# audio_chunks

audio: KKjetwlHdds_0117.opus
source: youtube
source_id: KKjetwlHdds
invalidation: VALID
text:
توجه کنیم بیست و پنج مرداد، سه روز قبل سیاسیون پای کار دولت بودند کودتا شکست می‌خوره نمی‌تونن کودتا کنن اما سه روز بعد سیاسیون می‌کشن کنار دیگه نبود شرط اول، کودتا پیروز میشه مثال دوم کودتای سوم اسفنده، کودتای رضاخان، رضاشاه پهلوی او کودتا کرد و اذهان سیاسی جامعه اکثریت همراه کودتاش بودند کودتای نوژه اما در شرایطی اتفاق افتاد


audio: KKjetwlHdds_0118.opus
source: youtube
source_id: KKjetwlHdds
invalidation: VALID
text:
که جامعه‌ی ایران بسیار سیاسی بود جامعه‌ای که تازه یک انقلابو پشت سر گذاشته بود و البته به هیچ وجه سیاسیون جامعه همراه کودتا نبودند نتیجه؟ هیچیک از دو شرطو نداشت میشه با ضرص قاطع گفت شکست سرنوشت محتوم کودتایی بود که تا به امروز مهم‌ترین کودتای شکست خورده است در تاریخ من و شما


audio: KKjetwlHdds_0119.opus
source: youtube
source_id: KKjetwlHdds
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن این که در ادامه خواهیم دید با افتخار ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و به شرط بقا می‌بینمتون


audio: nR0ZHn9LIFw_0001.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
وزن اشخاص در جامعه به قدر شدایدیست که در راه مردم تحمل میکنند این رو نجم السلطنه، مادر محمد مصدق نخست وزیری که نفت ایران رو ملی کرد خطاب به پسرش گفته یه روزی که محمد مصدق دیگه یه سیاستمدار شده بود و پا به میدون گذاشته بود، از فرط تهمت‌هایی که بهش میزدن


audio: nR0ZHn9LIFw_0002.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
دلش میشکنه و میره تو رختخواب پتو رو هم میکشه رو سرش از ناراحتی مادرش میاد بالا سرش و با عصا میفته به جونش و بهش میگه پاشو خودت رو لوس نکن، عه بعد این جملات طلائی رو که در ابتدا عرض کردم بهش میگه، مصدق هم بلند میشه میره شداید زیادی یعنی سختی‌های فراوانی رو در راه مردمش تحمل میکنه و اینطوری به بزرگترین دستاورد خودش میرسه، یعنی نفت رو


audio: nR0ZHn9LIFw_0003.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
برای ایرانیان ملی میکنه با این حال بیراه نیست اگر بگیم شداید و سختی‌هایی که ایران ما در راه نفت تحمل کرده و میکنه البته از اونچه بر محمد مصدق گذشت به مراتب سخت تره


audio: nR0ZHn9LIFw_0004.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
ما در قسمت قبل و این قسمت بصورت ویژه رفتیم سراغ نفت، در قسمت قبل گفتیم که داستان ما و نفت چطور شروع شد؟ و حالا خواهیم گفت که این داستان تا لحظه ملی شدن صنعت نفت چطور ادامه پیدا کرد؟ اتفاقی که در تقویم ما، هر ساله 29 اسفند ماه با تعطیل بودنش خودنمایی میکنه سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه


audio: nR0ZHn9LIFw_0006.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
ما در قسمت قبل داستان نفت در ایران رو روایت کردیم و رسیدیم به لحظه ای که نفت در مسجد سلیمان کشف شد، کی؟ 1908 میلادی گفتیم که بعد از بسته شدن قرارداد دارسی و البته با کش و قوسهای فراوون نفت در ایران کشف شد، قراردادی که البته از همون اول پر از مناقشه بود، چرا؟ چون بنا بود 16درصد سود خالص اکتشاف نفت


audio: nR0ZHn9LIFw_0007.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
به ایران برسه ولی بریتانیایی‌ها دفترای حسابرسیشون رو نمیدادن به ایران که اصلا ببینن چقدره؟ کلی کش و قوس خورد داستان تا اینکه انگلیسی‌ها گفتن آقا بیاین این حساب کتاب‌ها ولی تو ایران کسی نبود که بتونه درست حساب کتاب بکنه اصلا، ببینه چقدره عدد؟ یعنی یک نفر نبود ببینه واقعا این پولی که دارن میدن انگلیسی‌ها آیا 16درصد هست یا نه


audio: nR0ZHn9LIFw_0008.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
کسی در ایران نمیدونست معنای سود سهام بر اساس سود خالص یعنی چی؟ کسی در ایران سواد کافی نداشت در تاریخ، نداشتن سواد کافی باعث تکرار تاریخ شد


audio: nR0ZHn9LIFw_0009.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
دربار در ایران رفت یک حسابرس انگلیسی استخدام کرد، چطور از عملکردش مطمئن شد؟ بهش گفتن بیا قسم بخور به ما خیانت نمیکنی ایشون هم اومد قسم خورد بعد نشست حساب کتاب کرد گفت کمه، باقیش کو؟ این اصلا 16درصد نیست انگلیسی‌ها گفتند باقیش خرج شده دیگه خرج کار شده مثلا ما 3 درصدش رو دادیم به ایل بختیاری که بیاد امنیت ما رو تامین کنه، دولت ایران گفت


audio: nR0ZHn9LIFw_0010.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
پول رو دادی به یه نیروی غیررسمی برای حفظ امنیت خب بیخود دادی، بیخود کردی، انگلیسی‌ها گفتند ما غلط کردیم؟ ما هر غلطی بخوایم میکنیم اصلا این حرف‌ها نیست، بعد هم طبق قرارداد حفظ امنیت با شما بوده، هزینش هم میشه بخشی از سهام شما یعنی همون سهمی که باید میگرفتی 16 درصد دولت هم چی گفت؟ گفت راست میگن دیگه هر غلطی بخواد مثل اینکه میتونه بکنه مثلا شرکت نفت انگلستان و ایران، نفت رو


audio: nR0ZHn9LIFw_0011.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
به هر قیمتی که دوست داشت ارزون تر از چیزی که به الباقی دنیا می فروخت، به دولت انگلیس میداد و این‌ها همش ضرر بود برای ایران بدبخت یه بحث دیگه که داغ بود این بود که انگلیسی‌ها تعهد کرده بودند از نیروی بومی استفاده کنن ولی کلی نیروی هندی و البته اروپایی در معادن نفت و پالایشگاه‌ها کار می کردند و ایرانی‌ها


audio: nR0ZHn9LIFw_0013.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
از طرف دیگه انگلیسی‌ها گرفتار زدن چاه‌های بیشتر و حفظ امنیت و ساخت امکانات و انتقال نفت و کشیدن خط لوله و اینا بودن و سرشون عملا خیلی شلوغ بود، این وضعیت در تمام دهه اول قرن بیستم درجریان بود و با شروع جنگ جهانی اول در 1914 میلادی تشدید هم شد تا پایان جنگ این روند ادامه داشت


audio: nR0ZHn9LIFw_0014.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
در تمام این مدت توی تهران ولی خیلی کسی درگیر این نبود که انگلیسیها مثلا دارن در خوزستان در جنوب مثلا چیکار میکنن و نفت رو اصلا چقدر دارن میفروشن و آیا دارن درست به ما پول میدن یا نه؟ انقدر گیر و گرفتاری داشت دولت مرکزی ایران که وقتی برای این کارها نداشت یعنی خیلی خیلی خیلی گیر و گرفتاری داشتن یعنی چی؟ گیر و گرفتاری‌هایی داشتند که تاریخ ساز شد


audio: nR0ZHn9LIFw_0015.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
در دهه اول قرن بیستم بجز بحث قرارداد دارسی و کشف نفت، یه اتفاق بزرگ دیگه هم در ایران رخ داد اتفاقی که برای پایتخت ایران مهمتر بود انقلاب مشروطه، در 1907 میلادی در ایران انقلاب مشروطه پیروز شد، فرمان مشروطیت رو مظفرالدین شاه قاجار امضا کرد و اینطوری


audio: nR0ZHn9LIFw_0016.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
زور شاه ایران کم شد، پنج روز بعد از امضای فرمان مشروطیت، مظفرالدین شاه مرد و فرزندش محمدعلی شاه قاجار به سلطنت رسید و همون ب بسم الله با مجلس ملی درگیر شد و نتیجه چی شد؟ به توپ بستن مجلس ملی ایران برای یکسال، مشروطه خواهان به عقب رونده شدن


audio: nR0ZHn9LIFw_0017.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
دورانی که بهش استبداد صغیر گفته میشه و بعد دوباره مشروطه خواهان تهران رو فتح کردن و محمدعلی برکنار شد و احمدشاه دوازده ساله سکان قاجاریان رو بر عهده گرفت اوضاع تو ایران حسابی شیر تو شیر شده بود


audio: nR0ZHn9LIFw_0018.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
و جنگ جهانی اول وقتی شروع شد پالایشگاه آبادان 85 درصد نیازهای سوختی نیروهای دریایی و هوایی انگلستان رو در آسیا تامین میکرد، وقتی جنگ جهانی اول تموم شد استخراج نفت در جنوب ایران به سالانه نزدیک به یک میلیون تن رسیده بود حالا دیگه بحث نفت در تهران بالا گرفته بود تا قبل از انقلاب مشروطه کسی اصلا


audio: nR0ZHn9LIFw_0019.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
خبردار هم نبود که تو خوزستان چه خبره؟ وقتی مشروطه پیروز شد و مجلس ملی شکل گرفت کم کم حواس نماینده ها به این جمع شد که انگلیس داره اونجا چه میکنه؟ با این حال دنیا تغییر کرده بود، در روسیه انقلاب شده بود، بلشویک‌ها روی کار اومده بودن و میگفتند ما با سیاست‌های استعماری روسیه تزاری و کشورهای غربی و این‌ها از اساس مخالفیم


audio: nR0ZHn9LIFw_0020.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
اصلا تو مرام ما نیست، پس از ایران و بقیه کشورهایی که قبلا روسیه تزاری حضور داشت، خارج شدند و حالا دور کامل افتاده بود دست انگلیس‌ها کمی بعد اما یه کودتایی در ایران به وقوع پیوست


audio: nR0ZHn9LIFw_0021.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
انگلیسی‌ها از کودتایی که بدست رضاخان میرپنج و سید ضیاالدین طباطبایی انجام شد، حمایت کردن ولی یه کم که گذشت فهمیدن دیگه داستان عوض شده دیگه دولت مرکزی تو ایران یه اقتداری داره برای خودش و دست ایلات و عشایر رو کوتاه کرده دولت انگلستان فهمید که دیگه باید با دولت مرکزی هماهنگ شه نه ایلات رضاخان شد رضاشاه


audio: nR0ZHn9LIFw_0022.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
و حالا ارتش متحد شکل گرفته بود و ایران در مسیر توسعه قرارداشت نتیجه لازم بود که قرارداد بین ایران و انگلستان تغییراتی داشته باشه


audio: nR0ZHn9LIFw_0023.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
رضاشاه قراردادهای قجری رو استعماری می دونست و دونه دونه اونها رو لغو کرد، اون قرارداد دارسی رو هم استعماری می دونست عبدالحسین تیمورتاش که از نخبگان سیاسی حامی رضاشاه بود، مامور مذاکره با انگلیسی‌ها شد از طرفی رضا شاه بدش نمیومد که پای آمریکایی‌ها رو هم به ایران باز کنه و اینطوری بتونه از قدرت انگلیس کم کنه


audio: nR0ZHn9LIFw_0024.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
انگلیس هم موافق بود با اینکه بازنگری بشه در همین قرارداد، یعنی دارسی معتقد بودند میتونیم بیشتر از اینکه از دارسی الان درمیاریم، ازش درآمد داشته باشیم، چرا؟ چون قراردادهایی که انگلیس با سایر کشورهای نفتی بسته بود، خیلی استعماری‌تر بود اصلا اونا ببین چی بوده، به هرحال وقتی دارسی بسته شده بود هنوز نفت به یه کالای مهم تبدیل نشده بود


audio: nR0ZHn9LIFw_0025.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
و همینطور سرسری انگلیس باهاش برخورد کرده بود بعدا که نفت مهم شد، کلا انگلیس زیر بار 16 درصد با کسی نرفته بود، غیر از ایرانی که قبلا باهاش بسته بود سید حسن تقی زاده که سفیر ایران در انگلستان بود ولی میگفت آقاجان ما یه دولت نوپایی هستیما الان دست به قرارداد بزنیم، انگلیسی‌های کار کشته امتیازهای بیشتری از ما میگیرن


audio: nR0ZHn9LIFw_0027.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
اختلاف نگاه رضاشاه با دولت انگلیس باعث شد که مذاکرات تا سال‌ها کش بیاد، ما اصلا استادیم در مذاکرات در تاریخ، سال رسیده بود به چند؟ به 1931 میلادی، جایی که دیگه بحران اقتصادی جهانی دهه بیست هم تاثیراتش حسابی عیان شده بود و انگلیس دیگه نمیتونست خیلی به ایران پول بده شاه هم به تمام اطرافیانش بدبین شده بود


audio: nR0ZHn9LIFw_0028.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
تیمور تاش رو که از بیخ کشت اصلا قرارداد دارسی رو هم انداخت تو آتیش و اونو لغو کرد و بعد جشن عمومی اعلام کرد رضاشاه پهلوی، بعد هم اومد رشته امور رو در دست گرفت و یک قراردادی با انگلیس نوشت به اسم قرارداد 1933 که به نام نوزده سی و سه بیشتر شنیده شده که اگرچه اختیارات انگلیس توش بیشتر شده بود ولی رضاشاه اعلام کرد


audio: nR0ZHn9LIFw_0029.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
که قرارداد بهتریه نسبت به دارسی بعدها آقای تقی زاده در مجلس ملی پونزدهم و در دوران پس از رضاشاه پهلوی از اشتباه یک شاه وطن دوست گفت که فکر میکرد داره در راستای اهداف ملت قدم برمیداره اما اونطور که نظر نخبگان دور و برش بود عمل نکرد ایشون و باعث چی شد؟ باعث شد یک


audio: nR0ZHn9LIFw_0031.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
حالا چرا قرارداد نوزده سی و سه بدتر از دارسی بود؟ در دارسی سهم ایران 16درصد بود و در نوزده سی وسه شد 20درصد که خب به نظر تا اینجا بهتر بیاد اما مواردی بود که نوزده سی وسه رو ضعیفتر از دارسی میکرد مورد اصلی هم این بود که مدت زمان قرارداد دارسی شصت سال بود اما در قرارداد نوزده سی وسه، 32 سال بهش اضافه شد


audio: nR0ZHn9LIFw_0032.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
و جنگ جهانی دوم شروع شد در قسمت‌های مربوط به جنگ جهانی دوم مفصل در رابطه با سقوط رضاشاه و روی کار آمدن پسرش محمدرضاشاه پهلوی، صحبت کردیم که میتونید ببینید در صفحه یوتیوب مورخ یا بشنوید در صفحات پادکست مورخ، ما هشت قسمت در رابطه با جنگ جهانی دوم صحبت کردیم، چرا اینو گفتم؟ یه اتفاق مهم دیگه هم اون زمان افتاد


