# audio_chunks

audio: Wxu7Fk8VAWk_0110.opus
source: youtube
source_id: Wxu7Fk8VAWk
invalidation: VALID
text:
زمانی بعد از شکل‌گیری ایالات متحده‌ی آمریکا اولین شورش عمومی بر سر مالیات به وجود اومد و دولت با ملتش درگیر شد اون زمان توماس جفرسون یکی از پدران بنیانگذار آمریکا یک سخنرانی کرد و گفت خدا روزی را نیاورد که ما بیست سال را بدون چنین شورشی بگذرانیم کدام کشور توانایی حفظ آزادی‌های خود را دارد اگر هر از گاهی به حاکمان هشدار داده نشود


audio: Wxu7Fk8VAWk_0111.opus
source: youtube
source_id: Wxu7Fk8VAWk
invalidation: VALID
text:
که مردم روحیه‌ی مقاومت را حفظ کردند؟ بگذارید آن‌ها اسلحه در دست بگیرند اجازه بدید به این صحبت توماس جفرسون که باز تاکید می‌کنم از پدران بنیانگذار آمریکاست فکر کنیم نازک شیم کمی چه گفت ایشون در انتهای صحبتش؟ گفت بگذارید آن‌ها، مردم اسلحه در دست بگیرند یک حکومت به ملت خودش که بهش معترضه


audio: Wxu7Fk8VAWk_0112.opus
source: youtube
source_id: Wxu7Fk8VAWk
invalidation: VALID
text:
میگه علیه من اسلحه در دست بگیرید نازک شیم برش در آمریکا هنوز که هنوزه حمل اسلحه قانونیست قانونیست که به ملت اجازه می‌دهد که هرگاه حکومت پاشو از گلیمش درازتر کرد مردم او را بر سر جایش بنشانید این اسلحه خدمت شما این قانون رو حکومت علیه خودش وضع کرده و اجازه بدین این قسمت رو با یک خاطره به پایان بریم بی‌جهت نیست که پس از پایان جنگ استقلال


audio: Wxu7Fk8VAWk_0113.opus
source: youtube
source_id: Wxu7Fk8VAWk
invalidation: VALID
text:
جهانگردی فرانسوی به نام میشل گیوم ژان دو کروکور با شگفتی تمام می‌نویسد آمریکایی‌ها نه اروپایی هستند و نه اروپایی نیستند که آنان نژاد جدیدی از انسان‌ها هستند بله یک نظام سیاسی درست می‌تواند از مردمان عادی پدیده‌هایی بسازد که گویی نژادی هستند از انسان‌ها


audio: Wxu7Fk8VAWk_0114.opus
source: youtube
source_id: Wxu7Fk8VAWk
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهران، تهیه و تولید شد ضمن این که در ادامه با هم خواهیم دید با افتخار ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و به شرط بقا می‌بینمتون


audio: rxNtdrBnG88_0003.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
صحن علنی مجلس شورای اسلامی مدتیست کلمه‌ی دو، نشانه‌ی مخالفت نمایندگان حاضر است به سخنان سخنران قرار گرفته پیشت تریبون مسعود پزشکیان نماینده‌ی وقت تبریز در میانه‌ی روزها و شب‌های پر التهاب خیابان‌ها در 1388 پشت تریبون قرار گرفته است بسم الله الرحمن الرحیم دو دو دو فریاد مخالفت نمایندگان


audio: rxNtdrBnG88_0004.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
دو دو دو دو دو دو پزشکیان ادامه می‌دهد امروز هفتم تیرماهه سالگرد آقای بهشتی مجددا دو، مخالفت، فریاد محمدرضا باهنر رئیس آن جلسه تذکر می‌دهد آقایان نمایندگان اجازه بدید آقای پزشکیان حرفشو بزنه شهید بهشتی فرمودند من برخورد تلخ صادقانه رو بر شیرینی برخورد منافقانه ترجیح میدم دو دو، فریاد مخالفت نمایندگان حاضر


audio: rxNtdrBnG88_0005.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
در جامعه‌ای که ما زندگی می‌کنیم راحت به هر کسی دلمون بخواد تهمت می‌زنیم افترا می‌بندیم بدون این که به دادگاه رفته باشیم بعد آبروی افراد رو می‌ریزیم عنوان می‌کنیم همه چیز رو باید درست و قانونی ببینیم اگر ما راه علی رو بریم، حرف علی رو گوش بدیم با دوست و دشمن خود با انصاف برخورد کنیم یقینا تمام قائله‌ها خواهد خوابید تمام مشکلات حذف خواهد شد


audio: rxNtdrBnG88_0007.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
بذارید حرفمو بزنم آقایون این که فرضا بلند شیم هر چی دلمون خواست بگیم اما هر کس بخواد حرفی بزنه دو دو چهار چهار کنیم که نمیشه


audio: rxNtdrBnG88_0009.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
ریاست جلسه سعی می‌کنه فضا رو آرام کند آقای پزشکیان ممنونم وقت شما تمام شد آقای کوچک‌زاده بنشینید این چه رفتاریه آقا؟ مردم چطور قضاوت می‌کنن؟ چرا دعوا درست می‌کنید؟ بنشین آقا سمت آقای پزشکیان نیاید آقای احمدی بیغش بنشینید آقای حداد عادل لطفا برگردید روی صندلی خودتون


audio: rxNtdrBnG88_0010.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
این شرحی بود از یک روز یک روز در مجلس شورای اسلامی ایران و این یک ویژه برنامه است ویژه برنامه‌ای از یک رقابت یک رقابت انتخاباتی بین دو چهره مسعود پزشکیان و سعید جلیلی دو سیاستمدار ما در این قسمت از مورخ و در دقایق آتی بررسی کردیم چه فرایند تاریخی‌ای بر این دو نفر گذشت


audio: rxNtdrBnG88_0011.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
تا رسیدند به رقابت انتخاباتی در هشتم تیر ماه 1403 رقابتی چهل ساله بر این دو گذشت در دقایق آتی به این سوال پاسخ خواهیم داد که چه گذشت؟ سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: rxNtdrBnG88_0012.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ منابع این ویژه برنامه رو خدمت شما معرفی می‌کنیم ما بهره خواهیم برد از گزارش‌ها، مقالات و هر آن چیزی که در تمامی این سال‌ها، حدود 45 سال در رسانه‌های رسمی و البته رسانه‌های داخلی کشورمون منتشر شده است و اینجا یادآوری کنم در انتهای این ویژه برنامه هم ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید و پل ارتباطی ما و شما


audio: rxNtdrBnG88_0015.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید پیش از شروع یک نکته رو خدمت شما عرض کنم امروز در این مرز و بوم اتفاقی رخ داده است اتفاقی که خواهی نخواهی بر زندگی تمام ایرانیان تاثیرگذار خواهد بود ما در این ویژه برنامه بررسی خواهیم کرد که این اتفاق چه ریشه‌هایی دارد؟ این اتفاق تاریخی بیش از چهل ساله دارد و ما در مورخ بر آنیم تا تاریخ را بررسی کنیم


audio: rxNtdrBnG88_0016.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
بر آنیم تا کتاب تاریخ را ورق بزنیم و شما بخوانید، بشنوید و قضاوت کنید ما این را وظیفه‌ی خود می‌دانیم پس این شما و این دفتر تاریخ


audio: rxNtdrBnG88_0017.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
خب سفر کنیم به 1333 شهر مهاباد، هفتمین روز از مهر ماه مسعود متولد شد، مسعود پزشکیان از ایشون شروع کنیم خانواده‌ی او ترک بودند اما تولد در مهاباد که اکثریت کرد داره باعث میشه پزشکیان هم ترکی و هم کردی رو به راحتی صحبت کنه پزشکیان تحصیلات ابتدایی خودش رو تو مهاباد می‌گذرونه و بعد چه می‌کنه؟ میره ارومیه


audio: rxNtdrBnG88_0018.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
در هنرستان کشاورزی ارومیه دیپلم صنایع غذایی می‌گیره از پس دیپلم 1352 اعزام میشه به زابل سیستان و بلوچستان برای سربازی تمام میشه سربازی برمی‌گرده با خود به این نتیجه می‌رسه که دلم می‌خواد پزشک بشم نتیجه؟ 1355 تو رشته‌ی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز قبول میشه و 1364 پزشکی عمومی رو تمام می‌کنه


audio: rxNtdrBnG88_0019.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
و تو دانشگاه پزشکی به عنوان استاد فیزیولوژی درس میده مدرس دانشگاه میشه پنج سال بعد 1369 او تخصص جراحی عمومی رو از دانشگاه علوم پزشکی دریافت می‌کنه پزشکیان 1372 فوق تخصص جراحی قلب رو می‌گیره و تو بیمارستان قلب شهید مدنی تبریز استخدام میشه کمی بعد با عملکرد خوب


audio: rxNtdrBnG88_0020.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
نهایتا میشه رئیس بیمارستان قلب شهید مدنی تبریز این خلاصه و کوتاه از روند تحصیل و پیشرفت علمی آقای مسعود پزشکیان


audio: rxNtdrBnG88_0021.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
خب تا اینجا از روند تحصیلی آقای پزشکیان گفتیم که در روزهای اخیر ایشون بسیار هم روی تحصیلاتشون مانور دادن اما ما امروز مسعود پزشکیان رو به عنوان یک سیاستمدار می‌شناسیم نتیجه؟ سوال مطرح کنیم چه شد که ایشون سیاسی شد اصلا؟ انقلاب جواب انقلاب است انقلاب حسابی ایشون رو که دانشجو بود اون زمان، سیاسی می‌کنه نتیجه چی میشه؟


audio: rxNtdrBnG88_0022.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی انجمن اسلامی دانشکده‌ی پزشکی رو تاسیس می‌کنه آقای پزشکیان در تبریز و انواع کلاس‌های قرآنی، نهج‌البلاغه و امثال این کلاس‌های دینی رو تو دانشگاه راه‌اندازی می‌کنه پزشکیان غرق در اسلام سیاسی بود که جنگ شروع شد نتیجه؟ تو دوران جنگ ایران و عراق مسئول اعزام اکیپ‌های پزشکی به جبهه‌ها بوده و همزمان به عنوان رزمنده و پزشک هم فعالیت می‌کرده


audio: rxNtdrBnG88_0023.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
اما همون زمان که آقای پزشکیان داشته فعالیت می‌کرده یک اتفاق دیگر در حال وقوع بوده اتفاقی که در زندگی ایشون تاثیر بسیار زیادی میذاره تو اون سال‌های دهه‌ی شصت یه سری مذهبی تندرو یک گروهی تشکیل دادند که امروز در سیاست ایران زمین به حلقه‌ی ارومیه معروفند پرانتز عرض کنم، ما در قسمت مربوط به آقای محمود احمدی‌نژاد و جریان سوم تیر مفصل این حلقه‌ی ارومیه رو بهش پرداختیم در مورخ


audio: rxNtdrBnG88_0024.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
توضیح دادیم در اون ایام از کجا آمدند و چه کردند حالا مشهورترین چهره‌ی این حلقه‌ی ارومیه که بود؟ مردی بود که شما خوبان به می‌شناسید ایشان را صادق محصولی وارد می‌شود


audio: rxNtdrBnG88_0025.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
پیش از ادامه تاکید می‌کنم ببینید قسمت محمود احمدی‌نژاد و جریان سوم تیر رو از پادکست مورخ، بسیار مکمل خوبیست و حاوی فکت‌های جذاب به هر جهت این آقای محصولی از همون سال‌های ابتدایی انقلاب مشخصا از 1359 یه جمعی از رفقای خودش رو در سرتاسر آذربایجان غربی جمع می‌کنه و به گفته‌ی خیلی‌ها شروع می‌کنه به حذف رقبای سیاسیش


audio: rxNtdrBnG88_0026.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
بخوایم به اصطلاح امروزی بگیم ایشون شروع می‌کنه به خالص سازی حلقه‌ی ارومیه با یه سری از فعالان سیاسی و نظامی منطقه مشکل داشت اون زمان از جمله با دو برادر که هر دو از فرماندهان ارشد سپاه ارومیه بودند از کی صحبت می‌کنیم؟ شما بفرمایید بزرگان این مرز و بوم، آدم حسابی‌ها، حمید و مهدی باکری یکی از این دو برادر یعنی آقا حمید شهردار ارومیه بود اون زمان


audio: rxNtdrBnG88_0027.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
هر دو برادر اما، برادران باکری از فرماندهان خوشنام جنگ بودند حمید چون تو سوریه دوره دیده بود و دانشجوی خارج از کشور هم بود اساسا توانمندی‌های خاصی داشت او در شهر ارومیه مشهور بود و مردم اساسا به باکری‌ها احترام زیادی می‌گذاشتند و شما بشنو فارغ از هر چیزی امروز آن‌ها به باکری‌ها احترام می‌گذارند و خواهند گذاشت


audio: rxNtdrBnG88_0028.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
کوتاه روی برادران باکری نازک شیم برادر بزرگ حمید و مهدی از بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق بود که قبل از انقلاب و در 1350 توسط ساواک کشته شد اما از پس انقلاب و زمانی که بین جمهوری اسلامی و سازمان مجاهدین خلق حسابی شکرآب شد بهانه‌ای دست حلقه‌ی ارومیه افتاد برای حذف این دو رقیب قدر قدرتش


audio: rxNtdrBnG88_0029.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
آن‌ها مدام تبیلغ کردند که آی ملت این دو تا داداش همون باکری‌ان ها اینا هم هر دوشون عین داداش بزرگه‌شون مجاهدن ها نتیجه چه شد؟ صادق محصولی 1361 به فرماندهی سپاه استان‌های آذربایجان غربی و شرقی و اردبیل که اون زمان جزئی از آذربایجان شرقی بود منصوب میشه و حالا دعوا و درگیری‌ها بین باکری‌ها و حلقه‌ی ارومیه وارد فضا و فاز جدیدی میشه


audio: rxNtdrBnG88_0030.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
پایان این اختلافات اما با شهادت هر دو برادر باکری در جبهه‌های جنگ اتفاق می‌افته جنازه‌ی این دو برادر هیچ وقت پیدا نشد و نتیجه، این سمت چه شد؟ حلقه‌ی ارومیه حالا تبدیل میشه به مهمترین گروه سیاسی منطقه


audio: rxNtdrBnG88_0031.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
نفر بعدی که حلقه‌ی ارومیه دنبال حذف کردنش بود که بود؟ جناب سردار مصطفی مولوی یه سوال مطرح کنیم اصلا چرا ما این داستان حلقه‌ی ارومیه رو اینجا مطرح کردیم؟ چه ارتباطی به آقای مسعود پزشکیان داره در قصه‌ی ما؟ ربطش اینجاست که آقای مصطفی مولوی به عنوان مثال تو همین انتخاباتی که دو روزه ازش می‌گذره رئیس ستادهای مردمی آقای پزشکیان بود


audio: rxNtdrBnG88_0033.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
در شهر تبریز صادق محصولی حالا کجای داستانه، الان که با هم صحبت می‌کنیم؟ دبیر کل حزبیست که به شدت از سعید جلیلی حمایت می‌کنه و او رو پروموت می‌کنه و کرد در انتخاباتی که گذشت به هر حال همین حلقه‌ی ارومیه زمانی تونسته بود یکی از اعضاش یعنی محمود احمدی‌نژاد رو رئیس جمهور کنه در 1384 و در روزها و هفته‌های اخیر هم یک بار دیگه حلقه‌ی ارومیه


audio: rxNtdrBnG88_0034.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
برای تاثیرگذاری بر تاریخ ایران زمین پا به میدون گذاشته بود تفاوت البته این بود که این بار یکی از دعواهای قدیمی این حلقه بعد از چهار دهه عیان شده بود این بار این دعوا به عرصه‌ی انتخابات کشیده شده بود چگونه اتفاق افتاده بود؟ تا حدودی عرض کردم و در ادامه مفصل‌تر عرض خواهم کرد


audio: rxNtdrBnG88_0035.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
خب برگردیم به داستان آقای مسعود پزشکیان تو دهه‌ی شصت و هفتاد پزشکیان در حالی داشت تو آذربایجان شرقی پیشرفت می‌کرد که تو سیاست این منطقه سایه‌ی حلقه‌ی ارومیه همونطور که عرض کردم خیلی پررنگ بود اما خب پزشکیان اون زمان خیلی تو متن دعواها نبود در واقع خیلی پرش به پر تیم آقای محصولی و در واقع آقای احمدی نژاد یه جورایی حلقه‌ی ارومیه نگرفته بود هنوز


audio: rxNtdrBnG88_0036.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
نتیجه؟ 1373 یعنی یک سال بعد از این که رئیس بیمارستان شهید مدنی تبریز شد ایشون ترقی کرد و به عنوان رئیس دانشگاه تبریز انتخاب شد رئیس دانشگاه علوم پزشکی تبریز وزیر بهداشت اون زمان که بود؟ که ایشون رو انتخاب کرد در واقع وزیر بهداشت دولت هاشمی رفسنجانی که بود که ایشون رو انتخاب کرد؟ آقای علیرضا مرندی کسی که شخصیتی اصولگرا به حساب میاد اما به هر حال تصمیم گرفت اون زمان آقای پزشکیان رو


audio: rxNtdrBnG88_0037.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
به عنوان رئیس دانشگاه تبریز انتخاب کنه در فضای بهداشت گفتیم پزشکیان خیلی وارد درگیری‌های سیاسی آذربایجان نشده بود هنوز نتیجه؟ او در لیست سیاه جریان راست و شما بشنو اصولگرایان نبود هنوز


audio: rxNtdrBnG88_0038.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
بیایم جلوتر زمانی که دولت اصلاحات، سید محمد خاتمی خرداد 1376 کرسی دولت رو در دست گرفت پزشکیان کماکان روی صندلی ریاست دانشگاه علوم پزشکی تبریز نشسته بود همه چیز داشت برای او خوب پیش میرفت و خوب پیش رفت تا همه چیز یک تا دارد مخصوصا در سیاست دو سال بعد 1378 اتفاقی افتاد کوی دانشگاه تهران صحنه‌ی اعتراضات دانشجویی


audio: rxNtdrBnG88_0040.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
زمان کافی وجود ندارد برای مفصل پرداختن به داستان هجدهم تیر ماه که بسیار پیچیده و در ابعادی دردآور و غمبار است همین روزها، 78 همین روزها به هر حال همچین روزی در 78 فقط دانشگاه‌های تهران و دانشگاه تهران و این‌ها نبود که درگیر اعتراض شد دانشگاه تبریز هم درگیر بود دانشگاهی که مسعود پزشکیان رئیسش بود آنجا هم بسیار شلوغ شد نتیجه؟ نیروهای انصار حزب‌الله حمله کردند


audio: rxNtdrBnG88_0041.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
به دانشجویانی که شعارهای رادیکال می‌دادند آنجا و دقیقا همینجا بود که اسم مسعود پزشکیان بین سیاسیون مطرح شد، چرا؟ او رفت وسط میدون تا از دانشجویان دفاع کنه دانشجویانی که رئیس دانشگاهشون بود تو اون جریان گویا یه کتک مفصل هم میخوره ایشون در واقع طرفدارانش میگن کتک خورد حال هر چه بود کتک خورد یا نخورد بعد از هجدهم تیرماه 78 نقطه‌ی عطفی اتفاق افتاد کم کم اسم پزشکیان، رئیس دانشگاهی که


audio: rxNtdrBnG88_0043.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
حدود یک سال بعد بیست و سوم بهمن ماه 1379 آقای مسعود پزشکیان به سمت معاون سلامت وزیر بهداشت منصوب شد توسط کی منصوب شد؟ دکتر محمد فرهادی نتیجه‌ی عملکرد پزشکیان در دانشگاه تبریز این بود این پیشرفت بود مسعود پزشکیان حالا از تبریز وارد تهران شد تهران قلب تپنده‌ی سیاست ایران زمین است


audio: rxNtdrBnG88_0045.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
دولت اول سید محمد خاتمی به پایان رسید آقای پزشکیان کجا بود؟ تهران معاون وزیر بهداشت زمانی که دولت دوم آقای خاتمی شروع شد ترقی بعدی پزشکیان هم رخ داد محمد فرهادی دیگه به عنوان وزیر به مجلس معرفی نشد


audio: rxNtdrBnG88_0047.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
معاون فرهادی یعنی مسعود پزشکیان رو به عنوان وزیر بهداشت به مجلس معرفی کرد الیاس حضرتی مدیر روزنامه‌ی اعتماد که دوره‌ی قبلی هم ایشون نماینده‌ی تهران بود در مجلس از جمله افرادی بود که داشت رای اعتماد جمع می‌کرد برای آقای پزشکیان اون زمان ایشون تو مجلس میگه که آقاجان این که نشد که تو کابینه‌ی آقای خاتمی کلا سه تا وزیر آذری معرفی شده به مجلس آقایان عبدالعلی‌زاده آقای صوفی آقای پزشکیان


audio: rxNtdrBnG88_0048.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
هر سه تاشون باید رای بیارن گفته باشمااا مگه میشه کابینه حتی سه تا وزیر ترک نداشته باشه؟ عه نماینده های دیگه هم شروع می‌کنن مانور دادن رو همین موضوع کم کم مثلا آقای نورالدین پیرموذن نماینده‌ی وقت اردبیل هم میگه که کابینه بدون حضور آذربایجانی‌ها مورد قبول ما نمایندگان آذری نیست


audio: rxNtdrBnG88_0049.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
نتیجه؟ آذری بودن به آقای پزشکیان، آقای صوفی و عبدالعلی‌زاده کمک کرد که چی بشه؟ وزیر بشن دوستان توجه کنیم آقای عبدالعلی‌زاده رئیس ستاد آقای پزشکیان بود تو همین انتخاباتی که دو روز پیش تمام شد پس اگر حلقه‌ی ارومیه یک حلقه‌ی سیاسی رفافتی بود اون زمان یک حلقه‌ی رفاقتی منطقه‌ای هم دور و بر آقای پزشکیان شکل گرفت کم کم چرا؟


audio: rxNtdrBnG88_0050.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
سیاست اساسا این شکلیه باید جمع جمع باشه تو همین انتخابات اخیر دیدیم که آقایان عبدالعلی‌زاده و سردار مولوی که ازش صحبت کردیم جزو سران ستاد آقای پزشکیان بودند


audio: rxNtdrBnG88_0051.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید صحبت به اینجا رسید تو پرانتز یه نکته‌ای درباره‌ی مسئله‌ی وزرای ترک و آذری زبان عرض کنم خدمت شما این مسئله همیشه‌ی تاریخ ایران و بین ترک‌های سراسر ایران مطرح بوده و جدیست نماینده‌های آذری زبان مجلس هم همواره براشون مهم بوده که یه تعداد قابل قبولی وزیر ترک تو کابینه‌ی دولت باشه اما داستان برای پزشکیان کمی پیچیده‌تر از این حرف‌ها بود در واقع داستان پزشکیان یک نکته‌ی جالب هم داره


audio: rxNtdrBnG88_0052.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
چند ماه قبل از انتخابات 1380 رحمان دادمان وزیر راه وقت دولت آقای خاتمی در سانحه‌ی سقوط بالگرد کشته میشه ایشون اردبیلی بود و یکی از وزیران آذری زبان دولت خاتمی در واقع یکی از وزرای مهم کابینه‌ی خاتمی بود اون زمان خیلی‌ها مشکوک بودند به این حادثه، چرا؟ آقای دادمان عضو جبهه‌ی مشارکت بود گفته می‌شد دور دوم آقای خاتمی یک مشارکتی


audio: rxNtdrBnG88_0054.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
سوال این سقوط هلی‌کوپتر آقای دادمان چه دخلی به وزارت آقای پزشکیان داشت؟ چه ربطی به وزیر شدن ایشون داشت؟ یه جواب کوتاه اول عرض کنم در سیاست همه چی به همه چی و همه کی به همه کی ربط داره به هر حال آقای دادمان عرض کردم ترک بود، آذری زبان بود حالا یک آذری زبان از کابینه‌ی آقای خاتمی کم شده بود به هر دلیلی، چه شد؟ گفتن باید یه آذری زبان جایگزین کنیم دیگه کیو داریم؟ کیو نداریم؟ گفتن عه، آقای پزشکیان هست


audio: rxNtdrBnG88_0055.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
معاون وزیر هم بوده قبلا، مناسبه، آذری زبان هست ایشونو بذاریم وزیر بهداشت، مناسبه در واقع میشه گفت عمر سیاسی آقای پزشکیان به نوعی وام دار سقوط هلی‌کوپتره اگر بر این نازک شیم می‌بینیم که نه یک بار، که دو بار یک بار با سقوط هلی‌کوپتر در 1380 ایشون وزیر شد حالا با تکرار این سانحه در 1403 جناب پزشکیان تبدیل شد به کاندیدای اصلی جریان اصلاحات برای انتخابات ریاست جمهوری


audio: rxNtdrBnG88_0057.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
آقای پزشکیان یک مدیر موفق در استان آذربایجان شرقی بود ایشون در مدت شش ماه شصت خانه‌ی بهداشت برای روستاییان ساخت پزشکیان فردیست مصمم و قاطع که مسائل رو تا انتها پیگیری می‌کنه این نطق خانم شهربانو امانی بود نماینده‌ی اصلاح طلب مجلس ششم از ارومیه چه زمانی؟ بیست و نهم مرداد 1380 و چرا؟


audio: rxNtdrBnG88_0058.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
جلسه‌ی رای اعتماد به مسعود پزشکیان برقرار بود روزهای قبل جلسه‌ی رای اعتماد هم انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده‌ی علوم پزشکی تبریز بیانیه داده بودند و از پزشکیان حمایت کرده بودند در واقع دفاع پزشکیان در 78 از دانشجویان از خاطر دانشجویان نرفته بود در نهایت مسعود پزشکیان رای اعتماد گرفت از مجلس اون زمان و شد وزیر بهداشت جمهوری اسلامی


audio: rxNtdrBnG88_0059.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
چهار سال عمر وزارت پزشکیان تنها چهار سال بود با روی کار آمدن دولت اصولگرای محمود احمدی‌نژاد در 1384 تمام شد وزارت ایشان او جای خودش رو به یک پزشک شیرازی داد به نام کامران باقری لنکرانی البته این وضعیت برای تمام اصلاح طلبان صدق می‌کرد همشون که اغلب وزیر و وکیل بودن سمت‌هاشونو تحویل دادن رفتن نشستن کجا؟ گوشه خونه‌شون


audio: rxNtdrBnG88_0060.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
نتیجه چه شد؟ پزشکیان برگشت تبریز رفت دیگه چسبید به طبابت خیر دیگه تمام شد طبابت آقای پزشکیان سیاستمدار شده بود رفته بود پی کارش دیگه به همین راحتی حاضر نبود عامل سیاست رو رها کنه کمتر کسی تونسته رها کنه چه کرد؟ دو سال بعد انتخابات مجلس بود پزشکیان هم همانند برخی چهره‌های دولت خاتمی کاندیدای مجلس شد یادآوری کنیم دیگه کیا اون سال کاندید شدند؟ اسحاق جهانگیری وزیر صنایع بود اون زمان


audio: rxNtdrBnG88_0061.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
مجید انصاری مشاور آقای خاتمی محمد صدر معاون وزیر خارجه جالبه هر سه نفر این دوستان افرادی بودند که همین دوره‌ی انتخابات 1403 هم گمانه‌زنی میشد که نامزد انتخابات بشن اصلاح طلبان همیشه کاندیدا


audio: rxNtdrBnG88_0062.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
اون سال از تهران یک لیست سی نفره آماده شد از وزرا و معاونان وزرا و سیاسیون اصلاح طلب سر لیست که بود؟ آقای جهانگیری اسم لیستو چه گذاشتند؟ نامش نهادند، شما بفرمایید؟ یاران خاتمی یاران خاتمی می‌خواستن با قوت برن تو مجلس هشتم اما خب در بسته بود نشد، شکستی سخت خوردند جالبه اصولگراها هم به اجماع نرسیده بودن تو اون انتخابات اما


audio: rxNtdrBnG88_0063.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
با این وجود جز آقای علیرضا محجوب دبیر کل خانه‌ی کارگر ایران هیچکدوم از کاندیداهای اصلاح‌طلب تهران وارد مجلس نشدن اون سال اما آیا پزشکیان هم همانند رفقای اصلاح‌طلبش شسکت خورد؟ خیر ایشون هوشمندی به خرج داد اون سال به جای تهران از تبریز کاندید شد از تبریز وارد مجلس هم شد و در واقع آقای پزشکیان تنها وزیر دولت آقای خاتمی بود


audio: rxNtdrBnG88_0066.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
این سال‌ها اولین دوره‌ی نمایندگی مسعود پزشکیان بود دوره‌ای که در اون اتفاق مهمی افتاد انتخابات پر اتفاق ریاست جمهوری، 1388


audio: rxNtdrBnG88_0067.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
تو اون انتخابات آقای پزشکیان حسابی طرفدار مهندس موسوی بود چرا؟ بررسی کنیم نازک شیم موسوی اصلاح‌طلب، پزشکیان اصلاح‌طلب موسوی آذری‌زبان، پزشکیان آذری‌زبان، تابلوئه به هر حال انتخابات برگزار شد یه عده گفتن تقلب شد، یه عده گفتن نشد اون یکی گفت رای من کو؟ اون یکی اعتراض نکرد اما وزیر کشور در نهایت اومد گفت تمام تقلب؟ چه، این حرف‌ها چیه؟ اصلا شما .بشمرید .این صندوقا اون هم که .بله .حالا این وزیر کشور که بود؟ شما بفرمایید


audio: rxNtdrBnG88_0068.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
جناب صادق محصولی اینه که عرض می‌کنم از هر جای سیاست بریم به یه جای دیگه می‌رسیم، کلاف‌ها در هم تنیده شدند صادق محصولی که بود؟ لیدر حلقه‌ی ارومیه بله


audio: rxNtdrBnG88_0069.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
اعتراضات به انتخابات اون سال نتیجه‌ش چه شد؟ شما به به یاد دارید وقایع تلخی که در تاریخ ایران زمین ثبت شد یکی از این وقایع تلخ داستان کهریزک بود بازداشتگاهی که یه سری از زندانیان جونشون رو از دست دادن آنجا متاسفانه در ادامه با افشای داستان کهریزک مقامات عالی کشور ورود کردند که داستان جمع شود ناگهان چه شد؟ یک اتفاق افتاد پزشک بازداشتگاه کهریزک به شکلی مشکوک جون خودش رو از دست داد


audio: rxNtdrBnG88_0070.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
از کی صحبت می‌کنیم؟ مرحوم رامین پوراندرجانی این آقای پوراندرجانی از سوی یکسری از مقامات متهم شده بود قبلش که در امور پزشکی قصور داشته آنجا و باعث مرگ زندانیان شده به هر حال مرگ ایشون بسیار پر حاشیه و داستان بود سوال چه ارتباطی به بحث ما داره؟ جواب، کجایی بود این پزشک؟ تبریزی بود بله یک پزشک تبریزی کشته شده بود به شکلی مشکوک و حالا وقتش بود که کی پا به میدان بذاره؟ بله


audio: rxNtdrBnG88_0072.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
مسعود پزشکیان شروع کرد به اعتراض یه مصاحبه‌ای داره ایشون، نقل قول می‌کنم عینا ایشون میگه آنچه تاکنون از مرگ این پزشک جوان فهمیده‌ایم آن است که وی بیمار روانی نبوده است و نمی‌توان اتهام خودکشی را به او زد حتی در مورد انفارکتوس کردن او به این نتیجه رسیده‌ایم که اینچنین نبوده مرگ او مشکوک است


audio: rxNtdrBnG88_0073.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
تاریخو بیایم جلوتر مسعود پزشکیان برای بار دوم وارد عرصه‌ی انتخابات شد این بار انتخابات مجلس نهم انتخاباتی که قطعا متاثر بود از داستان‌های 88 نتیجه؟ مسعود پزشکیان در حالی نامزد این انتخابات شد که بسیاری از اصلاح‌طلبان حتی حاضر نبودن تو انتخابات ثبت نام کنن با این حال او وارد عرصه‌ی انتخابات شد و باز هم رای مردم تبریز رو گرفت نشست بر صندلی مجلس نهم


audio: rxNtdrBnG88_0074.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
اما یک سال و چند ماه بعد دوباره رسیدیم به یک انتخابات این بار انتخابات ریاست جمهوری 1392 به نظر می‌رسید که کماکان بسته باشه یه سری از جوانان اصلاح‌طلب دنبال یه کاندیدایی بودن که از سد شورای نگهبان بتونه رد شه، تایید صلاحیت شه چه کردند؟ رفتن سراغ پزشکیان گفتن آقا پاشو بیا کاندید شو آقا مسعود ایشون چه گفت در جواب؟ عرض می‌کنه


audio: rxNtdrBnG88_0075.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
آقای مسعود پزشکیان در آن دیدار با محوریت تعبیر انصاف تو پرانتز عرض کنم یکی از جوانانی که رفت پیش آقای پزشکیان توی اون جلسه یه آقایی بود به اسم علی‌اصغر شفیعیان اینقدر هوادار پزشکیان بود ایشون که از همون جلسه به بعد رفت یه سایت خبری زد به نام انصاف نیوز اصلا به واسطه‌ی اون جلسه و اسم اون جلسه این سایت هم کم کم تبدیل شد به یکی از رسانه‌های مهم جریان اصلاحات البته که رسانه‌ای پرحاشیه


audio: rxNtdrBnG88_0076.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
به هر حال، آقای پزشکیان گفت من میام تو صحنه ولی ممکنه تا آخرش نمونم ها گفته باشم چرا نمونم؟ چون ممکنه آقای هاشمی یا خاتمی کاندید شن و شما به می‌دانید که آقای هاشمی کاندید شد گرچه رد صلاحیت شد چه کردند اصلاح‌طلبان؟ با حسن روحانی وارد عرصه‌ی انتخابات شدند


audio: rxNtdrBnG88_0077.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
به هر حال آقای پزشکیان سال 92 ثبت نام کرد رد صلاحیت شد حسن روحانی رفت تا تهش حالا به این سوال پاسخ بدیم همزمان در جریان روبروی اصلاح‌طلبان چه خبر بود؟ سال 90 که بین طیف‌های مختلف حامی آقای احمدی‌نژاد اختلاف پیش اومد یک نتیجه‌ای حاصل شد بعضی نیروهای مذهبی به نوعی از احمدی‌نژاد فاصله گرفتند و یک حزب جدید راه انداختند به اسم جبهه‌ی پایداری چه کردند؟ شروع کردن به احمدی‌نزاد و یار غارش اسفندیار رحیم مشایی


audio: rxNtdrBnG88_0078.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
برچسب انحرافی زدن جالبه یکی از دو رهبر این جبهه‌ی پایداری یار قدیمی احمدی‌نژاد در حلقه‌ی ارومیه بود، چه کسی؟ زیاد اسمشو بردیم در این قسمت صادق محصولی بله


audio: rxNtdrBnG88_0079.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
نفر دوم این جبهه‌ی پایداری هم آقای مرتضی آقاتهرانی بود و یه سری دیگه از نزدیکان احمدی‌نژاد و مدیران دولتش هم رفتن تو این جبهه‌ی پایداری افرادی مثل غلامحسین الهام کامران باقری لنکرانی محمد سلیمانی و زهره طبیب زاده یه سری از شاگردان آقای مصباح یزدی هم وارد این حزب شدند و در ادامه از مجلس هشتم یعنی از بین هم‌مجلسی‌های آقای پزشکیان هم


audio: rxNtdrBnG88_0080.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
یه تعدادی وارد این حزب جبهه‌ی پایداری شدند افرادی مثل روح الله حسینیان و حمید رسایی و غیره چرا اینا رو عرض کردم؟ عرض می‌کنم


audio: rxNtdrBnG88_0081.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
این حزب یعنی جبهه‌ی پایداری تشکیل شده بود تا در انتخابات ریاست جمهوری 1392 کاندیداشو بفرسته وسط میدون و کارو دربیاره کی بود کاندیداشون؟ دعوا بود بین دو نفر نفر اول باقری لنکرانی بود نفر دومو شما بفرمایید آقای سعید جلیلی در نهایت تو دعواهای درون حزبی باقری لنکرانی پیروز شد کاندید شد رد صلاحیت شد نتیجه چه شد؟ نفر دوم آمد


audio: rxNtdrBnG88_0085.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
تو انتخابات 1392 تبدیل شد به چهره‌ی اصلی جبهه‌ی پایداری آقای جلیلی زمان ریاست جمهوری احمدی‌نژاد دبیر شورای عالی امنیت ملی بود اون زمان ایشون مسئول مذاکرات هسته‌ای هم بود مذاکراتی که نتیجه‌ای در بر نداشت زمان ایشون و حالا در 1392 او آمده بود که بشود رئیس جمهور ایران


audio: rxNtdrBnG88_0086.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
شما به می‌دانید که نتیجه چه شد؟ شکست جبهه‌ی پایداری همراه با جلیلی شکست خورد سال 92 اما جلیلی بی‌خیال دولت نشد با رفقاش یه تشکیلاتی راه انداخت که خودش اسم دولت سایه رو روش گذاشت ایشون میخواست کاری کنه که احزاب مدرن دنیا انجام میدن برنامه‌ریزی برای دولت آتی کار اشتباهی هم نیست، در بسیاری از نقاط دنیا انجام میشه از آدم‌های معروف این دولت سایه‌ی آقای جلیلی


audio: rxNtdrBnG88_0087.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
میشه به آقای جواد اوجی وزیر نفت دولت رئیسی و آقای ساداتی‌نژاد وزیر سابق کشاورزی دولت آقای رئیسی اشاره کرد


audio: rxNtdrBnG88_0088.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
روحانی که رئیس جمهور شد در ادامه باز هم تنور انتخابات مجلس داغ شد برای کیا؟ برای اصلاح‌طلبان نتیجه چه شد؟ اصلاح‌طلبان بسیاری وارد مجلس شدند علی لاریجانی در رقابت با محمدرضا عارف شد رئیس مجلس، اما برای صندلی نائب رئیسی مجلس خیلی رقابتی نبود به راحتی این صندلی رو مسعود پزشکیان از آن خود کرد چرا میگیم به راحتی؟ برای رسیدن به این کرسی آقای پزشکیان


audio: rxNtdrBnG88_0089.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
هم رای اصلاح‌طلبان رو داشت، هم رای آذری زبان‌ها رو داشت و یه نکته شاید آقای پزشکیان در اون دوران به این فکر کرد که عه حسن روحانی سال‌ها نایب رئیس مجلس بود الان رئیس جمهور شد چه جالب، یعنی؟ .نامفهوم


audio: rxNtdrBnG88_0091.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
مسعود پزشکیان نایب رئیس مجلس بود که دو اتفاق مهم در ممکلت افتاد اول اعتراضات سراسری 96 و بعد 98 سال 98 اتفاقات عجیبی در کشور افتاد آقای پزشکیان واکنش نشون داد اعتراضاتی کرد البته که این سال 98 سال عجیبی بود آبان ماهش بنزین گرون شد مملکت رفت رو هوا هنوز غبار اعتراضات این بنزین نخوابیده بود که هجدهم دی ماه همون سال


audio: rxNtdrBnG88_0092.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
هواپیمای مسافربری اوکراین هدف موشک پدافندی قرار گرفت هنوز از شوک این اتفاق خارج نشده بودیم که کرونا اومد و کلا مملکت به هم ریخت کما اینکه کل دنیا به هم ریخت تمام این اتفاقات باعث شد انتخابات مجلس یازدهم در اسفند 98 بسیار بی رمق برگزار شه البته این بی‌رمقی باعث نشد پایگاه اجتماعی پزشکیان در تبریز از بین بره به این توجه کنیم، ایشون تو همین انتخابات بی‌رمق هم


audio: rxNtdrBnG88_0094.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
خب برسیم به 1400 آقای پزشکیان نامزد انتخابات ریاست جمهوری میشه اما صلاحیتش تایید نمیشه از پس این اتفاق یک نطق اعتراضی می‌کنه به این رد صلاحیت اعتراض می‌کنه در واقع میشه گفت حالا دیگه آقای پزشکیان خودشو در سطح کاندیدای ریاست جمهوری می‌دید، 1400 حالا بیایم جلوتر 1402 و باز هم انتخابات مجلس و باز هم کاندید شدن آقای پزشکیان از تبریز


audio: rxNtdrBnG88_0095.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
این بار اوضاع خوب پیش نرفت برای ایشون آقای پزشکیان تایید صلاحیت نشد در واقع اولش تایید صلاحیت نشد بنا بر تذکر رهبری صلاحیت مسعود پزشکیان دوباره بررسی شد و در بررسی دوباره نهایتا تایید شد و نتیجه وارد مجلس شد دوباره برای پنجمین بار از یه کلانشهر از تبریز و این خود یک رکورد است در تاریخ ایران زمین آقای محمود دعایی به نظرم این رکورد رو داره


audio: rxNtdrBnG88_0096.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
که پنج دوره پشت هم از یک کلانشهر وارد مجلس بشه اگر شما فرد دیگری می‌شناسید با این آمار برای ما بنویسید تا ما هم بدانیم


audio: rxNtdrBnG88_0097.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
رسیدیم به روزهای اخیر چند هفته‌ای از انتخابات مجلس دوازدهم نگذشته بود که فضای سیاسی دستخوش یک تغییر شد سی‌ام اردیبهشت 1403 هلی‌کوپتر حامل سید ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور وقت سقوط کرد حالا باید انتخاباتی زودهنگام برگزار می‌شد و چه کسانی کاندیدای ریاست جمهور شدند؟ قالیباف رئیس مجلس سعید جلیلی دبیر سابق شورای امنیت ملی


audio: rxNtdrBnG88_0098.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
مصطفی پورمحمدی وزیر سابق کشور علی لاریجانی رئیس سابق مجلس چند نفر از کابینه‌ی رئیس جمهور سابق این وسط احزاب اصلاح‌طلب هم یه جلسه‌ای گذاشتن گفتن آقا چی کار کنیم؟ چی کار نکنیم؟ به این نتیجه میرسن که آقاجان نامزدهای ما که اغلب تو انتخابات رد صلاحیت میشن، چه کنیم؟ ما چند تا نامزد اصلی اعلام می‌کنیم اگه اینا رد صلاحیت شدن، ببین منو ما ابدا تو انتخابات شرکت نمی‌کنیم اصن تحریم می‌کنیم قهریم


audio: rxNtdrBnG88_0099.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
نتیجه چه شد؟ اسحاق جهانگیری، عباس آخوندی و مسعود پزشکیان به عنوان کاندیدا از طرف اصلاح‌طلبان معرفی شدند از این جمع مسعود پزشیکان که پیش از این هم در انتخابات 1402 تاییدی از رهبری ایران گرفته بود و صلاحیتش مجددا بررسی شده بود و تایید اینجا هم تایید شد و شد کاندیدای اصلاح‌طلبان به این نکته توجه کنیم بعد از هفت سال اصلاح‌طلبان


audio: rxNtdrBnG88_0100.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
به صورت متحد داشتند در انتخابات ریاست جمهوری شرکت می‌کردند حالا آخرین بار انتخابات 96 بود حالا همه‌ی اصلاح‌طلبان پای کار پزشکیان بودند


audio: rxNtdrBnG88_0101.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
در نهایت شما به می‌دانید که شش نفر تایید شدند تایید صلاحیت امیرحسین قاضی‌زاده‌ی هاشمی، علیرضا زاکانی، مصطفی پورمحمدی سعید جلیلی، مسعود پزشکیان و محمدباقر قالیباف آقای قالیباف سابقه‌ی چند دوره کاندیداتوری داره در ریاست جمهوری ما اولین بار کی بود؟ 1384 که ما داستان شکست ایشون در اون انتخابات رو در قسمت آقای احمدی‌نژاد و جریان سوم تیر گفتیم در مورخ پیشنهاد می‌کنم حتما ببینید، بشنوید


audio: rxNtdrBnG88_0102.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
مکمل بی‌نظیریست برای این قسمت این بار اول دفعه‌ی بعد آقای قالیباف 92 کاندید شد که باخت به کی باخت؟ حسن روحانی، این هم بار دوم پرانتز یک چیزو یادآوری کنم اون سالی که آقای قالیباف به حسن روحانی باخت نفر سوم انتخابات کی بود؟ سعید جلیلی اون سال آقای قالیباف معتقد بود که اگر در آن انتخابات سعید جلیلی می‌کشید کنار آقا رئیس جمهور من بودم روحانی نبود به هر حال


audio: rxNtdrBnG88_0103.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
این هم شد دفعه‌ی دوم دفعه‌ی سوم سال 1396 بود که آقای قالیباف کاندید شد و به نفع سیدابراهیم رئیسی کنار کشید و حالا دفعه‌ی چهارم بود 1403 آقای قالیباف باز هم آمده بود تا شانس خود را امتحان کند و نتیجه چه شد برای آقای قالیباف؟ در انتخابات ریاست جمهوری 1403 شما بفرمایید


audio: rxNtdrBnG88_0104.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
انتخابات 1403 از پس کوران حوادث در ایران زمین چندان گرم برگزار نشد در دور اول نزدیک به چهل درصد از واجدین رای آمدند پای صندوی‌های رای و نتیجه‌ی دور اول چه شد؟ آقای پزشکیان و آقای جلیلی فرستاده شدند به دور دوم مناظراتی بین این دو برگزار شد برای انتخابات دور دوم اینترنت و فیلترینگ فضای مجازی


audio: rxNtdrBnG88_0105.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
بحث‌های مربوط به زنان و دختران سیاست خارجی، بحث تحریم، تورم، رشد اقتصادی و و و موضوعاتی بود این‌ها که در مناظرات این دو نفر مطرح شد و اساسا در این انتخابات حتی در دور اول هم مطرح شد در دور اول افرادی حذف شدند در دور دوم دو نفر ماندند و دو رویکرد دو رویکرد به این مسائل با هم مبارزه کردند در رابطه با زنان دو رویکرد متفاوت برجام، دو دنیای متفاوت


audio: rxNtdrBnG88_0106.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
تحریم متفاوت، اقتصاد متفاوت دو دنیای متفاوت با هم صحبت کردند دعوا کردند و البته رویکرد سومی هم در جامعه وجود داشت رویکرد قهر، ناراحتی، رویکرد خستگی که نتیجه‌ی آن شد عدم مشارکت این طور خود را نشان داد به هر حال حالا و این لحظه که با هم صحبت می‌کنیم دولتی جدید در این کشور کشور من و تو، کشور ما روی کار است


audio: rxNtdrBnG88_0107.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
و این ماییم که کماکان انتظار می‌کشیم تا ببینیم بالاخره مسائل مختلف این کشور مسائل ما حل خواهد شد یا نه؟ تبدیل شده‌ست به یک گره کور باز ناشدنی گرچه امید داریم


audio: rxNtdrBnG88_0108.opus
source: youtube
source_id: rxNtdrBnG88
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن این که در ادامه با هم خواهیم دید ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و به شرط بقا می‌بینمتون


audio: uKOz40ypq4s_0001.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
سلام من احمد هاشمی هستم خوش آمدید، اینجا پادکست مورخه تا الان فهمیدیم که آیا ما انسان هستیم یا نیستیم؟ اصلا نیاکان ما کی هستن؟ ولی خیلی جالبه بدونیم نیاکان ما مهاجرت کردن، نیومده حالا چرا مهاجرت کردند؟ توی این قسمت میخوایم در رابطه با این مساله صحبت کنیم سریع شروع میکنیم دهه 1970 تو غرب آفریقا یه دسته جنایتکار با هم زندگی میکردن بعد از یه مدت چندتا از اینا


audio: uKOz40ypq4s_0002.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
تصمیم میگیرن از بقیه جدا شن یعنی راه خودشونو برن یه جورایی مهاجرت کنن اینا که از دسته جدا میشن هم پیاله‌ها و هم قبیله های قبلیشون قصد جون اینا رو میکنن بعد هم چند نفر رو میفرستن دنبالشون که بالاخره یه جوری اینا رو پیدا کنن بکشنشون دیگه امروزم تو سال 2020 این مدل مرام‌ها و رفتارها تو جنگ های خلافکارها و مافیاهای امروزی هم دیده می‌شه ولی با یه تفاوت مهم


audio: uKOz40ypq4s_0003.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
اون جنایتکارای سال 1970 شامپانزه بودن سال 2020 انسان های امروزی هم به شامپانزه‌ها اضافه شدن تو چی اضافه شدن؟ تو این مدل جنگ و دعواهای داخلی، بله نوادگان حوا از خاستگاه خودشون تو شرق آفریقا مهاجرت کردن یعنی در سراسر جهان پراکنده شدن هوموساپینس ها، یعنی همون نیای انسان که همه محققان موافقند


audio: uKOz40ypq4s_0004.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
که اینا همون نوادگان حوا و نیاکان انسان امروزی هستند البته یه توضیح کوچیک اینجا بدم اگر الان صدای من رو می‌شنوید و نمی دونید این هوموساپینس و هومو‌ها کلا از کجا اومدن پیشنهاد می‌کنم همین الان اول قسمت یک ما رو بشنوید خلاصه نیاکان ما یه جورایی به محض اینکه خودشونو میشناسن شروع می‌کنن مهاجرت کردن مهاجرت می‌کنن به کل این کره خاکی ولی سوالها و نقاط پنهان زیادی


audio: uKOz40ypq4s_0005.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
تو روند و دلایل این اتفاق وجود داره ما در این قسمت می پردازیم به دلایل اصلی مهاجرت نیاکان انسان و تاثیراتش بر زندگی اون‌ها واسه اینکه جواب این سوال رو پیدا کنیم که اساسا چرا نیاکان ما مهاجرت کردن؟ بیایم با هم برگردیم به زمانی که هوموساپینس‌ها یا همون نیاکان انسان امروزی به وجود اومدن یعنی حدود 150 هزار سال پیش تو شرق آفریقا اولین سوال اینه


audio: uKOz40ypq4s_0006.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
تهش تخمین زده میشه که اون زمان 20 هزار نفر کلا جمعیت نیاکان ما بوده پس اصلا چه دلیلی داشته اینا مهاجرت کنن؟ با فاصله از همم زندگی میکردن باز تو همون شرق آفریقا همشون جا میشدن یعنی همه خوش و خرم با هم زندگی میکردن حتی دور از هم پس چه کاری بوده مهاجرت کنن؟ یا چطوری با این همه محیط های مختلفی که روی زمین هست تونستن سازگار شن و زندگی کنن؟ که ما امروز داریم میبینیم یعنی مثلا رنگ پوست


audio: uKOz40ypq4s_0007.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
جثه و خیلی چیزای دیگه با هم فرق می‌کنه بگذریم از زبان و فرهنگ و اینها به طور مثال میری نقاط سردسیر زمین مثل آلاسکا یا سیبری میبینی یه جور زندگی می‌کنن بعد میای به نقطه استوا نزدیک میشی میبینی اصلا یه یک دنیای دیگست در صورتی که نیای همه ما یعنی کل جمعیت کره زمین همون 20 هزار نفری بودن که تو شرق آفریقا زندگی می‌کردن حالا سوال چیه؟ چرا نیاکان ما مهاجرت کردن؟


audio: uKOz40ypq4s_0008.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
تحقیقات امروز ثابت کرده که انسان‌ها بیشتر دوست دارن تو محیطی که باهاش سازگاری دارن بمونن واسه همینه که اساسا سرزمین مادری واسه همه انسان‌ها یه جای دیگه‌ست اونایی هم که به هر دلیلی تصمیم میگیرن مهاجرت کنن معمولا سعی می‌کنن احساسی که تو خونه و زادگاهشون دارن رو با خودشون ببرن یه جوری یعنی یه جوری فرهنگشون رو با خودشون میبرن حالا از غذایی که میخورن گرفته تا حیوون‌هایی که دوست دارن باهاشون زندگی کنن یا وسایل خونه شون


audio: uKOz40ypq4s_0009.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
و خیلی چیزای دیگه مثلا طرف مهاجرت کرده آمریکا با هزار بدبختی قالی کرمون میخواد ببره یا دنبال نون سنگکه تو نیویورک یا یکی دیگه رو میبینی میره شعبه یه شیرینی فروشی معروف تو تورنتو واسه تولد بچش از اونجا کیک بخره اینا مختص ایرانیها هم نیستا یه نمونه‌ش، انگلیسی‌ها وقتی اولین بار مهاجرت کردن به قاره آمریکا اولا که اسمش رو گذاشتن نیوانگلند بعد هم تمام کارهایی که تو زادگاهشون می‌کردن و


audio: uKOz40ypq4s_0010.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
کم کم اونجا هم به وجود آوردند یعنی کلا ذات انسان اینجوریه حالا برگردیم به همون 150 هزار سال پیش و نیاکان خودمون یعنی هوموساپینس‌ها و جواب این سوال و پیدا بکنیم که اصلا چرا اینا مهاجرت کردن؟ چه دلیلی داشت اینا مهاجرت کنن؟ نشونه های مهاجرت و پخش شدن نیای انسان حداقل از حدود 100 هزار سال پیش وجود داره تو این مهاجرت‌ها هم مشکلات زیادی به وجود می‌اومده‌ها چرا؟ چون یه جورایی اولین بارم بوده که زمین


audio: uKOz40ypq4s_0011.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
داشته کشف میشده برای انسان مثلا بیماریهای ناشناخته باعث کلی مرگ و میر میشده یا نبود مواد غذایی مشابه با سرزمین قبلی ای که توش زندگی میکردن ولی با این حال همچنان نیاکان ما سرسخت ادامه میدن به کشف زمین و رفتن به مناطق جدید جوری که هنوز که هنوزه یه جاهایی از روند این مهاجرت‌ها برای دانشمندا شگفت انگیزه مثلا رد شدن از اقیانوس چه جوری اینا رد شدن؟ یا خیلی چیزای دیگه


audio: uKOz40ypq4s_0012.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
البته قبل از نیای انسان یعنی حدودا بین یک میلیون و هفتصد و پنجاه هزار تا یک میلیون و دویست و پنجاه هزار سال پیش هم هومو ارکتوس‌ها از یه منطقه ای تقریبا همون سمت شرق آفریقا یه مهاجرت‌هایی کرده بودن من تو پرانتز بگم که این بحث هوموارکتوس و اساسا تکامل انسان و تو اپیزود اول پادکست مورخ کامل درباره‌ش صحبت کردیم بگذریم نکته ای که درباره مهاجرت هوموارکتوس‌ها وجود داره


audio: uKOz40ypq4s_0013.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
اینه که نزدیک دو میلیون سال پیش اتفاق افتاده ولی خیلی محدود‌تر بوده یه جورایی گزینشی‌تر اینا مهاجرت کردن یعنی نهایتا از شرق آفریقا یه مقدار پخش شدن تو همون آفریقا و نهایتا اوراسیا اوراسیا هم که یعنی قسمت‌هایی از آسیا و اروپای امروزی ولی نیای انسان، نیاکان انسان امروزی خیلی گسترده مهاجرت می‌کنن یعنی دقیق ترش رو بگم می‌شه به گستردگی کل زمین


audio: uKOz40ypq4s_0014.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
محققا اومدن بررسی کردن برسن به یه الگویی از روند مهاجرت نیای انسان مثلا اومدن اختلاف ژنتیکی یا ترکیب‌های ژنی فسیل‌هایی که به دست اومده رو مقایسه کردن با ترکیب‌های ژنتیکی انسان امروزی این دوتا رو گذاشتن کنار هم ایدئولوژیشون چی بود؟ معتقد بودند که هر چی این نتایج از هم دورتر باشه یعنی کسایی که به اینجا مهاجرت کردن از دسته اصلیشون دورتر شدن یک مثال ساده بزنم


audio: uKOz40ypq4s_0015.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
فرض کنید یه سری فسیل تو تهران کشف میشه بعد ما میایم اینا رو بررسی می‌کنیم می‌بینیم مثلا این فسیل‌ها مشخصا ژنتیکشون مال تهرانی های امروزه این یعنی اینا مهاجرتی نکردن از اول همین جا بودن ولی اگه بررسی کنیم ببینیم نه اینا ژنتیکشون مثلا مال اهوازه به این نتیجه می‌رسیم که اینا دسته اصلیشون اهواز بوده جدا شدن مهاجرت کردن حالا این مثال خیالی رو گسترش بدیم تو کل کره زمین این یکی از روش های


audio: uKOz40ypq4s_0016.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
رسیدن به میزان مهاجرت نیای انسانه و اینم بگم که البته همه دانشمندا قبولش ندارن چون به هر حال ممکنه خطا زیاد داشته باشه اما اگر برگردیم به توافق همه دانشمندا که نیای انسان رو به صد و پنجاه هزار سال پیش در شرق آفریقا نسبت میدن و بیاییم نشانه های مهاجرت نیاکانمون و از اونجا به جاهای مختلف دنبال کنیم بر اساس فسیل‌هایی که پیدا شده و قدمت هاشون به این نتیجه می‌رسیم


audio: uKOz40ypq4s_0017.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
که نیای انسان اول راه میفته تقریبا کل آفریقا رو مسکون می‌کنه اصطلاحا بعد هم میاد سمت اوراسیا یعنی قسمت‌هایی از آسیا و اروپای مرکزی مثلا تو همین آسیا نشانه‌هایی که از هوموساپینس پیدا میشه قدیمی ترینش مال شصت و هفت هزار سال قبله یعنی شما در نظر بگیرید از حداقل صد و بیست هزار سال قبل شروع به مهاجرت میکنن اول کل آفریقا و حدودا شصت و هفت هزار سال قبل هم میرسن به چین امروزی یعنی آسیا حالا یکی از جذابترین


audio: uKOz40ypq4s_0018.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
قسمت های مهاجرت نیاکان ما که یه جورایی شگفت انگیزترین کارشون هم هست رسیدن به تکنولوژی دریانوردیه فکرشو بکنید حدودا پنجاه هزار سال پیشه که ما هنوز نمی دونیم چطوری انسان برای اولین بار با قایق از دریاها عبور می‌کنه و وارد استرالیای امروزی می‌شه من تاکید می‌کنم پنجاه هزار سال پیش با قایق از رو دریا وارد استرالیا می‌شه عجب


audio: uKOz40ypq4s_0019.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
همون حدود پنجاه هزار سال قبل یه دسته از نیاکان انسان هم همزمان میرن میرسن به اروپای امروزی اروپا و استرالیا توسط هوموساپینس‌ها یا همون نیاکان انسان امروزی مسکون میشه میمونه شمال آسیا یعنی همون مناطق قطبی و سردسیر که خب به خاطر شرایطش که قطعا خیلی سردتر از الان بوده قابل سکونت نبوده و از اون ور هم میمونه آمریکا که فاصله جدی تری داشته این دو تا دیرتر مسکون شدن اصطلاحا


audio: uKOz40ypq4s_0020.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
اما در نهایت شواهد باستان شناختی ای وجود داره که تخمین میزنه نهایتا کل کره زمین تو بهترین حالت پونزده هزار سال پیش مسکون شده یعنی انسان زودتر از پونزده هزار سال قبل نتونسته کل قاره های امروزی رو مسکون کنه یه جمع بندی بکنم تا اینجای صحبت هامو اول صحبتام گفتم چیزی که همه دانشمندا قبول دارن اینه که آثار نیاکان ما اولین بار حدودا 150 هزار سال پیش


audio: uKOz40ypq4s_0021.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
شرق آفریقا دیده شده جمعیتشون هم که بیست هزار نفر تخمین زده شده تازه حدودا از بین 100 تا 120 هزار سال قبل هم شروع میکنن به مهاجرت و کشف زمین اصطلاحا تا پونزده هزار سال پیش که چی میشه؟ کل زمین مسکون میشه یعنی از شرق آفریقا شروع میشه اول کل آفریقا بعد آسیا و همزمان اروپا و استرالیا و در ادامه و البته با اختلاف زمانی بیشتر نهایتا قبل از پونزده هزار سال قبل


audio: uKOz40ypq4s_0022.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
میرسن به امریکا و شمال آسیا که سردسیر بوده حالا سوال نیاکان ما چند نفر شدن؟ یعنی چقدر زاد و ولد و تکثیر شدن که تونستن با همه مرگ و میر‌ا و اتفاقات عجیب و غریب مهاجرت تو کمتر از صدهزار سال کل زمین و کشف کنن و تو کل زمین سکونت داشته باشند؟ یه سوال دیگه آیا افزایش جمعیت دلیل مهاجرت‌ها بوده یا یه‌جورایی معلولش بوده؟ یعنی جمعیتشون زیاد میشده مجبور می‌شدن مهاجرت کنن؟


audio: uKOz40ypq4s_0023.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
یا مهاجرت میکردن نیاز به زاد و ولد پیدا می‌کردند تو سرزمین جدید؟ و از همه مهم‌تر مهاجرت نیاکان ما چه تاثیرات دیگه ای داشته تو زندگی و رفتار و تبدیل شدنشون به انسانهای امروزی یعنی ما؟ یکی از مهم ترین تغییرات و تاثیراتی که مهاجرت روی نیاکان انسان امروزی گذاشت این بود که روابط دسته‌ها یا اقوام با هم تغییر کرد یا تعدادشون تغییر کرد کم و زیاد بودن اقوام و قبیله‌ها


audio: uKOz40ypq4s_0024.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
یا نوع سازماندهی‌شون تحت تاثیر قرار گرفت چیزی هم که مشخصه کلا سر شکار کردن و منابع غذا با هم رقابت داشتند یعنی به طور کلی اون زمان همه دنبال غذا بودن جوینده‌ی غذا بودن و با پای پیاده جابه جا می‌شدن چرا به این پای پیاده اشاره کردم؟ خب مشخصا ماشین که نبوده یه نکته مهم داره تعداد زیاد بچه دست و پا گیر بوده چرا؟ چون مادر بیشتر از یک یا دو تا بچه رو نمیتونسته حمل کنه و حالا جلوتر می‌گم


audio: uKOz40ypq4s_0025.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
یه حالت برتری مرد نسبت به زن هم بوده به واسطه شکار و حفاظت و اینا نتیجتا تو خونواده‌هایی که پی غذا بودند و مدام جابه جا میشدن مادر‌ا حمل میکردن بچه‌ها رو اونم نهایتا یک یا دو تا می‌تونستن حمل کنن حالا چطوری کنترل میکردن این جمعیت و زاد و ولد رو؟ یا با روش های سفت و سخت این کار رو می‌کردن یعنی مثلا اجازه ی رابطه ی جنسی نداشتن یا تعداد زوج های تولید مثل کننده رو کم می‌کردن تو دسته و قبیله‌شون یا با روش های دیگه


audio: uKOz40ypq4s_0026.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
مثل مثلا طولانی کردن مدت شیردهی چون تقریبا مادرهایی که بچه شیر میدادن غیر بارور بودن حالا اینجاست که باز اون سوال عجیب پیش میاد با این حالت کنترل جمعیت سفت و سخت و مدام مهاجرت کردن به دلایل مختلف پس چطوری اینقدر زیاد شده جمعیت که کل زمین رو مسکون کردن؟ واقعا هم تا امروز جواب قابل قبولی برای این سوال پیدا نشده مثلا یکی از جوابایی که به این سوال دادن


audio: uKOz40ypq4s_0027.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
اینه که اولین شواهد قطعی دسترسی انسان به آتیش و پخت و پز که تو اپیزود اول هم بهش اشاره کردیم مال صد و پنجاه هزار سال پیشه شروع مهاجرت و انفجار جمعیت هم از همون موقع شروع شده پس پخت و پز و غذای گرم یکی از دلایل افزایش جمعیت بوده یعنی غذا پخته می‌شده هضمش راحت‌تر می‌شده برای انسان در نتیجه نیاکان انسان امروزی که فک ضعیف‌تر و روده‌ی کوتاه تری داشتن دامنه‌ی غذایی‌شون بیشتر می‌شده


audio: uKOz40ypq4s_0028.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
در واقع تعداد غذاهایی که می‌تونستن بخورن بیشتر می‌شده اینجوری می‌شه که نتیجه‌ش میشه تولیدمثل بیشتر و افزایش جمعیت یا چیزای دیگه ای که بی تاثیر نبوده پیشرفت انسان تو ابزار شکار یا نحوه‌ی شکاره که باعث می‌شده تنوع یا رژیم غذایی انسان بیشتر بشه مثلا نشونه‌هایی هست که نیاکان ما یاد می‌گیرن شکار رو بترسونن یا اصطلاحا رم بدن یا ببرن از لب پرتگاه بندازن پایین یا محاصرشون کنن که تو همین حالت محاصره


audio: uKOz40ypq4s_0029.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
یا راحت‌تر می‌تونستن شکار بکنن و از لب پرتگاه هم که پرت می‌کردن پایین تعداد شکار بیشتری داشتن یا نشونه های دیگه ای که پیدا شده اولین نیزه‌های آبدیده تو آتیش قدمتشون مال همون حدود 150 هزار سال پیشه یعنی همون زمان شروع انفجار جمعیت یکی دیگه از جوابایی که میشه به این سوال داد یعنی دلیل مهاجرت نیای انسان همین پیشرفت تکنولوژیشون در شکاره


audio: uKOz40ypq4s_0030.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
که در واقع یه جورایی جرات مهاجرت بهشون میداده یعنی نگران این نبودن برن یه جای جدید دیگه نتونن غذا پیدا بکنن یا شکار کنن و در نهایت نظریه‌ی بعدی که نسبتا هم مهمه در رابطه با دلایل مهاجرت نیاکان انسان ضرورت مهاجرته یعنی چی؟ مثلا کاهش منابع غذایی مجبور می‌شدن مهاجرت کنن قحطی می‌اومده یا بیماری های واگیردار مثل طاعون یا حتی بلایای طبیعی مثل زلزله، سیل، آتشفشان و اینا


audio: uKOz40ypq4s_0031.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
و یه ضرورت مهم دیگه ممکن بوده جنگ باشه یعنی جنگ محرکی بوده باشه برای جابجایی و مهاجرت نیای انسان حالا سوال جنگ اولین بار کی و چطور بین انسان‌ها ایجاد شد؟ بله اولین بار جنگ بین نیاکان ما کجا، کی، چرا و چگونه رخ داد؟ یکی از سوالات زیبای تاریخ که بهش جواب خواهیم داد ما در این اپیزود تا اینجا در رابطه با این مساله صحبت کردیم


