# audio_chunks

audio: _S8VtH7Xnqk_0003.opus
source: youtube
source_id: _S8VtH7Xnqk
invalidation: VALID
text:
هنگ‌کنگ گفتیم یک بخشیه از چین، این درسته یه بخش خیلی آباد و پیشرفته‌ای از چین هم هست ولی همیشه اینطور نبوده در واقع از 1997 ئه که هنگ‌کنگ شده یه بخشی از چین 1997 می‌شه همین 25 سال پیش 97 همون سالیه که ایران با استرالیا بازی کرد و خداداد عزیزی گل زد و ایران رفت جام جهانی و اینا انقدر نزدیکه چه اتفاقی افتاد 1997 که هنگ‌کنگ شد بخشی از چین؟ جنگی شد مثلا؟ نه


audio: _S8VtH7Xnqk_0004.opus
source: youtube
source_id: _S8VtH7Xnqk
invalidation: VALID
text:
اتفاق خاص سیاسی افتاد؟ نه واقعا اتفاقی که افتاد این بود که قرارداد اجاره هنگ‌کنگ تمام شد هنگ‌کنگ در اجاره بود در اجاره بریتانیا بود 156 سال هنگ‌کنگ مستعمره بود در قالب یک قراردادی قراردادی که اول 99 ساله بود بعدا یه خرده‌ای تمدید شد و بعدا تمام شد و برگشت به چین شد بخشی از چین داستان این قرارداده برمی‌گرده به جنگ‌های تریاک


audio: _S8VtH7Xnqk_0005.opus
source: youtube
source_id: _S8VtH7Xnqk
invalidation: VALID
text:
جنگ‌های تریاک یک جنگ‌هاییه که در قرن نوزدهم قرنی که چینی‌ها بهش می‌گن قرن تحقیر اتفاق افتاد قصه‌ش رو حالا یه جای دیگه بعدا تعریف می‌کنیم ولی نکته‌ش اینه که در پایان اون دو تا جنگ تریاک از جمله چیزایی که چینی‌ها از دست دادن این بود که این بخش هنگ‌کنگ این شهر این منطقه مهم از نظر جغرافیایی خیلی خیلی مهم این بندر رفت در اجاره بریتانیا بریتانیایی‌ها که اینجا رو گرفتن خیلی انگیزه داشتن که اینجا رو آباد بکنن بکننش پایگاه قدرت‌شون در شرق


audio: _S8VtH7Xnqk_0006.opus
source: youtube
source_id: _S8VtH7Xnqk
invalidation: VALID
text:
و هم یه چشمی به چین داشته باشن و هم اینکه برای تجارت خودشون خیلی لازم بود تو همون دوره بود که هنگ‌کنگ شد این جای مدرنی که ما الان می‌بینیم 1911 دانشگاه هنگ‌کنگ رو اونجا درست کردن اولین دانشگاه منطقه بعد فرودگاه ساختن خیلی مواظب بودن که در طول جنگای چین و ژاپن سال 37 مثلا ژاپن سراغ هنگ‌کنگ نیاد اعلام بی‌طرفی کرد حالا تو چین داره چه اتفاقی می‌افته؟


audio: _S8VtH7Xnqk_0008.opus
source: youtube
source_id: _S8VtH7Xnqk
invalidation: VALID
text:
داستانش رو ما توی اپیزود چین و توی چند تا ویدیوی دیگه توی همین کانال تعریف کردیم بعد از جنگ‌های داخلی در چین داره جمهوری خلق چین درست می‌شه افزایش جمعیت خیلی شدید حزب کمونیست هم به قدرت رسیده و نیروی کار داره از چین مهاجرت می‌کنه می‌آد به هنگ‌کنگ هنگ‌کنگ آباده، داره پیشرفت می‌کنه دولت بریتانیا هم براش برنامه‌های توسعه داره هم طرح حمل‌ونقل و هم زیرساخت‌های تولیدی و تجاری خیلی اونجا کار انجام می‌شه


audio: _S8VtH7Xnqk_0009.opus
source: youtube
source_id: _S8VtH7Xnqk
invalidation: VALID
text:
در همه دهه‌هایی که چین وضع خوبی نداره در زمان مائو تا اواسط دهه 70 بعدش هم ادامه پیدا می‌کنه هنگ‌کنگ همین‌طور هی آبادتر می‌شه در اوایل دهه دیگه هنگ‌کنگ می‌شه یک مرکز مالی مهم در سطح جهان یک قطب کشتیرانی کی؟ 1990 داریم می‌رسیم به آخرای دوره اجاره هنگ‌کنگ خیلی آباد خیلی پیشرفته سال 84، 1984 چینی‌ها نشستن با بریتانیا‌ با انگلستان، مارگارت تاچر


audio: _S8VtH7Xnqk_0010.opus
source: youtube
source_id: _S8VtH7Xnqk
invalidation: VALID
text:
یک اعلامیه مشترکی دادن گفتن که ما طبق قراری که قبلا داشتیم داریم آماده می‌شیم که هنگ‌کنگ برگرده به چین چینی که جای خیلی جالبی نیست مردم از چین دوست دارن برن جاهای دیگه از حاکمیت چین آدما یه مقداری می‌ترسن مخصوصا در هنگ‌کنگ می‌گن اینجا هرچی ساخته شده نابود می‌شه کیفیت زندگی می‌آد پایین حقوق شهروندی دیگه معنیش رو از دست می‌ده اصلا سر همین اخبار نیم‌میلیون نفر از هنگ‌کنگ مهاجرت کردن آمدن بیرون این قرارداد 99 ساله هی یه مدت تمدید شد و


audio: _S8VtH7Xnqk_0011.opus
source: youtube
source_id: _S8VtH7Xnqk
invalidation: VALID
text:
بعد هم مذاکرات و کشدار و اینا نهایتا 1997 بعد از 156 سال هنگ‌کنگ منتقل شد به چین بازم البته انگلیسی‌ها یه سری شرط و شروط و قرارهایی گذاشتن گفتن مثلا این می‌شه یه کشور و دو سیستم یک کشوره یعنی در چینه ولی دو تا سیستم متفاوته


audio: _S8VtH7Xnqk_0013.opus
source: youtube
source_id: _S8VtH7Xnqk
invalidation: VALID
text:
خیلی جاها تکرار شد توی اسناد از شرایطی هم که گذاشتن این بود که حکومت باید دموکراتیک باشه یک شورای قانون‌گذاری متفاوت از چین باید داشته باشه قوانین امنیت ملی اینجا باید جدا باشه هنگ‌کنگ عملا یک قلمرو خودمختاره ولی تحت نظارت مستقیم دولت چین مثلا قوانین ملی چین در هنگ‌کنگ اعمال نمی‌شه یا مثلا پاسپورت خودش رو داره پول خودش رو داره


audio: _S8VtH7Xnqk_0014.opus
source: youtube
source_id: _S8VtH7Xnqk
invalidation: VALID
text:
شهروندان چین یعنی مین‌لند چین، چینی‌ها اینا با یه کنترل مرزی‌ای می‌تونن برن هنگ‌کنگ و بیان یه جور ویزایی می‌خوان و این تازه فقط برای رفت‌وآمده اگه بخوان بمونن باید برن اداره مهاجرت یعنی توی چینه ولی اینطوری هم نیست که مثلا چینی‌ها بتونن هر کاری بخوان باهاش بکنن یه سری محدودیت هست و این محدودیت‌هایی هم که می‌گیم این شروطی هم که هست اینا دائمی نیست این شروط رو 50 ساله گذاشتن


audio: _S8VtH7Xnqk_0015.opus
source: youtube
source_id: _S8VtH7Xnqk
invalidation: VALID
text:
یعنی 2047 قراره که این شروط دیگه برداشته بشه خب معلومه شرایطه خیلی مستعد تنش و نگرانیه برای مردم دیگه یه طرف قضیه هنگ‌کنگیه که سیستمش آزاد بوده تا حد خیلی زیادی با سیستم چین متفاوت بوده اونور قضیه هم چینه هم خیلی قدرتمنده و هم اینکه ثبات براش خیلی مهمه سیستم سیاسیش هم بسته‌ست برای همین در هنگ‌کنگ آدما یه مقداری بعضیاشون نگرانن واقعا دو دسته هستن


audio: _S8VtH7Xnqk_0016.opus
source: youtube
source_id: _S8VtH7Xnqk
invalidation: VALID
text:
یک گروهی هم در مردم هم در نخبگان و سیاست‌مداران توی هنگ‌کنگ طرفدار اینن که نه ما به چین بیشتر وصل بشیم مخصوصا که توی این سال‌ها چین هم خیلی عوض شده و خیلی پیشرفته شده بازار خیلی بزرگیه برای هر کسی که بیزینسی در هنگ‌کنگ داره نیروی کارش خیلی تربیت شده یه عده‌ای هم هستن که نه بیشتر طرفدار استقلالن و طبیعتا اون‌ها هم دلایل خیلی معتبر و محکمی دارن ما حالا وارد این قصه‌ش خیلی نمی‌خوایم بشیم اینا رو توی اخبار بعدا می‌آد و می‌بینیم و می‌شنویم


audio: _S8VtH7Xnqk_0017.opus
source: youtube
source_id: _S8VtH7Xnqk
invalidation: VALID
text:
چیزی که برامون مهمه بدونیم اینه که از چند سال بعد از اینکه هنگ‌کنگ شد بخشی از چین چین شروع کرد به فشار آوردن برای یکپارچه کردن قدرت همین یکی دو سال پیش یه طرح امنیتی سیاسی بود از طرف پکن روی هنگ‌کنگ به نام طرح امنیت ملی که مثلا این آزادی مطبوعات و آزادی بیان و آزادی تجمع و اینا رو محدود می‌کرد تو هنگ‌کنگ آزادی‌ها خیلی زیاد بود از این نظر این باعث اعتراض شد باعث تظاهرات شد انگلیس آمد موضع گرفت


audio: _S8VtH7Xnqk_0018.opus
source: youtube
source_id: _S8VtH7Xnqk
invalidation: VALID
text:
گفت حقوق شهروندی رو اگر بخواید نادیده بگیرید اون دسته از شهروندانی رو که اینا پاسپورت بریتانیایی دارن ما اینا رو صدا می‌کنیم بیان انگلیس و اینا هم کم نیستن یک‌سوم جمعیت هنگ‌کنگ پاسپورت بریتانیایی دارن نارضایتی خلاصه هست نارضایتی زیاد هم هست هر از گاهی به شکل یک اعتراضی جنبشی حرکتی می‌آد اسم هنگ‌کنگ توی خبرها می‌آد و تکرار می‌شه و همچنان هنگ‌کنگ یک بندر تجاری بسیار مهم و بزرگه


audio: _S8VtH7Xnqk_0019.opus
source: youtube
source_id: _S8VtH7Xnqk
invalidation: VALID
text:
از نظر صادرات رتبه‌ش در دنیا دهمه یک بندر کوچیکیه ها یعنی شهر کوچیکیه کشور نباید بگیم ولی از نظر صادرات رتبه‌ش دهمه از نظر واردات رتبه‌ش نهمه مرکز بزرگیه برای تولید ثروت آباده، امید به زندگی توش خیلی بالاست از نظر زبان هم زبان چینی و زبان انگلیسی هر دو زبان رسمیه توش چینی‌شون البته یه خرده متفاوته ولی بالاخره هر دو زبان رسمیه سیستم سیاسیش بازه رسانه‌هاش مستقله و چند تا شاخص دیگه هم هست


audio: _S8VtH7Xnqk_0020.opus
source: youtube
source_id: _S8VtH7Xnqk
invalidation: VALID
text:
که توش معروفه شاید شنیده باشین مثلا بیشترین تعداد برج و آسمان‌خراش در یک شهر در هنگ‌کنگه یا مثلا حمل‌ونقل عمومیش خیلی خفنه می‌گن بیش از 90 درصد حمل‌ونقل‌های روزانه رو سیستم حمل‌ونقل عمومی انجام می‌ده تاکسی، تراموا، اتوبوس، مترو خیلیه واقعا بیش از 90 درصد یعنی بیشتر از هر شهر دیگری در دنیا تراکم جمعیت توش خیلی بالاست خیلی شهراش شلوغن توریست خیلی زیاد می‌ره


audio: _S8VtH7Xnqk_0021.opus
source: youtube
source_id: _S8VtH7Xnqk
invalidation: VALID
text:
خیلی جذابه برای مسافر خارجی و البته شهر گرونی هم هست در رده گرون‌ترین شهرای دنیاست موناکو و لندن و اینا مقصد توریستی خیلی گرونیه و یه سری چیزای شاخص هم داره مثلا یه تاکسی‌هایی داره تاکسی‌های قرمزی داره اینا یه جوری نماد زندگی شهریه مثل مثلا نیویورک که تاکسی‌های زرد داره اینم تاکسی‌های قرمز داره و شباهت دیگرش به نیویورک اینه که مثلا برج‌های خیلی بلند داره گاهی بهش مثلا می‌گن نیویورک آسیا


audio: _S8VtH7Xnqk_0023.opus
source: youtube
source_id: _S8VtH7Xnqk
invalidation: VALID
text:
انتخابات نداره هنگ‌کنگ یه کمیته 1200 نفره‌ای هست اینا واسه کشور مثلا یه مدیر اجرایی انتخاب می‌کنن و گفتم هر چند یه سال یه بار هم یه حرکت اعتراضی هست بعضی وقتا شدید بعضی وقتا خیلی شدید پارسال دوباره یه دونه دیگه بود و خب 26 سال دیگه هم این قرارداده تموم می‌شه دیگه یعنی تنش همچنان هست و من فکر می‌کنم اسم هنگ‌کنگ رو ما باز هم تو اخبار در سال‌های آینده خواهیم شنید امیدم هم اینه که با این ویدیوی کوتاه


audio: _S8VtH7Xnqk_0024.opus
source: youtube
source_id: _S8VtH7Xnqk
invalidation: VALID
text:
ما یه خرده‌ای پشت قصه هنگ‌کنگ رو گرفته باشیم که دفعه دیگه که شنیدیمش یه مقدار بیشتر بدونیم کلا هم دوست داریم مثلا کاری که توی این کانال یوتیوب بی‌پلاس می‌کنیم همین باشه دیگه که پس‌زمینه قصه‌ها رو بیشتر بدونیم راحت‌تر و بهتر بتونیم چه از گذشته چه از امروز و چه از آینده دنیا سر دربیاریم من علی بندری این کانال یوتیوب بی‌پلاس اگر این براتون جالب بود هم لطفا کانال رو سابسکرایب کنید زنگوله رو بزنید هم ما خوشحال می‌شیم هم خودتون ویدیوهای دیگه رو می‌تونید ببینید


audio: GkL7USQJLZ0_0004.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
دومین مرز طولانی رو داره با ایران اسم بنیان‌گذار کشورشون روی یه خیابون مهمی در مرکز تهران هست و سرود ملی‌شون هم به فارسیه ولی نه ما دقیق و درست می‌فهمیم چی داره می‌گه توش نه خودشون می‌فهمن


audio: GkL7USQJLZ0_0006.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
و از این گذشته کلا هم اگر یه خرده‌ای فکر کنیم چیز زیادی ما از داستان پاکستان نمی‌دونیم هرچی که می‌دونیم همونیه که از اخبار شنیدیم احتمالا برای همین فکر می‌کنم خوبه 45 دقیقه بریم وقت بذاریم ببینیم پاکستان چه جور کشوریه و داستانش چیه پاکستان رو که نگاه می‌کنیم چی می‌بینیم؟


audio: GkL7USQJLZ0_0007.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
از اخبار اگر وضع سیاسیش رو دنبال کنیم یه کشوری می‌بینیم که چند دهه‌ست داره یه سیکل معیوبی رو طی می‌کنه یک دولت غیرنظامی می‌آد سر کار یه مقداری دموکراسی سروکله‌ش پیدا می‌شه امیدوار می‌شن بعد مردم بعد کار جلو نمی‌ره مشکلات زیاد می‌شه ناامیدی می‌آد بعد کودتا می‌آد حکومت نظامی می‌آد که من می‌آم که سامان برقرار کنم اولش هم محبوب ممکنه بشه


audio: GkL7USQJLZ0_0008.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
یه مقدار مبارزه با فساد هم ممکنه بکنه بعد می‌افته دوباره توی چرخه ناکارآمدی و بعد دوباره یه جایی دولت غیرنظامی می‌آد سر کار و دوباره قصه از سر نو


audio: GkL7USQJLZ0_0010.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
داستان پاکستان در واقع از هند شروع می‌شه دیگه همین هندی که الان ما همه‌ش می‌بینیم که با همدیگه سرشاخن این گاردهای مرزی‌شون هر از گاهی می‌بینیم توی وضع یه هوا خنده‌داری می‌آن جلوی هم صف‌آرایی می‌کنن یک مراسم نمایشی از یه طرف نمایشی از یه طرف نمایشی از یه طرف خیلی جدی انگار اجرا می‌کنن و پا می‌کوبن و می‌رن و اینا


audio: GkL7USQJLZ0_0011.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
اینا قصه‌شون مشترکه داستان هند رو وقتی تعریف می‌کردیم گفتیم که بعد از قرن‌ها حکومت‌های مختلف قوی و ضعیف و این‌ها در هند از یه جایی بریتانیایی‌ها در شبه‌قاره هند حاکم شدن و یه دوره 200 ساله استعماری داشته صد سال دست کمپانی هند شرقی بعد هم صد سال به دست دولت بریتانیا بعد مبارزات استقلال‌خواهانه این‌ها بالاخره نتیجه داد در دنیای بعد از جنگ جهانی دوم


audio: GkL7USQJLZ0_0012.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
که بریتانیا هم دیگه تاب و توان مستعمره‌داری نداشت دنیا هم دیگه عوض شده بود بریتانیایی‌ها رفتن و هند مستقل شد حرف دقیق‌تر اینه که بگیم بریتانیایی‌ها رفتن و شبه‌قاره هند در واقع دو کشور شد یکی شد پاکستان و یکی شد هند داستان هند رو اینجا تعریف کردیم حالا اینجا می‌خوایم داستان پاکستان رو بگیم یعنی می‌خوایم ببینیم که اصلا چی شد که اینا از هم جدا شدن


audio: GkL7USQJLZ0_0013.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
چرا شبه‌قاره شد دو کشور؟ ایده چی بود؟ و چه نتیجه‌هایی داشت؟ پاکستان الان 75 سال بعد از درست شدنش چه کشوریه؟ اینکه این کشور اینطوریه چه ربطی داره به ایده‌هایی که اون موقع داشتن؟ و خلاصه یه مقدار درباره این سوال‌ها و درباره وضعیت پاکستان کنجکاوی کردیم اینجا می‌خوایم چیزهایی رو که فهمیدیم یه کم با هم مرور کنیم اول ولی بریم جغرافیاش رو ببینیم پاکستان جاش اینجاست در جنوب آسیا


audio: GkL7USQJLZ0_0015.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
رشته کوه‌های قره‌قروم و هیمالیا و هندوکش در پاکستان در شمال پاکستان به هم می‌رسن در شمال شمال غربی کلا طبیعتش خیلی متنوعه یه کلیدواژه‌ای که با پاکستان داشته باشیم همین تنوعه واقعا از اقلیم و طبیعتش متنوع هست بعدا در فرهنگ و این‌هاش هم می‌بینیم ولی همین طبیعتش توش از قله‌های 8000 متری داره


audio: GkL7USQJLZ0_0017.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
دومین قله بلند دنیا تو پاکستانه تا جلگه‌هایی تا بیابون‌هایی اینطوری هم رودخانه‌های پرآبی داره مثل سند که محل شکل‌گیری یکی از تمدن‌های اولیه بوده هم جنگل‌های این شکلی داره که وقتی من اولین بار عکسش رو دیدم اصلا باورم نمی‌شد که این پاکستانه هم این پاکستانه هم این پاکستانه


audio: GkL7USQJLZ0_0018.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
این موقعیت و جغرافیای طبیعی که داره پاکستان رو کشور چهار فصلی می‌کنه ولی داستان تاریخ سیاسیش چیه؟ اصلا داستان جدا شدنش از هند چیه؟ اینو برای اینکه ببینیم باید بریم به دهه‌های آخر استعمار بریم مثلا اول شروع کنیم از دهه‌های آخر قرن 19


audio: GkL7USQJLZ0_0019.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
سال‌های 1880 ببینیم که اونجا چه اتفاقی داره می‌افته اون موقع در هند داره کنگره ملی هند داره درست می‌شه


audio: GkL7USQJLZ0_0020.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
یک سازمان‌یافته داره می‌شه مبارزه استقلال‌طلبی هندی‌ها در هندی که در شبه‌قاره هندی که خب سرزمین خیلی بزرگیه شبه‌قاره هند اون روز هند امروز رو داره پاکستان امروز رو داره بنگلادش رو توش داره و توش آدم‌هایی هستن از دین‌های مختلف یعنی هندوها هستن مسلمون‌ها هستن سیک‌ها هستن جینیست‌ها هستن


audio: GkL7USQJLZ0_0021.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
مسیحی هستن یهودی هستن پارسیان زرتشتی هستن و خلاصه خیلی متنوعه از نظر مذهبی شبه‌قاره هند از نظر قومیتی هم همینطور از نظر زبانی هم همینطور


audio: GkL7USQJLZ0_0023.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
گاندی که بعدا پدر ملت هند شد هندو بود جواهر لعل نهرو که بعدا اولین نخست‌وزیر هندوستان شد هندو بود اون سردار پاتل که بعدا معروف شد به مرد آهنین هند هندو بود خلاصه بیشتر اینایی که در کنگره ملی هند بودن هندو بودن در کشوری که گفتیم خیلی متنوع بودن حالا اینو داشته باشیم از این طرف بریتانیایی‌ها هم نمی‌خواستن که مسلمون‌ها بیان و به این کنگره ملی هند بپیوندن


audio: GkL7USQJLZ0_0024.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
توش قدرت بگیرن و بهش قدرت زیاد بدن چون اون وقت قدرت مبارزان ضداستعمار خیلی زیاد می‌شد اگه اینا با هم یکی می‌شدن برای همین اینا هم در آتش اختلافی که البته از قبل بین هندوها و مسلمون‌ها بود و وجود داشت دمیدن و شدیدش کردن مخصوصا می‌گم وقتی نشانه‌هایی از این دیدن که این مسلمون‌ها دارن به کنگره نزدیک می‌شن دیدن که اختلاف این‌ها به نفع‌شونه


audio: GkL7USQJLZ0_0025.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
و اینطوری تفاوت‌های دینی فرهنگی اجتماعی که این‌ها داشتن بیشتر و بیشتر تبدیل شد کم‌کم به اختلاف سیاسی می‌تونست نشه دیگه می‌تونست نشه می‌تونست اینا از نظر سیاسی یکی باشه سازمان‌شون هدف‌شون و کارشون ولی کم‌کم اختلاف‌شون اختلاف سیاسی هم شد از اوایل قرن بیستم یک تعدادی از رهبران مسلمون‌های هند


audio: GkL7USQJLZ0_0028.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
لیگ مسلمانان اتحادیه مسلمانان اینطوریه که وقتی یک انتخابات مانند محدودی هم شروع شده بود در همون دوره‌ای که هنوز بریتانیایی‌ها بودن در یک سطح‌های انتخابات محلی گذاشته بودن می‌گفتن مسلمون‌ها چون اقلیت بودن چون کمتر از هندوها بودن یک سری صندلی باید برای خودشون داشته باشن یعنی چی؟ یعنی در انتخابات یک سری صندلی‌ها برای این بود که مسلمون‌ها برن نماینده خودشون رو انتخاب کنن در اون حالا شورایی که انتخاب می‌شد


audio: GkL7USQJLZ0_0029.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
خود انتخاباته شاید خیلی مهم نباشه ولی این حرکت حرکت مهمی بود به‌خاطر اینکه تفکیک دینی‌ای رو که وجود داشت داشت بهش صورت سیاسی می‌داد اینا مقدمه خیلی مهمیه برای اتفاقی که بعد از استقبال می‌افته که توش اصلا هویت ملی سیاسی بر اساس دین تعریف می‌شه می‌گم می‌تونست اینطوری نباشه همه‌ش به این فکر کنیم که می‌تونست اینطوری نباشه ولی اینطوری شد و ریشه خیلی از گرفتاری‌ها هم همینجاست


audio: GkL7USQJLZ0_0030.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
حواس‌مون هم باشه داریم الان درباره دوره‌ای حرف می‌زنیم که اول قرن بیستم انگلیسی‌ها نه تنها هنوز نرفتن بلکه به فکر رفتن هم نیستن یعنی ما الان با درایت پس‌نگر تاریخی نگاه می‌کنیم می‌گیم که خب معلوم بود دیگه اینا دهه‌های آخر استعمار بود و اینا داشتن می‌رفتن ولی اینطوری نیست اون موقع فکر نمی‌کردن دارن می‌رن برنامه‌شون موندن بود برنامه‌شون ادامه استعمار بود


audio: GkL7USQJLZ0_0033.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
بعدا برعکس رهبران کنگره که می‌رن توی مبارزه و زندانی می‌شن و اینا رهبران مسلم‌لیگ عمدتا کارشون رو ادامه می‌دن


audio: GkL7USQJLZ0_0034.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
زندان و اینا نمی‌افتن خیلی رهبران مسلم‌لیگ یعنی کی؟ آدم معروفی که ما ازشون می‌شناسیم کیه؟ آدم معروفی که اسمش رو به احتمال خیلی زیاد شنیدیم محمدعلی جناحه محمدعلی جناح اسمش الان روی این خیابونی هست که آزادی رو وصل می‌کنه به آریاشهر


audio: GkL7USQJLZ0_0035.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
ایشون مسلمون بود در خانواده مسلمانی به دنیا آمده بود جوون‌تر که بود یه خرده گرایشات غربی داشت و آداب و رفتارش هم انگلیسی بود و یه خرده با طبقات پایین هم خیلی سختش بود ارتباط بگیره و از نظر سیاسی هم اینطوری که من فهمیدم اوایلش دنبال اتحاد سیاسی بود بین هندوها و مسلمون‌ها اما یه جایی شاید دید مثلا با وجود گاندی و نهرو و اینا شانسی برای رهبری کنگره نداره


audio: GkL7USQJLZ0_0036.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
شاید هم واقعا به این نتیجه رسید به این عقیده رسید که اینطوری اصلا بهتره رفت دنبال اینکه نه ما مسلمون‌ها نباید بریم تو کنگره ما باید بریم هویت سیاسی و ملی جداگانه خودمون رو درست کنیم یعنی یه جایی تغییر عقیده داد و یه کسی هم که انگار در این تغییر عقیده نقش داشت باز یه اسم برای ما آشناییه اقبال لاهوریه


audio: GkL7USQJLZ0_0037.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
اگه بگیم جناح رهبر سیاسی این حرکت بود اقبال ایدئولوگش بود از رهبران فکریش بود اقبال لاهوری فیلسوف مسلمان شاعری بود که ایده‌های مهمی داد واقعا به دنیای فکری مسلمون‌ها اول قرن بیستم و البته خودش زنده نموند که سرنوشت اون ایده‌ها رو و نتیجه اجرا شدن بعضی‌هاشون رو ببینه قبل از اینکه اصلا جنگ جهانی دوم شروع بشه که مقدمه استقلال هند بود


audio: GkL7USQJLZ0_0038.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
قبل از شروع جنگ ایشون از دنیا رفت ما احتمالا بیشتر به عنوان شاعر می‌شناسیمش شعر فارسی زیاد ازش هست تو کتاب دبیرستان ما یادمه که شعر ازش بود ولی به جز شاعری ایشون متفکر خیلی مهمی بود از جمله در شکل دادن ایده امت اسلامی در قرن بیستم


audio: GkL7USQJLZ0_0039.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
و هویت ملی درست کردن بر پایه اسلام و این حرف‌ها آدم مهمی بود روی تغییرات فکری سیاسی محمدعلی جناح هم اثر زیادی گذاشت روی بعضی از چهره‌های موثر فکری ایران قرن بیستم هم ایشون اثرگذار بود که حالا شاید جای دیگه درباره اون صحبت کردیم جناح خلاصه اینطوری تغییر عقیده داد تغییر عقیده‌ش یه خرده توش تغییر برند و اینا هم داشت لباس پوشیدنش هم عوض شد


audio: GkL7USQJLZ0_0040.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
و رفت فکرش هم سمت اینکه مسلمون‌ها و هندوها اصلا کنار هم نمی‌تونن زندگی کنن اصلا گفت مسلمون‌ها یه ملت دیگری هستن یعنی ملیت رو اومد روی دین تعریف کرد گفت هند یک کشور نیست هند یک ملیت نیست هند یک شبه‌قاره‌ست تشکیل شده از ملیت‌های مختلف ما اینجا ملت هندو داریم ملت مسلمان هم داریم حالا که ما دنبال استقلال هستیم


audio: GkL7USQJLZ0_0041.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
استقلال از استعمار هستیم ما مسلمون‌ها هم کشور خودمون رو می‌خوایم نباید یه کشور هند مستقلی درست بشه ما مسلمون‌ها توش اقلیتی باشیم اقلیت بشیم در هند مستقل همیشه اقلیت خواهیم موند چون ترکیب جمعیتی که عوض نمی‌شه ما اقلیت جمعیتی هستیم پس‌فردا هم لابد می‌شیم اقلیت سیاسی سیستم دموکراسی می‌خواد بشه هر نفر یک رای می‌خواد بشه ما هم کمتریم همیشه اقلیت می‌مونیم


audio: GkL7USQJLZ0_0042.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
و می‌گفت تو این بازی ما همیشه بازنده‌ایم چرا بازنده‌ایم؟ چون ما یه دونه تاس داریم شما سه تا تاس دارین با سه تا تاس شما هر طور بازی کنین برنده‌این


audio: GkL7USQJLZ0_0043.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
یه فرضای زیادی پشت این طرز فکر هست حالا کسی خیلی ایده‌ای نداره که این دموکراسی که قراره اینجا بیاد چطوری قراره کار بکنه ولی فرضش اینه که مسلمون‌ها تا ابد می‌خوان به مسلمون‌ها رای بدن هندوها فقط می‌خوان به هندوها رای بدن مهم‌ترین مسئله در تصمیم‌گیری همیشه دین این‌ها خواهد بود و برای همین ما برای اینکه تا ابد اقلیت سیاسی نمونیم چون اقلیت مذهبی هستیم


audio: GkL7USQJLZ0_0044.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
تا ابد می‌خوایم اقلیت سیاسی نمونیم باید اصلا خودمون رو از اینا جدا کنیم ما ملت دیگری هستیم ملت مسلمان حالا ملت مسلمان اون موقع صحبت پاکستان فکر کنم نبود


audio: GkL7USQJLZ0_0045.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
پس خلاصه گفتن ما اینو نمی‌خوایم ما کشور می‌خوایم ما می‌خوایم وقتی انگلیسی‌ها از اینجا رفتن ما مسلمون‌ها هم کشور خودمون رو داشته باشیم و از هند جدا بشیم این فکرها سنگ بنای تاسیس کشور پاکستان بود هر چیزی در این دنیا اول یک ایده‌ای بوده در سر یه کسی من خیلی به این فکر می‌کنم که کلا هر چیزی این خودکار این میز این کامپیوتر


audio: GkL7USQJLZ0_0046.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
این اپلیکیشنی که شما دارید توش ویدیو رو می‌بینید همه اینا همه چی همه چی تو دنیا یه روزی یک ایده‌ای بوده در سر یه کسی بعد یا یه کسانی این کم‌کم تبدیل شده در یه فرایند طولانی و پیچیده‌ای به این چیزی که الان هست حالا پاکستان هم که الان یک کشوریه یک زمانی یک ایده‌ای بود در سر یه کسی و کسانی


audio: GkL7USQJLZ0_0047.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
برای همینم این حرکت حرکت خیلی مهمی بود نتیجه کار اینا فقط این نبود که بعدا یه کشور جدیدی درست شد اینا آمدن گفتن که خب کشور می‌خواد درست بشه این مردمانی که با هم می‌خوان کشور بشن اینا که تا حالا با هم کشور نبودن که ما می‌خوایم بکنیم‌شون یه ملت با چی باید بچسبونیم‌شون به هم؟ ملتی می‌خوایم بسازیم ما از این حرفا واقعا ممکنه درک خیلی درستی نداشته باشیم


audio: GkL7USQJLZ0_0049.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
این برای همه کشورهای دنیا صدق نمی‌کنه خیلی از کشورها تاریخ تاسیس دارن حالا بعضی‌ها یه خرده‌ای قدیمی‌تر بعضی‌ها مثل پاکستان خیلی هم قدیمی نیستن گفتن ما یه ملت رو می‌خوایم بسازیم با چی بسازیم؟ چسب این ملتی که می‌خواد درست بشه چیه؟ اسلامه مسلمون‌ها از قومیت‌های مختلف از منطقه‌های مختلف شبه‌قاره


audio: GkL7USQJLZ0_0051.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
هر کدوم از جمله‌هایی که اینجا می‌گیم رو واقعا کلی می‌شه بهش فکر کرد که چه اثری داشته در گرفتاری‌های امروز پاکستان و در سرنوشتی که پاکستان پیدا کرده تا حالا همین حرف ساده واقعا خودش کلی جای سوال داره چطوری می‌شه گفت کی مسلمونه کی نیست؟ وقتی شما می‌آی می‌گی که ملت مسلمان می‌خوام درست کنم هرکی مسلمونه بیاد اینجا یعنی چی این حرف؟


audio: GkL7USQJLZ0_0053.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
بعد شما اصلا گفتی مسلمانه وارد اختلافات مذهبی اینا می‌شیم مگه همه مسلمون‌ها همدیگه رو مسلمون می‌دونن چطوری می‌خوای مختصات دینی اینا رو تعریف بکنی؟ اختلافات این‌هایی که مسلمون هستن با همدیگه مگه کمتر از اختلافات‌شون با بقیه‌ست؟ انقدر فرقه‌های مختلف از مسلمون‌ها هست در پاکستان انقدر شاخه‌های مختلف هست ما بعضی‌هاشون رو هم شاید اسم‌شون رو نشنیده باشیم


audio: GkL7USQJLZ0_0054.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
یعنی اگه بخوایم دسته‌بندی بکنیم مردم رو از روی دین‌شون از روی مذهب‌شون ته نداره تا بخوای می‌تونی ریز بشی و باز هم به چیزهای جدید برسی من یه خرده که بهش فکر می‌کنم بیشتر از اینکه ببینم اینا دارن دور یه چیز مشترکی جمع می‌شن به نظرم می‌آد که دارن از ترس یه چیزی انگار کنار هم جمع می‌شن بیشتر از اینکه ما هم‌فکرها با هم متحد بشیم انگار توش این هست که


audio: GkL7USQJLZ0_0055.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
ما که از آن دیگری می‌ترسیم بیایم به هم بچسبیم و خب حالا داوری درباره اینکه این تصمیمی که رهبران مسلم‌لیگ و جناح گرفتن چقدر تصمیم درستی بوده این داوری با تاریخه و ما الان شاید اصلا بازه زمانی‌مون هم به اندازه کافی بزرگ نباشه که اینو بتونیم بفهمیم ولی اینو می‌تونیم ببینیم که موقع خیلی جالبی داشته این فکر مطرح می‌شده موقع مهمی این ایده‌ها داشته مطرح می‌شده


audio: GkL7USQJLZ0_0056.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
گفتیم اینا دوره قبل از جنگ بود اوایل قرن بیستم بریتانیایی‌ها خیال رفتن نداشتن این ایده‌ها وقتی خیلی جدی‌تر شده بود داریم می‌رسیم به سال‌های قبل از جنگ محمدعلی جناح دیگه خیلی فعال شد مخصوصا در سال‌های جنگ وقتی که بریتانیا در جنگ جهانی دوم به نیروی سرباز هندی خیلی نیاز داشت


audio: GkL7USQJLZ0_0058.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
محمدعلی جناح رابطه مستقیمی هم داره با چرچیل و می‌ره و می‌تونه قول و قرارهاش رو با چرچیل بذاره حالا جلوتر هم دو جمله مهم دیگه درباره این می‌گیم


audio: GkL7USQJLZ0_0059.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
و نتیجه این این می‌شه که وقتی که بریتانیایی‌ها بعد از جنگ از شبه‌قاره می‌رن پاکستان هم از هند جدا می‌شه یعنی ماترک استعمار انگلستان در هند می‌شه دو کشور هند و پاکستان


audio: GkL7USQJLZ0_0060.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
هند و پاکستانی که در جا که درست می‌شن دو تا از پرجمعیت‌ترین کشورهای دنیائن هند همون موقع پشت سر چین کشور دومه پاکستان هم توی شیش هفت تای اوله


audio: GkL7USQJLZ0_0061.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
پرجمعیته پاکستان و بسیار متراکم پاکستان سرزمین پاک‌ها ما که پاک هستیم در کنار هم یک کشور داریم درست می‌کنیم نگاه رو می‌بینید توش چی هست دیگه هم نگاه چیه هم چقدر پتانسیل تنش توش هست بعد هم بریتانیا بیانیه می‌ده استقلال هند رو می‌پذیره تقسیمش رو هم در بیانیه دیگری اعلام می‌کنه تقسیمی جدایی که می‌شه یکی از تراماتیک‌ترین


audio: GkL7USQJLZ0_0068.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
بعد از 200 سال می‌خواستن برن به جای اینکه پروژه خروج رو با برنامه و قدم‌به‌قدم پیش ببرن و اونطوری که اول قرار بود ظرف چهار سال مثلا برن بیرون تصمیم گرفتن مرز رو بکشن چهار ماه نشده رفته باشن


audio: GkL7USQJLZ0_0070.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
مرز رو چطوری کشید؟ از رو دین مردم کشید در هند در کشوری که خیلی گفتیم مذاهب مختلف داره گفت از روی دین مردم یعنی حالا نه که ایشون گفت ایشون حالا مرز جغرافیاییش رو کشید ولی گفتن که از روی دین بیایم جدا کنیم


audio: GkL7USQJLZ0_0072.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
مردم ولی داشتن زندگی می‌کردن قاطی هم داشتن زندگی می‌کردن پس گفتن چیکار کنیم؟ گفتن هیچی ایالت به ایالت می‌بینیم اگر توی یه ایالتی اکثریت مسلمونن این می‌ره در کشور جدید پاکستان اگر نه اکثریتش هندوئن یا سیک هستن این می‌شه هند


audio: GkL7USQJLZ0_0074.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
همه چی بر اساس دین بود یعنی چی؟ یعنی مثلا اون وسط به قومیت اینا توجه‌ای نکردن در کشورسازی می‌تونستن بکنن می‌شد که قومیت بشه مثلا مثلا پشتون‌ها یه اعتراض‌شون این بود پشتون‌ها می‌گفتن چرا پاکستان درست می‌کنین با مسلمون‌ها؟ چرا پشتونستان درست نمی‌کنین به جای پاکستان؟


audio: GkL7USQJLZ0_0075.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
یا اصلا جنوب‌تر در منطقه هم‌مرز ایران یه واحد سیاسی مستقلی از قبل‌ترش درست شده بود به نام کلات منتها اصلا در واقع قبل از اینکه پاکستان درست بشه اون درست شده بود منتها حالا اونم گفتن که نه دیگه شما نمی‌شه مستقل باشی اونم بیاد بشه جزئی از پاکستان اینم داستانش جالب بود چون پاکستان می‌خواستش این یکی از دلایلی بود که این رو دادن به پاکستان


audio: GkL7USQJLZ0_0076.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
و یه دلیل دیگه‌ش این بود که اینجا الان برای انگلیسی‌ها دیگه مهم بود الان که می‌دونستن رفتنی هستن داشتن فکر می‌کردن که خب در فردای شبه‌قاره چی براشون بهتره چه سناریویی براشون بهتره


audio: GkL7USQJLZ0_0077.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
هند داره مستقل می‌شه بعد از جنگ جهانی دوم از بریتانیا داره مستقل می‌شه دنیا داره می‌ره جنگ سرد بریتانیا داره می‌ره بیرون می‌خواد خیالش راحت بشه که این دست دشمنش نمی‌افته این منطقه یا حداقل اگر یه مقدار ریسکی هست که بیفته چون اینا یه خرده خیال‌شون از نهرو راحت نبود از نخست‌وزیر هند رهبر جدید هند راحت نبود می‌ترسیدن که این راهنما به سمت سوسیالیست‌ها بزنه بره بپره بغل شوروی


audio: GkL7USQJLZ0_0078.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
چون از اون خیال‌شون راحت نبود می‌گفتن ما حداقل این منطقه‌ای رو که نزدیک ایرانه نزدیک خاورمیانه‌ست نزدیک نفته اینو دست مسلمون‌هایی نگه داریم که به ما نزدیک‌تر هستن و خیال‌مون ازشون راحت‌تره


audio: GkL7USQJLZ0_0079.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
این سیاست انگلیس داشت عوض می‌شد حالا که استعماری دیگه قرار نبود باشه براش مهم بود اونجایی که براش مهم‌تره دست اون آدمی باشه که باهاش رابطه‌شون بهتره دست کسانی باشه که رابطه‌شون باهاش بهتره خیال‌شون از جناح راحت‌تر بود از یه جایی به بعد دیدن این براشون از هند یکپارچه بهتره منافعش بیشتره اصلا نیروی سیاسی‌شون رو هم گذاشته بودن پشت تقسیم شدن اون هم نه تقسیم شدن به هند شرقی و هند غربی


audio: GkL7USQJLZ0_0082.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
در نتیجه‌ی این مرزی که کشیده شد یک مهاجرت عظیم باید اتفاق می‌افتاد بعد اصلا نقشه رو ببینین اینطوری نیست که راحت یه خط کشیده باشن اینور خط پاکستان اینور خط هند ساده‌ی ساده‌ی ساده یه مشکل گنده‌ش همین اول مشخصه پاکستان دو منطقه‌ست یه پاکستان شرقی داری یه پاکستان غربی که اینا به همدیگه وصل نیستن


audio: GkL7USQJLZ0_0083.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
تا 25 سال بعد از استقلال که پاکستان شرقی جدا می‌شه می‌شه بنگلادش این‌ها پاکستان دو منطقه‌ست دو منطقه‌ست مرکزش در غربه


audio: GkL7USQJLZ0_0086.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
از مرکز دوریم نگاه حاشیه‌ای به ما می‌شه یه مسئله دیگه هم براشون این بود که زبان‌شون هویت قومی‌شون براشون خیلی مهم‌تر از هویت دینی‌شون بود و خلاصه اینا رفتن بعدا و شدن بنگلادش ولی پاکستان اولش یه همچین کشور دو تیکه‌ای بود در نتیجه ترسیم اینطوری این مرزها 14 میلیون نفر


audio: GkL7USQJLZ0_0090.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
به زور به اجبار یکی از بزرگ‌ترین مهاجرت‌های اجباری تاریخه با خشونت بسیار زیاد شهرها رو آتیش زدن گروه‌هایی که سال‌ها بلکه قرن‌ها کنار هم زندگی کرده بودن افتادن به جون هم یکی از برجسته‌ترین فصل‌های سیاهش خشونت‌های جنسی فراوانیه که علیه زن‌ها اتفاق افتاد


audio: GkL7USQJLZ0_0091.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
قطار می‌رفت پر از آدم و حمله می‌کردن بهش کشتار می‌کردن خیلی برآوردهای متفاوتی هست توش کتاب زندانیان جغرافیا می‌گفت حداقل یک میلیون کشته داشته این یک میلیون کشته داشته این مهاجرت‌ها


audio: GkL7USQJLZ0_0092.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
ولی همه جا هر منبعی رو من دیدم درباره این صحبت کردن که چقدر زن‌ها قربانی شدن دزدیده شدن آزار دیدن در اون فرایند قابل تصور هم هست قابل حدس هم هست دیگه و انگلیسی‌ها هم نپذیرفتن که بیان و کمک کنن که تو این جابه‌جایی یه مقدار نظم برقرار بشه یه مقداری با سامان بهتری انجام بشه گفتن ما دیگه رفتیم که رفتیم بعد این مرزه رو که کشیده بودن این مرزه خب از وسط جنگل می‌گذشت


audio: GkL7USQJLZ0_0094.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
سیک‌های هند دو تا معبد مقدس داشتن بین‌شون زیارت می‌کردن یعنی اینو زیارت می‌کردن اون هم زیارت می‌کردن بین‌شون می‌رفتن می‌اومدن انگار


audio: GkL7USQJLZ0_0095.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
این مرزه رو یه طوری کشیدن یکی از این معبدها افتاد تو پاکستان تا همین امروزش اینطوریه که هندی‌ها می‌رن دم مرز یه پلتفرمی درست کردن یه سکو درست کردن می‌رن بالا با تلسکوپ اون یکی معبده رو مثلا چهار کیلومتر در خاک پاکستان از دور زیارت می‌کنن


audio: GkL7USQJLZ0_0096.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
یه مرز عجیبیه بیش از دو هزار کیلومتر مرزه با سیم خاردار مرز با روشنایی کامل یه طوری که از فضا معلومه فکر کن یه خطی روی کاغذ یه کسی کشیده الان از فضا معلومه


audio: GkL7USQJLZ0_0099.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
اختلافات بالا بود هر چند حالا هند حکومت مذهبی نداشت حکومتش مذهبی نشد هیچ‌وقت برعکس پاکستان ولی سکولار بود یعنی ولی خب اختلافات سر جاش بود


audio: GkL7USQJLZ0_0100.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
و هر از گاهی هم تنش دوباره بالا می‌گیره می‌بینیم دیگه یه خرده‌ای بالا می‌گیره یه خرده تو بیان‌شون حداقل تقریبا تنش همیشه هست علیه همدیگه


audio: GkL7USQJLZ0_0101.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
گفتن حالا ما می‌خوایم کشور درست کنیم قانون اساسی می‌خوایم بنویسیم ولی قانون اساسی‌مون رو بر اساس الگوی اروپایی نمی‌خوایم بنویسیم که بر اساس ایدئولوژی و ایمان و اسلام و این صحبت‌ها یک قطعنامه اهداف


audio: GkL7USQJLZ0_0105.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
امانته دولت هم اختیاراتش رو اینطوری اینطوری اعمال می‌کنه دموکراسی، آزادی، برابری، عدالت فلان اینا اونطور که اسلام گفته


audio: GkL7USQJLZ0_0106.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
مسلمون‌ها باید بتونن زندگی‌شون رو در عرصه فردی و اجتماعی و این‌ها پیش ببرن مطابق با آموزه‌های اسلام که در قرآن و سنت آمده


audio: GkL7USQJLZ0_0111.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
برای محمدعلی جناح هم که بهش می‌گفتن قائد اعظم واقعا داستان این بود که یک جامعه اسلامی یک ملت اسلامی باید درست بکنیم حالا اون قانون اساسیه در طول دهه‌های بعد هم روش کار شد تغییراتی کرد ولی چیزهاییش که جالب بود اینه که خب اینا جمهوری درست کردن حکومت جمهوری اسلامی درست کردن حالا فکر نکنیم هر جمهوری اسلامی مثل جمهوری اسلامی ایرانه جمهوری اسلامی پاکستان یه مدل دیگری بود در واقع اینه که جمهوری اسلامی پاکستان یه مدلی بود مال ایران یه مدل دیگری شد


audio: GkL7USQJLZ0_0112.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
ولی حکومت فدرال درست کردن با سیستم دو مجلسی و بعد هم از همون موقع تقریبا به صورت متناوب دوره‌های دموکراتیک داشتن بعد دوره‌های حکومت نظامی داشتن


audio: GkL7USQJLZ0_0113.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
همون اول به یه مشکلی که خوردن این بود که این قائد اعظم، محمدعلی جناح سال 48 همون موقعی که استقلال پیدا کردن یک سال بعد از استقلال مرد


audio: GkL7USQJLZ0_0114.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
آدم خیلی مهمی هم بود طبیعتا و مردنش هم اتفاق مهمی بود اتفاق خیلی اثرگذاری شد همون اول کار برای پاکستان ولی مهم بودنش فراتر از خود پاکستان بود در منطقه آدم مهمی بود رهبر سیاسی با اعتمادبه‌نفسی بود اعتمادبه‌نفسش سال‌های آخر زندگی تراماتیکش خیلی بیشتر هم شده بود


audio: GkL7USQJLZ0_0115.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
بیمار بود البته بیماری ریه داشت می‌دونست هم که از عمرش زیاد نمونده ولی سیگار پشت سیگار رو کنار نمی‌ذاشت


audio: GkL7USQJLZ0_0116.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
نمی‌خواست هم بمیره بدون اینکه اسمش رو برده باشه در کتاب تاریخ و برای اینکه اسمش رو ببره در کتاب تاریخ راهش هم همین بوده که کشور مسلمانی اونجا درست کنه دیگه


audio: GkL7USQJLZ0_0118.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
آخرین هنرنماییش شاید بشه گفت همونجایی بود که رفت با نماینده بریتانیا با نایب‌السلطنه هند معامله کرد می‌دونست که انگلیسی‌ها چی می‌خوان در اوج جنگ در تاریک‌ترین ساعت جنگ می‌دونست که چی می‌تونه ازشون بگیره


audio: GkL7USQJLZ0_0119.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
حمایت گرفت ازشون هم مسلم‌لیگ یک وزنه‌ای شد که انگلیسی‌ها بتونن کنگره ملی هند رو باهاش موازنه بکنن بتونن از هندی‌ها بیشتر نیرو بگیرن کمک بگیرن در جنگ چیزی که بسیار بهش نیاز داشتن بتونن خیال‌شون راحت باشه که وقتی سرشون گرم جنگه جنگ جهانی دوم رو داریم صحبتش رو می‌کنیم وقتی سرشون گرم جنگه اینجا لازم نیست نگران شورش و استقلال‌خواهی و این‌ها باشن در قسمت‌های مسلمان‌نشین


audio: GkL7USQJLZ0_0120.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
و در مقابل قرار شد که بعد از جنگ هر ترتیبی که خواستن ببینن برای هند و قانون اساسی و این‌ها جناح به عنوان رهبر مسلم‌لیگ حق وتو داشته باشه اونجا


audio: GkL7USQJLZ0_0121.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
حالا می‌دونیم از این قول‌وقرارهای انگلیسی‌ها با خیلی‌ها گذاشتن در منطقه غرب آسیا و خاورمیانه با خیلی‌ها از این قول‌وقرارها گذاشتن فلسطین رو قولش رو به سه تا گروه داده بودن ولی بعضی‌ها رو عمل کردن بعضیا رو نکردن اینجا بریتانیایی‌ها پذیرفتن رفراندومی رو که جناح می‌خواست بهش دادن برگزار کردن البته رفراندومی که اینطوری نبود که همه بتونن توش شرکت کنن ده درصد پولدار می‌تونستن توش رای بدن ولی خلاصه شد آنچه شد و


audio: GkL7USQJLZ0_0122.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
پاکستان درست شد و کشور شد و محمدعلی جناح در این پروژه خودش کاملا موفق بود این ولی داستان 75 سال پیشه حالا بریم ببینیم تو این 75 سال قصه پاکستان چی بوده


audio: GkL7USQJLZ0_0123.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
وقتی که جناح مرد خب این مشکلاتی که گفتیم وجود داشت همه مشکلاتی که در لحظه تاسیس پاکستان بود وجود داشت ایشون هم مرد و مشکلات موند برای نفر بعدی


audio: GkL7USQJLZ0_0125.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
خیلی هم کارش با مشکلات شروع شد حالا مشکلات تقسیم و جابه‌جایی و این‌ها بود بعد از چند ماه بعد از جدا شدن از هند هم اینا وارد جنگ شدن با هم اون بالا منطقه جامو و کشمیر منطقه مورد اختلاف بود یک منطقه‌ایه که اکثریتش مسلمونن ولی قدرت توش دست هندوها بود می‌خواستن بمونن در هند در حالی که قرار بود جاهایی که اکثریت مسلمونن بره به پاکستان خلاصه هر دو روش ادعا داشتن و دارن


audio: GkL7USQJLZ0_0126.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
یعنی آتش‌بس کردن منتها مسئله حل نشده و تا امروز هم اون زخم همچنان بگی نگی بازه یک تصمیم مهمی هم اون موقع می‌گیره پاکستان که خب هنوز هم هستن همونجا هرچند در یه نوسان‌هایی کردن و اون هم اینه که می‌رن در اردوی غرب یعنی اون موقع خب بالاخره اول جنگ سرد هم هست


audio: GkL7USQJLZ0_0127.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
ولی اینا می‌رن می‌پیوندن به غرب متحد آمریکا می‌شن البته زمینه استقلال رو اگه بدونیم خب خیلی تصمیم عجیب و شگفت‌انگیزی هم نیستش


audio: GkL7USQJLZ0_0128.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
این آقای لیاقت علی‌خان سرنوشتش چی می‌شه؟ سرنوشت ایشون هم مثل بسیاری دیگر از سیاستمدارهای پاکستانی که بعدش آمدن اینه که ترور می‌شه سرنوشت خوبی نداره


audio: GkL7USQJLZ0_0129.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
البته کارهای خیلی مهمی داره نمی‌رسیم درباره‌ش خیلی صحبت کنیم از مهم‌ترین کارهاش اینه که رفت نخست‌وزیر هند رو دید رفت با نهرو توافق کرد که این وضعیت رو چطوری رو کنترل کنن یک مقدار این ترس اقلیت‌های مذهبی که در دو کشور هستن کم بشه یه آتش‌بسی درست بشه یه فضایی حداقل درست بشه که توش بتونن بقیه اختلافات‌شون رو حل کنن موضوع اقلیت‌ها موضوع مهمی بود


audio: GkL7USQJLZ0_0130.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
به‌خاطر اینکه درسته خیلی جابه‌جایی اتفاق افتاده بود و اینا ولی همچنان بودن مسلمون‌هایی بودن که در هند بودن پیروان مذاهب دیگه بودن در پاکستان بودن و لازم بود که یک اینا یه خیال راحتی داشته باشن که این آدما اولا احساس امنیت می‌کنن و بعدش هم اینکه وفادار هستن به اون کشوری که توش هستن حالا آزادی مذهبی دارن یه مقدار آزادی سیاسی هم دارن


audio: GkL7USQJLZ0_0131.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
ولی خلاصه آدم مهمیه لیاقت لیاقت‌خان ولی همین آدم مهمی که عموما هم کارنامه‌ش می‌گن کارنامه مثبتیه وقتی برگردی بهش نگاه بکنی می‌بینی که دوره‌ش یه کودتا داره و آخرش هم که ترور می‌شه نخست‌وزیر ترور می‌شه و یه نماییه واقعا از وضع سیاسی که توی این هفت دهه بعدش پاکستان داره از اون موقع تا حالا وضع پاکستان بیشتر وقت‌ها متلاطمه واقعا


audio: GkL7USQJLZ0_0132.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
یه مدت نخست‌وزیر معروفی داشتن به نام ذوالفقار علی بوتو ایشون خودش از یه خانواده برخورداری می‌آمد وضع‌شون خوب بود ولی چپ‌گرا بود


audio: GkL7USQJLZ0_0133.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
برکلی درس خونده بود سوسیالیست شده بود یا متمایل شده بود به سوسیالیسم آکسفورد رفته بود ایشون هم حقوق خونده بود آمد پاکستان حزب مردم درست کرد از این شخصیت‌هایی بود که کاریزماتیک می‌گن بهشون سخنور بود شوخ‌طبع بود با مردم کوچه و بازار خوب ارتباط می‌گرفت وعده‌های پرشور می‌داد نان، لباس، سرپناه صنایع بزرگ رو ملی می‌کنیم و ملی کردن بانک‌ها و اصلاحات ارزی خیلی شدید و


audio: GkL7USQJLZ0_0134.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
از اون طرف یه خرده‌ای گرم شدن روابط با شوروی و با چین و نزدیک شدن با بلوک کشورهای مسلمان و البته شروع برنامه هسته‌ای پاکستان که حالا در آخر ویدیو مفصل تعریف می‌کنم درباره‌ش صحبت می‌کنیم و


audio: GkL7USQJLZ0_0135.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
ذوالفقار علی بوتو سرنوشتش چی بود؟ من حالا اینا رو هر کدوم می‌گم روی تایم‌لاین می‌بینیم دیگه کی آمدن کی رفتن سرنوشت ذوالفقار علی بوتو چی بود؟ کودتای نظامی‌


audio: GkL7USQJLZ0_0137.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
یک ژنرالی به نام ژنرال ضیاء‌الحق که رئیس ستاد ارتش بود و کسی بود که اصلا هیچ‌کی خیال نمی‌کرد این اهل این صحبت‌ها باشه می‌گفتن این همین نمازش رو بخونه گلفش رو بازی کنه از دنیا چیز دیگری نمی‌خواد نشون داد که خیلی چیزای دیگه از دنیا می‌خواد آمد نه تنها اومد حکومت رو گرفت که این ذوالفقار علی بوتو رو هم برد نهایتا اعدام کرد یعنی در حکومتش اعدام شد در 51 سالگی اعدام شد


audio: GkL7USQJLZ0_0138.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
و تا همین امروز در پاکستان خیلی‌ها می‌گن که آمریکایی‌ها بودن که در کشتنش مقصر بودن و یکی از چیزایی که اصلا من درباره پاکستان فهمیدم اینه که اینا هم پرونده‌هاشون بازه واقعا خیلی از پرونده‌هاشون همچنان بازه هنوز صحبت اینه که اونو کی ترور کرد اینو کی کشت


audio: GkL7USQJLZ0_0139.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
این آقای ضیاءالحق یادگاریش چی بود برای پاکستان؟ بسیار یادگاری‌های مهم و ماندگاری داره خوب هم نیست یعنی یادگاری‌هاش عموما مثبت هم نیستن در دوره ایشون که ششمین رئیس‌جمهور پاکستانه تقریبا هم 10 سال اول انقلاب ایران سرکاره از یه سال قبل انقلاب ایران به قدرت می‌رسه ده سالی هست بسیار دوره مهمیه در انداختن پاکستان روی یک ریل جدیدی


audio: GkL7USQJLZ0_0140.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
اسلامی می‌کنه اسلامی‌تر می‌کنه حکومت پاکستان رو قانون شریعت و اجرای حدود اسلامی و بانکداری اسلامی بدون ربا و مدرسه‌های مذهبی و اصلا ایده‌ش این بود که ما وضع‌مون اگر خرابه اگه خوب نیست به‌خاطر این سیاستمداران لیبرال و ایناست ما باید برگردیم به آغوش اسلام و این حرف که ما باید برگردیم به آغوش اسلام و


audio: GkL7USQJLZ0_0142.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
اینا تو کشوری که تخاصم اونطوری هم داره با همسایه‌ش در لبه جنگ هم هست یعنی اینکه دیگه جنگ ما با مثلا هند دیگه فقط جنگ ملی میهنی نیست جنگ مقدسه یک لایه اسلامی دینی اضافه هم اضافه کرد به ملیت پاکستانی و به هویت پاکستانی اصلا جنگ چیه انتخابات هم دیگه رقابت سیاسی نیست انتخابات هم نبرد حق و باطله


audio: GkL7USQJLZ0_0143.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
جنگ اسلام و کفره همه چی نبرد حق و باطله دیگه خیلی دوره مهمی بود و می‌گم دوره‌ای که یادگارهاش خیلی نه فقط در خود پاکستان در منطقه یادگارهای دوره ضیاءالحق همچنان هست


audio: GkL7USQJLZ0_0144.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
اتفاق مهم دیگری که در منطقه اون موقع می‌افتاد حمله شوروی به افغانستان بود شوروی اشغال کرد افغانستان رو حمله کرد به افغانستان و نقش ضیاءالحق این وسط چی بود؟ این بود که از مجاهدین افغان که شروع کردن در برابر کفار شوروی کفار اشغال‌گر شوروی مبارزه کردن حمایت کنه البته با پشتیبانی و با کمک آمریکا


audio: GkL7USQJLZ0_0145.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
باز دوباره برگردیم به اینکه کشور نیاز داره به یک چسبی ملتی که تازه دوپاره شده دوباره پاکستان شرقی الان ازش جدا شده بلوچستانش دوباره دنبال استقلاله دین رو آمدن ازش استفاده کردن به عنوان چسب این ملت که از اول هم بود حالا بیشتر یک مشروعیتی هم برای خودش درست کرد در سطح دنیا هم یک اتحاد محکمی پیدا کرد با آمریکا ضیاءالحق


audio: GkL7USQJLZ0_0147.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
و همینطوری که می‌دونیم بعدا طالبان ریشه بنیادگرایی اسلامی تروریسمی که شعله‌هاش نه تنها افغانستان و منطقه و حتی خود پاکستان و و بعد دیگه بقیه دنیا رو هم درگیر کرد


audio: GkL7USQJLZ0_0150.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
و می‌گم اثرات بلندمدت منفیش خلاصه خیلی زیاده هم بنیادگرایی اسلامی رو تقویت کرد هم نهادهای سیاسی رو در کشوری که از اول هم نهادهاش سست بود لرزان‌تر کرد


audio: GkL7USQJLZ0_0153.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
ضیاءالحق عاقبتش چی شد؟ هواپیماش سقوط کرد و مرد اونم باز در یک پرونده‌ای که حداقل در ذهن بسیاری از مردم پاکستان همچنان بازه


audio: GkL7USQJLZ0_0154.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
بعد باز دوباره یه دوره 10 ساله بازگشت به دموکراسی بعد از ضیاءالحق بی‌نظیر بوتو آمد بی‌نظیر دختر ذوالفقار علی بوتو که تبعید بود برگشت پاکستان و زن بود جوون بود امید زیادی بهش بود


audio: GkL7USQJLZ0_0155.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
درباره ذوالفقار علی بوتو و دخترش بی‌نظیر بوتو و اینا این ویدیو رو ببینید یه مقدار مفصل‌تر توضیح خوبی درباره‌ش می‌ده اینم داستان خانوادگی پیچیده و پرحرف و رسوایی داشت بی‌نظیر بوتو هم برادراش هم شوهرش زیر اتهام سنگین فساد بود و هست ولی خلاصه بی‌نظیر بوتو می‌آد بی‌نظیر بوتو و بعدش نواز شریف ده سالی تقریبا دولت‌های دموکراتیک غیرنظامی سر کار هستن


audio: GkL7USQJLZ0_0156.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
تا آخرش دوباره آخر قرن بیستم در پاکستان کودتا می‌شه کودتا می‌شه این بار پرویز مشرف می‌آد پاکستان دوباره نزدیک می‌شه به آمریکا در جنگ با ترور جنگ با طالبان افغانستان پاکستان کنار آمریکا هست حالا درباره این خیلی می‌دونیم دیگه جزئیات و حرف و حدیث هست ولی پاکستان پرویز مشرف نزدیکه به آمریکا متحده با آمریکا


audio: GkL7USQJLZ0_0157.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
تا دوباره 2007 بی‌نظیر بوتو که دوباره رفته بود خارج برمی‌گرده پاکستان دوباره فعال می‌شه سروصداش هست که دوباره حکومت از نظامی‌ها می‌خواد برگرده به دست شهروندان به دست سیاستمداران غیرنظامی و برگشت دموکراسی و این حرف‌ها که بی‌نظیر بوتو ترور می‌شه قبل از اینکه اصلا بخواد این دفعه بازی شروع بشه


audio: GkL7USQJLZ0_0158.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
کجا می‌کشنش؟ کجا ترور می‌شه؟ همونجایی که لیاقت‌خان، اولین نخست‌وزیر پاکستان ترور شده بود نزدیک همون پارکی که باباش ذوالفقار علی بوتو توش اعدام شده بود همونجا بی‌نظیر بوتو هم کشته می‌شه بعد از اون هم واقعا قصه پاکستان تکراریه از سیاستمدارهایی که می‌آن یا بعدش کشته می‌شن یا بعدش می‌افتن زندان همیشه حرف تروره حرف اتهام فساده و همینیه که توی اخبار می‌بینیم دیگه


audio: GkL7USQJLZ0_0159.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
و البته خب سوالی که درست می‌شه اینه که چرا همچینه؟ چرا پاکستان از اول انقدر ناپایدار بوده سیستم سیاسی توش؟ طبعا این سوالیه که میلیون‌ها پاکستانی بهش فکر کردن و می‌کنن به اضافه کلی آدم با صلاحیت‌تر از من من چیزی که تونستم بفهمم تا حالا اینه که این کشور یه سری مشکل از اول تاسیسش داشته از یه نظرایی واقعا پاکستان شبیه اسرائیله


audio: GkL7USQJLZ0_0160.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
کشوریه که بر اساس یک ایده مذهبی درست شده مایی که دین‌مون فلانه بریم با هم بشیم یک ملتی یک کشوری اینا همین کار رو کردن و این خودش یک منبع مشکلی بوده و به اینجا به نظر می‌آد که یک سری مشکلی درست کرده برای پاکستان برای اینکه مردمی با قومیت‌ها و زبان‌ها و فرهنگ‌های متفاوت نتونستن هویت پاکستانی درست بکنن مردمانی که با هم شدن پاکستان


audio: GkL7USQJLZ0_0161.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
اشتراک تاریخی ندارن یک رهبر پشتون‌ها یه بار این رو خیلی جالب گفت گفت من چهار هزار سال پشتون هستم 1300 سال مسلمانم و فقط چهل سال پاکستانی‌ام این جمله ساده و بسیار پرمعنی نشون می‌ده چرا انقدر کار سختیه هویت پاکستانی درست کردن در این مردم در این منطقه


audio: GkL7USQJLZ0_0162.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
ضمن اینکه درسته که اولش به نظر می‌رسید که مسلمون‌ها برد کردن بالاخره مبارزه برای استقلال بین کنگره و بریتانیا بود مسلم‌لیگ این وسط آمد یه کشوری نصیبش شد رابطه‌شون هم با غرب خوب بود و اینا ولی ملتی رو بر اساس دین درست کردن خودش تبعاتی داره دیگه یکیش اینه که همونی که گفتم


audio: GkL7USQJLZ0_0163.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
کار سیاسی در پاکستان خیلی بیشتر و مهم‌تر از رقابت سیاسی همه‌ش شکل نبرد حق و باطل پیدا می‌کنه یعنی رقابت بین حزب‌هایی که همه‌شون مسلمون هم هستن همه‌شون مسلمونن می‌شه نبرد اسلام و کفر نبرد حق و باطل با همین کلمات همین اصطلاحات ما حکومت دینی رو یه خرده مشکلاتش رو دیدیم جلوی چشم‌مونه یه درکی ازش داریم


audio: GkL7USQJLZ0_0164.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
اینا کشور دینی درست کردن ملتی رو بر اساس دین درست کردن و حالا می‌خوان به عنوان اولین قدم برای پیشرفت یک سامان سیاسی توی این ملت برقرار کنن که خب انگار خیلی کار سخت‌تر از تصور اولیه‌ای دیگه حالا قطعا تاریخش و سیاستش مثل هر جای دیگه خیلی پیچیده‌تر از اینیه که با یه تحقیق اینطوری بشه دید خوبی ازش گرفت ولی ما می‌بینیم همون جابه‌جایی جمعیتی اولیه مشکل بوده


audio: GkL7USQJLZ0_0165.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
مشکل هویت ملی‌شون هست جنگ‌های مکرر با هند داشتن بحران‌های مالی، اقتصادی مشکل فساد و چالش روی چالش و خلاصه باید منتظر موند و دید که کی می‌تونه این ملت یک چشم‌انداز روشنی برای خودش درست کنه


audio: GkL7USQJLZ0_0166.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
یک پستی ما گذاشته بودیم توی یوتیوب که داریم درباره پاکستان فکر می‌کنیم و اینا چه کنجکاوی‌هایی دارین؟ چند تا سوال بود من بعضیاش رو بیشترش رو جواب دادیم تو این ویدیو بهش پرداختیم اوناییش رو که می‌تونستیم و می‌شد چندتاش رو هم هست که نگفتیم یکیش رو اینجا بگیم که زیاد هم تکرار شده بود این داستان اتمی شدن پاکستان بود چند کلمه درباره این بگیم