audio: nR0ZHn9LIFw_0033.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
یه سیاستمداری که البته از دوران قاجار خودش و خانواده ش فعال بودن، تبدیل به چهره اول سیاست ایران و یک قهرمان ملی شد یه چهره کم نظیر قانونمدار، پاکدست استقلال طلب و دموکراسی خواه به نام محمد مصدق


audio: nR0ZHn9LIFw_0034.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
محمد مصدق اردیبهشت 1330 مصادف با 1951 میلادی نخست وزیر ایران شد و تا 28 مرداد 1332 در این سمت باقی موند، دو سال و سه ماهی که یکی از پر ماجراترین دوران تاریخ معاصر کشورمونه مصدق زمانی روی کار اومد که صنعت نفت در مکزیک ملی شده بود


audio: nR0ZHn9LIFw_0035.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
انگلیس و آمریکا در مکزیک با هم گلاویز بودند سر نفت، ولی وقتی جنگ جهانی دوم شروع شد مکزیکی‌ها از موقعیت استفاده کردند و تونستند دست این دو قدرت رو تا حدود زیادی از صنعت نفتشون کوتاه کنند الگویی که انگلیس و آمریکا اصلا دوست نداشتند یکبار دیگه تکرار بشه اما مصدق دقیقا به میدون اومده بود برای همین


audio: nR0ZHn9LIFw_0036.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
پدر محمد مصدق برای حدود 30 سال وزیر اقتصاد دربار قاجار بود و مادرش نجم السلطنه، از شاهزاده‌های قاجار بود خودش هم در اون زمان تحصیل‌کرده‌ترین آدم ایران بود تنها کسی که تونسته بود از یه دانشگاه اروپایی مدرک لیسانس، فوق لیسانس و دکترا بگیره اون هم توی رشته‌ی حقوق، ایشون بود


audio: nR0ZHn9LIFw_0037.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
مصدق، معنای دموکراسی غربی رو خیلی خوب فهمیده بود و برای همین اونو برای ایران می پسندید توی مشروطه هم فعال بود و میدونست رسیدن به آرمان دموکراسی چقدر کار سختیه در ایران


audio: nR0ZHn9LIFw_0038.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
مصدق از ابتدای قرن چهاردهم شمسی وسط میدون سیاست و نماینده‌ی مجلس ملی بود وقتی حکومت قاجار سقوط کرد و رضاخان اومد که بیاد روی کار، مصدق مخالف بود که ایشون شاه بشه، میگفت رضاخان یه آدم توسعه گرا و مقتدره و اصلا چه خوب که بیاد نخست وزیر بشه ولی اگر سلسله قاجار رو که دیگه اینقدر تو فضای مشروطه ضعیف شده، جمعش کنیم


audio: nR0ZHn9LIFw_0039.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
باز هم یک استبداد جدید روی کار میاد اما رضاخان هم قدمش اصلا رو چشم ما بیاد بشه رئیس دولت، در نهایت مصدق در اون زمان زورش نرسید رضاخان شد رضاشاه و محمد مصدق برای بیست سال خونه نشین شد


audio: nR0ZHn9LIFw_0040.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
با سقوط رضاشاه، مصدق دوباره قد علم کرد و دوباره نماینده مجلس ملی شد اون با همراهی نخست وزیر وقت، احمد قوام داستان درخواست شوروی برای امتیاز گرفتن از نفت شمال ایران در پایان جنگ جهانی دوم رو حل و فصل کرد و نیروهای شوروی رو از ایران خارج کرد جالبه که مصدق و قوام اصلا با هم خوب نبودن


audio: nR0ZHn9LIFw_0041.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
در نهایت خیلی ها این رو اذعان دارند که دهه بیست شمسی یکی از آزادترین دوران سیاسی ایران بود حالا فضای خوبی بود که مصدق بیاد و هدف اصلیش رو پیش ببره، چه هدفی؟ ملی کردن صنعت نفت


audio: nR0ZHn9LIFw_0042.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
پیش از نخست وزیری مصدق، علی رزم آرا نخست وزیر بود که بدست گروه فداییان اسلام و بدلیل اینکه معتقد بودند این آقا آدم انگلیسی‌هاست ترور شد، توی همچین فضای هرج و مرج طوری بود که مجلسی‌ها به بزرگشون که مصدق بوده باشه گفتن مصدق، آقاجان بیا خودت نخست وزیر شو جمع کن کارو دیگه، اوضاع خرابه گرفتاریم مصدق چه کرد؟


audio: nR0ZHn9LIFw_0043.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
همون موقع یه کاغذ از جیبش در آورد و گفت این طرح میدونی چیه؟ طرح ملی شدن شرکت نفت انگلیش و ایرانه این رو اول تصویب کنید، بعد چشم میام نخست وزیری رو می پذیرم طرح ملی شدن صنعت نفت اینطوری از یک کاغذ در مجلس ملی ایران تصویب شد مصدق از مجلس بیرون اومد و اعلام کرد


audio: nR0ZHn9LIFw_0045.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
طرح ملی شدن صنعت نفت رو حسین فاطمی که در دولت مصدق شد وزیر امور خارجه نوشته بود و به مصدق داده بود اونها با هم یه تشکیلات سیاسی به اسم جبهه ملی رو هم تشکیل دادن که هدف اصلیش به نتیجه رسوندن این طرح بود منتها این طرح چی بود؟ نمی گفت که کل پول نفت برسه به ما کلش مال ما، می گفت


audio: nR0ZHn9LIFw_0046.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
آمریکایی‌ها اومدن با عربستانی‌ها سر نفت آرامکو پنجاه پنجاه بستن قراردادشون رو ما هم همینو میخوایم، پنجاه پنجاه آمریکایی‌ها هم که بدشون نمیومد حسابی حال انگلیس گرفته بشه، اولش از طرح مصدق حمایت میکردن، انگلیس ولی اصلا زیر بار نمیرفت شرکت نفت انگلیس و ایران سودآورترین پروژه انگلیس در تمام دنیا بود


audio: nR0ZHn9LIFw_0047.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
و تمام اقتصاد بریتانیا به نفت ایران بسته بود به خصوص در شرایطی که انگلیس یه کشور جنگ زده و ورشکسته بود و به پول نفت ایران نیاز داشت ایرانی‌ها اوضاشون چطور بود البته اون زمان؟ فقر مطلق


audio: nR0ZHn9LIFw_0048.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
انگلیس یه سری انگیزه‌های دیگه هم داشت در رابطه با جلوگیری از ملی شدن نفت ایران اول اینکه خطر شوروی رو حس میکرد و نمیخواست بازی بیفته دست کشوری که یه ادعایی هم در رابطه با نفت شمال ایران داشت کل رو دیگه میومد صاحاب میشد بخصوص که حزب توده هم تازه شکل گرفته بود و حامی شوروی بود اما علت مهمتر این بود که میگفت عه، تو مکزیک نفت ملی شد


audio: nR0ZHn9LIFw_0049.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
حالا تو ایران هم ملی بشه؟ دیگه هیچی دیگه از فردا صبح همه راه میفتن میگن ما هم ملی میخوایم ما هم ملی میخوایم، یعنی همه شرکت‌های نفتی وابسته به انگلیس، گرفتاریه از دست میدیم ما منافع رو نمیشه که سفیر انگلستان میاد پیش آقای مصدق میگه برادر من حواست هست داری چیکار میکنی؟ شما میخوای بیشتر از ما بهره ببری از عواید نفتت؟


audio: nR0ZHn9LIFw_0050.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
یعنی شما نمیدونی اصل ماییم، شما فرعید؟ تا حالا دیدی اصل از فرع کوچیکتر شه؟ مصدق جواب میده بله دیدم، سفیر انگلیس میگه جان؟ دیدی؟ مصدق در جواب میگه روباه روباه دمش از خودش بزرگتره


audio: nR0ZHn9LIFw_0051.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
مصدق کوتاه نیومد در نتیجه انگلستان نفت ایران رو تحریم کرد، مصدق هم مهدی بازرگان رو فرستاد آبادان، گفت میری اونجا همه کارمندهای انگلیسی رو با تیپا میندازی بیرون بقیه کارمندا رو هم خود انگلیس از ایران خارج کرد و نتیجه صنعت نفت ایران به گل نشست


audio: nR0ZHn9LIFw_0052.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
انگلیس اختلافات رو برد به سازمان ملل مصدق هم بلند شد رفت جلسه شورای امنیت سازمان ملل در آمریکا، مصدق تبدیل شد به اولین نماینده یک کشور جهان سومی که پشت تریبون شورای امنیت قرار میگیره و علیه استعمار صحبت میکنه شورای امنیت سازمان ملل به نفع ایران رای داد


audio: nR0ZHn9LIFw_0053.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
و گفت این داستان دعوای بین یک دولت و یک شرکته به ما ربطی نداره، خدا شاهده اگر بین دو تا دولت بود ما در خدمتتون می بودیم


audio: nR0ZHn9LIFw_0054.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
و انگلیسی‌ها چه کردند؟ پرونده اختلافشون با ایران رو بردند دیوان بین المللی دادگستری یا همون دیوان لاهه که چیکار میکنه؟ مسئول حل و فصل اختلافات بین کشورها مصدق اما سر حرفش محکم ایستاده بود شاه هم از طرح مصدق حمایت میکرد بعضی ها میگن خود محمدرضای پهلوی هم دنبال ملی شدن صنعت نفت بود


audio: nR0ZHn9LIFw_0055.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
بعضی ها میگن اینقدر مصدق محبوب بود که شاه چاره ای نداشت بجز حمایت ازش هیئت ایرانی در نهایت به رهبری مصدق رفتند دادگاه لاهه، آقای هنری رولن بلژیکی هم بعنوان وکیل هیئت ایرانی به دادگاه اومده بود این اولین باری بود که رئیس یک دولت به دادگاه لاهه میومد، دکتر کریم سنجابی از اعضای


audio: nR0ZHn9LIFw_0056.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
ارشد جبهه ملی هم، بعنوان نماینده ایران در هیئت قضات لاهه معرفی شده بود و با لباس مخصوص در کنار دوازده قاضی دیگه نشسته بود


audio: nR0ZHn9LIFw_0057.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
مصدق که وارد دادگاه شد، یه راست رفت روی صندلی نماینده انگلستان نشست، نماینده انگلستان وارد میشه و بهش میگه آقا بلند شو سر جای ما نشستی، مصدق حتی بهش نگاه هم نمیکنه رئیس دادگاه از پشت تریبون میگه آقای مصدق سر جای انگلیس‌ها نشستی پیرمرد، حواست هست مصدق عاقل اندر سفیه طور میگه بله که حواسم هست


audio: nR0ZHn9LIFw_0058.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
خواستم یک دقیقه سر جای انگلیس‌ها بنشینم تا ایشان یعنی انگلیسی‌ها که الان سال‌هاست سر جای ما نشستن، ببینند جای کس دیگه رو گرفتن چه حالی داره؟ بعد پا میشه میره سرجای خودش و شروع میکنه به فرانسوی یه نطق خیلی احساسی و پر از خشم علیه انگلیسی‌ها انجام میده


audio: nR0ZHn9LIFw_0059.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
اینجا یه خاطره ای نقل کنیم از دکتر سنجابی قضات مونده بودن بعد از پایان دادگاه که رای صادر کنن، شور کنن دیگه در نهایت آقای سنجابی هم خب جزو قضات بود باید میموند ایشون این وسط گویا یه خانم جوون فرانسوی که خبرنگار هم بوده، خوشگل هم بوده، مدام دور و بر دکتر سنجابی میپلکیده و حالا چشم و ابرو مینداخته و از این کارا میکنه، خاطره‌هاشه


audio: nR0ZHn9LIFw_0060.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
انتهای داستان، دکتر سنجابی احساس خطر میکنه گویا آقای سنجابی زنگ میزنه ایران به دولت میگه آقا آب دستته بزار زمین، خانم منو بفرستید بیاد خیلی هم سریع باشه دیگه لطفا میگن چطور؟ چیزی شده؟ ما نگران شدیم، ایشون میگه که یه بابایی به ما پیله کرده، ما هم گرفتار شدیم و چون میخوایم قضاوت و اینا هم بکنیم سنگینه فضا، خانمم باشه که ما حالمون بهتر باشه، ما هم آدمیم بالاخره


audio: nR0ZHn9LIFw_0061.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
یهو دیدی بند رو آب دادیم، حالا بیا و درستش کن آبرو و حیثیت دولت و مملکت رو با هم میبریم اینطوری میشه که خانم خبرنگار میره پی کارش یعنی همینجور الکی هم نبوده، کلی حاشیه داشته بعدها نماینده سالوادور در دادگاه لاهه که ریاست هیئت قضات رو هم توی این پرونده برعهده داشته به سنجابی میگه که آقا سنجابی، خوب حواست بودا


audio: nR0ZHn9LIFw_0064.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
مصدق و یاد و خاطراتش از زمان ملی شدن صنعت نفت تا به امروز در تاریخ بالا و پایین‌های بسیاری رو دیده یکسال بعد از ملی شدن صنعت نفت محمدرضای پهلوی و محمد مصدق حسابی با هم سرشاخ شدن و نتیجش شد حصر مصدق حذف شدنش از سیاست رسمی ایران و غیره و غیره


audio: nR0ZHn9LIFw_0065.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
وقتی انقلاب ایران در 1357 پیروز شد اسلامگرا ها هم روی خوشی به ملی گرایی مصدق نشون ندادن و اون رو که سال‌ها بود از دنیا رفته بود کم کم نادیده گرفتند، طرفداران پهلوی هم که از بعد از 1332 تا الان با مصدق خوب نیستن


audio: nR0ZHn9LIFw_0066.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
ولی اونچه که مشخصه اینه، چیزی که قابل هضم در تاریخ نیست اینه که مصدق در زمانی محبوبترین چهره سیاسی ایران بود و یکی از نمادهای قانون مداری و دموکراسی خواهی و استقلال طلبی ایران زمین بود


audio: nR0ZHn9LIFw_0067.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
ایران زمین هیچوقت بطور کامل مستعمره یه کشور دیگه نبوده و خب نه از استعمار کامل آسیب خیلی جدی دیده و نه از محاسن استعمار غرب بطور کامل برخوردار بوده از طرفی قضاوت درباره ملی شدن صنعت نفت هم پر از تناقض بوده، خیلی‌ها این حرکت رو یک پیروزی بزرگ از طرف محمد مصدق و


audio: nR0ZHn9LIFw_0068.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
محمدرضا شاه پهلوی برای مردم ایران میدونند و خیلی‌ها هم معتقدند که این اتفاق باعث شد صنعت نفت ایران دولتی بشه و از اونطرف هم غربی‌ها رو با ما بد کرد البته باعث شد دولت‌ها و حکومت‌ها بتونن از طریق نفت، رانت بدن به این و اون و روزگار سختی برای ایران رقم خورد


audio: nR0ZHn9LIFw_0069.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
به هر حال داستان ایران و نفت تا همین لحظه ای که من و شما داریم باهم صحبت میکنیم یا شما بنده رو میبینید، ادامه داره از زمان ملی شدن صنعت نفت تا به امروز هم فراز و فرودهای زیادی رو داشته و قطعا تاریخ به ما درس داده که خواهد داشت زمان بفرجام رسید و کلام ما هم


audio: nR0ZHn9LIFw_0070.opus
source: youtube
source_id: nR0ZHn9LIFw
invalidation: VALID
text:
ما در دو قسمت اخیر پرداختیم ویژه به تاریخچه نفت ایران زمین و ملی شدن صنعت نفت تا چند روز آتی و یک ویژه برنامه دیگه سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ میسپارم و می‌بینمتون


audio: CgJ5BP343rs_0001.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
از قول شما نقل شده که گفتید کسانی رو که حکم اعدامشون رو صادر کردید اگر حکم درست بوده که این‌ها به مجازات رسیدند جوکه اینا همه جوک بود برای جوک خوب بود یعنی هیچ موقع شما نگفتید اینا اگه نه مجازات هیج وقت من . اگر نه میرن بهشت من همچین حرفی نزدم بینی و بین الله چنین حرفی نزدم حالا شما اگر از من شنیدی بگو ولی ممکن هست همچین حرفی رو شما زده باشید؟ کبریت رو زدن قوطیش چقدر قیمت داشته حالا چقدر قیمت .


