# audio_chunks

audio: SnOOSOHIxUY_0220.opus
source: youtube
source_id: SnOOSOHIxUY
invalidation: VALID
text:
این تقسیم بندی و توافقات کمابیش هنوز هم در کشور فلسطین تقریبا همینه منتهی همونطور که گفتیم اون توافق نهایی که باید انجام میشد تا امروز انجام نشده چرا که سر تقسیم بیت المقدس دو طرف به توافق نرسیدن بر سر تعیین تکلیف آوارگان فلسطینی هم به توافق نرسیدن، اسراییل اجازه بازگشت فلسطینی ها به سرزمین های خودشون رو نمیده


audio: SnOOSOHIxUY_0221.opus
source: youtube
source_id: SnOOSOHIxUY
invalidation: VALID
text:
و اونا رو تهدیدی برای خودش میدونه، علاوه بر همه این موارد موضوع اصلی دیگه ای که باعث نرسیدن به توافق شد این بود که اسراییل برخلاف توافقات قبلی شروع کرد به ساختن شهرک های یهودی نشین در خاک فلسطین یعنی اسراییل نه تنها اون همه از سرزمین های فلسطین رو در اختیار گرفت بلکه تو همین یک تکه جایی که قرار بود در کنترل فلسطینی ها باشه و دست اونا باشه هم شروع کرد به شهرک سازی


audio: SnOOSOHIxUY_0222.opus
source: youtube
source_id: SnOOSOHIxUY
invalidation: VALID
text:
که این حرکتش دیگه با مخالفت جامعه جهانی و حتی به ظاهر هم که شده با مخالفت آمریکا روبرو شد فشارها باعث شد که دولت شارون در سال 2005 شهرک های یهودی نشین در غزه رو تخلیه کنه و حدود 16 هزار یهودی رو از نوار غزه خارج کنه اما در کرانه باختری نه ، هیچ تخلیه ای که صورت نگرفت به کنار شهرک های جدید هم ساخته شد


audio: SnOOSOHIxUY_0223.opus
source: youtube
source_id: SnOOSOHIxUY
invalidation: VALID
text:
تازه دولت اسراییل طرح های حمایتی چشمگیری هم برای زندگی در این شهرک ها برای مردمش در نظر گرفته خب در حالت عادی که کسی دوست نداره بره وسط آتش و بین اعراب خشمگین که چشم دیدنشون رو ندارن زندگی کنه و این طرح های حمایتی اسراییله که یهودی ها رو به اونجا میکشونه


audio: SnOOSOHIxUY_0224.opus
source: youtube
source_id: SnOOSOHIxUY
invalidation: VALID
text:
ما داستان مذاکرات تشکیلات خودگردان فلسطین با اسراییل رو گفتیم ولی اینم باید اضافه کنیم که از همون ابتدای مذاکرات یه عده و یک گروهی در فلسطین با مذاکرات مشکل داشتن و راه خودشون رو از کسانی که میخواستن مذاکرده کنن جدا کردن و اونا مبارزات نظامی رو انتخاب کردن که این گروه رو ما به نام گروه حماس میشناسیم اختلافات بین گروه حماس و تشکیلات خودگران فلسطین از همون ابتدای مذاکرات شروع شد


audio: SnOOSOHIxUY_0225.opus
source: youtube
source_id: SnOOSOHIxUY
invalidation: VALID
text:
اوج محبوبیت حماس در سال 2005 بود زمانی که اسراییلی ها از غزه اومدن بیرون ، بعضی از فلسطینی ها وجود حماس رو باعث این دستاورد میدونستن بعضیا هم معتقد بودن مذاکرات باعث این کار شده حتی در انتخابات پارلمانی سال 2006 در فلسطین هم این کاندیداهای حماس بودن که تونستن بیشترین رای رو بیارن


audio: SnOOSOHIxUY_0226.opus
source: youtube
source_id: SnOOSOHIxUY
invalidation: VALID
text:
و این پیروزی انتخاباتی باعث سلطه گروه حماس بر تشکیلات خودگردان فلسطین شد با سلطه حماس مذاکرات بین فلسطین و اسراییل هم کاملا متوقف شد ولی خب اختلافات درونی بین حماس و تشکیلات خودگردان بالا گرفت و این اختلافات باعث جنگ داخلی این دو گروه شد


audio: SnOOSOHIxUY_0227.opus
source: youtube
source_id: SnOOSOHIxUY
invalidation: VALID
text:
عاقبت جنگ هم تقسیم فلسطین بین این دو گروه بود؛ کرانه باختری دست تشکیلات خودگردان فلسطین باقی موند که دنیا امروز اونا رو نماینده رسمی فلسطینی ها میدونه و نوار غزه هم افتاد دست گروه حماس و از اون تاریخ بود که غزه به یک تهدید جدی برای اسراییلی ها تبدیل شد


audio: SnOOSOHIxUY_0228.opus
source: youtube
source_id: SnOOSOHIxUY
invalidation: VALID
text:
ماجرا ادامه پیدا کرد تا به امروز که شاهد حمله حماس به اسراییل و متعاقب اون حمله اسراییل به نوار غزه هستیم و جلوی چشمامون داریم میبینیم تنها چیزی که هیچ ارزشی نداره جون آدم هاست این بود داستان سرزمینی فلسطین سرزمینی که تصور صلح در اونجا تصور سختیه


audio: c9d-s0IZWP8_0001.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
سلام و درود به پادکست رپاپ خوش اومدید من امیرسودبخش هستم و در هر اپیزود پادکست رپاپ با کمک ایمان نژاداحد برای شما خلاصه کتاب روایت میکنم خلاصه کتاب هایی که به هر نحوی با تاریخ مرتبط باشن تو این قسمت هم میخواییم خلاصه کتابی رو براتون روایت کنیم که به تاریخ هستی و تاریخ بشریت مربوط میشه کتاب این جهان گذرا


audio: c9d-s0IZWP8_0002.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
کتاب این جهان گذرا روایتگر تاریخ جهانه جهان از آغاز خلقت تا بوجود آمدن انسان خردمند که ما باشیم و در نهایت زندگی انسان خردمند روی کره زمین یه روایت خلاصه از یک عمر تاریخ چند میلیارد ساله بریم ببینیم که این کتاب جذاب قراره چه چیزهایی به ما اضافه کنه


audio: c9d-s0IZWP8_0003.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
کتاب این جهان گذرا خودش یک کتاب تقریبا کم هجمیه که اومده تاریخ جهان رو از آغاز خلقت تا به امروز در 170 صفحه توضیح داده زبان کتاب هم خیلی ساده و روونه کتاب رو نشر بیدگل منتشر کرده مترجمش آقای مزدا موحده و نویسنده اش هم آقای دیوید کریسچن نویسنده کتاب آقای دیوید کریسچن مدرس دانشگاه ایالتی سن دیگوست


audio: c9d-s0IZWP8_0004.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و آنجا تاریخ جهان تاریخ روسیه و کلا تاریخ درس میده ایشون نویسنده کتاب نقشه های زمان مقدمه ای بر تاریخ بزرگ، هست که به خاطر اون کتابش جایزه انجمن تاریخ جهان برای بهترین کتاب تاریخ جهان منتشر شده در سال 2004 برده و در کل آدم شناخته شده ایه آقای کریسچن در کتاب این جهان گذرا سعی میکنه به خواننده کمک کند تا شکل تاریخ جهان رو بفهمه


audio: c9d-s0IZWP8_0005.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و خواننده راه خودش را از بین انبوه اطلاعات موجود در متون حجیم تر تاریخ جهان پیدا کند مسلما خود کتاب هم ادعایی نداره که بگه من همه چیز رو تو این کتاب کوچک گفتم معلومه که نمیشه ولی خوبی کتاب اینه که به زبان ساده جوری که برای هر کسی قابل فهم باشه اومده سیر علمی تاریخ رو از ابتدا مختصر و مفید توضیح داده داستان رو هم از همون آغاز آفرینش شروع کرده


audio: c9d-s0IZWP8_0006.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
تقریبا چهل پنجاه صفحه اول کتاب درباره داستان آفرینشه تا بوجود اومدن انسان و ادامه کتاب هم بررسی زندگی انسان در سه دوره ی عصر خوراک جویی، عصر کشاورزی و عصر مدرنه قبل از این که وارد روایت خلاصه کتاب بشیم اینم اضافه کنم که این کتاب رو ما به پیشنهاد یکی از شنونده های پادکست رپاپ آقای خسرومعصومی انتخاب کردیم


audio: c9d-s0IZWP8_0007.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و ازشون هم تشکر میکنیم که این کتاب خوب رو پیشنهاد دادن شما هم اگه کتابی رو متناسب با موضوعات پادکست رپاپ میشناسید لطفا پیشنهاد بدید خوب بریم داستان کتاب رو از حدود 13.7 میلیارد سال پیش شروع کنیم کل این عالم هستی که ما میشناسیم حدود 13 میلیارد و هفتصد میلیون سال پیش


audio: c9d-s0IZWP8_0008.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
بعد از آنچه که کیهان شناسان بهش میگن بیگ بنگ یا ظاهر شد مهبانگ برای ما اولین زمان تاریخه ما نمیدونیم قبل از مهابنگ چی بوده نمیدونیم زمان یا فضا یا حتی خلا بوده یا نه ما این فرض رو میکنیم که زمان و عالم هستی از همون انفجار بزرگ شروع شده از همون مهبانگ شروع شده منتهی وقتی عالم شروع شد ، پدیدار شد


audio: c9d-s0IZWP8_0009.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
اولش که به این بزرگی نبود خیلی خیلی کوچک بود شاید کوچک تر از یک اتم درونش هم فقط ماده یا انرژی که ساخته بودتش وجود داشت هیچ چیز دیگه ای نبود ولی همین عالم کوچک انقدری داغ بود انقدری که میگیم یعنی بی شمار میلیارد درجه انقدری داغ بود که تو اون داغی ماده، انرژی، ذرات، فضا و زمان همگی ظاهرا در هم آمیخته بود


audio: c9d-s0IZWP8_0010.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
کل عالم به همون کوچیکی که پر از انرژی بود به شکلی انفجاری منبسط شد مثل یک بادکنکی که داره با سرعت زیاد باد میشه و البته قرار نیست اصلا بترکه فقط به شکل انفجاری و با سرعت خیلی زیاد شاید سریعتر از سرعت نور داره منبسط میشه، باز و گشاده میشه حالا همزمان با انبساط و بزرگ و بزرگ تر شدن


audio: c9d-s0IZWP8_0011.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
داره از اون گرمای وحشتناک و دمای بسیار زیادش کم میشه داره خنک تر میشه و همون طور که در نهایت بخار به شکل آب متراکم میشه عالم هستی هم هنگام خنک شدن با گذر کردن از چند مرحله به اصطلاح چند را تجربه کرد و عالم بزرگ جهان اولیه بوجود اومد


audio: c9d-s0IZWP8_0012.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
چند تا تغیر فاز اتفاق افتاد تا این که تو یکی از این تغیر فاز ها کل کیهان انقدری خنک شد که پروتون ها را جذب کنند و در نتیجه اولین اتم ها به وجود آمدند توجه کنید که هنوز در سیزده و نیم میلیارد سال پیش بسر میبریم عالم هستی اون موقع چه شکلی بود شبیه به الان که اصلا نبود


audio: c9d-s0IZWP8_0013.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
نه زمین وجود داشت نه خورشید و نه هیچ ستاره و سیاره ای عالم اولیه برای میلیون ها سال چیز چندانی غیر از ابرهای عظیم اتم های هیدروژن و هلیوم نبود نور این عالم بدون ستاره ف قط تابش ضعیف مقادیر عظیم انرژی ای بود که در اون جریان داشت، هیچ نور دیگه ای نبود خورشید هم که نبود


audio: c9d-s0IZWP8_0014.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
ولی بعد یکی از معجزه آساترین پیچش ها و تغیر فازهای داستان آفرینش اتفاق افتاد حدود 200 میلیون سال بعد از خلق عالم اولین ستاره ها متولد شدند حالا این که چه شکلی ستاره ها متولد شدن رو بهش وارد نمیشیم که بحث سنگین نشه به این بسنده میکنیم که اولین ستاره ها متولد شدن وبیشترشان مثل خورشید خودمون، برای میلیاردها سال به سوختن ادامه دادند


audio: c9d-s0IZWP8_0015.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
ستاره ها تحت کشش ضعیف گرانش دور هم جمع شدند و کهکشان ها را تشکیل دادند کهکشان هایی با میلیاردها ستاره مختلف حالا چند تا کهکشان داریم میلیاردها میلیارد کهکشان رو فقط انسان امروزی میتونه ببینه خیلی هاشم که احتمالا هست و هنوز نتونستیم ببینیمشون


audio: c9d-s0IZWP8_0016.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
خوب پس هر کهکشان میتونه میلیاردها ستاره داشته باشه و ما میلیاردها کهکشان داریم که یکیش همین کهکشان خودمونه کهکشان راه شیری که ما توش هستیم کهکشانی که منظومه شمسی و میلیاردها ستاره در اون قرار داره فکر نکنید این همه ستاره بدرد نمیخورن ها نه اینطور نیست ، اتفاقا ادامه داستان خلقت وابسته به همین ستاره هاست


audio: c9d-s0IZWP8_0017.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
وقتی یک ستاره بزرگ دچار فروپاشی میشه و میخواد منهدم بشه مرگ اون ستاره طی یک انفجار عظیمی اتفاق میفته وقتی تعدادی از ستاره های بزرگ منهدم شدن عناصر شیمیایی جدید بوجود اومد که این عناصر جلوتر منجر به تشکیل زمین و خیلی چیزهای دیگه من جمله خود ما شد این عناصر شیمیایی به شکل های پیچیده ای با هم ترکیب شدن


audio: c9d-s0IZWP8_0018.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و مواد شیمیایی که سازنده چیزهای جدیدتر و پیچیده تر بودن رو ایجاد کردن سیاره ها اولین چیزهایی بودند که از این مواد پیچیده تر ساخته شدند پس ما تعداد غیر قابل شمارشی کهکشان داریم که تو هر کهکشان میلیاردها ستاره وجود داره ستاره ها منفجر شدن و عناصر شیمیایی جدیدی رو آزاد کردن بوجود آوردن


audio: c9d-s0IZWP8_0019.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و با ترکیب این عناصر چیزهای پیچیده و جدیدی شکل گرفت که یکیش سیاره بود فضای بین ستاره ها در کهکشان هایی مثل کهکشان راه شیری پر از عناصر شیمیایی جدید بود و همینطور که ستاره هایی بودن که داشتن منفجر میشدن و از بین میرفتن ستاره های جدیدی هم در حال شکل گرفتن بودن ولی ستاره های جدید صرفا مثل اون اولی ها


audio: c9d-s0IZWP8_0020.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
فقط از ابری از هیدروژن و هلیوم ساخته نشده بودن بلکه عناصر شیمیایی جدید هم که ستاره های قدیمی تر آزاد کرده بودن رو تو دل خودشون داشتن ستاره های جدید حاصل ابرهایی بودن که کربن و اکسیژن و نیتروژن و طلا و نقره و اورانیوم و در واقع تمام عناصر جدول تناوبی رو در خودشون داشتن داستان ادامه داشت


audio: c9d-s0IZWP8_0021.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
تا حدود چهار و نیم میلیار سال پیش که ستاره خورشید از درون چنین ابری از ماده بوجود اومد یک ستاره ای متولد شد که ما بهش میگیم خورشید بعد مقادیر کوچکی از ماده در فاصله های دورتر از خورشید شروع کردن به حرکت مداری به دور خورشید این مقادیر کوچک ماده وقتی داشتن تو این مدارها میچرخیدن


audio: c9d-s0IZWP8_0022.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
با هم دیگه تصادف کردن و به هم چسبیدن و بزرگتر شدن و سیاره ها رو تشکیل دادن زمین یکی از همین سیاره هاست سیاره زمین که بوجود اومد در پانصد میلیون سال اولش دوران جهنمی و داغی رو پشت سر گذاشت به 500 میلیون سال اول تاریخ زمین دوران جهنمی گفته میشه تو این دوران، زمین داغ بود


audio: c9d-s0IZWP8_0023.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
سیارک های دیگه سیاره زمین را بمباران می کردند و اتمسفر زمین هم فاقد اکسیژن آزاد بود پس امکان بقای موجودات زنده وجود نداشت اما زمین کم کم خنک شد سرانجام بخار آب که در قالب ابرهای بزرگ و وسیع گرد زمین می گشت شروع به باریدن کرد و اولین اقیانوس ها تشکیل شد


audio: c9d-s0IZWP8_0024.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
با تشکیل اقیانوس ها شکل جدیدی از پیچیدگی در درون اقیانوس های اولیه پدیدار شد شکل جدیدی به نام حیات پس اولین بار حیات موجودات زنده در اقیانوس ها اتفاق افتاده اولین بار اولین موجودات زنده در اقیانوس بوجود اومدن چرا اقیانوس ، چون آب به شکل مایع


audio: c9d-s0IZWP8_0025.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
محیط بسیار مناسبی برای واکنش های شیمیایی مهیا میکنه اتم ها در هوایی که به شکل گاز هستن سریع تر از اون حرکت میکنن که بتونن باهم جفت بشن تو جامدها هم که اتم ها تقریبا حرکتی نمیکنن میمونه مایعات و آب که کاملا بستر مناسبی برای جفت شدن اتم ها بود البته در آب مواد شیمیایی حرکت میکنن ولی سرعتشون بیش از حد نیست پس اگه بعضی از این مواد با هم تناسب داشتن


audio: c9d-s0IZWP8_0026.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
میتونستن با هم جفت بشن و مواد شیمیایی پیچیده تری رو تشکیل بدن پس در نتیجه در جایی احتمالا در اعماق اقیانوس های اولیه مواد شیمیایی پیچیده و پیچیده تری شروع به شکل گرفتن کردند


audio: c9d-s0IZWP8_0028.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
یعنی، یک میلیارد سال بعد از تشکیل زمین برخی از این مواد شیمیایی اولین موجودات زنده را تشکیل دادن زیست شناسان به این موجودات تک سلولی ریز و ساده میگن پروکاریوت و جالبه که اینا هنوز هم پرتعدادترین جانداران زمین ان یه مرور کوتاه بکنیم


audio: c9d-s0IZWP8_0029.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
بیگ بنگ یا آغاز آفرینش در 13 میلیارد و هفتصد میلیون سال پیش اتفاق افتاد خورشید در حدود پنج میلیارد سال پیش و زمین حدود چهار و نیم میلیارد سال پیش بوجود اومدن اولین موجودات زنده هم موجودات تک سلولی پروکاریوت بودن که سه و نیم میلیارد سال پیش بوجود اومدن اولین موجودات زنده یعنی همون پروکاریوت ها کوچک تر از آن بودند که دیده بشن


audio: c9d-s0IZWP8_0030.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
اما آنها می توانستند کارهایی بکنند که موجودات زنده را از بی جان متمایز می کرد پروکاریوت ها می توانستند از طریق واکنش های شیمیایی که زیست شناسان بهش میگن سوخت و ساز از محیط اطراف خودشون انرژی جذب کنند در ضمن اونا می توانستند از خودشون نسخه مشابهی بسازند تولید مثل پروکاریوت ها ساده بود به جفت گیری هم نیاز نبود


audio: c9d-s0IZWP8_0031.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
هر پروکاریوت به دو پروکاریوت تقریبا یکسان تقسیم میشد اما همیشه در تولید مثل لغزش های کوچیکی هم اتفاق میافتاد و به همین دلیل بین پروکاریوت ها تفاوت های ریزی هم وجود داشت این تفاوت ها باعث شد بعضی از آنها کمی بهتر از بقیه انرژی جذب کنند و در نتیجه بیشتر از دیگران بقا داشته باشن


audio: c9d-s0IZWP8_0032.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و در ادامه این گروه با موفقیت بیشتری هم تولید مثل می کردند و توانایی های خودشون را برای بقای بیشتر به نسل بعدی انتقال می دادند حالا دیگه این گروه جدید یه سری تفاوت هایی با گروه های خیلی قدیمی تر داشتن و میشه گفت که گونه متمایزی بودن موجودات زنده از این طریق به تدریج تغییر کردند و با طیف گسترده ای از محیط های متفاوت سازگار شدند


audio: c9d-s0IZWP8_0033.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و به مرور زمان میلیون ها گونه متمایز به وجود اومد این همان فرآیندیه که چارلز داروین اسمش رو گذاشت انتخاب طبیعی داستان زندگی داروین رو اگر نشنیدید پیشنهاد میکنم از پادکست رخ گوش کنیدش اونجا هم داستان زندگیش رو گفتیم و هم توضیحات بیشتری راجع به فرگشت و فرایند انتخاب طبیعی دادیم


audio: c9d-s0IZWP8_0034.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
همین سازوکار انتخاب طبیعیه که تنوع عظیم جاندارانی که امروز می بینیم را ایجاد کرده با ظهور فزاینده گونه ها سطح زمین با لایه نازکی از حیات که بهش میگیم پوشیده شد زمین در حال حاضر تنها سیاره عالمه که می دانیم دارای موجود زنده است اما احتمالا بالاخره کشف خواهیم کرد


audio: c9d-s0IZWP8_0035.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
که حیات در نقاط زیاد دیگه ای از عالم هم به اشکال مختلف وجود دارد چون هیچ دلیلی نداره که وجود نداشته باشه خب یکم برگردیم عقب تر همونطور که گفتیم، در کره زمین و در اعماق دریاها اولین نشونه های حیات نمود پیدا کرد در ادامه یکی از بزرگ ترین تغییرات زیست کره ما ظهور اولین جانداران چند سلولی


audio: c9d-s0IZWP8_0036.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
در حدود 600 میلیون سال پیش بود جانداران چند سلولی هم اولش در دریا زندگی می کردند اما حدود پونصد تا ششصد میلیون سال پیش بعضی از آنها احتمالا اشکال اولیه گیاهان یا حشرات رفته رفته در خشکی هم حضور پیدا کردن این کار اصلا کار ساده ای نبود چون اونها در آب تکامل یا همون فرگشت پیدا کرده بودن و برای تداوم سوخت و ساز و تولید مثل


audio: c9d-s0IZWP8_0037.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
به آب نیاز داشتند و مشخصا در خشکی آسیب پذیر بودن پس مثل همه جانداران خشکی امروزی اولین جانداران چند سلولی در خشکی به تدریج مجهز به پوست های مخصوصی شدن تا از واکنش های پیچیده شیمیایی درون بدنشون حفاظت کنن و حتی در ادامه فرایند تکامل


audio: c9d-s0IZWP8_0038.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
اونا سازوکارهای حفاظتی پیچیده تری را برای فرزندان خودشون ایجاد کردن و به مرور بعضی هاشون تخم گذار شدن از آن به بعد، میلیون ها گونه از جانداران بزرگ در خشکی و دریا بوجود اومدن رشد کردن و بعد منقرض شدن از جمله اولین دوزیستان دایناسورها و اولین پستانداران


audio: c9d-s0IZWP8_0039.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
که هر سه اینا به مرور و در طول زمان نسبتا طولانی کاملا منقرض شدن البته می دانیم که دوره هایی از تغییرات سریع هم بوده که طی آنها هزاران یا میلیون ها گونه با هم محو شده اند این وقایع انقراضی بعضی وقتا ناشی از تصادف زمین با برخی از شهاب سنگ هایی بوده که هنوز دور منظومه شمسی در حرکت اند این تصادف ها شبیه جنگ هسته ای بود


audio: c9d-s0IZWP8_0040.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
ابرهای عظیمی از گرد و غبار ایجاد می کرد که مانع رسیدن نور خورشید برای چندین ماه یا چندین سال به زمین می شد علاوه بر این سونامی های شدیدی هم به راه مینداختن و همه اینا باعث انقراض های گروهی میشد به عنوان مثال، احتمالا تصادف یک شهاب سنگ بود که اغلب انواع دایناسورها را 65 میلیون سال پیش منقرض کرد


audio: c9d-s0IZWP8_0041.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
از دایناسورها گفتیم کمی هم از اولین پستانداران بگیم اولین پستانداران احتمالا موجودات کوچکی شبیه به موش کور بودند که در زیر زمین لانه درست میکردن اندازه کوچک و زندگی شبانه شان ممکنه به آنها کمک کرده باشد تا از بلایای ناشی از تصادف شهاب سنگ جون سالم بدر ببرن و اوضاعشون نسبت به دایناسورها که منقرض شدن بهتر بوده باشه


audio: c9d-s0IZWP8_0042.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
با کنار رفتن دایناسورها پستانداران شروع کردند به سازگار شدن با محیط زیست های متعددی که دایناسورها اشغال کرده بودند همین باعث شد تعداد زیادی از گونه های جدید پستانداران به سرعت پدیدار بشن یک گروه از همین پستانداران به نام نخستی ها بیشتر روی درختا زندگی می کردند برای این کار، نخستی ها نیاز به دست هایی داشتند تا بتوانند چیزها را بگیرند


audio: c9d-s0IZWP8_0043.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
چشم هایی که توان دید سه بعدی داشته باشند و مغزهای بزرگی که بتوانند میزان زیادی از داده های بصری را پردازش کنند طی 20 میلیون سال اخیر نخستی ها که میشن نمونه های اولیه میمون های انسان نما زمان زیادی رو روی زمین زندگی کردن داستان ادامه داشت تا اینکه در حدود 7 میلیون سال پیش


audio: c9d-s0IZWP8_0044.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
در نقاطی از آفریقا بعضی میمون های انسان نما توانایی این رو پیدا کردن که روی دوپای خودشون بایستن اینها اولین نام گرفتند میمون های انسان نمای دو پا که پیشینیان بلاواسطه ما بودند شاید معروف ترین جد انسان گون ما باشد لوسی متعلق به دسته ای از انسان گون ها


audio: c9d-s0IZWP8_0045.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
به نام بود و حدود سه میلیون سال پیش در مکانی که الان در اتیوپی آفریقاست احتمالا زندگی می کرد از شکل اتصال ستون فقرات لوسی به جمجمه ی اون میتونیم بفهمیم که لوسی دوپا بوده لوسی از ما کوچک تر و مغزش تقریبا اندازه مغز یک شامپانزه مدرن بود پس اگه الان اونو میدیدم احتمالا فکر میکردیم که نوعی شامپانزه باشه


audio: c9d-s0IZWP8_0046.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
دو میلیون سال پیش در شرق آفریقا یک نوع انسان گون دیگر به نام هومو هابیلیس ظاهر شد عامل تفاوت این گونه جدید این بود که اعضای آن می توانستند ابزار ساده سنگی بسازند حدود نیم میلیون سال بعد باز هم یک انسان گون دیگر ظاهر شد


audio: c9d-s0IZWP8_0047.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
با نام هوموارکتوس یا انسان راست قامت اعضای این گونه تقریبا با ما هم اندازه بودند و مغز آنها هم تقریبا به بزرگی مغز ما بود ابزار سنگی ساخت آنها از ابزار هوموهابیلیس ها یا انسان ها ماهر هم پیچیده تر بود در ادامه گونه خود ما که هوموساپینس یا همون باشیم


audio: c9d-s0IZWP8_0048.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
حدود 250000 سال پیش ظاهر شد احتمالا جایی در شرق آفریقا پس عمر کیهان تا به امروز شد 13 میلیارد و هفتصد میلیون سال عمر خورشید و زمین شد چهار و نیم تا پنج میلیارد سال عمر اولین موجودات زنده شد سه و نیم میلیارد سال


audio: c9d-s0IZWP8_0049.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
عمر اولین موجوداتی که در خشکی بوجود اومدن شد پانصد تا ششصد میلیون سال و در نهایت عمر انسان شد یا به قول بعضی دوستان اشرف مخلوقات فقط 250 هزار سال خب ، با ظهور انسان خردمند با یک فاصله بریم و وارد حیطه تاریخ بشر بشیم راستی خارج از کتاب یه سوال


audio: c9d-s0IZWP8_0051.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
اولین دوره ای که نسل ما روی زمین زندگی کرده به نام عصر خوراک جویی نام برده میشه عصر خوراک جویی زمانه ای در تاریخ بشر بود که تمامی جوامع بشری برای بقا به دنبال پیدا کردن یا شکار غذا و سایر احتیاجات خودشون بودند


audio: c9d-s0IZWP8_0053.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
این عصر هم خوانده میشه دورانی که پایه های تاریخ بشر در آن نهاده شده گونه انسان خردمند که خود ما باشیم در این عصر تکامل و ظهور پیدا کرد و به احتمال زیاد تمامی انسان های مدرن امروزی از تعداد کمی از نیاکانی نسب برده اند که حدود 250 هزار سال پیش زندگی میکردن انسان در آفریقا تکامل پیدا کرده


audio: c9d-s0IZWP8_0054.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و قبل از مهاجرت به سایر نقاط جهان مدت بیشتری در آفریقا سکونت داشته عصر دیرینه سنگی یا خوراک جویی با اختلاف زیاد طولانی ترین عصر تاریخ بشره تاریخ بشر در کل به سه دوره تقسیم میشه عصر خوراک جویی، عصر کشاورزی و عصر مدرن که از بین این سه دوره عصر خوراک جویی با اختلاف زیاد طولانی ترین عصر تاریخ بشره


audio: c9d-s0IZWP8_0055.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
گفتیم که عصر خوراک جویی حدود 250000 سال پیش شروع شد یعنی وقتی که انسان های خردمند که هم نوعان خود ما باشند برای بار اول روی زمین ظاهر شدن از 250 هزار سال پیش تا ده هزار سال پیش بشر در عصر خوراک جویی بسر میبرد و بعد با ظهور اولین جوامع کشاورزی عصر خوراک جویی به پایان رسید


audio: c9d-s0IZWP8_0056.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و انسان وارد عصر کشاورزی شد البته انسان شکارچی گرداورنده که دنبال شکار میگرده از 250 هزارسال پیش تا همین الان هم وجود داره و اینطور نیست که کاملا از بین رفته باشه ولی با ظهور کشاورزی به مرور اکثر جمعیت انسان ها رو آوردن به کشاورزی و عصر خوراک جویی به پایان رسید الان می خوایم راجع به عصر خوراک جویی صحبت کنیم


audio: c9d-s0IZWP8_0057.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
اولش این سوال رو کنیم که بعد از ظهور انسان خردمند چه چیزی گونه ما را تا این حد از دیگر گونه ها متمایز کرد؟ چه چیزی تاریخ بشر را از تاریخ تمامی حیوانات دیگر مجزا کرد؟ این پرسش های بنیادین، پاسخ های زیادی داشته اند که مهم ترینشون اینا هستند توانایی ما در راه رفتن روی دوپا استفاده گونه ما از ابزار


audio: c9d-s0IZWP8_0058.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
توان ما برای شکار سازمان یافته و رشد مغز ما که به صورت منحصر به فردی بزرگ است این دلایل، توجیه تمایز گونه ما از تمام گونه های دیگر موجودات عنوان میشدن ولی متاسفانه با پیچیده تر شدن مطالعات گونه های دیگه ما فهمیدیم که بسیاری از این خصوصیات را میشه تا حدی در گونه های نزدیک به ما از قبیل شامپانزه ها هم پیدا کرد


audio: c9d-s0IZWP8_0059.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
آنها هم می توانند ابزار بسازند و از ابزار استفاده کنند و همچنین می توانند برن شکار کنن و تا حدودی اطلاعات رد و بدل کنند اما هنوز یک فرق اساسی دیگه هست انسان ها تنها موجوداتی هستند که می توانند با استفاده از زبان نمادین با یکدیگر ارتباط برقرار کنند یه تمایزی که از همون ابتدا و در عصر خوراک جویی انسان رو از بقیه موجودات متمایز کرد


audio: c9d-s0IZWP8_0060.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
قدرت ارتباط انسان ها با هم دیگه از طریق زبان نمادین بود فقط انسان ها می توانند با زبان نمادین با هم ارتباط برقرار کنند زبان به انسان ها اجازه داد دانش را به شکل بسیار دقیق و با جزئیات جمع آوری کنند و با همدیگر به اشتراک بگذارند در نتیجه این به اشتراک گذاری دائمی دانش مهارت ها و روش های زندگی خوراک جویان باستان


audio: c9d-s0IZWP8_0061.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
به تدریج با تنوع عظیمی از محیط های زیست سازگار شد زبان نمادین دقت ارتباط بین انسان ها و دامنه عقایدی که انسان ها می توانند به اشتراک بگذارند را بسیار افزایش داد و به بشر اجازه داد برای نخستین بار از چیزهایی صحبت کنه که وجودشان حتمی نبود مثل ارواح و شیاطین و رویاها


audio: c9d-s0IZWP8_0062.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
ویا از چیزهایی صحبت کند که در لحظه حضور نداشتند از جمله وقایع گذشته و آینده و تجربه هایی که کسب کردن ، حالا که میشد در باره تجربه حرف زد میشد تجربه رو منتقل کرد و اینطوری سرعت انباشت دانش از سرعت از دست رفتن آن پیشی گرفت


audio: c9d-s0IZWP8_0063.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
یافته ها و تجربه های افراد به جای اینکه همراه با هر فرد یا هر نسل از بین برود برای نسل های بعدی ذخیره شدن برخلاف تمامی گونه های جاندار دیگه ی روی زمین که رفتارشان فقط با تغییر ساختار ژنتیکی کل گونه عوض میشد انسان ها قادر شدن با یادگیری جمعی و بدون نیاز به تغییر ژن در رفتار خودشون تغییرات عمده ای بدهند


audio: c9d-s0IZWP8_0064.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
یعنی گونه های دیگه باید صدها یا میلیون ها سال صبر میکردن که تغیرات ژنتیکی روی رفتارشون تاثیر بزاره ولی انسان تونست با فرایند یادگیری جمعی و به کمک زبان، تغیرات زیادی در رفتار خودش انجام بده و اینطور شد که در تاریخ بشر فرهنگ جای انتخاب طبیعی رو به عنوان محرک اصلی تغیر گرفت


audio: c9d-s0IZWP8_0065.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
خیلی جالبه ها فرهنگ جای انتخاب طبیعی رو به عنوان محرک اصلی تغیر گرفت حالا بریم ببینیم که روش های زندگی خوراک جویانه چطور بودن بدیهیه که شواهد باستان شناختی از عصر خوراک جویی کمه چون زمان زیادی ازش گذشته ولی با این حال ما راجع به اون زمان یه چیزهایی رو میدونیم مثلا میتونیم اطمینان داشته باشیم که سطح تولید انسان خوراک جو


audio: c9d-s0IZWP8_0066.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
طبق استاندارهای مدرن امروزی خیلی پایین بوده یعنی انسان خوراک جو شکار میکرده و بعد یک تا چند روز شکارش رو میخورده و وقتی چیزی برای خوردن نداشته دوباره میرفته شکار میکرده پس با این وضعیت رشد جمعیت در بین انسان ها چیز خیلی خوبی نبوده چون اون جوری یک شکار باید بین نفرات بیشتری تقسیم بشه و جالبه که مطالعات مدرن نشان میدهد که


audio: c9d-s0IZWP8_0067.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
خوراک جویان ممکنه به شکل ارادی رشد جمعیت را محدود کرده باشند روش هایی از قبیل جلوگیری از بارداری از طریق دوره های دراز مدت شیردهی به فرزندان استفاده از راه های مختلف برای سقط جنین و بعضی وقت ها هم کنترل جمعیت از طریق کشتن کودکان اضافی یا رها کردن بیماران کهن سال و مریض


audio: c9d-s0IZWP8_0068.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
احتمالا در بین انسان های خوراک جو شایع بوده خوراک جویان باستان احتمالا بیشتر اوقات در گروه های کوچک متشکل از تعداد کمی از افراد دارای نسبت نزدیک زندگی میکردند می تونیم مطمئن باشیم که ارتباطات زیادی بین گروه های همسایه وجود داشته


audio: c9d-s0IZWP8_0069.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و تقریبا تمامی جوامع بشری مشوق ازدواج خارج از حلقه اعضای نزدیک خانواده بودند اینطوری هر گروه معمولا در گروه های مجاور خویشاوندانی داشت و این موجب پیوستگی هایی میشد که تضمین میکرد افراد نوعی احساس هم بستگی به گروه های مجاور داشته باشند و کمی هم تداخل زبانی به وجود بیارن پیوندهای خویشاوندی موجب شبکه های محلی ای می شد


audio: c9d-s0IZWP8_0070.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
که مبادله کالا، افراد و عقاید بین گروه های مجاور را تسهیل می کرد به احتمال زیاد در جوامع خوراک جو مردان و زنان در انجام وظایف متفاوتی تخصص داشتن ولی این تقسیم وظایف الزاما موجب روابط سلسله مراتبی نمیشد شواهدی نداریم که نشان بده این نقش های متفاوت منجر به روابط فرادستی یا فرودستی شده باشند


audio: c9d-s0IZWP8_0071.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
در سراسر عصر خوراک جویی روابط انسانی فردی بودند، نه سلسله مراتبی افراد در جهانی از روابط نزدیک و شخصی نیاز چندانی به ساختارهای دنیای مدرن امروزی نداشتند ساختارهای دنیای مدرن امروز بیشترشان برای تنظیم روابط بین غریبه ها شکل گرفتن ولی خوب در عصر خوراک جو انسان ها با هم آشنا و خویشاوند بودن و به طور معمول یک انسان در طول زندگیش


audio: c9d-s0IZWP8_0072.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
دیگ ته تهش فقط چند صد نفر دیگه رو ملاقات میکرد در خصوص ایمان و عقاید مذهبیشون هم انواع و اقسام اشیای تدفینی و هنری برای ما سرنخ های وسوسه برانگیزی درباره عالم معنوی نیاکان خوراک جوی ما برجا گذاشته ولی در عین حال ما پاسخ های قطعی درباره این موضوع نمیتونیم بدیم در خصوص تغذیه خوراک جویان


audio: c9d-s0IZWP8_0073.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
چیزهایی که اجداد خوراک جوی ما میخوردن متنوع و مغذی بود در واقع تنوع رژیم غذایی خوراک جویان باستان از آنها در برابر قحطی حفاظت می کرد چون اگر غذاهای محبوب آنها در دسترس نبود می توانستند سراغ جایگزین های زیادی بروند بررسی های مدرن به ما نشان می دهد که آنها احتمالا اوقات فراغت زیادی هم داشتند


audio: c9d-s0IZWP8_0074.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و در طول روز چند ساعت محدود کار میکردن و اساتید بیشتر در اوقات فراقت و استراحت به سر میبردن تایم کاریشون خیلی کمتر از جوامع کشاورزی و جوامع مدرن امروزی بود اما خوب امید به زندگی در عصر خوراک جویی خیلی کم بود شاید کمتر از سی سال و این که شکی نیست که افراد خیلی کمی میتونستن به دهه های شصت و هفتاد زندگی برسن


audio: c9d-s0IZWP8_0075.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
اوضاع انسان خوراک جو موقعی بهتر شد که تونست ابزارهای متنوع سنگی درست کنه در واقع این خلاقیت فنی استفاده از ابزارهای سنگی یکی از تعیین کننده ترین تفاوت ها بین گونه ما و گونه های دیگه از جمله نزدیک ترین خویشاوندان ما یعنی میمون های انسان نمای بزرگه خلاقیت فنی نیاکان خوراک جوی ما به آنها اجازه داد در مناطقی بسیار متفاوت


audio: c9d-s0IZWP8_0076.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
با مناطقی که در آن تکامل پیدا کرده بودند کاوش کنند و در جاهای جدید ساکن بشن مهاجرت به محیط های جدیدی که نیازمند فناوری ها و مهارت های جدید بود از همان اوایل عصر خوراک جویی شروع شد البته همه انسان ها هنوز در همان قاره آفریقا زندگی می کردند و در همون قاره آفریقا در جاهای مختلف پراکنده شدن


audio: c9d-s0IZWP8_0077.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
انسان ها از حدود 100000 سال پیش بود که سکونت در خارج از قاره آفریقا را شروع کردند جوامعی از انسان های کمی مدرن تر در جنوب غربی آسیا تشکیل شد و انسان ها از آنجا به غرب و شرق و به قسمت های جنوبی تر و گرم تر اوراسیا مهاجرت کردند خارج از کتاب اینم اضافه کنم که آخرین مطالعات دانشمندا نشون میده


audio: c9d-s0IZWP8_0078.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
انسان های اولیه وقتی از آفریقا خارج شدن جزو اولین جاهایی که پا گذاشتن فلات ایران بوده و فلات ایران اولین سکونتگاه انسان بعد از خروج از آفریقا بوده خوب ما به طور کل از ظهور انسان در آفریقا و بعدش آسیا گفتیم انسان از راه خشکی به راحتی اومد به آسیا اما ظهور انسان در استرالیای عصر یخبندان


audio: c9d-s0IZWP8_0079.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
در حدود چهل تا پنجاه هزار سال پیش نشانه روشنی از نوآوریه چرا که سفر به استرالیا مستلزم سطح قابل توجهی از توانایی دریانوردی بوده و تازه خود استرالیا هم برای انسان یک قلمرو زیست شناسی کاملا جدیدی بوده که انسان باید باهاش سازگار میشده به جز انسان، ما هیچ گونه پستاندار دیگری نمی شناسیم


audio: c9d-s0IZWP8_0080.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
که مستقلا تونسته باشه به استرالیا سفر کرده باشد ظهور انسان در سیبری از حدود سی هزار سال پیش هم اهمیتی مشابه اهمیت ظهور انسان در استرالیا دارد انسان ها حدود سیزده هزار سال پیش به قاره آمریکا هم رسیدن و کم کم تمام سیاره زمین رو تسخیر کردن پس انسان ها حدود صد هزار سال پیش از آفریقا اومدن بیرون


audio: c9d-s0IZWP8_0081.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و پا به آسیا گذاشتن حدود چهل تا پنجاه هزار سال پیش به استرالیا رسیدن حدود سی هزار سال پیش به سیبری رسیدن و حدود 13 هزار سال پیش به قاره آمریکا رسیدن انسان ها در مناطق بیشتری از زمین ساکن شدند ولی هنوز هم در جوامع کوچک کوچنده زندگی می کردند


audio: c9d-s0IZWP8_0082.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
در پنجاه هزار سال اخیر با ورود انسان ها به مناطق جدید گونه های بسیاااار زیادی از حیوانات بزرگ منقرض شدن حالا چه در استرالیا و سیبری و چه در قاره آمریکا در استرالیا و آمریکا شاید هفتاد تا هشتاد درصد از تمام گونه های پستاندار با وزن بیش از 50 کیلوگرم منقرض شدن


audio: c9d-s0IZWP8_0083.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
این اولین تاثیر مخرب ورود انسان ها به مناطق جدید بود تاثیر مخرب دوم هم چیزی نبود جز کشتزار سوزی ما امروز کشتزار سوزی رو صرفا مرتبط با کشاورزی میدونیم یعنی انسان میاد یه کشتزار یا جنگلی رو میسوزونه و بعدش که همه چی سوخت از زمین باقی مونده برای کشاورزی استفاده میکنه اما داستان ما هنوز در عصر خوراک جوییه و کشاورزی هنوز شکل نگرفته


audio: c9d-s0IZWP8_0084.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
پس کشتزارسوزی در عصر خوراک جویی یعنی چی کشتزار سوزی ، روشیه برای دست کاری در محیط زیست برای افزایش بهره وری گونه های حیوانی و گیاهی که برای انسان ها مفیدن آتش زدن منظم بوته ها به رشد نهال های جدید کمک می کرد و با رشد نهال های جدید چرندگان و حیوانات شکار کننده چرندگان به اون منطقه وارد میشن


audio: c9d-s0IZWP8_0085.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
انسان های خوراک جو میومدن یه کشتزاری رو میسوزوندن و بعد از چند روز یا چند هفته برمیگشتن به جایی که آتش زدن و از گیاهان جدید و حیواناتی که به اون منطقه اومده بودن استفاده میکردن گفتیم که اولین ابزارهای فنی انسان خوراک جو ابزارهای سنگی دست سازشون بود ولی در ادامه نرخ تغییرات فناوری از حدود پنجاه هزار سال پیش شتاب گرفت


audio: c9d-s0IZWP8_0086.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
از اون زمان بود که انسان شروع کرد به استفاده از مواد جدیدی برای ساخت ابزار مواد اولیه ای مثل استخوان و الیاف گیاهی از حدود سی هزار تا بیست هزار سال پیش ابزار جدید و پیشرفته تری از جمله تیر و کمان و نیزه انداز هم به فناوری های قبلی اضافه شد


audio: c9d-s0IZWP8_0087.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
شتاب گرفتن تغییرات فناوری موجب پیشرفت و البته تغیراتی شد که این تغیرات منتهی شد به عصر کشاورزی از بیست تا پانزده هزار سال پیش در گستره بین بین النهرین و دره نیل خوراک جویانی که تو این مناطق زندگی میکردن و اطرافشون چیزهای زیادی برای خوردن داشتن تصمیم گرفتن که کمتر جابجا بشن


audio: c9d-s0IZWP8_0088.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و کمتر کوچ کنن و زمان بیشتری را در یک یا دو پایگاه اصلی بگذرونن انسان شناسان به این نوع خوراک جویان میگن خوراک جویان توانگر تاقبل از این انسان ها یک جا میموندن شکار میکردن از گیاهانش استفاده میکردن بعد کوچ میکردن به جای جدید ولی حالا خوراک جویان توانگر در یکی دو پایگاه تقریبا مستقر شدن ظهور جوامع خوراک جویان توانگر


audio: c9d-s0IZWP8_0089.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
راه را برای رسیدن به گذار اساسی بعدی تاریخ بشر باز کرد ظهور جوامعی که به شکل سازمان یافته برای استخراج منابع بیشتر از جایی که توش زندگی میکردن تلاش میکردن مجموعه فناوری هایی که این افراد برای استخراج منابع طبیعی استفاده می کردند را معمولا بهش میگیم کشاورزی


audio: c9d-s0IZWP8_0090.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و از عصری که کشاورزی مهم ترین فناوری بنیادین آن بود با نام عصر کشاورزی یاد می کنیم با ظهور عصر کشاورزی دوره ی تقریبا 240 هزارساله عصر خوراک جویی انسان به پایان رسید پس ما داستانمون رو از 13 میلیارد و هفتصد میلیون سال پیش شروع کردیم رسیدیم به 250 هزار سال پیش که انسان بوجود اومد


audio: c9d-s0IZWP8_0091.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و حالا 240 سال دیگه رو هم گذروندیم و رسیدیم به فقط ده هزار سال پیش که انسان از عصر خوراک جویی رفت به عصر کشاورزی حالا بریم سراغ عصر کشاورزی


audio: c9d-s0IZWP8_0092.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
عصر کشاورزی حدود ده تا یازده هزار سال پیش با ظهور اولین جوامع کشاورزی شروع شد میشه عصر کشاورزی را این طوری تعریف کرد عصری از تاریخ بشر که کشاورزی مهمترین فناوری تولید و پایه اغلب جوامع بشری بود با اینکه عصر کشاورزی فقط ده هزار سال طول کشید و این قدمت نسبت به قدمت 240 هزار ساله عصر خوراک جویی خیلی کوتاهه


audio: c9d-s0IZWP8_0093.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
اما جالبه که احتمالا 70 درصد از تمامی انسان های تاریخ در عصر کشاورزی زندگی کرده اند چراکه فناوری در این عصر بسیار مولد تر از عصر خوراک جویی بود هر چند فناوری های جدید مثل کشت و زرع و پرورش حیوانات اهلی روش های جدیدی برای زندگی به وجود می آورد ولی در عین حال محدودیت های فناوری های ارتباطاتی بین انسان ها


audio: c9d-s0IZWP8_0094.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
موجب شد نواحی مختلف جهان آن قدر از هم جدا بمانند که در نهایت در مسیرهای مستقلی رشد کنند گفتیم که انسان ها در سطح کره زمین پخش شدن و حالا با توجه به این که با هم ارتباطی نداشتن در مسیرهای مستقلی رشد کردن ما الان می توانیم چند ناحیه جهانی مشخص شناسایی کنیم که این نواحی مستقل از هم رشد کردن


audio: c9d-s0IZWP8_0095.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
اینها مناطق بزرگی بودند که تا قبل از سال 1500 میلادی یعنی تا همین پانصد ششصد سال پیش باهم تماس چندانی نداشتند چهار مورد از مهم ترین نواحی جهانی این ها هستن


audio: c9d-s0IZWP8_0097.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
ساکنان این مناطق هر کدوم تقریبا رشد مستقلی داشتن پس بنابراین از این جا به بعد ما نمیتونیم صحبت هایی که در خصوص عصر کشاورزی میکنیم رو به تمام مناطقی که انسان ها وجود داشتن تعمیم بدیم در حالی که این مورد در عصر خوراک جویی اینطور نبود تو اون عصر همه آدم ها در آفریقا زندگی میکردن و تقریبا با هم تغیرات رو تجربه کردن جالبه که در عصر مدرن امروزی هم همینه


audio: c9d-s0IZWP8_0098.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
همه آدم ها در سراسر کره زمین تقریبا با هم تغیرات رو تجربه میکنن ولی در عصر کشاورزی با توجه به این که حداقل در چهار منطقه مختلف انسان ها مستقل از هم زندگی کردن و چند هزار سال با هم هیچ ارتباطی نداشتن پس درنتیجه پیشرفت و رشد مشابهی نداشتن ولی در هر صورت در عصر کشاورزی انسان ها با از بین بردن جنگل ها


audio: c9d-s0IZWP8_0099.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
تغیر مسیر رودخانه ها ؛ طبقه بندی تپه ها وشخم زدن زمین مناظری ایجاد کردن که بیش از پیش ساخته دست بشر بود کشاورزان با تغییر روش های زندگی خودشون جوامع جدیدی ایجاد کردند که مقیاس و پیچیدگی آنها تفاوت بسیار زیادی با جوامع عصر خوراک جویی داشت انسان ها نه تنها گونه های دیگر حیوانات


audio: c9d-s0IZWP8_0100.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
بلکه خودشان را هم اهلی کردند اگر تغییرات فناوری در عصر خوراک جویی به آرامی و گسترده و متفرق بود ولی تغییرات فناوری در عصر کشاورزی شدید و متمرکز بود در نتیجه، انسان به همراه حیواناتی که تونسته بود اهلی کنه در جوامع بزرگ تر و متراکم تری شروع به زندگی کردن


audio: c9d-s0IZWP8_0101.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و حین این کار محیط زیست بومی و اجتماعی خودشون را به شدت دگرگون کردند نتیجه این کار انقلابی در سرعت و سرشت تغییر تاریخی بشر بود همان طور که قبلا گفتیم مطالعات مدرن درباره انسانهای کوچنده در عصر خوراک جویی حاکی از این بود که آنها می توانستند به شکل سازمان یافته رشد جمعیت را با تغذیه دراز مدت از شیر مادر


audio: c9d-s0IZWP8_0102.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و اقدامات دیگری از جمله کشتن کودکان و رها کردن کهن سالان محدود کنند اما در جوامع یک جانشین در مناطقی با محیط زیست حاصلخیز این محدودیت ها دیگر لازم نبود بنابراین جوامع یک جانشین که در مناطق حاصلخیز زندگی کرده بودند فقط بعد از دو یا سه نسل می دیدند که به سرعت جمعیتشان داره زیاد میشه


audio: c9d-s0IZWP8_0103.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
کشاورزی بعد از ظهور در هر منطقه ای گسترش پیدا کرد جمعیت جوامع کشاورزی چنان به سرعت زیاد شد که انسان ها مجبور بودند زمین های جدیدی برای کشاورزی پیدا کنن کشاورزی معمولا طی فرایندی شبیه به جوانه زدن گسترش پیدا میکرد جوانه زدن یعنی چی ؟ یعنی وقتی که روستاها جمعیت بیش از حدی پیدا میکردند خانواده های جوان


audio: c9d-s0IZWP8_0104.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
زمین های مناسب بیرون از مرزهای روستای بومی خودشون را پاک سازی می کردند و در آنجا زندگی میکردن و اینطوری قلمروشون بزرگ تر میشد رشد سریع جمعیت باعث شد که روستاها به تمامی مناطقی که کشاورزی در آنها شدنی بود گسترش پیدا کنن طبق اطلاعات جدید، جمعیت جهان در عصر کشاورزی از 6 میلیون نفر در ده هزار سال و آغاز عصر کشاورزی


audio: c9d-s0IZWP8_0105.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
به بیش از 770 میلیون نفر در سال 1750 میلادی یعنی پایان عصر کشاورزی رسید یعنی به طور متوسط جمعیت انسان هر چهارده قرن دو برابر شده در عصر خوراک جویی جمعیت هر هشت تا نه هزار سال دو برابر میشد ولی در عصر کشاورزی جمعیت هر 1400 سال دو برابر میشد و حالا جلوترش هم بگیم


audio: c9d-s0IZWP8_0106.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
در عصر مدرن یعنی تو عصر ما جمعیت هر 85 سال دو برابر شد هشت تا نه هزار سال عصر خوراک جویی کجا 85 سال عصر مدرن کجا در ادامه عصر کشاورزی ، از حدود 4000 سال قبل از میلاد


audio: c9d-s0IZWP8_0108.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
تا از محصولات ثانویه دام های بزرگ استفاده بهینه تری بکنند یعنی محصولاتی که می شد بدون کشتن حیوانات به دست آورد محصولات ثانویه شامل الیاف، شیر، مدفوع به عنوان کود و نیروی لازم برای کشیدن شخم، حمل افراد و جا به جایی کالاها ولی خوب این امکانات یه اشکالاتی هم داشت


audio: c9d-s0IZWP8_0109.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
جوامع کشاورزی محیط های مناسب تری برای عوامل بیماری زا مهیا کرد تماس نزدیک با دام به عوامل بیماری زا امکان داد تا از حیوان به انسان منتقل بشن و در کنارش هم انباشت زباله محل مناسبی برای رشد بیماری و آفت بود پس بنابراین تنوع بیماری ها هم بیشتر شد نکته دیگه عصر کشاورزی این بود که در خیلی از مناطق استوایی


audio: c9d-s0IZWP8_0110.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
افراد محصولات ریشه ای رو کم کم و بر حسب نیاز برداشت میکردن اما در مناطق کشت غلات، مثل آسیای جنوب غربی و آمریکای میانه گیاهان همزمان با هم آماده برداشت میشدن و می رسیدن و در نتیجه محصول را بایستی در مدتی کوتاه برداشت و ذخیره میکردن به همین دلیله که کاشت غلات، مردم را وادار کرد که برای اولین بار در تاریخ


audio: c9d-s0IZWP8_0111.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
مازاد غذایی زیادی را جمع آوری و انبار کنند با افزایش تعداد روستاهای کشاورزان غلات و بهره وری آنها هم افزایش پیدا کرد در نتیجه درگیری بر سر مدیریت این مازادها که ارزششان مدام زیاد می شد موجب ظهور شکل های جدید نابرابری و نظام های جدید قدرت شد مازاد انباشته به جوامع امکان میداد که


audio: c9d-s0IZWP8_0112.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
برای اولین بار بتوانند از تعداد زیادی غیر کشاورز هم پشتیبانی کنند یعنی برای اولین بار در تاریخ بشر تقسیم کار پیچیده شکل گرفت و بعضی آدم ها بجای کشاورزی مثلا مامور حفظ غلات در انبار شدن عصر کشاورزی اولیه زمانیه که جوامع کشاورزی وجود داشتند ولی شهر بزرگ یا حکومت وجود نداشت


audio: c9d-s0IZWP8_0114.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
از هشت تا سه هزار سال پیش از میلاد یعنی تا زمانی که اولین شهرها ظاهر شدند در عصر کشاورزی اولیه روستاها بزرگ ترین اجتماعات جهان بودن روستاها برای هزاران سال عامل اصلی توسعه جمعیتی و جغرافیایی جهان کشاورزی بودن و سلسله مراتب قدرت به شکل امروزی وجود نداشت ولی خوب مشکلات خودشون هم داشتن


audio: c9d-s0IZWP8_0115.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
مردم ساکن روستاهای عصر کشاورزی اولیه با مشکلات جدیدی مواجه شدند مشکلاتی ناشی از این واقعیت که تعداد زیادی از افراد در فضایی نسبتا کوچک زندگی می کردند با بزرگ تر شدن جوامع مردم بایستی راه های جدیدی را برای تعریف روابط خودشون با همسایه ها تعیین دسترسی افراد به منابع ذخیره شده


audio: c9d-s0IZWP8_0116.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
اجرای عدالت و سازمان دهی به جنگ و تجارت و عبادت پیدا می کردند شواهد باستان شناختی نشان می دهد که این فشارها که همگی با اندازه و تراکم رو به رشد جوامع انسانی مرتبط بودند به ایجاد سلسله مراتب سیاسی و اقتصادی منجر شد که در آنها حکام ثروتمند، کاهنان و تجار در یک طرف بودند


audio: c9d-s0IZWP8_0117.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و بردگان و انسان های فاقد مایملک در طرف دیگه این فرایندها مسیر رسیدن به ساختارهای سیاسی نیرومندتری به نام حکومت را باز کرد حکومت ها به موازات جوامع بزرگ و یک جانشینی که بهشون میگیم شهر، ظاهر شدند اولین شهرها و حکومت ها از 3000 تا 500 سال قبل از میلاد بوجود اومدن


audio: c9d-s0IZWP8_0118.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
جالبه که از دید کسانی که تاریخ را تعریف میکنند دوره 3000 تا پانصد سال قبل از میلاد زمانیه که تاریخ واقعا شروع می شود، چرا؟ چون در این دوره بود که اولین اسناد مکتوب در بزرگترین نواحی جهانی پیدا شد


audio: c9d-s0IZWP8_0120.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
هرچیزی که تا الان گفتیم صرفا محسوب میشود از دیدگاه تاریخ جهان این دوره نشانه مرحله جدیدی از پیچیدگی و اندازه جوامع بشری است


audio: c9d-s0IZWP8_0122.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
اولین شهرها و حکومت ها حدود 3000 سال قبل از میلاد ظاهر شدند اولین شهرها و حکومت ها در آمریکا بیش از دو هزار سال بعد پدید آمدند ولی در ناحیه استرالیا هیچ شهر یا حکومتی در عصر کشاورزی ظاهر نشد در ناحیه اقیانوس آرام هم حکومت های بدوی در جزایری مثل تونگا و هاوایی در هزار سال اخیر شکل گرفتند


audio: c9d-s0IZWP8_0123.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
بعضی از اولین حکومت ها 3000 سال قبل از میلاد در بین النهرین و در منطقه ای که باستان شناسان با نام می شناسند و همچنین در کنار رودخانه نیل در مصر و سودان پدید آمدند در هزار سال بعدی، شهرها و حکومت ها در دره رودخانه سند در پاکستان امروزی و در شمال چین ظاهر شدن با بوجود اومدن شهرهای بزرگ


audio: c9d-s0IZWP8_0124.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
دفاع از شهرها، تمرکز ثروت و حفظ نظم درون و بین شهرها و دولت شهرها مستلزم ایجاد ارتش بود در سومر و نقاط دیگر، ارتش هایی تشکیل شد که مشتاق جنگ و تسخیر و قدرت نمایی بودن حاکمان اولین حکومت ها در فعالیت های نمادینی که برای حفظ قدرتشان اهمیت حیاتی زیادی داشت شرکت میکردند


audio: c9d-s0IZWP8_0125.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
آنها نمایش های پر زرق و برقی از ثروت برپا میکردن که اغلب با قربانی کردن انسان همراه بود آنها کاخ ها، معابد و یادمان هایی برای مردگان میساختند بناهایی که غالبا یا به شکل هرم ساخته می شد یا به شکل زیگورات خارج از کتاب اضافه کنم که


audio: c9d-s0IZWP8_0126.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
زیگورات، نیایشگاهی برای خدایانه که بناهای خشتی طبقه طبقه و پله پله داره و حالت یک معبد باشکوه هرمی شکله زیگورات چغازنیل شهر شوش خودمون یک نمونشه که خیلی خوب و تقریبا سالم باقی مونده و مربوط به همون دورانیه که الان داریم ازش صحبت میکنیم مربوط به دوران ایلامی ها در ایران میشه هدف از طراحی این سازه های پیچیده آن بود که


audio: c9d-s0IZWP8_0127.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
منزلت حکام محلی و شهرهایی که بر آن حکومت میکردند و خدایانی که می پرستیدند، افزایش پیدا کنه با گذشت زمان دولت شهرها گسترش پیدا کردن و اولین نظام های امپراتوری در دنیا پدید اومد نظام هایی که در اونها یک حاکم واحد بر منطقه وسیعی متشکل از چندین شهر بزرگ فرمانروایی میکرد امپراتوری هخامنشی


audio: c9d-s0IZWP8_0128.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
که در سرزمین پارس یا همون و در قرن ششم قبل از میلاد تاسیس شد نشان دهنده افزایش چشمگیری در قدرت حکومتی بود چراکه این امپراتوری منطقه ای پنج برابر بزرگترین حکومت های قبل از خودش را تحت فرمان داشت تو اپیزود سه قسمتی داستان زندگی کوروش در پادکست رخ مفصل دربارش صحبت کردیم کوروش اول که موسس امپراتوری هخامنشی بود


audio: c9d-s0IZWP8_0129.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
در قرن ششم قبل از میلاد قسمت هایی از آسیای میانه مدرن را به تسخیر خودش درآورد و در ادامه وقتی امپراتور چینی همین ناحیه را سه قرن بعد تسخیر کرد تمدن های مجزای کشاورزی مدیترانه و آسیای شرقی بیش از پیش با هم تماس پیدا کردن و کل اوراسیا در بزرگ ترین سامانه مبادلاتی جهان در هم تنیده شد


audio: c9d-s0IZWP8_0130.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
حالا ما داریم از رشد جمعیت های تمدن کشاورزی میگیم ولی باید بدونیم که تا اینجای کار درسته که بیشتر انسان ها کشاورزی میکنن ولی یک سری از انسان ها همچنان شکارچی گرداورنده بودن و جزو جمعیت های تمدن کشاورزی حساب نمیشدن ولی خوب اونها هم رشد کردن و درونشون اشکال جدیدی از سلسله مراتب ظهور کرد در هر صورت بطور کل حالا که شبکه های مبادلات سیاسی و اقتصادی و فکر ی گسترده شده بود


audio: c9d-s0IZWP8_0131.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و ارتباطات بیشتر شده بود اتفاق بسیار مهم بعدی در عصر کشاورزی بستر رو مناسب دید و خودش رو نشون داد ظهور اولین ادیان مذهبی جهانی اولین دین جهان احتمالا آیین زرتشت بوده دینی که موسس آن شاید در قرن ششم قبل از میلاد در آسیای میانه زاده شده همان زمانی که کوروش اول امپراتوری هخامنشی را تاسیس کرد