audio: GkL7USQJLZ0_0167.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
سال 1971 پاکستان جنگ داشت با هند و شکست خورد بعد هم بنگلادش ازش جدا شد اون موقع دیگه گفتن ما باید بریم دنبال بمب اتم زمان ذوالفقار علی بوتوئه


audio: GkL7USQJLZ0_0171.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
وقتی که معلوم شد هند برنامه اتمی داره ایشون اینطوری که معروفه رفت خودش رو رسوند به طرح و نقشه‌های سانتریفیوژها تکنولوژی هسته‌ای رو دستش رو بهش رسوند و یه روزی خلاصه اینا رو برداشت با خودش انگار برد پاکستان یه سری نقشه و عکس و این‌ها از سانتریفیوژها و کلی اطلاعات تماس


audio: GkL7USQJLZ0_0175.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
همه قطعات و تکنولوژی و همه اینا در بازار سیاه می‌تونست همه چی رو بخره بسیار بسیار چیز مهمی بود مخصوصا که ایشون فناوری هسته‌ای رو نه فقط برای پاکستان کمک کرد که توسعه پیدا کنه بلکه به کشورهایی که با آمریکا مشکل‌دار بودن هم فروخت هم به کره شمالی فروخت هم به لیبی فروخت هم به ایران فروخت و هم احتمالا به دیگران فروخت حالا چطوری این کار رو کرد؟


audio: GkL7USQJLZ0_0176.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
کی می‌دونست؟ کی نمی‌دونست؟ کی خبر داشت؟ کی خبر نداشت؟ واقعا یه مقداری پیچیده‌تر و نامطمئن‌تر از اینه که بشه اینطوری متوجه شد و گفت ولی خلاصه ایشون آدم خیلی مهمی بود و توی همین کرونا هم مرد و وقتی هم که مرد سال‌ها بود در یه جور حصر خانگی بود بعد از اینکه مرد ولی گفتن قهرمان ملی بود و وطن‌پرست بود و این‌ها ایشون رو خلاصه گفتن پدر اتمی پاکستانه


audio: GkL7USQJLZ0_0178.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
و از اون مهم‌تر شاید برای آمریکایی‌ها این بود که گفتم کلی کشورهایی که با آمریکا مشکل داشتن هم الان از ایشون تکنولوژی هسته‌ای رو گرفتن


audio: GkL7USQJLZ0_0179.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
البته می‌دونیم مثلا یه کاری که برای آمریکایی‌ها مهم بود که نکنه و نکرد این بود که خب به القاعده هیچ‌وقت نفروخت یعنی القاعده هیچ‌وقت نتونستن به این تکنولوژی دسترسی پیدا کنن در خود پاکستان ولی گرفتن و توسعه دادن و سال‌به‌سال هم رفتن جلو پا به پای هند و


audio: GkL7USQJLZ0_0181.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
دو تا کشوری که موضع‌شون انقدر هم علیه هم شدیده زمینه درگیری‌شون هم زیاده هر دو مجهز شدن به سلاح اتمی منتها خب اینکه سلاح اتمی داره مسئله‌ش این نیست که مسئله‌ای رو براش حل نکرده پاکستان همون قدری حداقل همون قدری مشکل داره که قبل از اینکه سلاح اتمی داشته باشه مشکل داشت جمعیت بسیار زیادی داره همه مشکلات ساختاری و سیاسی و اجتماعی و اقتصادی که گفتیم سر جاش


audio: GkL7USQJLZ0_0182.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
همین الان نگاه کنیم هر فاجعه طبیعی هر فاجعه‌ای که توش اتفاق می‌افته تعداد قربانی‌هاش یه اسکیل عجیب غریبی داره سیل آمد پارسال توی پاکستان متاثر از تغییرات اقلیم بسیار پرتلفات 20 میلیون نفر رو هل داد زیر خط فقر


audio: GkL7USQJLZ0_0185.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
تورم‌شون همینطوری رکورد 50 ساله داشت با این بدتر هم شد قیمت غذا به‌خاطر اینکه این همه گندم از بین رفت رفت بالا 8 میلیون نفر آواره شدن در کشور


audio: GkL7USQJLZ0_0186.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
ما تصورمون از اینکه یه کشوری اگه سلاح هسته‌ای داشته باشه مثلا چی می‌شه وضعیتش یه خرده‌ای می‌تونه اصلاح بشه با نگاه کردن به پاکستان قابل مقایسه نیستن کشورها با همدیگه هر کشوری وضعیت خودش رو داره ولی بالاخره آدم خوبه که یه مقدار چشمش باز باشه دیگه بعد هم آمدن به جامعه بین‌الملل می‌گفتن که به ما پول بدین می‌گفتن به ما کمک کنین


audio: GkL7USQJLZ0_0187.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
این ما رو تغییرات اقلیم این بلا رو سر ما آورده و سهم شما در تغییرات اقلیم خیلی بیشتر از ماست ما که کاری نکردیم که ما که توسعه صنعتی نداشتیم که بیایم حالا که سیلش خونه‌های ما رو خراب کرده کمک کنین و پول هم گرفتن کمک بزرگی هم گرفتن ولی حالا توی اون سیاستی که


audio: GkL7USQJLZ0_0188.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
تو فضای سیاسی سیستم سیاسی که اونقدر فاسده و و اونقدر ناکارآمده این پول چقدر درست و موثر خرج می‌شه سوال بزرگ‌تریه یه چیز دیگه‌ای که توی کامنت‌ها بود درباره قدرت ارتش بود در پاکستان که این هم نکته مهمیه واقعا


audio: GkL7USQJLZ0_0189.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
ارتش در پاکستان حداقل همون‌قدری که نهاد نظامیه نهاد سیاسی هم هست و این شاید خیلی هم عجیب نباشه از کشوری که خودش رو اصلا تعریف کرده بر اساس متفاوت بودن از همسایه بزرگش


audio: GkL7USQJLZ0_0190.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
و رابطه‌شون هم با هم اینطوریه که از وقتی که جدا شدن 4 بار با هم مستقیم جنگیدن کلی شاخ‌وشونه همینطوری برای هم کشیدن تهدیدهای مستقیم و غیرمستقیم داشتن شامل تهدید همدیگه به حمله اتمی


audio: GkL7USQJLZ0_0192.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
و پاکستان داره همسایه‌ای رو تهدید می‌کنه که نه تنها از خودش بزرگ‌تره که از خودش پرجمعیت‌تر هم هست دموکراسی سکولاری هم هست حس ملیت هندی هم داره توش


audio: GkL7USQJLZ0_0194.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
با تاریخی پر از دیکتاتوری و فساد و دولت‌های ناکارآمد مشخصا بهتره وضعیتش پاکستانی که بیش از 200 میلیون نفر جمعیت‌شه و بسیار هم تنوع داره تنوع قومی و مذهبی داره یه اشاره کردم پاکستان تو مسلمون‌هاش مثلا می‌گه مسلمونن دیگه


audio: GkL7USQJLZ0_0195.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
سنی داره سنی حالا حنفی داره سنی‌های دیگه داره شیعه داره شیعه 12 امامی داره شیعه اسماعیلیه داره اگه درباره شیعه اسماعیلیه نمی‌دونین این ویدیو خیلی ویدیوی جالبیه پیشنهاد می‌کنم ببینین اینا هستن کلی مذاهب دیگه فرقه‌های دیگه هستن یه مذاهب اسلامی هستن که ما اصلا ممکنه اسم‌شون رو نشنیده باشیم مثل احمدیه حتی یه جایی داره کافرستان یعنی شما ببین


audio: GkL7USQJLZ0_0196.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
می‌گیم کشور هویت ملیش بر اساس دینه این‌هایی که دین ندارن هم انگار یه هویت دینی دارن کافرستانن همینطوری نیست که بگی خب اینا دین ندارن اینا هم یه هویتی دارن یه جاییه البته قیافه‌هاشون هم اینا مثلا یه هوا بور و ایناست نمی‌خورن به بقیه مردمان اون منطقه خودشون می‌گن ما بازماندگان اسکندر مقدونی‌ایم وسط اون همه مسلمون اونا هم بالاخره هستن


audio: GkL7USQJLZ0_0197.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
در کافرستان زندگی می‌کنن خیلی خلاصه متنوعه خیلی از نظر قومی و دینی و مذهبی و این‌ها هم متنوعه و تو این کشور متنوع با این ارتشی که یک ساختار مهمه دستگاه اطلاعاتی هم دستگاه اطلاعاتی معروفیه دستگاه اطلاعاتی هم معمولا می‌گن سیستم قوی‌ایه می‌گن نفوذ خوبی داره کنترل خوبی داره اصلا در کل منطقه خارج از پاکستان هم نتورک خیلی خوبی داره


audio: GkL7USQJLZ0_0199.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
زمان اشغال افغانستان به دست شوروی که به مجاهدین می‌خواستن کمک بکنن و انقدری که خود کنترل این دستگاه اطلاعاتی چالشیه انگار خیلی دست نهادهای دموکرات نیست


audio: GkL7USQJLZ0_0200.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
خیلی وقت‌ها ابزاریه دست ارتش که برای اهداف سیاسی ازش استفاده می‌کنه و اینم یه نشانه سیستم سیاسی بد کارکرده دیگه که دستگاه اطلاعاتیش یک ابزاری می‌شه برای رقابت‌های سیاسی که حالا ارتش هم توش یه پای رقابت‌های سیاسی هست مشخصه‌ی سیستم سیاسی توسعه نیافته‌ست دیگه چی می‌شه گفت درباره پاکستان؟ زبان رسمی در پاکستان زبان اردوئه البته انگلیسی هم هست


audio: GkL7USQJLZ0_0201.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
اصلا خیلیا درس که می‌خونن اونجا به انگلیسی درس می‌خونن ولی زبان رسمی اردوئه بعد انگلیسیه خیلی از مسلمون‌هایی که در شبه‌قاره بودن زبان‌شون اردو بوده اردو می‌گن زبانیه که در اردوی سپاه در زمان گورکانیان مغول گورکانیان، مغولان هند می‌گن در اردوی سپاه اطراف دهلی که بود به این زبان صحبت می‌کردن زبان خود دربار گورکانی فارسی بود مردم کوچه و بازار و سربازها و اینا اردو بود زبان‌شون نستعلیق هم می‌نویسنش


audio: GkL7USQJLZ0_0202.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
اشتراکاتش با فارسی و عربی زیاده یعنی ما نگاه کنیم می‌تونیم بخونیم کلمه‌هاش رو حداقل می‌خونیم گرامرش نه گرامرش هندیه ولی ما کلمه‌هاش رو می‌تونیم بخونیم یه خرده تلاش بکنیم هر چند ممکنه که خیلی نفهمیم قبلا در پاکستان مردمی که فارسی صحبت می‌کنن هم زیادتر بودن انگار الان خب خیلی کمتر هم شدن ولی انقدری زبان فارسی اونجا زیاد بوده اصلا سرود ملی‌شون به فارسیه به سرود ملی می‌گن قومی ترانه


audio: GkL7USQJLZ0_0203.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
خیلی سرود قشنگی هم هست یعنی حداقل شروع خیلی قشنگی داره پاک سرزمین شاد باد خیلی از مردم پاکستان معنیش رو نمی‌دونن


audio: GkL7USQJLZ0_0208.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
وقتی به کشورای مختلف نگاه می‌کنم مخصوصا کشورهایی که هیچی ازشون نمی‌دونم یه سوالی که فکر می‌کنم خوبه بهش نگاه کنم اینه که درآمد این کشور از کجاست؟ یعنی مثلا می‌شه درآورد 5 تا منبع اصلی درآمد دولت از چیه حالا درآمد دولت مثلا در ایران نفته گازه معادنه صنایعه پتروشیمیه انواع بنگاه‌های دولتی و مالیات و اینا مثلا منابع اصلی درآمد هستن فکر می‌کنم تو آمریکا نگاه کنیم انواع مالیات و


audio: GkL7USQJLZ0_0209.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
عوارضی که از شرکت‌ها و از آدم‌ها می‌گیرن و ایناست اصل پول دولت از اینجا می‌آد در پاکستان چی؟ چون حالا اونجاهایش که مشترکه بین کشورها خیلی چیزی ممکنه به آدم نگه تا وقتی که تو عددها شیرجه نزنی چه نسبتی از چیه ولی اگه یهویی یه کشوری دو تا ردیفی داشته باشه که جاهای دیگه نیست برای آدم جالب می‌شه تو پاکستان به جز درآمدهای مالیاتی و صادراتی و صادراتش هم عمدتا محصولات کشاورزیه یعنی کار زیادی روش نشده


audio: GkL7USQJLZ0_0211.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
و پول‌هایی که پاکستانی‌های مقیم خارج از پاکستان می‌آرن اصلا یه چیز دیگری که شاید درباره پاکستان باید گفت به نظرم اینه که جامعه مهاجر خیلی بزرگی دارن تو یوتیوب پاکستانی من یک چرخی زدم یه موضوع مشترک و داغ موضوع مهاجرته و البته مهاجرت برای پاکستان موضوع تازه‌ای هم نیست اصلا یه جامعه‌ایه که یه بخش بزرگیش خیلی کم‌سواد و فقیر و بی‌امکاناتن یک بخش تحصیل‌کرده هم داره


audio: GkL7USQJLZ0_0212.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
یه بخش خیلی تحصیل‌کرده هم داره از دهه 50 و 60 یه گروه زیادی از پاکستانی‌ها مهاجرت کردن از جمله یک گروه‌هایی از تحصیل‌کرده‌هاشون بعضیاشون در جامعه میزبان آدم‌های مهم و اثرگذاری شدن در آمریکا، در کانادا


audio: GkL7USQJLZ0_0213.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
در درجات کمتر انگلیس در درجات کمتری حالا در اروپا و این جامعه مهاجر وصل هم هستن به پاکستان و به نظر می‌رسه که از نظر اقتصادی و از نظر فرهنگی تاثیرگذار هم هستن در پاکستان


audio: GkL7USQJLZ0_0214.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
تا حدی حداقل این هم برای من موضوع جالبی بود رابطه پاکستان با چین هم مخصوصا در سال‌های اخیر جالب شده چین خب قدرت جدیدیه پاکستان نزدیکه به چین و سعی می‌کنه از این نزدیکی استفاده بکنه یه پروژه زیرساخت بزرگ دارن


audio: GkL7USQJLZ0_0216.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
توش جاده هست خط‌آهن هست خط لوله هست یه بخشی از این طرح ابتکار یک جاده و کمربنده به جز این حالا سرمایه‌گذاری زیادی هم داره چین می‌کنه در پاکستان کمک هم داره می‌کنه به جز حالا روابط سیاسی سعی می‌کنه از نزدیکی جغرافیایی به این قدرت بزرگ جدید هم پاکستان استفاده بکنه این ابتکار جاده و کمربند هم اگه براتون جالبه بگید یه جایی بررسیش بکنیم چون من دوست دارم بیشتر درباره‌ش بدونم


audio: GkL7USQJLZ0_0217.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
و می‌خوام بدونم که شما هم کنجکاوی بهش دارید یا نه این یه خلاصه کوتاهی بود درباره پاکستان یکی از ملت‌های همسایه ایران با فرهنگ و زبانی که هم به ما خیلی نزدیکه هم خیلی از ما دوره یه کشوری که اسلام، کریکت، ارتش و دستگاه اطلاعاتی قوی


audio: GkL7USQJLZ0_0218.opus
source: youtube
source_id: GkL7USQJLZ0
invalidation: VALID
text:
و البته ترس از هند به نظر می‌رسه که چسبی باشه که داره این ملت رو به هم می‌چسبونه به قول آقای تیم مارشال این ویدیو رو اگر پسندیدید پیشنهاد می‌کنم ویدیو تاریخ هند رو هم ببینید اگر ندیدید که حتما ببینید اگر هم دیدین یه بار دیگه الان که این داستان پاکستان رو می‌دونیم ببینین تاریخ‌شون تا یه جایی مشترکه و با هم دونستن تاریخ‌شون واقعا تکمیل می‌کنه تصویر ما رو یه خرده از منطقه خودمون تکمیل‌تر می‌کنه


audio: iT66iMtRTXk_0004.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
ناپلئون از عجیب‌ترین شخصیت‌های کل تاریخه ژنرال فاتح تاریخ زیاد داشته از شرق تا غرب هستن آدمای دیگری که معروفن به نبوغ در استراتژی یا تاکتیک‌های جنگی


audio: iT66iMtRTXk_0008.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
خیلی قشنگ می‌گفت می‌گفت هیچ آدمی نیست که در اون سطح موفق باشه و زندگیش پر از خطا و پر از شکنندگی و آسیب‌پذیری و این‌ها نباشه


audio: iT66iMtRTXk_0009.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
و همین هم خیلی پیچیده می‌کنه شخصیتش رو ما همه پریم از تناقض البته ولی همه ناپلئون نیستیم بیشتر ما یه زندگی می‌کنیم


audio: iT66iMtRTXk_0010.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
چندی کامیابی‌هایی داریم ناکامی‌هایی داریم در حد خودمون یه تناقض‌هایی هم داریم تناقض‌هامون هم یا اصلا بیرون نمی‌زنه یا اگر هم بزنه چند نفری دوروبرمون هستن که می‌بینن یا به رومون می‌آرن یا رد می‌دن می‌ره دیگه


audio: iT66iMtRTXk_0012.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
پیروزیش شد گرفتن قدرت در فرانسه فتح ایتالیا فتح مصر گرفتن نصف اروپا رژیم نو بنا کردن یه چیزهایی در این ابعاد و اندازه اون‌وقت داستان شکستش هم داستان ناکامی‌هاش هم داستان تناقض‌هاش هم اینا هم برجسته‌تر می‌شه برامون همه چیش دیگه مهم می‌شه اصلا انقدر که الان کم می‌شه شما ببینی یه کسی یه ویدیویی ساخته تو یوتیوب


audio: iT66iMtRTXk_0013.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
یه سخنرانی کرده پادکستی درست کرده درباره ناپلئون و درباره قدش صحبت نکرده که ناپلئون قدش کوتاه بود که نبود می‌دونیم که قدش کوتاه نبود برای آدم متوسط اون موقع اما انقدر همه اسیر این آدمن انقدر دربند اینن که یه چیزی پیدا کنن بگن آهان این کوتاهیشه این نقصشه اینجاش اینجا کامل نبود اینجا اون تصویری که ما داریم نبود یا به قدش بند می‌کنن یا مثل همین فیلم ریدلی اسکات


audio: iT66iMtRTXk_0014.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
به زندگی خصوصی و عاشقانه‌ش بند می‌کنه یه تصویر عجیبی ازش می‌سازن من اینا برام خیلی مهم نیست در بند اینا نیستم نه واقعا می‌خوام که مثلا بجنگم ثابت کنم که باید گفت ناپلئون بزرگ ناپلئون کبیر


audio: iT66iMtRTXk_0016.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
فکر نمی‌کنم این لازمه که این رو ثابت کنیم که این لقب برازنده‌شه نه دنبال اینم که نشون بدم که دیکتاتور بی‌فکر خون‌خوار غیرقابل‌پیش‌بینی جنگ‌طلبی بوده


audio: iT66iMtRTXk_0017.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
بیشتر از همه این حرف‌ها فعلا من اصلا می‌خوام بفهمم که ناپلئون بناپارت این معروف‌ترین فرانسوی تاریخ چیکار کرده که اسمش و تصویرش 200 سال بعد از مرگش همچنان کنجکاوی‌برانگیزه و همچنان الهام‌بخشه انقدری که تا 1980 می‌گن بیش از 220 هزار کتاب و مقاله درباره‌ش نوشته بودن


audio: iT66iMtRTXk_0018.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
تا 40 سال قبل از انقلاب دیجیتال قبل از انفجار انتشار اطلاعات و بعد از این همه کتاب و بعد از این همه فیلم و این همه حرفی که درباره‌ش زدن هنوز حرف هست و هنوز داستان داره


audio: iT66iMtRTXk_0019.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
این ویدیو داستان ناپلئون رو می‌گه از وقتی که امپراتور شد تا وقتی که در تنهایی در جزیره‌ای وسط مدیترانه از دنیا رفت ناپلئون بناپارت، امپراتور مردم فرانسه توش درباره فیلم ناپلئون هم حرف می‌زنیم که تازه آمده آخرش یه کمی درباره ناپلئون و ایران هم صحبت می‌کنیم ناپلئون در 1804 امپراتور شد 35 سالش هم بود


audio: iT66iMtRTXk_0020.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
از تولد تا 35 سالگیش رو خیلی مروری بگیم در کورس به دنیا آمد خارج از خاک فرانسه‌ی اون موقع در خانواده‌ای که می‌خواستن مستقل بشه جزیره‌شون از جنوا ولی نشد آخرش افتاد دست فرانسه و ناپلئون اینطوری شد که فرانسوی شد زبان فرانسه یاد گرفت رفت فرانسه مدرسه و بعد نظام و بعد ارتش و بعد همینطور که دیگ جوشان انقلاب و عصر وحشت در پاریس داره قل‌قل می‌زنه و


audio: iT66iMtRTXk_0021.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
گردن اشراف و اعیان و حاکمان و اینا یکی پس از دیگری می‌ره زیر گیوتین ناپلئون هم داره مدارج ترقی رو با سرعتی حیرت‌انگیز طی می‌کنه و می‌ره بالاتر از زیرزمین نظام طبقاتی فرانسه خودش رو می‌رسونه کم‌کم بالا تا ژنرال می‌شه


audio: iT66iMtRTXk_0022.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
بالیاقت باشجاعت با تیزهوشی کم‌کم می‌ره در صف انقلابیون فرانسه کمک می‌کنه در سرکوب نیروهای طرفدار سلطنت بهشون و همزمان ارتشی رو فرماندهی می‌کنه که می‌رن خارج از مرزهای فرانسه فتوحات می‌کنن علیه امپراتوری هابسبورگ می‌جنگن


audio: iT66iMtRTXk_0023.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
هابسبورگ اتریش ایتالیا رو ازشون می‌گیرن به مصر لشکر می‌کشه اونجا رو می‌گیره با پروس می‌جنگه و شکستش می‌ده و کم‌کم با این پیروزی‌ها محبوب‌تر می‌شه در فرانسه آشوب‌زده و تبدیل می‌شه به آدمی که داره می‌بره داره پیروزی می‌آره داره وحدت می‌آره و بعد با مشارکت در کودتایی خودش رو وارد رهبری سیاسی می‌کنه و بعد هم یه قدم دیگه برمی‌داره و می‌شه کنسول اول و بعد هم مادام‌العمر و


audio: iT66iMtRTXk_0024.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
دیگه در 1804 تعارف رو می‌ذاره کنار و می‌شه امپراتور قدرت البته دیگه یه مدتی هست که عملا دست خودشه ولی دیگه 1804 یه رفراندومی هم می‌ذاره و محبوب هم هست و آدم‌های زیادی هم شرکت می‌کنن و قدرت رسمی و غیررسمی یکی می‌شه ناپلئون می‌شه امپراتور یعنی از مردمی رای می‌گیره که چند سال قبل خودشون نه نسل قبلی‌شون


audio: iT66iMtRTXk_0025.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
خود خودشون با شور و حرارت خیلی زیاد نظام پادشاهی رو انداختن جمهوری آوردن ولی حالا دیدن که اینکه خودشون بر سرنوشت خودشون حاکم شدن ته‌ش شده آشوب و جنگ و مسابقه سخنرانی بین این سیاستمدارها و قاپیدن قدرت از دست همدیگه مردم هم گرسنه بودن گرسنه‌تر شدن این می‌شه که تصمیم می‌گیرن فرصت رو بدن به ناپلئونی که با اون لهجه غلیظ کورسی که داره


audio: iT66iMtRTXk_0026.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
خیلی هم اهل سخنرانی‌های آتشین و اینا نیست مرد عمله مرد عمل می‌آرن سر کار در تاریخ فرانسه یه نقطه مهمیه پایان جمهوری اوله و شروع امپراتوری فرانسه شاه داشت پادشاهی بود با این فتوحات اخیر ناپلئون حالا می‌شه امپراتوری و ناپلئون می‌شه امپراتور منتها می‌شه امپراتور مردم فرانسوی


audio: iT66iMtRTXk_0028.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
چون قدرتش رو داره از مردم فرانسه می‌گیره روح انقلابی و روح جمهوری هست یه خرده تو اون این انتخاب عنوان امپراتور رو بیشتر از اینکه به سرزمین و به خاک وصل بکنه داره به مردم وصل می‌کنه به ملت وصل می‌کنه یک نماییه از واقعیت سیاسی جدید فرانسه دیگه یه تفاوتیه که تاریخ‌دان‌ها بهش دقت می‌کنن برای ما ممکنه فقط یک بازی زبانی باشه یه چیز دیگری رو هم که بهش دقت می‌کنن و باز برای ما ممکنه فقط سمبلیک باشه


audio: iT66iMtRTXk_0029.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
واسه تاج‌گذاریش پاپ رو دعوت می‌کنه بیاد اونم اول می‌گه نمی‌آم و از این اصرار و از اون انکار و ولی آخرش می‌آد


audio: iT66iMtRTXk_0030.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
می‌آد توی مراسم ولی آخرش که پاپ باید طبق رسم قدیم تاج رو بذاره روی سر امپراتور ناپلئون تاج رو ازش می‌گیره خودش می‌ذاره روی سر خودش


audio: iT66iMtRTXk_0032.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
بعد هم تاج ملکه رو می‌گذاره روی سر ژوزفین همسرش تو همون مراسم تاج‌گذاری هم برنامه‌ش رو اعلام می‌کنه می‌گه من جانشین لویی شونزدهم نشدم من جانشین چارلز کبیرم جانشین شارلمانم اونی که هزار سال پیش یعنی سال 800 هزار سال قبل از ناپلئون قدرت پراکنده اروپای غربی رو متمرکز کرد نه تنها پادشاه فرانسه


audio: iT66iMtRTXk_0033.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
که پادشاه همه فرانسه‌ی امروز و همه آلمان امروز و هر آنچه که بین‌شون بود شد در واقع به آلمانی‌ها داره می‌گه به مردمان جرمن داره می‌گه این رو و حتی یه سر بعدش آخن هم می‌ره می‌ره به تختگاه سلطنتی شارلمانی از جمله برای اینکه همین قصه رو یادآوری بکنه این داستان تاج‌گذاریشه حالا بریم ببینیم در مقام امپراتور ناپلئون چه کار کرد؟


audio: iT66iMtRTXk_0034.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
ناپلئون 10 سال امپراتوره 10 سال و 10 ماه امپراتوره و تو این 10 سال هم فرانسه رو عوض می‌کنه و هم اروپا رو یک مجموعه قوانینی در فرانسه ناپلئون تدوین می‌شه و ابلاغ می‌شه که اثرش بعدها جهان‌گیر می‌شه در حکومت ناپلئون توجه‌ای به علم می‌شه و به هنر می‌شه که قبلش نبوده فرانسه و پاریسی شکل می‌گیره از نظر زیرساخت‌ها که حالا آخر ویدیو می‌گیم


audio: iT66iMtRTXk_0035.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
فرقش با امروز که 200 سال ازش می‌گذره کمتره و با گذشته‌ش بسیار زیاده و البته معروف‌تر از همه این‌ها فتوحاتشه دیگه بیش از نیمی از اروپا رو گرفت برای فرانسه یک کانتیننتال یک سیستم قاره‌ای پیاده کرد برای اینکه بتونه بریتانیا رو دشمن اصلیش رو زمین‌گیر بکنه یک بایکوتی تحریمی بر کالاهای انگلیسی درست کرد در همه کشورایی که فتح می‌کرد که بتونه ضربه بزنه به بریتانیا


audio: iT66iMtRTXk_0036.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
برای همین هم بود که پشت هم رفت به جنگ سرزمین‌های نزدیکش رو گرفت از جنگ‌های ضروری قابل دفاع دفاعی شروع کرد و کارش رسید به جنگ‌های احتمالا غیرضروری و تهاجمی در اسپانیا


audio: iT66iMtRTXk_0037.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
که بعد و بعدتر هم مسکو و روسیه و دیگه از همون اسپانیا هم عملا پایان داستانش شروع شده بود البته جنگ با شروع امپراتوریش شروع نشد دیگه ما داستان ناپلئون تا به امپراتوری رسیدن رو قبلا تعریف کردیم از بعد از انقلاب فرانسه قبل از اینکه ناپلئون به قدرت برسه قدرتمندترین پادشاهی‌های اروپا بریتانیا اتریشه هابسبورگ، پروس، روسیه اینا و خیلی پادشاهی‌های کوچک


audio: iT66iMtRTXk_0038.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
که الان اسم‌شون برای ما آشنا نیست اینا می‌ترسیدن همون بلایی که سر خاندان بربن‌ها اومد در فرانسه و گیوتینی شدن سر اینا هم بیاد حکومت‌های سلطنتی قدیمی ترسیده بودن از انقلاب فرانسه و اینا شروع کردن علاوه بر کمک کردن به سلطنت‌طلب‌های فرانسه به ضد انقلاب فرانسه کمک کردن مستقیم با فرانسه هم وارد جنگ شدن


audio: iT66iMtRTXk_0039.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
اصلا اقبال به ناپلئون هم از همین موفقیتش در جنگ با این‌ها شروع شد دوبار ائتلافی از کشورهای اروپایی حمله کردن به فرانسه که جلوی گسترش انقلاب فرانسه رو بگیرن و هر دوی این ائتلاف‌ها رو ناپلئون شکست داد از ناپلئون شکست خوردن و بعد مشهورش کردن به اینکه شخصیتیست جاه‌طلب و جنگ‌دوست بود؟ نبود؟ واقعا بستگی داره که شما از کدوم مورخ بپرسی


audio: iT66iMtRTXk_0040.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
از کدوم طرف نگاه کنن به قضایا به قضیه بعضیا می‌گن تا آخر کار هم ناپلئون نبود که شخصیت تهاجمی بود سلطنت‌های اروپایی بودن که نذاشتن فرانسه ناپلئون نفس بکشه بعضیا هم لحن و حرف‌شون خیلی شدیدتره نسبت به ناپلئون باز نمونه از فیلم ریدلی اسکات فیلم که تموم شد نوشته‌ای که روی صفحه آمد نوشته بود که ناپلئون در این جنگ‌ها جنگید یک فهرستی داده بود


audio: iT66iMtRTXk_0041.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
بعد می‌گفتش که جلوی هر کدوم نوشته بود چند نفر کشته شدن بعد من می‌دیدمش اینجوری بودم که چی داری می‌گی یعنی؟ داری می‌گی ناپلئون این همه آدم کشت


audio: iT66iMtRTXk_0042.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
یعنی همه خون‌ها رو داری به پای اون می‌زنی یا یه استاد دانشگاهی من دیدم که می‌گفتش که خیلی ناپلئون اسب‌هاش رو می‌دوند در نبرد با اتریش و روسیه انقدر اسب زیر ناپلئون تلف شدن چون خسته‌شون می‌کرد مثلا


audio: iT66iMtRTXk_0043.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
یه جوری که انگار مثلا بقیه سوار کرفس و هویج می‌شدن یا همه گیاه‌خوار بودن یا با دم نرم و نازک‌شون می‌زدن همدیگه رو می‌کشتن یه چیزی که من فکر کنم حواس‌مون باید باشه این باید باشه که ناپلئون از خارج از طبقه اشراف و اعیان آمد در کشوری که اصلا علیه پادشاهی و علیه اشراف انقلاب کرده


audio: iT66iMtRTXk_0044.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
و اینا همه در چشم این خاندان‌های سلطنتی اروپایی و آریستوکراسی اروپایی هشداره از همون موقع این ذهنیت هست تا بالاتر هم که می‌آد همه‌شون فازشون اینه که این کیه؟ این اصلا نه آداب می‌فهمه نه احترام سرش می‌شه


audio: iT66iMtRTXk_0045.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
تو فیلم ناپلئون هم هست این تو فیلم ریدلی اسکات هم هست من اصرار می‌بینم توش که نشون بده که ناپلئون آداب نداشت چه در خلوت دربار چه در دیدار دیپلماتیک رفتارش در شان مقامش نبود خیلی داره کارگردان انگلیسی 200 سال بعد از ناپلئون این رو برجسته می‌کنه 200 سال بعد از جنگ‌های پرشماری که بسیاری‌شون بین فرانسه و انگلیسه مخصوصا بعد از امپراتوری ناپلئون


audio: iT66iMtRTXk_0046.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
تقریبا همه این جنگ‌ها مستقیم یا غیرمستقیم با انگلیسه این دوره تاریخ رو اصلا بهش می‌گن دوره جنگ‌های ناپلئونی هفت تا جنگ بزرگ و طولانی و بسیار خون‌بارتر از جنگ‌های انقلابی فرانسه در همین دوره اتفاق می‌افته 12 سال اروپا روی آرامش نمی‌بینه ائتلاف کشورهای اروپایی که تو این جنگ‌ها درگیرن یک ترکیبیه از کشورهای بزرگی مثل بریتانیا، روسیه


audio: iT66iMtRTXk_0047.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
پروس، اتریش، اسپانیا هلند، پرتغال، سوئد و بعد پادشاهی‌های کوچکتری مثل ناپل و سیسیلی و بعضی از دولت‌های کوچکتر آلمانی یعنی آلمان امروز ولی یه طرف این جنگ‌ها همیشه فرانسه‌ست و در مقابلش هم مهم‌ترین تامین‌کننده مالی نیروهای ائتلاف همیشه انگلستانه حالا ناپلئون هم می‌تونه از جنگی به جنگ دیگه بعضی از کشورهای ائتلاف مقابل رو بیاره به سمت خودش


audio: iT66iMtRTXk_0048.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
یه اتلاف کوچکتری برای خودش درست بکنه در جنگ بعدی باز حالا بعضی از این موتلفینش ممکنه برن در مقابلش اسپانیا متحد فرانسه‌ست بعد در اشتباهی که امروز می‌گن اشتباه تاریخی ناپلئون بود ناپلئون بهش حمله می‌کنه اسپانیا می‌ره می‌پیونده به ائتلاف مقابل ناپلئون جنگ مهمی هم هست این جنگ شبه‌جزیره جنگ ناپلئون با اسپانیایی‌ها


audio: iT66iMtRTXk_0050.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
جنگ‌های نامنظم گوریلایی اونجا برای اولین بار استفاده شده انگار یه تاکتیکی که مثلا وقتی یه گروه‌های کوچیکی می‌خوان بجنگن با گروه‌های بزرگتر اینا جنگ نامنظم می‌کنن خیلی هم موثر بوده انگار در جنگ شبه‌جزیره ولی در مجموع این هفت تا جنگ از جنگ ائتلاف سوم تا پنجم ناپلئون همیشه طرف پیروزه همون اول کار امپراتوری مقدس روم رو جمع می‌کنه از جنوب شروع می‌کنه با ترکیبی از جنگ و دیپلماسی اینا رو می‌گیره


audio: iT66iMtRTXk_0051.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
یکی یکی می‌آد جلو یادمونه امپراتوری مقدس روم یک‌سری پادشاهی کوچیک کوچیک منطقه‌ای محلیه دیگه یا حالا باهاشون می‌بنده یا بهشون عناوین و القاب و اینا می‌ده یا پیوند خانوادگی برقرار می‌کنه خلاصه‌ش اینه یا شکست‌شون می‌ده


audio: iT66iMtRTXk_0052.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
و ته‌ش اینه که 1806 شونزده تا حکومت آلمانی یعنی جرمنیک امضا می‌کنن که ما می‌شیم کنفدراسیون راین و می‌گن که ما دیگه رفتیم با ناپلئون اینجا دیگه معلومه قدرت اول اروپا ناپلئونه دیگه اینقدری که تونسته اون تیکه وسط آلمان امروز رو از جلوی دهن این دو تا حکومت جرمن حکومت آلمانی شمالی و جنوبیش بقاپه ببره واسه فرانسه


audio: iT66iMtRTXk_0053.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
یادمونه دیگه اروپای اول قرن نوزدهیم هنوز آلمانی نداریم اینجا دو تا قدرت جرمنیک داریم دو تا قدرت آلمانی داریم توش یکی هابسبورگ اتریش قدیمی حالا الان می‌دونیم اون موقع رو به افول بوده در جنوب آلمان امروز


audio: iT66iMtRTXk_0054.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
یکی هم پروس جوان جدید نظامی قدرتمند که تو رشده و در شمال آلمان امروزه که در واقع همین بعدا می‌شه کل آلمان اتریش همچین یه هوا پیر و خسته هم هست 400 ساله دارن حکومت می‌کنن پروس ولی مدرنه نظامیه جوونه قویه و وضعیت اوناییم که اون وسطن یه طوری بود که ناپلئون دید اگه حرکت نکنه بگیرت‌شون باید بشینه نگاه کنه که یکی از این دوتا اینا رو ببلعن و وقتی که قدرتش رو داشت


audio: iT66iMtRTXk_0055.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
خودش اومد و کنترل منابع این‌ها و سیاست‌های خارجی و نظامی‌شون رو گرفت دست خودش بعد هم کم‌کم ایالت‌های بیشتری رو به این‌ها اضافه کرد اون آلمان وسط بزرگتر و بزرگتر شد بزرگتر شد ولی یه مشکلی داشت دیگه یکپارچه نبود و چون یکپارچه نبود ناپلئون نمی‌تونست رابطه دوجانبه درستی باهاشون تنظیم کنه 40 تا حکومت بودن 40 نفر اونجا پادشاه بودن حداقل


audio: iT66iMtRTXk_0056.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
و دچار همون پارادوکس تکراری بود از یک طرفی یک آلمان مرکزی قوی می‌خواست از جمله برای اینکه بتونه حائل روسیه بشه از جمله برای اینکه بتونه باهاش معامله بکنه مستقیم از طرف دیگه آلمان مرکزی قوی یه عواقبی داشت که نمی‌خواست بپذیره اون رو


audio: iT66iMtRTXk_0057.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
در واقع همین یه جورایی داستان تاریخ اروپاست که چند قرنی این مسئله طول کشید و در قرن بیستم هم می‌دونیم به دو جنگ جهانی منجر شد بعد از اینکه آلمان متمرکز قوی درست شد اونجا چهار بار خلاصه ناپلئون اتریش رو شکست می‌ده پیش می‌تازه و می‌ره جلو


audio: iT66iMtRTXk_0060.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
مدلی باشه از حکومت ناپلئونی داداشش رو هم می‌ذاره اونجا پادشاه که مدلی از حکومت لیبرال نشون مردم بده که دیگه نخوان هیچ‌وقت برن دوباره زیر قدرت پادشاهی‌هایی مثل پروس


audio: iT66iMtRTXk_0061.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
مدلی از جامعه که کدهای ناپلئونی داره قوانین ناپلئونی داره می‌خواد اونجا درست کنن تو همه امور هم هست این قوانینه از اینکه آدم‌ها چطوری باشن خانواده چطوری باشه مالکیت تکلیفش چطوری باشه برابری، ارزش‌های انقلاب فرانسه رو صادر کنیم واقعا در شروع حداقل در شروع خیلی از این جنگ‌ها تصمیم‌هاش به‌خاطر اینه که ایده‌های انقلاب فرانسه برای همه خوبه ما باید کمک کنیم اینا به بقیه اروپا برسه


audio: iT66iMtRTXk_0062.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
فرانسه رو باید بکنیم ویترین این کار وستفالیا رو ببخشید باید بکنیم ویترین این کار فرانسه‌ای در دل آلمان نهادهای سیاسی و قضایی بر اساس سیستم فرانسوی


audio: iT66iMtRTXk_0064.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
اصلاحات مذهبی آزادی مذهبی در حالی که اون موقع ایالت‌های آلمان یا صد درصد کاتولیک بودن یا صد درصد پروتستان بودن این آمده بود اصرار داشت به آزادی مذهبی هم برای هر دوی این‌ها هم برای یهودی‌ها و البته در نتیجه اونطوری که انتظار داشت نشد برای همین هم بقیه ایالت‌های توی کنفدراسیون نیامدن که اون دستورات اجتماعی رو و قوانین رو اجرا کنن و بپذیرن اشرافی هم که بالاخره اینطوری قدرت از دست می‌دن


audio: iT66iMtRTXk_0066.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
و خلاصه اونطوری که می‌خواست نمی‌آن همه اون مدل رو اجرا بکنن اما هدفش چیه؟ ته‌ش دنبال چیه؟ در مورد این واقعا می‌شه حالا واقعا طولانی صحبت کرد ناپلئون می‌خواد بره فاتح جهان بشه می‌خواد اسکندر جدید باشه که بیاد بره تا هند اینم می‌گن بعضیا هدفش این بود یا اینکه نه می‌خواست انگلستان رو از قاره هل بده بیرون یا قاره اروپا رو از نفوذ انگلستان رها بکنه


audio: iT66iMtRTXk_0067.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
بیاره در نفوذ فرانسه من حالا وارد اینش نمی‌شم نمی‌دونم منتها در عمل چیزی که دنبالش بود تو این جنگ‌ها و هر وقتی پیروز می‌شد و هر وقت مذاکره می‌کرد با اتریش و با روسیه و این‌ها این بود که یه کاری بکنه که تجارت انگلستان با اروپا مختل بشه


audio: iT66iMtRTXk_0068.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
از 1806 شروع می‌کنن این سیستم قاره‌ای رو پیاده کردن هر جایی رو که می‌گیره در مرزهای مناطقی که کنترل می‌کنه سرزمین‌هایی که کنترل می‌کنه جلوی وارد شدن جنس انگلیسی رو گرفتن


audio: iT66iMtRTXk_0070.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
یعنی فرصت تجارت برای فرانسوی‌ها بیشتر بشه برای انگلیسی‌ها کمتر بشه اقتصاد انگلیس ضعیف بشه و بقیه کشورهای اروپایی هم عملا یعنی حق انتخاب شریک تجاری‌شون رو از دست بدن مجبور بشن با فرانسوی‌ها کار کنن این تحریم یا بایکوت هرچی که اسمش رو بذاریم یه چیزیه که در مناطق آلمان خیلی اجراش می‌کنه شدید اجراش می‌کنه در هامبورگ اصلا هامبورگ با تجارت سرپاست مخصوصا با تجارت با انگلیسی‌ها


audio: iT66iMtRTXk_0071.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
برای همین هم از سر این قضیه ناراضی می‌شن قاچاق زیاد می‌شه جنس‌هایی که قبلا از مستعمرات می‌اومدن حالا قاچاقی می‌آن اگر بیان گرون‌تر می‌آن سخت‌تر می‌آن مثل چای مثل قهوه مثل کاکائو اینا همه از مستعمرات انگلیس می‌اومدن سخت‌تر می‌آن اینا هم نمی‌تونن مثل قبل صادر بکنن کم‌کم حالا تولید محلی از پارچه تا محصولات کشاورزی تا اینا رشد بکنه طول می‌کشه ولی شروع می‌شه


audio: iT66iMtRTXk_0072.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
باز این شروع شدنش یه چیزیه که از دوره ناپلئون شروع می‌شه صنایعی هستن الان در آلمان که شروع‌شون برمی‌گرده به همون دوره ناپلئونی یه اسمی که شاید برای بعضی از ما آشنا باشه کروپ یا کراپ آلمانه کروپ یک شرکت فولادی عظیمه اول قرن بیستم بزرگترین شرکت اروپا بود در جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم سلاح تامین می‌کرد برای ارتش آلمان برا ما اسمش ممکنه آشنا باشه به‌خاطر اینکه ایران توش سهم داره


audio: iT66iMtRTXk_0073.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
یعنی سهم زیادی داشت شاه 25 درصد سهامش رو خریده بود به قیمت گزافی البته و البته که خیلی از این سهام کم شد و از دست ایران درآمد الان اگه اشتباه نکنم زیر 5 درصده ولی این تولیدیه که از همون دوران ناپلئون اوج گرفت یعنی فولاد انگلیسی رو تحریم کرده بود ناپلئون بعد گفت جایزه گذاشتیم هر کی بتونه مثل انگلیسی‌ها فولاد تولید بکنه و صنایع فولاد اینطوری در آلمان رشد کردن اون موقع


audio: iT66iMtRTXk_0074.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
بسیاری از برنامه‌هاش برا محدود کردن قدرت و نفوذ بریتانیا بود حتی تلاش کرد با هابسبورگ دشمنش نزدیک بشه با پروس نزدیک بشه حتی با روسیه با تزار الکساندر اول روسیه نزدیک بشه علیه بریتانیا و وقتی این سیاست‌هاش جواب نداد فشار زیاد شد فشار از جمله رو همین مردم این مناطق زیاد شد نارضایتی زیاد شد عوارض بود مالیات بود صدای مردم درآمد


audio: iT66iMtRTXk_0075.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
در آلمان در اسپانیا در ایتالیای اشغال شده هی قاچاقچی بگیرن حالا هی جنس آتیش بزنن کنترل رو بیشتر کنن مردم ناراضی و ناراضی‌تر این دیگه شباهتی به اون مسیری که ناپلئون می‌خواست بره و می‌خواست به مردم نشون بده ببینین سیستم فرانسوی چه خوبه این شباهتی به اون نداشت ضمن اینکه جنگ هم بود اینا هی باید سرباز می‌دادن جنگ اون موقع مثل جنگ قرن بیستم نیست یعنی تخریبش مثل اون موقع نیست ولی بالاخره سال‌ها جنگه


audio: iT66iMtRTXk_0076.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
مردانی‌ان که می‌رن و برنمی‌گردن هی سن سربازها کمتر و کمتر می‌شه و ناپلئون هی می‌جنگه و می‌جنگه اول داره یک منطقه حائل درست می‌کنه ولی بعد این پیشرویش به سمت شرق هی ادامه پیدا می‌کنه از نبردهای دفاعی می‌رسه به نبردهای تهاجمی و در همین حال حالا اروپا هم هی داره وحشت‌زده‌تر می‌شه دیگه هرچی این گنده‌تر می‌شه بقیه بیشتر تردید می‌کنن در پیوستن بهش


audio: iT66iMtRTXk_0077.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
و ائتلاف‌های روبه‌روش حالا قوی‌تر می‌شن تا یه جایی که دشمنای ناپلئون دشمنی‌هاشون رو با هم می‌ذارن کنار می‌گن در برابر وحشت ناپلئون چاره‌ای نیست جز اینکه ما با هم متحد بشیم و جالب اینکه وقتی متحد هم می‌شن اولش موفق نیستن پنج بار جنگ‌های ائتلاف داریم که می‌خوان ناپلئون رو جلوش رو بگیرن و نمی‌تونن جنگ‌های ائتلاف 3 تا 5 حالا مال بعد از یک دوره صلح کوتاه‌مدته یه بار روس و پروس متحد می‌شن


audio: iT66iMtRTXk_0079.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
کافی نیست ولی تا 1812 ناپلئون همچنان داره می‌تازه یه بار مذاکره می‌کنه با مترنیک مترنیک دیپلمات سیاستمدار اتریشی توی ویدیوی جنگ و صلح درباره‌ش صحبت کردیم تو ویدیوی قبلی ناپلئون درباره‌ش صحبت کردیم در شونبرون وین مذاکره می‌کنه باهاش چند بار وین رو اشغال کرده ناپلئون فکر کنید شما وقتی می‌گیم فتوحات کرده یه لحظه اینطوری ببینیم پاریس رو داره میلان رو داره رم رو داره آمستردام رو داره


audio: iT66iMtRTXk_0080.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
برلین رو داره مادرید رو داره قاهره رو هم داره در این شرایط می‌آد با مترلیک مذاکره می‌کنه یعنی مترنیک می‌آد پیشش و پیشنهاد صلح می‌ده ناپلئون نمی‌پذیره مترنیک می‌گه من پروس رو آماده کردم روس رو آماده کردم اینا آماده‌ان که بشینن یک سیستم موازنه قدرتی در اروپا درست بکنیم شما هم بیا بپذیر اگر نپذیری ما هم می‌ریم می‌پیوندیم به اون‌ها و دیگه کارت تمام می‌شه فکر می‌کنن که ناپلئون در سرپایینیه


audio: iT66iMtRTXk_0081.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
یعنی پیک رو رد کرده قله رو زده و از اینجا به بعد ضعیف خواهد شد ولی ناپلئون اینطوری نمی‌بینه فکر می‌کنه هنوز داره می‌ره به سمت قله می‌گه من با صلح مشکل ندارم موافقم طرفدار صلحم ولی الان نه الان شمایین که حمله کردین من دارم به حمله‌های این ائتلاف‌ها پاسخ می‌دم همه رو در مقابل خودش می‌بینه روس و پروس و اتریش و از همه مهم‌تر بریتانیایی که اصلا توی قاره هم نیست و و ناپلئون هم حالا دیده حریف نیروی دریاییش نمی‌شه اصلا سراغ حمله مستقیم بهش نمی‌ره


audio: iT66iMtRTXk_0082.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
می‌گه شما همه حمله کردین من دارم دفاع می‌کنم من کارم رو بذارید تموم کنم کارم که تمام شد بیاین درباره صلح و ثبات و موازنه قدرت صحبت می‌کنیم نقطه مهمی هم هست این به‌خاطر اینکه همون جاییه که ناپلئون از ژوزفین که بچه‌ای به دنیا نیاورده حامله نشده داره جدا می‌شه و بیشتر به فکر جانشینه چه داستانی هم هست واقعا


audio: iT66iMtRTXk_0083.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
داستان ناپلئون و ژوزفین داستان‌های ناپلئون و زنان پرشماره واقعا عموما هم داستان ناکامی و نرسیدن و این‌هاست ژوزفین زنیه که ناپلئون تقریبا یک‌طرفه عاشقشه زشته البته واقعا آدم رابطه آدم‌ها رو رابطه انقدر پیچیده دو تا آدم رو اینطوری بخواد یک جمله‌ای تعریف بکنه اینه که کلی کتاب هست و کلی نوشته سبک و سنگین در همین موضوعات نوشته شده


audio: iT66iMtRTXk_0084.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
آقای ریدلی اسکات هم این وسط داستان خودش رو گفته که عجیب‌ترینی نیست که من شنیدم ولی راستش یکی از عجیب‌ترین‌هاست سوال سخت که ناپلئون و ژوزفین هر کدوم‌شون برای هم چی بودن و چی نبودن بگذریم فکت قصه اینه که اینا با همدیگه بچه‌دار نشدن و به همین خاطر هم از هم جدا شدن یعنی ناپلئون جانشین لازم داشت و مجبور شد به طلاق و بعد هم ازدواج دوباره


audio: iT66iMtRTXk_0085.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
برای اینکه بتونه برای تاج‌وتختش وارثی داشته باشه و دنبال ازدواجی هم هست که موقعیت سیاسیش رو در اروپا تحکیم بکنه حالا دختر پادشاه ساکسونی شد نشد خواهر تزار روس نشد خواهر امپراتور اتریش امپراتور سابق امپراتوری مقدس روم واقعا هم اول به تزار الکساندر می‌گه اون که می‌گه نه جواب رد می‌ده به خواستگاری ناپلئون از خواهرش که خیلی هم از قرار به ناپلئون برمی‌خوره


audio: iT66iMtRTXk_0086.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
در وین به مترنیک این پیشنهاد رو می‌ده و مترنیک اتریش خوشش می‌آد مترنیک دیپلمات حیرت‌انگیز ماهر اتریشی گفتیم هابسبورگ‌ها چقدر ازدواجی بودن در طول شش قرن‌شون دیگه اینجا هم یک چشمه از همین سیاسته هرچند ابتکارش این بار با هابسبورگی‌ها نیست یعنی با یه نفر از خاندان هابسبورگ نیست


audio: iT66iMtRTXk_0087.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
با مترنیکه که کارگزار اون پادشاهیه دیگه و این می‌شه که این می‌شه یکی از اون جاهایی که بعد از چندمین بار شکست دادن اتریش مترنیک رفته برای اتحاد پیش ناپلئون و ناپلئون یک همچین پیشنهادی می‌ده مترنیک هم موافقه می‌آد پادشاه هابسبورگ اتریش رو سعی می‌کنه تشویق کنه و قانع کنه که این خواستگاری رو بپذیره و اونم سختشه می‌گه بابا یارو زده من رو نابود کرده


audio: iT66iMtRTXk_0088.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
حالا من اجازه بدم با دخترم ازدواج کنه با نوه خواهر ماری آنتوانتی ازدواج کنه که رفقای همین ناپلئون گردنش رو زدن خودش رو همین ناپلئون از وین رانده با خانواده من اجازه به همچین وصلتی بدم؟ رضایت به همچین وصلتی بدم؟ مترنیک می‌گه بله می‌گه من ایده‌م اینه که برای نجات اتریش این کار لازمه اگه شما بله رو نگی این می‌ره داماد روسیه می‌شه اون‌وقت کار ما تمامه واقعیت اینه که ناپلئون همچنان قویه و مترنیک هم همین رو داره می‌گه


audio: iT66iMtRTXk_0089.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
می‌گه ما اگه بخوایم دووم بیاریم باید باهاش مدارا کنیم فعلا و خلاصه اینطوری می‌شه این ازدواج سر می‌گیره ماری لوئیزه می‌شه همسر ناپلئون


audio: iT66iMtRTXk_0090.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
کسی که از بچگی با نفرت از فرانسه بزرگ شده به‌خاطر نسبتش با ماری آنتوانت به‌خاطر پادشاهی سنتی سلطنتی اروپایی بودن با این بزرگ شده که ناپلئون دشمن اتریشه ناپلئون دشمن مسیحیته می‌آد و جالب هم هست حالا بعد از یه مدت انگار خوشش هم می‌آد و نظرش هم عوض می‌شه و بالاخره رفته کنار قدرتمندترین آدم دنیا و حرکت سیاسی مهمی هم هست پیوند قدرت قدیم و قدرت جدید اروپاست


audio: iT66iMtRTXk_0094.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
جایی که حالا الان می‌دونیم ما که ناپلئون دیگه قله رو زده بود اوجش رو رد کرده بود داشت می‌افتاد تو سرپایینی در میدان جنگ هم از نبردهای ائتلاف ششم به بعد یعنی 4 تا جنگ آخر از جنگ‌های ناپلئونی ورق برمی‌گرده و شکست‌های ناپلئون شروع می‌شه و این همون زمانیه که مرگ‌بارترین اشتباه زندگیش رو می‌کنه و حمله می‌کنه به خاک روسیه حداقل نیم‌ساعت یک‌ساعت می‌شه صحبت کرد درباره اینکه


audio: iT66iMtRTXk_0095.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
یعنی هم می‌شه هم درسته که صحبت کرد درباره اینکه چرا ناپلئون به روسیه حمله کرد چرا روسیه از کنار ناپلئون روسیه با ناپلئون بسته بود تزار الکساندر پیمان بست با ناپلئون


audio: iT66iMtRTXk_0098.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
محاصره و تحریم بریتانیا رو می‌شکنه و می‌ره عملا کنار بریتانیا اینجا جای چراها نیست واقعا با یکی دو ساعت خیلی هنر بکنیم بتونیم فقط چه شد رو بگیم اتفاقات مهم رو بگیم چه شد هم اینه که می‌زنه به خاک روسیه می‌زنه به خاک روسیه و جنگیدن با روسیه در مرز یه چیزه کاریه که ناپلئون قبلا کرده بود حمله کردن به سرزمین پهناوری مثل روسیه با او طبیعت خشن


audio: iT66iMtRTXk_0099.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
با اون عمقی که ته نداره یه چیز دیگه‌ست در 1812 ناپلئون بعد از اینکه ائتلاف پنجم رو شکست می‌ده در حالی که درگیر جنگ شبه‌جزیره هست با مجموعه‌ای از قدرت‌های اروپایی که آمدن کمک اسپانیا با یه اعتمادبه‌نفس عجیب و بیش از حدی حمله می‌کنه به روسیه حمله می‌کنه اولش هم یه سری پیروزی به دست می‌آره دردسر ندم می‌ره ارتش ناپلئون با سربازهایی البته آلمانی و سوئیسی و هلندی و اسپانیایی و


audio: iT66iMtRTXk_0100.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
ایتالیایی و لهستانی و فرانسوی با سرعت عجیبی و بدون مقاومت چندانی دیدن می‌رسه به مسکو و البته نیروهای روسیه دارن تاکتیکی استفاده می‌کنن که الان بهش می‌گیم زمین سوخته یعنی وقتی می‌بینن نمی‌تونن نگه دارن و باید عقب بکشن نمی‌ذارن چیزی به ناپلئون برسه آتیش می‌زنن که نه غذا نه دارو نه حتی امکانات برای استراحت سربازا هیچی به ناپلئون و سربازهاش نرسه


audio: iT66iMtRTXk_0101.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
برنامه‌ش ناپلئون اینه که یه جایی تزار الکساندر تسلیم بشه بگه آقا بیا مذاکره کنیم دیگه بیا این شرط من اینه شرط تو اینه بیا مذاکره کنیم اروپا از این به بعد این شکلی می‌شه و ناپلئون هم بهش بگه که شما با انگلیس نمی‌تونی تجارت کنی فقط با ما تجارت باید بکنی


audio: iT66iMtRTXk_0102.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
ولی تزار انگار بنای تسلیم شدن نداره این تاکتیک زمین سوخته رو اجرا می‌کنه تا خود مسکو یه طوری که ناپلئون وقتی به مسکو می‌رسه می‌بینه شهر انگار شهر رها شده هیچ‌کی نیست شهر مسکو انگار خالیه هیچکی توش نیست آتیش می‌زنن داغون می‌کنن و تحویل ناپلئون می‌دن و عقب‌نشینی می‌کنن کی؟ دل سیاه زمستان روسیه زمستان وحشتناک روسیه شروع شده هم سربازای ناپلئون عادت به این سرما ندارن


audio: iT66iMtRTXk_0103.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
هم اینکه رفتن تو عمق سرزمین پهناوری مثل روسیه یعنی پشتیبانی و تامین امکانات از فرانسه دیگه ممکن نیست براشون و بعد تیفوس هم می‌زنه بهشون شرایط حالا ناپلئون رو ما قبلا گفتیم ناپلئون در شرایط سخت آمده از آلپ گفتیم در چه شرایطی گذشته و این‌ها ولی این خیلی داستان متفاوتیه اصلا معلوم نیست کی می‌تونن از این دربیان هرچی هم پیشروی کرده وضع ارتشش بدتر شده


audio: iT66iMtRTXk_0104.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
بی‌غذا بی‌دارو وسط سرما ارتش خسته 300 هزار نفر از سربازانش رو ناپلئون در این جنگ می‌گن که از دست می‌ده یک‌چهارم‌شون رو تیفوس می‌گیره یا بیماری‌های عفونی دیگه می‌گیره غذا نیست می‌افتن به خوردن اسب‌ها پر از داستان‌های عجیب و حیرت‌انگیزه این نبرد ته‌ش ولی اینه که ناپلئون مجبور می‌شه عقب‌نشینی کنه


audio: iT66iMtRTXk_0105.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
و همین می‌شه شروع شکست‌های اساسی ناپلئون این اولین عقب‌نشینی ناپلئونه یک جوری داشت جلو می‌رفت که وقتی برای اولین بار حالا یا سیاسی یا نظامی عقب‌نشینی کرد دیگه افتاد خودش هم می‌گفت می‌گفت من از پس آدم‌ها و ارتش‌های اینا برمی‌آم اونی که حریفش نشدم طبیعت بود اونی که حریفش نشدم زمستان مسکو بود یک شب 30 هزار اسبم رفت درست هم می‌گفت


audio: iT66iMtRTXk_0106.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
ولی خب در اصل در برابر روسیه شکست خورده بود دیگه تاکتیک روسیه و طبیعت روسیه بعدش هم ورق جنگ در شبه‌جزیره هم که ناپلئون از قبل درگیرش بود برگشت حالا ائتلاف ششم کشورهای اروپایی از ضعف ناپلئون هم استفاده کردن و دیگه حمله اینجا دیگه سلطنت‌های اروپایی محافظان سنت پادشاهی همه دست‌به‌دست هم می‌دن واقعا و می‌رن به جنگ ناپلئون


audio: iT66iMtRTXk_0107.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
ائتلاف ششم قدرتمندترین ائتلاف اروپاییه که تا اون موقع علیه ناپلئون درست شده و از اون طرف هم ائتلاف سمت فرانسه ضعیف‌ترینیه که تا حالا بوده چند تا از تو همون کنفدراسیون راین هم رفتن پیوستن به دشمنانش اتریش هم همین اتریشی که ناپلئون رو به دامادی پذیرفته بود مترنیک دوباره تغییر جهت می‌ده بعد از اینکه ناپلئون در مسکو شکست می‌خوره شروع می‌کنه یک کارزار دیپلماتیکی رو شروع کردن


audio: iT66iMtRTXk_0108.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
که برن ائتلاف بزرگ ضد ناپلئون رو توش باشن و نقش محوری هم توش داشته باشن پادشاه اتریش هم شاکی که بابا من هیولای اروپا رو کردم داماد خودم بدنامیش رو به جون خریدم حالا که همه فحشا رو خوردم برم تیم عوض کنم و مترنیک می‌گه آره ما وقتش شده که دیگه فرمون رو خودمون بگیریم دست‌مون خیلی موقعیت عجیبیه ها یعنی از اون جاهاییه که ما الان باز با خرد پس‌نگر تاریخی خودمون می‌گیم که


audio: iT66iMtRTXk_0110.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
ازدواج رو بپذیریم و این حرفا درست بود هم الان که می‌گه بریم جلوش وایسیم درست بود چون اولین فرصتی که تونست بهش نزدیک شد و همچی که شرایط برای جدا شدن مناسب شد جدا شد اما امپراتور اتریش اون موقع اینطوری نمی‌دید اون موقع می‌گه من اون دفعه حرف تو رو گوش کردم رسوا شدم چرا دوباره باید بیام حرف تو رو گوش بدم که برعکس حرف اون دفعته و باز هم برعکس حرف بقیه مشاورانمه اون موقع هم همه خلاف تو فکر می‌کردن


audio: iT66iMtRTXk_0111.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
ولی گوش می‌ده نهایتا مترنیک اصرار می‌کنه که نه الان هم روسیه هم پروس برای اتحاد با ما آماده هستن آلمانی‌هایی هم که از ناپلئون ناراضی‌ان می‌آن پشت ما اگر قبلا بخش‌هایی از ارتش‌شون می‌آمدن جلوی ناپلئون این بار همه ملت‌هاشون الان دارن می‌آن به خط می‌شن و ناپلئونی که می‌گفتن نبوغ نظامی داره هنر رزمش اینه که با غافل‌گیری مبهوت می‌کنه حریف رو


audio: iT66iMtRTXk_0112.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
الان دیگه بعد 10 سال جنگیدن باهاش قلقش آمده بود دست‌شون هم کشته بیشتر می‌داد هم پیروزی‌های تاکتیکیش کمتر بود آمار تلفاتش بالا رفته بود جنگ‌ها ادامه‌دار شده بود فشار اقتصادی کم‌کم اون تصویری که ناپلئون درست کرده بود شکست‌ناپذیر شروع شد خراب شدن بعدش هم مردم به اینکه آقا چیه این همه کشت‌وکشتار و اینا کی تموم می‌شه؟ اروپا خراب شد همه‌ش


audio: iT66iMtRTXk_0113.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
سربازای آلمانی که مشتاقانه قبلش در ارتش ناپلئون می‌جنگیدن الان کم‌کم اراده‌شون رغبت‌شون کمتر شد که برن روسیه بجنگن برن اسپانیا بجنگن تو روسیه هم حالا بیشتر آلمانی‌ها بودن و لهستانی‌ها بودن و اینا بودن که قربانی شدن خلاصه همه این‌ها به اضافه پول انگلستان این ائتلاف ضد ناپلئون رو قوی‌تر کرد و این دیگه ائتلافی هم هست که خود مترنیک طراحی کرده


audio: iT66iMtRTXk_0114.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
با این پایه مشروعیت که ما می‌خوایم ناپلئون رو شکست بدیم بیایم یه کنفرانس صلحی برگزار کنیم ببینیم چطوری می‌شه چه کار می‌تونیم بکنیم که دیگه جنگ نشه صلح پایدار می‌خوایم در اروپا به توافق برسیم همه قبول کردن بیان جز فرانسه فرانسه رو باید یه کاری کنیم به زور بیاد اگه ناپلئون نمی‌آد ناپلئون رو شکست بدیم یکی دیگه از فرانسه بیاد همه جمع بشیم یه کاری کنیم فرانسه بیاد در کنفرانس صلح حاضر بشه


audio: iT66iMtRTXk_0115.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
همون اتفاقی هم هست که می‌دونیم می‌افته دیگه ویدیوهای کنفرانس وین رو ببینید ویدیوی جنگ و صلحه اسمش الان هرچی سعی می‌کنه ناپلئون نگه داره مترنیک رو و هابسبورگ رو سمت خودش بترسوندشون از روس‌ها موفق نمی‌شه و درست هم هست


audio: iT66iMtRTXk_0116.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
این بار دیگه ناپلئون شکست بدی می‌خوره یک طوری عقب‌نشینی می‌کنه می‌آد عقب همه اون کنفدراسیون راین دیگه می‌پاشه از هم همه رو از دست می‌ده یه طوری از راین رد می‌شه که دیگه هیچ‌وقت برنمی‌گرده برنمی‌گرده اونور به آلمان


audio: iT66iMtRTXk_0117.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
می‌آن نیروهای ائتلاف جلو دیگه می‌آن پاریس رو می‌گیرن حالا ناپلئون خودش بیرون از شهره اولش هم می‌گه برم برگردم بزنم پاریس رو پس بگیرم ژنرال‌هاش می‌گن آقا وا بده رها کن شکست خوردی


audio: iT66iMtRTXk_0119.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
زندانیت هم نمی‌کنن این رو امضا کن می‌فرستنت به یک جزیره‌ای در واقع یک جزیره‌ای رو بهت می‌دن وسط مدیترانه نزدیک همون زادگاهش


audio: iT66iMtRTXk_0120.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
برو اونجا می‌گن برو اونجا در تبعید باش حالا در غرب توسکانی 50 کیلومتر با همون کورس فاصله داره طبیعت و آب‌وهواش هم شبیه اونجاست و اونجا هم زندانی نیست می‌گن برو اونجا حاکم اونجا باش 600 تا هم سرباز بهت می‌دیم و امضا می‌کنه ناپلئون امضا می‌کنه می‌ره به جزیره الب البا مجازات سخاوتمندانه‌ای هم هست واقعا حالا چرا نمی‌کشنش خودش باز دوباره موضوعیه بعضیا می‌گن به‌خاطر اینکه محبوبه همچنان


audio: iT66iMtRTXk_0122.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
بعضیا می‌گن این اصلا امپراتور سنتی نیست اون موقع دیگه در اروپا که امپراتورها همدیگه رو بکشن حرف سر این هم خلاصه زیاده و این پادشاهی‌های اروپایی هم بالاخره به آرزوش می‌رسن اون بربن‌ها رو پادشاهی‌های قبلی فرانسه رو برمی‌گردونن یه لویی هجدهمی هست لویی شونزدهم رو گردن زدن هفدهمیه اصلا به حکومت نرسید ولی لویی هجدهم رو دوباره برمی‌گردونن و می‌کننش پادشاه فرانسه


audio: iT66iMtRTXk_0123.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
لویی هجدهم خودش چند وقت پیش یه نامه نوشته بود چند وقت پیشش یه نامه نوشته بود به ناپلئون که بله من تو سردار قوی هستی ژنرالی و منم که پادشاهم و بذار من بیام به قدرت ما با هم کار رو جلو ببریم تو تنهایی از پسش برنمی‌آی و اینا ناپلئون بهش می‌نویسه شما بخواب از بازنشستگیت لذت ببر فعلا من هم مزاحمت نمی‌شم شما هم خیلی کاری به این مسائل نداشته باش ولی همین بابا رو ورش می‌دارن برش می‌گردونن به سلطنت