audio: CgJ5BP343rs_0002.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
اینا همش جوکه جوک نمیدونم حالا انگلستان چی میگن به این؟ جوک اصلا کلمه‌ی انگلیسیه آها خب یعنی امکان داره شما همچین حرفی بزنید؟ ابدا من دیونه که نیستم کسانی که شما حکم اعدامشون رو صادر کردید فکر می‌کنید احتمال داره در موردی مثلا اشتباه شده باشه؟


audio: CgJ5BP343rs_0004.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
شما . بنابراین بنده که حاکم شرع بودم اشتباهی در کار نبوده بنابراین شما کاملا وجدانتون راحته؟ وجدانم اینقدر راحته که اگر شما بذارید من الان می‌گیرم می‌خوابم این دیالوگ‌ها بخش پایانی مصاحبه‌ی صادق صبا خبرنگار ردایوی بی‌بی‌سی فارسی با حجت الاسلام صادق خلخالی نخستین حاکم شرع دادگاه انقلاب اسلامی 1357 بود


audio: CgJ5BP343rs_0005.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
مصاحبه‌ای که سال 1376 و در سال‌های پایانی عمر این روحانی عجیب غریب و البته تاثیرگذار در تاریخ معاصر ما انجام شده ما در این قسمت از مورخ و در دقایق آتی رفتیم سراع روایت و زندگی صادق خلخالی کسی که مخالفانش، منتقدانش و حتی موافقانش او رو با اعدام به یاد میارن سلام من احمد هاشمی هستم


audio: CgJ5BP343rs_0007.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم اول کتاب خاطرات آیت الله خلخالی دوم کتاب خاطرات آیت‌الله اکبر هاشمی رفسجانی سوم کتاب آخرین سفر شاه نوشته‌ی ویلیام شاوکراوس چهارم مجموعه مصاحبه‌های رسانه‌ای با صادق خلخالی در تمام این سال‌ها و پنجم مصاحبه‌هایی که از دیگر سیاسیون درباره‌ی صادق خلخالی گرفته شده


audio: CgJ5BP343rs_0008.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
و در رسانه‌های مختلف و البته معتبر پخش شده اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید حالا بریم در دل تاریخ


audio: CgJ5BP343rs_0009.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
همان طور که انقلاب کبیر فرانسه زمانی یک ماکسیمیلیان روبسپیر داشت که در جایگاه دادستان عمومی انقلاب بود ایشون و سرهای بسیاری رو فرستاد زیر گیوتین جوی خون راه انداخت و اینجوری خشونت انقلابی انقلاب فرانسه و البته انقلابیونش رو ترسیم کرد انقلاب 1357 در ایران هم یک شیخ صادق خلخالی داشت


audio: CgJ5BP343rs_0010.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
که اگرچه تعداد احکام اعدامی که صادر کرد این آدم از تعداد احکام اعدامی که به طور مثال شیخ محمد محمدی گیلانی صادر کرد به مراتب کمتر بود اما دو نکته دو نکته باعث شد خلخالی بشه نماد خشونت انقلابی در ایران و در تاریخ اول این که افرادی که خلخالی به جوخه اعدام سپرد عموما آدم‌های مهمی بودند و دوم خلخالی اولی بود از قدیم میگن


audio: CgJ5BP343rs_0011.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
یا اولین باش یا بهترین او شاید هر دو بود این که اولین بود قطعیست این که بهترین بود قضاوتش با شماست ایشون نخستین حاکم شرع و اولین رئیس دادگاه رئیس دادگاه انقلاب اسلامی بود که در دقایق آتی مفصل از او خواهیم گفت


audio: CgJ5BP343rs_0012.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
اول مرداد 1305 در شهر گیوی از توابع خلخال در استان اردبیل و طبیعتا در خانواده‌ای مذهبی دیده به جهان گشود کی؟ همین آقای صادق خلخالی البته اسم کامل ایشون هست صادق خلخالی گیوی زمانی که به دنیا اومد مادرش نافش رو برید و در جایی دور به خاک سپرد، چرا؟ تا به خیال خودش بچه‌ش از شر اجنه در امان باشه پدرش که بود؟


audio: CgJ5BP343rs_0013.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
آقایی به نام یدالله خلخالی گیوی بسیار او اصرار داشت که فرزند برومندش به سمت کسب علم و دانش بره و البته از زمانی صحبت می‌کنیم که بقه خصوص در شهرهای کوچک ایران‌زمین علم و دانش به نوعی مساوی بود با علوم دینی و حضور در مدارس علمیه نتیجه؟ صادق داستان ما تا کلاس ششم در گیوی تحصیل کرد و بعد رفت اردبیل و در مدرسه‌ی حاج ملا ابراهیم دروس دینی خوند و در ادامه


audio: CgJ5BP343rs_0014.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
باز هم به اصرار پدر جمع کرد بند و بساطشو رفت کجا؟ قم و وارد حوزه‌ی علمیه‌ی قم شد که چه کنه؟ تحصیلات علمیش رو ادامه بده در واقع تحصیلات حوزوی رو کی وارد حوزه شد؟ از چه سالی صحبت می‌کنیم؟ زمانی که یک، او هفده ساله بود و دو حدو سال 1322 بود ایران چه خبر؟ از ایران‌زمین بگیم داریم در رابطه با زمانی صحبت می‌کنیم که ایران تازه داشت تن زخمیش رو


audio: CgJ5BP343rs_0016.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
با حضورش در قم سریعا یه رفیق صمیمی پیدا کرد رفیقی که اسمش بود سید مصطفی و نام خانوادگیش بود مصطفوی سید مصطفی مصطفوی که مثل پدرش به خمینی مشهور بود با صادق داستان ما بسیار رفیق شد پدر مصطفی آیت‌الله روح‌الله خمینی بود و او از اساتید حوزه‌ی علمیه بود نتیجه؟ صادق خلخالی تبدیل شد به شاگرد پدر دوستش


audio: CgJ5BP343rs_0017.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
شاگرد کسی که کم کم به یکی از اصلی‌ترین نمادهای مخالفت با نظام شاهنشاهی تبدیل شد و البته شاگرد محبوبش یعنی صادق خلخالی هم به سرعت به راه استاد رفت سال‌های میانسالی صادق خلخالی همراه شد با زندان و تبعید اولین بار زمانی که آیت‌الله خمینی در نیمه‌ی خرداد 1342 بازداشت شد


audio: CgJ5BP343rs_0018.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
صادق خلخالی هم با حدو 25 نفر دیگر بازداشت شدند چهل روز در زندان عشرت‌آباد بود و بعد آزاد شد اما حدود یک سال بعد زمانی که آیت‌الله خمینی به ترکیه تبعید شد ساواک یک بار دیگه اومد سراغ این شاگرد پرسروصدای ایشون و این بار او رو برای دو سه ماه انداخت زندان این‌ها تازه شروع ماجرا بود


audio: CgJ5BP343rs_0019.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
تاریخ رو به جلو بیایم سال‌های نخستین دهه‌ی 1350 خورشیدی برای طلبه‌ی گمنام قصه‌ی ما سال‌های پر از دربه‌دری بود تصمیم‌گیران امنیتی حکومت پهلوی قطعا به ذهنشون هم خطور نمی‌کرد که دارن درباره‌ی کسی تصمیم می‌گیرن که چند سال بعد فقط چند سال بعد قراره درباره‌ی زندگی یا مرگشون تصمیم بگیره احتمالا اگر می‌دونستند


audio: CgJ5BP343rs_0020.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
و می‌تونستند چنین چیزی رو پیش‌بنی کنند حتما به تبعید خلخالی اکتفا نمی‌کردند اما به هر حال صادق خلخالی دوران تبعیدش رو در چهار گوشه‌ی ایران گذروند مثال بزنیم بار اول و در 1351 به انارک یزد در مرکز ایران تبعید میشه برای دو ماه در ادامه تبعیدش می‌کنن به شمال ایران و رودبار گیلان بیست و شش ماه اونجا در تبعید بوده


audio: CgJ5BP343rs_0021.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
بعد نوبت به شرق ایران رسید او به رفسنجان تبعید شد این بار و برای چهار ماه اونجا بود در ادامه دو ماه در لار فارس و بعد چهار ماه در غرب ایران و در بانه‌ی کردستان و نهایتا چهار ماه در جنوب ایران و بندر لنگه ایشون در تبعید به سر می‌برد او احتمالا در تمام این سال‌ها داشت نظاره می‌کرد و آدم‌ها رو به خاطر می‌سپرد


audio: CgJ5BP343rs_0022.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
روایت‌هایی هست از زندگی صادق خلخالی که میگه طی سال‌های دهه‌ی پنجاه یا ماموران ساواک و شهربانی دم خونه‌ی خلخالی میومدن تو قم و او رو تبعید می‌کردن یا ماموران تیمارستان میومدند و ایشون و همسرشون رو برای درمان می‌بردند به زور در واقع این روایت‌ها حاکی از بیماری روانی صادق خلخالی داره خود خلخالی اما مصاحبه‌ای داره بعد از انقلاب و این موضوع رو کلا تکذیب می‌کنه


audio: CgJ5BP343rs_0023.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
در واقع مهرماه 1358 زمانی که خلخالی، دیگه خلخالی شده بود برای خودش خلخالی‌ای شده بود که امروز من و شما میشناسیم و در ادامه بیشتر هم خواهیم شناخت اسکندر دلدم خبرنگار اطلاعات هفتگی جرات می‌کنه و از ایشون می‌پرسه که آقا راسته که شما تو بیمارستان روانی چهرازی بستری بودید؟ خلخالی جواب میده من این مطالب را در نشریه‌های سازمان چریک‌های فدایی خلق


audio: CgJ5BP343rs_0024.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
و نیز نشریات دموکرات‌ها دیده‌ام و این‌ها از ردیف همان اراجیفیست که با انتشار آن‌ها درصدد خدشه‌دار کردن شخصیت و سوابق ما هستند بیمارستان چهرازی یعنی چی؟ ما در طول مبارزات هفده سال یا در زندان‌ها بودیم یا در تبعیدگاه‌ها بنده از کسانی که به بنده تهمت بیمار روانی بودن می‌زنند می‌خواهم که مدارک و اسناد و مطالب صحیحی اگر دارند انتشار دهند


audio: CgJ5BP343rs_0025.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
یه نکته‌ی جالب آقای خلخالی در دوران زندان دست‌نوشته‌هایی داره که نشون میده بسیار آدم شعردوستی بوده بسیار اهل شعر بوده تو نامه‌هایی که در دوران زندان نوشته نامه‌هایی که مدام در اون توضیح میده که تلخی زندان به واسطه‌ی هم‌بند شدن با رفقاش شیرین شده او با ارجاع به اشعار مختلف حال و روزش رو توضیح میده اجازه بدید چند تا از این اشعار رو با هم بخونیم


audio: CgJ5BP343rs_0026.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
یه جایی این شعر نظیری نیشابوری رو نوشته آقای خلخالی ناله از بهر رهایی نکند مرغ اسیر خورد افسوس زمانی که گرفتار نبود یا جای دیگه نامه‌ش رو با این شعر از پروین اعتصامی شروع می‌کنه که کنج قفس چون نیک بیاندیشی چون گلشن است مرغ شکیبا را از اینم پا رو فراتر می‌ذاره ایشون تو یک نامه‌ی دیگه متنش رو با این شعر


audio: CgJ5BP343rs_0027.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
از ادیب الممالک فراهانی شروع می‌کنه که افسوس که این مزرعه را آب گرفت دهقان مصیبت زده را خواب گرفت و تاریخ تکرار می‌شود


audio: CgJ5BP343rs_0028.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
بله پس جناب خلخالی شعردوست هم بودند اجازه بدید بحث به اینجا رسید از فرصت استفاده کنیم یک سوال مطرح کنیم و به بهانه‌اش عشق‌بازی کنیم با مخاطبان خوب مورخ اولین دوستی که الان برای ما بنویسد ما در مورد ادیب‌الممالک فراهانی در کدام قسمت مورخ صحبت کردیم؟ و مختصر برای ما بنویسد که چه گفتیم؟ او که بود و چه کرد؟ از طرف تیم مورخ هدیه‌ای به یادگار تقدیم او خواهد شد


audio: CgJ5BP343rs_0030.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
اصلی‌ترین اتهام خلخالی ارتباط با گروه فداییان اسلام بود گروهی که برای مبارزه با حکومت شاه دست به اسلحه برد و از ابزار ترور استفاده کرد به‌هرحال خلخالی برای چند سال در زندان و تبعید بود تا سال انقلاب فرا رسید سالی که فضای باز سیاسی از طرف شاه ایران اعلام شد شما به می‌دانید نتیجه چه شد؟ خلخالی برگشت قم و بعد رفت فرانسه چرا رفت فرانسه؟


audio: CgJ5BP343rs_0031.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
استادش و رهبر انقلابی که داشت می‌رفت که پیروز بشه به نوفل لوشاتوی فرانسه فرستاد شده بود آقای خلخالی بیست روزی پیش آقای خمینی بود اما دوازده روز پیش از بازگشت رهبر انقلاب به ایران او زودتر پا به وطن گذاشت