audio: c9d-s0IZWP8_0132.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
بعدش آیین بودا بود که کمی بعد از زرتشت در شمال هندوستان و در زمان توسعه سریع شهرنشینی و گسترش حکومت ها خودش رو نشون داد بعد از اونم که به ترتیب ادیان ابراهیمی یهودیت و میسیحت و اسلام البته که اینا تمام دین ها نبودن و کلی دین و آیین دیگه هم ظهور کرد که موضوع بحث ما نیست خب ، در آخرین دوره عصر کشاورزی بین سال های 1000 تا 1750 پس از میلاد


audio: c9d-s0IZWP8_0133.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
تغیرات و روندهای پیشین با شدت بیشتری ادامه پیدا کرد و این تغییرات خبر از تحولات قریب الوقوع عصر مدرن می داد جمعیت هم که همچنان با شیب تندی در حال افزایش بود علی رقم ظهور طاعون یا همون مرگ سیاه و همچنین آبله و بیماری های دیگه ای که در سطح وسیعی کشته داد ولی باز هم جمعیت به سرعت در حال افزایش بود


audio: c9d-s0IZWP8_0134.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
در قرن بعد از کشف آمریکا به دست کریستف کلمب جمعیت بومیان آمریکا تا 90 درصد کاهش پیدا کرد ولی این کاهش جمعیت در دراز مدت با ورود مهاجران دام ها و محصولات کشاورزی جدید از اوراسیا و گسترش اراضی زیر کشت جبران شد مهم ترین تغییر در این عصر، وحدت نواحی اصلی جهانی در قرن شانزدهم بود


audio: c9d-s0IZWP8_0135.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
این اتحاد اولین شبکه های جهانی مبادله را ایجاد کرد اتصال مناطقی که برای هزاران سال ارتباطی با هم نداشتند باعث ایجاد نوعی همیاری تجاری و فکری شد که در ظهور جهان مدرن نقش کلیدی ایفا کرد وقتی که امپراتوری مسلمان عباسی بر مناطق بزرگی از اوراسیا در پارس و آسیای میانه حاکم شد


audio: c9d-s0IZWP8_0136.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و بعدش این مناطق بدست مغول ها افتاد این جابجایی ها باعث تبادل فناوری و کالا و سنت های مذهبی و فرهنگی در سراسر اوراسیا شد در اروپا قدرت های اروپایی که راهی به مدیترانه شرق نداشتن دنبال روش های جدیدی برای دسترسی به بازارهای بزرگ آسیایی جنوبی و شرقی شدن و این جست و جو که کاملا از جانب حکومت های اروپایی حمایت میشد


audio: c9d-s0IZWP8_0137.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
در نهایت بازرگانان اروپایی را تشویق کرد که به رهبری پرتغالی ها با کشتی های کوچک ولی فوق العاده چالاک و سراپا مسلح خودشون دور دنیا را بگردند درسته که این کار خیلی پرهزینه بود ولی در نهایت ثروتی که حکومت های اروپایی از جنوب شرق آسیا و در ادامه با تسخیر تمدن های بزرگ آمریکای میانه و جنوبی بدست آوردن


audio: c9d-s0IZWP8_0138.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
به راحتی سرمایه گذاری اولیه رو جبران کرد که هیچ سود سرشار و دراز مدتی رو هم برای اروپایی ها به ارمغان آورد کشتی های پرتغالی و اسپانیایی و یک قرن بعد کشتی های هلندی و انگلیسی بنادر تجاری مهم را تسخیر کردند و رفته رفته خودشان را در تجارت محلی مناطقی که ذکر شد جا کردند شاید مهم ترین پیامد این اتفاقات این بود که


audio: c9d-s0IZWP8_0139.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
نقش اروپا در شبکه جهانی مبادلات تغییر کرد تا وقتی جهان به نواحی مجزا تقسیم شده بود اروپا فقط ممکن بود یک منطقه مرزی و حاشیه ای در آفریقا اوراسیا باشه ولی باتوجه به شبکه جهانی یکپارچه ای که در طی قرن شانزدهم بوجود اومد اروپا در کانون بزرگ ترین و فعال ترین شبکه های مبادلاتی تاریخ قرار گرفت


audio: c9d-s0IZWP8_0140.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
جریان عظیم ثروت و اطلاعات که در این شبکه ها جاری بود نقش و اهمیت اروپا رو در تاریخ جهان تغییر داد و همین موضوع به تدریج به تغیر کل جهان منجر شد تغیر از عصر کشاورزی به عصر مدرن بریم باهم سراغ آخرین قسمت کتاب به نام جهان ما عصر مدرن


audio: c9d-s0IZWP8_0141.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
عصر مدرن کوتاه ترین اما پرآشوب ترین عصر از سه عصر اصلی تاریخ بشره عصر خوراک جویی بیش از 200 هزار سال و عصر کشاورزی حدود 10 هزارسال قدمت داشتند ولی عصر مدرن عصری که در اون هستیم فقط 250 سال طول کشیده اما در این مدت کوتاه، تغییر از همیشه سریع تر و بنیادی تر بوده در واقع جمعیت چنان رشد سریعی داشته که


audio: c9d-s0IZWP8_0142.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
احتمالا 20 درصد از تمامی انسان های تاریخ در همین دو و نیم قرن گذشته زندگی کردن عصر مدرن در بین این سه عصر واجد بیشترین ارتباطات درونی هم بوده زمانی هزاران سال طول میکشید که عقاید و فناوری های جدید به تمامی نقاط دنیا برسند ولی امروزه مردم قاره های متفاوت میتوانند به سادگی باهم گفت وگو کنند انگار که دارند در یک روستا کنار هم زندگی میکنن


audio: c9d-s0IZWP8_0143.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
در یک دهکده جهانی واحد زندگی میکنند در عصر مدرن ، تاریخ به معنی دقیق کلمه به تاریخ جهان تبدیل شده برای شروع عصر مدرن تاریخ دقیقی نمیشه مشخص کرد اینجا ما کمی انتخابی عمل میکنیم و فرض میکنیم که عصر مدرن حدود سال 1750 میلادی شروع شده تعین تاریخ پایان عصر مدرن از این هم سخت تره


audio: c9d-s0IZWP8_0144.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
بعضی ها مدعی ان که عصر مدرن در قرن بیستم به پایان رسید و ما اکنون در عصر پست مدرن به سر میبریم که یه سری تفاوت های با عصر مدرن داره اما خوب از اونجا که خیلی از مشخصه های عصر مدرن در آغاز امروز هم دیده میشن و تا مدت ها بعد هم حضور خواهند داشت پس منطقی تره که دوره معاصر رو ما بخشی از عصر مدرن بدونیم


audio: c9d-s0IZWP8_0145.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
یعنی با یک قرارداد انتخابی از سال 1750 تا همین الان رو بگیم عصر مدرن مشخصه ها و روندهای کلیدی در عصر مدرن به طور خلاصه اینا هستن رشد سریع جمعیت، مهار انرژی های فسیلی و سایر انواع انرژی ملی گرایی، امید بیشتر به زندگی، تجاری شدن؛ نقش گسترده زنان


audio: c9d-s0IZWP8_0146.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
شبکه های جهانی و چندتا عامل دیگه در خصوص عامل اول یعنی رشد سریع جمعیت در عصر مدرن باید بدونیم که تعداد افراد بشر از حدود 770 میلیون نفر در سال 1750 و آغاز عصر مدرن به عدد 6 میلیارد نفر در سال دوهزار رسید یعنی نزدیک به هشت برابر فقط در 250 سال


audio: c9d-s0IZWP8_0147.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
یعنی همونطور که قبلاهم اشاره کردیم هر 85 سال جمعیت دو برابر شده این درحالی بود که در عصر کشاورزی هر 1400 سال یکبار جمعیت دوبرابر شده و در عصر خوراک جویی تقریبا هر هشت هزار سال با افزایش جمعیت، اندازه متوسط جوامع انسانی هم افزایش پیدا کرد در سال 1500 میلادی


audio: c9d-s0IZWP8_0148.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
فقط حدود پنجاه شهر جمعیتی بیش از صد هزار نفر داشتند و جمعیت هیچ شهری به یک میلیون نمی رسید ولی در سال 2000، جمعیت چند هزار شهر به بیش از یکصد هزار نفر رسید و جمعیت بیش از 400 شهر رفت بالای یک میلیون نفر جالبه که تو آمار ده شهر بزرگ جهان در سال 1500 میلادی


audio: c9d-s0IZWP8_0149.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
یک شهر از ایران دیده میشه حدس میزنید کدوم شهر باشه شهر تبریز که رتبه پنجم رو داشت اولی پکن بود ، پنجمی تبریز و بعد استانبول و پاریس و گوانژو در عصر مدرن؛ دنیای هواپیما و موشک و نیروی هسته ای جانشین دنیای اسب و گاو و آتش هیزمی شد انحطاط و نابودی سریع روستاها


audio: c9d-s0IZWP8_0150.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
نشونه تغیر شکل بنیادین در زندگی اغلب مردم زمین در عصر مدرن بود مثل عصر کشاورزی، اندازه روزافزون جوامع، روش های زندگی را تغییر داد و اولین تغییرات هم در الگوهای استخدامی بود در عصر کشاورزی شغل اغلب مردم کشاورزی بود درحالی که امروزه آدم ها شغل های متنوعی دارن


audio: c9d-s0IZWP8_0151.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و در عین حال جالبه که با اینکه انباشت ثروت از همیشه بیشتر شده ولی فاصله بین فقیر و غنی افزایش پیدا کرده و بیشتر از عصر کشاورزی شده اما خوب اگه ثروت عادلانه تقسیم نشده بجاش بعضی از مزایای فناوری های مدرن به شکل عمومی تری توزیع شده و امروز ما شاهد توزیع تکنولوژی در سراسر جهان هستیم


audio: c9d-s0IZWP8_0152.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
بجز این در عصر مدرن، پیشرفت در تولید و تامین غذا و بهداشت به علاوه درک بهتری از امراض و به میان آمدن واکسیناسیون در قرن نوزدهم و آنتی بیوتیک ها در قرن بیستم به ما نشان میدهد که چرا برای اولین بار در تاریخ بشر تعداد افرادی که در نوزادی یا کودکی می میرند به حدی کاهش پیدا کرده که متوسط امید به زندگی بیش از دو برابر شده


audio: c9d-s0IZWP8_0153.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و از حدود 26 سال در 1820 ، به 66 سال در پایان قرن بیستم رسیده این دستاوردها به تساوی بین مردم دنیا تقسیم نشده ولی اثرش در تمامی جهان به صورتی محسوس قابل مشاهده است در عصر مدرن روابط بین مرد و زن در خیلی از نقاط جهان بازنگری شد دیگه مثل عصر کشاورزی برای کار کردن لزوما نیازی به قوای جسمانی نبود


audio: c9d-s0IZWP8_0154.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و نقش زنان در تولید بسیار پررنگ تر شد شاید مهم ترین یا حداقل یکی از مهم ترین شاخصه های عصر مدرن ظهور سه موج انقلاب صنعتی حدفاصل سال های 1750 تا 1914 باشه نوآوری های فنی انقلاب صنعتی طی چندین موج گسترش پیدا کرد


audio: c9d-s0IZWP8_0155.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
هر موج، فناوری های جدیدی را برای افزایش تولید به میان آورد و صنعتی شدن را به مناطق جدیدی وارد کرد در موج اول و در اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم تغییرات کلیدی در بریتانیا رخ داد هر چند ابتکار عمل خیلی از نوآوری های مورد استفاده در بریتانیا به نقاط دیگه تعلق داشت ولی به هر حال تغیرات کلیدی در بریتانیا رخ داد


audio: c9d-s0IZWP8_0156.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
مهمترین تغییرات عرضه دستگاه های کارآمد پنبه بافی و موتور بخار وات بود موتور بخار برای اولین بار یه روش کارامد برای بهره برداری از انرژی در سوخت های فسیلی ارائه داد و موجب دستیابی به منبعی ظاهرا تمام نشدنی از انرژی ارزان شد به ویژه در نقاطی با دسترسی آسان به زغال سنگ


audio: c9d-s0IZWP8_0157.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
در موج دوم نوآوری که در دهه های آغازین و میانه قرن نوزدهم رخ داد موتورهای بخار را روی چرخ سوار کردند و اولین لوکوموتیوها را ساختند راه آهن هزینه حمل و نقل زمینی را کاهش داد و به همین دلیل تاثیری بسیار انقلابی بر اقتصاد کشورهای بزرگ از جمله ایالات متحده و امپراتوری روسیه گذاشت


audio: c9d-s0IZWP8_0158.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
تقاضا برای زغال، لوکوموتیو، واگن و ریل به نوبه خودش انگیزه ای برای تولید و مهندسی زغال و فلزات شد و خیلی از این فناوری ها در اوایل قرن نوزدهم به سایر نقاط اروپا و به ایالات متحده انتقال پیدا کرد موج سوم نوآوری در نیمه دوم قرن نوزدهم بود


audio: c9d-s0IZWP8_0159.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
فناوری های صنعتی در ایالات متحده به سایر نقاط اروپا و روسیه و ژاپن توسعه پیدا کرد در ادامه تحقیر نظامی از جانب کشورهای غربی در دهه های 1850 و 1860 دولت های روسیه و ژاپن را وادار به دریافتن این نکته کرد که برای بقا باید صنعتی سازی را تشویق کنند


audio: c9d-s0IZWP8_0160.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
چون کاملا مشخص بود این نیروی صنعتیه که نیروی نظامی را تقویت می کند فولاد، مواد شیمیایی و برق مهم ترین فناوری های جدید در این موج انقلاب صنعتی بودند در اواخر قرن نوزدهم تفاوت ثروت و قدرت بین مناطق مختلف جهان افزایش چشمگیری پیدا کرد سهم چین از تولید ناخالص جهانی


audio: c9d-s0IZWP8_0161.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
بین سال های 1820 و 1913، یعنی تا قبل از شروع جنگ جهانی اول از 33 درصد به 9 درصد و سهم هندوستان از تولید ناخالص جهانی از 16 درصد به 8 درصد کاهش پیدا کرد در حالی که سهم بریتانیا از تقریبا 5 درصد به بیش از 8 درصد و سهم ایالات متحده از تقریبا 2 درصد به بیش از 19 درصد افزایش پیدا کرد


audio: c9d-s0IZWP8_0162.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
اواخر قرن نوزدهم، هندوستان تحت حاکمیت بریتانیا قرار داشت چین از نظر تجاری و حتی تا حدی از نظر نظامی تحت سلطه اتحادی از قدرت های اروپا و اقیانوس اطلس به همراه ژاپن قرار گرفت قاره های آمریکا و استرالیا تا حد زیادی توسط مهاجران اروپایی مسکونی شده بودند بخش اعظم آمریکای لاتین تحت سلطه مالی و تجاری اروپا قرار داشت


audio: c9d-s0IZWP8_0163.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و بخش عمده آفریقا و آسیای جنوب شرقی در امپراتوری های اروپایی جذب و ادغام شده بود برای اولین بار در تاریخ بشر نابرابری های سیاسی و اقتصادی بین کشورها به همان چشمگیری نابرابری های داخل کشورها شده بود امپریالیسم جهانی و جهان سوم مخلوقات اواخر قرن نوزدهم هستند قرنی که در اون زندگی فرهنگی دگرگون شد


audio: c9d-s0IZWP8_0164.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
و تمامی سنت های مذهبی با چالش ناشی از علم مدرن مواجه شد چالش برانگیزتر از همه ام که نظریه تکامل داروین بود که باورهای مذهبی رو به شدت زیر سوال برد در دنیای مدرن و در اوج انقلاب صنعتی دولت های خارج از منطقه کانونی انقلاب صنعتی اولیه بایستی با چالش بزرگی مواجه می شدند


audio: c9d-s0IZWP8_0165.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
تلاش برای رسیدن به کارکرد اقتصادی و نظامی اروپا و در عین حال دست برنداشتن از ساختارهای سنتی اجتماعی و فرهنگی خودشون که اصلا قدرتشون بر پایه این ساختارهای سنتی پایه گذاری شده بود در اکثر جوامع ساختارهای سنتی به حاشیه کشیده شد ولی به طور خاص کشور ژاپن از معدود جوامع سنتی بود که


audio: c9d-s0IZWP8_0166.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
توانست بدون نابود کردن بافت جامعه به اقتصاد صنعتی مدرن انتقال پیدا کنه همه چیز در حال رشد بود که ناگهان موتور محرکه رشد که اغلب مناطق جهان را دگرگون کرده بود حدفاصل سالهای 1913 تا 1950 متوقف شد حد فاصل جنگ های جهانی اول و دوم


audio: c9d-s0IZWP8_0167.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
جنگ جهانی اول رشد و پیشرفت رو کند کرد و جنگ جهانی دوم تقریبا متوقفش کرد جنگ جهانی دوم با تلاش های ژاپن و آلمان برای ایجاد امپراتوری های خودشون شروغ شد ژاپن در سال 1931 به منچوری و در سال 1937 به خاک اصلی چین حمله کرد حرکت توسعه طلبانه آلمان در سال 1939 و بعدش هجوم آلمان به لهستان


audio: c9d-s0IZWP8_0168.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
به جنگ جهانی دوم در اروپا منجر شد ایالات متحده که به بزرگترین قدرت اقتصادی جهان تبدیل شده بود در سال 1941 و بعد از حمله پیشگیرانه ژاپن به مواضعش وارد جنگ شد و اتحاد جماهیر شوروی هم بعد از حمله آلمان وارد جنگ شد در جنگی که حدود شصت میلیون نفر کشته شدند


audio: c9d-s0IZWP8_0169.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
که این تعداد حدود 3 درصد جمعیت جهان در آن زمان بود اروپا در پایان جنگ دیگه به نظام اقتصادی جهان تسلط نداشت ابر قدرت های جدید ایالات متحده و اتحاد شوروی بودند اندازه و قدرت بلوک کمونیست با ادغام بخش اعظم اروپای شرقی و ظهور چین تحت سلطه کمونیزم


audio: c9d-s0IZWP8_0171.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
در سال 1950، تقریبا یک سوم جمعیت جهان در کشورهای کمونیستی زندگی میکردند علاوه بر این ظهور جنبش های نیرومند ضد استعماری در جنوب شرق آسیا، هندوستان، آفریقا و نواحی دیگه سرآغاز پایان گرفتن امپریالیسم اروپایی بود در هندوستان، کنگره ملی هندوستان بریتانیا را وادار کرد


audio: c9d-s0IZWP8_0172.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
در سال 1947 استقلال حکومت های جدید هندوستان و پاکستان را قبول کند در چهار تا پنج سال بعد از جنگ جهانی دوم تقریبا یکصد کشور از اربابان اروپایی خودشون مستقل شدند و بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991 هم دسته دیگه ای از کشورهای جدید ایجاد شد


audio: c9d-s0IZWP8_0173.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
تا اونجا که در سال 2007، سازمان ملل 192 عضو پیدا کرد در نظام اقتصادی جهان کمونیسم و امپریالیسم با هم رقابت میکردن و کمونیست ها پیش بینی میکردن که قرن بیستم شروع مرگ سرمایه داری باشه که خوب میدونیم اینطور نشد و یک جورایی برعکس شد تولید انبوه و مصرف انبوه اقتصاد جهان رو تحت تاثیر قرار داد


audio: c9d-s0IZWP8_0174.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
تولید انبوه با استفاده از خط تولید صنعتی به کمک اقتصاد اومد و مصرف انبوه بادسترسی مردم عادی به انواع کالاها شروع شد و بشر تونست تا حدودی دوران بحران جنگ های جهانی رو پشت سر بزاره بعد از جنگ جهانی دوم، موتور سرمایه داری دوباره به خروش درآمد و سریع ترین رشد اقتصادی تاریخ بشر را به راه انداخت


audio: c9d-s0IZWP8_0175.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
برای نخستین بار تعداد قابل توجهی از مصرف کنندگان در اروپا و ژاپن شروع کردند به خرید اتومبیل شخصی، تلویزیون، رادیو و حتی سفرهای خارجی ویژه که به دلیل کاهش هزینه سفر هوایی امری ممکن شده بود وقوع انقلاب الکترونیکی دهه های 1980 و 1990 و نوآوری هایی در زیست شناسی


audio: c9d-s0IZWP8_0176.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
از جمله کشف ساختار دی ان ای، منجر به ظهور فنون نوین مهندسی ژنتیک شد فنونی که پیامدهای اون هنوز نامشخصه در ادامه خیلی از توهمات طرفدار تولید داخلی اواخر قرن نوزدهم کنار گذاشته شد چونکه دولت ها متوجه شدند که در دنیای رشد جهانی سریع


audio: c9d-s0IZWP8_0177.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
ثروت کشورهای منفرد حتی نیرومندترین آنها به رشد جهانی اقتصاد وابسته است تا به داشتن بازارهای حمایت از تولید داخلی همچنان که خانواده ها با دنیای شهری سازگار می شدند که در آن حقوق زنان به اندازه حقوق مردان حیاتی بود شهرنشینی روابط جنسیتی را دگرگون کرد نقش زنان در حکومت، آموزش، پزشکی و علم افزایش پیدا کرد


audio: c9d-s0IZWP8_0178.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
اما برابری جنسیتی حقیقی، مثل برابری اقتصادی هنوز آرمانی دست نیافتنی به نظر می رسد در ادامه همچنان که کالاهای مصرفی مثل کوکاکولا و سبک های آمریکایی لباس موسیقی، ورزش و تفریحات در سراسر جهان معرفی شد نفوذ ایالات متحده هم در جهان گسترش پیدا کرد


audio: c9d-s0IZWP8_0179.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
اما این تاثیرات غربی بعضی وقت ها با قدرت و در بعضی جاها هم با خشونت پس زده شد چراکه دولت ها و شهروندان نقاط دیگه جهان تلاش کردن از ارزش های سنتی فرهنگی و مذهبی که بهشون اعتقاد داشتن دفاع کنن افزایش نابرابری در جهان، مقاومت در برابر ارزش های غربی را تقویت کرد در سال 1960 بیست درصد جمعیت ثروتمند جهان


audio: c9d-s0IZWP8_0180.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
حدود سی برابر جمعیت فقیر جهان درآمد داشتند ولی در سال 1991 بیست درصد ثروتمند شصت و یک برابر جمعیت مردمان فقیر جهان درامد داشتن ثروت عادلانه توزیع نشده بود ولی چیزی که تقریبا عادلانه تر توزیع شد تکنولوژی بود کشور بوتان واقع در هیمالیا


audio: c9d-s0IZWP8_0181.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
آخرین کشور جهان بود که در سال 1999 تلویزیون را به مردمش عرضه کرد بعضی از مردمان این کشور دورافتاده بودایی از تاثیر تلویزیون بر فرهنگ و شهروندان کشورشون میترسیدن به خصوص به این دلیل که این اولین برخورد عمومی با فرهنگ غرب بود ولی نخست وزیر کشور بوتان فکر میکرد که


audio: c9d-s0IZWP8_0182.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
تماشای اخبار بی بی سی و سی ان ان باعث میشود اهالی بوتان با الفبای دموکراسی آشنا بشن اما با اضافه شدن 46 شبکه، در عمل اونا با چیزهای بسیار بیشتری آشنا شدن سال 2002 که رسید، اولین موج جنایت همراه با جرایم مرتبط با مواد مخدر دزدی و قتل در بوتان اتفاق افتاد آیا اگر اولین بشقاب ماهواره ای نصب نمیشد


audio: c9d-s0IZWP8_0183.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
این کشور وضعیت بهتری داشت؟ جواب دقیق مشخص نیست نابرابری های شدید اقتصادی سیاسی و فرهنگی در جهان مدرن احتمالا به شکل مستقیم یا غیرمستقیم باز هم محرک درگیری های خونین چریکی میشه که در آنها گروه هایی کوچک با تسلیحات مدرن سعی میکنن در برابر قدرت فرهنگی


audio: c9d-s0IZWP8_0184.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
اقتصادی و نظامی ثروتمندترین حکومت های سرمایه داری مقاومت کنند با گسترش صنعتی سازی فشار انسان بر محیط زیست هم بیشتر از اینی که هست میشه و ممکنه نرخ انقراض موجودات مختلف با سریع ترین دوره انقراض در 600 میلیون سال گذشته برابری کند


audio: c9d-s0IZWP8_0185.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
اما شاید خطرناک ترین این تهدیدها تاثیر سوزاندن مقادیر بسیار زیاد سوخت های فسیلی مثل دی اکسید کربن بر جو باشد دی اکسید کربن یکی از انواع گازهای گلخانه ایه یعنی گازهایی که گرمای خورشید را نگه می دارند و در نتیجه دمای متوسط جو را بالا می برند شاید تناقض اساسی انقلاب مدرن این باشد که


audio: c9d-s0IZWP8_0186.opus
source: youtube
source_id: c9d-s0IZWP8
invalidation: VALID
text:
از یک سمت تسلط انسان بر کره زمین افزایش چشمگیری داشته درحالی که از سمت دیگه انسان هنوز نشان نداده که می توانه از این تسلط به شکل عادلانه و پایدار استفاده کنه


audio: b18YhaXIOVs_0001.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
دوستان سلام به کانال یوتیوب رخ خوش اومدید تو این ویدئو میخواییم 7 تا از بدترین زندان های دنیا رو بهتون معرفی کنیم و سری به این زندان های مخوف بزنیم پس با ما همراه باشید


audio: b18YhaXIOVs_0002.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
زندان دلفین سیاه یکی از خطرناکترین زندان های روسیه ست که توی مرز قزاقستانه و اسمشو از مجسمه دلفین سیاهی که جلو در زندان قرار دادن گرفته با اینکه این زندان یکی از قدیمی ترین زندان های روسیه ست ولی تا حالا هیچ کسی نتونسته از اونجا فرار کنه نکته این زندان اینه که فقط کسایی که حبس ابد دارن به این زندان فرستاده میشن که البته خیلی هاشون هم قاتل ان


audio: b18YhaXIOVs_0004.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
این زندان به شدت امنیتیه و همه زندانی ها با دوربین تحت نظارت 24 ساعته هستن و نگهبان ها هر 15 دقیقه یه بار گشت می زنن حتی وقتی زندونی هارو میارن توی زندان به چشماشون چشم بند می زنن و بهشون میگن که روی زانوهاشون خم بشن و سرشونو خم کنن که نتونن راه های ورود و خروج روتشخیص بدن اونا همیشه توی سلول هاشون هستن و هیچ حیاطی هم برای هواخوری ندارن و حتی سالن غذا خوری هم ندارن


audio: b18YhaXIOVs_0006.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
یکی از خطرناکترین زندان های جهان زندان باریوس تو السالوادوره به خاطر اینکه تو این زندان اعضای دوتا از بدنام ترین باندهای خلافکار السالوادور و جهان زندانی هستن


audio: b18YhaXIOVs_0007.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
اگر یه زندانی بیچاره راهش به اینجا بیوفته وعضو هیچکدوم از این دوتا گروه نباشه احتمال اینکه کشته بشه خیلی بیشتر از این که زنده بمونه همین مساله باعث شد که از سال 2004 تا سال 2015 فقط اعضای این دو باند به این زندان فرستاده بشن ولی خوب خود اونا هم همچین شرایط درست درمونی ندارن انقدر اونجا شرایط بده وغذا و جای کافی نیست که معمولا حتی کسایی که هم گروهی هستن هم سر غذا یا هر چیز دیگه ای با هم میجنگن و همدیگرو میکشن


audio: b18YhaXIOVs_0008.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
زندان باریوس انقدر بی قانونه و همه چیز دست قلدرای زندانه که خود نگهبان ها هم با ترس و لرز میرن توی بند ها


audio: b18YhaXIOVs_0009.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
نکته عجیب زندان بنگ کوانگ اینجاست که خیلی از زندونی های این زندان توریست هایی هستن که به تایلند رفتن و به خاطر چیزهای پیش پا افتاده کارشون کشیده شده به زندان و اونا مجبورن با مجرم هایی که قتل انجام دادن یه جا باشن زندگی توی این زندان واقعا آزار دهندس حدود 20 تا خارجی توی یه اتاق زندگی می کنن و هوای زندان هم خیلی گرمه یکی از بزرگترین معضلات زندانی ها هم رفتن به دستشویه


audio: b18YhaXIOVs_0010.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
به خاطر اینکه دستشویی همیشه خیلی شلوغه بدترین مشکل زندان هم غذاشه غذای زندانی ها همیشه پر از انگله و آب آشامیدنی تمیز، اونجا یه کالای لوکس محسوب میشه


audio: b18YhaXIOVs_0011.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
اکثر زندان هایی که ما تو این ویدئو معرفی میکنیم مشکل شلوغی و ازدحام جمعیت زندانی ها رو دارن ولی هیچکدومشون به اندازه زندان مرکزی گیتاراما شلوغ نیستن حدود 8000 نفر تو این زندان دارن دوران محکومیتشون رو می گذرونن در حالی که امکاناتش فقط برای 1300 نفر پیش بینی شده برای همینم پیدا کردن فضایی برای دراز کشیدن ساده هم خیلی سخته و بیشتر زندانیا کل روز رو سر پا می ایستن


audio: b18YhaXIOVs_0012.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
و مجبورن با کسایی که یه ذره از زمین رو با زور گویی مال خودشون کردن چونه بزنن تا بتون یکم دراز بکشن اونم رو چه زمینی ، زمینی که خیلی کثیف و مرطوبه و پر از کثافت کاری های زندانی های دیگس با توجه به این موضوعات خیلی از زندانیا در اثر بیماری و خفگی در گیتاراما میمیرن اونجا انقدر آلودگی زیاده که اگر کسی اشتباها پاش زخمی بشه به خاطر آلودگی زیاد قانقاریا میگیره


audio: b18YhaXIOVs_0014.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
با این شرایط تعجبی نداره که شرایط خورد و خوراکشونم خیلی بد باشه تو این زندان احتمال این که یک زندانی بتونه دوره محکومیت طولانی مدتش رو پشت سر بزاره خیلی کمه چون قبلش احتمالا بر اثر بیماری یا درگیری از دنیا میره


audio: b18YhaXIOVs_0015.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
این زندان به خشونت بیش از حد نگهبان هاش معروف شده توی سال 2012 ویدیویی اومد بیرون که توسط یکی از زندانبان ها ضبط شده بود و تو این ویدئو که حاوی صحنه های وحشتناکی هم بود این زندانبان اومده بود یه سری افشاگری هایی رو کرده بود


audio: b18YhaXIOVs_0016.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
اون از کارهایی که نگهبان ها با زندانیا می کردن پنهونی فیلم گرفته بود و می گفت که بیشتر از یک دهه ست که دارن زندانی ها رو به روش های مختلف شکنجه میدن نگهبان ها هر شب به صورت رندوم یکی از زندانی هارو می آوردن بیرون و با دسته جارو بهشون تجاوز می کردن


audio: b18YhaXIOVs_0017.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
توی فیلم ها نشون میداد که نگهبان ها زندانی ها رو می زنن و استخون هاشون رو می شکنن و دستاشون رو می سوزونن یکی از کسایی که اونجا زندانی بود و بعدا آزاد شد توی یه مصاحبش گفت که اونا ناخن های دستم رو کندن و جمجمه و استخوان ها و دنده ها و دندون هامو هم شکستن


audio: b18YhaXIOVs_0019.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
نود تا از خطرناک ترین مجرم های آرژانتین در زندان مندوزا زندگی می کنن بخشی که این زندانی ها هستن به قدری خطرناکه که هیچ کسی جرات وارد شدن به اونجارو نداره نگهبان ها معمولا غذا های زندانیارو توی جاهای از پیش مشخص شده نزدیک در می زارن و اصلا تمایلی به وارد شدن در محیط زندانی های رو ندارن مشکل اصلی این زندان اینه که با وجودی که زندان بزرگی نیست


audio: b18YhaXIOVs_0020.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
و فقط گنجایش 600 نفر رو داره ولی 1600 زندانی داره و دو سوم زندانی ها جای خواب ندارن و از اون بدتر زندانی ها حتی دستشویی هم به تعداد مورد نیاز ندارن زندانیا مجبورن توی کیسه های پلاستیکی دستشویی کنن و همین باعث شده که فضای زندان پر از فضولات انسانی باشه شرایط این زندان انقدر بده که زندانیا برای اعتراض به شرایط بد اومدن دهان خودشون رو دوختن ولی خوب این کار هم خیلی تاثیرگزار نبود


audio: b18YhaXIOVs_0022.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
کمپ 22 فقط یه زندان نیست و یه مجموعه ای از زندان ها و ارودوگاه های کار اجباریه که 200 هزار نفر زندانی داره شرایط زندانی ها تو این کمپ شبیه به شرایط یهودی ها توی اردوگاه های کار اجباری هولوکاسته


audio: b18YhaXIOVs_0023.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
غذای زندانیا همیشه ذرت و کلمه اونم در حدی بهشون غذا میدن که زنده بمونن و نمیرن تا بیشتر زجر بکشن توکمپ 22 زندانی ها از روی گرسنگی به خوردن موش و حشرات رو آوردن هر ساله تعداد زیادی از زندانی های کمپ 22 میمیرن ولی نه لزوما در اثر گرسنگی بیشترشون زیرفشار کار یا زیر فشار شکنجه های گارد نگهبان ها کشته میشن تو بخشی از این کمپ زندانی ها خانوادگی زندکی میکنن ولی


audio: b18YhaXIOVs_0024.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
اجازه بچه دار شدن ندارن و اگر هم فکر فرار به سرشون بزنه اونا میدونن در صورتی که بتونن فرار کنن هم خانواده هاشون تو زندان انقدر شکنجه میشن که جونشون رو از دست میدن


audio: b18YhaXIOVs_0025.opus
source: youtube
source_id: b18YhaXIOVs
invalidation: VALID
text:
در ویدئو کره شمالی زندانی بدون سقف مفصل راجع به کره شمالی و داستان حکومت خاندان کیم در این کشور صحبت کردیم که حتما پیشنهاد میکنم ببینیدش


audio: czGDkg2TAH8_0001.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
درباره وجود و ماهیت خدا بشر از هزاران سال قبل فرضیه های مختلفی رو مطرح کرده و اقوام مختلف خدا رو به عناوین مختلفی پرستیدن تو این ویدئو میخواییم داستان یکی از عجیب ترین این موارد رو بهتون بگیم داستان خدایی که میشه به دیدارش رفت و از نزدیک باهاش ملاقات کرد داستان دختر بچه یا بهتره بگیم خدایی به نام کوماری در کشور نپال


audio: czGDkg2TAH8_0002.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
اومدیم نپال شهر کاتماندو که بتونیم خدارو از نزدیک ببینیم پشت سر من خونه ی خداست همون دختر بچه ای که بهش میگن کوماری که واقعا نقش خدارو داره براشون و میپرستنش توی طول روز فقط توی یک ساعت مشخصی برای چند ثانیه میشه که کوماری رو از نزدیک دید ولی داخل اجازه ی فیلم برداری نداره ماهم منتظر اینجا میمونیم


audio: czGDkg2TAH8_0004.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
قبل از این که بخواییم بریم خدا رو از نزدیک ببینیم اول بهتره که راجع بهش اطلاعات کافی داشته باشیم در کشور نپال یک شاخه از دین هندو وجود داره که خدای مردمانش یک دختربچه نابالغه که بهش میگن کوماری کوماری به معنی دوشیزه و شاهدخت میشه کوماری داستان ما در پایتخت نپال شهر کاتماندو زندگی میکنه معروف ترین میدان کاتماندو میدون توریستی هستش به نام میدون دوربار


audio: czGDkg2TAH8_0005.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
که پر از کاخ های پادشاه های قبلیه وقبلا پادشاهان نپال اونجا زندگی میکردن و خونه خدا یا همون خونه ی کوماری هم تو همین میدون قرار گرفته


audio: czGDkg2TAH8_0006.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
هر ساله توریست های زیادی به کشور نپال میان که خدای زنده نپالی ها رو از نزدیک ببینن اما ببینیم داستان این خدا چی بوده و از کجا اومده افسانه این خدا برمیگرده به یک داستان جالب داستان از این جا شروع میشه که در گذشته ها خدای حامی و نگهبان هندوها هر شب به دیدن پادشاه نپال میرفته و باهاش تاس بازی میکرده البته خدا این کار رو به دور از چشم بقیه انجام میداده


audio: czGDkg2TAH8_0007.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
و فقط خودش و پادشاه بودن که از این ملاقات خبر داشتن این ملاقات ها و بازی های شبونه ادامه داشت تا این که یک شب خدا قهر میکنه و دیگه به دیدن پادشاه نمیره بین علما درباره دلیل قهر خدا اختلاف نظر وجود داره یک سری میگن زن پادشاه یهویی اومده توی اتاق تا ببینه که کیه که پادشاه هر شب باهاش ملاقات میکنه و این کار باعث قهر خدا شده


audio: czGDkg2TAH8_0008.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
یک سریا هم می گن از اونجایی که این خدا یا بهتره بگیم این الهه زن بوده و زیبا هم بوده یکبار پادشاه میخواسته بهش دست درازی کنه و برای همین بوده که ایشون قهر کرده و رفته خلاصه دلیلش هرچی که بود خدا برای همیشه رفت و پادشاه هم در به در همه جارو به دنبال خدا گشت و هر شب هم به درگاهش دعا کرد تا اینکه بالاخره دعا های پادشاه اثر کرد و خدا به پادشاه گفت که


audio: czGDkg2TAH8_0009.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
اگه دنبال من می گردی می تونی بین دختران باکره قبیله ای به نام قبیله شاکیا من رو پیدا کنی پادشاه هم توسط پنج راهب و اختر شناس سلطنتی رفتن بین دختر های قبیله شاکیا و گزینه مورد نظر رو پیدا کردن دختربچه ای که از نظر اونا خدا خودش رو در قالب جسم اون دختربچه نشون داده بود و از اون زمان به بعد این داستان تا به امروزم ادامه داره


audio: czGDkg2TAH8_0010.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
و این عده از مردم دختربچه ای که با شرایط خاصی برگزیده میشه رو به عنوان خدا انتخاب میکنن و این خدا رو مثل خدای آیین ها و ادیان دیگه میپرستن بله این دختربچه که بهش میگن کوماری رو دقیقا مثل خدا میپرستن ا ما انتخاب کوماری شرایط خاص خودش رو داره شرایط انتخاب کوماری به این صورته که


audio: czGDkg2TAH8_0011.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
حتما باید از بین دختر بچه های نابالغ بین سن 3 تا 6 سالگی و از قبیله شاکیا باشه همون قبیله ای که قبل تر اشاره کردیم قبیله شاکیا از طبقه طلاساز و نقره ساز بودن که از طبقات مرفه اون زمان حساب میشده ولی فقط این شرط کافی نبود شرط های زیادی وجود داشتن که تا امروز هم این شرط ها به قدرت خودشون باقی هستن و به این صورت که دختری که به عنوان کوماری انتخاب میشه


audio: czGDkg2TAH8_0012.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
حتما باید کاملا سالم باشه و هیچ کدوم از دندون های شیریش نیوفتاده باشه هیچ وقت خون نریخته باشه و کاملا بدون عیب باشه توی کتاب هاشون هم شرایط ظاهری کوماری شدن رو به این شکل نوشتن گردنی شبیه به حلزون، بدنی مثال درخت انجیر مژه مثل گاو، ران مثل آهو، سینه مثل شیر و صدایی نرم و شفاف مثل صدا اردک


audio: czGDkg2TAH8_0013.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
علاوه بر این ها موها و چشم های کوماری باید مشکیه مشکی باشه دست و پاش خوش رنگ باشه و بیست تا هم دندون داشته باشه این از خصوصیات ظاهری بعد از این مرحله روحانیون میان طالع یا همون فال دختر رو میبینن که درگیری توی فالش نباشه و طالعش با پادشاه کشور هم سو باشه این کار براشون خیلی مهمه به خاطر اینکه یکی از وظایف خدا یا همون کوماری اینه که


audio: czGDkg2TAH8_0014.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
باید پادشاه کشور رو تایید کنه و حتی پادشاه به پا بوسی کوماری هم میره حالا این خدایی که انتخاب میشه باید یک ویژگی های باطنی هم داشته باشه که مهم ترینش اینه که آرامش داشته باشه و نترس باشه چجوری می فهمن که کوماری شجاع و نترسه؟ با یک آزمایش وحشتناک معروف ترین و مهم ترین جشنواره نپالی ها جشنواره ای ست به نام داشاین توی یکی ازشب های جشنواره به نام شب سیاه


audio: czGDkg2TAH8_0015.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
کاهن های معبد 108 تا گاومیش و بز برای الهه مرگ قربانی می کنن تو این شب دختربچه انتخاب شده یا همون کوماری منتخب رو به معبد می برن و تو حیاط معبد جایی که سر بریده حیوانها رو گذاشتن و خون کف معبد رو کامل سرخ کرده کوماری رو تک و تنها ول می کنن دقت کنید که کوماری توی این زمان یک دختر بچه 3 تا 6 ساله ست و تازه این پایان داستانم نیست


audio: czGDkg2TAH8_0016.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
بعد از این که کوماری رو توی حیاط تنها ولش می کنن چندتا مرد با لباس و ماسک های ترسناک میان توی حیاط و رقص های عجیب غریب می کنند تا کوماری رو بترسونن اگر کوماری نترسید و در کمال آرامش این مرحله رو پشت سر گذاشت توی مرحله بعدی سر حیوان هارو جمع می کنن و به یک اتاق می برن و کوماری رو هم تک و تنها میزارن توی اتاق و میگن به تنهایی باید شب تا صبح توی اون اتاق بمونه


audio: czGDkg2TAH8_0017.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
اگر دختر بچه این کارا رو هم بدون هیچ ترسی انجام داد دیگه این آزمایش تمومه و فقط یک قدم دیگه تا کوماری شدنش مونده قدم آخر اینه که کوماری جدید باید بتونه از بین چندتا وسیله ای که میزارن جلوش وسایل کوماری قبلی رو تشخیص بده و شانسی حدس بزنه اگر این کار رو کرد دیگه کوماری برحقه و میره برای آموزش و پاک شدن


audio: czGDkg2TAH8_0018.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
تا به خدای زنده تبدیل بشه دست آخرم چندتا کاهن مخصوص کوماری رو آموزش میدن و روحش رو کاملا پاک می کنن تا خدا درونش تجلی پیدا کنه بعد از تمام شدن آموزش ها دختر بچه ای که دیگه دختربچه نیست و تبدیل به خدا شده دیگه آمادست که خدایی کنه کاهن های معبد کوماری رو به غار میبرن و از اونجا کوماری تاجش رو تحویل میگیره


audio: czGDkg2TAH8_0019.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
و برمیگرده به معبد و دوران خدا بودنش شروع میشه تو این دوران این دختربچه کاملا از پدر و مادرش جدا میشه و برای تمام دوران خدایشش تنها در معبد زندگی می کنه یک سری اصول مهمم وجود داره که کوماری حتما باید رعایت کنه یکی اینکه پای کوماری هیچ وقت نباید زمین رو لمس کنه و کوماری فقط میتونه توی معبد مخصوص که مقدسه راه بره


audio: czGDkg2TAH8_0020.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
و نه هیچ جای دیگه ای برای همین کوماری در سال فقط 13 بار و اونم برای مراسم های مذهبی و جشن ها از معبد خارج میشه و تازه سوار بر کجاوه ام خارج میشه چونکه پای خدا نباید خارج از معبد زمین رو لمس کنه


audio: czGDkg2TAH8_0021.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
پس گفتیم که کوماری تقریبا همیشه تو معبد داره زندگی میکنه و هر روز بعد از ظهرهم توی ساعت مشخصی کوماری با آرایشی خاص از پشت پنجره قصرش بیرون رو نگاه می کنه و انبوه مردم توی اون ساعت اونجا جمع می شن و به درگاه خدایی که میتونن ببیننش دعا می کنند توریست ها هم میان و در کنار مردم عادی از تو حیاط کاخ به پنجره ای که کوماری از اونجا به مردم نگاه میکنه خیره میشن


audio: czGDkg2TAH8_0022.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
تا بتونن برای چند ثانیه کوماری رو ببینن و البته که به هیچ عنوان هم اجازه فیلم برداری یا عکس برداری از کوماری رو هیچ کس نداره خب اینجا نپال و شهر کاتماندو و اینجاهم که میدان دورباره و قصر الهه ای که داریم راجبش صحبت میکنیمم پشت سر منه که الان میخوام بهتون نشون بدم


audio: czGDkg2TAH8_0023.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
این قصریه که الهه داره توش زندگی میکنه و اینم نمایی از بالای میدان معروف دوربار در کاتماندو که حالا قراره اینجا باز شه ماهم بریم داخل و الهه رو از نزدیک ببینیم اینجا داریم میریم داخل معبد


audio: czGDkg2TAH8_0024.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
اینجا معبد همون الهه ست اومدیم داخل الان قراره از اون پنجره بیاد بالا یک دست تکون بده بره و اینهمه آدمم به پول ما نفری 500 هزار تومن بلیط ورودیشه


audio: czGDkg2TAH8_0026.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
البته میشه کوماری رو از نزدیکتر هم دید گاهی اوقات کوماری به مردم اجازه میده که وارد معبد بشن و تو اتاقش جایی که رو تخت شیر طلاکاری شده نشسته ملاقاتش کنن مردم هم برای کوماری هدایای مختلف می برن و میبیننش ولی توجه کنید که کوماری با کسی حتی یک کلمه حرف نمی زنه ناسلامتی اون خداست و بنده ها رو قابل نمیدونه که باهاشون صحبت کنه


audio: czGDkg2TAH8_0027.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
خب حتما این سوال به ذهنتون رسیده که این دختربچه بزرگ میشه و یک روزی از دنیا میره پس تکلیف خدابودنش چی میشه جواب این سوال اینه که خیلی زود این دختربچه یا همون کوماری از مقام خدایی عزل میشه در حقیقت این دختر بچه تا زمانی خدا باقی میمونه که به دوران قاعدگیش نرسیده باشه زمانی که کوماری برای اولین بار به دوران قاعدگی می رسه


audio: czGDkg2TAH8_0028.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
از خدایی عزل میشه قبلا بعد از اینکه دختر از خدایی عزل می شد دیگه نجس محسوب می شد و کاهن های معبد میرفتن دختر بدبخت که هفت هشت سال تو یک محیط زندانی شده بود رو تو کوه های هیمالیا رها میکردن و میگفتن که تو دیگه نجس شدی و تا 5 سال اجازه زندگی در کنار مردم عادی رو بهش نمیدادن بعد از 5 سال اگه اون دختر زنده میموند اجازه داشت برگرده به شهر و زندگیش رو بکنه


audio: czGDkg2TAH8_0029.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
ولی اجازه ازدواج با کسی رو نداشت ولی جلوتر با ورود سازمان های حمایت از حقوق کودکان امروزه یک مقداری شرایط عوض شده و کوماری بعد از عزل میتونه بره پیش پدر و مادرش زندگی کنه و به کوه های هیمالیا فرستاده نمیشه تازه میتونه ازدواج هم بکنه و کسانی هم هستن که دوست داشته باشن با کوماری یا خدای سابق ازدواج کنن خوب داستان تموم نشده و قسمت های جالبترش مونده


audio: czGDkg2TAH8_0030.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
همونطور که گفتیم کوماری تا زمانی کوماری میمونه که به دوران قاعدگی نرسیده باشه و به محض این که قاعده میشه دختربچه بعدی جایگزینش میشه حالا این وسط یک اتفاق خیلی نادر افتاده تو یک مورد کوماری که انتخاب کرده بودن به دوران قاعدگی نرسید و با وجود بالا رفتن سنش هیچوقت قاعده نشد این موضوع یک اختلال ژنتیکی خیلی نادره


audio: czGDkg2TAH8_0031.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
که اتفاقا این کوماری داستان ما دچارش شده بود این کوماری به نام دانا کوماری باجراچاریا برخلاف کوماری های دیگه برای 30 سال کوماری موند بعد که دیگه کاهن های معبد دیدن همه معادلاتشون داره بهم میخوره اومدن بدون این که کوماری به دوران قاعدگی برسه ایشون رو از مقام خدا بودن عزل کردن و یک خدای دیگه رو جایگزینش کردن این کوماری برکنار شده بعد از برکناری


audio: czGDkg2TAH8_0032.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
هنوزم چون خودش رو هنوز لایق خدا بودن میدونه تو خونه خودش به سبک دوران خدا بودنش زندگی میکنه و طرفدارهای خاص خودش هم داره ما هم سعی کردیم که بتونیم بریم این خدایی که به گفته طرفداراش به ناحق از مقام خدایی برکنار شده رو از نزدیک ببینیم


audio: czGDkg2TAH8_0033.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
ولی دو تا مشکل داشتیم اول این که این خدا تو یک شهر دیگه زندگی میکرد و دوم این که کمتر کسی بود که آدرسی ازش داشته باشه ولی خوب ما دل و زدیم به دریا و رفتیم به شهر پاتان برای دیدن خدایی که به ناحق عزل شده ما اومدیم شهری که کوماری توش زندگی میکنه هرچی گشتیم نتونستیم پیداش کنیم کوماری رو تا اینکه این خانمی که داره جلو میره


audio: czGDkg2TAH8_0034.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
میدونه که کجاست و قرار شد که یک هزینه ای بهش بدیم و ما رو برسونه به کوماری سابق حالا داریم میریم که ببینیم پیداش میکنیم تو این شهر بزرگ یا نه ببینیم چی میشه


audio: czGDkg2TAH8_0035.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
وقتی داشتیم میرفتیم ایشون رو ببینیم یه اتفاق جالب افتاد ما اونجا تازه متوجه شدیم که یک کوماری سومی هم وجود داره یعنی یک کوماری تو پایتخت داره خدایی میکنه و یک کوماری دیگه که اونم یک دختربچه است داره تو شهر پاتان زندگی میکنه که البته طرفدارهای کمتری داره و کمتر شناخته شده ست ولی خوب در هر حال اونم برای خودش یک خداییه که طرفدارهای خاص خودش هم داره مخصوصا این که اونجا متوجه شدیم


audio: czGDkg2TAH8_0036.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
از کشور ژاپن هم برای دیدنش کلی آدم پاشدن اومدن پیشش خب داستان خیلی جالب شد یک کوماری هم اینجا زندگی میکنه تو این شهر یک کوماری داره زندگی میکنه که ما الان رفتیم بالا دیدیمش اینو میشد از نزدیک دید


audio: czGDkg2TAH8_0038.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
دقت کنید اینهمه آدم که اینجا هستن رفتن بالا که خدارو ببینن کوماری رو ببینن و بیان و خب آدمای دیگه ای همپشت سر هم میان و میرن


audio: czGDkg2TAH8_0039.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
خوب ما رفتیم این دختربچه یا خدا یا کوماری رو از نزدیک دیدیم و برامون جالب بود که همون خانم راهنمایی که ما رو تا اونجا راهنمایی کرد به محض این که چشمش به کوماری افتاد جلوش سجده کرد و سرش رو گذاشت رو زمین ما هم کوماری رو دیدیم و اومدیم بیرون ولی همچنان دنبال اون کوماری میگشتیم که از خدایی خلع شده بود وقتی دوباره جستجو رو شروع کردیم متوجه شدیم که ایشون به فاصله پنجاه متری جایی که ما بودیم


audio: czGDkg2TAH8_0041.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
قبل از این که بریم بالا و ایشون رو ببینیم از آدم های اطراف پرسیدیم که آیا تو کشور شما بیشتر هندوها کوماری رو قبول دارن و آیا شما واقعا کوماری رو خدا میدونید و اونو میپرستید بریم ببینیم جواب چی بوده اونها هم به کوماری اعتقاد دارن یا نه؟ هندوها و بودایی ها هم به کوماری اعتقاد دارن


audio: czGDkg2TAH8_0042.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
بعد کوماری رو خدا می دونن؟ آره، آره آره کاملا میشه بپرسی؟ آره پرسیدم یه بار دیگه بپرسی تو فیلم بیوفته و اینکه تو فکر می کنه که کوماری خداست درسته؟ ممنونم خوب بریم آخر قصه رو هم ببینیم بریم از نزدیک خدا یا همون کوماری رو ببینیم کوماری که قرار بود هفت هشت سال کوماری باشه ولی الان که نزدیک به هشتاد سالشه همچنان خودش رو کوماری میدونه و اطرافیانش هم اونو خدا و کوماری میدونن


audio: czGDkg2TAH8_0043.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
بریم و تنها خدایی که به نا حق از طرف بنده هاش از خدایی خلع شده رو ببینیم خوب اینجا خونه کوماری هست که پریود نشده بود


audio: czGDkg2TAH8_0045.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
متاسفانه فقط صحبت نمی کنه و اجازه صحبت کردن نداره فقط توی این اتاق به ما اجازه دادن که وارد شیم و باهاش ملاقات داشته باشیم این خانم قشنگ افتاد به خاک یعنی خزید انقدر که بهش احترام میزارن


audio: czGDkg2TAH8_0046.opus
source: youtube
source_id: czGDkg2TAH8
invalidation: VALID
text:
خوب دیگه ما خدا رو از نزدیک دیدیم و تازه یک موز هم ازش گرفتیم و رستگار شدیم به امید رستگاری همه مردم دنیا و به امید روزی که سایه جهل و خرافات از روی سر بشر برداشته بشه


audio: KBt_DQJVPBY_0001.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
در قسمت اول داستان رو از سال 1908 زمان تولد انورخوجه در شهر جیروکاسترا آلبانی شروع کردیم از خانواده انورخوجه گفتیم از بورسیه هایی که با پارتی بازی گرفت گفتیم و همراه خوجه رفتیم به فرانسه که استاد اونجا گیاه شناسی بخونه در فرانسه دیدیم که چون اصلا درس نمیخوند بورسیه اش قطع شد و مجبور شد که بره سرکار یه مدتی تو پاریس کار کرد بعدش تو بلژیک کار کرد بعد هم سر داستان سرقت گاوصندوق سفارت آلبانی در بروکسل


audio: KBt_DQJVPBY_0002.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
همونجایی که خوجه کار میکرد اون مجبور شد در 28 سالگی برگرده به آلبانی و تو مدرسه فرانسوی کورچا درس بده دیدیم که خوجه تو فرانسه با کمونیست ها آشنا شد و تو کورچا در محافل کمونیستی رفت و آمد داشت ولی اصلا فعال نبود داشت زندگیش رو میکرد تا این که فاشیست های ایتالیایی اومدن پادشاه آلبانی رو سرنگون کردن و خوجه که نظاره گر این داستان بود از کار بیکار شد چون دیگه مدرسه فرانسوی تعطیل شد


audio: KBt_DQJVPBY_0003.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و مدرسه ایتالیایی جاش رو گرفت خوجه در 31 سالگی رفت به پایتخت و با کمک دوستش یه مغازه زد و اتفاقا کارش هم گرفت تو پایتخت فعالیت های سیاسیش کمی پررنگ تر شد تا اونجا که تو یه تظاهرات یه مشت هم حواله یک افسر ایتالیایی کرد و اسمش رفت جزو افراد تحت تعقیب بعد ماجرای جلسه ای که قرار بود در اون حزب کمونیست بنیان گذاری بشه رو گفتیم و دیدیم که چه اتفاقاتی افتاد که در نهایت


audio: KBt_DQJVPBY_0004.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
خوجه به عنوان دبیرکل و رهبر حزب کمونیست انتخاب شد بعد از انتخابش بلافاصله پاکسازی ها و کشت و کشتارها در ابعاد وسیع تر از قبل شروع شد و همزمان قدرت کمونیست ها هم در آلبانی بیشتر شد تا اونجا که کمونیست ها تونستن با کمک انگلیسی ها فاشیست های ایتالیایی و آمریکایی رو از کشورشون بیرون کنن و قدرت رو در آلبانی بدست بگیرن البته نه این که اونا به تنهایی ایتالیا رو شکست داده باشن ، نه


audio: KBt_DQJVPBY_0005.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
پایان جنگ جهانی دوم که با شکست ایتالیا و آلمان همراه بود موجب قدرت گرفتن کمونیست ها در آلبانی شد همه چیز مهیا بود که خوجه هم بشه نفر اول آلبانی تا این که اعضای کمیته حزب جلسه تشکیل دادن و بابت این همه کشت و کشتاری که راه انداخته بود بازخواستش کردن و میخواستن کله پاش کنن که خوجه قسر در رفت و در نهایت فاتحانه وارد تیرانا پایتخت آلبانی شد


audio: KBt_DQJVPBY_0006.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
بعد از همسر خوجه گفتیم خانم نجمیه که اونم کمونیست بود و اونم مثل خوجه آدم سنگدلی بود از قطع ارتباط خوجه و دولت کمونیستی آلبانی با انگلیس و آمریکا و مشکلاتی با یوگوسلاوی پیدا کرد گفتیم و دیدیم که خوجه فقط دو دستی چسبیده بود به شوروی و پیشوای بزرگش استالین هرچند که استالین هم خیلی تحویلش نمیگرفت در آخر دیدیم که چطور نفر دوم آلبانی کوچی دزودزه بنیانگذار سازمان اطلاعات آلبانی ، وزیرخارجه و معاون خوجه


audio: KBt_DQJVPBY_0007.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
کسی که به خوجه وفادار بود به دستور خوجه دستگیر و اعدام شد در خلال اپیزود اول به گوشه ای از جنایات خوجه هم اشاره کردیم و دیدیم که به صغیر و کبیر و دوست و آشنا رحم نکرد و همه رو میکشت عباس دوست دوران بچگیش و نوه عمو حسین صبیحه همکلاسی خوشگلش که مسخرش میکرد بحری اوماری دامادشون که کلی هواش رو داشت وزیر آموزش پرورشی که بهش بورسیه داد و براش کار جور کرد حسن که تو پاریس بهش جا و مکان داد


audio: KBt_DQJVPBY_0008.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
کوچو تاشکو که بردش تو جلسه حزب کمونیست و باعث شد که رهبر حزب بشه و لیدی گگا که برای خوش خدمتی زندگینامه قهرمانانه براش نوشته بود و در حالی که باردار بود اعدام شد و البته خیلی از افراد دور و نزدیک دیگه ای که ازشون حرفی نزدیم این از خلاصه اپیزود اول بریم ببینیم که در دوران حکومت انورخوجه چه اتفاقاتی افتاد و در نهایت عاقبت دیکتاتور به کجا کشیده شد


audio: KBt_DQJVPBY_0009.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
در شروع قسمت دوم میخواییم از رابطه خوجه با الگو و پیشواش استالین براتون بگیم دو نفری که از خیلی جهات به هم شبیه بودن یا حداقل این که خوجه خیلی دوست شبیه استالین باشه و شبیهش هم بود، استالین بت انور خوجه بود اولین دیدار خوجه با استالین در شانزدهم ژوئیه 1947 انجام شد زمانی که خوجه 39 ساله بود یک دیدار رسمی که سه سال بعد از به قدرت رسیدن خوجه انجام شد


audio: KBt_DQJVPBY_0010.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
تو این دیدار کوچی دزودزه هم حضور داشت همون کسی که گفتیم نفر دوم حزب بود و یوگوسلاوها بیشتر از خوجه تحویلش میگرفتن هنوز دعوای یوگوسلاوی و شوروی یعنی دعوای استالین و تیتو شروع نشده بود ولی دفعه بعد که خوجه با استالین دیدار کرد این دعوا شروع شده بود؛ دو سال بعداز دیدار اول خوجه دوباره رفت مسکو تا اینبار در جایگاه رهبر حزبی که جلو یوگوسلاوها ایستاده و طرف استالین رو گرفته با استالین دیدار کنه


audio: KBt_DQJVPBY_0011.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
استالین هر موقع که خوجه رو میدید رفتار خوب و صمیمانه ای باهاش داشت منتهی راستش استالین نه علاقه خاصی به کشور کوچک آلبانی داشت و نه توجهی به مسائل آلبانی نشون میداد استالین خوجه رو یه خرده بورژوایی میدونست که زیادی به ملی گرایی تمایل داره و اگه داستان اختلاف استالین با یوگوسلاوی نبود احتمال پاکسازی خود خوجه توسط استالین زیاد بود در هر صورت در دیدار این دو نفر توصیه استالین به خوجه این بود


audio: KBt_DQJVPBY_0012.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
که اسم حزب کمونیست آلبانی رو تغیر بده و بزار حزب کار آلبانی و خوجه هم سریعا اطاعت امر کرد همین توصیه رو استالین به کره شمالی هم کرده بود و اونجا هم این تغیر اسم اتفاق افتاده بود دلیلش هم این بود که حزب کار میتونست در معناش هم شامل دهقانان که تعدادشون خیلی زیاد بود بشه و هم شامل کارگران ولی حزب کمونیست انگار تو معناش فقط به کارگران تعلق داشت البته استالین یه توصیه دیگه هم به انورخوجه کرد


audio: KBt_DQJVPBY_0013.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
استالین به خوجه گفت که آقا انقدر تندروی نکن انقدر مجازات سنگین به مخالفان درون حزبی نده فتیله رو یه ذره بکش پایین شما فکر کن استالین به یکی بگه تندروی نکن ببین دیگه اون طرف چقدر دیکتاتور و قاتله که استالین همچین حرفی رو بهش میزنه استالین به خوجه گفت تندروی نکن و انقدر هم علنا نگو که انگلستان و آمریکا دشمن ما هستن باشه باهاشون دشمن باش منتهی با سیاست برو جلو


audio: KBt_DQJVPBY_0014.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
داستان استالین و خوجه داستان مرید و مراد بود و تا زمان مرگ استالینم همینطور ادامه داشت بعد از مرگ استالین و زمانی جنایات استالین حتی در شوروی هم اثبات شد و حزب کمونیست شوروی هم بهش اعتراف کرد خوجه تنها رهبر کمونیست جهان بود که حاضر نبود بپذیره که رهبر متوفای شوروی این همه مرتکب جنایت شده تا بعد از زمان مرگ خوجه


audio: KBt_DQJVPBY_0015.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
مجسمه استالین همچنان در بولوار اصلی شهر تیرانا برقرار بود و برکل شهر مشرف بود علاوه بر این اسم چندین کارخونه و یکی از میدون های اصلی تیرانا هم 21 دسامبر بود که سالگرد تولد استالین بود اسم یک شهر در آلبانی هم خوجه گذاشت شهر استالین وقتی استالین مرد در آلبانی 14 روز براش عزاداری کردن تو خود شوروی انقدر طولانی عذاداری نکردن علاوه بر این خوجه جمعیت بزرگی رو


audio: KBt_DQJVPBY_0016.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
در بزرگترین میدون پایتخت یعنی شهر تیرانا که مجسمه استالین هم اونجا بود جمع کرد و از همه خواست که زانو بزنن و سوگندنامه دو هزار کلمه ای وفاداری ابدی و قدردانی رو برای پدر محبوب و بزرگشون بخونن بعد از مرگ استالین خوجه رابطه اش با جانشین استالین یعنی خروشچف رو حفظ کرد تا این که خروشچف در ادامه تغیرات و اصلاحاتی که داشت در حزب کمونیست انجام میداد