audio: uKOz40ypq4s_0032.opus
source: youtube
source_id: uKOz40ypq4s
invalidation: VALID
text:
که دلیل مهاجرت نیاکان ما چی بود؟ نتیجه‌ی اصلیش چیه؟ دور و برمون می‌بینیم همه جای این کره خاکی انسان هست اما رسیدیم به جاهای پیچیده داستان و طولانی تره تو اپیزود بعدی با همین نام یعنی قسمت دوم چرا نیاکان ما مهاجرت کردن؟ بیشتر درباره‌ش صحبت می‌کنیم پس تا اون موقع سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: jmt7mfYWW_g_0001.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
حمله‌ای قهرمانانه به اسرائیل را تبریک می‌گوییم ولی به دلیل خلاء ریاست جمهوری در لبنان نمی‌توانیم در آن شرکت کنیم اما 2500 موشک آماده‌ی شلیک داریم این، یکی از اولین موضع‌گیری‌های حزب‌الله لبنان درباره‌ی جنگ اخیر حماس و اسرائیل بود البته در ادامه


audio: jmt7mfYWW_g_0002.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
پای حزب‌الله لبنان به جنگ باز شد همه می‌دانیم شندیم و دیدیم هر چند خیلی خیلی محدود اما پیش از هرچیزی این موضع‌گیری که ازش یاد کردیم نشون می‌ده اوضاع و احوال سیاسی در لبنان چقدر آشفته‌ست و سئوال چرا آشفته‌ست؟ اساسا چرا اقدامات حزب‌الله لبنان با وضعیت داخلی لبنان مرتبطه


audio: jmt7mfYWW_g_0003.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
اصلا حزب الله لبنان چیه؟ و کیه؟ چرا لبنان رئیس‌جمهور نداره؟ در واقع تاریخ این کشور کشوری که لقب عروس خاورمیانه رو یدک می‌کشه چیست‌؟ چطور بوده؟ ما در دقایق پیش رو به این سوالات پاسخ خواهیم داد ما در این قسمت خواهیم رفتیم سراغ لبنان کشوری زیبا که یکی از تحصیل‌کرده‌ترین مردمان منطقه رو داره


audio: jmt7mfYWW_g_0004.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
اما دولتش توان جمع کردن زباله‌ها رو از خیابون‌هاش نداره سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببنیم چی شد


audio: jmt7mfYWW_g_0005.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم اول کتاب دالان باریک آزادی اثر دارون عجم اوغلو و جیمز رابینسون و دوم گزارش‌های رسانه‌های معتبر سیاسی اجتماعی و تاریخی در ادامه هم عرض کنم در پایان این قسمت هم ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان مخاطبان همراه و پر مهر مورخ رو با هم خواهیم دید


audio: jmt7mfYWW_g_0007.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
دولت این یکی از مهم‌ترین اختراعات تاریخ بشره و در واقع اختراع بشر تا پیش از پیدایش چیزی به نام دولت جوامع بشری چطوری بودن توسط هنجارهاشون مدیریت می‌شدن یعنی توسط چه کسانی مدیریت می‌شدند سران قبایل ریش سفیدها چهره‌های مذهبی حتی یه جاهایی توسط جادوگران مدیریت می‌شدند و امثال این‌ها چه می‌کردند این‌ها


audio: jmt7mfYWW_g_0008.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
جوامع رو مدیریت می‌کردن این دسته‌ها هنجارها رو مدیریت می‌کردن تا اینکه از یه جایی تاریخ به بعد ما شاهد شکل‌گیری حکومت و دولت‌های قوی شدیم که اومدند امور و البته قدرت رو در دست گرفتند خیلی از مورخین و مفسرین برای پیدا کردن ریشه‌ی دولت در تاریخ کجا می‌رن می‌رن سراغ دولت شهرهای یونان بسیاری از تاریخ‌دان هم


audio: jmt7mfYWW_g_0009.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
دولتی که شاهان هخامنشی در ایران‌زمین تشکیل دادن رو سرآغاز پیدایش مفهوم دولت می‌دونن مثلا آقای فردریش هگل اندیشمند و فیلسوف بزرگ آلمانی نظرش اینچنینه عده‌ای دیگر هم هستند که می‌گن حکومت فراعنه پایه گذار دولت بوده گرچه دوستانی مثل آقای هگل نظرشون این نیست همین آقای هگل به طور مثال یه نقل قولی داره جالبه این‌جا بگم


audio: jmt7mfYWW_g_0010.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
گفته اولین بار هخامنشیان یه چیزی شکل دادند که کارکرده دولت داشته مصر در واقع از نظر ایشون و دوستانی مفسران وتاریخ‌دانانی مثل ایشون کارکرده دولت نداشته مدل حکومتیش شکلی دیگری بوده الان در بحث بنده نیست به این هم توجه کنیم دولتی که بشر در عصر دولت‌شهرهای یونان یا در عصر هخامنشیان تجربه کرده با چیزی که امروز ما به اسم دولت می‌شناسیم


audio: jmt7mfYWW_g_0011.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
خب به هر حال متفاوت فرسنگ‌ها باهم فاصله دارن در واقع مفهوم دولت طی قرن‌ها در تاریخ مدام تغییر کرده و رسیده به چیزی که امروز من و شما می‌شناسیم و ازش تعریف داریم چرا این‌ها رو گفتم حالا خیلی الان بحث من این نیست دولت از کجا اومد و مصر بود و یا هخامنشیان یا دولت‌شهرهای یونان حتی عرض بنده اینکه با همه‌ی این بالاها و پایین‌ها


audio: jmt7mfYWW_g_0012.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
امروز دیگه تقریبا تمام 193 کشور رسمی دنیا دولت دارن برای خودشون اما سئوال آیا این که همه‌شون دولت دارند به این معنی که ما دیگه بی‌دولتی نمی‌بینیم در دنیا؟ امروز؟ خیر اینطوریا نیست یه جاهایی اگرچه در ظاهر دولتی روی کاره و در این جهان در سازمان ملل متحد هم کرسی داره اما


audio: jmt7mfYWW_g_0013.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
پر واضع که در آنجا شرایط بی‌شباهت با جوامع اولیه نیست و توسط هنجارهای اجتماعی داره اداره می‌شه هنجارها چی بود کیا اداره‌اش می‌کردن ریش سفیدها، سران قبایل، چهرهای مذهبی، حتی جادوگرها و غیره مثال این دولت داشتن و نداشتن در دنیا امروزی در سال 2023 میلادی چیست ؟ لبنان بنابراین باهم سفر خواهیم کرد به لبنان


audio: jmt7mfYWW_g_0014.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
آهنگی وجود داره که بسیار مشهوره در لبنان ترانه‌ای باصدای خواننده افسانه‌ای لبنانی خانم فیروز ترانه‌ای در ارتباط با بیروت فارغ از تمام جذابیت‌های موسیقیایی و معروف بودن و خانم فیروز یک جایی ایشون در این ترانه می‌خونه که بیروت از روح مردمش از شراب و عصاره آن ها از نان و یاسمین ساخته شده است


audio: jmt7mfYWW_g_0015.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
پس چگونه مزه‌ای آتش و دود گرفته؟ سوال اصلی ما هم همینه همین که خانم فیروز هم در ترانه مشهورش مطرح کرده چی شد که سرنوشت یکی از زیباترین کشورهای جهان به اینجا کشیده شد که مزه‌ای آتش و دود و خون ازش چشیده می‌شه؟ برای پاسخ به این سئوال اجازه بدید اول بریم به عصر


audio: jmt7mfYWW_g_0016.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
روزه 4 آگوست 2020 میلادی یا 14 مردادماه 1399 شمسی زمانی که یکی از بزرگ‌ترین و قوی‌ترین انفجارهای غیرهسته‌ای تاریخ بشر در بیروت به وقوع پیوست انفجاری معادل هزار تن تی‌ان‌تی انفجاری که 220 کشته 110 مفقود و 7هزار مجروح به جا گذاشت


audio: jmt7mfYWW_g_0017.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
فساد مزمن بود که در بیروت منفجر شد این بخشی از نطق حسان دیاب نخست‌وزیر وقت لبنان بود بعد از تقدیم استعفای خودش البته ایشون وقتی اون انفجار بزرگ در بیروت به وقوع پیوست با کابینه‌ای خودش همه با هم از قدرت کناره‌گیری کردند 2750 تن آمونیوم نیترات برای شش سال در گمرک بندر بیروت


audio: jmt7mfYWW_g_0018.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
در جایی که کلی آدم بغلش زندگی می‌کرده بدون تعیین تکیلف و همینطوری بدون هیچ تدبیری برای حفظ ایمنیش رها شده بود یعنی چی؟ یعنی یکی نبوده که این حجم از ماده‌ای خطرناک شیمیایی رو ترخیص کنه یا بیاد بگه آقا این خطرناکه آدم می‌کشه در واقع دولت توانش رو نداشته که بیاد اصلا اینو بگه این رو جمع کنه ترخیص کنه بریزه دور یا هر چی عجیبه واقعا


audio: jmt7mfYWW_g_0019.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
آقای دیاب گفت وجود فساد مزمن در کشور و در طبقات سیاسی باعث فاجعه‌ی بیروت شده است فسادی که هرجای دیگر این دنیا هم بود جز فاجعه هیچ چیز در پی نداشت


audio: jmt7mfYWW_g_0020.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
ما پیش از این در مورخ و در قسمت‌های مختلفی مثل به طور مثال دو قسمت مربوط به جنگ‌جهانی اول یا قسمت ظهور اسرائیل توضیح دادیم که کشورهای عربی غرب ما یعنی از عربستان تا عراق و سوریه و اردن و همینطور لبنان تا قبل از جنگ جهانی اول همشون جزیی از امپراطوری عثمانی بودند یعنی همه این کشورها با فروپاشی امپراطوری عثمانی


audio: jmt7mfYWW_g_0021.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
و توسط برندگان جنگ‌جهانی اول مشخصا توسط انگلستان مرزبندی شدند و عملا تشکیل شدند حالا نکته کجاست تنها منطقه‌ای که جزیی از عثمانی بود اینو تو پرانتز بگم ولی بعد از فروپاشی این امپراطوری سرش بی‌کلاه موند و تبدیل نشد به یک کشور واحد همین فلسطین بود که امروز سرش دعواست هنوز جایی که در قسمت‌های قبل مخصوصا مفصل راجع بهش صحبت کردیم از این پرانتز بگذریم


audio: jmt7mfYWW_g_0022.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
سئوال ما در این قسمت چیه؟ سرنوشت لبنان چه شد؟ اون زمانی که این اتفاقات افتاد پایان جنگ جهانی و تشکیل کشورهای عربی که در غرب کشورما الان قرار دارند لبنان شد مستعمره‌ای فرانسه تا کی؟ 1943 میلادی در 1943 بالاخره لبنان مستقل می‌شه و تبدیل می‌شه به یک کشور جدید توجه کنیم که هنوز که هنوزه امروز هم


audio: jmt7mfYWW_g_0023.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
نفوذ فرانسه در لبنان ادامه داره آقای مکرون که رئیس‌جمهور فرانسه‌ست و رئیس‌جمهورهای قبلی البته مدام تشریف می‌برند لبنان و به هر نحوی دخالت‌هایی در لبنان دارند که عیان است چه جاحت به بیان است


audio: jmt7mfYWW_g_0024.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
سر شماری به ظاهر سرشماری اتفاقیست ساده اما اثراتش بسیار مهم و پیچیدس چرا این رو مطرح کردم عرض می‌کنم اساسا دولت‌ها به شکل دوره‌ای در کشورهاشون از مردمانشون سرشماری می‌کنن مثلا وقتی قانون اساسی ایالات متحده تصویب شد بنا بر این شد که نمایندگان مجلس تعدادشون متناسب باشه با جمعیت ایالت‌ها


audio: jmt7mfYWW_g_0025.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
ایالتی با جمعیت بزرگ‌تر نماینده‌ای بیشتر و با جمعیت کم‌تر تعداد نماینده‌ی کمتر توی رای گیری‌های الکترال ریاست‌جمهوریشون به همین شکله دیگه ارزش رای کمتر یا بیشتر به هر حال بعد از 1790 میلادی تا به امروز که با هم صحبت می‌کنیم هر ده سال یک بار دولت آمریکا سرشماری انجام می‌ده الباقی کشورها اوضاع همینه حالا در کشور ما هم


audio: jmt7mfYWW_g_0026.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
عملا باید همین باشه اینکه منظم انجام می‌شه یا نه شما یرگرد به تاریخ نگاه کن قضاوتش با شما حالا سرشماری باعث چی می‌شه باعث می‌شه دولت‌ها اطلاعات مهمی از مردمانشون کسب کنن چی مثلا این که مردمانشون چطور زندگی می‌کنن کجا زندگی می‌کنند تحصیلاتشون چیه چقدر درآمد دارن ، ثروت دارن و هزار یک چیز دیگر و می‌تونن بر مبنای این اطلاعات


audio: jmt7mfYWW_g_0027.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
دول بیان سیاست‌های اجتماعیشون رو سامون بدن تصمیم‌گیری‌های درست بکنن مثلا بدونن چقدر و چطور باید مالیات بگیرن و البته چقدر و چطور و به چه صورت باید خدمت‌رسانی بکنند به مردم اینم تو پرانتز بگم که اگر اهل خدمت‌گذاری باشن


audio: jmt7mfYWW_g_0028.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
خب برگردیم به لبنان این بحث سرشماری در لبنان اوضاعش چطوره؟ خیلی جالبه اون جوری که از سال 1943 میلادی یعنی از زمانی که عرض کردم لبنان تبدیل می‌شه به یک کشور به صورت رسمی و کشور مستقل تا به الان هیچ‌وقت سرشماری نداشته‌اند اصلا آفرین واقعا خسته می‌شن 1943 میلادی دوستانی که میان در قدرت یا می‌خواستن بیان در قدرت


audio: jmt7mfYWW_g_0029.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
می‌گن که خب آقا ما جمعیتمون چه جوریاس برو بچ از اون طرف هم سران مملکت تازه تاسیس لبنان می‌دونستن دیگه چهار مذهب اصلی دارن یعنی در لبنان چهار مذهب اصلی مسیحی مسلمان شیعه مسلمان سنی و دروزی وجود دارن اما نمی‌دونستن حضرات هر مذهب این چهارتایی که گفتیم چقدر از جمعیت این کشور رو تشکیل می‌دن نتیجه چه می‌کنن می‌گن خیلی‌خوب فرانسه آقا


audio: jmt7mfYWW_g_0030.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
سال 1932 میلادی سرشماری کرده محمد آقا اون زونکن رو یه دقیقه بیار محمد آقا احتمالا یه آبدارچی بوده ور می‌داره میاره همون رو کلا ما 1932 یازده سال پیش حدودا اون مبنا قرار می‌دن و می‌گن فعلا همین مبنا تا بعدا ببینیم فرصت پیش میاد


audio: jmt7mfYWW_g_0033.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
بر اساس سرشماری 1932 میلادی که فرانسه انجام داده بود مسیحیان 51 درصد جمعیت لبنان رو تشکیل می‌دادند مسلمون‌ها اوضاع چطور بوده نسبت شیعیه و سنی تقریبا برابر بوده 5 درصد جعمیت هم دروزی بودند تو پرانتز این هم بگم که دروزی‌ها شاخه‌ای هستند از فرقه اسماعیلیه که حالا بحث جدایست به هر حال رئیس طوایف جمع شدن دور هم


audio: jmt7mfYWW_g_0034.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
می‌گن آقا بر مبنای همین اطلاعاتی که داریم فرانسوی‌ها بلاخره اروپایی بودن بچه‌های خوبی بودن شیک بودن بر مبنای همین سرشماری 1932 پست‌های دولتی رو بیان تقسیم کنیم چیکار می‌کنن روسای طوایف می‌گن خب مسیحیا زیاد دیگه پس ریاست‌جمهوری مال مسیحیا بنابراین رئیس‌جمهور لبنان همیشه باید مسیحی باشه مسیحی مارونی حالا نخست‌وزیر چون مسلمون باید بیشتر بودند نخست‌وزیر


audio: jmt7mfYWW_g_0035.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
مسلمانان سنی البته شیعیه‌ها می‌گن یعنی چی بیخود کردی فلان فلان فلان میگن بابا آرام چیزی نیست رئیس مجلس مسلمون‌های شیعه از شما باشه خب این وسط مسیحی‌های ارتدوکس یونانی می‌گن ما چی پس یعنی چی گرفتار شدیم ها می‌گن که خب کاری نداره شما هم آروم باشید معاون رئیس‌جمهور از شما یعنی رئیس‌جمهور مسیحی مارونی معاون رئیس‌جمهور مسیحی ارتدوکس دروزی‌ها از اون ور بلند می‌شن می‌گن سر ما بی کلاه موند کافه ما رو به هم می‌ریزن


audio: jmt7mfYWW_g_0036.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
می‌گن آقا بشین یه دقیقه رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح از شما در نهایت هم روسای طوایف مجلس هم با نسبت 6 به 5 به نفع مسیحیا تصویب می‌کنن تهش هم می‌گن که خب آقایون دادشا مسلمونا و دروزی‌ها همه صلوات مسیحی‌ها جیزز کرایست بفرمایید دیگه اوکی دیگه کسی مشکلی چیزی که نداره آقایان بفرما ، بفرما یالا


audio: jmt7mfYWW_g_0037.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
با این تفاسیر دولت لبنان بر اساس نسبت جمعیت هر طایفه تشکیل می‌شه دولتی که از همون اول هم مشخص بود اصلا یه چیز شترگاوپلنگ ضعیفی خواهد بود تو همون میسحی‌هاشون نگاه بکنی رئیس‌جمهور مسیحی مارونیه معاونش، معاون رئیس‌جمهور میسحی ارتدوکس نخست وزیر مملکت مسلمون سنی رئیس مجلس مملکت مسلمون شیعیه چون حالا ما دعوای


audio: jmt7mfYWW_g_0038.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
شیعه و سنی رو بیشتر می‌تونیم همزاد پنداری کنیم شما نگاه کن دوتا مقام اصلی نخست‌وزیر و رئیس مجلس الزاما شیعه و سنی چه اختلافی پیش میاد همین مسئله توی مسیحی‌ها هم بوده رئیس‌جهمور مارونی معاونش ارتدوکس خب اینا کلا همه با هم به لحاظ مذهبی هم دیگه رو قبول نداشتند چه دولتی بوده در واقع به راحتی قابل تصوره که چه اختلافاتی همواره بین مقامات این دولت و مملکت وجود داشته تا به امروز


audio: jmt7mfYWW_g_0039.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
لبنان صاحب دولت شده بود در ظاهر اما قدرت دست دولت نیفتاده بود هدف دولت در تاریخ چی بوده تجمیع قدرت انجام شه خدمت‌رسانی راحت‌تر و درست‌تر شه این اتفاق در لبنان نیفتاد چه اتفاقی افتاد همچنان قدرت در دستان طوایف باقی موند بیشتر هم این بحثه طوایف همون صاحبان طایفه های مذهبی دیگه انواع مسیحیون و انواع مسلمانان حالا نتیجه


audio: jmt7mfYWW_g_0040.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
در لبنان اون روز و امروز دولت نیست که برق توزیع می‌کنه یا خدمات حوزه‌ی سلامت ارائه می‌کنه این جمعیت‌های مختلف مربوط به هر طایفه هستند که این امور رو انجام می‌دند


audio: jmt7mfYWW_g_0041.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
دولت لبنان امنیت رو تضمین نمی‌کنه خشونت رو مهار نمی‌کنه، بلکه گروه‌های شبه نظامی هر طایفه هستند و در واقع ساده‌ترش کنیم هر گروه مذهبی هستند که این کارها رو می‌کنن اینطوری شد که مسیحی‌های مارونی حزب نظامی کتائب رو تشکیل دادند که نزدیک به اسرائیل بود مسلمانان شیعه هم اومدن چیکار کردن و یه ارتش خصوصی تشکیل دادند


audio: jmt7mfYWW_g_0042.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
برای مقابله با اسرائیل حزب کتائب و امپریالیسم غربی همه با هم ارتشی به اسم حزب‌الله که با کمک کی ایجاد شد جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران بنیانگذار این حزب‌الله هم کی بود یه روحانی لبنانی به اسم سید عباس موسوی که از طرف ایران حمایت می‌شد البته در ادامه سید عباس موسوی سال 1992 میلادی ترور می‌شه اما


audio: jmt7mfYWW_g_0043.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
مجموعه‌ای که پایه‌گذارش بود ایشون کماکان و تا این لحظه که داریم با هم صحبت می‌کنیم با قوت به کار خودش داره ادامه می‌ده حزب‌الله لبنان


audio: jmt7mfYWW_g_0044.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
و نتیجه‌ی داشتن ارتش‌های خصوصی در یک قلمرو چیه؟ تاریخ نگاه بکنیم،ساده و واضع به ما جواب خواهد داد جنگ سال 1975 میلادی فلسطینی‌های مهاجر با مسیحیان حامی اسرائیل در می‌افتن و سریعا لبنان دو پاره می‌شه و جنگ داخلی شروع می‌شه جنگ‌های لبنان جنگی که پای اسرائیل هم بهش باز می‌شه


audio: jmt7mfYWW_g_0045.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
و تا 1990 میلادی ادامه داشته داستان هم از کجا شروع می‌شه زمانی که فلسطینیان سعی می‌کنن رهبر حزب فالانژ کتائب رو ترور کنن آقای بود به نام پیر جمیل آقای جمیل نمیمیره البته در اون اقدام ترور اما جنگ به سرعت کل لبنان رو فرا می‌گیره جنگی که به جز اسرائیل رد پای کشورهای دیگری


audio: jmt7mfYWW_g_0046.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
از جمله ایران خودمون هم توش دیده می‌شه به راحتی البته این داستان جنگ لبنان و اشغال بیروت توسط اسرائیل و از اون مهم‌تر نقش قدرت‌های منطقه‌ای در این جنگ همه و همه خودش موضوع یک پادکستیست مفصل که می‌تونیم در مورخ بهش بپردازیم علاقه‌مند بودید همین لحظه برای ما کامنت بفرمایید ما انجام وظیفه خواهیم کرد اما اینجا مختصر به این سوال اجازه بدید جواب بدیم که نتیجه‌ی این


audio: jmt7mfYWW_g_0048.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
حالا سئوال آیا توافق‌نامه‌ی طایف بعد از 15 سال جنگ داخلی چیز خاصی بود اصلا تنها کاری که این پیمان ملی کرد این بود که کرسی‌های مجلس که عرض کردیم به نسبت 6 به 5 در اختیار مسیحیان بود شد 50، 50 بین مسیحیان و مسلمانان و تعداد کرسی‌های شیعیان رو هم بیشتر کردند در مجلس نتیجتا زور رئیس‌جمهور از قبلا هم کم‌تر شد چرا


audio: jmt7mfYWW_g_0049.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
رئیس‌جمهور مسیحی بود معاونش مسیحی ارتدوکس بود رئیس مجلس چی بود مسلمان شیعه بود حالا نسبت شیعیان نمایندگان شیعیان موجود در مجلس هم بیشتر شد نتیجتا قدرت مجلس و شیعیان بیشتر شد و قدرت رئیس‌جمهور مسیحی مملکت کم‌تر در ادامه این پیمان ملی همه‌ای گروه‌های نظامی رو هم خلع سلاح کرد بعد از 15 سال جنگ داخلی اما


audio: jmt7mfYWW_g_0051.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
بسیاری از مخالفان اسرائیل در جنگ این روزهای این کشور با گروه حماس منتظر بودند تا سیدحسن نصرالله رهبر فعلی حزب‌الله لبنان با یک سخنرانی طوفانی تمام قد وارد میدان جنگ بشه اما اما سید حسن نصرالله این کار رو نکرد الان که ساختار دولتی لبنان رو بیشتر شناخیتم با هم راحت‌تر می‌تونیم بفهمیم چرا این کار رو نکرد و اینطوری نشد در واقع


audio: jmt7mfYWW_g_0052.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
ایشون سیدحسن نصرالله هم رهبر طایفه‌ای که مجلس رسمی لبنان رو در اختیار دارن در واقع رئیس مجلس و کرسی‌های بیشتری هم دارن در مجلس هم رهبر گروهی نظامیست که هواداراش دشمن اسرائیلن در واقع ایشون نه می‌تونه بدون هماهنگی با سایر طایفه‌ها و در واقع تایید دولت لبنان وارد جنگ بشه از اون ور هم هواداران و اعضای گروهش


audio: jmt7mfYWW_g_0053.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
یعنی اعضای حزب‌الله هم اجازه نمی‌دند که وارد جنگ نشه اصلا این وسط گیر کرده دولت لبنان مسیحی که اصلا که دولتی الان هم نیست حتی می‌گه اصلا بودم می‌گفت به ما چه نباید جنگ کنیم این سمت هم اعضای حزب‌الله می‌گن علی ، علی بریم بزنیم اسرائیل رو از بین ببریم کلا نتیجه ایشون سیدحسن نصرالله مجبوره طوری عمل کنه که هم انگار وارد جنگ شده هم انگار وارد جنگ نشده


audio: jmt7mfYWW_g_0055.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
داستان حکومت قبایل و طوایف در لبنان به بحث گروه‌های شبه نظامی و درگیری نظامی و سیاسی اون‌ها خلاصه نمی‌شه عرض کردم داستان خیلی پیچیده‌تره مثالش چیه هر طایفه‌ایی برای خودش در لبنان یه شبکه تلویزیونی داره و البته در سراسر جهان شبکه‌ی خودش رو پخش و تبلیغ می‌کنه حتی فراتر از این هر طایفه‌ایی در لبنان تیم فوتبال مخصوص خودش رو داره


audio: jmt7mfYWW_g_0056.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
مثلا توی بیروت تیم الاحد مال شیعه‌هاست تیم الانصار مال سنی‌هاست تیم صفا مال دروزی‌هاست تیم ریسینگ مال مسیحی‌های ارتودوکسه و تیم حکمت مال مسیحی‌های مارونی اصلا یه شترگاو‌پلنگیه


audio: jmt7mfYWW_g_0057.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
گرفتاریه یعنی چی شما نمی‌بینی یک سنی بره الاحد بازی کنه یا برعکس یه مسیحی مارونی بره مثلا تو تیمه ریسینگ بازی کنه که مال مسیحی‌های ارتدوکس این تقیسم شدن قدرت بین طوایف اما چه مشکلی ایجاد می‌کنه؟ به هر کدوم از طوایف حق وتو می‌ده، یعنی چی؟ یعنی برای هر تصمیمی در لبنان باید تمام طوایف و مذاهب راضی باشند عملا دولتی وجود نداره


audio: jmt7mfYWW_g_0058.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
تصمیم گیرنده باشه تمام و کمال همون طایفه‌هان رو خودشون اسمه دولت و مجلس و این‌ها گذاشتن همه می‌شن مثل شورای امنیت آمریکا طرح میده روسیه وتو می‌کنه روسیه طرح میده آمریکا وتو می‌کنه ما رو مسخره کردند به هر حال در لبنان هر اتفاقی که می‌خواهد بیافته باید تمام طوایف و مذاهب راضی باشند یکیشون راضی نباشه همه چی می‌ره رو هوا اجازه بدید واقعا یه لحظه تصور کنیم باهم که همچین چیزی


audio: jmt7mfYWW_g_0059.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
چه بن‌بست هایی می‌تونه به وجود بیاره در یک کشور در اداره ش، در مردمانش و معیشت مردمانش مثال این بن‌بستی که دارم عرض می‌کنم تصور کنیم چیه اجازه بدید شما 10 ثانیه تصور کنید تا بنده عرض کنم


audio: jmt7mfYWW_g_0060.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
سال 2015 میلادی یکی از مراکز اصلیه دفن پسماند و زباله‌ی شهری در منطقه‌ی ناعمه‌ی بیروت تعطیل می‌شه چرا؟ بودجه نبوده کارگرها اعتصاب می‌کنن و نتیجه‌اش متولی‌های این منطقه یعنی پسماند و زباله شهری ول می‌کنن می‌رن دولت طبیعتا باید چیکار می‌کرده قاعده‌ش یعنی چی بوده باید یک فکری به حال این مرکز می‌کرده حل و فصل می‌کرده زباله‌ها جمع بشن متولی جدید بیاد مدیریت جدید و و و


audio: jmt7mfYWW_g_0061.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
اما دولت زوری نداره در لبنان عرض کردم خود طوایف باید دست به کار می‌شدند برای حل این مشکل و سئوال آیا شدند؟ خیر جمع‌آوری زباله طبیعتا برای هیچ‌کس جذاب نیست و نتیجه زباله‌ها شروع کردند به تلنبار شدن در بیروت بلانسبت بلانسبت بو بد میاد در تمام بیروت یعنی بوی بد تمام بیروت رو برداشته


audio: jmt7mfYWW_g_0063.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
ارکان دولتی لبنان مثل قوه مجریه و پارلمان هیچ عجله‌ای برای انجام دادن هیچ کاری در لبنان ندارند توجه کنیم از سال 2009 میلادی تا 2019 مجلس لبنان بودجه کلا تصویب نکرده بود برای مملکت سال 2020 بعد از عمری پارلمان لبنان بلاخره تونست بودجه تصویب کنه همه قبولش داشته باشن بودجه‌ای که همه قبول کنند


audio: jmt7mfYWW_g_0064.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
تا قبل از این سال یعنی 2020 خود کابینه خودش می‌اومد بودجه‌ی خودش رو می‌بست و خرج می‌کرد حتی فراتر از این سال 2013 مثلا وقتی آقای نجیب میقاتی از نخست‌وزیری استعفا کرد یک سال کلا لبنان دولت نداشت الان همین آقای میقاتی البته دوباره شده نخست وزیر پشیمون شده گفته آقا ما استراحت کردیم برگشتیم منتها همین الان لبنان رئیس‌جمهور نداره دولت داره ولی رئیس جمهور نداره


audio: jmt7mfYWW_g_0065.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
همون مثال معروف قیف هست قیر نیست؛ قیر هست قیف نیست گرفتاری شدیم 8 آبان پارسال آقای میشل عون استعفا کرد رئیس جمهور وقت لبنان چرا؟ چون قانونشه تو لبنان وقتی موعد رئیس‌جمهوری تموم می‌شه آقای رئیس‌جمهور استعفا می‌کنه که نفر بعدی توسط مجلس انتخاب بشه جالبه مجلسی که تسلط بیشتری شیعه روش داره قراره یه رئیس جمهور مسیحی انتخاب کنه ببینیم چی می‌شه


audio: jmt7mfYWW_g_0066.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
این که الان یک ساله مجلس نتونسته جایگزینی برای آقای عون انتخاب کنه یا نخواسته یا نتوسته چرا؟ چون طوایف با هم توافق ندارند این یعنی بن‌بست شما تصور کنید در مجلسی که تسلط شیعه هست توش سنی هم هست توش دروزی هم هست توس مسیحی ارتدوکس هست و توش مسیحی مارونی هست آیا به راحتی اصلا هر قانونی تصویب می‌شه آیا به راحتی رئیس جهموری که قرار مسیحی باشه انتخاب می‌شه؟


audio: jmt7mfYWW_g_0067.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
مجلس لبنان که قاعدتا باید نقش قانون‌گذار رو داشته باشه مثل همه جای دنیا خیلی توان برگزاری جلسه‌ی مجلس هم نداره حتی از سال 2009 تا 2014 میلادی کلا 21 بار جلسه‌ی پارلمان کشور لبنان برگزار شده یعنی این‌ها حتی کنار نیومدن دور هم جمع شن به این امر توجه کنیم یعنی یادآوری کنم که که در این مدت زباله‌ها


audio: jmt7mfYWW_g_0068.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
همچنان داشته در بیروت تلنبار می‌شده همون زباله‌های که طوایف توافق نکردند که کی بره جمعش کنه کسی گردن نگرفت یک جلسه نمی‌تونستن دوستان بذارن که راجب این داستان اصلا صحبت کنن سال 2013 که اصلا عالی بوده مجلس لبنان کلا دو جلسه برگزار می‌کنه در کل سال 2013 یکی از این دو جلسه‌م دستور جلسه چی بوده بررسی تمدید دوره‌ی نمایندگی نمایندگان مجلس


audio: jmt7mfYWW_g_0069.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
یعنی طی 6 ماه کلا یه جلسه پارلمان یا مجلس لبنان برگزار کرده اومدن گفتن که دوستان خب برای 18 ماه آینده خودمون نماینده ایم اوکی؟ همه هم گفتن اوکی بعد هم پاشدن رفتن دنبال زندگیشون تا شش ماه بعد مجلس یک جلسه‌ی برگزار کرد اون سال به هر حال باز 18 ماه بعد هم دوباره نماینده‌ها اومدن خودشون مجدد، خودشون رو ابقا کردن رفتن خونشون


audio: jmt7mfYWW_g_0072.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
طی تمام این سال‌ها مهاجران سوری همین‌جوری داشتن وارد لبنان می‌شدن دولتی نبوده مجلسی نبوده که اصلا بگه خرتون به چند من قانون چیه قد 20 درصد جمعیت کل لبنان مهاجر سوری وارد این کشور می‌شه آقایون مجلسی اما خیلی شیک و مجلسی کاری نمی‌کردند زباله‌ها هم همینطوری داشت همچنان روی هم تلنبار می‌شد


audio: jmt7mfYWW_g_0073.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
آفرین آقایون آفرین بالاخره برای یک ساعت کار کردید حالا می‌تونید به تعطیلات دائمی برگردید این متن یک توییت از طرف یک کاربر لبنانی بود که سال 2018 میلادی وقتی مجلس بعد از 9 سال بالاخره قانون انتخابات رو تصویب کرد، زده شد یعنی ببینید اوضاع چی بوده نهادهای دولتی در تعطیلات دائمی به سر می‌برند رسما


audio: jmt7mfYWW_g_0074.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
اما سرنوشت زباله‌ها چی شد؟ یادمون نره مردمی که کلافه شده بودند از وضعیت بهداشتی شهر بیروت خودشون دست به کار شدن و یه کمپینی راه‌اندازی کردند به نام هشتگ تو بو می‌دی اصلا عجیبه چی گفتن گفتن ما کلی مطالبه داریم از دولت ویترین مطالباتمون همین زباله‌هاست ، بحث زباله‌هاست نتیجه یه تکاپویی بلاخره بین مسئولان راه افتاد که آقا ما مسئولیم باید مشکل رو حل کنیم نمی‌شه اینجوری که


audio: jmt7mfYWW_g_0075.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
نه خیر همچین تکاپویی راه نیفتاد، زهی خیال باطل هر طایفه ای جنبش تو بو می‌دی رو به طایفه‌ی دیگه نسبت داد گفت تو بو می‌دی عجایب


audio: jmt7mfYWW_g_0076.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
از شرایط تحصیلی هم بگیم در لبنان لبنان یک نظام دانشگاهی مدرن و یکی از تحصیل‌کرده‌ترین جوامع منطقه رو داره خیلی از لبنانی‌ها خارج از کشورشون در دانشگاه‌های بسیار معتبر درس خوندن نحوه‌ی زندگیشون هم، زیستشون هم شبیه شده به اهالی کشورهای توسعه یافته جاهایی که درس خوندن و زندگی کردن زندگی بسیار سکولار و آزادی دارن


audio: jmt7mfYWW_g_0077.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
این قشر لبنان وکم هم نیستند حتما همه مون دیدم تصاویر زیبای از لبنان که جماعتی در عین دفاع از یکی از گروه‌های نظامی طایفه‌ها چقدر ظاهر شیک و پیک و آزاد و امروزی‌ای دارن اصلا عشق و حال از اون طرف رسانه‌هاشون اصلا نگم براتون اصحاب رسانه در لبنان عین سلبریتین عین خواننده‌هاشون هم بسیار پولدار و مرفه حتی خبرنگارا در لبنان


audio: jmt7mfYWW_g_0078.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
در طایفه‌ی خودشون بسیار معروف و پولدارن اصلا عجیبه شما مقایسه کن دولت ندارن اینجوری اوضاعشون بعد اصحاب رسانه گرفتاری به هر حال میزان آزادی بیان در لبنان هم در کل خاورمیانه تکه یه جورایی مردمان لبنان می‌دونن که یک دولت مدرن چه شکلیه اون چیزی که ندارنش اما چرا دولت مدرن رو شکل نمی‌دن؟ پیگیرش نیستن چون می‌ترسن


audio: jmt7mfYWW_g_0079.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
می‌ترسن اگه دولت قوی بیاد سر کار طرف یکی از این طایفه‌ها رو بگیره و بقیه‌ی طایفه‌ها زورشون رو از دست می‌دن مثلا مسیحی بیاد سر کار نمیذاره مسلمون راحت زندگی کنه یا قطعا بلعکس و داستان می‌شه همه چی دوباره اجباری طور مثلا نتیجتا ترجیح می‌دن مردمان لبنان که یک دولت کلا بی‌زور داشته باشن نداشتن هم نداشتن


audio: jmt7mfYWW_g_0082.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
اول دولت قوی در کنار ملت قوی چیزی که در کشورهای توسعه یافته غربی می‌بینیم مثل ایالات متحده دوم دولت ضعیف در کنار ملت ضعیف به طور مثال یه سری از کشورهای آفریقایی می‌تونیم این رو بینیم مثل سومالی سومین مدل دولت قوی در کنار ملت ضعیف یه همچین چیزی رو ما در پادکستان امروزی مثلا می‌بینیم بالاخره پاکستان دولت قوی داره بمب اتم داره زور داره در جایگاه خودش اما


audio: jmt7mfYWW_g_0083.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
ملت چندپاره، صد پاره اصلا پاشیده کلا در نهایت مدل چهارم و آخر دولت ضعیف در کنار ملت قوی چیزی که در لبنان می‌بینیم همه رو گفتم به این برسم ملتی رو ما امروز در لبنان می‌بینیم که بسیار قویه فهم داره، پول داره، تحصیل کرده س و و و این ملت می‌ترسه بیاد قدرتش رو با یک دولت شریک بشه حتی می‌گه آقا نمی‌خواهیم ما نتیجه هنوز که هنوزه


audio: jmt7mfYWW_g_0084.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
زباله‌ها در بیروت و لبنان تلنبار می‌شه و قطع مکرر برق هم به این وضعیت اضافه شده هنوز که هنوزه هیچ کس در لبنان سرشماری انجام نداده


audio: jmt7mfYWW_g_0085.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
کاج نماد لبنانه درختی همیشه بهار که به خاطر مقاومتش مشهوره لبنان، کوچک‌ترین کشور خاورمیانه عروس خاورمیانه کشوری در ساحل نیلگون مدیترانه هنوز که هنوزه سرسبز و زیباست هنوز که هنوزه لقب پاریس خاورمیانه به بیروت میاد کافه‌های بی‌نظیر غذاهای مشهور در سطح جهان


audio: jmt7mfYWW_g_0086.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
مردمی که با تمام اختلافات فرهنگی و مذهبی کنار هم واقعا با خوبی و خوشی زندگی می‌کنن عکس رهبران شیعی لبنان در سرتاسر دیوارهای بیروت نصبه و عکس‌های تبلیغاتی با مدل‌های زن جذاب هم دقیقا کنارشون روی دیوارهاست و کسی با این موارد کار نداره اما خیابون‌ها پر از ترافیک و موانع‌ست


audio: jmt7mfYWW_g_0087.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
و جای گلوله‌ها هنوز هم روی برخی ساختمون‌ها نمایانه زباله‌ها هم کماکان تلنبار شده مردمانی که 80 درصدشون به شکل غیرقانونی سلاح گرم در اختیار دارن هر روز با بوی زباله کار و زندگی را آغاز می‌کنند و آن را به پایان می‌رسانند دولت در لبنان بسیار ضعیف است


audio: jmt7mfYWW_g_0088.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید این قسمت از مورخ رو با یکی از اشعار نزار قبانی شاعر بزرگ سوریه‌ای جهان عرب به پایان برسونیم


audio: jmt7mfYWW_g_0089.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
از بیروت می‌پرسی؟ خیابان‌های بیروت میدان‌ها و قهوه‌خانه‌هایش رستوران‌ها و بندرگاه‌ها کشتی‌های بخارش، همه در چشم‌های توست که می‌ریزند چشم ببندی بیروت گم می‌شود


audio: jmt7mfYWW_g_0090.opus
source: youtube
source_id: jmt7mfYWW_g
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم. من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن اینکه در ادامه خواهیم دید با افتخار ویدئوهایی که شما خوبان ولی نعمتان پادکست مورخ و تیم مورخ برای ما ارسال کردید تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: 8R-_2siSyNE_0001.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
ایران، استان البرز، کرج، زیبادشت شنبه، 22 مهر ماه 1402 ساعت 22 و 45 دقیقه ماموران ویژه بررسی صحنه جرم مقابل یک خانه‌ی ویلایی جمع شدند عوامل اورژانس همراه با آنها وارد خانه می‌شوند دخترکی نوجوان با چهره‌ای گریان و وحشت‌زده به سمت آنها می‌دود


audio: 8R-_2siSyNE_0002.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
بعد از یک تا دو ساعت خبر در فضای مجازی می‌پیچد خبری تلخ، عجیب و خوفناک داریوش مهرجویی و همسرش به قتل رسیدند در ابتدا همه با شک و تردید و اضطراب صحت و سقم این خبر را رد کردند اما طولی نکشید که خبرگزاری‌های رسمی کشور یکی یکی این خبر را تایید و منتشر کردند


audio: 8R-_2siSyNE_0003.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
سلام من احمد‌هاشمی هستم و اینجا سینما مورخه یک ویژه برنامه از پادکست مورخ به احترام استاد داریوش مهرجویی بریم ببینیم چی شد؟


audio: 8R-_2siSyNE_0004.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
به رسم همیشگی پادکست مورخ و سینما مورخ منابع رو خدمت شما معرفی میکنیم منبع این داستان ما اخباره اخباری که وقتی ما شنیدیمش اولین واکنشمون این بود که کاش تکذیب بشه حالا بریم در دل داستان


audio: 8R-_2siSyNE_0005.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
کی باورش میشه که عالیجناب مهرجویی بزرگ فوت کرده؟ اونم به این شکل یک قتل فجیع داریوش مهرجویی یکی از پیشگامان موج نوی سینمای ایران کسی که برای چندین نسل از ایرانیان خاطراتی بی بدیل رو ساخته و روی پرده سینما نشون داده بدون هیچ اغراقی مهرجویی یکی از مهمترین


audio: 8R-_2siSyNE_0009.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
خانم وحیده محمدی فر، همسر مهرجویی هم که در این جنایت هولناک به قتل رسید سینماگر بود، فیلمنامه‌نویس بود ایشون بود که چند روز یا به روایتی چند ماه قبل از این حادثه با انتشار دوسه پست در فضای مجازی از خطری مشابه که خونه‌ی اون‌ها رو تهدید کرده خبر داد از مهاجمین، از کسانی که علنا اونها رو تهدید به مرگ کردند


audio: 8R-_2siSyNE_0010.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
تمام ایران امروز در شوک خبر تلخ کشته شدن استاد مسلم سینما فرو رفته قتل یک کارگردان، یک سینماگر بسیار مشهور اما این مرگ فجیع یعنی قتل برای سینمای ایران یا بالاتر از اون برای سینمای جهان، تازگی داشت؟ ما در این قسمت به این سوال جواب خواهیم داد در این قسمت درباره‌ی قتل‌های مشهور


audio: 8R-_2siSyNE_0011.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
سینماگران جهان صحبت خواهیم کرد درباره‌ی بازیگران، کارگردانان و یا عوامل تاریخ سینمای ایران و جهان که به دلایل مختلف به دست شخص یا گروهی به قتل رسیدند ما قصد داریم به تاریخ رجوع کنیم تا شاید دلیلی برای این اتفاق پیدا کنیم شاید التیامی برای زخم قتل داریوش مهرجویی یافتیم و شاید سرنخی پیدا کردیم


audio: 8R-_2siSyNE_0012.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
قبل از شروع داستانمون یک نکته رو بگم، یک اتفاق امروز که ما قصد کردیم ویژه برنامه‌ای درباره عالیجناب مهرجویی بسازیم درب استودیوی ما رو زدند در رو که باز کردم رفیقی پشت در بود که شما بسیار او رو می‌شناسید چقدر قشنگ که او بسیار مرتبطه به سینما و سینماگران از او خواهش خواهم کرد در ادامه بیاد جلوی دوربین و با او گپ بزنیم درباره‌ی عالیجناب مهرجویی


audio: 8R-_2siSyNE_0013.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
احتمالا یه دیوونه ترتیبم رو میده این جوابیه که جان لنون در دهه شصت میلادی به یک خبرنگار داده بود خبرنگاری که ازش پرسیده بود مرگت رو چطوری تصور میکنی؟ جان لنون انگلیسی، خواننده، بازیگر، ترانه‌سرا و رهبر گروه موسیقی بود که با گروه بیتلز به محبوبیت و شهرت جهانی رسید و هشتم دسامبر 1980 میلادی


audio: 8R-_2siSyNE_0014.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
به ضرب گلوله‌ی یک دیوانه‌ی واقعی به قتل رسید مارک دیوید چپمن بواقع یک دیوانه بود و البته طرفدار سرسخت خود جان لنون چپمن برنامه قتل لنون رو از چند ماه قبل برنامه‌ریزی کرده بود چرا؟ چون جان لنون جایی ادعا کرده بود که گروه بیتلز حتی از عیسی مسیح هم محبوب‌تر شده و البته چپمن می‌گفت


audio: 8R-_2siSyNE_0015.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
از متن ترانه‌های گاد و ایمجین یا همون تصورکن معروف گروه بیتلز هم خوشش نیومده چپمن اون ترانه‌ها رو کفرآمیز میدونسته همین و همین


audio: 8R-_2siSyNE_0016.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
چپمن، صبح روز هشتم دسامبر 1980 میره دم خونه لنون در ساختمان داکوتا در شهر نیویورک منتظر میشینه تا جان لنون و همسرش یوکو از در خونه بیاین بیرون می‌ره به سمتشون یکی از آلبوم‌های لنون رو میده بهش که براش امضا کنه و لنون هم با آغوش باز میپذیره بعد آقای لنون میره دنبال زندگیش بهتره بگیم آخرین روز زندگیش


audio: 8R-_2siSyNE_0017.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
چپمن همونجا بس می‌شینه که آقای لنون برگرده شب، وقتی جان لنون بر میگرده به سمت خونش با شلیک پنج گلوله کار تمام میشه به همین راحتی زندگی یکی از بزرگترین موزیسین‌های تاریخ در چهل سالگی توسط یک دیوانه‌ی افراطی به پایان میرسه داریوش مهرجویی هم شب با قاتلش روبه‌رو شد شلیک نبوده اما


audio: 8R-_2siSyNE_0018.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
چندین ضربه‌ی چاقو به بدن و گردن آخرین تصویری بوده که این مرد دیده اثری از ورود زوری به منزل وجود نداشته به گفته پلیس شاید قاتل قبل از قتل و مثل چپمن از مهرجویی روی پوستر فیلم گاو امضا گرفته


audio: 8R-_2siSyNE_0019.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
وقتی هرج و مرج بشه سیاه و سفید به جون هم میفتن این یعنی آخر الزمان خشونت‌آمیز و یعنی آغاز حکومت فرقه‌ی من بر جهان این جملات خلاصه‌ی عقاید یکی از مشهورترین قاتلین سریالی جهان یعنی چارلز منسون بود کسی که در دهه‌ی شصت میلادی به صورت مستقیم یا غیرمستقیم


audio: 8R-_2siSyNE_0020.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
باعث کشته شدن چندین انسان در آمریکا شد مردی تندرو و جاه طلب با عقایدی بسیار جنون‌آمیز یکی از کسانی که با دستور مستقیم منسون کشته شد خانم شارون تیت بازیگر زیبای هالیوودی بود همسر رومن پولانسکی کارگردان بزرگ تاریخ سینمای جهان


audio: 8R-_2siSyNE_0021.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
اعضای فرقه‌ی منسون در هشتم اوت 1969 در خونه‌ی شخصی شارون تیت اون رو که هشت ماهه باردار بود و البته سه نفر از دوستانش رو به شدیدترین و کثیف ترین وجه ممکن به قتل رسوندند که اگر اجازه بدید راجع بهش راجع به جزئیاتش چیزی نخواهم گفت کسانی که علاقه‌مند هستند پیشنهاد میکنم فیلم روزی روزگاری هالیوود


audio: 8R-_2siSyNE_0022.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
اثر کوئنتین تارانتینو و یا چندین فیلم مستند که درباره‌ی چارلز منسون و قتل‌هایی که انجام داده‌ست رو تماشا کنند با کشته شدن شارون تیت و البته خشونت بسیار زیاد صحنه جرم شایعات حسابی داغ میشه خیلی‌ها کشته شدن این بازیگر رو به بازیش در فیلم چشم شیطان و نفرین این فیلم ربط دادند چند ماه بعد که چارلز منسون دستگیر میشه


audio: 8R-_2siSyNE_0023.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
و همه می‌فهمند که مسبب اصلی قتل شارون تیت اون و دار و دسته‌ش بوده این شایعات رنگ و بوی دیگری پیدا میکنه یه سریا می‌گفتند که این قتل به عقیده و مرام فرقه منسون مرتبطه و اون میخواسته این قتل رو بندازه گردن سیاه‌پوست‌ها که هرج و مرج ایجاد بشه خود منسون هم در ابتدا دلیل اصلی این جنایت رو نمیگه البته بعدها یک بار در یک اشاره‌ی ضمنی


audio: 8R-_2siSyNE_0024.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
منسون میگه که شارون و دوستانش در واقع هدف اصلی ما نبودند چرا؟ چون منسون فکر میکرده که گویا توی اون خونه تری ملچر زندگی میکرده که تهیه‌کننده‌ی موسیقیه که منسون باهاش اختلاف خورده بوده بله، جناب قاتل سریالی ما تجربه‌ی کمی هم در موسیقی داشته عجیبه واقعا البته که بقیه‌ی اعضای فرقه منسون این حرف اون رو رد کردند و گفتند منسون میدونسته تری ملچر


audio: 8R-_2siSyNE_0025.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
چند وقت پیش اون خونه رو ترک کرده رفته پی زندگیش نتیجه، انگیزه اصلی این قتل هنوز تا این لحظه به درستی روشن نیست داریوش مهرجویی هم چهره‌ی محبوبی بود کمتر کسی می‌تونست ادعا بکنه باهاش مشکل یا اختلافی داره ممکنه انگیزه‌های اصلی منسون درواقع یکی از انگیزه‌های اصلی منسون دلیل قتل مهرجویی باشه


audio: 8R-_2siSyNE_0027.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
ما که انسان‌های فقیری هستیم زمان اندکی داریم برای جوانی و زیبایی شما می‌توانید بدون ما راحت زندگی کنید این چندخط قسمتی از یکی از اشعار پیر پائولو پازولینی شاعر، کارگردان، روزنامه نویس و رمان نویس بزرگ ایتالیایی بود کسی که خودش و فیلم‌هاش همیشه بحث برانگیز بود فیلمسازی با فیلم‌های بسیار درخشان


audio: 8R-_2siSyNE_0028.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
و البته تابوشکن همین فیلم‌ها و به‌خصوص فیلم سالو یا 120 روز در سودوم بود که در نهایت کار دستش داد و باعث قتلش شد پازولینی یک روشنفکر چپ‌گرا و البته همجنسگرا بود تفکر سیاسی و ضدفاشیست از یکطرف و گرایش جنسیش که در اون سال‌ها حداقل بسیار تابو و خلاف درواقع روند جامعه‌ی ایتالیا بود


audio: 8R-_2siSyNE_0029.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
باعث شده بود که از طرف خیلی از گروه‌های تندرو و مذهبی بارها و بارها ایشون تهدید به مرگ بشه همسر داریوش مهرجویی هم چند روز پیش و یا به روایتی چند ماه پیش خبر از تهدیدشون به مرگ داده بود


audio: 8R-_2siSyNE_0030.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
دوم نوامبر 1975 میلادی نزدیکی شهر رم پازولینی به قتل رسید در ابتدا یک پسر روسپی جوون به نام جوزپه پلوسی ادعا کرد که قاتله و پازولینی میخواسته بهش تجاوز کنه ادعایی که در همون سالها هم مورد قبول جامعه ایتالیا و البته سینمادوستان جهان قرار نگرفت پزشکی قانونی ایتالیا اعلام کرد


audio: 8R-_2siSyNE_0031.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
پازولینی قربانی حملات چند ضارب بوده قاتلین او رو به شدت کتک زدند و بعد چندین بار با ماشین خودش از روش رد شدند تو دادگاه اما فقط پلوسی بود که اعتراف کرد ولی سال 2005 میلادی پلوسی ادعای خودش رو پس گرفت و حقایق رو برملا کرد اون گفت دو برادر به همراه یک نفر دیگه پازولینی رو کشتند پلوسی تعریف میکنه پازولینی رو به قصد کشت می‌زدند


audio: 8R-_2siSyNE_0032.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
و فریاد می‌زدند کمونیست کثیف، مردک منحرف اون می‌گه این قاتلین با یک فرقه‌ی فاشیستی امنیتی و دولتی مرتبط بودند بعدها البته حقایق دیگری هم فاش شد و یکیش این بود که علاوه بر کمونیست و همجنس‌گرا بودن پازولینی مخالفتش با مذهب به خصوص در فیلم سالو یکی دیگه از دلایل کشته شدنش بوده


audio: 8R-_2siSyNE_0033.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
اما جوزپه پلوسی چرا قتل رو گردن گرفت؟ او بعد از پس‌گرفتن اعترافش ادعا می‌کنه خانواده‌ی من تهدید شدند و من مجبور بودم برای امنیت خانواده‌م قتل رو گردن بگیرم


audio: 8R-_2siSyNE_0036.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
یک هنرمند، پایان و آغازش دست هیچ حکومتی نیست هنرمند با هنرش و فرهنگش ملتش رو میسازه اندیشه میسازه و بهره میده و همیشه زنده‌ست این جمله‌ایست از کسی که شاعر بوده مجری تلویزیونی بوده تهیه‌کننده و کارگردان سینما هم بوده همه‌ی ما می‌شناسیمش فریدون فرخزاد


audio: 8R-_2siSyNE_0038.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
در سال‌های اخیر بسیاری از صحبت‌ها و حرفهای فریدون فرخزاد در فضای مجازی و بین نسل جوون داره دست به دست می‌چرخه کسی که به معنای واقعی کلمه یک آرتیست بود ایشون با اجرا و ساخت برنامه‌های تلویزیونی قبل از انقلاب 57 محبوبیت بسیاری پیدا کرد اما بعد از انقلاب از ایران رفت و شد یکی از اپوزیسیون‌ها و مخالفین


audio: 8R-_2siSyNE_0039.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
16مردادماه 1371 جسد فریدون فرخزاد در منزل شخصیش در شهر بن آلمان کشف شد به گفته‌ی پلیس آلمان، فرخزاد بین روزهای نهم تا پانزدهم مردادماه به دست چند نفر به قتل رسیده به گزارش روزنامه‌های آلمانی قاتلان 37 ضربه‌ی چاقو به فرخزاد وارد کردند و بعد جسدش رو مثله کردند


audio: 8R-_2siSyNE_0040.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
بعضی‌ها این قتل رو جزئی از قتل‌های زنجیره‌ای می‌دونند که در دهه‌ی هفتاد رخ داد و اون رو به باند سعید امامی ربط میدن وزارت اطلاعات ایران این قتل رو به سازمان درفش کاویانی منتسب میدونه و به نوعی میگه یک تسویه‌ی سازمانی بوده اکبر خوش‌کوشک از عناصر امنیتی وزارت اطلاعات که در جریان پرونده‌ی قتل‌های زنجیره‌ای دستگیر هم شد اعلام کرده که این قتل


audio: 8R-_2siSyNE_0041.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
کار خود اپوزیسیون و مخصوصا علیرضا نوری‌زاده بوده عجب، به هر حال پلیس آلمان هنوز هیچ اظهارنظر رسمی نکرده و اعلام کرده این پرونده هنوز باز است داریوش مهرجویی هم به معنای واقعی یک آرتیست بود تاثیرگذار بود، بدون تعارف بود امید که پرونده‌ی این هنرمند برای سالها باز نمونه


audio: 8R-_2siSyNE_0043.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
از مرگ فجیع گفتیم از مثله شدن بد نیست یاد کنیم از بابک خرمدین، کارگردان ایرانی او نیز به سرنوشت فریدون فرخزاد دچار شد اما داستان او بسیار متفاوت بود 25اردیبهشت ماه 1400 پدر و مادر پسر را مثله کردند این خبر کل ایران


audio: 8R-_2siSyNE_0045.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
به این لیست و اسامی می‌شد سلنا کوئین تالینا بازیگر و مدل خواننده‌ی امریکایی مکزیکی دروتی استراتن، بازیگر کانادایی توپاک شکور، خواننده‌ی رپ و بازیگر آمریکایی نیکول براون سیمپسون، بازیگر آمریکایی ربکا شیفر، بازیگر آمریکایی ژوانی ورساچه، طراح لباس مشهور ایتالیایی ناتالی وود، بازیگر مشهور آمریکایی


audio: 8R-_2siSyNE_0047.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
درون و برون ایران‌زمین هستند هنرمندان و سینماگرانی که اگرچه به طور رسمی مرگشون به شکل قتل اعلام نشده اما بخشی از افکار عمومی در مورد اونها قضاوت‌های دیگری دارند مثلا در آمریکا کارگردان بزرگ، استنلی کوبریک رو داریم که هنوز برای خیلی از طرفدارانش مرگش مشکوکه در ایران هم حسین سرشار خواننده‌ی اپرا و بازیگر توانمند رو داریم


audio: 8R-_2siSyNE_0048.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
که اگرچه روایت اصلی درباره‌ی مرگش اینه که آلزایمر گرفت گم شد و بعد تصادف کرد و درگذشت اما بسیاری بر این باورند که داستان مرگ این آدم انقدر خطی نبوده و یه رگه‌هایی از مسائل سیاسی در این اتفاق میبینن اون دوستان حتی در مورد کیومرث پوراحمد که چند ماه پیش جسد حلق‌آویزش پیدا شد اگرچه به شکل رسمی مرگ ایشون خودکشی اعلام شد


audio: 8R-_2siSyNE_0050.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
همه‌ی این‌ها رو عرض کردیم اما دلیل اصلی این ویژه‌برنامه اشاره به جنایت‌ها و قاتلین دیوانه و بی‌رحمش نبود حرف اصلی ما زنده و جاری بودن هنر برای همیشه در دنیاست هنوز ترانه‌های جان لنون در قلب مردم جهان وجود داره فیلمهایی که پازولینی ساخته هنوز دست به دست میچرخه و در دانشگاهها تدریس میشه


audio: 8R-_2siSyNE_0051.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
همونطور که نام و یاد آثار جناب استاد داریوش مهرجویی تا ابد در قلبهای مردم ایران جاری و ساری میمونه ما و احتمالا شما هنوز نمی دونیم چه کسی یا کسانی و چرا این اتفاق تلخ رو رقم زدند؟ هنوز جامعه سینمای ایران و حتی جهان در بهت و افسوس مرگ مهرجویی‌اند


audio: 8R-_2siSyNE_0052.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
واکنش‌ها به این اتفاق شوکه‌کننده انتها نداره انجمن سینماداران سه روز عزای عمومی اعلام کردند و قصد دارند در ورودی تمام سینماها پوستر مهرجویی بزرگ رو نصب کنند خیلی‌ها هم دوباره با عینک ظن و تردید به این فاجعه نگاه می‌کنند قتل یک سرشناس، یک هنرمند، یک منتقد اون هم با ضربات چاقو اون هم در پاییز


audio: 8R-_2siSyNE_0054.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
قرار بر این بود که به زودی مستندی درباره‌ی داریوش مهرجویی منتشر بشه مستندی که حالا و امروز قسمت‌هایی از اون در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده بخش‌هایی از این مستند که در اون مهرجویی به شدت از وضعیت موجود انتقاد میکنه و حتی روسری از سر همسرش برمی‌داره همه اینها شک و شبهه رو برای مخاطبان خبر تلخ سلاخی مهرجویی بیشتر می‌کنه


audio: 8R-_2siSyNE_0056.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
با همه‌ی این تفاسیر تا انتشار اطلاعات بیشتر از قتل کارگردان بزرگ سینمای ایران و همسرش نمی‌شه هیچ نظر قطعی راجع به این واقعه داد همونطور که هنوز که هنوزه در مورد یه سری از جنایاتی که درباره‌ش تو این قسمت صحبت کردیم نمیشه با اطمینان نظر داد قتل‌هایی که سینمایی بودند نه فقط به این معنا که مقتول این قتل‌ها اهالی سینما بودند


audio: 8R-_2siSyNE_0057.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
بلکه انقدر دراماتیک و تکان‌دهنده بودند که بیشتر به سناریوی یک فیلم جنایی شبیهند تا یک واقعیت تلخ اجازه بدید همینجا دعوت کنم اگر اتاق فرمان بتونن هماهنگ بکنن دوست ما، رفیق ما وارد استودیو بشه بریم با ایشون یه گپ و گفت‌وگویی داشته باشیم در این رابطه شدنیه


audio: 8R-_2siSyNE_0060.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
خب خیلی خوش اومدی یوسف عزیزم رفیق خوب و قدیمی خیلی ممنون خیلی دوست داشتم که از نزدیک ببینمت مجدا دوست قدیمی هستی همکار قدیمی پیشکسوت هستین شما و دوست داشتم که بیام و در پادکست مورخ ببینمت باتوجه به اتفاقی که این اخیرا افتاده خب حال خوبی نداریم هیچکدوم ولی اینکه


audio: 8R-_2siSyNE_0061.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
از این که دارم می‌بینمت و اینجا هستم خیلی خوشحالم استاد منی و حالا شکسته نفسی میکنی ما رو چوبکاری میکنی اینجا هستم پیش شما و میتونم این اتفاق خیلی ناگوار رو به جامعه هنری تسلیت بگم چون احمد جان من توی صفحه‌ی اینستاگرامم با توجه به احترام به همه‌ی کسایی که هنرمندان یا کسایی که حالا دوستان اقوام و کسایی که حالا از این دنیا می‌رن و همشون قابل احترامن


audio: 8R-_2siSyNE_0062.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
در صفحه‌ی مجازی نمی‌پردازم به اینها توی صفحه ی مجازی من ندیدید که تسلیتی بخوام بذارم چه حسی داشتی یوسف این خبر رو شنیدی؟ چه جسی داشتی؟ والا خیلی شوکه شدم به خاطر این که خب وقتی یه اتفاقی میفته با اخبار و شایعات زیادی ما روبه‌رو می‌شیم تا اصل ماجرارو بخوایم بفهمیم هرچند که هنوز هم خیلی چیزا مبهمه در رابطه با درگذشت ایشون


audio: 8R-_2siSyNE_0063.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
و خیلی ناراحت شدم به‌هرحال با ایشون کار نکردی من متاسفانه کار نکردم دو بار پیش اومد که برم کار کنم یکی در فیلم مهمان مامان بود که آقای شریفی نیا لطف کردن و ما رو دعوت کردن توی اون حیاط قدیمی خونه قدیمی خیلیا دوست دارن با بزرگانی مثل آقای مهرجویی کار کنن راستیتش تو یه کار دیگه هم قرار بود باهاش کار کنی فکر میکنم که رفتی خونشون با آقای درمشیان و بله بله بله، نارنجی پوش بود


audio: 8R-_2siSyNE_0064.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
که حامد بهداد کار کرد که به من گفتن که خیلی شیکی، دیگه من نمی‌خواستم بگم آقای مهرجویی من جزو اون بازیگرایی هستم که از میدون کشتارگاه رفیق دارم تا نیاوران و با ادبیات خودشون البته این نه اینکه بخوام حرف استاد رو تصحیح کنم قطعا ایشون از یه زاویه ای دیده بود که درست بوده ولی اینکه ایفای نقشم حالا هرچقدرم ادم تو جامعه جامعه‌شناسیش خوب باشه


audio: 8R-_2siSyNE_0065.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
و اون چیزی رو که بخوای نقشش رو نزدیک به خودت بکنی اونم سختیای خودشو داره قطعا ایشون درست تصمیم گرفته بودن و حامد بهداد عزیز بازی کردن یوسف از فیلم‌های آقای مهرجویی استاد استاد مهرجویی، مرحوم مهرجویی اصلا میگم مرحوم نمیشه میدونی من تو صحبت هامم امروز به این مدام به این اشاره کردم که هنر قطعا نمیمیره یعنی هنرمندان بسیاری رو به هر شکلی از دست دادیم اما هنر نمیمیره


audio: 8R-_2siSyNE_0066.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
به هر حال کدوم فیلم آقای مهرجویی رو تو ذهنته و دوست داری؟ من فیلم اجاره نشین‌ها رو واقعیت خیلی دوست داشتم و دویست سال دیگه سیصد سال دیگه ما رو سفینه اینور اونور داریم میریم این آدمها ثبت شدن به عنوان هنرمند همینجور که توی پادکست خودت انقدر خوب اشاره میکنی که در رابطه با تاریخ، در رابطه با آدمای بد این آدما ثبت میشن و چقدر خوبه که هنرمند به خوبی یاد میشه ازش و ثبت میشه تا آخر عمرش


audio: 8R-_2siSyNE_0067.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
صددرصد توی دانشگاه‌ها و حالا توی مراکز آموزشی هزاران سال دیگه اسم آقای مهرجویی و امثال آقای مهرجویی میمونه به بهونه ی در واقع بزرگداشت استاد مهرجویی دقایقی دوست داشتم باشی جلوی دوربین صحبت کنیم باهم و مجدد ازت تشکر میکنم تو و مخاطب های ما اگر جمله‌ی پایانی داری پادکست مورخ یک منبعیه که من شاید نخونم تاریخ رو