audio: CgJ5BP343rs_0032.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
آقای محمود مرتضایی‌فر کسی که به وزیر شعار معروف شد چرا که بنیانگذار تکبیر گفتن و شعار دادن در نمازجمعه بود ایشون خاطره‌ی باحالی داره از شب بازگشت رهبر انقلاب 1357 به ایران ایشون روایت می‌کنه که ساعت از 8 شب گذشته بود حضرت امام تشریف آوردند همه‌ی ما از خوشحالی اشک شوق می‌ریختیم و صلوات می‌فرستادیم اما آیت‌الله خلخالی که بیش از همه


audio: CgJ5BP343rs_0033.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
از دیدن امام و سلامت ایشان خوشحال شدند و به وجد آمدند ناخودآگاه با همان عبا و عمامه شروع کردند به رقصیدن جلوی امام و امام هم از کارهای ایشان به شدت خندیدند و همین موضوع فضای کل مدرسه‌ی رفاه را عوض کرد و شاد کرد بله آقای خلخالی سرخوش از پیروزی می‌رقصید سرخوش از این که مرادش آمده و دشمنانش رفتند


audio: CgJ5BP343rs_0034.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
می‌رقصید احتمالا ایشون در آن لحظات فکر می‌کرد که اسم او، صادق خلخالی به عنوان یک روحانی مبارز در تاریخ خواهد ماند اما تاریخ برای اسم صادق خلخالی برنامه‌های دیگری داشت شاید هم خلخالی برای تاریخ برنامه‌های دیگری داشت به‌هرحال چند روز بعد از همین رقص بود که داستان شیخ صادق خلخالی آغاز شد


audio: CgJ5BP343rs_0035.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
بسمه تعالی بیست و ششم ربیع الاول 1399 مطابق با بیست و چهارم بهمن ماه 1357 جناب حجتالاسلام آقای شیخ صادق خلخالی دامت افاضاته به جناب عالی ماموریت داده می‌شود تا در دادگاهی که برای محاکمه‌ی متهمین و زندانیان تشکیل می‌شود حضور به هم رسانده


audio: CgJ5BP343rs_0037.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
دو روز بعد از پیروزی انقلاب 1357 رهبر انقلاب طی این حکم صادق خلخالی رو به عنوان حاکم شرع انتخاب می‌کنه ویلیام شاوکراوس، نویسنده‌ی کتاب اخرین سفر شاه درباره‌ی خلخالی می‌نویسه که نام صادق خلخالی از زمانی سر زبان‌ها افتاد که چند شبی پس از پیروزی انقلاب اسلامی برخی امرای ارتش شاهنشاهی


audio: CgJ5BP343rs_0038.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
در پشت بام مدرسه‌ی رفاه تیرباران شدند ژنرال‌ها را به پشت بام مدرسه بردند و دستور دادند سینه‌کش بر زمین دراز بکشند و دست‌هایشان را به دو طرف باز کنند آنگاه آن‌ها را تیرباران کردند در روزهای بعد هم جمع دیگری از افسران عالی‌رتبه‌ی دوران شاه پس از محاکمه‌هایی سریع اعدام شدند


audio: CgJ5BP343rs_0039.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
آقای خلخالی خود، در خاطراتش می‌نویسه که خدا شاهد است که ما برای تصدی این مقام کوچک‌ترین تلاشی نکردیم و حتی تا زمانی که به بنده ابلاغ شد از آن اطلاعی نداشتم با این حال روایت‌هایی وجود دارد که آقای خلخالی از فردای انقلاب در واقع از فردای روز انقلاب اتفاقا خیلی هم دلش با گرفتن مناصب بالا


audio: CgJ5BP343rs_0040.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
و اساسا جایگاه‌های بالا بوده عبدالمجید معادی‌خواه که زمانی وزیر ارشاد بود ایشون و اساس ایشون بود که برای اولین بار به فاصله‌ی دوزادهم بهمن تا بیست و دوم بهمن ماه گفت دهه‌ی فجر یه خاطره‌ای داره از جناب خلخالی ایشون میگه که روزی که امام می‌خواست حکم نخست وزیری آقای بازرگان رو بده تو پرانتز عرض کنم در واقع پونزدهم بهمن و قبل از پیروزی انقلاب


audio: CgJ5BP343rs_0041.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
حکم نخست وزیری بازرگان صادر شد ایشون میگه روزی که بنا بود این اتفاق بیفته من و آقای هاشمی، آقای هاشمی رفسنجانی تو زیرزمین مدرسه‌ی علوی داشتیم می‌رفتیم که ناهار بخوریم، چیزی به نام ناهار آقای خلخالی یهو جلومون سبز شد و به آقای هاشمی گفتش که آقاجان چرا حاضر نیستی من نخست‌وزیر شم؟ عه نکن دیگه ایشون یعنی آقای هاشمی یک لبخندی زدند گفتند که آقاجان متخصصان حاصر نیستند با شما کار کنن دیگه، عه


audio: CgJ5BP343rs_0042.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
در نهایت آقای معای‌خواه میگه بعد از چند لحظه چانه‌زنی آقای خلخالی گفت تو قبول کن آقا تو قبول کن همه چیز حل میشه آقای هاشمی هم در جواب چه گفتند؟ لبخندی زدند و گفتند من خودمم قبولت ندارم


audio: CgJ5BP343rs_0043.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
به‌هرحال آقای خلخالی شد حاکم شرع دادگاه انقلاب و آستینا رو زد بالا شروع کرد به صدور احکام اعدام از همون اولین روز تصدی سمت جدیدش و تو همون مدرسه‌ی رفاه هم این کارو آغاز کرد اول سران اسم و رسم دار حکومت در دادگاه خلخالی محکوم به اعدام شدند اولین نفرات کیا بودن؟ نام ببریم ارتشبد نصیری رئیس ساواک سپهبد مهدی رحیمی فرماندار نظامی تهران


audio: CgJ5BP343rs_0044.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
سید رضا ناجی فرماندار نظامی اصفهان و منوچهر خسروداد فرمانده‌ی هوانیروز البته گفته میشه آقای خلخالی به رهبر انقلاب اصرار کرد که تو همون شب یعنی اولین شب شروع کارش بیست و چهار نفر رو اعدام کنه اما در نهایت به همین چهار نفر رسیدند و اون بیست نفر دیگه‌ی مد نظر خلخالی همه روی پشت بام مدرسه‌ی رفاه اعدام شدند اما


audio: CgJ5BP343rs_0046.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
گفته میشه آقای خلخالی از این اتفاق بسیار ناراحت بوده، از چی ناراحت بوده؟ از این که همون شب اول آستین زدن بالا نتونسته بود عین بیست و چهار نفر رو اعدام بکنه همه رو بذاره دم دیوار تیربارون کنه به رهبر انقلاب میگه ایشون که آقا ما این بیست و چهار نفر رو اعدام نکنیم همه میریم جهنم روایتی هست که میگن تو همین جلسه‌ای که در مدرسه‌ی علوی برقرار بوده تصمیم می‌گیرن این چهار نفر اول با خانواده‌هاشون تماس بگیرن


audio: CgJ5BP343rs_0047.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
بعد اگر چیزی میخوان بنویسین و بعد اعدام بشن مهدی عراقی روایت می‌کنه، کیه ایشون؟ مسئول رسیدگی به همین امره که اقا تماس بگیرن، چیزی میخوان بنویسن بعد اعدام بشن ایشون روایت می‌کنه شیخ صادق خلخالی خیلی سریع‌تر از الباقی بدو بدو از این جلسه گوله رفت بیرون میگه زمانی که من رسیدم به محل واقعه دیدم ای دل غافل هر چهار نفر اعدام شدند ابراهیم یزدی معاون اول دولت موقت


audio: CgJ5BP343rs_0048.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
تو خاطراتش خودش آورده که وقتی من رسیدم خلخالی و تیمش مشغول گفتگو برای نوشتن ادعانامه علیه اعدام شدگان بودند بنده بسیار عصبانی شدم و بر سر آن‌ها فریاد زدم که شما چه دینی دارید؟ اول می‌کشید بعد می‌خواهید کیفرخواست بنویسید


audio: CgJ5BP343rs_0049.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
داستان اعدام نصیری رئیس ساواک جالبه آقای خلخالی خود در خاطراتش نوشته که نصیری می‌گفت آقا من نمی‌دونستم تو زندان‌ها شکنجه میشه این یکی دو روزی که تو بازداشت شما بودم اصلا خبردار شدم که عه شکنجه هم می‌شده آقای خلخالی میگه رفتیم جعقرقلی صدری که یه زمانی در حکومت محمدرضاشاه پهلوی رئیس شهربانی کل کشور بود رو آوردیم با نصیری روبروش کردیم آقای صدری گفت آقا


audio: CgJ5BP343rs_0050.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
نصیری چرت میگه من به اقتصای شغلم اصلا مستقیما تلفن دفتر نصیری رو شنود می‌کردم همین این، همین پدرسوخته بود فرمان می‌داد مردم رو بگیرن شکنجه کنن ببرن زندان و اینا اگر هم کسی زیر شکنجه می‌مرد یا جنازه رو می‌دادن پزشکی قانونی تازه تعهد می‌گرفتن تضمین می‌گرفتن افشا نشه یا مستقیم می‌بردن بیمارستان‌ها به عنوان محهول‌الهویه میفرستادنش اتاق تشریح یا گمنام طور حالا دفنش می‌کردن حالا توجه به این نکته هم حائز اهمیته که همین جعفرقلی صدری


audio: CgJ5BP343rs_0051.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
خودش هم هیفدهم اسفندماه 1357 یعنی کمی بعد فقط به حکم شیخ صادق خلخالی در زندان قصر اعدام شد این جملات فایده نداشت


audio: CgJ5BP343rs_0052.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
گفتیم ابراهیم یزدی بسیار شوکه شده بود از اعدام‌ها تو خاطراتش هم آورده اساسا جریان نهضت آزادی که جریان معتدل انقلابیون بودند و دولت موقت رو هم به دست گرفته بودند از این نوع برخورد شوکه شده بودند که اصلا چی کار میکنی؟ چه وضعیه؟ اما انقلابیون تند و تیزتر بسیار ذوق زده شده بودند اتفاقا از چی؟ از اتفاقاتی که داشت می‌افتاد از اعدام‌ها نتیجه؟ دولت بازرگان تلاش می‌کرد


audio: CgJ5BP343rs_0053.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
یه جوری جلوی خلخالی رو بگیره حالا از اون ور خلخالی که طبعا از ابتدا چشمش به صندلی بازرگان بود به هیچ وجه خوشش نمیومد از بازرگان تو خاطراتش هم بسیار علیه بازرگان نوشته ایشون نتیجه؟ این دو، دولت موقت و خلخالی بازرگان و خلخالی همواره با هم درگیری داشتند مثال بزنیم آقای خلخالی تو خاطراتش نوشته شاپور بختیار رو اصلا بازرگان فراری داد خائنه بازرگان به همین جهت


audio: CgJ5BP343rs_0054.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
یا در رابطه با ابراهیم یزدی تو خاطراتش چی نوشته آقای خلخالی؟ نوشته ایشون مدام میرفته پیش رهبر انقلاب سوسه میومده هرچند آقای خلخالی در ادامه ادعا می‌کنه آیت‌الله خمینی به من گفت اگر یزدی اومد تو کارت دخالت کرد یقه‌شو بگیر بنداز بیرون یا یه جای دیگه‌ای آقای خلخالی یه نقل قول معروفی داره میگه اساسا بازرگان می‌خواست ناصر مقدم آخرین رئیس ساواک رو اصلا تو دستگاه امنیتی دولت موقت به کار بگیره و داشت چه می‌کرد؟


audio: CgJ5BP343rs_0055.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
با دوست و رفیقاش آماده می‌شد بره قم از آیت‌الله خمینی و باقی مراجع فرمان عفو بگیره برای ناصر مقدم رئیس ساواک بیخود من چی کار کردم؟ کار درستو کردم، پیش‌دستی کردم قبل از اینکه بازرگان بتونه اقدامی کنه اعدامش کردم رفت بله


audio: CgJ5BP343rs_0056.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
یه خاطره‌ی جالب دیگه هم عرض کنم صحبت خاطرات شد این بار از محمود دعایی سرپرست سابق موسسه‌ی رسانه‌ای اطلاعات ایشون میگه مرحوم آیت‌الله طالقانی بسیار از وضعیت اعدام‌ها ناراضی بود می‌گفت آقاجان ما بنا بود مثل پیامبر عمل کنیم بعد از فتح مکه پیامبر چه کرد؟ اعلام عفو عمومی کرد پرانتز عرض کنم پیامبر وقتی رسید مکه حتی ابوسفیان هم بخشید ابوسفیانی که اون ظلم‌ها رو کرده بود به‌هرحال


audio: CgJ5BP343rs_0057.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
آقای طالقانی میگه آقا این چه وضعیه؟ یه سری از تندروها اون زمان جواب میدن به آقای طالقانی که آقاجان نخیر نباید مماشات کرد ضمن این که این‌ها به حکم حاکم شرع عادل اعدام شدند آقای طالقانی میگه که جان؟ کیه این حاکم شرع؟ دوستان تندرو میگن جناب شیخ صادق خلخالی آقا محمود دعایی نقل می‌کنه میگه جناب طالقانی یه تبسم معناداری کرد و در جواب گفت


audio: CgJ5BP343rs_0058.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
ممکنه خلخالی عادل باشه ولی متعادل شما بفرمایید نیست گویا آقای طالقانی اشاره‌ای به همون شنیده‌های مربوط به مشکلات روانی آقای خلخالی داشتند که قضاوتش با شما


audio: CgJ5BP343rs_0059.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
اجازه بدین سری بزنیم به سرشناس‌ترین افرادی که به دستور خلخالی اعدام شدند به جز تصیری، رحیمی، ناجی و خسروداد که عرض کردم در ادام ناصر مقدم اعدام شد و نادر جهانبانی پرانتز عرض کنم یک قسمت مفصل ما پرداختیم به جناب نادر جهانبانی و زندگی ایشون پیشنهاد میکنم حتما ببینید بشنوید از پادکست مورخ چند وقت اخیر هم سال‌روز تولد نادر جهانبانی بود به هر جهت


audio: CgJ5BP343rs_0060.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
در کنار نادر جهانبانی امیرحسین ربیعی هوشنگ حاتم و هاشم برنجیان هم از دیگر خلبان‌ها و مسئولان نیروی هوایی ارتش بودند که به حکم صادق خلخالی اعدام شدند از سایرین هم بگیم حسن پاکروان دومین رئیس ساواک او هم اعدام شد علی نشاط فرمانده‌ی گارد شاهنشاهی ولی الله زند کریمی رئیس سازمان زندان‌ها این‌ها هم به دستور خلخالی


audio: CgJ5BP343rs_0061.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
به جوخه‌ی آتش سپرده شدند اساسا جناب شیخ صادق خلخالی دستور اعدام قریب به نود نفر از نظامیان دوران پهلوی رو صادر کرده حتی فرمان ترور ارتشبد غلامعلی اویسی رئیس نیروی زمینی ارتش شاهنشاهی در خارج از کشور رو هم ایشون صادق خلخالی صادر کردند