audio: KBt_DQJVPBY_0017.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
تصمیم گرفت که با یوگوسلاوی آشتی کنه خروشچف حتی برای ملاقات مارشال تیتو رفت به یوگوسلاوی و با دشمن استالین دیدار کرد شوروی و خروشچف با یوگوسلاوی آشتی کردن اما خوجه شد کاسه داغ تر از آش و حاضر به آشتی با یوگوسلاوی نشد که نشد خوجه همینجوریش از تیتو نفرت داشت اما این نفرت با توجه به یک اتفاق مهم شدیدتر هم شد


audio: KBt_DQJVPBY_0018.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
یوگوسلاوها که از اقدامات خوجه شاکی و عصبانی بودن تلاش کردن که خوجه رو کله پا کنن تازه جالبه که این تلاش احتمالا با تبانی و هماهنگی شوروی همراه بوده داستان این بود که یک سری از نمایندگان و اعضای حزب توی آلبانی به پشتوانه یوگوسلاوها شورش کردن و خواستار اصلاحات و تغیرات اساسی در حزب شدن زمانی که این اتفاق افتاد


audio: KBt_DQJVPBY_0019.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
یعنی 15 آوریل 1956 خوجه در تعطیلات بسر میبرد خوجه تعطیلاتش رو نیمه کاره گذاشت و برگشت که با نماینده های شورشی مذاکره کنه و صحبت های اولیه خوجه هم نشون میداد که اون میخواد دلشون رو بدست بیاره و باهاشون مذاکره کنه و بشینه ببینه که چی میخوان چی نمیخوان یه کنفرانسی تشکیل شد و نماینده های شورشی و یکسری از مقامات هم اومدن و خوجه جلوی چشم همه نماینده های شورشی رو دستبند زد


audio: KBt_DQJVPBY_0020.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و همشون رو انداخت زندان آدم هایی که هر کدومشون کمونیست های سفت و سخت بودن تغیرات تو حزب کمونیست در تمام دنیا در اون زمان چیزی بود که از حزب کمونیست شوروی به رهبری خورشچف شروع شده بود و در ادامه تمام احزاب کمونیست اروپایی هم تغیرات و اصلاحاتی رو تجربه کرده بودن ولی در آلبانی همه کمونیست هایی که خواستار تغیر بودن دستگیر شدن چهل و چهار نفر دستگیر شدن که همشون بالای 25 سال حبس گرفتن


audio: KBt_DQJVPBY_0021.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
بجز این کلی آدم دیگه هم دستگیر شدن که اصلا معلوم نبود به این ماجرا ارتباطی داشته باشن خروشچف رهبر شوروی وقتی که این خبر رو شنید خیلی عصبانی شد و برای خوجه پیغام فرستاد که کمونیست های زندانی باید هر چه سریعتر آزاد بشن ولی خوجه نه تنها توجهی به خروشچف نکرد بلکه یک سری از دستگیر کننده ها رو اعدام کرد که اینجوری بهش دهن کجی هم کرده باشه یکی از این اعدام شده ها همون خانم لیری گگا بود که تو اپیزود قبل دربارش گفتیم


audio: KBt_DQJVPBY_0022.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
همون کسی که جزوه انورخوجه رو درست کرده بود و پخش کرده بود و تو اون جزوه مقام انورخوجه رو برده بود به عرش و ازش یک قهرمان ساخته بود لیری گگا دوست همسر انورخوجه هم بود ولی هیچ کدوم از این خوش خدمتی ها و پارتی ها اثری نداشت و لیری گگا در حالی که باردار هم بود اعدام شد یه نفر دیگه هم که تو این برهه دستگیر و زندانی شد و خبر زندانی شدنش مثل بمب در آلبانی ترکید


audio: KBt_DQJVPBY_0023.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
ژنرال بدری اسپاهیو بود که تو اپیزود قبل به ایشون هم اشاره کردیم بدری یکی از چهره های شاخص و اصلی رژیم بود کسی بود که دادستان اولین دادگاه های رژیم بود و کلی آدم رو روونه چوبه دار کرده بود همین ایشون بود که در دادگاه باعث اعدام بحری اوماری داماد انورخوجه شد جدای از این بدری کلی هم سابقه جبهه و جنگ علیه اشغالگران فاشیست داشت فرمانده سرشناس پارتیزان ها


audio: KBt_DQJVPBY_0024.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و عضو دفتر سیاسی حزب کمونیست آلبانی هم بود بدری به دستور خوجه از کار برکنار شد و بعدش هم دستگیر شد حتی موقعی که دستگیر شده بود هم کسی فکرش رو نمیکرد که قراره زندانی بشه چون بدری خیلی به خوجه نزدیک بود از کلاس اول دبستان همکلاسی خوجه بود همشهریش بود و این دو نفر تو یک محل و کنار هم بزرگ شده بودن ژنرال بدری زمان پادشاه آلبانی هم یکبار دستگیر شده بود


audio: KBt_DQJVPBY_0025.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و تا دم چوبه دار رفته بود ولی شامل عفو پادشاه شد و بعد هم از زندان آزاد شد اما این دفعه داستان فرق میکرد انورخوجه آدمی نبود که بخواد کسی رو عفو کنه از دید اون همه گناهکار بودن مگر این که خلافش ثابت بشه هرکسی هم که میخواست خلافش رو ثابت کنه گناهکار شناخته میشد معمولا کسانی که دستگیر میشدن از ترس شکنجه هر اتهامی رو میپذیرفتن و تقاضای عفو میکردن اما بدری داستانش فرق میکرد


audio: KBt_DQJVPBY_0026.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
اون یه ژنرال کاریزماتیک مغرور بود و همه اتهاماتی که سمتش اومد رو رد کرد اتهاماتو که رد کرد بردنش اتاق شکنجه و به سختی شکنجه اش کردن ولی بدری بازهم حاضر به اعترافات دروغین نشد ژنرال بدری گفت من نصفه عمرم رو در رژیم های جورواجور زیر تهدید مرگ زندگی کردم و الانم از مرگ نمیترسم معلوم نیست ؛ شاید همین نپذیرفتن اتهاماتش باعث شد


audio: KBt_DQJVPBY_0027.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
که اعدامش نکنن در هر صورت برای بدری سی سال زندان بریدن و اون سال های سال افتاد گوشه زندان تا اینکه بعد از مرگ خوجه و بعد از فروپاشی رژیم کمونیستی آلبانی در اواخر عمرش از زندان آزاد شد ژنرال بدری از معدود رهبران کمونیست آلبانی بود که به خاطر جرم و جنایاتی که در زمان رژیم کمونیستی مرتکب شده بود به صورت علنی از مردم عذرخواهی کرد


audio: KBt_DQJVPBY_0028.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
با وجودی که انورخوجه حرف خروشچف رو انداخت زمین و توجهی بهش نکرد ولی باز هم رابطه دوکشور کمونیستی آلبانی و شوروی قطع نشد دوسال بعد از اون اتفاقات خروشچف پاشد اومد آلبانی خروشچف بلندمرتبه ترین سیاستمدار خارجی بود که تا اون زمان از آلبانی دیدار میکرد اون به همراه وزیر دفاعش و یک هیئت 250 نفره اومد آلبانی


audio: KBt_DQJVPBY_0029.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
انگار تو حزب گفته بود بچه ها میخواییم بریم آلبانی هر کی میخواد بیاد 250 نفر همراهش داشت همزمان با حضور خروشچف وزیردفاع چین هم برای یه بازدید اومده بود آلبانی و همه اینا دست به دست هم داد تا این کشور کوچک اروپایی برای مدت کوتاهی هم که شده در مرکز توجه رسانه های خبری جهان قرار بگیره اتفاقی که خوجه خیلی باهاش حال میکرد مورد توجه قرار گرفتن و چاپ عکسش


audio: KBt_DQJVPBY_0030.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
در مجلات و روزنامه های معروف دنیاو این صحبت ها از اون زمان به بعد عکس و اخبار خوجه در رسانه های دنیا خیلی بیشتر از قبل دیده میشد مجله تایم مجله معروف آمریکایی دو صفحه مقاله درباره انور خوجه چاپ کرد و به خوجه لقب داد اما این دیدار خروشچف از آلبانی هم به حل اختلافات کمکی نکرد و در نوامبر 1960 در اجلاس 81 ام حزب کمونیست


audio: KBt_DQJVPBY_0031.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
که در مسکو برگزار میشد زمانی که چینی ها و شوروی ها به اختلاف خوردن خوجه طرف چینی ها رو گرفت و علیه شوروی موضع گرفت در حین دیدار انور خوجه از مسکو برای شرکت در اجلاس 81 ام حزب کمونیستی و کارگری جهان خوجه که ذاتا آدمی بدگمانی بود از این میترسید که همونجا بخوان یه بلایی سرش بیارن و از شرش خلاص بشن برای همین اون حاضر نشد


audio: KBt_DQJVPBY_0032.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
در مکانی که میزبانان روسیش براش آماده کرده بود اقامت داشته باشه علاوه بر این در مسکو خوجه فقط غذایی رو میخورد که در سفارتخونه آلبانی در مسکو براش درست میکردن سفارتخونه هم هر روز مواد غذایی رو از خواربار فروشی های مختلف مسکو خریداری کنه نه از فروشگاه مخصوص دیپلمات های خارجی واقعا ترسیده بودا انقدری ترسیده بود که دیدارش از مسکو رو نیمه تموم گذاشت و برگشت به آلبانی


audio: KBt_DQJVPBY_0033.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
تازه موقع برگشت حاضر نشد هواپیماش از بالای خاک شوروی عبور کنه خوجه به اتفاق همراهانش سوار قطار مسکو به وین شد از اونجا رفتن به ایتالیا و از ایتالیا با یک هواپیمای کرایه ای برگشتن به تیرانا پایتخت آلبانی تو آلبانی شیر بود خارج از آلبانی از ترس موش شده بود البته شوروی هم بدش نمیومد که از شر خوجه خلاص بشه منتهی نه با حذف فیزیکی


audio: KBt_DQJVPBY_0034.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
اونا دنبال کودتا علیه خوجه بودن زمانی که خوجه در مسکو بود و دیگه اختلافاتش با رهبران شوروی علنی شده بود سفیر شوروی با وزیردفاع آلبانی آقای باقر بالوکو که بالاترین مقام حکومتی باقی مونده در آلبانی بود تماس گرفت و بهش پیشنهاد کرد که با کمک شوروی دست به کودتا بزنه و جای خوجه رو بگیره ولی آقا باقر قبول نکرد و حاضر نشد به خوجه خیانت کنه


audio: KBt_DQJVPBY_0035.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و به سفیر شوروی جواب رد داد کات ، دوازده سال بعد باقر بالوکو به اتهام خیانت به دستور انورخوجه تیربارون شد و تمامی اعضای خونوادش هم تبعید شدن


audio: KBt_DQJVPBY_0036.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
در هر صورت بعد از بازگشت خوجه از مسکو روابط شوروی و آلبانی به طور رسمی قطع شد چند سال بعد در سیزدهم سپتامبر سال 1968 آلبانی به صورت یکجانبه خروج از پیمان ورشو را اعلام و تجاوز به خاک چکسلواکی را محکوم کرد میدونید دیگه پیمان ورشو در مقابل پیمان ناتو بود تو جنگ سرد امریکا و انگلیس و متحدانش پیمان ناتو رو راه انداختن و گفتن هرکسی به یکی از کشورهای ناتو حمله کنه


audio: KBt_DQJVPBY_0037.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
انگار به همه کشورهای عضو حمله کرده در مقابل شوروی هم پیمان ورشو رو با همین شرایط راه انداخته بود و حالا آلبانی به صورت یکجانبه از پیمان ورشو خارج شده بود اینم بگم که بعدها آلبانی به ناتو ماحق شد دلیل خارج شدنش هم این بود که تو چکسلواکی یه انقلاب مردمی علیه دولت کمونیستی وقت شده بود و برای مردم همه چیز داشت خوب پیش میرفت تا اینکه شوروی دخالت کرد


audio: KBt_DQJVPBY_0038.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و نیروهای نظامیش رو فرستاد به اون کشور و جلوی پیروزی نهایی مردم رو گرفت خوجه هم نه به خاطر مردم چکسلواکی بلکه به خاطر سیاست های خاصش و دهن کجی به گورباچف و شوروی از ورشو خارج شد و ارتباطش رو با شوروی قطع کرد حاضر نشد نیرو بفرسته به چکسلواکی یک کتابی هست به نام کتاب بخت بیدادگر که مربوط میشه به دوران کمونیست ها در چکسلواکی


audio: KBt_DQJVPBY_0039.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و این انقلاب مردمی که تهش با دخالت شوروی به جایی نرسید کتاب داستان زندگی خانمیه به نام هدا که این وقایع رو توش توضیح داده من این کتاب رو در پادکست رپاپ خلاصه کردم اگه دوست داشتید اونجا گوش کنیدش یا این که کتابش رو بخونید خب در مقابل این خیره سری خوجه شوروی هم بیکار ننشست و مقابله به مثل کرد شوروی قراردادهای تجاری خودش با آلبانی رو لغو کرد


audio: KBt_DQJVPBY_0040.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و بورس های دانشجویان آلبانیایی که در مسکو درس میخوندن هم لغو شد خوجه که از این اقدامات خورشچف عصبانی شده بود تو یک اظهار نظر عجیب و تند اومد گفت خروشچف یه فرمانروای باج گیر شارلاتانه بعدش هم زیردریایی های شوروی رو که تو یکی از خلیج های آلبانی مستقر بودن به نفع خودش مصادره کرد خب قطع ارتباط با شوروی تلفات سیاسی و اقتصادی خودش هم داشت و البته مخالفان خودش هم داشت


audio: KBt_DQJVPBY_0041.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
یکی از بنیانگذاران حزب کمونیست آلبانی آقای کوچو تاشکو همون کسی که خوجه رو به جلسه بنیانگذاری حزب دعوت کرده بود و رییس سابق گروه کمونیستی شهر کورچا بود اومد صحبت کرد و با احترام و محافظه کاری تمام نگرانیش رو از قطع رابطه با اتحاد شوروی ابراز کرد و خوب همونطور که در اپیزود قبل گفتیم تاشکو بعد از این اتفاق افتاد زندان و بعدش هم تبعید شد و در تبعید هم از دنیا رفت


audio: KBt_DQJVPBY_0042.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
همبندی های تاشکو گفتن که ایشون در دوران سخت زندان همش افسوس می خورد که ای کاش دستم میشکست و هیچ وقت انور خوجه را به جلسه بنیانگذاری حزب نبرده بودم همون جلسه ای که تهش خوجه شد رهبر حزب کمونیست البته اینم اضافه کنم که تاشکو تا آخر عمرش طرفدار ثابت قدم کونیسم و اتحاد شوروی باقی موند اونم با وجودی که از جنایات استالین مطلع شده بود و درباره جنایات انورخوجه هم که مشخصه همه چی رو میدونست


audio: KBt_DQJVPBY_0043.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
یه نفر مهم دیگه هم اعتراض کرده بود فرمانده نیروی دریایی آلبانی بود که ایشون هم بلافاصله دستگیر و متهم به جاسوسی برای آمریکا و یوگوسلاوی و ایتالیا شد شما اتهام رو ببین جاسوسی برای سه تا کشوری که سه تا سیاست مختلف رو دنبال میکردن و هیچ ربطی به هم نداشتن همینجوری هرچی دم دستشون بود تو برگه اتهام مینوشتن فرمانده نیروی دریایی به اعدام محکوم شد


audio: KBt_DQJVPBY_0044.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
ولی اعدام نشد فکر می کنید چرا؟ چون اون به قدری شکنجه شده بود که یک روز قبل از اجرای حکم اعدام در اتاق بازجویی جونش رو از دست داد همسرش هم چند ساعت بعد از شنیدن این خبر خودکشی کرد خوجه که میترسید عنقریبه که شوروی به آلبانی حمله کنه دستور داد در آلبانی به تعداد بسیار زیادی پناهگاه ساختن برای یک کشور دو سه میلیون نفری


audio: KBt_DQJVPBY_0045.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
بیش از 170 هزار پناهگاه ساخته شد و قسمت زیادی از بودجه کشور خرج این ایده مسخره شد سیاست خارجی خوجه این بود که همه دشمنن به جز یکی دو تا کشور از جمله چین که اونم بعدا دشمن شد یه چیز جالب درباره روابط سیاسی انورخوجه با کشورهای خارجی این بود که این روابط در پوشش خوجه هم تاثیر میزاشت تو لباس پوشیدنش هم تاثیر داشت خوجه زمانی که با یوگوسلاوها بروبیا داشت


audio: KBt_DQJVPBY_0046.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
یعنی اواخر دهه 1940 یه کلاه نظامی میزاشت رو سرش که این کلاه مخصوص نظامیان یوگوسلاو بود و خیلی هم شبیه به کلاه مارشال تیتو در یوگوسلاوی بود بعد که با شوروی هنوز روابط حسنه بود شروع کرد به پوشیدن پیراهن های کالخوزی به سبک و سیاق پیراهن هایی که خروشچف رهبر شوروی میپوشه خوجه کلاه شاپو با لبه کوتاه هم رو سرش گذاشت تا شباهت پوششش به خورشچف رهبر وقت شوروی کامل بشه


audio: KBt_DQJVPBY_0047.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
بعدا که به سمت چینی ها قش کرد در دوره بعد از 1969 خوجه اغلب در حالی در انظار عمومی ظاهر می شد که کلاه لبه دار سبک چینی درست شبیه کلاه مائوتسه تونگ، رو سرش داشت خوجه هیچ استراتژی فکر شده ای برای سیاست خارجی کشورش نداشت چیزی که به نفع کشور و مردمش باشه تنها کاری که بلد بود رجزخونی و دشمن تراشی بود


audio: KBt_DQJVPBY_0048.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
خوجه در 1961 روس ها را ول کرد و رفت سراغ چینی ها و روابطش با چین هفده سال طول کشید هرچند که رابطش با چین هم خیلی قوی و نزدیک نبود زمانی که رابطش با چین حسنه بود در سخنرانی هاش دائم تاکید می کرد که ما کشور دو میلیون نفری نیستیم.ما یک میلیارد و دو میلیون نفریم که اون یک میلیاردش اشاره به جمعیت چینی ها بود یادتونه وقتی شوروی با یوگوسلاوی آشتی کرد


audio: KBt_DQJVPBY_0049.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
انورخوجه روابطش با شوروی رو قطع کرد و چسبید به چین و در دعوای چین و شوروی طرف چین رو گرفت حالا در سال 1978 بعد از عادی شدن روابط سیاسی چین و شوروی وقتی که این دوتا کشور کاملا با هم آشتی کردن و خوب بودن خوجه روابطش با چین رو هم قطع کرد چین هم رفت تو لیست پرشمار دشمن ها


audio: KBt_DQJVPBY_0050.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
آقای مائو که در سال 1966 تو سخنرانیش گفته بود حمله به آلبانی حمله به جمهوری بزرگ خلق چین حساب میشه حالا در سال 1978 و بعد از قهر آلبانی تمام کمک هاش به آلبانی رو قطع کرد یه چین بود که هوای آلبانی رو داشت اونم گذاشت رفت و مردم بدبخت آلبانی بدبخت تر شدن برای اولین بار در تاریخ آلبانی


audio: KBt_DQJVPBY_0051.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
این کشور هیچ شریک تجاری مهم و هیچ متحدی نداشت آلبانی دیگه تنهای تنها شد این بار تنهاتر از همیشه و این دوره انزوای تازه برای آلبانی دوازده سال طول کشید سیاست انزواطلب انورخوجه کاری باهاش کرد که نه تنها آلبانی تنها شد بلکه خودش هم در 24 سال آخر حکومتش پاش رو از آلبانی بیرون نزاشت


audio: KBt_DQJVPBY_0052.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و در بلوک یه جورایی خودش رو قرنطینه کرد بلوک چیه؟ بلوک اسم یه محله بود محله ی رهبران حزب کمونیست آلبانی محله ای در مرکز پایتخت که توسط مامورها و لباس شخصی های سازمان اطلاعات محافظت میشد هدف بنیانگذاران بلوک این بود که این محله را شبیه کرملین روس ها بکنند در بلوک فقط به اعضای اصلی دفتر سیاسی حزب کمونیست آلبانی اجازه اقامت داده میشد


audio: KBt_DQJVPBY_0053.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
حتی وزرای دولت هم در صورتی که عضو دفتر سیاسی نبودن اجازه سکونت در بلوک رو نداشتن زندگی در بلوک در هاله ای از رمز و راز پیچیده شده بود جوون های ساکن بلوک اغلب با هم ازدواج میکردن و خانواده هاشون از این طریق جایگاه سیاسیشون رو در سلسله مراتب حزبی و حکومتی محکمتر میکردن چیزی که این آدم ها را به هم می چسباند همدستی و همکاری آن ها در سرکوب اکثریت مردم


audio: KBt_DQJVPBY_0054.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و وادار کردن آن ها به اطاعت از رژیم کمونیستی بود ساکنان بلوک در دوره رژیم کمونیستی امتیازاتی خاصی هم داشتن هر کدام از این خانواده ها تعدادی پیشخدمت و سرایدار داشتند فروشگاه های مخصوصی در بلوک بود که فقط ساکنان بلوک میتونستن از اونجا مواد غذایی درجه یک و لباس های برند بخرن برای خانواده های ساکن بلوک ویلاهایی در نقاط خوش آب و هوای کشور بود که آنها ایام تعطیل را تو این ویلاها میگذروندن


audio: KBt_DQJVPBY_0055.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و امتیازات دیگری از همین دست اما بهره مند شدن از این امتیازات عواقب خاص خودش هم داشت جدای از این که خانواده های درون بلوک بیشتر زیر ذره بین بودن و بیشتر خطر خشم انورخوجه رو بالاسرشون حس میکردن جدای از این، اونا تمام روابط دوستانشون رو در خارج از بلوک از دست میدادن به محض این که به چنین سطحی از نظام می رسیدن روابط دوستانشون ناپدید می شد


audio: KBt_DQJVPBY_0056.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
انور خوجه قلاده تک تک آدم های تحت فرمانش را محکم در دست گرفته بود و آنها هم تلاش میکردن وفاداری و ارادتشون رو بهش ثابت کنن به این امید که مشمول خشم و غضبش نشن با این حال بجز چند تا خانواده خیلی از خانواده های دیگه مجبور به ترک بلوک شدن که اصلی ترین دلیل ترک بلوک هم پاکسازی های درون حزبی بود خوجه که از همون اول آدم شکاکی بود


audio: KBt_DQJVPBY_0057.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
هرچه قدر زمان میگذشت بیشتر به همه چیز شک میکرد همزمان با شدت گرفتن جنون سوءظن در انور خوجه در دهه 1960 تمهیدات امنیتی در بلوک هم شدیدتر از قبل شد و در نتیجه صدها نفر دیگه به استخدام سازمان های اطلاعاتی و انتظامی رژیم درآمدند تا در طول شبانه روز از جان رهبر و سران نظام محافظت کنند


audio: KBt_DQJVPBY_0058.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
سازمان اطلاعات و نیروی انتظامی از جان خوجه حفاظت میکرد و نمیزاشت بهش آسیبی برسه ، رادیو تلویزیون و رسانه ها هم از وجه عمومی خوجه محافظت میکردن صنعت سینما و رادیو تلویزیون آلبانی کامل و دربست در خدمت تبلیغ برای پرستش شخصیت خوجه و تصویرسازی از او در مقام رهبری خطاناپذیر و مهربان بود


audio: KBt_DQJVPBY_0059.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و اما می رسیم به مبارزه خوجه با مذهب و داستانی که با مادر ترزا داشت یکی دیگه از کارزارهای مخوف انورخوجه نبرد خوجه علیه مذهب بود کارزاری بی رحمانه و بی سابقه و یکی از غم انگیزترین فصل های رژیم کمونیستی آلبانی در 22 نوامبر 1967، روزنامه رسمی رژیم فرمان شماره 4337 را چاپ و منتشر کرد و گفت که


audio: KBt_DQJVPBY_0060.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
از این به بعد انجام هر گونه مراسم مذهبی در آلبانی ممنوعه همه مکان های مذهبی که تا اون زمان با هزار بدبختی باز مانده بودند تعطیل شدن و حکومت اعلام کرد که با هر نوع اقدام مذهبی به شدت برخورد میکنه تویکی از موارد معروف برخورد کشیشی به نام لازار شانتویا حکم اعدام گرفت و قرار شد که تیرباران بشه این کشیش زیز شکنجه هردوتا پاش شکسته شده بود


audio: KBt_DQJVPBY_0061.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و شکنجه گرها وادارش کرده بودن که سینه خیز به محل اعدام بره انقدری وضعش بد بود که وقتی مادرش شب قبل از اجرای حکم اعدام رفت به دیدنش وقتی اومد بیرون از محمت شهو رییس بازجویان اون زمان و نخست وزیر رژیم در سال های بعد درخواست کرد که پسرش رو هرچه زودتر بکشن تا بیشتر از این درد نکشه این اسم محمت شهو هم یادتون باشه بعدا باهاش کار داریم


audio: KBt_DQJVPBY_0062.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
یک مورد دیگه مربوط میشه به داستان پدر اشتیفن کورتی گناه این کشیش کاتولیک این بود که در سال 1971 یک کودک رو غسل تعمید داده بود ظاهرا یکی از اقوام پدر کودک که از عوامل رژیم کمونیستی بود گزارش غسل تعمید را به سازمان اطلاعات داده بود و اطلاعات هم اومده پدر خانواده رو زندانی کرده بود و پدر روحانی که این کار رو کرده بود هم دستگیر و اعدام شد


audio: KBt_DQJVPBY_0063.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
پدر اون بچه وقتی از زندان اومد بیرون بچش 19 سالش شده بود و تو این سالها هم یک بار هم بچش رو ندیده بود آلبانی یک کلیسایی هم داشت که جزو ده تا بنای مهم تاریخی این کشور حساب میشد و دولت آلبانی قول محافظت از این کلیسا رو به یونسکو هم داده بود در دولت خوجه این کلیسا رو با دینامیت منفجر کردن البته کارزار ضدمذهب خوجه براش مسلمون و مسیحی فرق نمیکرد


audio: KBt_DQJVPBY_0064.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
روحانی مسلمون و کشیش مسیحی با هم دستگیر و شکنجه و اعدام میشدن آلبانی اولین دولت ملحد و بی دین جهان اعلام شد و یه کار خاصی هم که کرد این بود که نامگذاری مذهبی رو هم غیر قانونی کرد والدین نمیتونستن رو بچشون نام مذهبی بزارن دولت سه هزار تا اسم غیرمذهبی منتشر کرده بود و میگفت از بین این اسامی اسم بچتون رو انتخاب کنید در کل هم که مبارزه با مذهب سیاست کمونیست ها در همه کشورهایی بود


audio: KBt_DQJVPBY_0065.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
که به قدرت رسیده بودن حالا شدت و حدتش با هم فرق داشت جالبه که این درحالی بود که استالین خودش عضو سابق مدرسه علمیه مسیحی در گرجستان بود و قرار بود کشیش بشه که خب نشد انور خوجه هم که پسر امام جمعه بود و اولین مدرسه اش هم یه مکتب اسلامی بود خوب از این موضوع که بگذریم اینجای داستان میخواییم ماجرای مادر ترزا و انورخوجه رو روایت کنیم


audio: KBt_DQJVPBY_0066.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
یکی دیگه از ماجراهای باورنکردنی دوران خوجه مادر ترزا رو دیگه اسمش رو هممون شنیدیم و میدونیم که ایشون یک راهبه ای بود که کل زندگیش رو وقف امور خیریه کرد و جایزه صلح نوبل گرفت و خیلی ها رو از بدبختی و فلاکت نجات داد و کمتر کسی در دنیا پیدا میشه که به احترام مادر ترزا کلاه از سر بر نداره مادر ترزا اصالت آلبانیایی داشت


audio: KBt_DQJVPBY_0067.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
ولی برای کارهای خیریه سالهای سال بود که رفته بود در کلکته هندوستان ساکن شده بود در دوران حاکمیت خوجه یه روز سفارت آلبانی در رم یه نامه از مادر ترزا دریافت کرد که تو اون نامه مادر ترزا از دولت خوجه درخواست کرده بود تا اجازه بدن مادر بیمار و علیل هشتاد سالش از آلبانی به رم سفر کنه تا تو این شهر معالجه بشه مادر ترزا تو نامه توضیح داده بود که من سی ساله از آلبانی اومدم بیرون


audio: KBt_DQJVPBY_0068.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
ولی مادر و خواهرم در آلبانی زندگی میکنن و من سی ساله که نتونستم ببینمشون الانم مادرم به من احتیاج داره و شاید این آخرین فرصت من باشه که بتونم قبل از آسمانی شدن مادرم یکبار دستش رو ببوسم و اون رو در آغوش بگیرم مادر ترزا نامه رو ارسال کرد اما هیچ جوابی دریافت نکرد چرا؟ چون سازمان اطلاعات اونو مامور خطرناک واتیکان میدونست


audio: KBt_DQJVPBY_0069.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
حالا از اونور خواهر مادر ترزا در آلبانی هم درخواست کرد که بهش اجازه بدن فقط سی روز به همراه مادرش بره به رم تا هم خواهرش یعنی مادرترزا رو ببینه و هم این که مادر پیر و علیلش رو اونجا دوا درمون کنه ولی به درخواست ایشون هم جوابی داده نشد در ادامه تلاش های مادر ترزا برای دیدن خانوادش به توصیه واتیکان مدیر سیاسی وزارت امورخارجه ایتالیا یه نامه به سفارت آلبانی در رم نوشت


audio: KBt_DQJVPBY_0070.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و درخواست مادر ترزا رو تکرار کرد سفارت آلبانی وقتی نامه رو گرفت و دید که قضیه داره خیلی سفت و سخت پیگیری میشه با خواهر مادر ترزا تماس گرفت و آب پاکی رو ریخت رو دستش و گفت که ببین شما اجازه خارج شدن از آلبانی رو ندارید کیفیت بیمارستان های آلبانی هم خیلی خوبه همینجا باید مادرت رو دوا و درمون کنی مادرترزا هم میخواست آلبانی رو ترک نکنه که دلش هم برای خانوادش تنگ نشه


audio: KBt_DQJVPBY_0071.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
هرکی کشور رو ترک میکنه باید به این موضوع فکر کنه که اگه بره ممکنه دیگه هیچ وقت مادرش رو نبینه غم و غصه مادر ترزا که پوشش خبری قابل توجهی در رسانه های غربی پیدا کرد قلب خیلی از آدمها را به درد آورد طی دو سال تقریبا همه کشورهایی که کوچکترین رابطه سیاسی با آلبانی داشتند از وزارت امور خارجه آلبانی خواستند که برای مادر ترزا یه کاری بکنه اما رژیم آلبانی هیچ واکنشی در قبال این درخواست ها نشان نداد


audio: KBt_DQJVPBY_0072.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
کار به اونجایی رسید که وزیر امورخارجه فرانسه از سفیرآلبانی خواسته بود که درخواست مادر ترزا را شخصا به انور خوجه برساند و بهش بگه که رئیس جمهور فرانسه، شارل دوگل و بانوی اول آمریکا ژاکلین کندی ازش درخواست کردن که بنا به ملاحظات انسان دوستانه شخصا در این قضیه دخالت کنه و مجوز سفر مادر ترزا به آلبانی برای دیدار مادر پیرش را صادر کند


audio: KBt_DQJVPBY_0073.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
اما پادرمیونی بانوی اول آمریکا و رییس جمهور فرانسه هم دردی رو دوا نکرد مادر ترزا آخرین تلاشش را هم کرد و اینبار از دولت آلبانی درخواست کرد که به خودش اجازه بدن که بره به آلبانی و حداقل قبل از مرگ مادرش اونو ببینه مادر ترزا رفت به سفارتخونه آلبانی و درخواست کرد که فقط یک هفته بهش اجازه ورود به آلبانی رو بدن یکی از نزدیکان مادرترزا که زندگی نامه اش هم نوشته تعریف میکنه میگه


audio: KBt_DQJVPBY_0074.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
موقعی که مادر ترزا رفت به سفارتخونه آلبانی که درخواستش رو بده منم همراهش بودم و بیرون سفارتخونه منتظرش نشستم وقتی که مادر ترزا از ساختمان سفارتخانه اومد بیرون برای اولین بار گریه کردن اونو دیدم مادرترزا یه لحظه ایستاد و چشمانش رو روبه آسمان کرد و گفت خدایا من میتونم اینو بفهمم و قبول کنم که باید رنج بکشم


audio: KBt_DQJVPBY_0075.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
اما درک و پذیرش این موضوع برام دشواره که چرا مادرم باید انقدر رنج بکشه اون در پیری و آخرعمریش هیچ آرزویی نداره جز این که برای آخرین بار من و برادرم رو ببینه ، پس چرا؟ چند وقت بعد تلگرامی برای مادرترزا اومد که توش نوشته شده بود برای مادر دعا کن؛ اون در 12 ژوئیه درگذشت سال های سال بعد ؛ پنج سال پس از مرگ خوجه و چند ماه قبل از فروپاشی رژیم کمونیستی آلبانی


audio: KBt_DQJVPBY_0076.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
درسال 1990 مادرترزا به آلبانی سفر کرد و رفت به خونه ای که مادر و خواهرش زمانی اونجا زندگی میکردن تو اون خونه مادرترزا تونست به لوازم خونه و متعلقان مادر و خواهرش که حالا دیگه هر دوشون از دنیا رفته بودن دست بزنه و خاطراتشون رو زنده کنه بعد از اون مادر ترزا رفت به قبرستان و تاج گلهایی رو روی قبرهای مادر و خواهرش گذاشت


audio: KBt_DQJVPBY_0077.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
بعدش هم حرکتی انجام داد که همه رو غافلگیر کرد مادر ترزا از مقامات کشور کمونیستی آلبانی درخواست کرد که اونو به آرامگاه انور خوجه ببرن آرامگاه مردی که اون و خانوادش رو به واسطه محروم کردن از دیدار هم شکنجه کرده بود مادر ترزا رفت به آرامگاه خوجه و در اونجا شاخه گلی رو روی قبر خوجه گذاشت


audio: KBt_DQJVPBY_0079.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
میرسیم به سال 1974، زمانی که انورخوجه شصت و شش ساله تقریبا سی ساله که در راس قدرت جاخوش کرده ما از شیوه حکومت کردن و پاکسازی ها و قتل و کشتار خوجه گفتیم ولی برای این که انصاف رو هم رعایت کرده باشیم میخواییم از دستاوردهاش هم بگیم چرا الان میخواییم دستاوردهاش رو بگیم چون که خوجه هرچی دستاورد داشته تو این سی سال بوده و از اینجا به بعد جز بدبختی تقریبا چیزی برای مردمش نداشت


audio: KBt_DQJVPBY_0080.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
بعد از جنگ جهانی دوم که خوجه به قدرت رسید اون کشور آلبانی ویران رو بازسازی کرد اولین خط راه آهن آلبانی رو ساخت نرخ باسوادی رو برد بالا ، دانشگاه دولتی راه اندازی کرد و در زمینه مراقبت های بهداشتی و ریشه کن کردن بیماری های مثل مالاریا و سیفلیس موفق بود کلا در زمینه دانشگاه و بهداشت عملکرد نسبتا خوبی داشت کار مهم دیگه ای که کرد برق رسانی به کل کشور بود


audio: KBt_DQJVPBY_0081.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
درسال 1970 کل کشور آلبانی زودتر از خیلی کشورهای دیگه برق داشت البته خوب وسعت کشور هم کوچک بود دیگه یکی دیگه از دستاوردهاش هم ارتقای حقوق زنان بود آلبانی یکی از پدرسالارترین کشورهای اروپا بود کشوری بود که در اون زن ها تقریبا از حق ارث محروم بودن کاملا تحت سلطه مردها بودن و خیلی عجیبه که حتی در مورد دیه قتل یک زن باردار هم تبعیض قائل میشدن؛ یعنی چی؟


audio: KBt_DQJVPBY_0082.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
یعنی اگه یه زن بارداری کشته میشد میومدن کالبدشکافی میکردن ببینن بچه ای که تو شکمش از بین رفته پسر بوده یا دختر، مثلا فرض کنید دیه انسان دو تومنه اگه بچه دختر بود قاتل باید یک تومن برای مادر کشته شده میداد و یک تومن برای دختری که تو شکمش داشته اگه پسر بود قاتل باید برای مادری که کشته 1 تومن میاد


audio: KBt_DQJVPBY_0083.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و برای بچه پسری که تو شکمش بوده دو تومن میداد یعنی دیه بچه پسری که هنوز به دنیا نیومده دو برابر دیه مادرش بود که خب خوجه اومد یه سری قوانین تصویب کرد و حق و حقوی زنان رو تا حدود زیادی ارتقا خوجه سقط جنین رو هم محدود کرد و برای این کار مجازات در نظر گرفت همش هم ملتی که نون نداشتن بخورن رو تشویق میکرد که بچه بیارن و به مادرانی که بالاتر از میانگین تعداد فرزند بچه دار میشدن


audio: KBt_DQJVPBY_0084.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
جایزه مادر قهرمان میداد و با ادامه همین سیاست ها بود که جمعیت آلبانی از یک میلیون نفر در سال 1944 که خوجه اومد سرکار رسید به سه میلیون نفر در سال 1985 که خوجه از دنیا رفت جمعیت تو 41 سال سه برابر شد اینم از دستاوردهای آقای انور خوجه گفتیم که تا سال 1974 تقریبا سی سالی میشد که انورخوجه 66 ساله در راس قدرت بود


audio: KBt_DQJVPBY_0085.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
در این سال چهارمین اجلاس حزب کمونیست آلبانی برگزار شد اجلاسی که از هر جهت ترسناک ترین جلسه حزبی بود که تا اون زمان برگزار شده بود دیکتاتور تصمیم گرفته بود که اجلاس چهارم رو به سکویی برای پاکسازی های بزرگ بعدی و اعمال مجازات های سنگین تبدیل کنه در ژوئیه 1974 رهبران اصلی ارتش آلبانی وزیر دفاع و رئیس ستاد ارتش دستگیر شدند


audio: KBt_DQJVPBY_0086.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
بلافاصله یه دادگاه نمایشی هم تشکیل شد و همه آنها به جرم واهی شرکت در کودتا به مجازات مرگ محکوم شدند تا امروز هیچ کس نمی داند از نظر خوجه واقعا اونها چه گناهی کرده بودند که اینطوری مجازات شدند کسانی که همیشه به خاطر وفاداری بی چون و چراشون مشهور بودند تو این پاکسازی آخر در کل 461 نیروی کادر ارتش دستگیر شدند که 54 نفرشون از افسران بلند مرتبه بودن


audio: KBt_DQJVPBY_0087.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
یه چیز عجیب هم این بود که وقتی این آدم های معروف کشته میشدن کسی از محل دفنشون خبر نداشت تو بعضی موارد روی مرده ها اسید میریختن که جنازه متلاشی بشه و قابل شناسایی نباشه یکی از افرادی که تو این برهه دستگیر و اعدام شد باقر بالوکو وزیردفاع بود که قبلا هم بهش اشاره کردیم همونی که زمانی که خوجه تو مسکو بود بهش پیشنهاد کودتا دادن ولی اون به خوجه وفادار موند و با این که میتونست راحت کودتا کنه اینکار رو نکرد


audio: KBt_DQJVPBY_0088.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
آقا باقرهم اعدام شد انورخوجه انقدر که پاکسازی کرده بود که دیگه دور و اطرافش بغیر از معاونش محمت شهو هیچ کسی رو برای خودش نداشت همه رو از صحنه روزگار پاک کرده بود گناهکار و بیگناه ، خودی و غیرخودی هیچ فرقی نمیکرد؛ خودی بودی بدتر گفتیم همه رو کشت بجز محمت شهو که بالاتر گفتیم اسمش رو به خاطر بسپارین الان میخواییم راجع به آخر عاقبت ایشون براتون بگیم


audio: KBt_DQJVPBY_0089.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
دیگه نزدیک تر از محمت شهو در دوران حکومت انورخوجه هیچ کسی رو نمیشه پیدا کرد از الان هم بگم که انور خوجه ایشون رو نکشت الکی تو ذهنتون انگشت اتهام رو به سمت استاد نشونه نبرید این یکی رو انورخوجه نکشت محمت شهو تنها گزینه برای تکیه زدن بر کرسی قدرت بعد از مرگ انور خوجه بود محمت شهو نخست وزیر آلبانی، عضو ارشد دفتر سیاسی


audio: KBt_DQJVPBY_0090.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و فردی به شدت وفادار به انور خوجه بود دیدگاهش هم همیشه برخورد تند و خشن با تمام مخالفان بود همون کسی بود که بالاتر گفتیم کشیش رو له کرده بود و مادر کشیشه بهش گفته بود بچم رو بکش که بیشتر زجر نکشه با این خصوصیات جایگاه شهیو جایگاه امن و مطمئنی بود و اون بهترین گزینه برای تکیه زدن بر کرسی قدرت بعد از مرگ انورخوجه بود منتهی محمت شهو یک رقیب هم داشت


audio: KBt_DQJVPBY_0091.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
جوونی به نام رامیز آلیا که 14 سال از شهیو و 17 سال از خوجه جوون تر بود اوایل با توجه به حضور محمت شهو هیچ کس رامیز آلیای به نسبت کم تجربه تر را به عنوان جانشین احتمالی خوجه جدی نمی گرفت ولی به مرور مشخص شد که رامیز هم برای خودش شاخی شده مخصوصا از زمانی که خواهرزادش با پسر بزرگ انورخوجه ازدواج کرد رامیز آلیای به انورخوجه نزدیک و نزدیک تر شد


audio: KBt_DQJVPBY_0092.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
خوجه هم بهش خیلی اعتماد داشت منتهی همچنان نفر دوم کشور با اقتدار محمت شهو بود تا اونجا که در مراسم رژه سال 1981 انورخوجه و محمت شهو در حالی که بازو در بازوی هم انداخته بودن با مشت های گره کرده به تشویق حضار پاسخ میدادن ولی یک اتفاق معادلات رو به هم زد یکی از روزهای اوت 1981 محمت شهو در دفتر کارش


audio: KBt_DQJVPBY_0093.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
در خونش مشغول کار بود که پسرش اسکندر اومد دیدنش و گفت که بابا عاشق شدم و میخوام که بیای بریم خواستگاری اسکندر پسر وسطی محمت شهو نخست وزیر آلبانی بود و به گفته خیلی ها محبوب ترین پسرش هم بود این پسر محبوب درست چند ماه قبل پیشنهاد ازدواج با یکی از خواهرزاده های نجمییه خوجه همسر انورخوجه رو رد کرده بود


audio: KBt_DQJVPBY_0094.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
دلیلش هم مشخصه دیگه ، اسکندر عاشق شده بود دختری که دل اسکندر رو برده بود ؛ دختر یک استاد دانشگاه بود دختر کاظم آقا کاظم توردیو استاد دانشگاه و از چهره های سرشناس در محافل دانشگاهی بود خونواده سرشناسی هم بودن از اون خونواده هایی که قبلا همشون مخالف کمونیست ها بودن منتهی این کاظم آقا هیچ وقت علیه کمونیست ها حرفی نزده بود وگرنه الان نه کاظمی وجود داشت و نه دخترش و خانوادش


audio: KBt_DQJVPBY_0095.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
خلاصه که این دو زوج عاشق موضوع رو با خانواده ها مطرح کردن و در نهایت خونواده هاام همدیگه رو دیدن و پسندیدن و یه روزی رو هم برای نامزدی مشخص کردن این در حالی بود که محمت شهو با رییسش انورخوجه بابت این موضوع صحبت نکرده بود و خودسر اومده بود روز نامزدی رو مشخص کرده بود شاید تو ذهن همه ما این سوال پیش بیاد که خوب به انورخوجه چه مربوط ولی اون زمان محمت شهو و بقیه ساکنان بلوک


audio: KBt_DQJVPBY_0096.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
آب رو بدون اجازه انورخوجه نمیخوردن و برای هر وصلتی هم نظر و اجازه دیکتاتور رو باید میگرفتن دقیقا مشخص نیست که چرا محمت شهو نظر انورخوجه رو درباره نامزدی پسرش نپرسید آیا ضعفش در جایگاه پدر بر باورهای سیاسیش غلبه کرده بود آیا میخواست خوجه رو تو کار انجام شده قرار بده دقیق مشخص نیست در هر صورت تاریخ مراسم نامزدی مشخص شد و موضوع به اطلاع انورخوجه هم رسید


audio: KBt_DQJVPBY_0097.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
نامزدی پسر نخست وزیر آغاز دور تازه ای از بگیر و ببندها بود دور تازه ای که در نهایت به یکی از بدنام ترین جنایت های رژیم کمونیستی علیه تمامی اعضای خانواده های ساکن بلوک و حذف نخست وزیر وقت منجر شد خوجه نامزدی پسر نخست وزیر را نوعی بی حرمتی به خودش یا حتا بدتر از آن، نوعی خیانت تلقی کرده بود


audio: KBt_DQJVPBY_0098.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و بنا به دستور انور خوجه، مراسم نامزدی هشت روز بعد از اعلام آن باطل شد انور خوجه در باره این موضوع در دفترچه یادداشتش نوشته جمعه 11 سپتامبر 1981 به محمد زنگ زدم و ازش درباره نامزدی پسرش با زنی جوان از خانواده ای مملو از جنایتکاران جنگی که بعضی از آن ها اعدام شده و بعضی دیگه هم از کشور فرار کردن سوال پرسیدم تمام شهر درباره این خبر صحبت می کنند


audio: KBt_DQJVPBY_0099.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و من فقط از طریق منابع دیگه به حقیقت ماجرا پی بردم محمد موقعی که نامزدی پسرش را تایید کرده بود کاملا از این اطلاعات خبر داشت اون اشتباه سیاسی بزرگی را مرتکب شده یه موضوع دیگه ای که به این اختلاف دامن زد دشمنی پنهان همسران این دو نفر بود دشمنی نجمییه خوجه با فکرت شهیو همسر محمت شهو این دو نفر در ظاهر با هم خوب بودن و به هم لبخند مصنوعی میزدن


audio: KBt_DQJVPBY_0100.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و در کنارهم بودن ولی پشت پرده نجمییه و فکرت انقدر به هم حسادت میکردن و از هم متنفر بودن که این تعارض به محافظان و خدمتکارهای دو خانواده هم منتقل شده بود و چند مورد خدمتکارها و محافظین دو خانواده با هم درگیر شده بودن در هر صورت، ماجرای نامزدی به این توهم دامن زد که انگار محمت شهو انقدری برای تکیه زدن بر جای انور خوجه عجله دارد


audio: KBt_DQJVPBY_0101.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
که از حالا طوری رفتار می کند انگار خوجه مرده و اون به جاش نشسته پس اون باید به سزای کارش برسه زوال و افول محمت شهو در انظار عمومی از اکتبر 1981 شروع شد در شانزدهم اکتبر 1981، سالروز تولد انور خوجه برای مهمانی تولد دیکتاتور محمت شهو دعوت شد منتهی بدون همسرش فکرت


audio: KBt_DQJVPBY_0102.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
محمت شهو نگران بود که مبادا خوجه باهاش تو مهمونی برخورد سردی داشته باشه یا حتی اصلا جواب سلامش هم نده و آبروش بره اما خوجه تو مهمونی اتفاقا برخورد خیلی گرمی با شهیو داشت و کلی باهاش خوش و بش کرد و بغلش کرد و وقتی که محمت شهو بهش گفت عمرتون طولانی باشه خوجه جواب داد عمر هر دوی ما در کنار هم محمد عزیزم عمر تو هم طولانی باشه تو باید مراقب خودت باشی ما دیگر مثل ایام قدیم جوان نیستیم


audio: KBt_DQJVPBY_0103.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و حزب امروز و روزهای آینده به وجود ما نیاز دارد خوجه همین رفتار رو با چندین نفر از مقامات بلند پایه رژیم داشت و این موضوع رو میشه در فیلم ها و تصاویر به جامونده از تولد خوجه هم دید طی فقط چند ماه بعد، دوازده نفر از کسانی که خوجه آن روز در نهایت صمیمیت آنها را به آغوش کشیده بود مشمول مجازات های بسیار سنگین شدند


audio: KBt_DQJVPBY_0104.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
چهار نفرشون اعدام شدند و مابقی به زندان های طولانی مدت محکوم شدند اما اگه یادتون باشه گفتیم که خوجه بلایی سر محمت شهو نخست وزیر آلبانی و نفر دوم این کشور نیاورد پس شهیو نه جزو اعدامی هاست و نه جزو زندانی ها سقوط محمت شهو آرام آرام و آهسته بود دلیلش هم این نبود که خوجه شک و تردیدی در خصوص ضربه زدن به دوست قدیمی اش داشت بلکه دلیلش این بود که اون از قدرتی میترسید که


audio: KBt_DQJVPBY_0105.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
نخست وزیرش طی تقریبا سه دهه گذشته روی هم انباشته کرده بود محمت شهو آروم آروم طرد شد و از اونجایی که خودش میدونست که عاقبتش چی میشه محمت شهو بعد از 27 سال خدمت به انورخوجه در اتاق خوابش خودکشی کرد روی میز اتاقش یک نامه بود که روش نوشته شده بود فقط به دست رفیق انورخوجه باز شود تو نامه خطاب به انورخوجه نوشته بود


audio: KBt_DQJVPBY_0106.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
من نزدیکترین دوست شما در دوران مشکلات و موفقیت ها اخیرا با مجاز دانستن نامزدی پسرم اسکندر با دختر کاظم توردیو که بعد از دخالت به حق شما اون رو فسخ کردم مرتکب اشتباهی ایدئولوژیک و سیاسی شدم دلایلی را که به این اشتباه منجر شد در سخنرانی انتقاد از خودم که بالغ بر 39 صفحه می شد شرح دادم اما شما اون رو عذر و بهانه نامیدید


audio: KBt_DQJVPBY_0107.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
رفیق انور من همیشه آماده بودم تا زندگی ام را فدای حزب بکنم و این دقیقا همان کاریه که الان دارم میکنم من دارم زندگی ام را فدای حزب میکنم تا که من، نزدیک ترین دوست شما در دوران مشکلات و موفقیت ها بتونم از این فدا کردن جانم به عنوان آخرین وسیله برای ارائه فرصتی به شما دوستم استادم و برادر عزیزم جهت فهمیدن حقیقت استفاده کنم


audio: KBt_DQJVPBY_0110.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
درخواست محمت شهو اجابت نشد و همسر و دوتا پسرش دستگیر شدن پسر بزرگش هم خودش رو با برق کشت که البته بعضی ها میگن ماموران رژیم اونو کشتن بعدش هم کل اعضای خونواده محمت شهو رو به یک شهر دورافتاده تبعید کردن تبعید شده ها حق ترک منطقه رو نداشتن و باید در مزارع کشاورزی بیگاری میکردن بعد از مرگ محمت شهو به دستور انورخوجه جنازش عن سر به نیست شد


audio: KBt_DQJVPBY_0111.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
جنازه شهیو رو سه بار دفن کردن دوباره نبش قبر کردن و جای دیگه دفن کردن که معلوم نشه کجا دفن شده رژیم صراحتا به مردم اعلام کرد که محمت شهو خائن بوده و برای سازمان های جاسوسی چندین کشور خارجی معاند


audio: KBt_DQJVPBY_0117.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
هرچی سرویس اطلاعاتی بلد بودن اسمش رو آوردن به گفته خوجه، اسنادی از خزانه مهمت شیهو، پیدا شد که مربوط به دستورات اطلاعاتی یوگسلاوی برای مسموم کردن اون و به عهده گرفتن رهبری کشور بود خوجه در کتابش میگه که این نقشه شکست خورد چون شحو بزدلی بود که نمی توانست این کار را انجام دهد نکته دیگه این که، از تمامی جلسات بازجویی فکرت شهیو


audio: KBt_DQJVPBY_0118.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
همسر محمت شهو و شکنجه های جسمی و روحی اون در اتاق بازجویی تصویربرداری میشد و نوارهای وی اچ اس را همان شب بازجویی و شکنجه به دست دیکتاتور میرسوندن تا ایشون همراه همسرش آخر شب بشینه سریال آخر شبشون رو نگاه کنه این شکنجه هارو ببینه و از دیدنش لذت ببرن و راستی اون فیلم تولد انورخوجه بود که وسط تولد مهربون شده بود همه رو بغل میکرد


audio: KBt_DQJVPBY_0119.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
اون فیلم هیچ وقت برای عموم پخش نشد دلیلش هم ساده است دیگه تو فیلم خیلی از کسانی که داشتن با انورخوجه میگفتن و میخندیدن تا زمان پایان تدوین فیلم یا کشته شدن بودن یا تو زندان بودن این ماجرا یه قسمت پایانی هم داره که حیفم میاد نگم وقتی که محمت شهو خودکشی کرد و خبرش به خوجه رسید خوجه اولین نفری رو که مامور کرد بره ببینه داستان چیه


audio: KBt_DQJVPBY_0120.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
وزیر دفاع کشور آلبانی آقایی به نام قدری هازبیو بود قدری تو همون برخورد اول با خانواده شهیو که تازه عزیزشون رو از دست داده بودن بهشون گفت که این عمل شهیو منظور خودکشیش عمل مجرمانه است از نظر ایشون شهیو انگار قتل کرده بود و مجرم بود قدری کلی زخم زبون به خونواده شهیو زد و رفت قدری، وزیر دفاع آلبانی، بعد از مرگ محمت شهو قدرتش بیشتر هم شد


audio: KBt_DQJVPBY_0121.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
اون 25 سالم وزیر کشور و رییس سازمان اطلاعات آلبانی بود ولی کمتر از دوسال بعد از ماجرای خودکشی شهیو و در پاکسازی بعدی اینبار نوبت خود قدری شد زمانی که خوجه از یه طرح ترور جون سالم به در برد و بعدش دوباره افتاد به جون اطرافیانش گفتیم که روز خودکشی شهیو قدری به دستور خوجه رفت خونه شهیو حالا دو سال بعد یکی از اتهامات قدری این بود که آره


audio: KBt_DQJVPBY_0122.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
مرتیکه روز خودکشی شهیو پاشدی رفتی اونجا که ردپای گروه های خرابکاری رو پاک کنی اصلا تو از اولش با محمت شهو دستت تو یک کاسه بود تو خائنی و باید مجازات بشی قدری هازبیو وزیردفاع به همراه وزیر کشور و وزیر بهداشت و معاون وزارت اطلاعات در پاکسازی سال 1983 دستگیر و تیربارون شدن


audio: KBt_DQJVPBY_0123.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
تیربارون وزرای دفاع و بهداشت و معاون وزرات اطلاعات در سال 1983 اتفاق افتاد یعنی زمانی که خوجه 75 سالش شده و نزدیک به چهل ساله که در راس قدرت جاخوش کرده این همه آدم کشته، خودی و غیر خودی رو پاکسازی کرده و زور هیچ کس هم بهش نمیرسه خبری هم از قدرت کائنات و کارما و این داستان ها هم نیست


audio: KBt_DQJVPBY_0124.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
در اوایل همون سال 1983 کتاب تازه انور خوجه به نام تیتونیست ها که متمرکز بر روابط بین آلبانی و یوگوسلاوی بود در همه کتابفروشی های کشور آلبانی در معرض فروش گذاشته شد این کتاب آخرین جلد از مجموعه ی خاطرات سیزده جلدی انور خوجه بود که اون طی هفت سال پایانی عمرش چاپ و منتشر کرد یعنی به طور متوسط تقریبا سالی دو کتاب


audio: KBt_DQJVPBY_0125.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
خوجه با 68 عنوان کتابی که در طول عمرش چاپ و منتشر کرد آنچنان رکوردی از خودش به جا گذاشته که حتی نویسنده های پر کار جهان هم بهش غبطه میخورن میلیون ها دلار پول کشور فقیر آلبانی صرف چاپ کتاب های دیکتاتور به زبان های خارجی و پخش آن ها در سرتاسر جهان شد خوجه مطمئنا تنها دیکتاتوری بود که هفت هزار صفحه کتاب نوشت و در تمام کتاب هاش فقط و فقط از یک نفر تعریف و تمجید کرد


audio: KBt_DQJVPBY_0126.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
اون یک نفر هم کسی نبود جز خودش تیتراژ کتاب هایش صد هزار نسخه بود دانش آموزها و دانشجوها مجبور بودن کتاب های دیکتاتور رو بخونن و کارگران کارخونه ها باید در کلاس های مخصوصی شرکت میکردن که تو اون کلاس ها نکات اصلی کتاب های خوجه بهشون آموزش داده میشد و خودشون هم تو کلاس باید قسمت هایی از کتاب رو با صدای بلند میخوندن خوجه علاوه بر این که کتاب مینوشت ، کتابخون قهاری هم بود


audio: KBt_DQJVPBY_0127.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
تعداد زیادی از کتاب های کتابخونش هم اگه تو خونه هر کس دیگه ای پیدا میشد حسابش با کرام الکاتبین بود کاری هم نداشت دیگه، پیرمردی شده بود که مطالعه می کرد و کتاب مینوشت و تو اوقات فراغتش هم یا دستور قتل صادر میکرد یا با همسرش میشست فیلم شکنجه فکرت شهیو رو میدید دیکتاتور زندگی آرام و بی تحرکی را در ویلایش در بلوک میگزروند قشنگ هم منزوی شده بود هیچ کسی رو اطرافش نداشت که بتونه باهاش یه صحبتی کنه بحثی کنه


audio: KBt_DQJVPBY_0128.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
این چند سال آخر با شهیو میشست گپ میزد خاطرات مشترکشون رو مرور میکرد که خوب الان اونم مرده بود همسرش نجمییه هم همینطور بود اون هم زندگی تنها و منزوی ای داشت خوب هر کسی که کشته میشد خانوادش هم دیگه از بلوک مینداختن بیرون و نجمییه هم دیگه کسی رو نداشت دو نفری که با نجمییه بیشتر رابطه داشت یکیشون همون لیری گاگا بود که با بچه ای که تو شکمش داشت اعدام شد اون یکی هم فکرت بود که با وجودی که این دو نفر چشم نداشتن همدیگه رو ببینن


audio: KBt_DQJVPBY_0129.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
ولی حداقل همدیگر رو سرگرم میکردن ؛ و خب الان فکرت هم در زندان بود در همون زمانی که دیکتاتور مشغول گذروندن این زندگی یکنواخت ملال آور بود کشور آلبانی سخت ترین دوران خودش رو میگذروند سیاست خارجی دیکتاتور که همه رو دشمن خودش میدونست باعث شده بود که آلبانی کاملا منزوی بشه تمام مرزهای کشور با سیم خاردار مسدود شده بود یک حصار فلزی با سیم برقی تو فاصله پونصد متری مرز گذاشته بودن


audio: KBt_DQJVPBY_0130.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
و هر کسی که حصار رو لمس میکرد نه تنها خطر برق گرفتگی تهدیدش میکرد بلکه زنگ های هشدار و چراغ های خطر صداشون درمیومد و نگهبان ها با خبر میشدن علاوه بر این دومتر خاک در دو طرف حصار ریخته بودن که ردپای هرکسی که نزدیکش میشه مشخص بشه ناحیه بین حصار و مرز رو هم باتله های انفجاری مین گذاری کرده بود اگه کسی میتونست از همه اینا جون سالم به در ببره و بره به سمت مرز هم


audio: KBt_DQJVPBY_0131.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
ماموران حکم تیر داشتن و میتونستن بکشنش که همین کارم میکردن اونایی هم که زنده دستگیر میشدن حداقل ده سال میرفتن زندان و اگه سابقه داشتن حبس ابد میگرفتن بعد از سال 1968 کلا سفر به خارج از کشور برای همه افراد معمولی ممنوع شد و خوجه در سرتاسر کشور دستگاهها و آنتن های تولید کننده پارازیت کار گذاشت


audio: KBt_DQJVPBY_0132.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
تا مردم کانال های رادیویی و تلویزیونی ایتالیا و یوگوسلاوی را نتونن ببینن و بشنون و از تحولات و پیشرفت کشورهای دیگه مطلع نشن یکی از دانشجویان سابقاون دوران که بعد از فروپاشی دولت کمونیستی آلبانی شهردار پایتخت هم شد تعریف میکنه میگه ما شب ها زیر رختخواب رادیو روشن میکردیم و با بدبختی به ایستگاه های رادیویی خارج گوش میکردیم اگه مامورین دولت متوجه این موضوع میشدن ما رو میفرستادن اردوگاه کار اجباری


audio: KBt_DQJVPBY_0133.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
دیکتاتور کشور رو تبدیل کرده بود به یک زندان بزرگ زندانی که مردمش به نون شبشون محتاج بودن آلبانی در سال 1984 در جدول فقیرترین کشورهای دنیا در رده سوم قرار داشت و تیرانا فقیرترین پایتخت در اروپا بود طبق قوانین کمونیستی آلبانی دهقانان اجازه نداشتن گاو و گوسفند برای خودشون داشته باشن همه چیز باید اشتراکی بود و در دست دولت قرار میگرفت


audio: KBt_DQJVPBY_0134.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
از سال 1982 دهقان ها حتی از داشتن مرغ و خروس شخصی هم منع شدن اوضاع در روستاها انقدری افتضاح شد که بعد از مرگ خوجه رژیم کمونیستی آلبانی بلاخره اعتراف کرد که اشتراکی سازی به بیراهه رفته و صدمات زیادی به بار آورده رهبران حزب در راستای رسیدگی به این موضوع سه تا اجلاس مهم برگزار کردن که بحث اصلی تو این اجلاس ها این بود که آیا میشه به هر خانواده دهقان اجازه داد که


audio: KBt_DQJVPBY_0135.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
یدونه بزغاله یا بره برای خودش داشته باشه یا نه خوب بریم به ماه های پایانی زندگی انورخوجه انور خوجه دو سه سال آخر عمرش حالش اصلا خوب نبود و در سال آخر عمرش اواسط سال 1984 بعد از این که آخرین جلد کتابش هم منتشر کرد حالش وخیم تر هم شد عروس انور خوجه سه سال پایانی عمر پدر شوهرش را اینطوری توصیف میکنه که میگه اون به ندرت حرف میزد


audio: KBt_DQJVPBY_0136.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
این اواخر همش مینشست و سرش رو به پایین خم میکرد و مطلقا هیچ حرفی یا کلمه ای به زبون نمیاورد آخرین باری که انور خوجه در برابر انظار عمومی ظاهر شد در 29 نوامبر 1984 بود دقیقا چهل سال بعد از اولین سخنرانیش به عنوان رهبر جدید آلبانی و رئیس دولت موقت