audio: 8R-_2siSyNE_0068.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
خیلی پر و پیمون نه ولی دنبال میکنم و اتفاقی که در واقع توی پادکست مورخ افتاده اولا ریز و بم همه‌ی این چیزا درواقع نوشته میشه با اجرای بسیار روون تو یعنی حتی کسی که سطح سواد تاریخیش یه مقداری پایین باشه یا بالا باشه کاملا ادای مطلب میشه و کاملا گفته میشه با تمام اون ریزه کاریا


audio: 8R-_2siSyNE_0069.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
ضمن اینکه شما تاریخ وقتی می‌خوای که در واقع ازش بگی ما معلمای تاریخیمون یه ذره حالا دستشون درد نکنه به ما خیلی چیزا یاد دادن خسته می‌شدیم، یعنی تاریخ واقعا جوری باید روایت بشه که دلنشین باشه و با اجرای زیبای تو قطعا همینم هست و به همون اندازه هم کاملا کاملا از منابع در واقع خیلی درست هست و


audio: 8R-_2siSyNE_0070.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
من خیلی چیزهای بیشتری یاد گرفتم یعنی اگر در مثلا جنگ با ایران و عراق، جنگ جهانی دوم یا حالا چیزای دیگه که دیدم که دیگه حالا فرصت نیست و اینا من همه رو نگاه کردم و افتخار میکنم بهت بعنوان یه دوست قدیمی و همچنین تشکر میکنم از همکارا که پشت دوربین هستن و زحمت میکشن قربونت خیلی خیلی مخلصم


audio: 8R-_2siSyNE_0072.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
داستان قتل داریوش مهرجویی و همسرش هر چی که باشه اینو می‌دونیم تا دنیا دنیاست فیلم‌های هامون، لیلا، دایره‌ی مینا اجاره‌نشین‌ها و گاو درخشش خودشون رو ادامه خواهند داد هنوز پری و آقای‌هالو و مهمان مامان و سارا و سنتوری بیننده خواهند داشت هنوز هستند و خواهند بود عشاق جوانی که دیالوگ‌های فیلم‌هامون رو


audio: 8R-_2siSyNE_0073.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
از زبان زنده یاد خسرو شکیبایی حفظ باشند و تو خلوت خودشون به هم بگن این یه چیزیه پر از درد و رمز و راز و عشق و حالا وقتشه در این قسمت از سینما مورخ به سوال ابتدایی این ویژه‌برنامه پاسخ بدیم داریوش مهرجویی بی‌هیچ اغراقی یکی از مهم‌ترین و ارزشمندترین


audio: 8R-_2siSyNE_0074.opus
source: youtube
source_id: 8R-_2siSyNE
invalidation: VALID
text:
فیلمسازان تاریخ سینمای ایران بود البته که نه، هست چون هست و تا ابد خواهد بود زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد‌هاشمی هستم و تنها نیستم اجازه بدید این قسمت رو با احترام با تمام تیم پادکست مورخ سینما مورخ و استودیو پیکان تقدیم کنیم به داریوش مهرجویی بزرگ


audio: 538sOeFQk8s_0002.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
این سخن ستارخان سردار ملی ایران زمین بود برای قدردانی از فدائیان ارامنه منظور ایشون از دغاهای داشناکسیون همون فدائیان ارمنیه و منظورش از پتر هم سنت پترزبورگ پایتخت اون زمان روسیه‌ی تزاری و قطعا شما هم به یاد می‌آورید جنبش مشروطه در ایران زمین رو طی این جنبش، حزب داشناکسیون ارامنه


audio: 538sOeFQk8s_0003.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
با تجربه‌ی سیاسی و شبه نظامی خودشون کمک‌های زیادی به مبارزان ایرانی کردند آقایی به نام سیمون زاواریان ملقب به رستم از بنیانگذاران داشناکسیون با کمیته‌های ایرانی ارتباط گرفت و مبارزان ارمنی رو با تجهیزات کامل برای کمک به ستارخان راهی تبریز کرد آقای رستم اما یک سردار خیلی ویژه داشت


audio: 538sOeFQk8s_0004.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
در قوای خودش کسی که وقتی خود رستم در تبریز مشغول ساخت کارگاه بمب‌سازی بود برای ستارخان و مشروطه او رو، اون سردار رو به گیلان فرستاد تا کمیته‌ی گیلان رو ایشون شکل بده و نتیجه‌ش بشه گامی مهم در مسیر نهضت مشروطه‌ی ایران زمین این سردار کسی‌ست که ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ خودش و داستانش یپرم‌خان ارمنی


audio: 538sOeFQk8s_0005.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
مردی عجیب و مرموز که زمانی محبوب ایرانیان بود و کمی بعد از طرف عده‌ای البته متهم شد و سوال چرا محبوب بود؟ و در ادامه به چی متهم شد؟ ما در دقایق آتی در مورخ به این سوالات پاسخ خواهیم داد سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد


audio: 538sOeFQk8s_0016.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
اثر عباسعلی صالحی و اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدئوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو باهم خواهیم دید حالا بریم در دل تاریخ


audio: 538sOeFQk8s_0017.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
یپرم‌خان ارمنی سرداری بود که برای دوستان و دشمنان خودش محترم بود، بسیار و افرادی که زیردستش می‌جنگیدن چه ارمنی و چه غیر ارمنی او رو هایریک یا پدر خطاب می‌کردند هایریک در زبان ارمنی به معنای پدر هست از اون سمت کسانی که دیدگاهی در مخالفت با یپرم‌خان داشتند اما از بی‌رحمی و سخت‌دلی او می‌گفتند


audio: 538sOeFQk8s_0019.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
با همه‌ی اینها وقتی به تاریخ رجوع می‌کنیم و به منابع قابل استناد بزرگترین ایرادی که به یپرم‌خان وارد میشه در خصوص قتل شیخ فضل‌الله نوریه و در ادامه ستارخان که عده‌ای سعی دارند یپرم‌خان رو مسئول کامل این 2 اتفاق معرفی کنند و درواقع اینطور قلمداد کنن، گرچه به نظر میرسه تعصبات دینی و


audio: 538sOeFQk8s_0021.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
در این روایت‌های مخالف یپرم‌خان ارمنی بسیار دخیله.یعنی چی؟ به این معنی که میگن یپرم چون مسلمون نبوده خواسته با قتل شیخ فضل‌الله نوری در آن زمان به اسلام ضربه بزنه من تو پرانتز عرض کنم اگر علاقه‌مندید از شیخ فضل‌الله نوری بدانید برای ما بنویسید بسیار بسیار بحث جذابی‌ست در تاریخ معاصر ما مخصوصا ما خواهیم دید و انجام وظیفه خواهیم کرد به هر حال


audio: 538sOeFQk8s_0022.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
خیلی‌ها میگن یپرم مسلمون نبوده خواسته شیخ فضل‌الله رو بکشه و به اسلام ضربه بزنه عده‌ای دیگر که تحت تاثیر موضوع نسل‌کشی ارامنه‌اند و جنگ قره‌باغ البته میگن یپرم ارمنی


audio: 538sOeFQk8s_0024.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
در اون زمان قرار گرفته و این شده که با ستارخان دشمنی کرده نتیجه‌ش هم شده کشته شدن ستارخان حالا سوال با همه‌ی اینها این روایات چقدر به حقیقت نزدیکن؟ چقدر به حقیقت این آدم نزدیکن؟ و چقدر به تاریخ نزدیکن؟ به‌واقع هر جریانی در این بحث بنا به ارزش‌ها و منافع و دیدگاه‌های خودش داره این مرد رو قضاوت میکنه


audio: 538sOeFQk8s_0025.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
ما در مورخ قضاوت نمی‌کنیم و قضاوت درنهایت کار شما خوبان است اما ما در مورخ چطور به یپرم‌خان ارمنی نگاه کردیم؟ مفصل در ادامه عرض میکنم


audio: 538sOeFQk8s_0026.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
خب سفر کنیم به 1868 میلادی در مورد بخش‌های ابتدایی زندگی یپرم اطلاعات زیادی واقعا در دسترس نیست فقط این مشخصه که یپرم داستان ما با نام کامل یپرم داویدیان گانتاکتسی اگر اشتباه نکنم البته و به معنای گنجوی‌ست این اسم در 1868 میلادی و در روستای ارمنی نشینی با نام بارسوم در حوالی گنجه متولد شد


audio: 538sOeFQk8s_0027.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
از همون کودکی خلق و خوی عیاری داشته ایشون زمانی که وارد مدرسه میشه اساسا اهل باج دادن به کسی نبوده حتی در حمایت از بچه‌های ضعیفتر اغلب با زورگوها مخصوصا اشراف‌زاده‌ها درگیر بوده در دوران تحصیلش، اما یک نقطه‌ی عطف در زندگی یپرم وجود داره سال‌های اولیه‌ی زندگی او و تحصیل او همزمان بوده با وقایعی که در عثمانی در حال رخ دادن بود


audio: 538sOeFQk8s_0029.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
خب سفر کنیم به دوران حکومت سلطان عبدالحمید دوم عثمانی ایشون دنبال چی بود؟ دنبال پروژه‌ی اتحاد اسلام بود نتیجه فشار روی مردمان مسیحی قلمرو عثمانی افزایش پیدا کرد، از اون طرف به مردم مسلمان این قلمرو و رهبران مذهبی‌شون خودمختاری کامل داده شد توسط سلطان عبدالحمید دوم عثمانی این شد که در آناتولی شرقی


audio: 538sOeFQk8s_0030.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
یعنی مناطق شرقی ترکیه‌ی امروزی اون زمان قبایل کورد اومدن جمع شدن به رهبری شیخ عبیدالله نهری که سادات بوده و عضوی از فرقه‌ی طریقت نقشبندی شروع کردن حمله به ارمنی‌ها و آشوری‌ها قدرت هم بهشون داده شده بود توسط حکومت عثمانی مشکلی نبود بعد از مدتی هم یک نیروی نظامی اصلا ایجاد شد به نام حمیدیه در همون آناتولی شرقی کیا عضوش بودن؟ عشایر کورد


audio: 538sOeFQk8s_0031.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
شدن این نیروی نظامی که اسمش هم حمیدیه بود و نتیجه کاملا قابل حدسه فشارها بر ارمنی‌ها و آشوری‌ها بیشتر شد این وسط ارمنی‌ها گفتن که بابا این چه زندگی‌ایه؟ حکومت اینجوری، عثمانی اینجوری اینهام که هرکاری میخوان دارن می‌کنن کشتن مارو چه کردن؟ به فکر جنبش مسلحانه افتادند که چه کنند؟ از خودشون در برابر این هجوم‌ها دفاع کنن همه‌ی اینها شد داشناکسیون درواقع تا اینجا


audio: 538sOeFQk8s_0032.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
داستان به‌وجود اومدن جنبش داشناکسیون رو تعریف کردم و چه کسانی این جنبش رو ایجاد کردند؟ کسانی که بهشون می‌گفتند فدائیان ارمنی


audio: 538sOeFQk8s_0033.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
از اون سمت ارمنی‌های ساکن قلمرو روسیه‌ی تزاری هم بسیار حمایت کردند از این جنبش از داشناکسیون و حالا علاوه‌بر عثمانی دولت روسیه‌ی تزاری هم احساس خطر کرد که داره یه جنبشی ایجاد میشه و ممکنه در آینده برای من خطرساز شه چه کرد؟ او هم شروع کرد مبارزه با ارمنی‌ها


audio: 538sOeFQk8s_0038.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
رفت وارد جنبش داشناکسیون شد و با 3تا از دوستانش پا شد رفت تفلیس پایتخت گرجستان امروزی تا آموزش ببینه توسط تشکیلات فدائیان ارمنی یا همون داشناکسیون همون جا هم میمونه دوره‌ی آموزشی رو تمام می‌کنه و ملحق میشه به یک گروه ارمنی که در منطقه‌ی موش واقع در قلمرو عثمانی اون زمان مبارزه می‌کردن و انقدر عملکردش خوب بوده در اون گروه و رشادت نشون میده از خودش که در 21 سالگی


audio: 538sOeFQk8s_0039.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
درجه‌ی سرجوخگی بهش اعطا میشه از اینجا به بعد سرجوخه یپرم داویدیان داشت مسیر بلند خودش رو آغاز می‌کرد


audio: 538sOeFQk8s_0040.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
بیایم جلوتر و 1890 میلادی یپرم در حدود 22سالگی و بعد از چندین عملیات موفق میره قفقاز و وارد گروه سرکیس گوگونیان میشه چرا وارد این گروه میشه؟ قرار بوده یپرم به همراه این گروه حدود 110 نفر از مرز ساری‌قمیش برن وارد عثمانی شن و شروع کنن مبارزه اما چه اتفاقی میفته؟ توسط مرزبانی روسیه غافلگیر میشن محاصره میشن


audio: 538sOeFQk8s_0045.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
و بعد از 2سال تازه محاکمه‌شون میکنن در ایروان و درنهایت یپرم و 16 نفر دیگه هرکدوم به 24 سال زندان و تبعید در جزیره‌ی ساخالین محکوم میشن کجاست این جزیره‌ی ساخالین؟ منتهی‌الیه شرقی‌ترین جای روسیه جایی که عرب نی انداخت


audio: 538sOeFQk8s_0047.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
اون حبس بدون محاکمه در زندان قبل از دادگاه و بعد هم 3 سال حبس در ساخالین در بدترین جای ممکن نتیجه چه شد؟ روحیه‌ی یپرم روحیه‌ی سرکش یپرم روز به روز بیشتر می‌شد عملا دیگه طاقت زندان و حبس رو نداشت این آدم، چه میکنه؟


audio: 538sOeFQk8s_0049.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
و 3 نفر روس مثل فیلم پاپیون و استیو مک کوئین نقشه‌ی فرار می‌کشن و میگن چه کنیم؟ چه نکنیم؟ عین پاپیون میگن اینجا که جزیره‌ست با دست یواشکی و یواش یواش قایق می‌سازیم میندازیم تو آب فرار میکنیم و اینکار هم می‌کنن اما شانس باهاشون یار نبود خارج میشن ولی باز تو راه دستگیر میشن ولی با همه این احوال یه قسمتی رو شانس یارشون بود اون مامورها که دستگیرشون میکنن نمی‌دونستن که اینها زندانی‌ان آقای یپرم


audio: 538sOeFQk8s_0051.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
میگن که آقا ما اصلا اهل تبریزیم، ایران، ما با شما چیکار داریم اصلا؟ ولمون کن بریم به زندگیمون برسیم یه‌جورهایی ثابت میکنن ارمنی روس نیستند ارمنی ایرانی هستند و نتیجه آزاد میشن خیلی سریع می‌بینن مسیر خوب بود گذرنامه‌ی جعلی می‌گیرن درنهایت اکتبر 1896 میلادی در حدود 28سالگی یپرم و دوستش وارد تبریز میشن درواقع اقای یپرم


audio: 538sOeFQk8s_0052.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
در 1896 وارد جایی میشه که تا قبل از اون وطنش نبود و وطن جعلیش بود درواقع ولی این زمین تبدیل به وطنی شد که درسته برای او تا اون روز جعلی بود اما اصلی‌تر از وطن خویش خویشتن شد برای او و نقش مهمی در ادامه‌ی زندگی یپرم داویدیان گذاشت


audio: 538sOeFQk8s_0053.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
بعد از ورود یپرم با گذرنامه‌ی جعلی به ایران و تبریز، پا میشه میره سلماس و اونجا با یک خانم ارمنی که مثل خودش فراری بوده آشنا میشه و ازدواج می‌کنه خیلی اتفاقی همدیگه رو می‌بینن می‌بینن عه! ما هردو فراری‌ایم یواشکی اومدیم ازدواج کنیم دیگه، چیکار کنیم؟ چاره‌ای نیست در ادامه تو یکی از روستاهای آذربایجان در یک مدرسه‌ی تازه تاسیس یپرم میره میشه معلم ورزش چه باحال


audio: 538sOeFQk8s_0054.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
زندگی در حال گذران بوده تا 1901 میلادی حدود 33ساله شده اینجا یپرم دوباره برمی‌گرده تبریز و اونجا ساکن میشه چرا برمی‌گرده؟


audio: 538sOeFQk8s_0055.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
یاران قدیمی برمی‌گرده که باز با داشناکسیون همکاری کنه و ابتدای این قسمت گفتیم داشناکسیون داشت به جنبش مشروطه کمک می‌کرد اون زمان در تبریز به هر حال با پیوستن دوباره‌ی یپرم به داشناکسیون اقای رستم یا رستوم، سرکرده‌ی داشناکسیون که توانمندی یپرم رو می‌بینه و میشناسه کیه، سرجوخه‌ست رشادت‌هایی داشته و و و. بهش ماموریت گیلان رو واگذار می‌کنه میگه شما میری اونجا


audio: 538sOeFQk8s_0056.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
تشکیلات ارمنی رو گسترش میدی که به موقعش ازش نتیجه بگیریم در راستای انقلاب و مبارزات خودمون و آقای یپرم هم میگه چشم میره گیلان، برای خودش کار راه میندازه وارد کار راه‌سازی میشه وارد کار آجرپزی میشه و به هر بهانه‌ای از جمله کار و کارگر و دوستی و . مهاجران ارمنی و گرجی رو شروع می‌کنه در گیلان دور خودش جمع‌آوری کردن و این شروع داستان بود


audio: 538sOeFQk8s_0057.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
از ایران آذربایجان ماند از آذربایجان تبریز از تبریز کوی امیرخیز از کوی امیرخیز یک کوچه باقی ماند که در آن ستارخان مقاومت می‌کرد


audio: 538sOeFQk8s_0059.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
این جمله‌ی احمد کسروی بود و این جمله گویای تمام آن چیزی‌ست که بین سال‌های 1287 تا 1288 شمسی در ایران گذشت روایت دوران استبداد صغیر و قیام بینظیر مشروطه‌خواهان در ایران ما اخیرا در پادکست مورخ پرداختیم به عباس میرزا و ریشه‌های مشروطه در ایران کاملا متفاوت این موضوع رو بررسی کردیم پیشنهاد می‌کنم حتما ببینید، بشنوید


audio: 538sOeFQk8s_0060.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
لذت ببرید مکمل بسیار خوبی‌ست و حاوی حقایق جذابی درنهایت، داریم از اون سال‌ها صحبت می‌کنیم و اینجا مختصر مرور کنم اون سال‌ها رو 1285 فرمان مشروطه به دست مظفرالدین شاه قاجار امضا میشه کمی بعد صاحب امضا، مظفرالدین شاه میمیره محمدعلی شاه قاجار جاش رو میگیره و چه می‌کنه؟ محمدعلی شاه قاجار اگرچه خودش رو شاه مشروطه می‌دونست


audio: 538sOeFQk8s_0061.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
ولی از همون ابتدا نشون داد که با مجلس ملی و مشروطه در جداله و در ادامه عمل کرد و همین چیزی که نشون داد درگیری شاه و مجلس به جایی رسید که یه‌سری از مجلسیون به مادر شاه قاجار فحش میدن اون وسط، تو اون دوران یه سوقصد هم میشه به شاه قاجار


audio: 538sOeFQk8s_0063.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
تصمیم میگیره نسخه‌ی مشروطه رو بپیچه و می‌پیچه به ولادیمیر لیاخف معروف فرمانده‌ی قزاق‌ها دستور میده برو مجلس رو به توپ ببند با من او هم میره این کار رو می‌کنه و بعد از حکومت نظامی‌ای که برقرار شد کار مشروطه ساخته شد و عملا وارد دوران استبداد صغیر میشیم اما یک شهر در همه‌ی اون روزها یک شهر با یک فرمانده‌ی افسانه‌ای در برابر قوای حکومتی ایستادگی کرد


audio: 538sOeFQk8s_0065.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
پس با همه‌ی این اتفاقات مبارزه در تبریز آغاز شد برگردیم به یپرم و دار و دسته‌ی داشناکسیون و رهبر داشناکسیون، پایه‌گذارش آقایی که به رستم معروف بود چی بود اسم ایشون؟ پایه‌گذار، عرض کردم سیمون زاواریان که ما با اسم رستم ازش یاد می‌کنیم در متن به هر حال رستم، یپرم و داشناکسیون به مشروطه‌خواهان ایران پیوستند و نتیجه چه شد؟ برنامه‌ی یپرم‌خان در گیلان عوض شد


audio: 538sOeFQk8s_0066.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
بنا بود بره اونجا همه‌چیز رو آماده بکنه سر فرصت تا زمانش برسه حالا برنامه عوض شد یپرم حالا یکی از مبارزان مشروطه‌خواهی بود که یه عده عده‌ای برای خودش جمع کرده بود و باید تصمیم می‌گرفت که چه کنه کمیته‌ی ستار و کمیته‌ی برق دو گروهی بودند که مشروطه‌خواهان گیلان شکل داده بودن در رشت و انزلی که چه کنن؟ علیه حکومت و در راستای انقلاب مشروطه مبارزه کنن سال 1908 میلادی


audio: 538sOeFQk8s_0067.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
یپرم حدودا حالا 38 ساله و دور و بری‌هاش وارد کمیته‌ی ستار میشن در رشت اما کمی بعد، یپرم خان خودش در نوشته‌هاش هست که می‌نویسه از ایرانی‌ها بخاری بلند نمی‌شود و وقتی به این نتیجه میرسه خودش با خودش، چه می‌کنه؟ دار و دسته‌ش رو برمیداره میره انزلی وارد کمیته‌ی برق میشه و آماده‌ی عملیات‌های انقلابی در ادامه قرار میشه برن از قفقاز تسلیحات بیارن اسلحه بیارن که انقلاب پا بگیره


audio: 538sOeFQk8s_0068.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
پولش رو ایرانی‌ها تامین می‌کردن حمل سلاح رو قفقازی‌های ارمنی و گرجی انجام می‌دادن به منطقه هم بیشتر آشنا بودن دیگه و این ارامنه و گرجی‌هایی که حمل سلاح رو انجام می‌دادند تحت رهبری کی بودن؟ یپرم‌خان این مثالی‌ست از تاثیر بسیار مهم یپرم در مشروطه و مبارزاتش اسلحه‌ای وجود نداشت این اولین باریست که به شکل جدی اسلحه وارد می‌کنن و به انقلابیون می‌رسونن در ادامه یپرم‌خان 2بار هم میره باکو


audio: 538sOeFQk8s_0069.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
و با کمک ایرانیان ساکن قفقاز دوباره سلاح تهیه می‌کنه و وارد ایران می‌کنه وارد کشور می‌کنه این از این گرجی‌های تیم یپرم هم از طرف دیگه، داشتن بمب آماده می‌کردن و همه‌ی اینها رو وقتی بذاریم کنار هم به این نتیجه میرسیم که یپرم‌خان ارمنی آماده بود که آتیش بازی رو شروع کنه


audio: 538sOeFQk8s_0070.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
خب قبل از ادامه یه نکته رو بگم این نقل قولی که یپرم گفته از ایرانی‌ها بخاری بلند نمی‌شود این سوتفاهم رو ایجاد نکنه که با ایرانی‌ها مشکل داشته از اساس با اون دوستانی که حالا در رشت میره همکار میشه شاید مشکلاتی داشته و در اون برهه‌ی زمانی کما اینکه وقتی میره انزلی و وارد کمیته‌ی برق میشه باز هم با ایرانیان دیگری همکار میشه ولی با اونها جفت و جور بوده این رو گفتم که تکمیل کنم درنهایت


audio: 538sOeFQk8s_0071.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
مبارزین در 16 ژانویه‌ی 1909 میلادی دیگه آماده‌ی قیام میشن آماده‌ی انقلاب و مبارزه‌ی جدی میشن اسلحه آماده بود بمب‌ها حاضر شده بود، همه جمع و جور البته این که میگم آماده نه اینکه لشکر آماده باشه


audio: 538sOeFQk8s_0073.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
عموم گرجی و ارمنی چندتا دونه مسلمون داشتن و همشون هم تازه مسلح نبودن یه تعداد اسلحه‌ی ماوزر آلمانی جفت و جور کرده بودن این شده بود درواقع یه‌جورهایی لشکرشون این از این طرف مقابلش قوای دولتی چه قدرتی داشتن؟ در دوران استبداد صغیر اونجا؟


audio: 538sOeFQk8s_0075.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
و 70 سوار پارکابی حضور داشتن و یه تعداد نامشخصی هم پاسبون تازه بوده درواقع یپرم‌خان ارمنی با این قوای نامتوازن قیام رو شروع کرد و نتیجه چه شد؟ عرض می‌کنم


audio: 538sOeFQk8s_0076.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
یک روز ظهر ساعت 12 هنگامی که حاکم رشت یعنی آقا بالاخان رشتی معروف به سردار افخم با تعدادی معاریف شهر مشغول ورق بازی بود و گماشتگان او به عادت همیشگی مشغول خواب بودند


audio: 538sOeFQk8s_0078.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
تحت فرمان معزالسلطان مامور کردم تا از سمت باغ به حاکم حمله کنند و خودم با 18 نفر دیگر به همراه حسین‌خان کسمائی از 2طرف به عمارت داروغه‌خانه حمله کردیم و پس از 3 ساعت جنگ رشت به تصرف ما درآمد و در این بین نیز گرجی‌ها موفق شدند حاکم و مبارزان او را به قتل برسانند از مجاهدین فقط 2 نفر


audio: 538sOeFQk8s_0082.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
این روایت روز قیام مشروطه‌خواهانه در گیلان از زبان کی؟ از زبان خود یپرم‌خان ارمنی فرمانده‌ی این قیام


audio: 538sOeFQk8s_0083.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
در ادامه در گیلان یک کمیته متشکل از معزالسلطان به نمایندگی از گیلانی‌ها سید علی مرتضوی به نمایندگی از آذربایجانی‌ها یپرم‌خان ارمنی به نمایندگی ارمنی‌ها آقای ویلکوف به نمایندگی از گرجی‌ها و نهایت یک بلغار به اسم پانف ایجاد میشه یک کمیته، متشکل از این افراد و به سرعت چه می‌کنند؟ نقشه‌ی قیام بعدی و گسترش قیام رو می‌کشن


audio: 538sOeFQk8s_0085.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
در تاریخ 25 فوریه به اتفاق 25 نفر شامل 10 ارمنی و 15 گرجی در رودبار مستقر شدم و آنجا رفقای ایرانی هم به ما ملحق شدند اما پانف بلغار در رشت مشکل‌ساز شده بود و با ایجاد تفرقه دودستگی راه انداخته و خودش کنترل شهر را به دست گرفته بود


audio: 538sOeFQk8s_0087.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
و بالاخره او را با کمک گرجی‌ها از رشت راندم و بار دیگر با 70 نفر از رشت خارج شدم و از این تعداد 35 نفر را در رودبار گذاشتم و خود به سمت قزوین رفتم در یوزباشی‌چای در 45 کیلومتری قزوین با ناصرخان پسر غیاث نظام رئیس ایل غیاثوند که حامی دولت بود مواجه شدم و لذا به سرعت به او حمله بردم


audio: 538sOeFQk8s_0088.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
ناصرخان و معاونش را کشتیم و ولی‌خان که از جنگجویان مشهور بود و قایم شده بود را هم پس از 3 روز پشت انبار زغال‌ها یافته و اعدامش کردیم


audio: 538sOeFQk8s_0090.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
یپرم و دارودسته‌ش در مسیر قزوین چندین بار با قوای دولتی روبه‌رو میشن و اونها رو شکست میدن و هرچی بیشتر میرن جلو قوای ایرانی بیشتری از ایرانیان بهشون ملحق میشن یعنی قدرت رو می‌بینن و امید به انقلاب درشون بیشتر میشه و میان ملحق میشن به قوای یپرم‌خان همزمان سردار محیی رشتی عشایر اینانلو رو با خودش متحد می‌کنه و با میرزاکوچک‌خان جنگلی


audio: 538sOeFQk8s_0091.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
پامیشن میان ملحق میشن به یپرم‌خان پس قوا بزرگتر و قدرتمندتر شد حالا دیگه قوای یپرم میشه گفت قدرت کافی داشت و دیگه ترسناک شده بود در ادامه و در مسیر قزوین یپرم میره پسر کوچک و همسر غیاث‌نظام رئیس ایل غیاثوند رو که گفتیم حامی شاه بود اونها رو هم دستگیر می‌کنه و عملا نه تنها قدرت داشته حالا گروگان هم داشته


audio: 538sOeFQk8s_0092.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
یپرم ارمنی درنهایت خودش و قواش به نزدیکی قزوین میرسن به حاکم شهر اولتیماتوم میده و 3 روز فرصت که آقا خودت رو و شهرت رو تسلیم کن بعد هم 15 نفر از افرادش رو برمیداره با خودش میره سمت قوای 400نفره‌ی دولتی‌ای که داشتن از شهر مراقبت می‌کردن جالبه اون 400تا این 15تا رو می‌بینن و یپرم و شنیده بودن کیا بهش ملحق شدن می‌یپچن به بازی فرار رو بر قرار ترجیه میدن و دوتا توپ جنگی هم ول می‌کنن میرن


audio: 538sOeFQk8s_0093.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
آقای یپرم‌خان میرسه اول تعجب می‌کنه احتمالا می‌خنده که آقا ما کلا 15تا بودیم اینها چرا پیچیدن به بازی؟ میگن که آقا، آقا یپرم


audio: 538sOeFQk8s_0095.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
یه فکری می‌کنه میگه سنگینه، ولش کنید قوای حکومت دوباره بیان بردارن مال خودشون درواقع یپرم نیازی به اون توپ‌ها نداشت چرا؟ یه جفت گروگان توپ داشت توپ‌تر از توپ، گفتیم پسر و همسر غیاث‌نظام رو گرفته بود و همین هم شد که غیاث‌نظام که حکومت قاجار و دربار یه حساب جدی روش باز کرده بودن که این میره دفاع می‌کنه مخصوصا جلوی تبریزی‌ها رو میگیره که اصل قیام رو کردن پیغام می‌فرسته به یپرم‌خان میگه آقاجان گروگان‌ها رو ول کن


audio: 538sOeFQk8s_0096.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
این بچه و زن ما رو ول کن، بده تو ول کنی من بی‌طرفی اعلام می‌کنم نه اینوری نه اونوری نتیجه یپرم و یارانش بعد از این اعلام بی‌طرفی ظرف 15ساعت شهر قزوین رو تصرف می‌کنن سردار فاتح که در به توپ بستن مجلس ملی هم نقش داشت رو میگیرن تیربارون می‌کنن و جالبه با یک جاسوس ارمنی این دوتا رو میذارن کنار هم این 2تا رو باهم تیربارون می‌کنن


audio: 538sOeFQk8s_0097.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
و از تصرف قزوین چه اتفاقی میفته؟ 2000تفنگ به دست میارن یاران یپرم حالا دیگه همه آماده بودن برن تهران


audio: 538sOeFQk8s_0100.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
شاخه‌ی اصلی به رهبری سردار اسعد بختیاری مشروطه‌خواه قیام رو شروع کرده بود و از اصفهان داشت میتاخت سمت تهران، که بیاد تهران رو بگیره شاخه‌ی دوم ایل بختیاری به رهبری لطفعلی‌خان امیرمفخم با قزاق‌ها گاوبندی کرده بود و آماده می‌شد که بیاد جلوی این قیام و مشروطه‌خواهان رو بگیره دقیقا روبه‌روی هم حالا یپرم‌خان در مسیر حرکتش به سمت تهران درگیر نبردی میشه


audio: 538sOeFQk8s_0101.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
به نام نبرد بادامک کرج و اونجا موفق میشه قوای بختیاری امیرمفخم رو که می‌خواسته بیاد جلوی مشروطه‌خواهان رو بگیره شکست بده اونها رو شکست میده مسیر رو ادامه میده میرسه به کاروانسرای شاه‌اباد و اونجا سردار اسعد بختیاری با 100 سوار بختیاری میان ملحق میشن به نیروهای یپرم همه یکی میشن حالا و برنامه میریزن که حمله کنن به فیروز بهرام تهران


audio: 538sOeFQk8s_0102.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
و یک ضربه‌ی جدی وارد کنن به قوای دولتی مشورت‌ها انجام میشه نقشه‌ی جنگی انتخاب میشه و یپرم در قلب سپاه سردار اسعد بختیاری در جناح راست و سپهدار تنکابنی در جناح چپ قرار میگیرن و همه باهم آماده میشن که شروع کنن چی رو شروع کنن؟ دیگه نه قیام جنگ رو شروع کنن


audio: 538sOeFQk8s_0103.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
شروع جنگ و نبرد اما به راحتی نبود اتفاقاتی افتاد بختیاری‌های طرفدار حکومت خدعه کرده بودن، یعنی چی؟ خودشون رو مشروطه‌خواه جا زده بودن اومده بودن تو اردوی درواقع یپرم‌خان ارمنی شروع کرده بودن خلع سلاح کردن یاران یپرم اما سریع نقشه‌شون لو میره طبیعتا گرفتارشون می‌کنن شروع می‌کنن شلیک کردن


audio: 538sOeFQk8s_0105.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
از اون بختیاری‌هایی که درواقع خیانتکار بودن یه بدشانسی اینجا پیش میاد هنوز این دعوا و شلیک‌ها ادامه داشته که یه‌سری از بختیاری‌های مشروطه‌خواه واقعی داشتن نزدیک می‌شدن به نیروهای یپرم حالا شما فکر کن درون اردو دعواست درگیریه شلیک و اینها.خیانتکارن از اونور چی فکر کردن یاران یپرم؟ و خود یپرم درواقع که اینها که دارن از دور میان جزو خائنینن دارن میان بالاخواه اینها


audio: 538sOeFQk8s_0106.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
شروع کردن به اونها هم شلیک کردن اون بختیاری‌های بنده‌خدا هم که داشتن میومدن خب طبیعیه از دور دیدن دارن شلیک می‌کنن بهشون کلاه‌هاشون هم پوستیه، خب اینها احتمالا قزاقن اصلا، دولتی‌ان شروع کردن به شلیک کردن به اونها عملا خودی‌ها داشتن همدیگه رو می‌زدن


audio: 538sOeFQk8s_0108.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
تو این صحنه کشته میشن و چه اتفاقی میفته؟ شروع می‌کنن بختیاری‌ها شیون و زاری اجساد اون 4 نفر که بزرگان بختیاری بودن برمی‌دارن میرن پیش سردار اسعد بختیاری که آقا ببین چی شد؟ بیچاره شدیم رفت ببین چیکار کردن اسعد بختیاری شاکی پامیشه شخصا میاد تو میدون و می‌بینه که عه


audio: 538sOeFQk8s_0112.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
مومن، بابا چی بود داستان؟ قضیه این بود، ما فکر کردیم اینها هم اونن شرمنده داداش خب اونها هم داشتن ما رو میزدن نتیجه هردو طرف متوجه میشن سوتفاهمه و اگر نبود فهمیدگی سردار اسعد بختیاری و بختیاری‌ها شاید ختم به خیر نمی‌شد واقعا خون ریخته شده بود از بزرگانشون اما این فهم وجود داشت سوتفاهم برطرف میشه


audio: 538sOeFQk8s_0116.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
نیروهای یپرم که از گیلان اومده بودن و کلی هم آدم تو مسیر بهشون ملحق شده بود و نیروهای سردار اسعد که از اصفهان اومده بودن از دروازه‌ی یوسف‌آباد تهران وارد شهر شدن طبیعتا جنگ به اوج خودش رسید و نتیجه چه شد؟ بهارستان به سرعت توسط مشروطه‌خواهان تصرف شد ولی تو مسجد سپه‌سالار همچنان مقاومت شدید بود از طرف قوای حکومت جنگ ادامه پیدا کرد درنهایت مسجد هم تصرف شد توسط مشروطه‌خواهان


audio: 538sOeFQk8s_0117.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
و حالا وقتش بود که حمله کنن مشروطه‌خواهان به عمارت فوج قزاق جایی که اون لیاخف روس معروف اون کسی که مجلس ملی رو به توپ بسته بود برای خودش دژی درست کرده بود و به شدت داشت مقاومت می‌کرد به هر حال مقاومت بی‌نتیجه بود لیاخف که دید اوضاع پسه پیشنهاد صلح داد خودش تسلیم شد محمدعلی شاه قاجار هم پناهنده شد به سفارت روسیه


audio: 538sOeFQk8s_0119.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
خب بعد از تمام بالا و پایین‌ها حکومت در دست مشروطه‌خواهانه حالا سریعا دولت جدید مشروطه تشکیل میشه به سرعت مجلس عالی متشکل از 500 نفر از اعیان، اشراف، شاهزادگان دیوان‌سالاران، روحانیون، بازرگانان سران اصناف و مشروطه‌خواهان سرشناس تشکیل میشه این مجلس و این مجلس حکم میده که محمدعلی شاه قاجار از سلطنت خلع بشه و فرزندش احمد میرزا بشه شاه


audio: 538sOeFQk8s_0120.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
که شد احمدشاه قاجار سپهبد محمدولی خان تنکابنی هم شد رئیس دولت و وزیر جنگ سردار اسعد بختیاری شد وزیر داخله و یپرم‌خان ارمنی هم شد رئیس نظمیه‌ی تهران


audio: 538sOeFQk8s_0121.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
یپرم‌خان سریعا شروع کرد به شکل دادن نظمیه با اصول فرانسه درواقع ما نظمیه نداشتیم تا قبل از اون یه وقت‌هایی از نظمیه تهران به عنوان نظمیه ایران در تاریخ یاد شده ازش چون قبلا نظمیه وجود نداشته جای دیگه هم میگن نظمیه‌ی تهران هم میگن نظمیه‌ی ایران به هر حال، چه کرد مثلا؟ لباس متحدالشکل برای سربازها تهیه شد در راستای این نظم دادن نظمیه با اصول فرانسوی از یه‌سری از مجاهدان ارمنی


audio: 538sOeFQk8s_0122.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
که تو روسیه یا عثمانی سابقه‌ی پلیس بودن داشتن هم اومد استفاده کرد و درنهایت یک دسته‌ی هزارنفری به‌عنوان پلیس در تهران تشکیل شد اما یه نکته‌ای وجود داشت مثل همه‌ی دولت‌های قبل و البته بعد مشروطه پول نبود مشکل مالی وجود داشت یپرم‌خان هم این مشکل رو داشت اساسا در تاریخ مشروطه وقتی خوب نگاه بکنیم مشروطه‌خواهان همیشه دچار مشکلات مالی بودند


audio: 538sOeFQk8s_0123.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
اما تو این یک مورد خاص یپرم‌خان یه ابتکاری زد اومد روی مشروبات الکلی و تریاک مالیات بست و اون مالیات رو خرج شکل دادن نظمیه کرد با نظام نوین و یک چیز درست حسابی ایجاد کرد و بسیار موفق بود تا اینجا همه‌چیز خوب پیش رفته بود و انگار از الان دیگه بنا بود گل و بلبل باشه زندگی و کارنامه‌ی یپرم‌خان اما


audio: 538sOeFQk8s_0125.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
یکی از مهمترین وقایعی که طی فتح تهران اتفاق افتاد اعدام شیخ فضل‌الله نوری بود یعنی چی؟ یعنی یکی از اولین مواردی که برای یپرم‌خان ارمنی حاشیه‌ساز شد در تاریخ همین مسئله بود، چرا؟ شیخ فضل‌الله نوری از روحانیون تراز اول کشور بود اون زمان که حرفش خیلی برو داشت ملت شدیدا مذهبی و این روحانی تراز اول به شدت با مشروطه مخالف بود و چی می‌گفت؟


audio: 538sOeFQk8s_0126.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
می‌گفت مشروطه حرام است الان هم که حالا تهران سقوط کرده بود و مشروطه‌خواهان حکومت تشکیل داده بودند و حتی شاه قاجار هم تسلیم شده بود شاه عوض شده بود باز هم همچنان شیخ فضل‌الله وایساده بود مخالف، می‌گفت حرام است همین مخالفت‌ها و فتواهاش باعث شد این روحانی تراز اول اون زمان به‌عنوان بزرگترین دشمن مشروطه و مسئول خون‌های ریخته شده در قیام مشروطه به این عنوان قلمدادش کنن


audio: 538sOeFQk8s_0128.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
به افساد فی‌العرض محکومش کردند و درنهایت اعدام شد تا اینجا شاید یک دعوای انقلابی و مشروطه و اینها به نظر برسه اما خیلی‌ها یپرم‌خان ارمنی رو که شیخ فضل‌الله رو بازداشت کرده بود به عنوان رئیس نظمیه البته او رو مقصر دونستند و از اونور هم چی می‌گفتن؟ می‌گفتن این بابا مسلمون نیست و اصلا تحریک کرده که شیخ فضل‌الله که شیخ مسلمون‌هاست رو بگیرن بکشن


audio: 538sOeFQk8s_0129.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
حالا به بهونه‌ی مخالفتش با مشروطه درواقع یه‌جورهایی میشه گفت مسلمون نبودن یپرم بیشتر سبب متهم شمردن او شد تا رئیس نظمیه بودنش


audio: 538sOeFQk8s_0130.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
اعدام یک مخالف مشهور مشروطه یک اقدام نمادین بود از طرف کیا؟ از طرف مشروطه‌خواهان و طبیعی بود این اتفاق بیفته اما زمانی که اون اعدام شده روحانی تراز اول و مرجع تراز اول دوران باشه در فضای مذهبی دیگه اعدام معمولی نیست یک مخالف معمولی نیست با اعدام شیخ فضل‌الله نوری دشمنی‌های جدیدی برای مشروطه‌خواهان به‌وجود اومد


audio: 538sOeFQk8s_0131.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
از اون طرف بواسطه‌ی جدید بودن حکومت مشروطه‌خواهان گوشه کنار مملکت یه‌سری قیام علیهشون ایجاد می‌شد و این طبیعی بود همواره در تاریخ است حکومت جدید میاد، هنوز یه‌سری مخالف داره مثلا اون زمان در زنجان یه عده‌ای به فتوای حاجی ملا قربانعلی که ایشون هم یکی دیگه از روحانیون مخالف مشروطه بود شورش کردن در ادامه‌ی همین شورش به رهبری رحیم‌خان چلپیانلو با توپ‌هایی که از روس‌ها گرفته بودن شورشی‌ها


audio: 538sOeFQk8s_0132.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
ستارخان شکست می‌خوره و اردبیل رو تصرف می‌کنن شورشیان علیه درواقع مشروطه شورش کرده بودن دیگه در ادامه حرکت کردن به سمت تبریز که اونجا رو هم بگیرن درواقع باز باید از نهضت مشروطه دفاع میشد نتیجه


audio: 538sOeFQk8s_0133.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
یک قوای 300نفره از بختیاری‌ها به رهبری سردار بهادر پسر همون سردار اسعد بختیاری معروف و 100نفر از مجاهدان و 100نفر از قزاق‌ها که طی توافق جدید بین مشروطه‌خواهان و روسیه که حالا شده بودن حامی مشروطیت فرمانده‌شون هم کسی بود به نام سروان رضاخان که کی بود این سروان رضاخان؟ یعنی کی میشه در آینده؟ رضای میرپنج، رضاخان و رضاشاه آینده


audio: 538sOeFQk8s_0135.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
قسمت‌های آتی خوب ازش صحبت خواهیم کرد به هر حال همه‌ی اینها قرار شد برن دفاع کنن در مقابل اون شورشی که ایجاد شده و حرکت کردن به سمت آذربایجان حالا


audio: 538sOeFQk8s_0139.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
چندین و چند روز درگیری در جریان بود و نهایتا قوای مشروطه تونست آشوب آذربایجان که از زنجان شروع شده بود رو بخوابونه که در تاریخ بهش میگن فتنه‌ی آذربایجان درواقع تونست فتنه‌ی آذربایجان رو ختم به خیر کنه یپرم‌خان و نیروهاش رسیدن تبریز خوشحال و خندان ولی باز هم یک واقعه‌ی تلخ در پیش بود برای یپرم‌خان ارمنی از چه واقعه‌ای صحبت می‌کنم؟ داستان پارک اتابک


audio: 538sOeFQk8s_0140.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
که بسیار معروفه در تاریخ مخصوصا مشروطه و معاصر و داستان چه بوده؟ وقتی یپرم و قواش میرسن تبریز باقرخان از سران مشروطه میاد استقبال یپرم، میگه آقا خوش اومدی دمت گرم زحمت کشیدی قائله خوابیده شد دمت گرم همه‌چیز هم داشت خوب پیش میرفت تا چه شد؟ دولت مرکزی یه تلگراف می‌فرسته تبریز که از ستارخان و باقرخان دعوت می‌شود که به عنوان رهبران نهضت مشروطه تشریف بیارن پایتخت


audio: 538sOeFQk8s_0141.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
و دقیقا همین تلگراف همین پیام گیر و گرفتاری رو شروع کرد برای یپرم‌خان ارمنی گیر و گرفتاری‌ای که باعث شد در طول تاریخ حملات بسیاری بشه علیه ایشون


audio: 538sOeFQk8s_0142.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
ستارخان و باقرخان بی خبر از همه‌جا خوش و خرم داشتن می‌رفتن سمت تهران با قواشون که یه‌سری از روزنامه‌ها در تهران شروع کردن تیتر زدن، در تهران و تبریز که آی ملت یپرم رفته تبریز ستارخان و باقرخان رو که صاحاب نهضتن از تبریز اخراج کرده داره تحت‌الحفظ اینها رو میبره تهران و نکته‌ی جذاب تاریخی کجاست؟ ستارخان و باقرخانی که راه میفتن سمت تهران


audio: 538sOeFQk8s_0143.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
اینها میرن، یپرم میمونه میگه آقا من میمونم ته‌مونده‌ی اعتراضات هم جمع کنم کلا مطمئن شم بعد میام دیگه اصلا نبوده بنده‌خدا اما زمانی که میاد میرسه تهران یپرم میبینه اوه اوه اوه چه خبره اوضاع شیر تو شیره بین احزاب مشروطه‌خواه دعواست حسابی یعنی بین اعتدالیون و دموکرات‌ها اختلاف افتاده و این وسط ستارخان و باقرخان همینجوری موندن حیرون که اصلا چیکار کنیم اینها رو؟ دعوا تو خودمون رو چیکار کنیم؟


audio: 538sOeFQk8s_0144.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
تا الان آشوب بیرون بود، شورش بود می‌شد حلش کرد، این رو چه کنیم؟ حالا اینکه اون تیترهای روزنامه‌ها از کجا اومد؟ اختلافات از کجا اومد؟ بحث مفصل و جدایی‌ست، اما شرایط چه بوده؟ ستارخان و باقرخان مونده بودن حیرون که چه کنیم؟ داشتن تمام تلاششون هم می‌کردن که اختلاف رو حل کنن ولی نتیجه چه بود؟ هرجاییش میومدن دخالت کنن ریش سفیدی کنن، حلش کنن خودشون آدم بده می‌شدن و هر بار بدتر می‌شد


audio: 538sOeFQk8s_0145.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
کار به جایی رسید که سپهدار تنکابنی و سردار اسعد بختیار که منصبی داشتن و تو اون وضعیت گیر کرده بودن دیدن ضرره اصلا ستارخان و باقرخان تهران باشن دنبال این بودن که حتی بفرستن این دوتا رو نجف پس یه‌بار شرایط رو مرور کنیم رفتن شورش رو بخوابونن یپرم تبریز موند یه تلگرافی اومد که آقا پاشید بیاین تهران ستارخان و باقرخان خواهش می‌کنیم تشریف بیارن اینها رفتن تهران داستان‌ها برای یپرم شروع شد


audio: 538sOeFQk8s_0146.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
که این رفت گرفت و انداخت بیرون ستارخان و باقرخان هم اومدن تهران دیدن بین احزاب خود مشروطه‌خواهان دعواست صاحبان مملکت می‌خواستن این دوتا رو اصلا بفرستن نجف که دعوا بدتر نشه یپرم هم اومد تهران دید اوضاع خراب است حالا در این شرایط هم ستارخان و افرادش کجا بودن؟ تو پارک اتابک مستقر بودن باقرخان هم با افرادش تو عشرت آباد مستقر بودن دولت هم به هرکدوم از اینها به ستارخان و باقرخان


audio: 538sOeFQk8s_0147.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
ماهی هزارتومن میداد برای مخارج خود و درواقع افرادشون که زیاد هم بودن دیگه با هیئت همراه اومده بودن تهران که ازشون استقبال شه، اینجوری شده بود این هزارتومن رو می‌داد تا یه فکری به حالشون بکنه حالا این شیر تو شیری رو شما داشته باش تا بریم سراغ واقعه‌ی پارک اتابک


audio: 538sOeFQk8s_0148.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
اوضاع روز به روز خرابتر می‌شد در تهران و اتفاقات یکی پس از دیگری حالا شروع شد اول سید عبدالله بهبهانی از علمای مشروطه‌خواه کشته شد چجوری کشته شد؟


audio: 538sOeFQk8s_0150.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
آسید عبدلله که ترور میشه انگشت اتهام سمت کی بوده؟ حیدرخان عمواغلی متحد حیدرخان سید حسن تقی‌زاده و به طبق این دو نفر طیف دموکرات مجلس بالاتر عرض کردم تهران چی شده بود؟ دعوا بین احزاب، بین اعتدالیون و دموکرات‌ها مجلس دست دموکرات‌ها بود عموما همه گفتن که این سید عبدالله بهبهانی رو از طرف اینها رفتن ترور کردن از اونور


audio: 538sOeFQk8s_0151.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
در ادامه علیمردان‌خان تربت ترور شد و کی بود ایشون؟ از جناح دموکرات بود حالا و متحد سید حسن تقی‌زاده و طیف دموکرات مجلس توسط کی ترور شد؟ توسط اعتدالیون حزب مخالف چه شیر تو شیری یعنی همین‌قدر شیر تو شیر بوده اوضاع بین مشروطه‌خواهان کسانی که ادعای مشروطه و آی بریم بهتر کنیم گل و بلبل کنیم جامعه رو این هم تو پرانتز بگم این اسامی‌ای که عرض کردم سید عبدالله بهبهانی حیدرخان عمواغلی


audio: 538sOeFQk8s_0152.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
سید حسن تقی‌زاده علیمردان خان تربت و امثالهم اینها بزرگان مشروطه‌خواهان بودن سران مشروطه‌خواهان بودن که در آینده اگر شما موافق باشید و برای ما بنویسید انجام وظیفه خواهیم کرد و جداگانه اینها و تاثیراتشون رو بررسی می‌کنیم هرکدوم داستان جذابی دارن به هر حال اوضاع شیر تو شیر بود و همین اوضاع شیر تو شیر باعث شد


audio: 538sOeFQk8s_0154.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
یعنی ستارخان، باقرخان ضرغام السلطنه و معزالسلطان چه کنن؟ بیان با هم یه جبهه‌ای شکل بدن که اوضاع رو درست کنن این نهضتی که راه انداخته بودن رو از دست ندن حالا اینها می‌خواستن بزرگی کنن که نهضت از دست نره با جاش از اونور سردار اسعد بختیاری میاد جلوشون وایمیسته


audio: 538sOeFQk8s_0155.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
خود سردار اسعد یه جبهه علیه اینها به‌وجود میاره شما ببین کار رو مشروطه‌خواهان عملا به جون هم افتاده بودن و اوضاع برای ایران زمین روز به روز خشن تر می‌شد


audio: 538sOeFQk8s_0156.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
با ادامه‌دار شدن این اتفاق‌ها همه ترسیده بودن که آدم‌کشی‌ها بیشتر بشه احتمالا بیشتر هم می‌شد نتیجه دوباره بهونه افتاد دست روس‌ها و انگلیس‌ها واویلا گفتن چیکار کنیم؟ چیکار نکنیم؟


audio: 538sOeFQk8s_0158.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
بیایم بگیم به این بهونه مجاهدان مشروطه همه باید خلع سلاح شن خیال خودمون هم راحت‌تر میشه چرا راحت‌تر میشه؟ اگه این کار رو بکنیم تفکر روس و انگلیس رو ببینیم به این نتیجه میرسن که آقا این کار رو بکنیم در ظاهر منطقیه میگیم شما باید بیاید خلع سلاح شید ولی در عمل دعوا بینشون بیشتر میشه حالش رو ما می‌بریم و همین هم شد تاریخ رو ببینیم


audio: 538sOeFQk8s_0159.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
مستوفی‌الممالک که تازه شده بود نخست وزیر اومد نظر روس‌ها و انگلیس‌ها رو تصدیق کرد اعلام کرد که آی ملت با توجه به اینکه نیروهای مختلف مسلح از نقاط مختلف ایران وارد تهران شدن دولت سختشه که اینجوری بیاد تامین نظم و امنیت رو انجام بده، نتیجه دستور میدن که همه خلع سلاح شن همه‌ی مجاهدان مشروطه خلع سلاح شن و این دستور هم اعلام شد حالا مسئولیت همه اینها رو گفتم به این برسم


audio: 538sOeFQk8s_0162.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
برای عملیاتی شدن این داستان سران مجاهدان مشروطه دعوت میشن مجلس بحث خلع سلاح مطرح میشه آقای ستارخان، منش رو ببینیم بلند میشه و میگه من اولین نفری خواهم بود که سلاح‌هایم را تحویل خواهم داد اما آیا این خلع سلاح به این راحتی‌ها بود؟ اصلا اینجوری نبود ستارخان چه کرد بعد از این جلسه‌ی مجلس؟


audio: 538sOeFQk8s_0168.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
تو همین گیر و دار حالا یه خبر میاد تو همین گیر و دار خبر بیار خبر ببر میان خبر میدن که آقا یه‌سری از نیروهای سردار اسعد بختیاری که اخیرا هم یه جبهه‌ای علیه شماها درست کرده بود، اگر یادتون باشه بچه‌های ستارخان و آقای ستارخان اینها حاضر نشدن تفنگ‌هاشون رو تحویل بدن یعنی یه‌سری از تفنگ‌چی‌های سردار اسعد خلع سلاح نشدن


audio: 538sOeFQk8s_0171.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
نتیجه سوءظن پیدا می‌کنه شک می‌کنه و میگه همه دوستان اون 300 نفر دست نگه دارید تا ببینیم چی میشه این‌که کی رفته بوده سراغ سردار اسعد و نیروهاش رو تحریک کرده بود خدا میدونه


audio: 538sOeFQk8s_0172.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
ستارخان دستور توقف تحویل سلاح‌ها رو داد به آدم‌هاش این رو که سردار اسعد بختیاری میشنوه کله‌ش خراب میشه، چه می‌کنه؟ پسرش جعفرقلی خان سردار بهادر رو می‌فرسته میگه میری پارک اتابک رو محاصره می‌کنی کجا بود پارک اتابک؟ جایی که ستارخان و یارانش اونجا اتراق کرده بودن این روایتی که می‌خوام عرض کنم از خود سردار اسعدبختیاری نقله که میگه ما محاصره کردیم ولی شلیک اول رو اونها کردن


audio: 538sOeFQk8s_0173.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
یعنی شلیک اول از طرف مجاهدان تبریز بوده مشروطه‌خواهان به جون هم افتادند و اینکه چقدر روس و انگلیس و عثمانی موش دووندن بحث دیگریست شما حدیث مفصل بخوان از این مجمل و درنهایت قضاوت هم با شما که آیا تاثیر داشتن اینها یا نه به‌هرحال این اول شلیک کرده یا اون نتیجه‌ش میشه تیراندازی دو طرف و ستارخان اینجا تیر می‌خوره آقای باقرخان که می‌فهمه یار دیرینه‌ش گلوله خورده گلوله میره


audio: 538sOeFQk8s_0174.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
میگه آقاجان آروم باشید خاموش، همه استاپ پزشک بیاریم، چه کاریه این الان میمیره این صاحاب نهضت بود بزرگ ماست خلاصه میگه آقا آتش‌بس تا پزشک بیاد


audio: 538sOeFQk8s_0175.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
تا اینجای داستان هم هیچ اسمی از یپرم‌خان شما ببینی، وسط نیست اما یک گزارشی محیط طباطبایی داره که این محیط طباطبایی از تاریخ‌نگاران مشروطه‌ست بنابراین گزارش داستان خیلی پیچیده‌تر از این حرف‌ها بوده قوام‌السلطنه فرمان‌فرما تو پرانتز عرض کنم، یه قسمت مفصل به این آقای فرمان‌فرما پرداختیم در مورخ حتما ببینید، بینظیره به لحاظ فکت‌ها و حقایق تاریخی و مکمل این قسمت بودن به هر حال


audio: 538sOeFQk8s_0176.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
قوام‌السلطنه فرمان‌فرما و عین‌الدوله این 3نفر رد پاشون جدی وجود داره تو این بحث پارک اتابک این 3 نفر خیلی پیگیر این قضایا بودن و درواقع فرمان حمله به پارک اتابک رو این 3نفر صادر کردن باز هم داستانش رو پی بگیریم میرسیم به ردپای افراد دیگری مثل حیدرخان عمواغلی ایشون هم ردپاش تو این درگیری‌ها هست


audio: 538sOeFQk8s_0177.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
پس قبل از یپرم‌خان ارمنی همه‌ی اینها بودن و عملا دستوردهنده بودن اما سوال پای یپرم‌خان کی به قضیه باز شد؟ به این بحث پارک اتابک نوشته‌های مکتوب و قابل استناد یاران ارمنی یپرم‌خان چی میگه؟ میگه وقتی ایشون به پارک اتابک رسید جنگ اصلا شروع شده بود جنگ بالا گرفته بود و نتیجه یپرم‌خان به عنوان رئیس نظمیه سعی می‌کنه جلوی دعوای طرفین رو بگیره


audio: 538sOeFQk8s_0178.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
ولی به‌هرحال ستارخان گلوله خورده بوده در این گیر و دار اوضاع هم اصلا خوب نبوده خوب پیش نمیره، تلاش یپرم نتیجه یپرم‌خان رسیده بود اما آتش الو گرفته بود


audio: 538sOeFQk8s_0179.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
خب پس تا اینجا ستارخان تیر خورده باقرخان اومد گفت همه استاپ تا پزشک بیاریم و آتش‌بس اما وسط این آتش‌بس بختیاری‌ها نامردی کردن رعایت نکردن آتش‌بس رو و وارد پارک اتابک شدن ستارخانی که تیر خورده بود و تو اتاقش گویا از تب داشته می‌سوخته میشنوه اینها دوباره اومدن با اینکه آتش‌بس بوده، عصبی میشه تفنگ رو برمی‌داره میاد بیرون


audio: 538sOeFQk8s_0183.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
این اتفاق از 4 عصر دوباره شروع میشه این دعوا و درگیری و گلوله‌بارون تا 9 شب درنهایت 9 شب چه اتفاقی میفته؟ سنگر مرکزی تبریزی‌ها سقوط می‌کنه اوضاع داشته خراب می‌شده مخصوصا برای ستارخان دو تا هم گلوله خورده بوده اصلا ممکن بوده از بین بره این آدم باز باقرخان میاد وسط، میره سریع پیش سردار بهادر امان می‌خواد، میگه آقا آتش‌بس بس کنید داریم خودمون خودمون رو می‌کشیم اسماعیل رائین نویسنده‌ی کتاب یپرم‌خان.


audio: 538sOeFQk8s_0184.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
درواقع یپرم‌خان سردار که یکی از منابع ما هم هست معتقده یپرم‌خان و سردار اسعد بختیاری و ستارخان همه‌شون، همه و همه بازیچه‌ی سیاستمدران کارکشته‌ای شدند مثل قوام‌السلطنه عین‌الدوله و فرمان‌فرما


audio: 538sOeFQk8s_0186.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
اما کاسه‌ها سر کی شکسته شد در تاریخ؟ سر یپرم‌خان چرا که مسلمان نبود بنده‌خدا و ایل و طایفه و ولایتی هم تو ایران نداشت بالاخواه نداشت


audio: 538sOeFQk8s_0187.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
نه سر تبریزی‌ها نه سر بختیاری‌ها نه اصفهانی‌ها، نه تهرانی‌ها، سر هیشکی یپرم بی کس و کار بود تو تاریخ کاسه کوزه‌ها گردن این آدم شکسته شد و نتیجه خیلی‌ها که دنبال دعواهای زبانی و قومی و قبیله‌ای و این مسائل هستن باز مقصر داستان پارک اتابک رو که درنهایت بعد از 4سال هم ستارخان به همین جهت و گلوله خوردنه کشته شد مقصر رو یپرم میدونن چون فارسی‌زبان نیست


audio: 538sOeFQk8s_0188.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
اگرچه این وسط این هم عرض کنم که جنگ عثمانی و ارامنه هم اون زمان بی‌تاثیر نبود اما دلایل اصلیش به نظر میرسه طبق منابع تاریخی قابل استناد این مواردی بود که عرض کردم


audio: 538sOeFQk8s_0189.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
اما داستان یپرم‌خان ارمنی بعد از پارک اتابک هم ادامه داره چه اتفاقی میفته؟ بعد از همین درگیری بود که روسیه اومد به ایران اولتیماتوم داد و داستان اولتیماتوم چه بود؟ دولت مشروطه گفتیم معضلات مالی داشت غرق در مشکلات مالی بود درواقع و بارها این رو بنده در مورخ عرض کردم که بسیاری از اموری که بعدها رضاشاه پهلوی با توانمندی تونست پیش ببره و ایجاد کنه جزو آرمان‌ها و اهداف مشروطه‌خواهان بود


audio: 538sOeFQk8s_0190.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
ولی معضل چی بود؟ مشروطه‌خواهان هیچوقت نتونستن پول داشته باشن بلد نبودن پول داشته باشن رضاشاه پهلوی یکی از توانمندی‌هاش این بود که چه کرد؟ اومد نظام مالیاتی رو اصلاح کرد و تونست پول جور بکنه برای آرمان‌ها و اهدافش و حالا نتیجه و کارنامه‌ش هم دیدیم چه کرد در ایران زمین بعد از اینکه به قدرت رسید حالا دولت روسیه اومد اولتیماتوم داد چرا اولتیماتوم داد؟ اون موقع دولت مشروطه گفت آقا ما که بلد نیستیم پول دربیاریم


audio: 538sOeFQk8s_0191.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
پس بیایم یه آدم اینکاره بیاریم که برامون پول دربیاره، چه کردن؟ یک مستشار آمریکایی اوردن ایران به نام مورگان شوستر که چه کنه؟ نظام مالیاتی رو درست کنه و پول دربیاره دولت که بتونه به اهدافش برسه اما مگه دول روس و انگلیس راضی می‌شدن؟


audio: 538sOeFQk8s_0193.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
مال بابامونه ما باید بخوریم و چه گفتن؟ گفتن این خلاف منافع ماست و اولتیماتوم دادند که اگر او را اخراج نکنید مورگا شوستر رو اخراج نکنید و اون فلان فلان شده رو آمریکایی استکبار غرب رو ما حمله‌ی نظامی می‌کنیم و این حرف‌ها نیست حالا خودت میدونی تا 3 میشمرم یک.