audio: iT66iMtRTXk_0124.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
و خودشون هم می‌رن قدرت‌های اروپایی می‌شینن در وین به طراحی سیستم جدید اروپا و دنیا موازنه قدرت جدید که همون چیزیه که می‌گم به ناپلئون هم پیشنهادش داد مترنیک ولی ناپلئون اون موقع نپذیرفت و حالا می‌خوان بعد از ناپلئون این رو درست کنن مسئله اینم که ناپلئون نپذیرفت حالا یه مقدار مسئله این بود که خودش رو در سربالایی می‌دید همچنان یه مقدار هم این بود که


audio: iT66iMtRTXk_0125.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
ناپلئون می‌گفت قدرت سیاسی که این‌ها دارن قدرت سلطنته خاندانه نمی‌دونم قرن‌ها حکومته هرچی هست من قدرتی که دارم از قدرت نظامیم ناشی شده


audio: iT66iMtRTXk_0128.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
مشروعیتش رو از بین می‌برد یا حداقل می‌ترسید که از بین ببره دیگه اون فاتح مقتدر نباشه می‌گفت من فقط وقتی می‌تونم وایسم و جلو نرم که روی قله باشم خیلی حرف مهمی زد به مترنیک گفت من مثل پادشاه‌های شما نیستم که ده بار هم اگه شکست بخورم امپراتوری آبا و اجدادیم سر جاش بمونه من همه چیزی رو که دارم خودم ساختم بیام پایین تمومه از من نترسن کارم ساخته‌ست خلاصه اون موقع معامله نمی‌شه و


audio: iT66iMtRTXk_0129.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
بعد که ناپلئون رو شکست می‌دن می‌فرستن به تبعید می‌شینن به مذاکره و این حرف‌ها ولی می‌دونیم وسط اون مذاکرات ناپلئون دوباره برمی‌گرده ناپلئون از همون جزیره‌ای که هست 10 ماه نشده یه قایقی جور می‌کنه و یه سری سرباز هم داره و می‌دونه هم که اینا وسط مذاکرات وین گیر کردن کارشون پیش نمی‌ره می‌دونه هم که خودش همچنان محبوبه ناپلئون کاریزماش خیلی زیاد بود


audio: iT66iMtRTXk_0130.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
نمی‌گم بی‌نظیر بوده ولی خیلی زیاد بوده برمی‌گرده با قایق می‌آد خودش رو می‌رسونه جنوب فرانسه راه می‌افته به سمت پاریس به لویی هجدهم خبر می‌دن یه ارتشی می‌فرسته که بره جلوش رو بگیره ارتشه می‌ره جلوی ناپلئون یه جمله ناپلئون می‌گه کافیه اینا اسلحه رو بندازن بیان پشت سرش نشونه گرفتن به سمتش که بزننش


audio: iT66iMtRTXk_0131.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
ناپلئون می‌گه من امپراتور شمام کی می‌خواد امپراتور رو بزنه؟ هرکی می‌خواد بزنه من آمده‌ام کاریزمایی داره که از سخنرانی و این‌ها نیامده کاریزماش از برد واقعی در جنگ به دست آمده یعنی مبناش واقعیه و البته بعدا حالا قصه‌هایی با اغراق در اون پیروزی‌ها ساخته و این‌ها هم بهش کمک کردن استاد پروپاگاندا بود ناپلئون از همون اول کارش روزنامه خریده بود با ابزار پروپاگاندای اون روز


audio: iT66iMtRTXk_0132.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
با روزنامه با نقاشی کنترل می‌کرد روایت رو کنترل می‌کرد ولی روایتش رو رو دست پوچ درست نمی‌کرد که بعد جنگ روایت‌ها بخواد باهاش ببره دستش پر بود فاتح مصر بود فاتح ایتالیا بود اون‌وقت روایتی که از این فتح‌هاش می‌ساخت از واقعیت فتحش باشکوه‌تر بود ولی فاتح بود اول سربازهایی که آمدن جلوش وایسادن حالا قرار بود مثلا بگیرنش می‌دونستن طرف نابغه‌ست


audio: iT66iMtRTXk_0133.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
به جز اینکه حالا قهرمان‌شونه امپراتورشون هم بوده و احتمالا علاقه هم بهش داشتن می‌دونستن این نابغه‌ست در تاکتیک‌های نبرد در آرایش نیرو در زمان‌بندی حمله در شکل حمله در لجستیک به سند پیروزی‌هاش براش جنگیده بودن می‌دونستن بسیار شجاعه مشهوره که ناپلئون همیشه در جنگ کنار سربازاش بود به شکل عجیبی وسط میدان نبرد بود قطعا خیلی هم خوش‌شانس بود که زیاد زخمی نمی‌شد


audio: iT66iMtRTXk_0134.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
زخمی خاصی واقعا نشد در این همه جنگ حالا این قصه‌ها رو بذارید کنار امپراتوری بزرگی که واقعا در یک دوره‌ای با پیروزی‌های پشت هم بر مجموعه‌ای از کشورهای اروپایی ساخت برای فرانسه اینا چیزایی‌ان که دل یک سرباز رو خیلی بیشتر از یک سخنرانی غرا و آتشین به‌دست می‌آرن اینم می‌شه که وقتی عملا شورش کرده علیه امپراتور جدید از تبعید فرار کرده آمده هیچ‌کی شلیک نمی‌کنه


audio: iT66iMtRTXk_0135.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
نه تنها شلیک نمی‌کنه می‌آن پشتش می‌آن پشتش بعد هم همینطوری می‌آد تا پاریس خبرش که می‌آد داره می‌آد پاریس لویی هجدهم فلنگ رو می‌بنده می‌ره و پاریس بدون مقاومت تسلیم ناپلئون می‌شه و دوره‌ای شروع می‌شه که می‌گن دوره 100 روزه‌ست تو تاریخ فرانسه بهش می‌گن تو همین صد روز هم سعی می‌کنه یک‌سری اصلاحات اقتصادی و حقوقی و این‌ها بیاره اول هم پیغام صلح می‌فرسته برای انگلیس ولی همچی که این برگشته


audio: iT66iMtRTXk_0136.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
قدرت‌های اروپایی می‌دونن که جنگ ناگزیره وحشت اروپاست که دوباره برگشته زخم خرده هم هست خیلی سریع ائتلاف هفتم علیه ناپلئون شکل می‌گیره جنگ شروع می‌شه و این بار جنگ اصلا طولانی نیست مردم هم از جنگ خسته شدن جنگ‌های بی‌انتهای ناپلئون و این وضعیتی که تمام اروپا دیگه علیه فرانسه متحد شده بود خسته‌شون کرده بود و ارتش ناپلئون در نبرد سرنوشت‌سازی که


audio: iT66iMtRTXk_0137.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
معروف شد به نبرد واترلو شکست می‌خوره شکست می‌خوره از ارتش چندملیتی که می‌آد و توش هم انگلیس هست و هم از این طرف پروس می‌آد آخرش بهشون ملحق می‌شه و خلاصه شکست می‌خوره و دوباره تبعیدش می‌کنن این بار می‌فرستنش یک جایی که دیگه نتونه برگرده یه جایی که تا نزدیک‌ترین خشکی دو هزار کیلومتر فاصله‌ست


audio: iT66iMtRTXk_0139.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
می‌ره اونجا و 6 سال بعد هم در تنهایی می‌میره شایعاتی بود بعدا که حالا انگلیسی‌ها کشتنش و این‌ها ولی 2008 بررسی‌های پزشکی کردن گفتن که نه سرطان معده واقعا داشته و در تنهایی هم مرد فاتح بزرگ اروپا که زندگی رمانتیک پر داستانی هم داشت از دزیره تا ژوزفین تا ماری لوئیزه تو کلی زنان دیگری که در زندگیش بودن


audio: iT66iMtRTXk_0140.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
وقتی که مرد نه از قدرتی که جمع کرد خبری بود نه همسری یا معشوقه‌ای در کنارش بود چنان شخصیتیه ولی که اسمش با بهانه و بی‌بهانه هنوز بهمون یادآوری می‌شه درباره کارهاش هم حالا یه کوچولو صحبت می‌کنیم حالا چیزای مهمی مثل قوانین ناپلئون یا سیستم آموزشی فرانسه سیستم اداری فرانسه یا چیزایی مثل لباس‌های ناپلئون چطوری ژست می‌گرفت


audio: iT66iMtRTXk_0141.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
یا چیزایی که حالا شاید ربطی هم واقعا بهش ندارن فلان تاکتیک شطرنج شیرینی ناپلئونی که کیک ناپلی بوده در واقع در اصلش دیگه منتها اسم ناپلئونی جذاب‌تره اسم اون رو گذاشتن روش ویل دورانت تاریخ اون دوره رو بهش می‌گه عصر ناپلئون چرچیل که نخست‌وزیر کشور دشمن شماره یک ناپلئونه تو کتابش می‌گه از زمان ژولیوس سزار اروپا مرد عملی مثل ناپلئون به خودش ندیده بود


audio: iT66iMtRTXk_0142.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
مارکس یکی از مهم‌ترین نظریه‌هاش درباره مبارزه طبقاتی رو می‌ذاره کتاب هجدهم برومر لویی بناپارت ارجاع می‌ده به کودتای هجدهم برومر ناپلئون علیه جمهوری ضعیف دیرکتورها و توضیح می‌ده که وقتی طبقات اجتماعی از جنگ و نزاع با هم خسته شدن هیچ‌کدوم‌شون نمی‌تونن بر دیگری غلبه بکنن راضی می‌شن که یک شخصیت مقتدری یک دولت سرکوب‌گری خارج از این دعوای سیاسی بیاد و همه این نیروهای سیاسی رو سرکوب کنه


audio: iT66iMtRTXk_0143.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
به شرط اینکه بتونه امنیت رو اداره امور روزمره جامعه رو تضمین کنه این اصطلاح دولت بناپارتی تو ادبیات علوم سیاسی امروز هم همچنان رایجه و البته که قضاوت‌ها درباره ناپلئون مختلفه قطعا مختلفه هستن کسایی که می‌گن همین که اقتصاد فرانسه رو تثبیت کرد اینکه این مجموعه قوانین مدنی رو تدوین کرد اینکه شعارهای انقلاب فرانسه رو تونستن صادر کنن به اروپا


audio: iT66iMtRTXk_0144.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
اینا اثرش خیلی موندگارتر و خیلی مهم‌تر از حتی جنگ‌های ناپلئونی بود واقعا هم خیلی از آرمان‌های انقلاب فرانسه رو بدون اینکه حالا به نظام سیاسی جمهوری وفادار باشه که دستاورد انقلاب بود خیلی از آرمان‌ها رو تونست تثبیت بکنه خودش ناپلئون می‌گفت انقلاب فرانسه تمام شد من انقلاب فرانسه‌ام آزادی مذهبی رو واقعا برقرار کرد هم کلیسا رو محدود کرد هم تندروهای ضد دین رو که کشیش‌ها رو می‌کشتن


audio: iT66iMtRTXk_0145.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
سیستمی برقرار کرد که دیگه حالا القاب اشرافی موروثی نباشن قابل خرید نباشن به جاش یک راهی باشه برای همین لقب دادن نشان دادن یه راهی باشه برای تقدیر از کسانی که کار مهمی کردن


audio: iT66iMtRTXk_0146.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
حقوق و مزایای ویژه‌ای برای شخصیت‌های برجسته در علم و هنر گذاشتن ولی این همه قصه نیست اینم هست که ناپلئون قدرت رو دوباره جمع کرد دست یک نفر یعنی بزرگترین دستاورد انقلاب فرانسه هوا شد سرنوشت کشور رو بدی دست سلیقه پادشاه یا امپراتور حالا به فرض ناپلئون اصلا حقوقی رو که انقلاب فرانسه برای مردم قائل شده بود بهشون داد اگر جانشینش نداد چی؟


audio: iT66iMtRTXk_0147.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
اگر جانشینش سلیقه‌ش با ناپلئون متفاوت بود خیلی راحت می‌تونه با نظام سیاسی که ناپلئون درست کرده خیلی راحت می‌تونه وضع رو برگردونه به روال سابق یا حتی بدترش بکنه می‌شه که بدتر هم بشه خود ناپلئون یه جاهایی بدتر کرد در زمینه حقوق زنان بدتر کرد در زمینه برده‌داری بدتر کرد انقلاب دستاوردهای خوبی رسیده بود ناپلئون خیلی خوشش نمی‌آمد از ورود زن‌ها به جامعه


audio: iT66iMtRTXk_0148.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
و به خصوص به سیاست هیچ حق سیاسی تقریبا برای زن‌ها قائل نشد بعدش هم برای اینکه اقتصاد به تحرک دربیاد احتیاج داشت به نیروی کار ارزون برده‌داری رو که با انقلاب لغو شده بود دوباره برگردوند


audio: iT66iMtRTXk_0149.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
آزادی بیان رو حق تشکیل انجمن‌ها و گروه‌ها رو اینا رو همه رو از بین برد و همه اینا رو در حالی می‌کنه که تازه وضع اقتصاد رو خوب می‌کنه بودجه رو داره متوازن می‌کنه گفتیم وضع ارزش پول فرانسه به کجا رسیده بود بعد از انقلاب از اون وضعیت نجات می‌ده تجارت رونق می‌گیره از جمله به کمک تحریمی که علیه کالاهای انگلیسی درست کرده در اروپا خزانه خالیه عملا وقتی که به قدرت می‌رسه خزانه در واقع پول خیلی کمی توش هست نه اینکه خالیه


audio: iT66iMtRTXk_0150.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
ولی نظام مالیاتی رو عوض می‌کنه مالیات غیرمستقیم درست می‌کنن درآمد مالیاتی دولت توی 6 سال 400 درصد رشد می‌کنه در حالی که مالیات کشاورزا حتی کم هم شده حالا همه این‌ها مثبت داره منفی داره دیگه بروکراسی منظم‌تر شده کارآمدتر شده ولی سیستم اداری متمرکزه بعد 200 سال هنوز بعضیا می‌گن که اگه سیستم اداری در فرانسه کنده اگر سنگینه اگه هرچی هست میراث زمان ناپلئونه وضع خزانه بهتر شده


audio: iT66iMtRTXk_0151.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
حالا خرج برای تجهیز ارتش و برای لشکرکشی و اینا هست ولی نظام تامین اجتماعی هم درست شده فقیرترین اقشار دارن یه سرویسی می‌گیرن از اونور جاده داره ساخته می‌شه کانال داره کشیده می‌شه


audio: iT66iMtRTXk_0152.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
باز حمل‌ونقل آسون‌تر می‌شه تجارت آسون‌تر می‌شه تولید کشاورزی بالا رفته سطح رفاه بالا رفته در جامعه‌ای که سیر کردن مردم شده بوده معضلی اینا پیشرفت‌های بزرگیه ولی من دوست دارم واقعا هر دفعه‌ای که می‌گم اینا پیشرفته اون طرفش رو بگم ولی در حالیه که اصناف و اینا اصلا کارگران و کشاورزان و اینا اجازه ندارن تشکلی چیزی درست بکنن در فرانسه‌ای که انقلاب کرده آزادی برابری برادری


audio: iT66iMtRTXk_0153.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
اصول آزادی به طور کلی داره نادیده گرفته می‌شه اون اصل آزادی کلا داره نادیده گرفته می‌شه منتها خب حالا نون برای خوردن بیشتر شده یا پاریس خیلی آبادتر شده فاضلاب از آب مصرفی مردم جدا شده بهداشت عمومی سلامت ساکنان پاریس سطحش رفته بالا اولین شبکه زیرزمینی فاضلاب پاریس 30 کیلومتری همین زمان ناپلئون ساختنش


audio: iT66iMtRTXk_0154.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
یا هنر و دانش این که آمد بین مردم این هم از شعارهای انقلاب بوده انقلاب فرانسه و بعدش حالا حکومت ناپلئون خیلی تاثیر داره اصلا مثلا در موزه‌داری در نمایش آثار هنری برای مردم در کل دنیا ناپلئون وقتی امپراتور شد موزه هنرهای زیبا پاریس رو داد بسازن یکی از اولین موزه‌های فرانسه


audio: iT66iMtRTXk_0155.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
و موزه لوور رو که زمان لویی شونزدهم بود موزه سلطنتی بود و البته قبل از انقلاب یه مدت کوتاهی باز شده بود دوباره باز کرد برای بازدید عمومی‌ در زمان خودش آثار خیلی زیادی رو اضافه کرده به موزه دروازه پیروزی رو داد ساختن در پاریس به یادبود سربازان کشته شده فرانسوی که امروز هم از یادمان‌های مهم پاریسه پل‌های مهمی رو روی سن ساختن کانال‌هایی رو دستور داد بسازن


audio: iT66iMtRTXk_0158.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
نمی‌شه واقعا به راحتی اینا رو گذاشت روی کفه ترازو یه حکمی داد که مثبت بود منفی بود خیلی قضاوت‌مون بستگی داره که به هر کدوم از این کارها چقدر وزن می‌دیم و حتی وزنی هم که به اینا می‌دیم شاید در طول زمان بالا پایین بشه در طول تاریخ بالا پایین بشه ما خودمون نگاه‌مون ممکنه عوض بشه بالا پایین بشه


audio: iT66iMtRTXk_0160.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
و من امیدم اینه که این ویدیو کمک کرده باشه حداقل اون دید تاریخی حداقلی و پایه‌ای رو به این دوره مهم تاریخ جهان پیدا بکنیم و خیلی دوست دارم که درباره ناپلئون و ایران هم یه کمی بگم تو ویدیوی قبلی ناپلئون ویدیوی تا زمان امپراتوری گفتم که رابطه حکومت‌های مسلمان حالا هم ایران قاجاری و هم عثمانی و اینا رابطه پیچیده‌ایه یه خرده با فرانسه


audio: iT66iMtRTXk_0161.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
حالا اینجا یه خرده بیشتر درباره رابطه ایرانش صحبت بکنم ایران همسایه هنده هند منبع اصلی درآمد انگلستانه ناپلئون جنگش با انگلیسه ناپلئون مخصوصا از وقتی دیده زورش به نیروی دریایی انگلیس نمی‌رسه یه راهی که داره اینه که بره در هند نفس امپراتوری رو بگیره پس می‌آد یک صحبت‌هایی هم با ایران قاجاری می‌کنه ایران قاجاری یعنی چی؟ یعنی کی؟ زمان تاج‌گذاری ناپلئون فتحعلی‌شاه پادشاه ایرانه


audio: iT66iMtRTXk_0162.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
جنگاور جوانی بود فتحعلی‌شاه خودش اونم تصویر ما ازش تصویر مخدوشیه و خیلی تحت تاثیر تاریخ‌نگاری مغرضانه‌ست


audio: iT66iMtRTXk_0163.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
فتحعلی‌شاه اگر قوی نبود نمی‌تونست اون همه مدعی تاج‌وتخت رو بزنه کنار و حالا نه تنها قدرت خودش رو بلکه بعدا ولیعهدی و نیابت سلطنت عباس‌میرزا رو تثبیت بکنه عباس‌میرزا پسر بزرگه فتحعلی‌شاه نبود ولی گذاشتش نایب‌السلطنه و از دارالسلطنه تبریز از جمله همه امور دیپلماتیک دست عباس‌میرزا بود موقعی هم هست این که ایران یک چند دهه‌ای درگیر جنگ داخلی و بی‌ثباتی و اینا بوده


audio: iT66iMtRTXk_0164.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
و تا ثباتی بهش حاکم شده یک نگاهی تونسته به اطرافش بکنه دیده که دو تا قدرت بزرگ جهانی آمدن پشت دیوار دارن هل می‌دن ساندویچ شده ایران بین روسیه و انگلیس الان که ما با خرد پس‌نگر تاریخی نگاه می‌کنیم می‌دونیم در قرن 19 چه بلایی سر ایران آمد می‌دونیم اون موقع آغاز سراشیب سقوطیه که از بعد از آقامحمدخان شروع شد


audio: iT66iMtRTXk_0165.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
به تدریج همه فتوحات آقامحمدخان در قفقاز از دست رفت و بعد برای اینکه بتونه در اون دنیای پرآشوب از خودش محافظت بکنه ایران شروع می‌کنه وسط بازی بزرگ قدرت‌های اروپایی به یه طرف نزدیک بشه در این موازنه قدرت خیلی سخت و پیچیده خودش رو حفظ کنه سیاستمدار ایرانی داره اون موقع تمرین می‌کنه این وضعیت جدید رو پیدا کرده واقعا ابزار دستش هم کمه


audio: iT66iMtRTXk_0166.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
سیاستمدار کاردان و این‌ها هم نیست و واقعا دورش هم نیست دور بوده از دنیا و حالا می‌خواد پیدا بکنه که چطوری بازی کنه با این وضعیت از جمله کاری که می‌کنه اینه که به ناپلئون نزدیک می‌شه ناپلئونی که حالا برخلاف روسیه و انگلستان به نظر می‌رسه طمع ارضی مستقیمی حداقل به ایران نداره


audio: iT66iMtRTXk_0167.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
دو تا چون انگلستان و روسیه دارن حالا در طول قرن 19 هم می‌بینیم که این بینش بینش غلطی هم نبود دو تا نامه رد و بدل می‌شه بین ناپلئون و فتحعلی‌شاه ناپلئون می‌گه که شما هم مثل ما از روسیه و انگلستان واهمه دارین بیاین کمک یک ژنرالی از سپاه فتحعلی‌شاه هم می‌ره پاریس و عهدنامه فینکنشتاین رو نهایتا با ناپلئون می‌بنده که فرانسه بیاد کمک ایران که هم گرجستان رو از روسیه پس بگیرن


audio: iT66iMtRTXk_0168.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
هم ارتش ایران رو مدرن کنن و بازسازی کنن و توپ بدن و معلم بدن و مهندس بدن و چی بدن و این‌ها در مقابل ایران چه کنه؟ ایران یک بریتانیایی‌ها رو از ایران بندازه بیرون


audio: iT66iMtRTXk_0169.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
دو در هند باهاشون وارد جنگ بشه یعنی افغان‌ها رو بفرسته به جنگ بریتانیا در هند و اگر هم ناپلئون عزم هند کرد


audio: iT66iMtRTXk_0170.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
راه افتاد لشکر بکشه به هند ایران بهش راه بده و بندرهای کنار خلیج فارس رو در اختیارش بذاره اولش هم واقعا ناپلئون یه کارهایی در راستای این پیمان می‌کنه یک ژنرال فرانسوی به نام گاردان رو می‌فرسته ایران یه کمک‌هایی هم برای آموزش ارتش می‌کنن ولی بعد دیگه خیلی زود می‌ره با روسیه پیمان می‌بنده متحد روسیه می‌شه و این موازنه‌ای که دیگه به نفعش نیست رو عوض می‌کنه


audio: iT66iMtRTXk_0171.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
و بعد هم روسیه با خیال راحت وارد جنگ با ایران می‌شه و قفقاز رو پس می‌گیره صحنه حالا واقعا پیچیده‌ست روسیه تقریبا همزمان با به قدرت رسیدن ناپلئون یک تزاری توش به قدرت می‌رسه تزار الکساندر یکم حالا اونم داستانی واقعا داره اونم شخصیت عجیبیه خلاصه اون می‌تونه که سرزمین‌های جنوبی روسیه رو و منطقه قفقاز رو که آقامحمدخان برای ایران تثبیت کرده بود پس بگیره


audio: iT66iMtRTXk_0172.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
و بعد حالا در اروپا هم مثل خیلی دیگه از قدرت‌های اروپایی رابطه خیلی پرفراز و نشیبی داره با ناپلئون دیگه همونی هم هست گفتیم که ناپلئون می‌خواست با خواهرش ازدواج کنه گفت نه همین فراز و نشیبش کار دست ایران قاجاری هم می‌ده قرارهای ناپلئون با ایران رو همین به هم می‌زنه قرار ناپلئون با عثمانی رو هم همین به هم می‌زنه ایران و عثمانی هر دو به فرانسه به فرانسه ناپلئون به عنوان راه نجات نگاه می‌کردن حواس‌مون اگه باشه 100 سال بعد از این هم


audio: iT66iMtRTXk_0173.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
با ظهور آلمان دوباره همین اتفاق افتاد مخصوصا ایران که فشار دو قدرت بزرگ رو داشت حس می‌کرد ولی خلاصه اون موقع هم در زمان ناپلئون هم اوضاع طور دیگری شد


audio: iT66iMtRTXk_0174.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
و ناپلئونی که جلوی روسیه بود رفت کنار روسیه و خلاصه ایران و عثمانی همین وسط قربانی شدن یک صحنه مهم دیگری هم از اون دوره در تاریخ ما نقطه مهمی شده که خیلی یادآوری می‌شه صحنه‌ای که همین ژنرال گاردانی که گفتیم می‌ره دیدن عباس‌میرزا


audio: iT66iMtRTXk_0175.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
و عباس‌میرزا بهش می‌گه که آقا شما چی دارین که ما نداریم؟ چرا وضع شما اونه وضع ما اینه؟ شما چیکار کردین که ما نکردیم؟ بگین ما هم یاد بگیریم ما هم برسیم اونجایی که شما هستین تاریخ توسعه ایران رو وقتی می‌خوان مرور کنن خیلیا از این نقطه شروعش می‌کنن البته حالا بعد از اینم ایران سعی می‌کنه بره به قطب مخالف ناپلئون یعنی بره به سمت انگلستان با انگلستان علیه تهدید روسیه ببنده و باز هم در نهایت البته چیزی گیرش نمی‌آد


audio: iT66iMtRTXk_0176.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
حالا در تاریخ ایران این دوره‌ایه که مدام از قدرت‌های بزرگ اروپایی بازی می‌خوره دوره خیلی تلخیه با ناراحتی و تحقیر ازش یاد می‌کنن و درست هم هست البته نتایجش جز فاجعه و رودست خوردن چیزی نبود برای ایران ولی یه خرده منصفانه‌تر اگر نگاه بکنیم با توجه به کانتکست و امکانات و اینا نگاه کنیم شرایط واقعا پیچیده‌ست ایران شکی نیست که ضعیفه اون موقع به نسبت


audio: iT66iMtRTXk_0177.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
ولی این فقط ایران نیست که این وضع براش پیش می‌آد کشورهایی به مراتب قدرتمندتری حتی امپراتوری مثل عثمانی هم کم‌وبیش شرایطش در برابر ناپلئون همینه چرخش‌ها خیلی سریعه و خیلی پیچیده‌ست یه نگاهی به ترکیب ائتلاف‌های اروپایی که تو جنگ‌های ناپلئونی مدام سمت‌شون عوض می‌شه بندازیم امپراتوری هابسبورگ کنار گوش ناپلئونه وسط جنگ از اینور می‌پره اونور بعد دوباره از اونور می‌پره این طرف


audio: iT66iMtRTXk_0178.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
تحرک دیپلماتیک خیلی زیاده بعد اینا دورن اینا اصلا دست و پای دیپلمات ایرانی و سیاستمدار ایرانی به اینا نمی‌رسه حالا اینطوری که ببینی درسته که این‌ها کفایت نداشتن ولی موفق نبودن‌شون واقعا خیلی هم شاید عجیب و غیرمنتظره نباشه با وضع اون روز ایران و حاکمان ایران خیلی هم ابزاری برای اینکه در شرایط سخت بتونن خوب بازی بکنن نداشتن


audio: iT66iMtRTXk_0180.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
و البته باز خیلی از بدی‌هاش رو هم نگفتم منتها خب بالاخره هر داستان و هر روایتی از چنین شخصیتی نتیجه یک‌سری انتخاب‌هاییه که سازنده‌هاش دارن می‌کنن دیگه نویسنده‌ش کارگردانش تدوینگرش اینا یک‌سری تصمیم‌هایی گرفتن


audio: iT66iMtRTXk_0181.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
از همه‌ش مهم‌تره تصمیم اینکه چی بگیم چه قصه‌ای رو بگیم این فیلم تصمیم گرفته همه‌ی قصه رو بگه من حالا البته فعلا نسخه اولیش رو دیدم یه نسخه چهار ساعته هم انگار قراره ازش بیاد حالا من الان که دارم ضبط می‌کنم این نسخه نیامده


audio: iT66iMtRTXk_0182.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
ولی تو همین نسخه انتخاب‌های فیلم خیلی‌هاش به نظرم عجیب بود حالا بعضیاش رو منطقش رو فهمیدم مثلا اون نبرد استرلیتز که خیلی قشنگ درستش کردن به یاد ماندنی تصویر شده واقعا تو فیلم ولی واقعیت انگار نداره انگار خیلی دور از واقعیته اونطوری توپ‌ها می‌خوره وسط یخ و اینا اینو دلیلش رو ولی می‌فهمم چرا انتخاب می‌کنن چون قشنگه یه سری انتخاب‌ها رو هم دلیلش رو واقعا نفهمیدم


audio: iT66iMtRTXk_0183.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
که مثلا چرا از واقعیت تاریخی دور شدن مثلا زمان مرگ ژوزفین رو نفهمیدم چرا اشتباه باید نشون بده ولی حالا از همه اینا گذشته من از دیدن فیلم لذت بردم حالا شاید چون چند هفته با داستان ناپلئون داشتم کشتی می‌گرفتم خودم و می‌خوندم و می‌دیدم و گوش می‌دادم و می‌نوشتم و یادداشت برمی‌داشتم و اینا و به‌خاطر این یه نمای کاملی داشتم و بعد این فیلمه کمک کرد که خیلی‌هاش برام تصویری بشه شاید به این خاطر


audio: iT66iMtRTXk_0184.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
شاید هم واقعا فیلم خیلی بدی هم نبود نظر یه خطیم اینه که من خوشحالم که این فیلم رو دیدم و راضی‌ام از وقتی که بهش دادم هرچند فیلم خیلی خوبی نبود در مقایسه مثلا من فیلم واترلو رو که 50 سال پیش ساخته شده و تمرکزش فقط یا بیشتر روی خود نبرد واترلوئه خیلی بیشتر دوست داشتم هم فیلم بهتری بود به نظرم هم بیشتر حس کردم که منو نزدیک کرد به تاریخ و به شخصیت‌های تاریخی و به اتفاق‌های مهم


audio: iT66iMtRTXk_0185.opus
source: youtube
source_id: iT66iMtRTXk
invalidation: VALID
text:
بعد اصلا عظمت میدان نبرد واترلو با آدم‌های واقعی و تو دشت واقعی و اینا دیدنش به نظرم یک چیز دیگه‌ست یه فیلم روسی هم هست درباره جنگ با روس‌ها جنگ ناپلئون با روسیه‌ست حمله به روسیه‌ست اونم دوست دارم ببینم تو یوتیوب هم اینا فیلم کاملش هست لینک‌هاش رو می‌ذاریم می‌تونید ببینید حالا فیلم و سریال و اینا کم نیست واقعا می‌گن تعداد کتاب‌هایی که درباره ناپلئون نوشته شده


audio: vBzp_DT2nsc_0001.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
عثمانی کشتی عن‌قریب به گل نشسته بود می‌گیم مرد بیمار اروپا بود قدرت‌های بزرگ از بیرون چنگال تیز کرده بودن آماده بودن که بعد از اینکه این فروپاشید که می‌دونن یه روزی فرو می‌پاشه هرکدوم یه تیکه‌ای از این سرزمین پهناور رو واسه خودشون بردارن قدرت‌های بزرگ یعنی کی؟ یعنی روسیه، فرانسه، آلمان، بریتانیا هرکی دنبال لقمه‌ی خودش بود و نگرانی هر کدوم‌شون هم این بود که دیر برسن سر سفره


audio: vBzp_DT2nsc_0002.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
ولی کسی شکی نداشت که عثمانی می‌ترکه و این سفره هم سفره بزرگیه و لقمه‌های چرب هم توش زیاده از اونور درون عثمانی هم جنگ و درگیری کم نبود گروه‌های قومی مختلف تلاش داشتن که از حاکمیت عثمانی بیان بیرون صرب‌ها، عرب‌ها، اسلاوها بلغارها، ترک‌ها هر کدوم دنبال یه فرصتی بودن برای استقلال در یکی از این درگیری‌های درونی شیش سال قبل از اینکه جنگ جهانی اول شروع بشه


audio: vBzp_DT2nsc_0003.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
ترک‌های جوان قدرت رو به دست گرفتن درخود عثمانی شاه رو برکنار کردن برادرش رو نشوندن به جاش بعدش هم خودشون وارد سیستم حکمرانی شدن نه عرب‌ها، نه صرب‌ها خود ترک‌ها، یک تعدادی از ترک‌ها همین تغییر تحول هم اصلا باعث شد که یک نیمچه جونی بگیره عثمانی یه کم رو فرم بیاد ترک‌های جوان یه گروهی بودن از سکولار لیبرال، روشنفکر عموما و متعصب بودن روی ترک بودنشون


audio: vBzp_DT2nsc_0004.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
ضد عرب، ضد یهودی، ضد ارمنی حالا می‌گیم روشنفکر اینا ویژگی‌های روشنفکر نیست دیگه ولی داریم در مقایسه با سیستم امپراتوری عثمانی می‌گیم دنبال این بودن که خلاصه سلطنت مطلقه‌ی امپراتوری عثمانی تبدیل بشه به یک پادشاهی مشروطه این داستان می‌تونه بمونه برای یک جای دیگری الان می‌خوایم ما بگیم که ترکیه یا عثمانی چی شد که وارد جنگ جهانی اول شد؟ اگه می‌گیم این یک پیرمرد بیمار اروپا بود چرا اومد تو جنگ جهانی اول؟


audio: vBzp_DT2nsc_0005.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
یا سوال جالب‌تر اصلا شاید این باشه چرا یه همچین سرزمینی جذاب بود؟ چی می‌خواستن؟ این داخلیا می‌دونیم حالا می‌خواستن جدا شن، استقلال به دست بیارن ولی بقیه‌ای که می‌گیم از بیرون چشم طمع داشتن اونا دنبال چی بودن؟ نقشه رو نگاه کنین دونه‌دونه می‌گیم هر کی دنبال چی بود آلمان چشم داشت به عثمانی به خاطر اینکه آلمان می‌خواست رقیبش بریتانیا رو دور بزنه و برسه به خلیج فارس چرا؟ چون می‌خواست اینجا بیاد تفنگش رو بگیره به سمت هند، یک چون هند مستعمره‌ی بریتانیاست


audio: vBzp_DT2nsc_0006.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
از اینجا می‌خواست بیاد بریتانیا رو تهدید کنه و دو، می‌خواست بشه این راهی براش که بیاد اینور دنیا در آسیا مستعمره بگیره چطوری می‌خواست این کار رو بکنه؟ چطوری می‌خواست به خلیج‌فارس برسه؟


audio: vBzp_DT2nsc_0008.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
یه خط آهنی بود که آلمان‌ها رو وصل می‌کرد به خلیج فارس چرا؟ چون این کار رو بکنیم که لازم نداشته باشیم از کانال سوئز رد بشیم کانال سوئز دست انگلیسی‌هاست دیگه آلمان‌ها می‌خواستن اینطوری بدون اینکه گیر انگلیسی‌ها باشن برسن به خلیج فارس این هم داستان معروفیه


audio: vBzp_DT2nsc_0010.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
1903 کارش شروع شد و آخرش تا 1940 طول کشید تیکه‌های زیادیش ولی در عثمانی بود از استانبول تا بغداد یعنی از ترکیه و سوریه و عراق امروز رد می‌شد خیلی براشون پروژه‌ی جالبی بود خیلی پروژه‌ی مهمی بود ماجرای جالبی هم داره عثمانی در اثر جنگ سنگین کریمه با روس‌ها بدهکار شده بود به دولت‌هایی که برای جنگ بهش وام داده بودن بهش کمک کرده بودن که پیروز بشه یکی از دولت‌ها همین آلمان بود


audio: vBzp_DT2nsc_0011.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
اصلا اینا هم برای همین اومده بودن کمک عثمانی که بعدا یه تیکه‌هاییش رو وردارن آلمان‌ها دیدن عثمانی وام رو نمی‌تونه پرداخت کنه بازپرداخت کنه گفتن خب به جاش قرارداد این خط آهن رو به عنوان طلب‌مون بدین به ما عثمانی هم استقبال کرد گفت بالاخره این خط آهن باعث می‌شه که ما هم دسترسی‌مون به سرزمین‌های عرب‌نشین منطقه‌ی حجاز مثلا راحت‌تر بشه کنترل این مناطق هم سخت شده بود شیطنت هم می‌کردن اونا روس‌ها چی می‌خواستن از جون عثمانی؟ دسترسی به تنگه‌ی داردانل


audio: vBzp_DT2nsc_0012.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
تنگه‌ی داردانل یا چناق‌قلعه اینم مثل استانبول پل آسیا و اروپا بود و هست برای ما هم به لحاظ تاریخی جای مهمیه هم خشایارشاه وقتی که می‌خواسته سپاهش رو برسونه به آتن کل عرضه‌ی این چناق‌قلعه رو با کشتی‌هایی که کنار هم گذاشته بسته و یه محل عبور درست کرده هم اسکندر که داشت می‌اومد حمله می‌کرد به ایران حوالی همینجا شکست داد سپاه هخامنشیان رو خلاصه جای خیلی مهمیه از نظر تاریخی از اینا که بگذریم


audio: vBzp_DT2nsc_0013.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
اهمیت استراتژیک هم داشت برای روسیه عملا تنها مسیری بود برای سال‌ها تنها مسیری بود که روس‌ها می‌تونستن ازش برسن به آب‌های بقیه‌ی دنیا صد سالی هم می‌شد که روس‌ها چشم طمع داشتن بهش به جز این البته شمال عثمانی هم سرزمین‌هایی داشت که برای روس‌ها جذاب بود دیگه کی گفتیم دنبال عثمانی بود؟ بریتانیا بریتانیا تا قبل از اینکه عثمانی به این روز بیوفته حامی امپراتوری بود سفت و سخت هم حامی منافع عثمانی بود


audio: vBzp_DT2nsc_0014.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
چون هم هند رو مستعمره داشت هم از اینور مصر رو ترجیح می‌داد عثمانی این وسط باشه تا اینکه مثلا روسیه بخواد بیاد عثمانی بشه مانع روسیه و اینطوری بریتانیا دسترسی راحت داشته باشه به مستعمراتش و می‌دونست حالا عثمانی هم که فرو بپاشه می‌تونه مستعمرات بیشتری در همین مسیر خشکی به دست بیاره و وصل کنه اصلا به هند یعنی موقعیت جغرافیایی هم که عثمانی داشت باعث شده بود که همه‌ی این قدرت‌ها دنبال فروپاشی و


audio: vBzp_DT2nsc_0015.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
تصاحب سرزمین‌های باقی‌مونده‌اش باشن هر کدوم به دلیلی وقتی جنگ شروع شد عثمانی اعلام بی‌طرفی کرد نه به قیصر آلمان اعتماد داشتن نه دل خوشی از بریتانیا داشتن نه خیال‌شون از روسیه راحت بود گفتن ما این وضعیت بی‌طرفی رو نگه می‌داریم تا اینکه تکلیف جنگ یه خرده مشخص‌تر بشه بعد ببینیم کی برنده‌ست ما بریم با اون یک اتحاد سفتی ببندیم از اون طرف بریتانیا هم خیلی دلش نمی‌خواست با عثمانی متحد بشه فکر می‌کرد که اینا


audio: vBzp_DT2nsc_0016.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
متحد قدرتمند و مناسبی نخواهند بود ولی قیصر آلمان خیلی دنبال عثمانی بود می‌خواست از اینا کمک بگیره که اینا جلوی روسیه رو بگیرن روسیه نتونه بیاد به دریای سیاه یعنی همون تنگه داردانل یادمونه، کابوس آلمان‌ها چیه؟ جنگیدن در دو جبهه با فرانسه و روسیه اگه یکی بتونه کمک‌شون کنه جلوی روس‌ها رو بگیرن خیلی جلو میوفتن برای همین خیلی مصمم بود که با عثمانی اتحاد ببنده قیصر حتی گفته بود ما تحت هیچ شرایطی


audio: vBzp_DT2nsc_0017.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
نمی‌تونیم دست رد به سینه‌ی عثمانی بزنیم هرچی خواستن بهشون می‌دیم عثمانی ولی مطمئن نبود که آلمان‌ها پیروز این جنگ بشن برا همین شل بود تردید داشت در اینکه بیاد با اینا پیمان ببنده اون چیزی که آخرش عثمانی رو هل داد تو بغل آلمان بریتانیا بود داستان هم سر دو تا کشتی بود در واقع چیه داستان کشتی‌ها؟ جنگ کریمه گفتیم جنگ خیلی پرهزینه‌ای بود عثمانی با روسیه هرچند پیروز شد ولی خیلی مقروض شد به این دولت‌های اروپایی مقروض شد


audio: vBzp_DT2nsc_0018.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
و بعدش هم به فکر افتاد که تجهیزات نظامیش رو باید قوی کنه دوتا کشتی سفارش داد به بریتانیا یه دونه به نام سلطان عثمان یه دونه هم رشادیه منتها عثمانی ورشکسته بود بعد از جنگ پولی نداشت پول از کجا آورد کشتی سفارش داد؟ از مردم پول گرفتن گل‌ریزون امت اسلام هر کسی در حد بضاعتش یه سکه‌ای داد و النگوهاشون رو فروختن و چیکار کردن و با اشک و آه جماعت مسلمین یه پولی جمع کردن که دولت اسلام بتونه مثلا یک کشتی بخره


audio: vBzp_DT2nsc_0019.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
در واقع اینطوری عثمانی سفارش دوتا کشتی رو داد به بریتانیا پولش اینطوری جور شد و سفارشو اینطوری دادن و بریتانیا هم کشتی رو ساخت ولی وقت تحویلش که شد بامبول در آورد هی امروز فردا کرد اول گفتن بذارین دوتاش که آماده شد با هم ببریم یکی یکی چرا رو می‌خواین ببرین؟ بعد گفتن که اینا الان تو تستن ما چند مرحله دیگه باید اینا رو امتحان کنیم مطمئن بشیم که سلامتن یه بار دیگه گفتن ما الان خبردار شدیم اگه بفرستیم یونانی‌ها با زیردریایی اینا رو می‌زنن


audio: vBzp_DT2nsc_0020.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
بذارین یکم بمونه امن‌تر بشه بعد بفرستین خلاصه، انقدر امروز فردا کردن انقدر امروز فردا کردن، آخرش گفتن آقا نمی‌دیم شرایط دیدن جنگیه گفتن دو تا کشتی هم بیشتر داشته باشیم دوتاست دیگه، نمی‌دیم دیگه ندیدن که این کشتی‌ها رو ندن چی ممکنه از دست بدن چیزی که از دست دادن عثمانی بود یعنی کشتی‌ها رو گرفتن ولی عثمانی رو انداختن تو بغل آلمان خانم باربارا تاکمن در کتاب می‌گه همون روزی که تلگراف زدن


audio: vBzp_DT2nsc_0021.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
انگلیس‌ها گفتن که ما این دوتا کشتی رو نمی‌دیم همون روز عثمانی نامه‌ی اتحاد با آلمان رو امضا کرد 3 اوت 1914 اینجا قدم اولی بود که بریتانیا هل می‌داد عثمانی رو که بره اون طرف وایسه ولی این قدم اول بود قصه اینجا تموم نشد یعنی ترکیه رو کاغذ متحد آلمان شد ولی آلمان‌ها می‌خواستن چه کار کنن؟ می‌خواستن که عثمانی بیاد این تنگه داردانل رو ببنده ولی اینا نبستن هی این دست اون دست کردن هی طولش دادن


audio: vBzp_DT2nsc_0022.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
چون یادمونه، نمی‌خواستن با آلمان متحد بشن می‌خواستن یک متحد قوی‌تری بیاد سراغ‌شون اما ظرف هفت روز بعدش مجموعه‌ی اتفاقات پر از اما اگر تاریخی پیش آمد و باعث شد که پای عثمانی به جنگ باز بشه این هفت روز خیلی داستان جالبی داره که کمتر ازش شنیدیم اینجا من می‌خوام یه خرده قصه‌ی این هفت روز رو بگم مخصوصا این عملیات جالب تعقیب و گریز دوتا کشتی اگر کانال رو سابسکرایب نکردید لطفا سابسکرایب کنید


audio: vBzp_DT2nsc_0023.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
اگر هم این ویدیو براتون جالبه لایکش کنید اینا تو این مقطعی که ما الان هستیم خیلی کمک‌های بزرگیه به کانال خیلی هم من ازتون ممنون می‌شم، مرسی


audio: vBzp_DT2nsc_0024.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
قصه کشتی‌ها چی بود؟ آلمان‌ها دو تا کشتی داشتن در آب‌های مدیترانه یکی رزم ناو گوبن یکی هم برسلا بریتانیا و فرانسه از این گوبن خیلی می‌ترسیدن یک تصویر فراواقعی هم از قدرتش داشتن هم از سرعتش هم از قدرت توپاش پیش‌بینی‌شون اصلا این بود که آلمان می‌خواد با این گوبن بیاد بزنه به قلب کشتی‌های جنگی فرانسه و تارومارشون کنه اما آلمان‌ها برای گوبن برنامه‌ی دیگری داشتن اصلا در صرافت حمله به نیروهای فرانسه


audio: vBzp_DT2nsc_0025.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
با این کشتی نبودن می‌خواستن این بره تنگه‌ی داردانل اونجا فشار بیاره عثمانی‌ها تنگه رو ببندن که نذارن روس‌ها ازش رد بشن فکر اینا به روسیه بود این دوتا تصویر پشت صحنه‌ای رو گوشه ذهن داشته باشین قبل از این برنامه‌هایی که شروع بشه قبل از اینکه بخواد بره تنگه رو ببنده و اینا کشتی گوبن اصلا گرفتار شده بود دیگ بخارش به مشکل خورده بود و مشغول تعمیرات بود ولی جنگ شروع شد نتونستن تعمیرات رو کامل کنن و مشکل سوخت هم داشت


audio: vBzp_DT2nsc_0026.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
رفت تو ایتالیا زغال‌سنگ بگیره ایتالیایی‌ها بهانه آوردن و اجازه ندادن و ایتالیا که سوخت نداد گوبن مجبور شد بره از کشتی‌های تجاری آلمان که همون اطراف بودن سوخت بگیره برای این کار رفت پاشنه‌ی ایتالیا رو دور بزنه رسید به تارانتو و اونجا رسید به اون یکی کشتی آلمان‌ها، برسلا بریتانیا دیدن که این کشتی‌ها اینجان خبر دادن به ناوگان‌هاشون ماموریت ناوهای بریتانیا این بود که مانع از حمله گوبن بشن به ناوهای فرانسه چون فکر اینا اینه که


audio: vBzp_DT2nsc_0027.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
گوبن می‌خواد بیاد بزنه به فرانسه گفتن ماموریت اینه که شما کمک کنید که فرانسوی‌ها از این مهلکه در برن اگر موقعیت و شرایط مناسب بود خودتون با گوبن درگیر بشین این دستور رو کی داد؟ لرد اول دریاسالاری بریتانیا کی بود؟ چرچیل منتها دستور خیلی شفاف نبود مثلا گفته بود  یا گفته بود  معلوم نبود دقیقا که اینا کی و در چه صورتی


audio: vBzp_DT2nsc_0028.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
اجازه دارن به گوبن حمله کنن این قوای برتری که می‌گه علیه‌اش عملیات نکنین، کی می‌شه؟ همین شد اصلا ریشه یکی از مشکلات بعدی مشکل دیگه ولی این بود که این کشتی گشت‌زن بریتانیا اصلا دیر رسید به تارانتو وقتی رسید گوبن و برسلا دیگه رفته بودن منتها گفتن خب ما که می‌دونیم اینا کجا می‌خوان برن اینا می‌خوان برن سر وقت کشتی‌های فرانسه کشتی‌های فرانسه کجان؟ رفتن از مستعمرات آفریقایی نیرو جمع کنن اینا می‌خوان برن اونو بزنن پس ما هم بریم دنبال‌شون کجا؟ به سمت غرب


audio: vBzp_DT2nsc_0029.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
فرانسوی‌ها هم از اونور گوش به زنگن که گوبن رو دیدن جلوش رو بگیرن غافل از اینکه گوبن اصلا سمت اونا نرفته که گوبن رفته سمت شرق که برسه به تنگه داردانل در چنین وضعیتی یهو ساعت نه و نیم صبح چهار اوت کشتی‌های بریتانیایی از کنار کشتی‌های آلمانی رد شدن از کنار این گوبن و برسلا اینجوری هم رد شدن که توپ‌ها رو نشونه گرفتن به سمت هم البته بدون هیچ شلیکی منتها برای بریتانیایی‌ها جالب شد که


audio: vBzp_DT2nsc_0030.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
گوبن داره خلاف جهت می‌ره گفتن که این چرا اینوری می‌ره؟ دور گرفتن تعقیبش کنن که از تیررس خارج نشه و هر وقتی که فرمان جنگ صادر شد بتونن بهش حمله کنن به چرچیل هم خبر دادن که آقا ما رسیدیم به اینا چیکار کنیم؟ گفت همینطور در تیررس نگه‌شون دارین تا بگم حواس‌مون هست دیگه اون موقع هنوز آلمان و بریتانیا به هم اعلان جنگ نکردن گفتیم کیه؟ 4 اوت چهارم آگوست فقط اتفاقی که افتاده اینه که آلمان با عثمانی پیمان بسته


audio: vBzp_DT2nsc_0031.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
منتها یه چیزی رو اینا به چرچیل نگفتن چرچیل هم نپرسید اونم این بود که اینا کدوم وری دارن می‌رن واسه همین چرچیل همچنان فرضش این بود که اینا دارن می‌رن به سمت غرب گوبن دید اینا افتادن دنبالش گفت گازش رو بگیریم سرعت کشتی رو ببریم بالا کشتی‌ای که تعمیراتش تموم نشده بود دیگ بخارش گیر و گور داشت سرعت رو ببریم بالا یعنی زغال سنگ‌ها رو تندتر بریزیم تو دیگ تعداد دیگ‌های بخار فعال و سالم‌شون هم کم شده بود باید به اون دیگ‌های سالمی که داشتن


audio: vBzp_DT2nsc_0032.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
بیشتر فشار می‌آوردن توی کتاب توپ‌های ماه اوت تاکمن می‌گه که یه صبح تا عصر 4 نفر مردن برای اینکه بتونن سرعت کشتی رو بالا نگه دارن هزینه‌ی بالا نگه داشتن سرعت کشتی جون چهار نفر آدم بود کشتی‌های بریتانیا هم مشکل داشتن اونا هم دیگ بخارشون سالم نبود نفرات‌شون هم کمتر از اینی بود که بتونن مرتب زغال سنگ بریزن و سرعت بالا نگه دارن واسه همین فاصله‌ی بین کشتی‌های بریتانیا و گوبن بیشتر و بیشتر و بیشتر شد


audio: vBzp_DT2nsc_0033.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
شب که شد یه مه‌ای هم اومد و دید رو محدود کرد و دیگه عملا تا فردا صبحش بریتانیایی‌ها گوبن رو گم کردن کی؟ 4 اوت فردا صبحش 5 اوت بریتانیا وارد جنگ با آلمان شد به صورت رسمی و برای همین هم اجازه‌ی شلیک رو به نیروهاش داد ولی دیگه گوبن در تیررس نبود فرمانده‌های بریتانیایی دیدن که گوبن داره می‌ره به سمت شرق اما گفتن که خب این عملیات فریبه این داره می‌ره


audio: vBzp_DT2nsc_0034.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
می‌خواد مسیر رو بعدا کج کنه به سمت شمال دور بگیره، برگرده بیاد به سمت غرب واسه همین پنج و شیش اوت اینا تمرکزشون رو گذاشتن که کمین کنن گوبن که برگشت در مسیر شمالی، در مسیر غربی اونجا بگیرنش ولی گوبن گازشو گرفته بود به سمت شرق داشت می‌رفت 8 اوت دیگه داشت می‌رسید به تنگه داردانل و می‌دونست که عثمانی اجازه ورود نمی‌ده چون هنوز این اجازه رو نگرفتن ضمن اینکه اطراف این تنگه هم مین‌گذاری شده یک پیغامی فرستادن به ازمیر


audio: vBzp_DT2nsc_0035.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
گفتن که آقا اینو برسونید به قسطنطنیه اجازه بگیرین که ما بتونیم بیایم تو تنگه یه پیغام هم فرستادن به آلمان که یا اجازه ورود بگیرین من بتونم برم تو یا اگر هم اجازه ندادن بدونین که من دارم می‌رم تو من کجا می‌تونم برم؟ دارم می‌رم توی تنگه داردانل فکر هم می‌کردن انگلیسی‌ها هنوز دنبال‌شونن کشتی‌های انگلیسی ولی کجان؟ دارن می‌رن یه طرف دیگه اصلا یه جای دیگه منتظر اینان خیلی این ماجرا رو خلاصه داریم می‌گیم تعقیب و گریز بسیار جالبیه پر از اتفاقات ریز و درشت دیگه هم هست


audio: vBzp_DT2nsc_0036.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
باید توی کتاب توپ‌های ماه اوت بخونی اصلا این کتاب جالبیش همینه تاریخ رو اینطوری داره تعریف می‌کنه ما می‌پریم ولی امیدوارم واقعا شما برین بخونین چون اونجا نمی‌پره خانم تاکمن حق مطلب رو ادا می‌کنه بگذریم، رسید به 9 اوت گوبن هنوز منتظره که بهش جواب بدن اجازه بدن که بتونه بیاد وارد تنگه بشه یک روز کامل تقریبا منتظر مونده هیئت آلمانی دارن فشار میارن از اینور به انور پاشا وزیر جنگ عثمانی که آقا راه رو باز کن یه کشتی بفرست که ما رو راهنمایی کنه


audio: vBzp_DT2nsc_0037.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
از لای این مین‌ها بتونیم رد بشیم بیایم تو اینم هی این دست اون دست می‌کنه باید مشورت بگیرم همینطوری نیست انقدر انقدر اصرار کردن آخرش اینا اجازه رو گرفتن بعد این هیئت آلمانی گفتش که اگه ما اومدیم پشت سر ما انگلیس‌ها اومدن تو می زنینشون؟ شلیک می‌کنین بهشون؟ چون اینا فکر می‌کردن انگلیس‌ها دنبال‌شونن دیگه باز طفره رفت یه خرده این انور پاشا و نگهبان دژهای تنگه‌ی داردانل هم بود می‌گفتش که باید دستور مشخص و روشن بدین ما تکلیف‌مون رو بدونیم


audio: vBzp_DT2nsc_0038.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
اینو بذاریم بیاد تو یا نذاریم؟ اینکه اومد انگلیس‌ها رو بزنیم یا نزنیم؟ گفتش آخرش که بله می‌تونین انگلیس‌ها هم اگه اومدن می‌تونین شلیک کنین ساعت 9 شب 10 اوت یک کشتی فرستادن به سمت گوبن بالاش هم یه پرچم بود که دنبالم بیا دنبالم بیا به تنگه‌ی داردانل گوبن هم آروم، بدون جنگ و درگیری وارد تنگه شد ترک‌ها هنوز داشتن سعی می‌کردن بگن ما بی‌طرفیم برا همین صدا کردن آلمان‌ها رو


audio: vBzp_DT2nsc_0039.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
گفتن آقا نمایشی هم که شده شما از کشتی پیاده شین ما سوار شیم که این کشتی آلمان نباشه که اومده، کشتی ما باشه آلمان‌ها زیر بار نمی‌رفتن تا اینکه سفیر آلمان یک ایده‌ی بکری زد گفت ببین ما اصلا این کشتی رو به شما فروختیم این کشتی رو ما فروختیم به شما ورود این کشتی به تنگه واسه اینه که می‌خوایم طبق قرارداد تحویلش بدیم همه خوشحال شدن گفتن چه فکر بکری یک تسویه حساب اساسی هم با انگلیس‌هاست سر اون کشتی که به ما تحویل نداد اسم کشتی رو عوض کردن


audio: vBzp_DT2nsc_0040.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
گوبن شد  برسلا هم اسمش شد  یاووز یعنی قدرتمند به ترکی سلطان سلیم قدرتمند منظور هم سلطان سلیم اول بود قاعدتا دیگه که خیلی قدرتمند بود پرچم ترکیه رفت بالای کشتی و ولی خدمه‌ی کشتی پیاده نشدن ترک‌ها هم سوار نشدن آلمان‌ها فقط ازین فینه‌ها گذاشتن سرشون و مردمان عثمانی هم فکر کردن دیگه معجزه شد به جای اون دو تا کشتی که پولش رو با اشک چشم جمع کرده بودیم و


audio: vBzp_DT2nsc_0041.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
بریتانیا خیانت کرد و بهمون نداد آلمان‌ها این دوتا رو دادن مهر آلمان‌ها افتاد به دل ترک‌ها روس‌ها وقتی دیدن گوبن اومده تو تنگه ترسیدن گفتن که آقا ما اون ادعایی رو که سر تنگه‌ی داردانل داشتیم ما اونو پس می‌گیریم هیچ ادعایی هم دیگه نداریم حتی اگه تو این جنگ پیروز هم بشیم نه کاری با قسطنطنیه داریم نه با داردانل فرانسه هم داشت بال بال می‌زد که ترکیه تو این بی‌طرفی بمونه نپره تو بغل آلمان‌ها ولی بریتانیا حاضر نبود


audio: vBzp_DT2nsc_0042.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
هزینه کنه که عثمانی رو بی‌طرف نگه داره سه ماهی این وضعیت طول کشید روسیه و فرانسه چونه می‌زنن که عثمانی رو بی‌طرف نگه دارن آلمان‌ها فشار میارن که یک اقدامی بکنه عثمانی نشون بده که اومده تو جنگ و توی خود دولت عثمانی چه خبره؟ جناح‌های داخلی دارن با هم بحث می‌کنن که چیکار کنیم در این احوالات 28 اکتبر از آگوست شد اکتبر گوبن و برسلا سابق


audio: vBzp_DT2nsc_0043.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
یعنی همین یاووز و میدیلی جدید آمدن وارد دریای سیاه شدن و حمله کردن به کشتی‌های فرانسه و روسیه در حالی که پرچم‌شون پرچم چیه؟ پرچم ترکیه‌ست دولت مردان عثمانی مات و مبهوت موندن که چی شد؟ شوخی شوخی ما رفتیم تو جنگ این کشتی دست ما نیست، دست آلمان‌هاست کشتی آلمانی هم هست ولی پرچم ترکیه‌ست اینو از چشم عثمانی می‌بینن براشون اعلام جنگه و همینم شد، چهار نوامبر روسیه فرانسه و بریتانیا هم پنج نوامبر


audio: vBzp_DT2nsc_0044.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
به ترکیه اعلام جنگ کردن و عملا اینطوری عثمانی پاش به جنگ جهانی اول باز شد و دیگه فجایع و اتفاق‌های پرهزینه‌ی بعدی یکی پشت دیگری پیش آمد که یه نمونه‌اش نبرد پر خون و خونریزی گالیپولی بود که خودش ماجراهای مفصلی داره نزدیک همین تنگه‌ی داردانل این داستان این بود که چی شد که اصلا ترکیه یا امپراتوری عثمانی علی‌رغم میل اولیه‌اش وارد جنگ جهانی اول شد


audio: vBzp_DT2nsc_0045.opus
source: youtube
source_id: vBzp_DT2nsc
invalidation: VALID
text:
وارد شدنی که البته پایان ناخوشی هم داشت پایان این جنگ شد پایان داستان امپراتوری طولانی و وسیع و روزگاری بسیار قدرتمند عثمانی و ما البته درباره‌ی ترکیه و عثمانی جاهای دیگه هم صحبت کردیم و بعدا هم صحبت می‌کنیم من جابه‌جا هی گفتم ترکیه، عثمانی منظور همون امپراتوری عثمانیه می‌گم ترکیه که یادمون باشه که داریم درباره‌ی این صحبت می‌کنیم کسایی که آشنایی رو هم ندارن گیج نشن من علی بندری این کانال یوتیوب بی‌پلاس


audio: rTAwpV130Zc_0001.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
امپراتوری صفویان سال 1736 سقوط کرد یکی از بزرگ‌ترین و موثرترین و قوی‌ترین حکومت‌های ایران بعد از اسلام بود 235 سال بر ایران حکومت کردن با حمله افغان‌ها نهایتا بساط‌شون جمع شد مقایسه‌اش می‌کنن بعضی‌ها با حمله اعراب به ایران یا یورش مغولان من علی بندری هستم فکر کردم خوبه که توی یک ویدیویی خیلی کوتاه قصه‌ی پایان صفویان رو هم بگیم شما هم اگر دوست دارید ما بتونیم


audio: rTAwpV130Zc_0002.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
این برنامه رو، این کار رو ادامه بدیم لطفا لایک، سابسکرایب و زنگوله فراموش‌تون نشه اینا و معرفی کردن به دیگران بهترین کاریه که می‌تونید بکنید ما هم خیلی ازتون ممنون می‌شیم


audio: rTAwpV130Zc_0003.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
یک کشیش مسیحی بود در اصفهان به نام آقای  ایشون اون موقعی که افغان‌ها زدن به اصفهان چندین سال بود داشت در اصفهان زندگی می‌کرد آدم سرشناسی هم بود صفویان هم حکومت قدرتمندی بودن ضمن اینکه چون با عثمانی می‌جنگیدن و به دلایلی که تا حالا قبلا تو ویدیوهای دیگه هم گفتیم اینا متحد اروپایی‌ها بودن با عثمانی می‌جنگیدن، هم صفویان، هم اروپایی‌ها دشمن مشترک و این چیزا این انقلاب ایران اون موقع بهش می‌گفتن انقلاب ایران


audio: rTAwpV130Zc_0004.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
این شورش افغان‌ها که باعث سرنگونی حکومت قدرتمند صفویان شد برای اروپایی‌ها هم خیلی مهم بود این آقا هم در ایران شناس بود یعنی در اصفهان شناس بود و هم ازینایی بود که وصل بود هم قبل از انقلاب وصل بود هم بعد از انقلاب وصل بود راه داشت به دربار و هم به دربار شاه سلطان حسین صفوی، آخرین پادشاه صفوی هم بعدا به خلوت سرکرده‌ی شورشیان یعنی محمود افغان این آقا، این کشیش مسیحی آمد یه گزارشی نوشت که هم حمله رو گزارش می‌کنه


audio: rTAwpV130Zc_0005.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
هم ریشه‌های این یورش رو می‌گه تحلیل خودش رو، گزارشش رو از اوضاع و احوال ایران عصر سلطان حسین صفوی می‌گه و نکته‌ی بسیار مهمش اینطوری که آقای سید جواد طباطبایی می‌گه اینه که این فقط یک گزارش نیست بلکه تحلیل هم داره از انحطاط صفویان می‌گه گزارش‌هایی که ایرانی‌های اون موقع می‌نوشتن همه‌اش این بود که آره صفویه سقوط کرد چون که مثلا امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر و فراموش کردن ولی این بابا با اینکه خودش کشیش بود


audio: rTAwpV130Zc_0006.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
ولی حرف‌هایی که می‌زد اینطوری بود که با مثلا اندیشه‌ی تاریخی جدید تحلیل می‌کرد ماجرا رو تحلیلش هم این بود که می‌گفت در این حکومت همه چی دور شاه می‌چرخه برای همین اگر می‌خوای تحلیل کنی شرایط رو باید اول شاه رو نگاه کنی، ببینی شاه کیه؟ شاه کیه؟ شاه آخر صفوی، شاه سلطان حسین آدمی بود خیلی مهربان و سست عنصر می‌گه این بابا چنان تعطیل بود که اصلا عجیبه که چرا بقیه شورش نمی‌کردن تا قبل از شاه شدن این همش توی حرمسرا بود


audio: rTAwpV130Zc_0007.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
و اهل افراط و تفریط اول که آمد گفت آقا شراب تعطیل بشکنید این خم‌های شراب رو فلان بعد درباری‌ها دیدن بابا نمی‌شه


audio: rTAwpV130Zc_0009.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
به قول آقای طباطبایی گفتن که نه آقا، عمه محبوب شاه این مریض شده دکترا گفتن الا بلا تو باید شراب بخوری نخوری می‌میری اینم آوردن و گفتن بفرما شراب گفت نه تا پادشاه نخوره من لب نمی‌زنم خلاصه اینو مجبور کردن، شاه هم یه لبی تر کرد و همین لب تر کردن همان و گرفتار شراب شدن همان اصلا می‌گن بزرگوار دائم‌الخمر شد بعدش شما اراده‌ی پادشاه مملکت رو ببین بعدم می‌گن همش یا حرمسرا بود یا وقتی که می‌اومد بیرون تصمیماتش یه طوری بود که


audio: rTAwpV130Zc_0010.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
واقعا می‌گفتن همون تو شما می‌موندی ضررش برای کشور کمتر بود آدم خوش قلبی بود، آدم مهربونی بود و توی چنین نظام‌هایی آدم خوش قلب مهربون بدتر از آدم بده چون نفعش، مهربونیش نفعش به بدکاران می‌رسه همه هم می‌دونن این اینطوریه خب کاری به کارشون نداره د بتاز، یعنی چی؟ یعنی اخلاق و صفاتی داشت که واسه آدم عادی خوب بود ولی واسه‌ی شاه خیلی بد بود بعدم جدا بود دیگه ایشون اصلا از امورات مملکت و اینا جدا بود هر کی کاری می‌خواست می‌کرد


audio: rTAwpV130Zc_0011.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
از خواجه‌سرایان و درباریان فاسد و پول بده مقام بخر و فساد اداری و رشوه و اینا در کنار اوضاع اقتصادی خراب اوضاع اقتصادی خراب تو کشوری که در زمان شاه عباس وضع خوبی داشت یا به قول این کتاب  که من دارم با کمک اون این ویدیو رو درست می‌کنم وضع خیلی خوبی داشت می‌گه یکی از قدرت‌های اقتصادی جهان اون روز بود اما در زمان شاه سلطان حسین گرونی شد، کمبود شد، ارزش پول هم اومد پایین


audio: rTAwpV130Zc_0012.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
می‌گه حاکم هر ایالتی واسه خودش می‌تونست سکه ضرب کنه بعد اینکه می‌مرد یا برکنار می‌شد خب ارزش سکه از بین می‌رفت، می‌اومد پایین شما تصور کن چه خرتوخری می‌شه دیگه شب می‌خوابی صبح بیدار می‌شی حاکم رفته ارزش سکه‌ات هم مثلا نصف شده بعد این وسط در افغانستان هم اتفاقاتی در جریان بود که البته اونم باز خیلی‌هاش برمی‌گرده به حواس‌پرتی و بی‌کفایتی دربار اصفهان اصفهان پایتخت ایرانه دیگه یک نامی بود در افغانستان باهوش، جاه‌طلب


audio: rTAwpV130Zc_0013.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
این مخالف حکومت بود اونجا تبعیدش کردن به اصفهان که مثلا دور باشه، فتنه نکنه منتها این آمد اینجا در دربار ضعیف اصفهان نفوذ کرد جایگاه پیدا کرد بعد هم پا شد رفت مکه از علمای مکه فتوا گرفت علیه شیعیان ایران که آره هرکس مثلا یک مسیحی محارب بکشه یک ثواب می‌بره ایرانی اگه بکشه مثلا 70 ثواب می‌بره این فتوا رو گرفت، برداشت برد افغانستان والی اونجا گرگین خانی بود، ترتیب اون رو داد و