audio: KBt_DQJVPBY_0137.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
روز 29 نوامبر 1984 مصادف با چهلمین سالگرد برقراری رژیم کمونیستی آلبانی بود و خوجه تا این زمان حاکم بیش از نیمی از عمر کشور آلبانی به عنوان کشوری مستقل بود با توجه به وضع سلامتی خوجه کم تر کسی انتظار داشت که اون پاشه بیاد مراسم و تازه سخنرانی هم بکنه ولی خوجه اومد و سخنرانی هم کرد، قشنگ هم سخنرانی کرد


audio: KBt_DQJVPBY_0138.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
البته بعدا معلوم شد این سخنرانی از قبل ضبط شده بود و خوجه فقط در برابر دوربین و حضار لب میزده خوجه سخنرانی اش را با پیامی تموم کرد که میشه گفت وصیت نامش به ملت آلبانی بود خوجه در آخرین سخنرانیش گفت کشور آلبانی، محبوب ترین عزیز ما طی همه این سال ها تحت رهبری حزب به صورت ریشه ای متحول شده آلبانی از دستاوردهای بسیاری از قبیل نوسازی و توسعه همه جانبه برخوردار شده


audio: KBt_DQJVPBY_0139.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
که هرگز در طول تاریخ نمونه آن دیده نشده بیایید از همه این دستاوردها مثل تخم چشممان محافظت کنیم و این دستاوردها را حتا پربارتر از پیش کنیم تا نسل های آینده آلبانی قدرتمندتری را به ارث ببرند مردم گرسنه و تحقیر شده آلبانی هم که این حرف ها نمک رو زخمشون میپاشید مجبور بودن در تایید صحبت های خوجه شعار بدن و بگن که


audio: KBt_DQJVPBY_0140.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
ما ترجیح میدیم برای رفع گرسنگی علف بخوریم ولی به اصول مارکسیستی لنیسیستی خیانت نکنیم بعد از این سخنرانی تاریخی حواس پرتی های دیکتاتور شروع شد در مدت سه ماه، وضع سلامتی اش روز به روز بدتر شد دیگه نه می توانست روی پایش بایستد نه میتونست حرف بزنه زمانی که حال خوجه خیلی وخیم شد و فاصله چندانی با مرگ نداشت مردم آلبانی هیچ اطلاعی از این موضوع نداشتند


audio: KBt_DQJVPBY_0141.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
ولی بعضی ها هم بر حساب تصادف یه چیزایی مطلع میشدن مخصوصا اگه خدمتکاری یا راننده ای در بلوک داشتن متوجه بعضی اتفاقات میشدن البته اونایی که بی احتیاطی میکردن و اطلاعاتشان را با کسی در میان میزاشتن هم خودشون دستگیر و زندانی میشدن هم اونی که اطلاعات رو بهش داده بود تو یک مورد مضحک، یکی از این دستگیر شده ها افسری بود که از زبان یکی از راننده های بلوک شنیده بود حال انور خوجه وخیمه


audio: KBt_DQJVPBY_0142.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
سازمان اطلاعات اومد این افسر رو دستگیر کرد و بدبخت رو به ده سال زندان محکوم کرد به چه جرمی؟ به جرم دروغ پراکنی و تشویش اذهان عمومی و تبلیغات علیه قدرت خلق جالب اینکه زمانی که حکم نهایی محکومیت ده ساله این افسر بخت برگشته بهش ابلاغ شد چند ماه از مرگ انورخوجه گذشته بود برگردیم به خونه خوجه و دو سه روز پایانی عمرش رو بررسی کنیم


audio: KBt_DQJVPBY_0143.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
در 8 آوریل 1985 نجمیه خوجه به پرستار دیکتاتور گفت که ببرتش تو باغ بگردونتش در تصاویر اون گردش دیکتاتوری رو میبینم که روی صندلی چرخدار با موهای آشفته نشسته و با چشمانی پنهان در پشت عینک آفتابی بزرگش انگار داره انتظار مرگ رو میکشه مرگی که قراره اونو به همون جایی ببره که خودش قبلا هزاران قربانی رو به اونجا فرستاده بود


audio: KBt_DQJVPBY_0144.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
انور خوجه، چهل و یک سال بعد از روزی که به قدرت رسید هنوز در راس هرم کمونیستی آلبانی بود اون در این لحظه پایانی از حیث سیاسی از همیشه قدرتمندتر بود و همزمان از حیث جسمی و بدنی از همیشه ضعیف تر و آسیب پذیرتر حالا دیگر نه رژیم قدرتمندش و نه آن تملق ها و چاپلوسی هایی اطرافیان هیچکدام نمیتونستن نجاتش بدن


audio: KBt_DQJVPBY_0145.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
مرگ تنها قدرتی بود که خوجه نمی توانست بر اون غلبه کنه فقط ملک الموت بود که بی اعتنا به کمونیسم حاضر نبود به قوانین خوجه احترام بزاره خوجه هیچ قدرتی برای زندانی کردن مرگ در یکی از سلول های 39 زندانی که ساخته بود نداشت او نمی توانست مرگ را در یکی از هفتاد اردوگاه کار اجباری ای که در آنها آدم ها را به اتهامات واهی مخالفت با خودش


audio: KBt_DQJVPBY_0146.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
به گذراندن زندگی های مملو از انزوا و رنج محکوم کرده بود زندانی کند صبح روز نهم آوریل 1985، موقعی که پرستار مشغول شستن خوجه در حمام بود خوجه آروم به بی هوشی رفت و شمارش معکوس برای مرگ قطعی اش شروع شد کمتر از 48 ساعت بعد در ساعت دو و ده دقیقه بامداد 11 آوریل 1985 انورخوجه 77 ساله


audio: KBt_DQJVPBY_0147.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
بعد از 41 سال حکومت دیکتاتوری کمونیستی بر مردم بدبخت آلبانی از دنیا رفت در ساعت ده صبح، رادیو تیرانا بیانیه مشترک دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کار کمونیست آلبانی را قرائت کرد صدایی غمگین به اطلاع مردم آلبانی رساند که رهبر نامیرای اونا دیگه زنده نیست بیانیه اعلام مرگ خوجه، طوری نوشته و تنظیم شده بود


audio: KBt_DQJVPBY_0148.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
که واژه در آن وجود نداشت و در عوض این جمله درش نوشته شده بود قلب رهبر کبیر حزب و خلق از تپش باز ایستاده بعد از مرگ خوجه رژیم کمونیستی آلبانی پنج سال دیگه دووم داشت و در نهایت مردم آلبانی در دسامبر 1990 علیه رژیم حاکم قیام کردن و حکومت کمونیستی آلبانی رو سرگون کردن


audio: KBt_DQJVPBY_0149.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
در بیستم فوریه 1991 بالغ بر صدهزار نفر از ساکنان تیرانا در میدان اصلی شهر جمع شدند و مجسمه بزرگ و برنزی انور خوجه رو به پایین کشیدن در همان شب همه مجسمه ها و سردیس های دیکتاتور سابق در تمام شهرهای آلبانی به پایین کشیده شد و این پایان کار دیکتاتوری بود که فقط مرگ تونست حریفش بشه و واقعا که دم مرگ گرم


audio: KBt_DQJVPBY_0150.opus
source: youtube
source_id: KBt_DQJVPBY
invalidation: VALID
text:
وقتی که نه مردم حریف دیکتاتور میشن و نه جامعه جهانی براش مهمه که چه بلایی داره سر مردم زیر سلطه دیکتاتور میاد وقتی که نه کارمایی وجود داره و نه قدرت کائنات وقتی که خدا هم فقط نظاره گره اتفاقاته اونجاست که فقط مرگ میتونه پایان دیکتاتور باشه


audio: ikEQEZl9ymQ_0002.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
I am Amir Soodbakhsh، and in this video، I want to tell you the story of the Hollywood assassination of Kim Jong Nam


audio: ikEQEZl9ymQ_0006.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
His father، Kim Jong Il، the former leader of North Korea، was a brutal dictator who ruled the people for 17 years with his police manner ruling This Mr.Dictator falls in love with a famous actress and even though she was married


audio: ikEQEZl9ymQ_0007.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
he started a relationship with her and forces her to get a divorce and come and live in his palace The result of this relationship، or better say، the unofficial marriage of Kim Jong Il with the actress


audio: ikEQEZl9ymQ_0008.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
was a boy named Jong Nam، whose existence was a secret for years and the people of North Korea did not know anything about him


audio: ikEQEZl9ymQ_0009.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Jong Nam went to Geneva to study as a child and had a great time there and got to know the European environment In 1988، at the age of 17، he was called to North Korea


audio: ikEQEZl9ymQ_0010.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
and it was there that his father revealed the boy's existence to others and unofficially prepared him to succeed him


audio: ikEQEZl9ymQ_0011.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
But Jong Nam was not into this and he was looking for having fun all the time with his father's abundant money Jong Nam was constantly traveling to neighboring countries and his daily life was contaied the type of hobbies that you couldn't even dream of in North Korea


audio: ikEQEZl9ymQ_0013.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
got arrested by the police and embarrassed himself and also his father Jong Nam had gone to Japan to go to Disneyland


audio: ikEQEZl9ymQ_0017.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
The next option was Jong Nam's brother، who was not into politics and was always interested in poetry and music


audio: ikEQEZl9ymQ_0019.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
the reason for choosing him was that unlike his brother، he was not always drunk and he could sit on a chair like a good boy and give orders، and that was enough for leadership apparently Kim Jong-un was named as the successor leader and waited for leadership until his father's death


audio: ikEQEZl9ymQ_0020.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
At the same time، Jong Nam was Caught up in the revelry internationally and had houses for himself in several Asian countries


audio: ikEQEZl9ymQ_0024.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
was the fact that when his friends were visiting him in Macau، he would welcome them by offering ladies to them and watch them through the door hole or any other opening


audio: ikEQEZl9ymQ_0027.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
and the providing the materials necessary for the production of long-range missiles and North Korea's nuclear activities


audio: ikEQEZl9ymQ_0031.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
When Kim Jong-un came to power، he began to settle scores with his potential opponents and put many to death


audio: ikEQEZl9ymQ_0037.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
His brother، Jong Nam، had not come to North Korea for a long time and was in touch with the authorities remotely


audio: ikEQEZl9ymQ_0042.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
and in less than three seconds، one of them caught Jong Nam's eyes and the other put a cloth over his mouth


audio: ikEQEZl9ymQ_0054.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
The Malaysian police quickly identified and arrested the two women who were involved in the assassination plot with the help of the airport's CCTV cameras But with their arrest، the situation became more complicated


audio: ikEQEZl9ymQ_0057.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
one of them was a girl named Siti Aisha.She was 25 years old and from Indonesia، and she had met a man six weeks earlier This guy had offered her to play role in hidden camera clips for YouTube to make good money


audio: ikEQEZl9ymQ_0064.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
On the promised day، the members of the assassination team had told these two women that this time، the project will be a little different، and this time we want to mess with the head of one of the big companies and because that guy is an important person، This may upset him، so you have to be careful


audio: ikEQEZl9ymQ_0065.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Then they were rewarded with 200 dollars each one of them was supposed to catch Jong-un's eyes and the other had to cover his mouth with the cloth they gave her for a few seconds to joke with him like that and then leave the place And well، we all saw that Jong Nam didn't survive this joke


audio: ikEQEZl9ymQ_0066.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
The women did not believe that they had just killed a man and according to the confessions and evidence، they were telling the truth for real


audio: ikEQEZl9ymQ_0067.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
The police investigation went on and four other suspects who were in the airport terminal that day were identified


audio: ikEQEZl9ymQ_0068.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
One of them even was standing behind Jong Nam all the time، until the last moment when he went to the emergency room to make sure the plan was executed correctly


audio: ikEQEZl9ymQ_0073.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
VX is three hundred times stronger than mustard gas and ten milligrams of it is enough to kill a person


audio: ikEQEZl9ymQ_0076.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
They completely denied everything and also declared that the victim was not their leader's brother at all، but an ordinary person


audio: ikEQEZl9ymQ_0079.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
The Malaysian government was under pressure to do something against North Korea، and eventually so they expelled the North Korean ambassador


audio: ikEQEZl9ymQ_0080.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
The story became more dramatic when it was revealed that four other assassination suspects were still in Malaysia and were hiding in the North Korean embassy


audio: ikEQEZl9ymQ_0089.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Their trial lasted for two years، during which the defendants spent one year in solitary confinement


audio: ikEQEZl9ymQ_0093.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
that the Indonesian government sent a private plane to bring Siti Asia back، and she could have a visite with her president


audio: ikEQEZl9ymQ_0094.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
This was the true-Hollywood-detective story of the assassination of Kim Jong Nam the elder brother of the current leader of North Korea


audio: ikEQEZl9ymQ_0095.opus
source: youtube
source_id: ikEQEZl9ymQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
If you want to know more about the Kim family in North Korea you can listen to the two-part episode of the Rokh podcast.I will put the link in the description


audio: mSVYEpMSi8E_0001.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
تو این ویدئو میخواییم درباره آقای لی کوان یو پدر محبوب سنگاپور براتون بگیم کسی که بیش از چهل سال در راس قدرت بود و سنگاپور رو از فرش به عرش رسوند بدون این که بخواد پیرو ایدئولوژی خاصی باشه و یا مردمش رو مجبور به پیروی از ایدئولوژی خاصی بکنه با ما همراه باشید تا ببینم آقای لی کوان یو چه کرد که تونست یه کشور کوچک بندری جهان سومی رو به یه کانون مهم اقتصادی


audio: mSVYEpMSi8E_0003.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
تا قبل از جنگ جهانی دوم سنگاپور و مالزی مستعمره بریتانیا بودن و برای همین هم در طول جنگ ژاپن که جبهه مخالف بریتانیا بود به سنگاپور حمله کرد و خیلی زود تونست این کشور بی دفاع رو فتح کنه


audio: mSVYEpMSi8E_0004.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
اون موقع لی 18 سالش بود و توی کالج درس می خوند و خوش شانس هم بود که تونست دوران جنگ رو به سلامت پشت سر بزاره بعد از جنگ و شکست ژاپنی ها اونا مجبور به ترک خاک سنگاپور شدن و دوباره بریتانیایی که هیچ دفاعی از سنگاپور نکرده بود و در طول جنگ سنگاپور رو ول کرده بود به امون خدا برگشت به این کشور بعد از جنگ کمبود غذا و دارو مردم رو اذیت میکرد


audio: mSVYEpMSi8E_0005.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
ولی باز اوضاع بهتر از دواران جنگ بود مردم با خیال راحت به سر کارشون برگشته بودن و دانش آموزها و دانشجوها هم رفته بودن سر کلاس هاشون لی هم برای ادامه تحصیل رفت به دانشگاه کمبریج بریتانیا که حقوق بخونه


audio: mSVYEpMSi8E_0007.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
و پیش خودم می گفتم که آیا واقعا اونا بهتر از من میتونن کشورم رو اداره کنن؟ لی وقتی از بریتانیا برگشت یه مدت داوطلبانه به عنوان وکیل برای کسایی که دستمزد پایینی داشتن به صوت رایگان کار کرد و بعد هم تصمیم گرفت با چند تااز دوستان دیگش یه حزب تشکیل بده و از حقوق مردمی که ناراضی ان و با مشکلات دست و پنجه نرم می کنن دفاع کنه


audio: mSVYEpMSi8E_0010.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
بعدشم کم کم کمونیست ها هم به اونها پیوستن که خوب لی با کمونیست ها زیاد رابطه خوبی نداشت و افکار و ایدئولوژیشون رو نمی پسندید و به همین دلیل هم لی جلوتر با کمونیست ها به مشکل خورد ولی در هر صورت حزب اونا تونست محبوبیت خودش رو هر روز بیشتر و بیشتر کنه و به موازات افزایش محبوبیت حزب محبوبیت لی هم زیادترشد و اون تونست پله های ترقی رو در دنیای سیاست طی کنه


audio: mSVYEpMSi8E_0012.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
بعد از این که لی نخست وزیر سنگاپور شد برای اینکه بتونه یه حکومت درست توی سنگاپور راه اندازی کنه دوتا مشکل بزرگ داشت اول اینکه هنوز سنگاپور مستعمره انگلیس بود و دوم اینکه حزب کمونیست اهرمش سنگین تر از بقیه حزب ها بود که اگر قدرت رو دستش می گرفت سرنوشت شومی در انتظار سنگاپور بود برای لی مبارزه با انگلیسی ها راحت تر از مبارزه با کمونیست ها بود


audio: mSVYEpMSi8E_0013.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
اون زمان 70 درصد مردم سنگاپور چینی بودن و کلی تبلیغات پروپاگاندا از چین اومده بود که حکومت کمونیستی چین رو با شکوه و فوق العاده جلوه میداد برای همینم نظام کومونیستی بین چینی های سنگاپور طرفدار پیدا کرده بود سایه استعمار بریتانیا هم که کماکان سرجاش بود ولی خوب شاهکار لی اونجا بود که تصمیم گرفت هردو تحدید رو به فرصت تبدیل کنه


audio: mSVYEpMSi8E_0014.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
لی قبل از هر کاری برای این که بتونه با تمام اقشار مختلف مردم ارتباط برقرار کنه رفت زبان چینی رو در مدت زمان کوتاهی یاد گرفت از قبل هم که مالایی و انگلیسی رو میدونست و حالا اون میتونست با قدرت سخنوری خوبی که داره به زبان های مختلف سخنرانی کنه و مردمش رو با خودش همراه کنه


audio: mSVYEpMSi8E_0016.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
یاد گرفتن زبان چینی به مردم نشون داد که چقدر برای ارتباط گرفتن با مردم کشورم جدی هستم و صحبت مستقیم با مردم چقدر برام اهمیت داره در ادامه لی یه سیاستی هم به خرج داد و به بریتانیا نزدیک شد تا بتونه شر کمونیست ها رو از سر سنگاپور کم کنه بعدش هم از اونجایی که آدم واقع بینی بود و میدونست که هنوز زیرساخت های لازم برای ترقی و رشد در کشورش مناسب نیست


audio: mSVYEpMSi8E_0021.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
کمونیست ها انتخابات رو تحریم کردن و به تمام طرفدارهاشون گفتن که رای سفید بندازن ولی خب در نهایت با 70 درصد آرا سنگاپور در سال 1963 به مالزی ملحق شد


audio: mSVYEpMSi8E_0022.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
بلافاصله تو سنگاپور سوسیالیست ها بر علیه لی و ادغام کشورشون با مالزی شورش کردن و لی هم که آمادگی این شورش رو داشت تونست بر اوضاع مسلط بشه و شورش رو سرکوب کنه ولی در ادامه اوضاع خیلی خوب پیش نرفت اون طرف ماجرا هم مالایی های افراطی میخواستن که تمام کنترل سنگاپور تو دست خودشون باشه و وقتی اختلافات و درگیری ها زیاد شد کار به خشونت و کشت و کشتار هم رسید


audio: mSVYEpMSi8E_0023.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
همین مساله زمینه ساز جدایی مالزی و سنگاپور شد فقط دو سال بعد از ادغام این دو کشور سنگاپور و مالزی از هم جدا شدن حالا که سنگاپور از مالزی جدا شده بود اولا که لی جلوی قدرت گرفتن دوباره کمونیست ها رو گرفت و خطر کمونیست ها دیگه سنگاپور رو تهدید نمیکرد دوما دیگه مثل سابق سنگاپور مستعمره بریتانیا هم نبود خود لی میگه که


audio: mSVYEpMSi8E_0024.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
انگلیسی ها از حکومت توی سنگاپور خسته شده بودن و می خواستن بیان بیرون و فقط دولت قابل اعتمادی می خواستن که منافعشون رو توی این کشور به خطر نندازه بعد از استقلال، سنگاپور اصلا تو وضعیت مناسبی نبود خود کشور که منابع طبیعی با ارزش زیادی نداشت که بخواد از اونجا درآمد کسب کنه فقر توی کشور بیداد می کرد نرخ بیکاری بالا بود و بیشتر از نصف مردم تحصیلات درستی نداشتن


audio: mSVYEpMSi8E_0026.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
اولین کاری که لی کرد این بود که اومد با استفاده از رابطه خوبی که باغرب داشت از کشورهای غربی وام های کلانی گرفت و اونا رو در جای درستشون خرج کرد اون واحدهای صنعتی ایجاد کرد و با ارایه مشوق های مالیاتی سرمایه گذار های خارجی رو جذب کرد بعدش هم یک صندوق پس انداز عمومی برای مردم درست کرد که هر کسی 20 درصد حقوقش هر ماه توی این صندوق پس انداز میشد و زمانی که می خواست خونه بخره یا هر جایی که لازم داشت


audio: mSVYEpMSi8E_0027.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
میتونست این پول رو برداشت کنه و یا روش وام بگیره در کنار این موضوعات ؛ بزرگترین چالش سنگاپور مشکل مسکن بود وضعیت مسکن مردم خیلی بد بود و اکثریت مردم خونه نداشتن شهر با محله های فقیر نشین احاطه شده بود و حتی از ابتدایی ترین سرویسهای بهداشتی و خدماتی هم محروم بودن همین مسایل نرخ جرم و جنایت مناطق محروم رو بالا برده بود


audio: mSVYEpMSi8E_0028.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
پس یکی از اولین کارهایی که دولت انجام داد تصویب قانون تملک زمین بود دولت تشکیلاتی به نام؛ هیئت توسعه مسکن رو تشکیل داد که روی پروژه های ساختمانی عظیم کار می کردن اون زمان فقط 10 درصد مردم از خونه های دولتی استفاده می کردن ولی انقدر خونه هایی که لی ساخت انبوه و خوب و اصولی بودن که امروز حدود 80 درصد مردم خونه دارن ، اونم خونه های با بهترین کیفیت


audio: mSVYEpMSi8E_0029.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
با افزایش مالکیت خانه، استاندارد های زندگی هم بالا رفت و بیماری های اجتماعی هم کم شد کمی بعد با شروع افزایش تولید، بیکاری تو سنگاپور روند نزولی گرفت و از حدود 14 درصد در اواخر دهه 50 به حدود 1.2 درصد در در سال 1982 رسید علاوه بر اینها لی تونست با رشد اقتصادی و مهار تورم


audio: mSVYEpMSi8E_0030.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
نرخ تورم رو به 2 تا 4 درصد در سال برسونه امروزه سنگاپور بعد از نیوزلند، دومین مکان آسان برای توسعه کسب کارها توی دنیاست و مشوق های اقتصادی که برای سرمایه گذاری هاشون قایل می شن توی کمتر کشوری دیده میشه در اوایل دهه 80 ،با رشد اقتصادی بزرگی که لی به وجود آورد زیرساخت های سنگاپور بازسازی شد و سیستم حمل و نقل هم به بهترین شکل ارتقا پیدا کرد


audio: mSVYEpMSi8E_0031.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
تو همون سالها لی فرودگاه بزرگی رو هم دایر کرد خود لی میگه وقتی سرمایه گذار خارجی رو دعوت می کردم از مسول تشریفات می خواستم که همه چیزو چک کنه تا هر چیز سر جای خودش باشه و هیچ چیزی خراب نباشه چون می خواستم اونها بدونن که ما چقدر جدی و منظم هستیم و خوب کاری که تحویل میدن هم سر موقع و به بهترین نحو باشه چیزی که باعث شد در طول سالها لی همچنان بین مردم محبوب باشه


audio: mSVYEpMSi8E_0032.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
این بود که اون همیشه با صداقت با مردم رفتار می کرد زمانی که لی شروع به کار کرد سنگاپور یکی از فاسد ترین سیستم هارو داشت ولی لی خیلی زود تمام سیستم رو پاکسازی کرد و تیمی رو تشکیل داد که تمام پرونده های مالی همه مسولان حتی شخص خودشو چک می کردن


audio: mSVYEpMSi8E_0036.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
من می خواستم نسل جوانتر با یک سری تغییرات بیان چون جامعه هم تغییر کرده بود و با تغیر جامعه سیستم هم نیازمند تغیرات بود


audio: mSVYEpMSi8E_0037.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
لی چندین سال در سمت مشاور درکنار دولتمردان سنگاپور بود و در نهایت در سال 2015 در کشوری که به بهترین شکل ممکن آبادش کرده بود در سن 91 سالگی از دنیا رفت


audio: mSVYEpMSi8E_0038.opus
source: youtube
source_id: mSVYEpMSi8E
invalidation: VALID
text:
اگر لی نبود هبچ معلوم نیست که چه بلایی سر مردم سنگاپور میومد؟ آیا اونا همچنان مستعمره انگلیس بودن؟ یا نه مثل چین تحت حاکمیت کمونیست ها بودن ؟


audio: aZZMXm0GDx0_0001.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
کتابی که برای این اپیزود براتون انتخاب کردیم کتابیه به نام زویا سرنوشت من افغانستان نام دارد داستان کتاب یه داستان واقعی از زبان یکی از دختران افغانستانیه که زمانی به دنیا میاد که ارتش شوروی در افغانستان حضور داشته و مجاهدین در حال نبرد برای بیرون کردن روس ها بودن در ادامه هم اتفاقاتی می افته که نویسنده


audio: aZZMXm0GDx0_0002.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
ضمن روایت داستان زندگی زویا خیلی واضح شرایط افغانستان و مردم افغانستان رو به تصویر می‌کشه که حالا بهشون می‌رسیم از اونجایی که این کتاب از زبان یه دختر افغانستانی گفته شده و در جملات کتاب هم کلماتی به چشم می‌خوره که بیشتر در بین افغانستانی ها ازشون استفاده میشه و یه جورایی کتاب با کمی لحجه افغانستانی نوشته شده و اینجوری باید خوندش ما تصمیم گرفتیم که روایت این کتاب رو بسپاریم به یکی از


audio: aZZMXm0GDx0_0003.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
دختران افغانستان من کتاب رو خوندم و خلاصش کردم و بعدش تصمیم گرفتیم قسمت خوانش متن رو بسپاریم به یکی از همین دخترانی که موضوع کتاب هم هستن در خلاصه کتاب هم من حیفم آمد که کلماتی که بیشتر در افغانستان استفاده میشه و کمتر در ایران استفاده میشه رو تغییر بدم و به جاشون کلمه‌های محاوره امروزی خودمونو بیارم چون لحن کتاب


audio: aZZMXm0GDx0_0004.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
با همین کلمات و با لهجه افغانستانی نویسنده که در لابه‌لای جمله‌ها پنهان شده قشنگ‌تره ضمن آرزوی جهانی آزاد برای تمام مردم دنیا و مخصوصا برای زنان و دختران در خاورمیانه ازتون دعوت می‌کنم که خلاصه کتاب زویا سرنوشت من افغانستان نام دارد رو ببنید


audio: aZZMXm0GDx0_0005.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
سال1978 در دوران حساس تاریخ افغانستان وقتی که یک ساله بودم روس‌ها به افغانستان آمده بودن تا از کسانی که بعد از کودتای خونین سال قبل به قدرت رسیده بودن پشتیبانی کنند آن زمان روس ها می‌ترسیدند که مجاهدین اسلامی با یاری آمریکایی‌ها و چینی‌ها دستگاه فرمانروایی افغانستان را بگیرند با تاخت روس ها افغانستان به دامن جنگ سرد غلتانی شد چون


audio: aZZMXm0GDx0_0006.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
مجاهدین در جنگ با روس ها بی‌درنگ خواستار یاری ایالات متحده آمریکا شدن و جنگ سرد آمریکا و شوروی در افغانستان هم شکل گرفت دراین بحبوحه بود که مه به دنیا آمدم خانواده‌های پدر و مادرم بسیار گوناگون بودن پدرم که پارسی زبان بود از شهری در جنوب افغانستان بود و مادرم از پشتون‌ها بود مادرم از بچگی به مکتب فرستاده شده


audio: aZZMXm0GDx0_0007.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
بود و بعدش حتی دانشگاه هم رفته بود مادرم همیشه به من می‌گفت همه زن‌های خانواده او چادری سر می‌کنن و از نگاهشان دختر دادن در برابر چند گاو و گوسفند کاری به هنجار است و از این موضوع ناراحت بود و نمی‌خواست شبیه زنان دیگه باشه برای همین چگونگی برگزاری عروسی پدر و مادرم هیچ همسانی با آیین‌های سنتی نداشت در افغانستان جشن عروسی معمولا یک هفته به درازا می‌کشه و حتی خانواده‌های بسیار


audio: aZZMXm0GDx0_0008.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
تهی دست هم پول بسیاری قرض می‌کنند تا جشن عروسی را یک هفته برای عروس و داماد برگزار کنن و از بیش از هزار میهمان پذیرایی کنن مادرم که هنگام عروسی 18 ساله بود این کار را خنده‌دار می‌دانست و نیز این سنت روستاهای دور افتاده را که ملافه خونی عروس را بعد از شب هجله از پنجره بیاویزند تا مردم بدانند که عروس دوشیز بوده را هم اصلا دوست نداشت مادرم سر درخواست یک جشن کوتاه ایستاده بود و بر آن


audio: aZZMXm0GDx0_0009.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
بود که هزینه‌های عروسی کامیابی عروس و داماد را در آینده محدود می کند نیز بر آن بود که برای عروسی نباید روانه آرایشگاه شد چون آنگونه که خود با دلی پردرد می‌گفت در آرایشگاه چنان او را آرایش می‌کنند که 5 کیلو به سنگینیش افزوده می‌شود این اندیشه‌های عروس برای خانواده پدرم بیش از اندازه پیش رفته بود برخی از آنان می‌گفتند هنگامی باید چنین جشن کوتاهی گرفت که عروس یا بیوه باشه یا ناقص


audio: aZZMXm0GDx0_0010.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
و بیمار اما پدرم پشتیبان مادران بود پدرم نخستین کسی بود که در خانواده‌ش خوانش خوبی کرده بود در کابل زیست شناسی خوانده بود و او هم دوست داشت همه چیز را ساده برگزار کنه چنین بود که پدر و مادرم سرانجام کار خود خود را کرده و تنها 40 میهمان را فراخواندند جشن تنها یک روز بود مادربزرگ گله گذاری کرده بود که این عروسی بیشتر به خاک سپاری می‌مانست تا عروسی بسیاری از مردهای افغان می‌گویند که اگر


audio: aZZMXm0GDx0_0011.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
همسرشان خانش کرده یا کار می‌کرده باید بعد از عروسی همه را رها کنه و در خانه بمانه اما پدرم همچین درخواستی از مادرم نداشت و مادرم توانست در دانشگاه خانش ادبیات را دنبال کند مادرم پیش از آن حتی چند خواستگار دارا که زمین‌ها و اسب‌های بسیار داشتن پس زده بود چون آنان بسیار سنتی بودن و بهش اجازه خوانش نمی‌دادند حاصل ازدواج آنها من بودم مادربزرگ برایم می‌گفت که پس از زایش من داد و فریاد


audio: aZZMXm0GDx0_0012.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
خانواده پدرم به آسمان برخواسته بود بسیاریشان سرخورده شده بودند که من دخترم من نخستین فرزند پدر و مادرم بودم و برای بیشتر افغانستانی‌ها بسیار مهم است که فرزند یکم شان پسر باشد در روستاهای سنتی پس از زایش پسر خانواده فریاد می‌کشند پسر است پسر است مردها از شادی تیر به آسمان می‌زنند و خویشاوندان و دوستان در بستر


audio: aZZMXm0GDx0_0013.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
پسر پول می‌گذارند یا به مادر می‌دهند در برخی خانواده‌ها حتی به پسرها نان بیشتر می‌دهند تا به دخترها اما هنگام زایش دختر هیچ فریاد شادی بر نمی‌خیزد و هیچکس سوی خانه پدر و مادر نمی شتابد تا به ایشان شاد باش بگوید کمتر پیش می‌آید که پولی هم در بستر دختر پیدا شود بیشتر مردم پیش مادر رفته می‌گویند اندوه مخور انشاالله فرزند


audio: aZZMXm0GDx0_0014.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
آیندت پسر خواهد شد اما پدرم با خانوادش ناهم سازی ورزیده و به آنان گفته بود که مرا به اندازه یک پسر دوست داره همیشه به من می‌گفت بزرگ که شدی پزشک می‌شوی یا آموزگار خوبی می‌شوی در دوران کودکی تا یادم میآید اندوهناک بودم که چرا مادرم کمتر در خانه است مادرم بیشتر روزها بامدادان زود از خانه برمی‌آمد و شب دیره هنگ برمی‌گشت همیشه خسته بود و چنان بسیار کار می‌کرد


audio: aZZMXm0GDx0_0015.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
که من هرگز جرات آن را نمی‌یافت که از او بپرسم روز را چگونه گذرانده همیشه به من می‌سپردند که اگر کسی آمد و سراغ مادرم را گرفت به او دروغ بگویم هرچند پیش روی من از کارش سخنی نمی‌گفت اما به خوبی حس می‌کردم که بعضی از نزدیکانش هیچ از پیشه او خرسند نیستند یک روز در خانه نشسته بودم که ناگهان به در حیات کوفتند پدرم مرا فرستاد تا ببینم کیست آهسته از نردبان پایین


audio: aZZMXm0GDx0_0016.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
آمدم و از میان باغک خاکی ما گذشتم چون درب را گشودم شگفت آوردم که زن چتل را با برقع زرد دیدم آن زن مادرم بود و من برای اولین بار می‌دیدم که مادر برقع می‌گذارد مادر بر خلاف زن‌های دیگر تا بیاد داشتم بدون برقع بود پدر و مادرم می‌گفتن که تنها زن‌های روستاهای دور افتاده که نه نوشتن و نه خواندن می‌دانند برقع می‌پوشن همچنین گداها و روسپی‌ها هم آن را روی خود می‌اندازند تا شناخته نشوند


audio: aZZMXm0GDx0_0017.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
حق کنار گذاشتن برقع برای زنان افغانستان بسیار گران درآمده بود در سال1959 هنگامی که نخست وزیر و هموندان کابینه‌اش همراه زن‌ها و دخترهای روبازشان خود را در برابر چشم‌های مردم پدیدار ساختند آخوندها مردم را به تظاهرات خشونت آمیزی فرا خواندن که تنها با یاری ارتش شکست خورد 5 سال بعد از قانون حق کنار گذاشتن


audio: aZZMXm0GDx0_0018.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
برقع قانون جدیدی آمد که حق زن و مرد را برابر شمرد و باز هم رهبران دینی اعتراض شدید کردند آن روز جلوی در برای نخستین بار مادرم را زیر برغه دیدم و تازه دریافتم که او همیشه برقع می‌پوشی تا در برابر روس هاخود را بی گزند نگاه داره در آن هنگام هیچ نمی‌توانستم به پنداشت درآورم که روزی من و همه زن‌های کشورم در روزگار فرمانروایان مجاهدین و طالبان وادار به پوشیدن برقع خواهیم شد


audio: aZZMXm0GDx0_0019.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
نخستین چیزهایی که از نبرد مجاهدین و روس ها در شهر به یاد میآورم به سال1984 برمی‌گرده 6 سالم بود و خوب یادم می‌آید که چگونه نیمه شبی از خواب پریدم آوای گرم به بلندی آمد و شیشه‌های پنجره‌ها را شکست و همه خانه سخت لرزید مادربزرگ شتابان به اتاق آمد و م را پرمهر در آغوش کشید بعد از آن مادربزرگ برایم گفت که بمب چیست گفت که مردها می‌توانند از بیرون شهر بمب‌ها را به گونه‌ای پرتاب


audio: aZZMXm0GDx0_0020.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
کنند که به خانه در شهر بخورد و کسانی که در آنند خواب به خواب بروند پس از آن بر این شدم که شب‌ها شمعی را روشن گذارم و هنوز هم چراغی را روشن گذاشته به خواب می‌روم در سال‌های پس از آن آن آوای گرن بلند را همیشه می‌شنیدم هنگامی بود که مجاهدین به کابل نزدیک می‌شدن بعضی اوقات روس ها می‌توانستند که گاهی آن را پس برانند اما مجاهدین باز دور شهر را می‌گرفتند و آواها برمی‌گشت بامدادی چند


audio: aZZMXm0GDx0_0021.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
روز پیش از زادروز هت سالگی ام مادرم که جلوی میز توالتش نشسته بود مرا سوی خود خواند مرا بلند کرد بر دامان خود نشاند گفت دخترم می‌خواهی امروز که سر کار می‌روم همراهیم کنی چنان خوشحال شدم که بیدرنگ آری گفتم و بی آنکه بپرسم در این همراهی چه باید بکنم مادرم کول پشتیم را که رویش نگاره کوچک خرس بود برداشت سپس چند تا از بازی چه‌ها را در آن گذاشت و بعد دسته کاغذ در کوله گذاشت و بی‌درنگ مرا بر دامان خود نشاند و


audio: aZZMXm0GDx0_0022.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
به سفارش گفت اگر کسی ما را نگاه داشت و پرسید چه می‌کنیم ساده می‌گویی خرید می‌رویم چیز دیگری نباید بگویی به ویژه نباید از کاغذهایی که درون این کوله است یادی کنی اگر کسی آنها را یافت باید بگویی که هیچ آگاهی از آن نداری می‌توانی این‌ها را در مغز نگاه داری من سرم را پایین انداختم و گفتم می‌توانم مادرم خرسند شد و برقع را بر سرش انداخت پرسیدم چرا این را می‌پوشی می‌پنداشتم که از آن بیزاری پاسخ


audio: aZZMXm0GDx0_0023.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
داد از آن بیزارم اما باید آن را بپوشون وگرنه نمی‌توانم کارم رو انجام دهم دست به دستم از خانه برآمدیم به در خانه‌های بس بسیاری رفتیم که مادر هر بار در آنها چند دقیقه‌ای ناپدید میشد گاه مرا به درون خانه می برد و من می‌دیدم که او پرشتاب همراه چند تن در سخن میشد و کاغذی به دستشان می‌داد مرا به سفارش می‌گفت هوشت به سربازها و کسانی که برای پلیس خبرکشی می‌کنند باشد در آن روزها یگانه دختری که


audio: aZZMXm0GDx0_0024.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
گاهگاه همراهش بازی می‌کردم خدیجه بود سه خانه آن سو تر از ما زندگی می‌کرد و مادرش آموزگار بود خدیجه از مکتبی که مادرش در آن آموزم داد داستان‌های به بسیاری برایم می‌گفت من که می‌دانستم آنجا پر از کودک است چندان دلبستگی به آنجا نداشتم اما دوست داشتم بدانم که در مکتب چه می‌گذره اما پدر و مادر من در خانه مرا آموزه می‌دادن و مرا به مکتب نمی‌فرستد بسیار پس از آن بود که دانستم چرا پدر و


audio: aZZMXm0GDx0_0025.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
مادرم مرا به مکتب نمی‌فرستد می‌ترسیدند که من در راه مکتب یا در خود آن از بمب‌های مجاهدین آسیب ببینم و گذشته از ای روش‌های مکتب هم از نگاهشان پسندیده نبود کودکان به شیوه فرمانروایی دست نشانده آموزش داده می‌شدن و بسیاری از آموزه نامه‌ها برگردان از روسی بود پدر و مادرم می‌گفتن کودکان در مدرسه بیشتر در مورد روسیه چیز می‌آموزند تا افغانستان روزی پلو و لوبیا یمان رو خورده


audio: aZZMXm0GDx0_0026.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
بودیم و من داشتم سفره پلاستیکی را پاک و جمع می‌کردم که پدر گفت می‌خواهد همه مان چیزی را بشنویم سپس نواری در ضبط گذاشت و گفت آن را یکی از دوستانش در زندان ضبط کرده تا جایی که من دانستم همش یک سر فهرستی از نام‌ها بود نام‌های بسیار و بسیاری چنان بسیار که هرگز به شمارش در نمی‌آمد آنگونه که پدر و مادر و مادربزرگم بر پشتی‌های شان میخ ماندند دانستم که باید رویداد هراسناکی رخ داده باشه آوا


audio: aZZMXm0GDx0_0027.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
پایانی نداشت ده‌ها و صدها نام بود پدر ناگهان در میان شمارش نام‌ها آمد و آغاز به دشنام گویی به روس ها و فرمانروای دست نشانده کرد داد زد کج پیمانان به میهن نوار یک زمانی به پایان خود رسید اما هیچ یک از بزرگ‌ها واژه ای بر زبان نیاورد تا اینکه مادربزرگ برخواسته و گفت می‌رود بخوابد من هم دنبال مادربزرگ روانه شدم او


audio: aZZMXm0GDx0_0028.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
را در اتاقش یافتم که بلند می‌گفت آمرزش خدا بر شهیدانی باد که می‌خواستند سرزمین ما را آزاد سازند برایم گفت که در میان آن نام‌ها نام‌های سیاسی دانان روزنامه نگاران سرایندگان و استادان دانشگاهی را که پدر و مادرم در آن آموزه خوانده بودند باز شناختن که همه مردان دلاوری بودن و در برابر زورگیران کشور به پای خیسته بودند گفت خوب گوش کن دخترم همه آن کسان می‌خواستند روس ها را از سرزمین برانند و


audio: aZZMXm0GDx0_0029.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
روس ها از همین روی آنها را شکنجه کرده و کشته‌اند از آن روز شادی و سرور از خانه‌مان رخت بربست پدر فردا از سپیده دمان از خانه برآمد و مادر کمتر سخن می‌گفت ترسی که تا آن هنگام هیچ نمی‌شناختم ناگهان همه خانه را فرا گرفت پدر و مادرم می‌ترسیدند که مبادا و روس ها در کابل خبرکش گمارده باشند و در و همسایه آنها را لو دهد مادرم پیوسته به من می‌گفت که از بیرون رفتن‌های او


audio: aZZMXm0GDx0_0030.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
برای هیچکس چیزی بازگو نکنم کمی پس از زادروز هشت سالگی معمایی که مادر هر روز با اوداد کجا می‌رفته گشوده شد یک بار دیگر مانند همیشه از او پرسیدم همه روز کجا بوده مادرم گفت می‌دانی در کابل زن‌های بسیاری هستند که کتک می‌خورن یا با آنها بدر رفتاری می‌شود آن هم نه تنها به دست شوهرانشان بلکه نیز به دست سربازها کتک می‌خورن پس من با این گونه زن‌ها آشنا شدم و دیدم چه می‌کشن و


audio: aZZMXm0GDx0_0031.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
به ای باور رسیدم که باید با آنها رو یاری کرد پرسیدم اما تو چه یاری می‌توانی به اینگونه زن‌ها بکنی گفت کار ساده‌ای نیست ما که جادوگر نیستیم گروهی از زنانی که به زن‌های دیگر یاری می‌رسانند شب نامه‌هایی هم پخش می‌کنیم که در آنها به مردم درمیابیم که حق تصمیم سر آینده خود را دارند از آنها می‌خواهیم که دور از خشونت با روس ها که می‌خواهند ما را برده خود سازند پیکار کنند آنجا بود که وقتی مادرم


audio: aZZMXm0GDx0_0032.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
داشت دو دسته گیس برایم می‌بافت و به آن‌ها ربان گلی می‌بست برای نخستین بار نام سازمان زنان را شنیدم مادرم گفتین گروه چند سال پیش از زایش تو از سوی استادان دانشجویان و اندیشه کاران بنیادگذاری شد مادرم گفت من در آن زمان هنوز در دانشگاه آموزه می‌خواندم اما از آموزه دست برداشتم چون این کاررا پر ارزش‌تر دیدم آن کاغذهایی را که همیشه در کول پشتی اینجا و آنجا می‌بردی یادت میاید


audio: aZZMXm0GDx0_0033.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
آنها از سازمان بود آنها شب نامه‌های پنهانی بود که روس ها را رسوا می‌ساخت و مردم را به پایداری فرا می‌خواند سپس برایم داستان‌های بسیاری از مردم کشورهای دیگر گفت که چگونه با فاشیسم نژادپرستی و زورگویی پیکار کرده اند پدر هم پی پیکار با روس ها بود او وابسته به سازمان پنهانی دیگری بود چون سازمان مادر


audio: aZZMXm0GDx0_0034.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
ویژه زن‌ها بود اما هرگز ندانستم پدر با کدام سازمان کار می‌کرد گفتگوهای پدر و مارم درباره سیاست تا آن هنگام برایم خواب‌آور بود اما آنک می‌خواستم همه چیز را درست و روشن بدانم دانستم که امنیت افغانستان و روسها تا آن هنگام هزاران کس را دستگیر کرده و شکنجه نمودهاند پدر و مادر من هم مانند بسیاری از دیگران فرمانروای دست نشانده روسها در افغانستان را به باد خنده می‌گرفتن آنها به طعنه


audio: aZZMXm0GDx0_0035.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
می‌گفتند که اگر در روسیه باران بیاید فرمانروایی دست نشانده افغانستان در کابل چترش را باز می‌کند این چیزی بود که همه می‌گفتند و می‌خندیدند اوضاع داشت تغییر می‌کرد و شایعه‌هایی از خروج روسها از افغانستان شنیده میشد در آن سال، سال1986 بود میخائیل گورباچف افغانستان را زخم خونین نامید و گفت بر آن است که سپاه


audio: aZZMXm0GDx0_0036.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
روسیه را از کشورمان بیرون ببرد گورباچف 3 ماه پس از سخنرانی خود محمد نجیب‌الله را رئیس‌جمهور کرد بسیار روشن بود که روس ها هوشیار این نکته اند که پس از رفتنشان هم دوستان خوش پیمانشان بر سر کار بمانند در آن روزها من بسیار سرافراز بودم که کاغذ‌های مادر را در کول پشتی خود اینجا و آنجا می‌برم و دستش را استوارتر می‌گرفتم با گذشت زمان آغاز به یاری دوست‌های مادرم نیز کردم چون روس ها به بچه‌ها چندان گمانی


audio: aZZMXm0GDx0_0037.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
نمی‌بردند این دوره‌ای بود که من به راستی کار مادرم پی بردم و نیز پایان دوره کودکی هم بود در فوریه سال1989 یازده ساله بودم که روس ها از افغانستان برآمدن 3 سال پس از سخنرانی گورباچوف درباره زخم خونین سرانجام زورگیری 9 ساله پایان گرفت روس ها رفتند ولی از شادی نشانی نبود چون صلحی دیده نمی‌شد و زودی این


audio: aZZMXm0GDx0_0038.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
امید را که در آینده به مکتب خواهم رفت از دست دادم قمندان های بنیادگرا باران بمب را بر سر شهر جلال آباد ریختند چند ماه پس از آن تاخت هایشان را سوی کابل هم کردن و به زودی شهر را سخت‌تر از آن هنگامی که در دست روس ها بود زیر آتش بار گرفتند ما وادار شدیم روز و شبمان را در زیرزمین بگذرانیم جایی که تنها از درز تخته‌ای که لای در گذاشته بودیم اندک هوایی میآمد من از زیرزمین بیزار شده بودم نمی‌توانستم


audio: aZZMXm0GDx0_0039.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
بیرون بروم نمی‌توانستم آفتاب را ببینم و نمی‌دانستم کی شب است و کی روز گاه میشد که چند روز پشت سرهم از پناهگاه بر نمی آمدیم و ما آسمان را تنها هنگامی که بیرون می‌آمدم و به دستشویی می‌رفتم می‌دیدم اما همیشه باید بی‌درنگ به پناهگاه برمی‌گشتیم و آن هم چند دمی بیش نبو.د بیست و هشتم آپریل 1992 روز سیاهی بود که هرگز آن را فراموش نخواهم کرد داشتم همراه مادربزرگ چاشت


audio: aZZMXm0GDx0_0040.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
می‌خوردم که رادیو گفت مجاهدین استثنا با هم یکجا شدن تا کابل را بگیرن مادربزرگ از اینکه جنجال روس هازدوده شده هیچ شاد نمی نمود به جای آن به من هشدار می‌داد که شیطانی تازه‌تر و ناگوارتر به کشورمان آمده در آن هنگام همه این سخن را می‌گفتند ما را از دست این هفت میمون آزاد کنید همان گاو خودمان را بدهید هفت میمون هفت


audio: aZZMXm0GDx0_0041.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
گروه مجاهدین بودن و گاو نجیب‌الله گماشته روس ها آنچه که از شهر پاره پاره شده می‌دیدم شهری که هر بخشش در چنگ گروه جنگجویی بود که با دیگران سر هم چشم می‌داشت مرا بسیار جگرخون می‌کرد یگانه چیزی که هنوز بسیار بود خاک کوچه‌ها بود بچه‌ها دیگر در کوچه‌ها بازی نمی‌کردن اگر هم می‌کردن دیگر نه میخندیدن نه شور قایی داشتن بمب‌ها همه خیابان‌ها را با خاک یکسان کرده بود موزه‌ای که پدر دردر و


audio: aZZMXm0GDx0_0042.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
مادرم گاهگاه مرا به آنجا برده بودن به تاراج رفته بود و همه تندیس‌های پر بهایش را دزدیده بودن دانشگاهی که روس ها مجاز دانسته بودن و پدر و مادرم در آن آموزه خوانده بودن در کام آتش نهاده شد پنجره‌هایش خرد شده بود و دیوارهایش را سوراخ سوراخ کرده بودن مجاهدین همه کتاب‌های کتابخانه بزرگ را نابود کردن و آزمایشگاه نوآیین را به تاراج بردند نوشیدن نوشابه‌های الکلی هم کیفری جز مرگ


audio: aZZMXm0GDx0_0043.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
نداشت زنان زیبای کابل دیگر آرایش نمی‌کردند دامن نمی‌پوشیدند آنها می‌کوشیدند سالخورده تر بنمایند و جامعه‌های بپوشند که تا می‌شود تیره باشد بنیادگرایان زنانی را که از نظر آنها خود را درست نمی‌پوشاند زیر کتک می‌گرفتند هم‌زمان با آن زنان از برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی هم گم شدند در خیابان دیگر هیچ دختری روپوش مکتب


audio: aZZMXm0GDx0_0044.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
به تن نداشت آموزه‌های مدارس هم تغییر کرد در آموزه ریاضی آمده بود که اگر 10 یهودی در برابرت باشند و تو پنج تایشان را بکشی چند تا می‌ماند یا اگر ده فشنگ داشته باشی و کسی پنج دیگر به تو بدهد آنگاه چند فشنگ خواهی داشت دسته‌هایی از پسرها را می‌دیدم که به مدرسه‌های قرآن می‌رفتند مادربزرگ می‌گفت که آموزگاران دینی در اینگونه


audio: aZZMXm0GDx0_0045.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
مدرسه‌ها کارهای بد و سهم ناکی با بچه‌ها می‌کنند که زبان از گفتن آنها شرم دارد واپسین بار که پدرم را دیدم بامدادی آفتابی بود وی سوی من خم شد موهایم را نوازش کرد و گونه ام را بوسید ریش‌هایش که چندین روز بود نزده بود چهره ام را گزید سپس بالا پوشش را پوشید و کفشش را که پشت در بود بپا کرد او رفت و دیگر خبری از او نشد نخست به من گفتن که او در راه کار


audio: aZZMXm0GDx0_0046.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
دزدیده شده و چند روز دیگر پس میآید سپس گفتن شاید چند روز دیگر هم آنجا بماند اما کمی پس از آن هوشیار چشم‌های اشکبار مادر و مادربزرگم گشتم آنگاه دانستم که آنها به من دروغ گفتان بعد از پدرم نوبت مادرم شد مادر هم رفت و من ماندم و مادر بزرگ رنجور و مریضم من منتظر بودم تا حداقل مادرم برگردد که یک


audio: aZZMXm0GDx0_0047.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
روز مادر بزرگ بغلم کرد دستش را بر گونه‌هایم نهاد و با گریه گفت دختر اکنون چه به روزت خواهد آمد آهسته خودرا از آغوشش پس کشیدم و با سراسیمگی گفتم چه شده بگو چه شده و مادربزرگ گفت مادرت مادرت بسیار پس از آن بود که دریافتم پدر و مادرم مانند دیگران بی‌شماری به دست مجاهدین بنیادگرا کشته شدند نه مردار شان


audio: aZZMXm0GDx0_0049.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
تابستان سال1992 چند ماه پس از آنکه مجاهدین کابل را گرفته بودند خدیجه دوستم دوان دوان به خانه ماان آمد و فریاد کشید شنیده‌ای هراسناک است یکی از قمندان های مجاهدین پای در خانه‌ای گذاشته که دختر 18 ساله زیبارویی به نام ناهید در آن زندگی می‌کرده آنها از پدر ناهید خواستند دختر را به آنها بدهد تا او را همسر یکی از مجاهدین سازند پدر این خواست آن‌ها را پس


audio: aZZMXm0GDx0_0050.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
زده و گفته زود از خانه مه برآیید چگونه چنین جراتی یافتید که نیمه شب به خانه من بریزید آن مجاهد باید پدر و مادرش را سوی من روان کند و اگر دخترم همساز شد آنگاه دخترم را به زنی او خواهم داد اما مجاهدین از رفتن سرباز می‌زنند و به جای آن می‌کوشند ناهید را به زور ببرند او سر بزنگاه از دستشان می‌گریزد سوی بالکن خانه و از طبقه پنجم خود را به پایین پرتاب می‌کند


audio: aZZMXm0GDx0_0051.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
یک روز پس از خودکشی ناهید چند تن از دوستان مادرم مرا بردن تا مرده ناهید را ببینم او را در پارچه سپیدی گذاشته بودن من نه به او دست زدم نه بوسش دادم اما با دهان بسته با او سخن گفتم و به او قول دادم حق کسانی را که مسئول مرگش هستند در کف دستشان گذارم و کاری می‌کنم که به کیفر کارشان برسند این قول تهی نبود می‌دانستم


audio: aZZMXm0GDx0_0052.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
که روزی به این سوگند خود کنش خواهم ورزید روس ها حتی یک بار همچنین کار ناگواری با ما نکرده بودن کوشیدم بیاندیشم اگر مجاهدین با آن چهره‌های هراس انگیزشان شبانه بیایند و بخواهند مرا ببرن چه سرنوشتی خواهم یافت زور ورزی مجاهدین در برابر زن‌ها در کابل و گزارش‌های بسیاری از شکنجه‌ها و کشتار آنان مانند باری بر سر دل مادربزرگ سنگینی می‌کرد او دیگر آن مادربزرگی نبود که از دوره کودکی


audio: aZZMXm0GDx0_0053.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
می‌شناختم شب‌ها می‌شنیدم که او با چه دل سوخته و تلخی به درگاه خدا یش روی می‌آورد و می‌گوید ای پروردگار این جهان من مسلمانم همه افغانستان مسلمان است با این همه این تبهکاران به جان ما افتادن و ما را می‌کشند ای خدا به من بگو گناه ما چه بود که تو گذاشته ای چنین روز سیاهی سرمان بیاید خدایا به ما یاری کن تا آن هنگام هر


audio: aZZMXm0GDx0_0054.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
زمان که خویشی یا همسایه‌ای می‌مرد مادربزرگ می‌گفت همه چیز دست خداست او خود می‌داند که چرا آن کس را سوی خود فراخوانده اما آنک که مادربزرگم به خدایش شک کرده بود من هم نمی‌دانستم چه چیزی را باور داشته باشم در سال1992 چهارده ساله بودم مادربزرگ می‌خواست از افغانستان برویم چون به ویژه پس از مرگ ناهید او بسیار می‌هراسید که مجاهدین به خانه ماان بریزند و مرا به زور ببرند


audio: aZZMXm0GDx0_0055.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
درباره برنامه‌هایش با من سخنی نگفت ساده مرا پیش خود خواند گفت روبه رویش بر زمین بنشینم و سپس افزود که چه باید کنم فردا ش از افغانستان رفتیم و در یکی از شهرهای پاکستان جای گرفتیم و در آنجا من هم توانستم به مکتب بروم برآمدن از کابل برای مادربزرگم بسیار دردآور بود چیزهایش و جامع هایش را که کمتر می‌پوشید باز گذاشت گفت اگر خودم تنها بودم با همه این بدبختی‌ها باز هم از


audio: aZZMXm0GDx0_0056.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
جان و دل همین جا می‌ماندم ولی باید به امنیت و آینده تو اندیشید ما به پاکستان رفتیم به کشور بیگانه‌ای که در آن هیچکسی را نمی‌شناختیم و زبانش را هم نمی‌دانستیم دوستم خدیجه یگانه کسی بود که بدرودش گفتم دو روز و دو شب در راه بودیم مادربزرگ تازه پس از آنکه از مرز گذشتیم به من گفت که در شهر کویته پاکستان به مکتب خواهم رفت و آنجا زندگی خواهم کرد و خودش در شهر دیگری سرپناه خواهد یافت من


audio: aZZMXm0GDx0_0057.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
به پرخاش درآمدم و گریستم اما بیهوده بود به او گفتم اگر در کابل گفته بود از هم جدا می‌شویم همانجا می‌ماندم در پاکستان به مقصدی رسیدیم که روی تابلوی انگلیس آن نوشته شده بود مکتب دخترانه کشور در مکتب برایمان باز شد و ما به حیاط آن رفتیم گروهی از آموزگاران به پیشواز و خوش آمدگویی آمدن و دخترهای بزرگ و کوچک با رو پوش‌های آبی و سپید دورمان را گرفتند قبل از جدایی مادربزرگ گفت آدینه با هم دیدار


audio: aZZMXm0GDx0_0058.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
خواهیم کرد آن روز مکتب تعطیل است مادربزرگ رفت و من در مکتب خانه تنها ماندم در آنجا با دخترها خوشرفتاری میشد آموزگاران میان ما می‌نشستند و از همون خوراکی می‌خوردن که ما می‌خوردیم همه یکسان بودیم آموزگار من حمیده نام داشت اون مدام به من می‌گفت امیدوارم در اینجا خوشبخت شوی برایم گفت که دخترهای مکتب از


audio: aZZMXm0GDx0_0059.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
همه جای افغانستان هستند حمیده گفت اما تو نباید از هیچکس بپرسی که از کدام قوم است اگر دلت برای میهن تنگ شد پیش دخترهای دیگر نگو که دوست داری به آنجا برگردی همه شاگردانی که اینجان خانواده یا خویشانش در افغانستان ان برخی شان چند ماه یا حتی چند سال است که آنها را ندیدند تو با این کارت دل آنها را خون می‌کنی و بس کم کم دوستی


audio: aZZMXm0GDx0_0060.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
میان من و چند دختری که 7 تا 16 ساله بودن پای گرفت دخترها بسیار گوناگون بودن و با گویش‌های گوناگونی سخن می‌گفتند که من هرگز نشنیده بودم گاهی شاگرد تازه‌ای آمده شپش همراه خود می‌آورد و آموزه و کلاس ناگهان بریده می‌شد به هر 60 شاگرد باید بیرون زیر آفتاب می‌ایستادیم و آموزگاران سویمان خم می‌شدن و در کله‌ها دنبال شپش می‌گشتند


audio: aZZMXm0GDx0_0061.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
در نخستین آدینه مادر بزرگ را دیدم خودرویی مرا به خانه او که کم و بیش نیم ساعت از ما دور بود برد از من پرسید که از مکتب خوشنودم گفتم آری گفت که زندگیش بسیار دگرگون شده و فکر می‌کنه که بسیار پیر شده گفت همراه یکی از فعالان نهضت در خانه‌ای کوچک‌تر از آن که در کابل داشتیم خانه‌ای که تنها دو اتاق دارد


audio: aZZMXm0GDx0_0062.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
زندگی می‌کن کند در ماه‌ها و سال‌های پس از آن دیدارهای ما پیوسته کمتر و کمتر شد برایم خوراکی‌های خوبی می‌پخت چون می‌دانست مکتب نمی‌تواند بیشتر از هفته‌ای یک بار گوشت و میوه به ما بدهد او همیشه گله مند بود که چرا کم پیشش می‌روم و چرا دیگر او را دوست ندارم در مکتبخانه دانستم که بچه چگونه درست می‌شو آموزگاران به همه پرسش‌های ما پاسخ می‌دادن و برایمان می‌گفتن که چگونه می‌توان از


audio: aZZMXm0GDx0_0063.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
بارداری جلوگیری کرد می گفتند خانواده‌های کم بغل و نادار که چیزی ندارند از این رو نگرشی بر فرزندانشان نمی‌کنند و بچه‌های بسیار دارند باید تنها هنگامی خانواده بزرگ پدید آورد که نان آموزش خوب و امکانات بهداشتی و پزشکی خوبی آماده باشد آموزگاران همچنین به ما می‌آموزند که زنان کنیز جنسی مردان نیستند بلکه مانند آنان حق لذت دارند زور آمیزشی می‌تواند این مزه را برای همیشه از دهان


audio: aZZMXm0GDx0_0064.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
یک دختر جوان برباید مکتب ما به دست سازمان زنان و با یاری پول‌هایی از افغانستان و کشورهای دیگر و پول‌هایی که از رهگذر فروش کارهای هنری و تالیف هایی که بیشتر از زن‌های اردوگاه افغانستانی به دست می‌آمد بنیاد گذاشته شده بود مکتب هواخواه اندیشه‌هایی بود که مادر برایش پیکار کرده و کشته شده بود سازمان زنان آموزگاران و شاگردان را بر می گزید و برنامه های آموزشی را می ریخت


audio: aZZMXm0GDx0_0065.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
چند زمانی از زندگی من در مکتب گذشته بود که پسرعمویم که برای خوانش به کانادا رفته بود و خواسته بود آنجا بماند برای دیدار آمد او از طریق سازمان من را یافته بود از زندگی تازه‌اش سخن گفت و از من خواست که همراهش به آنجا روم و از یاری‌های او برای خوانش بهره مند گردم می توانستم انگلیسی بیاموزم و سپس به دانشگاه روم و رشته‌ای را که خود می‌خواهم بخوانم او با اندیشه پایداری


audio: aZZMXm0GDx0_0066.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
همساز نبود و می‌گفت آرزوی دگرگونی وضعیت افغانستان بیهوده است پسرعمویم هنگامی که شنید می‌خواهم همونجا جا بمانم و نمی‌توانم به انکار درآورم که از میهنم دورتر شوم شکه شد اما به او گفتم بر این باورم که اگر کسی میهنش را دوست داشته باشه باید آماده باشد برایش کشته شود با ناباوری سرش را این سو و آنسو زد و گفت


audio: aZZMXm0GDx0_0067.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
هنوز بچه‌ای این همه اندیشه‌هایی را که صد برابر خودت هستند از کجا آورده‌ای به او نگفتم که دلش از نگاه من کوچک‌تر از یک گنجشک است کمابیش دو سال بود در مکتب بودم که همراه دوستم سمیه بران شدم که با چند دوست بنشینیم و درباره آینده گفتگو کنیم من 16 ساله بودم و هر روز ناخرسند تر می‌شدم چون هر روز سر آموزم می‌نشستم و با