audio: CgJ5BP343rs_0062.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
چهره‌های دولتی و سیاسی متعددی هم به دست خلخالی اعدام شدند مهم‌ترینشون احتمالا امیرعباس هویدا بود کسی که برای سیزده سال نخست وزیر شاه بود و ما در یک قسمت اخیرا مفصل به زندگی ایشون پرداختیم پیشنهاد می‌کنم ببینید، بشنوید بسیار مکمل خوبی‌ست و حاوی فکت‌های بسیار جذاب هم این قسمت امیرعباس هویدا و هم قسمتی که عرض کردم نادر جهانبانی


audio: CgJ5BP343rs_0063.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
به هر جهت ادامه میدیم اسامی رو عباسعلی خلعتبری وزیر خارجه غلامرضا کیانپو وزیر جهانگردی غلامرضا نیک پی شهردار تهران که تو پرانتز بگم یکی از اتهامات غلامرضا نیک‌پی شهردار تهران ترافیک شهر تهران بود حالا امروز رو ببینیم و اون روز ادامه بدیم منچهر آزمون، وزیر کار و رئیس خبرگزاری پارس البته محمدعلی علامه وحیدی از مسئولین اداره‌ی اوقاف


audio: CgJ5BP343rs_0064.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
محمود جعفریان مدیرعامل سازمان رادیو و تلویزیون پرویز نیکخواه مدیر واحد مرکزی خبر تلویزیون محمدرضا عاملی تهرانی وزیر جهانگردی منصور روحانی قزوینی وزیر برق و کشاورزی عبدالله ریاضی رئیس مجلس ملی علی حجت کاشانی رئیس سازمان تربیت بدنی یوسف خوش‌کیش مدیر عامل بانک مرکزی این‌ها همه و همه فقط بخشی از اعدام‌هایی بود


audio: CgJ5BP343rs_0065.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
که صادق خلخالی دستورشون رو صادر کرد این‌ها همه و همه اعدام‌هایی بودند از بین سیاسیون این وسط یک اعدام بسیار مهم هم اتفاق افتاد اعدام خانم فرخ‌رو پارسا اولین وزیر زن و وزیر آموزش و پرورش به دستور خلخالی اون زمان بسیار سروصدا کرد


audio: CgJ5BP343rs_0066.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
جالبه خلخالی به عنوان نماد قهر انقلابی خلق ستم‌کشیده‌ی ایران حسابی مورد توجه گروه‌های چپ به خصوص توده‌ای‌ها قرار گرفته بود حال می‌کردند باهاش اما بسیاری از سران انقلاب از جمله چهره‌های نهضت آزادی و حتی افرادی مثل سید محمد بهشتی باهاش شدیدا مخالف بودن دلایلش هم عرض کردم، مثال آقای طالقانی مثال آقای بازرگان مثال ابراهیم یزدی و و و به همین جهت


audio: CgJ5BP343rs_0067.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
زمانی که مردادماه 1358 بنا شد مجلس خبرگان قانون اساسی تشکیل بشه و کاندیداهاش معرفی شدند آقای خلخالی هم یکی از کاندیداها بود کاندیدای مورد حمایت حزب توده عرض کردم توده‌ای‌ها حال می‌کردن اما حزب جمهوری اسلامی که بسیار حزب مهمی بود از اسمش هم پیداست در اون زمان مخصوصا بسیار تاثیرگذار بود و رهبر آن حزب هم آقای سید محمد بهشتی بود


audio: CgJ5BP343rs_0069.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
خلخالی البته در جایگاه حاکم شرع دو برگ خیلی عجیب غریب هم به کارنامه‌ش ضمیمه کرده عرض می‌کنم اولیش مربوط به حضورش در کردستانه و دومی مربوط به حضورش در ترکمن‌صحرا حالا داستان چیه؟ تو گیرودار ابتدای انقلاب در اون اوضاع ناپایدار دو حزب منطقه‌ای کومله و دموکرات و البته چند گروه کوچیک دیگه در کردستان یه تحرکاتی داشتند


audio: CgJ5BP343rs_0070.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
کومله و دموکرات که تمایلات تجزیه طلبانه هم داشتند و به دنبال خودمختاری کردستان بودند چه می‌کنند؟ حمله می‌کنند به یک پادگان در مهاباد فرمانده‌ی تیپ پادگان رو زخمی می‌کنند سربازهای غیر بومی رو مرخص می‌کنند بعد هم پادگان و کل اسلحه‌ها رو در اختیار می‌گیرند در ادامه حمله می‌کنند به یک پادگان دیگه در سنندج دولت موقت چه می‌کنه؟ برای حل مسئله کردستان


audio: CgJ5BP343rs_0071.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
پیشنهاد شکل‌گیری شورای شهر میده در این منطقه نتیجه چه میشه؟ یه انتخاباتی برگزار میشه و اکثر نماینده‌های این احزاب وارد شورا میشن اما این هم باعث نمیشه تا گروه‌ها با سپاه پاسداران تازه تاسیس شده به سازش برسند اختلاف ادامه داشته نتیجه؟ در ادامه این گروه‌ها حمله می‌کنند به پاسگاه‌های سقز، بانه و مریوان در نهایت چه اتفاقی می‌افته؟ حکومت تازه شکل گرفته


audio: CgJ5BP343rs_0072.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
نمی‌تونه تحرکات این گروه‌ها رو تحمل کنه و چی میشه نتیجه؟ از یه طرف سپاه و ارتش وارد عمل میشن و از طرف دیگه شما بفرمایید شیخ صادق خلخالی وارد می‌شود


audio: CgJ5BP343rs_0073.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
سیاوش جوادیان جانشین سابق رئیس ستاد ارتش یه خاطره‌ای داره، ایشون تعریف می‌کنه آقای خلخالی هر از چند گاهی میومد یه شامی می‌خورد، ده نفرو اعدام می‌کرد می‌رفت در ادامه ایشون تعریف می‌کنه میگه خودم در سقز شاهد بودم که یه شام براش آوردن عدس پلو هم بود زمانی که ایشون میل می‌کرد همزمان تعدادی رو اعدام کرد رفت در طول عدس پلو


audio: CgJ5BP343rs_0074.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
آقای جوادیان ادامه میده خاطراتش رو میگه بعدازظهر یک روز افسران کادر سقزی طبق معمول رفته بودن خونه‌شون گروهک‌ها پادگان سقز رو اومدن محاصره کردن این افسرا نتونستن برگردن پادگان چرا؟ خب محاصره کرده بودن نمیتونستن بیان چون برنگشتن تو پرانتز باز بگم نمی‌تونستن برگردن آقای خلخالی حکم اعدام اون افسران رو صادر کرد


audio: CgJ5BP343rs_0075.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
به‌هرحال صادق خلخالی دستور گرفته بود و برای سرکوب به کردستان و مشخصا به پاوه رفته بود همون زمان یه عکسی از اعدام‌هایی که تو کردستان به دستور صادق خلخالی انجام می‌شد تو روزنامه‌ها منتشر شد چه عکسیه؟ عکسی که ازش صحبت می‌کنیم یه عده دارن تیربارون میشن که زخمی بودن رو برانکارد بودن صادق خلخالی البته معتقده این عکس‌ها مونتاژه اون زمان هنوز فتوشاپ نبود وگرنه احتمالا


audio: CgJ5BP343rs_0077.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
یه خاطره‌ی بامزه هم بگیم از صادق زیباکلام از حضور خلخالی در کردستان آقای زیباکلام کی بوده اون زمان؟ نماینده‌ی نخست وزیری در کردستان بوده میگه زمانی که خلخالی اومد کردستان یهو منو به همکاری با دموکرات‌های کردستان متهم کرد آقای زیباکلام تعریف می‌کنه آقای خلخالی گفت پرونده‌ی اینو بیارین این یعنی صادق زیباکلام میگه عرق سردی در بدن من اصلا بر بدنم جاری شد اصلا زانوهام شروع کرد لرزیدن


audio: CgJ5BP343rs_0078.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
یه لحظه فکر کردم چه تیتر جالبی هم میشه روزنامه‌های فردا که آیت الله خلخالی نماینده‌ی نخست‌وزیری در کردستان را به جرم همکاری و جاسوسی برای دموکرات‌ها اعدام کرد در ادامه زیباکلام میگه چند لحظه بعد یه افسر بیسیم به دستی بدو اومد تو اتاق در گوش خلخالی یه چیزایی گفت هنوز افسره خم بود در گوش آقای خلخالی بود که خلخالی بلند شد گوله رفت بیرون


audio: CgJ5BP343rs_0079.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
چند دقیقه بعد هم من دیدم دو تا هلی‌کوپتر که حامل خلخالی و همراهان بودند بلند شدن از زمین و در افق محو شدند میشه گفت خطر از بیخ گوش آقای زیباکلام گذشته بود در ادامه‌ی این خاطره، زیباکلام میگه من سریع رفتم با نخست وزیری تماس گرفتم صدام هم داشت میلرزید به مهندس مهدی چمران گفتم که آقا این مملکت صاحاب نداره؟ آقای چمران در جواب چی میگه به زیبا کلام؟ میگه خلخالی نمی‌بایستی به آنجا می‌آمد


audio: CgJ5BP343rs_0081.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
آقای خلخالی از کردستان میره ترکمن‌صحرا جریان خلق ترکمن که به سازمان چریک‌های فدایی خلق وابسته بود تو این منطقه شورای دهقانی تشکیل داده بودن و یه اعتراضاتی رو سازماندهی کرده بودند نتیجه؟ خلخالی گوله میره ترکمن‌صحرا تا به مسئله رسیدگی کنه و باز نتیجه چه بود؟ شما بفرمایید اعدام و اعدام و اعدام شیرمحمد توماج رهبر این جریان به همراه آقایان مختوم، واحدی و جرجانی


audio: CgJ5BP343rs_0082.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
بازداشت میشن روایتی هست که میگن اینا رو می‌کنن تو صندوق عقب می‌برن یه جایی نزدیک بجنورد و اونجا به دستور آقای خلخالی اعدام میشن بعد جسدشون رو در 125 کیلومتری جاده‌ی بجنورد ول می‌کنن این اقدام خلخالی در قبال سران گروه خلق ترکمن که اینجوری اعدام می‌کنه و اونجوری رها میکنه گوشه‌ی جاده نتیجه‌ش چی میشه؟ اون موج حمایت اولیه‌ی چپ‌ها که عرض کردم حال می‌کردن با خلخالی و اقداماتش


audio: CgJ5BP343rs_0083.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
تبدیل میشه به نفرت چرا؟ اقدامات قاطع انقلابی که باب میل چپ‌ها بود اون زمان البته یه سری از چپ‌ها حالا دامن خودشون رو گرفته بود از قدیم میگن آتیشی که روشن می‌کنی دودش کجا میره؟ بله


audio: CgJ5BP343rs_0084.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
خلخالی در جایگاه حاکم شرع باقی موند حتی تا بعد از سقوط دولت موقت بازرگان که به نوعی مخالف عملکرد خلخالی بود آقای خلخالی حاکم شرع بود اما با پایان کار دولت موقت به نظر می‌رسید اوضاع احوال برای خلخالی داره پیچیده میشه، چرا؟ با حزب جمهوری اسلامی به مشکل خورده بود خلخالی به رهبری آقای بهشتی میشه گفت مشخصا اختلاف جدی داشت با محمد بهشتی


audio: CgJ5BP343rs_0085.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
بعد از سقوط دلت موقت اولین انتخابات ریاست جمهوری برگزار میشه انتخاباتی که چون قبل از شکل گیری شورای نگهبان برگزار شد از نظر بسیاری آزادترین انتخابات تاریخ جمهوری اسلامی بوده


audio: CgJ5BP343rs_0087.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
که در نهایت یه سری‌هاشون به نفع یه سری‌های دیگه انصراف میدن از کاندیداتوری و نتیجه؟ انتخابات پنجم بهمن 1358 با حضور 96 کاندیدا برگزار می‌شه انتخابات ریاست جمهوری اصلا شما حجم آزادی انتخابات رو محاسبه کن حالا چرا اینارو گفتم؟ یکی این که فکت‌های جذابی بود دو گفتم به این برسم که یکی از کاندیداهایی که انصراف داد کی بود؟ صادق خلخالی چرا انصراف داد؟ به نفع بنی‌صدر انصراف داد، رفت کنار چرا این کارو کرد؟


audio: CgJ5BP343rs_0088.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
چون رهبر انقلاب اون زمان روحانیون رو منع کرد از نامزد شدن در انتخابات ایشون گفت اجازه ندارند روحانیون در انتخابات کاندید شوند یه نکته‌ی جالب‌تر بگم مشخصا خلخالی بنی‌صدر رو یک لیبرال می‌دونست و اصلا قبولش نداشت حالا سوال پیش میاد که چرا به نفع این رفت کنار؟ به نفع این رفت کنار یعنی از بنی‌صدر حمایت کرد که حسن حبیبی کاندیدای حزب جمهوری اسلامی


audio: CgJ5BP343rs_0090.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
بنی‌صدر کاندیدای مورد حمایت خلخالی رئیس جمهور شد اما اوضاع اصلا برای خلخالی خوب پیش نرفت چهارم اسفندماه 1358 محمد بهشتی به دستور رهبر انقلاب شد رئیس دیوان عالی کشور حالا دشمن خلخالی شده بود رئیسش نتیجه؟ یکی از اولین اقدامات بهشتی در سمت جدید چه بود؟ طبعا برکناری صادق خلخالی از مقام ریاست


audio: CgJ5BP343rs_0091.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
و حاکمیت شرع دادگاه‌های انقلاب آقای بهشتی از قبل اعلام کرده بود که برم بساط خلخالی رو جمع می‌کنم و کرد ابوالقاسم سرحدی زاده که از اعضای شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی بود یه خاطره‌ای داره میگه یه روزی آقای بهشتی بسیار عصبانی بود داد میزد من تا حالا کلا عصبانیت ایشون داد زدن ایشون رو ندیده بودم رفتم گفتم آقا چیزی شده؟ چرا اینجوری‌ای؟ گفت این نامه رو ببین و نامه چه بود؟


audio: CgJ5BP343rs_0092.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
نامه از طرف یکی از نگهبان‌های پزشکی قانونی بود و چه نوشته بود؟ نوشته بود آقا یه شب چهار نفر رو اعدام کردن فرستادن سردخونه‌ی پزشکی قانونی ما هم نگهبان بودیم چهار تا جنازه رو منتقل کردیم سردخونه مثل همیشه یهو دیدیم یکی از این اعدامی‌ها زنده‌س هنوز سریع زنگ زدیم آقای خلخالی گفتیم آقا یکی از اینا زنده‌س چند دقیقه نشد سه نفر از طرف آقای خلخالی اومدن یه تیر تو سر یارو خالی کردن نیمه جون بوده و رفتن


audio: CgJ5BP343rs_0093.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
آقای سرحدی زاده میگه بهشتی اونجا گفت میرم بساط خلخالی رو جمع می‌کنم نتیجه؟ با این هدف وارد قوه‌ی قضاییه شد سید محمد بهشتی و این کارو هم کرد