audio: rTAwpV130Zc_0014.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
بعد شروع کرد زمینه‌سازی برای جنگ با پایتخت جنگ با اصفهان آدمی که قبلا خودش از اصفهان آمده بود میرویس تبعیدی بود به اصفهان کار عجیبی هم بود که مثلا اینو تبعیدش کردن در حکومت‌های دیگر حتی در شاهان قبلی صفوی همین کتاب می‌گه جواب همچین آدمی این بود که سرش رو می‌بریدن در حکومت عثمانی همون موقع می‌گفتن آقا یه کسی فتنه کرده، تبعیدش کن چیه؟ سرش رو بذار تو سینی بیار اینا ولی نه، تبعیدش کن ما اینجا کنار خودمون نگه‌اش می‌داریم که همون کنار خود نگه داشتن و


audio: rTAwpV130Zc_0015.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
فتنه شدنش همان، خلاصه این آقا شروع کرد زمینه‌سازی کردن واسه‌ی جنگ با صفویان اول ایرانی‌ها حمله کردن اونجا قندهار رو محاصره کردن، راه به جایی نبردن بی‌غذا موندن، همه آذوقه‌ها رو از روستاها جمع کرده بود آورده بود تو شهر و اینا هم بعد مدتی برگشتن حالا تو سپاه ایران هم با گرجی‌ها اختلافه دردسر زیاده، ما اونا رو توش نمی‌ریم ولی موفق نشدن ایرانیا این سرکشی افغان‌ها رو اونجا سرکوب کنن قندهار از ایران جدا شد


audio: rTAwpV130Zc_0016.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
جدا شد و این میرویس اونجا حکومت کرد هفت سالی و بعد مرد و بعد هم که مرد وصیت کرد که آقا این ایرانی‌ها اگه خواستن به شما حمله کنن هر طور شده باهاشون صلح کنین ولی اگه دیدین اینا جرات حمله ندارن شما بکوبین، شما بزنین این شد که ایشون که از دنیا رفت جانشینش یه کسی شد که علم شورش رو بلند کرد دید ایرانی‌ها حمله نمی‌کنن گفت علم شورش رو بلند می‌کنیم اول هم مناطق هزاره‌نشین رو که شیعه بودن گرفت


audio: rTAwpV130Zc_0017.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
بعد تا صفویان بیان و لشکری جمع کنن و کی فرمانده بشه حالا و اینا اینا شروع کردن به پیشروی پیشروی می‌کردن مردم هم در قلمرو صفویان مخصوصا اونایی که شیعه نبودن الان دیگه خیلی ناراضی بودن زمان شاه عباس اینطوری نبود فرهنگ مدارا بود و اینا به اینا هم فشاری نمی‌آمد الان ولی نه، اقلیت‌ها تحت فشار بودن واسه همین مثلا زرتشتی‌های کرمان می‌گن خیلی استقبال کردن از محمود افغان استقبال کردن و اومدن حتی کمکش کردن و


audio: rTAwpV130Zc_0018.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
یه بار اینا حمله کردن، منتها موفق نشدن یه لطفعلی‌خانی بود و جنگید و اینا برگشتن یه دفعه دیگه شروع کردن حمله کردن دفعه بعد که محمود افغان حمله کرد دیگه نه پولی مونده بود برای سپاه نه کسی می‌اومد فرمانده بشه کروسینسکی می‌گه که نه در شاه حسی بود نه در بزرگان غیرتی بود نه در مردم اعتمادی بود و نه در وزیران تدبیری اینطوری شد که سپاه محمود افغان یه گروهی کمابیش شبیه تاتارها


audio: rTAwpV130Zc_0019.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
اصلا عادت دارن به راهزنی و یورش یه سری مغول و اینا هم بهشون پیوستن که بریم غنایم بزنیم از شهر ثروتمند اصفهان و اینا از عقب‌مونده‌ترین اقوام ایرانی بودن به تعبیر کروسینسکی غذاشون فقط گندم برشته بود صابون می‌گه ندیده بودن وقتی رسیدن اصفهان خیال کردن اینا قنده ورداشته بودن می‌خوردن اینارو نبرد ولی نبرد خیلی عجیبی بود جنگ سپاه محمود افغان با این لشکر صفویان یه جاهاییش می‌گه در پایان نبرد گلون‌آباد


audio: rTAwpV130Zc_0020.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
که مهم‌ترین نبردشون هم بود نهایتا همون هم باعث سقوط اصفهان شد پایان این نبرد می‌گه هر دو تا می‌خواستن فرار کنن اسم محمود افغان می‌گه تو اون موقع دیگه اصفهانیا رو می‌ترسوند ولی از اونور خودش رفته بود تو چادر که نکنه ما پیروز بشیم واقعا ما اومدیم یه چیزی جمع کنیم ببریم ولی نکنه اینا بکشن عقب، ما مجبور شیم بریم تو می‌گه عراده‌های توپ چند روز مونده بود وسط میدون ایرانی‌ها عقب‌نشینی کرده بودن افغان‌ها هم می‌خواستن برگردن


audio: rTAwpV130Zc_0021.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
جنگی بود که نه اون می‌خواست بجنگه و پیروز بشه نه این می‌خواست بجنگه و پیروز بشه جفت‌شون مونده بودن غافلگیر شده بودن افغان‌ها واقعا بعد توی یه همچین شرایطی می‌گه شاه سلطان حسین به محمود گفت آقا خسته نباشی لشکر کشیدی، اومدی، ما رو زدی اینا حالا بیا برگرد قندهار ما هم حکومت اونجا رو بهت می‌دیم ولی اعتدال و میانه‌روی پیشه کن شما کار بد نکن و اینا به خاطر این زحمتی هم که کشیدی و خرج راه و سپاه و اینها کردی ما پول هم بهت می‌دیم


audio: rTAwpV130Zc_0022.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
بعد کتاب می‌گه افغان‌ها خودشون می‌خواستن برگردن ولی وقتی دیدن که اینا دارن پول بهشون می‌دن که برن گفتن آقا یه خرده وایستیم شاید یه خیریتی توش بود شاید یه چیزی بود، بالاخره کسی چه می‌دونه این شد که موندن موندن و حمله کردن و اول جلفا رو گرفتن جلفا رو باز بعضیا می‌گن عملا حکومت مرکزی داد بگیرن طلا و جواهر توش خیلی زیاد بود منتها جلفا رو گرفتن بعد حمله کردن به اصفهان عید نوروز حمله کردن به اصفهان کلی کش‌وقوس و رفت‌وبرگشت و اینا


audio: rTAwpV130Zc_0023.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
دیگه ما از روش می‌پریم اینا اصفهان رو محاصره کردن توی همین محاصره قصه‌ها هست استخاره می‌کرد شاه سلطان حسین که کی سپاه بره بیرون؟ ساعت نمی‌دونم نحسه، سعد نیست، الان چیز نکنین بعد شهر در محاصره است، قیمت‌ها رفت بالا تا اردیبهشت کتاب سقوط اصفهان می‌گه که قیمت‌ها همچنان اوکی بود از خرداد گرون شد، تابستون قحطی شد مردم افتادن به خوردن شتر و قاطر و


audio: rTAwpV130Zc_0024.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
اسب و الاغ و بعد دیگه گوشتی نمونده بود بخورن شهریور و مهر دیگه می‌گه که مردم اصفهان انقدر سگ و گربه خورده بودن که دیگه سگ و گربه‌ای در شهر نموند کروسینسکی می‌گه که من یه خانومی رو دیدم گربه رو گرفته بود با دست خفه کنه از اونور گربه چنگ می‌زد از اینور این می‌گفت تلاش بی‌خودی نکن من تو رو بالاخره می‌خورمت اینقدر اوضاع بد بود، گندم نایاب شده بود پوست درخت رو می‌خوردن چرم کفش‌های کهنه رو می‌گه می‌جوشوندن می‌خوردن


audio: rTAwpV130Zc_0025.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
و نهایتا هم انقدر آدم مرد و کوچه‌ها پر از اجساد شد که مردم گرسنه افتادن به خوردن گوشت انسان وقتی افغان‌ها حمله کردن اصفهان یک میلیون جمعیت داشت در جنگ، در نبرد بیست هزار نفر کشته شدن اما غم‌انگیز اینه وقتی که اصفهان سقوط کرد جمعیتش کمتر از صد هزار نفر بود محاصره‌ی اصفهان انقدر ادامه پیدا کرد اینقدر دیگه شیره‌ی جان این شهر کشیده شد


audio: rTAwpV130Zc_0026.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
علاقه‌ی شاه سلطان حسین به پایین اومدن از تخت از علاقه محمود به شاه شدن بیشتر بود دیگه روز آخر مهرماه می‌گن شاه سلطان حسین صفوی لباس سیاه پوشید افتاد تو کوچه‌ها به نوحه و ناله و زاری و طلب بخشش و فرداش هم راه افتاد بره خودش رو تسلیم کنه به محمود حتی می‌گن اسب نداشت جلوی چشمای مبهوت و ناامید مردم شاه سلطان حسین صفوی با اسب عاریه‌ای افغان‌ها راهی کاخ فرح‌آباد شد رفت اونجا و محمود تا آمد


audio: rTAwpV130Zc_0027.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
می‌گه گرفت بغلش کرد محمود رو خودش تاج شاهی رو از دست خودش برداشت گذاشت رو سر سرکرده‌ی سپاه شورشیان افغان به بقیه هم گفت شاه ایران از این به بعد ایشونه و اینطور شد که محمود افغان شد شاه ایران و آمد اصفهان و رفت به کاخ و اول هم داد هر کسی رو که به شاه قبلی خیانت کرده بود و برای محمود، برای خودش جاسوسی کرده بود همه‌ی اونا رو داد کشتن گفت شماها اعتماد نمی‌شه بهشون کرد وقتی با شاه‌تون اینکارو کردید دیگه با ما معلوم نیست چه می‌کنین


audio: rTAwpV130Zc_0028.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
بعد ولی گرفتن اصفهان یه چیز بود اداره‌اش چیز دیگری بود نه در توان افغان‌ها بود نه حتی عده‌اش رو داشتن یه مدت همینطوری ادامه دادن به کشتار مردم اصفهان مهمونی می‌گرفت بزرگان رو دعوت می‌کرد غذا که می آوردن می‌ریختن با شمشیر سرشون، می‌کشتنشون مردم رو می‌آوردن بیرون شهر بعد ولشون می‌دادن تو بیابون مثل حیوون که شکار می‌کنن می‌ذاشتن دنبالشون وسط صحرا تیراندازی می‌کردن می‌کشتنشون کلی آدم اینطوری کشتن


audio: rTAwpV130Zc_0029.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
و جمعیت اصفهان رو یه مقدار کم کردن از اون طرف هم کلی آدم از افغانستان راهی کردن به این سمت از قندهار با شتر کلی آدم آوردن اینجا از جمله مادر خود محمود ولی کلا شرایط خیلی عجیبی بود اینا بر اصفهان پایتخت مسلط بودن ولی مثلا بر نواحی بین قندهار و اصفهان نه تسلطی نداشتن، اصلا آدمی نداشتن که بخوان مسلط بشن اینطوری شد که کم‌کم خود افغان‌ها انگار در شهر اصفهان محاصره شدن بعد برای یه مدتی درگیری بود


audio: rTAwpV130Zc_0030.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
جاهای مختلف قلمرو صفویان درگیری‌ها ادامه داشت که دیگه حالا شرح اینها رو باید جای دیگری گفت این روایت خیلی خیلی خلاصه‌ای بود از کتاب بسیار ارزشمند سقوط اصفهان که خودش در واقع بازنویسی دکتر جواد طباطباییه از کتاب  آخر این ویدیو به نظرم خوبه که همون پایان کتاب سقوط اصفهان باشه می‌گه هرگز تسخیر کشوری بزرگ


audio: rTAwpV130Zc_0031.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
به بهایی ارزان‌تر از این انجام نشد می‌گه کسانی که این کار رو کردن اصلا به هیچ وجه تصور نمی‌کردن بتونن از عهده همچین کاری بر بیان ولی بر اومدن من علی بندری این کانال یوتیوب بی‌پلاس کتاب فوق‌العاده ارزشمند و بسیار کوتاه سقوط اصفهان رو پیشنهاد می‌کنم بخونین 100 صفحه کتابه ولی دنیایی حرف درباره‌ی یکی از تلخ‌ترین مقطع‌های تاریخ ایران توشه یک امپراتوری قدرتمند و اثرگذار با یه وضع اسفناکی از بین می‌ره


audio: rTAwpV130Zc_0032.opus
source: youtube
source_id: rTAwpV130Zc
invalidation: VALID
text:
در ظاهر به دست شورشیان افغان ولی در عمل همینطور که اینجا دیدیم در نتیجه‌ی بی‌تدبیری و فساد داخلی خودش دم شما گرم سابسکرایب، زنگوله، لایک ما زود برمی‌گردیم


audio: rvWadpx3yBA_0001.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
این صحنه رو بیشتر آدمای دنیا دیدن نه اینکه حالا همه اصلش رو دیده باشن ولی یه جوری بازنماییش رو دیدن این یه گوشه‌ایه از یکی از معروف‌ترین نقاشی‌های تاریخ کار میکل‌آنژ هنرمند بزرگ قرون وسطی می‌خوایم بریم یه خرده این نقاشیه‌ایه رو که این یه تیکشه خوب و از نزدیک ببینیم بعد چون که اینجا بی‌پلاسه فقط نمی‌خوایم اون رو ببینیم می‌خوایم ببینیم اون موقعی که در روم این رو می‌کشیدن


audio: rvWadpx3yBA_0002.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
زوم‌اوت کنیم بیایم بیرون ببینیم تو ایران چی می‌کشیدن همون کاری که می‌کنیم وقتی قرن 16 ایران رو می‌بینیم می‌ریم اون موقع می‌بینیم بقیه دنیا چه خبر بود وقتی انقلاب آمریکا رو می‌بینیم می‌آیم می‌بینیم اون موقع ایران چه خبر بود می‌خوایم این کار رو حالا رو دو تا اثر هنری بکنیم که کم‌وبیش همزمان هم‌عصر هم تولید شدن نقاشی‌های سقف نمازخانه سیستین


audio: rvWadpx3yBA_0004.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
و نقاشی‌های شاهنامه تهماسبی اینا یکی‌شون رو توی واتیکان کشیدن به سفارش کلیسای قدرتمند واتیکان به دست یکی از برجسته‌ترین هنرمندهای تاریخ میکل‌آنژ دیگریش رو در تبریز کشیدن و به سفارش دربار صفوی یکیش صحنه‌هایی از کتاب مقدس رو داره نشون می‌ده یکی دیگرش صحنه‌هایی از شاهنامه رو یکیش داستاناش برای ما خیلی آشناتره یکیش کمتر آشناست یا شاید غریبه باشه


audio: rvWadpx3yBA_0005.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
یا این شکلیش برامون غریبه باشه یکیش رو کلی آدم تو این 500 سالی که از کشیده شدنش گذشته دیدن اصلا جای دیدنیه کنار موزه‌ست اون یکی شاید همه کسایی که در طول تاریخ دیدنش تو این 500 سال گذشته به اندازه بازدیدکننده‌های یه سال اولی هم نشه بریم این دوتا رو ببینیم هم از دیدن هنر لذت ببریم هم اینکه یه مقدار کنجکاوی کنیم ببینیم که با دیدن اینا حالا به چه چیزایی می‌شه فکر کرد؟


audio: rvWadpx3yBA_0006.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
چه پرسش‌هایی می‌شه داشت؟ چی می‌شه فهمید از اون دنیا و این دنیا؟ برگردیم همون تصویر اول این دو تا دست‌ها یکی از معروف‌ترین صحنه‌های نقاشی شده تاریخ نقاشی میکل‌آنژه پس جایگاهش در تاریخ هنر معلومه داره صحنه‌هایی از آفرینش رو نشون می‌ده اونم رو سقف مهم‌ترین کلیسای کاتولیک دنیا در واتیکان پس اهمیت مذهبی هم داره


audio: rvWadpx3yBA_0009.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
همین تیکه‌ش رو که یک مرد ریش‌داری نماینده شمایل خدای کتاب مقدسی غوطه‌ور در هوا دستش رو دراز کرده نوک انگشتش داره می‌رسه به نوک انگشت یک مردی لخت


audio: rvWadpx3yBA_0010.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
که اولین انسانه در ادیان ابراهیمی آدم ابوالبشر این لحظه خلقته به روایت میکل‌آنژ از روایت کلیسای واتیکان رومی تصویری که میکل‌آنژ کشید بعدا در دوره مدرن خیلی‌ها شروع کردن باهاش کار کردن تکرار کردن بامزه بازی درآوردن خاطره ازش درست شد از ماریو تا ای‌تی همه یه چیزایی براش درست کردن


audio: rvWadpx3yBA_0011.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
بعدا هم دیگه اصلا که خلاقیت همه ترکید در عصر دیجیتال تامبلر و ردیت و هرجایی که آدما خلاقیت تصویری نشون می‌دن هرازگاهی یه چیزی با این یه میمی درست می‌شه یک چیز جدیدی می‌آد بالا و در نتیجه اینطوریه که حتی اونایی هم که تا واتیکان نرفتن و نمی‌رن که ببیننش حتی هنر نمی‌بینن نقاشی نمی‌بینن صحنه براشون آشناست واسه همین هم می‌ارزه حالا ببینیم که کی کشیده؟ چطوری کشیده؟ اصلا اینو کی پولش رو داده؟


audio: rvWadpx3yBA_0012.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
چه شباهت‌هایی داره با اون نقاشی‌های دیگه‌ای که این سمت دنیا گفتیم در شاهنامه تهماسبی هست؟ اینا رو کی کشیده؟ واسه چی کشیده؟ کی پولش رو داده؟ واسه چی پولش رو داده؟ چه قصه‌هایی دارن می‌گن؟ قصه‌های شبیه همشون رو ببینیم هر کدوم چطوری کشیدن چه المان‌هایی حداقل ازش کشیدن بریم نقاشی‌ها رو ببینیم از چشم خیلی کنجکاوانه آماتور غیر این کاره ولی برای من این کار کار خیلی مهمیه دوست دارم ذائقه هنری خودم رو یه خرده تربیت بکنم


audio: rvWadpx3yBA_0013.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
کاری که آدم هر چی زودتر در زندگیش بکنه سال‌های بیشتری می‌تونه لذت بیشتری ببره از هنر ولی خب هیچ‌وقت دیر نیست فکر می‌کنم و می‌دونم هم که چیزیه که آدم اگه بخواد باید بسازتش


audio: rvWadpx3yBA_0014.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
و دفعه‌های اول سخته اگه آدم عادت نداشته باشه به نقاشی دیدن به کار هنری دیدن اصلا اولین برخوردها باهاش جذاب نیست نمی‌گیره طول می‌کشه که آدم ذائقه‌ش تربیت بشه بعد حالا ذائقه تربیت بشه باید موانع روانی رو هم بعضی وقتا بتونه بذاره کنار که بتونه لذت ببره چون ما بعضی وقتا موانع روانی هم داریم که نمی‌ذارن لذت ببریم اونا رو هم باید سعی کنیم بذاریم کنار بعد بیام نقاشیه رو ببینم یه همچین چیزی رو می‌خوام تمرین بکنم سراغ دو تا چیزی هم داریم می‌ریم که


audio: rvWadpx3yBA_0015.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
جزو قله‌های نقاشی دنیا هستن پس اینطوری‌ام من که خب اگر دل به کار بدم می‌تونم یه لذت خوبی ببرم اینجا و متخصص هم نیستم من آدم کنجکاوم هم تاریخ متخصص داره تاریخ هنر متخصص داره هر کدوم از این دو آرتیست‌ها، دوره‌ها اینا هر کدوم آدمایی هستن که زندگی‌شون رو زندگی حرفه‌ای‌شون رو صرف شناختن هرکدوم از اینا می‌کنن


audio: rvWadpx3yBA_0016.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
ما اون نیستیم ما فقط تماشاگران بستانیم و کنجکاوان خستان یعنی کنجکاو خسته‌ایم یه چیزی پیدا کردیم دوست داشتیم دوست داریم یه خرده بیشتر ازش سر دربیاریم و حالا مثلا من اون چیزی رو که خوندم برای شما می‌خوام بیام تعریف کنم از این دو تا اثر هنری از این دو تا مجموعه کار یکی نقاشی‌های سقف کلیسا یا نمازخانه سیستین


audio: rvWadpx3yBA_0018.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
یکی هم گفتیم نقاشی‌های کتاب شاهنامه تهماسبی دو تا مجموعه نقاشی یکی رو سقف یه ساختمونه سقف یه سالنی در واقع یکی تو یه کتابی یکی در تبریز در ایران صفوی به سفارش شاه صفوی دیگری در واتیکان به سفارش شاه پاپ پاپ پادشاه ایالت‌های پاپی هم بود مقام بالای مذهبی و دینی هم بود


audio: rvWadpx3yBA_0019.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
یعنی در هر دو مورد پول کار رو قدرتمندترین آدم اونجا داره می‌ده اون آدمه که داره سفارش می‌ده پروژه مهمیه هر دوی اینا پروژه‌های مهمیه اون موقع براشون مهم بوده الان هم بعد از 500 سال جایگاه هر دوی اینا خیلی بالاست این نقاشی‌های میکل‌آنژ از مهم‌ترین کارهای رنسانسه


audio: rvWadpx3yBA_0021.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
بعد از مونالیزا که اونم مال همین دورانه این نقاشی‌ها به خصوص نقاشی صحنه آفرینش شاید اصلا معروف‌ترین نقاشی تاریخ باشه در جهان مسیحی کاتولیک احتمالا نقاشی اوله اصلا


audio: rvWadpx3yBA_0022.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
از موثرترین تصویرهاست روی نسل‌های بعدی الهام‌بخش هنرمندها بوده از همون موقعی که میکل‌آنژ داشته می‌کشیده رافائل یواشکی می‌رفته می‌دیده الهام می‌گرفته ازش تا همین امروز هم دارن الهام می‌گیرن آرتیست‌ها باهاش کار می‌کنن یه همچین جایگاهی داره


audio: rvWadpx3yBA_0025.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
هم اصلا مقیاس عظیم پروژه کیفیت کاغذش، خوش‌نویسی‌ها قطع بزرگش، صحافیش، جلد نفیسش که اینا همچنان هست موجوده و صد البته برای نقاشی‌هاش نقاشی‌هاش مال دوره‌ایه که سبکش می‌گن تلاقی سبک ترکمنیه که در شیراز و تبریز رایج بوده و سبک تیموری که از هرات می‌آد در هرات رایج بوده


audio: rvWadpx3yBA_0026.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
که جالب هم هست دیگه چون خود صفویه هم یه همچین حالی داره دیگه ایرانی از شرق رو با ایرانی از غرب داره با هم یکی می‌کنه سبک هرات تاکیدش زیاده تو نقاشی انگار روی هندسه و کمپوزیسیون کار و اینا


audio: rvWadpx3yBA_0030.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
ابرهایی که مثل مارن این رنگ‌های زنده و روشن و اینا اینا می‌گن که نشونه‌های سبک تبریزه برای همین می‌گن نقاشی‌هاش یه همچین ترکیبی توش دیده می‌شه اون سقفه کجاست؟ گفتیم سقف نمازخانه سیستین نمازخانه می‌گن یا کلیسا می‌گن پرستشگاه می‌گن


audio: rvWadpx3yBA_0033.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
برای همین هم اسمش سیستین چپله یه چیزی فقط بگم این داستانی که امروز می‌خوایم بگیم این قصه نقاشی‌ها خیلی جاهاش وصل می‌شه به آدمای جالب و قصه‌های خیلی جالب و جزئیات دیگه ولی نمی‌شه توی همه‌ش رفت واسه بعضیا خیلی جالبه البته بعضیا خیلی دوست دارن هر چیزی رو که می‌گیم مثلا انگار یه هایپرلینک بکنیم به یه قصه دیگه‌ای و می‌شه این کار رو کرد تو این قصه ولی واسه خیلی‌ها هم گیج‌کننده می‌شه ویدیو


audio: rvWadpx3yBA_0034.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
من خیلی از این موضوع‌های جانبی رو نمی‌گم یه چیزایی یه کلیدواژه‌هایی یه عکس‌هایی یا حتی سعی می‌کنیم قصه‌ش رو توی تصاویر ویدیو بهشون اشاره بکنیم اسم‌شون رو بگیم سرنخی بدیم واسه کنجکاوی بیشتر و اینا اگه می‌خواین همه اینا رو بگیرین دیگه حتما واقعا باید ویدیوئه رو ببینین دیگه اگه فقط مثلا گوش بدین و اینا اینا رو قطعا نمی‌گیرین و حالا خود نقاشی‌ها رو هم که نمی‌تونین ببینین


audio: rvWadpx3yBA_0035.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
مثلا همین پاپی که الان گفتم که اسمش رو این سالنه من در همین حد می‌گم دیگه دیگه نمی‌گم که این بزرگوار خودش هم آدم جالبیه نمی‌گم حالا از اینجا به بعد ویدیو منظورمه نمی‌گم که مثلا این نقش داره در شروع کردن مجدد تفتیش عقاید اسپانیایی


audio: rvWadpx3yBA_0038.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
آدمی که خودش خیلی پشتیبان هنر بوده آدمی که هنرمندها رو آوردن به رم رنسانس رو آوردن به صحنه هنری رم یه سری پاپ‌ها هستن تو اون دوره اینا می‌خوان رم رو شهر شکوهمندی بکنن و یک بخشی از کارشون هم همینه اینجور اطلاعات رو خلاصه از این به بعد دیگه رو تصویر می‌آریم


audio: rvWadpx3yBA_0039.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
خلاصه ایشون داد و اینجا رو ساختن ساختن و بعد صدسالی کم‌کم اینجا رو تکمیل کردن یعنی چی؟ یعنی توش هی نقاشی‌های مختلف کشیدن تمام این سالن نقاشی شده از دیواراش تا سقفش که حالا نگاه ما کم‌کم می‌خواد بره روش اسم‌های بزرگی هم اینجا کار کردن روی این سالن روی نقاشی‌های سالنی که برای هم حالا عبادت بود هم مراسم و اینا هم اینکه پاپ بتونه مثلا شوآف کنه که


audio: rvWadpx3yBA_0041.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
الان هم به جز اینکه حالا برای بازدید هست و آدما می‌رن می‌بینن و اینا استفاده‌ش مال همون وقتیه که کاردینال‌ها جمع می‌شن که پاپ انتخاب کنن جمع می‌شن مردم تو این میدونه جمع می‌شن کاردینالا هم می‌آن توی همین سالن سیستین چپل اینجا اجتماع می‌کنن بعد حالا از اینجا دود بلند می‌شه اگه سفید بود معلومه که پاپ انتخاب کردن اگه سیاهه یعنی همه توافق نکردن اون برنامه اجتماع کاردینال‌ها خلاصه تو همین سالنیه که چندین نقاش اومدن کشیدن


audio: rvWadpx3yBA_0042.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
میکل‌آنژ تا دهه هفتم زندگیش اینجا نقاشی می‌کشید ولی نقاشی‌های اول سالن رو خیلی قبل از اون وقتی میکل‌آنژ خیلی بچه بود نقاشان دیگه آمدن اینجا کشیدن صحنه جالبی هم هست که آدما می‌آن تو ببینی کی مثلا سرشون بلند می‌شه به دیدن سقف و فک‌شون می‌افته واقعا هم به تصریح و استعاره فک می‌افته اونجایی که نقاشی‌های میکل‌آنژ رو می‌بینن اون نقاشی نقاشای ایرانی ولی روی ساختمون نیست رو دیوار نیست گفتیم توی یه کتابیه


audio: rvWadpx3yBA_0043.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
زمانیه که چاپ نیست کتاب رو یه نسخه درست می‌کنن اینجا هم شاه‌تهماسب سفارش داده یک نسخه نفیسی از شاهنامه فردوسی براش درست کنن


audio: rvWadpx3yBA_0045.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
شاهنامه فردوسی یک شعر خیلی طولانی که داستان تاریخ ایران رو می‌گه از اول خلقت تا زمان ورود اسلام به ایران داستانش تا یه جایی شبیه اوستاست بعد ولی مسیرش جدا می‌شه داستان چهار سلسله و پنجاه و چند پادشاه از پیشدادیان می‌گه که با کیومرث شروع می‌شه چون بدانید و آگاه باشید که تاریخ ممالک محروسه


audio: rvWadpx3yBA_0046.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
از پیشدادیان شروع می‌شود به قول هدایت بعد خلاصه کیانیان و بعد هخامنشیان رو یه اشاره‌هایی می‌کنه اسکندر رو می‌گه یک اشاره گذرایی به شاهان اشکانی می‌کنه و بعد مفصل می‌ره سراغ ساسانیان و می‌گه تا یزدگرد و ورود اعراب و تمام


audio: rvWadpx3yBA_0048.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
ولی در این سده‌های بعد به خصوص در دوره‌های ایلخانی و تیموری و اینا شاهنامه خیلی مهم شده نسخه‌های نفیسی ازش درست کردن الان هم زمان شاه‌تهماسب 500 سال از زمان فردوسی تقریبا می‌گذره


audio: rvWadpx3yBA_0049.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
در واقع شاه‌اسماعیل هم احتمالا اینو سفارش داده سال‌های آخر سلطنتش دستور داده که اینو درست کنن بعد حالا خودش دیگه مرد و می‌رسه به دست تهماسب و به نظر می‌رسه که کار می‌کنن کار می‌کنن و در زمان ایشون هم کار تمام می‌شه


audio: rvWadpx3yBA_0051.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
این کتاب رو اینطوری درستش می‌کنن بعد چیکارش می‌کنن؟ بعد شاه‌تهماسب این کتاب رو هدیه می‌ده به سلطان عثمانی می‌ده به سلطان سلیم دوم و می‌مونه اونجا می‌مونه تو استانبول تا همین صد سال پیش هم توی توپکاپی استانبول بود بعد از اونجا معلوم نیست چطوری می‌افته دست خاندان راثچایلد یا روتشیلد خانواده معروف یهودی اشکنازی


audio: rvWadpx3yBA_0052.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
بعد اینا می‌فروشنش به یکی اونی که می‌خره بعد یه مدتی انگار به مشکل مالی می‌خوره می‌خواد بفروشتش به شاه معامله‌شون نمی‌شه کتاب رو ورق ورق می‌کنه 78 تاش رو هدیه می‌ده به موزه متروپولیتن 62 تاش رو می‌فروشه و 118 تا از نقاشی‌ها و صفحه‌ها رو هم نگه می‌داره برا خودش بعد که می‌میره بچه‌هاش این چیزی رو که مونده


audio: rvWadpx3yBA_0053.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
می‌آن با موزه هنرهای معاصر تهران معامله می‌کنن در واقع اون 118 صفحه رو که بعضی نقاشیه بعضی خوش‌نویسی تاخت می‌زنن با این تابلو که اینم خیلی تابلوی مهمیه زن شماره 3 یکی از گرون‌ترین نقاشی‌های فروش‌رفته دنیاست الان خلاصه اون 118 برگ رو انگار با این عوض می‌کنن و اینا الان در این موزه‌ها هست در موزه متروپولیتن هست در هنرهای زیبا هست


audio: rvWadpx3yBA_0054.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
در موزه آقاخان کانادا هم از قرار ده تا از این‌ها از این نگارگری‌ها هست منم هیچ‌کدومش رو از نزدیک ندیدم تا حالا خیلی هم دوست دارم که ببینم


audio: rvWadpx3yBA_0056.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
این سقف نمازخانه سیستین رو ببینید سقف پیچیده‌ایه هندسه پیچیده‌ای داره یه خرده با کلی طاق و اینا حالا ما واقعا فقط به نقاشی‌هاش می‌خوایم دقت کنیم ولی طاقش واقعا پیچیده‌ست یه سقف تخت نیست و 33 تا نقاشی اینجاست 33 تا نقاشی همه هم صحنه‌هایی از عهد عتیق یعنی اون بخش بایبل که مربوط می‌شه به قبل از ظهور حضرت عیسی بعد وسط سقف 9 تا قابه


audio: rvWadpx3yBA_0058.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
به ترتیب زمان اینا چیده شدن یعنی شما اگر اون کشیشی باشی که تو محراب وایمیسته که در واقع اینجا می‌شه کاردینال رم می‌شه همون پاپ همه به جهت اینجا هستن برای این جایگاه از اینجا بهتر دیده می‌شن فکر کنم ولی ترتیب کشیدن‌شون این نیست میکل‌آنژ از اون سر شروع کرده از اون‌ور قصه شروع کرده کشیدن سه تا قاب از داستان آفرینش جهان کشیده سه تا از قصه خلقت آدم و حوا کشیده


audio: rvWadpx3yBA_0059.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
و رانده شدن از بهشت و اینا سه تا هم قصه نوح اساس داستانش رو کتاب مقدسه ولی یه جاهایی رو هم ابتکاری زده به نظر می‌رسه درست هم نمی‌دونیم که مثلا مندیتش چی بوده بهش پروژه رو چی تعریف کرده بودن


audio: rvWadpx3yBA_0060.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
یه چیزایی خودش می‌گه ولی خیلی قابل اعتماد نیست مثل اینکه زندگی‌نامه بزرگوار مطمئن هم نیستیم که چطوری بود مثلا خودش می‌گه من خیلی آزاد بودم هرچی می‌خواستم بکشم و اینا ولی به نظر نمی‌رسه که همچین اجازه‌ای بهش داده باشن ولی بالاخره ابتکارهای زیادی توش زده که


audio: rvWadpx3yBA_0062.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
داستان آفرینش جهان رو اینطوری کشیده که سه‌تاست یدونه جدا کردن نور از تاریکی جدا کردن آب‌ها از زمین و آفرینش خورشید و ماه و ستارگان داستان آفرینش آدم هم که همون جاییه که دیگه معروف‌ترین نقاشی کل این مجموعه‌ست یعنی بعد اونجا می‌بینیم که اینا حال‌شون و حالات‌شون چطوری بعد از اخراج از بهشت عوض می‌شه چیزی که اینجا جالبه


audio: rvWadpx3yBA_0063.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
آدم نقش فعالی داره در خوردن میوه ممنوعه که به نظر نمی‌آد خیلی منطبق باشه با متن کتاب مقدس یه خرده فرق می‌کنه


audio: rvWadpx3yBA_0064.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
یا یه چیز دیگه‌ای که جالبه من شنیدم درباره‌ش می‌گفتن تو صحنه آفرینش آدم این زنی که به نظر می‌رسه حوا باشه که در واقع هنوز خلق نشده هست اونجا اون پشت نشسته و مثلا خیلی هم حواسش به این صحنه هست داره صحنه رو می‌بینه که خدا داره از روح خودش به آدم می‌ده یا از روح خودش و قدرت انتخاب و اراده حالا هر چیزی که از اینا


audio: rvWadpx3yBA_0065.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
اینایی که می‌گم دیگه معلوم نیست که اینا دقیقا همینه دیگه چیزیه که من شنیدم یه جایی خوندم اینا هزار تا معنی دیگه ممکنه داشته باشه بعضیا می‌گن اصلا ببینین این ابره و این عرشی که خدا و فرشته‌ها و این‌ها توش هستن چه شکلیه این شکل مثلا مقطع مغز انسانه حالا ممکنه این حرف به نظر یکی خیلی تخیلی باشه بگه مثلا نقاش فقط می‌خواسته اینجا این ترکیب رو در بیاره اینطوری کرده یکی هم بگه نه ممکنه خیلی هم بعید نیست


audio: rvWadpx3yBA_0066.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
مگه همون موقع داوینچی این همه طرح از طراحی از اعضای بدن نداره مگه نقاشی‌های دوره رنسانس جدی آناتومی نمی‌خوندن شاید اینم یه ربطی داره واقعا ولی همین تفاوت‌هاش با مثلا کتاب مقدس یه خرده جالبه و برای من جالبه که مثلا یا روایت‌های مختلفی بوده یا اینکه اجازه بهش دادن که اینطوری بکشه به هر حال جالبه یا بعدتر که می‌ره سراغ داستان نوح حالا جلوتر درباره نوحش جداتر صحبت می‌کنیم


audio: rvWadpx3yBA_0067.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
ولی اونجا هم سه تا پاره سه تا قاب می‌کشه بزرگه رو می‌ده به اونی که درامش بیشتره طوفان نوح و سیل و اینا این در واقع به قیمت این تموم می‌شه که ترتیب وقایع رو هم رعایت نمی‌کنه ولی خلاصه اینو می‌گه داستان مستی نوح رو به روایت کتاب مقدس می‌گه و داستان نفرین حام حالا بهش می‌رسیم کلا هم نقاشی‌ها می‌بینی پر حرکتن همه نقاشی‌هاش حرکت دارن


audio: rvWadpx3yBA_0068.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
انگار مثلا وارد یه صحنه‌ای می‌شیم در حال اتفاق افتادن یا وارد یه صحنه‌ای می‌شیم با کلی اتفاق در حال افتادن اصلا یه نفر نیست توش نگاه کنی بگی حوصله‌م سر می‌ره از دیدن این این چیزی نداره همه یه داستانی دارن یه داستانی دارن بعد تو اون نقاشیه دارن یه روایتی رو درست می‌کنن و بعد همه این سالن هم داره یک روایت کلی رو درست می‌کنه خیلی جالبه سقفش داستان پیش از تاریخ مسیح رو داره می‌گه


audio: rvWadpx3yBA_0069.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
بعد هرچی می‌آیم پایین‌تر نزدیک‌تر می‌شیم به خود حضرت عیسی بعد تازه قرار بوده که پایین‌ترش هم نقاشی‌های دیگه‌ای رافائل بکشه از حواریون یعنی داستان‌های بعد از مسیح و بعد اوج داستان برسه به روز داوری حالا اونم تابلوئیه که باز دوباره یعنی دیواریه که باز دوباره میکل‌آنژ کشیده دیگه به اونم می‌رسیم پروژه‌ای که چندین پاپ پشت سر هم دارن می‌رن و می‌آن و اجراش می‌کنن با هنرمندهای مختلف روی همین سقف ولی گفتیم یه لایه اینورترش


audio: rvWadpx3yBA_0071.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
اینا 9 تا قابه از یه سری شخصیت شخصیت‌های مرد و زن مختلف هفت تا مردن از انبیا از پیامبران بنی‌اسرائیل و پنج تا هم پیشگو هستن که این‌ها در کتاب مقدس بشارت دادن به ظهور مسیح پیغمبراشون هم بعضیا اسماش برای ما آشناتره مثل دانیال نبی مثل زکریا که البته اون زکریای پدر یحیی تعمیددهنده نیست و ارمیا حزقیال


audio: rvWadpx3yBA_0072.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
یونس در کنار ماهی می‌بینیمش دقیقا بالای محراب و بعضیاشون هم اسماشون خیلی برای ما آشنا نیست پیشگوها هم همه زن هستن از ملیت‌های مختلف که نشون بده که پیام جهانیه جایگاه مسیح جهانیه مسیح نه فقط منجی بنی‌اسرائیل بلکه قراره منجی همه جهان باشه برای همین پیشگوها از جاهای مختلف می‌آن از یونان می‌آن از لیبی می‌آن از اریتره می‌آن از یه جایی نزدیک ناپل امروز می‌آن


audio: rvWadpx3yBA_0073.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
پیشگو پارسی هم هست پیشگوی ایرانی هم هست اونجا این یه جاییه که تو اینجا یک ارتباطی با ایران می‌بینیم بعد این طرف‌تر چهار تا گوشه سقف هم چهار تا نمی‌دونم نصف چهارطاقیه نمی‌دونم اسم دقیق معماریش چیه چهار تا از اینا داره اینا هم فرم‌شون یه خرده پیچیده‌ست ولی باز دوباره روی اینا هم نقاشی کشیدن چهار تا نقاشیه هر کدوم‌شون به یک ماجرایی اشاره داره


audio: rvWadpx3yBA_0074.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
که طبق عهد عتیق بنی‌اسرائیل در شرف نابودی بودن که یهوه نجات‌شون می‌ده از جمله مثلا اینکه باز داستانش برای ما آشناتره داستان کشته شدن جالوت به دست داوود


audio: rvWadpx3yBA_0077.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
جالوت خیلی غول‌آسا داوود خیلی جوون برای همین هم تناسبات کار اینطوریه یا یه نقاشی دیگه‌ش ماجرای بریده شدن سر هولوفرن به دست جودیس یا یهودیه حالا وارد داستان اون نمی‌خوایم بشیم ولی اینم باز یه صحنه‌ایه که اگه بعضیا با داستانش در کتاب مقدس آشنا بشن این تصویرش تصویر جالبیه یا یکی دیگه‌ش که اینم باز جالبه چون به ایران ربط پیدا می‌کنه یه خرده‌ایش


audio: rvWadpx3yBA_0078.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
داستان به دار کشیده شدن هامان از کتاب استر داستان استره این کتاب همسر یهودی احتمالا خشایارشاه هخامنشی و داستان ماجرایی رو داره تعریف می‌کنه که بعدها تبدیل می‌شه به عید پوریم برای یهودی‌ها این خانم استر مقبره‌ای هم براش یعنی منسوبه بهش در همدان کلا البته بیشتر می‌گن افسانه تاریخیه تا روایات تاریخی داستانش منتها داستانش برای من داستان جالبیه


audio: rvWadpx3yBA_0079.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
هم به این خاطر که تو این نقاشی‌ها منتظر نبودم به داستانی از تاریخ ایران یا به داستانی که به تاریخ ایران ربط داره بربخورم که به‌خاطر کم‌اطلاعیم بود


audio: rvWadpx3yBA_0080.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
هم اینکه بعد دیدم چقدر همین داستان و این شخصیت‌ها تو نقاشی‌های دیگه هم تصویر شدن و من خیلی وقتا اونا رو می‌دیدم چون قصه رو نمی‌دونستم توجهی نکردم همین‌طوری رد شدم الان که اینجا بینم یه خرده درباره‌ش بخونم باعث می‌شه دفعه دیگه هم اگه این نقاشی این صحنه رو دیدم حداقل بشناسمش بتونم راحت‌تر بفهمم


audio: rvWadpx3yBA_0081.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
یه کار دیگه هم می‌کنه این یه همچین نقاشی برای من اونم اینکه گذشته ایران رو از یه نگاه دیگر از نگاه دیگری اصلا ببینم که چطوری روایت شده حالا بیشتر روایت‌ها روایت دیگری هم توش هست ولی اینم دیگه خیلی بی‌واسطه دارم روایت دیگران رو نگاه می‌کنم از این نظر هم برام جالبه حالا برگردیم یه خرده نقاشی‌های شاهنامه تهماسبی رو ببینیم اینجا 258 تا نقاشیه


audio: rvWadpx3yBA_0082.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
که توش صحنه‌هایی از بخش‌های مختلف شاهنامه کشیده شده از بخش اساطیریش هست از پهلوانی و افسانه‌ای و ایناش هست از بخش تاریخیش هم هست چون می‌دونیم شاهنامه هر سه جور این داستان‌ها رو داره نقاشی‌ها هم خیلی صحنه‌هاش متنوعه هم کلیات و ترکیب‌بندیش جالبه هم جزئیاتش بعضی وقتا خیلی بامزه‌ست


audio: rvWadpx3yBA_0083.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
هم صحنه‌های رزمش قشنگه هم بزمش مرگ و عزا داره معاشقه و عروسی داره دیو داره فرشته داره کوه و درخت و ابر و رود و اینا داره


audio: rvWadpx3yBA_0085.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
انواع سازهای موسیقی هست اسلحه هم هست یک دنیای واقعا بی‌انتهاییه که ساعت‌ها و ساعت‌ها می‌شه توش همین‌طوری گشت و چیزای جالب پیدا کرد یه کاری که ما فکر کردیم بکنیم اینه که بریم تو نقاشی میکل‌آنژ اون 9 تا قاب وسط رو ببینیم صفر پیدایش بعد ببینیم چی می‌شه تو شاهنامه پیدا کرد که نه حالا معادل این باشه ولی یه خرده داستانش نزدیک باشه به این سرراست نیست تقسیم‌بندیه واقعا


audio: rvWadpx3yBA_0086.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
ولی گفتیم بریم سراغ یه همچین چیزی ببینیم که چه چیزای مشترکی می‌شه بین اینا پیدا کرد یک نرمش ذهنی و فکری اینطوری هم بکنیم با این کار ارتباط مستقیمی نیست ولی گفتیم شاید مثلا بریم سراغ ماجرای فریدون و پسرانش فریدون و سلم و تور و ایرج


audio: rvWadpx3yBA_0091.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
و همه آدما یا همه اقوام مختلف از نسل سه تا پسر نوحن و سامی‌ها هم نسل‌شون به سام می‌رسه حالا مثلا بیایم یه نقاشی تو شاهنامه رو ببینیم که فریدون و سه پسرش رو کشیده یه نقاشی هم ببینیم که میکل‌آنژ نوح و پسراش رو کشیده این مثلا نقاشیه که فریدون برای اینکه پسراش رو امتحان کنه خودش رو کرده شکل اژدها ببینه هر کدوم اینا چطوری عکس‌العمل نشون می‌دن


audio: rvWadpx3yBA_0092.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
یه پسرش سلم که بعدا پادشاه روم می‌شه این در می‌ره اون یکی پسرش تور شمشیر رو در می‌آره که با اژدها بجنگه


audio: rvWadpx3yBA_0093.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
اما پسر کوچکترش ایرج که اسم ایران از او می‌آد می‌ره جلو با اژدها صحبت می‌کنه می‌گه تو مگه نمی‌دونی ما کی هستیم ما بچه‌های فریدونیم برو به کار ما کار نداشته باش بدو گفت کز پیش ما دور شو نهنگی تو بر راه شیران مرو گرت نام شاه آفریدون به گوش رسیده‌ست با ما بدین سان مکوش که خلاصه یعنی شما بهتره کاری به کار ما نداشته باشی فریدون اینو می‌بینه خیلی با ایرج حال می‌کنه


audio: rvWadpx3yBA_0094.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
پادشاهی ایران رو که گل سرسبد جهانه می‌ده به ایرج داستان شاهنامه اینه نگاه شاهنامه هم به ایران اینه نگاه فردوسی هم اینه


audio: rvWadpx3yBA_0095.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
که بعد البته باعث حسودی دو تا برادر دیگه می‌شه و نهایتا هم می‌کشنش پس پدره یکی از بچه‌هاش رو بیشتر دوست داره که اون بچه هم اون قوم برگزیده و اون آدمای بهتر و ما و اینا همه از نسل اون بچه هستن


audio: rvWadpx3yBA_0096.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
داستان نوح اولین چیزایی هم هست که رو سقف کشیده اصلا دقت کنیم فیگورهای نقاشیش کوچیکتر از بقیه نقاشی‌ها هم هستن نقاشیه هم شلوغ‌تره می‌گن اصلا اولش بالای داربست رفته بود اینا رو می‌کشیده حواسش نبوده که اینا از پایین خوب دیده نمی‌شن تموم شده اومده پایین دیده که مثلا اینا آقا خیلی خوب دیده نمی‌شن جزئیاتش و اینا از اون به بعد درشت‌تر و خلوت‌تر کشیده حالا نمی‌دونم چقدر درسته واقعا تو این سه تا یکیش داستان ماجرای نفرین حامه


audio: rvWadpx3yBA_0097.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
این داستان بعضی روایت‌های اسلامی اینطوری تعریفش می‌کنن که حضرت نوح بعد از طوفان در کشتی خواب بود بعد باد زد لباسش رفت کنار لختیش معلوم شد یه پسرش اومد قضیه رو دید خنده کرد


audio: rvWadpx3yBA_0099.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
و نوح بیدار شد عصبانی شد یه بچه‌ایش که خندیده بود و اینا نفرینش کرد که فرزندانش غلام و برده بچه‌های دیگه بشن یا مثلا اون یکی پسر بهترش بشن این به عنوان توجیه برده‌داری ازش استفاده می‌شده انگار داستان کتاب مقدسیش ولی این نیست که خواب بود اینه که انگور کاشته بود و دوباره بعد از طوفان نوح انگور کاشته بود و شراب درست کرد و زیاد نوشید و مست شد و ادامه‌ش همونه


audio: rvWadpx3yBA_0101.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
و لعنت شده‌ن و برده و بنده اون دو تای دیگه هستن و بعد حالا فکر کنیم دیگه اینا بعد از طوفان نوحه از اینجا به بعد بشریت همه قراره بچه‌های نوح باشن


audio: rvWadpx3yBA_0102.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
حالا می‌بینیم دیگه داستان تفاوت نژادی داره توضیح داده می‌شه توجیه می‌شه یه خرده اینطوری و بعد حواس‌مون هم هست اینا همون کنعانیانن که بعدا خدا به بنی‌اسرائیل که جایی رو ندارن وعده سرزمین کنعان رو می‌ده این داستان جالبیه در تورات کسی که خطا کرده طبق اون داستان نوحه ولی اون کسی که لعنت می‌شه محکوم به بردگی می‌شه پسرش و فرزندانشن که می‌شن یک شاخه از سه شاخه نسل بشر


audio: rvWadpx3yBA_0103.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
این حالا داستانش برای داستانش تعریف نکردیم چون داستانش حتما روایت‌های دیگه‌ای داره حتما خیلی دقیق‌تر و بهتر می‌شه گفت این یه نمونه از یک داستانیه که المان‌های مشترکی توش هست وقتی تعریفش می‌کنیم کاملا مشخصه و بعد حالا می‌بینیم که این دوجور دو هنرمند در ایران و در واتیکان چطوری اینا رو نقاشی کردن یا یه تصویر دیگه‌ای که باهاش یه همچین کاری می‌شه کرد مال داستان آفرینشه


audio: rvWadpx3yBA_0104.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
حالا شاهنامه داستان آفرینش نداره ولی می‌تونیم بریم مثلا نقاشی بارگاه کیومرث رو ببینیم کیومرث یک جایی بالای یه کوهی نشسته وسط تصویر بنا بر اسطوره‌های ایرانی کیومرث اولین شاه جهانه در ادیان سامی آدم ابوالبشر داریم در اسطوره‌های ایرانی کیومرث اولین شاه جهان داریم نه به این معنی که این دقیقا همونه و این قصه همونه تکرار نکنم ولی المان‌های مشترکی دارن اینا


audio: rvWadpx3yBA_0106.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
لباس‌ها به قول فردوسی همه هنوز پلنگینه پلنگینه‌پوشن ولی خلاصه صحنه‌ایه که کیومرث شد بر جهان کدخدای نخستین به کوه اندرون ساخت جای بارگاهش هم یک آرامشی داره انقدر آرامش داره در بارگاه کیومرث که شیر و آهو در صلح و صفا کنار هم هستن


audio: rvWadpx3yBA_0108.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
سیاه‌پوست هم دو سه تا کشیدن اون وسط بعد کنار کیومرث پسرش نشسته سیامک نشسته یعنی به روایت شاهنامه پسرش از این طرف هم سروش آمده داره بهش خبر می‌ده که آره پسر اهریمن یه سپاهی درست کرده می‌خواد بیاد شاهی رو از کیومرث بگیره در نتیجه سیامک می‌ره به جنگ پسر اهریمن و حالا کشته می‌شه ولی صورت کیومرث رو شما نگاه کنی دقیق که بشی توش آرامش می‌بینی؟


audio: rvWadpx3yBA_0109.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
یا نه شما هم مثل من غم یک فاجعه قریب‌الوقوعی رو هم توش می‌بینی یه نگرانی‌ای هم توش واضح می‌بینی حالا همه صورته یک سانت در یک سانته ها ولی داره حالش رو نشون می‌ده که یه گرفتاری داره این خبری که دارن بهش می‌دن یک خبریه که براش یه گرفتاری آورده


audio: rvWadpx3yBA_0110.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
و با چه چیره‌دستی واقعا سلطان محمد نقاش نقاش این صحنه ایشونه داره اینا رو اینطوری کشیده یک بخشی از روایت شاهنامه این نسخه به خصوص شاهنامه شاه‌تهماسب بعد اینو داره این نقاشی رو از کیومرث و این‌ها داره


audio: rvWadpx3yBA_0111.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
یه نقاشی دیگه هم داره کشتی ایمان اینم باز دوباره نشون‌دهنده همین نگاهیه که این شاهنامه داره تصویر می‌کنه و نگاهی که فردوسی بیان کرده این یکی نقاشی کار میرزاعلیه پسر همون سلطان محمدی که نقاشی بارگاه کیومرث رو کشید کلا این شاهنامه کار تیمیه برای همینم من تا حالا اسم نقاشش رو نگفتم


audio: rvWadpx3yBA_0112.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
چند تا استاد بزرگ داشته توش حالا من بعضیاشون رو اسماشون رو در ادامه ویدیو هم می‌گم توی این نقاشی برمی‌گرده به ابیات گفتار اندر ستایش پیغمبر یک کشتی می‌بینیم که حضرت محمد و حضرت علی نشستن توش امام حسن و امام حسین دو طرفش وایستادن که اینا البته چهره ندارن هیچ‌کدوم‌شون یه پرده سفیدی انگار رو صورت‌شون هست دور سر چهارتاشون یه شعله نوری کشیده شده


audio: rvWadpx3yBA_0113.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
و روی کشتی به نظر می‌رسه شش تا از صحابه هم هستن احتمالا بلال هست اینکه بقیه کی هستن رو من نمی‌دونم اگر کسی نشونه‌ای داره یا مثلا فکر می‌کنه که می‌شه فهمید و اینا جالبه من دوست دارم بدونم بگین لطفا و مهم هم هست که اینا کین به‌خاطر اینکه حواس‌مون باشه اینا دارن تو دربار شاه صفوی می‌کشن که خیلی رابطه جالبی با خلفای راشدین نداره


audio: rvWadpx3yBA_0114.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
دوره‌ایه که عمرکشون می‌گیرن و در منبرها فحش می‌دن به صحابه به خلفای پیغمبر گروهی از شیعیان وقتی که شاه‌تهماسب صلح می‌کنه با عثمانی یکی از بندهای صلح اینه که ما می‌گیم دیگه مثلا ناسزا نگن عمرکشون نگیرن شما هم اجازه بدین که از ایران شیعه‌ها بیان برن حج بیان برن مکه ولی خلاصه توی شاهنامه ذکر جناب ابوبکر و عمر و عثمان و این‌ها آمده


audio: rvWadpx3yBA_0115.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
نقاش هم همینا رو کشیده اینا رو نکشیده؟ توی کشتی ایمان هستن نیستن؟ نمی‌دونم ولی به نظرم سوال جالبیه یا یه سوالی دیگه‌ای که شاید قبل از این جالبه اینه که اون بیت‌هایی که اصلا در مدح خلفای راشدینه آیا تو این نسخه هست یا اینکه نه حذف شده؟ اینم من نمی‌دونم اینم باز اگر کسی می‌دونه بگه چون اینا سوالاییه که می‌تونه دید ما رو اصلا نسبت به شاه‌های صفوی و کتابخونه‌هاشون و


audio: rvWadpx3yBA_0116.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
اینا هم رسانه دوره اوناست دیگه ما هم داریم می‌گیم صفوی‌ها کسایی بودن که ایران رو شیعه کردن اینا بدونیم که چه‌جور نگاهی داشتن به نظرم جالبه باز مخصوصا که بعدا هم فکر کنیم که اینو داره هدیه می‌ده به سلطان عثمانی اون که شیعه نیست اون سنیه داره به اون هدیه می‌ده اینو چه‌جور کتابی درست می‌کنن اینجا؟ چه‌جور روایتی می‌کنن از شاهنامه؟ حالا این تصویر بزرگان اسلامه


audio: rvWadpx3yBA_0118.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
یه سری حالا تو کل سقفش اینطوریه یه سری نارنجی و ارغوانی و آبی و زرد و صورتی‌ان هی تکرار می‌شن و شارپ هم هستن رنگ‌ها البته تا 100 سال پیش اینطوری نبود رنگ واقعی اینا معلوم نبود انقدر شمع اونجا روشن کرده بودن دوده و اینا گرفته بود رنگ‌ها رفته بود بعد اومدن تمیزش کردن یهو دیدن اینا چه شفافه چه رنگای تندی داره و چه ترکیب رنگی عجیبی داره اصلا رنگای نقاشی میکل‌آنژ طبیعی نیستن


audio: rvWadpx3yBA_0120.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
زرد رو با سبز سایه زده اصلا یه دنیای دیگه‌ای رو داره می‌کشه واقعا خیلی جالبه و البته حالا این بازسازیه هم که گفتم همه هم راضی نیستن ازش دیگه بعضیا می‌گن که تو این بازسازی یه چیزایی اصلا خراب شده مثلا چشم و ابرو رو کلا از بین بردن یه جایی ولی به هر حال بازسازی رنگ رو عوض کرده و رنگ رو درآورده دوباره بعد از مدت‌ها نشون داده به همه دیگه تو نقاشی‌های شاهنامه نقاشی‌هایی که خیلی جالبه این نبرد با دیوهاست


audio: rvWadpx3yBA_0121.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
نبردی که هم کیومرث و هوشنگ توش هستن هم یک لشکری از همه حیوونای مختلف هستن هم یه سری فرشته‌ها هستن هوشنگ همون کسیه که به روایت فردوسی آتیش رو کشف می‌کنه دیگه این دیوکشی هم که گفتم دیوکشی و جنگ با دیوان و اینا یه برنامه‌ای بوده دیگه دیو شاید بشه گفت اینا مثلا معادل خدایان برآمده از طبیعت بودن در ایران قدیم


audio: rvWadpx3yBA_0122.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
معادل ایزدان و ایزد بانوان نماد قوای طبیعت بودن و می‌پرستیدن‌شون یعنی مثلا فکر نکنیم که دیو یه چیزی بوده که می‌پرستیدن قربانی می‌کردن براش مناسک و دعا و اینا تا زرتشت می‌آد و از قرار با همین دیوپرستی مسئله داره و دعوت می‌کنه به مزداپرستی از دیوکشی هم خلاصه نقاشی چند تا داریم


audio: rvWadpx3yBA_0124.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
یه دو تا نکته جالب هم داره این گیاه گل‌داری که اینجا هستش این یک جور تقلیدی از نقاشی‌های چینی اون دوره خیلی حرکت جالبی بوده انگار این حرکتی که اینجا زده ایشون یکی دیگه هم اینکه تصویر اسبا رفته تو پرسپکتیو که اینم یه کار متداولی در نگارگری ایرانی انگار نیست و مثلا می‌گن که شاید تحت تاثیر نقاشی اروپایی باشه یا حالا شاید هم اصلا نقاشی چینی چون اینجا هم یه همچین چیزی داریم دیگه


audio: rvWadpx3yBA_0125.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
باز دوباره جلوتر می‌آیم تو همین نقاشی‌های شاهنامه بعد از طهمورث جمشید می‌آد که دیوها رو به خدمت گرفته صنایع خیلی به مردم یاد داده ماجرای ضحاک رو می‌بینیم بعد هم ادامه داستان فریدونه تا می‌رسه به بند کشیدن ضحاک در دل کوه دماوند گفتم ضحاک و دماوند بذار یه چیزی رو بگم ربطی به این ویدیو نداره اینو یه چیزیه که من از تو کامنت‌های یه ویدیوی دیگه یاد گرفتم


audio: rvWadpx3yBA_0126.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
یه ویدیو درست کرده بودیم درباره پمپئی و اون شهر باستانی زمان روم که آتشفشان کرد و شهر تخریب شد آتشفشان شد و شهر تخریب شد و همه مردن و سنگ شدن و چی شدن و اینا


audio: rvWadpx3yBA_0127.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
بعد اونجا گفتم که یه افسانه این بود که غول‌ها بودن زیر این کوهه زیر وسو غول‌های به بند کشیده شده بودن و بعد اینا جابه‌جا می‌شدن و اینا


audio: rvWadpx3yBA_0129.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
بعد تو کامنتا دو نفر تذکر دادن که خب این داستان دماوند هم همینه و بهار هم که تو شعرش می‌گه که توی همون ای گنبد گیتی ای دماوند


audio: rvWadpx3yBA_0130.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
داستانش رو می‌گه گفتم چون بعدا یادم افتاد که اینو نگفتم حیف بود یه یادآوری اینجا بکنم که اون داستانش اینه اصلا تو شعرش بهار به پمپئی اشاره می‌کنه بعدا که من دیدم برام جالب شد اصلا همچین چیزی تو ذهنم نبود که چونان که بشارسان پمپی داره تعریف می‌کنه که ای دماوند غرش کن و بفکن ز پی این اساس تزویر بگسل ز هم این نژاد و پیوند


audio: rvWadpx3yBA_0131.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
برکن ز بن این بنا که باید از ریشه بنای ظلم برکند زین بی‌خردان سفله بستان داد دل مردم خردمند اینا رو داره می‌گه می‌گه چطوری این کار رو بکن؟ چونان که به شارسان پمپی ولکان اجل معلق افکند اونطوری که اون ولکانه اونجا زد تو هم مثلا یه همچین کاری بکن یک همچین داستانی انگار داره می‌گه خلاصه هم مرسی که تو کامنتا به من چیز یاد می‌دین


audio: rvWadpx3yBA_0132.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
و هم این که اگر اون ویدیو رو دیدین این شعره رو هم برین بخونین جالبه اگر هم نه که هر دوتاش رو به نظرم ببینین که جالبه خلاصه برگردیم شاهنامه تهماسبی اینا رو می‌کشن بعد ماجرای فریدون و سه پسرش و اینکه سلم و تور سر ایرج رو می‌برن و می‌فرستن برای پدرشون این تصویره یه چیز جالب هم داره


audio: rvWadpx3yBA_0133.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
درباره‌ی پوشوندن سر حداقل در زمانی که دارن تصویرسازیش می‌کنن این جزو معدود جاهاییه که می‌بینیم که آدما چون عزادارن چه مردها چه زن‌ها سرشون چیزی نیست مردا هم می‌بینین سرا تراشیده‌ست زنا موها بلنده


audio: rvWadpx3yBA_0134.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
و حواس‌مون هم باشه این تصویر داستان مثلا هزار سال پیشه ولی تصویریه که 500 سال پیش کشیده شده سر و شکل و لباس‌ها و اینا هم مال همون 500 سال پیشن معمولا این آقای دوست‌محمد و سلطان‌محمد و این نقاشا و اینا دقت تاریخی توی پوشش و لباس و ظاهر و اینا جزو دغدغه و برنامه‌هاشون نیست به جز حالا موارد کمی مثل اون لباس پلنگی‌هایی که تن کیومرث و اطرافیانش کرده بودن بیشتر وقت‌ها لباس‌هایی که تن آدماست


audio: rvWadpx3yBA_0135.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
لباسای همون موقعیه که داشتن نقاشیا رو می‌کشیدن لباسای اون عصره و تو این مخصوصا حالا از لباس جالب‌تر کلاهه شاه‌ها یه چیزی دارن شبیه تاج و اینا یا مثلا رستم یه کلاه‌خود دیوسر داره بقیه ایرانی‌ها کلاه قزلباش دارن حالا ایرانی هم که می‌گم اونایی که طرف خودی هستن توی نقاشی‌ها منظورم اینه از ایرانی‌ها حالا دوروبری‌های فریدون هستن پیغمبر و اهل بیت و صحابه و اینا هم هستن


audio: rvWadpx3yBA_0136.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
همه خوبا کلاه قزلباش دارن بعد جایی که این جالب‌تر می‌شه مثلا این نقاشیه رو ببینین صحنه جنگ ایرانیان و تورانیانه پسر کاوه آهنگر بارمان تورانی رو می‌کشه تو این صحنه ایرانی‌ها کلاه قزلباش دارن تورانی‌ها کلاه سربازهای ینی‌چری عثمانی رو دارن می‌بینین چیه؟ یعنی درگیر زمان که نیست هیچی درگیر جغرافیا و مکان و اینا هم نیست دشمن دشمنه شرق و غرب و امروز و دیروز و اینا نداره


audio: rvWadpx3yBA_0137.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
دشمن کلاه سربازهای ینی‌چری سرشه جنگی هم هست که ایرانی‌ها توش برنده شدن واسه همین دشمن رو شبیه عثمانی می‌کنه حالا یه جای دیگه‌ای اگه ببینین که مثلا ایرانی‌ها رو بهشون شبیخون زدن و خیلی تلفات دادن و اینا دیگه این دشمنه رو شبیه دشمن اون روز یا رقیب اون روز همسایه درگیر اون روز نمی‌کنه اینجا سربازهای دشمن کلاه ینی‌چری ندارن حواس‌مون هم باشه این شاهنامه رو وقتی کامل شد هدیه‌ش دادن به سلطان عثمانی


audio: rvWadpx3yBA_0138.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
یعنی هنر ابزار پروپاگاندا هست توش داره این بازی‌ها رو هم می‌کنه که خب بالاخره همین در ظرفیت و حد 500 سال پیش به نظر می‌رسه یه جوری از همین چیزیه که بهش می‌گن جنگ روایت‌ها و از اینجور چیزها ولی خلاصه یه بازی اینطوری هم توش هست اینا هم جزئیات جالبیه یا باز مثلا کنجکاوی رو اینطوری بخوایم ادامه بدیم اینجا رو نگاه کنیم تو این نبردیه که حالا باز دوباره نبرد ایران و تورانه


audio: rvWadpx3yBA_0140.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
ولی رو این دیوار رویین دژ ذکر سلطنت و عظمت شاه‌تهماسب شده این چرا جالبه؟ به‌خاطر اینکه آدم فکر می‌کنه خب شاید داره یه چیزی به عثمانی‌ها می‌گه می‌دونیم همسر شاه‌اسماعیل رو عثمانی‌ها اسیر کرده بودن همون‌طوری که دختران گشتاسب خواهران افراسیاب اینا رو هم ارجاسب تورانی اسیر کرده بود اسیری برده بود آیا داره یه همچین حرفی می‌زنه؟ آیا مثلا برای اینه که تو این نقاشی


audio: rvWadpx3yBA_0141.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
توی این نقاشی مخصوص که اسفندیار داره می‌آد اونا رو نجات می‌ده این جمله‌ها اومده اونجا برای اینکه مثلا یه پیغامی به عثمانی‌ها بده شاید، شاید هم نه واقعا ولی ریزه‌کاری‌هاییه که حداقل ذهن آدم رو درگیر می‌کنه و به نظرم جالبه دیگه کی رو داریم با کلاه قزلباش که خیلی جالبه؟ اطرافیان اسکندر رو داریم


audio: rvWadpx3yBA_0142.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
اسکندر رو ما الان کسی می‌بینیم که خب از خارج از ایران از مقدونیه یا یونان یا هرچی آمد و پادشاهی هخامنشی ایرانی رو برچید دشمن ایران توی شاهنامه اسکندر خیلی اینطوری نیست توی شاهنامه اسکندر اصلا پادشاه کیانی حساب می‌شه در حالی که خب برای زرتشتیا اینطوری نیست زرتشتی‌ها اسکندر رو بد می‌بینن و بهش فحش می‌دادن و اینا طبقه حاکمه اکثرا مسلمان


audio: rvWadpx3yBA_0143.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
ولی یک نیم‌نگاه قدسی‌مانندی هم انگار به اسکندر داشتن واسه همین فردوسی هم که از هر دو منبع استفاده می‌کنه یه خرده‌ای از هر دوتا رو به هر حال توش می‌شه دید و جالب هم هست دیگه یه تصویری ایرانی‌ها دارن از شاهان هخامنشی یه تصویری اروپایی‌ها دارن از شاهان هخامنشی تصویر اروپایی‌ها از همون کتاب مقدسه و بعد از متون تاریخ‌نگاران یونانی نه تصویر کاملیه نه تصویر بی‌غرضیه


audio: rvWadpx3yBA_0144.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
ولی با توجه به فاصله‌ای که این‌ها داشتن باز به نسبت درک خوبیه نسبت به درکی که ما خودمون داشتیم ما خودمون درک‌مون تا همین صد سال پیش اینطوری بوده که کوروش رو سیروس می‌گفتیم به تلفظ فرانسوی می‌گفتیم به پرسپولیس هم می‌گفتیم تخت جمشید چون طبق اساطیر تخت جمشید رو دیوا حمل کرده بودن و به‌خاطر این سنگ‌نگاره ما نتیجه گرفته بودیم که یعنی من فکر می‌کنم اینطوری بوده داستان که اینجا لابد قصر جمشید بوده