audio: aZZMXm0GDx0_0068.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
ریاضیات کلنجار می‌رفتم در جایی که کشورم پیوسته ژرفتر در کابوس جنگ فرو می‌رفت از روزی که مجاهدین سر دستگاه آمده بودن بمباران کابل بدون وقفه و بی‌درنگ دنباله یافته بود گروه‌های هم ستیز در سال1994 راه رسیدن مواد خوراکی را به کابل بسته بودند گرسنگی شهر را تهدید می‌کرد اما جنگ پهلوان تازه‌ای هم پیدا کرده بود


audio: aZZMXm0GDx0_0069.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
ناتوانی فرمانروایی آشفته در پایه‌گذاری دولت اسلامی بسیاری از مجاهدان را بر آن داشته بود که پشت ملا عمر گرد آیند حزب تازه او که از هیچ سربرآورده جنگ افزارهای سالاران جنگ در پیرامون قندهار را ربوده و خود شهر را در ماه نوامبر گرفت این هنگام زاده شدن طالبان بود در همان روزها با چند نفر از دوستان پیش یکی از آموزگاران به


audio: aZZMXm0GDx0_0070.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
نام سریا رفتیم و گفتیم که مکتب بسیار خوب بوده اما زمانی فرا رسیده که می‌خواهیم خود با نهضت همکاری کنیم خواهش ما گویا برای او تازگی نداشت ما توانستیم از مکتب برایم و در یکی از خانه‌های امنی که سازمان در شهر کویته پاکستان یا شهرهای دیگر داشت جایگی شویم و خود می‌بالید که ما دخترها خود خانه نهضت را می‌گردانیم پول روزانه‌ای داشتیم و کارهای گوناگون را میان خود بخش می‌کردیم


audio: aZZMXm0GDx0_0071.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
برنامه‌ای می آراستم که روشن می‌ساخت چه کسی باید چه کاری را انجام دهد یکی از کارها نگهبانی شب بود هر شب خانه باید دو ساعت به دو ساعت نگهبان عوض می‌کرد یک جنگ افزار در خانه داشتیم و امیدوار بودیم هرگز وادار نشویم از آن کار گیریم نخستین کارم برای سازمان نوشتاری برای مجله زن بود گاه نامه‌ای که سازمان از کم و بیش از


audio: aZZMXm0GDx0_0072.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
دوازده سال پیش بیرون می‌داد و من هم در آن می‌نوشتم آن زمان بود که من تازه فهمیدم بنیان‌گذار سازمان زنان چه کسی بوده و چه آرمانی داشته این معلمم سریا بود که درباره زندگی مینا کسی که سازمان را بنیادگذاری کرده بود برایم روشنگری کرد عکس مینا را پیشتر در سالن مکتب بر دیوار دیده بودم مینا در بیست سالگی هنگامی که دانشجوی حقوق


audio: aZZMXm0GDx0_0073.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
اسلامی در کابل بود یعنی سال1977 سازمان را پایه‌گذاری کرده بود آماج بنیادین این سازمان برابری زن و مرد بود سپس دست‌اندازی روس ها روی نموده و سازمان زیرزمینی شده و پیکار با روس ها را پیشه کرده اما بی کاربرد زور و خشونت سازمان نه تنها حزبی ویژه است بلکه برای افغانستانی مردم سالار و آزاد پیکار می‌کند مینا چند


audio: aZZMXm0GDx0_0074.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
بار تهدید به مرگ می‌شود و حتی از اداره‌های پاکستان هم کمک می‌خواهد اما پلیس کاری نمی‌کنه و هیچ‌گونه پشتیبانی از او نمی‌کنه در نهایت او در خانه خود در شهر کویته خفه می‌شود مینا آنگاه 30 ساله بود سریا برایم گفت یکی از کسانی که باید در این دسیسه دست داشته باشه گلبدین حکمتیار است یکی از سالاران جنگ که پس از


audio: aZZMXm0GDx0_0075.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
رفتن روس ها سه سال آزگار مردم کابل را از سوی کوه‌های جنوب زیر بمباران گرفته است گلبدین مسئول کشته شدن 25 هزار تن در پایتخت است با این حال سرگذشت مینا امروز هم هنوز به ما نیرو می‌بخشد وقتی معلمم ثریا داستان مینا را برایم گفت در آخر اضافه کرد اکنون خطر را خوب دریافتی آیا آماده‌ای آن را بپذیری و


audio: aZZMXm0GDx0_0076.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
در سازمان زنان فعالیت جدی داشته باشی بدان که هرگز به پول یا دستگاه دست نخواهی یافت و ممکن است دستگیر شده و زیر شکنجه هم بروی به این هم بیاندیش که هر زمان بخواهی بروی در باز است شاید روزی بترسی یا بسیار خسته شوی آنگاه می‌توانی بروی اما رازهای ساز زمان را باید همیشه در دلت نگاه داری مه یک دم هم درنگ نکردم و گفتم


audio: aZZMXm0GDx0_0077.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
می‌دانم که قربانیان بسیاری را دیده‌ای من هم آمادم تا کار آنها را بکنم در یکی از همان روزها کارت همونی خود را دریافت کردم اندکی پس از آن ثریا برایمان گفت که مجاهدین نام بسیاری از فعالان سازمان را به فهرست سیاهشان درآوردند و گذر ما در پاکستان نامه‌های تهدید آمیزی می‌رسید و هر کس هم که گوشی تلفن را برمی‌داشت رودی


audio: aZZMXm0GDx0_0078.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
از دشنام و تهدیدها روی سرش ریخته می‌شد بسیاری از زن‌هایی که می‌خواستند به سازمان بپیوندن پس زده شدند چون پنداشته می‌شد که شاید آنان خبرکش مجاهدین باشند پلیس‌های پاکستان هم آزارمان می‌دادن آنها پاره خوار بودن و ما اغلب باید پولی به کیسه‌های شان سرازیر می‌کردیم تا آسوده مان گذارند من آموخته بودم که اگر می‌پندارم کسی دنبالم است چه باید بکنم یک روز پس از ظهر راننده‌ای که مرا از مهمان خانه‌ای که


audio: aZZMXm0GDx0_0079.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
در آن با خبرنگار خارجی گفتگو کرده بودم به خانه برمی‌گرداند که دیدم انگار خودروی ما را دنبال می‌کنه اندیشیدم که آنها هم باید از سازمان امنیت پاکستان باشند که مانند پلیس باید فعالان ما را زیر نگر بگیرن و شناسایی کنن از راننده خواستم بایستم کارگزاران تعقیب کننده هم ایستادن البته نه درست کنارمان بلکه اندکی پشت ما پیاده شدم و سویشان رفتم از میان پنجره بازشان پرسیدم چه کاری از دستم برایتان


audio: aZZMXm0GDx0_0080.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
ساخته است آن دو مرد خیرهم شدند و با شگفتی به من من افتادند من به آنها گفتم همان گونه که بی شک می‌دانید من هموند نهضت هستم ما یک شماره تلفن داریم که شما هر زمان خواستید با ما گفتگو کنید می‌توانید ساده به ما زنگ بزنید من به جایی که برای شما دلچسب باشه نمیرم به بازار می‌روم سرانجام یکی از آنها به زبان آمد و گفت پس چرا دفترتان را نهان نگاه می‌دارید و چرا نام ساختگی بر خود می‌گذارید اشاره او به


audio: aZZMXm0GDx0_0081.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
نام ما بود که هیچکدام اسم اصلی ما را نداشتیم و همه اسم مستعار داشتیم زویا هم اسم مستعار من بود در جواب سوالش که پرسید پس چرا دفترتان را نهان نگاه می‌دارید و چرا نام ساختگی بر خود می‌گذارید گفتم چون بنیادگذار مان مینا در همین پاکستان کشته شده و چون فرمانروایی پاکستان از بنیادگرایان افغانستان پشتیبانی می‌کنه


audio: aZZMXm0GDx0_0082.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
آنان به زبان آمدند و گفتند که از سازمان امنیت هستند و راهشان را کشیدند و رفتند در ماه سپتامبر سال1996 طالبان مردانی که خود را وکیل دین مردم می‌دانستند شهر من را گرفتند البته طالبان هم مانند مجاهدین پیش از درآمدن به شهر آن را با راکت و بمب کوبیدند تا به کابل رسیدن نخست محمد


audio: aZZMXm0GDx0_0083.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
نجیبالله را کشتند طالبان جنازه او را در میدان آریانا به نمایش گذاشتن سیمی پولادین را از تن باد کردش گذرانده وی را آویزان کرده بودن برادرش هم به همین سرنوشت گرفتار آمد برای آنکه بیشتر خردش کنند در دهان و سوراخ‌های بینی‌اش و حتی انگشت‌های پاش اسکناس کرده بودن طالبان هر روز قانون تازه‌ای


audio: aZZMXm0GDx0_0084.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
می‌گذاشتند تا متعفن ترین فرمان‌روایی تئوکراسی جهان را داشته باشند زن‌ها باید بیرون از خانه برقع می‌پوشیدند اجازه نداشتند به بالکن خانه‌هایشان پای گذارند تنها در همراهی یک مرد محرم می‌توانستند از خانه برآیند و کار برایشان ممنوع بود در برخی زمان‌ها برای نمونه ماه رمضان هیچ اجازه نداشتند بیرون بیایند تنها پزشکان


audio: aZZMXm0GDx0_0085.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
زن بودند که می‌توانستند بیماران زن را درمان کنند دخترها اجازه نداشتند به مکتب بروند از نگاه طالبان مکتب دروازه دوزخ و نخستین گام به سوی روسپی گری بود زن‌ها اجازه نداشتند بخندند و حتی بلند سخن بگویند چون با این کار مردها را برانگیخته می‌ساختند کفش پاشنه دار ممنوع بود چون طقطقه آنها گونه‌ای از بر انگیزاندن مردها


audio: aZZMXm0GDx0_0086.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
شمرده میشد گرما بها بسته شده بود مردها باید ریش می‌گذاشتند آهنگ و تلویزیون هم ممنوع بود بازی‌ها هم دیگر کسی اجازه باد بادک هوا کردن هم نداشت از خود می‌پرسیدم چه کسی بی‌گناه تر از آن بچه‌ی است که اجازه باد بادک بازی هم نداره به زودی دریافتم که طالبان نام‌های همه هموندان نهضت ما را به لیست سیاه خود


audio: aZZMXm0GDx0_0087.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
درآوردند در نوشتاری خواندم که رهبران طالبان ما را بی‌دین جاسوس سیاه و روسپیانی خوانده بود که به خیابان می‌روند تا با مردها همبستر شوند رهبر طالبان سوگند خورده بود که هر کدام از هموندان نهضت را که به چنگ آورد بی‌درنگ بکشد تا روی زمین از آلودگی پاک شود هرچه روزگار در افغانستان ناگوارتر میشد کار با نهضت برای


audio: aZZMXm0GDx0_0088.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
من ارزشمندتر میشد و من به جای اینکه فکر زن وشوی باشم به نهضت فکر می‌کردم من تازه آن هنگام می‌توانستم به زن وشوی بیاندیشم که روزی شادی بر کشورم چیره شود و نیز مردم سالاری که در آن مردها به زن‌ها ارج گذارند برایم بسیار مهم است که مردی که زندگیم را با او بخش می‌کنم بر من و کارم ارزش گذاره در این رهگذار پدرم برایم الگو


audio: aZZMXm0GDx0_0089.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
است چون برای مادر و کارش ارزش قائل بود روزی به بازار رفتم تا برای ماموریت تازه برقع بخرم نه از آن دکان خوشم میآمد نه از فروشنده اما از هر دو تاشان بیشتر از لباسی که باید در آنجا می‌خریدم بیزار بودم یک برقع آبی را امتحان کردم و به فروشنده گفتم هیچ چیز را نمی‌توانم ببینم با این چیزی که روی سرم است در خیابان کله پا


audio: aZZMXm0GDx0_0090.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
خواهم شد وی گفت اندوهش را نخورید کمی که تنتان کنید برایتان عادی می‌شود آن را از تن گسیخت و 500 روپیه به او مرد دادم وی برقه را تا کرد و در کیسه گذاشت و من پرشتاب از دکان برآمدم از خشم داغ شده بودم که چرا وادارم برای چیزی که از آن بیزارم پول بپردازم در تابستان سال1997 کم و بیش 3 سال پس از همکاری من با نهضت سرانجام مسئولم پذیرفت که مرا برای یک


audio: aZZMXm0GDx0_0091.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
ماموریت راهی میهنم افغانستان کند ما می‌خواستیم بدانیم آیا می‌توانیم همزمان با تظاهراتی که در پاکستان داشتیم زنان را در افغانستان نیز به خیابان بکشانیم آماجمان این بود که 2000 زن را بی آنکه طالبان نه آمدن و نه رفتنشان را دریابند به خیابان بیاوریم برای همین ماموریت بود که برقع خریده بودم من همراه دوستم عبیده رهسپار افغانستان شدم عبیده یکی از فعالانی بود که چند سالی از من بزرگتر بود


audio: aZZMXm0GDx0_0092.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
و پیشتر هم یک بار به کابل رفته بود همراه دیگرمان یکی از مردان پشتیبان ما و میانسال بود او باید مانند سایه دنبالمان می‌آمد و محرم مان میشد چون قانون طالبان می‌گفت زن بی محرم خود نمی‌تواند به سرگ درآیه طالبان تنها به اینکه زن‌ها باید برقع بپوشند بسنده نکردند قانون گذاشتند که همه زنان هندو هم باید برقع زرد


audio: aZZMXm0GDx0_0093.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
بپوشند زرد در افغانستان رنگ بیماری و کینه است و در چشمان طالبان همه وابستگان اقلیت هندو بی‌دین بودند زن‌ها باید زرد می‌پوشیدند مانند یهودی‌ها که نازی‌ها وادار به کار داشتن ستاره زردشان کرده بودند ما به افغانستان رفتیم و من بعد از سال‌ها به کابل رسیدم کابل گورستان شده بود آب رودخانه‌ای که شهر نام خود را از آن


audio: aZZMXm0GDx0_0094.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
دارد قهوه‌ای شده بود و آشغال آن را برداشته بود آن شب چون به ایستگاه اتوبوس در مرکز شهر رسیدیم دیگر نتوانستم پیش راه اشک‌هایم را بگیرم شهر تاریک بود و ساختمان‌هایی که از بسیاریشان چیزی جز لاشه‌ای بر جای نمانده بود مانند گورستان می‌نمود با همه این ویرانی‌ها شنیدم که عبیده در گوشم گفت کابل زیبای من و سری تکان داد


audio: aZZMXm0GDx0_0095.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
در کابل تا پایمان را از خودرو پایین گذاشتیم گداها دورمان را گرفتند و چیزکی خواستند تا آن هنگام آن همه گدا ندیده بودم آنها دست کم 20 تا بودن از لای چادر اشک آلودم پسری کوچک شاید ده دوازده ساله را دیدم که دست راست نداشت شاید او هم با مین برخورد کرده بود یک تاکسی پیدا کردیم و سوی خانه نهانی رفتیم که باید آن هفته در آن می‌ماندیم در


audio: aZZMXm0GDx0_0096.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
آنجا زیبا یکی از همرزمان دلاورمان را باز شناختیم هنگامی که در پاکستان بود بارها او را دیده بودم زیبا گفت دو روز دیگر در ورزشگاه یک نمایش کیفر برگزار می‌شود که در آن دست‌های دزدها را می‌برند و من می‌خواهم شما هم بیایید و به من یاری کنید تا عکس بگیرم فردای آن روز از خانه بیرون رفتیم هنوز چندان از سر پناهمان دور نشده


audio: aZZMXm0GDx0_0097.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
بودیم که در کنارم آوای سوت مانند شنیدم و یک دم پس از آن دردی آتشین در دستم پدیدار شد پنداشتم ماری مرا زده اما چو برگشتم دیدم طالبی تازیانه به دست ایستاده بر سرم فریاد کشید روسپی خود را درست بپوشان و از اینجا گم شو و به خانه ات برو طالب دستار سیاهی داشت و در حالی که به من دشنام زشت می‌داد دستی به ریش چرب و چیلش کشید نگاهش


audio: aZZMXm0GDx0_0098.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
را بسیار شگفت یافتم دانستم سرمه زده تا چشم‌هایش تازنده تر به نگر بیایند عبیده به جای من پوزش خواست و مرا تیز پس کشید برایم گفت که هنگام راه رفتن دستم از زیر برقع بیرون زده بود عبیده گفت خواهش می‌کنم تا می‌توانی هوشیار باش اگر به ما بنگرند از پس کار برنمیاییم زیبا روز دوم همان گونه که گفته بود دنبالم آمد


audio: aZZMXm0GDx0_0099.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
طالبها در ورزشگاه بزرگ کابل دست دزدی را می‌بریدند و من باید در عکس برداری به او یاری می‌کردم صدای شریعه از همه مردم می‌خواست که بیایند و انجام فرمان را ببینند همراه هموندان کابلی به سوی زمین فوتبال پیشین که در زمان طالبان در پی ممنوعیت ورزش جایگاه دادگاه شده بود رفتیم در شگفتی رفتم که بعضی از زن‌ها بچه‌هایشان را همراه آورده بودند به


audio: aZZMXm0GDx0_0100.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
ورزشگاه که رسیدیم هزاران کس در آنجا بودن مردی به میان ورزشگاه برده شد و وادار گردید بر شکم بخوابد و پاهایش را بر هم اندازد من طالبها را که او را گرفته بودن بیش از پنج نشمردم یکیشان پایش را بست یکی دیگر موهایش را کشید و سرش را از زمین بلند کرد آخوندی از پشت میکروفون برای مردم سخن می‌گفت درباره گناهان و روز رستاخیر گفتار می‌کرد و می‌گفت این مرد هم اینک کیفری را که شایسته‌اش است را می‌بیند


audio: aZZMXm0GDx0_0101.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
و هر کس که چیزی بدزدد همین کیفر را خواهد دید همراه هموندان دیگر دور زیبا را گرفتیم تا از انبوه مردم جدا نگاهش داریم و او با دوربین نهانی کوچکش آغاز به عکس برداری کرد طالبی که دستار سیاه به سرداشت چاقوی تیزی را کشید و بر زانو نشست و آغاز به بریدن مچ دست راست مرد کرد خون روی زمین ریخت من دیگر نمی‌توانستم نگاه کنم ناگهان


audio: aZZMXm0GDx0_0102.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
درد سختی در مچ دست راستم احساس کردم انگار نیش چاقویی به آن فرو شده سرم گیج رفت و میان کسانی نشستم که دورمان ایستاده بودن کودکانی که دوروبر ما بودند خندیدند و دست زدند این نمایش برای آنان تفنن خوبی بود و به اندازه فوتبالی که پیش از آمدن طالبان در تلویزیون می‌دیدند معمولی


audio: aZZMXm0GDx0_0103.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
تازه آن غوغا هم رایگان بود کوشیدم آینده کودکان را به پنداشت درآورم اگر همه چیز همین گونه می‌ماند آنان چه قاتلان سنگ دلی بار می‌آمدند در کابل بزرگترین چالشی که در برابر دستگاه طالبان دیدم سرکشی زنی در بازاری در مرکز کابل بود آن زن در برابر یک سبزی‌فروش ایستاد و پول خریدهایش را به دست سبزی‌فروش داد یکی از گشت‌های طالبان


audio: aZZMXm0GDx0_0104.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
جیپی که بالایش درفش سپیدی میجنبید به سویش آمد معمولا زن‌هایی که بی محرم در خیابان بودن به ره گذرانی که هیچ آشنایی همراهشان نداشتن روی کرده و از ایشان می‌خواستند که در برابر دریافت پول خود را محرم آنان بنمایند زن‌ها به خواهش گفتند خواهش می‌کنم برادر من شوید وضع خطرناکی بود یکی از طالبان که بی شک هنوز 20 ساله هم نبود از جیپ بیرون پرید تازیانه به دست


audio: aZZMXm0GDx0_0105.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
سوی زنی که در سبزی فروشی بود رفت و یکی به دستش زد زن که آمدن گشت را ندیده بود قانون شکنی کرده بود چون قانون طالبان می‌گفتن زن‌ها اجازه ارتباط مستقیم با فروشنده را ندارن و باید محرمشان برایشان سودا بگیره و خرید کنه به هر روی زن نگریخت بلکه مانند شیرزنی سوی طالب تاخت سرش فریاد کشید و گفت من هم سن و سال


audio: aZZMXm0GDx0_0106.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
مادرت هستم و تو رویم دست بلند می‌کنی نمی شرمی چنان خشمگین بود که حتی دل آن را یافت که بقعش را از تن کنده و پیش پای طالب اندازد به ریشخند به او گفت بیا چرا خودت سرت نمی‌کنی آن زن کلان و نیرومند بود شاید چهل ساله تاخت او چنان طالب را شگفت زده کرد که او هیچ ندانست باید چه بکنه هیچکس آن طالب جوان را در برابر چنین پایداری آماده نساخته بود


audio: aZZMXm0GDx0_0107.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
او تنها آموخته بود که به زن‌ها تازیانه بزنه آنک آهسته از آنجا رفت پس از رفتنش زن دوباره برقع خود را برداشت پوشید و دنباله خریدش را گرفت در ماموریت اول اوضاع را بدتر از آنچه تصور می‌کردیم دیدیم و به پاکستان برگشتیم اما سال پس از آن بار دیگر به کابل رفتم در یکی از دیدارهایم از کابل دیدم که


audio: aZZMXm0GDx0_0108.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
فیلم تایتانیک را به آنجا آوردند و حتی یک گونه مدل موی مردانه را به نام آن فیلم نامیده بودن پسرها نزد پیرایشگر می‌رفتند و از او می‌خواستند که موهایشان را به مدل تایتانیک و دیکاپریو بزند سپس یکی از ملاهای طالب در نماز آدینه در مسجدی در دشمنی با هنرپیشه‌های فیلم تایتانیک سخن گفته و آنها را گناهکاران اسلام ستیز خوانده بود چون پیش از زناشویی با هم ارتباط داشته بودند


audio: aZZMXm0GDx0_0109.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
طالبان باوری استوار داشتند که تایتانیک در آب فرو رفته چون تنها الله از ارتباط آن دو شیفته خوشش نیامده در این میانه طالبان برآن شدن که همه جوانانی را که خود را به گناه مدل موی دیکاپریو آلوده ساخته بودن به کیفرشان برسانند آنها با قیچی آغاز به زدن آشفته موهای جوانان می‌کردن و بعد از آن با تازیانه بدرقه شان می‌کردن ما در پاکستان هم هرگز از دست طالبان و هواخواهان شان با آن دست‌های


audio: aZZMXm0GDx0_0110.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
درازشان آسوده نبودیم در آوریل سال1998 یک سال پس از نخستین رهسپاریم به کابل در گرمای 39 درجه پیشاور تظاهراتی به دور از هرگونه خشونت برگزار کردیم شاگردهای یک مدرسه قرآن ناگهان با چهره‌های پرکین شان چماق و چوب بدست از سویمان تاختند و به ساختمان مکتب ریختند و از آنجا ما را به خیابان راندند ما شعار هایمان را برای


audio: aZZMXm0GDx0_0111.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
حقوق زنان و بر ضد کشتار شکنجه و زورآمیزشی در فرمانروای طالبان در کابل بلند سر دادیم و آن ریشوهای سپید دستار همه مان را زیر کتک گرفتند در پاکستان ما تظاهرات داشتیم اما در کابل هر گز تظاهراتی ندیدم نه در زمان روس ها و نه پس از آن بعد از چند ماموریت خطرناک مرا مامور کردن که در اردوگاه‌هایی که برای آوارگان


audio: aZZMXm0GDx0_0112.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
افغانستانی درست شده بود حضور پیدا کنم و آنجا آنها را یاری دهم در اردوگاه بودم که روزی پیر زنی گریان به پیشم آمد مردهایی که همراهش به اردوگاه که من هم در آن می‌زیستم آمده بودن می‌گفتند که او پسرش نجیب را گم کرده من هم نجیب را می‌شناختم وی در اردوگاه زندگی کرده بود و مکتب رفته بود و سپس به مردان پشتیبان نهضت پیوسته و برای پسرها آموزش می‌داد یک سال پیش از اردوگاه برآمده بود تا به شهر یکاولنگ


audio: aZZMXm0GDx0_0113.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
برگرده شهری در دل افغانستان که مردم هزاره که طالبان از آنها بسیار بیزاری می‌جستند در آن می‌زیستند نجیب می‌خواست در آنجا به مادرش برسد چند روز پیش رادیو گفته بود که در آن شهر قتل عامی روی داده و نجیب هم یکی از کشته شدگان بود نخستین پناهندگان یکاولنگ که به ما رسیدن همه چیزشان را از دست دست داده بودن تنها چون هزاره بودند مادر نجیب که زنی لاغر و خوش گندان بود بی تکان در گوشه اتاق نشسته بود


audio: aZZMXm0GDx0_0114.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
کنارش زنی جوان بود که نجیب تازه دو هفته پیش از مرگش همراهش زناشویی کرده بود به او پیشنهاد کردم که در آموزه‌های درون اردوگاه همکاری کند او همساز شد و فردایش به مکتب رفت و به ما پیوست پس از چند سالی که از درآمدنم به نهضت می‌گذشت به یک اردوگاه دیگر به پناهندگان فرستاده شدم در آنجا نخستین کسی که مرا درود گفت آمنه یکی


audio: aZZMXm0GDx0_0115.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
از همکاران نهضت بود اتاقی را که در میان اردوگاه بود به من نشان داد و گفت هر دو در آنجا زندگی خواهیم کرد خانه کوچک با دیوارهای نازک گلی بود و به خانه دوره کودکی ام می‌مانست در آنجا هم خاک از سقف فرو می‌ریخت و آوای موریانه‌ها که داشتن چوب‌های وسایل اندک زندگی ما رو می‌خوردن نیز شنیده میشد در هر کجا دسته کاغذهایی


audio: aZZMXm0GDx0_0116.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
دیده میشد شوفاژ نداشت دستشویی چیزی بیش از سوراخی در زمین پیش روی در که دورش پوشیده شده بود نبود به خانه‌های دیگر اردوگاه می‌مانست روبروی اردوگاه یک کارخانه بود که هر روز دود سیاهش تا بالای اردوگاه را می‌گرفت چون در آنجا لاستیک خودروها را هم چون سوخت به کار می‌بردند مردان اردوگاه و پسرهایی به سال بسیار


audio: aZZMXm0GDx0_0117.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
پایین حتی پسرهای 7 ساله اردوگاه باید در آنجا از پگاه تا بیگاه بی آنکه اندکی بسایند کار می‌کردند این کارها را در برابر روزانه 10 روپیه انجام می‌دادند بزرگسالان 60 روپیه مزد می‌گرفتند کمتر از یک دلار البته آن هم تنها هنگامی که با شتاب بسنده کار می‌کردن و روزانه 500 آجر می‌ساختند من و آمنه چند


audio: aZZMXm0GDx0_0118.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
هفته شب‌ها در اردوگاه گشته بودیم و زنانی را یافته بودیم که سر آن داشتند که آموزه بخوانند همیشه جدی و چشم در چشم با آنها سخن گفته بودیم تا پیش از آنکه آنها از این برنامه خود با شوهرای شان سخنی بگویند با گفتار آنان را خوشنود سازیم اما بیشتر زن‌ها به ریشمان می‌خندیدند گاهی هم گفتارمان مانند تخمی بر خاک حاصلخیزی می‌نشست یک بار یکی از زن‌هایی که پیشتر ما را پس زده بود فرداش درمان را زد و گفت


audio: aZZMXm0GDx0_0119.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
که چرا آمده او گفت دخترم مکتب می‌رود و من دیدم که او چه زود نوشتن را آموخت اکنون می‌اندیشم که شاید من هم باید به مکتب بروم اما 55 سالم است می‌ترسم مردم بگویند که زنی به سال من در مکتب چه می‌کنه بهتر است در خانه بنشینه و نیایش کنه موهایم هم یک سر سپید شده آیا این رسوایی نیست که کسی به سال من تازه بخواهد خواندن


audio: aZZMXm0GDx0_0120.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
و نوشتن فراگیرد من شاد دستی زدم و دلش را آسوده ساختم که هیچ مایه شرم نیست بلکه باید به این کار خود هم افتخار کند ما توانستیم گروه کوچکی از پیشگامان بسازیم آنان کمی پیش از ساعت 4 یکی پس از دیگری به کلاس می‌آمدند همان کلاسی که بامداد بچه‌هایشان در آن نشسته بودن چهره‌هایشان را پشت برقه پنهان می‌داشتند و چنان


audio: aZZMXm0GDx0_0121.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
دستپاچه شرمنده بودند که انگار هنگام تخم مرغ دزدی مچشان را گرفته باشند در اردوگاه پسربچه‌ای بود که او را بیشتر از هر کس دیگری دوست داشتم پسری به نام شمس که مدام به من می‌گفت خاله جان من کفش نو می‌خواهم شمس پنج ساله بود و موهایش بلوند با چشم‌های نمکی چینی مانند که البته بیشتر هزاره‌ها چشم‌های چنین دارند هنوز


audio: aZZMXm0GDx0_0122.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
هیچ‌کس برایش نگفته بود که چرا باید در یتیم خانه بزرگ شود نمی‌دانست که پدر و مادرش کشته شده اند و بمبی خانه‌شان را با خاک یکسان کرده شمس هیچ شکی نداشت که زنی که در آنجا کار می‌کند و همراهش زندگی می‌کند مادرش است شمس کفش را بیش از هر چیز دیگری دوست داشت روزی دوباره پیش من آمد وکفش خواست از آموزگار در یتیم خانه


audio: aZZMXm0GDx0_0123.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
جویا شدم اما او گفت که شمس چند جفت کفش دارد خواهش می‌کنم دیگر به او کفش نده نیاز نداره می‌دانستم که اصراف است اما نمی‌توانستم روی گردانم شمس بسیار استوار باور داشت که با یک جفت کفش نو می‌تواند در فوتبال بیشتر گل بزن و روزی برای تیم کابل بازی کند کوتاه آمده گفتم بسیار خب برایت کفش نو می‌خرم در اردوگاه کمتر چیزی


audio: aZZMXm0GDx0_0124.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
مانند جشن‌های عروسی که برخی از خانواده‌های بسیار تهی دست برگزار می‌کردن کفر مرا در می‌آورد یکی از بدترین آنها عروسی دختر جوانی بود که پیش آمنه آموزه می‌خواند جشن زناشویی زورکی بود و داماد بیش از 30 سال پیرتر از دختر بود خانواده‌شان چنان تنگدست بودند که چند روز پیش از عروسی قالی و دیگر چیزهایش را از ما گرفتند عروس جوان را یک خروار آرایش کرده بودند وقتی به او شادباش می‌گفتیم


audio: aZZMXm0GDx0_0125.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
آمنه به او گفت امیدوار است باز هم سر آموزه بیایه دختر نگاهی شرم آلود انداخت و گفت هنوز نمی‌دانم بستگی دارد شوهرم چه بگوید جشن 3 روز به درازا کشید اما مهمانان چنان مستمند بودند که تنها توانستند هر کدام ده بیست روپیه به آنان پیشکش کنند که برای خریدن چند دانه تخم مرغ و اندکی شیر بس بود


audio: aZZMXm0GDx0_0126.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
هفته ای پس از جشن مادر عروس را دیدیم خانواده چنان پولی برای عروسی هزینه کرده بود که دیگر شکری هم نداشتند که همراه چای به ما تعارف کنند جگرخون و پشیمان گفتم مادر جان نخست که برآن شدی که دخترت را به یک پیرمرد بدهی سپس هم که آن اندازه هزینه کردی که شکری برای چای هم نداری اشک به چشم‌هایش دوید و گفت چاره‌ای نداشتم به هر


audio: aZZMXm0GDx0_0127.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
روی باید کسی را میافتم که دخترمان را زیر چتر خود بگیره شوهرم باید هرچه میشد پول برای عروسی قرض می‌کرد چون جشن کوچک برای ما ننگ است یاد عروسی پدر و مادرم افتادم که مادرم در آن پافشاری بر جشنی کوچک داشته شب‌ها دیر هنگام زمانی که سرانجام به بستر می‌رفتم اندوه امنیت دوستانم را می‌خوردم آنان در هر کجا که باشند هنوز هم


audio: aZZMXm0GDx0_0128.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
پناهندگان نهضت می‌شنیدم اندوهم ژرفتر میشد من در ناهمسازی با طالبان به شهید شدن یا اینکه مرگ برکت است باور ندارم من از مرگ می‌ترسم اما ترسم از اینجاست که مبادا بمیرم و نتوانم به مردم خود یاری کنم و کاری به راستی کارگر انجام دهم یادم است برای اول اولین بار که خواستم به آمریکا بروم باید برای گرفتن گذرنامه از سفارت


audio: aZZMXm0GDx0_0129.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
طالبان در اسلام آباد پاکستان اقدام می‌کردم از در کوچکی گذشتم و پای در سفارت طالبان در اسلام آباد گذاشتم بخش زنان را پیدا کردم و در صف گذرنامه ایستادم تازه آن هنگام چشمم به نوشته‌ای که پشت کارمند گیشه زده شده بود افتاد با خط خوشی سیاه با دست نوشته بودند زن در برقع مانند مرواری در صدف است یاد آن احساسی افتادم


audio: aZZMXm0GDx0_0130.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
که هنگام برقع پوشیدن در کابل به من دست داده بود و از خود پرسیدم که چگونه کسی می‌تواند این جامه ناگوار را چنان سراینده وار بستاید از نگاه من بیشتر به تابوتی می‌مانست که در آنجا زنده‌ای را بند ساخته باشن نخستین بار که به امریکا رفتم گذرنامه و برقعم را همراهم بردم نمایش‌نامه‌نویسی به نام ایوا انسلر از نهضت خواسته بود برای همکاری در گردهمایی فوریه 2001 و ایراد سخنرانی کوتاه کسی


audio: aZZMXm0GDx0_0131.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
را روانه سازد و نهضت هم مرا فرستاده بود چند روز پیش از گردهمایی ایوا انسلر را دیدم چون باید تا روز همایش پیش او می‌ماندم وی مرا به گرمی در آغوش کشید او زنی دلاور است و ازپشتیبان های پر شوق ما من با او در پاکستان آشنا شدم از من خواسته بود که برقعم را همراهم بیاورم و هنگام سخنرانی آن را به تن داشته باشم روز موعود قبل از اینکه من حرف بزنم اپرا وینفری صحبت کرد و سپس من باید بالای


audio: aZZMXm0GDx0_0132.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
تریبون می‌رفتم همه چراغ‌ها خاموش شدن جز یکیشان که یک سره سوی من می‌تابید باید از چند پله بالا می‌رفتم اما به خاطر برقع و اشک‌هایی که آن را خیس کرده بود و به پوستم چسبیده بود ناچار دیگران به یاریم آمدند اپرا به من نزدیک شد و آهسته برقع را برداشت و آن را بر زمین انداخت این نخستین بار بود که در برابر کسان بسیاری سخن می‌گفتم آنها 18 هزار تن بودند اما دل آسوده داشتم سخنرانی ام


audio: aZZMXm0GDx0_0133.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
که به پایان رسید چراغ ها دوباره روشن شد مردم برخواستند و دست زدند دلشاد بودم که آنان این چنین همبستگی خود را نشان می‌دهند و امیدوار بودم که آنها را به این کار برانگیخته باشم زمان گذشت و رسید به یازدهم سپتامبر 2001 آن روز من همراه دوستم سمیه و یک جانبانه مرد و راننده به فرودگاه اسلام آباد پاکستان رسیدیم باید


audio: aZZMXm0GDx0_0134.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
به اسپانیا می‌رفتم تا در آنجا به عنوان نماینده نهضت صحبت کنم چون پای به راهروی بزرگ فرودگاه گذاشتیم همه مردم دور تلویزیون که در گوشه آویخته بود گرد آمدند هیچ کدامشان واژه ای برلب نمی‌آورد من نزدیک شدم و نوشته‌ها را خواندم تاخت به آمریکا من باید سوی اسپانیا پرواز کنم و درون هواپیما رفتم و سر جایم نشستم جفتی


audio: aZZMXm0GDx0_0135.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
باختری کنارم نشستند که هر دو میانسال بودن و جین و تیشرت بر تن داشتند با هم گفتوگو نکردیم اما آهنگ زبانشان به آمریکایی‌ها می‌خورد مرد به زنش گفت ای افغان آنها چگونه می‌توانیم بگذاریم با ما چنین کاری بکنند زن گفت بوش باید آماده شود و همه افغانستان را بمباران کنن من چیزی نگفتم و از خود پرسیدم اگر به آنان


audio: aZZMXm0GDx0_0136.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
بگویم افغانستانی هستم اما از بن لادن به اندازه آنان بیزارم چه خواهند گفت می‌خواستم برایشان روشن سازم که بن لادن خود بازیچه دست ایالات متحده امریکا و مجاهدینی بود که از امریکا پشتیبانی می‌شدند هواپیما به دبی رسید و ما باید بعد از تعویض هواپیما به سمت اسپانیا می‌رفتیم اما در دبی هنگام عوض کردن هواپیما و کنترل گذرنامه جلویم را گرفتند کارمند آنجا خیره روی گذرنامه ام که از


audio: aZZMXm0GDx0_0137.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
سفارت طالبان گرفته بودم ماند رویش نوشته شده بود عمارت اسلامی افغانستان کارمند که پیوسته گذر نامه‌ام را این دست و آن دست می‌کرد گفت اسپانیا به دیدار چه کسی می‌روید به دروغ گفتم خانوادم خاله ام در مادرید زندگی می‌کند این پاسخ به هیچ رویی برایش پذیرفتنی نبود گفت خواهش می‌کنم برایم صبوری کنید گذرنامه تان باید اندکی پیشم باشد یک ربع پس از آن همراه گذرنامه ام برگشت و آن را به من


audio: aZZMXm0GDx0_0138.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
برگرداند و گفت متاسفم پرواز کنسل شده پرواز دیگری هم نداریم شما باید سه روز بمانید تا بگوییم آیا در هواپیما جایی برایتان هست یا نه اگر می‌خواهید صبوری کنید نوبت او بود که دروغ به هم ببافه با پافشاری پرسیدم چرا نمی‌توانم پرواز کنم به گذر نامه ام برمی‌گرده گفت ببخشید من نمی‌توانم به شما یاری کنم به ما دستور


audio: aZZMXm0GDx0_0139.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
دادند که با افغانستانی‌ها بسیار هوشیار باشیم بیش از این چیزی نمی‌توانم بگویم بی آنکه هیچ پیوندی با تروریسم داشته باشم تنها برای گذرنامه و ملیتم مسئول تروریسم شمرده شده بودم به اسلام آباد برگشتم و همکارم محموده را دیدم وی همیشه ساعت‌ها پشت رایانه می‌نشست تا به ایمیل‌هایی که از همه جای جهان دریافت می‌کردیم پاسخ می‌داد محموده چند نامه پر از دشنام به من نشان داد


audio: aZZMXm0GDx0_0140.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
به ویژه این ناگوار بود که بسیاری از آن‌ها کسانی بودن که تا آن زمان از ما هواخواهی کرده بودن و اکنون به ما دشنام می‌دادن آنها گفته بودن که دیگر نمی‌خواهند پول برای نهضت گرد آورن چون از افغانستان بیزار شده اند ایمیل‌هایی که از یازده سپتامبر دریافت می‌کردیم منفی بود بسیار هم شرم‌آور مردی نوشته بود در آینده زمانی خواهد شد که مردم بگویند می‌دانید در روزگار گذشته


audio: aZZMXm0GDx0_0141.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
کوهی در افغانستان بوده منظور مرد با خاک یکسان کردن افغانستان بود کس دیگری نوشته بود ما امریکایی‌ها ریشه تان را با بمب اتم خواهیم کند امریکایی‌ها تاخت شان را آغاز کرده بودند خیره تلویزیون بودم اما چشم‌های روانم دوستانم را به روشنی می‌دید انگار همه پیش رویم باشند واشنگتن نمی‌توانست تنها به بن لادن بتا زد مردمان


audio: aZZMXm0GDx0_0142.opus
source: youtube
source_id: aZZMXm0GDx0
invalidation: VALID
text:
بی‌گناه بسیاری هم کشته شدن همان هنگام ملا عمر در برابر امریکا اعلام جهاد کرده بود و دستور داده بود که هر خانواده مردی را روانه جنگ کند پاکستان بی درنگ مرزهایش را به افغانستان بسته بود تا افغانستانی‌ها نتوانند بگریزند طالبان که شکست خوردن هیچکس در اردوگاه پناهندگان اندوهگین نشد در اردوگاه از اینکه کشور به دست بیگانه افتاده بود شادمان نبودیم ولی از شکست


audio: t3YrxX46PfM_0001.opus
source: youtube
source_id: t3YrxX46PfM
invalidation: VALID
text:
ابلیسک یک سازه ستون مانند حرمی شکل بلنده که از هزاران سال پیش مورد توجه پادشاهان و حاکم های مختلف بوده و امروز هم همچنان طرفداران خاص خودش را داره و البته کلی هم حرف و حدیث پشتشه ولی خب داستان این ستون ها چیه ستون هایی که امروزه به یکی از اصلی ترین جاذبه های توریستی در کشورهای مختلف تبدیل شدن بریم ببینیم که این سازه ها نماد چی هستن و داستانشون چیه؟


audio: t3YrxX46PfM_0002.opus
source: youtube
source_id: t3YrxX46PfM
invalidation: VALID
text:
شکل ابلیسک از برش یک سازه هرمی با سطح مقطع کم و ارتفاع زیاد به اضافه یک هرم در بالا تشکیل شده خیلی از دانشمندان شکل این ابلیسک هارو برگرفته از سبک معماری فالیک می دانند معماری فالیک نوعی معماریه که تصور آلت تناسلی رو در ذهن بیننده ایجاد می کنه و به قدرت و اقتدار و باروری اشاره داره اولین و قدیمی ترین ابلیسک بازمانده در تاریخ برمیگرده به حدود 3900 سال پیش در مصر


audio: t3YrxX46PfM_0003.opus
source: youtube
source_id: t3YrxX46PfM
invalidation: VALID
text:
که این ابلیسک برای معبد خدای خورشید ساخته شده اون زمان مصری ها به این سازه ها می گفتن تخنو که از سنگ یکپارچه درست می شدن و بیشتر به صورت جفتی در ورودی معبد ها قرار می گرفتن و روشون هم متون مذهبی می نوشتن قسمت هرم بالایی رو هم برای زیبایی بیشتر با آلیاژی از طلا و نقره کاور می کردن تعداد این تخنو یا همون ابلیسک ها خیلی زیاد بود


audio: t3YrxX46PfM_0004.opus
source: youtube
source_id: t3YrxX46PfM
invalidation: VALID
text:
و توی بیشتر شهر های مصر پر بود از انواع ابلیسک های تکی و جفتی مصری ها برای یادبود پادشاهانشون هم از این سازه ها استفاده می کردن منتهی با همون نام تخنو اولین بار یونانی ها به این سازه ها گفتن ابلیسک ابلیسک به زبان یونانی به معنی ستون چهار وجهیه و ما هم امروز این ستون هارو با همین نام یونانیشون میشناسیم حدود سال 30 پیش از میلاد زمانی که امپراتوری روم، مصر رو فتح کرد


audio: t3YrxX46PfM_0005.opus
source: youtube
source_id: t3YrxX46PfM
invalidation: VALID
text:
از این ابلیسک ها خوشش اومد و خیلیاشون رو برداشت و با خودش آورد به روم برای همینه که ما امروزه ابلیسک های زیادی رو در روم میبینیم یکی ازمعروف ترین ابلیسک ها هم مربوط میشه به ابلیسک لاتران که بزرگترین ابلیسک مصریه که توی میدان کیلسای لاتران در روم قرار داره و ارتفاعش حدود 32 متره شما حساب کنید همچین سازه ای رو از یونان برداشتن آوردن به روم، اونم با امکانات دو هزار سال پیش ابلیسک ها انقدر زیاد بودن


audio: t3YrxX46PfM_0006.opus
source: youtube
source_id: t3YrxX46PfM
invalidation: VALID
text:
که رومی های باستان شهرهاشون رو با 8 ابلیسک بزرگ و 42 ابلیسک کوچک مصری تزیین می کردن این کار هم جنبه زیبایی شناختی داشت هم اینکه اقتدار پادشاهان رومی که تونسته بودن مصر رو فتح کنند رو نشون میداد رومی ها با کشتی های مخصوص که بهشون کشتی ابلیسک می گفتن و برای همین کار هم تعبیه شده بود ابلیسک هارو از رود نیل به دریای مدیترانه میبردن و از اونجا به روم می رسوندنشون حتی جرثقیل های مخصوصی هم


audio: t3YrxX46PfM_0007.opus
source: youtube
source_id: t3YrxX46PfM
invalidation: VALID
text:
برای بارگیری و نصب این سازه ها درست کرده بودن ولی با این وجود خیلی اوقات مجبور می شدن که ابلیسک ها رو به چهار قسمت تقسیم کنن و این شاهکار های سنگی یکپارچه رو اینجوری خراب می کردن علاقه رومی ها به این سازه ها انقدر زیاد بود که خودشون هم شروع به ساختن ابلیسک کردن و در کنارش هر وقت امکانش رو داشتن ابلیسک های کشورهای دیگه رو هم به غنیمت میگرفتن عجیبه که این غنیمت گرفتن و یه جوری شاید بشه گفت دزدیدن آثار باستانی


audio: t3YrxX46PfM_0008.opus
source: youtube
source_id: t3YrxX46PfM
invalidation: VALID
text:
تا همین چند وقت پیش هم ادامه داشت مثلا حدود 90 سال پیش وقتی که ایتالیا کشور اتیوپی رو گرفت ایتالیایی ها یه ابلیسک متعلق به قرن چهارم بعد از میلاد رو زدن زیر بقلشون رو آوردنش به کشور خودشون هرچند که استثناعن اونا مجبور شدن در سال 2008 با اعتراض اتیوپی و فشار جامعه بین الملل این ابلیسک رو به اتیوپی برگردونن ولی مصر از این شانس ها نداشت و ابلیسک هایی که رفتن برای همیشه رفتن


audio: t3YrxX46PfM_0009.opus
source: youtube
source_id: t3YrxX46PfM
invalidation: VALID
text:
در حال حاضر نه تنها توی روم بلکه در شهرهای دیگه مثل پاریس و لندن و نیویرک هم ابلیسک های مصری قرار داره خب همونطور که میدونید این فقط مصری ها نبودن که این سازه های شگفت انگیز رو می ساختن آشوری ها هم ید طولایی در ساخت ابلیسک داشتن اونها به جای استفاده های مذهبی ازشون استفاده سیاسی می کردن و روشون نقش ها و کتیبه هایی از دستاورد های پادشاهان لشکر کشی ها، ضیافت های پیروزی


audio: t3YrxX46PfM_0010.opus
source: youtube
source_id: t3YrxX46PfM
invalidation: VALID
text:
و صحنه های ادای احترام به پادشاه رو می کشیدن یک ابلیسک متعلق به هخامنشیان به نام زنتین هم توی جنوب ترکیه امروزی پیدا کردن که احتمالا برای یادبود یکی از فرماندهان ساخته بودنش و روش به 3 زبان میخی کتیبه نوشته بودن این کتیبه های چند زبانه دوران هخامنشی همیشه به تاریخدان ها برا ی رمز گشایی زبان های باستانی کمک کردن


audio: t3YrxX46PfM_0011.opus
source: youtube
source_id: t3YrxX46PfM
invalidation: VALID
text:
ولی این سازه ها فقط توی آسیا و اروپا و آفریقا ساخته نمی شد تاریخدان ها یک ابلیسک به نام تلو متعلق به حدود 800 سال پیش از میلاد رو توی کشور پرو در آمریکا جنوبی در وردی یکی از معابد باستانی هم کشف کردن که روش نقش های زیبایی از دندان و سر حیوانات کشیده شده بود و نشون میداد که تمدن های باستانی در قاره آمریکا هم از این سازه ها استفاده می کردن


audio: t3YrxX46PfM_0012.opus
source: youtube
source_id: t3YrxX46PfM
invalidation: VALID
text:
پس در گذشته بیشتر برای مکان های مذهبی یا ثبت تاریخ از ابلیسک ها استفاده می کردن هرچند که جنبه زیبایی شناختی هم داشت ولی امروزه بیشتر از ابلیسک ها به عنوان بنا های یادبود استفاده می کنند نمونه های امروزی مثل اون قدیمی ها پر زرق و برق نیستن از سنگ یکدست درست نمی شن و بیشتر از بتن یا سنگ های مجزا ساخته میشن چندتا از نمونه های نزدیک به ما ابلیسک سنگ امپراتور در هلسینکی فنلاند


audio: t3YrxX46PfM_0013.opus
source: youtube
source_id: t3YrxX46PfM
invalidation: VALID
text:
بنای یادبود ولینگ تون در دوبلین بنای یادبود واشنگتن در واشنگتن دی سی یادبود قهرمانان خلق در میدان تیان آمن چین و بنادی یادبود ملی جاکارتا در اندونزی هستن توی آمریکا و کشوهای اروپایی از ابلیسک های کوچیک توی قبرستان هاشون هم استفاده می کنن مثلا قبر بتهون در اتریش و مقبره آبراهام لینکلن در آمریکا یک ابلیسک هم توی شهر سنجان هندوستان قرار داره


audio: t3YrxX46PfM_0014.opus
source: youtube
source_id: t3YrxX46PfM
invalidation: VALID
text:
و بنای یادبود ورود ایرانی های زرتشتیه که از دست اعراب فرار کردن و به این شهر پناه بردن توی یک سری از کشورها هم از ابلیسک ها برای نشانه گذاری مکانی استفاده می کردن مثلا توی عربستان یک ابلیسک معروف وجود داره که در بالای کوه عرفات قرار گرفته و معتقدن که آدم و هوا زمانی که از بهشت به زمین نزول کردن دقیقا تو این قسمت فرود اومدن


audio: t3YrxX46PfM_0015.opus
source: youtube
source_id: t3YrxX46PfM
invalidation: VALID
text:
و یک جورایی براشون ابلیسک یادبود نزول آدم و هوا در زمینه ولی این ابلیسک های بیچاره مثل خیلی چیزهای دیگه سوژه طرفدارهای تئوری توطعه هم شدن و اونایی که در توهم همیشگی به سر میبرن میگن که اینا نماد سلطه صیهونیست ها در دنیاست طرفدارهای این تئوری در ایران نمونه های کاغذی ابلیسک رو درست میکنن و در راه پیمایی های دولتی


audio: 0gkCslNIZBk_0001.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
سلام و درود به همراهان عزیز به پادکست رخ خوش اومدید من امیر سودبخش هستم و تو هر قسمت از پادکست رخ روایتگر داستان زندگی کسانی هستم که قسمتی از تاریخ ایران یا جهان رو رقم زدن شما به اپیزود این شش نفر روایت تاریخ معاصرافغانستان گوش می کنید قراره تو این اپیزود داستان زندگی شش نفر از تاثیرگزارترین افراد در تاریخ معاصر افغانستان رو با هم مرور کنیم


audio: 0gkCslNIZBk_0002.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و به بهانه داستان زندگی این افراد با تاریخ پر ماجرای افغانستان آشنا بشیم دونستن تاریخ معاصر افغانستان به نظر من برای هر کسی که تو خاورمیانه زندگی می کنه واجبه و عجیب این که اطلاعات اکثر ما از تاریخ افغانستان بسیار کمه در حالی که افغانستان همسایه ماست همزبان ماست و خیلی وقت ها تاریخ ایران و افغانستان به هم گره خورده حالا عجیب تر این که اطلاعات خود افغان ها


audio: 0gkCslNIZBk_0003.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
از تاریخ معاصر خودشون هم متاسفانه بسیار کمه و ملت افغانستان هم مثل هر ملت دیگه ای تا از تاریخ خودش آگاه نباشه نمی تونه از اون درس بگیره و ممکنه اشتباهات گذشته رو باز هم تکرار کنه بریم سراغ تاریخ افغانستان و داستان زندگی شش نفر از کسانی که بیشترین تاثیر رو در تاریخ معاصر افغانستان داشتن تاریخی که که انقدر عجیب و بعضا باورنکردنیه


audio: 0gkCslNIZBk_0005.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
برای این که بدونیم تاریخ معاصر افغانستان چی بوده و چی شد که این کشور به این روز افتاده نمیشه فقط همین چند سال آخر تاریخ رو بررسی کرد به نظر من داستان افغانستان رو باید از آخرین پادشاه افغانستان یعنی محمد ظاهرشاه شروع کنیم چرا باید از ظاهرشاه شروع کنیم چونکه باید بدونیم یه زمانی هم تو کشور افغانستان صلح و امنیت برقرار بوده


audio: 0gkCslNIZBk_0006.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و مردم روی آرامش رو دیدن بین سال های 1312 تا 1352 هجری شمسی یعنی تا همین 50 سال پیش ظاهر شاه به مدت چهل سال پادشاه افغانستان بود دقت کنید که تمام تاریخ هایی که تو این اپیزود می شنوید هجری شمسیه که شما راحت تر بتونید وقایع افغانستان رو با اتفاقات ایران مقایسه کنید


audio: 0gkCslNIZBk_0007.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
ظاهر شاه فقط 19 سالش بود که بعد از کشته شدن پدرش پادشاه افغانستان شد ماجرای کشته شدن پدر ظاهرشاه هم در نوع خودش جالبه پدر ظاهر شاه تو یک مراسم اهدای جوایز مسابقات فوتبال توسط یک نوجوون با شلیک گلوله کشته شد و محمد ظاهر با مرگ پدرش، شد پادشاه افغانستان و چون 19 سالش هم بیشتر نبود


audio: 0gkCslNIZBk_0008.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
تا چندین سال عموهاش هدایت امور کشور رو در دست داشتند تو دوران پادشاهی ظاهر شاه اون روابط دیپلماتیک افغانستان را با خیلی از کشورها توسعه داد و شروع کرد به مدرن‌سازی کشور دانشگاه های مختلفی رو تاسیس کرد و آموزش رو برای زنان آزاد کرد ظاهرشاه قانون اساسی جدیدی هم برای کشور تهیه کرد


audio: 0gkCslNIZBk_0009.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و نظام پادشاهی مشروطه رو حاکم بر افغانستان کرد بد نیست بدونید که همین قانون اساسی که در زمان ظاهرشاه تصویب شده بود بعدها و در سال 1380 که آمریکا به افغانستان حمله کرد و طالبان رو شکست داد مجدد قانون اساسی کشور شد البته با حذف موارد مربوط به سلطنت ظاهرشاه تو دوران پادشاهیش


audio: 0gkCslNIZBk_0010.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
از هیچ حزب خاصی طرفداری نمی‌کرد و یکی از بزرگ ترین دستاوردهاشم این بود که تو دوره پادشاهیش تونست در افغانستان صلح پایداری رو برقرار کنه و با قراردادهایی که با شرکت های خارجی میبست تونست روز به روز کشور رو به سمت مدرن شدن هدایت کنه جاده و راه آهن و سد و ساختمون سازی و خیلی چیزای دیگه


audio: 0gkCslNIZBk_0011.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
یک کار مهم و پرچالشی هم که ظاهر شاه کرد این بود که با تصویب قانونی در سال 1343 واژه افغان رو برای اولین بار با تعریف جدیدی برای همه افراد شهروند کشور افغانستان بکار برد یکم توضیح میدم موضوع جا بیفته ببینید افغانستان مثل ایران و خیلی از کشورهای دیگه


audio: 0gkCslNIZBk_0012.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
از اقوام مختلفی تشکیل شده تقریبا چهل پنجاه درصد از مردم افغانستان از قوم پشتون یا همون افغان هستند حدودبیست تا بیست و پنج درصد مردم از قوم تاجیک حدود ده تا پانزده درصد از قوم هزاره و حدود ده درصد مردم هم از قوم ازبک هستن و البته اقوام دیگه ای هم هستند که دیگه درصدشون خیلی کمتره خوب همونطور که مشخصه


audio: 0gkCslNIZBk_0013.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
از بین چهار قوم پشتون و تاجیک و هزاره و ازبک پشتون ها یا همون افغان ها از نظر جمعیت تعدادشون از اقوام دیگه خیلی بیشتره ولی اونا همه مردم افغانستان نیستند حالا کاری که ظاهرشاه کرد این بود که با تعریف جدیدی از واژه افغان این واژه رو به تمام کسانی که تابعیت کشور افغانستان رو دارند اطلاق کرد


audio: 0gkCslNIZBk_0014.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
که به طبع این کارش مورد پسند اقوام دیگه نبود و جالبه که حتی تا امروز هم درسته که کشورهای دیگه مثل ایران به تمام مردم افغانستان افغان می گن ولی در خود افغانستان کماکان واژه افغان به مردم قوم پشتون اطلاق میشه خوب از موضوع دور نشیم گفتیم که ظاهر شاه داشت به آرومی


audio: 0gkCslNIZBk_0015.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
کشور افغانستان رو به یک کشور مدرن تبدیل می کرد و افغانستان در صلح و آرامش نسبی هم بسر میبرد البته منتقدان ظاهر شاه هم اونو به قبضه قدرت و سپردن تمام مقامات مهم اداری به افراد خانوادش متهم می‌کردند که پر بیراه نمیگفتن چند سال آخر پادشاهی ظاهرشاه


audio: 0gkCslNIZBk_0016.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
مصادف شده بود با اوج بروبیای کمونیست ها و قدرت گرفتن شوروی سابق و افغانستان هم مثل خیلی از کشورهای دیگه تحت تاثیر افکار کمونیستی قرار گرفته بود و جامعه روشنفکر افغانستان به دنبال اتوپیا و آرمان شهر کمونیستی خودشون بودن و روز به روز با حمایت مستقیم و غیر مستقیم شوروی


audio: 0gkCslNIZBk_0017.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
قوی و قوی تر میشدن تا این که در سال 1352 وقتی ظاهرشاه به ایتالیا سفر کرده بود رژیم شاهنشاهی ظاهرشاه در کودتایی به سرکردگی سیاست مدار با نفوذی به نام داوود خان که پسر عموی ظاهر شاه هم بود سرنگون شد داوود خان پسرعموی ظاهر شاه در نبود شاه کشور کودتا کرد


audio: 0gkCslNIZBk_0018.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و خودش جای اونو گرفت دقت کنید که قراره تو این اپیزود ما نام شش نفر از افرادی که تو تاریخ افغانستان نقش پررنگی رو داشتن و بیاریم و شما رو با این افراد آشنا کنیم نفر اول ظاهرشاه بود و نفر دوم هم داوود خان این آقای داوود خان خودش 10 سال نخست وزیر ظاهرشاه بود و قدرت زیادی هم داشت


audio: 0gkCslNIZBk_0019.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
داوود خان می خواست قدرت پادشاهی رو محدود کنه و کشور رو به سوی جمهوری هدایت کنه در دوران نخست وزیریش هم سعی کرد آزادی بیان و آزادی احزاب رو بیشتر کنه ولی در کل با توجه به اختلافاتی که با ظاهر شاه داشت از سمتش کنار گذاشته شد و مدت زیادی خونه نشین شد و چون آدمی نبود که بتونه یک گوشه آروم بشینه و تشنه قدرت بود


audio: 0gkCslNIZBk_0020.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
نقشه کودتا رو کشید و با توجه به رابطه نزدیکی که با کمونسیت ها داشت با حمایت شوروی و حزب خلق کمونیست نقششو به راحتی هرچه تمام تر اجرا کرد و نظام پادشاهی 225 ساله افغانستان رو سرنگون کرد بلافاصله بعد از کودتا هم یک پیام برای ظاهرشاه که گفتیم زمان کودتا در ایتالیا بود


audio: 0gkCslNIZBk_0021.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
ارسال کرد که من کودتا کردم اگه می خوای جان خونوادت در امان باشه دست به هیچ کاری نزن و همونجا تو ایتالیا بمون ظاهر شاه هم جواب پیام پسرعموی کودتاگرش رو در کمال تعجب اینطوری داد که برادرم ، جناب رییس جمهور از وقتی که جریانات اخیر رو شنیدم دارم به آینده افغانستان فکر می کنم


audio: 0gkCslNIZBk_0022.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
حالا که مردم افغانستان از رژیم جمهوریت استقبال می کنن من هم برای احترام به اراده مردم استعفای خودم رو اعلام می کنم دعای من این است که خداوند حامی کشور و هم وطنان من باشد دیگه برای داوودخان چی از این بهتر


audio: 0gkCslNIZBk_0023.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و اینطوری بود که داوودخان پایان فصل پادشاهی در کتاب تاریخ افغانستان رو رقم زد ساعت هفت شب 26 تیرماه سال 1352 داوود خان در رادیو کابل سقوط نظام پادشاهی و شروع جمهوریت در افغانستان رو اعلام کرد


audio: 0gkCslNIZBk_0025.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
این اولین جمهوریت افغانستان عزیز را به شما تبریک می گوییم و آن را برای سعادت و سر فرازی افغانستان و ملت افغانستان مبارک و میمون می خواهم سیاست بین المللی افغانستان براساس تمایل ملی کشور برای حیات مالی ومادی مردم ما


audio: 0gkCslNIZBk_0026.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
بزارید یکم از حال و هوای اون دوران افغانستان هم براتون بگم که شرایط رو بهتر درک کنید زمانی که ما الان داریم تاریخش رو روایت می کنم یعنی حول و حوش سال 1352 تا 1357 هجری شمسی اکثر جمعیت افغانستان روستانشین عمدتا بی سواد و به شدت مذهبی بودن و اندک جمعیت روشنفکر وتحصیل کرده افغانستان


audio: 0gkCslNIZBk_0027.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
سعی می کردن کشور رو از یک جامعه سنتی به یک جامعه مدرن تبدیل کنن افغانستان در مسیر تمدن قرار گرفته بود و احزاب سیاسی هم شروع به فعالیت های گسترده کرده بودن با توجه به قدرت گرفتن شوروی و جو کمونیستی حاکم بر کشورهای جهان تو افغانستان هم از اولین جنبش هایی که فعالیت سیاسی می کردن


audio: 0gkCslNIZBk_0028.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
حزب دموکراتیک خلق افغانستان بود با عقاید مارکسیستی که این حزب نفوذ زیادی هم بین دانشجوها و طبقه روشنفکر و مقامات دولتی داشت در مقابل این حزب رقیب اونها جنبش بنیادگرای اسلامی بود که به هیچ عنوان تفکرات کمونیستی رو قبول نداشت و مدینه فاضله اونها