audio: CgJ5BP343rs_0094.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
باز هم خاطره ابوالفضل توکلی بینا یکی از انقلابیون و نزدیکان رهبر انقلاب هم یک خاطره داره، از ایشون هم یاد کنیم ایشون میگه تازه آقای بهشتی بر صندلی قوه‌ی قضاییه نشسته بود که ما چه کردیم؟ رفتیم لای پرونده‌ی اعدامی‌ها برگه‌ی اعدام خود آقای خلخالی رو گذاشتیم ایشون نخونده امضا کرد بنده پیش از این در اینستاگرام پادکست مورخ این موضوع رو گفته بودم، در قالب نود ثانیه رفتیم گذاشتیم


audio: CgJ5BP343rs_0095.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
برگه‌ی اعدام خودش رو لای برگه‌ها ایشون امضا کرد نخونده سریع برگه رو برداشتیم، آقای توکلی بینا میگه میگه برگه رو برداشتیم رفتیم پیش آقای بهشتی گفتیم آقا ببین، آقای خلخالی چی کار کرد؟ کیلویی امضا کرد کیلویی امضا می‌کنه، مال خودش هم امضا کرده آقای بهشتی اونجا قسم می‌خوره میگه تا من زنده‌ام اجازه نمی‌دم صادق خلخالی قضاوت کنه دیگه نتیجه؟ آقای خلخالی اسفند ماه 1358 بالاخره از سمتش


audio: CgJ5BP343rs_0097.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
صادق خلخالی از سمت حاکم شرع برکنار شده بود اما هنوز همه‌جا بود مثال بزنیم زمانی که امریکایی‌ها عملیات پنجه‌ی عقاب رو برای آزادی گروگان‌های سفارتشون در تهران شروع کردند و تو همون ب بسم‌الله در طبس گرفتار شدن و هواپیماشون سقوط کرد و عملیات متوقف شد خلخالی جزو اولین افرادی بود که که رسید بالا سر جنازه‌ی امریکایی‌ها چرا؟ شما بفرمایید عکسی هست از خلخالی که بالا سر اجساد حضور داره ایشون


audio: CgJ5BP343rs_0098.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
و اون عکس هم بسیار مورد توجه روزنامه‌های بین‌المللی قرار گرفت اون زمان روایتی هست که میگن خلخالی تو صحرا راه می‌رفته تو صحرای طبس با چوب جنازه‌های جزغاله شده‌ی آمریکایی‌ها رو کتک می‌زده


audio: CgJ5BP343rs_0099.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
بنی‌صدر اما به حامی انتخاباتیش حال داد به‌هرحال خلخالی درسته خوشش نیومد از بنی‌صدر ولی به نفع او رفته بود کنار، بازی سیاست چجوری حال داد؟ خلخالی رو گذاشت رئیس کمیته‌ی مبارزه با مواد مخدر کی؟ اردبیهشت 1359 رفت چه کنه خلخالی؟ کاری که خوب بلدبود واویلا رفت اعدام کنه دوباره یک جای دیگه فقط بسیاری از قاچاقچیان و توزیع‌کنندگان مواد مخدر به دستور خلخالی اعدام شدند


audio: CgJ5BP343rs_0100.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
یه فیلمی از بازداشت معتادان هست در حضور شخص خلخالی که یکی از معتادها داره میگه ما همه معتاد شده‌ی دوران طاغوتیم آقا ممنونیم از حاج آقای خلخالی که ما رو می‌گیره ترکمون میده یا شلاقمون، خیلی ممنون شلاق میزنید هر بلای دیگری سرمون میارید دمتون گرم آقای خلخالی نکته اینجاست که وسط موی همه‌ی این معتادان تراشیده شده، همون لحظه در اون فیلم اگر ما رو به شکل تصویری می‌بینید از یوتیوب مورخ این فیلم رو ببینید اگر ما رو می‌شنوید، صوتی


audio: CgJ5BP343rs_0102.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
خلخالی در جایگاه رئیس ستاد مبارزه با مواد مخدر اما کارهای دیگری هم انجام می‌داد در واقع کماکان با مخالفان حکومت مبارزه می‌کرد اونجا هم و اونجا هم اون‌ها رو اعدام می‌کرد یعنی چی؟ یه خاطره‌ای هست از آقایی که همگی میشناسیم جناب مصطفی میرسلیم معروف دوستی که فرمودند 206 با لندکروز فرقی نداره خاطره‌ی ایشون هم اجازه بدین عرض کنیم ایشون میگه مکه من خبر داشم


audio: CgJ5BP343rs_0103.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
که برخی از همراهان آقای خلخالی برای این که مجوز ورود به یک خانه را بگیرند مواد مخدر یا موارد دیگر را داخل خانه پرتاب می‌کردند و بعد به اهالی خانه می‌گفتند ما آمده‌ایم برای تفتیش و سه نقطه آقای میرسلیم میگه بالاخره این قبیل کارها زیاده‌روی‌هایی بود که اوایل انقلاب صورت می‌گرفت ای بابا


audio: CgJ5BP343rs_0104.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
در جایگاه رئیس ستاد مبارزه با مواد مخدر یکی از عجیب‌ترین ماجراهای خلخالی مربوط میشه به حضورش در شیراز میگن یه سری از انقلابیون شیراز با حاکم شرع وقت شیراز یعنی آقای شیخ بهاالدین محلاتی به اختلاف خورده بودن، چرا؟ معتقد بودن ایشون خوب عمل نمی‌کنه، نتیجه؟ از آقای خلخالی میخوان که آقا پاشو بیا شیراز یه سری از خانواده‌های کشته شده‌های انقلاب هم تو شیراز میرن استقبال خلخالی جو میدن بهش در نهایت


audio: CgJ5BP343rs_0105.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
اعدام چهارده نفر میشه نتیجه‌ش جهارده نفر از افرادی که انقلابیون شیراز معتقد بودن اینا ضد انقلابن حکم اعدام رو خلخالی صادر می‌کنه و دردناک داستان اینجاست بیشتر این چهارده نفر کسانی بودند در واقع زندانیانی بودند که قبلا حکم حبس گرفته بودن خیلی‌هاشون در آستانه‌ی آزادی بودند چی بگه آدم؟


audio: CgJ5BP343rs_0106.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید روی واقعه‌ی شیراز نازک شیم یکی از این چهارده نفری که اعدام شد یک خانم کلیمی بود که اصلا زندانی نبود داستانی که آقای رجبعلی طاهری موسس سپاه فارس درباره‌ی این خانم تعریف می‌کنه واقعا تکان دهنده‌ست اجازه بدید بنده عرض کنم میگه این خانوم که اسمش بود نصرت گوئل اصلا کاری نکرده بود قرار بود برن یک خانوم دیگه رو بگیرن اشتباهی ایشون رو می‌گیرن وقتی معلوم میشه اشتباه بازداشت شده


audio: CgJ5BP343rs_0107.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
خلخالی اول دستور آزادیش رو میده ولی یهو می‌فهمه که عه این خانوم نصرت آرایشگره نتیجه؟ حتما در فسق و فجور نقش داره به اعتقاد آقای خلخالی نتیجه باز؟ اعدامش می‌کنه آقای خلخالی اعدامش می‌کنه این خانوم زمان اعدام حامله بوده برای همین اعدامش حتی توجیه شرعی هم نداشته اما آقای خلخالی اصلا به این چیزها گویا اصلا اهمیت نمیداده


audio: CgJ5BP343rs_0108.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
میگن وقتی آقای محلاتی حاکم شرع شیراز از سرنوشت این خانوم باخبر میشه با صدای بلند گریه می‌کنه و بعد حالش به هم میخوره از هوش میره آقای محلاتی در ادامه با مقامات اصلی نظام به اختلاف می‌خوره سر همین قضیه اعدام یک بیگناه حامله نهایتا برکنار میشه البته از مقامش یا استفعا میده دقیقا مشخص نیست به‌هرحال تا 1360 که ایشون از دنیا رفت، آقای محلاتی یکی از مخالفان جدی


audio: CgJ5BP343rs_0110.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
صادق خلخالی تو همین ایام مبارزه با مواد مخدر بیش از حواشی‌ای که ایجاد می‌کرد که بنی‌صدر هم خیلی خوشش نمیومد سر یه مسئله‌ی دیگه‌ای هم با بنی‌صدر به اختلاف خورد چی بود مسئله؟ صادق خلخالی از اول پیروزی انقلاب سه نقطه رو نشون کرده بود برای تخریب اولیش تخت جمشید بود دومی آرامگاه فردوسی بود واویلا همین روزها روز فردوسیه کی تصمیم به تخریب گرفته بود؟ 1358


audio: CgJ5BP343rs_0111.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
زمانی که دولت موقت بازرگان روی کار بود اون موقع چه شد؟ دولت موقت مخالفت کرد، گقت بیخود کردی به هیج وجه اجازه نداد این اتفاق بیفته مردم مرودشت هم البته نگذریم از این کار مردم مرودشت اون زمان اعتراضات جدی کردند که نمی‌ذاریم این اتفاق بیفته نتیجه؟ این دو نقطه تخریبش کنسل شد اما تخریب نقطه‌ی سوم برای خلخالی خیلی مهم‌تر بود اتفاقا از کجا صحبت می‌کنیم؟ شما بفرمایید مقبره‌ی رضاشاه پهلوی


audio: CgJ5BP343rs_0112.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
خلخالی صبر می‌کنه دولت موقت سقوط کنه بعد کمر می‌بنده به تخریب مقبره‌ی رضاشاه دولت بنی‌صدر و جبهه‌ی ملی با این تصمیم مخالفت می‌کنند ولی فایده‌ای نداشت تو پرانتز عرض بکنم داریم از زمانی صحبت می‌کنیم که خلخالی چیکاره بود؟ مبارزه با مواد مخدر سوال اینجاس که چطور قدرت این کارو داشته؟ بگذریم قضاوتش با شما به هر جهت بنی‌صدر و جبهه‌ی ملی مخالفت می‌کنند ولی فایده نداشت


audio: CgJ5BP343rs_0113.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
یک روز از روزهای اردبیبهشت 1359 صادق خلخالی با حدود دویست نفر از آدماش دور و بری‌هاش لودر میندازن مقبره‌ی رضاشاه پهلوی رو تخریب می‌کنن این تخریب بیست روز طول می‌کشه و بعد هم یک مدرسه‌ی دینی جای این مقبره ساخته میشه در شروع عملیات تخریب صادق خلخالی یک جمله داره عرض می‌کنم گفته به عنوان این که افتتاحی بشود برای تخریب


audio: CgJ5BP343rs_0115.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
بیایم جلوتر، دی ماه 1359 خلخالی از سمت ریاست ستاد مبارزه با مواد مخدر استعفا میده بس که فشار روی نظام بابت رفتار خلخالی زیاد شده بود به‌هرحال از این تاریخ به بعد خلخالی وارد مجلس شورای اسلامی میشه میز جدید صندلی جدید خلخالی دوره‌های اول، دوم و سوم مجلس نماینده بود البته در دور دوم مجلس شورای نگهبان آقای خلخالی رو رد صلاحیت می‌کنه اول


audio: CgJ5BP343rs_0116.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
آقای هاشمی رفسنجانی تو خاطراتش آورده که اومد خلخالی به من گفت منو تایید می‌کنید یا خودمو آتیش بزنم؟ نکنید آتیش می‌زنم خودمو یعنی شما کارو ببین گرچه در نهایت با وساطت رهبر انقلاب صلاحیت شیخ صادق خلخالی اون زمان تایید میشه اما به نظر می‌رسید با تثبیت نسبی نظام جمهوری اسلامی دیگه روش و منش صادق خلخالی طرفدار زیادی نداشت


audio: CgJ5BP343rs_0118.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
شاید جدیت ساختار سیاسی در برخورد با مخالفانش در سرتاسر دهه‌ی شصت کم نشد عرض کردم تعداد اعدامی‌هایی که به دستور به طور مثال لاجوردی یا محمد محمدی گیلانی حکمشون صادر شد بسیار بیشتر از خلخالی بود اما به‌هرجهت خلخالی نماد قهر انقلابی بود و اگرچه زمانی بخش زیادی از مردم ایران از این رویکرد در واقع خلخالی استفبال می‌کردن اما


audio: CgJ5BP343rs_0119.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
کم کم دیگه قهر انقلابی محبوبیتش رو از دست داده بود اصلاحاتی لازم بود، نتیجه؟ حتی تشکیلات مجمع روحانیون مبارز که خلخالی عضوش بود از ایشون خواستن که قربونت خیلی محترمانه استعفا بده برو قم بسین خونه‌تون کوپنت تموم شد سوخت برو


audio: CgJ5BP343rs_0120.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
تاریخ از اوخر دهه‌ی شصت خلخالی دیگه منزوی شد کاملا تصمیم‌سازان جمهوری اسلامی معتقد بودند روش خلخالی به درد همون دوره‌ی تثبیت انقلاب می‌خورد و برای ادامه کارایی نداره آقای خلخالی تلاش‌هایی برای باقی موندن در عرصه‌ی سیاست کرد، مثال بزنیم به گفته‌ی هاشمی رفسنجانی خلخالی یکی از پیشنهاد دهندگان رهبر جدید بود اما خب هر چه زمان جلوتر می‌رفت انزوای خلخالی هم بیشتر می‌شد


audio: CgJ5BP343rs_0121.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
همه در می‌رفتن ازش زمانی که می‌رسیم به دهه‌ی هفتاد خلخالی از بیماری بدنی و مغزی هم حالا رنج می‌بره پارکینسون می‌گیره ایشون از اون ور مثل خیلی از محذوفین سیاست تبدیل به منتقد هم میشه خلخالی؟ کارو ببین شما مثال بزنیم به سیاست‌هایی که در قبال آیت‌الله منتظری پیش گرفته شد ایشون انتقاد می‌کنه ما پیش از این یک قسمت در رابطه با حسینعلی منتظری


audio: CgJ5BP343rs_0123.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
زمانی که 1376 جنبش اصلاحات با روی کار آمدن سید محمد خاتمی راه افتاد خلخالی از حامیان این جنبش بود و از طرفداران خاتمی گرچه گویا علنا قصد داشته از آقای خاتمی و جنبش اصلاحات حمایت کنه ایشون اما اصلاح طلبا میرن میگن آقا جون مادرت تو حمایت نکنی حمایت کردی یعنی رسمی نگیااا بسین دعای خیر کن برای ما قربونت علنا نکن قربونت به هم می‌ریزی همه چیو در واقع


audio: CgJ5BP343rs_0124.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
صادق خلخالی از جناح خودش رونده شده بود از این یکی جناح هم مونده عمرا گردنش نمی‌گرفت کسی و جریان اصلاحات خلخالی اما تلاشش رو کرد که نشون بده نگاه سیاسیش تغییر کرده حتی زمانی که یکی از دشمنان ابتدای انقلابش یعنی مهندس مهدی بازرگان