audio: rvWadpx3yBA_0145.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
تا یه کسی که سفیر اسپانیا بود در سفیر پادشاه اسپانیا بود در درباره صفوی می‌ره می‌بینه اونجا رو می‌گه اینایی که اینجا هست شبیه اون چیزیه که نویسندگان همراه اسکندر نوشته بودن


audio: rvWadpx3yBA_0146.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
و کم‌کم معلوم می‌شه که این پرسپولیسه همون شهر پارسیه تخت جمشید نیست در واقع بگذریم برگردیم یه خرده به آرتیست‌ها و به هنرمندهایی که اینا رو کشیدن نگاه کنیم


audio: rvWadpx3yBA_0147.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
میکل‌آنژ رو کمتر به عنوان نقاش اسمش رو شنیدیم به مجسمه‌سازی معروف‌تره ولی واقعا چندین هنر رو در حد کمال داشته از جمله معماری و نقاشی و شعر حتی ولی معروف‌ترین کاراش مجسمه‌هاش هستن خودش هم بیشتر از هر چیزی خودش رو پیکرتراش می‌دونه اصلا


audio: rvWadpx3yBA_0149.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
پاپ هم که اونجا صداش کرد اول صداش کرده بود که بیاد واسه‌ش مقبره خودش رو طراحی کنه بعد گفت بهش نقاشی سفارش بدم درست هم نمی‌دونیم چرا ولی تو این سالن این نقاشی‌های سقف رو داره نقاشی دیگری هم ازش هست که اونم خیلی معروفه


audio: rvWadpx3yBA_0151.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
تصویر رجعت مسیح یا بازگشت مسیح در روز داوری یا روز قیامت در ادبیاتی که برای ما آشناتره خیلی هم اینم بسیار نقاشی عجیبیه خیلی چیز عجیبیه اصلا تصویری که از مسیح می‌بینیم اینجا هیچ شباهتی به تصاویر دیگری که ازش دیدیم نداره اصلا نحیف و مظلوم و اینا نیست خیلی مقتدره خیلی قویه البته جای زخمش هست ولی مسیح اون مسیح نیست تو این نقاشی‌ها یه سنتی هم هست که


audio: rvWadpx3yBA_0152.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
شهدای مهم مسیحی اینا هر کدوم با مدرک‌شون می‌آن پیش مسیح و نشون می‌دن که ما ببین در راه تو مثلا ما کشته شدیم شهید شدیم اینجا ناتانائیل حواری یا بارتولمو که روایت اینه که پوستش رو کندن اومده داره پوستش رو نشون مسیح می‌ده یه مجسمه قشنگی هم ازش توی دوموی میلان هست اینجا ولی داره پوستش رو نشون می‌ده و معروفه که این شاید اصلا اون پوسته سلف پرتره خود میکل‌آنژ باشه که اونجا کشیده اینطوری می‌گن


audio: rvWadpx3yBA_0153.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
این نقاشی رو میکل‌آنژ دهه هفتم زندگیش کشیده یعنی گفتیم از وقتی میکل‌آنژ بچه بود اینجا نقاشی کشیدن بعدا خودش برگشته اینجا نقاشی کشیده رقباش هم حالا نقاش‌های دیگه اون عصر هم اونجا نقاشی کشیدن بعد میکل‌آنژ رفته اونا اصلا بعضیا مردن رافائل که حالا در جوونی مرده و اینا دوباره میکل‌آنژ برگشته شصت‌وخرده‌ای سالش بوده دوباره اینجا نقاشی کشیده یک نقاشی عجیب واقعا خیلی تن و بدنیه نقاشیه نگاه هم بکنیم مشخصه دیگه


audio: rvWadpx3yBA_0155.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
منطبق بر متون دینی نیست و افسانه‌های پاگانی توش تصویر شده افسانه‌های پگانیست بهشون برخورده بود کلا هم بدن‌ها تو نقاشی‌های میکل‌آنژ خیلی برجسته هستن ولی بابت لخت بودن این بزرگان خیلی شکایت کرده بودن یه کسی که از اطرافیان پاپ هنوز کار تموم نشده اومده بود گفته بود که خیلی بده و زشته و فلان و اینا و اینا انتقاد کرده بود میکل‌آنژ یک سبک خاصی داشت در برخورد با منتقدین


audio: rvWadpx3yBA_0157.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
منتها به عنوان چی کشید؟ به عنوان مینوس کشید به عنوان قاضی جهنم زیر زمین تصویر بزرگوار رو کشید گوشاش هم گوش الاغ گذاشت لخت هم کشیدش


audio: rvWadpx3yBA_0159.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
خیلی برخورد خاصی داشت با منتقدان میکل‌آنژ و بعد از مرگ میکل‌آنژ یه کسایی رو آوردن نقاش‌های دیگه آوردن یه خرده‌ای شلوار کشیدن واسه اینو ولی جالبه خیلی جالبه اولا که صحبت بود که اینو خرابش باید بکنیم اینو کلا این نقاشی رو باید بیاریم پایین یا این دیوار رو باید بیاریم پایین دوباره بسازیم خیلی توهین‌آمیزه اینا


audio: rvWadpx3yBA_0160.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
ولی نکردن نکردن و این نقاشی موند و یکی از معروف‌ترین نقاش‌های تاریخ برجسته‌ترین آثار هنری تاریخ غربه تو یکی از مهم‌ترین چپل‌ها و پرستشگاه‌های کلیسای کاتولیک رومی از مقدس‌ترین جاهای دنیا


audio: rvWadpx3yBA_0162.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
رنگا عجیبه یه آبی خیلی عظیم و چیره‌ای داره اصلا شخصیت نقاشی هیچ ربطی به نقاشی‌های سقف و اینا نداره یه بار شاید درباره اینم حرف بزنیم


audio: rvWadpx3yBA_0163.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
نمی‌دونم حالا می‌گم حرف بزنیم نه اینکه من می‌دونم بیام واسه شما تعریف کنم دیگه حرف بزنیم یعنی اینکه ما بریم تحقیق کنیم چیزای جالبی که پیدا کردیم رو بیایم واسه شما تعریف کنیم یه خرده ببینیم حالا استقبال از این ویدیو چطوریه


audio: rvWadpx3yBA_0164.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
بعد شاید این کار رو هم کردیم خلاصه ولی اعتراض به این نقاشی زیاده منتها می‌مونه این طرف هم گفتیم هنرمندایی که دارن نقاشی‌ها رو می‌کشن تراز اول ایرانن حالا میکل‌آنژ معروفه که بیشتر کار رو تنهایی کشید اولش هم مثلا سر داربست زدن و لایه‌های اول و اینا یه تیمی از فلورانس اومدن کمک کردن ولی بعد بیشترش رو تنهایی ادامه داد


audio: rvWadpx3yBA_0165.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
اینجا ولی یک سری از اعضای کتابخانه سلطنتی صفوی‌ان که مسئول نخسه‌برداری از کتاب‌های مختلفن واسه این کار هم یک تیم عظیمی‌ان احتمالا تا 15 تا نقاش و دو تا خطاط و دو تا تذهیب‌گر و یک نفر حداقل صحاف‌کار یا صحاف و اینا هنرمندایی‌ان که تازه ما می‌دونیم امروز یه عالمه دیگه آدم هم بودن حتما کاغذسازی و برش و رنگ درست کردن و ورق‌های طلا و نقره و اینا کلی کاره


audio: rvWadpx3yBA_0167.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
و هر نقاشی کار یک استاده یک استادی یا خودش می‌کشیده یا نظارت می‌کرده در حالی که شاگردا داشتن کارای دیگه رو می‌کشیدن مثلا صورت‌ها رو یکی می‌کشیده بعد یکی هست تخصصی سیبیلا رو کار می‌کرده


audio: rvWadpx3yBA_0168.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
توی این کانال من دیدم این خانم که توضیح می‌دادن خیلی هم جزئیات جالبی می‌گفتن ایشون می‌گه که مثلا این سیبیل‌ها رو اینی که می‌کشه اینطوری می‌کشه می‌شه پیدا کرد که تو کدوم نقاشی سیبیل‌ها رو این کشیده چهره‌ها رو کی کشیده چون کارا عموما تاریخ و امضا ندارن حالا بعدا زحمت کشیدن درآوردن که نقاش احتمالی تک‌تک اینا کیه ولی کلا کارا امضا و تاریخ ندارن ولی خب می‌دونیم مال چه زمانی هستن سبک‌شون رو می‌دونیم


audio: rvWadpx3yBA_0169.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
یه ترکیبی از سبک ترکمنی و هراتیه اوایل وزن ترکمنیش بیشتره بعد وزن هراتیش بیشتر می‌شه چند سال هم می‌دونیم طول کشیده


audio: rvWadpx3yBA_0171.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
حواس‌مون هم هست کجای تاریخیم دیگه گفتیم اوایل 1500 میلادی هستیم نیمه اول قرن شونزدهیم که تو اروپا چه خبره؟ اروپا خب نیم‌قرنه بیشتر از نیم‌قرنه که قسطنطنیه افتاده دست ترکان عثمانی بیزانس تموم شده


audio: rvWadpx3yBA_0172.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
با افتادن بیزانس تمام یادگاری‌های نظم کهن از بین رفته بعد اینجا مسلمون‌ها پیش رفتن اون طرف در شبه‌جزیره ایبری در اسپانیا و پرتغال مسیحی‌ها اومدن و باقی‌مونده مسلمان‌های اسپانیا رو بیرون کردن از اونجا همون کاتولیک‌های اسپانیا دادگاه‌های تفتیش عقاید اونجا راه انداختن احکامی صادر کردند که مسلمون‌ها رو و بعد یهودی‌ها رو تحت فشار گذاشتن یا باید مسیحی بشن یا می‌کشنشون


audio: rvWadpx3yBA_0173.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
یا اینکه اگر نه برن برن از اونجا اونجا رو باید ترک کنن و خب در نتیجه خیلی‌ها اجباری مسیحی می‌شن بعد این دادگاه‌ها تلاش می‌کردن ببینن که کیه که تو دلش واقعا هنوز مسلمون مونده یا بر دین خودش مونده مسیحی نشده یا می‌ره مناسک رو به جا می‌آره و اینا بگردن اینا رو پیدا کنن خیلی داستان عجیب غریبیه این ولی اونم خلاصه فاصله‌ش کمه از این زمانی که این نقاشی‌ها داره کشیده می‌شه


audio: rvWadpx3yBA_0174.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
دستورش هم گفتیم همین پاپی می‌ده که دستور بنای ساختن این نمازخانه سیستین رو می‌ده و اتفاق دیگری که تو اون دهه‌ها افتاده و کلا جهان رو عوض کرده سفر کریستف کلمبه به آمریکا و باز شدن پای اروپایی‌ها به آمریکا اینا هم توی همون اوایل قرن 16 اوایل سال‌های 1500 شروع شده اتفاق افتاده دنیا داره تغییرای خیلی خیلی خیلی بزرگ می‌کنه


audio: rvWadpx3yBA_0175.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
و یه بخشی از این تغییرهای بزرگ هم بعدا می‌شه گسترش مسیحیت اون موقعی که می‌گیم دارن این کارا رو می‌کنن مسیحیت اینطوری نیست که بگیم دنیا رو گرفته باشه ما یه تصویری الان داریم که خیلی گسترده‌ست و قاره آمریکا همه مسیحی‌ان اون موقع اینطوری نیست آمریکا هنوز بومیان دارن توش زندگی می‌کنن


audio: rvWadpx3yBA_0176.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
و گستردگی دنیای مسیحی هم خیلی کمتر از الانه این طرف چه خبره؟ این طرف هم نظم قدیم از بین رفته سیستم بعد از حمله مغول‌ها بود مغول‌ها بودن و نوادگان چنگیز و بعد تیمور و اینا حالا بعد از 300 سال اینا جمع شده به جاش نظم جدیدی اومده که سه تا امپراتوری باروتی قدرتمند کنار همن عثمانی و صفوی و گورکانیان هند سه تا امپراتوری مسلمون


audio: rvWadpx3yBA_0177.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
از نظر فرهنگی زبان دربار قبلا هم گفتیم فارسی یعنی یک مرکزیت فرهنگیش از فرهنگ ایرانی داره می‌آد هر سه مسلمان و هر سه هم قدرتمند در اون زمان حالا یه زمانی یکی بالاتر یه زمانی یکی پایین‌تر


audio: rvWadpx3yBA_0178.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
از نظر دینی هم این دوره دوره جالبیه اون چیزی که توی ایران عوض شده بعد از حمله‌های چنگیز و تیمور و اینا فقط نظم سیاسی نیست نظامات مذهبی هم داره عوض می‌شه سمت ایران جنبش‌های دینی تازه داریم از مثلا اهل حق اصلی‌ترین چهره‌شون اون موقع می‌آد در کردستان


audio: rvWadpx3yBA_0179.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
تا در استرآباد در سواحل دریای خزر جنبش حروفیه و بعد نقطویه و اینا همه از اونجا می‌آد اینا ادیان نویی هستن بعضیاشون در نواحی مختلف ازشون استقبال هم می‌شه ولی خب نهاد دین مستقر خیلی از اینا خوشش نمی‌آد خود خاندان صفوی رو هم هر چند اگر نگاه کنیم اول یه جنبش دینی تازه بودن و یه خرده فاز چیزشون هم زیاد بود فاز منجی‌گرایانه و ایناشون زیاد بود


audio: rvWadpx3yBA_0180.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
ولی بعد از جنگ چالدران و شکست شاه‌اسماعیل و بعد از مرگ اسماعیل و اینا این جنبش یه خرده‌ای تغییر فاز می‌ده انقدری که می‌گن وقتی که شاه‌تهماسب شاه شده بود می‌گن که یه عده‌ای می‌رن سراغش شروع می‌کنن فاز دادن که آره تو مهدی هستی و ظهور کن و اینا این هی می‌گه نه آقا این حرفا چیه چرا اغراق می‌کنین؟ چرا غلو می‌کنین اینا؟ بعد می‌بینه اینا ول‌کن نیستن پادشاه دین‌دار شریعت‌پرور می‌ده اینا رو با تخماق یک یک‌شون رو همچین بزنن تا بمیرن


audio: rvWadpx3yBA_0181.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
به قول عالم‌آرای عباسی سیاست‌شون می‌کنه به قول امروزی‌ها مدیریت‌شون می‌کنه اصلا دیگه فضا فضای این نیست که اینا بخوان اون داستان‌ها رو پروموت بکنن و اینا تغییرات دینی رو می‌گیم جنبش‌های تازه دینی و اینا در ایران این دوره‌ست حالا باز جالبه بریم اروپای اون دوره رو هم ببینیم جهان مسیحی رو هم ببینیم اونجا هم یک تغییر اینطوری نوگرایی دینی یه تغییر اینطوری دم در ایستاده انگار قرن پونزدهم اروپا کسایی می‌آن که می‌خوان یه تغییراتی تو کلیسای کاتولیک بدن


audio: rvWadpx3yBA_0182.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
یه حرکت‌هاییه موفق نیست سرکوب می‌شه بعد یه کم موفقه بعد دیگه تو همین فاصله‌ای که میکل‌آنژ این نقاشی رو می‌کشه و کار شاهنامه در ایران شروع می‌شه فاصله‌ای که مارتین لوتر می‌آد جنبش اصلاح دینی در اروپا می‌آد نهضت پروتستانتیسم می‌آد و لوتری می‌آد که یکی از اعتراضاش اصلا به همین مغفرت‌فروشی کلیسای کاتولیکه کاری که اینا می‌کردن بهشت می‌فروختن می‌گفتن پول بدین گناهان پدر و مادرتون رو بخرین خوشحال‌شون کنین و اینا و بعد با این پوله چیکار می‌کردن؟


audio: rvWadpx3yBA_0183.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
با این پوله همین نقاشیه رو می‌دادن میکل‌آنژ بکشه دیگه این پاپ ژولیوس دوم هم اسم ژولیوس سزار ژولیوس قیصر بود ایشون خیلی پاپ عجیبی هم بود پاپ و پادشاه عجیبی بود ماکیاولی می‌گفت شهریار اینطوری باید باشه فرمانده نظامی خوبی بود


audio: rvWadpx3yBA_0185.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
پاپ جنگاور بهش می‌گفتن در سیاست ماهر بود یه دفعه‌ای اراسموس بعد از مرگش یه چیز بامزه‌ای درباره‌ش نوشته بود نوشته که این رفت بره بهشت بعد سن پیتر پتروس حواری دم در بهشت ایستاده بود دید این مسته راهش نداد تو بعد این پاپ یه خرده اول گفت بابا تو کی باشی که منو راه ندی و تو نصف منم کار نکردی و اینا بعد می‌بینه نه اون راه نمی‌ده شروع می‌کنه با همون تاکتیک‌هایی که این دنیا کارش رو پیش می‌برد همون سیاست‌بازی‌ها و اینا


audio: rvWadpx3yBA_0186.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
اونجا هم سعی کنه در رو وا کنه بره تو بهشت ولی این سیاست اونجا به دردش نمی‌خوره و بعد می‌گه که عه اگه منو راه نمی‌دی پس من اصلا می‌رم بهشت خودم رو می‌سازم بعد هم یه ارتشی درست می‌کنم با اون می‌آیم بهشت شما رو می‌جنگیم می‌گیریم واسه خودمون خیلی قشنگ همه ویژگی‌های این پاپ بزرگوار رو در داستانش لحاظ کرده بود خیلی پاپ عجیبیه پاپ رنسانس هم هست پشتیبان هنر و موزه واتیکان راه بندازه و


audio: rvWadpx3yBA_0187.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
بازسازی باسیلیکای سن پیتر و کلی سفارش حالا به میکل‌آنژ و به رافائل و خیلی خیلی کارای زیادی کرده دیگه مهم‌ترین نقاشی‌ای که دیدیم از سفارش‌های ایشون که رافائل کشیده نقاشی مکتب آتنه که درباره اینم دوست دارم یه بار صحبت بکنیم اگر دوست دارین هر کدوم اینا رو دوست دارین مثلا کامنت بذارین یکی کامنت بذاره ببینیم مثلا 500 تا لایک اگر بخوره به نظرم خوبه می‌شه گفت که دیگه ما می‌سازیمش اگر 500 تا لایک بخوره می‌سازیم نخوره هم شاید بسازیم


audio: rvWadpx3yBA_0188.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
ولی بخوره حتما می‌سازیم این نقاشی مکتب آتن رو اینم همزمان با نقاشی سقف میکل‌آنژه و قشنگ فضای ذهنی پاپ و اروپای رنسانس و اینا رو نشون می‌ده به فلسفه و علم می‌پردازه که حالا اون موقع البته از هم جدا هم نشدن بعد وسط تصویر نقاشی‌ای که پاپ سفارش داده تو کلیسا داره کشیده می‌شه وسطش مسیح نیست وسطش سن پیتر نیست وسطش پاپ نیست وسط حواریون نیستن


audio: rvWadpx3yBA_0190.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
خیلی طیف وسیعی از اهل فکر و اینا اونجا هستن بدون توجه به زمان و مکان و وابستگی‌های دینی و اینا تو جایی که سکونتگاه پاپه این یه چیزی درباره اون فضا و اینا بهمون می‌گه واقعا واقعا امیدوارم که بسازیم درباره اونم خلاصه صحبت بکنیم یه همچین پاپی سفارش کار رو داره می‌ده اونجا و این طرف در ایران سفارش کار رو داره شاه‌تهماسبی می‌ده که اسمش خیلی زیاد نیست در تاریخ ایران جزو پادشاهان برجسته اسمش رو ما زیاد نشنیدیم


audio: rvWadpx3yBA_0191.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
ولی به نظرم اشتباهه که اینطوریه باید درباره‌ش یه خرده‌ای فکر کنیم و بگردیم و صحبت کنیم هم دوره‌ش طولانیه هم اینکه نسبتا موفقه 52 سال پادشاهی می‌کنه خوب می‌جنگه و آخرش هم به یک پایداری و ثباتی می‌رسه هم با ازبک‌ها هم با عثمانی‌ها به صلح آماسیه‌ای می‌رسه که مرزها رو همون جایی می‌ذاره که تقریبا همین الان هم هست یعنی مرزایی که محل درگیری چندین قرنه بوده دیگه به یه جایی می‌رسه که تثبیت می‌شه


audio: rvWadpx3yBA_0192.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
اولا که می‌گم تا الان تثبیت شده این نشانه خوبیه به نظرم بعدش هم اینکه اصلا خود ایشون هم 20 سال آخر سلطنتش رو نشسته و داره زندگیش رو می‌کنه یعنی به یک آرامشی رسیده بوده خیلی هم شاه هنردوستی بوده احتمالا هم ذوق هنری رو هم فهمیدن اثر هنری رو از شاه‌اسماعیل گرفته مقداری خودش هم می‌دونیم نقاشی می‌کرده نقاشی ازش هست و به جز این شاهنامه کتاب‌های دیگری رو هم سفارش داده که درست کردن


audio: rvWadpx3yBA_0194.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
نقاش حرفه‌ای خانم هم به نظر می‌رسه که توش بوده هرچند همین نقاش خانم صحیفه بانو و خیلی دیگه از هنرمندا بعدتر که مذهبی‌تر می‌شه پادشاه و یه خرده مشکل‌دار می‌شه با هنر و با شراب و شراب‌خواری و شعر و این حرفا اینا می‌رن اینا می‌رن خیلیاشون می‌رن به هند مهاجرت می‌کنن به هند از جمله همون صحیفه بانو ولی این دو نفر خلاصه اسم خودشون رو در تاریخ ماندگار می‌کنن با هنر


audio: rvWadpx3yBA_0195.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
نه با فتوحات‌شون هرچند که فتوحات هم داشتن ولی با هنر اسم‌شون خیلی ماندگارتر می‌شه ما اگه اسم شاه‌تهماسب رو الان می‌شنویم خیلی بیشتر احتمالا به بهانه‌ی یا خیلی زیاد به بهانه شاهنامه تهماسبی می‌شنویم تازه این ماییم اگه تو دنیا بخوای بگی مثلا تهماسب به چی شناخته می‌شه


audio: rvWadpx3yBA_0196.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
احتمالا بسامد تکرار شاهنامه تهماسبی از مثلا خود شاه‌تهماسب و فتوحات و حکومتش و اینا بیشتره اسم این پاپ پاپ معروفیه پاپ ژولیوس دوم ولی سیستین چپل و نقاشی‌هایی که به سفارش ایشون ساخته شده کشیده شده و مونده خیلی ماندگارتر و آدمای خیلی بیشتری دیدنش خیلی جالبه در هنره که اینا خیلی موندگارتر شدن


audio: rvWadpx3yBA_0197.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
حتی اسم شاه‌تهماسب ما اسم کاملی ازش به نظر می‌رسه داریم اسم و لقب کاملش به‌خاطر اینکه این مهر ازش هست رو یکی از نقاشی‌ها و حالا اگه درست بتونیم بخونیم یک همچین چیزی نوشته و این می‌شه کل اسم و لقبش بعد همین رو می‌شه نگاه کرد که ببینه که وقتی که با این اسم و القاب توصیفش می‌کنن احتمالا چه چیزایی براشون مهمه توی سیستن چپل هم وقتی وارد می‌شیم بالای در پایین تصویر زکریا


audio: rvWadpx3yBA_0200.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
پس اسم‌شون رو نگه داشتن تو تاریخ با سفارش دادن این کارهای هنری خودشون هم اینطوری که داریم می‌بینیم آدمای اهل هنری بودن پس به نیت استفاده شخصی هم ممکنه این کار رو کرده باشن که بیشتر لذت ببرن


audio: rvWadpx3yBA_0201.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
دوست داره شاهنامه بخونه می‌خواد خوبش رو بخونه با بهترین نقاشی‌ها ببینه و بخونه دوست داره تو یه اتاقی ساعاتی رو بره تعمق و تفکر و عبادت و دعا و مناجات و اینا کنه می‌خواد تو اتاقی باشه که این حالات رو توش تشدید بکنه می‌خواد گروه کر توی یه همچین فضایی نیایش کنن بشنوه همین پاپه که گروه کر اونجا رو هم راه می‌ندازه این مثل اینه که داره هزینه می‌کنه که تجربه خوبی داشته باشه موسیقی خوبی غذای خوبی رقص قشنگی ببینه


audio: rvWadpx3yBA_0202.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
یه خرده شبیه اینجور کاراست حالا برای آدمی که خیلی امکاناتش بیشتره دیگه داره کم نمی‌ذاره برای خودش دیگه اینطوری هم که نگاه کنیم به نظر می‌رسه به هدف خودشون رسیدن ضمن اینکه بالاخره یه پرستیژی هم می‌گیرن از اینکه من مخاطب یک همچین فرهنگ فاخری هستم


audio: rvWadpx3yBA_0204.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
من از یه همچین جایی می‌آم یه همچین چیزی مصرف می‌کنم این پرستیژی می‌شه برای خودش برای همه تیر و طایفه‌اش طایفه فیزیکیش، اقوامش، هم‌وطنانش طایفه فکریش هم‌حزبی‌هاش، هم‌دینانش، هم‌کیشانش واقعا همه این فواید رو به نظر می‌رسه داشتن برای اینا بیان زیر این سقف سیستین چپل نیایش کنن بیان شاهنامه تهماسبی رو ورق بزنن بخونن و ازش لذت ببرن و بعدها هم این کلیسا هست اونجا


audio: rvWadpx3yBA_0205.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
می‌رن آدما اونجا نقاشی رو دارن می‌بینن نه تنها برای این پاپ که برای دستگاه واتیکان دستگاه مسیحیان مسیحیت کاتولیک رومی‌ اصلا برای ایتالیا یک پرستیژی داره یک ارزشی برای اروپا یک چیزی می‌آره چون خیلی توریست می‌ره اونجا نمی‌ره که عبادت کنه می‌رن این نقاشیا رو ببینن می‌رن این چیزها رو ببینن یعنی این یک میراثیه که تا قرن‌ها بعد داره کار می‌کنه شاهنامه هم همین‌طوره حالا تو دربار بود


audio: rvWadpx3yBA_0207.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
ولی می‌دونیم همایون گورکانی هم که اونجا بود شانس دیدنش رو داشت قطعا یک پرستیژی برای شاه تهماسب می‌آورد اینکه بعدا همایون علاقه داره به این یک شاهدیه برای این حرف احتمالا بعد دیگه پرستیژش رو خیلی بالاتر می‌بره وقتی یه همچین اثری رو هدیه می‌ده به سلطان سلیم عثمانی تا قرن‌ها باعث حیرت خاندان عثمانی می‌شه قدرش رو می‌دونن واقعا اونجا اینم می‌بینین پرستیژش مرحله اول برای شاه‌تهماسبه


audio: rvWadpx3yBA_0208.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
ولی بعد برای خاندان صفویه برای ایرانه برای ایرانی‌هاست تا قرن‌ها بعد برای شیعه‌های 12 امامیه برای شیعه‌هاست در لایه بزرگتره برای کل مسلموناست به خیلی از کسایی که جوری به این ارتباط دارن یه مقدار این افتخارش می‌رسه هم هر کسی که فارسی می‌تونه بخونه می‌تونه اینو نگاه کنه ازش لذت ببره و هم اینکه هر کسی می‌تونه ادعای نزدیکی به این اثر فاخر هنری بکنه نه اینکه حالا جایی امتیاز بدن به آدما بابت این کارا


audio: rvWadpx3yBA_0209.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
ولی جالبه این اعتبار می‌آره واسه همینم هست مثلا موزه قطر موزه آقاخان اینا حاضرن کلی پول بدن یک قسمت‌هایی از این کار رو داشته باشن چون می‌شه بهش افتخار کرد برای همینه بهش می‌گن میراث فرهنگی درسته که در زمان خودش رسانه بوده مدیا بوده پیامی می‌خواسته به مخاطب برسونه و اینا ولی میراث فرهنگیه به عنوان میراث فرهنگی می‌مونه و البته پیامش رو هم داره می‌ده اون پاپی که سفارش می‌ده


audio: rvWadpx3yBA_0210.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
می‌خواد پیام خدا رو برسونه با این نقاشیه مرد خداست داره پیام خدا رو می‌ده با رسانه‌ای که درست کرده می‌گه ببین همه چی رو من درست کردم 9 تا قاب اون وسط من خدا خدا، مسیح مسیح کلیسا مرد خداست و داره پیام خدا رو می‌ده با رسانه‌ای که درست کرده می‌گه خدا ببین می‌گه که همه چیو من درست کردم خدا یعنی مسیح مسیح یعنی کلیسا وقتی که اوضاع‌تون خیلی خراب بود من بودم که نجات‌تون دادم این قاب‌های گوشه‌ها


audio: rvWadpx3yBA_0211.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
منم که قول دادم که باز می‌آم و نجات‌تون می‌دم با این انبیای بنی‌اسرائیل و پیشگوها و این ادامه داره تا می‌آد روی دیوارهای جانبی زندگی موسی و زندگی مسیح و منی که قبلا دو بار آمدم و بعد هم تو دیوار قربانگاه دیگه حرف آخرش رو می‌زنه که من باز خواهم آمد ته داستان بشر اینه اونایی که به حرف من گوش نکردین حساب‌تون رسیده‌ست می‌آین این پایین در جهنم این بالا هم که بهشته مثلا یه همچین پیغام کلی داره می‌ده دیگه


audio: rvWadpx3yBA_0212.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
البته حالا ماجراش فقط این نیست دیگه این همه اندام انسانی و زیبایی‌هاش و اینا رو هم که می‌بینیم رگه‌های انسان‌گراییش هم کاملا مشخصه خود آفرینش که یه خرده‌ای کار تیمیه آدمی که همون قدری انگشتش رو به سمت خدا دراز کرده که خدا انگشتش رو دراز کرده


audio: rvWadpx3yBA_0214.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
یک تاچی یک لمسی هست که داره بهش هویت می‌ده خودش توش شریکه خودش توش سهیمه بعد خدا هست انسان هست نهاد کلیسا هست که حالا هم دینه هم دولته و بعد با صدای بلند داره می‌گه که بزرگی و عظمت و قدرت من یعنی من نهاد کلیسای کاتولیک مسیحی اینو باید بپذیری این حرفیه که داره با این رسانه عظیم آوار می‌کنه رو سر مخاطب


audio: rvWadpx3yBA_0215.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
چقدر موفق بوده اینکه حرف رو به کرسی بشونه؟ بستگی داره که چطوری حساب کنیم ممکنه شما فکر کنی که بگی خیلی موفق نبود چون خیلی طول نکشید که پروتستانتیسم شروع شد و کلی از کاتولیک‌های اروپا پروتستان شدن جدا شدن از کلیسای کاتولیک ولی گفتم اگر یه جور دیگه بهش نگاه کنی اصلا اوایل 1500 مسیحیت دین جهانی نیست اونطوری یعنی دین اول جهان نیست از لحاظ تعداد اگه نگاه کنی حالا هندوها و سنت‌های چینی مثل آیین‌های کنفوسیوس و بودایی و اینا


audio: rvWadpx3yBA_0216.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
دست بالا رو دارن احتمالا از نظر جهانی بودن اسلام گسترده‌تره از شرق مالزی تا غرب مراکش از آسیای میانه تا زنگبار تبدیل شدن مسیحیت و کاتولیسیسم به پرجمعیت‌ترین و گسترده‌ترین دین دنیا بعد از اینه که اتفاق می‌افته نه اینکه حالا این نقاشی‌های سقفه که باعث یه همچین کاری شده ولی تاثیر این رو می‌شه دید روی کاتولیک‌های اسپانیا و پرتغال


audio: rvWadpx3yBA_0217.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
و بعد تاثیر کاتولیک‌های اسپانیا و پرتغال در دوره استعمار که اینا می‌رن و مردم جاهای دیگه دنیا رو مسیحی می‌کنن و بعد حالا یه داستان اینه که چقدر آدما مسیحی می‌شن یه داستان دیگه اینه که چقدر روایت این‌ها از جهان غالب می‌شه نظام ارزشی‌ای که برای بی‌دینان هم هست خیلی وقتا نگاه می‌کنی توش المان‌های مسیحی هست نمادهایی که برای ما خیلی آشنا هستن تصویر ذهنی که خیلیا از خدا دارن الان


audio: rvWadpx3yBA_0219.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
حالا این پروژه نقاشی‌های سقف سیستین هم نگاه کنیم توی این خیلی مهمه و جالبه و اینا دیگه حالا حرفاییه که مال بعد از دیدن نقاشیه ولی درباره همه اینا هی دارن صحبت می‌کنن هی می‌نویسن و بحث می‌شه و همین‌طور درباره این طرفش درباره شاهنامه شاه‌تهماسب که این چی می‌خواد بگه بعد از اینکه حالا من خیلی خفنم و من خیلی شیکم و هنر دوست دارم و اینا اینم داره یه جوری می‌گه که ببین اصل ایرانه چطوری اونجا می‌گفت اصل کلیسای کاتولیکه


audio: rvWadpx3yBA_0220.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
و من کلیسای کاتولیکم اینم داره می‌گه اصل ایرانه و منم که ایرانم و با درست کردن این شاهنامه و با نشون دادنش به امرای خودش و به همایون گورکانی و بعدا به سلطان عثمانی داره اینو برای همه جا می‌ندازه که ایران گل سرسبد جهانه و این تحت کنترل و تسلط منه با ترکیب فارسی زبان فارسی و تشیع


audio: rvWadpx3yBA_0221.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
که تو این مرحله حالا البته بیشتر سلبیه تا اینکه ایجابی باشه ایران رو از یک مفهوم تاریخی داره بعد از مدت‌ها بهش یه شکل واقعی می‌ده زنده‌ش می‌کنه پشت گرم به اون پیشینه فرهنگی و نشون هم می‌ده که این در کنترل منه در برابر همسایه‌هایی که قدرت‌های اون روز دنیائن دو طرف ایران صفوی و البته از نظر فرهنگی بسیار با فرهنگ ایرانی نزدیکی دارن توشون داره یه همچین پیغامی انگار بهشون می‌رسونه چقدر موفق بود شاه‌تهماسب؟


audio: rvWadpx3yBA_0222.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
اینم باز دوباره مثل همون قصه اون پاپ ژولیوسه که بگیم چقدر موفق بود بستگی داره چطوری حساب کنی یکی ممکنه حساب کنه بگه که عراق از دست رفت و کلی جاها در آناتولی و قفقاز و این‌ها از دست رفت و این‌ها پس خیلی موفق نبود یکی هم ممکنه بگه که خب صلح شد


audio: rvWadpx3yBA_0223.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
مرزهایی تثبیت شد معلوم نیست که اگه جنگ‌ها ادامه پیدا می‌کرد مرزها کجا می‌رفت شاید تبریز و قزوین و شیراز هم می‌رفت بعد از این مهم‌تر شاید اینه که چیزی به اسم ایران تثبیت شد و موند حالا بهترینی که می‌خواستیم شد یا نشد اینا بحث‌های دیگریه ولی تثبیت شد و البته تثبیت شد شیعه 12 امامی و البته تثبیت شد صفویه اینا با هم محکم شدن یه طوری که تا دهه‌های بعد از پایان صفویه


audio: rvWadpx3yBA_0224.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
تا یک قرن بعدش هم همچنان اسم‌شون بیشتر از یک قرن مشروعیت و اعتبار می‌داد به مدعیان سلطنت نمی‌شه یه خط صاف وصل کنیم بگیم چون مسیحیت کاتولیک بعد از نقاشی‌های سفارشی پاپ عالم‌گیر شد یا چون هویت تاریخی ایران شیعه تثبیت شد حتما پشتیبانی اینا از پروژه‌های هنری استراتژی موفقی بود اصلا ممکن نیست این کار رو بکنیم ولی اتفاقی هم اگه باشه به نظرم اتفاق جالبیه و خوبه که بهش فکر کنیم حتی اگه هیچ‌کدوم اینا برای ما مهم هم نباشه


audio: rvWadpx3yBA_0226.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
خرج هنری شده که ما هم می‌تونیم بعد از 500 سال از دیدنش لذت ببریم و کلی چیز یاد بگیریم به بهانه‌ش اینم باشه به نظرم بد نیست دو تا شاهکار هنری دیدیم واقعا دو تا قله از تاریخ هنر دیدیم نقاشی‌هایی که لایه لایه می‌شه ازشون حرف زد و حرف می‌زنن درباره انسان درباره نگاه مسیحیت کاتولیک رومی به جهان درباره نگاه شاهنامه‌ای ایرانی به داستان انسان


audio: rvWadpx3yBA_0227.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
گوته رفته بود نقاشی‌های سقف سیستین چپل رو دیده بود گفته بود که تا این‌ها رو نبینی نمی‌فهمی که چه کارها از آدمیزاد برمی‌آد


audio: rvWadpx3yBA_0229.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
آدمیزادی که این کار رو می‌تونه بکنه اونم یک نفر خیلی خیلی جا داره خیلی کارا می‌تونه بکنه یا یه چیز دیگه من از ایشون شنیدم خیلی قشنگ بود خیلی حرف قشنگی بود درباره همون صحنه معروف آفرینش می‌گفت دقت کنین این رو می‌خوام به‌خاطر این بگم که چقدر بحث‌ها از تو همین نقاشی در می‌آد می‌گفت دقت کنین دست‌ها به هم نمی‌خورن این نقاشی هم یه اسنپ‌شاته دیگه ما نمی‌دونیم لحظه قبلش چه اتفاقی افتاده لحظه بعدش چه اتفاقی افتاده شاید این لحظه بعد از لمس باشه


audio: rvWadpx3yBA_0230.opus
source: youtube
source_id: rvWadpx3yBA
invalidation: VALID
text:
شاید هم قبل از لمس باشه شاید هم کلا لمس نشده چون نقاشیه چیزی به ما نمی‌گه اینی که اینجا می‌بینیم به قول ایشون می‌گفت آدم رو به این فکر هم می‌ندازه که شاید اصلا لمسی هم اتفاق نیفتاده باشه این دیگه می‌شه اصلا یه روایت متفاوتی با همه چیزایی که تعریف کردیم مرسی که دیدین کامنت بذارین اشتباهی اگه شنیدین چیز بیشتری اگه بلدین بگین ما خوشحال می‌شیم بخونیم دم‌تون گرم


audio: I_fW_TcmEeE_0002.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
بعضی از کتابا رو باید چشید بعضی از کتابا رو باید قورت داد یه کتابای کمی هم هستن که باید بجوی و هضمشون کنی منتها چه‌طوری بفهمیم کدوم کتاب برای چه کاریه؟ من علی بندری هستم این کانال یوتیوب بی‌پلاسه تو این ویدئو می‌خوایم درباره‌ی این صحبت کنیم که چه‌طور کتاب انتخاب کنیم فعالانه کتاب خوندن یعنی چی تحلیلی خوندن کتاب یعنی چی فهمیدن کتاب راهش چیه؟


audio: I_fW_TcmEeE_0003.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
می‌خوایم یاد بگیریم چه‌طور کتاب رو بخونیم که بفهمیم یعنی چه‌طور باید یاد بگیریم، که یاد بگیریم البته این کار یه ویدئوی چند دقیقه‌ای نیست ولی فکر کنم جای خوبیه برای شروعش بالاخره یه جا باید شروع کرد دیگه.از این‌جا شروع کنیم


audio: I_fW_TcmEeE_0006.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
اون‌جا نویسنده می‌گه اولین قدم اینه که بفهمی کتابی که دستته اصلا چه‌طور کتابی هست این یه بررسی روش‌منده این کارو باید بکنی تا بفهمی سوالی که من دارم اصلا جوابش تو این کتاب هست یا نه


audio: I_fW_TcmEeE_0007.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
این ممکنه بهت بگه نه جواب این‌جا نیست نباید برای این کتاب وقت بذاری بالاخره وقت ما محدوده این وقتو باید بذاری برای کتاب دیگه‌ای


audio: I_fW_TcmEeE_0010.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
خب بله ما همیشه اسم کتابو می‌خونیم ولی این‌طوری نه اسم کتاب رو باید با دقت و با تمرکز بخونیم بعضی از کتاب‌ها هم یک اسم ندارن.یه عنوان دارن یه عنوان فرعی هم دارن


audio: I_fW_TcmEeE_0011.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
این رو با تمرکز بخونیم ببینیم چی داره می‌گه نویسنده و ناشر دارن سعی می‌کنن به ما بگن این کتاب درباره‌ی چیه فقط اسم هم نه.اسم و عنوان فرعی اسم خیلی وقتا انتخاب مارکتینگی ناشره.هم اسم هم عنوان فرعی


audio: I_fW_TcmEeE_0015.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
اول عنوان، بعد مقدمه این کارها رو ممکنه اصلا تو کتاب‌فروشی بکنیم کتاب رو از قفسه برداشتیم، ایناشو باید نگاه کنیم


audio: I_fW_TcmEeE_0016.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
بعد می‌گه برو سراغ فهرست مطالب کتاب عناوین داخلی فصل‌ها ببین ساختار کتاب چه‌طوریه نویسنده با ساختار هم داره به شما سیگنال‌هایی می‌ده که من این‌طوری رفتم سراغ این مساله


audio: I_fW_TcmEeE_0023.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
وقتی به این عنوان و عنوان فرعی فکر می‌کنم به من یه دید می‌ده که نویسنده می‌خواسته چی کار کنه حالا اصلا درباره‌ی این نمی‌گیم که چه‌قدر این کارو خوب انجام داده یا نه


audio: I_fW_TcmEeE_0024.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
این قدم اوله که بگه من خواستم هم‌چین کتابی بنویسم وقتی فهرستشو ورق می‌زنم می‌بینم خودش این کتاب رو در سه بخش تقسیم کرده


audio: I_fW_TcmEeE_0025.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
بخش اولش درباره‌ی ئه بخش دومش درباره‌ی شروع، پایان و نقطه‌ی وسط کارهاست و بخش سومش درباره‌ی هم‌زمانی


audio: I_fW_TcmEeE_0031.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
بعد آخر کتاب‌ها هم یک نمایه دارن فهرستی از اسم‌هایی دارند که تو کتاب اومده یا لیستی دارن از منابع و کتاب‌های دیگری که نویسنده بهشون ارجاع داده یا پشت کتاب خلاصه‌ای ناشر یا نویسنده آورده‌ن اینا چیزای دیگری هستن به‌جز متن کتاب که همه به ما سرنخ‌هایی می‌دن که با چه‌جور کتابی طرفیم


audio: I_fW_TcmEeE_0032.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
اینا رو که دیدیم، چند دقیقه وقت که صرف اینا کردیم حالا می‌تونیم دوباره برگردیم روی فهرست و از اون‌جا بفهمیم کدوم فصل حرف اساسی کتابو داره می‌زنه بعضی از کتابا فصل‌هاش یه جمع‌بندی‌هایی دارن.بریم اونا رو نگاه کنیم اگه ندارن چشم تمرین‌کرده، چشمی که کتاب زیاد خونده می‌تونه بفهمه کجاها بگرده که جان مطلب رو اون‌جا پیدا کنه


audio: I_fW_TcmEeE_0034.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
این بررسی‌ها رو که کردیم می‌تونیم تشخیص بدیم این کتاب به درد ما می‌خوره یا نه هم‌چنان درباره‌ی این حرف نمی‌زنیم که کیفیت حرفش چیه درباره‌ی این حرف می‌زنیم که چیزی که دنبالشیم رو نویسنده اصلا ادعا می‌کنه که این‌جا به ما می‌ده یا نه و اگه ادعا می‌کنه


audio: I_fW_TcmEeE_0036.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
اگه نکرد همون‌جا کتابو می‌بوسیم و خداحافظ بالاخره کتابای زیادی هست باید دنبال مساله‌مون دنبال دردمون جای دیگه بگردیم ولی اگر از این مراحل گذر کرد حالا باید بریم سراغ خوندنش و باید یاد بگیریم کتاب رو درست و فعالانه بخونیم


audio: I_fW_TcmEeE_0041.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
یعنی اگه سطح خودمونو نبریم بالا اگه کشتی نگیریم، نتونیم بخونیمش مثل ورزش کردن اگه یه ورزشی بکنی که نه فشاری به جاییت بیاد نه عرقی بریزی نه ماهیچه‌ها حال خاصی بشن


audio: I_fW_TcmEeE_0043.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
کتاب رو هم می‌گه اگه همین‌طوری دراز بکشی لنگتو هوا کنی بخونی چیزی آخرش گیر‌ت نمیاد کتابی که قراره ازش چیزی یاد بگیری کتابیه که جون بکنی تا بخونیش یعنی نشون می‌ده سطحش از شما بالاتره و هی داره شما رو با خودش می‌کشه بالا بعد از خوندن کتابه چون پوستت کنده شده تا خوندیش تازه احساس می‌کنه که آهان حالا فهمیدم چی داره می‌گه


audio: I_fW_TcmEeE_0044.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
این کتابیه که خودش داره خوندنشو تبدیل می‌کنه به یه چالش و وقتی درگیر این چالش بشی و اون‌قدری که لازمه بهش توجه و وقت بدی تهش جایزه‌ش رو بهت می‌ده می‌گه که حالا که این زحمتا رو کشیدی اینم بذار جیبت.اینم چیزی که از من به تو رسید طبیعتا همه‌ی کتابایی که می‌خونیم این‌طوری نیست


audio: I_fW_TcmEeE_0047.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
فعال کتاب خوندن هم یعنی این‌که کتابه رو مال خود کنیم وارد گفت‌وگو بشیم با کتاب یادداشت برداشتن، زیر جمله‌ها خط کشیدن، ستاره گذاشتن یه صفحه رو مشخص کردن، کلمات کلیدی درآوردن سوال و جواب‌هایی که تو کتاب درست شده رو نوشتن این نشون می‌ده که شما داری واقعا فعال مطالعه می‌کنی داری فعال می‌خونی یا یه کاری که از قدیم می‌کردنجزو سنت‌هاییه که وجود داره خیلی هم توصیه شده


audio: I_fW_TcmEeE_0048.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
اینم یکی از اون کارهاست که منفعلانه خوندن رو از فعالانه خوندن متمایز می‌کنه چون مداد که دست آدم باشه، ذهنش دیگه سرپنجه ست


audio: I_fW_TcmEeE_0049.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
آدم هر لحظه فکر می‌کنه لازمه الان یه چیزی بنویسم پس باید ذهنم تیز و فرز باشه حواسم جمع باشه به‌خاطر این‌که معلوم نیست کی این‌طوری بشه من نمی‌تونم دراز بکشم هم‌چین کتابیو این‌طوری بخونم باید آماده‌ی نوشتن باشم این نوشتن بعضی وقتا تو کتابه بعضی وقتا جای دیگه باید یادداشت برداری کتاب مثلا ممکنه مال کتابخونه باشه یا کتاب الکترونیک باشه نشه اون‌جا یادداشت برداشت


audio: I_fW_TcmEeE_0050.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
نکته ولی این نیست.نکته اینه که ذهنت فعال باشه موقع خوندن کتاب در حال گفت‌وگو باشی حرف دیگری که نویسنده می‌زنه اینه که کتاب رو باید تحلیلی خوند یعنی کتاب رو درست بررسی و انتخاب کردیم.فعال خوندن رو هم فهمیدیم یعنی چی بعدش می‌خوایم کتاب رو تحلیلی بخونیم تحلیلی خوندن یعنی چی؟ یعنی شما بتونی بعد از این‌که کتاب رو خوندی در چند جمله، در یه پاراگراف، در یه نشست


audio: I_fW_TcmEeE_0053.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
نویسنده می‌گه کتاب مثل یک عمارته.یه عمارت چند طبقه ست اتاقای مختلف داره بخش‌های مختلف داره سرسرا داره هرطرف یه دری یه پنجره‌ای تو هر اتاق یه دکوری یه راهرویی


audio: I_fW_TcmEeE_0054.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
علت اینم که می‌گه عمارته به‌خاطر اینه که اینا مستقل نیستن دیگه درسته از هم جدان ولی به هم یه طوری با یه چیزی وصلن با هم روابطی دارن خواننده باید بتونه روابط این‌ها رو هم دربیاره این اتاق و اون راهرو و این سرسرا و این دکور و اون تابلو و اون آشپزخونه با همدیگه همه با هم دارن یه خونه می‌سازن که یه کارکردی داره خواننده‌ای که حق کتابو می‌خواد ادا کنه


audio: I_fW_TcmEeE_0058.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
هم معماری و هم چیدن خونه درست‌تر هم معنیش این نیست که ساده‌تر باشه ممکنه پیچیده باشه به اقتضای کارکردش ولی به درستی پیچیده باشه خیلی قدم مهمیه که معماری کتاب رو درست بفهمیم باید مطمئن بشی ساختار کتاب رو درست فهمیدی برای این‌که اینو متوجه بشیم باید بنویسیم اینو نویسنده می‌گه، ما هم به تجربه متوجه شدیم


audio: I_fW_TcmEeE_0059.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
اگر نتونی یه مطلبی رو به صورت چارچوب‌دار بیان کنی نمی‌تونی ادعا کنی که واقعا فهمیدیش می‌تونی ادعا کنی ولی نمی‌تونی مطمئن باشی یا باید بنویسیش یا باید سعی کنی حداقل برای یک نفر دیگه توضیحش بدی وقتی شروع می‌کنی توضیح دادن، اگه مخاطبت هم نفهمه خودت می‌فهمی که مطلب رو درست گرفتی یا نه


audio: I_fW_TcmEeE_0060.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
اگه نتونی مطلب رو درست تعریف کنی به احتمال زیاد درست نخوندی و درست متوجه نشدی چون درست هضمش نکردی، درست هم نمی‌تونی تحویل بدی این کاریه که من هم دارم می‌کنم هم با پادکست بی‌پلاس هم با این ویدئوها هم با وبلاگ بی‌پلاس هم خودم هم بقیه‌ی بچه‌ها داریم این‌طوری مطمئن می‌شیم کتابه رو که خوندیم آیا درست فهمیدیم


audio: I_fW_TcmEeE_0061.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
و اگر در ست فهمیدیم دیگه بتن‌ریزی می‌کنیم اون چیزایی که فهمیدیم تو ذهنمون بمونه البته تضمینی نیست که همیشه بمون برای همین من دارم برمی‌گردم به کتاب‌هایی که یک سال یا دو سال پیش خوندم دوباره سعی می‌کنم از توش حرفایی دربیارم تو یوتیوب بزنم به خاطر این‌که از مغز آدمیزاد می‌ره این چیزا منتها دستورالعمل موفقیت کماکان همونیه که بود


audio: I_fW_TcmEeE_0062.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
باید برگردی و سعی کنی اون چیزی رو که یاد گرفتی دوباره تحویل بدی اگه تونستی این کارو بکنی می‌تونی امیدوار باشی که احتمالا کتاب رو خوب فهمیدی


audio: I_fW_TcmEeE_0063.opus
source: youtube
source_id: I_fW_TcmEeE
invalidation: VALID
text:
من علی بندری این کانال یوتیوب بی‌پلاس این‌جا گاهی درباره‌ی کتاب‌هایی که خوندم صحبت می‌کنیم گاهی هم درباره‌ی کنجکاوی‌های دیگه‌ای که این‌طرف و اون‌طرف داشتم اگر شما هم تو این چند دقیقه‌ها چیز تازه‌ای یاد می‌گیرید و دوست دارید این‌جور محتوا رو حتما سابسکرایب کنید که ویدئوهای بعدی رو از دست ندید


audio: qw-p3cfieZo_0003.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
واسه خود من یه دلیلش اینه که حداقل یه دلیلش اینه که خیالم یه مقدار راحت بشه که مثلا دارم از کار دنیا سر درمی‌آرم یه مقدار دارم می‌فهمم چطوری کار می‌کنه دنیا


audio: qw-p3cfieZo_0006.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
اونم اینه که می‌گه که تو این دنیا پیچیده‌ای که مدام در حال حرکته و همه چی در حال تغییره همون قدری که مهمه که یاد بگیری اینم مهمه که به وقتش و به جاش آماده باشیم و بلد باشیم که اون چیزایی رو که یاد گرفتیم بریزیم دور


audio: qw-p3cfieZo_0008.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
از یک چابکی فکری حرف می‌زنه که برای من خیلی جالب بود خیلی مفید بود و خیلی هم هیجان زده‌ام که اون چیزی رو که ازش فهمیدم برای شما هم تعریف کنم قبل از اینکه ولی بریم تو حرفش این رو بدونیم خودش هم می‌گه که این فقط واسه کار و زندگی حرفه‌ای نیست


audio: qw-p3cfieZo_0009.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
می‌گه که این حرف‌ها این دعوت به این طرز فکر تازه هنر تجدیدنظر کردن این واسه همه جا خوبه واسه کارت خوبه واسه شادکامی در زندگی هم خوبه می‌گه دوباره فکر کردن به ما کمک می‌کنه که اولا واسه مشکل‌های قدیمی‌مون راه‌حل‌های تازه پیدا کنیم بعد هم واسه مشکل‌های تازه‌مون فقط اکتفا نکنیم به اون راه‌حل قدیم


audio: qw-p3cfieZo_0010.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
اینا جفتش مهمه هم در سطح فردی مهمه هم در روابط کاری و خانوادگی‌مون مهمه هم در گروه و در اجتماع واسه‌مون مهمه واقعا هم ایده ایده قشنگیه برا همین کتاب حالا پیشنهاد می‌شه قطعا ولی اینجا هم من دوست دارم که یه خرده‌ای به شما توضیح بدم که نویسنده آقای آدام گرنت چطوری می‌خواد ما رو قانع کنه چطوری می‌خواد این ایده‌ش رو به ما بفروشه توضیح بده


audio: qw-p3cfieZo_0011.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
قصه یک آدم باهوش و موفقی به نام آقای مایک لازاریدیس ایشون خوش‌فکر، باهوش، مبدع، نوآور چی اضافه کرده به دنیا؟ بلک‌بری بلک‌بری اولین موبایلی بود که باهاش می‌تونستی ایمیل چک کنی قبل از اون موبایل اس‌ام‌اس می‌زدی تماس می‌گرفتی بلک‌بری آمد دنیا متحول شد مایک هم موفق شد و ثروتمند شد و از اون باهوش‌هایی بود ولی ایشون که خیلی خوب بلد بود فکر کنه


audio: qw-p3cfieZo_0013.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
واسه همینم وقتی آمدن بهش گفتن استاد خسته نباشی ترکوندی دیگه رسیدی به ته‌ش الان وقتشه که یه تجدیدنظری بکنی الان وقتشه که به این موبایل قشنگت یه مرورگر هم اضافه کنی که آدما بتونن برن تو اینترنت بچرخن با موبایل‌شون گفت نه حواس‌مون هست داریم درباره کی حرف می‌زنیم دیگه قبل از آیفون قبل از اسمارت‌فون موبایل‌ها همه یه سری کار ثابت می‌کردن که اصلا اینترنت و ایمیل و اینا توش نبود


audio: qw-p3cfieZo_0014.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
بعد بلک‌بری یه موبایلی بود که باهاش می‌تونستی ایمیل بزنی کیبورد داشت دکمه داشت قشنگ و همه این اداری شرکتی‌ها داشتنش عاشقش هم بودن نصف بازار اسمارت‌فون دنیا هم دستش بود


audio: qw-p3cfieZo_0015.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
ولی این آدم خوش‌فکر و باهوش که یه همچین چیزی رو به دنیا اضافه کرده بود سفت وایستاده بود و با این پیشنهاد اضافه کردن مرورگر که بتونی با موبایلت تو اینترنت هم بری مخالفت می‌کرد سفت و سخت معتقد بود که نه آدما یه وسیله‌ای می‌خوان که تماس بگیرن باهاش و ایمیل چک کنن کامپیوتر نمی‌خواد یه کسی یه کامپیوتر بذاره تو جیبش


audio: qw-p3cfieZo_0016.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
حتی وقتی آیفون اومد بیرون گفتش که آره این خیلی خفنه که این همه کار می‌کنه ولی کارمندا این همه کار نمی‌خوان کارمندها می‌خوان ایمیل بتونن خوب بزنن راحت بشه باهاش ایمیل زد با این آیفون بدون کیبورد راحت نمی‌شه ایمیل زد بعد هم این همه امکانات داشتنش بی‌هزینه نیست هزینه‌ش اینه که عمر باتریش خیلی کمه ما اصلا نباید به این سروصداها توجه کنیم سرمون رو بندازیم پایین تمرکز کنیم رو کار خودمون همین کار خودمون رو به بهترین شکل ادامه بدیم توپ تکون‌مون نمی‌ده


audio: qw-p3cfieZo_0017.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
این ناتوانی در تجدیدنظر کاری کرد که ظرف 5 سال بلک‌بری همه اون جایگاه و سهم عظیمش از بازار موبایل رو از دست داد به‌خاطر اینکه اون آدم مبدع باهوش خلاق نتونست به موقع در فکر خودش بازنگری کنه


audio: qw-p3cfieZo_0018.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
این سرگذشت بلک‌بری از داستان‌های عبرت‌آموز تاریخ تکنولوژیه واقعا خیلی‌ها هم بررسی کردن از زاویه‌های مختلف که چرا همچی شد دلیلی که اینجا زیر ذره‌بین آدام گرنته ناتوانی در بازاندیشیه


audio: qw-p3cfieZo_0021.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
جواب‌های مختلف هم داره و هر جواب هم یک جنبه‌ای از موضوع رو روشن می‌کنه یک دلیلش اینه که ما آدما کلا در فکر کرد‌ن‌مون خیلی خسیسیم


audio: qw-p3cfieZo_0022.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
سیستم شناختی‌مون صرفه‌جوئه خیلی ترجیح می‌دیم یه دیدگاهی رو یه روشی رو که قبلا یه زمانی جواب داده همون رو ادامه بدیم بی دلیل هم نیست این کار کار غلطی هم نیست ما شرایط محیط زندگی‌مون توی یه محدوده کوچیکی تغییر می‌کنه بیشتر چیزا ثابته واسه همین جواب می‌ده که به فکرای قبلی تکیه کنیم معمولا این روش روش درستیه و این کار کار درستیه


audio: qw-p3cfieZo_0023.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
واسه همین هم می‌چسبیم به تفکرات‌مون و نظرمون رو سخت عوض می‌کنیم یه دلیلش اینه یه دلیل دیگه‌ش اینه که ترس داره


audio: qw-p3cfieZo_0024.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
یعنی اینکه شما بیای شک کنی به فکرهای خودت واقعا ترس داره دنیا رو جلوی چشمت غیرقابل‌پیش‌بینی می‌کنه چون شما برای اینکه بیای تجدیدنظر کنی در یک فکری در یک ایده‌ای در یک روشی باید چیکار کنی؟ باید اعتراف کنی که خیلی چیزا عوض شده و اون چیزی که یه زمانی درست بوده حالا دیگه شاید درست نباشه


audio: qw-p3cfieZo_0025.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
وقتی این حرف رو می‌زنی انگار داری یه تیکه از وجود خودت رو می‌ذاری کنار دیگه چون اینو قبلا نشستی حساب کردی درست بوده داری اون رو می‌ذاری کنار داری اون رو از دست می‌دی و این هم کار سختیه


audio: qw-p3cfieZo_0026.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
دلایل دیگه‌ای هم برای اینکه چرا تجدیدنظر کردن در فکرهامون برامون سخته هست گفتن و یه نکته جالب هم اینه که همه جای زندگی نو کردن برامون کار سختی نیست ما دارایی‌هامون رو اگر که دست‌مون برسه راحت آپدیت می‌کنیم به‌روز می‌کنیم لباس‌مون رو اگه احساس کنیم مثلا از مد افتاده ممکنه عوض کنیم طراحی خونه‌مون رو ممکنه اگه دست‌مون برسه عوض کنیم


audio: qw-p3cfieZo_0028.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
بعد واقعا هم یه وقتایی شکل خنده‌داری پیدا می‌کنه این فکر کن شما مثلا بذار اینطوری بگم خیلی از ماها هستیم چسبیدیم به همون باورها و عقایدی که سال 95 داشتیم 1995 داشتیم به نظرمون هم این کار کار خنده‌داری نیست


audio: qw-p3cfieZo_0029.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
ولی کدوم‌مون چسبیدیم به ویندوز 95 اگه یکی از ویندوز 95 استفاده کنه بر فرض که حالا مثلا بتونه استفاده کنه می‌خندیم بهش


audio: qw-p3cfieZo_0030.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
ولی خودمون چسبیدیم به فکرای سال 95مون و تو یه جای راحتی هم نشستیم دیگه مثلا گوش می‌کنیم به همون حرفا و فکرایی که باعث می‌شن احساس بهتری داشته باشیم و گوش نمی‌دیم به ایده جدیدی که ممکنه که سخت به فکر فرو ببرتمون از اونجای راحتی که نشستیم سخت‌مونه بیایم بیرون و این بده بده که اصلا می‌تونه خطرناک باشه وقتی روش فکر کردن‌مون عادت بشه برامون


audio: qw-p3cfieZo_0031.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
و اصلا دیگه ذهن‌مون اون چابکیش رو از دست می‌ده و بعد ممکنه اونقدری بچسبیم به یه فکری به یه ایده‌ای که دیگه خیلی دیر بشه برای تغییرش


audio: qw-p3cfieZo_0032.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
کم ندیدیم از این آدم‌ها دوروبرمون احتمالا من الان که داشتم صحبت می‌کردم هر کسی یاد یه کسی افتاد حداقل اگه یاد خودمون نیفتادیم انقدری منصف نبودیم که مثلا یاد خودمون بیفتیم یکی یاد همکارش افتاد یکی یار دوستش افتاد یکی یاد همسایه‌ش افتاد یکی یاد شریک زندگیش افتاد یکی دوست پسرش افتاد که آره این اینطوریه این اینطوری بود یه چیزی رفته بود تو ذهنش ول نمی‌کرد دیگه چسبیده به این اصلا انگار نه انگار این همه اطلاعات جدید اومده


audio: qw-p3cfieZo_0034.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
و جالب هم هست این رو توی بقیه راحت‌تر تشخیص می‌دیم سه سوته می‌بینیم اینو که دوست‌مون مامان‌مون باید در باورها و روش‌هاش تجدیدنظر کنه ولی وقتی نوبت خودمون می‌شه ترجیح می‌دیم احساس درست بودن بکنیم تا اینکه واقعا بریم دنبالش که درست بگیم چون درست فکر کردن خیلی چیزا لازم داره یکیش که اینجا داریم درباره‌ش صحبت می‌کنیم مهارت بازنگریه


audio: qw-p3cfieZo_0035.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
آدام گرنت می‌گه من این رو در سه لایه می‌بینم در سطح فردی در روابط بین فردی و همینطور در گروه و اجتماع حالا یکی‌یکی درباره‌شون حرف می‌زنیم ما چطوری فکر می‌کنیم؟ یه حرفی می‌زنه یه مدلی کتاب می‌ده جالبه می‌گه ما معمولا موقعی که داریم حرفی می‌زنیم یا فکری می‌کنیم یکی از این سه نقش رو داریم بازی می‌کنیم یا موعظه‌گریم یا بازجوییم یا سیاست‌مداریم


audio: qw-p3cfieZo_0036.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
این حرف البته از خود آدام گرنت نیست از آقای فیلیپ تتلاکه که به ایشون هم به زودی خواهیم رسید ولی واقعا حرف قشنگیه دل بهش بدی انگار یهو یه پرده‌ای از جلوی چشمت می‌ره کنار


audio: qw-p3cfieZo_0037.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
قدم اولش ولی مشاهده‌ست دقت کردن در رفتار خودمونه در حرف زدن‌مون در فکر کردن‌مون که ببینیم که الان که داریم حرف می‌زنیم تو کدوم مود هستیم رو منبریم در حال موعظه یا در حال بازجویی‌ایم یا در نقش سیاست‌مدارمون هستیم کدوم نقش‌مونیم


audio: qw-p3cfieZo_0039.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
تفاوت اینا چیه؟ تفاوتش در رفتار ماست در این موقعیت‌های مختلف ما کی می‌ریم در مقام موعظه؟ وقتی که فکر می‌کنیم باید از عقایدمون دفاع کنیم باورهای مرکزی‌مون باورهای مقدس‌مون به خطر افتاده و ما باید موعظه کنیم


audio: qw-p3cfieZo_0041.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
کی دادستان می‌شیم بازجو می‌شیم؟ وقتی می‌خوایم در طرف مقابل‌مون اشتباه کشف کنیم یه سوراخی یک خطایی یک اشتباهی در دیگری پیدا کنیم اینجور مواقع فورا می‌شیم بازجو کلی استدلال دست و پا می‌کنیم که نشون بدیم طرف داره اشتباه می‌کنه و چون اون داره اشتباه می‌کنه و منم که اشتباهش رو گرفتم پس برنده بحث منم کی سیاست‌مدار می‌شیم؟


audio: qw-p3cfieZo_0042.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
وقتی می‌خوایم بقیه رو با خودمون هم‌نظر کنیم وقتی می‌خوایم تایید یه کسی رو یا یه گروهی رو به‌دست بیاریم این وقتیه که رفتارمون مثل سیاست‌مدارهاست داریم حرف می‌زنیم ها توی همه این موارد داریم حرف می‌زنیم ولی تو هر کدومش به یک انگیزه‌ای و با یک‌سری رفتاری


audio: qw-p3cfieZo_0043.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
حالا نکته‌ش می‌دونید چیه؟ نکته‌ش اینه که اگه شما یه مقداری صحبت کردن خودت رو مشاهده کنی و ببینی که چقدر توی این سه تا نقش هستی می‌بینی که زیاد هستی احتمالا بخش زیادی از صحبت کردنت در یکی از این سه نقش ممکنه باشه بعد ممکنه بگی حالا اشکالش چیه؟ هستم دیگه اشکالش چیه؟ اشکالش همون دردیه که این کتاب دنبال درمانشه


audio: qw-p3cfieZo_0044.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
شما یه دقیقه فکر کن ببین اشتراک این سه تا آدم چیه ملای روی منبر و آدم سیاست‌پیشه و دادستان اینا اشتراک‌شون چیه؟ اشتراک‌شون اینه که هر سه‌تاشون ته خط رو می‌دونن یا حداقل فکر می‌کنن می‌دونن فکر می‌کنن قصه رو تا ته بلدن شغل‌شون ایجاب می‌کنه اصلا که حقیقت رو بدونن یا وانمود کنن بدونن شما اول حقیقت رو می‌دونی بعد می‌ری بقیه رو بهش دعوت می‌کنی


audio: qw-p3cfieZo_0045.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
اول می‌دونی بعد تلاش می‌کنی بقیه رو جذبش کنی اول می‌دونی بعد سعی می‌کنی ببینی کی کجا از راه حقیقت به در شده


audio: qw-p3cfieZo_0046.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
اما واقعیت چیه؟ واقعیت اینه که ما نمی‌دونیم درست چیه خیلی وقتا این مدلی فکر کردن و حرف زدن یک مطمئن بودنی لازم داره پیش‌نیازش یه حدی از اطمینانه که اون اتفاقا همون چیزیه که جلوی ما رو می‌گیره و نمی‌ذاره بازنگری کنیم نمی‌ذاره تجدیدنظر کنیم چون خیلی سفتیم اگه سفت نبودیم که رو منبر نمی‌رفتیم بازجو نمی‌شدیم سیاست‌مدار نمی‌شدیم دانشمند کیه؟


audio: qw-p3cfieZo_0047.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
دانشمند طبیعتا اونی نیست که روپوش سفید پوشیده مثلا تو آزمایشگاهه دانشمند بودن یک مدلی از فکر کردنه شما اگر دانشمندی فکر کردن ابزار بنیادی کارته به شما پول می‌دن که مدام حواست باشه که محدودیت‌های فکرت رو پیدا کنی از شما انتظار می‌ره که به اون چیزهایی که می‌دونی شک کنی درباره چیزایی که نمی‌دونی کنجکاو باشی و بعد بر اساس اطلاعات جدید هی دیدگاهت رو به‌روز کنی