audio: 0gkCslNIZBk_0029.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
جامعه ای بود با قوانینی کاملا مبتنی بر شریعت اسلام ولی خوب اونا قدرت حزب دموکراتیک خلق رو نداشتند و کمونیست ها خیلی قوی تر از اسلام گراها بودن حزب کمونیستی دموکراتیک خلق با حمایت مستقیم و بی پرده شوروی فعالیت می کرد و می خواست با سرعت هر چه تمام تغیرات اساسی رو تو جامعه سنتی و مذهبی افغانستان انجام بده


audio: 0gkCslNIZBk_0030.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و کشور رو مدرن کنه بدون این که زیرساخت های لازم تو افغانستان فراهم باشه و مردم آمادگی تغیرات رو از لحاظ روانی و فرهنگی داشته باشن شوروی با ارتباط خوبی که با افغانستان داشت اومده بود تو افغانستان کلی کار کرده بود خطوط سراسری انتقال لوله گاز درست کرده بود مدارس مدرن تاسیس کرده بود کارخونه زده بودن و کلی تو افغانستان خرج کرده بودن


audio: 0gkCslNIZBk_0031.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
البته که سلام گرگ بی طمع نبود و شوروی هم دنبال منافع خودش بود در کنار شوروی امریکا هم تو افغانستان بود و سرمایه گذاری می کرد و با شوروی رقابت می کرد ولی بعد از ماجرای کودتا دیگه آمریکا پاپس کشید چون میدید که افغانستان روز به روز داره به شوروی نزدیک تر میشه برای همین هم کمک هاش رو به افغانستان قطع کرد


audio: 0gkCslNIZBk_0032.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و میدون رو برای شوروی خالی کرد حالا برگردیم پیش داوود خان داوودخان بعد از کودتا هرچی پست مهم و حساس بود رو برای خودش برداشت ایشون همزمان وزیر دفاع وزیر کشور و صدراعظم یا همون نخست وزیر افغانستان بود و بعد از به قدرت رسیدن به بهانه جلوگیری از هرج و مرج خیلی سریع پارلمان کشور رو بست


audio: 0gkCslNIZBk_0033.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و دره تمامی روزنامه های منتقد رو تخته کرد داوودخان با وجود این که با حمایت کامل شوروی اومده بود سرکار ولی بعد از به قدرت رسیدن سعی کرد با بقیه کشورهای جهان هم رابطش رو خوب کنه برای همینم اومد سمت ایران و پاکستان و با کشورهای غربی هم هم صحبت شد حتی وزیرخارجه آمریکا هم اومد افغانستان


audio: 0gkCslNIZBk_0034.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و این رفت و آمدها و خوش و بش با دنیای غرب باعث شد که رابطه داوود خان با حزب دموکراتیک خلق کمونیست و شوروی یواش یواش شکر آب بشه تا اونجایی که در اواخر سال 1355 حتی یک وزیر کمونیست هم تو کابینه داوودخان نبود و دیگه عملا داوود خان رفت تو جنگ خاموش داخلی


audio: 0gkCslNIZBk_0035.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
با حزب دموکراتیک خلق هر دو طرف ماجرا یعنی هم داوودخان و هم حزب خلق شروع کردند به قتل و ترور نفرات جناح مقابل کار تا جایی بیخ پیدا کرد که هر آدم سیاسی تو افغانستان منتظر بود که امروز فردا جناح رقیب بیاد سراغش در نهایت یکی از همین ترورها بود که نقش تعیین کننده ای تو سرنوشت


audio: 0gkCslNIZBk_0036.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و اتفاقات بعدی افغانستان داشت ترور شخصی به نام میراکبر خیبر آقای خیبر از بنیان گذاران حزب دموکراتیک خلق و یکی از سران این حذب بود هیچ وقت هم معلوم نشد که واقعا ترور خیبر به دست داووخان انجام شده و یا هم حذبی های کمونیست خیبر برای این که با یک تیر دو نشون بزنن اونو ترور کردن یعنی با ترورش


audio: 0gkCslNIZBk_0037.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
هم این کار رو بندازن گردن داوود خان و هم این که اونو از قدرت کنار بزنن و قدرت رو میون خودشون تقسیم کنن در نهایت هرچند که مشخص نشد این ترور کار کی بوده ولی عواقب این ترور خیلی وخیم بود حزب دموکراتیک خلق دیگه برای داوود خان شمشیر رو از رو بست و داوودخان هم تمام سران حزب


audio: 0gkCslNIZBk_0038.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و خیلی های دیگه رو گرفت انداخت زندان همه سران حزب رو زندانی کرد الا شخصی به نام حفیظ الله امین که ایشون رو در حصر خانگی نگه داشت از شش نفری که قراره تو قسمت اول این اپیزود باهاش آشنا بشید نفر سوم همین آقای حفیظ الله امینه که تو حصر خونگیه این آقای امین یکی از افراد رده بالای حزب دموکراتیک خلق


audio: 0gkCslNIZBk_0039.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و از مخالفای داوودخان بود که مترصد یک فرصت بود تا با یک کودتا داوودخان رو کله پا کنه بعد از ترور میراکبر خیبر داوود خان که میدونست هم حزبی های خیبر بیکار نمیشینن همشونو زندانی کرد و امین رو هم در حصر خانگی نگه داشت ولی حتی حصرخانگی هم مانع از پیشبرد نقشه کودتای امین نشد


audio: 0gkCslNIZBk_0040.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
امین و هم حزبی های کمونیستش با کمک شوروی نقششون رو کشیده بودن و دیگه هیچ کس هم جلودار اونا نبود و برای همینم طبق نقشه قبلی در هفتم اردیبهشت سال 1357 حفیظ الله امین از داخل حصر خانگی فرمان شروع کودتا رو صادر کرد با صدور فرمان امین صدای شلیک ها بلند شد


audio: 0gkCslNIZBk_0041.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و بعد کابل بود و بوی خون و باروت صدای زنجیر تانک ها و صدای تیراندازی ها از کوچه پس کوچه های کابل شنیده میشد جت های جنگی شوروی بر فراز کابل رژه میرفتن داوود خان در ارگ محاصره شده بود حملات هوایی به ارگ داوود خان شروع شد داوود خان خانوادش رو فرستاد به زیرزمین ارگ و خودش تفنگ به دست با کودتاچی ها جنگید اما مقاومت فایده ای نداشت و ارگ سقوط کرد


audio: 0gkCslNIZBk_0042.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
کودتای کمونیست ها پیروز شد و شامگاه هفتم اردیبهشت سال 57 حفیظ الله امین خبر مرگ داوود خان و سقوط دولت اون رو از رادیو کابل اینطوری اعلام کرد برای اولین بار در تاریخ افغانستان آخرین بقایای سلطنت ظلم استبداد و قدرت خاندان نادر خان سفاک


audio: 0gkCslNIZBk_0044.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
در زبان افغان ها ماه اردیبشهت ماه ثور گفته میشه و چون کودتا در 7 اردیبهشت اتفاق افتاده بود این کودتا به نام کودتای 7ثور معروف شد که بدون تردید یکی از بزرگ ترین وقایع تاریخی افغانستان هم بوده کودتایی که منجر به سرنگونی نظام جمهوری و ظهور نظام کمونیستی در افغانستان بود


audio: 0gkCslNIZBk_0045.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
البته طرفداران این واقعه اسمش رو گذاشتن انقلاب 7 ثور واقعا من نمی دونم اگه کودتا بده خوب چرا اینکار رو می کنند اگه خوبه پس چرا بعدش اسمش رو عوض می کنید اپیزود قذافی رو یادتونه اونم اسم کودتای نظامی خودش رو گذاشته بود انقلاب در هر صورت کل عمر ریاست داوودخان بر افغانستان حدود 5سال بیشتر نبود


audio: 0gkCslNIZBk_0046.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و داوود خان به همراه 17 نفر از اعضای خانوادش به دست سربازهای شوروی در کاخ ریاست جمهوری تیربارون شد بعد از داوودخان قرار بود کشور توسط حزب دموکراتیک خلق اداره بشه برای همین هم نفر اول این حزب شخصی به نام نورمحمد ترکی شد نخست وزیر و نفر اول کشور


audio: 0gkCslNIZBk_0047.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
آقای نورمحمد ترکی نفر چهارم از شش نفریه که باید باهاشون آشنا بشید نفر اول ظاهرشاه بود که با کودتای نفر دوم یعنی داوود خان قدرت رو از دست داد و در ایتالیا موندگار شد نفر سوم حفیظ الله امین بود که نقشه کودتای 7ثور رو کشید و داوودخان رو به کمک شوروی کشت و الان کشور افتاده دست رهبر کمونیست ها


audio: 0gkCslNIZBk_0048.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
نفر چهارم داستان ما جناب آقای نورمحمد ترکی ترکی بعد از به قدرت رسیدن نظام حکومتی افغانستان رو به جمهوری دموکراتیک تغییر داد و همینطور که از اسم این نظام مشخصه افغانستان بعد از نظام پادشاهی ظاهرشاه و نظام جمهوری داوود خان اینبار افتاد دست نظام کمونیستی ترکی


audio: 0gkCslNIZBk_0049.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
ترکی با توجه به ایدئولوژی حاکم بر نظام شروع کرد به تقسیم زمین های زمیندارها و سرمایه دارها بین دهقان ها طلب زمین دارها از دهقان ها و مردمو هم لغو کرد آزادی های اجتماعی رو زیاد کرد برای اولین بار تو کابینه دولت از وزیر زن استفاده کرد پرچم کشور رو عوض کرد و به رنگ سرخ که نماد کمونیستها بود دراوورد


audio: 0gkCslNIZBk_0050.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و از اون طرف هم تاب تحمل هیچ نقدی رو نداشت و هرکس کوچک ترین انتقادی می کرد جاش گوشه زندون بود این بگیر و ببندها و اعدام ها و از طرفی هم اقداماتی که ترکی بر خلاف باورها و مذهب مردم میکرد باعث شد که نارضایتی و اعتراضات مردم خیلی زودتر از حد تصور شروع بشه ترکی و هم حزبیهاش


audio: 0gkCslNIZBk_0051.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
می خواستن تو جامعه عقب مانده افغانستان به سرعت همه چی رو تغییر بدن و ره صدساله رو یک شبه طی کنن خوب از طرفی هم با توجه به سیاست های کمونیستی یک سری اصلاحات عرضی هم می خواستن داشته باشند که با مخالفت صاحبین املاک و مزارع روبرو شدن صدای اعتراضات یواش یواش بلند شد


audio: 0gkCslNIZBk_0052.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
اعتراضات کسانی که فکر می کردن دین و ایمونشون ازشون گرفته شده کسایی که فکر می کردن دولت داروندارشون رو ازشون گرفته کسانی که میدیدن مدارس مختلط شده زن ها دامن میپوشن و به عقیده خودشون این بی حرمتی به عقایدشون رو نمی تونستتند تحمل کنند اولین اعتراضات از هرات شروع شد


audio: 0gkCslNIZBk_0053.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
اونجا تعدادی از نیروهای نظامی هم به مردم پیوستند و موفقیت هایی هم داشتند ولی پاسخ دولت کوبنده بود و دولت به کمک نیروهای شوروی از زمین و آسمون به هرات حمله کرد و شهر رو با خاک یکسان کردند بیست و چهار هزار نفر تو این درگیری ها کشته شدن بیست و چهار هزار نفر تو شهرهای دیگه هم معترضین به زندان افتادند و تعداد زیادی از اونها هم اعدام شدن


audio: 0gkCslNIZBk_0054.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
اسلام گراها فرار کردن به سمت ایران و پاکستان و از این کشورها به صورت پارتیزانی به نیروهای کمونیستی حاکم حمله می کردن تازه حتی هم حذبی های دولت ترکی هم از بگیر و ببندها در امان نموندن اختلافات درون حذبی به اوج خودش رسیده بود ترکی هم که این اعتراضات و اختلافات رو میدید


audio: 0gkCslNIZBk_0055.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
سعی میکرد با تمام توانش صداهای مخالفینش رو خاموش کنه اون با توجه به اوضاع نابسامان حاکم بر کشور از به قدرت رسیدن هرکس دیگه ای جز خودش ترس و واهمه داشت حتی از حفیظ الله امین که با نقشه کودتاش اونو به قدرت رسونده بود هم میترسید امین هم روز به روز در کنار ترکی قوی تر میشد و این قدرت امین ترکی رو نگران کرده بود


audio: 0gkCslNIZBk_0056.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
جنگ قدرت کم کم بین این دو دوست قدیمی و دو هم حزبی بیشتر و بیشتر شد و کار به جایی رسیدکه ترکی تو یکی از سخنرانی هاش تو مسکو خطاب به حاضرین گفته بود که ما در افغانستان تو حزبمون یک سرطان داریم که من وظیفه دارم این سرطان رو درمونش کنم و حزب رو از شرش خلاص کنم و به زودی این کار رو می کنم


audio: 0gkCslNIZBk_0057.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
منظور از سرطان هم کاملا مشخص بود که امینه خبر این صحبت های ترکی قبل از خودش رسید به امین در افغانستان ولی با این وجود امین برای این که قافیه رو نبازه رفت فرودگاه به استقبال ترکی که داشت از مسکو برمیگشت تا به ترکی نشون بده قضیه اونقدرها هم که تو فکر می کنی بیخ پیدا نکرده در صورتی که در پشت صحنه اوضاع جور دیگه ای بود


audio: 0gkCslNIZBk_0058.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و امین داشت تمام تلاشش رو می کرد که ترکی رو از قدرت برکنار کنه و با هرکسی که می تونست کمکش کنه رایزنی می کرد خلاصه که امین تو اولین فرصت مناسب و قبل از اینکه ترکی بخواد بلایی سرش بیاره پیش دستی کرد و با یک تیم نظامی تا دندون مسلح به کاخ ترکی حمله کرد نزدیکان ترکی رو کشت


audio: 0gkCslNIZBk_0059.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و خودش رو هم دستگیر و زندانی کرد و تو رادیو و روزنامه ها هم این خبر پخش شد که ترکی به علت بیماری از قدرت کناره گیری کرده و به جای اون جناب آقای حفیظ الله امین نفر اول کشوره ترکی دو هفته در اسارت امین بود و بعد به دستور امین


audio: 0gkCslNIZBk_0060.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
نگهبانهای ترکی اونو در زندان با بالش خفه کردن و کشتنش نورمحمد ترکی رییس دولت دموکراتیک خلق افغانستان کمتر از بیست ماه بعد از به قدرت رسیدنش به دستور امین با بالش خفه شد هجده مهر سال 1358 رادیو کابل اعلام کرد


audio: 0gkCslNIZBk_0061.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
نورمحمد ترکی رییس شورای انقلابی کشور به علت بیماری از دنیا رفت و جنازش در مقبره فامیلیش به خاک سپرده شد بعد از قتل ترکی امین یک بیانیه بر ضد ترکی برای مردم افغانستان آماده کرد و رفت رادیو کابل و شروع کرد به خوندن بیانه


audio: 0gkCslNIZBk_0062.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و همه تقصیرات و اوضاع نابسامان کشور رو انداخت گردن ترکی یک لیست دوازده هزارنفری هم از کشته شده های جریانات افغانستان آماده کرد و گفت همه اینا با دستور مستقیم ترکی کشته شدن در طول مدتی که امین داشت بیانیش رو میخوند شاد و شنگول بود کبکش خروس میخوند چون دیگه از زیر سایه رفیق قدیمیش


audio: 0gkCslNIZBk_0063.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
نورمحمد ترکی که بهش میگفت استاد بیرون اومده بود و خودش همه کاره کشور شده بود با هم به صدای خوشحال امین در رادیو کابل در حال خوندن بیانیه گوش بدیم بسم الله الرحمن الرحیم خوب سم الله الرحمن الرحیم .صدای خنده


audio: 0gkCslNIZBk_0064.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
بسم الله الرحمن الرحیم صدای خنده خلق دلیر و نجیب افغانستان افتخار دارم که با پیروزی انقلاب کبیر ثور دارای چنین .ها ام که بر آن یکی پی دیگری کارهای معجزه آسا می کنند و به پیش می روند خلق زحمت کش ما با خنثی ساختن هر توطئه امپریالیسم


audio: 0gkCslNIZBk_0066.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
خوب امین اومد سرکار ولی این تغیر اونی نبود که مردم بخوان چیزی که مردم میدیدن یک جنگ درون حزبی بر سر قدرت بود که به واقع هم همینطور بود تازه علاوه بر مردم شوروی هم راضی به این خونریزی ها و هرج و مرج نبود شوروی میدید که این همه سرمایه گذاری و کمکی که به افغانستان کرده داره با اختلافات درون حذبی و تظاهرات مردم نابود میشه


audio: 0gkCslNIZBk_0067.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و اینا دارن هم دیگرو میکشن و نابود می کنن تازه در نهایت هم کسی اومده سرکار که شوروی زیاد ازش دل خوشی نداره حقیقت اینه که امین همچین بدش نمیومد که با امریکا و کشورهای اروپایی ارتباطاتش رو نزدیک تر کنه و این موضوع رو شوروی هم میدونست و اصلا برای همین بود که گزینه اول شوروی بعد از ترکی برای اداره افغانستان


audio: 0gkCslNIZBk_0068.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
حفیظ الله امین نبود بلکه شخصی بود بنام ببرک کارمل این آقای ببرکارمل پنجمین نفر از شش نفریه که تو داستان تاریخ معاصر افغانستان به شما معرفی میشه پس الان که امین قدرت رو بدست گرفته شوروی جلوش ببرک کارمل رو علم کرده بود


audio: 0gkCslNIZBk_0069.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
جالب اینه که هم امین و هم ترکی و هم کارمل از اعضای یک جبهه بودند و هر سه نفر کمونیست و از اعضای حزب دموکراتیک خلق بودند حزبی که حتی درون خودش نمیتونست به شعارهاش عمل کنه و نمیتونستن با هم سازش کنن چه برسه به این که بخوان برای کل مردم افغانستان تصمیم گیری کنن تفاوت اصلی که ببرک کارمل با امین داشت


audio: 0gkCslNIZBk_0070.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
این بود که اون کاملا مطیع و گوش به فرمان شوروی بود و یه جورابی به صورت مطلق حافظ منافع شوروی در افغانستان بود ولی خوب امین هم با این همه کشت و کشتاری که راه انداخته بود و با هزار بدبختی به قدرت رسیده بود و تو این راه دوبار نفر اول کشور رو سربه نیست کرده بود به همین راحتی ها حاضر نمیشد میدون رو برای کارمل خالی کنه


audio: 0gkCslNIZBk_0071.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
ولی نکته اینجا بود که رقیب اصلی امین در اصل کارمل نبود رقیب و دشمن اصلی امین شوروی بود که دیگه تصمیم قطعیش رو گرفته بود که امین نباید در قدرت باقی بمونه و حالامسئله اصلی برای کا گ ب این بود که چطور دخل امین رو بیارن با مسمومیت با ترور و یا با کودتا؟


audio: 0gkCslNIZBk_0072.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
کا گ ب هم که همه میدونیم سرویس اطلاعاتی و امنیتی شوروی بود که مسئول قتل هزاران نفر در سراسر جهان بود از خودی گرفته تا غیر خودی کا گ ب در نهایت تصمیم گرفت که با یک نقشه حساب شده اول امین رو مسموم کنه بعد بکشدش و همزمان هم نیروهای نظامی شوروی وارد خاک افغانستان بشن


audio: 0gkCslNIZBk_0073.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و اینبار دیگه خود شوروی با استقرار نیروهای نظامیش بیاد و کار رو یکسره کنه و کنترل کشور رو به دست بگیره برای اجرای نقشه یکی از اعضای کا گ ب به عنوان آشپز امین در کاخ اون مشغول کار شد و وظیفش هم ریختن زهر در غذای امین بود قرار بود بعد از مسمومیت امین ساعت ده شب


audio: 0gkCslNIZBk_0074.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
نیروهای نظامی بیان و کنترل کاخ امین رو بدست بگیرن اسم عملیات هم یورش 333 بود روز عملیات رسید و حوالی ساعت شش عصر مثل همیشه وقت خوردن غذا شد اونم چه غذایی غذایی که کا گ ب برای امین درست کرده بود طبق نقشه بعد از صرف غذا باید چهار ساعت بعد


audio: 0gkCslNIZBk_0075.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
یعنی حوالی ساعت ده شب امین از حال میرفت و عملیات شروع میشد ولی این وسط یه چیزی اشتباه شده بود موضوع این بود که امین و تمامی افرادی که ساعت شش عصر غذا رو خورده بودن بلافاصله بعد از خوردن غذا از هوش رفتن و قرار نبود که اونا انقدر زود از هوش برن با بیهوش شدن امین دوتا دکتر روس که از ماجرا بیخبر بودن


audio: 0gkCslNIZBk_0076.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
اومدن بالاسرش و شروع کردن به شست و شوی معده و بهوش اوردن اون اعضای کا گ ب که دیدن نقشه داره نقش بر آب میشه مجبور شدن تقریبا چهارساعت زودتر و در ساعت شش و بیست و پنج دقیقه عملیات رو شروع کنن و این کار رو هم کردن اول با چندتاموشک کاخ رو هدف گرفتن و بعد سربازها وارد عملیات شدن


audio: 0gkCslNIZBk_0077.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
گارد امنیتی هم شروع به دفاع کرد و درگیری ها اوج گرفت دقایقی بعد که امین بهوش اومد از اتفاقات شوکه شده بود و اصلا به ذهنش خطور نمی کرد که پشت دیوارهای کاخش نیروهای شوروی باشن و کا گ ب پشت این قضیه باشه و این نشون دهنده اعتماد عمیق امین تا دقایق آخر عمرش به شوروی بود سربازهای شوروی بعد از شکست مقاومت محافظان کاخ وارد کاخ شدن و به سمت اطاق امین رفتند


audio: 0gkCslNIZBk_0078.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
دختر کوچک امین که اولین سربازها رو دید به اونا گفت شلیک نکنید اینجا دفتر امین رییس جمهور افغانستانه سربازای روس از دختر امین خواستن که اطاق امین رو نشون بده و دختر امین هم با خیال خام خودش که سربازا میخوان از پدرش محافظت کنن اتاق رو نشون داد سربازان روس به محض دیدن امین اونو به رگبار بستند کل عملیات 45 دقیقه بیشتر طول نکشید


audio: 0gkCslNIZBk_0079.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
شوروی کمتر از یک ساعت سرنوشت یک کشور رو عوض کرد جنازه امین و دوتا از پسرهاش همونجا پشت کاخ دفن شد و در همون شب در ششم دیماه سال 1358 ببرک کارمل رفت به رادیو کابل و خبر مرگ حفیظ الله امین رو اینطور اعلام کرد ببرک کارمل


audio: 0gkCslNIZBk_0080.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
از طرف کمیته مرکزی حزب واحد دموکراتیک خلق افغانستان شورای جمهوری دموکراتیک افغانستان دولت و جمهوری دموکراتیک افغانستان به مناسبت سقوط مرگ بار و واژگون شدن رژیم فاشیستی این جاسوس سفاک امپریالسیم آمریکا و دیکتاتور جبار و عوام فریب


audio: 0gkCslNIZBk_0081.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
به شما وطن داران عذاب دیده و مسلمانان مستضعف افغانستان اعم از اهل تسنن و تشیع علما و روحانیون پاک نهاد با تقوای کشور سربازان و افسران اردو قهرمان وطن تاجران ملی و سرمایه داران ملی درود می فرستم


audio: 0gkCslNIZBk_0082.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
این اقدام نظامی مستقیم شوروی صدای کل کشورهای جهان رو دراورده بود از آمریکا که دشمن اصلیش بود تا عربستان و تمامی کشورهای اروپایی مگه میشه مگه داریم که یک کشور ابرقدرت پاشه بره نیروهای نظامیش رو ببره تو یک کشور دیگه پیاده کنه کشور رو بگیره دولت رو سرنگون کنه و رهبر دست نشونده خودش رو بزاره


audio: 0gkCslNIZBk_0083.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
ولی شوروی داشت کار خودش رو می کرد اونا تمامی مقامات ارشد دولت قبل رو احضار کردن و همشون رو بازداشت کردن دیگه زندان ها جا برای آدم های جدید نداشت شوروی که میدید الان دیگه ممکنه کشور از شدت خشم منفجر بشه اومد تمام زندانی های سیاسی رو آزاد کرد تا اینطوری وجه دولت اعتلافی جدید رو خوب نشون بده


audio: 0gkCslNIZBk_0084.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
پرچم کشور هم به همون پرچم قبل از سلطه کمونیست برگشت اصلاحات مدنظر شوروی و مارکسیستها هم توسط کارمل از سر گرفته شد اولویت رو آموزش بود و آزادی زنان و باز هم همون سرعت در تغیرات و اشتباهات گذشته تکرار شد زن ها از کارهای فنی گرفته


audio: 0gkCslNIZBk_0085.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
تا رانندگی اتوبوس که به ظاهر شغلی مردونه بود داشتن کار می کردن شاید امروز یک جوان افغانی باورش نشه که همین 30 چهل سال پیش زن ها تو کابل پشت فرمون اتوبوس هم میشستن و تو هرکاری شرکت می کردن ولی خوب یا بد درست یا غلط جامعه اونروز افغانستان پذیرای این همه تغیر نبود


audio: 0gkCslNIZBk_0086.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
اعتراضات دوباره شروع شد مردم روی پشت بوم ها فریاد الله اکبر سر می دادن و مساجد در بلندگوها این فریادها رو با صدای بلند پخش می کردن مردم میدیدن که با اشغال شوروی و تغییر دولت انگار هیچی عوض نشده کمونیست برای مردم شده بود نماد کفر


audio: 0gkCslNIZBk_0087.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
دولت همون دولت بی دین و ایمونه و داره کارهای قبلی رو می کنه همون بگیر و ببندها و به عقیده خودشون همون بی حرمتی به مقدسات هم داشت اتفاق میافتاد و واقعیت هم این بود که خوب خط فکری دولت کمونیستی جدید که با قبلیه فرقی نداشت فقط آدماش عوض شده بودند وضعیت کشور آشفته بود


audio: 0gkCslNIZBk_0088.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
اصلاحات عرضی و حکومت کمونیستی اگه تو شوروی جواب داده بود تو افغانستان هم جواب میداد یا بهتره بگیم همونطور که تو شوروی جواب نداد تو افغانستان هم جواب نداد خیلی از مردم خونه زندگیشون رو جمع کردن و به سمت مرزهای پاکستان و ایران رفتن ، دولت های ایران و پاکستان هم کنار مرز اردوگاه های بزرگی رو برای این مهاجرین بیچاره درست کرده بودن


audio: 0gkCslNIZBk_0089.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و مهاجرین تو چادر در کنار هم با کمترین امکانات زندگی می کردن و البته این موضوع زمینه بسیار خوبی بود برای این که اونا بتونن با هم جبهه های جنگ علیه دولت دست نشانده شوروی رو تشکیل بدن دولت هم که فرسنگ ها با اونا فاصله داشت و دیگه نمی تونست بیاد اونجا و بگیرتشون و زندانیشون کنه


audio: 0gkCslNIZBk_0090.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
جوانانی که میدیدن خونه زندگیشون نابود شده کشورشون نابود شده و هیچی برای از دست دادن ندارن به فرمان روحانیون مذهبی آماده جهاد بودن به عقیده اونا حکومت مرکزی بعلاوه شوروی نمونه بارز کفار بودن و جنگ با کفار هم که برای مجاهدین متعصب افغان اوجب واجبات بود


audio: 0gkCslNIZBk_0091.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
هر روز صدها نفر به گروه های اسلامگرای آماده جهاد اضافه میشدن پیر و جوون از جاهای مختلف میومدن که به این گروه های نظامی اسلام گرا ملحق بشن کشورهای عربی و آمریکا هم سیاست رو تو این میدیدن که از این گروه ها تمام قد حمایت مالی و نظامی بکنن تا جوون ها برن و تو مبارزه با شوروی دشمن اصلی آمریکا جونشونو فدا کنن


audio: 0gkCslNIZBk_0092.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
برای همین هرچه قدر سلاح و مهمات و پول می خواستن در اختیارشون قرار می گرفت حتی خیلی وقت ها افغان ها کار با سلاح های آمریکایی رو بلد نبودن و آمریکایی ها پشت مرزهای افغانستان به اونا آموزش های نظامی هم میدادن خوب آینده این مجهز کردن نیروهای شبه نظامی رو امروزه همه می دونیم دیگه


audio: 0gkCslNIZBk_0093.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
یک روز آمریکا از اونور دنیا اومده دست مجاهدین سلاح داد بهشون آموزش نظامی داد و همین سلاح ها و آموزش های نظامی بعدا بلای جون خود آمریکا شد برژینسکی مشاورامنیتی کارتر سال 1359 شخصا پاشد اومد پشت مرز پاکستان و افغانستان و در اردوگاه مهاجرین افغان با نیروهای جهادی افغان صحبت کرد


audio: 0gkCslNIZBk_0094.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
گفت ببینید اون کشور شماست شما باید برید مساجدتون رو از اونا پس بگیرید شما حتما پیروز میشید چون حق با شماست و خدا هم با شماست ما هم که کمکتون می کنیم آقای برژینسکی شده بود روحانی دینی و همون حرفایی رو به مجاهدین میزد که دولت اسلامی داعش و طالبان و القاعده به نیروهای انتحاری میزنن و اونارو تهییج میکنن


audio: 0gkCslNIZBk_0095.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و این آغاز تشکیل گروه های مذهبی افراطی همچون القاعده بود و زمینه ساز قدرت گرفتن افرادی مثل بن لادن بن لادن و خیلی از مسلمونهای دیگه از سراسر دنیا داوطلبانه به افغانستان میومدن تا به ضعم خودشون در جبهه جنگ با کفار


audio: 0gkCslNIZBk_0096.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
در کنار مسلمونهای افغان بجنگن و به درجه رفیع شهادت برسن ظرف یکسال 400 هزار نفر از نیروهای مجاهدین مسلح و اموزش دیده شدن و مجاهدین روز به روز قوی تر میشدن و شهر به شهر جلوتر میومدن جنگ بین مجاهدین با حمایت عربستان و آمریکا از یک طرف


audio: 0gkCslNIZBk_0097.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و طرف دیگر حکومت مرکزی با پشتیبانی مستقیم نظامیان شوروی ادامه داشت چهار سال وضع همینطور ادامه پیدا کرد برادر برادر رو می کشت هیچ کدوم از نیروهای دو طرف به هم رحم نمی کردن تو جنگ اونا اسیر معنا نداشت اگه کسی اسیر میشد همون روز کشته میشد هرچه قدر که جنگ طولانی تر میشد


audio: 0gkCslNIZBk_0098.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
سربازهای ارتش افغانستان یا فرار می کردن یا به مجاهدین ملحق می شدن ولی شوروی دست بردار نبود کار که به اینجا رسید نیروهای شوروی با هواپیماها و جت های نظامی اومدن سراغ مجاهدین و از آسمون آتیشی بود که رو سر مجاهدین ریخته میشد ارتش با کمک نیروهای شوروی مرزها رو کنترل می کردن


audio: 0gkCslNIZBk_0099.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
که سلاح های نظامی و مواد غذایی دست مجاهدین نیفته اونا زمین و آسمون رو برای مقابله با مجاهدین به هم دوخته بودن سال 1364 آمریکا تصمیم گرفت سلاح های جدید به مجاهدین بده که بتونن جلوی حمله های هوایی مقاومت کنن اسلحه هایی بنام اسپینگر که قابل حمل بود


audio: 0gkCslNIZBk_0100.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و می تونست از روی زمین به سمت جنگنده ها شلیک کنه و این سلاح با دنبال کردن حرارت جنگنده ها بهشون برخورد می کرد و نابودشون می کرد شاید نیاز به تکرار نباشه که همین سلاح ها که اون روز جنگنده های شوروی رو میزدن چند سال بعد جنگنده های آمریکا رو می زدن جنگ داشت طولانی میشد


audio: 0gkCslNIZBk_0101.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و اوضاع شوروی هم داخل مرزهاش خودش اصلا خوب نبود تو شوروی گورباچوف اومده بود روی کار و از اولین اقداماتش هم این بود که می خواست نیروهای نظامیش رو از افغانستان خارج کنه اقتصاد شوروی هم دیگه نمی تونست این همه هزینه جنگ تو افغانستان رو تحمل کنه گورباچف اومد رهبر اففانستان رو عوض کرد و با برکناری ببرک کارمل


audio: 0gkCslNIZBk_0102.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
آقای محمد نجیب الله رو گذاشت سرکار و نجیب الله هم اعلام کرد که ما آماده آشتی ملی هستیم و می خواییم جنگ رو تموم کنیم آقای نجیب الله که به نام دکتر نجیب شناخته میشه آخرین نفر از شش نفریه که گفتیم قراره باهاشون آشنا بشید یه مرور کنیم از ظاهرشاه و حکومت پادشاهی چهل سالش گفتیم


audio: 0gkCslNIZBk_0103.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
از داووخان که کودتا کرد و نظام جمهوری رو تو افغانستان آورد و پنج سال هم سرکار بود گفتیم بعد رسیدیم به کودتای امین و روی کار آمدن نورمحمد ترکی بعد کشته شدن ترکی به دست دوست و همرزمش حفیظ الله امین و پایان دوره یکسال و نیمه ترکی در آخر هم از به روی کار اومدن ببرک کارمل


audio: 0gkCslNIZBk_0104.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
با دخالت مستقیم نظامی شوروی و پایان دوره صد روزه حکومت امین گفتیم و اینطوری شما رو با نفرات اول کشور افغانستان از زمان پادشاهی ظاهر شاه به بعد آشنا کردیم و الان هم که شوروی داره نفس های آخرش رو میکشه و در آستانه فروپاشیه اومده و ببرک کارمل رو برکنار کرده


audio: 0gkCslNIZBk_0105.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و دکتر نجیب رو بجاش گذاشته تا اینطوری بتونه در افغانستان آشتی ملی ایجاد کنه و بیشتر از این هزینه نده با روی کار اومدن دکتر نجیب مذاکرات آشتی ملی شروع شد آمریکا می خواست در جریان مذاکرات مجاهدین هم نقش داشته باشند آمریکا بسیار علاقه مند بود که مجاهدین بتونن کنترل کشور رو به دست بگیرن


audio: 0gkCslNIZBk_0106.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
ولی شوروی به شدن مخالفت می کرد و اجازه حضور هیچ مجاهدی رو تو جریان مذاکرات صلح نداد بعد از دو سال مذاکره در 25 فروردین سال 1367 توافق نامه صلح ژنو امضا شد توافق نامه ای که فقط تو حرف به معنی پایان جنگ بود و تو عمل داستان چیز دیگه ای بود


audio: 0gkCslNIZBk_0107.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
شوروی می گفت طبق این توافق ما افغانستان رو ترک می کنیم ولی کمک های نظامی و مالیمون رو به دولت افغانستان قطع نمی کنیم از طرف دیگه هم امریکا می گفت خوب ما هم کمک های مالی و نظامی رو به مجاهدین قطع نمی کنیم پس در عمل جنگ تموم نشده بود ولی اتفاق بزرگ خروج نیروهای نظامی شوروی از افغانستان بود


audio: 0gkCslNIZBk_0108.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و همین رفتن شوروی شکست بزرگ کمونیسم بود که تو عمل نشون داد حتی با زور اسلحه هم نمیشه تو کشوری مثل افغانستان مملکت رو کمونیستی اداره کرد تحلیلگراهای سیاسی شوروی متفق القول می گفتن که شوروی دوتا اشتباه بزرگ کرده اولیش حمله به افغانستان بوده


audio: 0gkCslNIZBk_0109.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و دومیش ترک خاک افغانستان حمله به افغانستان و ترک خاک افغانستان آشنا نیست ؟ تاریخ امروز برای افغانستان تکرار شد و فقط جای شوروی رو آمریکا گرفته تا ببینیم متجاوز ابرقدرت بعدی کی باشه حاصل جنگ خونبار شوروی و مجاهدین این بود


audio: 0gkCslNIZBk_0110.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
پانزده هزار سرباز کشته شده شوروی یک میلیون نفر کشته شده از مردم افغانستان چهار میلیون نفر زخمی و پنج میلیون آواره افغان با رفتن نیروهای شوروی پیش بینی میشد که جنگ ظرف دو سه ماه تموم بشه و مجاهدین پیروز بشن ولی در عمل این اتفاق نیافتاد


audio: 0gkCslNIZBk_0111.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و به جای دو سه ماه ،جنگ دو سه سال دیگه ادامه پیدا کرد دولت دکتر نجیب به راحتی تسلیم نمیشد حمایت مالی و نظامی هم می گرفت و طرف مقابل یعنی مجاهدین هم انقدر بینشون اختلاف نظر بود و بی نظم و پارتیزانی میجنگیدن که پیشرویشون به کندی هرچه تمام تر انجام میشد


audio: 0gkCslNIZBk_0112.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
سال 1370 شوروی دیگه مجبور شد که حمایت های مالیش رو از افغانستان قطع کنه و به بدبختی های خودش برسه آمریکا هم که خیالش از عدم حضور شوروی راحت شده بود کمک های نظامی و مالیش رو به مجاهدین به حداقل رسوند اونا دیگه به هدفشون رسیده بودن و شوروی رو ضعیف کرده بودن و سرنوشت مردم افغانستان هم براشون اهمیتی نداشت


audio: 0gkCslNIZBk_0113.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
با توجه به این اتفاقات اوضاع پیچیده تر از قبل هم شد و با کنار رفتن قدرت های بزرگ راه برای اعمال نفوذ کشورهای همسایه هموارتر شد پاکستانی ها از مجاهدین گلب الدین حکمتیار حمایت می کرد ایران و هند از احمدشاه مسعود و ربانی حمایت می کردند


audio: 0gkCslNIZBk_0114.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
سازمان ملل هم می خواست دولت اعتلافی بیاد روی کار که هم توش مجاهدین باشن و هم دولت فعلی دولت دکتر نجیب هم که در حال جنگ با مجاهدین بود حالا دیگه شما ببینید چه شلم شولوایی بوده و نکته مهم این بود که گروه های مختلف مجاهدین باهم یک تیم نمیشدن و هر کدوم ساز خودش رو میزد و این موضوع اوضاع رو آشفته تر کرده بود


audio: 0gkCslNIZBk_0115.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و جنگ رو هم طولانی تر در نهایت دولت دکتر نجیب هم بعد از اینکه شوروی دست تنهاش گذاشت و حمایتش رو قطع کرد خودش با ارتش نسبتا بزرگی که داشت همچنان مشغول مقاومت بود و دکتر نجیب در سومین سالگرد خروج نیروهای شوروی از افغانستان اعلام کرد که حمله نظامی


audio: 0gkCslNIZBk_0116.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و حضور نظامی شوروی در افغانستان تجاوز به خاک این کشور بوده و دکتر نجیب روز خروج نیروهای نظامی شوروی رو روز نجات ملی نام گذاری کرد و این روز رو تعطیل عمومی اعلام کرد ولی هر چه که بود با توجه به عدم حمایت مالی و نظامی دولت و قدرت روزافزون مجاهدین د


audio: 0gkCslNIZBk_0117.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
ر نهایت نجیب تصمیم گرفت که با نظارت سازمان ملل قدرت رو به مجاهدین واگذار کنه خودش هم از ترس جونشون به دفتر سازمان ملل پناهنده شد و پنج سال اونجا موند مجاهدین هم سرمست از این پیروزی در 6 اردیبهشت سال 1371 در پیشاور پاکستان دور هم جمع میشن و به توافق میرسن


audio: 0gkCslNIZBk_0118.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
که یک شورای 7 نفری از رهبران مجاهدین کنترل کشور رو در دست بگیره و بعد هم انتخابات برگزار بشه و اینطوری بود که حکومت کمونیستی 14 ساله افغانستان جاش رو به دولت اسلامی افغانستان داد و مردم بیچاره از چاله درومدن افتادن تو چاه همونطور که رهبران کمونیست نمیتونستن با هم سازش کنن


audio: 0gkCslNIZBk_0119.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و دعوای قدرت بینشون کشور رو به اینروز انداخته بود رهبران مجاهدین هم اصلا نمی تونستن با هم سازش کنن و هرکدومشون یک تیکه از کابل و شهرهای دیگه رو در دست داشتن و اوضاع از قبل هم بدتر شده بود این ولوشو سیاسی و عدم سازش رهبران مجاهد زمینه ساز روی کار اومدن فرقه ای جدید از مجاهدین


audio: 0gkCslNIZBk_0120.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
با افکاری رادیکال تر و خشن تر بود در سال 1375 گروهی موسوم به طالبان که تا قبل از این هیچ نامی ازشون در هیچ جایی شنیده نشده بود با مردانی سیاه چهره و چشمانی سرمه کشیده با رهبری مردی یک چشم به نام ملا عمر از قندهار با وحشیگیری تمام شروع به تصرف شهرها و ولایات کردن تا رسیدن به کابل


audio: 0gkCslNIZBk_0121.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و در 5 مهر سال 1375 کابل را تسخیر کردن در ابتدا مردم کابل که از این همه سال جنگ و خونریزی خسته شده بودن فکر می کردن طالبان فرشته نجات آسمونیه که اومده مردم و کشور رو از شر جنگ و خونریزی خلاص کنه و آزادی این واژه غریب رو به مردم هدیه بده اما خیلی زود اونا فهمیدن که اینها نه تنها فرشته های اسمونی نیستند


audio: 0gkCslNIZBk_0122.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
بلکه شیاطینی هستن از قعر جهنم فردای روز تصرف کابل مردم جنازه آویزون شده دکتر نجیب و برادرش رو وسط شهر تماشا می کردن طالبان دکتر نجیب رو که 5 سال در دفتر سازمان ملل پناهنده شده بود رو دزدیده بود و اعدامش کرده بود جسد دکتر نجیب با آثار به جا مانده از ضرب و شتم شدید قبل از قتل و صورتی پر از خون و طنابی پیچیده بر بدنش


audio: 0gkCslNIZBk_0123.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
نماد شروع حکومت طالبان بود و طالب هایی که آرپی چی به دوش و با خنده هایی از ته دل همدیگر را در آغوش می کشیدن و تشکیل امارت اسلامی افغانستان پایگاه اصلی گروه های تروریستی جهادی رو به هم تبریک می گفتن و این آغاز سیاه ترین روزهای تاریخ افغانستان بود


audio: 0gkCslNIZBk_0124.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
افغانستانی که از این پس قرار بود پایگاه تمام گروه های تروریستی و اسلام گراهای افراطی باشه افرادی همچون ملا عمر رهبری کشور رو بدست بگیرن و کسانی همچون اسامه بن لادن تو همین بستر رشد کنن و اونا به کمک هم مغزهای جوون ها رو شست و شو بدن و اونها رو آماده خونین ترین عملیات های انتحاری تاریخ کنند


audio: 0gkCslNIZBk_0125.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
بیست سال بعد از این که کمونیست ها طی یک حکومت نظامی قدرت رو در کابل بدست آورده بودن حالا افغانستان توسط یک گروه تندرو اسلامی اداره میشد همونطور که شوروی می خواست افغانستان جزوی از خانواده جهانی کمونیست باشه حالا حامی عرب طالبان یعنی القاعده می خواست افغانستان رو مرکز جهاد اسلامی جهان بکنند و از اونجا جهادبین المللی خودشون رو شروع کنن


audio: 0gkCslNIZBk_0126.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
تاریخ فراموش نمی کنه که همان سال هایی که طالبان بر افغانستان حکومت می کرد دنیا چشمش رو به تمامی بدبختی ها و فلاکت های مردم افغانستان بسته بود و نتیجه این بی اعتنایی قدرت گرفتن گروه های تروریستی همچون القاعده بود که دود آتشی که به پا کرد به چشم تمام مردم دنیا رفت و تکرار تاریخ امروز دوباره موجب قدرت گرفتن طالبان شده


audio: 0gkCslNIZBk_0127.opus
source: youtube
source_id: 0gkCslNIZBk
invalidation: VALID
text:
و تمام کشورهایی که تنها تماشاچی اتفاقات افغانستان هستند باید منتظر تکرار حوادثی همچون 11 سپتامبر و دهها عملیات تروریستی دیگه باشند.


audio: X-JDoEcwb2M_0007.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Vinnie Madikizela was born on September 26، 1936، in a village near the town of Bizana، South Africa، in a family of a great descent.


audio: X-JDoEcwb2M_0017.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
One day، when Winnie was coming back from work and waiting at the bus station، she met Nelson Mande، a lawyer and anti-apartheid activist in Africa.


audio: X-JDoEcwb2M_0020.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
A little later، in 1958، Mandela divorced his first wife at the age of 40 and immediately married 22-year-old Vinnie.


audio: X-JDoEcwb2M_0022.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Winnie، unlike Mandela's first wife، who was not into political activities at all، was itching for politics،


audio: X-JDoEcwb2M_0023.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
and from the very beginning of her marriage، she was involved in all of her husband's campaigns، and Winnie was certainly one of the reasons for Mandela's success in leading the movement.


audio: X-JDoEcwb2M_0024.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Only 4 years had passed since the beginning of their life together when Mandela was arrested and detained.


audio: X-JDoEcwb2M_0027.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Winnie gradually took over her husband's responsibilities in the administration of the movement and expanded the range of her political activities.


audio: X-JDoEcwb2M_0028.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
As we mentioned in the story of Mandela's life in the podcast، Mandela remained in prison until 1990، which means 27 years.


audio: X-JDoEcwb2M_0029.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
During this time، it was his wife Winnie who continued his way and was arrested، tortured، and imprisoned many times during these struggles.


audio: X-JDoEcwb2M_0032.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
During all these 27 years that Mandela was in prison، she continued her struggle for black rights، and during this time she was either in prison and exile or under police surveillance and house arrest.


audio: X-JDoEcwb2M_0033.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
In 1977، due to her role in the public demonstrations in the city of Soweto، she was exiled to the remote town of Brandfort for 8 years to cut off her contact with the people،


audio: X-JDoEcwb2M_0034.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
but Winnie was not one to give in. During her exile، she established a kindergarten، hospital، and a center to fight hunger in Africa in cooperation with a non-governmental organization in Brandfort.


audio: X-JDoEcwb2M_0037.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Until then، Winnie's struggles، like her husband Mandela's، were peaceful and far from violence. But Winnie، after the end of exile and returning to Soweto، announced with a strange turn that the only way to win the movement and freedom of the country is through organized violence.


audio: X-JDoEcwb2M_0038.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Winnie was very popular among black women and youth، and this made her new slogan of non-violence very soon implemented at the national level.


audio: X-JDoEcwb2M_0039.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
In the new method of struggle، any kind of violence such as beating، torture، kidnapping and even killing opponents was justified.


audio: X-JDoEcwb2M_0040.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Winnie had formed a group to carry out violent missions، whose members were willing to do whatever Mama Winnie ordered with heart and soul.


audio: X-JDoEcwb2M_0042.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
This caused chaos and division among the anti-apartheid fighters. Many were against Winnie and her new policy and no longer cooperated with her as an ally.


audio: X-JDoEcwb2M_0043.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Despite all this opposition، Winnie did not change her plans at all، and even her orders for murder and kidnapping continued.


audio: X-JDoEcwb2M_0044.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
The continuation of this situation led Winnie's opposition to form a crisis committee to investigate her and her group's crimes.


audio: X-JDoEcwb2M_0045.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
In the investigations of this committee، one case caused controversy and that was the murder of a 14-year-old boy.


audio: X-JDoEcwb2M_0046.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
According to the investigation، Winnie had ordered the kidnapping and torture of the boy، along with three of his friends،


audio: X-JDoEcwb2M_0047.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
so that he would confess to a sexual relationship with the archbishop of the Methodist Church in South Africa.


audio: X-JDoEcwb2M_0048.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Because this noble bishop had opposed Winnie's harsh methods in combat، Winnie wanted to take away his honor.


audio: X-JDoEcwb2M_0050.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
The killing of this teenage boy caused so much hatred among Winnie's opponents that other religious leaders and members of the African National Congress condemned him for violating human rights.


audio: X-JDoEcwb2M_0051.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Winnie، who used to be a symbol of struggle and freedom، has now become a symbol of corruption and violence.


audio: X-JDoEcwb2M_0052.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Perhaps Winnie was so determined to achieve his goal of overthrowing apartheid that she allowed any means to achieve that goal.


audio: X-JDoEcwb2M_0059.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Winnie's father was appointed to the position of the Ministry of Agriculture in the apartheid government، and this increased their differences.


audio: X-JDoEcwb2M_0060.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Right in the middle of these fights، in 1991، Winnie was sentenced to 6 years in prison for kidnapping،


audio: X-JDoEcwb2M_0066.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Therefore، she was elected as a member of Congress in the first democratic elections of South Africa in 1994.


audio: X-JDoEcwb2M_0067.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
At the same time، she was elected as the Deputy Minister of Culture and Arts in the Mandela government whom was the country's first president.


audio: X-JDoEcwb2M_0068.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Winnie served two years as a deputy minister in the government، but her membership in Congress lasted until 2003.


audio: X-JDoEcwb2M_0069.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
she won two more congressional elections and was a member of parliament from 2009 until the end of her life in 2018.


audio: X-JDoEcwb2M_0070.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Winnie was tried several times for her actions against human rights during the struggle، but she never received a heavy sentence.


audio: X-JDoEcwb2M_0072.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
She always denied these accusations and said that these were the conspiracies of some members of the African National Congress


audio: X-JDoEcwb2M_0074.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Winnie، who once believed that violence was the only way to win، apologized to the victims of violence in 2008 and again، in the role of a social worker، criticized the government for suppressing the demonstrations of Congolese immigrants


audio: X-JDoEcwb2M_0077.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
In the absence of Mandela، she had a heavy responsibility for the victory of the movement and had to make difficult decisions.


audio: X-JDoEcwb2M_0078.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
she said in a controversial interview with a French publication، "If it wasn't for my hard struggle، Mandela would have been forgotten in prison and his movement would never have seen victory."


audio: X-JDoEcwb2M_0079.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
With all the differences she had with Mandela and even condemning him for compromising with the elements of the apartheid government and disappointing the blacks،


audio: X-JDoEcwb2M_0081.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
With all her positive and negative actions، she had great influence among African people until the end of her life، and her important and influential role in the victory of the anti-racism movement is approved by all her supporters and opponents.


audio: X-JDoEcwb2M_0082.opus
source: youtube
source_id: X-JDoEcwb2M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Winnie Mandela died on the 2nd of April 2018 at the age of 82، but her name is forever etched in the history of South Africa.


audio: HNSqT1KZ8D4_0002.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
خوان از بچگی، بچه شر و دردسر سازی بود و شیفتگی بیمارگونه ای هم به اسلحه داشت و مشهور بود به اینکه همیشه خشونت رو به هر چیز دیگه ای ترجیح میده یه همچین روحیه گل و بلبلی داشت. وقتی 12 سالش بود خانوادش تصمیم گرفتن که برن مدلین زندگی کنن


audio: HNSqT1KZ8D4_0004.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
ارتش چون درس های تئوریش برای خوان زیاد بود و هیجانش کم بود اون چیزی نبود که خوان بخواد برای همینم اون وسط درس از مدرسه اومد بیرون


audio: HNSqT1KZ8D4_0008.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
به خوان میگفتن پاپای و این لقب دیگه روش موند با اینکه پاپای بعدا جراحی پلاستیک کرد و خودشو قشنگ تر کرد و بعد جراحی دیگه شبیه پاپای نبود ولی بازم لقب پاپای تا آخر عمرش روش موند.


audio: HNSqT1KZ8D4_0009.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
پاپای توی نیرو دریایی هم خیلی دووم نیاورد به خاطر اینکه اونجا به اندازه کافی درگیری نداشت و اسحله به دست نمیشد تا تخلیه بشه


audio: HNSqT1KZ8D4_0010.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
خودش شرایطش رو اینجوری شرح میده که میگه نیرو دریایی فقط قایق های چوبی قدیمی داشت و هیچ کشتی جنگی ای نداشت و من فقط می خواستم که شلیک کنم بکشم و از آدرنالین بالا لذت ببرم


audio: HNSqT1KZ8D4_0011.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
در نهابت پاپای ترجیح داد که توی خیابون ها زندگی کنه و زورگیری کنه در حالی که تازه 16 سالش شده بود خوب پابلو اسکوبار هم که اصلا دمبال یه همچین آدمایی می گشت که در کنار خودش داشته باشه


audio: HNSqT1KZ8D4_0012.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
وقتی 17 سالش بود در و تخته با هم جور شدن و پاپای با پابلو اسکوبار آشنا شد و همون سال هم اولین قتلش رو انجام داد اولین مقتولش کسی بود که قبلا راننده اتوبوس بود و مادر یکی از دوستای پاپای رو زده بود و در رفته بود اون راننده اولین کسی بود که پاپای کشتش بعد از اولین قتلش پاپای فهمید که شدیدا میل به کشتن داره اون به چشم های قربانی هاش نگاه می کرد میکشتشون و هیچ احساس بدی هم نداشت


audio: HNSqT1KZ8D4_0015.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
توانایی عجیب و انگیزه زیاد پاپای توی کشتن توجه پابلو رو به خودش جلب کرد و اون تصمیم گرفت که پاپای جوون رو در کنار خودش داشته باشه خوب دبوانه چو دیوانه ببیند خوشش آید از طرف دیگه پاپای شغل مورد علاقشو پیدا کرده بود و می خواست با بزرگترین قاچاقچی های مواد مخدر کار کنه و اون موقع کسی قوی تر از پابلو نبود از نظر پاپای پابلو نابغه این کار بود یک نابغه شیطانی


audio: HNSqT1KZ8D4_0017.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
پاپای یه سرباز عالی شد یه آدم منظم که تنها هدفش کشتنه خودش بعدها گفت که من هیچ وقت یللی تللی نمی کردم نوشیدنی نمی خوردم و حتی دوست دختر نداشتم و به سختی کار می کردم من 24 ساعت شبانه روز و کل روزای هفته کار می کردم


audio: HNSqT1KZ8D4_0019.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
در اواخر دهه 70 و اوایل دهه 80 پاپای شخصا بیش از 250 نفر رو کشت و دستور کشتن 2000 نفر رو صادر کرد البته آمار آدم هایی که کشته احتمالا بیشتره به خاطر اینکه پاپای بعدا گفته که تعدادشون از دستم در رفته اون یه قاتل سریالی نبود و یه مردی بود که داشت کارشو انجام می داد و این رویکردش که هیچ ارتباط احساسی با قربانیاش نداشت باعث شده بود که اون خیلی جدی تر و حرفه ای تر این کار رو انجام بده


audio: HNSqT1KZ8D4_0020.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
اون میگه برای کشتن نیازی به مصرف مواد و الکل و قرص های روانگردان نداشته و بعد از این که کسی رو می کشت می تونسته مثل یه بچه راحت بخوابه اگر پروندش رو نگاه کنین لیست قتل هایی که انجام داده تمومی نداره


audio: HNSqT1KZ8D4_0021.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
دزدیدن کاندیدای شهرداری بوگوتا قتل سیاست مدار کلمبیایی کارلوس مارو اولین کسی که به پابلو اتهام قاچاق مواد مخدر زد قتل و آدم ربایی یکی از ژورنالیست ها که دختر رییس جمهورقبلی کلمبیا هم بود در نهایت قتل کاندیدای ریاست جمهوری لویس کارلوس گالان معروفترین قتلهایی بودن که پاپای انجام داده بود اون به طور غیر مستقیم در بی رحمانه ترین ترورهای پابلو هم نقش داشت


audio: HNSqT1KZ8D4_0023.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
بعضیا می گن که پاپای نقشه این بمب گداری رو کشیده این بمب گذاری به هدف کشتن کاندیدای ریاست جمهوری سزار گاویریو بود که اونم لحظه آخر تصمیم گرفت که سوار هواپیما نشه و فقط آدم های بیگناه بودن که کشته شدن اونا به دو نفر دوتا کیف حاوی بمب داده بودن که هیچکدوم از اون دونفرم فکر نمی کردن که توی این کیفا بمب باشه و بهشون گفته بودن که دستگاه شنود توی کیفهاس


audio: HNSqT1KZ8D4_0026.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
ولی واقعیت چیز دیگه ای بود و پاپای عاشق شد تنها عشقی که پاپای دربارش حرف زده یک زن به اسم بود که قبلا معشوقه پابلو بود و زمانی که با پابلو بود پابلو اونو غرق در هدیه ها و زندگی لاکچری کرده بود با این وجود پابلو برای زن هایی که باهاشون رابطه داشت یه قانون داشت اونا حق نداشتن که حامله بشن ولی متلاسفانه وندی قانون رو شکست


audio: HNSqT1KZ8D4_0027.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
پابلو هم دو مرد و یک دکتر رو فرستاد که بچه رو سقط کنن اونا به وندی مواد دادن و بچش رو سقط کردن اون موقع وندی 5 ماهش بود بعد از اونم پابلو به وندی گفت که رابطشون دیگه تمومه


audio: HNSqT1KZ8D4_0030.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
من اونجا داشتم استراحت می کردم که یهو وندی رو دیدم باهاش چشم تو چشم شدم و وندی هم یه لبخند بهم زدو فرداش توی آپارتمان وندی از خواب بیدار شدم


audio: HNSqT1KZ8D4_0031.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
فرداش پاپای ، پابلو رو تو جریان رابطش با وندی گذاشت و این موضوع نشون میده که چقدر پاپای به پابلو وفادار بوده با اینکه پابلو سوپرایز شده بود بهش اجازه داد که با وندی دوست بشه ولی به پاپای هشدار داد که مراقب رابطت باش به خاطر اینکه پابلو به وندی مشکوک بود تلفنش رو کنترل کرد و فهمید که بله اون با پلیس ها در ارتباطه پلیس هایی که هدف اصلیشون پیدا کردن پابلو اسکوبار بود وندی می خواست انتقامشو از پابلو بگیره


audio: HNSqT1KZ8D4_0033.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
شبی که پابلو می خواست به پاپای خبر بده اون پیش وندی خوابیده بود پابلو هم به پاپای دستور داد که وندی رو بکشه ولی با اینکه پاپای قبول کرد فهمید که خودش نمی تونه که وندی رو بکشه و عاشقش شده پس دوتا از آدمهاشو فرستاد که این کارو انجام بدن


audio: HNSqT1KZ8D4_0034.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
اونا وندی رو توی کافه کشتن، جایی که پاپای قبلا هماهنگ کرده بود که با هم برن شام بخورن چند سال بعد پاپای درباره مرگ وندی تنها عشقش گفت که من بهش زنگ زدم اون هم جواب تلفن رو داد و منم باهش حرف زدم همون موقع آدم هام رفتن به سمتش هردوتا کسی که اجیر کرده بودم با هم به سرش شلیک کردن و من توی تلفن صدای شلیک هارم شنیدم یه لحظه پر از خشم و عشق و عصبانیت شدم


audio: HNSqT1KZ8D4_0035.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
بعد سوار ماشین شدم و به سمت وندی رفتم و وقتی رسیدم توی دریای خون دیدمش و این آخرین باری بود که وندی رو دیدم بعد از وندی پاپای با یکی از دوستای دوران بچگیش به اسم انجلا ازدواج کرد و صاحب یه پسرم شد


audio: HNSqT1KZ8D4_0038.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
این اتفاق تقریبا زمانی افتاد که پابلو با دولت کلمبیا به مشکل خورده بود و زندان خودشو درست کرده بود با وجود اینکه پاپای همچنان به شدت به ریسش پابلو وفادار بود و حتی تو زندان هم در کنار پابلو بود وقتی که کسب و کار کوکایین پابلو فرو ریخت، پابلو به پاپای اجازه داد که کارتل مدلین رو ترک کنه و براش آرزوی خوشبختی کرد


audio: HNSqT1KZ8D4_0039.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
فردای اون روز پاپای خودشو تسلیم پلیس کرد و به همه قتل ها، بمب گذاریا و آدم ربایی ها و قاچاق مواد مخدری که کرده بود اعتراف کرد و بعد دادگاه محکومش کرد به 30 سال حبس که البته در برابر کارهایی که کرده بود به نطر حکم سبکی میومد پاپای بعد از 23 سال توی سن 52 سالگی تو سال 2014 آزادی مشروط گرفت


audio: HNSqT1KZ8D4_0040.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
بعد از آزادی همه انتظار داشتن که پاپای دیگه توی خفا بمونه و زیاد جلب توجه نکنه ولی اون دقیقا برعکس این کار رو انجام داد سال 2016 یه ویدیو ازش اومد توی شبکه های مجازی که داره توی خیابونهای مدلین داد می زنه و میگه سلام جنگجوها من اینجا توی خیابون های مدلینم و دارم اسلحه زیبام رو امتحان می کنم و باهاش شلیک می کنم ببینین چقدر خوشکله، این یه عروسکه


audio: HNSqT1KZ8D4_0041.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
در کنار این کارا اون یه کانال یوتیوب واسه خودش درست کرد و تلاش کرد که یه شخصیت اجتماعی بشه اون ویدیو های زیادی در باره کارتل مدلین و کارهایی که کرده بود درست کرد و موضوعات مبهم زیادی رو در باره تجارت مواد مخدر روشن کرد اون بعدها سعی کرد که بستگان مقتول هاش هم ببخشنش و می گفت که به خاطر کارهایی که کرده پشیمونه و به دنبال رستگاریه


audio: HNSqT1KZ8D4_0042.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
یه کتاب هم به نام بازمانده اسکوبار توی سال 2005 نوشت و تو برنامه های تلوزیونی مثل بازمانده اسکوبار و نارکز شرکت کرد با این وجود کانال یوتیوب پاپای به طرز عجیبی پرطرفدار شد و بیشتر از یک میلیون نفر دنبال کننده داشت هرچند که شهرت پاپای عمر زیادی نداشت و یه بار دیگه در سال 2018 پاپای دوباره به مشکل قانونی خورد


audio: HNSqT1KZ8D4_0046.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
در 6 فوریه 2020 پاپای در حالی که هنوز زندانی بود و بعد از قطاری از جرم های مختلف و معذرت خواهی هایی که هیچ وقت توسط بازماندگان قربانی ها پذیرفته نشد


audio: HNSqT1KZ8D4_0048.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
مرگ پاپی در دل مردم ترکیبی از احساسات مختلف رو به وجود آورد خیلی از مردم حرف های زیادی بری گفتن داشتن مخصوصا خانواده های قربانی ها مثلا پسر لوییس گالان همون کاندیدای ریاست جمهوری که پاپای کشتش، گفت


audio: HNSqT1KZ8D4_0050.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
یکی از سران ارتش هم با خانواده پاپای هم دردی کرد و گفت که ما همه کلمبیایی هستیم و یه خانواده ایم ولی خوب نظر همه به این خوبی نبود