audio: 538sOeFQk8s_0196.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
دولت ایران مقاومت که گفت این حرف‌ها نیست مجلس هم پای مقاومت دولت وایساد گفت دمت گرم خوب مقاومت کردی روسیه اما گفت جان؟


audio: 538sOeFQk8s_0197.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
خیلی خب. اینجوریه حمله کرد به تبریز و کشتار رو استارت زد تبریز بی‌ستارخان مقاومت کرد ولی دیگه توانش رو نداشت اوضاع خیلی خرابتر بود این وسط سردار اسعد بختیاری و یپرم‌خان که هردوشون هم مرد جنگ بودن رفتن به دولت مشروطه گفتن آقا چیکار می‌کنید؟ ما جنگ رو می‌شناسیم، ما روس‌ها رو می‌شناسیم شما اصلا خبر نداری با کی طرفی مقاومت در مقابل ارتش روس ممکن نیست الان


audio: 538sOeFQk8s_0198.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
مجلس اما زیربار نمی‌رفت، انقلابی بود نتیجه چه شد؟ ناصرالملک که اون زمان نائب السلطنه بود به یپرم‌خان ارمنی دستور داد که آقا برو این مجلس رو ببند، اینها نمی‌فهمن دارن چیکار می‌کنن و یپرم هم همینکار رو کرد و باز هم کاسه کوزه سر این بنده‌خدا شکسته شد در تاریخ، که این رفت مجلس رو بست و یک بدنامی دیگر برای یپرم‌خان ارمنی رقم خورد


audio: 538sOeFQk8s_0199.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
با اینکه سردار اسعد بختیاری و یپرم‌خان مجلس رو وادار کردن که اولتیماتوم رو بپذیره روس‌ها اما به عهدشون وفا نکردن کار روس‌ها اینه، این رو آموزش بگیریم از تاریخ هم به جنایاتشون ادامه دادن هم قواشون رو حفظ کردن و خارج نشدن


audio: 538sOeFQk8s_0200.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
بهترین معلم‌هاست تاریخ روس کارش اینه باعث پشیمونی یپرم شد پشیمونی بزرگ برگردیم به دعوای اولیه‌ی ارمنی‌ها و روسیه‌ی تزاری حالا وقتی این اتفاق افتاد به نام یپرم هم تموم شد که مجلس رو بستی دوستانش در کمیته‌ی داشناکسیون ارمنی هم که دشمن روس‌ها بودند به شدت شروع کردن نقد کردن یپرم‌خان رو و عملا طردش کردن چه حس بدیه، بعد از یک عمر


audio: 538sOeFQk8s_0202.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
و بعد از این مبارزه یپرم ارمنی سر تکان داد و می‌گفت همیشه چگونه ما فریب دیپلماسی 2 دولت را خوردیم؟ وای بر ما


audio: 538sOeFQk8s_0203.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
حالا همه‌ی این اتفاقات کم بود کم شیر تو شیر بود این وسط محمدعلی شاه قاجار که پناهنده شده بود به روسیه زمانی که مشروطه‌خواهان تهران رو گرفتن اومده بود یه تعداد ادم جمع کرده بود برای خودش که پاشید برید بجنگید دولت مشروطه رو شکست بدید که من دوباره بیام بشم شاه بابا چی میگی این وسط تو؟


audio: 538sOeFQk8s_0205.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
حالا چجوری این اتفاق افتاد؟ از شرق ترکمن‌ها و مازندرانی‌ها رو کوک کرد و اصانلوهای سمنان، اینها حمله کردن از غرب هم برادر محمدعلی‌شاه سالارالدوله حمله کرد بیاد سمت تهران تو تهران هم همزمان سیاسیون هوادار استبداد شروع کردن یه کارهایی کردن و باز هم یه بدبختی برای یپرم‌خان بنده‌خدا رئیس نظمیه‌ست دیگه هیات وزرا هی اسامی مخالفان دولت مشروطه رو میدادن به این بنده‌خدا یپرم می‌رفته بازداشتشون می‌کرده


audio: 538sOeFQk8s_0206.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
و طبعا زندانی یا می‌خواسته این کار رو بکنه ولی یه‌سری از مشروطه‌خواهان مثل سپهدار تنکابنی و همینطور سفارتخونه‌های خارجی مدام سنگ‌اندازی می‌کردن در این مسیر چی می‌گفتن مثلا؟ بنده‌خدا رئیس نظمیه بوده می‌گفتن این اجنبی اصلا چی‌کاره‌ست تو این مملکت؟ رئیس نظمیه‌ست این اصلا ارمنیه، ما ایرانی‌ایم این چیکاره‌ست؟


audio: 538sOeFQk8s_0207.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
انقدر زیاد شد همه‌ی این حرفها ترس به جون خود یپرم افتاد بنده‌خدا که اگر علما و روحانیون بیان اعتراض کنن فتوا بدن که من رو می‌کشن که


audio: 538sOeFQk8s_0209.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
حالا همه‌ی این گیر و گرفتاری‌ها درحالی بود که یپرم‌ کلا 1800نفر نیرو داشت تو ژاندارمری و چه کرد؟ خیلی پررو طور اومد اعلام کرد که آی مجاهدان سابق مشروطه که خلع سلاح شده‌اید شرایط رو ببینید مردم عادی! مشروطه داره از دست میره بیاین بیوندین به ژاندارمری آزاد! ورود آزاده نتیجه چه شد؟ رو حرف یپرم‌


audio: 538sOeFQk8s_0211.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
و اسلحه به دست گرفتن بعد هم همه‌ی این افراد اضافه شده رو فرستاد سمت مازندران که با قوایی که از سمت محمدعلی شاه از اون سمت داشتن میومدن بجنگن این از کسایی که از شرق حمله کردن از اونور هم بختیاری‌ها رو باهاشون صحبت کرد ازشون کمک گرفت، بختیاری‌های سردار اسعد گفت شما هم برید سمت زاگرس با قوای سالارالدوله بجنگید لطفا، دمتون گرم، از غرب حمله کردن و چه شد؟ اونهایی که رفتن سمت مازندران شکست می‌خورن خود یپرم پامیشه یه تنه میره مازندران


audio: 538sOeFQk8s_0212.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
با نیروهاش کار رو درمیاره کل اون نیروها رو شکست میده محمدعلی شاه اونجا کنسل میشه قائله می‌خوابه بعدش هم با سردار بهادر از همونجا میره سمت ترکمن‌ها که اونها رو سرکوب کنه ولی ترس اصلیش چی بود؟ چرا این کارها رو می‌کرد؟ ترس این بود که قوای سالارالدوله برادر درواقع محمدعلی شاه اگر برسه تهران داستانه می‌رسید، قطعا قزاق‌ها باهاشون یکی می‌شدن دوباره گاوبندی می‌کردن پشت مشروطه‌چی‌ها رو خالی می‌کردن دولت‌های خارجی هم قطعا از اینها حمایت می‌کردن


audio: 538sOeFQk8s_0214.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
سالارالدوله با 30هزار نفر از غرب داشت میومد سمت تهران که بیاد چه کنه؟ بگیره و کار رو دربیاره و داداشش محمدعلی شاه برگرده سر کار مشروطه‌چی‌ها هم برن خونه‌شون یپرم و سردار بهادر هم عرض کردم بعد از پیروزی در مازندران راه افتادن سمت غرب


audio: 538sOeFQk8s_0216.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
کشته میشن توسط یپرم‌ و سردار بهادر و آدم‌هاشون و نتیجه عقب نشینی می‌کنن عقب نشینی البته می‌کنن ولی شورش نخوابیده بود دولت چه می‌کنه؟ دولت مشروطه ما در قسمت فرمانفرما توضیح دادیم درنهایت فرمانفرما رو مامور می‌کنه که برو با سالارالدوله بجنگ، شکست بده در وهله‌ی اول هم اونجا پیروز نمیشه فرمانفرما نتیجه فرمانفرما میره کمک می‌خواد از یپرم‌خان که جون مادرت، تو مرد جنگی بیا کمک کن


audio: 538sOeFQk8s_0217.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
و اینجوری میشه که سالارالدوله یعنی این غول مرحله‌ی آخر بالاخره شکست می‌خوره و مملکت یه نفس راحت می‌کشه اما این پیروزی یک صدمه‌ی بسیار بزرگ به ایران و مشروطه‌خواهان وارد کرد یپرم‌خان ارمنی در همون روز یعنی 29 اردیبهشت ماه 1291 خورشیدی در حدود 44سالگی در مبارزه با یاران سالارالدوله و در حوالی همدان


audio: 538sOeFQk8s_0219.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
و این داستان یک مرد بود یپرم‌خان ارمنی کسی بود که اگرچه جایی خارج از مرزهای رسمی ایران زمین چشم به جهان گشود اما جذب آرمان مشروطیت ایران شد و شاید به از بسیاری از ایرانیان تمام عمر خودش رو با فروتنی وقف آزادی و آزادی‌خواهی ایرانیان کرد برای ایران زمین بسیار زحمت کشید اما انقد شکسته نفس بود


audio: 538sOeFQk8s_0220.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
که در تاریخ به یکی از فرماندهان کمتر شناخته‌شده‌ی ایران زمین تبدیل شد این بزرگ یپرم‌خان ارمنی کمتر کسی به اسم می‌شناسه این یل جنگجو رو بسیاری از او می‌ترسیدند خیلی‌ها بهش حسودی می‌کردند و تمام تلاششون رو هم کردند تا یپرم ارمنی رو بدنام کنند یپرم‌خان ارمنی شاید مثل بسیاری از انسان‌ها خاکستری بود شاید نبود


audio: 538sOeFQk8s_0221.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
اما این واقعیتی‌ست که عده‌ی زیادی تمام تلاششون رو کردند تا با نفرت پراکنی و هزار و یک چیز دیگر که عرض کردم این چهره رو در تاریخ سیاه کنند حال اینکه یپرم‌خان ارمنی تونست با خون سرخ خودش خودش رو جاودانه کنه یا آن تلاش برای سیاه کردن چهره‌ی او موفق بود؟ قضاوتش با شما


audio: 538sOeFQk8s_0222.opus
source: youtube
source_id: 538sOeFQk8s
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ پژوهش مازیار حسینی و تنظیم برای مورخ حامد سیاسی راد در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن اینکه در ادامه خواهیم دید با افتخار ویدئوهای ارسالی از طرف شما خوبان مهرورزان همیشگی به تیم مورخ رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح


audio: cPWvpfRjkZE_0001.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
خسرو گلسرخی که خیلی از ما فیلم جلسه محاکمه و دفاعیات او رو دفاعیات عجیب غریبش رو در دادگاه نظامی دیدیم یک جایی میگه چریک‌های غزه با خوندن شعرهای محمود درویش بهتر می‌جنگند


audio: cPWvpfRjkZE_0002.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
در ایران هم آهنگ‌های چریکی و اعتراضی همین نقش رو بازی کردند مبارزین علیه حکومت شاه ترانه‌ها و آوازها و سرودهای اعتراضی رو می‌شنیدند و انگار جون می‌گرفتند برای اعتراض و حرکت به سمت انقلاب جون می‌گرفتن هر سرود و آواز اعتراضی جدید خون تازه‌ای بود در رگ انقلابیون همین آقای گلسرخی که ازش صحبت کردیم


audio: cPWvpfRjkZE_0004.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
دیگه چه اتفاقاتی خونی شد در رگ موسیقی معترض در دوران حکومت پهلوی دوم مخصوصا؟ چه کسانی با ابزار موسیقی اعتراض می‌کردند؟ و موسیقی اعتراضی ایران در اون ایام چه مسیری رو طی کرد؟ ما در این قسمت از سینما مورخ و در ادامه قسمت قبلی که به ریشه‌های انقلاب بهمن 1357 پرداختیم به این سوالات هم پاسخ خواهیم داد


audio: cPWvpfRjkZE_0008.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم ما منابع بسیاری داریم که همه آنها خلاصه شده در پژوهشی که سالها پیش حامد سیاسی‌راد نازنین سرپرست نویسندگان تیم مورخ انجام داد و در رسانه‌های مختلف و البته معتبر پخش شد و در اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدئوهای ارسالی از طرف شما خوبان مخاطبان همیشگی تیم مورخ رو باهم خواهیم دید


audio: cPWvpfRjkZE_0010.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
قبل از شروع قصه‌مون اجازه بدید 2 نکته رو عرض کنم اول اینکه ما در این قسمت به هیچ عنوان قصد نداریم به این بپردازیم که چی شد که انقلاب شد درواقع چه گروه‌هایی دخیل بودند حکومت شاه چه ویژگی‌هایی داشت و چه خوبی‌هایی داشت چه ضعف‌هایی داشت انقلاب علیه حکومت شاه اصلا چه ویژگی‌هایی داشت در ادامه سوالاتی مثل چه بر سر انقلابیون آمد بعد از پیروزی انقلاب درواقع و از اون مهم‌تر


audio: cPWvpfRjkZE_0011.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
چه بر سر ایران بعد از 22 بهمن‌ماه 1357 آمد ما در این قسمت که به نوعی یک ویژه برنامه‌ست اصلا به این مسائل نخواهیم پرداخت و قصدش هم نداریم چرا نداریم؟ چون به تک‌تک این سوالات قبلا پاسخ دادیم ما درباره تک‌تک این مسائل در قسمت‌های قبلی مورخ صحبت کردیم به خصوص قسمت قبلی ما در قسمت قبل مورخ که یک ویژه برنامه بود ریشه‌های 22 بهمن 1357


audio: cPWvpfRjkZE_0012.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
و در واقع انقلاب 57 رو مفصل باهم بررسی کردیم اگر ندیدید یا نشنیدید پیشنهاد میکنم حتما ببینید بشنوید از پادکست مورخ ما در این قسمت قراره از موسیقی صحبت کنیم قراره سفر موسیقیایی داشته باشیم به دل ایران دوران پهلوی دوم مخصوصا در اون تاریخ سفری موسیقیایی از جنس اعتراض


audio: cPWvpfRjkZE_0013.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
خب! این نکته اول نکته دوم رو هم عرض کنم و وارد اصل داستان بشیم نکته دومی که میخوام عرض کنم خدمت شما مربوطه به یکی از 3 ضلع موسیقی اعتراضی ایران در اون ایام موسیقی اعتراضی ایران زمین در دوران پهلوی دوم مخصوصا


audio: cPWvpfRjkZE_0015.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
مفصل در ادامه صحبت میکنم درواقع 3 سبک موسیقیایی موسیقی اعتراضی تولید میکردن یک ضلع موسیقی چریکی بوده ضلع بعدی موسیقی‌های سبک پاپ بوده و در نهایت ضلع سوم موسیقی‌هایی بوده که در حوزه موسیقی سنتی کار می‌شده اینها 3 ضلع موسیقی اعتراضی اون زمان رو تشکیل می‌دادند ما پیش از این درباره ضلع سوم این مثلث یعنی بحث موسیقی اعتراضی سنتی صحبت کردیم


audio: cPWvpfRjkZE_0016.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
در مورخ مفصل هم صحبت کردیم کدوم قسمت؟ شما بفرمایید قسمتی که مربوط بود به استاد محمدرضا شجریان اونجا مفصل گفتیم اما یک مثالی بزنم که دوستان به یاد بیارن فضا چی بود اونجا گفتم که گروهی از موسیقیدانان سنتی به رهبری محمدرضا لطفی و هوشنگ ابتهاج معروف به سایه و البته استاد محمدرضا شجریان از رادیو ملی ایران خارج شدند حالا با هزار و یک بالا پایین که اونجا مفصل گفتم


audio: cPWvpfRjkZE_0017.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
درنهایت گروه چاووش رو تشکیل دادن و شروع کردن به تولید موسیقی‌های اعتراضی نتیجه ما در این قسمت از موسیقی سنتی اعتراضی صحبت نخواهیم کرد اونجا مفصل گفتیم و میریم سراغ 2 اضلاع دیگر اگر علاقه‌مند به ضلع سوم هم هستید یا دوباره دوست دارید بشنوید موسیقی سنتی اعتراضی رو پیشنهاد میکنم قسمت مربوط به استاد محمدرضا شجریان رو از دست ندید به هر حال این 2 نکته‌ای که نیاز بود


audio: cPWvpfRjkZE_0018.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
پیش از اصل داستان عرض کنم و حالا بریم در دل تاریخ موسیقی اعتراضی ایران زمین از کی صحبت میکنیم؟ سفر میکنیم باهم به دوران محمدرضاشاه پهلوی


audio: cPWvpfRjkZE_0019.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
نه نه اجازه بدین اجازه بفرمایید نگه دارید، نگه دارید این انتهای داستانه اجازه بدید بنده عذرخواهی کنم اینی که شنیدیم و دیدیم آخر خطه از دوستان خواهش میکنم که برگردیم به عقب و شما مخاطبان خوب مورخ هم لطفا با ما به عقب برگردید، به کی؟ روزهای بعد از کودتای 28 مرداد 1332


audio: cPWvpfRjkZE_0020.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
یا سقوط دولت محمد مصدق در 28 مرداد 1332 تیغ سانسور دیگه حسابی تیز شد به خصوص بعد از اینکه 1335 سازمان اطلاعات شهربانی جای خودش رو داد به یک نهاد امنیتی جدید به نام ساواک این اتفاق بدتر هم شد یکی از کارهای مهم و ویژه و یه جورایی میشه گفت کارهای اصلی ساواک حالا چی بود؟ مقابله با مخالفان حکومت


audio: cPWvpfRjkZE_0021.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
و هنر همواره بستری بوده در تمام تاریخ برای اعتراض به سیاست‌های حاکم به حاکمین درواقع عملا هنرمندان هم در اون مخالفان حکومت بودن طبیعتا حالا اگر به تاریخ نگاه بکنیم پیش از این هم سابقه برخورد با موسیقی اعتراضی رو در تاریخ ایران داشتیم در دوران رضاشاه پهلوی حکومت با انتشار و توزیع صفحات ترانه ماندگار مرغ سحر به طور مثال برخورد کرد، اما


audio: cPWvpfRjkZE_0022.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
بعد از 28 مردادی که ازش صحبت میکنیم داستان کلا تغییر کرد اداره نگارش رادیو با قدرت شروع کرد کار کردن و هر ترانه‌ای که ذره‌ای حس گلایه و اعتراض توش بود اسمش چی بود؟ اداره نگارش می‌رفت زیر تیغ ممیزی این اداره و تغییر می‌کرد، مثال بزنیم یک تصنیفی خانم مرضیه خوند اون زمان به اسم آواز دل یه جایی از این ترانه ایشون میخونه که به زمانی که محبت شده چون افسانه


audio: cPWvpfRjkZE_0023.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
به دیاری که نیابی خبر از جانانه دل رسوا دگر از من تو چه خواهی دیوانه؟ این بخش از ترانه خانم مرضیه توسط اداره نگارش رادیو ممیزی و حذف شد این فقط مثالی بود از اتفاقاتی که در اداره نگارش رادیو میفتاد


audio: cPWvpfRjkZE_0024.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
اما زور آثار اعتراضی بیش از زور تیغ ممیزی بوده همیشه مثال بزنیم مهدی اخوان ثالث مثل خیلی دیگه از اهل قلم‌های اون روزها بعد از کودتای 28 مرداد بازداشت میشه و چند ماه زندان بوده آقای اخوان بعد از آزادی از زندان سیاهی اون دوران رو توی شعر پرکنایه و معروفش به خوبی بیان میکنه از کدوم شعر صحبت میکنم؟ شما بفرمایید


audio: cPWvpfRjkZE_0026.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
اخوان ثالث از حال کرختی و ناامیدی اون زمان میگه و از ناامنی و حس بی‌اعتمادی‌ای که انگار برادر هم نمیتونه به برادر اعتماد کنه حرف میزنه تا زمانی که فضا انقلابی بشه این شعر زمستان با عنوان میم.امید شناخته می‌شد به عنوان شعر متعهد دکلمه شعر زمستان با صدای خودش و بعد با صدای خانم پروین اون زمان پخش شد کمی بعد هم در دهه 40


audio: cPWvpfRjkZE_0028.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
اما قبل از اینکه زمستان است با صدای پروین یک نوای اعتراضی بشه در گوش مخاطبان ایرانی مهمترین اثر اعتراضی دهه 30 خورشیدی منتشر شد شاید بشه گفت مهمترین اتفاق موسیقیایی دهه 30 به این شکل رقم خورد چه اتفاقی؟ مجید وفادار که از آهنگسازان مطرح اون دوران بود برای ترانه‌ای از دکتر حیدر رقابی یا همون هاله که از طرفداران دکتر مصدق هم بود


audio: cPWvpfRjkZE_0029.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
و از اعضای جبهه ملی آهنگی ساخت و اون رو برای خوندن به کی داد؟ حسن گل نراقی و چه شد؟ مرا ببوس ترانه جاودان مرا ببوس متولد شد


audio: cPWvpfRjkZE_0030.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
راجع به این ترانه، ترانه‌سرا و خواننده‌ش باورهای زیادی وجود داره داستان زیاده درواقع داستان‌های زیادی راجع بهش ساخته شده و البته تعریف شده تا مدت‌ها مردم فکر میکردن این ترانه رو سرهنگ سیامک که از افسرن حزب توده بود و شب قبل از اعدامش ساخت یه عده معتقد بودن افسر دیگری این رو برای سرهنگ سیامک و در وصف آخرین دیدارش با دخترش سروده اما


audio: cPWvpfRjkZE_0031.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
زمانی که معلوم شد شعر برای رقابیه حیدر رقابی باز هم یه‌سریا گفتن رقابی بعد از آزادی از زندان و قبل از خروج اجباریش از کشور این ترانه رو از یکی از دفترهای شعر قدیمیش داده به وفادار کی بود وفادار؟ مجید وفادار که آهنگساز مطرح اون دوران بود نقل قول دیگری هم هست که میگن حیدر رقابی اصلا مرا ببوس رو برای دوست دخترش گفته اون زمان، اما اونچه که مشخصه


audio: cPWvpfRjkZE_0032.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
تلفیق عشق و آزادی‌خواهی در این ترانه کاملا واضحه چیزی که مرا ببوس رو به عنوان ترانه قهرمان یا ترانه آخرین ساعات پیش از اعدام یا ترانه‌ای علیه کودتا و اختناق تو ذهن مردم موندگار کرد تلفیق عشق و آزادی‌خواهی بود


audio: cPWvpfRjkZE_0033.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
راجع به گل نراقی هم داستان‌های زیادی گفته شده چیزی که مشخصه اینه که آقای گل نراقی خواننده‌ی حرفه‌ای نبود یه جوون قد بلند بوده که پدرش از بازاریای تهران بوده و خودشم کارشناس عتیقه شناسی بود به هنر هم حالا خیلی علاقه داشت کنار اینها ضمن اینکه با هنرمندان خیلی می‌گشت و طبیعتا با مجید وفادار هم رفیق بود توی این گشت و گذارش با هنرمندان بعضیا میگن مرا ببوس رو تو یک محفل خصوصی یه بار خونده این بنده‌خدا


audio: cPWvpfRjkZE_0034.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
و از قضا ضبط هم شده یعنی برنامه‌ای از قبل برای ضبطش وجود نداشته و هستند کسان دیگری که میگن اومده تو استودیوی رادیو و بدون تمرین خونده این کار رو یعنی مهمونی نبوده همون اول هم صداش رفته رو صفحه و گفتن عجب چیزی شد و پخش شد روایت دیگری هم هست که میگه اصلا این حرفا چیه؟ وفادار گل نراقی رو انتخاب کرده بود چند بار هم باهاش تمرین کرده بود قبل از ضبط که نتیجه شد این اتفاق بی‌نظیر و از اونجایی که خانواده گل نراقی بسیار مذهبی بودن


audio: cPWvpfRjkZE_0035.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
تا مدت‌ها کسی اسم خواننده مرا ببوس رو نمی‌دونست بهش می‌گفتن ترانه‌ای با خواننده گمنام اون زمان آقای گل نراقی یک آهنگ دیگه هم داره به اسم ستاره مرد و این ستاره مرد رو روی ریتم آهنگ مرا ببوس خوند دوباره آقای گل نراقی به شدت هم مفهوم سیاسی داشت، اما درنهایت به اندازه مرا ببوس معروف نشد


audio: cPWvpfRjkZE_0036.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
از زمان کودتا صحبت میکنیم مرا ببوس تنها آهنگ کودتا نبود اون سال‌ها منوچهر سخایی که بعدها با آهنگ‌های عاشقانه بسیار مطرح و محبوب هم شد یک خواننده تازه‌کار بود و خبرنگار پارلمانی روزنامه کیهان هم بود برادر بزرگتر ایشون کی بود؟ سرگرد محمود سخایی از نظامیان وفادار به دکتر مصدق که بعد از کودتا به دست هواداران کودتا تو کرمان به شکل فجیعی هم بنده‌خدا کشته شد


audio: cPWvpfRjkZE_0037.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
ما در مورخ در قسمت مربوط به کودتای 28 مرداد داستان ایشون و کرمان رو تعریف کردیم به هر حال بعد از این اتفاق که برادر ایشون کشته میشه مادرشون از منوچهر میخواد که برای حفظ یاد برادر یه ترانه‌ای بخون مادرجان و منوچهر سخایی چه میکنه؟ آهنگ پرستو رو میخونه آهنگش البته سانسور میشه اون زمان و عبارت هنوز قپه‌هات مونده سر تاقچه تبدیل میشه به گلوبند طلات مونده سر تاقچه


audio: cPWvpfRjkZE_0039.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
بیایم جلوتر دهه 40 به دهه تولد موسیقی اعتراضی معروف شد و واقعا هم اینجوری بود اون سالها 3 گروه عمده در حال مبارزات ضد پهلوی بودند مذهبیون، ملی‌گراها و گروههای چپ و مارکسیست سازمان‌های چپ در کنار مبارزات چریکی و مبارزات مسلحانه از موسیقی هم برای مبارزه استفاده می‌کردن به سیاق همه چپگراها در سراسر جهان


audio: cPWvpfRjkZE_0042.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
و باعث شد ترانه‌های چریکی خیلی انقلابی‌تر و حماسی‌تر بشن یکی واقعه سیاهکل بود و یکی هم تیربارون بیژن جزنی و 8 چریک دیگه کجا این اتفاق افتاد؟ تو تپه‌های اوین به دست ساواک در فروردین 1354 اما این وسط یه سرودی هست که بیشتر از هر سرود دیگری تو جهان خونده و شنیده شد کدوم رو عرض میکنم؟


audio: cPWvpfRjkZE_0043.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
احتمالا یه‌سری از مخاطبان ما میدونن این چی بود چریک‌ها و کمونیست‌ها زمانی که بازداشت می‌شدن با ضرب روی دیوار آهنگ انترناسیونال رو میزدن و اینطوری به سلول بغلی می‌فهموندن که یک چپ در این سلول زندانیست و از اونور منتظر جواب زندانی سلول بغلی میموندن اگر در جوابشون باز ریتم انترناسیونال روی دیوار کوبیده می‌شد اونوقت بود که میدونستن میتونن باهم ارتباط بگیرن


audio: cPWvpfRjkZE_0044.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
درواقع انترناسیونال در خیلی از نقاط دنیا و در بین کمونیست‌های جهان نقش رمز رو بازی میکرد نه فقط در ایران یه حالت مورس داشته درواقع از اونور هم عرض کردم این سرود سرودیست که از هر سرود دیگری بیشتر خونده و شنیده شده بین البته چریک‌ها و چپگراها انترناسیونال یا سرود روز کارگر که با یه بخشی از سمفونی نهم بتهوون شروع میشه و بعد میچسبه به درواقع آهنگ انترناسیونال


audio: cPWvpfRjkZE_0045.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
و در ادامه هم شعر انترناسیونال رو یک گروه کری میخونن معروف‌ترین آهنگ چریک‌ها و چپگراهاست اولین بار هم این شعر، این سرود توسط اوژن پوتیه شاعر کمونیست فرانسوی در 1876 میلادی سروده شد و تا به امروز این شعر به همه زبان‌های دنیا جالبه ترجمه شده و اگر بیایم سراغ زبان فارسی ابوالقاسم لاهوتی این شعر رو ترجمه کرد


audio: cPWvpfRjkZE_0046.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
و سرود انترناسیونال به فارسی هم اون زمان خونده شد و جالبه، این هم اضافه کنیم نه تنها در تمام زبان‌ها مفاهیم بیت‌های انترناسیونال یکسانه درواقع به زبان‌های مختلف ترجمه شد اما مفاهیم اصلا تغییر نکرد، این به کنار مفاهیم در قالب سیلاب‌های سرود هم یکیه تو همه زبان‌ها، یعنی چی؟ یعنی اگر گروه‌های مختلف با زبان‌های مختلف این سرود رو همزمان اجرا کنن چیزی که ما میشنویم


audio: cPWvpfRjkZE_0048.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
بریم سراغ گروه‌های دیگه از دل سازمان مجاهدین خلق و حزب توده هم ترانه‌های انقلابی بیرون اومد اما ترانه‌های انقلابی سازمان چریک‌های فدایی خلق بیشتر مورد توجه قرار گرفت اون زمان بیشتر این ترانه‌ها رو هم


audio: cPWvpfRjkZE_0050.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
درواقع سازمان بودن عضو چریک‌های فدایی خلق بودن مرضیه احمدی اسکوئی که سال 1356 ساواک کشتتش و سعید سلطان‌پور که بسیاری از شعرهاش رو تو زندان ساواک اصلا سرود و بعد از اون هم 1360 آقای سعید سلطان‌پور رو جمهوری اسلامی درواقع اعدام کرد یکی از اولین این ترانه‌ها حالا سروده 16 آذره سرودی که توسط کنفدراسیون دانشجویان


audio: cPWvpfRjkZE_0051.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
و محصلین ایرانی که خارج از ایران بودن تولید شد و این کنفدراسیون چی بود؟ شامل یه‌سری دانشجوی مخالف حکومت پهلوی بود با گرایش‌های مختلف البته که خیلی‌هاشون توسط خود حکومت پهلوی درواقع خود حکومت شاه بورسیه شده بودن رفته بودن خارج از کشور درواقع حکومت فرستاده بود اینا رو برن خارج درس بخونن اینا به هر دلیلی شده بودن مخالف حکومت در خارج به هر حال این سرود روی ریتم آهنگ فولکلوریک


audio: cPWvpfRjkZE_0054.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
درنهایت بخش موسیقی کنفدراسیون دانشجویان تعداد زیادی از سرودهای انقلابی رو تولید کرد یکی دیگه از آهنگ‌هایی که اوایل سال 57 توسط این گروه، درواقع این گروهی که در کنفدراسیون دانشجویان خارج از کشور بودن خونده شد، و فراگیر هم شد البته آهنگی بود به نام برپا خیز سرودی که آهنگش رو از شیلی برداشتند یک آهنگی در شیلی خونده شد به نام خلق متحد و تا یه مدت بعد از انقلاب هم از رادیو تلوزیون


audio: cPWvpfRjkZE_0055.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
پخش می‌شد درواقع این آهنگی که اون زمان ساخته شد به نام برپا خیز از این اثر بیشتر صحبت کنیم سرود خلق متحد یا ملت متحد هرگز شکست نخواهد خورد این هم سرودی انقلابی بود که 1973 ساخته شد اما کمی بعد ژنرال پینوشه تو شیلی کودتا کرد، همونطور که میدانید در تاریخ ما در مورخ یک قسمت مفصل به پینوشه پرداختیم درواقع دوستانی که در شیلی بودن و گمون می‌کردن یک خلق متحد شکست نمی‌خورد


audio: cPWvpfRjkZE_0056.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
به نظر می‌رسید که اشتباه می‌کردن آقای پینوشه سرود خلق قهرمان رو همین خلق متحد رو ممنوع کرد بعد از اینکه به قدرت رسید و شاعر این ترانه ترانه ملت متحد هرگز شکست نخواهد خورد کی بود؟ آقایی به نام سرخیو اورتگا بعد از کودتای ژنرال پینوشه ایشون از شیلی فرار کرد، موفق شد درواقع فرار کنه اما آهنگساز این سرود، آقای ویکتور خارا بنده‌خدا نتونست مثل اورتگا فرار کنه و گرفتار پینوشه شد سرنوشتش چه شد؟


audio: cPWvpfRjkZE_0058.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
کنفدراسیون دانشجویان هوادار سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران در شهر واشنگتن که یک شاخه‌ای از اون کنفدراسیون کلی دانشجویان بود اومدن مجموعه‌ای از ترانه‌های چریکی رو جمع‌آوری کردن اون زمان و یه کاستی به نام شراره‌های آفتاب منتشر کردن خواننده اصلی درواقع ترانه‌های این آلبوم هم خواننده‌ای بود عضو سازمان داوود شراره‌ها بود اسمش شاعر سرودها کی بود؟


audio: cPWvpfRjkZE_0059.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
آقای سعید سلطان‌پور که پیش از این عرض کردم تو زندان شعر می‌نوشت آهنگساز کی بود؟ مهرداد بران از آهنگ‌های معروفی که توی این کاست هست هم نام ببریم پرنیان شفق یا یه آهنگ معروف دیگه در این کاست بود خون بیژن به یاد بیژن جزنی و اعدامش روی تپه‌های اوین یه جایی هم از این شعر خطاب به میهن از خون بیژن گفته میشه درواقع معنای میهن هم در ترانه همون وطنه از اون طرف


audio: cPWvpfRjkZE_0060.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
اسم همسر بیژن جزنی هم میهنه درواقع یک ایهام و استعاره‌ی جذاب از میهن که هم میهنه هم وطنه هم زن بیژن جزنی‌ست که کشته شد


audio: cPWvpfRjkZE_0061.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
رود ایران من، باد و طوفان، خون ارغوان‌ها و گل مینا اینها از دیگر آهنگ‌های مطرح در این آلبوم بودند آلبوم شراره‌های آفتاب ایران من یا مرداد گران به مناسبت بیست و پنجمین سالگرد کودتای 28 مرداد خونده شد و عملا به اون واقعه اشاره داشت باد و طوفان یا جنگل‌کاران هم با همکاری گروه کر دانشجویان خونده شد اون زمان و اون دوران بسیار هم معروف شد


audio: cPWvpfRjkZE_0062.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
خون ارغوان‌ها هم یکی دیگه از آهنگ‌های محبوب این آلبوم بود سال‌ها قبل از اینکه داوود شراره‌ها بیاد با همکاری گروه کر این ترانه رو بخونه منوچهر همایون‌پور نسخه اصلی این آهنگ رو خوند با یک شعر دیگه‌ای البته تصنیفی به اسم نوای چوپان و آهنگساز اصلی این کار هم پرویز یاحقی بوده در ادامه ترانه گل مینا هم به یاد چریکی به نام مینا رفیعی توسط سلطان‌پور سروده شد اون زمان این خانم مینا رفیعی


audio: cPWvpfRjkZE_0063.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
دانشجوی دانشگاه تهران بود و گفته میشه با 2 تا از دوست‌های چریکش رفته بودن میدون جان اف کندی تهران که الان میشه میدون توحید و اونجا با ساواک درگیر شدن و درنهایت کشته شدن بعدها روی موسیقی این سرود تعدادی ترانه دیگه و کلی نوحه حتی خونده شد اما مشهورترین سرود آلبوم شراره‌های آفتاب کدومه؟ همون آهنگ آفتابکاران جنگل یا سراومد زمستون بارها در مورخ بهش اشاره کردیم


audio: cPWvpfRjkZE_0064.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
این آهنگ روی موسیقی فولکلوریک ارمنی به نام ساری سیرون یار به معنای یار زیبای کوهستان خونده شد و به چی اشاره داره؟ واقعه سیاهکل مشخصا همین چند سال قبل هم یه بار دیگه این آهنگ همه‌گیر و وایرال شد و با شعر اصلی یا اشعار جدید دوباره خونده شد


audio: cPWvpfRjkZE_0065.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
آلبوم شراره‌های آفتاب آذرماه 1357 توسط چریک‌های فدایی خلق وارد ایران شد و طبق ادعای خودشون اون زمان 2 میلیون و دویست‌هزار نسخه از این کاست تو ایران درواقع توزیع شد حالا حتی اگر اغراق هم شده باشه قطعا سرودهایی که در اون ایام تولید می‌کردن حسابی روی افکار عمومی ایران واقعا تاثیر گذاشته بود خیلی‌ها گوش می‌کردن اون سرودها و ترانه‌ها رو حتی خود رهبران سازمان‌های چریکی هم


audio: cPWvpfRjkZE_0066.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
انقدر دیگه جو این سرودهای چپی رو درواقع گرفته بودتشون آواز میخوندن دیگه بدعت شده بود چریکی باید آواز هم بخونه آقای حمید اشرف که تو قسمت چریک‌های فدایی خلق درباره‌ش صحبت خواهیم کرد و خواهیم گفت، از رهبران بزرگ این سازمانه بهش میگن رفیق کبیر در این سازمان یه صدایی ازش هست، از ایشون که سرود سازمان تشکیلات چریک‌های فدایی خلق رو میخونه و این سروده چیه؟


audio: cPWvpfRjkZE_0068.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
خب تا اینجا درباره چی صحبت کردیم؟ موسیقی چریکی و موسیقی چریکی یکی از 3 ضلع موسیقی اعتراضی بود در دوران حکومت مخصوصا محمدرضاشاه پهلوی قبل از این چی عرض کردم؟ یک مثلث در نظر بگیریم یک ضلعش موسیقی اعتراضی سنتی بود در قسمت محمدرضا شجریان در مورخ مفصل بهش پرداختیم ضلع بعدی موسیقی چریکی بود تا اینجا مفصل تقریبا به‌واسطه البته زمانی که داریم کامل نمیشه


audio: cPWvpfRjkZE_0069.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
ولی نسبتا مفصل درباره‌ش صحبت کردیم و اگر بخوایم نتیجه‌ای بگیریم از این صحبتها میشه گفت موسیقی چریکی و انقلابی موسیقی یه بخش خاصی از جامعه ایران بود در دهه 40 یا موسیقی یک بخش از جامعه ایران شد در دهه 40 مخصوصا دهه 50 دیگه انفجاری بود برای این موسیقی در ادامه برسیم به ضلع بعدی موسیقی اعتراضی یکی از بزرگترین حوادث تاریخ موسیقی ایران رو


audio: cPWvpfRjkZE_0070.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
واقعا میشه شکل‌گیری موسیقی اعتراضی همه‌گیر و محبوب جامعه دونست یعنی چی؟ یعنی موسیقی اعتراضی پاپ چون حالا هر کسی به‌هرحال اون زمان چپگرا نبود یا عضو سازمان‌ها نبود یا شاید دوست نداشت اصلا تاثیرگذار بود این مدل موسیقی ولی شاید به هر حال سلیقه طرف نبود یا شاید سنتی هر کسی گوش نمیداد اما موسیقی پاپ یک موسیقی نوین بود اون زمان که مخصوصا جوون‌ها همه بهش گرایش پیدا کردن و شکلگیری موسیقی اعتراضی پاپ


audio: cPWvpfRjkZE_0071.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
یک اتفاق بینظیره در تاریخ موسیقی ایران ضداهای زخم خورده و خسته صدای اعتراض شدن در موسیقی پاپ اون زمان و رفتند بر قله‌ی سلیقه مردم ایران مخصوصا در دهه 50


audio: cPWvpfRjkZE_0072.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
ترانه‌های چپ و چریکی در ایران و بین ایرانیان خارج از کشور مخاطبان خودش رو داشت ولی میشه گفت مخاطبان خاص و یه‌جورایی مخاطبان کم به نسبت کل جامعه اما آهنگ‌های کوچه خیابونی، خیلی پرمخاطب‌تر بود وسط حالا این دوقطبی یه جوونی اون زمان به اصرار پدرش رفته بود لندن که معماری بخونه و اونجا در سال 1968 میلادی


audio: cPWvpfRjkZE_0073.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
راهپیمایی‌ها و خواسته‌های جنبش چپگرای دانشجویی اروپا رو دیده بود بهش علاقه‌مند شده بود و حالا برگشته بود ایران از کی صحبت میکنیم؟ شما بفرمایید شهیار قنبری کسی که قلم خوش ذوقی داشت برای اطلاعات کودکان داستان می‌نوشت اون زمان و کم و بیش شعر هم می‌گفت سال 1349 شهیار قنبری تصمیم میگیره ترانه‌هایی که نوشته رو بده به یه خواننده‌ای بخونه نتیجه


audio: cPWvpfRjkZE_0074.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
اسفندیار منفردزاده رو پیدا میکنه ترانه‌هاش رو برای آهنگسازی میسپره به منفردزاده و یک صدای خاص و متفاوت هم برای خوندن این ترانه‌ها پیدا میشه و این میشه جرقه پاگرفتن یک تیم تاریخی که در ادامه مفصل خدمتتون عرض خواهم کرد، اما اولین ترانه مطرح شهیار ترانه دو ماهی بود که بابک افشار آهنگش رو ساخت و گوگوش به زیبایی خوند


audio: cPWvpfRjkZE_0075.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
ترانه دو ماهی، داستان دو ماهی بود که یکی رو مرغ ماهیخوار جلاد میخوره اون یکی هم منتظر سرنوشت تلخش می‌نشینه و جالبه هیچ کمپانی صفحه پر کنی قبول نمیکرد اون زمان این ترانه رو چرا؟ می‌گفت این به درد گروه سنی الف و ب میخوره که تو مهد کودک پخش میکنن چیه این رفتی خوندی؟ شاعر کیه؟ اصلا گوگوش چرا اینو خونده؟ اما شهیار قنبری و گوگوش و بابک افشار خودشون پول گذاشتن رو هم


audio: cPWvpfRjkZE_0076.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
اون موقع هم خیلی اوضاع احوالشون خوب نبوده پول رو جور میکنن و یک مبلغی برای ضرر و زیان احتمالی تعیین میکنن تو قرارداد و قراداد بسته میشه با یه کمپانی صفحه پرکنی که اگر ضرر کردی این پول خدمت شما درنهایت صفحه ضبط شد و چه شد


audio: cPWvpfRjkZE_0077.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
دو ماهی بین روشنفکران و دانشجوها گل کرد و شاعران بزرگی مثل احمد شاملو هوشنگ ابتهاج هم شروع کردن تعریف کردن از این ترانه اما کار بعدی شهیار و اسفندیار منفردزاده چه بود؟ به معنی واقعی دیگه شروع آتیش‌بازی بود منفردزاده یک نوازنده جوون بود اون زمان که از ساز زدن تو کافه‌ها و کاباره‌ها شروع کرده بود و بعد هم برای تحصیل رفته بود کجا؟ تحصیل موسیقی، رفته بود آلمان تازه برگشته بود


audio: cPWvpfRjkZE_0078.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
یعنی هم شهیار قنبری هم منفردزاده تازه برگشته بودن هنوز اسم و رسمی به اون صورت نداشتن و چه می‌کرد اسفندیار منفردزاده؟ تو رادیو به عنوان آهنگساز کار می‌کرد، در همین حد پدر اسفندیار منفردزاده مصدقی بود افتاده بود زندان اون زمان خودشم که مثل تجربه‌ی شهیار قنبری رو داشت به نوعی تو آلمان با مخالفان شاه آشنا شده بود اسفندیار حالا جوون هم بود باباشم مصدقی سابقه زندانم داشت خلاصه سر پرسودایی داشت


audio: cPWvpfRjkZE_0079.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
از اینا مهم‌تر اما رفاقت اسفندیار منفردزاده با مسعود کیمیایی بود اینا بچه محل بودن و همکلاس هم بود باهم ساز میزدن، تمرین می‌کردن راجع به سینما می‌خوندن، بحث می‌کردن رفیق بودن خیلی یکیشون کارگردان شده بود حالا یکیشون آهنگساز و همین ارتباط قبلی و رفاقته هم باعث چی شد؟ باعث شد عملا ساخت آهنگ توسط اسفندیار منفردزاده برای فیلم‌های کیمیایی شروع بشه قیصر رو همه به یاد داریم و در گوشمون هست


audio: cPWvpfRjkZE_0080.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
اسفندیار منفردزاده به زیبایی قیصر رو میسازه و از اینجا یه‌جورایی کار مسعود کیمیایی و منفردزاده دیگه میگیره اسم و رسمی پیدا میکنن در ادامه نگاه کنیم، رضا موتوری رو میسازن و این رضا موتوری هم یک نقطه عطفه، چرا؟ اینجاست که اسفندیار منفردزاده شهیار قنبری و مسعود کیمیایی یک صدای بغض‌آلود اون زمان پیدا میکنن یک گنج رو کشف میکنن


audio: cPWvpfRjkZE_0083.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
فرهاد مهراد، کی بود؟ یک خواننده جوون که تازه کارش رو تو کاباره کوچینی شروع کرده بود و گل هم کرده بود اون زمان این کاباره کوچینی هم خودش یه تاریخ مفصل و جذاب داره شاید روزی در مورخ به تاریخ کاباره‌ها کلا پرداختیم، علاقه‌مند بودید برای ما بنویسید انجام وظیفه خواهیم کرد، به هر حال آقای مهرداد، متاثر از موسیقی راک جاز و بلوز آمریکا بود بسیار و عاشق ری چارلز بود خواننده سیاهپوست


audio: cPWvpfRjkZE_0084.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
و نابینای سبک جاز و بلوز اون زمان یک خوانند آمریکایی بسیار معروف فرهاد مهراد آهنگ‌های اونو اجرا می‌کرد و به‌قول خودش هم موسیقی رو دیمی یاد گرفته بود چرا؟ چون مثل خیلی‌های دیگه یک خانواده مذهبی عجیب غریب داشت شدیدا مخالف بودن با موسیقی و مخصوصا ساز زدن ولی فرهاد چون حس می‌کرد استعداد داره و عشق داشت خیلی کار خودشو می‌کرد دیمی یاد گرفته بود ضمن اینکه اینم در نظر بگیریم دیمی دیمی هم حالا نبود


audio: cPWvpfRjkZE_0085.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
فرهاد بسیار اهل مطالعه بوده شدیدا عاشق حافظ بوده اینه تفاوت هنرمندان قدیم و درواقع آهنگسازان قدیم امروز شاید کمتر خواننده‌ای رو ببینیم یا آهنگسازی که حتی شناخت کافی داشته باشه از شعرای قدیممون به هر حال آقای حسین الهی قمشه‌ای یه مثال بزنیم بعدها شد رفیق فرهاد، یه جایی نقل میکنه میگه فحش فرهاد هروقت می‌خواسته فحش بده به کسی میدونین چی می‌گفته؟ بهش می‌گفته بی‌حافظ


audio: cPWvpfRjkZE_0086.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
شما فحش رو ببین، عمق ادبیاته واقعا روحش در آرامش هرجا هست فرهاد به زبون‌های مختلف مسلط بوده و اون روزها آهنگ‌های غیر ایرانی میخونده و چقدر هم جذاب این کار رو انجام می‌داده ویدا قهرمانی، بازیگر و صاحاب کاباره کوچینی تو یه کافه‌ای صدای فرهاد رو شنیده بوده گوله رفته گفته پاشو بیا اصلا پاشو بیا کوچینی به عنوان پیانیست و خواننده اضافه شو به گروهی که رهبرش کی بوده؟ به‌به


audio: cPWvpfRjkZE_0089.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
و اون موقع هم داشت موزسین و خواننده جمع می‌کرد خلاصه صاحب کاباره فرهاد رو می‌بینه سریع میگه توام پاشو بیا و اونجا گروه بلک کتز تشکیل میشه متشکل از شهبال شب‌پره شهرام شب‌پره حسن شماعی‌زاده منوچهر اسلامی فرهاد و بعدا هم افرادی مثل ابی اضافه میشن به بلک کتز یعنی این بلک کتز از اونجا به‌وجود اومده درنهایت فرهاد مهراد در بلک کتز کار میکنه و معروف میشه، جالبه اینم بگم بچه دروازه غار بوده


audio: cPWvpfRjkZE_0090.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
و عادت هم داشته توی معرفی خودش و گروهش اول اجراها به طور مثال می‌گفته من کنار یه‌سری جنتلمن موسیقی اجرا میکنم گرچه یه خاطره جالب یادم اومد از منوچهر اسلامی حسن شماعی‌زاده اولین باری که فرهاد میگه که، مثلا بهش میگه جنتلمن یا من در کنار یه جنتلمنم فکر میکنه فحش داده، میخواسته بزنه درواقع فرهاد رو، بهش برخورده بوده میگن آقا این جنتلمن اونه خوبه، وا بده قربونت


audio: cPWvpfRjkZE_0092.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
از آثار فرهاد صحبت کنیم فرهاد برای دوبله فیلم آمریکایی بانوی زیبای من یه آهنگ بسیار البته ناموفق می‌خونه به فارسی این از آثار بد فرهاده بانوی زیبای من هم که ما در سینما مورخ بهش خواهیم پرداخت حتما ببینید، بشنوید، بسیار فیلم جذابیست الان اون زمان که اصلا ترکونده بود در سراسر جهان به هر حال این میشه تجربه ناموفق فرهاد و بعد از این تجربه ناموفق یهو یه سال ول میکنه بلک کتز رو


audio: cPWvpfRjkZE_0093.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
کجا میره؟ انگلیس پیش خواهرش و اونجا هم میره توی کلاب‌های لندن موسیقی اجرا میکنه حتی یه تهیه‌کننده انگلیسی هم یه‌باره میره سراغش اما فیل فرهاد به محض اینکه اون میاد سراغش انگار هوای هندستون میکنه میگه من اصلا باید برم قرمه‌سبزی ایران رو بخورم و برمی‌گرده ایران دوباره کاباره کوچینی، اما یه تفاوتی میکنه پشت دستش رو داغ میکنه که دیگه آقا من فارسی نمیخونم یه بار خوندم، اون شد دیگه اقا نمیخونم، موفق نبودم


audio: cPWvpfRjkZE_0094.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
دیگه نمیخونم با این حال اسفندیار منفردزاده یه بار صدای فرهاد رو تو کاباره کوچینی می‌شنوه و سریع انتخابش میکنه میگه عجب چیزیه چجوری انتخاب میکنه؟ بذارید یک خاطره بگم، برسیم به مدل انتخاب اسفندیار منفردزاده آقای فرهاد مهراد یک شعرخونی داشته همون اطراف کاباره کوچینی اینه که میگم تفاوت‌های زیادی داشتن از اساس هنرمندان قدیم و جدید منو چهر اسلامی


audio: cPWvpfRjkZE_0095.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
این عین نقل قول منوچهر اسلامیه میگه فرهاد همیشه یه خورجین کتاب باهاش بود و همین تفاوت اصلی فرهاد بود با همه خواننده‌ها حتی همون زمان چه برسه به الان اصلا ما تو بلک کتز بهش می‌گفتیم فرهنگ لغت متحرک اسلامی میگه اینو گلستان سعدی رو حفظ بوده فرهاد مهراد اون زمان شعرایی مثل ایرج جنتی عطائی نصرالله رحمانی اینا میومدن سراغ فرهاد با فرهاد راجع به شعر و ادبیات کهن فارسی بحث می‌کردن و عموما هم گویا


audio: cPWvpfRjkZE_0096.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
کم می‌اوردن فرض کن ایرج جنتی عطایی بیاد کم بیاره درنهایت اینا رو گفتم به اینجا برسم اسفندیار منفردزاده یه‌بار تو همین جمع میره سراغ فرهاد میگه آقا بیا آهنگ بخون فرهاد میگه قربونت من پشت دستمو داغ کردم فارسی نمیخونم انقدر اصرار میکنه میگه آقا من اینم سابقه‌م اینه من میدونم تو میتونی قبول میکنه فرهاد قبول میکنه چه کنه؟ بیاد خونه اسفندیار منفردزاده کجا بوده؟ بالاخونه سازمان سینمایی پیام بوده خونه مفردزاده اون زمان


audio: cPWvpfRjkZE_0097.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
قبول میکنه بیاد اتود بزنه که اگر خوب نشد، راضی نبود آهنگ کلا پاک شه، ضبط نشه اما انقدر نتیجه خوب بوده که حتی برای تایید که خوبه یا نه نیازی به شنیدن دوباره‌ش نبوده به قول خود منفردزاده و البته تایید خود فرهاد مهراد و این میشه که اولین ترانه سینمایی بدون لب زدن بازیگر در سینما متولد میشه در سینمای ایران اتفاقی که اون زمان در سطح دنیا هم خیلی نمونه نداشت مرد تنها


audio: cPWvpfRjkZE_0099.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
چند ماه بعد واقعه سیاهکل رخ میده اینم تو پرانتز بگم، ما عملا ضلع‌های مثلث رو، همزمانیش رو داریم بررسی میکنیم یعنی سیاهکل رخ داد موسیقی چپ و چریک‌ها چه کردن اون زمان؟ قبلا در درواقع در قسمت محمدرضا شجریان گفتیم موسیقی سنتی رو اونجا گفتیم چه کرد اینجا چه کرد پاپ؟ سیاهکل اتفاق میفته مبارزه مسلحانه علیه شاه هم از اینجا علنی میشه یه‌جورایی اسفندیار منفردزاده چه میکنه؟ دست به کار میشه


audio: cPWvpfRjkZE_0100.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
مضامینی برای موسیقی جدید میاد تو ذهنش و میاد سراغ شهیار قنبری چی میگه؟ میگه شهیار یه شعری میخوام بگی در وصف غروب جمعه و چه شد؟ شهیار قنبری معجزه کرد به بهترین شکل ممکن غم جمعه عصر رو به کلام تبدیل کرد و صدای مهراد و اون سوت همه چیز رو تکمیل کرد


audio: cPWvpfRjkZE_0101.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
حالا اون زمانی که ازش صحبت میکنیم اوج کار آغاسی هم بود و آهنگ آمنه آغاسی تازه اومده بود تو بازار آمنه آغاسی اصلا یه وضعی بچرخونه قطعا چون اوج کار آغاسی بود کسی فکرشم نمی‌کرد یه آهنگ بیاد همزمان بتونه رو دست کار آغاسی بلند شه رو دست درواقع آمنه آغاسی یعنی بیاد بگه من بهترم حتی منفردزاده هم که می‌ترسید کار جمعه با صدای فرهاد نگیره چه کرد؟ برای احتیاط رفت با گوگوشم ضبط کرد که یه‌وقت داستان نشه


audio: cPWvpfRjkZE_0102.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
گوگوش به‌هرحال خواننده محبوب‌تری بود اسمش یک برندی بود دیگه باعث می‌شد ملت بیان گوش بدن بنای منفردزاده هم این بود که اینو پخش کنه با فرهاد نشد سریع با گوگوش بده بیرون که بفروشه، بحث مالی هم مطرح بود دیگه ولی چه اتفاقی افتاد؟ جمعه فرهاد چنان گرفت که کاسه کوزه‌ی آمنه آغاسی به هم خورد و این اتفاق عجیبی هم بود اون زمان کار هر کسی نبود اون ضبطی هم که منفردزاده از گوگوش گرفته بود تا 2 سال موند ته کمد آقای منفردزاده


audio: cPWvpfRjkZE_0103.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
اصلا بهش نیازی نبود درنهایتم آقای منفردزاده شهیار قنبری و فرهاد این اثر رو، جمعه رو تقدیم کردن به فیلم خداحافظ رفیق ساخته رفیقشون درواقع امیر نادری ما در این فیلم میشنویم این اثر فرهاد بود درواقع این رو میخوام بگم انتشار این آهنگ مثل باقی ترانه‌های چپی اون زمان زیرزمینی و مخفیانه نبود این تفاوت مهمی بود فیل اون زمان یک پوشش بود دیگه


audio: cPWvpfRjkZE_0104.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
ما در قسمت تولد داریوش‌خان اقبالی که به کارنامه سینمایی ایشون و مخصوصا فریاد زیر آب پرداختیم در سینما مورخ که پیشنهاد میکنم ببینید در کانال سینما مورخ به این مسئله پرداختیم که اون زمان انقدر سانسور زیاد بود و مجوز نمیدادن خواننده‌ها و آهنگسازها میومدن چه می‌کردن؟ فیلم رو بهانه می‌کردن فیلم مجوز می‌گرفت عملا آهنگ هم مجوز می‌گرفت دیگه البته این حقه رو قبلا ما می‌بینیم در موسیقیدان‌ها


audio: cPWvpfRjkZE_0105.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
و درواقع آهنگسازها و خوانندگان اعتراضی مثال بزنیم فیلم‌های میکیس تئودوراکیس موسیقیدان انقلابی یونانی و آهنگساز فیلم‌های سیاسی که مثلا به کارگردانی کاستا گاوراس ساخته می‌شد همین کارو می‌کردن فیلم مجوز می‌گرفت موسیقی هم مجوزش رو درواقع عملا گرفته بود و پخش می‌شد درنهایت آهنگ جمعه فرهاد به این جاها هم ختم نشد عملکرد و درواقع کارکردش


audio: cPWvpfRjkZE_0106.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
بعدها به یاد معترضینی که تو میدون ژاله کشته شدن دوباره تنظیم شد و مجددا اجرا شد و از این واقعه اون زمان درواقع کشته شدن معترضان در درواقع میدان ژاله به عنوان جمعه سیاه یاد شد


audio: cPWvpfRjkZE_0107.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
بعد از این محبوبیت فرهاد دیگه خیلی از آهنگسازها و ترانه‌سراها دوست داشتن صدای فرهاد رو برای کارشون داشته باشن در ادامه چه اتفاقی افتاد؟ رفیق جنتلمن قدیمیش که اوایل از جنتلمن گفتن فرهاد شاکی می‌شد یعنی حسن شماعی‌زاده که حالا دیگه برای خودش سروصدایی کرده بود بزرگ شده بود، سری تو سرها درواقع دراورده بود و با اردلان سرفراز و گوگوش یکی از موفقترین مثلث‌های موسیقی پاپ ایران رو تشکیل داده بودن اون زمان


audio: cPWvpfRjkZE_0108.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
اومد سراغ فرهاد و این اومدن همانا اولین همکاری فرهاد، حسن شماعی‌زاده و اردلان سرفراز هم همانا این همکاری شد ترانه‌ای در سبک سیاسی و اعتراضی مختص فرهاد از کدوم ترانه صحبت میکنیم؟ شما بفرمایید


audio: cPWvpfRjkZE_0110.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
پروژه بعدی این 3 نفر ترانه مرداب بود آهنگی با مضمونی شبیه به آهنگ قبلی درواقع هر دو آهنگ روایتگر به یاس رسیدن امیدهای یک فرد آرمانگراست این 2 اثر آهنگی که هیچوقت با صدای فرهاد البته ما نشنیدیمش مرداب رو عرض میکنم خسرو لاری مسئول استودیویی که مرداب توش ضبط شد بعدا یک مصاحبه‌ای داره میگه فرهاد پشت پیانو نشست شروع کرد زدن و خوندن


audio: cPWvpfRjkZE_0111.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
مو به تن من اصلا سیخ شد سیگار رو روشن کردم کلا یه پوکم نزدم، انقدر محو اجرای فرهاد بودم این سیگاره تا آخر خاکستر شد عین خاطره‌ست عجیبه آقای لاری میگه من نفهمیدم ولی چی به شماعی‌زاده گذشت که فردای اون روز تصمیم گرفت خودش خوانندگی کنه و مرداب رو بخونه و البته این اولین تجربه خوانندگی آقای شماعی‌زاده هم بود، آهنگ مداب ضمن اینکه درادامه آهنگ مرداب با صدای شماعی‌زاده اصلا نگرفت


audio: cPWvpfRjkZE_0112.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
اگر فرهاد میخوند بی‌نظیر بود دوباره میان سراغ فرهاد که آقا بخون ولی فرهاد قهر کرد این بار واقعا هم کار درستی کرد دیگه حاضر نشد به هر حال بخونه چرا؟ بی‌نظیر خونده بود همون ابتدا نتیجه رفتن سراغ گوگوش و گفتن آقا داستان اینجوریه حسن خوند اینجوری شد فرهاد نمیخونه خانم گوگوش اجرا کرد و ترانه مرداب شد یکی از زیباترین ترانه‌های تاریخ موسیقی پاپ ایران


audio: cPWvpfRjkZE_0113.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
بعد از شماعی زاده، محمد اوشال اومد سراغ فرهاد اولین همکاریشون هم چی بود؟ آهنگ خسته برای فیلم زنجیری یک آهنگ تلخ و سیاه که البته به دلایل نامعلوم هیچوقت باب میل فرهاد نبود و نمیدونیم واقعا چرا نبود توی آلبوم‌های بعدی که این خواننده منتشر کرد ما نمی‌بینیم آهنگ خسته رو که بیاره توی آلبوم‌هاش در ادامه آهنگ اسیر شب هم همکاری دیگری بود از این 2 نفر


audio: cPWvpfRjkZE_0114.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
آهنگی با ترانه عباس صفاری که اون زمان بسیار نوجوون هم بود این آهنگ وصف خستگی بود از ظلم و جور و تاریکی فضای حاکم


audio: cPWvpfRjkZE_0115.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
فرهاد مهراد خواننده گزیده کاری بود واقعا وقتی به کارنامه‌ش نگاه میکنیم دنبال مفاهیم ویژه‌ای بود همیشه در ترانه‌هایی که بهش پیشنهاد می‌شد از اسیر شب تا 2 سال بعدش فرهاد کلا یه‌دونه آهنگ اجرا میکنه یک ترانه کدوم آهنگ رو میگم؟ هفته‌ی خاکستری که شاعرش کی بود؟ شهیار قنبری بود آهنگسازیش هم استاد واروژان انجام داد واویلا این آهنگ در ادامه آهنگ جمعه به سیاهی تمام روزهای هفته حالا اشاره میکنه


audio: cPWvpfRjkZE_0117.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
من یه نکته رو عرض کنم ما در یوتوب خب گرفتاری داریم نمیتونیم بیش از این پخش بکنیم بحث کپی رایت مطرح است به همین جهته که مجبوریم زود قطع بکنیم، نسخه کامل رو میتونید در تلگرام و سایت درواقع مورخ ببینید بشنوید و لذت ببرید به هر حال برگردیم به بحث فرهاد و اسفندیار دوباره کنار هم قرار میگیرن شبانه یک و دو کودکانه و سقف رو باهم اجرا میکنن این 2نفر همینطور گنجشگک اشی مشی که


audio: cPWvpfRjkZE_0118.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
قبلا با صدای پری زنگه برای فیلم گوزن‌ها ساخته شده بود این بار با صدای فرهاد و برای طعنه به واقعه سینما رکس آبادان ضبط و پخش شد


audio: cPWvpfRjkZE_0119.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
منفردزاده شبانه یک و دو رو روی دو شعر از احمد شاملو ساخت کاور صفحه و کاست این ترانه‌ها هم عکس یه دستگاه جک پات قمار بود که سه تا عدد هفت هم به نشانه پیروزی ما روی این کاور می‌بینیم عکس اسنفدیار و فرهاد و احمد شاملو هم بالای این درواقع اعداد هفته بالای این دستگاه قمارم جندتا سکه ما می‌بینیم روی کاور که تصویر شاه روی اون سکه‌ها وارونه شده و یه پرچم آمریکا هم کنار


audio: cPWvpfRjkZE_0120.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
سکه‌ها روی دستگاه قرار داره یه کاور کاملا مفهومی و اعتراضی منفردزاده خودش میگه برای اول آهنگ شبانه یه سری از رفقا رو جمع کردم که پچ‌پچ کنن خفقان اون روزها رو ما یه‌جوری بتونیم نشون بدیم، همهمه کنیم یکی از بچه‌ها وسط پچ‌پچ‌ها هی میگفت سیاهکل سیاهکل سیاهکل من قطع کردم چندبار، منفردزاده میگه میگه آقا من نمیخوام این کارو بکنم گل درشت میشه کار همهمه گل درشت مضمون کار رو اصلا میرسونه بعد بهمون گیر میدن


audio: cPWvpfRjkZE_0121.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
میگه درنهایت منتشر کردیم باز ساواک احضارمون کرد و متهم کرد که وسط پچ‌پچ‌ها هی دارید میگید سیاهکل سیاهکل


audio: cPWvpfRjkZE_0122.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
خب، باز هم از فرهاد بگیم تو همون یکی دو سال اول فعالیتش فرهاد تبدیل شد به یک سبک برای خودش خیلی‌ها سبک فرهاد رو برای تقلید انتخاب می‌کردن یکی از این افراد هم یه جوون بیست ساله بود به اسم فریدون، که از قضا خانواده‌ش می‌خواستن جالبه، اسمشو بذارن فرهاد چرا نذاشتن؟ تو محله‌شون یه خواننده کاباره‌ای بوده اون زمان به اسم فرهاد و اون فرهاد هم از نظر خانواده بی بند و بار بوده، اسمشو نذاشتن فرهاد


audio: cPWvpfRjkZE_0123.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
گذاشتن فریدون به هر حال فریدون قصه‌ی ما عاشق شده بود و دنبال عشق رفته بود کجا؟ شیراز در زندگیش همونجا هم شکست عشقی خورده بود دیگه تو شیراز موندگار شده بود چه میکرد در شیراز؟ توی کافه‌ها ری چارلز میخوند یکی از همون شب‌های تورج شعبانخانی پسرخاله سیمین غانم که از خواننده‌های مطرح اون زمان هم بود و قصد موزیسین شدن هم داشت و آهنگسازی فیلم آدمک بهش سپرده شده بود همون روزها


audio: cPWvpfRjkZE_0124.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
و خیلی هم بنده خدا امیدوار بود که که با این آهنگسازی برای فیلم آدمک بیاد قدم اولش رو خوب برداره در حوزه آهنگسازی حرفه‌ای میاد صدای فروغی رو میشنوه تو کافه‌های شیراز میره دنبالش، پیداش میکنه میگه آقا بیا تهران این کارو باهم انجام بدیم خیلی خوبی تو آقای شعبان‌خانی یک روایتی داره میگه فقط یه هفته طول کشید تا لحن فرهاد رو از صدای فریدون ما دربیاریم و این شد که ترانه آدمک ساخته شد


audio: cPWvpfRjkZE_0125.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
آدمک گل کرد اون زمان و فروغی شد ستاره کافه‌های مشهور تهران در ادامه هم آوازخون فیلم‌های مختلف شد و خواننده‌ای صاحب سبک شد برای خودش دیگه مثال بزنیم، برای فیلم فتنه چکمه‌پوش ترانه‌ای با همین نام میخونه فریدون فروغی که اون زمان بین روشنفکرها و دانشجوها خیلی محبوب میشه بعد هم فروغی با ویلیام خنو آشنا میشه آهنگساز ایرانی آشوری تبار که خب بسیار کاربلد بود انصافا و این 2 چه میکنن؟


audio: cPWvpfRjkZE_0126.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
چند ترانه از آرش سزاوار و شهیار قنبری رو برمیدارن روش آهنگ میسازن و میخوننش فریدون فروغی دیگه داشت معروف می‌شد این وسط اسفندیار منفردزاده هم از صدای فروغی غافل نمیشه میاد برای فیلم جدید امیر نادری که رفیقش بود، اسم فیلم چی بود؟ تنگنا یه شعر معترض از فرهاد شیبانی انتخاب میکنه اسفندیار آهنگ معترض تنگنا هم با صدای فریدون فروغی به این شکل خلق میشه


audio: cPWvpfRjkZE_0127.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
چندین ترانه میخونه فریدون فروغی برای آلبوم جدیدش اسمش بود یاران معروف‌ترینشم ترانه نماز بود با شعر باز شهیار قنبری و آهنگسازی اسفندیار منفردزاده البته اون زمان هم مثل امروز سانسور و ممیزی‌های ارشاد وجود داشت مثلا همون موقع فروغی رو صدا میکنن میگن این کار نمازی که خوندی پسر خوب میشه مفهوم شرک‌آمیز ازش برداشت کرد و اسلامی نیست، نتیجه بدو، تغییر


audio: cPWvpfRjkZE_0128.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
تغییر بده بتونیم پخش کنیم و همین میشه که اون مصرع من نمازم تو رو هر روز دیدنه تبدیل میشه به من نیازم تورو هر روز دیدنه اتفاقی که ناراحتی شهیار قنبری و منفردزاده رو هم در پی داشته اما چاره چی بود؟


audio: cPWvpfRjkZE_0129.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
فریدون فروغی ترانه سال قحطی رو آهنگسازی میکنه در ادامه و خودشم میخونه اما نه تنها اجازه پخش بهش نمیدن بلکه ساواک ممنوع‌الکارش هم میکنه فروغی رو درنهایت فروغی 2 سال ممنوع‌الفعالیت بود تا 1356 که اعلام شد فضای باز سیاسی‌ست توسط خود شاه هم اعلام شد و پایان ممنوعیت درواقع ممنوع‌الکاری فریدون فروغی هم همین ساله همزمان هم میشه با انتشار آلبوم سال قحطی همون آلبومی که خونده بود


audio: cPWvpfRjkZE_0130.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
به‌واسطه همونم ممنوع‌الکار شده بود حالا همون منتشر میشه در ادامه هم فریدون فروغی دم‌دمای انقلاب آلبوم بت‌شکن رو منتشر میکنه بت‌شکن، یاران، روسپی، حقه آی شیاد، قوزک پا، طلوع خونین مردن شاپرک‌ها و قریه اینها همه از آهنگای سیاسی اون زمان فریدون فروغی‌ست


audio: cPWvpfRjkZE_0131.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
بریم سراغ یک خواننده دیگه ضلع سوم موسیقی همه‌گیر پاپ کسی بود که از فرهاد و فریدون فروغی پرکارتر بود و طبق نظرسنجی که سال 56 برگزار شد او محبوب‌تر از 2 نفر دیگر بود در اون سال، و شاید تا همین الان از کی صحبت میکنیم؟ به‌به داریوش‌خان اقبالی جوونی که از 1349 افتخار داد به موسیقی ایران زمین و شروع کرد به خوندن، عشق، آزادی