audio: qw-p3cfieZo_0048.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
و دانشمند بودن اینطوری که داریم ازش صحبت می‌کنیم مشخصه دیگه یک شغل نیست یک مدل ذهنیه یک حالت فکر کردنه که کاملا متفاوته با موعظه‌گر بودن یا بازجو بودن یا کار سیاسی کردن ما وقتی می‌ریم تو مود دانشمند شدن داریم دنبال حقیقت می‌گردیم فرضیه‌های مختلف داریم امتحان می‌کنیم دانش‌مون رو بیشتر می‌کنیم


audio: qw-p3cfieZo_0049.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
نه فقط توی آزمایشگاه نه فقط در عرصه علم به اون معنی که ما می‌شناسیمش در زندگی روزمره هم حرف کتاب اصلا همینه باید به خودمون و آدمای دیگری مثل خودمون که تو آزمایشگاه هم نیستن یاد بدیم که بیشتر مثل دانشمندا فکر کنین و این البته که کار سختیه اگه ذهن‌مون بهش عادت نداشته باشه ولی خیلی کار لازمیه خیلی کار مفیدیه از کجا می‌دونیم این رو؟ از جمله اینو از یک آزمایشی می‌دونیم


audio: qw-p3cfieZo_0050.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
آزمایشه چیه؟ الان تعریف می‌کنم منتها قبلش یه سوال بپرسم من اگه به شما بگم که بنیان‌گذارهای شرکت کسایی که می‌خوان بیان یه کسب‌وکاری راه بندازن چه ویژگی باید داشته باشن شما چی می‌گین؟ یه آدم‌هایی که استارتاپ می‌خوان بزنن ممکنه شما بگی ذهن قوی باید داشته باشن نگاه متمرکز داشته باشن مصمم باید باشن یه همچین صفت‌هایی فکر می‌کنم که توی حرف‌های شما زیاد تکرار بشه


audio: qw-p3cfieZo_0052.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
این کار رو اومدن تو یه آزمایشی تستش کردن اومدن بنیان‌گذارهای صد تا استارتاپ رو آوردن براشون دوره آموزشی گذاشتن همه اینا هم در مرحله اول کار بودن در ایتالیا بود ماجرا براشون یه دوره‌ای گذاشتن تو دوره بهشون یاد دادن که چطوری استراتژی بیزینس طراحی کنن بیزینس مدل چطوری دربیارن مشتری چطوری پیدا کنن چطوری محصول اولیه بسازن نمونه بسازن


audio: qw-p3cfieZo_0054.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
در عمل ولی اینا به دو گروه تقسیم شده بودن آموزش‌ها مثل هم بود ولی یه گروه‌شون تشویق می‌شدن که بیزینس رو با عینک دانشمند ببینن از چشم یک دانشمند ببینن یعنی به جای اینکه مثل معمول یک استراتژی رو یک ایده‌ای رو بیارن وسط و رو همون کار کنن و حالا هی ارائه‌شون رو بهتر کنن پیچ‌شون رو بهتر کنن فلان اینا نه اینا استراتژی‌شون تبدیل می‌شد به یک نظریه‌ای


audio: qw-p3cfieZo_0057.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
آزمایشی بود که انگار دانشمندی داره انجام می‌ده برای اینکه فرضیه‌هاش رو تست کنه کارشون این نبود که اون ارائه‌شون رو بهتر کنن اون ایده‌شون رو چکش‌کاری کنن کارشون این بود که با دقت هرچه بیشتر فرضیه‌هاشون رو با نتایج آزمایش بسنجن درستیش رو ببینن جواب می‌ده یا نمی‌ده


audio: qw-p3cfieZo_0058.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
داستان اینا رو کتاب کامل توضیح می‌ده نتیجه‌ش رو من اینجا می‌گم نتیجه‌ش این بود که بعد یه سال دیدن که اون گروهی که علمی نگاه می‌کردن متوسط درآمدشون بعد از یک سال خیلی بیشتر بود مشتری بیشتری هم جمع کرده بودن


audio: qw-p3cfieZo_0059.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
یعنی کار رو به شکل فرضیه علمی دیدن انگار مفیدتر بود از اینکه بچسبی به همون محصول اولیه بچسبی به همون ایده اولیه و با اون بری جلو


audio: qw-p3cfieZo_0060.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
اونایی که چسبیده بودن به اون با کمک تمرین‌هایی که اینجا کرده بودن دوره‌هایی که دیده بودن خیلی خوب می‌تونستن درباره مزایای محصول‌شون صحبت کنن یعنی موعظه‌گرهای خوبی بودن خیلی خوب می‌تونستن معایب گزینه‌های دیگر رو ببینن بازجوهای خوبی بودن مشاورها رو با خودشون همراه کنن ارزیاب‌ها رو شروع کنن با ذهن‌شون کار کنن اما در مقابل اون یکی گروه که این چیزا رو تمرین نکرده بودن


audio: qw-p3cfieZo_0062.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
می‌گه اصلا تو این گروه دوم احتمال اینکه اون آدم کارآفرین پیوت کنه در مسیرش تجدیدنظر کنه محصولش رو تغییر بده یا ایده رو تغییر بده دو برابر بیشتر بود هم نرخ پیوت کردن‌شون بیشتر بود هم درآمدشون بیشتر بود


audio: qw-p3cfieZo_0063.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
یعنی چی؟ یعنی انگار انعطاف‌پذیری انگار آمادگی تغییر نظر دادن و تجدیدنظر کردن مهم‌تر از مصمم بودن و مطمئن بودنه


audio: qw-p3cfieZo_0064.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
یادتونه من قبل از اینکه آزمایش رو بگم چی گفتم؟ از شما پرسیدم که فکر می‌کنید ویژگی‌های کسی که می‌خواد شرکت راه بندازه چیه واقعا ما معمولا چیزی که به ذهن‌مون می‌آد همین مصمم بودن اراده داشتن مطمئن بودنه اما نتیجه این آزمایش خیلی برعکس اینه نتیجه این آزمایش اینه که اونایی که مطمئن نبودن اونایی که بیشتر نظرشون رو عوض کردن اونایی که انعطاف‌پذیرتر بودن انگار موفق‌تر بودن این حرف اگه براتون جالب بود


audio: qw-p3cfieZo_0065.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
حالا به نظرم قصه از اینجا به بعد جالب‌تر هم می‌شه داریم درباره تغییر دادن نظرمون حرف می‌زنیم تجدیدنظر کردن حرف می‌زنیم و حالا می‌خوایم بریم ببینیم که خب اگه فکر می‌کنیم این کار خوبیه کیا این کار رو بهتر می‌تونن بکنن و برای اینکه بتونیم این کار رو بهتر بکنیم چی باید باشیم و چه چیزایی باید بلد باشیم کتاب در واقع می‌گه بدتر از اینه قصه می‌گه که تحقیق نشون می‌ده


audio: qw-p3cfieZo_0066.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
که هرچی نمره آی‌کیو بالاتر باشه احتمال اینکه آدم گرفتار کلیشه‌ها بشه بیشتر می‌شه چرا؟ چون زودتر می‌تونه الگوها رو تشخیص بده خیلی حرف عجیبیه


audio: qw-p3cfieZo_0069.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
چرا بله؟ چون اگه داده‌ها درباره یک موضوعی باشه که ربطی به کار و نظر و عقیده شما نداشته باشه و شما هم ریاضیت خیلی خوب باشه احتمالا خیلی خوب می‌تونی بررسی‌شون کنی اما اگر داده‌ها مربوط باشه به یه موضوعی که شما برات مهم باشه از نظر ایدئولوژیک فکر کن برات مهمه یا از نظر احساسی خیلی قوی باهاش درگیری


audio: qw-p3cfieZo_0070.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
مثلا فکر کن شما طرفدار آزادی اسلحه‌ای آزادی اسلحه یه موضوع مهمیه برای آمریکاییا دیگه یک موضوعیه که توش دوقطبی می‌شن حالا شما کارت هم اینه که با داده‌ها کار کنی ریاضیاتت هم خیلی خوبه اصلا بهترین آدم هم هستی در این کار اون‌وقت اگه داده‌هایی که ببینی نشون بده آزادی اسلحه مثلا در افزایش قتل موثره در حالی که شما طرفدار آزادی اسلحه هستی خودت طول می‌کشه که شما بتونی این داده رو بپذیری


audio: qw-p3cfieZo_0072.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
مثل دانشمند که می‌گیم فکر کنیم فقط معنیش این نیست که ذهن‌مون باز باشه برای واکنش نشون دادن این هست ولی بیش از اینه باید فعالانه تلاش کنیم که نظرمون رو رد کنیم نظرمون رو بررسی کنیم و رد کنیم


audio: qw-p3cfieZo_0073.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
فرقش چیه؟ فرقش اینه که در حالت اول شما می‌گی که خب من اگه جایی به نکته‌ای برخوردم که خلاف نظرم رو نشون داد نادیده نمی‌گیرمش به اون هم یک نگاهی می‌کنم دانشمند اینطوری نمی‌تونه کار کنه


audio: qw-p3cfieZo_0075.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
نشون بده داره اشتباه می‌کنه بعد اونا رو بیاره مقایسه کنه با دلیل‌هایی که نشون می‌ده داره درست می‌گه فعالانه باید این کار رو بکنه فعالانه


audio: qw-p3cfieZo_0076.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
برای همینه که کتاب انقدر تاکید داره روی این نقش دانشمند می‌گه این کار رو شما در دانشمند می‌تونی ببینی و ازش انتظار داشته باشی از موعظه‌گر کسی انتظار تغییر نظر نداره اصلا تغییر نظر موعظه‌گر ممکنه معنی ضعف داشته باشه بازجو اگه اجازه بده طرف مقابلش قانعش کنه که خب شکست خورده تقریبا اما دانشمند اگر بفهمه اشتباه کرده و بره یه مسیر جدید


audio: qw-p3cfieZo_0077.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
یعنی یک قدم به سمت حقیقت نزدیک‌تر شده سیاست‌مدار اگه تغییر بده نظرش رو می‌گن حزب باده اما دانشمند وقتی نظرش رو عوض کنه یعنی یه قدم به حقیقت نزدیک‌تر شده ما هم می‌پذیریم از دانشمند که آره منطق قوی‌تری دیده شواهد بیشتری دیده مثلا رفته سراغ این نظر جدید برا همینه که انقدر کتاب تاکید داره روی اینکه این نقش دانشمند رو برای خودمون ورداریم


audio: qw-p3cfieZo_0080.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
این رو هم نویسنده یه مقدار بهش فکر کرده و درباره‌ش حرف جالبی می‌زنه حرفش اینه که این بازنگری این دوباره فکر کردن معمولا در یک چرخه‌ای اتفاق می‌افته


audio: qw-p3cfieZo_0082.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
با یک فروتنی شروع می‌شه اینکه شما ته ته ذهنت بدونی که نمی‌دونی بعد این باعث تردید می‌شه بعد اون تردید باعث کنجکاوی می‌شه اون کنجکاوی باعث کشف می‌شه و بعد از این کشف ما چون اون فروتنیه رو در خودمون قبلا تمرین کردیم و ساختیم دوباره برمی‌گرده به همون نقطه اول فروتنی


audio: qw-p3cfieZo_0085.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
چرخه مقابلش هم واسه آدمیه که اعتماد بیش از حد به خودش داره دیگه غرور که خیلی می‌دونم باور جزمی که قطعا همینطوره بعد یه سری سوگیری‌های تاییدی و سوگیری‌های مقبولیت و اینا و بعدش هم طبیعتا تایید دوباره چیزایی که می‌دونستم که خب طبیعتا من از اول می‌دونستم اینطوریه و در نتیجه هم غرور بیشتر اینم باز خودش رو تغذیه می‌کنه و خودش رو تقویت می‌کنه


audio: qw-p3cfieZo_0086.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
ولی وقتی ما مثل دانشمند فکر می‌کنیم فروتنی رو به اون غرور دونستن ترجیح می‌دیم تردید داشتن رو به مطمئن بودن ترجیح می‌دیم


audio: qw-p3cfieZo_0087.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
کنجکاوی رو که با خودش یه بی‌قراری داره ترجیح می‌دیم به اون خیال راحتی که از جهل می‌آد این از اون چیزاییه که من خیلی خوشم می‌آد برای یه چیزی که ما به عنوان فضیلت اخلاقی می‌شناسیم کارکرد پیدا کرد خیلی قشنگه فروتنی خوبه نه فقط واسه اینکه نایسه مهربونه رفتار قشنگیه تو بچگی بهمون گفتن نه


audio: qw-p3cfieZo_0088.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
فروتنی خوبه چون ابزار خوبیه برای پیشرفتت من خودم واقعا فروتنی وقتی اولین بار برام خیلی جذاب شد که دیدم چقدر کارکرد داره برا بعضیا چقدر بعضیا با فروتنی جلو می‌رن چقدر کمک‌شون می‌کنه چقدر باعث می‌شه بیشتر یاد بگیرن واقعا من دفعه‌های اولی که اینو در آدم‌ها دیدم همینطوری حیرون موندم گفتم عه ببین با تواضع به خرج دادن طرف چقدر رفت جلو


audio: qw-p3cfieZo_0089.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
اینم داره یه همچین کاری می‌کنه برای یک چیزی که به عنوان فضیلت اخلاقی ممکنه برای ما تعریف شده باشه تو ذهن ما کارکرد قشنگ دم دست پیدا می‌شه کارکرد روی زمین پیدا می‌شه و این خودش می‌تونه مشوق جالبی باشه برای اینکه این خصلت خوب رو هم بهش فکر کنیم و با این انگیزه هم که شده بیاریم به رفتارمون اضافه‌ش کنیم لازمه اینکه این مهارت تجدیدنظر و دوباره فکر کردن


audio: qw-p3cfieZo_0090.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
در ما شکل بگیره اون سیکله برای اینکه شروع بشه قدم اولش فروتنی فکریه اینکه تصویری که من از خودم در ذهن خودم دارم اونی نیست که همیشه درست می‌گه نه من اون آدمم که همیشه دنبال پیدا کردن جواب درسته من اون آدمم که همیشه دنبال یاد گرفتنه این خیلی فرق می‌کنه آدم اگه اینو بتونه یاد بگیره


audio: qw-p3cfieZo_0091.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
و در خودش عوض کنه اگه گرفتار اون تصویر از خودشه که من می‌خوام اونی باشم که همیشه درست می‌گه یا من اونی‌ام که همیشه درست می‌گه واقعا واقعا کارش خیلی سخته واقعا کارش برای تجدیدنظر کردن و یاد گرفتن این مهارت خیلی دشواره باید قبلش خودش رو از این نظر عوض کنه چون از اینجا به بعد کار سخت‌تر می‌شه شما وقتی با یک حقیقت تازه‌ای روبه‌رو بشی


audio: qw-p3cfieZo_0092.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
اگر ربطی به چیزایی که خیلی بهشون عمیقا باور داری نداشته باشی ممکنه باهاش کنجکاوی کنی مثلا من به شما بگم که تیرانوسوروس‌ها پشت‌شون پر داشتن دانشمندا حدس می‌زنن که تیراناسوروس‌ها پشت‌شون پر داشتن شما بالاخره بسته به اینکه چقدر اطلاعات داری در این زمینه یا نداری ممکنه کنجکاوی نشون بدی حتی اگه از این آدم خیلی مطمئن نباشی اما اگر من بهت اطلاعاتی که می‌دم


audio: qw-p3cfieZo_0093.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
یک باور مرکزیت رو بخواد به خطر بندازه معمولا به جای اینکه بخوای مسیر کنجکاوی رو باز کنی همونجا درجا می‌بندی درش رو یه دونه کیم جونگ اون می‌ره می‌شینه اونجا که نه این فکرا اجازه ندارن بیان این تو دیکتاتوری یک مکانیزم دفاعیه که کارکردهای روانی خوبی هم داره ها فایده هم داره چون فایده هم داره اونجا هست ولی ولی اگر نیاز داریم که بتونیم تجدیدنظر کنیم می‌خوایم اون کار رو بکنیم


audio: qw-p3cfieZo_0094.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
باید حواس‌مون باشه اینطوری سر راست و بی‌دقت این ایده‌های جدید رو از هر طرفی که بیاد رد می‌کنیم این ممکنه بهمون ضررهای بزرگ بزنه ما قابل درکه که بخوایم از خودمون دفاع کنیم باید هم بکنیم ولی از ایده‌هامون چرا باید دفاع کنیم؟ ایده‌های ما فکرای ما نظرای ما یه جزئی از وجود ما هستن مگه؟ ما که با اینا به دنیا نیومدیم که هویت ما چقدر به این فکرهامون به این عقایدمون وابسته‌ست؟


audio: qw-p3cfieZo_0095.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
اینجاست که این تعریفی که نویسنده می‌گه از خودت بکنی خیلی مهمه که من می‌خوام تصویرم کدوم باشه می‌خوام کدوم آدمه باشم اون آدمه که ادعاش اینه که همیشه درسته یا اون آدمه که ادعاش اینه که همیشه دنبال اینه که ببینه درست چیه می‌گن بعضیا می‌گن اگر برگردی عقب و به یک سال گذشته خودت نگاه کنی و نگی که عجب بابا عجب چیزایی رو نمی‌دونستم یه سال پیش یعنی تو این یه سال هیچی یاد نگرفتی من از خیلیا اینو شنیدم


audio: qw-p3cfieZo_0096.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
و واقعا حرفیه که آدم رو به فکر فرو می‌بره یه خرده ترسناک هم هست ولی این ما رو به یک نکته خیلی خیلی جالبی می‌رسونه که بعد از اون فروتنی که گفتیم چقدر مهمه اینم مهمه که بتونیم بین خودمون و عقیده‌هامون یه فاصله‌ای بگذاریم من اون چیزایی که می‌دونم نیستم ما خودمون رو برای چی با باورهامون با ایده‌هامون با ایدئولوژی‌مون تعریف کنیم؟ وقتی این کار رو می‌کنیم اون‌وقت دنیا که عوض می‌شه ما نمی‌تونیم خودمون رو به موقع عوض کنیم


audio: qw-p3cfieZo_0097.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
نظرهامون برامون خیلی مقدس می‌شن با نظرات‌مون در هیچ زمینه‌ای نمی‌شه کسی مخالفت کنه با ما بدون اینکه ما باهاش دشمن بشیم دیگه مثلا ما درباره موزیک مورد علاقه‌م هم اگه با یکی صحبت کنم کار به خصومت می‌کشه تیم فوتبال هم بگم کار به خصومت می‌کشه من چه ورزشی رو دنبال می‌کنم نمی‌کنم هم بگم کار به خصومت می‌کشه دیگه نظرم درباره این چیزا هم برام انقدر مقدس و مهم شده


audio: qw-p3cfieZo_0098.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
چه برسه به حالا سوال‌های مهم‌تر زندگی پس شد در سطح فردی دو تا چیز یکی فروتنی و یکی هم فاصله گذاشتن بین خودمون و عقیده‌هامون دانش‌مون باورهامون


audio: qw-p3cfieZo_0101.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
یا شخص من با شخص شما تعارضی داره یا نه من با تو تعارضی ندارم واقعا ما می‌خوایم یه راه‌حل مشترک پیدا کنیم واسه این مسئله سر اون راه‌حله سر اون کاره با هم اختلاف داریم


audio: qw-p3cfieZo_0102.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
این دو تا تعارض نتیجه‌هاشون هم با هم فرق می‌کنن یعنی چی پیامدشون متفاوته؟ یعنی تعارض شخصی تعارض رابطه‌ای واسه کار واسه پیشرفت کار موفقیت تیم خوب نیست ولی تعارض کاری خوبه


audio: qw-p3cfieZo_0104.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
اینم خیلی مهمه چون برای اینکه توش بهتر بشیم باید مهارتی یاد بگیریم به نام اختلاف سازنده اینکه چطوری سازنده بحث کنیم این چیزی هم هست که تو زندگی یاد نمی‌گیریم واقعا یاد نمی‌گیری نویسنده می‌گه از همون اول بچگی هم مشکل‌مون شروع می‌شه


audio: qw-p3cfieZo_0106.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
که بچه‌ها تعارض‌شون رو نبینن مضطرب بشن می‌گه تحقیقات نشون می‌ده که عملکرد بچه‌ها یا رشد عاطفی بچه‌ها یا مهارت‌های اجتماعی بچه‌ها اینا با زیاد بحث کردن والدین کم نمی‌شه با بد بحث کردن‌شون کم می‌شه مهم نیست چقدر بحث می‌کنن مهم اینه که چطور با هم بحث می‌کنن چقدر با هم محترمانه رفتار می‌کنن


audio: qw-p3cfieZo_0108.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
ما واقعا بیشتر از کسایی چیز یاد می‌گیریم که دیدگاه ما رو به چالش بکشن کسی که حرف ما رو همه‌ش تایید می‌کنه چیزی یادمون نمی‌ده که


audio: qw-p3cfieZo_0109.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
واسه همینه که باید بدونیم تعارض بد نیست از تعارض اجتناب کردن اخلاق نیکو داشتن نیست وقتی شما با یه چیزی مخالفی و در برابرش سکوت می‌کنی یعنی ارزش دیدگاه خودت رو داری می‌آری پایین از اون بالاتر اصلا به یک گفت‌وگوی متمدنانه شما به اندازه کافی ارزش نمی‌دی ارزش قائل نمی‌شی یا ارزشش رو نمی‌بینی شاید واقعا باز دوباره این هم در محیط کار خیلی مهمه


audio: qw-p3cfieZo_0112.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
کارها تعارض‌هایی که توش به‌وجود می‌آد می‌تونه تبدیل بشه به تعارض شخصی اگر حواس‌مون بهش نباشه و اگر خیلی حواس‌مون باشه خیلی حواس‌مون جمع باشه و کارمون درست باشه واقعا تو زندگی شخصی و توی روابط شخصی هم


audio: qw-p3cfieZo_0116.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
می‌گه خیلی وقتا ما در این کار موفق نمی‌شیم و نه تنها موفق نمی‌شیم بلکه یه کاری می‌کنیم که طرف به جای اینکه ذهنش رو باز کنه اصلا کلا کرکره رو بده بره پایین بره در یک موضع دفاعی یه جای سفتی بشینه یا بازجو یا موعظه‌گر یا سیاست‌مدار و دیگه اصلا نشه تکونش داد می‌گه من یه بار داشتم با یکی بحث می‌کردم طرف مقابل برگشت بهم گفتش که


audio: qw-p3cfieZo_0118.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
بهم گفت تو با منطقت داری به من زور می‌گی استدلال‌های منطقی داری می‌کنی منو گیر می‌ندازی من نمی‌تونم خوب جوابتو بدم می‌گه این منو به فکر فرو برد


audio: qw-p3cfieZo_0119.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
و درباره‌ش یه توضیحی می‌ده که به نظرم باز از اون حرف‌های خیلی درخشان کتابه نکته چیه؟ نکته اینه که خب شما اگه به من بگی که نه قبول نیست تو توی این بحث با منطق منو بردی


audio: qw-p3cfieZo_0120.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
من ممکنه برگردم بگم خب اصلا بحث کردن همینه دیگه داریم دلیل می‌آریم هر کی بتونه برهان بهتری بیاره دلیل قوی‌تری مثلا داشته باشه برنده‌ست


audio: qw-p3cfieZo_0123.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
ما شطرنج بازی نمی‌کنیم در حالی که وقتی منطقی می‌کنی کار رو داری یه شطرنج بازی می‌کنی باز دوباره این صورت مسئله رو عوض می‌کنه می‌گه ما هدف‌مون این نیست که نظر کسی رو عوض کنیم هدف‌مون اینه که وارد یه گفت‌وگوی موثر بشیم و البته حواس‌مون هست که ممکن هم هست که آخر این گفت‌وگو نظر خودمون عوض بشه اما این رو بذاریم هدف گفت‌وگو نه قانع کردن دیگری رو


audio: qw-p3cfieZo_0124.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
یه تست خوب در این زمینه واسه من اینه که ببینم چقدر آمادگیش رو دارم که نظرم عوض بشه خیلی به نظرم سوال خوبیه در فلان زمینه نظرم چیه؟ نظرم اینه حالا چقدر آمادگی دارم که نظرم عوض شه یا چی بشنوم چی بدونم نظرم عوض می‌شه چه داده‌ای هست که الان اگه من ببینم این اگر اینطور باشه می‌گم اوکی نه پس منی که تا حالا فکر می‌کردم مثلا


audio: qw-p3cfieZo_0127.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
یک بحث خوب چون اصلا بحث خوب می‌گه مثل جنگ نیست حتی مثل طناب‌کشی هم نیست که بخوای بکشی طرفت رو مثلا حریف خودت بیشتر شبیه رقصه یک رقص بداهه‌ست شما و یه نفر دیگه با همدیگه رفتین برقصین اگر خیلی تلاش کنی کنترل کنی این رو شریکت هم ممکنه مقاومت کنه پارتنر رقصت هم مقاومت کنه و اصلا چیزی درنیاد از توش


audio: qw-p3cfieZo_0128.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
اما اگه بتونی حرکاتت رو باهاش هماهنگ کنی اونم اون‌وقت همین کار رو بکنه احتمال اینکه بتونین هماهنگ بشین با ریتم و یه چیز قشنگی تحویل بدین خیلی بیشتر می‌شه هدف بحث می‌گه خیلی وقتا باید مثل هدف رقص باشه درست کردن یک گفت‌وگوی خوب


audio: qw-p3cfieZo_0129.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
ولی گوش‌شون رو باز کرده بود اینا رو دوباره بشنون و فکر کنن بهش دیگه حالت موعظه و بازجویی شدن و این‌ها توش نبود


audio: qw-p3cfieZo_0130.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
خیلی اینم از حرفای بسیار بسیار به نظرم هیجان‌انگیز و آموزنده این کتاب بود و اینا واقعا یه بخش محدودی بود از راهنمایی‌های نویسنده بگذریم بریم دیگه کم‌کم اپیزود رو تمام کنیم بسیار کتاب جذابی بود این برای من و خیلی از این راهنمایی‌های تیکه‌تیکه هم برای زندگی فردی زندگی شخصی و رابطه با خانواده و این‌ها


audio: qw-p3cfieZo_0131.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
و هم در کار کردن روش کار کردن مسیری که برای زندگی انتخاب می‌کنیم و شکلی که اون مسیر رو می‌ریم در همه اینا برای من حرف‌های جالبی داشت و پیشنهاد می‌کنم که شما هم اگر این چیزها براتون مهمه ببینید کتاب رو واقعا حرف قشنگش اینه که هوش فقط توانایی فکر کردن و یاد گرفتن نیست


audio: qw-p3cfieZo_0132.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
اصلا تو دنیایی که اینطوری سریع داره عوض می‌شه یک‌سری مهارت شناختی دیگه هست که از این هم لازم‌تر و مفیدترن در دنیای پر تغییر امروز اتفاقا هوش زیاد می‌تونه باعث گرفتاری و اشتباه بیشتر بشه ممکنه کورمون کنه به ناتوانایی‌هامون به محدودیت‌هامون اگر این مهارته نباشه و اون مهارته چیه؟


audio: qw-p3cfieZo_0133.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
مهارت تجدیدنظر کردنه مهارت تغییر دادن نظرمونه غلط بودن بد نیست اشتباه کردن درد نداره اشتباه کردن حتی می‌تونه لذت‌بخش هم باشه می‌تونه رهایی‌بخش باشه


audio: qw-p3cfieZo_0137.opus
source: youtube
source_id: qw-p3cfieZo
invalidation: VALID
text:
ذهن ما خوبه که انعطاف‌پذیر باشه خوبه که بتونیم بازنگری کنیم ممکنه اولش سخت باشه باید یه مقدار تمرین کنیم در قدم اول باید تمرین فروتنی کنیم تمرین کنجکاوی کنیم تمرین اعتراف به ندونستن کنیم تمرین تغییر نظردادن کنیم و عادت کنیم به اینا و این جمله درخشان کتاب هم یادمون باشه که


audio: xIMV0Y4AGBk_0001.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
ما یه کاری که داریم تو این کانال می‌کنیم اینه که داریم تاریخ ایران مدرن رو بهش نگاه می‌کنیم تاریخ ایران مدرن که از 1500 شروع می‌شه 1500 میلادی همینطوری می‌خوایم بیایم جلو تا برسیم به تاریخ معاصر خودمون


audio: xIMV0Y4AGBk_0002.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
1500 شروع حکومت صفویانه تقریبا صفویان دو قرن و نیمی هستن بعد اوایل قرن 18 وارد دوره‌ی بی‌ثباتی می‌شیم صفویه خیلی ضعیف می‌شه بعد فرو می‌پاشه بعد افشاریه میاد افشاریه می‌ره، زندیه می‌آد دیگه اواخر قرن 18 دوباره یه پادشاهی طولانی و قدرتمندی در ایران شروع می‌شه به نام پادشاهی قاجار تو این ویدیو می‌خوایم برگردیم به این دوره‌ی بی‌ثباتی توی قرن 18 و نگاه دقیق‌تری بکنیم به اونا تیکه‌ی اولش


audio: xIMV0Y4AGBk_0003.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
قرن پرآشوب و ناآرام 18 که عملا قرن انتقال قدرته از صفویه به قاجاریه ولی ما توش دو تا سلسله مختلف رو داریم که شروع می‌شن و دولت مستعجل هم هستن افشاریه و زندیه این ویدیو درباره‌ی افشاریه‌ست و در واقع درباره‌ی نادرشاه افشاره قرن 16 رو دیدیم سال‌های استقرار و تثبیت و اوج‌گیری صفویان بود از تبریز شروع کردن و بعد قزوین و بعد اصفهان و ساختن اصفهان و شاه عباس و


audio: xIMV0Y4AGBk_0004.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
بعد هم ماجرای افول صفویان و سقوط اصفهان رو گفتیم گفتیم در 1722 که دقیقا می‌شه 300 سال پیش شاه سلطان حسین صفوی تاج رو به دست خودش گذاشت رو سر محمود هوتکی محمود افغان و امپراتوری صفویه تمام شد تمام شد و نشد در واقع چرا نشد؟ چون محمود هوتکی و بعدش هم برادرزاده‌ش اشرف اینا مدت زیادی حکومت نکردن و نه تنها مدت‌شون طولانی نبود


audio: xIMV0Y4AGBk_0005.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
بلکه گستره‌ش هم نتونست به اندازه‌ی سرتاسر قلمروی صفویان بشه نتونستن قدرت‌شون رو سرتاسر قلمرو صفوی تثبیت کنن ایران صفوی هم یادمونه از غرب همیشه در کشمکش با رومی‌ها بود عثمانی بود در واقع که بهش می‌گفتن رومیان خیلی وقت‌ها از شمال ایران هم که در واقع یعنی از قفقاز وقتی می‌گیم شمال اون موقع منظورمون شمال، قفقازه از شمال غربی ایران هم یک قدرت جدیدی سربلند کرده بود به نام امپراتوری روسیه روسیه‌ی تزاری


audio: xIMV0Y4AGBk_0006.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
پتر کبیر و کار از قبل هم سخت‌تر شده بود الان از جنوب اروپاییای استعمارگر هم داشت سروکله‌شون از دریای عمان و خلیج فارس پیدا می‌شد کمپانی هند شرقی هلند و بعد هم بریتانیا و از داخل هم که اوضاع اینطوری بود که واقعا هر طایفه‌ای از هر گوشه‌ای یه ماجراجویی می‌کرد و یه پرچمی بلند می‌کرد پس فشار هم از داخل زیاد بود یعنی آشوب و هم از غرب و شمال غربی، عثمانی و روسیه روسیه‌ای که اومده اومده از باکو اومده پایین آستارا رو گرفته اومده رشت رو گرفته


audio: xIMV0Y4AGBk_0007.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
اومده لاهیجان رو گرفته عملا همه گیلان رو گرفته همه گیلان رو گرفته تا قبل از اون تا قبل از اینکه صفویه ضعیف بشه فروبپاشه یه دولت مرکزی قوی بود هم خارجی رو بیرون نگه می‌داشت با عثمانی هی عقب جلو می‌کرد ولی بالاخره اونجا جلوش رو تا یه حدی می‌گرفت حداقل وقتایی که قوی‌تر بود و هم این نیروهای گریزان از مرکز رو نگه می‌داشت یه بالانسی ایجاد می‌کرد اون قدرت وقتی ضعیف شد سیستم از تعادل خارج شد یه نتیجه‌ش این بود که افغان‌ها شورش کردن


audio: xIMV0Y4AGBk_0008.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
شورش افغان‌ها بیشتر شورش داخلیه مثلا تا حمله خارجی دیگه افغان‌ها شورش کردن یکی از همون نیروهای گریز از مرکز بود تونست جون بگیره و بیاد جلو و مدتی هم مسلط بشه ولی گفتیم تسلطش هم طولانی نبود هم گسترده نبود این هم بود که صفویه بالاخره دویست و خرده‌ای سال حکومت کرده بود امپراتوری درست کرده بود مخصوصا بعد از شاه‌عباس دیگه خیلی قدرتمند شده بود و همچنان الان انتصاب به خاندان صفوی


audio: xIMV0Y4AGBk_0009.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
می‌تونست مشروعیت سیاسی بیاره برای هر کسی که بگه که من از خانواده صفوی هستم من شاهزاده‌ی صفوی هستم و ادعای پادشاهی بکنه کاری که تهماسب میرزا کرد پسر سوم شاه سلطان حسین صفوی این از دست افغان‌ها جان به در برده بود رفته بود قزوین و بعد تبریز و بعد آمده بود به شاهرود و مازندران پیش قاجارها قاجارها هم پشتش بودن که برش گردونن در واقع صفویه رو برگردونن به حکومت


audio: xIMV0Y4AGBk_0010.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
تا مدت‌ها بعد هم همینطوری بود شرایط که همچنان ممکن بود یه کسی از یه گوشه‌ای بلند شه بگه من شازده فلان صفوی هستم و ادعای حکومت بکنه بر همین اساس ولی اوضاع چطوری بود؟ افغان‌ها اوضاع کنترل یک مناطقی در مرکز رو داشتن شمال ایران و شرق، خراسان و سیستان و اینا کلا دست محمود هوتکی و اشرف نبود اونجا کیا قدرت داشتن؟ دعوا بین کیا بود؟ بین همین تهماسب میرزا بود ولیعهد شاه سلطان حسین یا پسر سوم شاه سلطان حسین


audio: xIMV0Y4AGBk_0011.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
و یه کسی مثلا به نام ملک محمود سیستانی که خراسان و سیستان دست ایشون بود تو همین دعوای اینا هم بود که کم‌کم سروکله‌ی یک سردار جنگاوری پیدا شد سردار جنگاور باهوشی که بعدا معروف شد به ناپلئون ایران آدمی با استعدادی انکار نشدنی در جنگ در دیپلماسی بی‌رحم در جنگ و بعد بخشنده در فتح روز بعد از پیروزی، بخشنده


audio: xIMV0Y4AGBk_0012.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
خیلی سردار و بعدا پادشاه مهمیه نادرشاه در تاریخ ایران در دوران قاجار نگاه بیشتر بهش این بود وقتی به گذشته نگاه می‌کردن نادر رو بیشتر یاغی می‌دیدن غاصب حکومت می‌دیدن که حکومت مال قاجار بوده دزدیده ازشون نذاشته به قاجار برسه یا به صفویه برسه بتونه ادامه بده صفویه ولی بعدا در دوره‌ی پهلوی اینطوری که عباس امانت می‌گه جایگاهش، جایگاه درست‌تری پیدا کرد در هویت ملی ایرانی یک الگویی شد


audio: xIMV0Y4AGBk_0013.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
یک نمونه‌ای، یک پروتوتایپی دیدنش از رضاشاه خود رضاشاه هم از قرار خیلی تحسینش می‌کرد به درستی و مشخصه که ازش متاثر بود تاثیر گرفته بود که عجیب هم نیست واقعا هر دو از کسایی هستن که دوره زمامداری‌شون پر افتخاره مخصوصا توی شروعش خیلی اثرگذار هستن در تاریخ ایران و یک شباهت‌هایی هم داره مسیرشون هم مسیر موفق شدن‌شون و هم سرنوشت‌شون امانت می‌گه شاید بشه با نگاهی به نادر


audio: xIMV0Y4AGBk_0014.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
اصلا موج ملی‌گرایی رو که چند قرن بعد در ایران به وجود اومد پیش‌بینی کرد که خیلی جالبه از هر نظر جالبه و خیلی مهم مخصوصا مخصوصا شباهتش به دوران رضاشاه وقتی خیلی جالب می‌شه یا به رضاشاه خیلی جالب می‌شه


audio: xIMV0Y4AGBk_0015.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
چیز نیست ها، خیلی تفاوت زیاده یعنی ازین ساده‌سازی‌های الکی پرهیز بکنیم نمی‌خوایم بگیم این عین اونه، اون اونطوری بود ولی یه شباهت‌های خیلی جالبی هست مخصوصا در شرایط به قدرت رسیدن هر دو نفر نادرشاه و رضاشاه اینکه چه شرایط آشفته و پرآشوبی بود و اینا اقتدار دولت مرکزی رو بهش برگردونن در واقع درست کردن چیزی که دیگه وجود نداشت هرج‌ومرجی بود که جمعش کردن و دوباره یک دولت مرکزی مستقر درست کردن


audio: xIMV0Y4AGBk_0016.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
بچسبیم الان به نادر حالا بعدا در یک فرصتی به رضاشاه هم می‌رسیم نادرشاه از یک خانواده متوسط رو به پایینی بود در شمال خراسان از طایفه‌ی افشار بود از طوایف اصلی قزلباش بودن اینا پدرش پوستین دوز بود یا دهقان بود یا به هر حال یه آدم معمولی بود در بچگی نادر کشته شد و خودش و مادرش رو ازبک‌ها اسیر کردن و اینا از اولین چیزایی که ما درباره‌ی نادر می‌دونیم ازین چیزایی هم هست که ما ممکنه تو کتاب تاریخ بخونیم خیلی بهش توجه کنیم


audio: xIMV0Y4AGBk_0017.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
که مثلا از خانواده‌ی پایینی بود و بعدا اومد بالا ولی یه مقدار به این فکر کنیم خیلی جالبه که تو از یه جایی شروع کنی انقدر دور از قدرت


audio: xIMV0Y4AGBk_0018.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
بعد ظرف چند سال واقعا ظرف سال‌های کمی نه تنها یکی از مهم‌ترین آدمای اون زمان ایران بشی بلکه اصلا بشی یکی از مهم‌ترین آدمای تاریخ ایران حیرت‌انگیزه از هیچی، بدون پشتیبانی مثلا آدم قدرتمندی بدون تکیه بر کمک آدم قدرتمندی بیش از هر چیزی با تکیه بر توانایی‌های خودش آمد جلو خلاصه خلاصه حرف اینه تو این بلبشویی که درست شده بود و حالا روس‌ها اومدن تو و


audio: xIMV0Y4AGBk_0019.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
عثمانی‌ها از اینور آمدن تو و هر کسی یه گروهی دور خودش جمع کرده و اینا نادر هم یکی از اینا بود یکی از اینایی بود که یه گروهی دور خودش جمع کرده بود شروع کرد شمشیر زدن و کم‌کم بیرون کردن رقبا از صحنه نادرقلی اونموقع معروف بود به نادرقلی از قرار معلوم اینطوری که می‌گن مدتی راهزنی می‌کرد بعد رقباش رو یا به کمک رقبای دیگه یا به دست خودش یکی یکی از سر راه ورداشت و به قول این مقاله که یکی از منابع ما بود توی این ویدیو


audio: xIMV0Y4AGBk_0020.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
می‌گه وقتی گردوخاک‌های درگیری در خراسان و مازندران خوابید اونی که کنار پرچم تهماسب سوم به عنوان سردار سپاهش ایستاده بود لقب تهماسب‌قلی گرفته بود به‌خاطر پیروزی‌هاش به‌خاطر کمکش برای بازگردوندن قدرت به صفویان نادرشاه بود اونجا نادر شد تهماسب‌قلی یاور تهماسب نادرشاه هنوز نیست این خیلی کار بزرگی بود خیلی کار بزرگی بود چون سپاه چندانی نداشت


audio: xIMV0Y4AGBk_0021.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
عباس امانت می‌گه کلا 2،000 تا سوار داشت نادر ولی تیزهوش بود استعداد نظامی، تاکتیک‌های نظامی بسیار موثری داشت توان رهبری خیلی بالایی داشت و ایستاده بود کنار بازمانده دودمان صفوی وارث امپراتوری دو قرن و نیمی و حالا با این پشت گرمی بیشتر راه افتاد به سمت افغان‌ها و در نبردهای مختلف شکست‌شون داد تو جنگ‌هایی که تو خیلیاش سپاه نادر از سپاه حریف


audio: xIMV0Y4AGBk_0022.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
هم کم تعدادتره، هم کم امکانات‌تره نادر یادمون باشه شورشیه در برابر حکومت مرکزی امکاناتش حداقل این اول کار به اندازه‌ی امکانات حریف نیست تاکتیک‌های نظامی نادر رو امیدوارم در یک ویدیوی دیگری که یه زمانی درست کنیم تمرکزش روی تاریخ نظامی باشه یه خرده‌ای بتونیم صحبت کنیم یکی یکی مثلا از جنگ‌هاش صحبت کنیم ولی جنگ‌های مهمش اونموقع اسماش رو تو کتاب تاریخ خوندین در دامغان نبرد مهماندوست داره بعد مورچه‌خورت در اصفهان داره


audio: xIMV0Y4AGBk_0023.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
عملا با این دوتا تکلیف هوتکی‌ها و افغان‌ها رو مشخص می‌کنه و البته همچنان نادره دیگه سردار سپاهه برای تهماسب داره می‌جنگه برای وارث تاج و تخت صفوی داره می‌جنگه بعد می‌ره و حمله به هرات می‌کنه و اینا و خلاصه شاه صفوی رو در اصفهان دوباره به تخت می‌شونه به تخت می‌شونه ولی خودش دوباره سپاه برمی‌داره و راهی غرب ایران می‌شه چون خیلی شرایط ناپایدارتر از این حرفاست می‌ره سر وقت عثمانی‌ها


audio: xIMV0Y4AGBk_0024.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
همین یه جمله‌ای که مثلا می‌گیم سپاه برمی‌داره می‌ره توش کلی حرف هست چون سپاه از کجا آورد؟ از کجا دوباره سپاه درست کرد؟ همون افغان‌هایی رو که شکست‌شون داده بود بعد از فتح جذب‌شون کرد اضافه کرد به سپاه خودش این کاریه که تا سال‌ها بعدش هم روشش بود و نادر این کار رو می‌کرد یا یه کار مهم و تازه‌ی دیگری که اون‌موقع کرد این بود که از مردم شهر و روستا سربازگیری کرد برای سپاه قبلا کسی حداقل در منطقه ما این کار رو نکرده بود که بره شهر و روستاهای مختلف


audio: xIMV0Y4AGBk_0025.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
ببینه کی مثلا هیکلش به درد جنگ می‌خوره ببرتش سربازی سپاه تشکیل می‌شد از جنگجویان بیابان‌گرد عشایر و قبائل و قزلباش و گرجی‌ها و ترکان و نمی‌دونم افشاریان و قاجار و ترکمن‌ها و مغول‌ها و نادر ولی یک سپاه بزرگی درست کرد از جمله به این روش، به این شکل بگذریم راه افتاد گفتیم به سمت غرب، به سمت عثمانی ما قبلا گفتیم که صفویان همه‌ش در حال بکش واکش بودن با عثمانی


audio: xIMV0Y4AGBk_0026.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
منتها فرق حمله نادر این بود که نادر برای اینکه بجنگه تکیه به فرهنگ شیعی نداشت که آی بریم سنی‌های فلان فلان شده رو تارومار کنیم مثلا برگردیم نادر شمشیر می‌زد و شمشیر می‌کشید برای ممالک محروسه ایران دوتا نقشه‌ی جالب هست توی کتاب عباس امانت نشون می‌ده


audio: xIMV0Y4AGBk_0028.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
فرمانروایی نادر چه خبر بوده از شورش قبائل تا لشکرکشیای خود نادر قشنگ یه جا رو می‌خوابوند یه جای دیگه شورش می‌شد پشت سر هم پشت سر هم داره از شرق می‌ره به غرب می‌جنگه از شمال می‌آد این طرف می‌جنگه انقدری که واقعا برای توضیح دادنش برای توجیه اون اوضاع پرآشوب بعضیا هیچ راهی پیدا نکردن به جز اینکه متوسل بشن به تئوری توطئه بگن حتما توطئه‌ای بوده نمی‌خواستن این اونطوری بشه که


audio: xIMV0Y4AGBk_0029.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
از هر جا یه کسی رو انگولک می‌کردن که مثلا شورش بکنه علیه نادر رقیب دیرینه صفویان رقیب قدرتمند صفویان، عثمانی‌ها از فرصت ضعف و آشوب استفاده کرده بودن آمده بودن تو اومده بودن شهرایی رو که گرفته بودن رو اسمش رو بگیم نهاوند، ملایر، همدان، کرمانشاه، تبریز اینا رو همه رو گرفته بودن یعنی پیشروی خیلی زیادی کرده بودن و نشسته بودن در خاک ایران نادر همه‌ی اینها رو


audio: xIMV0Y4AGBk_0030.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
یکی پس از دیگری آزاد کرد و برگردوند منتها اینا خیلی دوباره زود از دست رفت به‌خاطر اینکه نادر مجبور شد برگرده به سمت شرق بره مشهد اونجا در مقابل حمله ابدالی‌ها بجنگه بعد وقتی که نادر رفت اونجا شاه‌تهماسب دوم در اصفهان بود همه حکومتش رو، برگشتنش رو به تخت و قدرت و همه چی مدیون نادر بود دیگه این پاشد گفتش که وقتشه که من خودم لشکر بکشم به قفقاز هم کار ناتمام نادر رو تموم کنم


audio: xIMV0Y4AGBk_0031.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
هم یه اعتباری واسه خودم بخرم که همه‌ش نگن نادر نادر نادر بالاخره ما هم شاهیم دیگه این شد که تهماسب رفت به سمت قفقاز حالا من گفتم نادر اونجاها رو آزاد کرد ولی دوباره اینا از دست رفت یک روایت دیگری هم هست که نادر بعد از اینکه اینها رو آزاد کرد سیاست به خرج داد هم با ترک‌های اسیر شده خوش‌رفتاری کرد هم برای استانبول پیغام دوستی و صلح و مودت و اینا فرستاد اینطوری نبود که از دست بده کنترل کرد که پیش‌روی رو زیاد نکنه


audio: xIMV0Y4AGBk_0032.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
منتها واقعیتش که اتفاق افتاد و دیگه شکی توش نیست اینه که تهماسب باشد رفت به قفقاز گرجستان و داغستان و ایروان و اینها که اینا هم مثل غرب ایران در طول دوران صفوی محل دعوا و اختلاف ایران و عثمانی بود الان حالا روس‌ها هم آمده بودن تو جزئیاتش نریم خلاصه‌ش بهتون بگم که لشکر تهماسب شکست بدی خورد لشکری که البته واقعا عملا تیم دوم ایران هم نبود دیگه تیم اول که با نادر رفته بودن سراغ ابدالی‌ها در هرات این سپاه تهماسب هم رفتن اونجا


audio: xIMV0Y4AGBk_0033.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
نه تنها قفقاز رو نتونستن پس بگیرن بلکه یه بخشی ازین فتوحات پارسالی نادر رو هم به باد دادن رفت از جمله کرمانشاه و همدان رو آخرش مجبورشون کردن یه صلح‌نامه‌ای امضا کردن که ما همدان و کرمانشاه رو بهت می‌دیم قفقاز رو بی‌خیال شو و ایشون هم پذیرفت و با این وضعیت شکست خفت‌بار برگشت در واقع اصفهان نادر که خبردار شد سریع برگشت اصفهان که بابا شما معلومه اینکاره نیستی به درد این کار نمی‌خوری شاه رو فرستاد به تبعید قدرت هم واقعا دست نادر بود


audio: xIMV0Y4AGBk_0034.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
قدرت واقعی دست نادر بود شاه رو فرستاد به تبعید و پسرش رو کرد شاه پسرش رو گفت می‌کنیم شاه خودم هم می‌شم نایب‌السلطنه و اینطوری قدرت نادر بر ایران عملا تثبیت شد و دیگه از صفویه فقط نامی باقی مونده بود چون شاه جدید دیگه کار خاصی نمی‌تونست بکنه طفل بود، مثلا هشت ماهش بیشتر نبود نوزاد بود در واقع اونو کرده بود شاه کار دست خودش مونده بود چی گفت نادر با این کار؟ دیگه واضح‌تر از این نمی‌تونست بگه که من فقط خودم


audio: xIMV0Y4AGBk_0035.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
چون ایل و تبارم شاه نبوده چون الان شرایط رو مناسب نمی‌بینم برای اینه که شاه نمی‌شم شما رو برای ویترین لازم دارم بچه هشت ماهه صفوی رو می‌کنم شاه بعدش چیکار کرد؟ بعد دوباره راه افتاد به سمت غرب به سمت عثمانی‌ها و این دفعه دیگه راضی به این نبود که مرز رو همونجا سر قصر شیرین تثبیت بکنه که سر عهدنامه‌ی زهاب بود و مثلا وضع مورد توافق بود این بار نادر قصد بغداد کرده بود توی این جنگ‌هایی که معروفه به


audio: xIMV0Y4AGBk_0036.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
جنگ‌های ایران و عثمانی 1730 تا 1735 نادر البته بغداد رو نمی‌تونه بگیره ولی فشاری که به عثمانی‌ها می‌آره و ضربه‌هایی که با محاصره‌ی بغدادی بهشون می‌زنه می‌رسونه عثمانی رو به نقطه‌ای که قفقاز رو پس می‌ده به ایران و ادعاهاش رو درباره‌ی غرب ایران هم پس می‌گیره یعنی عملا برمی‌گردن ایران و عثمانی دوباره به همون عهدنامه زهاب عهدنامه زهاب، همون قصر شیرین که قبلا درباره‌ش صحبت کردیم گفتیم چقدر سند مهمیه


audio: xIMV0Y4AGBk_0037.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
که البته گم هم شده کسی نمی‌دونه کجاست نه ایران داردش، نه ترکیه و این البته آخرین جنگ ایران و عثمانی در زمان نادر نیست چهار بار فکر می‌کنم که نادر با عثمانی می‌ره می‌جنگه بعد از این فتوحات و تثبیت مرزهای ایران نادر دیگه فکر می‌کنه که کم‌کم وقتشه که خودش شاه بشه منتها خب نادر از خانواده بالایی نیست و یه خرده این کار عجیبه بالاخره دویست و خرده‌ای ساله که شاه‌ها همه از خانواده‌ی صفویه هستن نادر کیه؟ کسی نیست اصل و نسبی نداره


audio: xIMV0Y4AGBk_0038.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
برای اینکه یک مشروعیتی داشته باشه پادشاهیش بهش توصیه می‌شه و خودش هم قبول می‌کنه یک مجمع عمومی درست می‌کنه از بزرگان سرتاسر ایران حرکت عجیبیه سرداران نظامی و بزرگان مذهبی و نخبگان و اینا رو همه رو دعوت می‌کنه کجا؟ به دشت مغان سال 1736 کار راحتی نیست که مثلا دعوت کنی همه آدما بیان این همه آدم میان ولی میان وسط یک دشتی و از اون رسوم مغولیه یه مقدار دیگه


audio: xIMV0Y4AGBk_0039.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
ازین گردهماییاییه که جمع می‌شدن مثلا خان جدید انتخاب کنن خیلی شبیه این رفتارهای دیگه نادر رو هم می‌تونیم ببینیم که چقدر متاثر از مغول‌ها بوده ستایش می‌کرد چنگیز رو تیمور رو مخصوصا مخصوصا این کار رو هم یه خرده‌ای استیل اونا بود اومدن و جمع کرد و حالا دقیقا اونجا چی گفت چی نگفت بعضیا می‌گن که گفت من می‌خوام شاه بشم مستقیم گفت بعضی‌ها می‌گن نه یه خرده امتناع کرد، بعد اصرار که کردن پذیرفت من درست نمی‌دونم یه ویدیویی کانال دیپ پادکست درباره‌ی نادر درست کرد


audio: xIMV0Y4AGBk_0040.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
خیلی ویدیو خوبی هست اون اونجا به نقل از منبع‌شون می‌گفتن که اونجا نادر گفت من به ضرب شمشیر زدم همه‌ی دشمنا رو تاروندم الان هر کسی رو صلاح می‌دونین شاه کنین صفوی باشه یا هرکی باشه و بعد اینا گفتن نه مثلا خودت از همه بهتری کتابی که هست، یه کتاب خیلی معروفی هست که کسروی مقدمه‌ای براش نوشته اون کتاب هم می‌گفتش که نه همه یک‌دل و یک‌زبان گفتن ما اصلا تو رو می‌خوایم ما اصلا کس دیگه‌ای رو نمی‌خوایم به هر حال ولی هر طوری که بود نادر گفت من شاه می‌شم


audio: xIMV0Y4AGBk_0041.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
و همه هم تایید کردن یا از سر اعتقاد یا از سر ترس بعضی‌ها ممکنه تایید نکرده باشن یه جایی هم گفت مثلا یه آخوندی یکی از علما گفت که من طرفدار. همه ما طرفدار این هستیم که حکومت صفوی ادامه پیدا کنه و اینا که اینطوری که می‌گن همون فردا به اموراتش رسیدگی کردن و تو همون صحرا ترتیب کارش رو دادن بعد چیزهایی گفت و کارهایی کرد نادر که نشون می‌داد که سیاست جدیدی داره و سیاستش متفاوت از صفویه‌ست اینو هم همونجا تو دشت مغان هم گفت


audio: xIMV0Y4AGBk_0042.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
مهم‌ترینش شاید سیاست دینیش بود این چیزیه که ما. من کمتر درباره‌ش شنیده بودم من درباره نادر فتوحات و جنگ و همه اینا رو کمابیش شنیده بودم نه اونقدری که باید ولی این سیاست دینیش خیلی برام جالب بود صفویه یادمونه دیگه اینا اصلا با ساختن یک هویت مذهبی جدید در ایران قدرت‌شون رو تثبیت کردن ایران شیعی در تقابل با عثمانی که سنیه اصلا ایران رو شیعه کردن شیعه دوازده امامی و حالا یکی از اختلافات دیگه همیشه با عثمانی این بود که


audio: xIMV0Y4AGBk_0043.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
مثلا به ایرانی‌ها می‌گفتن اونا که شما چرا با خلیفه‌های پیغمبر اسلام که برای ما محترم هستن فحش می‌دین؟ چرا لعنت‌شون می‌کنید از تریبون‌های رسمی، از روی منبر؟ و این اختلاف بود توی بعضی از عهدنامه‌ها دیدیم زمان مثلا شاه عباس توافق کرده بود می‌گفت ما دیگه فحش نمی‌دیم ممنوع می‌کنن ناسزا گفتن به خلفا رو نادر آمد گفت که ما اصلا اون شیعه‌ی دوازده امامی رو می‌ذاریم کنار مذهب ما شیعه‌ی جعفریه اسلام سنی 4 تا مذهب داره


audio: xIMV0Y4AGBk_0044.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
مالکی، حنفی، شافعی، حنبلی اینم پنجمی‌شه، جعفری مذهب پنجمه این خیلی جالبه بیشتر به نظر می‌رسه حرکت سیاسیه و خیلی فکر جالبی هم پشتش هست منتها موفق نبود این حرکتیه که نگرفت و حالا درباره‌ش خیلی بحث و اینا هست فکر نادر به نظر می‌رسه این بود که اینطوری تنش رو با سنی‌ها کم کنه هم با عثمانی‌های سنی و هم از اون طرف با گورکانیان، با ازبک‌ها


audio: xIMV0Y4AGBk_0045.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
با سنی‌های دیگری که در اطراف ایران بودن لعنت و فحش دادن به خلفا رو ممنوع کرد بعد به عثمانی‌ها گفت ما این کارا رو می‌کنیم شما هم این ما رو که مذهب جعفری داریم حالا از این به بعد به رسمیت بشناسید بگذارید مسلمون‌های ایران هم بیان مثل بقیه مسلمون‌ها مثلا برن مکه و حج و اینا خیلی اینور و اونور شد عثمانی‌ها نهایتا اون جعفری رو نپذیرفتن ولی حج رو گفتن که اجازه دادن که بیان بیان و ایرانی‌ها هم بتونن برن سفر حج


audio: xIMV0Y4AGBk_0046.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
ولی کلا این پروژه مذهبی نادر یک دریچه‌ی خوبی بهمون می‌ده از اینکه این آدم چه ویژنی داشته؟ و هم تهدیدها رو چی می‌دیده؟ و هم چطوری در پی رفع‌شون بوده؟ بگذریم بعد از پادشاه شدن نادر دوباره عزم جنگ می‌کنه این بار به سمت شرق و به سمت هند هند گورکانی که روزگاری خیلی قدرتمند بود ثروت خیلی زیادی جمع کرده بود ولی الان قدرتش کم شده بود قدرتش کم شده بود ثروتش ولی هنوز بود نادر لشکر کشید به هند


audio: xIMV0Y4AGBk_0047.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
چرا رفت هند؟ بعضیا گفتن دنبال کشورگشایی و ثروت‌اندوزی بود بعضیا گفتن نه اینا بدهی داشتن به ایران نمی‌دادن نادر می‌گفت طلب یک سال از این پنج سال رو به من بدید من پول سربازا رو بدم اینا نمی‌دادن و لشکر کشید بعضیا نوشتن که دنبال شورشی‌ها کرد و اینا پناه آورده بودن به اونجا رفت شروع کرد یکی یکی شهرا رو گرفتن کاری به دلیلش نداریم من نمی‌دونم هنوز که چی هست دلیلش چی بوده یا بهانه‌ش چی بوده ولی اینو می‌دونیم که حمله کرد


audio: xIMV0Y4AGBk_0048.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
شروع کرد از قندهار و بلخ و کابل و پیشاور و لاهور پیش بسوی دهلی دهلی پایتخت امپراتوری گورکانی از بزرگترین امپراتوری‌های اون دورانه واقعا یعنی فقط این نیست که تو این منطقه بزرگه یک جایی که من البته از درستیش مطمئن نیستم می‌گفت نسبت اندازه‌ی اقتصاد گورکانی به کل اقتصاد دنیا اون روز مثل نسبت الان حجم اقتصاد آمریکاست به همه‌ی دنیا من اینو مطمئن نیستم


audio: xIMV0Y4AGBk_0049.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
ولی دیدم که می‌گن که فکر نکنید که مثلا یک دولت ضعیفی اونجا بود یا یک حکومت فقیری اونجا بود خیلی مهم نبود و نادر رفت حمله کرد در دنیای اون روز خیلی مهم بود نادر رفت اونجا عزم مرکز چنین امپراتوری رو کرد که دور هم هست از مرزهای ایران نسبتا و همچنان تو خیلی ازین نبردهایی که نادر داره می‌ره سپاهش از رقیبش کوچیک‌تره ولی تاکتیک‌هاش موثرتره


audio: xIMV0Y4AGBk_0050.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
در 1739 یک نبرد سرنوشت‌سازی داره در کرنال کرنال یا کارنال 100 کیلومتری دهلی خیلی انگار نبرد مهمیه که ویکی‌پدیای فارسی اصلا نداره ما انقدر درباره‌ش کم می‌دونیم ظرف سه ساعت می‌گن یک سپاهی رو شکست داده که شیش برابر سپاه خودش بوده 6 برابر سپاه خودش بوده و واقعا برای من عجیبه که ما برای یه همچین چیزی یه ویکی پدیای فارسی نداریم که بتونیم بخونیم ببینیم چه خبره یکی از معدود پادشاهای ایران مدرنه


audio: xIMV0Y4AGBk_0051.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
که فتوحات داشته در این سطح افتخارات برون‌مرزی داشته خوب یا بد اخلاقی یا غیراخلاقی فتح داشته دیگه پیروزی داشته ولی آنلاین حداقل به زبان فارسی خیلی خیلی محتوا درباره‌ش فقیره بگذریم نادر در نبردهایی که جزئیاتش بمونه برای یه وقت دیگری شکست می‌ده محمدشاه گورکانی رو و تمام سرزمین‌های غرب رود ایندوس رو می‌تونه منتقل بکنه به ایران


audio: xIMV0Y4AGBk_0052.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
از اون مهم‌تر کلید خزانه رو محمدشاه می‌ده بهش و جواهرات رو همانطوری که می‌دونیم بار می‌زنن می‌آرن ایران از جمله تخت طاووس رو که نماد امپراتوری قدرتمند گورکانی بود اینو ورمی‌داره می‌آره ایران و الماس‌های کوه نور رو و دریای نور رو که از معروف‌ترین الماس‌های دنیا بودن و هستن دیگه می‌گن هرچی که شتر و فیل و قاطر در هند بود آوردن که این غنائم رو بکشن تا ایران بیارن البته یک کار مهمی که می‌کنه اینه که تاج شاهی رو دوباره خودش می‌ذاره سر محمدشاه


audio: xIMV0Y4AGBk_0053.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
ولی خب شکست‌خورده و ضعیف رهاش می‌کنه و برمی‌گرده انقدری می‌گن آورده بود پول و جواهرات از هند که گفت سه سال کسی نمی‌خواد مالیاتی بده در ایران که این هم نشون می‌ده چقدر پول آورده بود هم یه خرده نشون می‌ده که ذهنیتش از مملکت‌داری و حکومت‌داری و اینا چی بوده دیگه چون درسته داریم درباره‌ی مثلا زمان قدیم و سیصد سال پیش و اینا صحبت می‌کنیم ولی وقتی تاریخ دنیا رو ببینیم یه مقدار دست‌مون میاد که همون سیصد سال پیش هم


audio: xIMV0Y4AGBk_0054.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
نگاه تو بعضی از کشورها به کشورداری چیز دیگری بوده این نبوده که حالا رفتیم یه جایی رو خزانه‌شون رو زدیم دیگه مالیات شما نمی‌خواد بدی اینطوری نبوده، بگذریم اینجا ولی اینطوری بود امپراتوری گورکانی هم همینطوری ضعیف بود با این کشتار و غنائمی که نادرشاه ازشون گرفت و شکستی که بهشون تحمیل کرد ضعیف‌تر هم شدن و به گفته‌ی بعضی از مورخین همین زمینه‌ای درست کرد برای اون بلایی که بعدا سر هند آمد در قالب استعمار و اینم حالا در جاش بهش می‌پردازیم


audio: xIMV0Y4AGBk_0055.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
بعد هم با اون ثروتی که از هند آورده بود یه کاری که کرد این بود که مثلا شروع کرد به نیروی دریایی برای ایران درست کردن دیده بود که به نظر می‌رسه اروپاییا نیروی دریایی قوی دارن سوار کشتی می‌شن از اون سر دنیا میان اینجا از ما چیز میز می‌خوان ما نیرو دریایی نداریم باید داشته باشیم از بوشهر چوب می‌بردن از ببخشید مازندران چوب می‌بردن به بوشهر برای کشتی‌سازی از هند هم یه تعدادی کشتی آورده بودن و با همون کشتی‌ها رو انداختن به آب یه نیروی دریایی درست کردن و رفتن بحرین رو گرفتن از عرب‌ها


audio: xIMV0Y4AGBk_0056.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
رفتن عمان رو گرفتن حالا یه جور دیگه هم البته اینو می‌گن که کشتی رو از هلندیا و انگلیسی‌ها خرید رفت با این‌ها مسقط رو گرفت بعدا کشتی‌سازی کرد بعد همه‌ی این‌ها فعل‌ها رو هم باید یه خرده‌ای با دقت استفاده کنیم چون تا جایی که من دیدم خودش این حمله‌های دریایی رو نکرد نادر توش نبود یعنی ندیدم جایی نوشته باشن که نادر خودش سوار کشتی شد یا یک حمله‌ی دریایی رو شخصا رهبری کرد البته پروژه مهمی بود این پروژه‌ی کشتی‌سازی


audio: xIMV0Y4AGBk_0057.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
و پروژه نیروی دریایی و پروژه‌ی موفقی هم نبود یعنی نتونست ناوگان قابل اتکایی اونطوری که می‌خواست برای ایران بسازه همین انتقال چوب از مازندران به بوشهر خودش کار بسیار بسیار سختی شد ولی اینکه به فکرش افتاد و تلاش کرد براش و نیازش رو دید و بعد از اینکه به پول رسید یه قدم‌هایی هم براش برداشت برای من جالبه اما همین موفق نشدنش هم یک نشانه‌هایی بهمون می‌ده از چیزهایی


audio: xIMV0Y4AGBk_0058.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
از نهادهایی، از سیستم‌هایی، از طرز فکرهایی که برای ساختن و برای توسعه دادن لازمه و نادر نداشت نبود، در ایران نبود و نیست خیلی‌هاش واقعا نیست بگذریم رفت نادر رفت دوباره به جنگ عثمانی اینا دیگه بعد از جنگ هنده رفت دوباره به جنگ عثمانی فکر می‌کنم اینجا برای چهارمین باره می‌بینی همه‌ش در حال جنگه همه‌ش در حال جنگ و لشکرکشیه جنگ کرد رفت نجف رو گرفت


audio: xIMV0Y4AGBk_0059.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
یکی دوبار هم علمای همه‌جا رو از افغانستان تا عراق همه‌جا رو جمع کرد بیان نجف بحث کنن نظر بدن دوباره این مذهب جعفری رو ببینه می‌تونه بقبولونه به عنوان یکی از مذاهب اصلی اسلام یا اهل سنت اینا هم چند روز نشستن و اینا و امضا کردن که بله ما قبول می‌کنیم ولی اون فایده‌ی سیاسی رو که نادر دنبالش داشت نتونست ازش بگیره سلطان عثمانی این داستان رو به رسمیت نشناخت نقطه‌ی اوج کار نادر رو معمولا می‌گن همون فتح هند بود


audio: xIMV0Y4AGBk_0060.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
و می‌گن بعد از اون افتاد دیگه تو سرازیری از هر نظر فتوحات رو البته یه مقدار ادامه داد در آسیای میانه همچنان پیشروی می‌کرد در شمال شرق ایران در ترکمنستان امروز بخارا و خوارزم و اینا رو گرفت لشکر کشید دوباره برای قفقاز و داغستان برای بار چهارم حمله کرد به عثمانی موصل رو گرفت کرکوک رو گرفت نجف رو که گفتم گرفت در یک جنگی گرفت که خیلی توش واقعا موفق نبود دیگه نجف رو توش گرفت ولی اینجاها دیگه نادر، نادرشاه


audio: xIMV0Y4AGBk_0061.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
نشانی از اون نادرشاه قدیم نداره نقطه‌ی اوجش گفتیم می‌گن همون دوران هند بود و بعدش افتاد سرازیری یه بار یه کسی خواست ترورش کنه که ناموفق بود بعد شک کرد نادر که این پسرش پشت این قصه بوده و داد تنبیه‌ش کنن پسرش رو قبلا در غیاب خودش می‌ذاشت امور مملکت رو اداره کنه ولی الان داد چشماش رو درآوردن گذاشتن تو سینی براش آوردن چشمای پسر خودش رو داد درآوردن البته کور کردن یه کاری بود که می‌کردن خیلی می‌کرد