audio: HNSqT1KZ8D4_0051.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
یکی از پلیس های قدیمی گفت که آرزوم این بود که یکی یه گلوله توی سرش خالی کنه و برای مدت زیادی تلاش کردم که خودم این کارو انحام بدم تا انتقام دوستامو بگیرم


audio: HNSqT1KZ8D4_0053.opus
source: youtube
source_id: HNSqT1KZ8D4
invalidation: VALID
text:
راستی به نظر شما حکم 30 سال زندان برای همچین آدمی کافی بود؟ اگه شما هم مثل من در کل مخالف حکم اعدام هستید آیا اعدام برای این جور آدم ها ضرورت پیدا نمیکنه، نظرتون چیه؟


audio: CgRsqhtWtlM_0001.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
درباره زندگی انیشتین همیشه حرف و حدیث زیاد بوده و البته که هنوز هم هست داستان های راست و دروغی که به هر نحوی به زندگی انیشتین ارتباط داده شده ما تو اپیزود دو قسمتی داستان زندگی انیشیتن توهمین کانال با استناد به منابع موثق داستان زندگی این نابغه تاریخ علم رو براتون روایت کردیم ولی در ادامه تو این ویدئو میخواییم درباره ده تا موضوع جالب از حاشیه های زندگی این دانشمند بزرگ براتون بگیم که مطمئن ام از دیدنش پشیمون نمیشد


audio: CgRsqhtWtlM_0002.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
خیلی جاها این شایعه وجود داره که انیشتین در بچگی بچه درس خونی نبوده و شاگرد تنبل کلاس بوده در صورتی که اینطور نیست اون از بچگی اتفاقا باهوش بوده و نمره درس هایی که دوست داشت مثل ریاضی و زبانش همیشه خیلی خوب بود البته اون یه مقداری دیرتر از همسن و سالهاش شروع به حرف زدن کرد ولی در ادامه نشون داد که بچه خیلی باهوشیه از همون دوران کودکی خانوادش میدونستن که بچشون خیلی از درس های مدرسش جلوتره


audio: CgRsqhtWtlM_0003.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
و برای همین هم واسش کتاب های میگرفتن که برای گروه سنی بالاتر بود علاقه انیشتین به فیزیک و کهکشان هم اولین بار توی چهار پنج سالگی انیشتین بود که خودش رو نشون داد انیشتین عاشق قطب نمایی شده بود که پدرش بهش هدیه داده بود اون فکر میکرد که حتما باید یه جادویی پشت این قطب نما باشه که داره عقربه هاش رو به حرکت درمیاره و از همون زمان رفت پی کشف این جادو


audio: CgRsqhtWtlM_0004.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
حتی در کهنسالی انیشتین نوشت که من هنوز یادمه که اون قطب نما چه تاثیر عمیق و طولانی مدتی روی من گذاشت


audio: CgRsqhtWtlM_0007.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
ولی جدای از این انیشتین در طول زندگیش بیشتر از 300 تا مقاله معتبر هم نوشت که معروفترینش مربوط میشه به نظریه های انقلابی نسبیت خاص و عام این دو نظریه به عنوان بزرگترین دستاوردهای فیزیک قرن بیستم شناخته میشن یه چیز خیلی جالب اینه که اون زمان ابزاری برای آزمایش یا اثبات نظریه های انیشتین وجود نداشت و خود انیشتین هم از روش آزمایش های ذهنی استفاده می کرد


audio: CgRsqhtWtlM_0008.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
انیشتین چشماش رو میبست و همه چیز رو در ذهنش تصور میکرد و با این روش بود که تونست هم به نتایج بزرگی برسه و هم اینکه به بقیه بفهمونه که داره چی میگه یکی از نمونه های آزمایش ذهنی که احتمالا شنیدین همون آزمایش برادرای دوقلویی هستن که یکیشون فضا نورده و سوار یه سفینه با سرعت نور میشه و اون یکی روی زمین می مونه وقتی که بعد از سال ها برادر فضانورد از سفرش برمیگرده


audio: CgRsqhtWtlM_0009.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
می بینه که برادرش روی زمین چقدر پیر شده در حالی که برای خودش زمان زیادی نگذشته و هنوز جوانه همونطور که گفتیم نظریه های نسبیت خاص و عام انیشتین به عنوان بزرگ ترین دستاوردهای فیزیک در قرن بیستم شناخته میشه ولی جالبه بدونید جایزه نوبلی که انیشتین گرفت بخاطر این نظریه هاش نبود نوبل انیشتین به خاطر اثبات ذره ای بودن نور


audio: CgRsqhtWtlM_0010.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
از طریق آزمایش فوتوالکتریک بود و جالب تر این که دستگاهی که انیشتین برای اثبات نظریش استفاده کرد توسط دشمن درجه یکش دانشمند ضد یهودی به نام فیلیپ لنارد طراحی شده بود فیلیپ لنارد به حدی از انیشتین متنفر بود که به نظریه های نسبیت انیشتین که تحت عنوان فیزیک نوین تدریس می شدن می گفت فیزیک یهودی


audio: CgRsqhtWtlM_0011.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
زمانی که حزب نازی در آلمان قدرت گرفت تدریس فیزیک نوین یا به قول نازی ها فیزیک یهودی در دانشگاه ها ممنوع شد اون زمان نازی ها اومدن تمام کتاب هایی که دانشمندای یهودی مثل انیشتین و یا فروید نوشته بودن رو از دانشگاه ها جمع آوری کردن و در شب معروف کتاب سوزان که گوبلز مغز متفکر تبلیغات نازی ها تدارک دیده بود همه کتلاب ها رو سوزوندن


audio: CgRsqhtWtlM_0012.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
درباره گوبلز ؛ این اعجوبه جنایتکار هم یه ویدئو جداگانه داریم حالا بعد از این کتاب سوزان نازی ها اومدن اسم دانشمندای یهودی که هنوز اعدام نشده بودن رو لیست کردن و واضحه که اسم انیشتین هم توی این لیست بود و نازی ها برای سرش 5 هزار دلار جایزه گذاشتن تقریبا همزمان انیشتین که بو برده بود اوضاع خرابه فلنگ رو بست و مهاجرت کرد به آمریکا و تونست از دست نازی ها جون سالم به در ببره


audio: CgRsqhtWtlM_0013.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
انیشتین تو مصاحبه ش در آمریکا درباره نازی ها گفت اونها بیشتر از هرچیزی در دنیا از نفوذ مردانی می ترسند که از لحاظ فکری افراد مستقلی هستن


audio: CgRsqhtWtlM_0014.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
درسته که پدر و مادر انیشتین یهودی بودن ولی انیشتین از لحاظ مذهبی خودش رو یکیهودی معتقد نمی دونست اون خداهای انسان گونه رو اصلا قبول نداشت و به باورهای پانتئیسمی بیشتر تمایل داشت پانتئیسم یه نوع باور به اینه که خداوند مجموعه همه چیزه و یک جورایی مثل اینکه قوانین طبیعت و خود جهان خدا هستن پانتئیسم میگه خدا همه چیز است و همه چیز خداست


audio: CgRsqhtWtlM_0016.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
علاوه بر نبوغ انیشتین چیزی که باعث شده که اون برای همیشه توی ذهن ها بمونه تیپ و سبک زندگی منحصر به فردشه موهای ژولیده پولیده و شونه نکرده لباس هایی که به نظر براش بزرگ می اومدن و مقاومت عجیبش در برابر جوراب پوشیدن قسمتی از سبک زندگی خاص انیشتینه اون میگفت که جوراب چیز مسخره و به درد نخوریه که همش هم سوراخ میشه خیلی از دانشجو هاش دربارش میگن که وقتی انیشتین از جایی رد می شد


audio: CgRsqhtWtlM_0017.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
خطی از دود پیپ ش اونجا می موند پیپ جز جدا نشدنی استایلش بود خودش در باره پیپ گفته من معتقدم که کشیدن پیپ به قضاوتی آرام و عینی در تمام امور انسانی کمک می کنه البته آقای انیشتین سیگار و مشروب خوب رو هم خیلی دوست داشت حسابی هم اهل عشق و حال بود از بین تفریحات ماهیگیری رو ترجیح می داد و هر وقت هم که ذهنش در اثر کار زیاد خسته می شد


audio: CgRsqhtWtlM_0018.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
برای خودش ویالون میزد یه چیز جالب دیگه هم این که انیشتین معمولا اسم دوستانش رو نمیتونست بیاد بیاره و در حفظ کردن اسم و شماره اصلا موفق نبود البته که امروزه یک سری تحقیقات نشون میده که وقتی حجم خیلی زیادی داده وارد مغز میشه مغز برای اینکه بتونه میزان مصرفش رو بیاره پایین داده هایی که به نظرش کم اهمیت تر هستن رو کمتر بهشون توجه میکنه و میزاره کنار برای همین ممکنه کسانی که کارشون کاملا ذهنیه


audio: CgRsqhtWtlM_0020.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
انیشتین بعد از چندسال زندگی مشترک با همسر اولش میلوا به مشکل خورد ولی به خاطر بچه هاش تلاش های مذبوحانه ای برای حفظ رابطشون کرد استاد یک قرارداد هم با همسرش نوشت و گفت که فقط در صورتی که مفاد قرارداد رعایت بشه قادر به ادامه زندگی مشترکشونه چندتا از مفاد قرار داد رو با هم بخونیم توباید مطمئن باشی که لباس هام همیشه تمیز و مرتب باشن


audio: CgRsqhtWtlM_0021.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
سه وعده غذام رو به صورت مرتب توی اتاقم بهم بدی تا اونجایی که میشه اصلا با من ارتباط برقرار نکنی مگه برای موارد ضروری هروقت هم که ازت خواستم دیگه حرف نزنی قبول کنی البته این تلاش ها هم راه به جایی نبرد و در آخر اونا از هم جدا شدن و بعدش انیشتین با دخترخالش السا ازدواج کرد کسی که قبل از ازدواجش هم باهاش رابطه داشت البته به جز این دو تا همسر انیشتین روابط دیگه ای هم داشت


audio: CgRsqhtWtlM_0023.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
بعد از اینکه اولین ریس جمهور اسراعیل مرد اسراعیلی ها به انیشتین پیشنهاد دادن که اون بیاد و ریس جمهور بشه چون واقعا اون بزرگترین یهودی زنده و معروف در دنیا بود اون زمان انیشتین 73 سالش بود و مودبانه این پیشنهاد رو رد کرد و گفت که استعداد و تبحر کافی برای برخورد کردن با مردم و راضی کردن اونها رو نداره و برای این کار خیلی پیره درست هم می گفت چون سه سال بعد از این پیشنهاد


audio: CgRsqhtWtlM_0025.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
انیشتین توی سالهای آخر عمرش به شدت ناراحت و غمگین بود چون می دونست که اکتشافاتش و فرمول هایی که کشف کرده زمینه دست یابی به بمب اتم رو ایجاد کرده هرچند که هیچ وقت مستقیما وارد این مسایل نشد و قلبا یه صلح طلب بود و آرمانش هم این بود که باید یه سازمان مللی درست بشه که قدرتش مافوق تمام قدرت های حکومت ها باشه و این سازمان هر زمان که لازم شد


audio: CgRsqhtWtlM_0026.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
با مشورت اکثریت اعضا دست به اقدام نظامی بزنه و حرفش هم خریدار داشته باشه آرزوی انیشتین بعدها نصفه و نیمه براورده شد یعنی سازمان ملل شکل گرفت منتهی نه اون سازمانی که مدنظر انیشتین بود سازمان مللی که در بدترین شرایط دنیا تنها کاری که میتونه بکنه ابراز تاسفه


audio: CgRsqhtWtlM_0027.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
انیشتین در سن 76 سالگی در آمریکا از دنیا رفت زمانی که بدنش رو برای کالبد شکافی بردن یه پاتولوژیست از دانشگاه پرینستون مغز انیشتین رو دزدید و برای مطالعه بردش مغز انیشتین رو زد زیر بقلش رو برد و سالها بعد بود که مغزش پیدا شد بعد از چندین سال تحقیق روی مغز انیشتین مشخص شد که لوپ های کنار مغز اینیشتین جاهایی که مخصوص شناخت ریاضی و تشخیص بصری و فضایی بودن


audio: CgRsqhtWtlM_0028.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
پانزده درصد بزرگتر از آدم های معمولی اون زمان بوده بعد از تحقیقات مغز انیشتین رو بردن به موزه موتر در فیلادلفیا و همین امروز هم میتونید مغز اینشتین مغزی که تاریخ علم فیزیک رو به قبل و بعد خودش تقسیم کرد رو تو این موزه از نزدیک ببینید چشمهای انیشتین هم به هنری آبرامز چشم پزشک مخصوصش داده شد


audio: CgRsqhtWtlM_0029.opus
source: youtube
source_id: CgRsqhtWtlM
invalidation: VALID
text:
و باقی بدنش طبق وصیتی که کرده بود سوزانده شد متاسفانه آخرین کلماتی که انیشتین در هنگام مرگ گفته همچنان ناشناخته موندن چون اون این کلمات رو به آلمانی گفت و تنها کسی که اونها رو شنید یه پرستار شیفت شب بود که فقط انگلیسی بلد بود


audio: SvXJfxXAA6k_0001.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
دوستان سلام با یک ویدئو دیگه از سری ویدئو های خلاصه کتاب در خدمت شما هستیم تو این دورانی که سرانه مطالعه و فرصت کتاب خوندن کمه شنیدن خلاصه کتاب ها و یا دیدنشون اگر چه به اندازه خوندن کتاب سودبخش نیست ولی میتونه به بالابردن سطح آگاهی کمک کنه و تشویقی باشه برای خوندن اصل کتاب کتابی که برای این قسمت انتخاب کردیم کتابیه به نام دختر لبخند مرواریدی که اختصاص داره به زندگی واقعی دختری به نام کلمنتین


audio: SvXJfxXAA6k_0002.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
کلمنتین در کشور آفریقایی رواندا به دنیا اومده و در کودکی و زمانی که فقط شش سالش بوده نسل کشی رواندا و جنگ های داخلی در رواندا و کشورهای همسایه رو تجربه کرده این کتاب روایت داستان زندگی کلمتینه که در چندجای کتاب واقعا خواننده رو شگفت زده میکنه و تصورات ذهنی خواننده رو بهم میریزه حداقل برای من که اینطور بوده با خوندن این کتاب جدای از این که با درگیریهای خونین آفریقا و نسل کشی رواندا آشنا میشیم


audio: SvXJfxXAA6k_0003.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
به اثرات طولانی مدت و مخرب جنگ و آواگی در زندگی آدمها پی میبریم و شاید با فکر کردن به عمق داستان نگرشمون به دنیای اطرافمون کمی متفاوت تر بشه کتاب دختر لبخند مرواریدی نوشته خود کلمنتین واماریا و الیزابت ویله و در ایران با ترجمه ی مهدی گازر و توسط نشر تداعی چاپ و منتشر شده کتابی که از زبان کلمنتین شخصیت اصلی داستان هم روایت شده


audio: SvXJfxXAA6k_0005.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
چند سال اول زندگیم، در پایتخت کشور رواندا شهر کیگالی در کنار خانوادم زندگی خیلی خوبی داشتم پدرم بعد از یه عمر کار کردن تونسته بود یه گاراژ بزرگ تو یکی از شلوغ ترین خیابون های شهر داشته باشه و از پس هزینه های زندگی همسر وبچه هاش بربیاد با اینکه وضعمون خوب بود و ما بچه ها پرستار داشتیم ولی مادرم تو تربیت بچه هاش سخت گیری میکرد مادرم شنبه ها من و برادرم پودی و خواهرم کلر رو


audio: SvXJfxXAA6k_0006.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
به زور برای نظافت داوطلبانه ی خونه افراد سالمند همراه خودش میبرد پیرمرد پیرزن هایی که حتی اگه به ما توهین هم میکردن بازم مادرم اهمیتی نمیداد و دست از اصرارش برای نظافت خونه هاشون برنمیداشت علاوه بر این مادرم به دختران جوون رواندایی که علاقه مند بودن قبل از ازدواج یکی دوسالی رو در شهر بزرگی مثل کیگالی با کلیساهای باشکوه و جاده های آسفالت شده بگذرونن و کار کنن و پول دربیارن هم کمک میکرد


audio: SvXJfxXAA6k_0007.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و همیشه این دخترها تو خونه ما در شغل هایی مثل پرستاری بچه و دستیاری آشپز و نظافتچی و رختشویی مشغول کار بودن تازه مادرم اصرار داشت که من و خواهرم کلر هم در کنار این دختران کار یاد بگیریم و هیچ وقت خودمون رو سرتر از اونها ندونیم تو دوران بچگی وقتی یکی از ما که معمولا من بودم دروغ میگفت مادرم یک کتری آب جوش میاورد و میگفت اگه دروغ گفته باشید و دستتون رو توی این آب داغ فروکنید دستتون میسوزه


audio: SvXJfxXAA6k_0008.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
ولی اگه راست گفته باشید اتفاقی نمیوفته و اینجوری بود که همیشه قبل از این که کار به دست زدن به آبجوش برسه دروغگو خودش رو لو میداد خواهر بزرگم کلر همیشه از این طرز تربیت و تنبیه مادرم ناراحت بود و بهش میگفت که این کار چیه ؟ چرا تو هم مثل مادرهای دیگه کتک مون نمیزنی؟ چرا از این کارار می کنی؟ کلر مثل خیلی از دختران رواندایی رویای درس خوندن در دانشگاه های خارج رو داشت اما من که کوچکتر بودم بیشتر دلم بستنی و کیک آناناسی میخواست


audio: SvXJfxXAA6k_0009.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و دوست داشتم مثل کلر بزرگ شم و بتونم یونیفورم مدرسه بپوشم پنج سالم که بود من و فرستادن مهد کودک و همزمان صاحب یک خواهر کوچولو هم شدم و حالا دیگه شدیم سه تا خواهر و یک برادر برادرم که خیلی دوسش داشتم اسمش کلد بود ولی بخاطر عشقش به برندهای ورزشی پوما و آدیداس همه صداش میزدن پودی من و پودی و خواهر بزرگم کلر و


audio: SvXJfxXAA6k_0010.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
نوزادی که تازه بدنیا اومده بود دور هم داشتیم دوران خوشی رو میگذروندیم پرستار من دختر جوونی بود که من خیلی دوسش داشتم و همیشه داستان های جذابی برام تعریف میکرد داستان مورد علاقم روایت زندگی دختری زیبا و جادویی بود که با لبخند مرواریدیش دور تا دور زمین پرسه میزد و براش اتفاقات جالب و عجیب میفتاد یه روز متوجه شدم که دیگه پرستارم قرار نیست بیاد


audio: SvXJfxXAA6k_0011.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
با ناراحتی از مادرم پرسیدم چرا اون دیگه نمیاد و مادرم جواب داد بخاطر جنگ من دقیقا نمیدونستم جنگ چیه و تصوری ازش نداشتم ولی خیلی زود دنیا بهم فهموند که جنگ چیه داستان از اونجا شروع شد که من دیگه به مهدکودک نرفتم و همه ی دخترانی که تحت سرپرستی مادرم تو خونه ما زندگی میکردن هم برگشتن به خونه هاشون من وقتی فهمیدم که اوضاع داره خطرناک میشه که


audio: SvXJfxXAA6k_0012.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
مادرم پرده های پنجره خونمون که هر روز صبح کنارشون میزد رو برای همیشه گذاشت بسته بمونن مادرم مردهایی رو دیده بود که با پوتین های شبیه به پوتین های رمبو نزدیک کلیسا رژه میرفتن و برای همینم، ما دیگه به کلیسا هم نرفتیم و این برام خیلی عجیب بود چون مادرم رفتن به کلیسا رو تحت هیچ شرایطی ترک نمیکرد یکم بعد آب و برقمون قطع شد یادمه شش سالم که بود


audio: SvXJfxXAA6k_0013.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
شنیدم یک نفر یه نارنجک انداخته تو خونه همسایه بقلیمون و چند نفری هم مردن همیشه صحبت از اومدن اونها بود ولی من نفهمیدم که اونها چه کسانی هستن یه روز چهره پدر و مادرم انقدر آشفته شد که من هیچ وقت اونارو این شکلی ندیده بودم مادرم مثل ابر بهار گریه میکرد و با پدرم پچ پچ میکرد من فالگوش ایستادم و شنیدم که میگفتن شورشی ها خونه یکی دیگه از همسایه ها رو غارت کردن و پولاشون رو دزدیدن و خونه رو به آتش کشیدن


audio: SvXJfxXAA6k_0014.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و آخرسر هم یادداشتی روی در ورودیشون میخ کردن که به زودی برای دزدیدن دخترهاتون بر می گردیم چند روز بعد از این ماجرا بود که مادرم به من و کلر گفت که لباسهاتون رو جمع کنید و برای رفتن به خونه مادربزرگ آماده شید خونه مادربزرگ در شهر بوتاره بود و چند ساعتی با ما فاصله داشت من و خواهرم کلر بدون پدر و مادرم رفتیم خونه مادربزرگ و وقتی رسیدیم در کمال تعجب دیدیم که


audio: SvXJfxXAA6k_0015.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
دخترداییامون هم اومدن اونجا مادربزرگم مثل یک شیر خمشگین بالاسر ما دخترها بود و ازمون محافظت میکرد من مدام می‌پرسیدم که پدر و مادرم یا برادرم کی می‌آیند؟ خیلی دلتنگ پودی بودم ولی هر بار مادر بزرگم، دختردایی‌هایم و خواهرم جواب میدادند به زودی چند شب بعد که اوضاع در بوتاره هم خراب شد مادر بزرگم برای خواب ما را رو برد به یک خونه دیگه


audio: SvXJfxXAA6k_0016.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
شب بعدش از اونجا هم رفتیم بیرون و مادربزرگم بهمون گفت که در گودال بزرگی که برای ذخیره موزها حفر کرده بودن مخفی بشیم اون شب من و خواهرم تو گودال بودیم که یهو موجی از رنگ ها و سر و صدا به هوا بلند شد چند نفر داشتن در خونه رو محکم میزدن جوری هم میزدن که هر لحظه ممکن بود درکنده بشه مطمئن بودیم که شورشی ها بودن و مطمئن بودیم که اگه بیان تو یا میکشنمون یا مثل اسیر میبرنمون


audio: SvXJfxXAA6k_0017.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
قبل از این که بتونن بیان تو من و کلر از گودال خزیدیم بیرون و به آرومی به سمت بوته های گل آفتابگردون در مزرعه پشتی رفتیم و از اونجا هم به سرعت فرار کردیم به جایی که امن تر باشه بدون این که هدفی داشته بشیم ساعت ها راه رفتیم فقط میخواستیم از اونجا دور بشیم از جاده اصلی دور شدیم و رسیدیم به بوته زار انقدر خسته بودم که توان گرفتن دستای خواهرمم نداشتم و برای همین کنار پیراهنش رو گرفته بودم


audio: SvXJfxXAA6k_0018.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و دنبالش راه میرفتم تو راه یه مردی بهمون گفت که میتونه یه مسیر بی خطری رو بهمون نشون بده ما هم دنبالش راه افتادیم وقتی که در مسیر بودیم جسدهای زیادی رو دیدیم که روی سطح رودخونه شناور بودن و من که تو اون سن و سال درست حسابی معنای مرگ رو نمیدونستم از دیدنشون هم تعجب کرده بودم هم حسابی ترسیده بودم شنیدیم که کلر داشت به خدا میگفت چرا باید این اتفاقات بیفته؟ چرا ما رو اینطوری امتحان میکنی؟


audio: SvXJfxXAA6k_0019.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
ولی بعدش ساکت شد نزدیک سحر به یه خونه رسیدیم که درش از جا کنده شده بود یه روز کامل رو زیر تخت یکی از اتاق های اون خونه پنهان شدیم و بعد دوباره راه افتادیم باید هرطور که شده یه چیزی برای خوردن پیدا میکردیم غذامون فقط میوه هایی بود که تو مسیر گیرمان میومد روزها مخفی میشدیم و شب ها به راه‌مان ادامه میدادیم بعد از تقریبا یک هفته رسیدیم به یک مزرعه ذرت چند تا ذرت چیدیم و خام خام خوردیم


audio: SvXJfxXAA6k_0020.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
مزه گل کوزه گری مدرسه رو میداد بعدش کلر رفت پیش صاحب مزرعه و بهش گفت که ما از خونوادمون جدا افتادیم ولی اونا بزودی بهمون میرسن میشه اینجا بمونیم زن صاحب مزرعه هم قبول کرد و رامون داد به خونشون اونها خونواده فقیری بودن و فقط یک مزرعه کوچیک داشتن یه مدت اونجا بودیم و ما هم تو کار مزرعه کمکشون میکردیم من دیگه خیلی دلتنگ شده بودم شبها کلی گریه میکردم


audio: SvXJfxXAA6k_0021.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
من این طور زندگی کردن رو فقط تو داستان ها شنیده بودم زندگی بدون تشک در کنار موشها با اون وضع فلاکت بار چیزی نبود که من آمادگییش رو داشته باشم اون هم فقط تو شش سالگی چند هفته بعد یه روز دیدیم یه جمعیت خیلی زیادی شاید چند هزار نفر دارن از بالای جاده میان به سمت ما نزدیک تر که شدن دیدیم خونواده های هستن که همراه با بچه هاشون چمدون به دست


audio: SvXJfxXAA6k_0022.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
دارن میرن جایی که بتونن از دست جنگ داخلی فرار کنن من و کلر هم همون جا تصمیم گرفتیم باهاشون بریم و به جمعیت ملحق شدیم بعد از کلی پیاده روی رسیدیم به بالای یک تپه و بزرگترها تصمیم گرفتن که همونجا محل اقامتمون باشه یک زمین مسطح بالای تپه شد محل اقامت کلی آدم آواره و مریض هر روز تعدادی از این جمعیت آواره میمردن با توجه به این که کلی حشره و مگس دور و برمون رو گرفته بود


audio: SvXJfxXAA6k_0023.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
کثیفی و پشت بندش مریضی و بعد هم اسهال خونی و زخم های عفونی بیداد میکرد کشاورزهای منطقه هم از دستمون کلافه شده بودن ما نیاز به غذا داشتیم و از مزرعه هاشون دزدی میکردیم و اونها هم چیزی جز محصولشون نداشتن و با ما درگیر میشدن چند وقت بعد یک روز کامیون صلیب سرخ اومد به اقامتگاهمون و رانندش از زنان باردار و زخمی ها خواست که سوار ماشین بشن


audio: SvXJfxXAA6k_0024.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و به بقیه هم گفت که پیاده دنبال کامیون راه بیفتن اونا ما رو بردن به کمپ تو کمپ کسی براش مهم نبود که من فقط 6 سالمه به من و کلر یک چادر، دو بطری آب، یک جفت پتوی زبر یک گونی پلاستیکی بزرگ و یدونه قابلمه دادن و اینجوری زندگی ما تو کمپ آوارگان شروع شد یه روز احساس کردم که شپش ها روی گردنم دارن میخزن


audio: SvXJfxXAA6k_0025.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
خیلی زود متوجه شدم که صدها و شاید هزاران شپش دارن روی بدن و لباسم زندگی میکنن و برای خودشون حکومت تشکیل دادن خواهرم منو برد پیش یه مردی تو اردوگاه و اون آقا هم موهای سرم رو از ته تراشید و کچلم کرد من تا چند روز فقط اشک میریختم نگران شپش ها نبودم اشک برای از دست دادن موهام بود تو اردوگاه من به مخزنی پر از نیاز تبدیل شده بودم گرسنه و ضعیف بودم


audio: SvXJfxXAA6k_0026.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و مدام به خودم میگفتم چطوری اومدم اینجا؟ چی شد؟ اصلا این همه راه اومدیم برای زندگی تو چادر در اردوگاه آوارها ؟ تازه با تحمل گرسنگی و مریضی؟ اردوگاه ما کنار مرز کشورهای رواندا با همسایه مون بوروندی بود و بر اساس قوانین کمیساریای عالی پناهندگان خروج ما از اردوگاه ممنوع بود اما کلر متوجه شده بود که بعضی ها یواشکی از اردوگاه خارج میشن


audio: SvXJfxXAA6k_0027.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و با اهالی بوروندی به داد و ستدهایی مشغولن البته نه این که اهالی بوروندی وضعشون خوب باشه ، نه ولی مثلا اهالی اردوگاه گالن های پلاستیکی که برای حمل آب تو اردوگاه بهمون میدادن رو بهشون میفروختن و بجاش ازشون غذایی چیزی میگرفتن اینجا بود که به ذهن کلر هم رسید تا اونم بیاد سراغ معامله با آدم های خارج اردوگاه


audio: SvXJfxXAA6k_0028.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و استعداد بی نظیر کلر در اینجور معاملات از اینجا بود که شکوفا شد کلر هر چیزی رو با هرچیز دیگه معامله میکرد مثلا یه بار یه ژاکت مردودنه رو به یه پسر 16 ساله فروخت و بجاش یه پلاستیک سیب زمینی گرفت کلر هم این معاملات رو میکرد و هم این که مربی ورزش دخترهای اردوگاه هم شده بود منم روزی چند ساعت باید رخت چرک ها رو کنار آب رودخونه میشستم


audio: SvXJfxXAA6k_0029.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
، آب بالای رودخونه برای مصارف خوراکی بود و آب پایین برای شستشو و همه مجبور بودن از اون آب کثیف بخورن تو اردوگاه یه روز کلر با اسهال خونی از خواب بیدار شد این بیماری رو بارها تو اردوگاه دیده بودم آدم ها با تب و اسهال از خواب بیدار میشدن بعد بالا میاوردن و انقدر آه و ناله میکردن که دیگه جونی براشون نمیموند و بعدش هم میمردن


audio: SvXJfxXAA6k_0030.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
من تمام روز رو دعا خوندم که بلایی سر کلر نیاد خواهرم سه شبانه روز ناله کرد و بارها از هوش رفت و دوباره بهوش اومد ولی در نهایت تب کلر فروکش کرد و اون زنده موند تو اردوگاه من هفت ساله شدم دو ماه از حضورمون تو اردوگاه گذشته بود که یه امدادگار خوش چهره اهل کشور همسایه کشور زئیر به کلر ابراز علاقه کرد اسمش راب بود


audio: SvXJfxXAA6k_0031.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
به هر حال کلر با اون چشمان سیاه تسخیر ناپذیرش همه رو مثل آهن ربا جذب خودش میکرد راب 25 سالش بود و با موهای مرتب و شلوار جین و تمیز یه مرد با فرهنگ خوش سرولباسی به نظر میرسید کلر به راب گفت که به عنوان یه دختر 16 ساله بی سرپرستی که خودش سرپرستی خواهر کوچکترش رو بر دوشش داره کوچکتر از اینه که بخواد ازدواج کنه و مادر یک بچه بشه


audio: SvXJfxXAA6k_0032.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
اما راب اصرار کرد و کلر هم که ازش خوشش اومده بود جواب مثبت داد مخصوصا این که راب قول داده بود که اگه با هم ازدواج کنند ما میتونیم از اردوگاه لعنتی بریم به کشور زئیر و اونجا با خانواده راب زندگی کنیم تو اون شرایط ازدواج تنها راه نجات بود من کلر رو داشتم که مواظبم باشه ولی اون کسی رو نداشت که در برابر مخاطرات زندگی ازش محافظت کنه


audio: SvXJfxXAA6k_0033.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
راب و کلر تو همون اردوگاه و با حضور بعضی از دوستان و همکاران راب و تعدادی از آوارگان با هم ازدواج کردن


audio: SvXJfxXAA6k_0034.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
بعد ازدواج راب به وعدش عمل کرد و ما رفتیم به کشور زییر و در شهر مرزی یوویرا ساکن شدیم خانواده راب مثل سایر ساکنین اویرا با ترکیبی از زبان‌های سواحلی و فرانسوی صحبت می‌کردند و عقاید خاص مذهبی خودشونم داشتن هر روز ساعت 5 صبح، عمه راب، بیدار می‌شد و با صدای بلند دعا می‌خواند دعا خوندش هم هیچ شباهتی به راز و نیاز کاتولیکی مادرم نداشت


audio: SvXJfxXAA6k_0035.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
اون بعضی وقت‌ها در حین دعا دست به دامن فرشتگان می‌شد و گاهی هم بر ارواح شیطانی لعنت می‌فرستاد گاهی هم خدا را پدر خطاب می‌کرد و می‌گفت پدر بچه‌هایمان گرسنه‌اند مردم خسته‌اند تو همیشه مراقبمان بوده‌ای، ما را از شر شیطان حفظ کن این جنگ را به پایان برسان ما دوا و درمانی نداریم کمکمون کن طولی نکشید که فرایند فراموش کردن خاطرات سخت یکسال گذشته در من شروع شد


audio: SvXJfxXAA6k_0036.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
فراموش کردن اردوگاه آوارگان و کشورم رواندا انقدری تو این یکسال بدبختی کشیده بودیم که یه سرپناه تو کشور غریب برای لذتبخش بود لذت! در طی یک سال گذشته چنان درگیر بقا و زنده ماندن بودم که حتی یادم رفته بود که چطور باید لذت برد تو خانواده راب ؛ اغلب شب‌ها شام را دور هم می‌خوردیم همگی دوره قابلمه‌ای از تاس کباب


audio: SvXJfxXAA6k_0037.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
لوبیا یا ماهی ساردین سرخ شده جمع می‌شدیم و اگر دیر می‌جنبیدیم که من همیشه دیر می جنبیدم سرمون بی‌کلاه می‌ماند برای همین معمولا مامان راب یک بشقاب غذای جداگانه برام تو آشپزخانه مخفی می‌کرد من به خاطر این کارش عاشقش بودم چونکه حس میکرد کسی به یادمه و حواسش به من هست اون با ملایمت و مهربونی با من حرف میزد و نوازشم میکرد و من رو غرق آرامش میکرد زندگی کلر هم عوض شده بود


audio: SvXJfxXAA6k_0038.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
کلر روزهاش رو صرف پوشیدن لباس های شیک و رنگارنگ میکرد لباس های سنتی آفریقایی؛ لباس ها فیک اروپایی و خوب باردار بود و کار دیگه ای هم نداشت راب هم هر بار دو سه هفته تنهاش میزاشت و میرفت به اردوگاه و برمیگشت راب شغل خوبی داشت و پسر خوب و همسر وظیفه شناسی به نظر میرسید چند ماه بعد، کلر هفده ساله، دخترش ماریت را به دنیا آورد


audio: SvXJfxXAA6k_0039.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
هنوز ماریت شش ماهش نشده بود که روزهای خوشبختی به پایان رسید و سایه جنگ باز به دنبال ما به کشور زییر و شهر یوویرا اومد مردم از جاهای دیگه به یوویرا سرازیر شدن اونها در خونه ها رو میزدن و درخواست یک لقمه نون میکردن زئیر به عنوان افتخار آفریقای مرکزی در رهایی از چنگال استعمار حالا درگیر جنگی خانمان سوز در مناطق شمالیش شده بود مردم گروه گروه با اتوبوس به یوویرا میومدن


audio: SvXJfxXAA6k_0040.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
اونها میرفتن بازار و قفسه فروشگاه‌ها را خالی می‌کردند چیزی نگذشت که ما دیگر غذای کافی برای خودمان هم نداشتیم مردان خانواده راب هم از ترس جنگ دیگه به ماهیگیری نمی‌رفتند ما ناچار شدیم روزی یک وعده غذا بخوریم مدارس تعطیل شدند و پلیس حکومت نظامی اعلام کرد آب و برق قطع شد.درست مثل زمانی که در رواندا بودیم کلر نمیخواست اینبار انقدری صبر کنه که مصیبت و بدبختی به در خونه برسه برای همینم با راب هماهنگ کرد


audio: SvXJfxXAA6k_0041.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
تا ما با یک قایق به شهر دیگه ای بریم شهری که بعضی از اقوام راب اونجا زندگی میکردن قایق ما رو تا ساحل رودخونه برد وقتی به اسکله رسیدیم سربازها فریاد زدن بیست دلار بیست دلار کلر هم بیست دلار رشوه رو داد و سربازها بعد از این که مدارک جعلی ما رو چک کردن بهمون اجازه عبور دادن تو تمام این مدت من خودم رو مسئول مادری کردن برای ماریت بچه کلر میدونستم من که خودم هشت سالم بود و نیاز به سرپرست و مادر داشتم


audio: SvXJfxXAA6k_0042.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
حالا برای یکی دیگه مادری میکردم ما اومدیم به شهر جدید و پشت سر ما جنگ هم با ما به شهر جدید اومد و ما مجبور شدیم شبونه به همراه پنجاه نفر دیگه سوار یک قایق بشیم و به سمت کشور تانزانیا فرار کنیم چیزی از ترک اسلکه نگذشته بود که دیدیم آب یواش یواش داره وارد قایقمون میشه تنها راه غرق نشدن سبک کردن قایق بود باید داشته هامون رو با زندگیمون معامله میکردیم


audio: SvXJfxXAA6k_0043.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و دار و ندارمون رو میریختیم تو آب تا زنده بمونیم و خوب همین کار رو هم کردیم وحشت و نگرانی از سر و روی مسافرها میبارید همه ترسیده بودیم و هیچ کس نمیتونست حتی جیغ هم بکشه چونکه قبل از سوار شدن به قایق بهمون گوشزد کرده بودن که در مسیر باید آروم باشیم و سر و صدا نکنیم چرا که ممکن بود شورشی ها متوجه حضورمون بشن و به سمتمون شلیک کنن تنها کاری که از دستم برمیومد این بود که به خدا بگم من حاضر هرجایی بمیرم


audio: SvXJfxXAA6k_0044.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
الا اینجا وسط رودخونه روی قایق در آخر به همراه مسافران قایق مبهوت و درمانده رسیدیم به کشور تانزانیا صبح که شد پلیس مهاجرت ما رو از ساحل جمع کرد و داستان آوارگی و پناهندگیمون از سر گرفته شد همگی با هم سوار بر همون کامیوون های سفید کمیساریای عالی پناهندگان راهی اردوگاه اوارگان در کیگوما شدیم


audio: SvXJfxXAA6k_0045.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
در اردوگاه کیگومای تانزانیا آوارگانی از رواندا و زییر و بوروندی با هم زندگی میکردن و شرایط بسیار سختی رو تحمل میکردن حتی از قبلی هم سخت تر ما خیلی زود از اردوگاه فرار کردیم و خودمون رو به شهر کیگوما رسونیدیم و اونجا هم رفتیم خونه فامیل های راب که تو یک مجتمع مسکونی شلوغ زندگی میکردن اونا ده سال پیش اومده بودن به کیگوما و الان کلی آدم ریخته بود رو سرشون


audio: SvXJfxXAA6k_0046.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
ما غذای کافی نداشتیم و برای همین هم چای و نون میخوردیم از وقتی به کیگوما رسیدیم راب اصلا به ما توجهی نمیکرد اون به عنوان آواره از زییر فرار نکرده بود چونکه هنوز کارت شناسایی امدادگری داشت و میتونست به تانزانیا رفت و آمد داشته باشه ولی ما مهاجرین غیر قانونی بودیم هفته بعد پلیس مهاجرت در تک تک خونه های کیگوما رو زد تا آواره های متواری رو برگردونه اردوگاه


audio: SvXJfxXAA6k_0047.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
برای همین هم کلر راب رو راضی کرد که از اون خونه بریم و خوب از اونجایی که میخواستیم از چشم پلیس مهاجرت مخفی باشیم نمیه های شب به ترمینال اتوبوسها رفتیم و برای کشور مالاوی بلیط گرفتیم کلر شنیده بود که اردوگاه بهتری در کشور مالاوی هست که چادر و توالت کافی داره و وسط ناکجا آباد هم نیست ولی گویا بهش اخبار درست نرسیده بود


audio: SvXJfxXAA6k_0048.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
اردوگاه اتفاقا تو یک کویر بی آب وعلف و وسط ناکجاآباد بود در واقع اونجا جایی بود که برای تبعید و زندانی کردن مالاوی های مخالف حکومت بریتانیا استفاده میشد و حالا تو همون منطقه یه سری آلونک هم برای آواره ها ساخته بودن اردوگاه انقدری اوضاش بد بود که خیلی زود ما باز هم از اردوگاه فرار کردیم


audio: SvXJfxXAA6k_0049.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
واقعا تو کشور غریب اوضاع اسفناکی داشتیم تمام شب رو پیاده راه رفتیم کلر کاری به تشنگی، گرسنگی یا تنهایی ام نداشت و براش مهم نبود که خاروخاشاک پام رو بریده بودن و براش مهم نبود که راب با ما به شدت بدرفتاری میکنه کلر میگفت حالا دیگه راب هم مثل ما همه چیزش را از دست داده شغلش، خانه‌اش و خودش را و حالا اونم مثل ما آواره است آواره‌ای که می‌خواهد دردش را به همه نشان بده


audio: SvXJfxXAA6k_0050.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
ولی خب رفتار راب خیلی بدتر از این حرف ها بود در طول مسیر راب هیچ کمکی برای حمل وسایل نکرد و سر هم موضوعی هم با کلر دعوا میکرد و چند بار هم دست روی کلر بلند کرد و کتکش زد ما داشتیم میرفتیم و من نمیدونستم که داریم کجا میریم نزدیک های سحر بود که شنیدم راب گفت فکر میکنم وارد مرز کشور موزامبیک شدیم وقتی خورشید طلوع کرد ما به شهر تته


audio: SvXJfxXAA6k_0051.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
مرکز یکی از استان هاای موزامبیک رسیدیم تو موزامبیک ما رو به یک اردوگاهی بردن که توسط ایتالیایی ها احداث شده بود و با همه اردوگاه های قبلی فرق داشت درکمال ناباوری اردوگاه مرتب و خوب به نظر میرسید و چیدمانش بیشتر شبیه به یک مهمانسرا بود تا اردوگاه اتاق هایی کنار هم ردیف قرار گرفته بودن و تو هر کدومش هم تخت بود بعد از مدت ها کلر و راب رو تخت خوابیدن


audio: SvXJfxXAA6k_0052.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و من ماریت دختر کلر هم روی زمین خوابیدیم اونجا بلاخره یه سقفی بالاسرمون بود و اجاقی داشتیم که میوتونستیم باهاش هم غذا درست کنیم و یا اینکه برای حموم کردن آب گرم کنیم من واقعا دوست داشتم که مدت زیادی رو اونجا بمونیم اما کلر فکر میکرد که موندن تو اردوگاه فقط وقت تلف کردننه کلر میگفت ما نباید با تصور خوب بودن یک اردوگاه به این جور زندگی راضی بشیم


audio: SvXJfxXAA6k_0053.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
باید برای بدست آوردن زندگی بهتر تمام سعی خودمون رو بکنیم هر چند که من موافق تصمیم کلر نبودم ولی خوب کسی هم به حرف من گوش نمیداد بنابراین ما تصمیم گرفتیم که قاچاقی از موزامبیک به آفریقای جنوبی بریم جایی که کلر فکر میکرد اونجا خوشبختی انتظارمون رو میکشه ما باید جدا میرفتیم و راب هم جدا راب چندوقتی زودتر از ما رفت و من هم به همراه کلر و دخترش راه افتادیم به سمت آفریقای جنوبی


audio: SvXJfxXAA6k_0054.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
خواهرم شنیده بود که در هر جای آفریقای جنوبی میتونیم کاری برای خودمون دست و پا کنیم و پول دربیاریم برای همین هم ما در حال فرار از موزامبیک به آفریقای جنوبی بودیم پانزده نفر از ما تو ماشین یک قاچاقچی انسان جاساز شده بودیم راننده هم بدون چراغ و دیوانه وار از وسط تاریکی می‌راند و من هر آن منتظر بودم که تصادف کنیم آخر سر در یه جایی که نمیدونستیم کجا بود پیاده شدیم و چندین کیلومتر از ادامه راه رو پیاده رفتیم


audio: SvXJfxXAA6k_0055.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و رسیدیم به مرز مرزی که با حصارهای الکتریکی قرار بود مانع ورود غیرقانونی مهاجرها بشه ولی ظاهرا از قبل قاچاقچی ها تدارکات لازم رو دیده بودن و ما از زیر قسمتی که برای عبورمون بریده شده بود خزیدیم و رفتیم اونور بعدش هم سوار کامییونی که منتظرمون بود شدیم و ساعت ها پشت کامیون منتظر شدیم تا بلاخره رسیدیم به مقصد شب رو در ساختمان اداری متروکه ای که


audio: SvXJfxXAA6k_0056.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
به اشغال افراد متواری از جنگ درومده بود سر کردیم تا صبح بشه آن زمان آفریقای جنوبی کشوری سرحال بود که ماندالا ریاست جمهوریش را بر عهده داشت در آفریقای جنوبی کلر از همون روز اول برای زندگیش روال مشخصی تعیین کرد از خانه میری بیرون و آدم هایی رو پیدا می‌کنی که می‌تونی به زبانشون حرف بزنی در حالی که بهترین لباست رو پوشیدی به دنبال فرصتی برای کار و نه گدایی می‌گردی شغلت رو به دست میاری و سخت تلاش می‌کنی


audio: SvXJfxXAA6k_0057.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
تا پول بیشتری بدست بیاری اما هیچ وقت دزدی نمی‌کنی این برنامه کلر بود و راب هم آرایشگری بلد بود و اونجا کار گیر آورده بود ولی خوب اقامت همه ما غیر قانونی بود البته ما می‌تونستیم به عنوان آواره به اداره امور اقامت برویم و ویزای 6 ماهه بگیریم و یکبار هم تمدیدش کنیم با این کار دیگه لازم نبود مدام از بازداشت شدن بترسیم اما خیلی زود کلر تصمیم گرفت که از آن شهر نقل مکان کنیم


audio: SvXJfxXAA6k_0058.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و بریم به شهر دوربان به نظر کلر در شهر ساحلی دوربان که شهر پر زرق و برقی بود و بنادر زیادی داشت فرصت‌های بیشتری در انتظارمان بود ما رفتیم به دوربان و در دوربان واقعا هم فرصت های شغلی بیشتر بود در دوربان؛ شانس هم به ما رو کرد یک روز که داشتیم از کلیسا میومدیم بیرون یه زن آفریقایی رو دیدیم که به ما زل زده بود


audio: SvXJfxXAA6k_0060.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
کلر هم جواب داد آره و اینطوری بود که ما با خانم لیندا آشنا شدیم و پامون به خونش باز شد لیندا برامون خوراک کاری مرغ و برنج درست کرد و برامون سهیمه نون گرفت و بهمون کمک کرد تا بتونیم تو یک خونه نقلی در طبقه سوم یک آپارتمان ساکن بشیم چند تا قابلمه و ماهیتابه هم بهمون داد دیگه نه از راه رفتن‌های مداوم هر روز خبری بود نه از اردوگاه و قتل و آدم کشی مدتی بود که زندگی آرامی داشتیم


audio: SvXJfxXAA6k_0061.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
راب آرایشگری نمی‌کرد و عوضش تو یک کارخانه نساجی در حومه شهر کار گیر آورده بود و این یعنی اینکه وقتی اون یک هفته از خانه دور بود و به کارخانه می‌رفت من نفس راحتی می‌کشیدم کلر هم در یک هتل لوکس به نگهبانی از ماشین‌های مهمان‌های هتل مشغول شده بود تا ماه‌ها که خواهرم مشغول کار نگهبانی از ماشین‌ها تو اون هتل بود وضعمون خوب بود کلر برام یه پیراهن و یک جفت کفش نو خرید و برای خانه هم یک مرغ سوخاری درسته


audio: SvXJfxXAA6k_0062.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و مهم تر از اون یک پلاستیک پر از سنگدان خرید در آفریقا سنگدان مرغ فقط مخصوص مردها بود اگر زنی مرغ کباب می‌کرد و سنگدانش را برای شوهرش کنار نمی‌گذاشت ممکن بود کارشان به طلاق بکشد اما کلر که می‌خواست خودش از آن سنگدان بخوره کیسه خرید رو آورد خونه و سرخشون کرد به نظر من سنگدان‌ها ظاهر چندش آوری داشتند


audio: SvXJfxXAA6k_0064.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
در دوربان آفریقای جنوبی کلر دوباره باردار شد ما که تقریبا چهارسالی بود که از خونه و خونواده جدا افتاده بودیم تو شهر دوربان داشتیم زندگی تقریبا راحتی رو میکردیم تا این که کلر باردار شد راب که از شنیدن خبر بارداری کلر شوکه شده بود به ما پیشنهاد کرد که برگردیم به رواندا پیش خونوادمون و اونا رو پیدا کنیم اون گفت که احتمالا الان اوضاع بهتر شده و به کلر گفت میتونی بچمون رو پیش مادرت به دنیا بیاری


audio: SvXJfxXAA6k_0065.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
با این که خیلی دلمون برای خونوادمون تنگ شده بود ولی من با این ایده اصلا موافق نبودم احتمال زنده بودن خانوادمون خیلی کم بود و ما مدت ها بود که از اونا خبری نداشتیم و داشتیم دستی دستی خودمون رو مینداختیم تو هچل ولی راب که سعی داشت کلر رو متقاعد کنه میگفت که هیچ کس با یک زن باردار کاری نداره خیالت راحت در هر صورت باز هم مخالفت من تاثیری نداشت و من و کلر و ماریت دختر کلر سوار اتوبوس شدیم


audio: SvXJfxXAA6k_0066.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و به سمت همون مرزهای الکتریکی حرکت کردیم و از زیر همون حصاری که اومده بودیم داخل اینبار رفتیم بیرون و راهی موزامبیک شدیم تنها چیزی که در بازگشت به خونمون بهمون آرامش میداد عبور از زئیر و دیدار با خانواده دوست داشتنی راب بود از آخرین باری که زئیر رو ترک کرده بودیم سه سال میگذشت منتهی وقتی به زییر رسیدیم هیچی مثل قبل نبود خانواده راب که تو خونه یکی از عموهاش جمع شده بودن


audio: SvXJfxXAA6k_0067.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
از فرط قحطی و گرسنگی جون تو تنشون نمونده بود با این حال ما مجبور شدیم مدت زیادی رو پیششون بمونیم چرا که من به شدت مریض شده بودم مالاریا گرفته بودم و تمام بدنم میلرزید بی اشتها بودم هرچند که اگه اشتها داشتمم غذایی هم برای خوردن نبود؛ انقدری حالم بد شد که مجبور شدن ببرنم به بیمارستان وقتی به بیمارستان رسیدیم من نیمه هوشیار بودم و فقط یه چیزهایی رو از دکتر و پرستارها متوجه میشدم


audio: SvXJfxXAA6k_0068.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
حالم بدتر شده بود و احساس کردم که از مداوا کردنم ناامید شدن موقعی فهمدیم که آره واقعا ناامید شدن که از بیمارستان برگشتیم خونه تا همونجا بمیرم همه یه جورایی مرگ من رو پذیرفته بودن و مرگ بر اثر بیماری یه چیز عادی بود که هر خانواده ای اونو تجربه کرده بود


audio: SvXJfxXAA6k_0069.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
مامان راب تشکی را در زیر درختان زیبا پهن کرد و من رو روش خوابوند و مشغول خواندن کتاب مقدس شد تا در مسیر مرگ همراهیم کنه او می‌دانست که چیزی به مردنم باقی نمانده همه می‌دانستند که مرگم نزدیکه و این را پذیرفته بودند اما خودم فکر می‌کردم که من اینطوری خاموش نمی‌شم قرار نیست اینجوری بمیرم


audio: SvXJfxXAA6k_0070.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و خوب در کمال تعجب همه، من زنده موندم چند وقت بعد کلر رفت بیمارستان که بچش رو بدنیا بیاره ما به رواندا نرسیده بودیم و هنوز در زییر گیر کرده بودیم که فردی بچه کلر بدنیا اومد اونم تو بیمارستانی که فقط پنج ساعت بعد از تولد نوزاد کلر بمبارون شد ما شانس آوریدم که با شروع درگیری ها از اونجا فرار کردیم درگیری ها که شروع شد ؛ کلر هیچ لباسی برای خودش و بچش نداشت و فقط تونست خودش رو تو ملافه بیمارستان بپیچه


audio: SvXJfxXAA6k_0071.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و از اونجا فرار کنه یک کم که کلر جون گرفت ما از زییر رفتیم بیرون و سعی کردیم خودمون رو برسونیم به رواندا ولی موفق نشدیم و به تانزانیا عقب نشینی کردیم اومدیم به تانزانیا که از اونجا بریم به زامبیا و از اونجا خودمون رو به رواندا برسونیم کار خیلی خطرناکی بود ولی خوب چاره دیگه ای هم نداشتیم یک کشیش کمکمون کرد تا برای رفتن به زامبیا یه قایق گیر بیاریم و ما اینطوری خودمون رو رسوندیم به زامبیا از اونجا برای رسیدن به رواندا چهار بار سوار اتوبوس شدیم


audio: SvXJfxXAA6k_0072.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و هر چهار بار موفق نشدیم قاچاقی از مرز زامبیا رد بشیم و در نهایت آواره و سرگردون تو بازار زامبیا کنار خیابون نشستیم من اون موقع فقط ده سالم بود ، ماریت دختر کلر سه سالش بود و یه نوزاد هم که همراهمون بود و همگی با هم گوشه بازار نشسته بودیم من از نگاه مردم خجالت میکشیدم مردمی که ما حتی نمیتونستیم باهاشون حرف بزنیم و زبونشون رو بلد نبودیم


audio: SvXJfxXAA6k_0073.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
وقتی کلر بلند شد که بره ببینه چکاری میتونه بکنه چند تا پسر با زبون سنتی رواندایی بهش متلک انداختن و گفتن هی خوشگله کجا میری کلر وقتی صداشون رو شنید ایستاد و گفت شما رواندایی هستید؟ یکی از پسرها جواب داد آره کلر گفت منم رواندایی ام اسمم کلره یهو صورت پسره در هم رفت و اشک تو چشماش جمع شد و گفت ، خواهر منم اسمش کلر بود و به تازگی در نسل کشی رواندا کشته شد


audio: SvXJfxXAA6k_0074.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و ما هم فرار کردیم اومدیم اینجا همین شد که اون پسر دوستمون شد و بهمون کمک کرد و ما رو برد خونشون و ما تونستیم تو دکه سیب زمینی فروشی اونا یه گوشه ای جاخوش کنیم چند هفته بعد به شکل غیر منتظره‌ای سر و کله راب پیدا شد اون با پرس و جو از این و آن موفق شده بود، پیدامون کند یه چند روزی هم با راب تو خونه پسر رواندایی بودیم تا این که همه با هم رفتیم به یک اتاق اجاره ای


audio: SvXJfxXAA6k_0075.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
که ابعادش فقط یک و نیم در سه متر بود همه با هم رفتیم اونجا کلر دوباره تو بازار مشغول خرید و فروش شد کاری که توش استاد بود پولی که از این راه بدست میاورد فقط اونقدی بود که از گرسنگی نمیریم دو سه ماه تو همون وضع فلاکت بار بودیم که یه روز متوجه شدیم راب همسر کلر با یه دختری دوست شده


audio: SvXJfxXAA6k_0076.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
راب انقدر هم وقیح بود که هیچ تلاشی هم برای مخفی نگه داشتن رابطش نمیکرد تو جنگ و دعواش با کلر راب دوباره کلر رو کتک زد و هر وقت که کلر اعتراضی میکرد راب بهش میگفت اگه ناراحتی برو رواندا ، چرا نمیری؟ اصلا اون جا کس و کاری داری که بخوای بری؟ شش ماه بعد از ورودمون به زامبیا قوانین برای مهاجرین سختگیرانه شد و کلر دیگه نمیتونست تو بازار کار کنه چون هر آن ممکن بود بگیرنش


audio: SvXJfxXAA6k_0077.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
تو یکی از قول و قرارهای همیشگی که راب با دوست دخترش میزاشت پلیس مهاجرت راب رو دستگیرش کرد و خبر به کلر رسید کلر خیلی زود خودش رو رسوند به زندانی که راب رو برده بودن و با گریه و زاری از رییس زندان خواهش کرد که راب رو آزاد کنه کلر به دروغ گفت راب نون آور خونه ماست و اگه اون نباشه ما از گرسنگی میمیریم رییس زندان هم دلش سوخت و راب رو آزاد کرد ولی این کار کلر هم نتونست رابطه اونا رو خوب کنه


audio: SvXJfxXAA6k_0078.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و دوباره دعواها و کتک زدن های راب شروع شد یک شب ساعت 11 وقتی دعواشون به اوج خودش رسیده بود راب کلر رو با کتک از اتاق انداخت بیرون و بهش گفت خواهرت و بچه ها تو بردار و از اینجا گمشو برو نصف شب وسط کوچه من و کلر و دو تا بچه ها مونده بودیم که چه خاکی باید به سرمون بریزیم می‌خواستم پنجره را بشکنم و با خرده شیشه‌ها به راب حمله کنم تمام بدن کلر کبود بود و با صدای لرزان سعی میکرد به من قوت قلب بده


audio: SvXJfxXAA6k_0079.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و بهم بگه که نگران نباش یکاریش میکنیم اما من نمیتونستم به حرف های کلر دلخوش کنم اون مرد ما رو از خونه ای بیرون کرده بود که کلر اجارش رو میداد ولی خوب انقدر بدبختی کشیده بودیم که بتونیم از این چالش هم بگذریم ما با کمک یک نفر دیگه تونستیم دوباره یه اتاق بگیریم و کلر هم تونست کار جدیدی برای خودش دست و پا کنه کلر با ارسال فکس برای خودش درامد کسب میکرد داستانش این بود که کلر یه روز با دوز و کلک رفته بود به اتاق یک مامور عالی رتبه سفارت بلژیک


audio: SvXJfxXAA6k_0080.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و با دلربایی مجابش کرد بود که بهش اجازه بده از دستگاه فکسش استفاده کنه بلکه بتونه از اون طریق خبری از والدینمون بگیره از اون روز به بعد کلر با اون دستگاه نامه های همسایه ها مون رو فکس میکرد و ازشون یه مبلغی میگرفت البته که کلر هیچ وقت تاکید میکنم هیچ وقت راضی نشد که برای پول یا کار تن فروشی کنه یا خودش رو در اختیار کسی بزاره وقتی اوضاع کلر یه کم خوب شد دوباره سر و کله راب پیدا شد و اونا با هم آشتی کردن


audio: SvXJfxXAA6k_0081.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
بعد چند وقت یک روز کلر با یه خبرهای تازه ای اومد خونه گویا سازمان ملل یه برنامه برای ورود آوارگان نجات یافته از نسل کشی رواندا به ایالت متحده آمریکا داشت آمریکا برای کلر سرزمین رویاها بود آوارگان رواندایی میتونستن برای ورود به آمریکا درخواست بدن و سفارت شرایطشون رو بررسی میکرد و بر اساس اولویت هایی که خودشون میدونستن


audio: SvXJfxXAA6k_0082.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
یه سری ها رو برای ورود به آمریکا انتخاب میکردن فردای اون روز کلر شلوار جین و چکمه و پیراهن سفید قشنگش رو پوشید و رفت به سفارت آمریکا و فرم مربوطه رو پر کرد کلر اسم راب رو هم تو فرم ها نوشت بعدش ما منتظر شدیم که نوبتمون بشه سه ماه بعد بود که بعد از کلی پیگیری نوبت مصاحبه ما در سفارت آمریکا رسید اون روز راب برای اولین و آخرین بار لباس های کلر رو اتو کرد


audio: SvXJfxXAA6k_0083.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و همه با هم با بهترین لباس هایی که داشتیم تا اونجایی که میتونستیم خودمون رو مرتب کردیم و رفتیم سفارت تو سفارت مدت زیادی تو صف ایستادیم تا این که در نهایت منشی اسممون رو صدا زد و رفتیم تو تو مصاحبه از کلر درباره زندگیمون و ماجراهای ترک رواندا پرسیدن و کلر هم واقعیت ماجرا رو خلاصه و مفید براشون شرح د اد وقتی که مصاحبه تموم شد و میخواستیم بیاییم بیرون


audio: SvXJfxXAA6k_0084.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
منشی دفتر سفارت خونه آروم دم گوش کلر گفت که من نباید اینو بهتون بگم ولی شما قبول شدین ؛ به کسی چیزی نگو


audio: SvXJfxXAA6k_0085.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
وقتی به آمریکا اومدیم من دوازده سالم بود و کلر بیست ویک ساله بود ماریت چهارسالش بود و فردی کوچولو هم دوساله شده بود من و کلر از زمان ترک روآندا در هفت کشور مختلف زندکی کرده بودیم و ایالت متحده هشتمین کشور بود فقط سی ساعت قبل بود که ما در محله فقیرنشین و بدنامی در زامبیا زندگی میکردیم اما حالا ما اینجا، در شیکاگو بودیم تو شیکاگو ما رفتیم خونه یک کشیشی که طبقه پایین خونش رو برامون آماده کرده بود


audio: SvXJfxXAA6k_0086.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و روی میز هم برامون کلی غذا گذاشته بود جوجه کباب پیتزا و دیس هایی پر از میوه اولین شبی که خونه کشیش بودیم نصفه شب از خواب بیدار شدم که برم دستشویی از سر کنجکاوی از پله ها رفتم بالا و در یخچال رو باز کردم یخچال به اون بزرگی رو فقط تو مجلات و فیلم ها دیده بودم در همون حالی که متحیر و مجذوب خوردنی های داخل یخچال بودم داشتم به این فکر میکردم که چی میشه که بعضی از مردم تا این حد در ناز و نعمت ان


audio: SvXJfxXAA6k_0087.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
ولی به اندازه یک پرواز اون طرف تر مردم در نهایت گرسنگی دست و پا میزنن، آیا این عدالته؟ یهو به این فکر کردم که این زندگی منه و من با توجه به اینکه این همه سختی کشیدم من لایق این زندگی در آمریکا هستم ولی بعد دوباره فکر کردم آیا بقیه که نتونستن اینجا باشن اندازه من سختی نکشیدن و لیاقت نداشتن، نه اینطور نیست


audio: SvXJfxXAA6k_0088.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
اصلا آیا تمام آدم هایی که یخچال های بزرگ پر از خوراکی دارن تو زندگیشون عذاب کشیدن و بعد لیاقتش رو پیدا کردن بعد از سه ماه که از ورودمون به آمریکا میگذشت ما به کمک انجمن از خونه کشیش به یک آپارتمان در شیکاگو نقل مکان کردیم یک خونه یه خوابه با وسایل مورد نیاز برای زندگی انجمنی که از ما حمایت میکرد خیلی زود منو تو مدرسه ثبت نام کرد


audio: SvXJfxXAA6k_0089.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و من هم مثل بچه های دیگه رفتم مدرسه و سر کلاس ششم نشستم منتهی فاصله خونه ما تا مدرسه زیاد بود و من هم هنوز اصلا با فرهنگ و مردم و خیابون های اونجا آشنا نشده بودم اینجا بود که پای خانم توماس که من بهش میگفتم مامان آمریکایی به زندگی من باز شد من بهش میگفتم مامان آمریکایی اونم بهم میگفت دخترآفریقایی من