audio: cPWvpfRjkZE_0132.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
اعتراض و حسرت مضمون ترانه‌های داریوش بود داریوش شعر پریای شاملو رو آهنگسازی کرد اون زمان و خوند و همون باعث اخراجش از رادیو شد از رادیو تلویزیون از همون موقعم با هیشکی تعارف نداشت از اونجا بگیریم تا اواخر که مصلوب رو خوند صادق نوجوکی و درواقع شعر سرفراز اون آهنگ هم به عنوان یک آهنگ سیاسی مصلوب به عنوان یک آهنگ سیاسی بسیار مطرح شد درواقع اواخر کاراشه اینجا


audio: cPWvpfRjkZE_0134.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
اون زمان اگر دو سه‌تا خواننده دیگه به طور مثال، ابی بدون اینکه خیلی آگاهی داشته باشن تک و توک یه آهنگ سیاسی اجتماعی میخوندن مثلا شب‌زده ابی رو میتونیم مثال بزنیم اینها به کنار فرهاد، فریدون و داریوش کاملا میدونستن دارن چیکار میکنن و چی میخونن کاملا آگاهانه بود گرچه به جز خوندن ترانه‌های سیاسی اعتیاد هم تشابه دیگر فریدون و داریوش بود اون زمان متاسفانه


audio: cPWvpfRjkZE_0135.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
فرهاد مهراد رو کاور شبانه یک نوشت این ترانه رو به دکتر صادق صلحی‌زاده تقدیم کرده، کی بوده ایشون؟ پزشک ترک اعتیاد فرهاد مهراد فریدون فروغی هم اون زمان اعتیاد داشت محمد شمس، آهنگساز ترانه گرفتار یه خاطره‌ای داره برای همین آهنگ میگه دنبال خواننده میگشتیم هیچکس حجم صدای مناسبی مثل فریدون فروغی نداشت از اونور مضمون آزادی‌خواهی این ترانه هم


audio: cPWvpfRjkZE_0136.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
خیلی به سبک فریدون فروغی نزدیک بود ولی فروغی گرفتار اعتیاد بود رفتم پیشش گفتم بابا داری خودتو نابود میکنی نکن، اما اثر نکرد که نکرد ماهم در نهایت مجبور شدیم این ترانه رو بدیم فریدونی بخونه که خود گرفتار اعتیاد بود متاسفانه


audio: cPWvpfRjkZE_0137.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
برگردیم به داریوش‌خان و کارهاش گرچه صحبت از داریوش اقبالی و موسیقیش چهار پنج قسمته برای خودش اما اینجا صرفا تاریخی، خلاصه به موسیقی‌های اعتراضی داریوش‌خان بپردازیم، امید که روزی مفصل به خود داریوش اقبالی و کارها و زندگیش بپردازیم به لحاظ تاریخی اوج کار داریوش همکاریش با ایرج جنتی عطایی و بابک بیات بود خود ایرج جنتی عطایی سرآمد موج نوی موسیقی ایران


audio: cPWvpfRjkZE_0138.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
و ترانه‌سرایی معترضه واقعا اجازه بدید این شکلی بهش نگاه کنیم داریم از چی حرف میزنیم؟ ترانه‌سرایی با توجه ویژه به فضای سیاسی اون روزگار و بسیار توانمند اون سمت آهنگ سازی قدر و دغدغه‌مند انصافا به اسم بابک بیات و از اون سمت صدایی زخم خورده داریوش اقبالی اینا کنار هم قرار گرفتن و چندتا از سیاسی‌ترین ترانه‌های تاریخ موسیقی خلق شد اولیش چی بود؟ ترانه جنگل


audio: cPWvpfRjkZE_0139.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
ترانه‌ای که ایرج به یاد سیاهکل سرود و بابک به یاد سیاهکل ساخت و داریوش به یاد سیاهکل خواند کاور این آهنگ رو نگاه کنیم عکس 13 درخته در تاریکی شب از چی حرف میزنه؟ سیزده چریکی که در جنگل سیاهکل دستگیر و اعدام شدن و جای گلوله‌هایی که ازش خون میریخت روی این کاور وقتی نگاه بکنیم المان‌های اعتراضی نشانه تیربارون چریک‌ها


audio: cPWvpfRjkZE_0141.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
علی کنکوری و خونه هم نتایج دیگه‌ای بود از همکاری این 3 نفر که به سرعت بین قشر روشنفکر و دانشگاهی محبوب شد ترانه خونه با صدای ستار برای رادیو ضبط میشه اون زمان اجازه انتشار نمیگیره، نتیجه داریوش میخونه و صفحه‌ش رو منتشر میکنن بعد از این شهیار قنبری و واروژان میان سراغ داریوش‌خان و ترانه بوی خوب گندم رو اینجا خلق میکنن این 3 نفر باهم


audio: cPWvpfRjkZE_0142.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
این ترانه برای پخش تو فیلم زیر پوست شب کارگردانی فریدون گله البته ساخته میشه اما ساواک دیگه فهمیده بود اینا چیکار میکنن میرن فیلم میسازن ترانه رو میذارن روش اینجوری مجوز ترانه رو میگیرن، نتیجه کلا مجوز ندادند، نه به ترانه و حتی فیلمم خیلی اذیت کردن اون زمان ولی به هر حال این ترانه مجوز نگرفت چی بود بوی خوب گندم؟ ترانه‌ای که به کاپیتولاسیون و اصلاحات ارضی که محمدرضاشاه پهلوی انجام داده بود


audio: cPWvpfRjkZE_0144.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
در ادامه بوی گندم چنان معروف شد که شد محبوب ترین آهنگ مثلا اشرف پهلوی خواهر شاه اولین بازداشت داریوش هم زمانی اتفاق میفته که تو کاباره میامی که مال محمود قربانی بود اجرا داشت تو پرانتز یاداوری کنم محمود قربانی همسر اول گوگوش بود که بنا به ادعای خودش، اینو بگیم به دستور دربار مجبور شدن مثلا گوگوش رو طلاق بدن بهروز وثوقی بیاد گوگوش رو بگیره این ادعای محمود قربانی‌ست عجیب غریب، به هر حال


audio: cPWvpfRjkZE_0145.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
اشرف پهلوی میره اون کاباره به داریوش میگه بوی گندم رو بخون یه شامپاینم میفرسته برای داریوش به عنوان خواننده داریوش چه میکنه؟ بی‌نظیره نه شامپاینه رو میخوره نه بوی گندم رو اجرا میکنه و گویا در حضور اشرف به عکس شاهم یه بدوبیراهی میگه فردا صبحش میان سراغ داریوش برای اینکه گوشمالیش بدن و به اتهام توهین به عکس شاه بازداشتش میکنن ولی گویا زود مرخص میشه، کمی بعد برخورد ساواک با داریوش خیلی بیشتر میشه دیگه گوشمالی نبوده


audio: cPWvpfRjkZE_0146.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
ساواک میاد به سبک بازداشت چریک‌ها یهو میریختن خشن داریوش رو بازداشت میکنن این بار ایرج جنتی عطایی و شهیار قنبری و مسعود امینی هم به همین سبک بازداشت میشن پرویز ثابتی، رییس وقت ساواک بعدا میگه که برای بازداشت داریوش از خود شاه مجوز گرفتیم زمان بازداشت هم بیش از 2کیلو تریاک تو خونه‌ش بود از خونه داریوش یعنی پیدا کردن بازداشتش کردیم والاحضرت اشرف زنگ زد گریه


audio: cPWvpfRjkZE_0147.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
که چرا داریوش رو گرفتید؟ من گفتم بهش که، درواقع ثابتی گفتم تصنیف‌های انقلابی میخونه این پدرسوخته مردم رو تحریک می‌کنه وقتی میگه تن پوش تو از پوست پلنگ کیو داره میگه والاحضرت؟ زن من که تن پوش پوست پلنگ نداره بپوشه که قربونت


audio: cPWvpfRjkZE_0148.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
داریوش اقبالی 9 ماه زندان بود که 6 ماه از این 9 ماهش انفرادی بوده ساواک اعلام میکنه بازداشت داریوش مرتبط با مواد مخدره، بحث سیاسی نیست پس اون 6 ماه انفرادی چی بود؟ به هر حال داریوش اون زمان به شدت درگیر اعتیاد بود خود داریوش اقبالی از دوران زندانش حرف زده بعدا البته به شکنجه فیزیکی اشاره نمیکنه ولی شکنجه روحی رو چرا شکنجه‌ای مثل اعدام مصنوعی بشنویم و ببینیم البته صحبت‌های داریوش اقبالی رو


audio: cPWvpfRjkZE_0150.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
قبل از ادامه اجازه بدید تبریک بگیم تولد داریوش‌خان رو چند روز پیش تولد این مرد بزرگ بود و ما به مناسبت سالروز میلاد داریوش‌خان اقبالی یک قسمت در سینما مورخ به کارنامه سینمایی داریوش‌خان پرداختیم و مشخصا فیلم فریاد زیر آب علاقه‌مند بودید از کانال اختصاصی سینما مورخ به همین نام سینما مورخ در یوتوب ببینید و لذت ببرید به هر حال داریوش میگه من یه خواننده بودم شعرا و آهنگسازا میومدن کارای سیاسی میساختن


audio: cPWvpfRjkZE_0151.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
و منم با حس خودم به هر حال میخوندم و اون موقع خیلی درگیر سیاست و دنیای سیاست نبودم اما زندان اوین برام شد دانشگاه بعد از اینکه اون 9 ماه رو گذروندم به سیاست اصلا گرایش پیدا کردم و حالا داریوشی که بعد از 9ماه از زندان آزاد شده، یک داریوش سیاسیست دیگه جنتی عطایی و قنبری و بابک امینی هم همین اتفاق براشون افتاد خیلی بیشتر حالا سیاسی و معترض شدن ایرج جنتی عطائی رو


audio: cPWvpfRjkZE_0152.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
فرستادن کجا؟ سربازی اون موقع، زوری که چی بشه؟ از جامعه دور باشه اگرچه در رابطه با مسعود امینی بعدها فریدون فروغی ادعا کرد که امینی با ساواک همکاری میکرده حالا اینکه بوده یا نبوده قضاوتش با شما


audio: cPWvpfRjkZE_0153.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
فشارها روی داریوش و شهیار قنبری ادامه داشت داریوش هم درعوض چه کرد؟ فوری ترانه مترسک اردلان سرافراز رو خوند که مجوز هم نگرفت و مجددا بازداشت شد یه همچین آدم شجاعی بوده داریوش هنوزم هست واقعا این بار اما به این شرط آزادش میکنن که بره برای روز تولد شاه یه ترانه‌ای بخونه و توی این مدت، یعنی آزادش که میکنن به این شرط یه آقایی به اسم پرویز رو میفرستن شبانه‌روز با داریوش باشه مطمئن شه


audio: cPWvpfRjkZE_0154.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
این کارو میکنه، عجیبه یعنی بیست چهاری باهاش بوده این آقای بازجو یعنی پرویز به شهیار قنبری میگه که آقا شما باید یک ترانه بنویسی قنبری میگه نمی‌نویسم داداش این حرفا نیست میره سراغ جنتی عطایی زنگ میزنه پرویز به جنتی عطایی از شرایط وخیم داریوش میگه میگه آقا داستان داریوش اینه، نخونه داستانه آقای جنتی عطایی قبول میکنه بابک بیات هم درنهایت میاد به کمک داریوش تا از این مخمصه نجاتش بدن عملا نتیجه چی میشه؟


audio: cPWvpfRjkZE_0155.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
آهنگ طلایه‌دار به این شکل خلق میشه که البته این آهنگ و این ترانه از قبل روش کار شده بود ولی نیت تقدیم به شاه نبود این بار برای شاه ساخته میشه و جالبه قبل از اجرای ترانه به مناسب زادروز شاه تولد محمدرضاشاه پهلوی به داریوش میگن که آقا این ترانه مستقیم اشاره‌ای به شاه چرا نداره؟ عرض کن آقا ما گفتیم برو بخون برای شاه تو واسه خودت طلایه‌دار؟ ولم کن پس طلایه‌دار کنسل میشه آهنگ رسول رستاخیر رو میسازن زوری


audio: cPWvpfRjkZE_0156.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
یعنی شعر زوری، آهنگسازی زوری و خواندنش هم زوری کیفیتی هم واقعا نداشت خیلی این آهنگ به خاطر عجله‌ای بودنش تو تصویری هم که از تلویزیون ملی اون زمان پخش شد آقای پرویز مامور ساواک که ازش صحبت کردیم تو بک گراند دیده میشه


audio: cPWvpfRjkZE_0158.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
داریوش اقبالی از این واقعه خوندن این آهنگ زوری رسول رستاخیز به عنوان عقب‌نشی زجرآور یاد میکنه و میگه بعد از این عقب‌نشینی من دوباره حمله کردم بی‌نظیره این آدم باز هم داریوش شروع میکنه آهنگای سیاسی منتشر کردن دیگه به یه جایی میرسه که از آهنگای غیرسیاسی داریوشم برداشت سیاسی میشه حتی شقایق رو به طور مثال داریوش برای معشوقه‌ش خوند که تو تصادف مرده بود


audio: cPWvpfRjkZE_0159.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
البته اینم بگیم، شعر این کار رو اردلان سرفراز گفته بود و تقدیم کرده بود به خسرو گلسرخی یعنی نیت شاعر واقعا مهمتره به هر حال برداشت سیاسی شد از این کار در ادامه یه اتفاق دیگری افتاد یه شعری خوند، یه کاری خوند به نام نفرین‌نامه، آقای داریوش برای این بازداشتش میکنن میگن سیاسیه اصلا عجیبه شهیار قنبری با دوست دخترش اسمش لاله بوده میرن ایتالیا مست میکنن یه شب دعواشون میشه شهیار میزنه تو گوش لاله


audio: cPWvpfRjkZE_0160.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
لاله قهر میکنه کلا از زندگی شهیار قنبری میره بیرون، ترکش میکنه پشیمون میشه شهیار شعر نفرین‌نامه رو برای لاله مینویسه دوست دختر سابقش داریوش بدبختو میگیرن گرچه این واقعه تا ابد روی شهیار قنبری هم تاثیر میذاره البته و باعث میشه شهیار دفتر لاله‌نامه رو اصلا بگه درنهایت اینم اضافه کنیم برای این نفرین‌نامه که داریوش رو میگیرن ساواک میگه که تو اینو در رابطه با شهبانو فرح پهلوی خوندی


audio: cPWvpfRjkZE_0161.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
بیخود کردی، سیاسیه داریوش میگه آقا رفیق ما رفت ایتالیا مست بودن زد تو گوش لاله ولمون کن داستان سیاست چی؟ درنهایت، داریوش‌خان در وصف آن روزها میگه که همیشه دو نفر


audio: cPWvpfRjkZE_0162.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
از بین ما، یعنی من و بابک و ایرج دوتامون همیشه بازداشت بودیم من بیرون بودم اون دوتا تو بودن یا بالعکس نفر سوم چه میکرده؟ دنبال وثیقه بوده برای اون 2تایی که تو بودن


audio: cPWvpfRjkZE_0164.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
بیایم جلوتر، بهمن 57 دیگه بوی پیروزی انقلاب به مشام میرسید، نتیجه موسیقیدان‌ها دست به کار شدن همه خواننده‌هایی که به دربار وابستگی داشتن از ایران خارج شدن و اونایی که موندن دیگه کمتر آهنگی اجرا میکردن که انقلابی نباشه ابی به عنوان مثال پاینده ایران رو خوند مازیار آهنگ شهید رو خوند بتی ستاره آی ستاره رو خوند علی سهراب آهنگ هم سنگر عارف آهنگ برادر بیا رو خوند


audio: cPWvpfRjkZE_0165.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
حسن شماعی زاده آهنگ لالایی رو خوند ابی بیتلز آهنگ قلب تاریخ رو خوند به عنوان مثال یا شهرام صولتی آهنگ صدای مرگ می‌آید خیلی زیادن کورش یغمایی عشق ایران رو خوند حمید شبخیز فریاد مجاهد رو خوند سهیل نامی آهنگ فریاد انقلاب شاهرخ روحش در آرامش باشه آهنگ‌های فریاد، شهید و شب شکن رو خوند و این آخری یعنی شب‌شکن برای استقبال از آیت‌الله خمینی خونده شده بود


audio: cPWvpfRjkZE_0166.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
کلی خواننده دیگه‌م هستن و کلی اهنگ دیگه که خب واقعا فرصتش نیست اردلان سرافراز و ایرج جنتی عطایی تو ساخت بسیاری از این آهنگ‌هایی که ازشون صحبت کردیم نقش داشتن حتی فرامرز اصلانی تو این درواقع بازه زمانی گل کرد چندتا انقلابی خوند گل کرد و یه‌سری از این آهنگا تا مدت‌ها بعد از انقلابم پخش میشد مثالش آهنگی که هاتف خوند یعنی از سر زنگ درواقع هندسه شما بگیر آهنگ الله الله رو هاتف خوند


audio: cPWvpfRjkZE_0167.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
اسفندیار منفردزاده در این بین بسیار فعال بود انصافا اصلا رو تاریخ موسیقی ایران خیلی تاثیر داره آقای منفردزاده به هر حال ایشون یه شعری از کرامت‌الله دانشیان که رفیق خسرو گلسرخی بود سال 52 اعدام شدن، انتخاب میکنه و جالبه اول فکر میکرد که شعرو خود دانشیان گفته بعدا میفهمه نه، فقط ملودی شعرو دانشیان توی زندان به ذهنش رسیده و درواقع نوشته و گفته


audio: cPWvpfRjkZE_0168.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
اصل شعر برای عبدالله بهزادیه که این شعرو گفته برای همسر پاتریس لومومبا کی بوده؟ پاتریس لومومبا یک مبارز معروف کنگویی یه بخشی هم از این شعر که البته تو ترانه نیست حذف شده مستقیم هم اشاره میکنه به همسر پاتریس لومومبا اینه میگه به بانوی سوگوار که در ماتم شهید بنالید و زان نوا، دل عالمی تپید بهاران خجسته باد اینو کلا حذف میکنن از شعر درنهایت اسفندیار منفردزاده


audio: cPWvpfRjkZE_0170.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
یک آهنگ موندگار برای این شعر میسازه و این آهنگ بیست و نهم بهمن‌ماه و در سالروز اعدام دانشیان و گلسرخی از رادیو انقلاب درواقع پخش شد


audio: cPWvpfRjkZE_0173.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
و من یه شعری براش گفتم آقای منفردزاده هم میگه که اوکی یه آهنگی من میسازم براش و میرن سراغ فرهاد که این ترانه رو بخونه و به همین سادگی ترانه موندگار والا پیامبر خلق میشه و اولین موسیقی‌ای که از رادیوی انقلاب پخش شد اینجوری با حدیثی از پیامبر شروع شد این همونیه که ابتدا گفتم وقتش نیست الان وقتشه


audio: cPWvpfRjkZE_0175.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
همه میدانیم که انقلاب پیروز شد تقریبا تمام افرادی که در این قسمت بنده ازشون اسم بردم بعد از انقلاب یا مجبور شدن مهاجرت کنن یا منزوی شدن یا کلا تو کارشون با مشکل مواجه شدن موسیقی اعتراضی اما به عنوان یک سبک موسیقیایی در ایران موندگار شد سبکی که هر بار شنیدنش مثل ورق زدن یک دفتر خاطراته در دقایق اخیر


audio: cPWvpfRjkZE_0176.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
ما این کار رو با شما کردیم و با این خاطرات تاحدودی عشق‌بازی کردیم اما اینها خاطراتی بود که همراه با بغض و خون و حسرت از ذهن ما گذشت میگذره و تو بشنو خواهد گذشت موسیقی اعتراضی پس از انقلاب هم ادامه‌دار شد اگرچه ضعیف‌تر از قبل، چرا؟ چون اساسا ساختار جدیدی که روی کار آمد حاکمیت جدید


audio: cPWvpfRjkZE_0178.opus
source: youtube
source_id: cPWvpfRjkZE
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ میسپرم و می‌بینمتون


audio: qkHVFNO4F20_0001.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
آقایان، این که بنده مخالف طرح عدم کفایت سیاسی رئیس‌جمهور هستم به معنای موافقتم با اعمال بنی‌صدر نیست اجازه بفرمایید آقایان، برادران، در کار دولت کارشکنی شد حزب جمهوری اسلامی به آرامی سد راه دولت شدند آقایان گفتند ارتش اگر چنین است تقصیر بنی‌صدر است اقتصاد اگر چنین است اجازه بفرمائید، تقصیر بنی‌صدر است


audio: qkHVFNO4F20_0002.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
آقایان، هرکدام از ما می‌توانیم بگوییم تقصیر دیگریست بنی‌صدر هم چاره‌ای نداشت که از خود و از حیثیت خود دفاع کند که هر کدام از ما بودیم می‌کردیم مشکل آقای بنی‌صدر این است که حرف زیاد می‌زند، برادران پرده دری می‌کند ایشان خیلی جاها هم از حدود احساس مسئولیت خارج می‌شود اما، اجازه بدید آقایان اجازه بدید برادر من


audio: qkHVFNO4F20_0004.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
روز، داخلی، صحن مجلس شورای اسلامی سی و یکم خرداد 1360 اولین دوره‌ی مجلس شورای اسلامی دستور جلسه چیست؟ بررسی کفایت سیاسی رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی ایران اولین رئیس جمهور موافقان این دستور به صف شده بودند صفی پرشمار در برابر اندک افرادی که با این دستور جلسه مخالف بودند


audio: qkHVFNO4F20_0005.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
نطقی که شنیدیم، نطق عزت‌الله سحابی بود او به عنوان مخالف پشت تریبون مجلس قرار گرفت و سخنرانی کرد گرچه آن سخنرانی برای او هزینه‌ها داشت در ادامه موافقان پرشمار عزل بنی‌صدر یکی یکی پشت تریبون رفتند و درنهایت رای‌گیری انجام شد یک رای‌گیری که حرف و حدیث در آن وجود دارد


audio: qkHVFNO4F20_0006.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
آقایون دیگه از این به بعد آقای بنی‌صدر به عنوان رئیس‌جمهور از قاموس جمهوری اسلامی حذف شده نتایج رای‌گیری به اکبر هاشمی رفسنجانی داده شد ریاست مجلس وقت در تاریخ نگاشتند که او گفت امروز موافقان طرح خیلی خوب صحبت کردند رئیس جمهور هم که مخفی‌ست و برای دفاع نیامده به‌هرحال آراء شمرده شد


audio: qkHVFNO4F20_0007.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
آقایان دیگر آقای بنی‌صدر به عنوان رئیس جمهور از قاموس جمهوری اسلامی حذف شده همهمه بالا گرفت همهمه به سمت شعار می‌رفت که هاشمی رفسنجانی گفت شعارها برگرده به طرف آمریکا شعارها برگردد به طرف آمریکا این جمله آخر برای سال‌ها و تا به این لحظه که با هم صحبت می‌کنیم


audio: qkHVFNO4F20_0008.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
تبدیل شده است به یک جوک سیاسی در تمام محافل سیاسی ایران‌زمین اکبر هاشمی رفسنجانی با این جمله‌ی آخر شاید هم خواست بنی‌صدر رو آمریکایی جلوه بده و هم اجازه نده علیه بنی‌صدر شعار داده شود در صحن مجلس و عملا مجلس به تشنج کشیده شود تا به امروز اما در هر جایی بحث سیاسی در می‌گیرد


audio: qkHVFNO4F20_0009.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
و آن بحث بالا می‌گیرد اختلاف بالا می‌گیرد نفری پیدا می‌شود که در آن میان بلند شود و بگوید شعارها برگرده به طرف آمریکا یعنی جمع کن این بحثو بره پی کارش


audio: qkHVFNO4F20_0011.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
که این‌طور ساختار سیاسی تازه تاسیس جمهوری اسلامی در 1360 رو به چالش کشید؟ او از کجا آمد و به کجا شد؟ حقایق، پشت پرده‌های بنی‌صدر چه بود؟ کسی که احتمالا دوم اردیبهشت 1358 کمتر از ده روز پیش از همه پرسی معروف نظام جمهوری اسلامی شب تولدش، تولد 45 سالگیش و در کنار همسرش عذرا


audio: qkHVFNO4F20_0012.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
آرزو کرده بود که روزی رئیس‌جمهور ایران شود از پس آن آرزو شمع‌های تولد خود را فوت کرده و کائنات انگار صدای او را خوب شنیده او را به آرزوی خویش رساندند تنها چند ماه کافی بود که او رئیس‌جمهور ایران شود و آن آرزو جامه‌ی عمل به تن کند


audio: qkHVFNO4F20_0014.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
چه سابقه‌ای داشت؟ چگونه تبدیل شد به اولین رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی؟ چه شد که از ریاست جمهوری عزل شد در ادامه؟ نیامده، رفت از همه مهم‌تر، چرا او مخفی بود؟ در جلسه بررسی صلاحیت سیاسیش در مجلس؟ نهایتا او از پس کنار گذاشته شدن از حلقه‌ی قدرت سیاسی چه مسیری را انتخاب کرد؟ ما در دقایق آتی و در این قسمت از مورخ به این سوالات پاسخ خواهیم داد


audio: qkHVFNO4F20_0015.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
ما رفتیم سراغ داستان ابوالحسن بنی‌صدر یک سیاستمدار جنجالی کسی که طرفداران خاص خود را دارد و دشمنان خاص خود کسی که خیلی زود از کشتی انقلاب پیاده شد و تو گویی به بیرون پرتاب شد سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: qkHVFNO4F20_0018.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
مجددا اثر ابوالحسن بنی‌صدر و در نهایت سوم، ده‌ها گزارش از روزنامه‌های آن زمان و نشریات فعال که هم آن زمان و هم در تمام این سال‌ها از ابوالحسن بنی‌صدر نوشتند و منتشر کردند البته نشریات و منابع معتبر و اینجا یک نکته در انتهای این قسمت هم ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید


audio: qkHVFNO4F20_0020.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
اگر علاقه‌مند بودید منت نهید و هنگام شنیدن یا دیدن مورخ از خود ویدیوهایی ثبت کنید و برای ما ارسال با افتخار آنها را پخش کنیم و آن لذت را دو چندان حالا بریم در دل تاریخ


audio: qkHVFNO4F20_0021.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
خب، عرض کردم آقای ابوالحسن بنی‌صدر متولد دوم فروردین است دوم فروردین 1312 کجا به دنیا آمد ایشون؟ سوال روستای باغچه از توابع کبودرآهنگ استان همدان، ایران زمین در واقع ایشون همشهری آقای عبدالناصر همتی‌ست وزیر اقتصاد همین روزهایی که با هم صحبت می‌کنیم در واقع کبودرآهنگ دو اقتصاددان را به ایران زمین معرفی کرده است


audio: qkHVFNO4F20_0022.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
که هر دو کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری شدند در ایران در تاریخ ما یکیشان برنده‌ی انتخابات شد و چپ‌گرا بود یه جورایی یکیشان بازنده‌ی انتخابات شد و راستگرا یه جورایی این هم نکته‌ی جالبی‌ست که رقبای هر دو اقتصاددان کبودرآهنگی هم آقای بنی‌صدر هم آقای عبدالناصر همتی هر دو از قوه‌ی قضاییه بودند تاریخ تکرار می‌شود در ادامه مفصل خواهیم گفت


audio: qkHVFNO4F20_0023.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
بریم سراغ خانواده‌ی آقای بنی‌صدر پدر او سید نصرالله بنی‌صدر یک روحانی بود پدربزرگ آقای بنی‌صدر اصرار داشته که یکی از بچه‌های من باید روحانی شه آقا این حرف‌ها نیست قرعه‌ی روحانی شدن افتاده بود به نام پدر ابوالحسن بنی‌صدر یعنی حاج سید نصرالله بنی‌صدر از قضا پدر ابوالحسن رفیق آیت‌الله خمینی بود اما با این حال


audio: qkHVFNO4F20_0024.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
آقا سید داستان ما یعنی پدر آقای بنی‌صدر برعکس پدر خودش بسیار اصرار داشت که بچه های من باید درس آکادمیک بخوانند، دانشگاه البته مسیر پیچیده‌ای رو برای بچه‌هاش تعیین کرده بود چرا؟ عرض می‌کنم آقای بنی‌صدر چند سالی تو همدان درس می‌خونه بعد میاد تهران ادامه میده درسو دیپلمو می‌گیره اما برای ورود به دانشگاه یک مشکل اساسی ایدئولوژیک داشته آقای بنی‌صدر از خانواده‌ای می‌آمد


audio: qkHVFNO4F20_0025.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
که بسیار ضد انگلیس بودند و فضای ضد انگلیسی در خانواده به حدی بود که اجازه نمی‌دادند فرزندان انگلیسی یاد بگیرن حتی زبان انگلیسی اجازه نداشتند یاد بگیرن نتیجه، چون آقای بنی‌صدر در کنکور زبان رو صفر درصد می‌زنه تو گویی اصلا قسمت زبان در کنکور دیده کهیر زده که اوه قسمت انگلیس‌ها اومد، پاره کرد ریخته دور صفر درصد میزنه هیچ جا قبول نمیشه


audio: qkHVFNO4F20_0026.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
دانشگاه قبول نمیشه جای خاصی فقط دانشگاه معقول و منقول پذیرای ایشون شد، آن سال و چیست این دانشگاه معقول و منقول؟ جایی که امروز من و شما می‌شناسیمش با نامی دیگر امروز بدان می‌گویند دانشکده‌ی الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران


audio: qkHVFNO4F20_0027.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
ابوالحسن بنی‌صدر تو دانشگاه معقول و منقول دانشگاه تهران در رشته های اقتصاد و حقوق اسلامی تحصیل می‌کنه در ادامه 1338 از همون دانشگاه فارغ‌التحصیل میشه کارشناسی ارشد اقتصاد می‌گیره و میره سر کار کجا؟ موسسه‌ی تحقیقات و مطالعات اجتماعی که وابسته بود به همون دانشگاه تهران حالا زیر نظر کی کار می‌کرد؟ احسان نراقی بالادستش احسان نراقی بود این احسان نراقی کیست؟ کوتاه در او نازک شیم


audio: qkHVFNO4F20_0028.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
او از روشنفکران دوره‌ی پهلوی بود و کار فکری میکرد بسیار تئوریسین بود میگن ارتباط خوبی با فرح پهلوی داشت به‌هرحال آقای بنی‌صدر اونجا مشغول میشه رئیس وقت موسسه کی بوده؟ رئیس کلش جناب غلامحسین صدیقی که از پدران جامعه‌شناسی ایران است و البته از سران جبهه ملی و رفیق شفیق جناب مصدق حالا قطعات پازل رو کنار هم قرار بدیم


audio: qkHVFNO4F20_0029.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
بنی‌صدر نزدیک شد به احسان نراقی اول و طبعا به غلامحسین صدیقی و طبعا مصدق آقای بنی‌صدر اینجا مصدقی شد گرچه بعد از مدتی ابوالحسن بنی‌صدر کلا بیخیال کار تو این موسسه میشه و کجا میره؟ فرانسه دانشگاه سوربن مشغول به تحصیل میشه دکترا می‌گیره از سوربن فرانسه طبعا برای رفتن به فرانسه مجبور بوده زبان رو خوب کنه دیگه زبان انگلیسی نبوده گناه و کفر ابلیس نبوده


audio: qkHVFNO4F20_0030.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
می‌تونسته فرانسه رو یاد بگیره بره یاد می‌گیره میره دانشگاه سوربن بد نیست اینجا اشاره کنیم این دانشگاه سوربن جاییست که مثلا دکتر علی شریعتی هم اونجا تحصیل کرد و دکترا گرفت ما در قسمت شریعتی مفصل البته گفتیم از ایشون در پادکست مورخ پیشنهاد می‌کنم حتما ببینید بشنوید از یوتیوب مورخ داستان‌های او رو و دور و بری‌هاش و تفکراتشو به‌هرحال یک نکته‌ی جذاب دیگر هم اینجا وجود دارد


audio: qkHVFNO4F20_0031.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
گویی جریان چپ مسلمان انقلابی ایران اون زمان خیلی با این دانشگاه سوربن ارتباط خوبی داشتن البته این جهانشمول نبوده جریان راست ایران هم با سوربن ارتباط خوبی داشتن گذرا اشاره کنیم به بعضی از فارغ التحصیلان مشهور این دانشگاه سوربن احسان نراقی، رامین جهانبگلو و البته موسی غنی‌نژاد در ادامه چه شد؟ عرض می‌کنم


audio: qkHVFNO4F20_0032.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید کمی نازک شیم در مقدمات سفر بنی‌صدر به فرانسه چی شد که یهو رفت فرانسه ایشون؟ آقای ابوالحسن جوان تو دوره‌ی دانشجوییش تو دانشگاه تهران بسیار مصدقی بود عرض کردم ایشون مسئول سازمان دانشجویی جبهه‌ی ملی در دانشگاه تهران بود و نماینده‌ی دانشجویان دانشکده‌ی حقوق دانشگاه تهران کجا؟ تو کنگره‌ی جبهه‌ی ملی ایران چه سالی؟ 1341


audio: qkHVFNO4F20_0033.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
چند ساله است اینجا ایشون؟ حدود 29 سال بنی‌صدر به واسطه‌ی مواضع و فعالیت‌های سیاسی ضد شاهی که داشت دو بار هم میفته زندان تو همین دوران یکی از منابع ما که عرض کردم خاطرات خود آقای بنی‌صدر بوده تو همین سال‌ها و تو زندان تدوین می‌شه جالبه ایشون می‌شینه همونجا تو 29 سالگی، کتاب اسم کتاب رو چی می‌ذاره؟ یادداشت‌های زندان از ابوالحسن بنی‌صدر یعنی شما در نظر بگیر


audio: qkHVFNO4F20_0034.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
طرف تو 29 سالگی کتاب خاطرات زندان نوشته خوب یا بد؟ قضاوت با شما به‌هرحال ادامه بدیم تاریخ ایشون رو زمانی که ایشون از زندان میاد بیرون تصمیم می‌گیره دیگه اینجا جای من نیست می‌خوام برم از اینجا حالا چه جوری تصمیم می‌گیره هم مهمه عرض کردم احسان نراقی تو فرانسه درس خونده بود این دو داشتن باهم کار می‌کردن تو همون دانشگاه سوربون درس خونده بود احسان نراقی وقتی نراقی همکار می‌شه با بنی‌صدر در ادامه هم رفیق می‌شه با آقای بنی‌صدر


audio: qkHVFNO4F20_0035.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
به ابوالحسن می‌گه ابول تو چرا نشستی؟ داداش من، پاشو برو فرانسه تو خوراکته باید پیشرفت کنی دکترا اونجا بگیری زبون سرخ تو سر سبزو به باد می‌ده‌ها اینجا حالا ما گفتیم افتادی زندان، کتاب . هی میری میای کتاب می‌نویسی، چه فایده داره؟ پاشو برو فرانسه دیگه نتیجه‌ی این نصیحت‌ها چیست؟ او رفت فرانسه


audio: qkHVFNO4F20_0036.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
نصیحت‌های احسان نراقی کارگر می‌افتد و او شرایطی فراهم می‌کنه که ابوالحسن بنی‌صدر بره فرانسه و همین سفر نقطه عطف مهمیست در زندگی ابوالحسن بنی‌صدر گرچه احسان نراقی یکی دیگه از انقلابیون رو هم تو زندگیش همین‌جوری سر میده سمت سوربون فرانسه کی؟ حسن آقای حبیبی در ادامه مفصل با این آقای حبیبی کار خواهیم داشت تاثیر داشته بسیار در زندگی بنی‌صدر


audio: qkHVFNO4F20_0037.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
فقط اینجا اشاره‌ی کوتاهی داشته باشم که بنی‌صدر در فرانسه با همکاری همین آقای حبیبی انتشاراتی راه‌اندازی می‌کنند به نام انتشارات مصدق در 1348 اولین اثر منتشر شده توی همین انتشارات هم چیست؟ ترجمه‌ی ایشون و علی شریعتی از کتاب دوزخیان روی زمین که فرانتس فانون نوشته بود فانون کی بود؟ نویسنده مشهور چپ‌گرای فرانسوی چپ در چب


audio: qkHVFNO4F20_0038.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
یه ماجرای دیگه هم دارند آقای حسن حبیبی و بنی‌صدر یه سفر این دو نفر با هم رفتن اسرائیل یعنی شما در نظر بگیر همایشی بوده است بنی‌صدر، حسن حبیبی، اسرائیل جل الخالق، بله


audio: qkHVFNO4F20_0039.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
خب، کمک کنیم با هم قطعات پازل رو کنار هم بذاریم آقای بنی‌صدر با سری پر ز سودای سیاست پا میشه میره فرانسه جایی که خبری از انقلاب نبود تمام خبرها کجا بود؟ برعکس در تهران بود اما ناگهان بانگی برآمد، خواجه مرد پدر آقای بنی‌صدر، خواجه‌ی شعر ماست عرض کردم پدرش روحانی بود، سید هم بود 1350 از دنیا رفت پدر ابوالحسن بنی‌صدر


audio: qkHVFNO4F20_0040.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
و بنا به وصیت پدر باید در نجف دفن می‌شد که خودش گرفتاری بود ابوالحسن اکسپت می‌کنه وصیت پدر رو پا میشه میره نجف و مراسم کفن و دفن انجام میشه در میان این رفت و آمد عرض کردم آقای سید نصرالله بنی‌صدر پدر ابوالحسن بنی‌صدر روحانی بود و رفاقت داشت با آیت‌الله خمینی زمانی که بنی‌صدر میره پدر رو دفن کنه ناخودآگاه با آقای خمینی رو به رو میشه


audio: qkHVFNO4F20_0041.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
کم کم رفت و آمدش بیشتر میشه و رفاقتی شکل می‌گیرد بین این دو این هم نقطه‌ی عطف دیگریست این هم یکی دیگه از قطعات پازل است شما در نظر بگیر یک نفر در عراق مشغول مبارزه بود، آیت‌الله خمینی یک نفر در فرانسه مشغول مبارزه بود، ابوالحسن بنی‌صدر اصل مبارزه کجا بود؟ تهران، ایران به‌هرحال ارتباط خوبی بین این دو برقرار میشه بر مزار بابای آقای بنی‌صدر


audio: qkHVFNO4F20_0042.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
یه آقایی به نام مایکل اکسورسی که یک مورخ بریتانیاییست و کلی درباره تاریخ ایران تاریخ‌نگاری کرده یک کتاب معروفی داره، به نام ایران انقلابی ایشون تو کتابش در رابطه با این دو مبارز آیت‌الله خمینی و آقای ابوالحسن بنی‌صدر این طور می‌نویسه، نقل قول می‌کنم رابطه‌ی بنی‌صدر با آیت‌الله خمینی در آن سال‌ها مانند رابطه‌ی پدر و پسری بود عقاید اقتصادی و سیاسی بنی‌صدر اما


audio: qkHVFNO4F20_0043.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
بیشتر از آن که به آیت‌الله خمینی نزدیک باشد شباهت به نظریات سید محمدباقر صدر در کتاب اقتصادنا داشت و این سید محمدباقر صدر نقطه‌ی عطف بعدی تکه‌ی دیگری از پازل آقای سید محمدباقر صدر همان مرجع عراقیست که امروز نامش بر اتوبانی در پایتخت ایران گذاشته شده افرادی که بسیار علاقه‌مند هستند به سیستم بانکداری اسلامی که من و شما امروز داریم بانک بدون


audio: qkHVFNO4F20_0044.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
ربا و اصلا خودش طنزه افرادی که علاقه‌مند هستند به این سیستم خوب است بدانند که این سیستم از روی همین کتاب اقتصادنا اثر سید محمدباقر صدر اقتباس شده است و ایجاد شما حدیث مفصل بخوان از این مجمل


audio: qkHVFNO4F20_0045.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
تاریخ رو جلو بیاییم چند سال بعد، 1357 یه پرانتز باز کنم این که گذر می‌کنم، می‌رسم به 1357 به این واسطه است که در قسمت‌های مختلف بارها از این برهه ما صحبت کردیم از منظرهای مختلف بهش نگاه کردیم مثالش، قسمت شریعتی یا آیت‌الله منتظری باز مثالش، قسمت آیت‌الله طالقانی یا مجاهدین خلق یا فدائیان خلق و و و به‌هرحال برسیم به 1357


audio: qkHVFNO4F20_0046.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
آیت‌الله خمینی تبعید می‌شود به پاریس از عراق به پاریس کی میاد استقبالش؟ ابوالحسن بنی‌صدر کسی که پدرش با آیت‌الله خمینی رفاقت داشت خودش هم از پس تشییع جنازه پدر با ایشون رابطه نزدیکی پیدا کرده بود نتیجه، تو پاریس بنی‌صدر روز به روز به آیت‌الله خمینی نزدیکتر میشه در واقع 1357 ابوالحسن بنی‌صدر جزو اولین افرادی بود که پا شد رفت فرودگاه استقبال آیت‌الله خمینی به اعتقاد اغلب مورخین


audio: qkHVFNO4F20_0048.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
صادق قطب‌زاده، ابوالحسن بنی‌صدر و ابراهیم یزدی گرچه هر سه‌ی اون‌ها بعد از انقلاب کنار گذاشته شدند به مرور و به اشکال مختلف ما یک قسمت از قطب‌زاده مفصل صحبت کردیم در مورخ از ابراهیم یزدی هم اگر علاقه‌مند بودید بفرمایید صحبت خواهیم کرد به‌هرحال بنی‌صدر در کنار آیت‌الله خمینی بود تا دوازدهم بهمن 57 در این روز او با سایر اعضا


audio: qkHVFNO4F20_0050.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
در ابتدای این قسمت اشاره‌ی کوتاهی کردم به همسر آقای بنی‌صدر ایشون شخص مهمیست در زندگی او نام ایشون چیست؟ عذرا حسینی این دو هفتم شهریور 1340 با هم ازدواج می‌کنن و ثمره این ازدواج دو دختر به نام فیروزه و زهرا و یک پسر به نام سید علی‌ست همسر بنی‌صدر هم همشهری او بود هم همسایه‌ی او از اونور، زمان ازدواج ایشون دبیرستانی بود


audio: qkHVFNO4F20_0051.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
اما در گذر زمان و زمانی که بزرگتر شد خودش مستقل برای سبک زندگیش تصمیم‌گیری کرد و این اجازه به او داده شد از طرف خانواده و شخص آقای بنی‌صدر او یک خانم بی‌حجاب بود به قول البته کسانی که نگاه این مدلی به حجاب دارند علی جنتی یه خاطره‌ای داره کیست ایشون؟ پسر آقای احمد جنتی این علی جنتی هم وزیر ارشاد بود در دولت آقای روحانی در خاطراتش یک روایتیست


audio: qkHVFNO4F20_0052.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
مربوط به مبارزات پیش از انقلاب درباره‌ی زن و دختر بنی‌صدر ایشون میگه یه روزی با آقای هاشمی رفسنجانی رفتیم خونه‌ی بنی‌صدر نشسته بودیم صحبت می‌کردیم مشغول گفت و گو بودیم آقا یهو من دیدم یه خانمی واویلا حجاب نداره داره میز غذا می‌چینه پرانتز، آقای جنتی چرا نگاه با ما باش، بحث داریم، می‌خوایم انقلاب کنیم قربونت با ما باش سر به زیر دیگه به‌هرحال ایشون میگه این خانم بی‌حجاب اومد میز غذا رو چید


audio: qkHVFNO4F20_0053.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
به ما تعارف کرد ما پاشدیم رفتیم سر میز عینا نقل قول همان خانم با لباس بسیار نامناسب و زننده روبه‌روی ما نشست یعنی اینقدر دیتیل آقای جنتی لباسم توصیف می‌کنه به‌هرحال ایشون میگه که آقای بنی‌صدر معرفی کرد گفت دوستان همسر بنده خانم عذرا، خانم حسینی، حالا هر چی میگه غذا رو خوردیم من بنی‌صدر رو کشیدم کنار گفتم که ابوالحسن قربونت این خانم خب اینجوری نمی‌تونه که در انظار عموم ظاهر بشه اصلا مصلحت نیست


audio: qkHVFNO4F20_0054.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
ضمن اینکه حالا تو هر چی هستی جلو هاشمی رفسنجانی بده زشته اومده خونت روحانیه زن بی حجاب جلوش خجالت نمی‌کشی دیگه مونده بود بگه بی غیرتی البته نگفته اینو به‌هرحال آقای بنی‌صدر در جواب چی میگه؟ میگه قربونت بنده اصولا عادت ندارم عینا نقل قول میکنم اصولا عادت ندارم به زنم بگویم شما برو در اتاق دیگر بنشین و یا جدا از ما غذا بخور و نمی‌توانم او را مجبور کنم که تو


audio: qkHVFNO4F20_0055.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
حتما باید یک نوع حجاب خاصی را داشته باشی این نقل قول از آقای بنی‌صدر یه پرانتز اینجا عرض کنم از تجربه‌ی شخصی خودم قطعا همسن و سالان بنده به یاد دارند که در خانواده‌هایی تجربه عینی بنده است که با چشم سر دیدم در خانواده‌هایی زمانی که مهمان می‌آمد باید بانوان جدا می‌نشستند، آقایان جدا ایده‌آلش این بود که نهایتا سفره‌ها در یک اتاق جدا باشه وگرنه حالت عادیش این بود که


audio: qkHVFNO4F20_0057.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
خب، بد نیست اشاره‌ای به یکی دیگه از نیروهای شاخص انقلاب داشته باشیم ما در قسمت مربوط به صادق قطب‌زاده البته مفصل این روایت رو عرض کردیم خدمت شما ایشون یعنی آقای قطب‌زاده یکی از شاخص‌ترین چهره‌های انقلاب بود و اولین رئیس سازمان صدا و سیما ایشون هم یک دوست‌دختر خارجی داشت، بی‌حجاب آورده بود با خودش ایران یعنی با همون هواپیمای 12 بهمن برداشته بود آورده بود ایران حالا جالب اینجاست


audio: qkHVFNO4F20_0058.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
یک روزی زمانی که بنی‌صدر رئیس‌جمهور شده بود روزنامه‌ها نوشتند که او گفته از موی زن یک اشعه‌ای ساطع می‌شود که برای مرد خطرناک است به همین واسطه زن باید حجاب داشته باشد حال این که بعدها خود بنی‌صدر این روایت رو تکذیب کرد و گفت نه آقا من اصلا همچین حرفی نزدم من قبل از انقلاب هم تو برلین یه سخنرانی حتی داشتم اونجا گفتم حجاب باید آزاد باشد و لاغیر بحث دیگریست


audio: qkHVFNO4F20_0059.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
آقای بنی‌صدر وقتی ازش پرسیدن شما همچین چیزی گفتی؟ گفت آقا این مربوط به سوالی بود که یک خانمی از بنده پرسید گفت آقای بنی‌صدر آیا به نظر شما از موی خانم‌ها اشعه ساطع میشه؟ منم گفتم اشعه‌ی جاذبه از طرف زن و مرد نسبت به هم ساطع می‌شود چرا؟ چون خداوند اساسا به این شکل خلق کرده موجودات مذکر و مونث را که نسبت به هم جاذبه داشته باشند به همین شکل بوده که نسل بشر اصلا ادامه پیدا می‌کند


audio: qkHVFNO4F20_0060.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
آقای بنی‌صدر میگه من همچین چیزی جواب دادم این جملات بنده در تایید اشعه موی زن و تائید حجاب اجباری تعبیر شد حال اینکه ایشون بعد از رفتن درست می‌گوید یا آن چیزی که واقعا گفته است و در تاریخ ثبت شده است کدام درست است؟ قضاوت با شما


audio: qkHVFNO4F20_0061.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
برگردیم به خط داستان خودمون کجا بودیم؟ 1357 عرض کردم دوازدهم بهمن 57 بنی‌صدر از پس 15 سال اقامت در فرانسه همراه با رهبر انقلاب با همان هواپیما به ایران برگشت و با سلسله سخنرانی‌هایی که تو دانشگاه‌ها داشت یا با شرکت در مناظره‌های تلویزیونی با رهبران گروه‌های چپ‌گرای کمونیستی و مائوئیستی اون زمان با این کارها طرفدارانی پیدا می‌کنه بنی‌صدر


audio: qkHVFNO4F20_0062.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
ضمن اینکه از پیش از این شناخته شده بود چرا؟ در کنار آیت‌الله خمینی بود تو روزهای اقامت در پاریس طرفدارانی پیدا می‌کنه و آن طرفداران به ابوالحسن بنی‌صدر می‌گویند تئوریسین انقلاب این نقطه‌ی عطف است و بسیار مهم همین لقب‌ها واقعا ممکنه مسیر انسان‌ها رو تغییر بده و داد ابوالحسن بنی‌صدر راضی از تئوریسین انقلاب بودن راضی از این لقب خرداد 1358 یک روزنامه تاسیس می‌کنه در ایران


audio: qkHVFNO4F20_0063.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
به نام انقلاب اسلامی سرمقاله‌های روزنامه رو خودش می‌نوشته و این سرمقاله‌ها که همواره یک خط فکری خاصی رو هم دنبال می‌کرده همواره خوانندگان و طرفداران خودشو داشته بنی‌صدر توی این سرمقاله‌ها دولت موقت رو، دولت مهدی بازرگان رو متهم می‌کرده به ضعف و بی کفایتی و همواره ایشون مخالف به کارگیری روحانیون بوده در دولت این‌ها در تاریخ ثبت شده است


audio: qkHVFNO4F20_0064.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
آقای بنی‌صدر زمانی منتقد دولت بود خود نشست منتقدانی آمدند او را نقد کردند او رفت، آن منتقدان به جای او نشستند منتقدان جدیدی آمدند آن منتقدان قبلی را نقد کردند منتقدان قبلی رفتند منتقدان جدید نشستند و این سیکل ادامه دارد


audio: qkHVFNO4F20_0065.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
بیاییم جلوتر، بعد از عید نوروز 1358 دولت موقت، دولت آقای بازرگان تصمیم می‌گیره از بنی‌صدر استفاده کنه چرا؟ یه جورایی یک تصمیم سیاسی بود که آقا بیچارمون کرد دیگه بیاییم یه کاری باهاش بکنیم یه پستی چیزی که با ما باشه انتقادهای تیزی داره می‌کنه، نتیجه؟ تیرماه 58 آقای ابوالحسن بنی‌صدر شد معاون وزارت اقتصاد و دارایی


audio: qkHVFNO4F20_0066.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
آبان ماه همون 58 آقای بنی‌صدر شد وزیر اقتصاد و دارایی ضمن اینکه از ابتدای بهار همون سال 58 آقای بنی‌صدر شده بود عضو شورای انقلاب تا انتهای عملکرد شورای انقلاب هم ایشون عضویت داشت در این شورا یعنی تا تیرماه 1359 آقای بنی‌صدر عضو شورای انقلاب بود و این شورا، خلاصه عرض کنم این شورا چی بود؟ شورایی بود که ابتدای انقلاب


audio: qkHVFNO4F20_0068.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
یک سوال مهم مطرح کنیم از آقای بنی‌صدر کجاست؟ پیش از این عرض کردم بارها همانطور که در تاریخ همه چیز یک تا دارد به تای آقای بنی‌صدر هم خواهیم رسید همه چیز یک از هم دارد، یک از مهم یک ایستگاه اول، یک نقطه صفر از آقای بنی‌صدر کجاست؟ نقطه‌ی عطف او در تاریخ معاصر سیزدهم آبان 58 است همین ایستگاه پیاده شیم زمانی که دانشجویان پیرو خط امام


audio: qkHVFNO4F20_0069.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
میرن سفارت آمریکا رو اشغال میکنن و در نتیجه دولت بازرگان استعفا میده در ادامه از آقای بنی‌صدر فرا میرسه از پس استعفای دولت بازرگان و تا زمان برگزاری انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری یک دولت موقتی تشکیل می‌شود و عملا فردی به عنوان نخست‌وزیر وجود نداشته بالای اون در واقع دولت موقت اون شورای موقت آقای بنی‌صدر و آقای بهشتی مشترکا می‌شون دبیرهای این شورای موقت


audio: qkHVFNO4F20_0070.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
که بنا بود در عرض سه ماه مقدمات برگزاری انتخابات ریاست جمهوری رو فراهم کنن ابوالحسن بنی‌صدر توی این کابینه موقت، هم وزیر اقتصاد بود عرض کردم پیش از این، آبان‌ماه 58 شد وزیر اقتصاد هم وزیر اقتصاد بود ایشون هم تو یک مقطع کوتاهی همزمان سرپرست وزارت امور خارجه هم بود ایشون در جایگاه سرپرست امور خارجه سعی کرد داستان گروگانگیری رو حل کنه گروگانگیری سفارت آمریکا رو حل و فصل کنه


audio: qkHVFNO4F20_0071.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
که نتونست، شما به می‌دانید ما در قسمت مربوط به صادق قطب‌زاده مفصل گفتیم که همون آقای صادق قطب‌زاده چطور سنگ‌اندازی کرد خیلی جدی هم این کار رو انجام داد که جلوی راه بنی‌صدر رو بگیره که خودش بیاد بشینه بر منصب قدرت و مسیر خودش رو پی بگیره موفق هم شد البته انقدر سنگ‌اندازی کرد که صادق قطب‌زاده منصوب شد به سمت سرپرست وزارت امور خارجه سعی کرد او مسئله گروگانگیری رو با روش خودش حل کنه


audio: qkHVFNO4F20_0072.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
که باز شما به می‌دانید که چه شد او هم نتونست به‌هرحال آقای بنی‌صدر در آن مقطع خوب میفهمه داستان گروگانگیری خیلی پیچیده تر از این حرف‌هاست دستان پشت پرده‌ی بسیاری وجود دارد و البته او یک چیز دیگر هم میفهمه اون زمان چی؟ آب ابوالحسن بنی‌صدر با جناب محمد بهشتی در یک جوب عمرا نمی‌رفت


audio: qkHVFNO4F20_0073.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
یک سال از پس پیروزی انقلاب و سه ماه بعد از استعفای دولت بازرگان بنا بود انتخابات ریاست جمهوری برگزار شود و انگار شانس با تمام توان در خونه‌ی بنی‌صدر رو داشت می‌کوبید می‌زد نه فقط چند ماه قبل آقای بنی‌صدر موقع فوت شمع کیک تولدش پیش عذرا همسرش آرزو کرده بود که ایشالا رئیس‌جمهور بشم و حالا داشت اتفاق میفتاد واقعا


audio: qkHVFNO4F20_0074.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
بنی‌صدر نامزد انتخابات شد چهار رقیب بسیار مهم داشت که واقعا خالی از انصاف نیست اگر بگیم اگر اون‌ها می‌بودند بنی‌صدر شاید رئیس‌جمهور نمیشد احتمال رئیس‌جمهور شدنش واقعا کم بود اما شانس آن چهار رقیب اصلی را حذف کرد از صحنه‌ی انتخابات بدون اینکه آقای بنی‌صدر کاری انجام بده عملا حالا پیشاپیش برنده انتخابات بود ابوالحسن بنی‌صدر کیا بودند و چطور اتفاق افتاد؟


audio: qkHVFNO4F20_0075.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
حذف کاندیداهای احتمالی در وهله اول، آیت‌الله خمینی با کاندیداتوری نامزدهایی که به قانون اساسی رای نداده بودند مخالفت کردند مسعود رجوی رسما گفته بود من به این قانون اساسی رای نمیدم آقا من اینو قبول ندارم، من نیستم ولی میخوام رئیس‌جمهور شم خب یک مقدار هم البته منطقی بود یعنی شما می‌خوای مجری قانون اساسی‌ای شوی که گفتی قبولش ندارم بهش رای ندادی اینجوری حذف شد مسعود رجوی


audio: qkHVFNO4F20_0076.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
اجازه پیدا نکرد که کاندیدای ریاست جمهوری بشه دومین شانس رهبر انقلاب اون زمان مخالفت کرد با کاندیداتوری روحانیون نتیجه؟ امثال آقایانی مثل محمد بهشتی یا اکبر هاشمی رفسنجانی و دیگر روحانیون از عرصه‌ی انتخابات کنار رفتند سومین شانس حذف جلال‌الدین فارسی بود کسی که کاندیدای حزب جمهوری اسلامی به شمار می‌رفت کاندیدای اصلیش اما معلوم شد ایشون اصالتا افغانستانیست


audio: qkHVFNO4F20_0079.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
و مهمترین رقیب بنی‌صدر اما باز هم شانس دانشجویان پیرو خط امام که سفارت آمریکا رو تسخیر کرده بودند تو همون ایام یه سری سند از احمد مدنی رو کردند که آقا کجای کارید؟ این آقای احمد مدنی یه ارتباطایی با سفارت آمریکا داشته اینم اسنادش قربونت ما اینجا رو گرفتیم، اسناد رو میز بود، خدمت شما یک نکته سفارت آمریکا، قطعا شما به می‌دانید


audio: qkHVFNO4F20_0080.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
از تمام سیاسیون ایران گزارش‌هایی داشت همون‌طور که تمام سفارت‌خونه‌ها داشتند و شما بشنو دارند و خواهند داشت اصلا سیاست این‌جوری کار می‌کنه اما این که دانشجویان پیرو خط امام آن روز بنا به مصلحت اسناد احمد مدنی را فاش کردند بحث دیگریست و قضاوت با شما در واقع اینکه دانشجویان پیرو خط امام هر بار یه سری از این اسناد رو بنا به شرایط البته


audio: qkHVFNO4F20_0081.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
که مربوط به یک فرد خاص بود منتشر می‌کردند واقعا بحث دیگریست به‌هرحال، بنی‌صدر موند و حوضش حوضش کیا بودن؟ درواقع رقباش؟ صادق قطب‌زاده، حسن حبیبی، صادق طباطبایی، حسن آیت طبعا شکست این‌ها برای جایگاهی که بنی‌صدر برای خودش ساخته بود کار سختی نبود نتیجه چه شد؟ ابوالحسن بنی‌صدر با حدود یازده میلیون رای اولین رئیس‌جمهور ایران شد در حالی که آرای نفر دوم


audio: qkHVFNO4F20_0082.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
یعنی همین آقای احمد مدنی که تخریب هم شده بود کمتر از سه میلیون نفر بود رای حسن حبیبی چقدر بود؟ یک میلیون هم نشد ای کاش می‌دانستیم آرای باطله چقدر بود


audio: qkHVFNO4F20_0083.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
گرچه می‌دانیم آرای باطله صد و پنجاه هزار تا بود نفر چهارم بود چهارم به بعد، پشت آرای باطله بودند بعد از آقای حبیبی آرای باطله قرار می‌گرفت اجازه بدید کمی نازک شیم حالا در رقیب آقای بنی‌صدر حزب جمهوری اسلامی که توسط روحانیون برجسته‌ای مثل آیت‌الله بهشتی تاسیس شده بود با بنی‌صدر اختلافات زیادی داشتند رقیب اصلی بنی‌صدر حزب جمهوری اسلامی بود اینجا پرانتز یادآوری کنم نطق عزت‌الله سحابی رو در مجلس


audio: qkHVFNO4F20_0084.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
که آقا حزب جمهوری اسلامی خیلی سد راه دولت بنی‌صدر شد به‌هرحال حزب جمهوری اسلامی آن زمان تو انتخابات ریاست جمهوری اول از جلال‌الدین فارسی حمایت کرد که عرض کردم مشخص شد ایشون اصالتش افغانستانیست و نمی‌تونست کاندید باشه برای ریاست جمهوری ایران در ادامه دیگه حزب جمهوری اسلامی فرصت نکرد نامزد جدید و قوی معرفی کنه نتیجه؟ رفت پشت دکتر حسن حبیبی ایستاد از ایشون حمایت کرد و کی بود حسن حبیبی؟


audio: qkHVFNO4F20_0085.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
تو دولت هاشمی رفسنجانی و دولت محمد خاتمی ایشون معاون اول رئیس‌جمهور بود اون زمان حسن حبیبی شد نامزد حزب جمهوری اسلامی و شدیدا هم شکست خورد عرض کردم رایش به یک میلیون هم نرسید در مقابل یازده میلیون رای ابوالحسن بنی‌صدر حالا چه شد؟ اختلاف طبعا بیشتر شد و بیشتر در ادامه عرض می‌کنم


audio: qkHVFNO4F20_0086.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
یه روایتی هست که حزب جمهوری اسلامی نامه‌ای می‌نویسد به رهبر انقلاب آن زمان و گلایه می‌کند و می‌گوید متجددین علیرغم اختلافاتشان در بیرون راندن اسلام همدست شده‌اند این اعتراض در حالی بود که تازه حسن حبیبی سوم شده بود دوم هم نشده بود احمد مدنی که نامزد جبهه‌ی ملی بود رقیب اصلی بنی‌صدر به حساب میومد و در انتخابات دوم شده بود حسن حبیبی سوم اما به‌هرحال بنی‌صدر از این مرحله عبور می‌کند


audio: qkHVFNO4F20_0087.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
برنده‌ی انتخابات می‌شود با همه بالا و پایین‌ها و او می‌شود اولین رئیس‌جمهور ایران ابوالحسن بنی‌صدر هفتاد و شش درصد آرا رو کسب می‌کنه حدود یازده میلیون از چهارده میلیون رای‌دهنده به ایشون رای دادند حسن حبیبی، احمد مدنی، صادق طباطبایی داریوش فروهر، صادق قطب‌زاده، کاظم سامی محمد مکری، حسن غفوری فرد و حسن آیت


audio: qkHVFNO4F20_0089.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
یک اشاره‌ی تاریخی کنیم بد نیست ما در قسمت 37 روز پس از رجایی اشاره کردیم که یک زمانی در انتخابات ریاست جمهوری 1360 به آقای مهدوی کنی گفتند آقا شما بکش کنار که ما یک کاندید قوی داشته باشیم، برنده شیم ایشون خیلی راحت حاضر نشد گفت من کناره‌گیری نمی‌کنم مهدوی کنی زمان پیروزی انقلاب دبیر کل جامعه روحانیت مبارز بود و با حزب جمهوری اسلامی اختلافات جدی داشت


audio: qkHVFNO4F20_0090.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
در فضای سیاست تو اولین دوره‌ی انتخابات ریاست جمهوری از کی حمایت کرد مهدوی کنی؟ شما بفرمایید طبعا ابوالحسن بنی‌صدر که این البته پیش‌بینیش سخت نبود حزب جمهوری اسلامی رقیب بنی‌صدر بود طبیعتا مهدوی کنی هم رقیب حزب جمهوری اسلامی حمایت کرد از بنی‌صدر سوال، روحانیون دیگری که از بنی‌صدر حمایت کردند چه کسانی بودند؟ این برگه‌های جذاب انقلاب است سید مرتضی پسندیده، برادر رهبر انقلاب


audio: qkHVFNO4F20_0091.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
سید حسین خمینی، فرزند سید مصطفی خمینی شهاب‌الدین اشراقی، داماد رهبر انقلاب این‌ها حامیان ابوالحسن بنی‌صدر بودند در نهایت بنی‌صدر رئیس‌جمهور شد و پس از پیروزی هم ریاست شورای انقلاب به او محول شد چند روز بعد در 30 بهمن 58 رهبر انقلاب در حکمی ابوالحسن بنی‌صدر را به فرماندهی کل قوا هم منصوب کرد


audio: qkHVFNO4F20_0093.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
بنی‌صدر در اوج بود اما حزب جمهوری اسلامی عرض کردم شدیدا مخالف بود با او و قدرتش نتیجه چه شد؟ زمانی که 24 اسفند ماه تو انتخابات اولین دوره مجلس شورای اسلامی این حزب اکثریت کرسی‌ها رو مال خود کرد عملا حزب جمهوری اسلامی مجلس رو در دست گرفت با قدرت شروع کردند به چالش کشیدن رئیس جمهور ابوالحسن بنی‌صدر یکی از این چالش‌ها چه بود؟ مجبور کردند بنی‌صدر رو


audio: qkHVFNO4F20_0094.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
که محمدعلی رجایی را به‌عنوان نخست‌وزیر انتخاب کن پرانتز، طبعا اون زمان شما به می‌دانید نظام سیاسی ما نظام نخست‌وزیری بود رئیس جمهور که نخست‌وزیری را انتخاب می‌کند و اعلام می‌کند مجلس در این انتخاب بسیار تاثیرگذار بود و اینجا می‌بینیم حزب جمهوری اسلامی مخالفت می‌کرد با بنی‌صدر خیلی باهاش حال نمی‌کرد مجبورش کرد کسی رو بذاره نخست‌وزیر که اون‌ها می‌خواستند و این اتفاق هم افتاد حالا سوال


audio: qkHVFNO4F20_0096.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
اختلافات حزب جمهوری اسلامی و بنی‌صدر خیلی زود به سپاه کشیده شد به‌ویژه با آغاز جنگ ایران و عراق مهرماه 1359 این اختلافات بیشتر شد مثلا در مورد نحوه‌ی مدیریت جنگ ایران و عراق و نقش سپاه در امور داخلی کشور شدیدا اختلاف وجود داشت بین کی؟ رئیس‌جمهور و حزب جمهوری اسلامی در ادامه شما بشنو بین رئیس‌جمهور و نخست وزیرش آقای بنی‌صدر و آقای رجایی


audio: qkHVFNO4F20_0097.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
مثال بزنیم، آقای رجایی و بنی‌صدر سر کابینه اختلاف داشتند این رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر اگه با هم همراه نباشن که خب کار پیش نمیره، نبودند عملا بنی‌صدر می‌گفت کابینه باید ائتلافی باشد آقای رجایی چی می‌گفت؟ می‌گفت نه آقا چی ائتلافی باشه؟ باید یه دست باشه کابینه که ما بتونیم کارو پیش ببریم به‌هرحال این اختلاف وجود داشت یعنی بنی‌صدر می‌گفت از تمام طیف های سیاسی باید بیاریم ائتلاف ایجاد کنیم کل کشور یه دست بشه