audio: xIMV0Y4AGBk_0062.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
ولی این کار رو کردن و بعد پشیمون شد و بعد پشیمون شد گریه می‌کرد می‌گن می‌گفت چیه آدمیزاد چیه آخه آدم چرا با بچه‌ی خودش همچین کاری می‌کنه؟ بعد داد همه‌ی اونایی رو که شاهد اجرای این حکم بودن تنبیه‌ش کردن اعدام کردن اینا رو گفتش که چرا جلوی منو نگرفتید؟ چرا جلوی اجرای این حکم رو نگرفتید؟ اسیر پارانویا شده بود اینا دیگه نشانه‌های آدم سالم نیست پولا ته کشیده بود معافیت مالیاتی رو ورداشت افتادن به زور از مردم پول گرفتن فشار زیاد به مردم آوردن


audio: xIMV0Y4AGBk_0063.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
این مردم رو دوباره ناراضی کرد جسمی می‌گن بیمار بود روانی بیمار بود شاهی شده بود نامحبوب، زورگو که دیگه نه مردم می‌خواستنش و نه حتی امرای ارتش خودش برای همین می‌گن یکبار که گفته بود که اینا دارن توطئه می‌کنن علیه من و حالا من شب بخوابم صبح پاشم دمار از روزگار اینا می‌خوام دربیارم شب که خوابیده بودم ریختن تو چادرش و سرشو بریدن و خیال خودشون رو راحت کردن کسی رو که یکی از موفق‌ترین


audio: xIMV0Y4AGBk_0064.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
و پردستاوردترین حاکمان تاریخ ایرانه خیلی برای من عجیبه و یه خرده باعث ناراحتی زیاد، خجالت که مثلا ما می‌گیم نادر ناپلئون پارس، فلان، فلان و اون‌وقت جنگ‌های نادرشاه یک صفحه ویکی‌پدیای فارسی کامل نداره صفحه ویکی‌پدیای فارسیش اینه مقایسه بخوایم بکنیم نمی‌خوام بگم مثلا بریم با ویکی‌پدیای ناپلئون مقایسه کنیم با همین صفحه در انگلیسی مقایسه‌ش کنیم ببینیم واقعا نشون‌مون می‌ده که وضع چیه و چه کار باید کرد


audio: xIMV0Y4AGBk_0065.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
کار نکرده خیلی زیاده نادرشاه افشار الان همه فتوحاتش رو گفتیم ایده‌هاش رو گفتیم پروژه‌هاش رو گفتیم یه تصوری ازش تو ذهن‌مون اومد دیگه فکر می‌کنین چند سال حکومت کرده؟


audio: xIMV0Y4AGBk_0066.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
کلا 11 سال فکر کنیم واقعا به اینکه چه کارها کرده و بعد دوباره فکر کنیم به اینکه کلا 11 سال حکومت کرده چیزایی که درباره‌ی نادرشاه برای من جالبه اینه که یه ایده‌هایی داشت از تنش‌زدایی که عجیبه دیگه شاهی که همه‌ی عمرش رو انگار در جنگ بوده به نظر می‌رسه یه جوری دنبال این ایده‌ی تنش‌زدایی کردن و اتحاد بود حالا آیا می‌خواست مثلا امت اسلامی رو از گورکانیان تا ایرانی‌ها و تا ترکان عثمانی


audio: xIMV0Y4AGBk_0067.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
متحد کنه زیر پرچم اسلام؟ در مقابل قدرت‌های رو به رشد اروپایی اینطوری که بعضیا می‌گن آیا می‌خواست که در دو طرف به یک صلح و تعادلی برسه؟ با همسایه شرقی و غربی قدرت سیاسی ائتلافی می‌خواست درست کنه؟ من درست اینا رو نمی‌دونم چیزی که به نظر می‌رسه اینه که خودش آدم خیلی مذهبی نبود علائق دینی نداشت تظاهرات مذهبی داشت توی وقف‌نامه‌ی آستان قدس و این وقف‌نامه‌هایی که ازش هست


audio: xIMV0Y4AGBk_0068.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
توی اسناد و مکاتبات و اینا اینو می‌شه دید ولی خودش به نظر می‌رسه خیلی آدم متشرعی نبود آقای لاکهارت که معروفه به پژوهشاش درباره‌ی نادر از قول محمدمهدی اصفهانی می‌گه که یه آخوندی یه دفعه‌ای داشت از بهشت می‌گفت از خوبی‌های بهشت می‌گفت واسه نادر نادر گفت این بهشتی که می‌گین توش جنگ هم می‌شه کرد گفت نه گفت پس همو‌ن به درد شما آخوندها می‌خوره


audio: xIMV0Y4AGBk_0069.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
من یه جایی می‌خوام برم که جنگ بتونم بکنم ولی از اون تلاشش برای ایده تبدیل شیعه به یک شاخه‌ی جدید و پذیرفته‌شده‌ای از سنی‌ها از اهل سنت از مکاتباتش با عثمانی درباره‌ی این ریشه‌ی مشترک خودش و عثمانی‌ها که ما ترکمن هستیم ما و شما و ازبک‌ها و گورکانیان و عثمانی ما همه از ریشه‌ی ترکمن هستیم یه خرده‌ای در معنای وسیع داره استفاده می‌کنه ترکمن رو


audio: xIMV0Y4AGBk_0070.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
ولی بالاخره نشون می‌ده دنبال یک اتحاد اینطوری هست سفیر می‌فرسته به استانبول برای عثمانیا پیش عثمانی‌ها که دائم یه کسی اونجا باشه منافع ما رو تضمین بکنه درباره‌ش صحبت بکنه چونه بزنه به نظر می‌رسه دنبال اینه که مفهوم ملیت ایرانی رو شاید رو پایه‌های جدیدی بنا بکنه حتی یه کلاه نادری داره باب می‌کنه که اونم شاید بشه یک تلاشی در این راستا دید سکه‌ی نادری ضرب می‌کنه در ایران به جای عباسی که زمان صفویان رواج داشت


audio: xIMV0Y4AGBk_0071.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
سکه نادری معادل روپیه هنده اینا تحقیقات گسترده‌تری می‌خواد و حتما شده من دوست دارم تحقیقات گسترده‌تر رو بخونم ببینم اگر می‌شناسید لطفا بگید توی کامنت‌ها که من بتونم بیشتر برم بخونم چون همچنان برای من علامت سوال‌های خیلی زیاد و کنجکاوی‌های خیلی مهمی هست درباره‌ی نادرشاه اون چیزی که ولی فهمیدم اینه که سیستم اداره‌ی ایران در پایان عصر صفوی مشکل داشت مشکل بزرگ داشت درآمد نداشت


audio: xIMV0Y4AGBk_0072.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
ابریشم هند جای ابریشم ایران رو گرفته بود در بازارهای جهانی ابریشم منبع مهم درآمد ایران بود و وقتی اون درآمد خارجی از دست رفت فشار آورد به حکومت و حکومت افتاد دنبال مالیات بیشتر از مردم گرفتن مردم به زبون خوش نمی‌دن به زور ازشون بگیریم زور زیاد باعث نارضایتی می‌شه نارضایتی باعث شورش می‌شه یه نمونه‌ش همین شورش افغان‌ها و نهایتا سقوط اصفهان دوران نادر هم عملا همینه این مشکل مالی رو موقتا با فتوحات حل می‌کنه


audio: xIMV0Y4AGBk_0073.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
اونکه تموم می‌شه دوباره بالاخره درآمد نیست می‌افته از مردم گرفتن زور زیاد آوردن به مردم نارضایتی و بعد آره، انقلاب علیه‌ش نمی‌شه ولی بالاخره کارش رو به اونجایی می‌رسونه که رسید امپراتوری وسیع و بزرگی که نادر درست کرده بود به همون سرعتی که تقریبا درست شده بود از بین رفت تو اون کتاب منسوب به کسروی یه تشبیه قشنگی می‌کنه می‌گه دولت نادر درخت جوانی بود سرو نوخیزی بود


audio: xIMV0Y4AGBk_0074.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
ولی مثل یک چنار کهنسال از درون آتیش گرفت این انتظار نداره این نهال جوون اینطوری آتیش بگیره مثل یک چنار کهنسال از درون آتیش گرفت خیلی به نظرم تعبیر جالبیه بعد از نادر شاه چی شد؟ قدرت‌های محلی دوباره سربلند کردن بزرگ‌ترین‌شون کریم‌خانه و زندیه‌ست که در یک ویدیوی دیگه‌ای سراغش می‌ریم ولی اون یکپارچگی و گستردگی که قبلا در ایران بود به ایران برنگشت در ادامه قرن 18


audio: xIMV0Y4AGBk_0075.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
تا وقتی که پایان قرن 18 حکومت رسید به قاجارها قاجارهایی که شاید اگر همین نادر جد بزرگ‌شون فتحعلی‌خان رو که کنار تهماسب میرزا بود اون طوری که متهمه بهش نکشته بود یا از سر راه ورنداشته بود در 1726 قاجارها زودتر به قدرت می‌رسیدن اما نادر آمد فتحلی‌خان رو که فرمانده سپاه تهماسب بود قبل از خودش و داشت کمکش می‌کرد برای بازپس‌گیری سلطنت از سر راه برداشت خودش شد دست راست تهماسب، تهماسب‌قلی


audio: xIMV0Y4AGBk_0076.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
و همونجوری که دیدیم اصلا بعدا هم نشست سرجاش و قاجارها مجبور شدن یه صد سالی صبر کنن تا دور حکومت بهشون برسه چرا نادرشاه امپراتوری بادوامی نساخت؟ به نظرم یه جواب ساده‌ش همین می‌شه که مثلا به همون دلیلی که پایتختی نداشت پایتخت نادر کجا بود؟ یه مدت زیادی در مشهد زندگی می‌کردی ولی نمی‌شه گفته پایتخت حکومتش مشهد بود به نظر می‌رسه بیشتر نادرشاه


audio: xIMV0Y4AGBk_0077.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
همون سبک زندگی چادری و عشایری باب میلش بود بین کلات نادری و مشهد بود بیشتر سال‌های آخر عمرش هم اینجا بود و البته دوره‌ای که مشهد توش رشد کرد موقوفات نادری و اصلا رشد و اهمیت پیدا کردن مشهد در ایران بخش زیادیش برمی‌گرده به دوران نادرشاه همونطوری که قبل از او اصفهان در صفویه بزرگ شد و شیراز در زندیه و بعد تهران در قاجاریه بیش از هر چیز نادر نابغه‌ی نظامی بود با توان رهبری خیلی بالا


audio: xIMV0Y4AGBk_0078.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
و متاسفانه تاریخ‌نگاری نظامی ما به نظر می‌رسه که خیلی ضعیفه و یا حداقل آنلاین منابعش خیلی ضعیفه حتی از بقیه‌ی رشته‌های تاریخی‌مون هم یه مقدار اطلاعات از تاریخ‌نگاری نظامی کمتره گزارش‌هایی هم که داریم از هم‌عصران نادر بیشتر روده‌درازی و انشا نویسیه که درست نمی‌شه واقعا سردرآورد ازش که چی دارن می‌گن کسروی یه حرف جالبی می‌زنه می‌گه از زمان مغول در ایران وقتی چیزی می‌خواستن بنویسن معنی رو می‌ذاشتن کنار با واژه‌ها بازی می‌کردن


audio: xIMV0Y4AGBk_0079.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
انقدر در بند جناس و فنون ادبی بودن ما آخرش نمی‌فهمیدیم اوضاع چی به چی بوده و چی شده و این رو توی تاریخی که زمان نادر نوشتن هم می‌شه دید بعد از نادر می‌گیم سلسله‌ی افشاریه دیگه بعد از نادر تمام نشد برادرزاده‌ش شاه شد چون پسرش رو قبلا کور کرده بود خیلیا رو گفتیم کور کرده بود در اقامتگاه سپاه نادر که می‌رفتی می‌گن بسیاری کور بودن این شاه جدید هم که اومد زد پسرا و نوه‌های نادر رو کشت بعد دوباره رفت سراغ قاجارها از جمله پسر رئیس ایل قاجار رو


audio: xIMV0Y4AGBk_0080.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
که ازش احساس خطر می‌کرد اخته کرد همین آقامحمدخان قاجار رو همون کسی که بعدها سلسله قاجار رو بنیان گذاشت نادر برای اینکه سلسله‌ش رو محکم بکنه پایه‌هاش رو با همه خانواده‌های مهم وصلت می‌کرد از جمله پسرش رو با یک شاهزاده‌ی صفوی وصلت داده بود یک نوه‌ای داشت که خون صفوی داشت و امیدوار بود که این بتونه پایه رو محکم‌تر هم بکنه اسم اون نوه رو هم گذاشته بود شاهرخ به یاد تیمور خیلی به نظر می‌رسه که هم علاقه داشت به تیمور


audio: xIMV0Y4AGBk_0081.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
و هم واقعا شبیه تیمور بود بیشتر از ناپلئون و اسکندری که گاهی بهش تشبیه‌ش می‌کنن شبیه تیمور بود به نظر می‌رسه این شاهرخ هم به حکومت رسید ولی یک حکومت محلی در خراسان که در اون سال‌های بعد از نادر ساندویچ شده بود بین دوتا حکومت محلی دیگه که از امپراتوری نادرشاه جدا شده بودن احمدشاه دورانی و کریم‌خان زند که داستان دومی رو که بیشتر به تاریخ ایران مربوط می‌شه در یک ویدیو دیگری می‌گیم کسروی یک مقدمه‌ای نوشته بر کتاب نادرشاه


audio: xIMV0Y4AGBk_0082.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
در 1324 4 سال بعد از تبعید رضاشاه اینو نوشته کسروی نوشته که شکی نیست که نادر ستم می‌کرده شکی در این نیست به مردم ستم می‌کرده ولی به این همه دقت می‌کنیم که مردم چقدر به نادر ستم کردن نادری که وقتی بلند شد


audio: xIMV0Y4AGBk_0083.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
که روس و عثمان و افغان تقسیم کرده بودن ایران رو هر کسی یه جایی برای خودش علم بلند کرده بود نادر اومد همه رو گوشمالی داد و بعد به تایید بزرگان خودش رو شاه کرد و بعد هم که شاه شد نرفت به شراب و کباب و عیش و نوش رفت به گسترش مرزها رفت به تقویت کشور، تقویت دولت و مردم چه کار کردن؟ کسروی می‌گه مردم گفتن که نه صفویا رو برگردونیم بتونیم راحت فحش بدیم به خلفا می‌گفتن آره آشوب بود


audio: xIMV0Y4AGBk_0084.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
اومدی برطرف کردی دیگه وقتشه که شما بری کار رو بسپاری به اهلش که اهلش کی باشه؟ صفوی باشه یکی از صفویه شاه باشه حالا کارا دست خود نادر باشه نایب‌السلطنه باشه سردار باشه چی باشه ولی شاه از اونا باشه هر کسی از بچه‌های صفوی می‌گه پرچم بلند می‌کرد هوادار پیدا می‌کرد حواس‌مون هست که این حرف رو کسروی داره می‌گه و کسروی می‌دونیم که نظرش درباره‌ی فرهنگ شیعه و درباره‌ی صفوی چیه یه ایده‌هایی درباره‌ی این داریم ولی همه اینا به کنار


audio: xIMV0Y4AGBk_0085.opus
source: youtube
source_id: xIMV0Y4AGBk
invalidation: VALID
text:
درباره‌ی اینکه نادر به ایران چی داد و بعد مردم به نادر چی دادن به نظرم حرف جالبی داره می‌زنه که می‌ارزه بهش فکر کنیم همینجا این ویدئو رو تمام کنیم ادامه تاریخ ایران رو در ویدیوهای دیگه درباره‌ش صحبت کنیم من علی بندری هستم و این ویدیو در یوتیوب بی‌پلاس منتشر می‌شه


audio: QjKhOFCdlc4_0001.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
قصه یکی از قشنگ‌ترین شهرای اروپا رو می‌خوایم تعریف کنیم می‌خوایم قصه بوداپست رو یه طوری بگیم که هم شمایی که ندیدینش کیف کنید هم شمایی که دیدینش و هم شمایی که دارین فکر می‌کنین که برین و می‌خواین ببینین که این شهر چی داره و چی نداره قصه‌ی بوداپست


audio: QjKhOFCdlc4_0002.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
بوداپست شهریه پررمز و راز شهریه زخمی‌ زخم‌های عمیق شهریه باشکوه شهریه خسته شهریه که یک ترکیبیه از کهنه و نو نصفش روی کوهه نصفش اینور رودخونه‌ست و بسیار بسیار دیدنیه بوداپست هم اروپای قدیم داره هم قصه‌های معاصر قرن بیستمی داره هم داستان جنگ سرد و دوران تسلط شوروی رو تعریف می‌کنه


audio: QjKhOFCdlc4_0005.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
تو 10 تا شهر اول اروپاست از این نظر اصلا از اینترنت بپرسی کدوم شهر اروپا رو ببینیم معمولا بوداپست اون بالاست یا حالا کنار آمستردام و پاریس و پراگ و رم و در 2024 شد ملکه دانوب جزو مقاصد برتر ویژه ماه عسل در حالی که چند دهه پیش همین شهر می‌گفتن مقاماتش که ما چی داریم نشون بدیم؟ به توریست بگیم بیاد اینجا چی ببینه؟ بیاد فاضلاب‌مون رو ببینه؟ و واقعا هم حرف غلطی نبود


audio: QjKhOFCdlc4_0006.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
مجارستان خیلی در قرن بیستم اذیت شد جنگ جهانی دوم خیلی بهش آسیب زد یه مدتی همراه آلمان‌ها بود بعد اشغال شد بعد شوروی آمد 1945 بوداپست رسید به شوروی و موند دست شوروی تا 40 سال بعدش تا 1991 یعنی 33 سال پیش تازه بوداپست آزاد شد بعد قشنگیش اینه که شهره انگار همه‌ی این رنج‌ها و سختی‌ها و


audio: QjKhOFCdlc4_0007.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
همه اینا رو توی فضای خودش گذاشته کنار هم ترکیبش رو یه جاهایی اصلا می‌شه دید یه سری بارایی هست توی منطقه‌ای


audio: QjKhOFCdlc4_0009.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
ساختمونایی‌ان که آسیب جنگ روشون هنوز هست یا آسیب اشغال یادگاری اون دوره‌ای هستن که اینا فضای اعتراض بودن فضای مقاومت بودن هنوز یه خرده روح اعتراض رو توی فضاشون توی گرافیتی‌هاشون توی اینا می‌تونی ببینی ساختمون‌هاش قصه جنگ و اشغال و اینا می‌گن بعد از این طرف زندگی شبانه‌ای هم که داره اینم می‌تونی بهش اینطوری نگاه کنی اینم داستان سرسختیه داستان دوام‌آوردنه داستان جا نزدن مجارهاست


audio: QjKhOFCdlc4_0010.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
و البته برای امروز داستان تفریحه داستان زنده بودن شهره واقعا از اون شهراییه که خیلی یادگاری توش هست خیلی خاطره توش هست از جنگ از ویرانی از اشغال از بازسازی از زندگی دوباره نابود شده در جنگ و بعدا ساختنش یه طوری که الان می‌تونی هم زخم‌های دوره کمونیستی رو روش ببینی که عمیق و از یاد نرفتنی هستن هم آسیب‌های جنگ جهانی دوم رو ببینی


audio: QjKhOFCdlc4_0011.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
هم می‌تونی یه خرده بری عقب‌تر و چیزهایی رو ببینی که دوران رونق و شکوه اول قرن بیستم رو یادآوری می‌کنه برات اون دوره‌ای رو که مجارها با هاسبورگ‌های اتریش شریک شدن در امپراتوری یک مدتی امپراتوری هابسبورگ رو


audio: QjKhOFCdlc4_0013.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
یعنی بوداپست شده بود پایتخت دوم مجارستان شریک شده بود در اداره امپراتوری و اینم یادگاریش الان هست همینطوری که یادگاری‌های قدیمی‌تر هست یه چیزایی تو شهر یادآوریت می‌کنه که این شهر دست ترک‌های عثمانی بوده یک مدتی خیلی شهر غنی‌ایه از این نظر اینجا هم هست بوداپست کنار دانوب پایتخت مجارستانه الان هم بهش می‌گیم بوداپست یا حالا به تلفظ درست‌تر بوداپشت ولی در واقع اینا سه تا شهر بودن 150 ساله که این سه تا شهر به هم وصل شدن


audio: QjKhOFCdlc4_0014.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
قبلا بودا بود ابودا بود و پشت بود از قرن 19 اینا یکی شدن و شدن پایتخت مجارستان ما بهشون می‌گیم سرزمین مجارها و بهش می‌گیم مجارستان به قول خودشون ماگیارها از اون کشوراییه که تو فارسی اسمی که براش داریم با اسمی که تو خیلی زبون‌های دیگه هست فرق می‌کنه تو زبون‌های دیگه هانگری هست اونگار می‌گن تو زبان خودشون هم ماگیارورساگ می‌گن یه همچین چیزی همون سرزمین مجارها یا ماگیارها


audio: QjKhOFCdlc4_0015.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
یه خرده تفاوتش مال اینه که داستان رو از کجا بپذیریم یعنی چی رو بپذیریم به عنوان اینکه مردمان اولیه اینجا آمدن و داستان بنا شدن مجارستان بدونیم خودشون داستانش که بیشتر جا افتاده حالا می‌گم خودشون نه اینکه تک‌تک‌شون ولی داستانی که جاافتاده‌تره به عنوان تاریخ رسمی مجارستان اینه که اینا اجدادشون کسانی بودن که از آسیای میانه مهاجرت کردن آمدن اینجا ریشه‌های قومی‌شون به اونجا برمی‌گرده


audio: QjKhOFCdlc4_0016.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
از اقوام کوچ‌نشین بودن در استپ‌های آسیای میانه الان هم نگاه کنی همه همسایه‌های اروپایی‌شون هندواروپایی‌ان ولی اینا فرق دارن هم از قوم و قبیله دیگری بودن اصلا ریشه زبانی‌شون فرق می‌کنه اینا از دشت‌هایی در دامنه رشته کوه‌های اورال در شمال دریای کاسپین از اونجا آمدن مرز اروپا و آسیا و با اسب رفتن مجارستان اینا اسب‌سواران خبره‌ای بودن


audio: QjKhOFCdlc4_0017.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
مثل دیگر مردمان صحرانشین آسیای مرکزی اینا هم اسب‌نشین‌های اسب‌سوارهای خبره‌ای بودن موقعیت جغرافیایی که توش هستن اصلا باعث می‌شه که اسب راحت بتونن پرورش بدن و خودشون هم ماهر باشن و این حرفا و رو اسب می‌نشستن بدون اینکه اصلا با دست می‌گن افسارش رو بگیرن می‌چرخیدن و تیر می‌نداختن پشت سرشون و خیلی خلاصه افسانه‌های اینطوری دارن و می‌گن اینا از اونجا خودشون رو رسوندن به وسط اروپا در افسانه‌هاشون می‌گن که


audio: QjKhOFCdlc4_0018.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
یک پرنده افسانه‌ای راهنمای این قبیله بوده و رسوندتشون به این سرزمین جدید و این پرنده هم الان طبعا گوشه کنار شهر مجسمه‌ش هست قبل از اینم که اینا بیان اینجا و این سرزمین جدید رو بگیرن کارشون جنگاوری بوده حالا ممکن بوده که بجنگن برای دیگران مزدور باشن اصطلاحا نه به معنی بدش به معنی اینکه برای مزد بجنگن جنگاور حرفه‌ای بودن برای بقیه می‌جنگیدن


audio: QjKhOFCdlc4_0019.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
مثلا برای امپراتوری بلغارها می‌جنگیدن برای فرانک‌های شرقی می‌جنگیدن برای مردمان قدیمی چک می‌جنگیدن همینطوری هم رفته بودن ساکسونی رو گرفته بودن همینطوری رفته بودن تا جنوب ایتالیا پیش رفته بودن یه بار اصلا اینا پول گرفته بودن برن خلافت اسلامی رو یعنی امویان اندلس رو از اسپانیا هل بدن بیرون رفتن اونجا کوردوبا، قرطبه اگه تلفظ عربی و فارسیش رو اشتباه نگم اونجا رو محاصره کردن


audio: QjKhOFCdlc4_0020.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
یک پای نیروی نظامی در جنگ‌های صلیبی بودن از نظر نظامی خلاصه این‌ها قوی بودن با شیوه‌های مبارزه‌شون و با اسب‌سواری‌شون و این صحبت‌ها و و هنوز هم هست هنوز هم اسب در فرهنگ‌شون یک عنصر برجسته‌ایه مسابقات اسب‌دوانی بزرگ دارن اونجا و توریست هم می‌ره این‌ها رو می‌بینه خلاصه همه اینایی که داریم می‌گیم یعنی چی؟ یعنی اینکه مجارها با اسب‌هاشون قرن نهم وارد این سرزمین شدن بوداپست قبل از اینکه اینا بیان دست کی بود؟


audio: QjKhOFCdlc4_0021.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
مدتی دست امپراتوری روم بود رومی‌ها این رو از سلت‌ها گرفته بودن از 35 سال قبل از میلاد رومی‌ها اینجا بودن یعنی در تپه‌های مشرف به رودخانه دانوب اینجا بودن مستعمره‌ش کرده بودن اصطلاحا همین الان تو بوداپست یک موزه فضای بازی هست بازمانده‌های اون سکونتگاه‌های رومی‌ها رو می‌شه رفت اونجا دید از اون آمفی‌تئاترشون یه چیزایی مونده از چشمه‌های آب گرم‌شون معروفه که مال اون دوره بوده رومی‌ها خیلی از این خوش‌شون اومده بوده


audio: QjKhOFCdlc4_0022.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
اسم شهر رو اصلا از روی همین چشمه‌های آب گرمش گذاشته بودن اولین حمام عمومی رو رومی‌ها اینجا ساختن این آقای مارکوس آئورلیوس هست نویسنده رومی که کتاب‌هاش و پندهاش و اینا درباره مراقبه و مدیتیشن خیلی معروفه اینجا بوده یعنی می‌شه تصور کرد که احتمالا تو همین چشمه‌های آب گرم می‌شسته به مراقبه اینم باز دوباره همین الان یه چیزیه که بری بوداپست می‌بینی این حمام‌ها، چشمه‌های آب گرم


audio: QjKhOFCdlc4_0023.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
همین امروز هم یکی از جذابیت‌های بوداپست هستن خلاصه اینجا در امپراتوری روم بود بعد که روم افتاد و قبایل مختلف جرمنیک آمدن و اسلاوها و فرانک‌ها و قبایل آسیای میانه و هان‌ها با آتیلا آمدن اینجا در قرن 5


audio: QjKhOFCdlc4_0025.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
تا خلاصه قرن نهم شد مجارها همونطوری که گفتیم آمدن و مستقر شدن و شروع کردن به حکومت اینجاست که حکومت مجارها شکل می‌گیره داستان‌شون هم اینه که می‌گن هفت قبیله جنگاور بودن کمان‌کشانی ماهر بودن که آمدن اینجا و در همین بودای امروز ساکن شدن بودا اونیه که بالای کوهه پشت اینیه که این طرف رودخونه‌ست باز امروز که برید بوداپست یا بوداپشت


audio: QjKhOFCdlc4_0028.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
باز اونجا مجسمه این هفت تا رئیس قبیله رو می‌تونید ببینید اون پرنده افسانه‌ای رو می‌تونین ببینین و جاهای دیگه هم می‌تونید این‌ها رو ببینید من سعی می‌کنم همینطوری که داریم حرف می‌زنیم قصه‌های زمان‌های مختلف‌شون رو می‌گم تیکه‌تیکه بگم که یادگاری این قصه تاریخی رو الان مثلا کجای شهر یا کشور می‌شه دید اینم سعی می‌کنم که بگم تند تند گفتیم اینا رو به‌خاطر اینکه می‌خواستیم برسیم به سال هزار سال 1000 سالیه که


audio: QjKhOFCdlc4_0029.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
تقریبا اینا پادشاهی مجارستان رو درست کردن یعنی شروع کردن حکومت کردن سال هزار چه شکلی بود اروپا؟ نقشه اروپا این شکلی بود یعنی دوره‌ایه که هم روم شرقی داریم یعنی بیزانس داریم هم دیگه حالا این طرف روم جدید داریم امپراتوری مقدس روم شروع شده سال 800 شارلمان تاج‌گذاری کرده الان دیگه امپراتوری مقدس روم هم داریم مجارها با چند تا ملت دیگه


audio: QjKhOFCdlc4_0030.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
این وسط بین این دوتا امپراتوری روم هستن مجارها و کازاک‌ها و اسلاوها و کروات‌ها و اون بنیان‌گذارشون رو هم که قبایل مختلف مجارها رو متحد کرده بود همون آدمیه که مسیحیت رو می‌کنه دین رسمی این‌ها و اصلا بعدا به عنوان سنت استیون جزو قدیسان هم گذاشته می‌شه ایشون اسمش می‌ره در ردیف قدیسان کلیسای کاتولیک


audio: QjKhOFCdlc4_0031.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
چی می‌تونیم امروز ببینیم در مجارستان که یاد اون دوره بیفتیم؟ یکی از بارزترین و واقعا باشکوه‌ترین و مهم‌ترین نمادهایی که همین امروز هست و یادآور اون دوره‌ست اون تاریخه این تاج پادشاهی مجارستانه اولین پادشاه‌شون که مسیحی شد این تاجه رو گذاشت سرش چقدر هم واقعا قشنگه یه حال بیزانسی هم داره در شکلش در ترکیبش و این‌ها در بیزانتیوم اون روز ساخته شد در استانبول امروز


audio: QjKhOFCdlc4_0032.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
که اون موقع شهری یونانی بود و از همون موقع تا امروز در طول این 10 قرن هزار سال تقریبا این تاجه نماد مهمی بوده برای مجارها الان هم که دیگه شاه ندارن این تاجه رو هنوز دارن تاج رو گذاشتن توی پارلمان عکسش هم رفته روی پول و خلاصه مقامش بالاست و حواس‌شون هم بهش هست چون خیلی چیز توش هست همین که مثلا یه نمادی بوده از اینکه این پادشاهی الهیه


audio: QjKhOFCdlc4_0033.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
اصلا خود این تاج طلایی یه چیز مقدسی بوده یه آدم لایقی باید پیدا بشه که اینو بتونه بذاره سرش بشه پادشاه مجارستان پادشاهی بزرگی هم بود پادشاهی پرقدرتی بود تا مرز دریا تا لب دریای آدریاتیک اینا پیش رفتن در یه دوره‌ای یک دوره‌ای با کرواسی متحد شدن پرقدرت‌تر شدن و سیستم‌شون هم مثل خیلی جاهای دیگه اروپا اینطوری بود که یک توافقی یک توازن قدرتی موازنه قدرتی


audio: QjKhOFCdlc4_0034.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
بین پادشاه و گروه‌هایی از جامعه و اشراف و این‌ها در واقع شکل گرفته بود توی قبایل جرمنیک قبلا هم گفتیم این اتفاق این رو می‌شه دید این تعادل یه خرده متفاوته یه خرده‌ای همه جا شبیه همه جای دنیا شبیه اینجا نیست تو تاریخ فرانسه این رو دیدیم تو تاریخ آلمان دیدیم جاییه که همه این‌ها رو به همدیگه وصل کرد یک تئوری درباره‌ش داد کتاب دالان باریک آزادی بود اپیزود اون رو هم توی پادکست پیشنهاد می‌کنم گوش کنید


audio: QjKhOFCdlc4_0035.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
چون اینا رو به هم وصل می‌کنه اینجا هم خلاصه اینطوری بود که بین اشراف و پادشاه و اینا یک توافقی بود یک مقداری از قدرتش رو و نفوذش رو پادشاه قسمت کرده بود با یه بخش‌هایی از جامعه و اینطوری یک ثباتی هم پیدا شده بود تا می‌رسیم به زمان حمله مغول


audio: QjKhOFCdlc4_0036.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
قرن سیزدهم قرن سیزدهم داستان شرق اروپا و غرب آسیا یه مقداری شبیه همه اوراسیا هم می‌گیم به این در واقع هم یه خشکیه یه قاره‌ست بعضی وقت‌ها اصلا می‌گن دیگه اینا یه جورایی چون مثل آفریقا نیست مثل آمریکا نیست مثل اقیانوسه نیست مثل جنوبگان نیست


audio: QjKhOFCdlc4_0037.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
که بین‌شون اینا دریاهای بزرگ باشه بین اروپا و آسیا اینطوری نیست به هم وصلن مخصوصا شرق اروپا و غرب آسیا دیگه این پیوستگی واضح‌تر و بیشتر هم هست و منطقه پرچالشی هم هست قدرت‌هاش نه کاملا اروپایی هستن نه کاملا آسیایی


audio: QjKhOFCdlc4_0039.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
دست مسیحی‌ها بوده دست ترک‌های مسلمان بوده و حالا شما نگاه کن ترکیه قدرت اروپایی حساب می‌شه یا قدرت آسیایی حساب می‌شه؟ اصلا کشور اروپاییه؟ کشور آسیاییه؟


audio: QjKhOFCdlc4_0040.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
یه خرده روی مرزه، می‌دونی؟ روسیه روسیه اروپایی حساب می‌شه یا آسیایی حساب می‌شه؟ روسیه اروپایی به یه معنایی حساب نمی‌شه و از اون طرف خب آسیایی هم یه خرده‌ای عجیبه


audio: QjKhOFCdlc4_0041.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
متوجه می‌شید چی می‌گم؟ یه دوره‌هایی از تاریخ اصلا این پیوستگی این دو تا خشکی اروپا و آسیا به هم واضح‌تر هم می‌شه سرنوشت‌هاشون خیلی شبیه‌تر هم به هم می‌شه


audio: QjKhOFCdlc4_0043.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
قرن سیزدهم که مغول‌ها از منتهاالیه شمال شرقی این خشکی به هم پیوسته روی این نواری از نواحی استپ دشت‌های بی‌درخت و کم‌آب آسیای میانه


audio: QjKhOFCdlc4_0044.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
نشستن پشت اسب‌هاشون و تاختن و آمدن و گرفتن و خیلیاشون موندن همون‌جاهایی که رسیده بودن اصلا ساکن اونجاها شدن این مناطق انگار به هم دوخته شدن چون خیلی از این جاهایی که آمدن اینا حکومت‌هایی بودن مغول‌ها سرنگون‌شون کردن و بعد شروع کردن خودشون از اونجا پول درآوردن


audio: QjKhOFCdlc4_0045.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
و چسب زدن چسبوندن آسیا رو به اروپا با خون چسبوندن و آمدن تا بوداپست هم خودشون رو رسوندن البته پادشاهی مجارستان کامل از بین نرفت با یه جابه‌جایی تونستن نگه دارن مقر حکومت‌شون رو یادمون هم باشه مجارها خودشون هم از همین مسیر آمده بودن پایین چند قرن پیشش همین‌جا هم درگیر شدن با مغول‌ها سه بار مغول‌ها به اروپا حمله کردن دو بارش مجارستان و بخشی از بوداپست هم جزو زمین‌های درگیر جنگ بود


audio: QjKhOFCdlc4_0046.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
تخریب بسیار زیادی هم کردن بعد از حمله اول مغول‌ها مجارها قلعه بودا رو ساختن برای محافظت روی تپه‌هایی که مشرف بود به دانوب در منطقه ابودای اون روز


audio: QjKhOFCdlc4_0047.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
قلعه بودایی که امروز می‌ریم می‌بینیمش یه ترکیبیه از همه دوره‌های از مغول به بعد بوداپست در واقع از همه یک رد و نشانی توش هست


audio: QjKhOFCdlc4_0048.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
و وقتی هم ساخته می‌شه می‌شه مرکز حکمرانی اون موقع حالا بودا جدا بود پشت جدا بود بودا سکونتگاهی بود بالای تپه‌ها پشت سکونتگاهی بود مسطح در شرق دانوب بعد دیگه توی حمله‌های بعدی دیگه مغول‌ها سمت دانوب اونور دانوب نرفتن منتها همین پشت رو که بهش رسیدن با خاک یکسان کردن حالا خیلی هم بحث هست درباره اینکه چقدر خراب کردن و چی شد اصلا عقب‌نشینی کردن و اینا ولی واقعیتش اینه دیگه که از 1242


audio: QjKhOFCdlc4_0049.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
نیمه قرن 13 مغول‌ها مشغول عقب‌نشینی شدن نه فقط از پشت نه فقط از مجارستان که دیگه از کل اروپای مرکزی حالا یا تغییرات اقلیم بود آب‌وهوا بود یا مقاومت مردم محلی بود یا اینکه اصلا در سرزمین‌های خودشون تغییر جانشین و تغییر سیاست‌های کشورگشایی و هرچی که بود رفتن عقب


audio: QjKhOFCdlc4_0050.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
پشت و بقیه سرزمین‌های مجارها دوباره افتاد دست پادشاهی مجارستان با این تفاوت که الان دیگه ابودا شده بود یک شهر سلطنتی پشت که نزدیک دانوب بود و کشتی‌ها می‌تونستن توش لنگر بندازن شده بود تجاری و مرکز تجاری پررونقی هم شده بود جای جالبی هم هست شهره اصلا مسیر دانوب رو نگاه کنی یه پیچ‌وخم‌هایی داره تو بوداپست یکی از اصلی‌ترین پیچش‌هاشه


audio: QjKhOFCdlc4_0053.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
جایی که اینا از توش فرمانروایی می‌کردن جایی بود مشرف به همین پیچ‌ها یا حالا توی بودا یا تو یه جای دیگری که برده بودن می‌خواستن مقر فرماندهی‌شون تبدیل بشه به مرکز فرهنگی دوره رنسانس و موفق هم شدن یعنی یه دوره‌ای بود که اینا هم برای طراحیش هم برای ساختن قلعه‌ش هم برای گسترشش رفتن معمار از ایتالیا آوردن با سبک رنسانسی اصلا ساختن قلعه‌ها رو تالار اپرا ساختن اونجا


audio: QjKhOFCdlc4_0054.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
کلیسای سنت استیفان سنت استفان یا سنت استیون رو اونجا گسترش دادن آکادمی علوم مجارستان رو ساختن تو همون دوره تو اون دوره می‌گن که شهر بودا کتابخانه‌ای داشت که در اروپای رنسانس فقط واتیکان رو دستش بود همچی کتابخونه بزرگی داشت


audio: QjKhOFCdlc4_0056.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
دشمن جدید کی بود؟ دشمن جدید همسایه چند قرنی امپراتوری‌های اتریش و مجارستان بود ترکان عثمانی بودن مثلا برمی‌گرده در واقع به موقعیت جغرافیایی بوداپست شما وقتی موقعیت جغرافی‌ای داشته باشی که به عنوان مرز دو دنیا تعریف بشی در جنگ و درگیری همیشه جزو اولین قربانی‌ها خواهی بود و بوداپست یکی از شهرهاییه که مرز دنیای شرق و غربه همیشه بوده مثل وین


audio: QjKhOFCdlc4_0058.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
تفاوت‌شون اینه که وین شرقی‌ترین شهر غرب مونده همیشه یک شهر غربیه ولی دیگه ته شرقیه غربه در بیشتر حمله‌ها هم اینطوری بوده که شرقی‌ترین شهر غرب مونده و بوداپست غربی‌ترین شهر شرق شده یعنی شده آخرین شهری که می‌افته به دست مهاجمینی که از شرق دارن می‌آن یا وین می‌شه اول شهری که نمی‌افته دست مهاجمین سد می‌شه جلوشون دیگه جلوتر نمی‌تونن برن


audio: QjKhOFCdlc4_0059.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
روی بوداپست هم حمله مغول اثر گذاشت و مسیر تاریخیش رو یه تکونی داد هم بعدا قدرت گرفتن عثمانی و پیشروی عثمانی‌ها به سمت غرب حالا جلوتر هم باز می‌بینیم برای شوروی هم بوداپست شد شرقی‌ترین پایتخت اقماری که داشتن الان ولی صحبت دوره رنسانسه دوره رنسانس در بوداپست با اشغال عثمانی تمام شد یعنی وقتی که عثمانی‌ها آمدن گرفتن‌شون چه زمانیه؟ زمان سلطان سلیمانه


audio: QjKhOFCdlc4_0060.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
سلطان سلیمان قانونی زمان ایشون عثمانی داشت گسترش به سمت غرب رو دنبال می‌کرد پادشاه مجارها برای اینکه اینا تا بودای پایتخت پیش نیان رفت به سمت جنوب که اونجا جلوشون رو بگیره رفت و درگیر شدن و نقاشی‌های معروفی هم ازش هست که حالا یه خرده نوشته‌های فارسی هم داره برای ما شاید جالب هم باشه خلاصه‌ش ولی اینه که شکست خوردن از عثمانی‌ها شکست خوردن پادشاه هم همون‌جا مرد


audio: QjKhOFCdlc4_0061.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
و دیگه کم‌وبیش راه باز شد که عثمانی‌ها بیان جلو اشراف‌شون هم دو قسمت شدن تو این اوضاع یه گروهی رفتن سمت ترانسیلوانیا ترانسیلوانیای رومانی امروز یه گروهی رفتن سمت هابسبورگ سمت اتریش تقریبا و 1541 در واقع پادشاهی سه تیکه می‌شه عثمانی وسطش رو می‌گیره که می‌شه بودا و پست و برای حدود 150 سال مجارستان سه تکه می‌مونه


audio: QjKhOFCdlc4_0063.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
شرقش و بوداپست هم حالا یا مال عثمانی یا حالا اولش یه مقداری تحت نفوذ عثمانی و تو این همسایگی و درگیری چند قرنه‌ی هابسبورگ‌های کاتولیک و عثمانی‌های مسلمان بوداپست و مجارستان از نقاط مرزی هستن تاریخی هم برای اینکه ببینیم در کدوم دوره هستیم با ایران مثلا بتونیم ارتباط برقرار کنیم


audio: QjKhOFCdlc4_0064.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
این همون وقتیه اصلا همین جنگی که می‌کنن و مجارها شکست می‌خورن همون وقتیه که سلطان سلیمان خیالش از غرب دیگه راحت می‌شه و می‌آد رو می‌کنه دوباره به سمت شرق و به سمت ایران زمان شاه طهماسب صفوی هستیم درگیری صفوی و عثمانی در این دوره هم بالاست ارزروم و وان و سلطانیه و بخش بزرگی از عراق رو می‌گیره سلیمان


audio: QjKhOFCdlc4_0066.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
و یک آرامش موقتی درست می‌شه تا اواخر قرن 17 تا زمانی که هابسبورگ‌ها قدرت‌شون دیگه انقدر زیاد می‌شه که می‌تونن کم‌کم عثمانی رو هل بدن عقب و کم‌کم بوداپست رو و بعد دیگه بخش بزرگی از مجارستان رو بگیرن دوباره برای خودشون پس سال‌های طولانی بوداپست و یه بخش‌های دیگری از مجارستان دست ترکان عثمانی بود از این دوره چه یادگاری‌هایی می‌تونیم تو شهر ببینیم؟


audio: QjKhOFCdlc4_0067.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
یکی از بارزترین‌هاش قهوه‌ست قهوه می‌گن یکی از چیزاییه که خود مجارها می‌گن ما از عثمانی گرفتیم از زمان عثمانی‌ها گرفتیم و موند باهامون یه جوری هم قهوه رو در فرهنگ‌شون پذیرفتن امروز کافه‌های قدیمی بوداپست یکی از جاذبه‌های گردشگریشه حالا فقط هم قهوه نیست همراه باهاش فضای معاشرت و فضای حضور اجتماعی در قهوه‌خانه‌ها و اینا هم آمد قهوه‌خونه‌ها به مرور تبدیل شدن به


audio: QjKhOFCdlc4_0068.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
یک جای دورهمی برای هنرمندها و روشنفکرای مجار مخصوصا حالا بعدا در نیمه دوم قرن 19 ولی آمدن قهوه به بوداپست یادگار زمان ترکان عثمانیه یه سری کافه‌هایی هم الان هست که اصلا معروفه به اینکه کافه هنرمندها بوده از همون موقع راه افتاده و همچنان هم سرپا هست بعضی از کافه‌هاش رو هنوز هم می‌شه رفت و دید و بعضیاشون کافه‌های خیلی گرون و صف طولانی و


audio: QjKhOFCdlc4_0069.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
طراحی داخلی خیلی چشمگیر و نقاشی و آینه‌کاری و یه خرده اصلا شبیه کاخ‌های هابسبورگی‌ها می‌زنه از نظر تزئینات داخلی و حتی از نظر قشنگی شاید بشه گفت و اینا ولی خلاصه جالبه دیگه جزو لیست میراث فرهنگی در فهرست میراث فرهنگی و این‌ها هم هست


audio: QjKhOFCdlc4_0070.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
و فقط هم موزه نیست دیگه داره کار می‌کنه یه کافه‌ایه مثلا شما فرض کن بیش از یک قرنه که سرپاست دو جنگ جهانی رو از سر گذرونده ولی الان هست و شما می‌تونی بری و ببینی یعنی می‌تونی بری ببینی توش صبحانه بخوری دیگه بری کافه دیگه چی؟ دیگه فرهنگ حمام ترکی


audio: QjKhOFCdlc4_0072.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
این دوتا به هم گره خوردن و شدن این حمام‌های ترکی که باز دوباره الان یک جذابیت مهم بوداپسته بزرگه‌شون دیگه 18 تا استخر داره و حالا استخر باید بگی نمی‌دونم حوض بگیم چی بگیم ولی 18 تا از اینا داره و اینم جزو میراث فرهنگی‌شونه و بعضیاش رو اصلا همون زمان عثمانی‌ها ساختن معماریش همونه سقف گنبدی داره و حوض هشت ضلعی داره و دیگه یادگاری دیگری که از زمان ترک‌ها


audio: QjKhOFCdlc4_0073.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
مونده برای مجارستان و بوداپست پاپریکائه پاپریکا رو هم عثمانی‌ها آوردن با خودشون اینجا می‌کاشتن استفاده می‌کردن بعد بین مردم اینجا هم محبوب شد انقدری که الان در آشپزی مجارها و در ذائقه‌شون یه پایه اصلیه در گولاش در خیلی از غذاهای دیگه چیزی که واقعا تا قرن 17 خودشون استفاده نمی‌کردن ولی بعد از عثمانی‌ها گرفتن شروع کردن کاشتن و پرورش دادن و الان می‌گن 150 نوع پاپریکا دارن و یه بار 10 سال 15 سال پیش


audio: QjKhOFCdlc4_0074.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
یه چیزی تو پاپریکا پیدا کردن گفتن این سمیه خطرناکه یه مدتی گفتن مجارها باید پاپریکا مصرف نکنن اصلا یه خشم و خروشی درست شد قبول نمی‌کردن مردم انقدری که زندگی‌شون وابسته شده بود بستگی داشت همه چی‌شون به پاپریکا پاپریکا مسئله مرگ و زندگی بود سالی پنج هزار تن پاپریکا صادر می‌کنن به کشورای دیگه همون پاپریکایی واقعا تا قبل از اینکه عثمانی‌ها بیان اینجا استفاده‌ای نداشت براشون ولی الان یک بخشی از هویت‌شونه


audio: QjKhOFCdlc4_0075.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
همونطوری که توی معماری‌شون توی طراحی‌هاشون توی سنگ‌نوشته‌های عربی که مونده البته خیلی از بناهای دوره رنسانس‌شون در واقع خراب شد در همون دوره عثمانی یا اینکه تبدیل به مسجد و حمام و این‌ها شد یا ترکیب جمعیتی بوداپست عوض شد اون موقع بالاخره یک سرزمینی بود که دست مسیحی‌ها بود حالا مسلمون‌ها بهش حاکم شده بودن رفته بود در حکومت یک امپراتوری اسلامی مسیحیاش برای همین کوچ کردن رفتن بعضیاشون


audio: QjKhOFCdlc4_0076.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
بیشتر هم رفتن سمت امپراتوری هابسبورگ به جاش اینجا کولی‌ها زیاد آمدن و البته یهودی‌ها این اولین جاییه که توی این ویدیو داریم درباره آمدن یهودی‌ها صحبت می‌کنیم به بوداپست ولی دفعه آخر نیست دوباره یک بار دیگه هم این اتفاق می‌افته از جاهای مختلفی مهاجرت می‌کردن می‌آمدن به این سرزمینی که دست ترکان مسلمان عثمانی بود چون یه مقداری اینجا از آزار و اذیت مسیحی‌ها به دور بودن و در امان بودن


audio: QjKhOFCdlc4_0077.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
رقابت هابسبورگ و عثمانی ولی ادامه داشت بعد هم همینطوری که عثمانی ضعیف‌تر می‌شد هابسبورگی‌ها بیشتر بخش‌هایی از مجارستان رو به قلمرو خودشون اضافه می‌کردن


audio: QjKhOFCdlc4_0078.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
یه دفعه‌ای هم خیز برداشتن برن بودا رو بگیرن محاصره هم کردن ولی نتونستن بگیرن تا اینکه وقتی عثمانی رفت وین رو بگیره و نتونست و شکست خورد


audio: QjKhOFCdlc4_0080.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
هابسبورگی‌ها گفتن بهترین دفاع حمله‌ست باید حمله کنیم رفتن در دل مجارستان تا بالای تپه‌های بودا قلعه رو محاصره طولانی کردن این بار و بالاخره در 1686 عثمانی رو از بودا زدن کنار یعنی بیرون کردن و خودشون اونجا نشستن این اون جنگیه که دیگه اتحاد مقدس همه زورشون رو آوردن دولت‌های مسیحی این منطقه اروپا حتی پاپ می‌خواست با صفویه هم‌پیمان بشه


audio: QjKhOFCdlc4_0081.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
که عثمانی رو بزنه کنار یک تونل‌هایی الان زیر قلعه بودا هست می‌گن در دوره محاصره اینجا آذوقه ذخیره کرده بودن یا از این کانال‌ها می‌رفتن می‌آمدن و خلاصه بوداپست اینطوری دیگه قرن 17 و 18 و بیشتر قرن 19 رو موند دست خاندان هابسبورگی که ما به عنوان امپراتوری اتریش می‌شناختیم می‌شناسیم همیشه ولی دیگه الان دارن به مجارستان هم حکومت می‌کنن


audio: QjKhOFCdlc4_0082.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
بر خیلی از این ملت‌هایی که بعدا ملت جداگانه‌ای شدن حکومت می‌کردن از جمله در این قرن‌ها بر مجارها و تو این دوره بوداپستی که حالا یک ایالت یک منطقه شهر کم رونقی بود در زمان عثمانی در امپراتوری هابسبورگ کم‌کم تبدیل شد به یک مرکز فرهنگی مهمی حالا مستقل نشده بود ولی یه هویت جدیدی پیدا کرده بود


audio: QjKhOFCdlc4_0083.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
قلعه بودا رو بازسازی کردن به سبک باروک مدتی که دست عثمانی بود حالا یه خرده هم این حال‌وهواش تغییر کرده بود و مسجد و حمام و اینا درست کرده بودن الان هابسبورگی‌ها بازسازی اساسیش کردن یک پایگاهی شد نماد قدرت هابسبورگی‌ها در اینجا در این سمت امپراتوری خیلی از تغییراتش هم زمان ماریا ترزا اتفاق افتاد ماریا ترزا که داستانش رو توی داستان امپراتوری هابسبورگ گفتیم از امپراتورهای قدرتمند امپراتوری اتریش هابسبورگ بود


audio: QjKhOFCdlc4_0084.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
ایشون دو بار اومد بوداپشت هم در بودا اقامت داشت هم در خود پشت اقامت داشت و می‌گن تلاش‌های مهمی کرد که از نظر هویتی و فرهنگی و اقتصادی این بودا و پشت رو به هم وصل کنه دو تا شهری که از نظر فیزیکی از هم جدا بودن ما همه‌ش یادمون باشه الان می‌گیم بوداپست اینا هر کدوم یه طرف رودخونه‌ان و تا وقتی که رو این رودخونه پل نبود خب اینا از همدیگه جدا بودن دیگه چون راحت نبود باید با قایق می‌رفتن


audio: QjKhOFCdlc4_0085.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
اونم زمستون هم ممکن بود دانوب یخ بزنه اصلا دو تا شهر جدا از هم بودن ولی خیلی تلاش کرد ماریا ترزا انگار که اینا رو به همدیگه وصل بکنه برنامه‌هایی برای توسعه زیرساختی هر دو قسمت شهر داشت یا هر دو تا شهر اون موقع داشت و واقعا هم حضور مهمی بود صد سال بعدش وقتی که در مجارستان جنبش‌های ناسیونالیستی شکل گرفته بود و داشتن ادبیات ملی مجار تولید می‌کردن


audio: QjKhOFCdlc4_0086.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
صحنه گفت‌وگویی که ماریا ترزا آمده در پارلمان مجارستان داره مثلا صحبت می‌کنه صحنه مهمی شد صحنه‌ای که حالا به نظر می‌رسه که واقعیت تاریخی خیلی نداره ولی در ذهن مجارها صحنه بسیار پرقدرت و پررنگیه که یک زنی محکم و مادری مقتدر و دلسوز آمد برای اینکه حمایت مجارها رو برای امپراتوری خودش بگیره آمد در پارلمان مجارستان صحبت کرد


audio: QjKhOFCdlc4_0088.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
می‌گم سند تاریخیش خیلی قوی نیست ولی تصویره قدرتش خیلی زیاده و اینا دیگه شروع دوره رونقش هم هست ما نشانه‌های فیزیکی خیلی نداریم از اون دوره رونق چون خراب شد توی خرابی‌های بعدی ولی تو این دوره کم‌کم بوداپست قدرت نظامی پیدا می‌کنه قدرت اقتصادی پیدا می‌کنه از زمان ماریا ترزا می‌دونیم در اتریش آموزش عمومی اجباری می‌شه مدرسه رفتن اجباری می‌شه همون اتفاق اینجا می‌افته


audio: QjKhOFCdlc4_0089.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
برای امپراتوری هابسبورگ پایگاه مهمی می‌شه از نظر فرهنگی شهر بوداپست اینطوری خلاصه بوداپست وارد قرن 19 می‌شه قرن 19 اولش چه خبره؟ قرن 19 اولش جنگ و ویرانیه تقریبا در تمام اروپا چرا؟ چون ناپلئون ارتش ناپلئون در 1809 بوداپست رو هم می‌گیره می‌گیره دو ماهی هم می‌مونه البته اون موقعی که می‌مونه حالا هم اقتصادش هم یه رونقی می‌گیره


audio: QjKhOFCdlc4_0090.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
هم شروع می‌کنه زیرساخت درست کردن و پل و جاده و این حرفا تا حالا کاری به داستان ناپلئون نداریم تا ناپلئون جلوتر می‌ره چون هدفش که بوداپست نبود جلوتر می‌ره و جنگ و این طرف و اون طرف و تا ناپلئون شکست می‌خوره ناپلئون شکست می‌خوره هابسبورگ‌ها از ستون‌های ائتلافی هستن که ناپلئون رو شکست می‌ده


audio: QjKhOFCdlc4_0091.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
میزبان کنگره وین می‌شن که شکست‌دهنده‌های ناپلئون بشینن و اروپا رو طراحی کنن و در نتیجه بوداپست دوباره می‌افته دست هابسبورگی‌ها این دوره یه حرکت‌هایی برای استقلال می‌کنن مجارها ولی خیلی موفق نمی‌شن


audio: QjKhOFCdlc4_0092.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
دفعه اول هم نیست که حرکت می‌کنن تو قرن 18 هم اینا یک جنگ‌هایی برای استقلال داشتن که موفق نشده بودن منتها موفق نشدن مستقل بشن ولی یه مقداری تونسته بودن یه استقلالی به دست بیارن یعنی شرایط‌شون در مقابل امپراتوری هابسبورگ وین یه مقدار متفاوت از بقیه ملت‌های توی امپراتوری بود مثلا اینکه تونسته بودن قانون اساسی خودشون رو داشته باشن این قرن 18 بود


audio: QjKhOFCdlc4_0093.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
یه بار هم میانه قرن 19 اینا یک حرکت استقلال‌طلبانه می‌کنن یا انقلاب می‌کنن در واقع که هم‌زمان هست با بقیه انقلاب‌های اروپا در 1848


audio: QjKhOFCdlc4_0094.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
اینم موفقیت‌آمیز نیست ما یک ویدیوی یه مقدار مفصل‌تر داریم کلا درباره انقلاب‌های 1848 چون سال انقلاب‌هاست از مهم‌ترین سال‌های تاریخ اروپاست الان فقط همین کافیه که مجارها هم اون سال انقلاب می‌کنن و البته که موفق نمی‌شن همونطور که بسیاری بیشتر از کسایی هم که اون موقع انقلاب کردن کشورها ملت‌ها موفق نشدن حداقل در ظاهر ولی اون چیزی رو که می‌خواستن شاید حالا نه همه‌ش رو ولی یه مقدار زیادیش رو


audio: QjKhOFCdlc4_0095.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
در طول سال‌ها و دهه‌های بعد از این انقلاب‌شون گرفتن یعنی چی؟ از جمله چیزایی که در انقلاب دنبالش بودن این بود که مستقل بشن بعدش هم مستقل نشدن ولی چه جوری گرفتن خودمختاری رو؟ اینطوری که اسم‌شون اومد کنار هابسبورگ


audio: QjKhOFCdlc4_0099.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
مرکز قدرتش یکی وینه اون یکی هم بوداست بالای تپه‌هاست منتها این دوره‌ایه که کم‌کم داره سر و شکل این رو می‌گیره که همه با هم یکی بشن معماری و شهرسازی و اینا هم باز یه چیزیه که دیگه خیلی واضح اثرش رو توی بوداپشت امروز می‌تونیم ببینیم در معماری بناها در سر و شکل ساختمون‌ها در رنگ و مدل و شکل مجسمه‌ها و گچ‌بری‌ها و


audio: QjKhOFCdlc4_0100.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
اصلا از همه این‌ها جامع‌تر و واضح‌تر خود یک شهر شدن بوداپست اتحاد این سه تا منطقه ابودا و بودا و پست در 1873 یادگاری اون دوره رونق گرفتنه و یادگاری دوره‌ایه که اینا شریک شدن در قدرت با وین 1873 همون وقتی هم هست که آلمان داره کشور می‌شه همون وقتی هم هست ایتالیا داره کشور می‌شه همون دوره‌هاست دوره ناصرالدین‌شاه در ایرانه


audio: QjKhOFCdlc4_0104.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
10 سال هم ساختنش طول کشید ولی این رو وصل کردن در واقع دیگه می‌شد حالا از اینور دانوب به راحتی رفت اونور دانوب پل خیلی با ابهتی هم هست پل خیلی قشنگی هم هست احساس خوبی هم داره از روش که رد می‌شی چون خب نماد هویتی شهر هست تابستون 2023 یه دوره طولانی برای تعمیرات بسته بودنش تابستون 2023 که باز شد دوباره جشنی و مراسمی و همه زنده بیان و همه خوشحالی عمومی شهر باشه و


audio: QjKhOFCdlc4_0105.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
با اینکه الان تنها پلی نیست که بین این دو تا قسمته ولی اون موقع همین یه دونه پل بود و بسیار پل مهمی بود خیلی داستان داره شهر الان 6 تا پل هستن توی بوداپست که وصل می‌کنن دو سمت دانوب رو به هم ولی اون موقع همین یه دونه پل بود بعد چون شهره داستان زیاد داره تاریخ خیلی داره یه چیزی مثل این پل رو می‌بینی می‌فهمی که این در خیلی از صحنه‌های تاریخی مهم بوده ارتش نازی هم وقتی در ژانویه 1945 آمده توی بوداپست


audio: QjKhOFCdlc4_0106.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
این پله رو خراب کرده که نیروهای ارتش سرخ شوروی نتونن ازش استفاده کنن و وقتی هم که خرابش می‌کنه خب کل حمل‌ونقل در دانوب به مشکل می‌خوره حالا این پلی که الان هست پلیه که بعد از جنگ ساخته شده یعنی از اون پل اولیه به جز ورودیش چیزی نمونده ورودیش هم دو تا شیر سنگی بود که حالا اونم داستان داره که چرا این شیرها زبون ندارن می‌گفتن آره مجسمه‌سازه که می‌ساخته زبون‌شون رو یادش رفته کنده‌کاری کنه روز افتتاحیه یکی می‌گه زبون چرا ندارن؟


audio: QjKhOFCdlc4_0108.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
که اینم احتمال خیلی زیاد داستان درستی نیست ولی داستان بامزه‌ای هست اینا حالا داستان‌های قرن بیستمه این پله ما هنوز تو قرن 19 یه خرده کار داریم این پله قرن 19 ساخته شد


audio: QjKhOFCdlc4_0109.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
در 1848 که می‌گیم سال انقلاب‌ها بود یکی از اولین گروه‌هایی که از روی این پل رد شدن سربازای ارتش استقلال مجارستان بودن رد شدن از اینجا که بیان این طرف پل بر علیه هابسبورگی‌ها شورش کنن در همون سالی که همه اروپا داشتن تقریبا علیه حکومت‌های پادشاهی‌شون انقلاب می‌کردن و همه‌شون هم تقریبا شکست خوردن از جمله همین استقلال‌طلبان مجار


audio: QjKhOFCdlc4_0110.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
که حرکتی شروع کرده بودن علیه خاندان هابسبورگ و همون حرکت انقلابی رو همچنان به عنوان روز ملی‌شون جشن می‌گیرن یعنی 15 مارس یکی از روزهای ملیه لباس مجاری می‌پوشن و پرچم به دست می‌رقصن و جشن می‌گیرن و اون کافه‌ای که نقطه هم‌فکری انقلابیون بود حرکت‌شون رو از اونجا شروع کرده بودن هنوز سرپاست بازسازی شده ولی همون‌جا هست با همون نام و نشان با نقاشی‌ها و عکس‌هایی از اون دوره داره کار می‌کنه و


audio: QjKhOFCdlc4_0111.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
خلاصه اونم حال‌وهوای اون رو یادآوری می‌کنه چطوری این انقلاب سرکوب شد؟ مهمه ارتش تزار روسیه به بوداپست آمد کمک کرد به هابسبورگ‌ها و تونستن انقلاب رو شکست بدن انقلاب شکست خورد دوره آبادی بوداپست البته همون موقع بعدش شروع شد یک سری بناهای تاریخی مثل پارلمان که خیلی هم ساختمان شکوهمندی داره و خانه اپرا و این میدان قهرمانان این‌ها تو همین دوره ساخته شدن


audio: QjKhOFCdlc4_0112.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
با همین‌ها نشون می‌دادن که ما به وین وصلیم به عنوان یک پایتخت مشترکی برای یک امپراتوری همچین قدرتمند و با عظمتی داریم کار می‌کنیم همین دوره میدان قهرمانان بوداپست رو ساختن یک نمایشگاهی برگزار کردن گفتن می‌خوایم هزارمین سال تاسیس دولت مجارستان حکومت مجارستان رو جشن بگیریم یک نمایشگاه چند ماهه‌ای برگزار کردن


audio: QjKhOFCdlc4_0114.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
هزارمین سال تشکیل دولت هزار سال از چی گذشته بود؟ گفتیم مجارستان سال هزار درست شده بود هزار سال بعدش می‌شه 2000 اینا گفتن نه ما هزارمین سالگرد ورود قبایل مجارستانی رو می‌خوایم جشن بگیریم هزار سال پیش مجارها اجداد ما آمدن اینجا مبدا ما اون تاریخه حالا دیگه اوناش بهانه‌ست دیگه بهانه‌ای برای این بود که قدرت‌شون رو و استقلال‌شون رو نشون بدن و شاید یک التیامی هم باشه برای اون غرور ملی


audio: QjKhOFCdlc4_0115.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
که توشون درست شده بود و این‌ها چون از وقتی که این‌ها در برابر عثمانی‌ها شکست خورده بودن سرزمین‌شون رو اشغال شده می‌دیدن حالا اشغال عثمانی بعد اشغال هابسبورگ الان که داشتن در کنار هابسبورگ یه قدرتی می‌گرفتن زیر سایه هابسبورگ قدرت می‌گرفتن توجه بین‌المللی می‌خواستن که بتونن مسیر توسعه خودشون رو شروع کنن و برای این رو هویت ملی هم کار می‌کردن حواس‌مون هم هست دیگه واقعا همون دهه‌هاییه که آلمان درست می‌شه


audio: QjKhOFCdlc4_0116.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
هویت ملی آلمانی داره شکل می‌گیره هویت ملی ایتالیایی شکل می‌گیره یا حالا شکل گرفته داره میوه می‌ده در مجارستان هم داستان همینه جشن جشن مهمی شد خیلی چیزایی که الان در بوداپست می‌بینیم به اون جشن هزار سالگی برمی‌گردن خیلی از بناهایی که هست مال اون موقع‌ست اصلا اون موقع ساخته شده و از سبک‌های مختلف هم بنا اون موقع ساختن حالا یا اون موقع ساختن یا اون موقع ساختن خراب شد بعدا بازسازی کردن ولی خیلی در اطراف بوداپست زیاده به مناسبت همین جشن


audio: QjKhOFCdlc4_0117.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
راه‌آهن زیرزمینی متروی بوداپست رو هم راه انداختن اولین متروی اروپاست از عمیق‌ترین‌ها هم هست خیلی ایستگاه متروش که پله‌برقی که بری پایین می‌بینی خیلی می‌ره پایین خیلی اصلا لازم نیست حالا عمقش رو هم بدونه ولی متوجه می‌شه که این چقدر زیاد داره می‌ره پایین یه سری چیزایی رو هم تو این سال نساختن ولی به این مناسبت رفتن افتتاحش کردن مثلا کلیسای سنت استیون رو 1851 شروع کرده بودن ساختن یه بار هم گنبدش ریخت


audio: QjKhOFCdlc4_0118.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
طرح رو عوض کردن و اینا بعد گفتن نه اینم بسازیم ارتفاعش هم باشه 96 متر ارتفاع چند تا ساختمون مهم در بوداپست 96 متره به یادآوری 896 سال شروع حکومت مجارها مثلا یا شاید آمدن مجارها پارلمان هم ارتفاعش همینه یه تغییر جمعیتی مهم هم در زمان همین جشن‌ها تقریبا داشت بوداپست تا قبلش درصد بالایی از جمعیتش جرمن بودن


audio: QjKhOFCdlc4_0119.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
بالاخره هابسبورگ و اتریش و اینا الان ولی داشت هویت مجاری می‌گیم پیدا می‌شد دیگه ملیت مجاری و احساس ملی‌گرایی مجاری و اینا مجارها از جاهای مختلف داشتن می‌آمدن به این شهر ترکیب جمعیتی عوض می‌شد هم مجارها می‌آمدن هم دوباره یهودی‌ها می‌آمدن گفتیم یه بار زمان عثمانی یهودی‌ها آمده بودن این بار دوباره یک موجی از یهودی‌ها می‌آن از جاهای مختلف اینجا یه قانونی 1895 گذاشتن


audio: QjKhOFCdlc4_0120.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
به یهودی‌ها در بوداپست برابری حقوقی داده شد یه طوری شد اوایل قرن بیستم می‌گن از هر چهار نفر در بوداپست یکی یهودی بود حتی گاهی بهش می‌گفتن یوداپست یا مکه یهودیان البته این رو بیشتر راست‌گراها می‌گفتن و به یه حالت توهین‌آمیزی هم می‌گفتن که آره فرهنگ یهودی غالب شده و فرهنگ مجاری به حاشیه رفته و اینا ولی فارغ از ایناش نشونه اینه که واقعا جمعیت یهودی زیادی


audio: QjKhOFCdlc4_0121.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
و فرهنگ یهودی شکل‌گرفته‌ای اونجا پیدا کرده بود آقای تئودور هرتزل در بوداپست به دنیا می‌آد تئودور هرتزل اون روزنامه‌نگاریه که ایده صهیونیسم بعدا از ایشون می‌آد همین‌جا به دنیا می‌آد در سال 1860 و خودش هم یه آدم جالبی هم هست می‌ره اصلا دنبال مهندسی و علوم و خیلی علاقه به اون آقای دولسپس داشت که کانال سوئز رو ساخته بود بعد می‌ره جذب ادبیات و روزنامه‌نگاری و اینا می‌شه خلاصه ایشون هم متولد همین بوداپسته