audio: CgJ5BP343rs_0126.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
آقای خلخالی تک و تنها رفت مراسم خاکسپاری بازرگان یه گوشه خارج از جمعیت هم وایساده بود برای بازرگان فاتحه می‌خوند یه نکته‌ی جالب‌تر دختر آقای خلخالی خانوم دکتر فاطمه‌ی صادقی که ایشون سابقه‌ی تدریس در دانشگاه هم داره از پژوهشگران علوم سیاسی و مطالعات زنانه ایشون و از منتقدان جدی سیاست‌های موجود ایشون هیچ وقت در مورد پدرش موضع تندی نگرفته یه مصاحبه‌ای هست که ایشون می‌پرسن که آقاجان


audio: CgJ5BP343rs_0127.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
چرا راجع به بابات هیچی نمیگی شما؟ هر کی هم سوال می‌کنه طفره میری مضمون جواب ایشون به این سوال این بود که قربونتون همه می‌دونیم وقایع توی این مملکت چی بوده؟ چه طور پیش رفته؟ ولی خب درک کنید دیگه خب ایشون پدرم بوده دیگه شما الان .بابات . نگو دیگه عه چه انتظار ویژه‌ایه؟


audio: CgJ5BP343rs_0128.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
تاریخ رو جلو بیایم زمانی که دست گلچین روزگار گل عمر شیخ صادق خلخالی رو پنجم آذرماه 1377 چید  روزنامه‌های اصلاح‌طلب سعی کردند بی‌تفاوت باشند و بی‌تفاوت از کنار این اتفاق عبور کنند یا به بازنشر مصاحبه‌های قدیمی ایشون اکتفا کردند اصولگراها البته بیشتر به این اولین حاکم شرع حکومت پرداختند اون زمان اما


audio: CgJ5BP343rs_0129.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
به نظر می‌رسید انزوای خلخالی تا لحظه‌ی پایان عمرش هم ادامه داشت انزوایی که خودش هم بارها ازش گلایه کرده بود حتی در چاپ مجدد کتاب خاطراتش اسم یکی از جلدهاشو گذاشته بود ایام انزوا و در اون جلد نوشته بود به قول فرانتس فانون انقلاب فرزندان صادق خود را می‌خورد چه رسد به من که نامم هم صادق است


audio: CgJ5BP343rs_0130.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
صادق خلخالی اواخر عمرش و در گفتگویی با روزنامه‌ی اعتماد یک نقل قول داره میگه چرا من نمی‌توانم با همه‌ی سوابقم اکنون خوب ابراز وجود کنم؟ چرا به گوشه‌ای از قم خزیده‌ام؟ به این علت به این علت که دارم می‌بینم یک عده تازه‌کار هستند که وارد کار و عمل شده‌اند در حالی که سابقا عملی از آن‌ها سر نزده است تو پرانتز عرض کنم منظور ایشون از عملی مبارزه‌ای


audio: CgJ5BP343rs_0132.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید رو فعالیت‌های رسانه‌ای خلخالی کمی نازک شیم صادق خلخالی در تمام دوران عمر سیاسیش رابطه‌ی بسیار خوبی با رسانه‌ها داشته، جالبه حتی تو آخرین روزهای عمرش هم اجازه می‌داد خبرنگارها هر چی می‌خواستن ازش بپرس آخرین مصاحبه‌اش پیش از مرگش با پیام فضلی‌نژاد بوده فضلی‌نژاد اون زمان خبرنگار وقت هفته‌نامه‌ی پروین بود و البته بعدا شد یکی از عناصر اصلی روزنامه‌ی کیهان، ایشون


audio: CgJ5BP343rs_0133.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
تعریف می‌کنه فضلی‌نژاد میگه تو اون زمان دیگه آلزایمر هم گرفته بود، خلخالی و هوش و حواس درستی هم نداشت حتی یادش رفته بود بازرگان درگذشته و خودش هم تو مراسم ختمش شرکت کرده حتی زمانی که فضلی‌نژاد بهش میگه شما به بازرگان می‌گفتید خائن خیلی تعجب می‌کنه آقای خلخالی در اون دیدارش با این حال خلخالی خاطرات محکمه‌ش رو بسیار خوب یادش بوده هنوز یادش بوده که یک پسر پونزده ساله رو


audio: CgJ5BP343rs_0134.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
به دلیل داشتن روزنامه‌ی مجاهدین شخصا تو خیابون کشته، آقای خلخالی خلخالی تو این مصاحبه برای اولین بار و آخرین بار البته حاضر میشه عنوان کنه که یه اشتباهات و افراط‌هایی هم داشته مثال بزنیم از گفته‌های ایشون که میگه اشتباهات داشته میگه یک بار برادر دوقلوی یکی رو به جای داداشش اعدام کردم یا یه گروه اسلامی رو به جای مارکسیست‌ها اشتباهی اعدام کردم و بعد فهمیدم اشتباه کردم


audio: CgJ5BP343rs_0136.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید قبل از به پایان بردن این دفتر یک روایت دیگر هم از همین مصاحبه که آقای خلخالی تعریف کرده خدمت شما عرض کنم آقای خلخالی میگه یک بار قرار بود بیست نفر رو محاکمه کنم یکی در میون بهشون گفتم اعدام حبس ابد اعدام حبس ابد رسیدم به آخری خورد بهش حبس ابد خندید اون خنده خنده‌ی شیطانی بود از نظر من، اما


audio: CgJ5BP343rs_0137.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
همون لحظه گفتم حکمم رو عوض می‌کنم از آخر رای میدم به اونی که خندیده بود گفتم اعدام حبس ابد اعدام حبس ابد اعدام


audio: CgJ5BP343rs_0138.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
واداشتن بچه به اعتراف یک نوع تفتیش عقیده است و تفتیش عقاید برمیگردد به همان مسئله‌ی تجسس که خارجی‌ها انگیزاسیون می‌گویند من حدس میزنم انسانیت یک بچه‌ای را شما با این عمل مورد ملعبه قرار می‌دهید که آن بشود آلت بدون اراده‌ی شما به نظر من در بچه اثر بدی می‌گذارد


audio: CgJ5BP343rs_0139.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
و بچه را کم کم نسبت به شخصیت خود بی‌وفا می‌کند بچه‌ای که در یک جا علیه رفیق خود اعتراف می‌کند ممکن است در جای دیگر در مراحل حساسی تصمیم به خیانت هم بگیرد و این رویه‌ی غلطیست با آموزش عالی اسلام جور نیست که کسی را وادار کنیم علیه کسی شهادت بگوید


audio: CgJ5BP343rs_0140.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
این‌ها جملات صادق خلخالی بود در فیلم قضیه‌ی شکل اول، شکل دوم عباس کیارستمی ساخته این فیلم رو محصول 1358ه زمانی که صادق خلخالی حاکم شرع بود در این فیلم معلم از بچه‌ها می‌خواد همکلاسی خودشون رو لو بدن و بعد کارگردان از سیاسیون مملکت نظرشون رو راجع به این موضوع می‌پرسه شیخ صادق خلخالی


audio: CgJ5BP343rs_0141.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
در حالی این پاسخ رو منطبق با حقوق بشر و اسلام ارائه می‌کنه که همزمان قلمش برای اعدام مخالفانش به نرمی روی کاغذ می‌چرخید اعدام حبس ابد اعدام حبس ابد اعدام حبس ابد زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم


audio: CgJ5BP343rs_0142.opus
source: youtube
source_id: CgJ5BP343rs
invalidation: VALID
text:
این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شده تا چند روز اتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریح می‌سپارم و به شرط حیات می‌بینمتون


audio: WeHWBQ9P_t8_0001.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
اسرائیل چرا و چگونه به وجود اومد؟ از کی ایده‌ی شکل‌گیری کشور مستقل یهودی مطرح شد؟ چی شد که این ایده مطرح شد اصلا ؟ چرا یهودی‌ها به منطقه‌ی فلسطین اومدن؟ واکنش اعراب ساکن در این منطقه چی بود؟ و چه تاریخی بین یهودیان صهیونیست و اعراب مسلمان در منطقه‌ی فلسطین رقم خورد؟


audio: WeHWBQ9P_t8_0002.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
ما در این قسمت به این سوالات پاسخ خواهیم داد سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: WeHWBQ9P_t8_0005.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
کتاب ریشه‌های بحران در خاورمیانه نوشته‌ی دکتر حمید احمدی که توش هم به ادعاهای یهودیان مبنی بر حق تاریخی‌شون در منطقه فلسطین پاسخ‌هایی داده می‌شه و هم به نقش استعماری کشورهای غربی در شکل‌گیری اسرائیل پرداخته شده از اون طرف هم کتاب تولد اسرائیل اثر دکتر صادق زیباکلام رو بهش نگاهی انداختیم که توش نویسنده


audio: WeHWBQ9P_t8_0006.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
ظلم تاریخی به یهودیان رو توضیح می‌ده و به دلایل صهیونیست‌ها برای مهاجرت به فلسطین می‌پردازه لازم به ذکره ما برخلاف برخی از همکاران‌مون در پادکست‌های تاریخی به اطلاعات ویکی‌پدیا بسنده نکردیم حالا ببینیم چی شد؟


audio: WeHWBQ9P_t8_0007.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
در آن روز خداوند با ابراهیم پیمان بست و گفت این زمین را از رود مصر تا به رود بزرگ یعنی رود فرات به تبار تو بخشیدم این آیه‌ای از تورات کتاب مقدس یهودیان بود آیه‌ای که در کنار آیاتی دیگه از تورات و البته کتاب‌های آسمانی دیگه از جمله قرآن یکی از اصلی‌ترین منابع یهودیانه


audio: WeHWBQ9P_t8_0008.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
برای اینکه ادعا کنن چی؟ سرزمینی که در شروع قرن بیستم با نام فلسطین شناخته می‌شد در واقع، مال اون‌هاست و با این ادعا بلند شن برن اونجا و اسرائیل رو در سال 1948 میلادی تاسیس کنند جنبش صهیونیسم که از اواخر قرن 19ام به دنبال تشکیل کشور واحد یهودی بود دو تا ادعا


audio: WeHWBQ9P_t8_0009.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
در رابطه با سرزمین‌های فلسطین داشت اولی این بود که می‌گفت آقا جان ما از هزاران سال پیش تا صده‌ی پنجم قبل از میلاد مسیح در اون منطقه ساکن بودیم ما یعنی کی؟ یعنی پدران ما که هم از نظر نژادی و هم از نظر دینی ما به اون‌ها بر می‌گردیم این اولین دلیل ما دلیل دوم هم همین آیات کتاب مقدس بود که بر اساس اون‌ها خداوند بهشون


audio: WeHWBQ9P_t8_0011.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
یه نکته دیگه رو هم من اینجا عرض کنم ما در قسمت تاریخ یهودیت در ایران که در پادکست مورخ کار کردیم اگر ندیدید، یا نشنیدید پیشنهاد می‌کنم حتما یا به صورت ویدئوکست از یوتوب یا پادکست از پادگیرها بشنوید و ببینید در رابطه با قوم یهود و پراکنده شدنشون از اسرائیل صحبت کردیم تو این قسمت اما می‌خواهیم ببینیم چی شد که یهو ده‌ها هزار یهودی


audio: WeHWBQ9P_t8_0012.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
از سرتاسر دنیا به خصوص از اروپا پاشدن اومدن فلسطین و اونجا کشور اسرائیل رو پایه‌گذاری کردند آقای دکتر احمدی که کتابش یعنی ریشه‌های بحران در خاورمیانه یکی از منابع این قسمت از مورخه اولین استدلال صهیونیست‌ها یعنی که اون‌ها می‌گن ما اولین ساکنان منطقه‌ی فلسطین بودیم این ادعا رو رد می‌کنه می‌گه چی چرا یعنی؟


audio: WeHWBQ9P_t8_0015.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
حالا کنعانیان کیا بودند؟ اجداد همین اعراب امروزی یعنی نژاد اعراب به اون‌ها بر می‌گرده نتیجتا آقای احمدی می‌گه اول اعراب اونجا ساکن بودن چی می‌گی؟ بعد چی می‌شه؟


audio: WeHWBQ9P_t8_0017.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
یعنی حدود 1800 سال قبل از میلاد مسیح عبرانی‌ها همراه با ابراهیم پیامبر از سمت عراق به ارض کنعان یا همون فلسطین مهاجرت می‌کنن این‌ها پدران اسرائیلی‌ها بودند تو کنعان بوده که اسحاق پسر ابراهیم به دنیا میاد اسحاق می‌شه جد پدری بنی اسرائیل فرزند بزرگ‌تر حضرت ابراهیم هم


audio: WeHWBQ9P_t8_0018.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
اسماعیل بوده که می‌شه جد پدری اعراب و پیامبر اسلام هم از نوادگان ایشون بوده نتیجتا هم جد پدری اعراب و هم جد پدری بنی اسرائیل و یهودیان در اون منطقه زندگی می‌کردن کنار هم یعقوب فرزند اسحاق به اسرائیل معروف می‌شه و به همین دلیله که به یهودیان می‌گن بنی اسرائیل منتها همین‌جا، نویسنده کتاب


audio: WeHWBQ9P_t8_0019.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
استدلال دوم اسرائیلی‌ها رو هم رد می‌کنه چرا؟ می‌گه بر اساس آیات کتب مقدس سرزمین فلسطین به فرزندان ابراهیم وعده داده شده و خب همه‌ی فرزندان ابراهیم که یهودی نبودند که اعراب و مسلمون‌ها هم بودن مثل


audio: WeHWBQ9P_t8_0021.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
این‌ور مسلمون رفته این‌ور در واقع یهودی رفته پس براساس این آیات هم یهودی‌ها و هم اعراب در این سرزمین‌ها حق دارند


audio: WeHWBQ9P_t8_0022.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
من تو پرانتز کوتاه بگم ما مفصل بحث تاریخ و دلایل کوچ یهودیان و بنی اسرائیل رو در قسمت تاریخ یهودیان در ایران مفصل گفتیم اینجا ازش رد می‌شم با ظهور و گسترش دین مسیحیت و در قرون وسطی که کلیسای مسیحیان قدرت رو در اروپا در اختیار داشت اوضاع و احوال برای یهودیانی که به اروپا کوچ کرده بودند خیلی بهم ریخت


audio: WeHWBQ9P_t8_0023.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
صادق زیباکلام در کتاب تولد اسرائیل که منبع دو ما در این قسمته می‌گه مسیحیان، یهودیان رو عامل کشته شدن عیسی مسیح می‌دونستند و حسابی آزار و اذیتشون می‌کردند و اولین ریشه‌های شکل‌گیری بحث تشکیل یه کشور یهودی مستقل در واقع از همین دوران شکل می‌گیره این یهود ستیزی در اروپا برای قرن‌ها ادامه داشت


audio: WeHWBQ9P_t8_0024.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
و دیگه اوجش هم که دوران آقای هیتلر و و یهود‌ستیزی آلمان نازی بود که ما مفصل در قسمت‌های جنگ‌های صلیبی و البته جنگ‌های جهانی اول و دوم کامل درباره‌ش صحبت کردیم که اگر دوست داشتید ببینید و بشنوید و لذت ببرید