audio: qkHVFNO4F20_0098.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
آقای رجایی می‌گفت نه همه باید همفکر باشن سر انتخاب دو وزیر دیگه این اختلاف واقعا جدی شد به توافق هم نرسیدن یکی وزارت دارایی بود که محسن نوربخش از طرف آقای رجایی معرفی شد بعدی هم وزارت بازرگانی بود که دو نفر از طرف آقای رجایی مد نظر بودند آقای رضا صدر و آقای سید اسدالله لاجوردی حالا چرا و چگونش رو ما کار نداریم، به‌هرحال به جز این دو وزارتخونه سر یه سری دیگه از وزارتخونه‌ها هم


audio: qkHVFNO4F20_0099.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
عرض کردم اختلاف وجود داشت سر کابینه کلا اختلاف بود مثال وزارت امور خارجه، اختلاف بود سرش گرچه اون در نهایت حل شد مهندس میرحسین موسوی، گزینه‌ی رجایی بود و تونست بنشینه بر کرسی وزارت امور خارجه یعنی حرف، حرف رجایی شد اما اختلافات فقط به همین تشکیل کابینه محدود نشد متاسفانه در ادامه هر چه زمان جلوتر می‌رفت اختلافات رئیس‌جمهور و نخست‌وزیرش دو عامل اصلی امور اجرایی کشور


audio: qkHVFNO4F20_0101.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
دوران ریاست جمهوری بنی‌صدر با تنش‌های زیادی همراه بود از جمله انقلاب فرهنگی در دوران ایشون اتفاق افتاد این بحث انقلاب فرهنگی البته یک پادکست جداگانه است علاقه‌مند بودید بنویسید مفصل صحبت خواهیم کرد اما مختصر اینجا عرض کنم که بنی‌صدر به نوعی حامی انقلاب فرهنگی بود گرچه بعدها این رو تکذیب کرد گفت خیر آقا اساسا انقلاب فرهنگی اومده بود که دانشگاه رو از بنی‌صدر محروم کنه، این حرف‌ها نیست اما به‌هرحال شواهدی وجود دارد


audio: qkHVFNO4F20_0102.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
که می‌فرماید آن شواهد، داستان این طور نبوده است و انقلاب فرهنگی، زیرجولکی مورد تایید بنی‌صدر بوده است و اساسا گفته می‌شود دوم اردیبهشت 59 مصوبه‌ی انقلاب فرهنگی رو شخص آقای بنی‌صدر قرائت کرده هرچند اینم تکذیب می‌کنه آقای بنی‌صدر به‌هرحال این هم داستان انقلاب فرهنگی که شدیدا حاشیه دارد در همان روزهای ریاست جمهوری بنی‌صدر


audio: qkHVFNO4F20_0103.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
یک اتفاق مهم‌تر از انقلاب فرهنگی هم افتاد تبدیل شد اون اتفاق به یک چالش اساسی برای دولت دیگه انقلاب فرهنگی رو بیخیال شدن چه اتفاقی؟ چه موضوعی؟ عرض می‌کنم


audio: qkHVFNO4F20_0104.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
قطعا جنگ ایران و عراق موضوعی مهمتر از انقلاب فرهنگی بود جنگ تمام این بحران‌ها مدام فاصله‌ی بین بنی‌صدر با حزب اصلی فضای سیاسی اون روزگار ایران رو یعنی حزب جمهوری اسلامی که مخالف بنی‌صدر هم بود یه جورایی، بیشتر می‌کرد شما نگاه کنید مدام اتفاق افتاد اجبار به قبول کردن آقای رجایی به عنوان نخست‌وزیر اختلاف سر کابینه‌ها که یه جایی دیگه خیلی هم بالا گرفت


audio: qkHVFNO4F20_0105.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
انقلاب فرهنگی و بعد جنگ این‌ها همه پایه‌های اختلاف بود هر روز اختلافات بیشتر میشد بین آقای ابوالحسن بنی‌صدر رئیس جمهور و حزب غالب اون روزگار، حزب جمهوری اسلامی طی تمام این وقایع هم حتی اگر اتفاقاتی می‌افتاد که این دو تا یعنی حزب جمهوری اسلامی و بنی‌صدر نظرات یکسان داشتند یعنی سر یه قضیه‌ای با هم موافق بودند این موافقت و همسویی


audio: qkHVFNO4F20_0106.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
هیچوقت نتونست آتش اختلاف بین این دو رو کم کنه مثال بزنیم عاشورای 1359 آقای بنی‌صدر یک سخنرانی تند انجام میده میگه، من نقل قول می‌کنم میگه در قانون اساسی ما شکنجه مگر حرام نشد؟ ممنوع نشد؟ خب ما شکنجه می‌کنیم رژیم قبل هم همین کار را می‌کرد و همین کافی بود کافی بود تا حزب جمهوری اسلامی با توپ پر حمله کنه به بنی‌صدر حالا نکته چی بود؟ این بود که وقتی بنی‌صدر این حرف‌ها رو میزد


audio: qkHVFNO4F20_0107.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
جمعیت حاضر براش دست میزدن و سوت تو روز عاشورا، واویلا شما خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل که فرداش چی میشه در ادامه کار به جایی رسید که سراغ رهبر انقلاب رفتند و این اختلافات بیشتر و بیشتر شد به اون سطح کشیده شد به نظر می‌رسد روز به روز بر تعداد مخالفان بنی‌صدر در دل ساختار سیاسی حاکم اضافه می‌شد


audio: qkHVFNO4F20_0108.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
و کار به جایی رسید که سران دو قوه‌ی دیگر مملکت یعنی قوه‌ی قضاییه و قوه‌ی مقننه ریاست قوه‌ی مجریه را دشمن شماره‌ی یک خود می‌دانستند در واقع علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی و سید محمد بهشتی ابوالحسن بنی‌صدر را دشمن شماره‌ی یک خود می‌دیدند


audio: qkHVFNO4F20_0109.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
ابتدای این قسمت عرض کردم سال 1400 هم رئیس قوه‌ی قضائیه نامزد انتخابات ریاست جمهوری شد در ایران و یک اقتصاد خوانده‌ی کبودرآهنگی رو شکست داد و تبدیل شد به رئیس جمهور زمان بنی‌صدر هم رئیس قوه‌ی قضائیه می‌خواست وارد رقابت بشه و اقتصاد خوانده‌ی کبودرآهنگی داستان ما ابوالحسن بنی‌صدر رو شکست بده به‌هرحال در عمل این اتفاق نیفتاد بنی‌صدر صاحب قدرت شد و رئیس جمهور


audio: qkHVFNO4F20_0110.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
اما اختلاف روز به روز بیشتر شد آقای بنی‌صدر در ادامه رسما اعلام کرد که آقا قدرت دارد به شکل انحصاری به دست حزب جمهوری اسلامی می‌افتد من با این انحصار مخالفم اوه ابوالحسن بنی‌صدر در راه این مخالفت و بازی های سیاسی مشمول حذف و تصفیه شد


audio: qkHVFNO4F20_0111.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
پیش از این در مورخ ما یک قسمت مفصل درباره‌ی داستان تسخیر سفارت آمریکا توسط دانشجویان پیرو خط امام صحبت کردیم قسمت سیزده آبان که پیشنهاد می‌کنم حتما ببینید از یوتیوب مورخ اونجا بنده عرض کردم بنی‌صدر دنبال حل و فصل این ماجرا بود معتقد بود اقدام دانشجوها در تصرف سفارت آمریکا بر خلاف مصالح ملت و انقلاب است و این ماجرا انقلاب اسلامی را به نحو نامناسبی تحریف می‌کند


audio: qkHVFNO4F20_0112.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
اما مخالفت بنی‌صدر با دانشجویان پیرو خط امام فقط مربوط به گروگانگیری نبود، این نکته‌ی مهمی‌ست او با مدل آزادی گروگان‌ها هم مخالف بود زمانی که گروگان‌ها آزاد شدند بنی‌صدر معتقد بود آقا ریاست جمهوری کلا در جریان حل و فصل شدن این بحث گروگان‌ها چرا نبود؟ اقدام نهایی دولت، منطبق با مصوبه‌ی مجلس نبود و این غلط است آقا درواقع آقای بنی‌صدر


audio: qkHVFNO4F20_0113.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
با این دانشجویان پرشور انقلابی هم اختلاف داشت با گروهی که اون روزگار تاثیر جدی در مناسبات کشور داشتند شاید آقای بنی‌صدر این مناسبات رو جدی نگرفت با همه رفت توی کل‌کل و دعوا حالا همه این اختلافات به کنار جنگ شروع شد اوضاع دیگه خیلی کیشمیشی شد فقط به این توجه کنیم که وقتی جنگ آغاز شد ابوالحسن بنی‌صدر رئیس جمهور در نامه‌ای به رهبر انقلاب


audio: qkHVFNO4F20_0114.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
وزیران کابینه‌ی آقای رجایی که نخست‌وزیر مملکت بود را بی‌کفایت و تهدیدی بزرگتر از تجاوز عراق به خاک کشور خواند شما ببین اختلافات درونی دولت رو رئیس‌جمهور و نخست‌وزیرش رو آقای بنی‌صدر قاطی کرده بود


audio: qkHVFNO4F20_0115.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
شما به می‌دانید که همین اختلافات درونی نتیجش چه شد؟ برکناری بنی‌صدر از مقام ریاست جمهوری سی و یکم خرداد 1360 مخالفان بنی‌صدر به خصوص حزب جمهوری اسلامی مدام از خیانت بنی‌صدر در جنگ می‌گفتند و او رو آمریکایی می‌خواندند لقب آمریکایی دادند به بنی‌صدر هرچند سال‌ها بعد و در آخرین روزهای دهه‌ی هشتاد خورشیدی علی شمخانی که از فرماندهان جنگ بود


audio: qkHVFNO4F20_0116.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
و زمانی هم به عنوان دومین و آخرین وزیر سپاه فعالیت می‌کرد زمانی وزارت سپاه ما داشتیم ایشون گفت هیچ هم اینطوری نبود آقا بنی‌صدر در جنگ خیانتی نکرد نقل قول آقای شمخانی‌ست اما سوال، آیا در تمام ساختار سیاسی اون روزگار ایران همه مخالف بنی‌صدر بودند؟ آیا حامیان بنی‌صدری هم وجود داشتند؟ و اگر داشتند چه کسانی بودند؟ درواقع در اون عصر پسا انقلاب


audio: qkHVFNO4F20_0117.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
که همه عضو یک حزب و گروه سیاسی بودند ابوالحسن بنی‌صدر عضو کدام حزب بود؟ کیا ازش حمایت می‌کردند؟ عرض می‌کنم


audio: qkHVFNO4F20_0118.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
در ادامه خواهیم گفت که بنی‌صدر تو یک مقطعی به صورت استراتژیک و موقت همسو شد با مجاهدین خلق اما قبل از اون و زمانی که رئیس‌جمهور بود همانند بسیاری دیگر از رئیس‌جمهورهای بعد از خودش تا همین لحظه که با هم صحبت می‌کنیم ایشون هم گفت آقا من مستقلم اصلا این وسطم، نه راستم نه چپ، حزبی وجود نداره تاریخ تکرار می‌شود آقای مسعود پزشکیان آخرین رئیس جمهور


audio: qkHVFNO4F20_0119.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
و رئیس‌جمهور فعلی هم همین رو فرمودند وقتی از ایشون از حزب پرسیدند، یه جوری قاطی کرد یعنی پرسیدن شما کدوم حزبی؟ یه جوری قاطی کرد که تو گویی کار حزبی کردن اصلا کفر ابلیس است به‌هرحال آقای بنی‌صدر هم حزبی نبود ادعاش این بود خودش تنهایی یه دفتری راه انداخته بود اون زمان به نام دفتر هماهنگی همکاری‌های مردم با رئیس‌جمهور و یه جورایی حزب غیر رسمی آقای بنی‌صدر بود یه سری بهش می‌گفتن حزب بی نام و نشان


audio: qkHVFNO4F20_0120.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
واقعا اسمش بود حزب بی نام و نشان حالا سوال، آیا این حزب بی نام و نشان آقای بنی‌صدر فقط کارش ارتباط برقرار کردن بین مردم و رئیس‌جمهور بود؟ شما به می‌دانید اما اجازه بدید بنده هم عرض کنم


audio: qkHVFNO4F20_0121.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
خیر بله، حزب بی نام و نشان بنی‌صدر فعالیت سیاسی می‌کرد، بیا و ببین اصلا مگه میشه؟ یکی در سطح رئیس‌جمهور یک کشور بزرگی مثل ایران کار کند و جریان سیاسی خود را نداشته باشد؟ اصلا نشده حزب بی نام و نشان بنی‌صدر یه جوری فعال بود اون زمان که مثلا تو انتخابات مجلس اول لیست داد خب اگه حزب نیستید، لیست نماینده‌ها چیه برای مجلس؟


audio: qkHVFNO4F20_0122.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
گرچه عرض کردم شدیدا شکست خورد از حزب جمهوری اسلامی از تهران فقط یکی از نامزدهای اون لیست وارد مجلس شد و کی بود؟ سرکار خانم اعظم طالقانی بد نیست پرانتز این رو اشاره کنیم دختر مشهور آیت‌الله طالقانی الباقی رای نیاوردند مثلا فتح‌الله بنی‌صدر برادر آقای بنی‌صدر رای نیاورد حالا یکی دیگه از افرادی که از طریق همین حزب بی نام و نشان وارد مجلس شد، البته از تهران نه


audio: qkHVFNO4F20_0123.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
یک دندونپزشکی بود به نام احمد غضنفرپور نماینده لنجان بود آن زمان در مجلس اول تقریبا میشه گفت تنها کسی که وقتی اوضاع بنی‌صدر به هم خورد توی مجلس رفت نطقی کرد در دفاع از بنی‌صدر و رئیس جمهور همین آقای نماینده بود و اینجا شاید شما فکر بفرمایید که خب کاریست طبیعی، مجلسه، نماینده آزاده حرف بزنه نگاه‌های سیاسی متفاوت حالا یه نماینده‌ای رفته پشت تریبون مجلس


audio: qkHVFNO4F20_0124.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
کارش اصلا اینه، بره فکرشو بگه رفته حالا از رئیس‌جمهور دفاع کرده چون نظرش اینه که باید دفاع کنه خیر، نه اینجوریا نیست حداقل اون زمان به نظر می‌رسید کار طبیعی نبود بی‌خیال تمام پروتکل‌های مصونیت نمایندگان این آقای غضنفرپور بعد از نطق دستگیر میشه، زندان یعنی شما کار رو ببین نماینده مجلس نطق کرد رفت زندان از بنی‌صدر حمایت کرده بود بازم مثال داریم


audio: qkHVFNO4F20_0125.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
احمد سلامتیان که امروز در خارج از ایران مشغول فعالیت سیاسیه همچنان اون زمان نماینده اصفهان بود و البته مسئول دفتر هماهنگی ابوالحسن بنی‌صدر مهمترین حامی بنی‌صدر تو مجلس اول این آقای سلامتیان بود زمانی که طرح عدم کفایت سیاسی بنی‌صدر مطرح شد در مجلس ایشون هم رفت سخنرانی کرد در دفاع از بنی‌صدر که باز شاید شما فکر بفرمایید کاریست طبیعی اما عرض کردم اون زمان نبود


audio: qkHVFNO4F20_0127.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
اما چه شد که بنی‌صدر سی و یکم خرداد 1360 با رای عدم کفایت مجلس از ریاست جمهوری برکنار شد چجوری شد که سطح اختلافات انقدر بالا رفت؟ که رئیس‌جمهور مستقر استقرارش رو از دست داد؟ رفت پی کارش برای پاسخ به این سوال اجازه بدید بازگردیم به چند ماه قبل چهاردهم اسفند 1359 سالگرد درگذشت محمد مصدق در دانشگاه تهران برگزار شد


audio: qkHVFNO4F20_0128.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
رئیس جمهور بنی‌صدر سخنران این سالگرد بود و یک رویارویی جدی و پر تنش به وجود اومد بین هواداران و مخالفان بنی‌صدر تو سالگرد آقای مصدق چهار کشته، صئ و پنجاه مجروح و بیش از صد و چهل بازداشتی برای یک سخنرانی این شد یک چالش جدید برای دولت بنی‌صدر از پس این درگیری‌ها یک جلسه‌ی مشترک


audio: qkHVFNO4F20_0129.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
با حضور رهبر انقلاب و سران انقلاب برگزار شد یک جلسه‌ی فوری اوضاع دیگه خراب بود این جلسه برگزار شد بیست و پنج اسفند ماه 9 روز بعد از اون اتفاق و نتیجه این جلسه چه شد؟ بنا شد یک هیات سه‌نفره تشکیل بشه محمدرضا مهدوی کنی، محمد یزدی و شهاب‌الدین اشراقی اینا کیا بودن حالا اون زمان؟ به ترتیب، نمایندگان رهبر انقلاب، محمدرضا مهدوی


audio: qkHVFNO4F20_0130.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
نماینده حزب جمهوری اسلامی، محمد یزدی و شهاب الدین اشراقی، نماینده آقای بنی‌صدر اینا تعیین میشن که یک کاری بکنن حل و فصل بکنن داستان رو رهبر انقلاب برای جلوگیری از هر گونه سوءاستفاده‌ی گروه های مخالف نظام رئیس جمهور، بنی‌صدر نخست وزیر، رجایی رئیس دیوان عالی کشور یعنی آقای بهشتی و رئیس مجلس شورای اسلامی وقت یعنی آقای هاشمی رفسنجانی را


audio: qkHVFNO4F20_0131.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
تا پایان جنگ تحمیلی از هر گونه سخنرانی منع کرد و از طرفی ائمه جمعه و جماعات را به پرهیز از سخنان تفرقه آمیز سفارش کرد


audio: qkHVFNO4F20_0132.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
با وجود اینکه شورایی تشکیل شد اما اختلافات فروکش نکرد که نکرد نتیجه فروکش نکردن چه شد؟ شما میدانید سی و یکم خرداد 1360 بنی‌صدر توسط مجلس استیضاح شد یک دهم تیر همان سال از ریاست جمهوری عزل فرآیند بررسی کفایت سیاسی رئیس جمهور در غیاب بنی‌صدر انجام شد از کی؟ از بیست خرداد 1360 آغاز شد تا 31 خرداد ادامه داشت


audio: qkHVFNO4F20_0133.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
که 1 تیر هم دیگه انجام شد و عزل شد سی و یکم خرداد 1360 بد نیست به این اشاره کنیم با اکثریت صد و هفتاد و هفت رای موافق در مقابل دوازده رای ممتنع و یک رای مخالف رای آورد طرح عدم کفایت رئیس‌جمهور آقای بنی‌صدر و عملیاتی شد مهدی بازرگان، ابراهیم یزدی، یدالله سحابی احمد سلامتیان، علی گلزاده‌ی غفوری، اعظم طالقانی


audio: qkHVFNO4F20_0134.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
حسین انصاری راد، احمد صدر حاج سیدجوادی، علی‌اکبر معین‌فر، احمد غضنفرپور سیدمحمدمهدی جعفری، محمد مجتهد شبستری و هاشم صباغیان نیاز بود واقعا نام ببریم، اینها از جمله نمایندگانی بودند که در جلسه‌ی عدم کفایت رئیس‌جمهور حضور نداشتند کلا در واقع مخالف عزل بنی‌صدر بودند اما اصلا نیامدند که بخوان رای مخالف بدن از این طیفی که عرض کردم


audio: qkHVFNO4F20_0135.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
فقط عزت‌الله سحابی حضور پیدا کرد و از طرف جمعی که حاضر نبودند با برکناری بنی‌صدر مخالفت کرد با همون تک رای مخالف و البته حسابی علیه مخالفان شناخته‌شده‌ی بنی‌صدر یعنی روحانیون اصلی حزب جمهوری اسلامی صحبت کرد بنده یه بخشی از صحبت‌های ایشون رو در ابتدای این قسمت عرض کردم


audio: qkHVFNO4F20_0136.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
اما موافقان برکناری بنی‌صدر که در مجلس صحبت کردند چه کسانی بودند؟ آیت‌الله خامنه‌ای، حسن آیت، محمد موسوی خوئینی‌ها عبدالحمید دیالمه، محمد رشیدیان، فواد کریمی محمد یزدی و و و عرض کردم یک صف طویل بود حالا یک نکته‌ی جالبی وجود داره به قدری اون‌هایی که تو جلسه‌ی مجلس ثبت نام کرده بودند تا در موافقت با عزل بنی‌صدر صحبت کنند، زیاد بودند


audio: qkHVFNO4F20_0137.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
که حسن روحانی، نماینده وقت مجلس اومد یه فنی زد به عنوان مخالف استیضاح ثبت نام کرد که صفش کمتر بود انگار مثلا نونواییه رفته یه دونه‌ای ثبت نام کرده رفت از طریق مخالف پشت تریبون ولی علیه بنی‌صدر صحبت کرد ایشون در مورد لزوم برکناری بنی‌صدر ایشون صحبت کرد یعنی آقای روحانی پولتیک زد جالبه اون پایین تو صحن مجلس کسانی که با این کلک روحانی مخالف بودند


audio: qkHVFNO4F20_0138.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
وایساده بودند داشتند داد و قال میکردن علیه روحانی که آقا تو چرا بی صف رفتی؟ من می‌خواستم برم و کی داد و قال می‌کرد؟ اصل کاری صادق خلخالی ما در قسمت مربوط به خود آقای خلخالی توضیحاتی دادیم این مدل داستان های ایشون رو اون قسمت رو ببینید از یوتیوب مورخ چون با حزب جمهوری اسلامی زاویه داشت آقای خلخالی دیگه وایساده بود دعوا برای اینکه حسن حبیبی، کاندیدای این حزب هم رای نیاره آقای خلخالی تو انتخابات ریاست جمهوری از بنی‌صدر حمایت کرده بود


audio: qkHVFNO4F20_0139.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
جالبه داستان آقای خلخالی در قسمت ایشون مفصل گفتیم به نظر می‌رسید خیلی آقای خلخالی همدل نبود با عزل بنی‌صدر به‌هرحال برای حفظ ظاهر پاشد اومد مجلس احتمالا رای موافق هم گویا داده به عدم کفایت رئیس جمهور اما در ادامه نارضایتیش از این واقعه رو به صورت انتقاد به رکب زدن حسن روحانی نشون داد رفت سر اون داد و بیداد کرد که تو واسه چی اومدی بی صف و اینا به‌هرحال اوضاع و احوالی بوده است آن روز


audio: qkHVFNO4F20_0140.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
در نهایت مجلس رای به عدم کفایت بنی‌صدر داد و حکم مجلس یک روز بعد به امضای رهبر انقلاب رسید بعدا گفتند که این صد و هفتاد و هفت نفر این نکته مهمیست گفتند آقا این صد و هفتاد و هفت نفر دو سوم دویست و هفتاد نماینده مجلس نمی‌شدند که چی شد پس؟ بر اساس قانون باید دو سوم نمایندگان به یک سری از قانون های خاص حتما رای بدن برکناری رئیس جمهور باید دو سوم رای داشته باشه


audio: qkHVFNO4F20_0141.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
دو سوم دویست و هفتاد نفر چقدر میشه؟ صد و هشتاد نفر حتی زمانی که می‌خواستن هیئت رئیسه دائم تشکیل بدن برای مجلس اول که اون هم دو سوم میخواد اون زمان گفتن باید اعتبارنامه‌ی دو سوم نماینده‌ها تایید شود بعد رای گیری انجام شود برای هیئت رئیسه یعنی صد و هشتاد نفر حداقل باید اعتبارنامه‌شون تایید بشه نتیجه، یک سوال پیش میاد آیا در مورد عزل بنی‌صدر آن روز قانون تغییر کرد؟ قانون حد نصاب دو سوم تغییر کرد؟


audio: qkHVFNO4F20_0142.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
عزل بنی‌صدر اما شروع گرفتاری بود با عزل او، مجاهدین خلق در اطلاعیه‌ای رسما مبارزه مسلحانه علیه جمهوری اسلامی رو اعلام کردند اوضاع خراب شد بنی‌صدر در زمان صدور حکم برکناریش کجا بود؟ کرمانشاه از همون زمان تو خونه‌ی ناصر تکمیل همایون جامعه‌شناس و تاریخ نگار مشهوری که عضو جبهه ملی هم بود، پنهان شده بود بعد از عزل او به همراه مسعود رجوی از ایران خارج میشه


audio: qkHVFNO4F20_0143.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
ما در قسمت مربوط به خلبان بهزاد معزی ماجرای فرار بنی‌صدر و مسعود رجوی رو مفصل گفتیم که اصلا خودش یه داستان عملیات غیرممکن بود پیشنهاد می‌کنم ببینید از یوتیوب مورخ به‌هرحال با فرار بنی‌صدر از ایران فصل جدیدی در زندگی او آغاز می‌شه همسرش عذرا حسینی در ایران بازداشت می‌شه در ادامه با وساطت یه سری از انقلابیون مثل آقای موسوی اردبیلی، آزاد می‌شه ایشون


audio: qkHVFNO4F20_0145.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
ابوالحسن بنی‌صدر از ایران خارج شد رفت فرانسه و اونجا به فعالیت‌های سیاسی خودش ادامه داد در اولین سخنرانیش تو فرانسه به زبان فرانسوی اعلام کرد که آقا در ایران باید یک انقلاب دیگر رخ دهد و هستیم تا بساط استبداد چیده شود و از این جور حرف‌ها بعد از خروج از ایران بنی‌صدر با مسعود رجوی در تاسیس شورای ملی مقاومت که عنوانش جی بود؟ حکومت جانشین جمهوری اسلامی


audio: qkHVFNO4F20_0146.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
برای تشکیل این با مسعود رجوی همکاری کرد اتحاد این گروه با بنی‌صدر توی همین مقطع و از اون ور ازدواج مسعود رجوی با فیروزه، دختر بنی‌صدر به نظر می‌رسید همش یک هدف داشت استفاده از شهرت تبلیغاتی و ارتباطات قدیمی بنی‌صدر ما در قسمت داستان مریم و مسعود رجوی در رابطه با این مسئله مفصل گفتیم که آقای مسعود رجوی هوشمندی کرد گفت دختر اینو بگیرم، با این تیم شم توی سیاست


audio: qkHVFNO4F20_0147.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
اینو دنیا می‌شناسن، حداقل بیشتر از من منو کی می‌شناسه غیر از تو ایران؟ به‌هرحال این اتفاق میفته اما این رفاقت بین این دو طولانی نمیشه چه رفاقت چه همکاری


audio: qkHVFNO4F20_0149.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
با رهبری سازمان مجاهدین خلق داشت آقای بنی‌صدر از جمله به واسطه ارتباطی که مجاهدین خلق با عراق گرفته بودن وسط جنگ ایران و عراق رفت سمت صدام بنی‌صدر جدا شد از این گروه یه جورایی شورای ملی مقاومت منحل شد دختر بنی‌صدر هم از مسعود رجوی جدا شد و همونجا توی پاریس موند و پزشکی خوند و متخصص شد


audio: qkHVFNO4F20_0150.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
خب، با قطع رابطه با مجاهدین خلق ابوالحسن بنی‌صدر چه کرد؟ او در فرانسه یک هفته نامه به نام انقلاب اسلامی در هجرت رو منتشر کرد و ادامه داد، منظم منتشر کرد بنی‌صدر در کنار این چه کرد؟ یه سری کتاب، رشته کتاب در زمینه مسائل گوناگون اسلامی نوشت کتابهایی که مثل خودش تو بازار روشنفکری طرفداران زیادی پیدا نکرد به هر دلیلی


audio: qkHVFNO4F20_0151.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
به‌هرحال آقای بنی‌صدر تمام تلاشش رو می‌کرد که از جریان سیاسی ایران دور نمونه از قافله دور نمونه اسمش از اخبار عملا خارج نشه حتی تو ماجرای دادگاه میکونوس که جمهوری اسلامی متهم به ترور رهبران مخالف کرد شده بود توی اون دادگاه ابوالحسن بنی‌صدر علیه نظام جمهوری اسلامی شهادت داد


audio: qkHVFNO4F20_0152.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
بررسی تمام ابعاد زندگی بنی‌صدر قطعا نیاز به تحقیق و پژوهش و زمان بیشتری دارد اما ما در دقایق اخیر از پایه های اصلی زندگی او صحبت کردیم از تاثیرات او در سیاست از نگاه او در اقتصاد که اقتصاد چپ را با نگاه اسلامی تلفیق کرد و تبدیل کرد به ریل اصلی اقتصادی بعد از انقلاب به‌هرحال امروز


audio: qkHVFNO4F20_0153.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
اگر لانگ‌شات به ابوالحسن بنی‌صدر بنگریم از دور به این مسئله خواهیم رسید که بنی‌صدر برای نسل جوان یک مسئله‌ی عجیب دارد یه سوال عجیب و آن چیست؟ چگونه می‌شود فردی با محبوبیتی مثال‌زدنی رئیس‌جمهور شود؟ هفتاد و شش درصد آرا را به خود اختصاص دهد اما از پس به زیر کشیده شدن از صندلی قدرت


audio: qkHVFNO4F20_0154.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
به زودی و عجیب فراموش شود؟ ابوالحسن بنی‌صدر شخصیتیست که واقعا طرفداران چشمگیری ندارد اما اندک طرفداران پرشور دارد به نوعی میشود گفت اغلب مورخین و سیاستمداران و شما بشنو مردم به شکلی به نحوی منتقد روش و منش او هستند


audio: qkHVFNO4F20_0156.opus
source: youtube
source_id: qkHVFNO4F20
invalidation: VALID
text:
کجای راه را اشتباه رفت؟ چه شد که او از کشتی انقلاب پیاده و تو گویی به بیرون پرتاب شد؟ قضاوتش با شما روز، داخلی، بیمارستانی در پاریس


audio: yPTvpaaPZI8_0001.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
توجه کنید ما، ایالات متحده با بمباران کامبوج باعث شدیم چی بشه؟ با سقوط پادشاه، پل پوت روی کار اومد رهبر خمرهای سرخ و چه اتفاقی افتاد؟ یکی از بدترین نسل‌کشی‌های تاریخ رقم خورد این بخشی از سخنرانی برنی سندرز یکی از گزینه‌های کاندیداتوری حزب دموکرات آمریکا در سال 2016 میلادی


audio: yPTvpaaPZI8_0002.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
در مناظره با هیلاری کلینتون کاندیدای دیگر این حزب بود جمله‌ای که شاید بخشی از سیاه‌ترین دوران تاریخ جهان رو شرح داد این اما همه ماجرای کامبوج قرن بیستم نبود دوران سیاه این کشور جزئیاتی داره بسیار شنیدنی، این که پل پوت کی بود؟ خمرهای سرخ اساسا کیا بودن؟ پل پوت چطور به قدرت رسید؟


audio: yPTvpaaPZI8_0003.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
آرمانش چی بود؟ و چرا از خون، سیراب نمیشد؟ ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ بخشی از تاریخ کشور کامبوج در دل سیاهی مطلق سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: yPTvpaaPZI8_0004.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی مورخ منابع این قسمت رو معرفی می‌کنیم ما دو کتاب و دو فیلم سینمایی رو منبع قرار دادیم در این قسمت اول کتاب پل پوت کابوس سرخ نوشته فیلپ شورت دوم کتاب تاریخ جهان نوشته آقای فیلیپه فرناندس و دو سینمایی اول دو فیلم سینمایی کشتزارهای مرگ اثر رولند جافه


audio: yPTvpaaPZI8_0006.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
بین سال‌های 1925 میلادی تا 1928 در روستای پرک اسباوو در شمال شرقی کامبوج پسری به دنیا اومد به اسم سالوت سار کسی که بعدا به پل پات یا اونطور که در فرهنگ لغت تاریخ سیاسی ایران‌زمین متداوله پل پوت شناخته شد سار بچه هشتم بین 9 فرزند


audio: yPTvpaaPZI8_0007.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
از یک مادر بودایی معتقد بود پدرش هم یک کشاورز نسبتا پولدار در سطح روستاشون بود ایشون یعنی آقای پدر صاحب بیش از 20 هکتار شالیزار برنج و یک گله کوچ گاو بود با این ترکیب یک خانواده از اقوام خمری و چینی به صورت مختلط تشکیل شدند یعنی یه رگ خمری داشتند، یک رگ چینی


audio: yPTvpaaPZI8_0009.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
خب قبل اینکه خط داستانی آقای سالوت سار که بعدا میشه پل پوت رو ادامه بدیم و بگیم اصلا کی و چطور اسمش تغییر کرد یکم این داستان قوم خمر و اساسا تاریخ کامبوج رو باهم بشکافیم کامبوج در طول تاریخش برای مدت زمان طولانی‌ای جزئی از تایلند بود اما قوم خمر که خمرزبان هم هستند تونستد در قرن نهم میلادی


audio: yPTvpaaPZI8_0010.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
یه قدرتی رو در منطقه کامبوج راه بندازن و از تایلند مستقل بشن چی بود اسم این حکومت قدرتمند؟ امپراطوری خمرها این امپراطوری خمر تبدیل شد به قدرتمند‌ترین حاکمیت در تمام مناطق جنوب شرق آسیا بخش‌های زیادی از کشورهای ویتنام تایلند و مالزی امروزی جزو همین امپراطوری خمر بودند


audio: yPTvpaaPZI8_0011.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
این وضعیت تا قرن 16 میلادی ادامه داشت اما کم‌کم از قدرت امپراطوری خمر کم شد و شد حیاط‌خلوت ویتنامی‌ها عملا و تایلندی‌ها یه جورایی از 1867 کامبوج رسما به یکی از مستعمرات فرانسه تبدیل شد فرانسه البته اجازه داد پادشاهی خمر سرجاش باقی بمونه ولی به عنوان یه قدرت دست نشانده فرانسه


audio: yPTvpaaPZI8_0013.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
خب گفتیم که پدر آقای سالوت سار در منطقه خودش آدم مایه‌داری بود و البته سرشناس و به همین دلیل با خاندان سلطنتی کامبوج هم رفاقت‌هایی داشت و از ارادتمندان نزدیک خاندان خمر بود همین نزدیکی باعث شد تا فرزندانش بتونن پا در مسیر ترقی بذارن مسیری که البته برای خیلی از مردم کامبوج قفل بود عملا مثلا چی؟ مثلا هرکسی اجازه نداشت


audio: yPTvpaaPZI8_0014.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
بشه راهب صومعه بودایی چی؟ وات بتام واده‌ای، کجا؟ در پایتخت کامبوج سالوت سار اما تونست در کودکی بره در این صومعه بزرگ و به عنوان راهب مشغول بشه و کم‌کم یه جایگاهی هم برای خودش در این صومعه پیدا کنه


audio: yPTvpaaPZI8_0015.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
بنابراین آقای سار یک سالی در صومعه تحت شدیدترین نظم و نظام ممکن بود تا اینکه زد بیرون و در سال 1935 وارد یک مدرسه ابتدایی کاتولیک شد و در کنار فرزندان فرانسویان استعمارگر مشغول تحصیل شد تحصیلی که هیچ وقت البته علاقه‌ای بهش نشون نداد بیشتر به فوتبال و بسکتبال و این مسائل علاقه داشت ایشون


audio: yPTvpaaPZI8_0016.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
تا 1941 که از دبستان فارغ‌التحصیل بشه ایشون دو بار مردود میشه ایشون تا همون کلاس شیشم حالا ما کار نداریم به هر حال با نفوذ خانواده‌ش معلم‌ها هر جوری شده بهش نمره میدن پاس می‌کنه دیگه همین نفوذ هم بهش کمک می‌کنه تا وارد یک مدرسه شبانه‌روزی نمونه بشه در ادامه و تا 1947 میلادی هم اونجا تحصیل کنه


audio: yPTvpaaPZI8_0018.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
در دورانی که سالوت سار مشغول تحصیل بود یه اتفاق مهم در دنیا افتاد که تاثیرش رو روی سیاست کامبوج هم گذاشت چی بود اون اتفاق؟ شروع جنگ جهانی دوم فرانسه به سرعت مغلوب آلمان نازی شد و همین باعث تضعیف قدرتش در مستعمراتش از جمله کامبوج شد نتیجه تایلند به نیت تصاحب مجدد کامبوج به این کشور حمله کرد


audio: yPTvpaaPZI8_0019.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
و چند استان این کشور رو هم اشغال کرد در همین ایام پادشاه کامبوج هم به رحمت خدا رفت و یک پادشاه نوجوون که باز تحت حمایت فرانسه بود و اسمش هم نورودام سیهانوک بود روی کار اومد همین که سیهانوک به قدرت رسید اینبار ژاپن به کامبوج حمله کرد کامبوج برای چهار سال مستعمره ژاپن بود تا اینکه جنگ جهانی دوم تمام شد


audio: yPTvpaaPZI8_0020.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
و فرانسویان باز هم به عرصه قدرت در کامبوج بازگشتند اما این بار این تو بمیری نبود از اون تو بمیری‌ها حالا ملت کامبوج خیلی جدی بودند خواستشون چی بود؟ استقلال از فرانسه


audio: yPTvpaaPZI8_0021.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
میانه تمام این کش‌مکش‌ها سار که نتونسته بود درسش رو طبیعتا البته در مدرسه شبانه‌روزی تموم کنه ول کرده بود رفته بود کجا؟ تو یک موسسه فنی حرفه‌ای داشت نجاری یاد می‌گرفت که در نهایت برگرده روستاشون بشه نجار اما پدر پر نفوذش خیلی با این راه و روشی که پسرش داشت می‌رفت حال نمی‌کرد، پس چیکار کرد؟ دوباره برای آقازاده‌ش آستین بالا زد


audio: yPTvpaaPZI8_0022.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
و کلی لابی کرد و تونست از یک دانشگاه مهندسی معتبر در پاریس یک بورسیه تحصیلی بگیره با شیش کلاس سواد سیاست فرانسه هم این بود که از بین شهروندان مستعمراتش دانشجو جذب کنه تا فرانسه رو برای اون‌ها جذاب کنه، که چی بشه؟ به ادامه استعمارش کمک کنه اما حضور در فضای دانشگاهی فرانسه که در سال‌های بعد از جنگ جهانی


audio: yPTvpaaPZI8_0023.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
حسابی چپ‌گرایانه هم شده بود باعث شد آقای سار یک سیاسی تمام عیار بشه و به جای اینکه جذب فرهنگ فرانسه بشه تبدیل بشه به یک کامبوجی با آرمان قوی استقلال‌طلبی


audio: yPTvpaaPZI8_0024.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
درست در همین ایام، پادشاه سیهانوک داشت دست به کارهای بزرگی میزد تونسته بود از فرانسه امتیاز بگیره کامبوج رو خودمختار کنه و بعد پارلمان تشکیل بده و یه قانون اساسی جدید هم برای کشور بنویسه و حاکم کنه فرانسه هم که درگیر جنگ با استقلال طلبان ویتنامی شده بود دیگه تو کامبوج یه جورایی وا داده بود و هی استقلال بیشتری به پادشاهی این کشور اعطا می‌کرد


audio: yPTvpaaPZI8_0025.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
در واقع فرانسه نمی‌خواست کامبوجی‌ها رو هم به استقلال‌طلبان ویتنامی و سایر استقلال‌طلبان منطقه استعماری هند و چین پیوند بزنه این امتیازات اما برعکس عمل کرد با اعطای امتیازات بیشتر به کامبوج فضای سیاسی کامبوج هم روز به روز بازتر شد کم‌کم احزاب استقلال‌طلب ظهور کردند و نابسامانی و هرج و مرج


audio: yPTvpaaPZI8_0026.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
بین استقلال‌طلبان و حکومت کامبوج بالا گرفت استقلال‌طلبان می‌گفتن آقا جان باید سلطنت وابسته به فرانسه لغو شود یعنی این ممه رو لولو ببره این تب سیاسی کامبوج به اتباع کامبوجی ساکن در فرانسه که یکیشون همین آقای سار یا همون پل پوت در آینده باشه هم سرایت کرد و نتیجه گروه‌های متعددی در پاریس


audio: yPTvpaaPZI8_0030.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
دانشجویان کامبوجی که جذب کمونیسم شده بودند یکی یکی داشتند کارت عضویتشون رو از این انجمن دریافت می‌کردند توجه کنیم که در اون دوران در تمام کشورها، استقلال‌طلبان گرایش‌های مارکسیستی و کمونیستی داشتند و کامبوجی‌ها هم از این قاعده مستثنی نبودن سار هم وارد این انجمن شد شروع کرد به خوندن آثار مارکس و البته


audio: yPTvpaaPZI8_0031.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
بعدها اعتراف کرد که من اساسا هیچی نفهمیدم از این کتاب‌ها خب حق هم داشته شیش کلاس سواد داشته بنده خدا بعد هم لابی پدرش بوده همین شیش کلاس ایشون فقط فهمیده بود که باید مستمرا هی انقلاب کرد بدون اینکه از خشونت و پیامدهای حقوق بشریش ترسید


audio: yPTvpaaPZI8_0032.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
پل پوت این بارهم یعنی در دانشگاه هم درستش رو تموم نکرد البته این براش مزیت بود چرا؟ چون کمونیست‌ها می‌گفتن آدم خوب آدم روستایی تحصیل نکرده‌ست تحصیلات حربه سرمایه‌داری جهانیه و بده تو این وضعیت، اوضاع در کامبوج بهم ریخته بود و پادشاه مجلس رو منحل کرده بود و استقلال کامل از فرانسه رو هم اعلام کرده بود


audio: yPTvpaaPZI8_0033.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
پس سار سیاسی شده می‌خواست بره تو قلب تحولات سیاسی کشورش و نتیجه در 1953 میلادی پاریس رو به مقصد کامبوج ترک کرد هم‌زمان، جنگ اول هند و چین که بین فرانسه و ویتنام بود هم تمام شده بود اما ویتنام به دو کشور مستقل کمونیستی و حامی غرب تبدیل شد و دوباره نتیجه، جنگ دوم هند و چین


audio: yPTvpaaPZI8_0034.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
یا همون جنگ ویتنام به راه افتاد ویتنام جنوبی توسط آمریکا حمایت میشد و ویتنام شمالی توسط چین و شوروی اوضاع منطقه حسابی شیر تو شیر بود


audio: yPTvpaaPZI8_0035.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
کامبوج هم تبدیل شده بود به مسیری برای اینکه نیروهای ویتنام شمالی ازش عبور کنن و به ویتنام جنوبی حمله کنن آمریکا هم مدام جنگل‌های کامبوج رو که شده بود بزرگراه ویتنامی‌ها بمبارون می‌کرد و همین باعث از بین رفتن کشتزارهای برنج شده بود و نتیجه‌ش هم شده بود قحطی بزرگی در کشور کامبوج آقای سار و سایر کمونیست‌های کامبوج


audio: yPTvpaaPZI8_0036.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
موافق اتحاد با ویتنامیان شمالی بودند پادشاه سیهانوک اما می‌خواست وارد این بازی نشه دعوا و درگیری بالا گرفت و کار به جایی رسید که سیهانوک قدرت رو اصلا داد به پدرش آقای نوردوم سوراماریت جالبه اسم و فامیلشون برعکس دیگه یعنی فامیل اول میاد اسم دوم میاد نوردوم سیهانوک، نوردوم سوراماریت به هر حال قدرت رو به پدر واگذار کرد


audio: yPTvpaaPZI8_0037.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
و رفت یه حزب سیاسی برای خودش تشکیل داد در واقع تاسیس کرد آقای سیهانوک که بتونه بهتر فعالیت سیاسی بکنه اسم حزبم گذاشت جامعه مردم عادی بعد هم انتخاباتی برگزار شد و این حزب اکثریت آرا رو به دست آورد حالا با زور و تقلب یا هرچی ولی به هر حال آقای سیهانوک شد نخست‌وزیر کامبوج و اعلام حکومت تک‌حزبی کرد


audio: yPTvpaaPZI8_0039.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
در همون دوران، سار توی مدرسه خصوصی در پنوم پن، پایتخت کامبوج مشغول تدریس تاریخ و جغرافیا بود و بعد هم ازدواج کرد و البته کماکان به فعالیت در انجمن‌های کمونیستی ادامه می‌داد انجمن‌هایی که حالا به مهم‌ترین هدف سرکوب دولت جدید تبدیل شده بودند واکنش انجمن‌ها به این سرکوب‌ها چی بود؟


audio: yPTvpaaPZI8_0040.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
اتحاد و تشکیل حزب کارگری کامبوج حزبی که آقای سار یا همون پل پوت آینده به سرعت به دومین چهره تاثیرگذارش بعد از دبیرکل حزب تبدیل شد


audio: yPTvpaaPZI8_0041.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
دبیرکل حزب کارگری که مرد شدت مبارزه حکومت با حزب هم بیشتر شد تو همچنین شرایطی بود که آقای سار شد دبیرکل جدید حزب پس مجبور شد از دست تهدیدهای حکومت فرار کنه و بره کجا؟ مرز کامبوج و ویتنام جنوبی اتفاقی که استارت مبارزه مسلحانه علیه حکومت رو زد تو همین برهه بود که سالوت سار


audio: yPTvpaaPZI8_0042.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
اسم خودش رو تغییر داد به پل پوت و در کناش هم لقب برادر شماره یک رو از آن خودش کرد یعنی اعضای گروه بهش دادن این برادر شماره یک یا همون آقای پل پوت داشت مراحل تبدیل شدن به یک بیمار اسکیزوفرنی رو طی می‌کرد در حالی که توسط هوادارانش مدام ستایش میشد


audio: yPTvpaaPZI8_0043.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
حزب کارگری کامبوج به رهبری پل پوت اسم خودش رو به حزب کمونیست کامبوج تغییر داده بود و گروه خمرهای سرخ هم به شاخه نظامی این حزب تبدیل شده بود که از طریق جنگل‌های کامبوج دست به مبارزات چریکی می‌زدند جالبه در واقع سیهانوک پادشاه سابق و دیکتاتور فعلی کامبوج اومده بود به کمونیست‌ها لقب خمرهای سرخ رو داده بود برای چی؟


audio: yPTvpaaPZI8_0044.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
برای اینکه تحقیرشون کنه اما این لقب خیلی به دل پل پوت نشست اصلا پذیرفت کلا الگوی پل پوت هم نه انقلاب شهری لنین در روسیه بلکه انقلاب روستایی مائو در چین بود ایشون حسابی طرفدار مائو شده بود و می‌خواست در کامبوج انقلاب دهقانی راه بندازه نتیجه جنگی هشت ساله بین حکومت کامبوج و خمرهای سرخ


audio: yPTvpaaPZI8_0046.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
بمباران جنگل‌ها توسط دولت برای مقابله با خمرهای سرخ همراه شده بود با بمباران جنگل‌ها توسط آمریکایی‌ها و نتیجه‌ش مردم قحطی زده کامبوج روز به روز ناراضی‌تر می‌شدند ناآرامی در کشوری بیخ گوش ویتنام که به باتلاق آمریکایی‌ها تبدیل شده بود به هیچ وجه مطلوب ایالات متحده نبود نتیجه


audio: yPTvpaaPZI8_0047.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
در 1970 میلادی ایالات متحده به شکل‌گیری یک کودتا در این کشور کمک کرد رهبر این کودتا یک افسر نظامی بود به اسم لون نول که تونست به سرعت قدرت رو در دست بگیره سیهانوک از کامبوج فرار کرد و قدرت افتاد دست نظامیان


audio: yPTvpaaPZI8_0048.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
اصلی‌ترین وعده آقای نول به آمریکا بیرون کردن ویتنامی‌های کمونیست از جنگل‌های کامبوج بود نتیجه ارتش کامبوج به جنگل‌ها یورش برد و نتیجه موفق نشد، چرا؟ ویتنامی‌ها سال‌ها بود که مشغول جنگ بودن در جنگل و حسابی در مبارزه چریکی توانمند بودند اما ارتش کامبوج خیلی زبده نبود پس یک جنگ فرسایشی


audio: yPTvpaaPZI8_0049.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
دورن خاک کامبوج شروع شد که نتیجه‌ش قدرتمندتر شدن نیروهای ویتنامی حاضر در خاک کامبوج بود ویتنامی‌ها به همراه متحدان کامبوجی خودشون یعنی خمرهای سرخ تونستن ارتش کامبوج رو عقب برونن و کنترل یک‌سوم از خاک کامبوج رو در دست بگیرن عملا تمام مناطق شمال شرق کامبوج افتاد دست کمونیست‌ها


audio: yPTvpaaPZI8_0051.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
خمرهای سرخ توسط چین و ویتنام شمالی حمایت می‌شدند دولت توسط آمریکا و غرب این وسط آقای سیهانوک که فرار کرده بود رفته بود چین هم بیکار نشست بین دو دشمنش ترجیح داد با پل پوت ببنده و علیه آقای نول ازش حمایت کنه پس اون‌هایی سلطنت‌طلب بودن هم به کمونیست‌ها پیوستن


audio: yPTvpaaPZI8_0052.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
از اون‌طرف جبهه آقای نول با تصمیم آمریکا مبنی بر پایان دادن به جنگ فرسایشی ویتنام و شروع خروج آمریکایی‌ها از این کشور در اوایل دهه 70 میلادی، خیلی تضعیف شد همین باعث شد در 1973 آقای نول اعلام کنه که آقا جان آتش بس دیگه بیاید بشنید دور هم یه میوه‌ای پوست بکنیم حل کنیم کار رو پل پوت اما تازه داشت شروع می‌کرد


audio: yPTvpaaPZI8_0053.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
به لذت بردن از کشت و کشتار و خونریزی قصد پایان مسالمت‌آمیز نداشت و نتیجه خمرهای سرخ به پنوم پن پایتخت کامبوج حمله کردند و در 17 آوریل 1975 پیروز نهایی جنگ شدند


audio: yPTvpaaPZI8_0055.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
پایتخت ویتنام جنوبی هم به تصرف کمونیست‌ها دراومد و پروژه آمریکا برای جلوگیری از گسترش کمونیسم در جنوب شرق آسیا از اساس شکست خورد حالا کامبوجی ویران شده که طی هشت سال جنگ


audio: yPTvpaaPZI8_0057.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
به دست کمونیست‌های متحد با پادشاه سابق افتاده بود مردم خیلی خوشحال بودند از این که جنگ تمام شده فکر می‌کردند کشت و کشتار و قحطی به پایان رسیده اما هیچ کدومشون به ذهنشون خطور هم نمی‌کرد که این تازه اولشه در واقع مقدمه‌ایست برای فاجعه اصلی قراره بلایی سر ملت کامبوج بیاد


audio: yPTvpaaPZI8_0059.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
با شکست جمهوری خمر جمهوری دموکراتیک کامبوج به رهبری آقای پل پوت روی کار اومد پل پوت برای اینکه خطر سلطنت‌طلبا رو دفع کنه به سیهانوک گفت آقا جان شما بیا بشو رئیس‌جمهور و یه سالی آقای سیهانوک به طور نمادین البته رئیس‌جمهور بود اما در عمل کشور به وسیله خمرهای سرخ اداره میشد در پایان همون یکسال هم پل پوت گفت آقا جون بسه دیگه


audio: yPTvpaaPZI8_0060.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
بیا پایین سرمون درد گرفت تشریف بیار پایین برو بشین حصر خونگی و نتیجه از بهار 1976 به بعد پل پوت شد رئیس جمهور و همه کاره مملکت


audio: yPTvpaaPZI8_0061.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
گفتیم که ایده پل پوت انقلاب دهقانی به روش آقای مائو بود مائو رهبر چین کمونیستی حدود بیست سال قبل از به قدرت رسیدن پل پوت طرحی رو با اسم جهش بزرگ به جلو استارت زده بود برای چه کاری؟ برای توسعه کشاورزی در چین طرحی که به شکل عجیبی شکست خورد و نتیجه‌ش چی شد؟ قحطی و مرگ بین 20 تا 40 میلیون انسان چینی


audio: yPTvpaaPZI8_0062.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
پل پوت حالا و 20 سال بعد می‌خواست چنین طرحی رو در کامبوج اجرایی کنه البته به سبک و مدل خودش ایشون معتقد بود کامبوج باید برگرده به عصر درخشان خودش به دوران قرون وسطی زمانی که امپراطوری خمر با اتکا به قدرت کشاورزی تونسته بود به یک قدر مطلق در جنوب شرق آسیا تبدیل بشه


audio: yPTvpaaPZI8_0063.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
آرمان شهر پل پوت کامبوجی بود که مستقله و به هیچ کشور دیگری متکی نیست آرمانی که البته یکی از سیاه‌ترین و خون‌بارترین دوران تاریخ بشر رو رقم زد


audio: yPTvpaaPZI8_0064.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
آقای پل پوت اعلام کرد کنتور تاریخ صفر شد ما می‌خوایم تاریخ جدیدی بنویسیم پس سال یک شروع شد تمام مزارع کشور تحت مالکیت دولت قرار گرفتند تمام شهرها تخلیه شد شهرنشین‌ها باید به زور به روستا‌ها مهاجرت می‌کردند و روی مزارع دولت مشغول کار می‌شدند پل پوت می‌خواست یک کمن بزرگ شکل بده


audio: yPTvpaaPZI8_0065.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
جایی که همه‌چیز توش اشتراکیه مردم ابتدا به اردوگاه‌های کار اجباری حومه شهرها می‌رفتند و از اونجا به مزارعی منتقل می‌شدند که کار درش وحشتناک بود هر کس به اندازه کافی کار نمی‌کرد شکنجه و یا کشته میشد غذای تمام مردم کامبوج برنجی بود که با ریشه درخت موز مخلوط شده بود و توسط دولت بهشون داده میشد


audio: yPTvpaaPZI8_0066.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
دولت هیچ پولی به کارگران پرداخت نمی‌کرد اصلا پولی در کار نبود دولت پول رو از اقتصاد حذف کرده بود اصلا مبادله یک نماد سرمایه‌دارانه بود از نظر دولت که باید از بین می‌رفت از اساس یعنی حتی کسی حق نداشت مبادله کالا به کالا بکنه


audio: yPTvpaaPZI8_0067.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
باید به غذا و پوشاک متحدالشکلی که دولت بهشون می‌داد اکتفا می‌کردند مردم و بیشتر از غذا و پوشاک هم چی می‌خواستن دیگه؟ مردم حق نداشتند چیز دیگرای بخواهند


audio: yPTvpaaPZI8_0068.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
قحطی و بیماری یکی از عوامل مرگ و میر در کامبوج بود عامل دیگه چی بود؟ خود دولت هرکس ذره‌ای از دستورالعمل‌ها سرپیچی می‌کرد اعدام میشد، این تازه مربوط به مردم روستایی بود اقشار دیگه کشور کامبوج کسانی که صنعتگر بودند تحصیل‌کرده بودند درس خونده بودند تدریس می‌کردند پزشک بودند


audio: yPTvpaaPZI8_0069.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
همه و همه به عنوان عناصر نظام سرمایه‌داری اعدام می‌شدند حتی چشم ضعیف‌ها که عینک داشتند هم اعدام می‌شدند عینک نماد سرمایه‌داری بود در دوران امپراطوری کامبوج قرون وسطی که عینک نبود پس اعدام پل پوت خیلی رسمی خطاب به مردمش اعلام کرده بود زنده بودن شما سودی برای دولت ندارد کشتن شما هم هیچ هزینه‌ای برای دولت ندارد


audio: yPTvpaaPZI8_0070.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
گفتیم که خود این آقای پل پوت تهش باد می‌داد از یک خانواده متوسط بود و مرفه تقریبا تحصیل هم کرده بود البته شیش کلاس این بیوگرافی واقعی ایشون بود خودش اما یه بیوگرافی دیگه برای خودش ساخته بود و به مردم خورنده بود کاری که تمام دیکتاتورها کردند در تاریخ ایشون گفته بود من یک کشاورز زاده فقیر بی‌سواد بودم


audio: yPTvpaaPZI8_0071.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
اون تمام اعضای طبقه متوسط و مرفه کامبوج رو هدف گرفته بود برای قتل مذهب هم ممنوع بود همه مذهبیان باید می‌مردند کسی که در کودکیش در یک صومعه بودایی کار کرده بود و در مدرسه کاتولیک درس خونده بود حالا خودش تمام بوداییان، مسیحیان و سایر اقلیت‌های دینی رو می‌کشت فقط بین 100 تا 200‌هزار مسلمون کشته شدند


audio: yPTvpaaPZI8_0072.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
خارجی‌ها هم باید می‌مردند از نظر آقای پل پوت هرکس ژن فرانسوی یا چینی داشت باید میمرد حدود 250هزار چینی‌الاصل در کامبوج کشته شدند


audio: yPTvpaaPZI8_0073.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
خانواده ممنوع شد در کلونی انسانی مد نظر پل پوت خانواده هم یک نماد سرمایه‌داری بود دولت تعیین می‌کرد که کدوم مرد باید با کدوم زن جفت‌گیری کنه و بچه حاصل از روابطی که دولت تعیین می‌کرد هم باید توسط تمام اعضای جامعه بزرگ بشه کسی از این وضعیت ناراضی بود جاش تو بیش از 150هزار اردوگاهی بود که برای شکنجه و اعدام


audio: yPTvpaaPZI8_0074.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
در سرتاسر کامبوج به راه افتاده بود عموم این اردوگاه‌ها کجاها بودند؟ مدارس کامبوج حالا همون مدارس شده بودند شکنجه‌گاه و مخوف‌ترینشون هم مدرسه‌ای بود متوسطه که اسمش شده بود اردوگاه اس 21 و میزبان 20هزار زندانی بخت‌برگشته‌ای بود که امروز یا فرداش کشته می‌شدند پارانویای پل پوت به تمام جامعه کامبوج سرایت کرده بود


audio: yPTvpaaPZI8_0075.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
حالا کودکان هم باید برای دولت آدم می‌کشتند همه باید دوره سربازی یک ساله رو طی می‌کردند چه دختر و چه پسر اول باید می‌رفتن سر کلاس‌های ایدئولوژیک و مبانی سیاسی نظام رو یاد می‌گرفتن زوری و بعد هم سربازی و اسلحه و کشتن رو می‌آموختند البته تو پرانتز بگم خوبه توجه کنیم که تو کامبوج عجیب غریب و وحشتناک اون دوره دوره سربازی یک ساله بوده


audio: yPTvpaaPZI8_0076.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
ما اینجا دو ساله‌شو داریم که البته کاری به این نداریم در بحث ما نیست برگردیم به آقای پل پوت اگر کسی مخالفتی با دولت می‌کرد فقط خودش نبود که کشته میشد بچه‌هاش و خانواده‌ش هم باید کشته می‌شدند استدلال پل پوت چی بود؟ این که این بچه‌ها روزی بزرگ خواهند شد و یهو دیدی برای انتقام اقدام کردند نتیجتا چه کاریه بذاریم زنده بمونن والا


audio: yPTvpaaPZI8_0077.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
پل پوت یه سری مزارع رو برای اعدام‌های دسته‌جمعی آماده کرده بود که به کشتزارهای مرگ معروف شده بودند قربانیان قبل از اعدام باید قبرهای دسته‌جمعی‌شون رو دور هم حفر می‌کردند و بعد با گلوله یا نیزه و یا چوب بامبوی تیز شده کشته می‌شدند و جسدشون ریخته میشد تو سوراخایی که خودشون برای خودشون حفرکرده بودند


audio: yPTvpaaPZI8_0078.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
کیا اعدام می‌کردن مجرمین رو؟ همون کشاورزان و مردمان فقیری که حالا نیروی اصلی دولت بودند پل پوت 1976 به قدرت رسید و رئیس‌جمهور شد و تا 1979 میلادی چیزی بین یک میلیون و هفصدهزار تا دو میلیون و دویست‌هزار نفر از جمعیت نزدیک به هشت میلیونی کامبوج کشته شدند یعنی ظرف بیش از 3 سال


audio: yPTvpaaPZI8_0080.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
نکته جالب اینجاست که این سیاست پل پوت که قرار بود نتیجه‌ش رونق کشاورزی باشه تو همین حوزه یعنی هدف اصلیش هم جواب نداده بود کشوری که تمام مردمش کشاورز شده بودند درگیر قحطی بود هنر می‌خواد واقعا این میزان تپه سالم باقی نذاشتن آقای پل پوت کامبوج رو کاملا منزوی کرده بود اما یه حامی بین‌المللی داشت اونم چین بود


audio: yPTvpaaPZI8_0081.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
چینی که بهش کمک مالی می‌کرد در واقع تو این برهه از دهه هفتاد میلادی یه اختلافی در جبهه کمونیسم جهانی بین شوروی و چین شکل گرفته بود و در نتیجه شوروی از ویتنام حمایت می‌کرد چین و شخص آقای مائو چیکار کرد؟ از کامبوج حمایت کرد اما گرفتاری اصلی پل پوت کی شروع شد؟ وقتی در 1976 میلادی آقای مائو مرد جانشینان مائو


audio: yPTvpaaPZI8_0082.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
خیلی روی خوشی به رژیمی که شهروندان چینی‌الاصلش رو کشته بود نشون نمی‌دادن، حق هم داشتند آقای پل پوت حامیانش رو از دست داده بود حالا ویتنامی‌ها فرصت پیدا کرده بودند سر یه سری از اراضی مورد اختلافشون با کامبوج وارد فاز نظامی بشن کدوم اراضی؟ همون مناطق جنگلی‌ای که گفتیم ویتنامی‌ها توش سنگر گرفته بودن و کلا دیگه مونده بودن اونجا شوروی هم از اون سمت بدش نمی‌اومد


audio: yPTvpaaPZI8_0084.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
ویتنامی‌ها سربازان خودشون رو فرستادند پل پوت هم که اساسا جنگ دوست داشت سریعا به خمرهای سرخ دستور داد که آقا آماده باشید که می‌خوایم بریم جنگ جنگی که البته اون‌شکلی که مطلوب پل پوت بود پیش نرفت اولین بارقه‌های شکست در همون روزهای اولیه درگیری نظامی نمایان شد پل پوت ترسیده بود پس دوباره رفت سراغ آقای سیهانوک


audio: yPTvpaaPZI8_0085.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
گفت داداش قربونت از حصر خونگی بیا بیرون از ما حمایت کن داریم به فنا میریم گرچه حمایت سیهانوک هم بی‌فایده بود خمرهای سرخ به سمت شکست بزرگ حرکت می‌کردند


audio: yPTvpaaPZI8_0086.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
طولی نکشید که در روزهای آغازین سال 1979 پایتخت به اشغال نیروهای ویتنامی در اومد عموم سران خمرهای سرخ به تایلند فرار کردند اما پل پوت در کشور موند رفت به یک شهری به نام باتامبانگ و اونجا مخفی شد چین که دوباره حامی پل پوت شده بود سریعا وارد مناقشه شد ایالات متحده هم که نمی‌خواست


audio: yPTvpaaPZI8_0087.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
ویتنام کمونیستی قدرت بیشتری بگیره شروع کرد به تجهیز مجدد خمرهای سرخ و نیروهای ویتنامی عقب نشستند ایالات متحده و چین سعی می‌کردند گذشته کمونیستی خمرهای سرخ رو مخفی کنند عجایب واقعا حتی خود پل پوت دوباره اسمشو عوض کرد گفت آقا جان از امروز من بابامم و شروع کرد به فعالیت سیاسی با نام فیم این فیم اسم باباش بود


audio: yPTvpaaPZI8_0088.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
حزب کمونیست رو ایشون منحل کرد و جبهه ملی‌گرایان رو تشکیل داد عجب کلا همه چی در واقع از اول سازمان ملل هم سریعا ویتنامی‌ها رو محکوم کرد و اعلام کرد خمرهای سرخ دولت مشروع و قانونی کامبوج هستند شوروی اما دست از حمایت ویتنام بر نمی‌داشت نتیجه جنگ بین ویتنامی‌ها و خمرهای سرخ


audio: yPTvpaaPZI8_0090.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
در 1985 میلادی پل پوت از رهبری استعفا داد خبردار شده بود که سرطان بدخیمی داره و دیگه نمی‌تونست مبارزه رو ادامه بده پس رفت پکن برای درمان و جبهه مبارزه رو ول کرد این اتفاق همزمان شده بود با سال‌های پایانی جنگ سرد نظام جهانی قصد داشت کم‌کم اختلافات مربوط به جنگ سرد رو تمومش کنه و نتیجه


audio: yPTvpaaPZI8_0092.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
در توافق آتش بس قرار شد نوع حکومت و صاحب قدرت توسط یک رفراندوم با نظارت سازمان ملل مشخص بشه رفراندومی که نهایتا در اوایل تابستان 1993 برگزار شد و نتیجه بیش از 80 درصد از مردم به بازگشت سیهانوک به پادشاهی و شکل‌گیری یک دموکراسی پادشاهی رای دادند و کار خمرهای سرخ


audio: yPTvpaaPZI8_0093.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
در قدرت کامبوج تمام شد این یکی از معدود نمونه‌های تاریخیه در سطح دنیا که مردم با برگزاری یک انتخابات دموکراتیک به بازگشت سلطنت به کشورشون رای دادند و باورش هم سخته که صندوق‌رای نقطه پایان صلح‌آمیزی باشه بر کشتار میلیون‌ها نفر آدم، ولی بود


audio: yPTvpaaPZI8_0094.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
همسر آقای پل پوت نقل می‌کنه شب 15 آوریل 1998 وقتی رادیو صدای آمریکا رادیویی که پل پوت خیلی بهش علاقه داشت اعلام کرد اعضای خمرهای سرخ طی یک اقدام ریاکارانه موافقت کردند که پل پوت رو به اتهام جنایت علیه بشریت به دادگاه بفرستن ایشون سکته کرد و مرد بعضی‌ها میگن پل پوت خودکشی کرد


audio: yPTvpaaPZI8_0095.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
و بعضی دیگه هم میگن مسموم شد و به قتل رسید دولت کامبوج درخواست کرد از خانواده پل پوت که آقا جسد پل پت رو بدید ما بریم پزشک قانونی ببینیم علت مرگ چی بوده ولی اطرافیان پل پوت جسد رهبر خمرهای سرخ رو در مراسمی بودایی سوزوندند و راز مرگ راننده ماشین کشتار کامبوج یکی از هیولاهای واقعی قرن بیستم


audio: yPTvpaaPZI8_0097.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
شاید بدون دخالت یک نیروی نظامی خارجی نمیشد حکومت وحشت کامبوج رو وقف کرد به هر حال پل پوت مرد و به سزای اعمالش نرسید سایر رهبران و اعضای خمرهای سرخ هم برای سال‌ها آزادانه در کامبوج زندگی کردند هرچند در دهه 2010 میلادی چندین دادگاه برای محاکمه چندین نفر