audio: QjKhOFCdlc4_0122.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
گفتیم بعدا هم یه دوره‌ای در وین زندگی کرده بود این دوره‌ای که حضور یهودی‌ها در شهر خیلی زیاده اینم اثرش رو در شهر همین امروز می‌شه دید


audio: QjKhOFCdlc4_0126.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
یک کنیسه‌ای هست بزرگترین کنیسه اروپاست دومین سیناگوگ بزرگ دنیاست و اون هم ساختمونیه که واقعا دیدن داره بوداپست کلا از شهرهای اروپا بود که حقوق یهودی‌ها توش کم‌وبیش رعایت می‌شد باهاشون برخوردی مثل بقیه مردم می‌شد در اروپا شهر اینطوری خیلی زیاد نبود اینجا ولی براشون جای امنی بوده نسبتا از قرن‌های گذشته مخصوصا در دوره عثمانی باز بیشتر آمدن عثمانی‌ها مالیات بیشتر می‌گرفتن از یهودی‌ها


audio: QjKhOFCdlc4_0127.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
ولی بهشون اجازه کار می‌دادن اجازه فعالیت می‌دادن اوضاع براشون به نظر می‌رسه که امن‌تر بوده اینا باز دوباره موضوعات تخصصیه و احتمالا هم حساسیت روش زیاده امیدوارم چیزی که من می‌گم اشتباه نباشه بالاخره یک مقدار محدودی ما هم مطالعه کردیم همیشه یه آدمایی پیدا می‌شن که خیلی بیشتر می‌دونن ما هم استقبال می‌کنیم اگر که چیزی رو اشتباه داریم می‌گیم در کامنت‌ها توضیح بدید ولی چیزی که ما فهمیدیم اینه که دست کم شرایط یهودی‌ها اینجا


audio: QjKhOFCdlc4_0128.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
بهتر از یهودی‌هایی بود که تحت حاکمیت هابسبورگی‌ها بودن برای همینم در مقابل اتریش یهودی‌ها به عثمانی‌ها کمک کردن انقدری که بودا برای یهودی‌ها شهر امنی بود از بالکان بالکان هم در امپراتوری هابسبورگ بود از بالکان می‌آمدن مهاجرت می‌کردن اینجا تو همون دوره یهودی‌ها می‌شن جزو تاجرای بزرگ شهر مسیرهای تجاری دانوب رو می‌گیرن دست‌شون و تا قلب امپراتوری عثمانی و قسطنطنیه هم می‌تونن برن و کار کنن


audio: QjKhOFCdlc4_0129.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
بعدا که هابسبورگ از عثمانی گرفت بوداپست رو یه مقدار دوره ناراحتی داشتن یهودی‌ها دوباره ولی جاشون رو در امپراتوری جدید باز کردن و متمرکز شدن و کسب‌وکارشون هم دوباره به راه انداختن باز در زمان هابسبورگ‌ها هم انگار یهودی‌های مناطق مختلف امپراتوری تشویق شدن که بیان توی پست جمع بشن یهودی‌های زیادی آمدن اینجا مخصوصا دوباره از سرزمین‌های اسلاوها در شرق امپراتوری هابسبورگ


audio: QjKhOFCdlc4_0130.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
پست دوره‌ای بود که داشت می‌شد قلب فرهنگی و سیاسی و تجاری مجارستان بودا کم‌کم داشت به حاشیه می‌رفت تجارت و پول و اینا همه در پست بود یهودی‌ها هم اینجا آزادی عمل داشتن کسب‌وکارشون هم خوب بود و شهر هم بالاخره داشت پیش می‌رفت و یهودی‌ها هم توش جلو می‌رفتن


audio: QjKhOFCdlc4_0131.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
کل اروپای مرکزی می‌گن توش کمتر جایی بود که به اندازه پست یهودی‌ها در صنعتش در تجارتش در بانکداریش نقش پررنگ و فعال داشته باشن دو طرفه هم بود تعامل فرهنگی بود طبعا هم مجارها پذیرفته بودن یهودی‌ها رو هم اصلا انگار یهودی‌ها فرهنگ مجاری رو پذیرفته بودن تبدیل می‌شدن بعضیاشون به ناسیونالیست‌های دو آتیشه‌ای که شور میهن‌پرستی مجاری داشتن حتی یه جاهایی ما دیدیم که


audio: QjKhOFCdlc4_0133.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
پیشوایان‌شون دعوت می‌کردن مردم رو که بیاین به این زبان از مصائب زمینی شکایت کنیم به خدای آسمان‌ها توی انقلاب 1848 از نیروهای اصلی انقلابی بودن در مقابل هابسبورگی‌ها یهودی‌هایی که اونجا ساکن بودن یعنی چی؟ یعنی اینکه درهم‌تنیده بود انگار فرهنگ یهودی‌ها حداقل در بوداپست به نظر می‌رسه که با فرهنگ مجاری قاتی شده بوده و این داستان رو که داریم مرور می‌کنیم


audio: QjKhOFCdlc4_0134.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
باز دوباره به یک اسم آشنا برمی‌خوریم ملکه امپراتوری هابسبورگ ملکه معروف و محبوب امپراتوری هابسبورگ سیسی یا الیزابت همسر فرانتس جوزف سیسی که قصه‌ش رو تعریف کردیم که چقدر محبوب بود و هنوز هم محبوب هست بین خیلی‌ها


audio: QjKhOFCdlc4_0135.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
ایشون معلم زبان مجاری داشت که ایشون یهودی بود و خیلی انگار اثرگذار بود در اینکه سیسی بیاد حامی مجارها بشه اصلا سیسی آمد بوداپست تاج‌گذاری کرد چند بار اومد بوداپست رابطه‌ش با مجارها خیلی خوب بود اسمش هم الان روی پل هست رو بلوار هست رو هتل هست نقاشی دیواری ازش هست داستانی هست که می‌گن می‌رفت بالای تپه‌ای در بودا اونجا شهر رو نگاه می‌کرد


audio: QjKhOFCdlc4_0136.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
سال 1911 به افتخارش یک برجی ساختن که اونم از جاذبه‌های بوداپسته الان جایی که خیلی دید خوبی داره خلاصه خیلی محبوب بوده و هست هم برای مجارها و هم انگار برای یهودی‌های مجارستان بالاخره فعالیت‌هایی هم برای استقلال بیشتر گروه‌های قومی می‌کرده و اینا و دوستش داشتن مهم هم هست مجارها بعد از انقلاب 1848 خیلی خشمگین و دل‌آزرده بودن از هابسبورگ‌ها


audio: QjKhOFCdlc4_0140.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
اونجایی که یهودی‌ها زندگی می‌کنن می‌شه زنده‌ترین بخش شهر که هنوز هم این ویژگی رو حفظ کرده هر چند دوره خیلی تاریکی هست بین اون موقع و الان ولی الان دوباره اینطوری هست


audio: QjKhOFCdlc4_0142.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
تمرکز یهودی‌ها اونجا بود و می‌گم البته باعث این هست که خیلی روزهای تلخ و سیاهی داشت بوداپست در طول جنگ دوم اونم باز مرکزش همین‌جاست به خصوص در سال 1944 وضع در جبهه شرقی برای آلمان خوب پیش نمی‌رفت مجارها سعی کردن که بیان بیرون از ائتلاف با آلمان نازی آلمان اومد مجارستان رو اشغال کرد آیشمن شد مسئول نظارت بر اخراج جمعیت یهودی مجارستان


audio: QjKhOFCdlc4_0143.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
که دیگه یکی از آخرین جوامع بزرگ یهودی اروپا بود و آیشمن با تیمش اومدن مستقیم یهودی‌ها رو از اینجا می‌فرستادن به آشویتس یا بقیه اردوگاه‌های کار اجباری همین الان تو محله یهودی‌های بوداپست قدم که بزنی می‌بینید مجسمه‌ها و یادبودهایی رو که برای کشته‌شدگان اون دوره هست چه حالا چه توی موضوع هولوکاستش چه یادمان‌هایی که در طول شهر هست و حالا داستان‌های شخصی بازماندگان و


audio: QjKhOFCdlc4_0144.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
کفش‌های کنار دانوب هست از مهم‌ترین مجسمه‌هاست دیدنی‌های شهره به یک معنی ولی به هر حال این دوره رو هم شهر گذروند و سرپا شد حتی محله یهودی‌ها دوباره زنده شد الان یک محله‌ایه پر از کافه و بار و پر از شور زندگی کلی ساختمون‌های فرسوده و داغونی اونجا بوده الان شده جاهای خیلی پرجنب‌وجوش و زنده و


audio: QjKhOFCdlc4_0146.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
تو همین قسمت شهر مرکز هنری فرهنگی و اینام خیلی زیاده بیشتر برای جوون‌هاست و البته برای توریست‌ها منتها دوران خوش بوداپست دیدین دیگه دوران کوتاهی بود


audio: QjKhOFCdlc4_0149.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
کل این ماجرا 20 سال تقریبا دوام داره و واقعا هم تو همین 20 سال خب بوداپست مرکز فرهنگی هنری خوبی می‌شه ولی بعد جنگ که شروع می‌شه دیگه چیزی از این قشنگی‌ها باقی نمی‌مونه جنگ هم که می‌گم منظورم هر دو جنگه کلا جنگ‌ها خیلی پرتلفات می‌شن هم برای بوداپست هم برای مجارها یه قدم اولش اینکه خب گروه زیادی از مردم مجارستان کشته شدن یه مسئله‌ای شاید به یک معنی مهم‌تر


audio: QjKhOFCdlc4_0150.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
قسمت‌های بزرگی از خاک مجارستان برای همیشه از دست این‌ها رفت مسیر تاریخی و سرنوشت این ملت اصلا عوض شد جنگ اول اصلا بهانه شروعش جرقه‌ش حداقل ترور نایب‌السلطنه مجارستان بود


audio: QjKhOFCdlc4_0154.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
بعد هم آلمان آمد کنارش و صف‌کشی بعدی قدرت‌ها در مقابل هم و دیگه شد جنگ جهانی که تعریف کردیم چی شد که جهانی شد چهار سالی زدن اینا همدیگه رو کشتن جنگ که تموم شد


audio: QjKhOFCdlc4_0157.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
ولی انگلیس و فرانسه که برنده‌های جنگ بودن خیلی دنبال این نبودن که وسط اروپای مرکزی یه قدرت بزرگی درست بشه برای همین اینا رو هر کدوم رو کردن یه کشور جدایی معنیش این شد که مجارها حالا کشور خودشون رو داشتن ولی چه کشوری؟ یهو نگاه کردن دیدن مجارها دیدن دو‌سوم این کشوری که مجارها مناطقی که ملت مجار توش زندگی می‌کردن دست اینا نیست و چیزی که سخت‌تر کرد این رو براشون این بود که


audio: QjKhOFCdlc4_0158.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
برنده‌های جنگ اینو واسه خودشون برنداشته بودن یه قسمتی از سرزمین‌های مجارها رو گرفتن دادن به اتریشی که مثل مجارها اونا هم در سمت بازنده جنگ بودن اصلا خودشون جنگ رو شروع کردن بعد هم باختن از ذهن مجارها اینطوری بود که اینا باید تنبیه می‌شدن ولی انگار جایزه گرفتن یه بخشی از مجارستان رو گرفتن مجارها اینطوری می‌بیننش که ما بیش از 70 درصد سرزمین‌مون رو از دست دادیم ما قبل از جنگ اول این بودیم


audio: QjKhOFCdlc4_0160.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
و بعد از جنگ این شدیم این خیلی ضربه بزرگیه در حافظه تاریخی این ملت که هم سرزمین‌شون کوچیک شد هم جمعیت‌شون پراکنده شد دو‌سوم جمعیت مجار از این جمهوری مجارستانی که درست شده بود بیرون موندن دست‌شون هم دیگه به جایی بند نیست اونا شدن مجارهایی که دیگه در مجارستان زندگی نمی‌کنن کجا زندگی می‌کنن؟


audio: QjKhOFCdlc4_0161.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
مثلا در ترانسیلوانیا رومانی زندگی می‌کنن پادکست سریالی آتیلا رو اگه شنیده باشید از چنل‌بی یادتونه آتیلا، آتیلا امبروش خانواده‌ش از همین مجارها بودن که افتاده بودن یهو تو رومانی و تا همین امروز هم مجاری‌هایی هستن که در کشورهای دیگه دارن زندگی می‌کنن


audio: QjKhOFCdlc4_0162.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
و اتفاقا اینم باز یه موضوع سیاسی داغیه مثلا دولت مجارستان اومده گفته من می‌خوام به بعضی از این مجارهایی که در مجارستان نیستن پاسپورت مجاری بدم پاسپورت مجارستان بدم مخالفان دولت می‌گن که نه اینو اوربان داره این کار رو می‌کنه که رای برای خودش بخره در انتخابات چون این دولتیه که در شهرها محبوبیتش کمه و داره پای رای درست می‌کنه و اینا ولی حالا فارغ از این داستان‌های سیاست امروز اینا برمی‌گرده به اون داستان گسست تاریخی


audio: QjKhOFCdlc4_0163.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
که برای این‌ها به وجود آمده این از قصه جنگ اول حالا اون مسئله غرور ملی هست رکود اقتصادی هم پیش می‌آد


audio: QjKhOFCdlc4_0166.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
اقتصادش توسعه‌یافته نبود نظام سیاسی پادشاهی داشت که حالا پادشاهی نداشت سال 1919 انقلاب می‌کنن انقلاب گل داوودی که انقلابیه که اونم خیلی موفقیت کوتاهی داره بعد یه کودتایی می‌شه کمونیست‌ها می‌آن سر کار بعد ارتش‌های همسایه حمله می‌کنن به مجارستان و خلاصه ته این یک نظام فاشیستی دیکتاتوری ضدیهودی می‌آد این همسایه‌ها رو هم می‌زنه عقب قدرت رو می‌گیره دستش


audio: QjKhOFCdlc4_0169.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
انگشت اتهام از جمله می‌ره به سمت یهودی‌ها که اینا در جنگ اونطوری که باید شرکت نکردن و حالا هم که ما هم تحت فشاریم روی اینا فشاری نیست و تو دوره‌ای که یک‌چهارم جمعیت شهر بوداپست یهودی‌ان 54 درصد صاحبان مشاغل 85 درصد مدیران و صاحبان موسسات مالی و بانک‌ها یهودی‌ان ضمن اینکه اون کودتایی که توش کمونیست‌ها آمده بودن سر کار هم یک سری رهبر یهودی داشت


audio: QjKhOFCdlc4_0170.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
چیزی که اتفاق افتاد حداقل در ذهن بسیاری از مجارها این بود که کمونیست‌ها و یهودی‌ها کم‌وبیش یکسان یا شبیه هم فرض شدن و این چرخوند بوداپست رو از شهری که برای یهودی‌ها امن بود به جایی که یهودی‌ستیزی توش خیلی شدید بود من خیلی نفهمیدم چطوری این چرخش اتفاق افتاد ولی واقعیتش اینه که شروع کردن قوانین گذاشتن که یهودی‌ها دیگه حالا نمی‌تونن برن دانشگاه


audio: QjKhOFCdlc4_0172.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
اونطوری که قبلا نشون می‌دادن که مثلا یهودی‌ها کاملا جذب فرهنگ شدن و اینا حالا داشت شواهدی نشون می‌داد که از این خبرا نیست روزهای سخت شروع شد مجاری‌ها شروع کردن مجارها شروع کردن یهودی‌ها رو دیگری دیدن که داره سهم‌شون رو مصرف می‌کنه اوضاع سخت شده بود اوضاع اقتصادی آشفته شده بود ثبات سیاسی هم نبود و اینطوری شرایط مجارستان اینایی که من می‌گم غریبه نیست دیگه معلومه که داره هم‌سو و هم‌راستا و هم‌سیاست با کی می‌شه


audio: QjKhOFCdlc4_0173.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
هم‌سیاست شد با سیاست‌های آلمان نازی و بعدا یه مقدار ایتالیای فاشیستی سیاست خارجی‌شون شد پس گرفتن مناطقی که از دست دادن رفته به کشورهای همسایه ولی هم‌قوم‌های ما اونجا هستن و در داخل هم زدن کمونیست‌ها و البته حذف یهودی‌ها یا منع کردن محروم کردن یهودی‌ها از یک سری از حقوق‌شون در مرحله اول اینا رو که تعریف می‌کنیم دیگه عجیب نیست که در جنگ دوم


audio: QjKhOFCdlc4_0174.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
اولش مجارستان با آلمان نازی هم‌پیمان شد بعد البته چرخ جنگ چرخید مجارستان تلاش کرد که بکشه کنار بره در موضع بی‌طرفی ولی دیگه اون موقع دیگه خیلی دیر بود نشدنی بود نازی‌ها از مرز رد شدن آمدن بوداپست رو گرفتن اول محاصره کردن بعد اشغال کردن و خیلی تخریب شد شهر هم تخریب شد هم اینکه آلمان‌ها یک حزب راست افراطی رو آوردن سر کار قدرت دادن بهش


audio: QjKhOFCdlc4_0175.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
بوداپست از قبل هم فاشیستی‌تر شد کشتار یهودی‌ها کشتار کولی‌ها شدت گرفت گروه‌های بزرگی‌شون رو فرستادن به اردوگاه‌های کار اجباری


audio: QjKhOFCdlc4_0176.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
محله‌ای گتو درست کردن در خود بوداپست برای یهودی‌ها ده‌ها هزار یهودی رو از جاهای مختلف مجارستان جمع می‌کردن به اجبار کوچ می‌دادن می‌آوردن تو این گتو همین ازدحام جمعیت دوباره تلفات داشت و این گتو رو چیزی که لازمه که بگیم بزرگترین گتوی اروپا در بوداپست بود و اینو آلمان‌ها درست نکردن این رو خود مجارها درست کردن


audio: QjKhOFCdlc4_0177.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
یهودی‌های مجارستان رو مجارها فرستادن به اردوگاه‌های کار اجباری نازی‌های مجاری یا فاشیست‌های مجار در واقع از این دوره هم یادگاری‌هایی تو شهر هست هم مجسمه کسانی هست که تلاش کردن یهودی‌هایی رو اون موقع نجات بدن هم یک مجسمه یادبود دیگری هست که خیلی هم درباره‌ش حرف و حدیث هست


audio: QjKhOFCdlc4_0179.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
این نشون می‌ده که فرشته‌ای با یک گوی یا صلیب حواری نماد مجارستان در واقع دستشه عقابی که نماد آلمان نازیه داره می‌آد این گوی رو از دستش بگیره یعنی انگار اینطوری داره می‌گه که اون چه که بر سر یهودی‌ها آمد در مجارستان کار آلمان‌های نازی بود و از همون موقعی که ساخته شد از 2014 خیلی بحث و اختلاف نظر سرش بوده و هست که این روایت درستی از تاریخ هست؟


audio: QjKhOFCdlc4_0180.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
روایت مسئولیت‌پذیرانه‌ای هست یا نیست؟ خلاصه داستان پیچیده‌ایه داستانیه که هم تاریخی هم از نظر اجتماعی هم می‌بینی از نظر مثلا معماری شهرسازی اینا داستان پیچیده‌ایه و داستان هنوز زنده‌ایه داستان جنگ هم برای مجاری‌ها خوب تمام نشد یعنی نبرد بوداپست در آخر سال 44 وقتی بود که نیروهای شوروی و نیروهای آلمان نازی در بوداپست با هم می‌جنگیدن


audio: QjKhOFCdlc4_0182.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
عکس‌هایی که از اون دوره هست نشون می‌ده که وضعیت شهر چی بود دو ماه داشتن اینا می‌کوبیدن تا نهایتا نیروهای ارتش سرخ برنده شدن نازی‌ها شکست خوردن و می‌دونیم این شکست نازی‌ها شروع روزهای خوب بوداپست نبود تازه روزهای تلخ‌تر بوداپست و مجارها شروع شد مجارستان جزو اتحاد جماهیر شوروی نبود ولی خب تحت نفوذ شوروی از کشورهای اقماری شوروی بود در واقع که رژیم‌های دست‌نشانده توشون کار می‌کرد


audio: QjKhOFCdlc4_0183.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
رژیم کمونیستی آمد سر کار یک دوره تاریک دیگری شروع شد از سرکوب و از وحشت و حذف و ترور و کشتار در بوداپست دوره واقعا تاریک و تلخیه از تاریخ تلخ مجارستان


audio: QjKhOFCdlc4_0184.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
اینم زخمش از زخم دوره اشغال نازی‌ها کمتر نیست بلکه شاید موندگارتر هم باشه چون خیلی طولانی بود تو این دوره هم یک انقلاب ناکام داشتن مجارستان‌ها انقلاب تلخ خیزش تلخ قیام 1956 می‌خواستن از زیر سلطه شوروی بیان بیرون هنوز هم جشن می‌گیرن انقلابش رو که در ظاهر شکست خورده اینم یه چیزی بود شروعش از دانشجوها بود خیلی خودجوش وقتی که خروشچف آمده بود سر کار و


audio: QjKhOFCdlc4_0185.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
سخنرانی کرده بود بعد از مرگ استالین و خبر سخنرانیه که آمد بیرون مردم مجسمه‌های استالین رو می‌گن کشیدن پایین بزرگترین مجسمه‌ی 25 متر ارتفاع مجسمه بود اون رو کشیدن پایین و کارشون انقلاب‌شون داشت انگار پیش می‌رفت


audio: QjKhOFCdlc4_0186.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
منتظر بودن مجارها که آمریکایی‌ها بیان و کمک‌شون کنن و دیگه نجات پیدا کنن دیگه توی ویدیوی آیزنهاور فکر کنم درباره‌ش صحبت کردیم ولی در حالی که اینا منتظر بودن آمریکایی‌ها بیان کمک‌شون بکنن از اونور تانک‌های خروشچف آمدن تانک‌های شوروی آمدن به کمک دولت کمونیستی و سرکوب کردن انقلاب رو اون خیزش رو و اونم شد از اپیزودهای تلخ تاریخ پر از تلخی مجارستان یک انقلاب 12 روزه‌ای بود


audio: QjKhOFCdlc4_0187.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
که حالا امروز همه نمی‌گن انقلاب شکست‌خورده‌ای بود ولی اون موقع به نتیجه نرسید به نتیجه نرسید ولی تمجید هم شد یعنی همون موقع هانا آرنت خیلی تمجید کرد از این انقلاب از این حرکت خودجوش مردمی


audio: QjKhOFCdlc4_0188.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
گفت این اولین انقلاب کاملا خودجوش بود نیروهای سازمان‌دهنده و حزب و رهبر مقتدر و این‌ها توش نبود یک عمل سیاسی واقعی کامل بود حرکت بدون خشونتی بود با هدف آزادی در مقابل یک رژیم سرکوبگر تمامیت‌خواه بدون خشونتی که خیلی هم روش تاکید داشت در مقایسه با انقلاب فرانسه مخصوصا بدون خشونت چون تصویر غالب از انقلاب یه چیزی بود مثل انقلاب فرانسه یا حالا انقلاب آمریکا


audio: QjKhOFCdlc4_0189.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
می‌گه نه در طول انقلاب مردم همچین خشونتی کردن نه به جنگ منجر شد خیلی از این نظر درباره‌ش زیاد صحبت می‌کنه هانا آرنت در طول انقلاب یک مورد هم تخریب اموال مردم غارت مغازه غارت فروشگاه از این چیزها گزارش نشده بود تو جامعه‌ای که کمبود مواد غذایی داشت بخش بزرگی از مردم در شرایط سخت و پرفشاری داشتن زندگی می‌کردن ولی خلاصه این انقلاب موفق نشد اون کاری رو که می‌خواد بکنه


audio: QjKhOFCdlc4_0190.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
هرچند رژیم کمونیستی بعدا فروپاشید ولی آرنت دیگه اون موقع زنده نبود که ببینه 75 مرده بود مجارها 1989 جزو اقمار شوروی بودن و هرچند تونسته بودن نشون بدن که توتالیتاریسم شکست‌ناپذیر نیست فناناپذیر نیست شوروی ولی به هر حال نتونسته بودن که کامل به اون چیزی که می‌خوان برسن نرسیدن کمونیست‌ها در بوداپست در قدرت موندن ولی اونا هم رفتن


audio: QjKhOFCdlc4_0191.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
همونطوری که قبلش نازی‌ها رفته بودن همونطوری که خیلی قبل‌ترش رومی‌ها رفته بودن مغول‌ها رفته بودن عثمانی‌ها رفته بودن اتریشی‌ها رفته بودن وقتی که کمونیست‌ها کارشون تمام شد در 1989 پرده آهنین اتفاقا از همین‌جا سوراخ شد اولین کشوری که پرده آهنین رو سوراخ کرد و جنگ سرد رو در واقع بین دو قسمت دنیا نشون داد که تمام شده مردم مجارستان بودن


audio: QjKhOFCdlc4_0192.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
اولین مردمی که خودشون رو رسوندن اینور پرده قبل از افتادن دیوار برلین همون کاری که سال 56 خواستن بکنن و شوروی نذاشت این بار کردن رفتن از میدان قهرمانان شروع کردن در یک مراسم آیینی تشییع جنازه نمادین قهرمانان اون قیام 1956 رو انجام دادن بعد هم سفت چسبیدن به بازسازی تمام نشانه‌های هویتی و تاریخی که رژیم سعی کرده بود حذف‌شون کنه


audio: QjKhOFCdlc4_0193.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
گفتیم بعد از جنگ دوم چیزی از بوداپست نمونده بود این ساختمون‌های تاریخی و قلعه و کلیسا همه آسیب دیده بودن همه این‌ها رو شروع کردن به بازسازی موزه درست کردن گالری درست کردن که نشون بدن که ما همچین ملتی بودیم ما نباید یادمون بره ما شهری داشتیم که قشنگی ساختمون‌هاش در رقابت بود با وین شروع کردن بازسازی سنگین و تقریبا همه اون چیزی که ما امروز در بوداپست می‌بینیم


audio: QjKhOFCdlc4_0195.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
آمدن روی همون الگو و طرح و سبک قدیمی یه طوری ساختن که قدمتش رو هم به خودشون یادآوری بکنن هم به مخاطب و همین هم یه خرده‌ای رازآلودترش می‌کنه شهری که این همه جنگ دیده و محاصره دیده و رفت‌وآمد و این‌ها رو دیده دوباره خودش رو ساخته و قشنگ هم ساخته


audio: QjKhOFCdlc4_0196.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
و خوب هم ساخته یه جایی که پیشنهاد می‌کنم اگر رفتید بوداپست حتما ببینین موزه تروره تجربه خوشایندی نیست دیدنش ولی یه بخش بزرگی از اون رنج‌ها و زخم‌های قرن بیستم رو جمع کردن تو یک موزه‌ای که قبلا اصلا خودش بازداشتگاه بوده موزه تکان‌دهنده‌ایه سیر وقایع نیم‌قرن رنج مجارستان و بوداپست رو نشون‌مون می‌ده از زمان ورود نازی‌ها تا وقتی که کمونیست‌ها رفتن


audio: QjKhOFCdlc4_0197.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
ساختمان موزه اصلا مقر پلیس مخفی نازی بود بعد مقر پلیس مخفی کمونیست‌ها بود سلول‌هایی که زندانی‌ها رو توش نگه می‌داشتن اونا رو تونستن بازسازی کنن ابزار شکنجه توش هست پرتره این قربانیان این دوره هست و همه‌ی مسیری که مجارستان تحت حاکمیت این دو رژیم از سر گذرونده همه‌ش رو می‌شه اینجا یه مروری کرد چهره قهرمان‌های این دوره‌ها رو می‌شه دید و سفر رنج‌آلود مجارستان رو


audio: QjKhOFCdlc4_0198.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
و سفر غرورآفرین‌شون رو به نظر من فقط هم درستش نکردن که یه گذشته غم‌باری رو مدام یادآوری بکنن حتی نمی‌خوان فقط یادبود مثلا از دست‌رفته‌ها باشه اینا هست ولی در کنارش انگار یک یادآوری به خودشون هم هست که فراتر از اهمیت تاریخی و انسانی و اخلاقیش اینکه این رو باید حواس‌مون بهش باشه این دموکراسی که ما الان داریم خیلی شکننده‌ست این حقوقی که داریم الان تا یه حدی تضمین شده این خیلی نیاز به محافظت کردن داره


audio: QjKhOFCdlc4_0199.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
یعنی انگار از این همه رنجی که مجارها کشیدن پیامدهای افراط‌گرایی ایدئولوژیک و توتالیتاریسم و این‌ها یک موزه‌ای درست کردن پر از حقایق ناراحت‌کننده گذشته و انتهای بازدید از شما دعوت می‌کنن که حواس‌تون به حفاظت از ارزش‌های دموکراسی و کرامت انسانی باشه درباره‌ش فکر کنید و حرف بزنید اینم خلاصه یادآوری جالبیه که آخر این موزه سنگین بهمون می‌کنن


audio: QjKhOFCdlc4_0200.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
شهر واقعا جذابیه دیدنش و دیدن عکس‌هاش و دیدن فیلم‌هاش و خوندن درباره‌ش رو پیشنهاد می‌کنم بهتون یه جمله خیلی قشنگی هم شنیدم درباره‌ش یه جایی وسط این ویدیو می‌خواستم بگم ولی راستش یادم رفت ولی اینم تصویر خوبی می‌سازه تفاوت داره خیلی پست با بودا خیلی تفاوت داره از عکس‌هاش و فیلم‌هاش و اینا هم مشخصه همین الان هم آدمایی که توش زندگی می‌کنن انگار خیلی متفاوتن یه جایی من خوندم که می‌گفت مردم بوداپست دو دسته‌ان


audio: QjKhOFCdlc4_0201.opus
source: youtube
source_id: QjKhOFCdlc4
invalidation: VALID
text:
اونایی که بودا زندگی می‌کنن و اونایی که دوست دارن بودا زندگی بکنن این هم فکر کنم یه خرده عکس‌های دو منطقه رو ببینیم معلوم بشه چرا


audio: 8iAiAumRcPI_0002.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Two world wars and one world cup England، England Two world wars and one world cup England all the way You got it my son we're gonna blow them away


audio: 8iAiAumRcPI_0006.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
یک کریه در واقع یه شعار استادیومیه طرفدارای انگلیس دارن باهاش کری می‌خونن واسه آلمانیا که آره دوتا جنگ جهانی یه جام جهانی ازتون بردیم


audio: 8iAiAumRcPI_0007.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
تبلیغ بامزه‌ایه واقعا و واقعا یه خرده‌ای هم خب سنگینه دیگه ولی حرفش حرف درستیه اون موقع حداقل حرف درستی بود


audio: 8iAiAumRcPI_0011.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
ما تو این ویدیو می‌خوایم به اولیه نگاه کنیم یعنی در واقع می‌خوایم برگردیم جنگ جهانی اول رو نگاه کنیم به این شکل که جنگ جهانی اول


audio: 8iAiAumRcPI_0013.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
جنگی بود که توش انگلیسی‌ها آلمانی‌ها رو شکست دادن تو این ویدیو درباره این می‌خوایم صحبت کنیم یه خرده رو این می‌خوایم دقیق بشیم


audio: 8iAiAumRcPI_0014.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
اگه دفعه اوله که می‌بینید ما درباره جنگ جهانی اول صحبت می‌کنیم خب این فرصت خوبیه اگرم همه ویدیوهای قبلی جنگ جهانی اول رو دیدید پادکست‌ها رو شنیدید و این‌ها باز من تقریبا مطمئنم که این ویدیو براتون نکته‌های تازه و خیلی مهمی خواهد داشت


audio: 8iAiAumRcPI_0020.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
که اونا متحد آلمان بودن اینطوری آلمان و روسیه وارد جنگ شدن با هم فرانسه متحد روسیه بود از اینور شروع کرد بسیج کردن نیرو آلمان گفت این تهدیده به فرانسه اعلام جنگ کرد حمله کرد به فرانسه انگلیس هم تقریبا بگی نگی متحد فرانسه بود تصمیم گرفت بیاد پشت فرانسه و دیگه همه ریختن وسط و در مدت کوتاهی جنگ مغلوبه شد هیتلر، رهبر آلمان در جنگ جهانی دوم وقتی بعدا درباره جنگ جهانی اول می‌نوشت


audio: 8iAiAumRcPI_0021.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
چون هیتلر سربازی بود در جنگ جهانی اول یه چیزی گفت شبیه اینکه این تروره یه قلوه‌سنگی بود که وقتی از اون بالا در رفت قل خورد همینطوری اومد توی راهش دیگه هرچی بود خراب کرد و خراب کرد و دیگه جلوشو نمی‌شد گرفت به‌خاطر اینکه اون سنگه از اول قل خورده بود آمده بود سنگه چی بود؟ قل خوردنش با ترور ولیعهد اتریش بود


audio: 8iAiAumRcPI_0022.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
اینا همه حرفای درستیه اینم درسته که علت اینکه اینطوری شد شبکه پیچیده‌ای از اتحادها بود در اروپای اون روز اروپای ابتدای قرن بیستم صدوبیست سال پیش


audio: 8iAiAumRcPI_0023.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
که برای اینکه درکش کنیم باید یه خرده ذهن‌مون رو از این دنیاهای تک‌قطبی و دوقطبی که ما بهش عادت داریم خارج کنیم به یه دنیایی فکر کنیم که توش 5 تا قدرت بزرگ هستن در اروپا آره انگلیس قدرت اول دنیاست ولی واقعا 5 تا قدرت بزرگ هستن


audio: 8iAiAumRcPI_0024.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
یا مثلا شاید هفت‌تا اگر ترکیه و ایتالیا رو هم توشون حساب بکنیم و هر کشور اروپایی حداقل یک متحد قدرتمندی داره که اینا با هم قرار گذاشتن که حمله به یکی‌شون حمله به دیگری هم تلقی بشه یعنی اون قدرتمنده بیاد به دفاع از این مثلا کوچکتره و این اتحادها تودرتوئه یعنی اصلا تودرتو طراحی شده


audio: 8iAiAumRcPI_0025.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
بیشتر از همه به دست بیسمارک یه طوری طراحی شده که توش منافع همه لحاظ بشه منافع همه تامین بشه از جمله و مهم‌تر از همه شاید منافع آلمان


audio: 8iAiAumRcPI_0027.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
که برای حفظش، برای اجراش واقعا یه ظرافتایی لازمه باز دوباره یه نبوغی لازمه که انگار اون رو فقط خود بیسمارک از پسش برمی‌اومده


audio: 8iAiAumRcPI_0028.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
یعنی چی؟ یعنی چی یه ظرافت‌هایی داره؟ یعنی اینکه مثلا تو این سیستم پنج‌تایی باید همیشه مواظب می‌بودی که شما اتحاد دو به سه می‌شه اون طرفی باشی که سه‌تا توش هستن از نظر بیسمارک این مهم بود یه چیز دیگه اینکه شما همه‌ش باید یه کاری کنی که با روسیه در نیوفتی این برای بیسمارک مهم بود روس‌ها رو خوشحال نگه دار توصیه اول بیسمارک بود به زمامداران آلمان


audio: 8iAiAumRcPI_0029.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
منتها ما الان داریم درباره ابتدای قرن بیستم صحبت می‌کنیم وقتی که بیسمارک دیگه مدتیه که در تصویر نیست


audio: 8iAiAumRcPI_0030.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
قیصر ویلهلم دوم، قیصر آلمان قیصر هم بهش می‌گیم قیصر همون سزاره، از سزار می‌آد قیصر آلمان برای اینکه نشون بده سرتر از بیسمارکه این اونه که تصمیما رو می‌گیره حرف آخر رو می‌زنه اصلا بیسمارک رو با اون همه سابقه و تجربه و این حرفا که صدراعظم پدربزرگش هم بوده و اینا گذاشته کنار شاید زودتر از اون چه که پیش‌بینی می‌شد خورده به مشکل خورده به مشکل و داره می‌ره به سمت جنگ داره می‌ره به سمت جنگ


audio: 8iAiAumRcPI_0031.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
حالا اینا حرفاییه که قبلا زدیم بعدا هم می‌زنیم این ویدیو گفتم یک نگاه دیگه می‌خواد بکنه نگاه دیگه‌ای می‌خواد بکنه به جنگ اول که نگاهیه که من خودم قبلا نداشتم ولی فکر می‌کنم اینطوری نگاه کردن هم خوبه اینکه جنگ جهانی اول در واقع جنگ انگلیسه با آلمان درسته که انگلیس آخر از همه می‌آد توی جنگ در دفاع از فرانسه می‌آد توی جنگ ولی حرف اصلی اینه که بعضیا می‌گن چون نیک بنگری


audio: 8iAiAumRcPI_0032.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
اصلا این انگلیس بود که جنگ رو شروع کرد چطوری شروع کرد؟ بریم اول ببینیم توی چه دنیایی هستیم؟ ما داریم درباره اروپا صحبت می‌کنیم در انتهای دهه‌های آخر قرن 19 یعنی اروپای بعد از ناپلئون اروپای قبل از قرن 19 اروپای بعد از ناپلئونه بعد از ناپلئون بریتانیا قدرت اول دریایی دنیاست با همون قدرت دریایی هر جای دنیا که می‌خواد می‌ره


audio: 8iAiAumRcPI_0033.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
و تقریبا می‌شه گفت هر کاری که بخواد می‌کنه نهایتش حالا اینه که با روس‌ها مثلا یه چونه‌ای می‌زنن بین هم حلش می‌کنن ولی واقعا قدرت خیلی برتریه داستان چین و جنگ تریاک رو می‌دونیم داستان استعمار هند رو شنیدیم داستان مصر رو داستان تقسیم ایران رو اینا رو یادمون بیاد قرن نوزده داستانش اینه بازی بزرگه


audio: 8iAiAumRcPI_0036.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
انگلیس از وقتی جنگ قدرت رو از فرانسه‌ای که قدرت سنتی و بزرگتر و پرجمعیت‌تر اروپا بود برده دیگه الان نشسته اون بالا بیشتر تجارت دنیا به رهبری انگلیسه با پول انگلیسه با استرلینگه یعنی به پول انگلیسه


audio: 8iAiAumRcPI_0037.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
و تقریبا می‌گم هر کاری بخواد می‌کنه حالا ولی آلمان آمده بالا و داره بازی رو به هم می‌زنه می‌خواد بازی رو به هم بزنه


audio: 8iAiAumRcPI_0038.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
برا همینم جنگ رو اینطوری تصویر می‌کنن می‌گن که قدرتی که هست قدرتی که از دیروز بوده و می‌خواد فردا هم باشه اونجا نشسته سفته، نمی‌خواد بکشه کنار یکی جدیدی داره می‌آد می‌خواد جاشو باز کنه سر اون میز قدرت جدید داره می‌آد آلمان کشوریه تازه متحد شده تازه کشور شده و همین که کشور شده قدرتمند شده خیلی قدرتمند شده یک سری قدرت میانه مثلا وصل شدن به همدیگه یه قدرت بزرگ درست کردن و حالا این می‌خواد سهم بگیره


audio: 8iAiAumRcPI_0039.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
به اندازه این قدرتش می‌خواد سهم بگیره و جنگ هم در واقع نتیجه تنش و رقابت بین این دو تا قدرت قدیم و جدیده قبل از اینکه به این رقابته برگردیم یه تشبیهی من بگم فکر می‌کنم دن کارلین بود که اینو می‌گفت و تشبیه جالبیه مثل همه تشبیه‌ها خب خیلی نقص داره ولی یه چیز جالبی داره می‌گه نگاه کنین الان قدرت‌های بزرگ دنیا مثلا مخصوصا آمریکا قدرت اول دنیا چطوری نگاه می‌کنه به چینی که می‌خواد بزنه کنار بقیه رو


audio: 8iAiAumRcPI_0040.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
یه خرده‌ای جاشو باز کنه سر اون میز قدرت‌های اول دنیا داره انقدر گنده می‌شه و همه هم می‌دونن که باید واقعا بهش جا بدن انقدر قدرت اقتصادی بزرگیه این کارایی رو که برای توسعه لازمه بکنی انجام داده و رسیده به اونجا


audio: 8iAiAumRcPI_0043.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
یه خرده دقیق بشیم ببینیم داریم درباره چی حرف می‌زنیم وقتی می‌گیم آلمان خیلی داشت قوی می‌شد اینجا یه خرده عددها جالبه و اصلا حجم پیشرفت رو که نگاه کنیم حیرت‌انگیزه کجا می‌شه دید؟ کجا می‌شه این اصلا رقابت آلمان و انگلیس رو دید؟ یه جای واضحش توی نیروی دریاییه تو نیروی دریایی که آلمان‌ها داشتن توسعه می‌دادن البته انگلیس‌ها هم داشتن زیاد می‌کردن


audio: 8iAiAumRcPI_0044.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
توی رقابت استعماری‌شونه مثلا در آفریقا در مراکش که مثلا آمریکا آلمان می‌خواد بره جای فرانسه رو بگیره و انگلیس دخالت می‌کنه و عملا نمی‌ذاره در چینه که آلمانا اومده بودن یک پایگاه دریایی برای خودشون درست کرده بودن در چینگ‌دائو اونجا مستعمره آلمان بود اون تیکه انگار اون منطقه و این رو انگلیسی‌ها یک تهدیدی می‌دیدن برای خودشون در منطقه در ساموآ آیلندزه


audio: 8iAiAumRcPI_0045.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
یه جزایری وسط اقیانوس آرام اونجا آلمان درگیر شده با بریتانیا هر دو ادعا دارن روش می‌بینین بعضی از این جاها مثلا جاهایی‌ان دور از اروپا دور از آلمان دور از خاک قاره اروپا و انگلیس و این‌ها منتها اهمیت پیدا کردن مثلا به‌خاطر منابع‌شون


audio: 8iAiAumRcPI_0046.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
یا یه اهمیت استراتژیک پیدا کردن به هر دلیلی مهم شدن و باعث شدن که تنشی بین آلمان و انگلیس سرشون شکل بگیره و این رقابت بین دو تا کشوری شکل گرفته که خب خیلی قدرتمندن قدرتمندن یعنی چی؟ یعنی خیلی سلاح دارن یه طوری صنعتی شدن که اسلحه، صنایع فولاد


audio: 8iAiAumRcPI_0047.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
کشتی‌سازی کشتی‌هایی که توش توپ جنگی دارن می‌آرن یه اسکله یه کشور دیگه می‌گن خب حالا از این به بعد ما به شما می‌گیم شما چی کار بکنید چون ما قوی‌تریم


audio: 8iAiAumRcPI_0048.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
یه همچین قدرتی دارن و دنیایی هم هست که وقتی می‌گیم انگلیس قدرت دریاییه یعنی چی؟ یعنی ناوگان تجاری دنیا بیشترش دست انگلیس‌هاست یا باید با ناوگان نظامی خودشون اون ناوگان تجاری رو قدرتش رو تثبیت می‌کنن نمی‌ذارن کس دیگه کاری رو که انگلیسی‌ها نمی‌خوان بتونه بکنه در تجارت هم کسی دیگه نتونه اون کارو بکنه نظام مالی دنیا هم توش خودشون رو بی‌رقیب می‌بینن


audio: 8iAiAumRcPI_0049.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
ولی ولی توی دهه‌های آخر قرن نوزده که می‌شه همون وقتایی که آلمان متحد شده آلمان 1870 اینا متحد می‌شه کشور می‌شه از این به بعد آلمان که داره می‌آد بالا انگلیس هم انگار داره می‌ره پایین مستقل از بالا اومدن آلمان انگلیس هم داره می‌ره پایین موقعیت انگلیس داره دچار چالش می‌شه و این برای انگلیس خب نگران‌کننده‌ست


audio: 8iAiAumRcPI_0050.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
و البته به جز اینا مسئله‌های مهم دیگری هم هست که به اینا مربوطه مثلا مثلا اینکه آلمان داشت یک خط آهنی می‌کشید از برلین به بغداد برلین، پایتخت امپراتوری آلمان به بغداد در امپراتوری عثمانی


audio: 8iAiAumRcPI_0052.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
حالا به جزئیات این خط آهنه هم بعدا می‌رسیم ولی اگه دقت کنیم به اینکه آلمان یه کشوریه که از نظر صنعتی کشاورزی، جمعیتی، نظامی جهش بزرگی کرده در دهه‌های اخیر می‌فهمیم چرا بریتانیا اینو برای خودش یک تهدیدی می‌بینه و هر چی آلمان‌ها تلاش می‌کنن که بیاد مشارکت کنه توی این پروژه و اینا می‌گه نه مشارکت که نمی‌کنه هیچی


audio: 8iAiAumRcPI_0054.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
آلمان‌ها پول لازم دارن نمی‌ذاره پول بهشون برسه نمی‌ده، کمک مالی نمی‌کنه مشارکت نمی‌کنه تو این پروژه به اینم حالا برمی‌گردیم فقط بدونیم که دهه‌های پایانی قرن 19 که آلمان داره می‌ره بالا انگلیس هم درگیر رکود اقتصادیه


audio: 8iAiAumRcPI_0055.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
آلمان که داره می‌ره بالا منظورمون چیه داره می‌ره بالا؟ آلمان داره یه رونق اقتصادی رو تجربه می‌کنه که واقعا قبلا ندیده موتور اصلیش هم احتمالا پیشرفت‌های فنی‌ایه که انفجاری دارن می‌کنن آلمانا تو این دوره نتیجه‌ش اینه که مردم تفاوت سطح زندگی رو قشنگ احساس می‌کنن سطح درآمدشون بالا رفته زندگی‌شون می‌بینن بهتر شده دانشگاه‌های آلمان در اون روزگار دانشگاه‌های فنی، پلی تکنیک‌های آلمان در


audio: 8iAiAumRcPI_0056.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
به جز حالا رشته‌های فنی که قوی‌ان و هی آدما بیشتر دارن می‌رن توش، بیشتر درس می‌خونن نیروی کار تحصیل کرده تولید می‌کنه دانشگاه‌ها در مالیه


audio: 8iAiAumRcPI_0057.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
در بازرگانی و تجارت، در علوم طبیعی دارن واقعا جامعه رو تربیت می‌کنن آموزش می‌دن یه طوری که جمعیت کارکن آلمان در دهه 1870 انتهای این دهه خیلی از نظر فنی جلو رفته خیلی جلو رفته نتیجه‌ش چیه؟ نتیجه‌ی این همه نیروی تحصیل کرده و آماده و


audio: 8iAiAumRcPI_0059.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
اینکه آلمان در مثلا در تولید زغال سنگ، مثلا در صنایع فولاد مثلا در صنعت برق، مثلا در صنایع شیمیایی اینا یهو داره با یه سرعت ترسناکی برای بریتانیا رشد می‌کنه مثال بزنم چند تا


audio: 8iAiAumRcPI_0060.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
ظرف 20 سال، 20 سال از 1880 تا 1900 تولید فولاد در آلمان چند درصد فکر می‌کنید زیاد شد؟ ظرف 20 سال 1880 تا 1900


audio: 8iAiAumRcPI_0063.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
فرآیندهای جدیدی ابداع می‌کردن آلمان‌ها در ذوب چدن آلمانا هزینه رو ظرف چند دهه 90 درصد آوردن پایین قبل از جنگ جهانی اول داشتن با سرعتی دو برابر بریتانیا چدن ذوب می‌کردن این هم موتور توسعه بود خودش هم از اون طرف نیاز داشت به اینکه شبکه ریلی‌شون گسترش پیدا کنه، تقویت بشه


audio: 8iAiAumRcPI_0064.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
نیاز به منابع جدید انرژی داشتن شبیه همین رشد رو تو صنایع زیربنایی دیگه‌شون هم می‌تونیم ببینیم فقط استیل و فولاد نیست هرچند که اونا خیلی مهمه ولی در توزیع برق هم می‌تونیم ببینیم در صنایع شیمیایی هم می‌تونیم ببینیم واقعا ظرف چند دهه از اینکه پشت سر فرانسه و بریتانیا و اینا باشه اومد اومد در صنایع دارویی جلو زد از اینا در کود شیمیایی جلو زد در نتیجه آلمان در کشاورزی بهره‌وریش خیلی رفت بالا


audio: 8iAiAumRcPI_0071.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
تو دوره 1870 تا 1913 قبل از جنگ جهانی اول 1870 یعنی شروع آلمان تا قبل از جنگ جهانی اول جمعیت آلمان 75 درصد رشد کرده شده 67 میلیون نفر


audio: 8iAiAumRcPI_0074.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
منتها اینا کافی نبود برای اینکه آلمان تهدیدی برای قدرت بریتانیا باشه خیلی رشد بود ولی برای تهدیدشدنش کافی نبود چون تا وقتی آلمان کشتیرانی تجاری خودش رو نداشته باشه


audio: 8iAiAumRcPI_0075.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
تا وقتی نیروی دریایی مدرن و قدرتمندی نداشته باشه که بتونه از کشتیرانیش از کشتی‌های تجاریش محافظت بکنن کنترل دنیا همچنان دست انگلیس می‌مونه


audio: 8iAiAumRcPI_0076.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
برای همینم آلمان‌ها احساس کردن که کشتیرانی تجاری رو هم باید گسترش بدن آلمانی که دهه 1870 از نظر حجم باری که می‌تونست حمل کنه پنجم دنیا بود یعنی ناوگانش بریتانیا و فرانسه و آمریکا که هیچی از نروژ هم مثلا کمتر و کوچکتر بود عقب بود در 1914 همه اینا رو گذاشت پشت سرش رسیده بود پشت سر بریتانیا


audio: 8iAiAumRcPI_0078.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
مخصوصا مخصوصا در یه جاهایی مثل هامبورگ، مثل برمن که اینا می‌شن کم‌کم مدرن‌ترین و پیشرفته‌ترین اسکله‌های اروپا دیگه حالا کلی از کالاها از اروپای مرکزی می‌آن به شمال آلمان که از اینجا برن بقیه دنیا


audio: 8iAiAumRcPI_0080.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
حالا این تصویره رو داشته باشیم ما بعدا درباره برمن و هامبورگ و اینا هم ویدیو می‌سازیم توضیح می‌دیم چون اینا هم خیلی داستان مهمی دارن ولی برگردیم به اون چیزی که اول ویدیو گفتیم گفتیم این ناوگان حمل‌ونقل دنیا تکیه‌ش اون موقع روی چیه؟ انرژیش از کجا می‌آد؟ از زغال‌سنگ می‌آد


audio: 8iAiAumRcPI_0081.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
اول قرن بیستم اینم یه چیزی بود که داشت عوض می‌شد دنیا داشت عوض می‌شد یه چیزی هم که داشت عوض می‌شد این بود که سروکله یک بازیگر مهم و جدیدی داشت در دنیای مدرن پیدا می‌شد و داستان نفت بود که از اینجاها داشت برای دنیا مهم می‌شد نفت اون موقع هم در پنسیلوانیای آمریکا هم در باکو مدتیه که پیدا شده داره استخراج می‌شه منتها بیشتر برای چراغ نفتیه بیشتر برای روشناییه


audio: 8iAiAumRcPI_0082.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
یه سری کشتی‌های روسی هم البته هستن مثلا تو همین دریای خزر دارن مازوت می‌سوزونن مازوت اصلا کلمه روسی هم هست


audio: 8iAiAumRcPI_0083.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
آلمان هم در اواخر قرن 19 مثلا اتومبیل داره اتومبیل درست کرده با موتور دیزل اینا اسمای معروف آلمانیه که اون موقع ماشین درست می‌کردن


audio: 8iAiAumRcPI_0084.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
ولی از اونجا به بعده که کم‌کم در بریتانیا هم که صاحب بزرگترین ناوگان تجاری و نظامی دنیاست یه صداهایی بلند می‌شه که ما هم باید از زغال‌سنگ کشتی‌هامون رو ببریم به سمت نفت ببریم به سمت دیزل موتورش سبک‌تر می‌شه اونقدری آدم نمی‌خواد که وایستن بیل بزنن زغال بریزن خیلی کار می‌برد انرژی گرفتن از موتور زغال سریع راه می‌افته


audio: 8iAiAumRcPI_0085.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
موتور زغال رو مثلا 8 ساعت باید زغال بریزی توش بسوزونی تا توانش به حداکثر برسه این نیم ساعته می‌تونی مثلا گازش رو بگیری بری


audio: 8iAiAumRcPI_0086.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
بعد اونطوری دود نمی‌کنه که مثلا 10 کیلومتر پشت سرش ردش مشخص بشه کم‌کم اول ایدهه در انگلیس یه طرفدارایی پیدا کرد بعد جدی‌تر شد اومد بالا منتها یه مشکل بزرگ هست سر راه دیگه مشکل هم اینه که انگلیس نفت خودش نداره این همه کشتی رو اگه بخوان سوختش رو مثلا دیزل بکنن یه منبعی لازم دارن که قابل اعتماد باشه بادوام باشه خیال‌شون ازش راحت باشه که اینو کسی نمی‌تونه مثلا قطعش کنه


audio: 8iAiAumRcPI_0087.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
سر راهش قرار بگیره مزاحمتی براش ایجاد کنه مخصوصا اگه بخواد جنگ بشه اگه بخواد جنگ بشه شما نمی‌تونی روی نفتی حساب کنی که مثلا باید از آمریکا بیاری باید از مکزیک بیاری باید از روسیه بیاری در واقع همین جای قصه هم هست که داستان به ایران وصل می‌شه سروکله ویلیام دارسی پیدا می‌شه شرکت نفت ایران و انگلیس می‌آد که حالا با چندتا واسطه نهایتا و داستانایی که خیلی روایت‌های مختلفی ازش هست


audio: 8iAiAumRcPI_0088.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
دست دولت انگلیس رو می‌رسونه به نفت ایران این خودش واقعا یه داستان حاشیه‌ایه که حالا دارسی یک شرکت خصوصی بود مال آقای دارسی چطوری مالکیت از این رسید به دولت بریتانیا؟ این داستان پیچیده‌ایه یه خرده حلقه آخرش اینه که یک سال قبل از اینکه جنگ جهانی شروع بشه چرچیل اصرار کرد دولت بریتانیا شد سهامدار عمده شرکت نفت ایران و انگلیس منتها اینا دیگه اونجاییه که داریم می‌بینیم نفت اهمیت استراتژیک پیدا می‌کنه


audio: 8iAiAumRcPI_0089.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
ما اینو قبلا اگه می‌شنیدیم یه معنی برامون داشت الان که یه خرده سایز کشتی ناوگان بریتانیا داره دست‌مون می‌آد یه معنی دیگه داره


audio: 8iAiAumRcPI_0090.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
برای حفظ اون قدرت و برای اینکه عقب نمونه هیچ در مقابل آلمان عقب نمونه هیچ بتونه فاصله‌ش رو دوباره زیاد کنه لازم داره که


audio: 8iAiAumRcPI_0091.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
یک، بریتانیا خودش دستش سریع به نفت مطمئن برسه دو، نذاره رقباش یعنی مثلا آلمان که مثل چی دارن پیشرفت می‌کن دست‌شون به نفت برسه جلوی اونا رو هم باید بگیره


audio: 8iAiAumRcPI_0092.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
باید یه کاری کنه که آلمان همه کشتی‌های دنیا رو هم بسازه با این همه آهنی که داره درست می‌کنه تولید می‌کنه همه ماشین‌های دنیا رو هم داشته باشه همچنان برای تامین سوختش لنگ بمونه


audio: 8iAiAumRcPI_0093.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
این تقریبا همون دوره‌ایه که توش چرچیل می‌شه لرد اول نیروی دریایی بریتانیا و اصرار داره که ناوگان بریتانیا باید نفت‌سوز بشه برای سرعت بیشتر برای قدرت بیشتر، چابکی بیشتر و کم‌کم این رو جلو می‌بره کم‌کم این ایده رو جلو می‌بره که ما نفت می‌خوایم نفت مطمئن می‌خوایم نفت بادوام می‌خوایم


audio: 8iAiAumRcPI_0095.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
هم برای خودمون هم برای اینکه باید مواظب باشیم آلمان‌ها دست‌شون بهش نرسه درباره رقابت آلمان با بریتانیا بعضیا هم اینطوری می‌گن می‌گن که اصلا استراتژی رشد بریتانیا همیشه این بوده که نذاره در قاره یک قدرت بزرگی شکل بگیره در قاره اروپا وسط قاره اروپا نذاره کسی شکل بگیره برای همینم دولت انگلیس که سیاسی سنت سیاسیش تا قبل از این این بود که در مقابل روسیه باشه


audio: 8iAiAumRcPI_0096.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
اصلا با عثمانی متحد می‌شد مثلا در مقابل روسیه اینجا تغییر جهت می‌ده می‌ره در مقابل آلمان و در مقابل آلمان بودن انقدر براش مهم می‌شه که حتی می‌ره با روسیه هم نزدیک می‌شه و متحد می‌شه روسیه‌ای که تا چند تا همین پریروزش مثلا رقیب‌شون بود دشمن‌شون بود یعنی تغییره چیه؟ تغییره اینه که انگلیس از کنار عثمانی در مقابل روسیه بودن می‌آد وایمی‌ایسته کنار روسیه در مقابل آلمان


audio: 8iAiAumRcPI_0098.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
این تغییر خیلی بزرگیه استراتژی مدت‌ها این بود که جلوی اینو بگیریم که روسیه نیاد توی اروپا با عثمانی باید متحد بشیم چون تنگه داردانل دست ایناست بسفر دست ایناست تا وقتی که ما خیال‌مون از این تنگه‌ها راحت باشه می‌دونیم دست روسیه نمی‌رسه به آب‌های گرم نخواهد رسید منتها قصه داره در پایان قرن 19 عوض می‌شه انگلیس می‌ره به روسیه نزدیک می‌شه و آلمان هم همزمان می‌ره به عثمانی نزدیک می‌شه حالا این قصه اونجاییش که مربوط به این داستان ما می‌شه رو


audio: 8iAiAumRcPI_0099.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
اینجا می‌گیم ولی خب یه رشته دیگه هم داره اون نزدیک شدن بین آلمان و عثمانیه چون ته قصه این می‌شه بعدا نزدیک شدن بین آلمان‌ها و امت اسلام حالا چه در عثمانی، چه در ایران اونم یه موضوع جالبیه دیگه مسلمونا اون موقع خیلی آلمان‌دوست می‌شن


audio: 8iAiAumRcPI_0100.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
حالا بعد تبعات اون رو هم داریم تا توی قرن بیستم هم ادامه‌ش رو داریم و شاید حالا تا امروز هم داشته باشیم


audio: 8iAiAumRcPI_0101.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
یکی از نکات تاریخ خوندن همینه دیگه یهو چشم آدم به یه چیزایی باز می‌شه که واقعا قبلش همچین زمینه‌ای نداشته اینم برا من نکته جالبی بود در این قصه که تغییر سیاست بریتانیا از تقابل با روسیه به رفتن کنار روسیه در مقابل آلمان چه اثری داشته مثلا روی اینکه آلمانیا ایرانیا مثلا آلمان رو دوست داشتن؟ آلمان در ایران طرفداران زیادی پیدا کرده و البته از آلمان هم سیگنال‌هایی می‌اومده که


audio: 8iAiAumRcPI_0102.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
مثلا ما باید با مردمان ایران مثلا نزدیک بشیم دوست بشیم از اینجور صحبت‌ها ما حالا داستان نفت ایران رو این قسمتش رو در واقع توی این ویدیو تعریف کردیم یه ویدیویی قبلا ساختیم ویدیوی نفت حالا بعدا کامل‌ترش رو هم امیدوارم که بکنیم شاید خوب باشه اصلا به این مناسبت اون ویدیوئه رو دوباره ببینیم


audio: 8iAiAumRcPI_0104.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
با این یادآوری دوباره که دارسی وقتی ویدیوئه رو می‌بینین به این فکر کنین دارسی نماینده دولت انگلیس نبود اصلا از اول دولت انگلیس در کار نبود یعنی حداقل اون چیزیه که ما می‌دونیم و اسناد می‌دونن هرچند بعضیا اونم می‌گن اینطوری نیست می‌گن اصلا سرویس اطلاعاتی انگلیس از اول پشت دارسی و پشت قراردادش بود ولی این نکته مهمیه که حداقل روی کاغذ دارسی نبود بعدا این وصل شد به دولت انگلیس


audio: 8iAiAumRcPI_0105.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
برگردیم، یه خرده‌ای پراکنده شدیم برگردیم دوباره سر اصل مطلب چی داشتیم می‌گفتیم؟ اینکه جنگ جهانی اول در یک نگاهی جنگ آلمانه با انگلیس امپراتوری آلمانه با امپراتوری بریتانیا آلمانی که معموله که می‌گن آلمان توهم اینو داشت که محاصره شده بین قدرت‌های دیگه اروپایی توهم محاصره شدن داشت حالا جالبه من نیال فرگوسن دیدم مورخ معروفیه یه خرده‌ای مورخ رویژنیسته دیگه


audio: 8iAiAumRcPI_0106.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
نگاه‌های جدید داره خلاف جریان اصلی داره ایشون می‌گفتش که توهم محاصره چیه؟ نقشه رو ببینی می‌بینی که این توهمی نیست واقعیته مخصوصا دقت کنین که بریتانیا داره متحد روسیه می‌شه وضع آلمان اینه رو نقشه


audio: 8iAiAumRcPI_0107.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
بین این امپراتوری‌هایی هست که بعضیاشون سنتی باهاش دشمنن مشکل دارن بعضیاشونم الان متحد شدن با کسایی که سنتی باهاش مشکل دارن و حواس‌مون هم باشه این آلمانیه که تا پریروز نبوده تا پریروز نبوده دیروز متولد شده یهو شده قدرت بزرگی اون وسط بین روسیه و فرانسه و ایتالیا و اتریش و حالا از اینور مثلا بریتانیا


audio: 8iAiAumRcPI_0109.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
بعد اینو اضافه کنیم به اون چیزایی که درباره پیشرفتای آلمان گفتیم در دهه‌های آخر قرن 19 یعنی اون سی چهل سال اول بعد از تشکیل امپراتوری اون انفجار علمی و صنعتی در مهندسی در صنایع فولاد، در شیمی در مهندسی ابزار دقیق همین الان یه سری شرکت‌های آلمانی یه سری کارخونه‌ها، یه سری استیل میل‌های آلمانی یه سری نهادهایی هستن


audio: 8iAiAumRcPI_0110.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
اگر برین ببینین‌شون مثلا کار کنین بازدید کنین ازش و اینا می‌بینی اینا مثلا مال اون دوره‌ان اینا بنیان‌شون مال اون دوره‌ست صد سال پیش صدوخرده‌ای سال پیش بنا شدن هنوز دارن کار می‌کنن


audio: 8iAiAumRcPI_0111.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
بنا شدن نه اینکه صد سال پیش از یه جایی خریدن مثلا تکنولوژی رو آوردن، دستگاه رو آوردن بنا شدن و هنوز دارن کار می‌کنن یه جای پرتی مثلا وسط آلمان این خیلی حرفه چیزی رو که نبوده فرآیندی رو که نبوده ابداع کردن با اون روش تولید کارخونه‌ای ساختن یا نهاد مالی ساختن که هنوز داره کار می‌کنه با کلی تغییر، کلی به‌روز شدن ولی هنوز داره کار می‌کنه


audio: 8iAiAumRcPI_0112.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
اینو بذارین کنار اون انفجار جمعیت 50 درصد رشد در چند دهه اینجا اهمیت اون پروژه‌های زیرساختی آلمان که داریم می‌گیم معلوم‌تر می‌شه و اهمیت اینکه چرا انگلیس سر راه اینا سنگ‌اندازی می‌کرد از این پروژه‌ها فقط توی آلمان هم نبود در کامرون هم داشتن آلمان‌ها یه خط آهنی می‌کشیدن در چین هم داشتن تو این مسیری که نشون دادیم رو نقشه خط آهن می‌کشیدن از برلین تا بغداد رو که گفتیم حالا بیشتر هم می‌گیم


audio: 8iAiAumRcPI_0115.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
بعد در دیدار قیصر آلمان از استانبول در 1899 قرار شد توافق کردن که ادامه بدن بره تا بغداد چرا؟ به همون دلیلی که آلمان خودش رو در محاصره می‌دید به همون دلیلی که آلمان نیاز داشت یه راهی پیدا کنه که به شرق وصل بشه به آسیا وصل بشه بدون اینکه کارش لنگ انگلیس و روسیه بخواد بمونه یک راهی از خشکی


audio: 8iAiAumRcPI_0116.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
که توش کانال سوئزی نباشه که انگلیس روش کنترل داشته باشه توش تنگه جبل‌الطارقی نباشه اصلا تنگه‌ای، آب‌راهی نباشه که انگلیس یا متحدای انگلیس بتونن اذیت کنن آلمان رو ببندن، کنترل کنن


audio: 8iAiAumRcPI_0117.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
آلمان با این رشد تولید هم برای صادر کردن کالاهاش و رسیدن به بازارهای جدید لازم داشت یه همچنین خط آهنی هم برای دسترسی پیدا کردن به منابع انرژی که دیگه اون موقع تصور می‌شد توی اون منطقه هست کم‌کم از تصور بالاتر بود اطمینان داشت می‌رفت بالا که در عراق، در کویت امروز، اینجاها منابع زیرزمینی زیادی هست و حالا در ایران


audio: 8iAiAumRcPI_0118.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
و درآوردنش حالا چقدر هزینه داره معلوم نیست چقدر هست معلوم نیست ولی به نظر می‌رسید که نفت اونجاها هست و برا کشوری صنعتی در اون مرحله از رشد در اون دوره، ابتدای قرن بیستم خیلی خیلی خیلی مهم بود که دسترسی داشته باشه به یک منبع مطمئن انرژی و نفت هنوزم خیلی مهمه اون موقع دیگه خیلی مهم‌تر هم بود و این چیزی بود که خب آلمان نداشت


audio: 8iAiAumRcPI_0122.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
این بود که اطرافش 20 کیلومتر اینور، 20 کیلومتر اونور آلمان‌ها بتونن بگردن دنبال نفت و حق برداشت داشته باشن


audio: 8iAiAumRcPI_0125.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
تو همین منطقه‌ای که برآوردها می‌گفتن نفت زیادی توش هست یه نگاهی به این خط آهنه مسیری که قرار بود داشته باشه بکنیم خط آهنیه که برلین رو از قلب اروپا می‌خواد وصل کنه به بغداد و بعد حالا بغداد هم که ته خط نیست دیگه از اونجا به بصره و در واقع یعنی به خلیج فارس


audio: 8iAiAumRcPI_0128.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
توی این کتاب از قول مدیر دویچه بانک آلمان مدیر آلمانی دویچه بانک آلمان که اون موقع پشت سر این پروژه بود خیلی


audio: 8iAiAumRcPI_0129.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
می‌گه که هیچ موضوعی به اندازه این خط آهنه باعث تنش بین آلمان و انگلیس نبود و این حرف مهمیه حرف مهمیه که تنش بین این دو کشور رو


audio: 8iAiAumRcPI_0130.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
این خود این خط آهنه خیلی زیاد کرده بود از اینکه واقعا چه دستاورد مهندسی مهمی بود بگذریم از اینکه در منطقه خاورمیانه همچنین خط آهنی چه دری باز می‌کرد به مدرنیزاسیون بگذریم


audio: 8iAiAumRcPI_0131.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
اصلا به این کار نداشته باشیم که مثلا حاکمان استانبول چه دسترسی پیدا می‌کردن به مناطق میانی ترکیه که نداشتن به خلیج فارس که نداشتن عثمانی واقعا بصره رو داشت مثلا ولی حالا بصره خیلی هم برای پهلوگیری کشتی‌های بزرگ مناسب انگار نبود سیل هم زیاد می‌آمد توش ولی الان از اینا مهم‌تر این بود که عثمانی راه‌آهن نداشت به بصره یعنی نمی‌تونست از اون دسترسی اونطوری که لازمه و می‌خواد استفاده کنه