audio: SvXJfxXAA6k_0090.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
مامان آمریکایی سال های سال داوطلبانه به من کمک کرد و من هیچ وقت محبت هاشون رو فراموش نمیکنم من روزهای دوشنبه تا جمعه رو پیش خانواده اونا بودم و واقعا پیششون احساس آرامش میکردم این شرایط من بود ولی شرایط کلر فرق میکرد کلر چون سنش بیشتر بود اندازه من بهش کمک نمیشد و اون باید کار میکرد کلر تو آمریکا بلاخره از راب جدا شد


audio: SvXJfxXAA6k_0091.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و تو دوتا هتل مشغول کار شد و به تنهایی سرپرستی سه تا فرزندش رو به عهده گرفت چرا سه تا بچه؟ چون به محض ورود به آمریکا کلر دوباره باردار شد و بچه سومش هم به دنیا اومد و حالا اون با سه تا بچه از راب جدا شده بود همون روزها یک اتفاقی افتاد که جامعه آمریکا و تمام مردم دنیا رو سخت تحت تاثیر قرار داد حادثه تروریستی 11 سپتامبر


audio: SvXJfxXAA6k_0092.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
بعد از این که هواپیماها به برج های دوقولو خوردن و همه چیز بهم ریخت من درک نمیکردم که چرا آمریکایی ها به جای این که چمدون هاشون رو ببندن و آماده آوارگی بشن پرچم های آمریکا رو روی تراسشون گذاشتن و روی سینشون پچ سینه پرچم آمریکا میزارن تو روزنامه های شیکاگو اسامی کشته شده ها رو دیدم کشته شده های برج های دوقلو خوش شانس بودن که براشون مراسم یادبود و سوگواری برگزار کرده بودن


audio: SvXJfxXAA6k_0093.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
در رواندا که هر روز مردم داشتن کشته میشدن هیچ کس در هیچ جای دنیا و حتی در شهر خودشون براشون مراسمی نمیگرفتن یادمه زمانی که هجده سالم بود سر کلاس معلممون درباره کشتار مردم آفریقا و واژه پاکسازی نژادی صحبت کرد و توضیح داد من حس خیلی بدی از توصیفش پیدا کردم چون نتونسته بود حق مطلب رو ادا کنه و اصلا واژه پاک سازی نژادی به خودی خود قادر نبود


audio: SvXJfxXAA6k_0094.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
چیزی را که من در روآندا و کشورهای دیگه دیده بودم رو توصیف کند تو پاکسازی رواندا که از آوریل سال 1994 شروع شد فقط تو صد روز اول هزاران نفر از جمعیت اقلیت توتسی ها به دست جمعیت اکثریت هوتوها به قتل رسیدن و یا به گفته قاتلان پاکسازی شدن تقریبا هشت سال قبل از این قتل عام بلژیکی ها رواندا رو مستعمره خودشون کرده بودن و با قوانین ظالمانه و ساختگی


audio: SvXJfxXAA6k_0095.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
علم اصلاح نژادی کشورمون رو تحت تاثیر خودشون قرار دادن تا قبل از اون رواندایی ها در شرایط صلح نسبی در کنار هم زندگی میکردن ولی بعد بلژیکی ها کشور رو به نژاد پرستی آلوده کردن اونها با اندازه گیری اندازه بینی و جمجمه‌ی روآندایی ها و ایجاد جداول تنوع رنگدونه های پوستی اومدن مردمان رواندا رو به سه گروه هوتوها ، توتسی ها و توآها تقسیم بندی کردن و در نتیجه این تقسیم بندی


audio: SvXJfxXAA6k_0096.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
هوتوها هشتاد و چهار درصد توتسی ها پانزده درصد و توآها یک درصد از جمعیت رواندا رو شامل شدن بعد از این تقسیم بندی، بلژیکی ها بین این سه تا گروه اختلاف انداختن تا راحت تر بتونن براونا حکومت کنن بلژیکی ها میگفتن اکثریت هوتو ها بیشتر به اروپایی ها نزدیکن و سزاوار احترام بیشتر و قدرت بیشتر و دام و مال بیشتری هستن بلژیکی ها سال 1961 از رواندا خارج شدن


audio: SvXJfxXAA6k_0097.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
اما افکار سمی اونها در خاک کشور ریشه کرده بود در سال 1994 هواپیمای رییس جمهور رواندا سقوط کرد و قوم اکثریت هوتو مرگ رییس جمهور و سقوط هواپیما رو به قوم اقلیت توتسی ربط دادن و همین شد شروع قتل عام و نسل کشی توتسی ها به دست هوتوها در رواندا


audio: SvXJfxXAA6k_0098.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
مردمانی که تا قبل از ورود بلژیکی ها همه خودشون رو از یک نژاد و یک کشور میدونستن اینطوری افتادن به جون هم و جنگ بزرگی رو راه انداختن که هزاران نفر کشته و صدها هزار نفر آواره حاصل این کشمکش خونین بود بعد از پایان جنگ و زمانی که ما در آمریکا بودیم میشنیدیم که مردم رواندا همدیگر رو بخشیدن و دارن دوباره تمرین میکنن که در کنار هم با آرامش و صلح زندگی کنن برام عجیب بود که رواندایی هایی که در آمریکا میشناختم


audio: SvXJfxXAA6k_0099.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
معمولا در جشن های خصوصی شرکت میکردن و در نوشیدن الکل افراط میکردن و به تماشای اپراها و نمایش های آبکی میرفتن و چشمشون رو بر واقعیت کشته شدن 800 هزار نفر از رواندایی ها بسته بودن و از یاداوری این حقیقت که تعدادی از اعضای خونواده و دوستانشون توسط عده دیگری از اعضای خونواده و دوستانشن به قتل رسیدن فراری بودن


audio: SvXJfxXAA6k_0100.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
اونا سعی داشتن که گذشته رو محو کنند تا بتونن در حال زندگی کنن ولی به نظر من فراموش کردن کار درستی نبود ما باید واقعیت رو میپذیرفتم و ازش فرار نمیکردیم کاری که خودم میکردم همین بود من درباره این موضوع با همکلاسی هام هم صحبت میکردم و حتی موافقت کردم که برای دانش آموزان دبیرستانی که قرار بود سال بعد خودم هم در اونجا درس بخونم صحبت کنم و داستان رواندا و داستان زندگیم رو روایت کنم


audio: SvXJfxXAA6k_0101.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
بعد از چند سالی که در آمریکا زندگی کردیم کلر با پیگیری هایی که کرد از طریق دفتر نمایندگی موسسه آرامش جهانی که ما رو به آمریکا آورده بود متوجه شد که پدر و مادرمون در رواندا زندن دفعه اولی که ما تونستیم با هزار بدبختی شماره داییمون رو پیدا کنیم و بهش زندگ بزنیم یادمه که وقتی کلر پشت تلفن به داییم گفت که دایی جان منم کلر


audio: SvXJfxXAA6k_0102.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
داییم جواب داد چی میگی کلر و خواهرش سال ها پیش مردن کلر به دایی گفت ؛ دایی یادته منو پوپسی صدا میزدی ؟ من زنده ام دایی دایی پشت خط به نفس نفس افتاد و از خوشحالی بال دراود دفعه بعدی که دوباره باهاشون تماس گرفتیم تونستیم برای اولین بار با مادرمون صحبت کنیم مادری که بعد از این همه سال انگار برامون غریبه بود ما متوجه شدیم که پدرم کسب و کارش رو از دست داده


audio: SvXJfxXAA6k_0103.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و شورشی ها خونمون رو غارت کردن تنها دلخوشیمون این بود که اونا زنده بودن ولی خب هیچ امیدی هم به دیدنشون نداشتیم حداقل حالا حالاها نه ما میتونستیم برگردیم و نه اونا میتونستن بیان ما نمیتونستیم بریم چون هنوز شهروندی آمریکامون نیومده بود و اونا هم نمیتونستن بیان چون نه پولش رو داشتن نه اجازه ورود من واقعا دلم براشون لک زده بود مخصوصا برای پودی برادرم که خیلی دوسش داشتم یک روز کلر بامن تماس گرفت و گفت که


audio: SvXJfxXAA6k_0104.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
پودی برادرم به سختی مریض شده و مننژیت گرفته من خیلی زود رفتم هرچی پول پس انداز کرده بودم رو برای مادرم فرستادم بعدش هم قرار شد مادرم با ما تماس بگیره و حال پودی رو به ما اطلاع بده ساعت ها منتظر موندیم تا اینکه بالاخره مادرم زنگ زد مادرم گفت پودی مرد پودی فقط بیست و دوسالش بود و رفتنش تمام وجود من رو آتش زد


audio: SvXJfxXAA6k_0105.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
در همان روزها بود که داستان زندگیم رو به صورت یک انشا برای مسابقه خانم اپرا مجری مشهور آمریکایی نوشتم و براشون پست کردم میدونستم که کسی بهش توجهی نمیکنه اما خوب شانسم رو امتحان کردم و برای مسابقه اپرا انشام رو ارسال کردم راستش وقتی انشام رو برای مامان آمریکاییم خوندم اون بود که من رو تشویق کرد که تو مسابقه شرکت کنم و بهم گفت که مطمئنم که برنده میشی کمی بعد من و خیلی های دیگه دعوت شدیم به برنامه مشهور اپرا


audio: SvXJfxXAA6k_0106.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
که در تمام آمریکا تماشاچی داشت، ماها جزو کسانی بودیم که در مسابقه انشا اپرا شرکت کرده بودیم و تعدادیمون هم به برنامش دعوت شده بودیم برنامه اپرا دو بخش داشت ؛ بخش اولش به نمایش فیلمی از مصاحبه اپرا با الی ویزل سفیر صلح سازمان ملل اختصاص داشت که اونا به اردوگاه آوارگان رفته بودن و اونجا رو به تصویر کشیده بودن بخش دوم هم به عنوان برنامه اصلی


audio: SvXJfxXAA6k_0107.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
به اعلام اسامی پنجاه برنده مسابقه انشا نویسی دبیرستان مربوط میشد اون زمان، یعنی سال 2006، من هجده سالم بود و کلاس یازدهم دبیرستان بودم و از دوشنبه تا جمعه با خانواده توماس یا همون مامان آمریکاییم زندگی میکردم کلر هم بیست و دوسالش بود ، دختر بزرگش ماریت تقریبا ده سالش بود فردی هشت سالش بود و میشل هم که تو آمریکا بدنیا اومده بود پنج سالش بود


audio: SvXJfxXAA6k_0108.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
من به عنوان همراهم در برنامه اپرا ؛ با کلر تو برنامه شرکت کردم تو استودیوی زیبایی که دعوت شده بودیم اول تیم اپرا فیلمی رو پخش کرد که در اون اپرا و الی نماینده سازمان ملل دست در دست هم در اردوگاه پوشیده از برف داشتن با هم درباره آوارگان صحبت میکردن بعد هم نوبت رسید به مسابقه انشا و اپرا با عبارت تحسین برانگیزی اسامی برندگان مسابقه انشا نویسی رو اعلام کرد و


audio: SvXJfxXAA6k_0109.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
نامی از من شنیده نشد راستش خیلی هم امیدوار نبودم و همون هیجان شرکت در برنامه اپرا برام خیلی ارزشمند بود چند لحظه بعد از اعلام اسامی وقتی که در سالن نشسته بودم یهو اپرا وسط برنامه رو به من کرد و ازم پرسید کلمنتین من داستان زندگی تو رو میدونم؛ ازت یه سوالی داشتم آیا قبل از ترک آفریقا هیچ وقت موفق شدی پدر و مادرت رو پیدا کنی؟ من که دستپاچه شده بودم جواب دادم نه هیچ وقت


audio: SvXJfxXAA6k_0110.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
گفتم اون موقع از طریق یونیسف و هرجای دیگه ای که فکرش رو کنید اقدام کردیم همه جا رو دنبالشون گشتیم ؛ اما هیچ


audio: SvXJfxXAA6k_0114.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
لطفا کلمنتین و کلر باهم بیایین روی صحنه که نامه رو بهتون بدم من و کلر در حالی که تمام بدنمون از شدت هیجان میلرزید رفتیم روی سن و اپرا پاکت قهوه ای رنگی رو داد به دستم و گفت که این نامه رو پدر و مادرت در رواندا براتون فرستادن پاکتی که دستم بود رو باز کردم و کاغذ آبی رنگی که داخلش بود رو کشیدم بیرون همون لحظه اپرا دستش رو گذاشت روی شونم


audio: SvXJfxXAA6k_0115.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و با این حرکتش بهم فهموند که لازم نیست نامه رو همونجا بخونم منم نفس راحتی کشیدم چونکه اصلا دوست نداشتم تو برنامه و جلوی چشم میلیون ها بیننده نامه رو بخونم


audio: SvXJfxXAA6k_0117.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
بعدش مکث کوتاهی کرد و ادامه داد مجبور نیستی بخونی چون خونوادت همینجا هستن همون لحظه در سالن باز شد و پدر و مادر و برادرم و خواهرم وارد سالن شدن من بارها در خیالات و رویاهامون این صحنه رو برای خودم بازسازی کرده بودم در کشور مالاوی با این امید که روزی مادرم خط خرچنگ قورباغم رو میبینه اسمم رو روی خاک خیابون نوشته بودم


audio: SvXJfxXAA6k_0118.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
در کشور زییر پولم رو پس انداز میکردم تا روزی بتونم برای پدرمادرم هدیه بخرم در کشور تانزانیا برای برادر بزرگترم پودی که حالا دیگه بین ما نبود و از دنیا رفته بود تیله جمع میکردم ولی اون لحظه من و کلر خوشکمون زده بود بعد از چند ثانیه ناخودگاه به سمت پدرمادرم دویدم و در آغوششون گرفتم کلا فراموش کرده بودم که تو برنامه اپرا هستم ، از خوشحالی دیوانه شده بودم


audio: SvXJfxXAA6k_0120.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
وقتی رسیدیم خونه هیچ کس نمیدونست که باید چی بگه مادرم آروم و قرار نداشت هم دیدن ما شگفت زدش کرده بود و هم دیدن آمریکا پدرمم مثل یک مدل عکاسی لبخند تصنعی به لب داشت درسته که من قدردان همه چیز بودم ولی باید اعتراف کنم که احساس میکردم زندگیم دستخوش آزمایش خودسرانه یک روانشناس شده روانشناسی که اولش گفته بیا ببینیم این دختربچه 6 ساله رو تا کجا میتونیم بدبختش کنیم


audio: SvXJfxXAA6k_0121.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و بعد به عرش اعلا برسونیمش و ببینیم اینطوری چه بلایی سرش میاد؟ چند روز بعد از دیدارمون با خانواده اونا برگشتن به رواندا و منم رفتم خونه مامان آمریکاییم سه ماه بعدش کلر برای اولین بار بعد از اومدمون به آمریکا ؛ برگشت به رواندا شهروندی آمریکایی کلر یک هفته قبل از حضورمون در برنامه اپرا پذیرفته شده بود و کلر هم رفت به رواندا کلر وقتی رفت رواندا دید که دیگه خبری از اون خونه قبلی نیست


audio: SvXJfxXAA6k_0122.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و خانوادمون دارن تو محله فقیرنشین تو یه آلونک زندگی میکنن پدرم شغلش رو از دست داده بود و به فشار خون بالا و دیابت مبتلا شده بود کلر با کوهی از غم و اندوه برگشت به آمریکا تو آمریکا کلر روزی ده ساعت کار میکرد یک شیفت کامل اتاق های هتل ها رو نظافت میکرد بعدش میرفت خونه مردم رو تمیز میکرد کلر به سختی تونست خودش رو جمع و جور کنه که


audio: SvXJfxXAA6k_0123.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
راب با کلاهبرداری از چک های خواهرم کلر رو دوباره تا خرخره برد زیر قرض بعدها کلر بهم گفت که آسیب و خفت ناشی از ازدواجش با راب براش بسیار درداورتر از آوارگی و دربدریش بوده یکم بعد کلر دوباره رفت به رواندا تا شاید بتونه پدر و مادرم رو بیاره آمریکا با پولی که از پدر یکی از دوستام قرض کردم تونستیم برای اونا بلیت بگیریم و بیاریمش آمریکا


audio: SvXJfxXAA6k_0124.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
وقتی که پدرم رفته بود سفارت آمریکا که اجازه ورود بگیره کارمند سفارت ازش پرسیده بود که آیا کسی از خانوادت در امریکا زندگی میکنن؟ پدرم هم دست کرده بود تو کیفش و عکس خودش و من و کلر رو کنار خانم اپرا به کارمند سفارت نشون داده بود و کارمند سفارت هم با تعجب گفته بود، خدای من اپرا و اینطوری بود که سفارت به پدرم ویزای ده ساله داد از بعد از برنامه اپرا ؛ خیلی جاها با من تماس گرفتن


audio: SvXJfxXAA6k_0125.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و برای سخنرانی در اجتماعات مختلف دعوتم کردن بعد از پایان هر سخنرانی هم اشک از چشمان حضار جاری میشد اما اکثر اونها درک نمیکردن که من شخصیت منحصر به فردی نیستم و هزاران و میلیون ها کودک شبیه به من در سراسر جهان وجود دارن من فقط بر حسب اتفاق پیش اونا بودم من دوست داشتم بهشون بگم برای من نه برای تمام اونهایی که اینجا نیستن گریه کنید؛


audio: SvXJfxXAA6k_0126.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
شاید برای گریستن بر درد و رنج تمام اونها عمری صدها ساله نیاز باشه وقتی که درسم تموم شد رییس دانشگاهی که خیلی دوست داشتم به اونجا برم باهام تماس گرفت و گفت که یک خبر خوب و یک خبر بد برات دارم خبر خوب اینکه تو در دانشگاه پذیرفته شدی و خبر بد اینکه باید یه فکری به حال مهارت نوشتنت کنی رییس ادامه داد و گفت که امروز داشتم با یکی از اعضای هیئت مدیره یکی از دبیرستان های خوب صحبت می‌کردم


audio: SvXJfxXAA6k_0127.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و ازش اجازه گرفتم تا فرم پذیرش تو رو براش بفرستم اونا خیلی مشتاقن که تو مدتی رو اونجا بگذرونی و روی مهارت نوشتنت کار کنی و بعد بیای دانشگاه پیش ما اینطوری شد که من رفتم به مدرسه شبانه روزی پدر و مادرم به شیکاگو اومده بودن و من باز هم مجبور بودم از اونا دور باشم هرچند که باید اعتراف کنم با این که پدر و مادرم در شیکاگو بودن ولی اتفاقات خوبی برای خانواده ما در آمریکا نمیافتاد


audio: SvXJfxXAA6k_0128.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
و تو خانواده همه با هم در جنگ و جدل بودن خونه کلر به معنی واقعی میدون جنگ بود پدر و مادرم و خواهر و برادر کوچکترم یک طرف و کلر و سه تا بچه هاش طرف دیگه بودن سر هر موضوعی همش جنگ و دعوا و داد و هوار بود تصورمان این بود که با اومدن پدر و مادرمان به آمریکا مشکلاتمان برطرف میشوند اما انگار فقط شکل مشکلات عوض شده بود مدرسه شبانه روزی جای بهتری برام بود


audio: SvXJfxXAA6k_0129.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
من از خونوادم و از مامان آمریکاییم خداحافظی کردم و رفتم به مدرسه شبانه روزی وقتی خواستم از خانم توماس مامان آمریکاییم خداحافظی کنم اون بغلم کرد و کلی گریه کرد و من هم همینطور بعد از دوره ای که تو مدرسه گذروندم رفتم دانشگاه بعد از دو سالی که دانشجو بودم یکی از خانم های خیر از من خواست که همراه اون به کشورم رواندا برم اون خانم عضو گروهی بود که برای دهکده های رواندا اعانه جمع میکردن و تانکرهای آب خریداری میکردن


audio: SvXJfxXAA6k_0130.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
دهکده هایی که تحت حمایت آمریکایی ها اداره میشدن این ماموریت کوتاه مدت اولین حضور من بعد از سال ها در کشورم رواندا بود قبل از ترک آمریکا به خودم قول داده بودم در زمان حضورم در رواندا درد و رنج را تاب بیاورم، قول داده بودم که به دردهام نپردازم ولی انکارشان هم نکنم صرفا آن دردها را به عنوان بخشی از وجودم تاب بیاورم و تحمل کنم


audio: SvXJfxXAA6k_0131.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
نمیدونم چقدر موفق بودم ولی سعی کردم که این کار رو بکنم دومین حضورم در رواندا وقتی بود که بیست و شش ساله شده بودم و به نمایندگی از یک موزه ای که عضوش بودم برای حضور در مراسم یادبود 20 سالگی نسل کشی رواندا به کشورم رفتم من به عنوان جوان‌ترین عضو گروه اعزامی ماموریت داشتم تا راوی داستان نسل کشی روآندا برای نسل‌های آینده باشم رواندا تمام تلاشش رو کرده بود


audio: SvXJfxXAA6k_0132.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
تا با چسبوندن برچسب به تمامی اتفاقات دوران نسل کشی از تکرارشان جلوگیری کنه واژه قبل با تمام سادگیش انگار کارساز بود الان دیگه در رواندا قبل نبود و اون اتفاقات وحشتناک هم برای قبل بود وقتی از دانشگاه فارغ التحصیل شدم خونه شخصی نداشتم از طرفی هم نمیتونستم که دوباره به مامان آمریکاییم زحمت بدم


audio: SvXJfxXAA6k_0133.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
من مجبور بودم ترکشون کنم که بتونم رو پای خودم بیاستم نمیتونستم دوباره به خونه کلر یا خونه مامان امریکاییم برگردم این شد که با دوستم پسری به نام راین که تو دانشگاه باهاش آشنا شده بودم در کالیفرنیا خونه گرفتم راین با من مهربون و صبور و خوش برخورد بود ولی من انگار نمیتونستم با خودم و با نگاه دوستام کنار بیام غالبا مردم من رو به عنوان یک قدیسه تلقی میکردن و از نظر اونا من خاص بودم خیلی خاص


audio: SvXJfxXAA6k_0134.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
بانوی قوی و شجاعی به جا مانده از نسل کشی رواندا در صورتی که من نه خاص بودم و نه اونقدر قوی و شجاع گهگاهی ازم میپرسیدن آیا از اینکه زنده موندم و بقیه جون خودشون رو از دست دادن احساس گناه نمیکنم؟ منم جواب میدادم معلومه که نه ؛ چرا باید احساس گناه کنم مگه شما از این که در روز یازده سپتامبر تو برج های دوقلو نبودید و کشته نشدید احساس گناه میکنید؟


audio: SvXJfxXAA6k_0135.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
واقعیت این بود که هیچ وقت هیچ چیز برای من عادی نشد ؛ حتی در آمریکا من و راین پنج سال در کنار هم زندگی کردیم اون مراقبم بود تحسینم میکرد و البته تحملم میکرد در تولد بیست و نه سالگیم رفتیم به پارک مورد علاقه من اون روز درباره ازدواج صحبت کردیم راین برای ازدواج آماده بود ولی من نه


audio: SvXJfxXAA6k_0136.opus
source: youtube
source_id: SvXJfxXAA6k
invalidation: VALID
text:
من نیاز داشتم که دردم رو برای خودم نگه دارم و باید میفهمیدم که چطور پذیرای گوشه های تاریک وجودم باشم من راین رو پس زدم و ما از هم جدا شدیم


audio: 0pQHLnVqBik_0001.opus
source: youtube
source_id: 0pQHLnVqBik
invalidation: VALID
text:
توی چند دهه اخیر آثار باستانی زیادی از موزه های ایران دزدیده یا غیب شده از جام زرین خشایار شاه گرفته تا صدها سکه ای که هیچ وقت هم دزدهاشون پیدا نشد ولی یکی از ارزشمندترین و ناراحت کننده ترین دزدی ها مربوط میشه به لوح طلای داریوش هخامنشی که علاوه بر ارزش تاریخی یکی از اسناد ملی ایران هم به حساب میومد تو این ویدئو میخواییم داستان دزدیده شدن


audio: 0pQHLnVqBik_0003.opus
source: youtube
source_id: 0pQHLnVqBik
invalidation: VALID
text:
ماجرا برمی گرده به سال 1313 و زمانی که دستیار سرپرست تیم کاووش تخت جمشید یعنی آقای فردریک کرفتر دستور کاوش در زیر دیوارهای کاخ آپادانا رو میده ایشون از قبل دیده بود که زیر دوتا از گوشه های غربی دیوار کاخ آپادانای تخت جمشید حفره هایی قرار داره و برای همینم حدس می زد که احتمالا در این نقاط چیزی بوده که در گذشته غارت شده ولی سمت شرقی کاخ حفره ای وجود نداشت


audio: 0pQHLnVqBik_0004.opus
source: youtube
source_id: 0pQHLnVqBik
invalidation: VALID
text:
پس گفت که شاید اونجا هم چیزی باشه که هنوز دست کسی بهش نرسیده و البته که درست هم حدس زده بود فردریک کرفتر دستور حفاری زیر گوشه های شرقی کاخ آپادانا رو داد و اینجوری دوتا از ارزشمندترین گنجینه های هخامنشی کشف شد زیر هر کدوم از گوشه های دیوار شرقی یک جعبه مربعی سنگی بزرگ در ابعاد 45 در 45 و به قطر 15 سانت پیدا شد وقتی که در جعبه ها رو باز کردن


audio: 0pQHLnVqBik_0005.opus
source: youtube
source_id: 0pQHLnVqBik
invalidation: VALID
text:
توی هر کدومشون یک لوح طلا یک لوح نقره، 4 سکه طلا و 2 سکه نقره قرار داشت اینجوری 4 لوح زرین و سیمین هخامنشی متعلق به 515 سال پیش از میلاد پیدا شدن روی این لوح ها کتیبه هایی به سه زبان پارسی باستانی، ایلامی و بابلی با این مضمون نوشته شده بود داریوش شاه بزرگ شاه شاهان، شاه کشورها، پسر ویشتاسپه


audio: 0pQHLnVqBik_0006.opus
source: youtube
source_id: 0pQHLnVqBik
invalidation: VALID
text:
از ریشه هخامنشی، داریوش شاه گوید این است کشوری که من دارم از جایگاه سکاهایی که آن سوی سغدند تا برسد به حبشه از هندوستان تا برسد به لودیه که آن را اهورامزدا بزرگترین خدایان به من بخشیده‌است اهورامزدا مرا و این خاندان شاهی‌ام را بپاید اون زمان رضا شاه پهلوی بر ایران حکومت می کرد شاه وقت ایران وقتی از موضوع با خبر شد


audio: 0pQHLnVqBik_0007.opus
source: youtube
source_id: 0pQHLnVqBik
invalidation: VALID
text:
اعلام کرد که این الواح قباله کشور ایرانه و اجازه نداد که این الواح رو به خارج از ایران ببرن در نتیجه دوتا از این الواح یکی زرین و یکی سیمین رو به موزه ملی منتقل کردن و دوتا دیگه رو هم بردن به موزه کاخ گلستان زمانی که برج شهیاد یا برج آزادی امروز ساخته شد تو این برج یه موزه تعبیه کردن و برای افتتاح موزش


audio: 0pQHLnVqBik_0008.opus
source: youtube
source_id: 0pQHLnVqBik
invalidation: VALID
text:
دو لوح کاخ گلستان رو به موزه برج منتقل کردن این الواح اونجا موند تا نزدیکای انقلاب 57 که به خاطر ترس از دزدیده شدن آثار باستانی نخست وزیر وقت ایران دستور انتقال این لوح ها و خیلی از اشیا ارزشمند دیگه رو به موزه ملی داد که جای امن تری بود بعد از انقلاب اوضاع موزه ملی ایران خیلی آشفته بود و نظم و ترتیب درست حسابی نداشت


audio: 0pQHLnVqBik_0009.opus
source: youtube
source_id: 0pQHLnVqBik
invalidation: VALID
text:
این وسط هم در سال 1359 یک باستان شناس سطح پایین نسبت به روسای قبلی موزه ملی شخصی به نام نصرت الله معتمدی که به تازگی امین اموال موزه هم شده بود ریس موزه ملی ایران شد و برای یک سال واسه خودش اونجا پادشاهی کرد ایشون بعد از اینکه اسناد و مدارک موزه رو بررسی کرد دید که یک جفت از این الواح زمان ورودشون به موزه کدشون اشتباه نوشته شده


audio: 0pQHLnVqBik_0010.opus
source: youtube
source_id: 0pQHLnVqBik
invalidation: VALID
text:
و با اشیاء دیگه تداخل داره واسه همین از فرصت سوء استفاده کرد و اون الواح رو دزدید ولی اصلا هیچ کسی از این ماجرا با خبر نشد بعد از چند سال یه باستان شناس به نام علی موسوی به موزه میاد و می خواد که الواح زرین رو ببینه ولی موفق نمی شه و توی پاورقی متن گزارش می نویسه که متاسفانه از سرنوشت دو لوح زرین اطلاعی در دست نیست این اولین اشاره به این الواح بعد از انقلابه


audio: 0pQHLnVqBik_0011.opus
source: youtube
source_id: 0pQHLnVqBik
invalidation: VALID
text:
ولی باز هم کسی پی موضوع رو نمی گیره و می گن به خاطر اینه که اینجا نامرتبه پیدا نشده مرتب بشه حتما پیدا میشه بالاخره بعد از چند سال تغیراتی توی سمت ها اتفاق افتاد و معتمدی برای کاوش به یکی از سایت های باستان شناسی فرستاده شد علاوه بر اون، قرار شد که باستان شناسی به نام شاهرخ رزمجو کتیبه های موزه رو مرتب کنه آقای شاهرخ رزمجو هم دست به کار شد ولی به الواح هخامنشی که رسید


audio: 0pQHLnVqBik_0012.opus
source: youtube
source_id: 0pQHLnVqBik
invalidation: VALID
text:
فهمید که فقط دوتاشون توی خزانه هستن و یک لوح نقره ای و یک لوح طلایی تو خزانه نیستن گمشدن بعد از کلی پیگیری مدیریت موزه ملی امین اموال قبلی یعنی همون آقای معتمدی که به تازگی پستش عوض شده بود رو احضار کرد معتمدی هم اومد به تهران و هرچی ازش پرسیدن که تکلیف این دوتا لوح چی شده اون هیچی نگفت و زیر بار چیزی نرفت تا اینکه پای پلیس اومد وسط و در نهایت در طول بازجویی


audio: 0pQHLnVqBik_0013.opus
source: youtube
source_id: 0pQHLnVqBik
invalidation: VALID
text:
ایشون در سال 1377 هجری شمسی اعتراف کرد که بله اونهارو دزدیده و در نهایت لوح نقره رو هم برگردوند پس لوح طلایی چی؟ معتمدی تو اعترافش گفت که لوح طلایی رو آب کردم و یک میلیون تومان فروختم و با پولش واسه خودم پیکان خریدم اینکه کسی که از باستان شناسی سر درمیاره یک همچین کتیبه 2500 ساله ای رو آب کنه


audio: 0pQHLnVqBik_0014.opus
source: youtube
source_id: 0pQHLnVqBik
invalidation: VALID
text:
انقدر عجیب و بعیده که هنوز هم خیلیا این حرف رو باور ندارن ولی در هر صورت این لوح ها هیچ وقت دیگه پیدا نشد خلاصه معتمدی در سال 1377 به جرم تخریب اموال ملی به پرداخت عین‌المال محکوم و برای همیشه راهی زندان شد این یعنی تا عین کتیبه رو نیاره نباید آزاد شه از اون زمان تا الان تنها خبری که میشه از این آدم پیدا کرد اینه که توی سال 1381 خبر گزاری ایسنا گفته


audio: 0pQHLnVqBik_0015.opus
source: youtube
source_id: 0pQHLnVqBik
invalidation: VALID
text:
که مدت محکومیتش کاهش پیدا کرده همین چقدر چجوریشو خدا میدونه اصلا شاید تا الان خودش هم مثل اشیا موزه غیب شده ما خبر نداریم شایدم توی زندونه و شایدم دیگه در قید حیات نیست در هر صورت 4 لوح زرین و سیمین را دیگه به نام 4 لوح نمی‌شناسند چراکه یکی از آنها دیگه نیست و متاسفانه این سند زیبا و ارزشمند تاریخی رو ما برای همیشه از دست دادیم تاسف بار تر این که موزه ملی ایران بعد از این اتفاقات هم


audio: 0pQHLnVqBik_0016.opus
source: youtube
source_id: 0pQHLnVqBik
invalidation: VALID
text:
بارها اسیر حاشیه و سومدیریت شده سال 1386 و در زمان دولت احمدی نژاد برای اولین بار ریاست موزه ملی به شخصی داده شده که هیچ تحصیلاتی در زمینه باستان شناسی نداشت رییس وقت موزه ملی محمدرضا مهراندیش بود که فارغ التحصیل رشته ادبیات بود ولی این پایان ماجرا نبود؛ محمد رضا مهراندیش 27 ماه بعد از ریاست موزه ملی بدون اطلاع قبلی


audio: 0pQHLnVqBik_0017.opus
source: youtube
source_id: 0pQHLnVqBik
invalidation: VALID
text:
و در زمانی که در حال رفتن به سمت دفتر کارش در موزه ملی بود از کار برکنار شد و در یکی از عجیب ترین انتصابات تاریخ فرهنگ و هنر ایران در سال 1388 خانم آزاده اردکانی به عنوان رییس موزه ملی ایران انتخاب شد این در حالیه که تحصیلات ایشون در زمینه میکروب شناسی از دانشگاه آزاد بود


audio: 0pQHLnVqBik_0018.opus
source: youtube
source_id: 0pQHLnVqBik
invalidation: VALID
text:
ولی خوب در ادامه سیاست فرهنگی انداختن چفیه به گردن کوروش و در زمان حمید بقایی رییس وقت سازمان میراث فرهنگی این انتصاب صورت گرفت انتصابی که عاقبت خوشی هم نداشت خانم آزاده اردکانی هم به اتهام تحصیل مال نامشروع به شش ماه حبس و پرداخت 50 میلیون تومان جریمه نقدی محکوم شد از کار برکنار شد


audio: RrtBGFecpv8_0001.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
در جای جای دنیا ادیان و آیین های خاصی وجود داره که هر کدومشون ویژگی ها و شگفتی های خاص خودشون رو دارن و آشنایی با این آیین ها همیشه برای ما جذاب بوده تو این ویدئو میخواییم درباره یکی از عجیب ترین آیین ها صحبت کنیم آیین وودو که از دور تصویر ترسناکی از ارتباط ارواح با زندگی انسان رو نشون میده


audio: RrtBGFecpv8_0002.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
ولی وارد جزئیات این آیین که بشیم میبینیم که نه اونقدرها هم ترسناک نیست بریم ببینیم آیین وودو داستانش چیه؟


audio: RrtBGFecpv8_0003.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
وودو یک آیین در غرب آفریقا بوده که در طول دوران برده داری توسط آفریقایی ها به کشورهای قاره آمریکا منتقل شد در طول این مدت وودون مقداری با آیین مسیحیت ترکیب شد و آیین وودو امروزی رو به وجود آورد هنوز هم این آیین پیروان زیادی توی قاره آمریکا و بعضی کشورهای آفریقایی داره


audio: RrtBGFecpv8_0004.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
ولی مرکزش کشور هایتیه که در دریا کاراییب و در آمریکای مرکزیه مردم هایتی معتقدن که این آیین باعث شده برده هایی که توسط فرانسوی ها به این منطقه آورده شدن با هم متحد بشن و انقلاب کنند و فرانسوی هارو بندازن بیرون و خودشون اولین کشور مستقل سیاه پوست ها یعنی هاییتی رو تشکیل بدن پس این آیین برای اونا جنبه ناسیونالیستی هم داره


audio: RrtBGFecpv8_0005.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
آیین وودو برخلاف چیزی که تا حالا ازش نشون دادن به هیچ عنوان آیین شیطان پرستی و خطرناکی نیست توی این آیین به وجود روح یا همو لوا اعتقاد دارن و معتقدن که لوا ها میتونن واسطه ما با خدایان باشند پیروان این آیین برای اجدادشون و روح اجدادشون اهمیت خاصی قائل ان و اونا از روح اجدادشون می خوان که آرزوهاشون رو براورده کنن و هواشون رو داشته باشن


audio: RrtBGFecpv8_0006.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
تو این آیین واسطه اصلی بین لوا ها یا همون ارواح با مردم ، راهب هاشون هستن به راهب های مردشون میگن هونگا و به راهب های زنشون میگن مانبو راهب ها مناسک وودو رو بیشتر توی معبد هایی به نام اونفو برگزار می کنن. توی این معابد یک اتاقی وجود داره که اتاق ارواحه و راهب ها به اونجا میرن تا با ارواح ارتباط بگیرن


audio: RrtBGFecpv8_0007.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
و بیماران رو شفا بدن یا آرزوهای مردم رو برآورده کنن مناسک شفاشون هم خیلی جالبه ولی بزارید اول با خدا و روح های اصلی شون آشنا بشیم بعد بریم سراغ مناسک شفاشون خدای وودوهاست اسمش باندیه، اونا اعتقاد دارن که باندی دنیارو خلق کرده این کلمه ریشه فرانسوی داره و معنیش میشه خدای خوب


audio: RrtBGFecpv8_0008.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
یه عبارت هم دارن که مثل همون ایشالا خودمونه میگن سی باندی ول که نشون دهنده اینه که معتقدن همه اتفاق ها به فرمان باندی میوفته تو این آیین آدم ها قادر به ارتباط با باندی نیستن ولی ارواح میتونن این ارتباط رو برقرار کنن مخصوصا ارواح اصلی و بزرگ برای همین مردم برای این ارواح قربانی می کنن و به درگاهشون دعا می کنن وهر طور شده سعی می کنن که این ارواح رو راضی نگهه دارن


audio: RrtBGFecpv8_0009.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
ارواح خوب و بد دارن و هر روز هفته و هر رنگی روح مخصوص خودشو داره اگر روزی کسی کاری بکنه ک یک روح از دستش ناراحت بشه مثلا غذایی رو به روح بده که دوسش نداره یا پیشکشی به روح تقدیم کنه که خوشش نیاد اونوقت اون روحه محافظتش رو از روش ورمیداره و اون آدم رو مریض و دیونه و بدبخت می کنه برای اینکه اون آدم خوب بشه هم بایداز ارواح دیگه کمکش کنند


audio: RrtBGFecpv8_0010.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
و یا اون روحی که باعث مریضی شده راضی بشه حالا اونا روح دیگه از کجا گیر بیارن؟ اونها معتقدن که ارواح همه جا هستن ولی بیشتر در دریا ها و رودخانه ها و کشور گینه زندگی می کنن کشور گینه به خاطر این توی لیستت علاقه مندی ارواح قرار گرفته چون ریشه وودو توی قبیله های گینه بوده و اونجا یک جورایی خواستگاه این آیینه


audio: RrtBGFecpv8_0011.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
این ارواح هرکدوم از ملیت ها و خانواده های مختلفن و با توجه به اینکه از چه خانواده ای باشن قدرت و کاراییشون متفاوته دوتا از قوی ترین و غالب ترین خانواده های ارواح در هایتی رادا و پتوو هستن خانواده رادا اخلاقشون خوب و باحاله و اونا مهربان و عادلن ولی خانواده پتوو یکم آتیششون تنده و خشنن و البته حسابی هم پولکین


audio: RrtBGFecpv8_0012.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
پاپا لگبا بزرگترین روح در خانواده خوش اخلاقاست تصویر پاپالگبا یه پیرمرد ضعیفه که با پارچه خودشو پوشونده و یه چوب زیر بغلشه پاپا لگبا متخصص محافظت از دروازه ها و راه ها و خانه هاست و هرکسی بخواد با بقیه ارواح ارتباط برقرار کنه اول باید از پاپا لگبا اجازه بگیره


audio: RrtBGFecpv8_0013.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
توی خانواده بداخلاقها هم کالفو بزرگ خاندانه که یه مرد جوونه ونمادش رنگ قرمز و سیاهه و نوشیدنی مورد علاقش هم باروت مخلوط شده در رامه که البته بهتر شما امتحانش نکنید بعید میدونم باروت خوشمزه باشه قدرت کالفو مثل پاپا لگباست ولی مثل پاپا لگبا مثبت نیست بزارید چند تا از ارواح دیگه رو هم بهتون معرفی کنم


audio: RrtBGFecpv8_0014.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
روحی به نام اگو در آب ها نفوذ داره و از کشتی ها و ماهیگیرها محافظت می کنه اون با زنش مامی واتا که شبیه پری دریاییه بر دریاها حکومت می کنه ارزولی هم روح عشق و لاکچری بازیه و تصویرش تجسم زیبایی وظرافت زنانس عکسش هم شبیه مریم مقدس سیاه پوستیه که یه بچه بقلشه


audio: RrtBGFecpv8_0016.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
زن خدای کشاورزی هم اسمش لوکوئه که ایشون روح گیاهانه که برای شفابخش بودن گیاهان دارویی بهش لوکوی شفابخش هم میگن دامبالا و زنش آیدا دوتا مارن که راسته کارشون خلقت و تعادل و عدالته و توی چشمه ها و برکه ها حضور دارن یک خانواده بزرگ دیگه هم هست به نام گد که خیلی جالبن اینا ارواح مرگ و زندگین و بارون سامدی ریسشونه


audio: RrtBGFecpv8_0017.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
بارون سامدی یه چیزی تو مایه های عزراعیل خودمونه جاش هم توی قبرستون هاست توی قبرستان هایتی بزرگترین قبر مال بارون سامدیه که هر سال مردم میرن اونجا جشن می گیرن براش چون مثل اینکه بارون سامدی اهل حاله و عاشق رقص و پایکوبیه اسم زن بارون سامدی بریجیت که اون هم قدرت زیادی داره و مادر خیلی از ارواحه نماد خاندان گد آلت تناسلی بزرگه


audio: RrtBGFecpv8_0018.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
و نماد بارون سامدی اسکلتیه که عینک آفتابی داره و کلاه سرشه و توی دهنش سیگار برگ داره خوب اینا چندتا از مهمترین ارواح بوودن، البته که نه همشون هزار تا روح دیگه هم هست برای هر چی فکرش رو بکنین روح هست حال که ارواح رو شناختیم بریم سراغ مناسکشون وودو ها توی مراسم های مذهبیشون طبل می زنن


audio: RrtBGFecpv8_0019.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
و می رقصن و آواز می خونن و برای ارواحشون هدیه های مختلف میبرن مخصوصا خوردنی ارواح خوردنی دوست دارن و وودوها هم براشون خوردنی زیاد میبرن بیشتر این مراسم ها هم توی معبد یا در فضای باز انجام میشه تو این مراسم راهب ها علاوه بر دعا برای شفا فالگیری هم می کنن و یا دارو های گیاهی تجویز می کنن


audio: RrtBGFecpv8_0020.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
اونا جشن های زیادی هم دارن که معروفترینشوون فستیوال مرگه که برای بارون سامدی می گیرن بارون سامدی همون عزرائیل توی این روز همه با پودر بچه صورت هاشون رو سفید می کنن تا خودشون رو رنگ پریده نشون بدن بعدش اونا لباس های عجیب غریب می پوشن و روی صورتشون اسکلت نقاشی میکنن و استخوان به خودشون میبندن و میرن به سمت جایگاه بارون سامدی


audio: RrtBGFecpv8_0021.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
که گفتیم بزرگترین قبر در قبرستانشونه اونجا هم حسابی برای بارون هدیه و نوشیدنی و خوراکی و سیگار برگ می برن و میزنن و می رقصن اونا اینجوری بارون رو خوشحال و راضی می کنن چرا بارون رو خوشحال میکنن طبیعیه دیگه چون بارون که گفتیم نقش عزراییل خودمون رو داره نیاد سراغشون این جشن ها باعث شده که مردم فکر کنن که آیین وودو چه آیین ترسناکیه


audio: RrtBGFecpv8_0022.opus
source: youtube
source_id: RrtBGFecpv8
invalidation: VALID
text:
که خودشون رو این شکلی می کنن و میرن قبرستان می رقصن در صورتی که پشت قضیه چیز خاصی نیست در کل آیین وودو ها بیشتر روی ارتباط معنوی شفا و اجتماع مردم تمرکز داره و پیروانش به هیچ عنوان اون جوری که نشون میدن نیستن و خیلی از پیروانش هم زمان مسیحی هم هستن و این آیین بخشی از سبک زندگیشونه


audio: 78XR9Bpx6Tg_0001.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
سلام و درود به همراهان عزیز و دوست داشتنی پادکست رخ من امیر سودبخش هستم و در اینجا هر بار داستان زندگی کسانی که قسمتی از تاریخ ایران یا جهان رو رقم زدن رو براتون روایت میکنم یکی از شخصیت هایی که من همیشه دوست داشتم خودمم راجع بهش بیشتر بدونم مارتین لوتر بود که قراره در دو قسمت داستان زندگیش رو باهم مرور کنیم مارتین لوتر کشیشی که مسیحیت رو زیرورو کرد


audio: 78XR9Bpx6Tg_0003.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
برای شروع داستان باید بریم به حدود 550 سال قبل و اواخر دوران قرون وسطا در اروپا زمان حکومت روحانیون مسیحی در اروپا و زمان حاکمیت مذهبی امپراتوری روم مقدس در بخش های بزرگی از اروپا امپراتوری روم مقدس روم اصلا شبیه به امپراتوری های دیگه نبود چیزی که از امپراتوری تو ذهن ما میاد


audio: 78XR9Bpx6Tg_0004.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
اینه که شخص امپراتور حاکم تمام سرزمین های تحت سلطه خودشه و قدرت مطلق هم دست ایشونه ولی امپراتوری مقدس روم اینطور نبود قدرت امپراتور روم محدود بود و شاهزادگان و لردهای سرزمین های امپراتوری هر کدومشون داخل مرزهای قلمرو خودشون تا حد بسیار زیادی مستقل عمل میکردن ولی در عین حال هم


audio: 78XR9Bpx6Tg_0005.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
امپراتور رو به عنوان فرمانروای خودشون قبول داشتن وسعت این امپراتوری بزرگ شامل کشورهای امروزی آلمان و چک و اتریش و هلند و بلژیک تا شمال ایتالیا و سوییس و چند تا کشور دیگه در اروپا میشد یعنی تقریبا همه مناطق اروپای مرکزی نکته مهم این که فرانسه و بریتانیا کلا جدا از این امپراتوری بودن و برای خودشون یک قدرت مستقل بودن


audio: 78XR9Bpx6Tg_0006.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
فرانسه و بریتانیا و امپراتوری روم در اروپا رقیب هم بودن اصلا سرزمین های عضو امپراتوری مقدس روم برای این دورهم جمع شده بودن تا بتونن جلوی رقبای قدرتمندی مثل فرانسه و بریتانیا و البته از اونا مهم تر امپراتوری عثمانی ایستادگی کنن سال 1453میلادی امپراتوری مسلمان عثمانی شهر قسطنطنیه یا همون استانبول امروزی رو


audio: 78XR9Bpx6Tg_0007.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
از چنگ مسیحیان دراود و این اتفاق یک سیلی محکم به روح و روان عالم مسیحیت محسوب میشد قسطنطنیه از بیش از هزار سال قبلش توسط کنستانتین امپراتور روم تاسیس شده بود و خود کنستانتین هم مسیحیت رو به روم آورده بود ولی این شهر مهم و استرتژیک دیگه افتاده بود دست ترکان عثمانی مسلمان ماجرای کامل فتح قسطنطنیه


audio: 78XR9Bpx6Tg_0008.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
و داستان امپراتوری عثمانی رو میتونید در اپیزود تاریخ عثمانی که قبلا کار کردیم گوش کنید در اواخر قرن پانزده و اوایل قرن شانزدهم امپراتوری روم مقدس بر همه مناطق اروپای مرکزی سلطه داشت اما فاقد یک دولت مرکزی متحد و قدرتمند بود امپراتوری رهبر داشت ولی قدرت و اقتدار لردهای بزرگ امپراتوری توانایی این رهبر برای کنترل امپراتوری را


audio: 78XR9Bpx6Tg_0009.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
به شدت محدود کرده بود نکته جالب اینه که امپراتوری مقدس روم شامل تمام مناطق آلمانی زبان میشد بیشتر امپراتوران و پادشاهان هم از خانواده های نجیب زاده های آلمانی بودن جالب شد دیگه، امپراتوری مقدس روم امپراتوری که تقریبا نبود مقدس که اصلا نبود و رومی هم نبود بیشتر آلمانی بود تا رومی انقدری رومی نبود که


audio: 78XR9Bpx6Tg_0010.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
اسم امپراتوری به امپراتوری مقدس روم ملت آلمان تغیر کرد منتهی کسی به اسم جدید این امپراتوری رو نمیشناخت و نمیشناسه حالا در همین امپراتوری مقدس روم دو نفر بیشتر از بقیه قدرت داشتن شخص امپراتور و پاپ اعظم کلیسای کاتولیک رم در قرون وسطا اوایل قرار بود پاپ به امور اخروی مردم برسه


audio: 78XR9Bpx6Tg_0011.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
و امپراتور به امور دنیوی مردم برسه و این جوری این دو تا قدرت با هم کنار بیان ولی با گذشت زمان کلیسای کاتولیک دید که بهتره به امور دنیوی مردم هم یه سری بزنه مثل این که پول و ثروت تو امور دنیویه پادشاهان و امپراتورهای وقت هم اول مقاومت کردن ولی بعد دیدن نه زورشون به مردم میرسه ولی به پاپ و کلیسا نمیرسه


audio: 78XR9Bpx6Tg_0012.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
برای همین هم اونا پذیرفتن و قدرت رو با پاپ تقسیم کردن پاپ خودش را نماینده خداوند بر روی زمین و واسطه به‌حق بین حضرت مسیح و مردم می‌دانست پس حرفش هم حرف مسیح و خدا بود و کسی اما و اگر نمیتونست توش بیاره و در جایی که کسی نتونه نظارت کنه و اما و اگر بیاره هم خیلی زود فساد رخنه میکنه


audio: 78XR9Bpx6Tg_0013.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
و کلیسا هم از این قاعده مستثنی نبود در اواخر قرون وسطا پاپ و نظام کلیسایی رومی مملو از فساد بودن پاپ بیشتر مشغول زندگی درباری خودش بود تا اینکه رهبری کلیسا روبر عهده بگیره ولی با این وجود اکثر مردم مومن واقعی و سفت و سخت بودن و اتفاقا کلیسا از همین اعتقادات مردم داشت سواستفاده میکرد و این سواستفاده به حدی آشکار بود


audio: 78XR9Bpx6Tg_0014.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
که مردم با وجود اعتقادی که به دین و آیین مسیحیت داشتن در عین حال معتقد بودن که کلیسا نیازمند اصلاح و تغیره مردم دلشون از کلیسا خون بود ولی اعتقادشون به مسیحیت سرجاش بود یه وجه اشتراک دیگه مسیحیان اواخر قرون وسطا هم این بود که اونا اعتقاد داشتن که بشر در آخرین روزهای قبل از بازگشت مسیح به سر میبره اعتقاد داشتن که دنیا دیگه کارش تمومه


audio: 78XR9Bpx6Tg_0015.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
و داره روزهای آخر عمرش رو سپری میکنه چرا چونکه ملت انقدری سختی کشیده بودن که میگفتن الانه که دیگه رستاخیز مسیح به وقوع بپیونده به مدت تقریبا یک قرن مسیحیان در جنگ های پی در پی با عثمانی ها شکست خورده بودن طاعون بهشون حمله کرده بود حشرات موذی محصولاتشون رو از بین برده بود و همه این اتفاقات دست به دست هم داده بود که اونا به این نتیجه برسن که


audio: 78XR9Bpx6Tg_0016.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
واقعا در واپسین روزهای دنیا به سر میبرن و اما در چنین جوی در دهم نوامبر سال 1483 مارتین لودر در امپراتوری مقدس روم و در شهر آیل بن آلمان به دنیا اومد فردای روز بدنیا اومدنش در کلیسا غسل تعمید داده شد و چون اون روز برای مسیحی ها روز خاصی بود و روز بزرگداشت سنت مارتین بود


audio: 78XR9Bpx6Tg_0017.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
اسم پسر تازه متولد شده رو هم گذاشتن مارتین سنت مارتین یه سرباز رومی بود که بعد از ایمان آوردن به مسیح جنگ و کشتار رو کنار گذاشته بود و مسیر صلح رو در پیش گرفته بود و برای مسیحیان احترام و عزت خاصی داشت و داره اسم مارتین از ایشون گرفته شد و نام فامیلیش هم لودر بود نه لوتر ، مارتین لودر مارتین لودر یکسال بعد از به دنیا اومدن مارتین


audio: 78XR9Bpx6Tg_0018.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
پسر دوم خونواده هم به دنیا اومد و بعدش دیگه خانواده لودر از شهر آیل بن به شهر مانسفلد که کمی اونطرف تر بود مهاجرت کردن بعدها هرکسی از مارتین سوال میکرد اهل کجایی میگفت اهل مانسفلدم چرا که مارتین در این شهر بزرگ شد این که مارتین چندتا خواهر و برادر داشته دقیق معلوم نیست احتمالا هشت تا خواهر برادر داشته ولی به یقین میدونیم که از بین خواهر برادراش


audio: 78XR9Bpx6Tg_0019.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
فقط یک برادر و سه تا از خواهراش باقی موندن و به سن بلوغ رسیدن الباقی قبل از رسیدن به سن بلوغ مردن پدر مارتین کارگر معدن بود و بعد از مهاجرت به مانسفلد تونسته بود که از معادن پر رونق این شهر استفاده کنه و یکی از معادن رو اجاره کنه و برای خودش کار و کاسبی خوبی راه بندازه در کل وضع زندگی خانواده لودر بعد از مهاجرت به مانسفلد خیلی بهتر شد و چند سال بعد هم پدر خانواده


audio: 78XR9Bpx6Tg_0020.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
یکی از چهار نماینده شهروند در شورای محلی هم شد در خانواده لودر وضعیت مالی نسبتا خوب پدر خانواده این امکان رو بهش داد تا مارتین هفت ساله رو بتونه بفرسته مدرسه مارتین هم از این فرصت به خوبی استفاده کرد درسش رو خوند و چهارسال آخر قبل از دانشگاه رو هم تو یک مدرسه ای در شهر آیزناخ گزروند تو این شهر مارتین خونه دوست خانوادگیشون زندگی میکرد و از خانواده خودش دور بود


audio: 78XR9Bpx6Tg_0021.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
بلافاصله هم بعد از تموم شدن دوران مدرسه مارتین با حمایت پدرش رفت دانشگاه و از دوران دانشگاه بود که نام خانوادگی مارتین لودر


audio: 78XR9Bpx6Tg_0023.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
تبدیل شد به مارتین لوتر تلفظ لوتر در دانشگاه و برای دانشگاهیان بهتر و دل نشین تر بود در دوران دانشگاه پدر مارتین برای این که بتونه هزینه تحصیل و دانشگاه پسرش رو تامین کنه خیلی از خودگذشتگی به خرج داد و ما میدونیم که مارتین هم احترام زیادی برای پدرش قائل بود ولی احترامی همراه با ترس


audio: 78XR9Bpx6Tg_0024.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
پدر مارتین آدم سخت کوش و بلند پرواز و خانواده دوستی بود ولی همچین اخلاق خوشی نداشت و در دوران کودکی مارتین چندین بار اونو به سختی کتکش زده بود بعدها وقتی خود مارتین لوتر پسر دار شد گفت که هیچ پدری این حق رو نداره که فرزندش رو کتک بزنه پدر من یه زمانی چنان منو با شلاق زد که ازش فرار کردم و مدت ها ازش فاصله گرفتم و من هیچ وقت پسرم رو انقدر سخت تنبیه نمیکنم


audio: 78XR9Bpx6Tg_0025.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
مادر مارتین هم در سایه همسری خشن و سخت کوش انگار ناپدید شده و ما ازش اطلاعات زیادی نداریم ولی میدونیم که اونم در تربیت کردن بچه هاش خیلی سخت گیر بود یک بار در دوران کودکی مارتین مادرش جوری تنبیه بدنیش کرد که از صورت بچه خون جاری شد و مارتین این حادثه کودکیش رو همیشه در خاطرش داشت یک داستانی که درباره مادر مارتین باید بهش اشاره کنیم


audio: 78XR9Bpx6Tg_0026.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
اینه که بعدها و وقتی که مارتین لوتر بسیار معروف و مشهور شد مخالفان مذهبیش ادعا میکردن که مادر مارتین در حمام با شیطان نزدیکی کرده و مارتین لوتر رو زاییده و برای همین مارتین اصلا انسان نیست و فرزنده شیطانه این شایعه مسخره اون زمان برای مدتی ورد زبون مخالفان مارتین لوتر بود خوب بریم یه ذره به مارتین نزدیک تر بشیم


audio: 78XR9Bpx6Tg_0027.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
و ببینیم که چه شخصیتی داشت چیزی که همین اوایل داستان باید بدونیم اینه که مارتین لوتر تقریبا در تمام طول زندگیش وضعیت روحی و روانی خوب و نرمالی نداشت درگیری های ذهنی و سوالات بی جواب فلسفی و موضوعات دیگه ای که جلوتر بهشون میرسیم باعث شده بود که وضع روحی مارتین خوب نباشه مارتین لوتر جوان از موضوع مرگ


audio: 78XR9Bpx6Tg_0028.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
و قرار گرفتن در محضر عدل الهی وحشت داشت مرگ برای همه یک مقوله ناشناخته و ترسناکه ولی برای مارتین لوتر ترسناکتر و پیچیده تر بود اون فکر میکرد که این چه خدای عادلیه که بنده هاش انقدر باید ازش بترسن و آخر سر هم بنده هایی که همشون جایز الخطا هستن باید در یه دنیای دیگه مجازات بشن و تاوان خطاهاشون رو پس بدن مارتین خیلی وقت ها احساس میکرد که


audio: 78XR9Bpx6Tg_0029.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
داره میمیره و میدونست که اگه بمیره به خاطر گناهانش و به سزای همین افکار شیطانی که به مغزش هجوم میاره مستقیم میره به جهنم اون مدام با خودش سر این موضوعات کلنجار میرفت و این موضوعات روح و روانش رو آزار میداد خوب مارتین رفت دانشگاه و سه سال از زندگی خودش رو وقف فلسفه و منطق و ریاضیات و حتی موسیقی کرد


audio: 78XR9Bpx6Tg_0030.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
و در سال 1502 در اواخر نوزده سالگی لیسانسش رو گرفت و سه سال بعد زمانی که فقط بیست و دوسالش بود به عنوان شاگرد دوم کلاس موفق شد فوق لیسانسش هم در رشته علوم انسانی بگیره مارتین لوتر تقریبا از تمام همدوره ای های خودش در دانشگاه کم سن و سال تر بود لوتر از این موهبت برخوردار بود که بتونه در دانشکده علوم انسانی ارفورت که یکی از بهترین و فعال ترین


audio: 78XR9Bpx6Tg_0031.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
حوزه های دانشگاهی اروپا بود درس بخونه ارفورت سومین دانشگاه بزرگ آلمان بود حالا دیگه مارتین لوتر آماده بود تا در این دانشگاه دوره تحصیلات عالی خودش رو در رشته حقوق ادامه بده چرا حقوق، چون از روز اولی که مارتین وارد دانشگاه شد هدف نهاییش این بود که وکیل بشه در واقع پدر مارتین این همه هزینه کرده بود و پسرش رو ساپورت کرده بود


audio: 78XR9Bpx6Tg_0032.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
که درنهایت مارتین وکیل بشه آرزوش بود که پسرش وکیل بشه و با این سطح سواد و معلوماتی که مارتین داشت این آرزو اصلا هم دور از انتظار نبود و کاملا در دسترس بود مارتین بعد از این که فوق لیسانسش رو گرفت درسش رو در رشته حقوق ادامه داد و کلی هم پول داد و کتاب های دانشگاهی رشته حقوق رو خرید همه چیز طبق برنامه و منظم داشت پیش میرفت


audio: 78XR9Bpx6Tg_0033.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
تا این که یک اتفاق همه چی رو دگرگون کرد اتفاقی که نه تنها مسیر زندگی مارتین لوتر رو تغیر داد بلکه مسیر تاریخ مسیحیت و مسیر تاریخ اروپا رو هم تغیر داد


audio: 78XR9Bpx6Tg_0034.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
بریم سراغ اتفاقی که مسیر زندگی مارتین لوتر رو تغیر داد همون اوایل دوران تحصیل در رشته حقوق بود که مارتین تصمیم گرفت از شهر ارفورت که دانشگاهش اونجا بود یه سر بره به شهر مانسفلد و یه سری به پدر و مادر و خونوادش بزنه و برگرده مارتین رفت و موقع برگشت وقتی کمتر از نیم روز تا ارفورت راه مونده بود در راه گرفتار یه توفان وحشتناک شد


audio: 78XR9Bpx6Tg_0035.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
و مرگ رو جلوی چشاش دید قبلا که گفتیم مارتین چقدر از مرگ میترسید حالا هم که تنهایی وسط راه گرفتار توفان و رعد و برق های وحشتناک شده بود مارتین که از ترس داشت میمرد دراز کشید رو زمین و فریاد زد یا مریم مقدس نجاتم بده اگه نجات پیدا کنم قسم میخورم که راهب صومعه بشم اندیشه صومعه نشینی و راهب شدن


audio: 78XR9Bpx6Tg_0036.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
بدون شک برای مارتین فکر جدیدی نبود و به احتمال زیاد راجع بهش قبلا هم فکر کرده بود ولی در اون لحظه وحشتناک مارتین لوتر قسمی خورد که دیگه نمیتونست اون قسم رو بشکونه مارتین لوتر از اون طوفان جون سالم بدر برد و بخاطر قسمی که خورده بود تصمیم گرفت که بره و راهب صومعه بشه و اینطوری شد که مسیر زندگیش برای همیشه تغیر کرد لوتر از رشته حقوق انصراف داد


audio: 78XR9Bpx6Tg_0037.opus
source: youtube
source_id: 78XR9Bpx6Tg
invalidation: VALID
text:
دانشگاه و درس رو گذاشت کنار و در بیست و دو سالگی در هفدهم جولای سال 1505 در صومعه ارفورت آگوستین رو کوبید و درخواست کرد که اونجا راهب بشه میدونیم دیگه صومعه یک ساختمون مذهبیه که راهب های مسیحی در کنار هم اونجا زندگی میکنن کار و عبادت میکنن و زندگی و زمان خودشون رو وقف مسیح و مسیحیت میکنن یه جورایی شبیه به حوزه علمیه ای که ما میشناسیم