audio: yPTvpaaPZI8_0098.opus
source: youtube
source_id: yPTvpaaPZI8
invalidation: VALID
text:
از سران خمرهای سرخ به اتهام نسل کشی و جنایت علیه بشریت برگزار شد، اما اونچه که مهمه کامبوج به یک درس عبرت بزرگ برای جهانیان تبدیل شد اینکه چطور نزاع جهانی ایدئولوژی‌ها می‌تونه شرایطی رقم بزنه تا ببینیم که بالاتر از سیاهی هم همیشه رنگی هست


audio: nHOnkSwQGhQ_0001.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
ارباب! لاگوس جای خوبی نیست وقتی که وله سوینکا شاعر و نویسنده برنده جایزه نوبل قصد داشت در 1993 میلادی از طریق مرز زمینی به شهری برگرده که اونجا زاده شده بوده، تحصیل کرده بوده مبارزه سیاسی کرده بود و در 1967 میلادی به زندان هم افتاده بوده و برای دو سال


audio: nHOnkSwQGhQ_0002.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
در سلول انفرادی بود این جمله رو از رانندگان محلی در مرز نیجریه می‌شنید به روایت آقای سوینکا یکی از راننده‌ها جلو میاد دست و سر باندپیچی شده‌ش رو نشون میده و میگه ارباب وله در حالی که داشتم دنده عقب می‌رفتم تا فرار کنم اون‌ها شیشه‌ی من رو شکستند شیشه‌ی ماشین من رو خدا من رو نجات داد


audio: nHOnkSwQGhQ_0003.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
لاگوس گرفتار آشوبه ارباب ما در این قسمت از پادکست مورخ به لاگوس، نیجریه و پایتخت تجاوز جنسی دنیا پرداختیم سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد


audio: nHOnkSwQGhQ_0009.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
سال 2010 یکی از مقامات سازمان ملل متحد در یک اظهار نظری گفتش که کنگو پایتخت تجاوز جنسی جهانه کجاست کنگو؟ وقتی از خط ساحلی آفریقای غربی به سمت شرق حرکت کنیم به خلیج گینه می‌رسیم بعد مسیر رو به سمت آفریقای مرکزی ادامه میدیم و بعد از پشت سر گذاشتن گینه استوایی وارد دهانه‌ی رود کنگو می‌شیم


audio: nHOnkSwQGhQ_0010.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
این دروازه ورود به جمهوری دموکراتیک کنگوعه جایی که اسمش با بیماری انفجار جمعیت جنایت‌های بدون انگیزه مهاجرت و پناهندگان قدرت گرفتن ارتش‌های خصوصی و شبه نظامیان و البته تجاوز جنسی گره خورده اما خب جهنم غرب آفریقا به کنگو محدود نمیشه دو کشور بالاتر از کنگو


audio: nHOnkSwQGhQ_0011.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
یعنی بالاتر از کامرون کشوریست به نام نیجریه نیجریه شهری دارد به نام لاگوس شهری که به نظر می‌رسه صلاحیت بیشتری برای کسب لقب پایتخت تجاوز جنسی رو داره


audio: nHOnkSwQGhQ_0012.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
نیجریه یکی از فاجعه‌بارترین شکست‌ها در روند توسعه در دنیای امروزه آقای پیتر کان لیف جونز که یک روزنامه‌نگار بریتانیاییه و اجدادش هم از استعمارگران نیجریه بودند و خودش هم چند سالی در نیجریه زندگی کرده یک روایتی تعریف می‌کنه که البته این روایت برای ساکنان کشورهای جهان سومی خیلی ناآشنا نیست


audio: nHOnkSwQGhQ_0013.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
اما خب برای اینکه ذهنمون نزدیک بشه به وضعیت نیجریه و چیزی که می‌خواهیم درباره‌ش صحبت کنیم خوبه چی بوده داستان؟ داستان یک تاجر آلمانی به نام روبرت که میاد نیجریه زن می‌گیره و همونجا ساکن میشه با خانمش یه کسب و کاری در حوزه‌ی سویا راه می‌ندازن اینا یعنی سویا پرورش میدن راه اندازی این کسب‌وکار که خودش سخت بوده چرا؟ ماشین آلات صنعتی نبوده برق نبوده اگه بوده جیره بندی بوده


audio: nHOnkSwQGhQ_0014.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
کلا قطع و وصل، به هر حال آقای روبرت و خانمش کار رو شروع می‌کنن سه ماه می‌گذره اوضاع و احوال بد نبوده داشته خوب می‌شده همین که داشته خوب میشده یکی از مسئولین محلی میاد میگه آقا کارتون اصلا خلاف قانونه جمع کن اینا میگن چرا؟ اون میگه قانونی نیست کار می‌کشه به رئیس شورای شهر رئیس شورای شهر یه آقای روبرت می‌گه آقا ده درصد از درآمدت رو بده من حلش کنم ایشون نمی‌پذیره کار می‌کشه به پلیس پلیس میگه ده درصد رو می‌دیدی هیچی


audio: nHOnkSwQGhQ_0015.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
شیتیل ما رو هم باید بدی باز آقای روبرت نمی‌پذیره و نتیجه یهو ارازل و اوباش یک روزی حمله می‌کنن به کارخونه روبرت چیکار می‌کنه؟ میگه آقا اوکی میدم پولو ولم کنید اصلا از بین رفت همه چی این شیتیل‌ها رو میده ادامه پیدا می‌کنه داشته خوب پیش می‌رفته که فرماندار ایالت متوجه میشه میگه سهم ما چی شد؟ آقای روبرت میگه من دارم به این 10 درصد میدم به این اینقدر میدم چی میگی برو رد کارت میگه عه نتیجه چی میشه؟ آقای روبرت آلمانی


audio: nHOnkSwQGhQ_0016.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
برای پرداخت رشوه می‌افته زندان و چی از کسب و کارش موند؟ انباری متروک کوهی از سویا و دویست کارگر بیکار شده


audio: nHOnkSwQGhQ_0017.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
اما چه شد که وضعیت نیجریه اینطوری شد؟ اول از تاریخ نیجریه بگیم وقتی رد پای انسان رو در نیجریه دنبال کنیم می‌رسیم به 9 هزار سال قبل از میلاد مسیح از اون موقع جامعه انسانی در این منطقه از کره خاکی زندگی می‌کردند در منطقه‌ای که از نظر منابع طبیعی خیلی خیلی واقعا خیلی غنیه اما مهم‌ترین بخش از تاریخ نیجریه


audio: nHOnkSwQGhQ_0018.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
بر می‌گرده به سده 19 میلادی زمانی که بریتانیا این کشور رو استعمار کرد تمام هدف بریتانیا از استعمار نیجریه البته غارت منابع طبیعیش نبود یک تجارت پرسود برده هم از این نقطه شروع شد ما در پادکست مورخ در تاریخ برده‌داری مفصل در این رابطه صحبت کردیم اگر دوست داشتید ببینید و بشنوید چطور بود حالا این تجارت در نیجریه ؟


audio: nHOnkSwQGhQ_0020.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
توسط بریتانیا به اروپا منتقل شدند و سود کلونی برای صاحبان این تجارت به همراه آوردند بنابراین اساسا نیجریه‌ی امروزی از اولش اینطوری یک‌پارچه نبوده یه منطقه نیجریه شمالی داشتیم که مسلمون بودند و یک منطقه نیجریه جنوبی داشتیم که به دلیل استعمار بریتانیا مسیحی شده بودند بریتانیا این دو منطقه رو با هم ادغام کرد


audio: nHOnkSwQGhQ_0021.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
و تبدیلش کرد به یک کشور واحد به اسم نیجریه کشوری که در شمال به مسجد میرن در جنوب به کلیسا و همه انگلیسی صحبت می‌کنن


audio: nHOnkSwQGhQ_0023.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
جنبش استقلال‌طلبانه نیجریه بالاخره به ثمر نشست و این کشور از تحت استعمار بریتانیا بودن بیرون اومد و مستقل شد این جنبش از اوایل دهه 50 میلادی شروع شده بود و کم‌کم تونسته بود یه بخشایی از شرق و غرب کشور رو خودمختار کنه بعد مناطق بیشتری خودمختار شدند و کم‌کم استقلال کامل نیجریه پذیرفته شد نتیجه این استقلال


audio: nHOnkSwQGhQ_0024.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
به ارث بردن یک قانون اساسی دموکراتیک شبیه به آمریکا بود نتیجتا اوضاع داشت خوب پیش می‌رفت این ارثیه رو هم استعمارگران بریتانیایی برای نیجریه به جا گذاشتند حتی یه سری از نهادهای دوران استعمار هم در این کشور باقی موند حداقل در ظاهر مثلا هنوز که هنوزه قضات نیجریه به سبک دادگاه‌های بریتانیا کلاه‌گیس می‌ذارن سرشون


audio: nHOnkSwQGhQ_0025.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
به هر حال در قانون اساسی نیجریه انتخابات دوره‌ای منظم پیش‌بینی شده بود و قرار بود نیجریه بشه یک کشور دموکراتیک اما زهی خیال باطل این دموکراسی خیلی دووم نیاورد و فرو پاشید


audio: nHOnkSwQGhQ_0027.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
انتخابات پارلمان نیجریه در حالی برگزار شد که بین شمال و جنوب کشور اختلافات شدیدی به وجود اومده بود تا حدی که مثلا ایالت بزرگ لاگوس و مهم لاگوس کلا انتخابات رو تحریم کرد نتیجه انتخابات پیروزی شمالی‌ها بود و اینطوری آقایی به نام ابوبکر تفاوا بالوا شد رئیس دولت اما کار اینجا به پایان نرسید دعوا و درگیری شد و این دعوا و درگیری


audio: nHOnkSwQGhQ_0028.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
تبدیل شد به یک جنگ داخلی که تا 1966 هم ادامه داشت کشور به آشوب کشیده شده بود و نتیجه ارتش کودتا کرد طبق معمول و حکومت رو طبیعتا ساقط کرد و قدرت رو در دست گرفت ولی خب خود ارتش هم درگیر دعواهای قومی بود قوم ایگبوهای شرقی و مسلمانان شمالی در درون ساختار ارتش به جون هم افتادن و نهایتا ایگبوها دوباره کودتا کردن


audio: nHOnkSwQGhQ_0029.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
و ایالت بیافرا رو از کشور جدا کردند جنگ داخلی برای سه سال ادامه پیدا کرد و حدود سه میلیون نفر بر اثر جنگ و قحطی کشته شدند تا بیافرا دوباره فتح شد


audio: nHOnkSwQGhQ_0030.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
همه این درگیری‌ها و دعواها در شرایطی رخ داد که منابع نفتی سرشاری در کشور نیجریه کشف شد در تمام سال‌های اوج‌گیری صادرات نفت در نیجریه قدرت در دست کی بود؟ در دست ارتش تا سرانجام در 1979 میلادی یعنی سالی که در ایران انقلاب رخ داد نیروهای دموکراسی‌خواه نیجریه تونستن دوباره قدرت رو از ارتش پس بگیرن


audio: nHOnkSwQGhQ_0031.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
البته نه کامل، یعنی تا اینکه بتونن کلا دست ارتش رو از قدرت کوتاه کنن و یه انتخابات آزاد برگزار کنن شد 1999 میلادی 20 سال طول کشید اینجا نیجریه یک انتحابات آزاد داشت و آقای اوباسانجو هم شد رئیس جمهور ولی شاید بشه گفت این آخرین انتخابات بی‌مناقشه نیجریه بود از اون به بعد هر بار در موعد انتخابات کلی از اهالی نیجریه باید قربانی بشن


audio: nHOnkSwQGhQ_0033.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
اما چرا؟ چرا انتخابات در نیجریه همیشه به دعوا ختم می‌شه؟ چون نیجریه بسیار کشور پولداریه توجه کنیم که نیجریه در اکثر آمارها بالاتر از مصر و آفریقای جنوبیه یعنی اولین اقتصاد آفریقا یعنی بالاترین تولید ناخالص داخلی رو داره فقط یک مثال از این تولید ناخالص داخلی اجازه بدید من اینجا بزنم از دهه 1970 تا اوایل دهه 2000 میلادی


audio: nHOnkSwQGhQ_0034.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
این کشور 400 میلیون دلار درآمد نفتی داشته فقط بنابراین با یک کشور پولدار طرفیم اما هرچی درآمد این کشور بالاتر رفته عجیبه تاریخ.اوضاع مملکتش فاجعه بارتر شده اصلا اجازه بدید یه سری آمار اجتماعی در نیجریه رو مرور کنیم


audio: nHOnkSwQGhQ_0035.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
نیجریه پرجمعیت‌ترین کشور کل آفریقاست و شهر لاگوس پرجمعیت‌ترین شهر این کشور بزرگ‌ترین اقتصاد آفریقا رو داره اما میزان بیکاریش بالای 33 درصده


audio: nHOnkSwQGhQ_0037.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
زیر خط فقر زندگی می‌کنند سال‌های ساله که اختلافات دینی بین مسلمانان شمال و مسیحیان جنوب درگیری‌های مسلحانه‌ی زیادی رو رقم می‌زنه مهم‌ترین مشکل اما انفجار جمعیته زاد و ولد افسارگسیخته باعث شده تا حداقل‌های زندگی برای ساکنان نیجریه وجود نداشته باشه چند نفر جمعیت داره نیجریه؟ حدود 230 میلیون نفر


audio: nHOnkSwQGhQ_0040.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
سواد خوندن و نوشتن ندارند اوضاع بهداشت فاجعه‌ست نزدیک به 6 درصد از مردم نیجریه ایدز دارند تب زرد و مالاریا و مننژیت و این‌ها بیداد می‌کنه مثلا اگر شما بخواید برید نیجریه به عنوان توریست باید از یه ماه قبل واکسن هپاتیت آ و ب تیفوس، مالاریا مننژیت، هاری تب زرد کلا همه چی رو باید بزنید حالا آمار واکسیناسیون برای خود اهالی نیجریه چطوره؟ فاجعه


audio: nHOnkSwQGhQ_0041.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
در مناطق شمالی که مسلمان نشینند کمتر از 15 درصد مردم واکسینه شدند هر وقت هم دولت اومده یه کاری بکنه برای این بحث واکسینه چی شده؟ مردم شورش کردن گفتن نه آقا شما می‌خواید با این واکسناتون دختران ما رو عقیم کنید غربیه اینا در جنوب باز اوضاع بهتره اما خیلی نه


audio: nHOnkSwQGhQ_0042.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
گفتیم نیجریه به نوعی پایتخت تجاوز جنسی دنیاست چرا؟ یه سری به آمار در این حوزه هم بزنیم در نیجریه حدود 43.5 درصد دختران زیر سن قانونی ازدواج می‌کنن یعنی کودک همسرن عملا یک سوم دختران نیجریه‌ای تا سن 15 سالگی دچار تجاوز جنسی شدن این رو در نظر داشته باشیم که طبق مطالعات روانشناسی از هر 10 مورد 1 مورد


audio: nHOnkSwQGhQ_0045.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
سازمان ملل در سال 2020 اعلام کرد که در اون سال 11200 مورد تجاوز جنسی در نیجریه اتفاق افتاده که برخی کودکان مورد تجاوز قرار گرفته کشته شدند اوضاع کودکان خیلی بده در نیجریه یه آمار به ما میگه که قاره آفریقا با 34.4 درصد بیشترین میزان سواستفاده جنسی از دخترها رو داره این وسط اما آمار نیجریه از همه بالاتره


audio: nHOnkSwQGhQ_0048.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
به یک سوم کودکان نیجریه‌ای تجاوز میشه گفیتم این رو در آمار ولی فقط یک سوم از این کودکان مورد تجاوز قرار گرفته راجع به اتفاقاتی که براشون می‌افته با دیگران رفتن صحبت کردن اونایی که صحبت می‌کنن و اطلاع رسانی می‌کنن تجاوز رو چی میشن؟ کم‌تر از 5 درصدشون با کمک اطرافیان یا نهادهای اجتماعی و دولتی مواجه میشن باز آمار بدم خدمتون در سال 2017


audio: nHOnkSwQGhQ_0050.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
که بهشون تجاوز شده تازه جرات کردند بگن فقط برای 32 نفر دادگاهی تشکیل شد برای دادخواهی در سال 2020 محمدو بوهاری رییس‌جمهوری نیجریه از موارد تجاوز جنسی به ویژه در خصوص کودکان خردسال به شکل رسمی اومد ابراز تاسف کرد خیلی زحمت کشید قبل از این مقامات بلندپایه دولتی خیلی راجع این وضعیت در کشور نیجریه حتی صحبت نمی‌کردند


audio: nHOnkSwQGhQ_0051.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
با این حال آمارها نشون میده از 2020 که بحث تجاوز جنسی رسما مورد توجه دولت قرار گرفته تا به امروز موارد تجاوز در این کشور به خصوص در شمال نیجریه که مسلمان نشینند روز به روز افزایش پیدا کرده اوضاع فاجعه‌س ولی چرا وضعیت یک کشور پولدار باید فاجعه‌بار باشه؟ پول نفت و منابع طبیعی کجا میره؟


audio: nHOnkSwQGhQ_0053.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
فساد، این بزرگترین شاخصه حکومت نیجریه‌ست ما یه قشر سیاسی بسیار بسیار پولدار داریم در نیجریه که عمومشون در یه منطقه در لاگوس به اسم شهرک موز زندگی می‌کنند و کاملا این منطقه ایزوله‌ست از بقیه کشور کلا سیاستمداران و یه سری از ورزشکاران به خصوص فوتبالیست ها در این در واقع شهرک به شکل لاکچری زندگی می‌کنن شهرک موز شهرکی که هیچکس


audio: nHOnkSwQGhQ_0054.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
بدون مجوز اجازه ورود بهش رو نداره یه گیت نظامی سفت و سخت داره و مجوزها به دقت چک میشن ورود گردشگر دوربین حتی موبایل دوربین‌دار هم به این منطقه ممنوعه اهالی نیجریه یا باید خیلی خوش‌شانس باشن و تونسته باشن ورزشکار بشن یا مشخصا فوتبالیست شده باشن که بتونن در شهرک موز زندگی کنن یا باید تونسته باشن در سیستم فساد اقتصادی


audio: nHOnkSwQGhQ_0055.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
و سیاسی حاکم رشد کنن در غیر این صورت فقر در انتظارشونه در واقع نیجریه تقریبا طبقه متوسطی نداره یک نیجریه‌ای یا بسیار ثروتمنده یا بسیار فقیر


audio: nHOnkSwQGhQ_0056.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
خب پس تا اینجا متوجه شدیم سیاست‌های دولتی در نیجریه در راستای منافع یک گروه خاص تعریف میشه منافعی که عموما با منافع جمعی مردمان نیجریه در تضاده یه مثال بزنیم اواسط دهه 70 میلادی دولت نیجریه اعلام می‌کنه که آقا ما می‌خواهیم 16 میلیون تن بتن بخریم برای ساخت تاسیسات نظامی و یه سری ابر پروژه به نظر هم عالی می‌اومده


audio: nHOnkSwQGhQ_0057.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
پیمانکارهای پروژه وارد کار میشن کشتی‌های حامل بتن از سراسر دنیا میان بندر لاگوس میزان بتنی هم که میاد در اون سال چهار برابر مصرف سال پیش کل کشور بوده به هر حال کشتی میان پهلو می‌گیرن که بتن خالی کنن ولی این اتفاق نمی‌افته برای یک سال در بندر لاگوس نگهشون می‌داره کشتی‌ها رو بتن‌ها در مخزن کشتی‌ها سفت میشه و مجبور میشن این حجم از بتن رو


audio: nHOnkSwQGhQ_0058.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
در بندر لاگوس دفن کنن اصلا محیط زیست و زیست بوم لاگوس کلا به فنا میره حالا چرا اومده بود این بتن‌ها و تخلیه نشده بود؟ برای اینکه مسئولان حکومتی بتونن پول پرداختی برای دیرکرد تخلیه بار رو بگیرن بذارن جیبشون انقدر توانمند در حوزه فساد


audio: nHOnkSwQGhQ_0059.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
مسئولین دولتی و وابستگانشون واقعا از طریق فساد مال و منال خوبی جمع کردن مثلا پولدارترین سیاه‌پوست جهان آقایست به نام آلیکو دانگوت یکی از فاسدترین اقتصاد دانان و سیاسیون شمال نیجریه در سال 2014 میزان سرمایه‌ی ایشون


audio: nHOnkSwQGhQ_0061.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
برآورده شده 2014 اما این فقط مسئولان حکومتی نیستن که فاسدن فساد از بالاترین سطح شروع شده و به سطح جامعه هم طبیعتا رسیده اجازه بدین یه مثال کوچیک بزنم شما اگر در نیجریه هستید و صاحب خونه‌اید یعنی خونه به نامتونه سند اگر بخواهید برید مسافرت و خونه خالی باشه حتما باید پاشید برید بیرون دیوارها رو رنگ کنید یه سری علامت خاص روی دیوار بکشید که آقا من نمی‌خوام بفروشم اینجا رو خدا شاهده چرا؟


audio: nHOnkSwQGhQ_0063.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
سوال آیا کسی به فکر تغییر این وضعیت نیست؟ نبوده؟ مشخصا یک نفر بود که می‌خواست وضعیت رو تغییر بده کی بود ایشون؟ آقای مورتالا رامات محمد کسی که در 30 جولای 1975 میلادی با انجام یک کودتا قدرت رو در نیجریه در دست گرفت و شروع کرد به اصلاحات عظیم اولین کاری هم که کرد این بود که پایتخت کشور رو از لاگوس آورد آبوجا


audio: nHOnkSwQGhQ_0064.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
که یه شهر بی‌طرف مذهبی بود بعد هم شروع کرد به مبارزه با فساد سیاسی و اقتصادی واین‌ها ظرف مدت خیلی کودتاهی هم شد قهرمان ملی مردمان نیجریه عمر فساد ستیزی این قهرمان اما مثل عمر خودش کوتاه بود گلچین روزگار مورتالا محمد در 13 فوریه 1976 میلادی


audio: nHOnkSwQGhQ_0067.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
حالا با دونستن این توصیفات از نیجریه اجازه بدید برگردیم به داستان سفر آقای وله سوینکا که این قسمت رو با تیکه‌ای از خاطرات ایشون شروع کردیم گفتیم ایشون در 1993 میلادی قصد داشت برگرده به کشور زادگاهش برای همین پاشده بود رفته بود مرز زمینی لاگوس به هر کی می‌گفت آقا منو ببر با ماشینت تا لاگوس همه می‌گفتن نوکترم قربونت اصلا پول نمی‌خوام من انقدر اصرار می‌کنه


audio: nHOnkSwQGhQ_0068.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
تا در نهایت یکی پیدا میشه که این آقای سونیکا رو ببره لاگوس این نویسنده‌ی برنده نوبل ادبیات وقتی به اینجای سفر نامه‌ش می‌رسه که یکی قبول می‌کنه بلاخره ببرتش دفترش رو باز می‌کنه می‌نویسه و بدین ترتیب کابوس‌وارترین سفر زندگی‌ام آغاز شد


audio: nHOnkSwQGhQ_0069.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
در جاده با استفاده از بشکه‌های خالی نفت لاستیک‌ها و رینگ‌های اسقاطی دکه‌های فروش کنده‌های چوبی تنه‌های درخت و سنگ‌های بزرگ موانعی ساخته بودند این اولین تصویریه که آقای سوینکا از جاده منتهی به لاگوس می‌بینه سونیکا می‌نویسه گردن کلفت‌ها سرخود در محلات حکمرانی می‌کردند


audio: nHOnkSwQGhQ_0070.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
چه ایست‌بازرسی‌هایی که این گردن کلفت‌ها می‌ذاشتن و چه ایست‌بازرسی‌هایی که رسمی بود از ماشین‌ها حق عبور می‌گرفتند بعضی وقت‌ها این حق عبور پول نبوده جالبه مثلا چهار لیتر بنزین از باک ماشین می‌کشیدن بعد اجازه عبور می‌دادن به ماشین بره سمت لاگوس سوینکا می‌نویسه روی عموم ماشین‌ها در مسیر جای گلوله و چماق و مشت و لگد دیده میشد خودروهایی وجود داشت که انگار مستقیم


audio: nHOnkSwQGhQ_0071.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
از صحنه‌های فیلم پارک ژوراسیک آمده بودند قسم می‌خورم که جای دندان‌های غیر طبیعی روی بدنه یک خودرو بود


audio: nHOnkSwQGhQ_0072.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
آقای سوینکا میگه از مرز تا شهر لاگوس دو ساعت بیشتر راه نیست ولی از وقتی سفر ما شروع شد پنج ساعت گذشته بود و ما فقط 50 کیلومتر طی کرده بودیم هرچی به لاگوس نزدیک‌تر می‌شدیم تعداد ایست‌ها و موانع تعداد ماشین‌های درب و داغون و تعداد جسدهای اطراف جاده بیشتر میشد سوینکا میگه دیدن جسد در لاگوس چیز غیر طبیعی نیست روزمره‌ست


audio: nHOnkSwQGhQ_0073.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
و اینجا یک خاطره تعریف می‌کنه میگه یادمه یک بار یکی از افسران ارشد ناپدید شد پلیس آب‌های زیر یه پل رو گشت ببینه جسد افسره اونجا هست یا نه


audio: nHOnkSwQGhQ_0075.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
و هیچ کدوم مال آقای افسر نبود نتیجتا پلیس گفت آقا بیخیال دست از جستجو کشید سوینکا ادامه میده شهر جنایت‌زده‌ست فردوگاه بین‌المللی لاگوس از کار افتاده و همه کشورها پروازها رو منطقه ممنوع کردند یکی از کاسبی‌های اشرار محلی که به خودشان می‌گویند بچه محل شکار تجاریست که به این منطقه آمدند اگر دست بچه محل‌ها


audio: nHOnkSwQGhQ_0076.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
به این تجاری که آقای سونیکا میگه می‌رسیده اول حسابی تیغشون می‌زدند بعد ازشون اخازی می‌کردند و در نهایت می‌کشتنشون و این به گفته آقای سونیکا اتفاق بسیار طبیعی بوده در لاگوس اقای سوینکا البته میگه مشکل اصلی مردم لاگوس بچه محل‌ها نیستند حتی این که برق و آب آشامیدنی دولتی وجود نداره و برای روشنایی باید از ژنراتور یا شمع استفاده کرد هم خیلی سخت نیست


audio: nHOnkSwQGhQ_0078.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
لاگوس یک کلان‌شهره که 21 میلیون نفر رو در خودش جا داده هم مکان استقرار ثروتمندان نیجریه‌س در شهرک موز و هم محل زندگی بی‌چاره‌ترین مردمان نیجریه‌س و یکی از بی‌چاره‌ترین مردمان جهان یه شهرکی در بندر لاگوس وجود داره به اسم شهرک ماکوکو این شهرک روی یک مرداب به عمق یک و نیم متر ساخته شده نتیجه


audio: nHOnkSwQGhQ_0079.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
عبور و مرور برای اهالی ماکوکو فقط با قایق چوبی امکان پذیره اگر الان یه تصویری مثل ونیز تو ذهنتون شکل گرفته خیلی عذرخواهی می‌کنم کاملا در اشتباهید ماکوکو یه شهرک زاغه‌نشین شناوره روی مرداب در آب‌های اقیانوس آتلانتیک یا اطلس از مرکز لاگوس یک ساعت فاصله داره یکی از خطرناک‌ترین و عجیب‌ترین


audio: nHOnkSwQGhQ_0080.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
مناطق مسکونی روی کره زمینه که چیزی حدود 250 هزار نفر رو تو خودش جا داده چطوریه این ماکوکو؟ خونه‌ها با ابتدایی‌ترین مصالح بر روی میله‌های فلزی صد ساله‌ی زنگ زده‌ی درون آب ساخته شدن قایق‌ها در این منطقه نقش وسیله حمل و نقل و البته سوپرمارکت رو هم ایفا می‌کنن یه سری فروشگاه سیار که مردم میرن ازش خرید می‌کنن


audio: nHOnkSwQGhQ_0081.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
این ماکوکو البته مثل خیلی از جاهای دیگه نیجریه توسط دولت اداره نمیشه بلکه هر قسمتش توسط یکی از گروه‌های بچه محل اداره میشه


audio: nHOnkSwQGhQ_0082.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
وقتی آب باشه و اقیانوس طبیعتا یکی از اصلی‌ترین راه‌های امرار معاش برای ساکنان اون منطقه چیه؟ ماهی گیریه هنوز هم در ماکوکوی لاگوس ماهی‌گیری در جریانه اما اوضاع ماهی‌گیری روز به روز بدتر میشه، چرا؟ در 60 سال گذشته بیش از 1.5 میلیون تن نفت به دلتای رود نیجر ریخته شده و همین باعث شده تا کیلومترها آلودگی شدید به وجود بیاد


audio: nHOnkSwQGhQ_0083.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
و خیلی از ماهی‌ها بمیرن از طرف دیگه برای هر بیست خانوار در ماکوکو یک دستشویی وجود داره فاضلابی هم وجود نداره یعنی خروجی دستشویی‌ها مستقیما می‌ریزه به همون آبی که ملت دارن توش زندگی می‌کنن پسماند زباله‌های اهالی هم مثل فاضلابشون وارد همون آب میشه در واقع اهالی ماکوکو از همون آب می‌خورند ازش ماهی می‌گیرند و خودشون رو در همان آب می‌شورند


audio: nHOnkSwQGhQ_0084.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
و تفریح هم می‌کنند بنابراین صدها هزار انسان در این کره خاکی در این سال وسط یک فاضلاب بزرگ زندگی می‌کنند که بوی تعفنش از کیلومترها دورتر به مشام می‌رسه


audio: nHOnkSwQGhQ_0085.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
عوامل مرگ در نیجریه بسیار زیادن البته مخصوصا وقتی به شمال این کشور بریم که دیگه گروه‌های شبه نظامی شمالی کلا شوخی ندارن اسم بوکوحرام رو احتمالا خیلیامون شنیدیم گروهی که با گروه‌های تندرو مرتبطه و ایدئولوژیش از اسمش معلومه قطعا تحصیل غربی حرام است بوکوحرام گروهی که خواهان بازگشت حکومت به قوانین شرعی اسلامه


audio: nHOnkSwQGhQ_0088.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
خیلیاشون رو به عنوان برده جنسی فروختند و هنوز هم یه سریاشون در اسارت باقی موندند یک سال یعد حمله کردند به شهری مرزی در شمال نیجریه به اسم باگا اونجا رو دادن به فنا دادند دو هزار ساکن اون منطقه رو قتل‌عام کردند به هر حال برای کشوری که یکم کمتر از 50 درصدش مسلمونه و یکم بیشتر از 50 درصدش مسیحی در شمالش تحصیل حرامه در جنوب مشروب و رقص و پوشش آزاد


audio: nHOnkSwQGhQ_0090.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
فساد، نبود بهداشت و درمان و وجود گروه‌هایی جانی و همینطور شیوع انواع و اقسام بیماری‌ها به نظر می‌رسه هر کشوری با یه همچین چیزایی طرف باشه میزان مرگ و میرش خیلی بالاست نیجریه هم همین وضعیت رو داره اما آیا رشد جمعیت این کشور به دلیل مرگ و میر بالا منفیه؟ خیر عرض کردم نیجریه با انفجار جمعیت مواجهه اصلا


audio: nHOnkSwQGhQ_0091.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید یه آمار من بدم خدمتون ما دو منبع داشتیم و داریم در این قسمت اولیش کتاب نظم و زوال سیاسی بود اثر فوکویاما که در 2014 میلادی نوشته شده و اون سال نیجریه 160 میلیون جمعیت داشته بعدی کتاب راه باریک آزادی بود اثر آقایان عجم‌اوغلو و رابینسون که در سال 2019 نوشته شده بود و در اون سال نیجریه


audio: nHOnkSwQGhQ_0093.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
کمتر از 5 سال 45 میلیون جمعیت اضافه شده شما مرگ و میر هم در نظر بگیر الآن که داریم با هم صحبت می‌کنیم جمعیت چقدره در نیجریه؟


audio: nHOnkSwQGhQ_0095.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
مردمان نیجریه مدام با هم ارتباط جنسی برقرار می‌کنند ایدز گسترش پیدا می‌کنه و بچه‌های بیمار به این دنیا میان و البته بچه‌های سالم هم اما، بچه‌هایی به این دنیا میان که هیچ آینده‌ای براشون قابل تصور نیست امید به زندگی در نیجریه زیر 50 ساله اینه وضعیت پایتخت تجاوز جنسی دنیا


audio: nHOnkSwQGhQ_0096.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
در شروع این قسمت از مورخ و قبل از این‌که بریم سراغ نیجریه یه اشاره‌ای به کنگو کردیم توجه کنیم که کنگو از 1960 میلادی یعنی از زمان استقلالش از بلژیک تا به امروز


audio: nHOnkSwQGhQ_0098.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
که در همه اون‌ها اصل 15 قانون یکی بوده اصلی که میگه مقامات دولتی مسئول از بین بردن خشونت جنسی هستند اصل 15 اما برای مردم کنگو به یک شوخی بدل شده اون‌ها وقتی می‌خوان بهم بگن باید خودت گلیمت رو از آب بکشی بیرون میگن اصل 15 تاریخ به ما درس میده وقتی حاکمیت قانون به کلی از بین بره


audio: nHOnkSwQGhQ_0099.opus
source: youtube
source_id: nHOnkSwQGhQ
invalidation: VALID
text:
و مردم به حال خودشون رها بشن تنها بشن و به هم پناه بیارن و در شرایط بی‌دولتی محض مجبور بشن خودشون گلیم خودشون رو از آب بیرون بکشن سرنوشت کنگو و نیجریه دور از ذهن نیست زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی


audio: ISrKdSSwjWw_0001.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
کاپتان تصمیم چیه؟ به سرمهماندار بگید سعی کنه مسافرها رو آروم کنه کاپتان چجوری آرومشون کنیم؟ دو تا هواپیمای جنگی چند دقیقه‌س دارن تعقیبمون می‌کنن از پنجره دارن دیده میشن، دارن شلیک می‌کنن بعضی از مسافرها استرس دارن میگن مگه جنگ شده؟ جنگ که نشده ولی بوی خوبی از این وضعیت حس نمی‌کنم ایران داره مرتب پیام میده که مجوز ندارید برای پرواز واقعا متوجه نمیشم هر هفته داریم این خط پروازی رو می‌ریم و برمی‌گردیم کاپتان به نظرتون دلیلش چیه؟


audio: ISrKdSSwjWw_0002.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
چهارم اسفند ماه 1388 ساعت حدود سه بامداد تیم پرواز نگرانند استرس تمام فضای بویینگ 737 رو در بر گرفته تیم امنیت پرواز در حال بررسی شرایطه


audio: ISrKdSSwjWw_0004.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
یک خط پروازی روتین پروازی که هر هفته انجام می‌شود در همین ساعت توسط همین هواپیمایی هیچ اتفاقی تا به امروز گزارش نشده به محض ورود بویینگ 737 به آسمان ایران کاپتان پرواز هشداری دریافت می‌کند هشدار بدین مضمون شما مجوز پرواز بر فراز آسمان ایران را ندارید کاپتان تعجب می‌کند


audio: ISrKdSSwjWw_0005.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
با کشور مبدا تماس می‌گیرد، گزارش می‌دهد در حین گزارش، هشدار دوم اعلام می‌شود ارتفاع خود را کم کنید، به شما هشدار داده می‌شود این یک هشدار جدی است، ارتفاع خود را کم کنید کاپتان پرواز از پس دریافت مجوز از کشور مبدا ارتفاع خود را کم می‌کند ناگهان دو هواپیمای نظامی ارتش ایران دو طرف بویینگ 737 ظاهر می‌شود


audio: ISrKdSSwjWw_0006.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
آن‌ها در حال اسکورت این هواپیما بودند یک هواپیمای مسافربری تشویش تمام کابین خلبان بویینگ را پر می‌کند از پس آن کل هواپیما را کاپتان به نظرتون دلیلش چیه؟ احتمالا برای مواد باشه تو هشدار اعلام می‌کنن با هواپیما کاری ندارن شاید بهتر باشه تو بندرعباس فرود بیایم به مسافرها اعلام کنید یه توقف کوتاه تو ایران داریم و بعد پرواز رو ادامه میدیم کسی نگران نباشه، فضا رو آروم نگه دارید دقایقی بعد سرمهماندار وارد کابین خلبان می‌شود


audio: ISrKdSSwjWw_0007.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
و اطلاع می‌دهد که دو مسافر افغانستانی به شکل محسوسی استرس دارند کاپتان دستور چیه؟ احتمالا بحث مواد جدیه میریم برای لندینگ دقایقی بعد بویینگ 737 روی باند فرودگاه بندرعباس می‌نشیند فقط سه دقیقه سه دقیقه کافی بود تا کاپتان با تعجب به تصویری که از پنجره‌ی کابین خلبان می‌دید واکنش نشان دهد


audio: ISrKdSSwjWw_0008.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
این تعداد پلیس اگر هم کل هواپیما پر مواد باشه لازم نبود کاپتان اون پرواز بعدها تعریف می‌کنه که من با پروتکل‌های این‌چنینی آشنا بودم زمانی که احتمال وجود مواد مخدر باشه روند کار شکل دیگریست در فرودگاه بندرعباس ایران افرادی وارد هواپیما شدند و فقط قیافه‌ها رو چک می‌کردن، اون‌ها


audio: ISrKdSSwjWw_0009.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
دنبال مواد نبودند، دنبال چیز دیگری بودند در تمام طول مدت خدمتم همچین چیزی ندیده بودم اون‌ها می‌دونستن دنبال چی یا بهتره بگم کی می‌گردن؟ در ادامه تمام مسافران پرواز تخلیه و به ترمینال مسافربری فرودگاه بندرعباس ایران منتقل میشن به همه‌ی اون‌ها گفته میشه مشکل خاصی نیست و به زودی سوار خواهید شد و به مقصد از پیش تعیین شده‌ی خویش پرواز خواهید کرد دو مسافر


audio: ISrKdSSwjWw_0010.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
دو نفر از آن هواپیما بدان شکل خارج نشدند همانند الباقی مسافرها دو مسافر افغانستانی که در صورتشان التهاب و اضطراب موج میزد با دستانی از پشت بسته و صورتی رنگ پریده خارج شدند آن‌ها به همراه مامورانی خارج شدند کاپتان پرواز بعد از شنیدن این خبر طبق دستورات از پیش تعیین شده و وظیفه‌اش


audio: ISrKdSSwjWw_0011.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
به کمک خود اعلام می‌کند با سفارت تماس بگیر و اعلام کن دو نفر دستگیر شدند، دو مسافر این پرواز مسئولیت مسافران پرواز با کاپتان پرواز است مگر شهر هرت است؟ ما را با هواپیمای جنگی به زور فرود آوردند همزمان کاپتان دستور می‌دهد رسانه‌ها را چک کنید ببینید آیا خبر فرود اضطراری این هواپیما در رسانه‌های ایران منتشر شده است؟ جواب منفی بود انگار خبر مهمتری وجود داشت


audio: ISrKdSSwjWw_0012.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
کم خلبان یک تیتر را خواند یک تروریست مشهور ایرانی لحظاتی قبل در فرودگاه بندرعباس دستگیر شد احتمالا اون دو نفر بودند، کاپتان گفت احتمالا اصالت ایرانی داشتند، کاپتان گفت احتمالا با گذرنامه‌ی جعلی وارد هواپیما شدند، کاپتان گفت احتمالا افغانستانی نبودند و گذرنامه جعلی بود اسم تروریست چی بود؟ کاپتان سوال کرد عبدالمالک ریگی


audio: ISrKdSSwjWw_0013.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
کمک جواب داد و همین عبدالمالک عبدالمالک ریگی کسی‌ست که در دقایق آتی و در این قسمت از مورخ از او سخن خواهیم گفت کسی که تعداد زیادی از هموطنان خودش رو هموطنان ما رو کشت و اسمش رو در صفحات سیاه تاریخ صفحات خونین تاریخ ثبت کرد کشتار انسان‌ها به هر دلیل در هر مرام و مسلکی قابل تایید نیست


audio: ISrKdSSwjWw_0015.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
ما در دقایق آتی از یک تروریست عجیب غریب و داستان و تاریخ او سخن خواهیم گفت سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: ISrKdSSwjWw_0020.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
و اینجا یک نکته رو خدمت شما عرض کنم ما بیش از هشت ساله در مورخ راوی روزگاریم به لطف شما ما در کنار شما روایت کردیم روزگار رو اما از پس تمام این سال‌ها راوی روزگار به شهر خواهد آمد به تهران این بار از نزدیک و نفس به نفس، زنده با تهران معاشقه خواهیم کرد در کنار شما راوی روزگار خواهیم بود


audio: ISrKdSSwjWw_0021.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
بنابراین وعده‌ی دیدار ما و شما در اجرای زنده‌ی مورخ چهاردهم مهرماه 1403 با افتخار و یقین می‌تونم بگم می‌بینمتون


audio: ISrKdSSwjWw_0024.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
و نامش نهادند عبدالمجید عبدالمجید ریگی فرزندی که زمانی که بزرگ شد با لقب عبدالمالک او را شناختند و نتیجه؟


audio: ISrKdSSwjWw_0026.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
به این دلیل که او رو با برادرهاش اشتباه نگیریم به‌هرحال از کودکیش کمی صحبت کنیم او در زاهدان وارد مدرسه میشه پدرش سرایدار یک شرکت ساختمانی بوده در زاهدان و به طور کلی وضع مالی خیلی خوبی نداشتن عبدالمالک ریگی فرزند چهارم خانواده بود پدرش اصرار داشت این بچه باید درس بخونه آقا این یکی حداقل درس خون بشه! اما


audio: ISrKdSSwjWw_0027.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
عبدالمالک با یکی از معلم‌هاش اختلاف پیدا می‌کنه تو مدرسه می‌زنه شیشه‌ی ماشین معلم رو می‌شکنه و اخراج میشه در واقع اون معلم شاید امروز شاکر خداوند باشه که با یک شیشه شکستن انتقامش گرفته شد بلای بدتری سرش نیومد در ادامه خواهیم گفت از انتقام‌های عبدالمالک ریگی زمانی که بزرگتر شد او قطعا امروز شاکره آن معلم که به همون شیشه بسنده کرد عبدالمالک


audio: ISrKdSSwjWw_0028.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
به‌هرحال از مدرسه اخراج میشه و میگه ول کن بابا بریم دنبال یک لقمه نون حلال چه می‌کنه؟ میشه دستفروش اجناس قاچاق، حلال حلال پاسور و سی‌دی فیلم و کاست آهنگ و این جور چیزها می‌فروخته از مرز رد می‌کرده قاچاقی تو چهاراه رسولی زاهدان بساط می‌کرده می‌فروخته، کارش این بوده کار و بارش هم گویا بد نبوده، موفق میشه نسبتا و نتیجه‌ی موفقیت چیه؟ پیشرفت قطعا


audio: ISrKdSSwjWw_0029.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
عبدالمالک از پس پیشرفت وارد کار قاچاق مشروبات الکلی میشه سرمایه‌ی بیشتری می‌خواسته از پاسور و سی‌دی و فیلم و کاست پیشرفت می‌کنه به رد کردن مشروبات الکلی از مرز و طبعا درآمد این یکی خیلی بهتر بوده او تبدیل میشه به یک ساقی موفق و سوال ساقی گری کجای دین او بود؟ آن زمان؟


audio: ISrKdSSwjWw_0030.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
اولین بازداشت، نقطه‌ی عطف اولین بازداشت عبدالمالک ریگی در جوانیش اتفاق می‌افته البته نه به دلیل ساقی مشروب بودن یکی از رفقاش یه بار بهش میگه عبدالمالک بیا بریم از انبار پارچه دزدی کنیم او قبول می‌کنه میرن اما نقشه‌ی دزدی خوب پیش نمیره نتیجه؟ میفتن زندان البته شانس میاره به واسطه‌ی سن کم و نداشتن سابقه از زندان آزاد میشه خیلی زود یه نکته‌ای داره فقط این زندانی شدنش


audio: ISrKdSSwjWw_0031.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
تو ایام زندان مسئولیت بازجویی از این دو دزد جوان دستگیر شده به عهده‌ی یکی از فرماندهان زاهدان بوده اسم فرمانده چه بود؟ حمید کاوه ظاهرا خیلی هم فنی بازجویی می‌کرده این آقای کاوه همچین چهار پنج تا افسری، چک افسری آبدار طور میذاره زیر گوش عبدالمالک، ده دور دور خودش می‌چرخه مگس طور می‌خوره زمین، دیوار اما آقای کاوه بی خبر بود از این که این چک افسری‌ها رو


audio: ISrKdSSwjWw_0032.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
داره به کی میزنه؟ زدی ضربتی ضربتی نوش کن او به عبدالمالک ریگی چک افسری زد و از آینده غافل بود چه بر سر کاوه آمد؟ قابل حدسه اما عرض می‌کنم


audio: ISrKdSSwjWw_0033.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
ادامه بدیم زندگی عبدالمالک ریگی رو بعد از این که از زندان آزاد میشه پدرش میگه عزیز من قربون تو برو درس بخون دیگه ما آرزو به دلمون موند یکی از بچه‌هامون درس بخونه چرا رفتی دنبال خلاف؟ عبدالمالک در جواب میگه بابا جان درس اوکیه ردیفه اصلا میرم خارج تحصیل! ها؟ بابا ذوق می‌کنه پدر استقبال می‌کنه خوشحال میشه و سوال مطرح کنیم اگر انسانی عاقل در جایگاهی بود


audio: ISrKdSSwjWw_0034.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
در جایگاهی که آن روز عبدالمالک ریگی بود باباش خوشحال و خندان گفت هر جا بری من استقبال می‌کنم کمکت می‌کنم انتخابش قطعا اروپا، آمریکا و استرالیا و اینا بود دیگه آن انسان عاقل کجا را انتخاب می‌کرد؟ دقیقا آن انسان عاقل که عبدالمالک ریگی باشد آسیا را انتخاب می‌کند البته که در آسیا دانشگاه‌های خوب داریم، هند، مالزی و و و او بهترین جا را در آسیا انتخاب کرد برای ادامه‌ی تحصیل بله پاکستان


audio: ISrKdSSwjWw_0035.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
حتما هستند کسانی که می‌گویند پدر بمب اتم در آسیا اصلا پاکستانی بود و خود، او دانشمند بزرگی بود، نتیجتا قطعا پاکستان هم دانشگاه‌های خوبی دارد به عنوان مثال دانشگاه لاهور، دقیقا عبدالمالک ریگی تمام این‌ها را بررسی کرد در آسیا پاکستان را انتخاب کرد و در پاکستان دانشگاه که نه مدزسه‌ی علمیه‌ی پاکستان رو انتخاب کرد و احتمالا اولین درس و بحثش در آن مدرسه‌ی علمیه این بود که


audio: ISrKdSSwjWw_0038.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
پیش از ادامه یک نکته رو عرض کنم بارها در مورخ عرض کردم که مطالب تلخ را به طنز برگزار کردن شنیدنش را دیدنش را، درس گرفتن از آن را ساده‌تر می‌کند به‌هرحال از تلخی ماجرا همه آگاهیم و شما به از بنده عبدالمالک ریگی با دوستاش میره پاکستان در شهر کویته ساکن میشه شهریست در ایالت بلوچستان پاکستان این شهر کویته


audio: ISrKdSSwjWw_0039.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
مدرسه‌ای که او برای آموختن علوم مذهبی انتخاب می‌کنه یکی از مدارسی بود که به ترویج فرهنگ وهابیت می‌پرداخت قطعا در رابطه با ایدئولوژی وهابیت شما به می‌دانید و اینجا صرفا بنده مختصر عرض کنم که وهابیت همان تفکریست که طالبان و القاعده دارند و داشتند خیلی صادقانه و صادقانه‌ش اینه نتیجه؟ عبدالمالک ریگی در حین تحصیل با یکی از سرکردگان گروه‌های تروریستی آشنا می‌شود


audio: ISrKdSSwjWw_0041.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
هیچ انسانی در بدو تولد قصد دزد شدن قاتل شدن، تروریست شدن، انسان بد شدن ندارد فطرت انسان به ذات پاک است انسان از پس تولد یک لوح سفید است هر کار اشتباه که من و شما می‌کنیم نقطه‌ایست سیاه بر یک لوح بزرگ سفیدرنگ حال اگر لوح ما سیاه کامل شود سوالی مطرح می‌شود که چقدر کار اشتباه کردیم


audio: ISrKdSSwjWw_0042.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
که نتیجه‌ش نقاطی شد که به هم پیوستند و تبدیل شدند به لوحی کاملا سیاه عبدالمالک ریگی هم قطعا از بدو تولد قصد نداشت اما چه شد که این شد؟ قضاوتش با شما


audio: ISrKdSSwjWw_0043.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
عبدالمالک اوایل جذب یک گروهی میشه یک گروهی از زیرشاخه‌های القاعده اما به پیشنهاد رفقاش تو همون مدرسه‌ی علمیه‌ی پاکستان یا بهتره بگیم عملا یک مدرسه‌ی تروریستی یا حالا هر چیز دیگری به‌هرحال به پیشنهاد دوستانش اونجا یک گروهی تشکیل میده خودش به نام جندالله که اقا چه کاریه بریم جذب یه گروه دیگه شیم؟ خودمون گروه می‌زنیم


audio: ISrKdSSwjWw_0044.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
این گروه جندالله اولش کلا ده دوازده نفر عضو داشته مغز متفکر گروه کی بوده؟ مولابخش درخشان، یکی از سرکرده‌های گروه‌های تروریستی مذهبی سوال مهمتر کی پول می‌داده؟ خرج داشته، نون می‌خواستن پول اسلحه اینا می‌خواستن کی اونو تامین می‌کرده؟ فردی به نام مولا کمال صلاح‌زهی به‌هرحال مغز متفکر ایجاد شد عبدالمالک هم که رهبر بود


audio: ISrKdSSwjWw_0045.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
پول هم که رسید همه چیز جور بود و رفتند، گروه رفتند برای تیم ملی یه جورایی این گروه جندالله با دو سه عملیات کار خودشون رو آغاز می‌کنن با دو سه عملیات در واقع این گروه جندالله میگه ما اومدیم ما گروه جند اللهیم چه عملیات‌هایی؟ انتقام


audio: ISrKdSSwjWw_0046.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
اون آقای حمید کاوه که عرض کردم چک افسری زد زمانی که جوانکی بیش نبود عبدالمالک ریگی و دستگیر شد به جرم دزدی آقای عبدالمالک به محض این که گروهه تشکیل شد جندالله تشکیل شد گفت آقا یه لحظه من یه چک افسری خوردم الان میام خدمتتون میره سراغ حمید کاوه، ایشونو گروگان می‌گیره تا جا داره شکنجه‌ش می‌کنه یعنی به یه چک افسری بسنده نمی‌کنه تا جا داره این بنده خدا رو شکنجه می‌کنه


audio: ISrKdSSwjWw_0047.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
چندین ماه این شکنجه‌ها طول می‌کشه تو کوه‌های مرزی مخفیانه نگه داشته بودن این آقای حمید کاوه رو و بیست چهار ساعت شکنجه‌ش می‌کردن در نهایت ازش اعتراف می‌گیرن فیلمبرداری می‌کنن اعتراف می‌گیرن و در نهایت هم می‌کشن حمید کاوه رو این اولین عملیات جندالله بود انتقام گرفتن اولین عملیات آن‌ها بود


audio: ISrKdSSwjWw_0048.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
نفر بعدی که بود؟ عملیات بعدی؟ شما بشنو انتقام بعدی گروهبانی به نام عباس نامجو هدف بعدی بود ایشون کی بود؟ رئیس پاسگاه مرزی گدار ناهوک و داستان چی بود؟ ظاهرا عبدالمالک ریگی یک بار برای عبور غیر قانونی از مرز بازداشت شده بوده و کی بازداشت کرده بوده؟ طبعا گروهبان عباس نامجو انجام وظیفه کرده بود


audio: ISrKdSSwjWw_0049.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
و همین بازداشت کافی بود که او تبدیل بشه به هدف دوم جندالله نتیجه؟ گروه ریگی شبانه حمله می‌کنه به پاسگاه هشت نفر سرباز رو به همراه آقای نامجو گروگان می‌گیره بعد از احاذی از مسئولان، مسئولان رده‌ی بالاتر سربازها رو آزاد می‌کنه اما عباس نامجو نه چند وقت بعد رسانه‌ها نوشتند گروهبان عباس نامجو به شهادت رسید


audio: ISrKdSSwjWw_0051.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
تا اینجا دو عملیات، دو انتقام دیدیم عملیات‌هایی نبود که بتونه اسم خاصی در کنه برای عبدالمالک و رفقاش اما یک عملیات یک عملیات باعث مشهور شدن این گروه شد کدام عملیات؟ قطعا بسیاری از شما خوبان به یاد دارید عملیاتی به نام تاسوکی این عملیات واقعا شبی تلخ برای ایران زمین و تاریخ ما رقم زد بیست و پنجم اسفند 1384


audio: ISrKdSSwjWw_0052.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
حدود ساعت نه شب در جاده‌ی زاهدان زابل و در فاصله‌ی نزدیک به ده کیلومتری پاسگاه تاسوکی یک ایست بازرسی شکل می‌گیره اتفاقی که کاملا طبیعی بود در آن دوران در جاده‌ها ایست بازرسی‌هایی برقرار می‌شد برای امنیت کنترل قاچاق و و و به‌هرحال شکل می‌گیره یه همچین چیزی فرماندار زاهدان با ماشینش اون شب تو اون جاده در حال حرکت بوده و او به سمت ایست بازرسی حرکت می‌کنه


audio: ISrKdSSwjWw_0053.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
به او و ماشینش دستور توقف داده میشه کسانی به او دستور توقف میدن که ماموران نیروی انتظامی بودند و شما بشنو لباس‌های نیروی انتظامی رو بر تن داشتند آقای حسنعلی نوری آدم باتحربه‌ای بود آدم دقیقی بود، فرماندار وقت زاهدان او در نگاه اول به همه چیز مشکوک شد به همراه خودش تو ماشین که مسئول حراست فرمانداری زاهدان بود گفت


audio: ISrKdSSwjWw_0054.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
مواظب باش اینا پلیس نیستن، این یه تله‌س آقای فرماندار درست حدس زده بود اون‌ها جندالله بودند اون‌ها افراد عبدالمالک ریگی بودند


audio: ISrKdSSwjWw_0055.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
پیش از ادامه عرض کنم مطالبی که از اینجا به بعد بالاجبار این بنده‌ی کمترین باید روایت کنه ممکنه برای همه


audio: ISrKdSSwjWw_0057.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
بنابراین اگر کودکان در کنار شما هستند پیشنهاد می‌کنم پاوز بفرمایید و در زمان و جایی مناسب ببینید ادامه رو اگر حساسیت عاطفی و احساسی دارید پیشنهاد می‌کنم با احتیاط ببینید و بشنوید به‌هرحال این بنده‌ی کمترین عذرخواه شما هستم اما تاریخ باید روایت شود و وظیفه باید انجام


audio: ISrKdSSwjWw_0058.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
فرماندار درست حدس زده بود، تله بود در کنار ماشین فرماندار تعدادی از ماشین‌های مردم عادی هم نگه داشته شده بودند توسط ایست بازرسی قلابی اعضای جندالله زنان و کودکان رو بردند کنار جاده دست و پای همه رو بستن و بعد یکی یکی مردان شیعه رو شناسایی کردن مسلم لک‌زایی طلبه‌ی بیست ساله بکشش 


audio: ISrKdSSwjWw_0066.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
بکش بکش و همین‌طور بکشش رسانه‌ها نوشتند بیش از بیست نفر از مردمان بیگناه ایران به شهادت رسیدند آن شب جندالله جان این تعداد شهروند رو گرفت و همین‌طور هفت نفر رو هم گروگان گرفت در ادامه فیلم این جنایت رو در سطح شهر زاهدان منتشر کرد این گروه


audio: ISrKdSSwjWw_0067.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
به‌هرحال اون زمان اینترنت مثل امروز و الان نبود و باید کارهای قشنگشون رو این گروه روی سی‌دی و دی‌وی‌دی رایت می‌کردن و توزیع می‌کردند البته آقای عبدالمالک ریگی در فروش سی‌دی و تامین سی‌دی تجربه‌ها داشت خیلی کار سختی نبود براش حالا گروه عبدالمالک به هدفش رسیده بود


audio: ISrKdSSwjWw_0069.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
این گروه به هیچکس رحم نمی‌کرد و نکته‌ی ویژه فرماندار زاهدان علیرغم این که هفت گلوله می‌خوره در اون اتفاق به شکل معجزه آسایی نجات پیدا می‌کنه گفته میشه مولابخش درخشان و مولا کمال صلاح‌زهی عقیده داشتند گروه جندالله فقط باید به نیروهای نظامی و دولتی ضربه بزنن اما عبدالمالک ریگی معتقد بود کشتار شیعیان واجب است و لازم


audio: ISrKdSSwjWw_0071.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
در ادامه اختلاف بین سران جندالله ایجاد شد و بالا گرفت اینا می‌گفتن نکشیم، ریگی می‌گفت باید همه رو بکشیم نتیجه؟ ریگی وفاداران خودش رو برداشت از گروهک جندالله انشعاب کرد و یک گروه جدید تاسیس کرد، اسمش هم گذاشت جنبش مقاومت مردمی ایران یکی نبود بگه تو اصلا کی هستی که به دهانت اسم ایران رو جاری می‌کنی؟


audio: ISrKdSSwjWw_0072.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
به‌هرحال این آدم اون زمان غلط زیادی می‌کنه و گروهی با این نام تاسیس می‌کنه و ادعا می‌کنه برای آزادی بلوچ‌ها مبارزه می‌کنم عبدالمالک ریگی حالا یک پوشش باکلاس داشت با این ادعا مبارز راه آزادی و با همین عنوان با بسیاری از رادیو تلویزیون‌های خارج از کشور مصاحبه هم کرد که من مبارز راه آزادی‌ام نکته اسم گروه جندالله


audio: ISrKdSSwjWw_0073.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
شد جنبش مقاومت مردمی اما برای همیشه مردمان ایران این گروه رو با همون اسم قبلیش جندالله می‌شناختن نتیجه؟ ما هم در ادامه‌ی بحث از همون اسم معروف این گروه استفاده خواهیم کرد اینجا صرفا به لحاظ تاریخی اشاره کردیم که دعوا شد، انشعاب شد گروهی خاص تشکیل داد عبدالمالک ریگی از طرفداران و وفاداران خودش و اسمش هم گذاشت جنبش مقاومت مردمی ایران


audio: ISrKdSSwjWw_0079.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
فعالیت رسانه‌ای ریگی آغاز شد از اینجا خیلی جدی اما نکته‌ی مهم اینه که تو همین مقطع زمانی عبدالمالک ریگی با بعضی از تلویزیون‌های فارسی زبان هم مصاحبه می‌کرد همونطور که عرض کردم تلویزیون‌های ساکن در انگلیس و آمریکا و به همین واسطه ایران همیشه انگلیس و آمریکا رو همدست ریگی می‌دونسته حال این که چقدر واقعیت داره بحث دیگریست واقعا ذکر این نکته هم ضروریست که آمریکا


audio: ISrKdSSwjWw_0080.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
جندالله رو جزو نیروهای تروریستی قرار داد در رابطه با ارتباط جندالله با دول خارجی طبق اسنادی که الجزیره منتشر کرده این گروه یعنی جندالله فقط با یک کشور خارجی رابطه داشته‌ست و بس کدام کشور؟ بحرین عجب


audio: ISrKdSSwjWw_0081.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
یه مقدار از ساختار تشکیلاتی این گروه جندالله یا جنبش مقاومت مردمی ایران بیشتر صحبت کنیم شورای مرکزی داشته این گروه این شورا متشکل از هفت هشت نفر از اعضای قدیمی و با سابقه بوده که نقش مشاور رو ایفا می‌کردند برای رهبر گروه عبدالمالک ریگی اما تصمیم نهایی همواره با شخص ریگی بوده و تمام از طرفی جدا از این شورا شاخه‌ی سیاسی داشته گروه عبدالمالک ریگی


audio: ISrKdSSwjWw_0082.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
که با هدف مذاکرات احتمالی با دولت یا نهادهای بین‌المللی تشکیل شده بود و فعالیت می‌کرد احتمالا از بعضی نهادها هم تونسته کمک مالی بگیره همین شاخه از اون ور شاخه‌ی نظامی هم داشته گروه ریگی که متشکل از هسته‌های تروریستی بوده در ادامه مفصل خواهیم گفت از عملیات‌های این شاخه جالبه گروه آقای ریگی شاخه‌ی فرهنگی هم داشته


audio: ISrKdSSwjWw_0083.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
که ظاهرا توسط فردی به نام یعقوب مهرنهاد اداره می‌شده در نهایت این تشکیلات شاخه‌ی قضایی هم داشته که حکم اعدام گروگان‌ها و افراد در بند گروهک جندالله رو این شاخه‌ی قضایی صادر می‌کرده حتی بعضی از شخصیت‌ها و سوژه‌های سیاسی، مذهبی و نظامی توسط همین شاخه به صورت غیابی محاکمه شدن به اعدام محکوم شدن و خیلی سیستماتیک حکم اعدام این‌ها غیابی صادر شده


audio: ISrKdSSwjWw_0084.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
دادن به شاخه‌ی نظامی، نظامی رفته اجرا کرده در واقع سازمان مرگ آفرینان، جندالله سازمانی که رهبرش عبدالمالک ریگی بود کاملا انگار متشکل بوده و عمل می‌کرده


audio: ISrKdSSwjWw_0085.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
عملیات‌ها ادامه داشت، دوازدهم بهمن 1385 یک روز خونین دیگر رقم زده شد در جریان حمله به ماموران نیروی انتظامی، شهر زاهدان چهار مامور پلیس و یک شهروند کشته شدند این عملیات اما عملیات اصلی نبود سیزده روز بعد اتفاق افتاد عملیات اصلی بیست و پنجم بهمن 85 یک خودرو پر از مواد منفجره برخورد می‌کنه به اتوبوس حامل نیروهای سپاه پاسداران


audio: ISrKdSSwjWw_0087.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
عملیات‌ها ادامه داشت گروه ریگی بیکار نمی‌شست رسانه‌ها نوشتند در شبیخون اعضای جندالله به جمعی از پاسداران در بیست و هشتم تیرماه 86 و در روستای دومک یازده مامو سپاه پاسداران شهید و نه تن دیگر زخمی شدند یک سال بعد بیست و سوم خرداد 1387 جندالله به پاسگاه مرزی حمله کرد شانزده مامور مرزبانی رو گروگان گرفت


audio: ISrKdSSwjWw_0088.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
و پونزده نفرشون رو اعدام کرد خبر اعدام البته آذرماه رسما اعلام شد یک چیز واضح بود ماشین کشتار عبدالمالک ریگی جندالله یا هر اسم دیگری که اسمش بود توقف نداشت


audio: ISrKdSSwjWw_0089.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
عرض کردم پیش از این که جندالله شاخه‌ی فرهنگی هم داشت و یعقوب مهرنهاد رئیسش بود قطعا شما به می‌دانید که ساختار یک تشکیلات تروریستی به همین راحتی اعلام نمیشه و ما هم نمی‌تونیم با اطمینان بگیم که مهرنهاد دقیقا چه مسئولیتی داشته خیلی وقت‌ها پوششه یا هر چیزی که اعلام میشه واقعیت نداره به‌هرحال ایشون سابقه‌ی روزنامه‌نگاری هم داشته آقای مهرنهاد


audio: ISrKdSSwjWw_0090.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
سرپرست روزنامه‌ی مردمسالاری بوده این آدم در استان سیستان و بلوچستان حتی عضو هیئت داوری حزب مردمسالاری بوده ایشون حزبی که کم و بیش بهش میگن حزب اصلاح طلب مردمسالاری از چه سالی صحبت می‌کنیم؟ 1383 در ادامه یعقوب مهرنهاد یه انجمنی راه مینداره به نام انجمن صدای عدالت تا 1385 به نام حقوق مردم بلوچ


audio: ISrKdSSwjWw_0091.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
این انجمن فعالیت می‌کرده، این آدم و انجمنش کاملا هم قانونی فعالیت می‌کرده اما یک سال بعد در 1386 او به اتهام عضویت در جندالله بازداشت میشه و 1387 که عرض کردم جندالله حمله می‌کنه به یک پاسگاه مرزی و شونزده سرباز یک پاسگاه رو در سراوان به گروگان می‌گیره و بعد هم اعلام می‌کنه که می‌خوام اعدامشون کنم این آقای مهرنهاد حکم اعدامش همون موقع صادر میشه و اعدام میشه


audio: ISrKdSSwjWw_0092.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
زندانی بوده اعدامش می‌کنن این احتمالا تنها باریست که اعدام یکی از اعضای جندالله با واکنش نهادهای حقوق بشری مواجه میشه اون موقع واکنش نشون دادند که آقا چرا و چگونه اعدام؟ بعضی از فعالان بلوچ معتقدند این یعقوب مهرنهاد یه پول خوبی گرفته بود که یه شبکه‌ی تلویزیونی بلوچی راه بندازه و سر همین پول با عبدالمالک ریگی اختلاف پیدا کرده بود


audio: ISrKdSSwjWw_0093.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
باز هم تاکید می‌کنم هیچ وقت نمیشه از روابط و اتفاقات پشت پرده‌ی یک گروهک تروریستی با اطمینان صحبت کرد که اینی که گفتن واقعیت داشته به‌هرحال بوی اختلاف و دعوا به مشام می‌رسید و نتیجه‌ش شد اعدام این آقای مهرنهاد


audio: ISrKdSSwjWw_0094.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
کمی رو خانواده‌ی عبدالمالک نازک شیم آقای عبدالمالک ریگی تو عملیات‌هاش از داداش‌هاش هم استفاده می‌کرده، بله نقش مهمی هم داشتنند برادران او در شکل‌گیری این گروه تروریستی یکی از برادرهاش اسمش بود عبدالغفور ریگی کوچکترین برادر و یک ویدئوی خاص از این عبدالغفور ریگی این داداش کوچیکه وجود داره یه جشن باشکوهه عبدالغفور داداش کوچیکه ته تغاریه مرکز جشنه


audio: ISrKdSSwjWw_0095.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
و عبدالمالک ریگی داره به داداشش میگه من همیشه آرزوی خوشبختی تو رو داشتم خدا رو شکر خوشبخت شدی همه دارن می‌خندن شادی می‌کنن یه آهنگ شاد هم داره پخش میشه حرکات موزون و ناموزون هم داره اتفاق می‌افته برف شادی دارن می‌ریزن رو سر عبدالغفور ریگی گویی او داماد شده اما داماد نشده بود او بنا بود به دستور برادر و فرمانده‌ش عبدالمالک یک عملیات انتحاری انجام بده


audio: ISrKdSSwjWw_0096.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
او رو داشتن بدرقه می‌کردن و احتمالا همان لحظه در جیبش قاشقی بود که به محض تیکه تیکه شدن و ورود به بهشت بر سر سفره بنشید و لقمه‌ی بهشتی بزند تو جریان حمله‌ی انتحاری به مراسم صبحگاه مشترک نیروی انتظامی در دی ماه 87، نهم دی ماه در شهرستان سراوان عبدالغفور ریگی برادر کوچکتر عبدالمالک با انفجار بمبی که همراه خودش بود چهار نفر از پرسنل نیروی انتظامی را کشت


audio: ISrKdSSwjWw_0098.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
سری به سایر برادرهای ریگی بزنیم عبدالمالک یک برادر دیگه داشت به نام عبدالحمید ریگی عبدالحمید دست راست عبدالمالک بود تو تمام جنایت‌های عبدالمالک ریگی دست راستش بود این آدم زمانی که بیست و یک ساله بود عبدالحمید با یک دختری به نام فائزه منصوری ازدواج می‌کنه خانم منصوری اون زمان چهارده ساله بود، فقط! یک کودک همسری تمام عیار


audio: ISrKdSSwjWw_0099.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
وقتی گروه ریگی فرار می‌کنن به پاکستان فائزه که حالا یه بچه هم داشت و مادر شده بود با داداشش میره پاکستان به شوهرش ملحق شه برادر فائزه یه جورایی به واسطه‌ی ترس خانواده‌ی فائزه با خواهرش پا میشه میره پاکستان اما یه مشکلی وجود داشت شیعه بودند خانواده‌ی فائزه یک طعمه‌ی جذاب برای عبدالمالک ریگی و نتیجه؟ قابل حدسه


audio: ISrKdSSwjWw_0100.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
کسی که دانش آموز رو بکشه، بچه رو بکشه مشخصا از این طعمه نمی‌گذره عبدالمالک ریگی برادر فائزه رو، برادر عروس خانواده رو جلوی دوربین سر می‌بره به عبدالحمید میگه داداش غصه نخوریا اینا شیعه بودن، والله! پاشو! پاشو بریم تو هم فریضه‌تو انجام بده تو هم نباید بیکار بشینی! جهاد از تو خانواده‌ت شروع میشه جهاد از تو رختخوابت شروع میشه


audio: ISrKdSSwjWw_0101.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
عبدالحمید ریگی زمانی که فائزه منصوری در خواب بوده با یک گلوله کارشو تموم می‌کنه او همسری رو می‌کشه که چهارده ساله بود وقتی وارد خانواده‌ی ریگی شد او همسری رو کشت که به خاطر شوهرش از خانواده‌ش می‌بره هر چقدر خانواده به او می‌گن نرو میگه من دوستش دارم من عاشقشم عاشقمه پدر بچمه به خاطر او میره پاکستان و


audio: ISrKdSSwjWw_0102.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
سرنوشت عبدالحمید ریگی چه شد؟ خرداد 87 طبق توافق‌هایی که ایران با پاکستان داشت یه سری از نیروهای جندالله بازداشت میشن عبدالحمید ریگی هم جزو بازداشتی‌ها بود این بازداشتی‌ها تحویل ایران میشن عبدالحمید ریگی به اعدام محکوم میشه و با این حال اعدامشو مدام میندازن عقب خرداد 88 شایعه میشه اعدام شد تموم شد رفت و همین شایعه باعث میشه پدر خانواده‌ی ریگی‌ها


audio: ISrKdSSwjWw_0108.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
پرشورترین دوره‌ی انتخاباتی ریاست جمهوری میشد یک بمب منفجر شد در یک جشن در مسجد علی بن ابیطالب شهر زاهدان بمبی منفجر شد توسط گروه جندالله رسانه‌ها نوشتند که تعداد شهدای این عملیات تروریستی بیست نفر بود بیشتر از صد نفر زخمی شدند جرمشون چی بود؟ جرم اون‌ها شیعه بودن بود رای رو کی داده بود؟


audio: ISrKdSSwjWw_0109.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
شاخه‌ی قضایی جندالله کی تایید کرده بود؟ عبدالمالک ریگی رهبر جندالله همین زمان عبدالرئوف ریگی بردار دیگر عبدالمالک که سخنگوی جندالله هم بود ساعاتی بعد از همین انفجار، هفتم خرداد 1388 به رسانه‌های مختلف زنگ می‌زنه و مسئولیت انفجار رو به عهده می‌گیره که کار ما بود کار جندالله بود آن‌ها به کارشان افتخار کردند


audio: ISrKdSSwjWw_0110.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
بیست و ششم مهر 1388، کمی بیایم جلوتر شهر پیشین، استان سیستان و بلوچستان اینجا علمیات بعدی جندالله اتفاق افتاد عده‌ای از فرماندهان سپاه پاسداران و سران قبایل منطقه در اثر انفحجار کشته شدند آنجا سردار نورعلی شوشتری جانشین فرمانده‌ی نیروی زمینی سپاه و فرمانده‌ی قرارگاه قدس


audio: ISrKdSSwjWw_0111.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
رجبعلی محمدزاده فرمانده‌ی سپاه استان سیستان و بلوچستان فرمانده‌ی تیپ امیرالمومنین، فرمانده‌ی سپاه ایرانشهر فرمانده‌ی سپاه شهرستان سرباز و بسیار انسان‌های دیگر از جمله‌ی کشته شدگان این عملیات تروریستی بودند انفجار زمانی رخ داد که فرماندهان سپاه در حال تدارک برگزاری همایش وحدت میان عشایر شیعی و سنی کشور بودند


audio: ISrKdSSwjWw_0112.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
در این اتفاق ده نفر از سران، بزرگان عشایر و قبایل و طوایف منطقه که بیشترشون سنی مذهب بودند هم کشته شدند تعداد دقیق کشته شدگان هیچ وقت مشخص نشد رسانه‌ها تعداد کل کشته شدگان رو بین چهل و یک تا پنجاه و هفت نفر اعلام کردند


audio: ISrKdSSwjWw_0113.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
همه چیز یک تا دارد چهارم اسفند ماه 88 عبدالمالک ریگی با اسم مستعار سوار هواپیمایی به مقصد دوبی شد گفته میشه عبدالمالک رفته بوده دوبی تا با نماینده‌ی ویژه‌ی آمریکا در امور افغانستان مذاکراتی داشته باشه بنا بوده از دوبی بره بیشکک قرقیزستان و همین کار رو هم می‌کنه، سوار هواپیما میشه هواپیما وارد آسمان ایران میشه و مقامات امنیتی ایران می‌دونستند که ریگی در آن هواپیماست


audio: ISrKdSSwjWw_0114.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
و اینجا برمی‌گردیم به ابتدای این اپیزود هواپیما رو وادار به نشستن در فرودگاه بندرعباس کردند مقامات ایران چطور؟ سه جنگنده‌ی فانتوم اف4 نیروی هوایی ارتش بلند شدند و هواپیما را مجبور به فرود در فرودگاه بندرعباس کردند گفته میشه اول خلبان هواپیما تصمیم به فرود نداشته چندین بار شلیک میشه توسط پدافند هوایی برای ترسوندن هواپیما در نهایت هواپیما فرود میاد و البته که


audio: ISrKdSSwjWw_0115.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
بسیار عملیات پیچیده‌ای بوده گویا ظاهرا تیمی که این نقشه رو کشیدن و رهبری کردن حدس می‌زدن که اگر به هواپیما بگن اصفهان یا مشهد فرود بیان فشارهای خارجی باعث میشه عملیات کنسل بشه نذارن اتفاق بیفته، خبرش زود درز کنه نتیجه؟ با زیرکی مسیر هواپیما رو بردن به سمت بندرعباس به‌هرحال هواپیما فرود میاد و بعد از چند ساعت همه‌ی مسافران برمی‌گردن تو همون هواپیما جز دو نفر


audio: ISrKdSSwjWw_0116.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
عبدالمالک ریگی و محافظش دیگه مسافر اون هواپیما نبودند ایران ساعاتی بعد اعلام کرد عبدالمالک ریگی بازداشت شد و یک فیلم هم از بازداشت او از تلویزیون پخش شد این عملیات احتمالا یکی از پیچیده‌ترین اقدامات نیروهای امنیتی ایرانه در دستگیری یک تروریست گوشه‌هایی از این عملیات رو ما در فیلم سینمایی روز صفر دیدیم


audio: ISrKdSSwjWw_0118.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
یکی از نیروهای امنیتی ایران درباره‌ی عملیات دستگیری عبدالمالک ریگی میگه نیروی هوایی ارتش واقعا خیلی همکاری کرد بسیار پای کار بود و انصافا نیروی هوایی ارتش بود که تونست اون هواپیمای مسافربری قرقیزستان رو از بالای اصفهان به سمت کرمان برگردونه و در نهایت بندرعباس وگرنه اصلا قصد فرود اومدن در ایران نداشت کاپتان اون پرواز


audio: ISrKdSSwjWw_0119.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
پرانتز یادآوری کنم هنوز هم دلیرمردانی که این عملیات رو انجام دادند ما اسامیشون رو کامل نمی‌دونیم به‌هرحال هر جا هستند این جنس انسان‌ها، تنشون در آسایش در نهایت این نیروی امنیتی ایران میگه قرقیزها نمی‌خواستن فرود بیان می‌خواستن مسیرشون رو ادامه بدن و می‌گفتن این کار یعنی اجبار به فرود یک هواپیمای بین‌المللی مسافری در خاک یک کشور دیگر نقض کنوانسیون هوایی‌ست


audio: ISrKdSSwjWw_0120.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
جنگنده‌های نیروی هوایی ارتش گفتن عه؟ نقضه؟ سیصد تیر اخطار شلیک کردند اونجا که عرض کردم چند تیر شلیک شد به گفته‌ی یکی از نیروهای امنیتی ایران سیصد تیر اخطار شلیک میشه توسط اف4هایی که بلند شدن سه اف4 در نهایت هواپیمای مسافربری از پس این تهدیدات تهدید جنگنده‌های نیروی هوایی ارتش همانجا که گفته شد مثل بچه‌ی آدم نشست و چیزی نگفت


audio: ISrKdSSwjWw_0121.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
با بازداشت عبدالمالک ریگی اظهارات مقامات ایران و جهان شروع شد وزارت امور خارجه‌ی امارات با انتشار بیانیه‌ای در هفتم اسفند 88 اعلام کرد که آقا ریگی کلا دو ساعت تو فرودگاه دوبی بوده اسمش هم ما نمی‌دونستیم وارد خاک دوبی هم نشده واسه ما حرف درنیارید خلاصه ما اصلا هیچ کاره بودیم، ما گیلاسیم از طرفی حیدر مصلحی وزیر اطلاعات وقت ایران در توضیحات دستگیری ریگی گفت این عملیات


audio: ISrKdSSwjWw_0122.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
بدون کمک سرویس‌های اطلاعاتی خارجی بوده اما بعضی رسانه‌ها اون موقع نوشتن دستگاه امنیتی پاکستان بسیار به ایران کمک کرده در این عملیات اون رسانه‌ها نوشتند نوزدهم بهمن دو هفته قبل از دستگیری ریگی در دیدار رئیس مجلس ملی پاکستان و وزیر خارجه‌ی ایران اعلام شد که پاکستان چندین عضو جندالله رو دستگیر و به ایران تحویل داده مقامات پاکستانی معتقدند ما اونا رو گرفتیم دادیم به ایران


audio: ISrKdSSwjWw_0123.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
اونا اعتراف کردن اینجوری شد که اونجوری شد یعنی اینجوری ایران تونست مکان ریگی رو تو افغانستان پیدا بکنه تا دوبی هم ردشو بزنه و بگیردش به‌هرحال عبدالمالک ریگی فقط سی ساعت قبل از دستگیری افغانستان رو ترک کرده بود به قصد دوبی و از دوبی هم می‌خواست سوار شه در واقع سوار شد به سمت قرقیزستان که ایران می‌گیردش یعنی به محض این که برای اولین بار پاشو از سوراخ موشش میذاره بیرون ایران میاد بالاسرش


audio: ISrKdSSwjWw_0124.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
مقامات امنیتی معتقد بودند که یکی از مقرهای اصلی جندالله افغانستان بوده اما به نظر می‌رسه اون زمان خیلی عبدالمالک ریگی احساس امنیت نمی‌کرده در اون مقر به هر دلیلی شاید حس می‌کرده داره لو میره یا لو رفته با توجه به دستگیری تعدادی از تیمش در پاکستان از اعضای اصلی تیمش گویا او دنبال مقر جدیدی برای گروهش بود نیروهای امنیتی ایران اما فرصت یافتن مقر جدید به ریگی


audio: ISrKdSSwjWw_0128.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
تموم شد رفت گویا خودشو تسلیم کرده تقریبا هیچ مقاومتی نکرده چرا که مقاومت فایده‌ای هم نداشت این ادم تو هواپیما بود از چند کریدور امنیتی رد شده بود اونم فرودگاهی مثل فرودگاه دوبی نتیجه؟ هیچی با خودش نداشت، حتی یک ناخنگیر در نهایت دستگیر شد و در یکی از شعبه‌های دادگاه انقلاب اسلامی به ریاست قاضی توحیدی


audio: ISrKdSSwjWw_0129.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
محاکمه و به اعدام از طریق آویختن از چوبه‌ی دار محکوم شد اتهام چی بود؟ پانزده فقره آدم ربایی مسلحانه قتل عمدی ده‌ها نظامی و غیر نظامی بمب‌گذاری، سرقت مسلحانه و موارد متعدد دیگر در نهایت نقطه‌ی پایان زندگی عبدالمالک ریگی جوانکی که روزی پاسور می‌فروخت و بعد دزدی کرد و آزاد شد


audio: ISrKdSSwjWw_0130.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
از پس اون برای ادامه‌ی تحصیل دانشگاهی رو انتخاب نکرد و یک حوزه‌ی علمیه در پاکستان رو انتخاب کرد و از قضا آن حوزه‌ی علمیه یک مدرسه‌ی تروریست پرور بود نقطه‌ی پایان این آدم سحرگاه یکشنبه روزی بود سی‌ام خرداد 1389 زندان اوین آخرین صحنه‌ای بود که او به چشم سر دید


audio: ISrKdSSwjWw_0131.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
عبدالمالک ریگی آن روز به زباله‌دان تاریخ پیوست اما یادش یاد اقداماتی که کرد تا تاریخ نگاشته می‌شود و بازگو در خاطرات خواهند ماند


audio: ISrKdSSwjWw_0132.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
اوضاع برای جندالله اما از قبل از دستگیری عبدالمالک ریگی به هم ریخته بود چند ماه قبل از بازداشت ریگی یعنی بیست و سوم تیر ماه 88 سیزده عضو این گروه در استان سیستان و بلوچستان اعدام شده بودن در ادامه هم که عبدالمالک ریگی رهبرشون دستگیر و اعدام شد جندالله اما می‌خواست راه رهبر رو ادامه بده، چه کرد؟ بعد از دستگیری عبدالمالک ریگی این گروه یک اطلاعیه صادر کرد


audio: ISrKdSSwjWw_0133.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
و گفت محمدظاهر بلوچ رهبر جدید ماست در ادامه چگونه و چراشو دقیق نمی‌تونیم اظهار نظر کنیم اما این گروه توسط اعضاش منحل شد و دو گروه جدید به وجود اومد اسم یکیشو گذاشتن جیش العدل که رهبرش همون محمدظاهر بلوچ بود و نام مستعارش هم صلاح الدین فاروقی گروه دومی هم به وجود آمد اسمشو گذاشتن جیش النصر


audio: ISrKdSSwjWw_0134.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
رهبرش کی بود؟ عبدالرئوف ریگی این عبدالرئوف برادر عبدالمالکه او هم سرنوشت شومی داشت البته پنجم شهریور ماه 93 او به همراه برادرزاده‌اش ابوبکر ریگی تو شهر دالبندین در کشور پاکستان به قتل میرسن دو روایت هم وجود داره از نحوه‌ی کشته شدنشون احتمالا طرفدارانش میگن در درگیری با نیروهای پاکستانی کشته شد


audio: ISrKdSSwjWw_0135.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
و شاید واقع‌گرایانی می‌گویند اصلا این حرف‌ها نیست تو خودشون دعواشون شد زیردستاش کشتنش ما به بقیه رحم نمی‌کنیم، به خودمون که هه هه چه حرفیه!؟ به‌هرحال او هم به زباله‌دان تاریخ پیوست


audio: ISrKdSSwjWw_0136.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی مورخ فیلم هم معرفی کنیم تو این سال‌ها دو فیلم درباره‌ی گروه جندالله و عبدالمالک ریگی ساخته شده


audio: ISrKdSSwjWw_0138.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
که زندگی همسر عبدالحمید ریگی رو روایت می‌کنه همسری که گفتیم رفت پاکستان با برادرش و هر دو متاسفانه کشته شدند الناز شاکردوست نقش همسر عبدالحمید رو بازی می‌کنه در اون کار البته عرض کردم همسر واقعی او چهارده ساله بود زمان ازدواج از این جهت این تفاوت وجود داره که ما شاکردوستو در اون سن و سال طبعا نمی‌بینیم به همین جهت نمی‌تونیم بگیم این یک فیلم کاملا تاریخیست برداشتی‌ست از زندگی عبدالحمید ریگی


audio: ISrKdSSwjWw_0139.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
در ادامه هم پیش از این اشاره کردم فیلم روز صفر که ماجرای یک افسر اطلاعاتی ایرانی رو نشون میده که تو آلمان و افغانستان و ایران کلا دنبال عبدالمالک ریگیست یه حالت جیمز باندی هم داره بامزه‌س و اون هم باز خیلی نمی‌تونه مستند باشه و جنبه‌های تخیلی هم داره به هر جهت ما در این فیلم می‌بینیم جیمز باند ایرانی رو اما ذات داستان و زحماتی که کشیده شد توسط دلیرمردان ایرانی


audio: ISrKdSSwjWw_0141.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
فارغ از نیروهایی که به واسطه‌ی همراهی با عبدالمالک ریگی کشته شدند و اعدام و نیروهایی که زندانی شدند بیش از هزار نفر از افراد مختلف در دوران فعالیت ریگی و دار و دسته‌ش قربانی تروریسم شدند عددی قابل توجه که میزان توحش او و گروهش رو در منطقه نشون میده قبل از عبدالمالک ریگی گروه‌های تروریستی دیگری هم


audio: ISrKdSSwjWw_0142.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
در منطقه بودند هستند و شما بشنو خواهند بود یکی از بسترهای تشکیل چنین گروه‌هایی همسایگی با پاکستانه واقعا و شاید یکی از بسترهاش محرومیت مناطق بلوچ نشین ایران عزیزمونه اما عبدالمالک ریگی تا به امروز که با هم صحبت می‌کنیم بزرگترین تروریست اون منطقه بوده و دستگیر کردنش هم مهمترین شکار نیروهای امنیتی ایران به شمار میاد


audio: ISrKdSSwjWw_0143.opus
source: youtube
source_id: ISrKdSSwjWw
invalidation: VALID
text:
به‌هرحال باید در جهت اصلاح، فکری کرد باید صورت مسئله را پاک نکرد امید روزی برسد که عزتی در خور به سیستان و بلوچستان ایران زمین بخشیده شود، هدیه شود امید روزی ایران زمین، وطن عزیزمون این تن داغدیده آباد، شاداب


audio: zqlf5U_v_wY_0001.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
و باز هم تاثیر ادیان در تاریخ بشر هر جای تاریخ رو ورق می‌زنیم ردپای ادیان رو می‌بینیم این بار ادیان تاثیر گذار شدن در چی؟ در اقتدار بخشیدن به حکومت‌ها زمانی که از شرق به غرب می‌ریم از چین به هند به اروپا، اسپانیا و در نهایت به آمریکا سفر می‌کنیم البته در قرن شانزدهم تا هجدهم باز هم می‌بینیم که ادیان چه کردند پس در این قسمت و شاید قسمت بعدی


audio: zqlf5U_v_wY_0002.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
می پردازیم به اینکه چطور ادیان تاثیرگذار شدن در اقتدار بخشیدن به حکومت‌ها و باعث چه انقلاب‌هایی شدن که می‌رسیم به انقلاب صنعتی سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: zqlf5U_v_wY_0003.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
امروز و هنوز مجسمه‌هایی از مریم مقدس در حالی که طفلش، عیسی مسیح رو در بغل داره در چین باقی مونده که مال کیه؟ اوایل قرن هفدهم میلادی این مجسمه‌ها اما یه ویژگی منحصر به فرد دارن خیلی عجیبه چشم‌های مریم مقدس و عیسی مسیح بادومی کشیده شده و ساخته شده آخه چرا؟ صورتشون عین چینی‌هاست


audio: zqlf5U_v_wY_0004.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
یعنی چی؟ یعنی چینی‌ها مریم مقدس و عیسی مسیح رو کپی کرده بودن و بومی‌سازی کرده بودند آخه تاریخیه یعنی این ویژگی چینی‌ها که امروزه به خوبی قابل رویته یعنی هر چی بهشون میدی عین همون رو تولید میکنن تحویل میدن از دیرباز در این ملت بزرگ وجود داشته و اونها به راحتی دست به کپی کاری می‌زدن حتی کپی کاری دین از این بگذریم اما


audio: zqlf5U_v_wY_0005.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
این مجسمه‌ها نشون‌دهنده چیه؟ فعالیت مبلغان مسیحی در دورترین نقاط نسبت به مراکز مسیحیت همونطور که امروز مشخصه مسیحیا به رغم تلاش‌های بسیاری که در شرق جهان کردن اما خیلی توفیق و موفقیت در گسترش مسیحیت در این منطقه یعنی شرق کسب نکردن و امروز روز


audio: zqlf5U_v_wY_0006.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
جمعیت مسیحیت در شرق آسیا خیلی پر تعداد نیست همونطور که سایر ادیان هم خیلی موفق نبودن در اون منطقه و از اون طرف هم وقتی نگاه بکنیم جالبه بودایی‌ها هم خیلی در غرب موفق نبودند که پیروان خودشون رو زیاد بکنند همیشه اینها اونجا در اقلیت بودن و سایر ادیان هم در شرق آسیا در اقلیت بودن اغلب بودایی بودن تا همین امروز خب، از مسیحیت زیاد صحبت کردیم


audio: zqlf5U_v_wY_0007.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
یه مقدار هم در رابطه با سایر ادیان صحبت کنیم، کوتاه در سایر ادیان هم اون زمان در رابطه با زمانی که داریم صحبت می‌کنیم قرن پانزدهم، شانزدهم و هفدهم میلادی نوسازی شروع شده بود مثال، بودایی‌های چین و ژاپن آیین بودا رو شخصی تر از همیشه کرده بودن شخصی سازی کرده بودن و در تبت و در سال 1576 دالای لاما به قدرت رسیده بود


audio: zqlf5U_v_wY_0008.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
فرمانروایی روحانی که با آلتان خان، فرمانروای وقت مغولستان دوستی عمیقی رو شکل داد و تونست بسیاری از خرافات رو از مذهب بودا پاک کنه یعنی یه پاکسازی داشتن توی دین بودا انجام میدادن یه جورایی کلا ادیان داشتن پوست مینداختن همشون با انقلاب اکولوژیکی که قسمت قبلی گفتیم و بعد انقلاب فرهنگی و بومی و حالا تاکید بکنم


audio: zqlf5U_v_wY_0009.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
که چرا میگم انقدر اهمیت داشت دفعه قبل هم گفتم اکولوژیک خیلی از اتفاقات فرهنگی حتی دینی که امروز داریم باهاش زندگی میکنیم رو مدیون انقلاب اکولوژیکی هستیم تو قسمت قبل گفتم گرچه خوب و بدش رو خیلی ما قضاوت نمیکنیم چرا که کار ما نیست و این کار شماست اسلام هم در جنوب شرق آسیا و آفریقا در حال گسترش بود اما با یه تفاوت مهم بعد از گذشت چند صد سال


audio: zqlf5U_v_wY_0010.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
مبلغان مسلمون فهمیده بودن که برای ترویج دینشون باید اجازه بدن که باورهای ادیان بومی با دینشون سازگار باشه اول زوری دیگه همه چی رو نمیشه پیش برد این مال اون موقع‌ست البته که مسلمون‌ها کماکان از جهاد استفاده می‌کردند تا همین امروز ولی استفاده از مبلغان صوفی مسلک و همین طور تجارت و از همه مهمتر ازدواج با سایر اقوام


audio: zqlf5U_v_wY_0011.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
شده بود ابزارهای دیگه‌ی مسلمانان برای گسترش دینشون این پوست انداختن دین و ترویج مثالش اینها بود که عرض کردم در اسلام خب،اینم خیلی جالبه که گسترش به دور از خشونت ادیان و صلح با همسایه‌ها مردم رو در قرن شانزدهم میلادی بیشتر از هر زمانی تا اون موقع غیرمذهبی کرده بود یعنی چی؟ مثلا در قرن شانزدهم و هفدهم


audio: zqlf5U_v_wY_0012.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
به راحتی در اسناد تاریخی می‌بینیم که در هنر اروپایی‌ها که یکی از اصلی ترین بسترها برای صدور و بروز نمادهای مذهبی بود تا پیش از این دیگه کمتر رنگی از مذاهب داره دیده میشه کم کم دین داشت با واقعیت های این دنیا بیشتر خو می‌گرفت کم کم داشت استفاده می‌کرد از فرهنگ از مسائل بومی، از واقعیت‌ها مثل همون ازدواج مثل همون مثلا استفاده از صوفی مسلکان


audio: zqlf5U_v_wY_0013.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
برای تبلیغ اسلام بخوام خلاصه‌ش بکنم یه مقدار از زوری بودن داشت در میومد نه کامل یه مثال دیگه در سال 1530 پاپ پاپلوس سوم اعلام کرد که آقا بومیان آمریکا انسان کامل هستند شما اصلا نگاه کن تا پیش از این نگاه پاپ یعنی نگاه اصلی ترین فرد مسیحیت این بود که آقا بومیان آمریکا اصلا انسان کامل نیستند


audio: zqlf5U_v_wY_0014.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
این نوع، یعنی یک نوع پیشرفت بود در تاریخ تاثیر انقلاب فرهنگی این بود اومد اعلام کرد که آقا بومیان آمریکا انسان کامل هستند فقط نیاز به مراقبت بیشتر دارند خیلی عجیبه انسان در رابطه با انسان داره حکم میده خلاصه این جریان و وسیع تر شدن تعریف از نوع بشر سرآغاز دورانی بود که رنسانس نامیده شد قطعا باید مفصل درباره‌ش صحبت کنیم که خواهیم کرد


audio: zqlf5U_v_wY_0015.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
و بسیار جذاب و اعجاب آور خواهد بود این دوران رنسانس و اتفاقات و نتایجی که ایجاد کرد دورانی که پدیده سکولاریسم و جدایی دین از دل علوم غرب شکل گرفت و درواقع اومد تا علم رو چی کار کنه؟ جایگزین جادو بکنه علم و جادویی که هردوشون دنبال توضیح چیزهایی بودن که انسان از درکش عاجز بود تا قبلش البته اگه یادتون باشه این بحث جادو و اینا بود


audio: zqlf5U_v_wY_0016.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
البته خیلی با فهم پایین مثالش حالا مصر و جادوگری و یا شمن‌هایی که قبلا صحبت کردیم تو ارتباط با مردگان تو قسمت های اول و دوم و الی آخر اما رنسانس اومد تا تعاریف درستی رو برای همین‌ها به وجود بیاره البته که در رشد علوم غربی جادو کمک کرد رهبران رنسانس معتقد بودند که جادو فقط در صورتی خوبه که برای درمان استفاده بشه دیگه از اون حماقته کم کم البته داشت کم میشد


audio: zqlf5U_v_wY_0017.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
و نتیجه، به یه سری از کتابهای جادوگری رجوع کردن و از لابلای کلمات اونها راه عبور از جادو و استفاده از جادو و رسیدن به علم رو پیش گرفتن و پایه گذار شروع اتفاقات مهمی شدن


audio: zqlf5U_v_wY_0018.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
خب خب خب توی همچین فضاهایی بود که در میانه قرن شانزدهم میلادی اسپانیا با اتکا به طلا و نقره‌ای که از مستعمرای خودش در قاره آمریکا و آفریقا به دست می‌آورد تونسته بود چی کار کنه؟ قدرت بگیره و غرب اروپا رو که بعد از امپراطوری روم حسابی به هم ریخته بود و تو قسمت های قبلی درباره‌ش صحبت کردیم رو متحد کنه اتحادی بین کشورهایی


audio: zqlf5U_v_wY_0019.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
که از قدیم الایام سیستم دولتی رو داشتند تا حدودی و حالا وقت چی بود؟ وقت اینکه اسپانیا بیاد و سیستم دولتی‌شون رو بیشتر از قبل صاحاب بشه بعد سامان بده و نتیجه، در این فضا اندیشمندانی مثل ژان بودن و نیکولو ماکیاولی ظهور کردن و چی کار کردن؟ یعنی چی کاره بودن این دو نفر؟ که امثال اینها کسانی که در رابطه با سیاست عملی نظریات بسیار مهمی داشتن


audio: zqlf5U_v_wY_0020.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
و تونسته بودن سیاست حقیقی اروپای غربی رو سر و سامون بدن کم کم داشت دولت و سیاست امروزی و این شکلی به وجود می‌اومد باز تاکید کنم که چقدر ببینیم اون انقلاب اکولوژی که قسمت قبل گفتم از غذاها و آناناس و سیب زمینی اینا از کجا اومد به کجا رفت، شروع شد ولی مهم تر از اون اون تاثیرات بود که این تاثیرات فرهنگی به وجود اومد و حالا تاثیرات سیاسی این اندیشمندان بزرگ چی کار کردن؟


audio: zqlf5U_v_wY_0021.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
سر و سامون دادن به سیاست حقیقی اروپا و در ادامه البته تونستن اندیشه سیاسی مدرن غرب رو پایه گذاری کنند همزمان با این تغییرات فکری و قدرت در اروپا اسپانیا حالا قدرت گرفته بود دیگه اون سمت، در مرکز منطقه اوراسیا یک امپراطور مطلقه در کاخی به نام توپقاپی در استانبول امروزی به وجود اومد


audio: zqlf5U_v_wY_0022.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
امپراطوری عثمانی این امپراطوری بزرگ به وجود اومد تشکیل شد و عثمانی شد قدرتی که اصلی ترین تهدید برای کی بود؟ برای اروپای رو به پیشرفت


audio: zqlf5U_v_wY_0023.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
خب، همزمان با این تغییرات اسپانیا در هند داشت قدرت میگرفت دولتهای قدرتمند رو به وجود می‌آورد همزمان در اروپا نزدیکش حالا یه تهدید جدی عثمانی‌ها در استانبول امروزی به قدرت رسیدند و بعد چی شد؟ یه دقیقه بریم هند در هند از این خلاء امپراتوری تیموری سوءاستفاده کرد روی کار اومد تیموریان خودشون رو نواده تیمور


audio: zqlf5U_v_wY_0024.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
و در نهایت از نسل چنگیزخان مغول می‌دونستن بین عثمانی‌ها و تیموری‌ها کیا قرار داشتند؟ ایران امروزی ایرانی که در واقع از دو طرف اون موقع تحت فشار بود از سال 1501 ایران تحت حاکمیت صفویان بود در تاریخ خوندیم اگر یادمون باشه اما یادآوری کنم که صفویان یک دولتی بودند اقتدارگرا مثل دو همسایه شرقی و غربی


audio: zqlf5U_v_wY_0025.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
یعنی عثمانیان اینور و تیموریان اونور و چی کار کردن صفویان؟ تونسته بودند تا حدود زیادی وضعیت اقتصادی ایران رو البته نسبت به قبل به ثبات برسونن صفویان هم از سنت کهن پادشاهی داشتند استفاده میکردن هم از سنت اسلامی داشتن استفاده میکردن به هر دلیل درست یا غلط اما ترکیب این دو رو ببینیم تغییر فرهنگ، نگاه جدید به سیاست و دولت


audio: zqlf5U_v_wY_0026.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
صفویان برای اینکه بین خودشون و تیموری‌ها و البته عثمانی‌ها یه تمایز جدی به وجود بیارن چی کار کردن؟ اومدند مذهب رسمی کشور رو شیعه اعلام کردن و اینجوری تونستن اقتدار حاکمیت خودشون رو دوچندان بکنند استفاده از ادیان در جهت اقتدار بخشیدن به پادشاهی و قدرت


audio: zqlf5U_v_wY_0027.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
جالب شد نه؟ اولین پادشاه صفویان یعنی شاه اسماعیل اول که از سال 1501 تا 1524 حکومت کرد ادعاش چی بود؟ ایشون ادعا کرد که امام اول شیعیان رو در خواب دیده و به این واسطه شیعه شده و همه رو هم مجبور کرد که شیعه بشن یعنی زوری بود ولی در لایه های زیرین این تغییر مذهب


audio: zqlf5U_v_wY_0028.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
یه سری معادلات پیچیده سیاسی وجود داشت که میتونست یک مشروعیت عمومی و یک توازن قوا با عثمانی رو به صفویان هدیه بده یعنی تضمین حکومت و قدرت جالب اینجاست که شاهان و فرمانروایان صفویان خیلی هم مذهبی نبودن حتی دینشون خیلی اونها را محدود نمی کرده شرابخواری، روابط جنسی و این مسائل رو بدون اینکه از آخرتش نگران باشن یعنی از آخرت دینی‌ش


audio: zqlf5U_v_wY_0029.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
شاهان صفوی در دستور کار قرار داده بودن البته از حق نگذریم تا اینکه شاه سلطان حسین یعنی یکی از آخرین شاهان صفوی و البته یکی از مذهبی‌ترین هاشون در سال 1694 میلادی روی کار اومد و چه کرد؟ شش هزار بطری شراب رو طبق اسناد تاریخی در سرداب امپراطوری نابود کرد و آواز و رقص و قهوه


audio: zqlf5U_v_wY_0030.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
و شکار و روسپیگری رو ممنوع اعلام کرد در نهایت صفویان قدرتی بودند که همپای عثمانی به منطقه غرب آسیا حکومت می‌کردند ولی همیشه قدرت پابرجا نمیمونه طبیعتا دو همسایه یعنی اینور تیموریان، هند اینور عثمانیان و ترکیه و استامبول امروزی که همیشه هم اینها با هم به هر حال جنگ‌هایی داشتند بیشتر بین ایران و ترکیه امروزی


audio: zqlf5U_v_wY_0031.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
و بیشتر بین ایران و عثمانی دروافع وجود داشته نتیجه‌ش چی بوده؟ قدرت باروت صفویان رو مغلوب عثمانیان کرد در جنگ چالدران معروف عثمانیان مجهز شده بودند به باروت و صفویان رو مغلوب کردند از اینجا به بعد صفویان دیگه قدرت سابق رو نداشتند البته رفتند یک سری از مناطق بغداد رو که اون زمان دست عثمانیان بود تصرف کردند


audio: zqlf5U_v_wY_0032.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
بعد هم هزار زندانی گرجی و ارمنی رو آزاد کردند و به لشکر خودشون اضافه کردند و در نهایت پرتغالی‌ها رو اون زمان از خلیج فارس حالا موقتا دور کردند اما روز به روز از قدرتشون به نسبت سابق کم شد البته که همین صفویان پایه گذار ایرانی شدند که تا به امروز باقی مونده ایرانی که به لحاظ قدرت سیاسی


audio: zqlf5U_v_wY_0033.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
یا نگاه سیاسی و پادشاهی و نگاه دینی و اعلام رسمی یک دین برای اولین بار پیش قدم بود یه سر هم به شرق‌تر بزنیم، هم؟ اول ژاپن در ژاپن و اوایل قرن هجدهم صلح و آرامش حاکم شده بود پادشاهی به وجود اومده بود صلح و آرامش حاکم شده بود و جنگاوران سنتی این کشور یعنی سامورایی‌ها


audio: zqlf5U_v_wY_0034.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
یه جورایی سرنوشت غم انگیزی بندگان خدا پیدا کرده بودن چون فقط کارشون جنگ بود و دیگه جنگی وجود نداشت اصلا بندگان خدا کارشون همین بود دیگه ها؟ دیگه چاره‌ای نداشتن خب، بریم یه مقدار اونطرف تر و چین چین شبیه ژاپن نبود اصلا اوضاع جوی بسیار خراب بود سیل و قحطی در سال 1630 میلادی چین رو در بر گرفت و باعث شورش های دهقانان این کشور شد


audio: zqlf5U_v_wY_0035.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
کشاورزها هم قدرت داشتند دیگه طبیعتا از همون موقع و حتی تا به امروز کشاورزی یکی از صنایع قدرتمند چین محسوب میشد و محسوب میشه شورش کردند اون زمان نتیجه چی شد؟ یک قومی اهل منطقه‌ای به نام منچوری در شمال شرق چین که به منچوها معروف بودن قدرت رو در دست گرفتن کم کم اوضاع اقتصادی رو به سر و سامون گرفتن رفت


audio: zqlf5U_v_wY_0036.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
روندی که تا سال 1800 باعث شد که جمعیت چین به هم ریخته به 350 میلیون نفر برسه خیلی عجیب غریب بوده یجورایی افزایش افسارگسیخته جمعیت چین از اینجا شروع شد یا اینجا خیلی بیشتر قدرت گرفت این روند این روند افزایش جمعیت البته فقط مختص چین نبود تمام دنیا یه جورایی در قرن هجدهم با افزایش چشمگیر جمعیت روبه رو بودن


audio: zqlf5U_v_wY_0037.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
حالا چین خیلی بیشتر افزایش جمعیتی که آقای فرناندز توی کتابش خیلی جالبه اشاره میکنه که ما نمی توانیم دلیل قانع کننده‌ای برای آن پیدا کنیم، اما می‌توانیم احتمال دهیم بهبود وضعیت غذایی و بهداشتی به واسطه رشد علم باعث این افزایش جمعیت شده است از اتفاقات دیگه‌ای که در چین افتاد در اون بازه زمانی اروپایی‌ها بودند


audio: zqlf5U_v_wY_0038.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
در این دنیا بسیار به تجارت چای و ابریشم با چین علاقه‌مند شده بودند و البته تریاک یکی از اقلام پرطرفدار در چین شد کم کم تریاک صادر شد به سراسر اول آسیا و بعد هم اروپا


audio: zqlf5U_v_wY_0039.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
خب، در رابطه با البته تریاک و جنگ تریاک و چین و این ارتباطات یه قسمت جداگانه حتما خواهیم داشت در پایان فصل تاریخ بشر اما همزمان با این اتفاقات و تغییرات در شرق برگردیم به این بحث اروپا هم در حال تغییر بود جهان اروپاییان مثالش، ساموئل جانسون شاعر و نویسنده انگلیسی که در قرن هجدهم میلادی زندگی می‌کرد


audio: zqlf5U_v_wY_0040.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
در رابطه با عصر خودش اینجوری نوشته که از قدیمی ترین اعصار زمانی نبوده که که تجارت چنین حواس نوع بشر را به خود جلب کند، معطوف کند یا بشر چنین رقابتی در پی کسب منفعت اقتصادی داشته باشد بله، این روایت جهان قرن هجدهم در اروپاست


audio: zqlf5U_v_wY_0041.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
و البته خیلی از نقاط دیگر جهان دیرتر به این شرایط رسیدن ولی رسیدند شما قضاوت کنید به دور خودمون نگاه کنیم که امروز چقدر و هنوز در این جهان انسان و نوع بشر فقط دنبال تجارته یا فقط در پی کسب منفعت حالا اقتصادی یا هر چیز دیگری شما قضاوت کنید به هر حال این مدل زندگی


audio: zqlf5U_v_wY_0042.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
و این انحطاط فرهنگی انسان که فقط دنبال پول و تجارت و پیشرفت منفعت اقتصادی بود به هر قیمتی روایت قرن هجدهم در اروپاست اروپایی که وسعت کمش نسبت به منطقه آسیا باعث شده بود که در طول تاریخ پیش از قرن هجدهم عموما نسبت به امپراتوری‌های آسیایی نقطه ضعف داشته باشه یا در حال ترس باشه یا فرمانبردار باشه خیلی حرفی برای گفتن نداشته


audio: zqlf5U_v_wY_0043.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
داشته، خیلی نداشته ولی حالا با انفجار علم و در ادامه انفجار تکنولوژی باز هم تو پرانتز یادآوری بکنم انقلاب اکولوژیک در ادامه انقلاب فرهنگی و انقلاب علمی و بومی به وجود اومد که حالا این اتفاقا داره میفته اهمیت اونها قسمت قبلی صحبت کردم بگذریم اروپایی که همواره در نقطه ضعف بود حالا در قرن هجدهم تاج روی سرشه


audio: zqlf5U_v_wY_0044.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
با انفجار علم و در ادامه تکنولوژی یه مثال واضحتر بزنم، جالبه عدم توازن قدرت اروپا و آسیا اینجوری معلوم میشه تو شرایطی که چین سیصد و پنجاه میلیون نفر و هند دویست میلیون نفر جمعیت داشت انگلیس کلا 9 میلیون جمعیت داشت اما در قرن هجدهم پیشرفت اقتصادی، درآمد و تمام این مسائل باعث شد توازن قدرت برعکس شد


audio: zqlf5U_v_wY_0045.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
اروپایی که حرفی برای گفتن نداشت حالا داشت تعیین تکلیف میکرد و در ادامه انفجار علم و تکنولوژی این اتفاق رو بزرگ و بزرگتر کرد تا همین امروز همین قدرت غربی‌ها همون 9 میلیون نفر در مقابل اون سیصد و پنجاه و دویست میلیون نفر به تنهایی با استخراج چشمگیر ذغال سنگ و اکتشافات پی در پی تونسته بودن در کنار پیشرفت سایر ممالک غربی


audio: zqlf5U_v_wY_0046.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
اروپا رو به قدرتی متفاوت از اون چیزی که تا اون زمان در دنیا شاهد بودیم و دیدیم و خوندیم و بر اساس اسناد تاریخی بهش استناد کردیم تبدیل بکنه این رشد و توسعه البته تا اون زمان تدریجی بود یعنی تا قرن هجدهم که الان داریم درباره‌ش صحبت می‌کنیم به همین دلیل هم هنوز نمیشد اسمش رو گذاشت انقلاب اما زمینه ساز ظهور انقلابی بود


audio: zqlf5U_v_wY_0048.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
ما از قسمت قبل تا الان و با این قسمت از اکولوژیک گفتیم تا انقلاب بومی و بعد انقلاب فرهنگی اتفاقاتی که باعث تغییر اساسی در روابط انسانها و البته نقش ادیان داشت در ادامه توازن قدرت رو که تا اون موقع تا شرق بود رو درباره‌ش صحبت کردیم که تغییر کرد و حالا اروپا قدرت گرفت و حرف‌ها برای گفتن داشت تغییری که تا به امروز هم ادامه داره


audio: zqlf5U_v_wY_0049.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
و هنوز هم سر این موضوع که شرق برتر است یا غرب؟ دعواست حال اینکه تمام این اتفاقات چقدر به حال خوب انسان کمک کرده یا اینکه چقدر حاکمان در چینش معادلات قدرت و استفاده‌شون از ادیان این انقلابها در پی رفاه مردمانشون بودن یا نبودن قضاوتش با شماست ما در قسمت بعدی پادکست مورخ


audio: zqlf5U_v_wY_0050.opus
source: youtube
source_id: zqlf5U_v_wY
invalidation: VALID
text:
این بحث زیبا رو ادامه میدیم و البته به موضوعی جذاب تر خواهیم رسید پس تا دو سه روز آینده سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: PyuVZdqOba8_0001.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
تمدن امروزمون رو مدیون نیاکانمون هستیم وگرنه تو بهترین حالت الان من تو غار داشتم نقاشی می‌کشیدم رو دیوار شیر و پلنگ و اینا رو به جای پادکست درست کردن شما هم احتمالا یه داسی، بیلی دست شما بود داشتی گندم درو میکردی شبا هم هر دو دور هم میشستیم کنار آتیش پوست گوزن می‌نداختیم یخ نکنیم اما امروز متمدنیم ماشین داریم خیلی اوضاعمون خوبه سد داریم، سد آبی با اینکه آب هست ولی کم است


audio: PyuVZdqOba8_0002.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
اما میدونی اولین بار سد کی به وجود اومد؟ خیلی وقت پیش انسان متمدن شد در این قسمت از پادکست مورخ این سوال رو می‌پرسیم که انسان اصلا کجا متمدن شد، ها؟ سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه با ما همراه باشید عجایب خلقت، اهرام مصر، ابوالهول‌ها مومیایی‌ها، مفرغ های چینی یشم و سفال، زیگورات های بین النهرین


audio: PyuVZdqOba8_0003.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
معابد بزرگ و الواح نوشته شده با خط میخی و هزاران مثال این‌چنینی این سوال رو ایجاد می‌کنه که انسان جستجوگر غذا چطوری به این مرز از پیشرفت رسید؟ چطور از گله داری و شناخت سطحی از کشاورزی به این میزان از شناخت خودش و پیرامونش رسید؟ خیلی کتاب نوشته شده و پادکست خونده شده و برنامه ساخته شده مثلا از مصر یا تاریخ یونان باستان و


audio: PyuVZdqOba8_0004.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
روم و چین و قبیله خاص و امثال اون اما ما در پادکست مورخ مثل همیشه دنبال یه چیز دیگه میگردیم ما دنبال نقطه شروع این داستانیم نطفه پیشرفت‌ها دنبال دلایلش، مسیرش ما دنبال جواب یه سوال مهم میگردیم انسان کجا متمدن شد؟ برای رسیدن به جواب این سوال بذارید اول وضعیت انسان رو تو اوج عصر کشاورزی


audio: PyuVZdqOba8_0005.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
که اپیزود قبلی یعنی چهارم مفصل درباره‌ش صحبت کردیم رو بررسی کنیم ما تو اپیزود چهارم از گله دارا و کشاورزا گفتیم از نوع زندگی و یکجانشینی‌شون و بعد هم از تقابل این دو گروه با هم حرف زدیم حالا رسیدیم به یک نقطه‌ی عطف جدید در تاریخ بشر نقطه ای که شهرک‌های ساخته شده توسط انسان‌ها و اغلب گله دارا که موقتی بودن و مدام کوچ می‌کردن بزرگ شد و تبدیل شد به شهرها


audio: PyuVZdqOba8_0006.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
از اون طرف هم قلمروهای بزرگتری که قبیله‌ها توشون زندگی می‌کردن مثل آزتک‌ها یا سکاها بزرگتر شدن و تبدیل شدن به کشور‌ها این کلیات اتفاقاتی بود که نطفه‌ی ایجاد تمدن رو به وجود آورد کی؟ حدود هشت هزار سال پیش دلیل اصلی چی بود؟ جامعه بزرگ و بزرگتر شد حالا هرچی جامعه انسان‌ها بزرگ تر نیاز به ساماندهی هم بیشتر


audio: PyuVZdqOba8_0007.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
از ساماندهی کشاورزی و انبار محصولات بگیر تا امنیت و دفاع از سرزمین‌ها و خیلی چیزای دیگه این ساماندهی چه جوری اتفاق میفتاد؟ آدم های معمولی جامعه میرفتن از قوی ترها حالا چه به لحاظ زور و جثه و اینها چه به لحاظ هوش و نخبه بودن کمک میخواستن و یه جورایی می‌شدن رعیت که اسم امروزیش میشه شهروند اون دسته قوی تر هم می‌شدن رییس و حاکم و درواقع این شد شروع ایجاد حکومت‌ها و دولت های نوپا


audio: PyuVZdqOba8_0008.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
که بعد هم کم کم با بزرگتر شدن جمعیت و جامعه این دولت‌ها و حکومت‌ها هم بزرگ تر و پرتعداد تر شدن آثار ایجاد این حکومت‌ها و دولت‌ها هم از پنج هزار سال قبل از میلاد تو گوشه گوشه های جهان پیدا شد حالا قبل از این که تولد تمدن انسان رو یعنی جدی ترین نقطه عطف تمدن انسان رو بهش برسیم بیایید یه نگاهی به شکل و شمایل و اوضاع زمین و ساکناش بندازیم


audio: PyuVZdqOba8_0009.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
ببینیم اصلا انسان چی کار میکرده اون زمان؟ یعنی قبل از ایجاد تمدن درست و حسابی چی کار می‌کرده؟ روند پیشرفت انسان چه جوری بوده؟ از کجا شروع کنیم؟ از غرب و آمریکا اگه تو اوج عصر کشاورزی آمریکا رو به سه قسمت تقسیم کنیم آمریکای میانی و مرکزی یعنی سمت مکزیک و گواتمالا و هندوراس امروزی پیشرفت جدی‌ای نداشتن یعنی شهر بزرگی به وجود نیومده بود در حد همون روستاهای کوچیک مونده بودن


audio: PyuVZdqOba8_0010.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
آمریکای شمالی هم که خبر خاصی نبود چون کشاورزی خاصی نداشت حالا به واسطه آب و هوا و سرما و کلا شرایطش خیلی خبری نبود میموند آمریکای جنوبی بیشترین نشونه‌ها و پیشرفت‌ها مال اینجا بود از ارتفاعات آند بگیریم تا مثلا 3500 سال قبل از میلاد سواحل پرو اطراف سواحل پرو بیشتر از 30 تا شهر کوچیک پیدا شده آثارشون که هم نشونه‌های کشاورزی دارن


audio: PyuVZdqOba8_0011.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
هم پیشرفت‌های صنعتی داشتن هم طبقه بندی اجتماعی دانشمندا تخمین زدن دو تا سه هزار نفر تو آمریکای جنوبی زندگی میکردن اون موقع این کلیاتی از آمریکا بریم اوراسیا پیشرفت اروپا و آسیا یا همون اوراسیا هم تقریبا شبیه آمریکا بود البته اونجاهاییش که پیشرفت انجام شد شرق اروپا خیلی پیشرفت کرد مثلا تو صربستان امروزی قدیمی ترین معدن مصر شروع به کار کرد


audio: PyuVZdqOba8_0012.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
و صربستان و مجارستان امروزی شدن مرکز فلزکاری باستان کی؟ حدود هفت هزار سال پیش همون زمان یه ذره اینورتر تو بلغارستان امروزی تپه‌ها و معادن طلا پیدا کردن برای اولین بار یعنی یه جوری بود که طلا میدادن محصولات کشاورزی میگرفتن انقدر وفور طلا بوده حالا گل داستانشون کجا بوده؟ وارنای امروزی که ساخته‌هایی از انسان اونجا پیدا شده که حیرت انگیزه


audio: PyuVZdqOba8_0013.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
مثلا قبر یه رئیس قبیله‌ای رو پیدا کرده بودن که یه تبر طلا تو دستان ایشون بوده آلت تناسلی این بنده خدا هم با طلا پوشیده شده بوده و کلی چیزهای دیگه رو هم رفته بیشتر از یک و نیم کیلو طلای خالص از اون قبر درآوردن محققا یه مقدار بیایم سمت شرق اوکراین امروزی پنج هزار سال پیش اولین اهلی کننده های اسب بودن بعد هم بر میداشتن تو قبرهاشون استخوان های اسب و چرخ و


audio: PyuVZdqOba8_0014.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
ارابه‌ی چوبی میذاشتن چرا؟ یه جورایی اعتقاد داشتن تو دنیای بعدی این اسب‌ها و ارابه‌ها زنده می‌شن به صاحب قبر خدمت خواهند کرد البته که آثار پیدا شده ثابت میکرده که این دوستان گله دار بودن یعنی ثابت نبوده جاشون درواقع اردوگاه های موقتی بوده ولی بسیار بزرگ تا اینجا یه کلیاتی از وضعیت انسان‌ها گفتیم بعد هم از شکل و شمایل زمین کی؟ بین هفت تا پنج هزار سال پیش


audio: PyuVZdqOba8_0015.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
حالا بریم دنبال جواب سوال اصلیمون تو این اپیزود انسان کجا متمدن شد؟ تو این پیشرفت های جسته گریخته‌ی قاره های مختلف که هر کدوم کم و بیش تو روند متمدن شدن انسان تاثیر گذار بودن البته یه سری هاشون واقعا تاثیر جدی داشتن چند تا منطقه زندگی بشر رو از این رو به اون رو کرد یعنی چند تا منطقه پایه گذار تمدن انسان به شکلی که امروز می‌بینیم شدن درواقع ما امروز


audio: PyuVZdqOba8_0016.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
وارث تمدنی هستیم که تو این مناطق متولد شد و کم کم به تمام نقاط جهان حالا با تاثیرپذیری از فرهنگ اون نقطه خاص گسترش پیدا کرد یه اشتراکی بین این نقاط اصلی یعنی این چهار تا نقطه اصلی بنیان گذار تمدن وجود داشت چی؟ رودخونه، بله چهار دره‌ی رودخونه‌ای نقطه عطف تمدن شدن برای انسان رودخونه نیل تو مصر


audio: PyuVZdqOba8_0017.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
سند تو محدوده پاکستان امروزی سومی دجله و فرات در عراق امروزی و چهارم هم رود زرد در چین این چهار نقطه در جهان باستان سرعتشون تو پیشرفت و درواقع زاییدن تمدن بشر خیلی بیشتر شد به واسطه بودن این رودخونه‌ها در واقع اگر ما معیارمون رو گسترش کشاورزی نوآوری فنی، گسترش قدرت دولت‌ها و ساخته شدن شهرها و این چیزها در نظر بگیریم


audio: PyuVZdqOba8_0018.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
سریع ترین و بزرگ ترین پیشرفت‌ها و تولد تمدن‌ها تو جهان باستان تو این چهار نقطه اتفاق افتاد از حدود پنج هزار سال پیش اطراف این چهار رودخونه نطفه‌ی تمدن انسان شکل گرفت اما چی شد و چطوری این اتفاق افتاد؟ خودش یه دنیا صحبته حالا ما به جای اینکه تو این اپیزود بیایم فقط مثلا در باره مصر یا چین یا رودخونه سند و امثالهم صحبت کنیم یعنی یکی از این چهار تا


audio: PyuVZdqOba8_0019.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
میایم تو چند موضوع اصلی هر چهار تا نقطه رو با هم مقایسه میکنیم اول ببینیم این جاهایی که گفتیم اصلا چه شکلی بودن اون موقع؟ حالا به لحاظ ظاهری غذا و شکاری که بوده محیط زیستشون محلی که قرار می‌گرفتن اصلا به لحاظ جغرافیایی خلاصه اکولوژی یا بومی‌شناسی‌شون رو با هم بررسی کنیم خب، از کجا شروع کنیم؟ بریم مصر مصر یا همون دور و بر رود نیل اگه به طور کلی


audio: PyuVZdqOba8_0020.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
مصر رو به شمالی و جنوبی تقسیم کنیم شمالش میشه جایی که رود نیل میریزه به دریای مدیترانه خیلی جای باحالیه یعنی منابع غذایی، کشاورزی زمینهای باتلاقی حیوون برای شکار، پرنده، ماهی به طور کلی وفور نعمت بوده و البته الان هم هست نسبتا مثلا یه آقایی به نام نبامون که نویسنده و نقاش بوده یه اثری داره مال سه هزار و پونصد سال قبله که یه وزیر دربار مصری رو


audio: PyuVZdqOba8_0021.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
کشیده رو قایق در حال شکار دور و برش هم پر ماهی و پرنده و گیاهای مختلف و این چیزاست بعد هم همین آقای نبامون تو نوشته‌هاش، مصر سفلی یعنی شمالی رو اینجوری توصیف کرده که پر از نعمت‌ها حوضچه‌هایش پر از ماهی و دریاچه‌هایش پر از پرنده چمنزارهایش سرسبز سواحلش پر از درختان نخل و خربزه‌هایش فراوان حالا چرا یهو خربزه؟ واسه من هم عجیب بود بگذریم


audio: PyuVZdqOba8_0022.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
خلاصه اغلب جمعیت ساکن مصر و دور و بر رود نیل شمال مصر زندگی می‌کردن چرا؟ به خاطر فراوونی‌ش البته که مصر مشکل هم کم نداشته‌ها مثلا خیلی جاهای نیل انقدر آب سرعتش بالا بوده که انسان با هیچ چیزی نمی‌تونسته رد شه یا مشکل دیگه‌ش بارون بوده یه کاهن مصری تو نوشته‌هاش به دوست یونانی‌ش نوشته بوده که تو سرزمین ما هیچ وقت آب از آسمان به زمین نمی بارد


audio: PyuVZdqOba8_0023.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
همیشه از پایین به آسمان فوران می‌کند یعنی چی؟ یعنی طغیان رودخانه و سیل و اینا گرچه اگه این طغیان رودخونه‌ی نیل نبود که کلا اونجا به درد نمیخورد همه جاش بیابون میشد دیگه شمال جنوب نداشت همین سیلاب‌ها و طغیان‌ها بوده که زمین های اطراف رو عجیب حاصلخیز کرده بود مثلا بهترین گندم باستان مال مصر بوده درواقع خوراک اصلی ساکنای مصر همین گندم و جو بوده البته که باز حاکمان و طبقه اشرافی‌شون


audio: PyuVZdqOba8_0024.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
بماند که از همه جای دنیا تجملات و غذا و چیزی نبوده که خلاصه براشون نیاد یعنی مازاد محصولات کشاورزی‌شون رو میدادن هر چی میخواستن میگرفتن برای مایه‌دارهاشون یا حاکماشون که حالا بعدا بهش می‌پردازیم پس در واقع یه جورایی همین سیلاب‌ها و رونق کشاورزی باعث افزایش جمعیت و به وجود اومدن شهر شده بود حالا مشکل چی بود؟ اگه طغیان رود نیل از یه حدی بیشتر میشد


audio: PyuVZdqOba8_0025.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
کلا زمین‌ها غرق آب میشد کشاورزی تعطیل اگر هم از یه حدی کمتر میشد خشکسالی میشد و قحطی باز کشاورزی تعطیل و صد البته که قحطی های مصر تو تاریخ معروفن یعنی داستان های زیادی هم دارن یکیش پیش بینی یوسف پیامبر که خواب فرعون رو تعبیر کرد به هفت سال قحطی و که این داستان هم البته هم تو اسلام هم تو مسیحیت تایید شده با همه اینها آثار تاریخی پیدا شده نشون میده که تو اون دوران خیلی منظم بوده میزان سیلاب های رود نیل


audio: PyuVZdqOba8_0026.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
و البته امروز هم تا حدودی همینه حالا یه مقدار کمتر یا بیشتر خب، این از اوضاع و احوال رود نیل و مصر بریم سمت رود سند و پاکستان البته پاکستان امروزی اولین جامعه و در واقع قوم و قبیله‌ای که دور و بر رود سند به وجود اومدن اسمشون چی بود؟ هاراپایی یعنی همون هاراپایی‌ها که البته مورخین خیلی کم ازشون می‌دونن یعنی خیلی آثار کمی ازشون مونده یا پیدا شده


audio: PyuVZdqOba8_0027.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
تو یه تایمی رود سند مسیرش رو عوض میکنه آب رودخونه هم میاد بالا کل اون منطقه میره زیر آب اینه که چیز خاصی ازشون نمونده به طور کلی اطلاعاتی که از اون دوره در دسترسه نشون میده سه تا پنج هزار سال پیش دشتی که اطراف رودخونه‌ی سند بوده از اطراف نیل یعنی مصر خیلی بزرگتر بوده رودخونه سند در سال دو بار طغیان می‌کرده یعنی یه حال اساسی میداده به زمینا نتیجتا کشاورزها میتونستن دو بار در سال


audio: PyuVZdqOba8_0028.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
یه محصول خیلی خوب برداشت کنن اونجا هم مثل مصر بیشترین چیزی که کاشته میشده باز گندم و جو بوده بیشترین حیوونی هم که شکار میشده گاومیش بوده این فراوونی نتیجه‌ش میشه چی؟ به وجود اومدن شهرها بزرگ شدن جمعیت حول و حوش دوهزار سال قبل از میلاد هاراپای بزرگترین حوزه‌ی فرهنگی دنیا بوده همون آثار کمی که ازشون مونده نشون میده بسیار روشنفکر یا واقع گرا بودن مردمش


audio: PyuVZdqOba8_0029.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
مثلا سیستم حساب کتاب خلق کرده بودن با مهره های حکاکی شده حساب کتاب میکردن یا خط خاص خودشون رو داشتن گرچه هنوز که هنوزه رمزگشایی نشده سیاستشون هم گسترش سرزمینشون بوده یعنی همینجوری داشتن گسترش میدادن که اون داستان سیل بزرگ پیش میاد و به قول آقای فرناندز هیچ جامعه ای در تاریخ نمیتونه تا ابد گسترش پیدا بکنه اینا هم نسخه‌شون پیچیده میشه و به تاریخ می‌پیوندن این هم از رود سند بریم بین النهرین باستان


audio: PyuVZdqOba8_0030.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
ببینیم چه خبر بوده رودخانه‌های دجله و فرات و عراق امروزی بین النهرین و دجله و فرات به سرشت خشونت آمیز تو تاریخ معروفند چرا؟ مثلا رود نیل یا رود سند طغیان داشتن، هنوز هم دارن ولی خیلی منظم و تقریبا قابل پیش بینیه کم پیش میاد یهو خیلی زیاد یا خیلی کم باشه سیلاب هاشون ولی طغیان دجله و فرات خیلی وحشیانه بوده جوری که سدهایی که می‌زدن یا خندق‌هایی که می‌کندن


audio: PyuVZdqOba8_0031.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
همه از بین می‌رفته از اونور طوفان شن های بین النهرین هم معروف بوده که اگه ایجاد میشده محصولات کشاورزی رو کلا دفن میکرده یه ضرب المثل تاریخی داشتن میگفته که آیا بذر تازه رشد خواهد کرد؟ نمی دانیم آیا بذر کهنه رشد خواهد کرد؟ نمی دانیم یعنی ممکن بوده مثلا بذر رو بکارن طوفان شن بیاد دفن بشه بعد از سالها سیل بیاد دوباره اون شنا رو بشوره اون بذره بهش آب برسه و رشد کنه از خاک بیاد بیرون


audio: PyuVZdqOba8_0032.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
البته که باز اگر سیلاب‌ها به اندازه‌ی کافی بوده زمین بسیار بسیار پر بار بوده و خوراک کشاورزی و محصولات خوب علت اینکه رشد میکنه جمعیت و شهرها هم به خاطر همین بارور بودن زمین بوده حالا به لحاظ جغرافیایی اگه بین‌النهرین رو هم مثل مصر به شمالی و جنوبی تقسیم کنیم اولین شهرهای بزرگ حدود سه هزار سال قبل از میلاد سمت شمال دجله و فرات ایجاد شدن تابستوناش که بیش از حد گرم بوده


audio: PyuVZdqOba8_0033.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
بارندگی نداشته نتیجتا کشاورزاش مجبور بودن دل خوش کنن به زمستون و بارش هاش از اون سمت هم میتونستن گندم و جو و پیاز، نخود و کنجد بکارن البته اگر با بارشهای امروز مقایسه کنیم که زمستون هم نمیشد کشاورزی کرد قطعا بارش‌های زمستون سه هزار سال قبل از میلاد خیلی بیشتر و بهتر بوده از اون طرف با تغییر جهت رودخونه و خشک شدن یه جاهایی‌ش سمت جنوب و پایین دست رودخونه


audio: PyuVZdqOba8_0034.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
یه دسته‌ای از آدما میرن یه جامعه‌ای تشکیل می‌دن تو آثاری که از این آدم‌ها پیدا شده خودشون رو مردمانی غرق در هنر توصیف میکردن بسیار متکبر، با اعتماد به نفس مردمانی با شکم‌های گنده عاشق موسیقی، جشن و جنگ البته حتما هم توانمند بودنا چرا؟ مردمانی که بتونن تو سرزمینی که الوار پیدا نمیشد کشتی بسازن یا شاهکارهای برنزی خلق کنن جایی که اصلا فلز وجود نداشت


audio: PyuVZdqOba8_0035.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
قطعا مردمان خاصی بودن یا مثلا بدون سنگ یاد میگیرن گل رو به آتیش بپزن باهاش آجر درست کنن و تقریبا برای اولین بار شهرهای افسانه‌ای خلق کنن همین مردمان با خار و خاشاک و نی و خاک سد ساختن اون موقع سدی که تا همین امروز که ما صحبت میکنیم در عراق وجود داره و یه جورایی داره کار میکنه اینه که وقتی می‌پرسیم انسان کجا متمدن شد؟ جوابش یه جایی همین جاهاست


audio: PyuVZdqOba8_0036.opus
source: youtube
source_id: PyuVZdqOba8
invalidation: VALID
text:
اینم از دجله و فرات و بین‌النهرین میخوایم بریم سراغ آخرین رودخونه یعنی رود زرد در چین اما وقتمون تموم شد در قسمت بعدی پادکست مورخ این بحث جذاب رو ادامه میدیم و تازه میرسیم به جای جذابش حکومت، قدرت، سیاست جایی که انسان برای اولین بار قدرت رو لمس میکنه و دیگه ول‌کن معامله نیست تا همین الان که با هم صحبت میکنیم پس تا چند روز آینده سالم باشید و در صلح