audio: WeHWBQ9P_t8_0025.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
اروپایی‌ها با یهودستیزی یهودیان ساکن این منطقه رو به سمت تشکیل یه کشور مستقل تحریک کردن در واقع ولی این تمام نقش اروپایی‌ها در این رابطه نبود سیاست‌های استعماری اروپا در قرن هفدهم باعث شده بود خیلی از صاحبان قدرت و ثروت در کشورهای استعماری به فکر این بیفتن که آقا با بهونه‌ی تشکیل یه دولت یهودی مستقل


audio: WeHWBQ9P_t8_0026.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
یه منطقه‌ای از دنیا رو کلا بسپاریم دست یهودی‌ها از دست این‌ها خلاص شیم از کشور ما برن عملا و خب کجا بهتر از فلسطین؟ که هم یه ادعای تاریخی‌ در رابطه باهاش وجود داشت و هم اینکه اون زمان بخشی از امپراطوری پر قدرت عثمانی بود و قطعا اروپا بدش نمی‌اومد این قدرت بزرگ اسلامی رو تضعیف کنه طرح‌های مختلفی برای تشکیل


audio: WeHWBQ9P_t8_0027.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
دولت مستقل یهودی توسط یه سری از سیاست‌مدارهای اروپایی مطرح شد اما یکی از بزرگ‌ترین مانع‌هاشون خود صهیونیست‌ها بودن البته نه صهیونیست‌های سیاسی که بعدها در نیمه‌ی دوم قرن نوزدهم جنبش‌شون راه افتاد و اون‌ها قطعا معتقد بودن ما باید برگردیم به ارض موعود صهیونیست‌های فرهنگی مخالف تشکیل حکومت یهودی


audio: WeHWBQ9P_t8_0028.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
در فلسطین بودند، اون موقع چه اعتقادی داشتند یعنی چرا؟ این دوستان فرهنگی صهیونیست معتقد بودند باید گفتمان صهیونیستی رو در سرتاسر دنیا گسترش داد می‌گفتن ما اصلا از منطقه‌ی اسرائیل باستانی پراکنده شدیم که چیکار کنیم بریم بشارت خدا رو در همه جای دنیا پخش کنیم حرف‌ها چیه؟ بریم یه جا مثلا تو همون اواخر قرن نوزدهم که صهیونیست‌های سیاسی هم فعال بودن برای ترغیب یهودیان


audio: WeHWBQ9P_t8_0029.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
به کوچ نکردن به فلسطین یکی از خاخام‌های آمریکایی گفت صهیون ما آمریکاست یکی از خاخام‌های آلمانی گفت اشتوتگارت اورشلیم ماست و خلاصه این‌طوری مخالفتشون رو اعلام کردند


audio: WeHWBQ9P_t8_0030.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
حالا این صهیون چیه؟ و خاخام کی کیه؟ یه توضیحی در رابطه با این دو تا عنوان بدیم صهیون یه کوهیه در شهر اورشلیم یهودی‌ها برای اشاره به این شهر از واژه‌ی صهیون استفاده می‌کردند و صهیونیسم به معنای بازگشت یهودیان به دوران شکوه اورشلیم یعنی دوران حکومت اسرائیل باستانه حالا یه عده‌شون می‌خواستن به شکل فرهنگی


audio: WeHWBQ9P_t8_0031.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
به دوران اقتدار صهیون برگردن و بهشون می‌گفتند صهیونیست فرهنگی یه سریشون می‌خواستن برگردن و اون اراضی رو مال خود کنن و دوباره حکومت اسرائیل رو تشکیل بدن که به اون‌ها می‌گفتند صهیونیست سیاسی خاخام هم عنوانیه که به روحانیون یهودی داده می‌شه مثل همون شیخ یا آخوند ما یا به هر حال مثلا کشیش در مسیحیت خب بریم ادامه‌ی بحث


audio: WeHWBQ9P_t8_0034.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
شکل گرفتند حالا یهودیان هم می‌تونستن مثل مسیحیان کاتولیک و پروتستان و سایر مذاهب بخشی از جامعه کشوری باشن که توش زندگی می‌کردند دیگه حقوق شهروندی پیدا کرده بودند این وضعیت تا اواخر قرن نوزدهم هم ادامه داشت و باعث شده بود یهودیان اروپا از زیر بار ظلم جوامعی که توش ساکن بودند بیرون بیان


audio: WeHWBQ9P_t8_0035.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
و حالا وقتش بود رسالت الهی‌شون رو به جا بیارن یعنی چی؟ ایده‌های دینی‌شون رو در سرتاسر دنیا گسترش بدهند، پس جنبش صهیونیسم فرهنگی به راه افتاد


audio: WeHWBQ9P_t8_0036.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
حالا جنبش صهیونیسم سیاسی چه جوری شکل گرفت؟ گفتیم که تا اواخر قرن نوزدهم اوضاع برای یهودیان اروپا خیلی بد نبود ولی هرچی به آخر این قرن نزدیک شدیم اوضاع و احوال تغییر کرد باز هم موج یهودی ستیزی شکل گرفته بود و داشت گسترده و گسترده‌تر می‌شد به این روحیه‌ی مردمان اروپا در اواخر این قرن می‌گفتند


audio: WeHWBQ9P_t8_0038.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
که ترجمه تحت الفظیش و ساده‌ش می‌شه ضد سامی که سامی هم به نژاد یهودیان اشاره داره و معنی کلیش می‌شه همون یهود ستیزی یا همون یهودی ستیزی شاید اوضاع برای یهودیان از قرون وسطی هم داشت سخت‌تر می‌شد چرا که قبلا دینشون مورد مخالفت مسیحی‌ها بود فقط و اگر کسی مثلا یهودی بود ولی مذهبی نبود خیلی گیر و گوری باهاش نداشتن اذیتش نمی‌کردن


audio: WeHWBQ9P_t8_0039.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
ولی در نیمه‌ی دوم قرن نوزدهم این نژاد یهودی‌ها بود که مورد مخالفت اروپایی‌ها قرار گرفته بود یعنی اگر کسی یهودی زاده می‌شد هم کافی بود برای اینکه اذیتش کنن


audio: WeHWBQ9P_t8_0040.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
اروپایی‌ها خیلی ملی‌گرا شده بودند و شاید همین ملی‌گرایی افراطی بود که نتیجه‌ش شد چی؟ جنگ‌های جهانی در قرن بیستم ولی تا اون موقع این موج ملی‌گرایی یقه‌ی یهودیان رو گرفته بود اروپایی‌ها معتقد بودند یهودیان خیلی طماع مال پرست نزول خوار استثمارگر کارگران و فقرا و اهل احتکار و بی اخلاقی هستند


audio: WeHWBQ9P_t8_0041.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
و هیچ وابستگی و علاقه‌ی ملی‌ای هم به کشوری که توش زندگی می‌کنند ندارند اگر قسمت‌های مربوط به جنگ جهانی دوم پادکست مورخ رو دیده یا شنیده باشید اونجا در رابطه با ریشه نفرت هیتلر از یهودیان صحبت کردیم و دیدیم و شنیدیم که مشکل هیتلر هم باهاشون تقریبا یه همین چیزایی بود حالا با رنگ و لعاب بیشتر هیتلر با همین استدلال‌هاش


audio: WeHWBQ9P_t8_0042.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
میلیون‌ها یهودی رو در کوره‌های آدم سوزی کشت هیتلر در قرن بیستم بود در قرن نوزده هم داشتیم در پایان قرن نوزده می‌بینیم که یهودی‌کشی راه می‌افته و در روسیه و شرق اروپا این وضعیت خیلی خیلی وخیم بوده


audio: WeHWBQ9P_t8_0043.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
راهکار یهودیان برای فرار از چنگال آنتی سمیتیزم اروپا چی بود؟ مهاجرت از اروپا با شروع قرن بیستم حدود سه میلیون یهودی از اروپا کوچ کردند رفتن کجا؟ آمریکا کانادا استرالیا زلاندنو آرژانتین و آفریقا و یه سری‌شون هم رفتند فلسطین می‌دونیم که یهودیان پولدار هم بودند و هستند


audio: WeHWBQ9P_t8_0044.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
و تونستند تو این کشورهایی که اسم بردیم زمین بخرن و ساکن بشن ولی این جواب کافی براشون نبود هیچ تضمینی نبود که تو کشورهایی که تازه رفته بودند دوباره یهود ستیزی نبینند مثل کشورهای قبلی تو این شرایط بود که از پس سرکوب یهودیان توسط تزار روسیه در 1881 میلادی دو جنبش یهودی در این کشور به راه افتاد


audio: WeHWBQ9P_t8_0045.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
جنبش عشاق صهیون و جنبش پیشتازان بیلو که کم‌کم در سرتاسر اروپا هم گسترش پیدا کردند تزار می‌خواست با سرکوب یهودیان اون ها رو وادار به همگون‌سازی، فرهنگی یا به اصطلاح آسیمیلاسیون کنه یعنی چی؟ یعنی یهودی‌ها رو وادار کنه مثل اکثریت ملت روسیه مسیحی بشوند و زبون عبری رو هم کنار بذارن


audio: WeHWBQ9P_t8_0047.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
یه سری از اعضای جنبش بیلو و البته یه سری از اعضای جنبش عشاق صهیون پا شدن رفتن فلسطین و تو روستاهای این منطقه شروع کردن به خریداری زمین کم‌کم این اقدام یهودیان گسترده شد و برای حاکمان عثمانی احساس خطر ایجاد کرد پس حکومت عثمانی در 1891 میلادی مهاجرت یهودیان به این قلمرو و این حکومت رو


audio: WeHWBQ9P_t8_0049.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
این وسط یه اتفاقی افتاد اتفاقی که خیلی در سرنوشت یهودیان تاثیرگذار بود یه آقایی به اسم آلفرد دریفوس که افسر یهودی‌تبار ارتش فرانسه بود به جاسوسی برای آلمان‌ها متهم و محکوم شد کی؟


audio: WeHWBQ9P_t8_0051.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
خب جاسوسی در ساختار ارتش کشورها چیز عجیب غریبی نبود البته قبلا هم از دل ارتش فرانسه جاسوس برای کشورهای مختلف از جمله آلمان زیاد بیرون اومده بود، اما افکار عمومی فقط نسبت یه این یه دونه حساس بودند چرا؟ چون آقای دریفوس یهودی بود جالب اینجاست پنج سال بعد معلوم شد آقای دریفوس اساسا بی‌گناه بوده


audio: WeHWBQ9P_t8_0052.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
و از زندان جزیره شیطان فرانسه آزاد شد همون زندانی که فیلم پاپیون درباره‌ش ساخته شد و ذات واقعی داشت حتی ترفیع هم گرفت آقای دریفوس ولی اون زمان جمعیت زیادی دم دادگاهش جمع شده بودند و خواهان اشد مجازات بودند و شعار مرگ بر یهود سر می‌دادند خیلی از روشنفکران چپگرا و لیبرال فرانسه تو روزنامه‌ها نوشتند که آقا جان


audio: WeHWBQ9P_t8_0053.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
این نژادپرستیه نکنید آقا این بابا گناهش بیشتر از اینکه جاسوسی باشه انگار یهودی بودن شه حتی آقای امیل زولا نویسنده‌ی معروف و روزنامه‌نگار مشهور فرانسوی یه متن خیلی تندی هم نوشت و انقدر متنش تند بود که خود این بنده خدا رو هم گرفتن یه سال کردنش تو زندان جامعه اصلا هم نظر روشنفکر‌ها نبود و خواهان برخورد


audio: WeHWBQ9P_t8_0054.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
با یهودیان بود سفت و سخت کم‌کم کل مردمان اروپا با مردمان فرانسه همراه شدند و یه حرکت ضدیهود جدید به راه افتاد


audio: WeHWBQ9P_t8_0055.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
وقتی مردم جلوی دادگاه دریفوس شعار مرگ بر یهودی سر دادند یه خبرنگار جوون اتریشی برای تهیه‌ی گزارش به عنوان گزارشگر نشریه اتریشی به نام نویه فرایه پرس داشت صحنه رو می‌دید و عمیقا، و از ته دل تبعیض و ظلم اروپاییان به یهودیان رو حس می‌کرد اسم این جوون روزنامه‌نگار


audio: WeHWBQ9P_t8_0057.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
هرتصل با دیدن امواج ضدیهود در فرانسه به این نتیجه می‌رسه که دیگه هیچ راهی وجود نداره جز اینکه یهودیان یه وطنی برای خودشون داشته باشند هرتصل به اتریش برگشت و شروع به نوشتن یه کتابی کرد به نام کشور یهود و بعد دست به تاسیس جنبش صهیونیسم سیاسی زد پیشنهاد هرتصل ساخت یه کشور سکولار بود و جالبه


audio: WeHWBQ9P_t8_0058.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
بیشتر بحثش نژادی بود تا مذهبی برای همین هم خیلی از یهودیان معتقد و طرفداران صهیونیسم فرهنگی اون موقعه ازش حمایت نکردند در ابتدا البته خیلی از یهودیان ساکن غرب اروپا هم که اوضاع و احوال بهتری داشتند نسبت به شرقی‌ها گفتند این رویاپردازی‌های یک جوونه با سری پر سودا و عملا


audio: WeHWBQ9P_t8_0059.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
متعقد بودند، امکان‌پذیر نیست پیشنهاد هرتصل یعنی چی اصلا؟ یعنی می‌گفتن پاشیم بریم فلسطین بگیم چی؟ صاحاب داره مگه الکیه؟ اما رویای هرتصل خیلی هم دور از واقعیت نبود


audio: WeHWBQ9P_t8_0060.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
هرتصل در شهر بازل سوئیس یه کنفرانسی رو برگزار کرد به اسم کنفرانس بال که بعدها و تا به امروز به شکل سالانه با اسم کنگره‌ی جهانی صهیونیسم برگزار می‌شه تو پرانتز این رو هم بگم که یکی از اعضای بلند پایه‌ی کنگره جهانی صهیونیسم آقای آلبرت انیشتین معروف بود، که بعد از شکل‌گیری کشور اسرائیل


audio: WeHWBQ9P_t8_0061.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
حتی اومدن بهش پیشنهاد رئیس جمهوری دادن گفتن شما بیا اولین رئیس‌جمهور باش جواب آقای انیشتین جالب بود چی گفت ایشون؟ گفت من آدم سیاسی نیستم یعنی اصلا خیلی یهودی هم نیستم یعنی حالا خیلی هم می‌خوام راستش رو بگم همچین اعتقادی هم به خدا ندارم اینه که ببخشید


audio: WeHWBQ9P_t8_0062.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
برگردیم به کنفرانس بال تو این کنفرانس که با حضور 196 نفر از اعضای گروه‌های مختلف یهودی از سرتاسر دنیا برگزار شده بود هرتصل باز هم از ایده‌ی تشکیل دولت مستقل یهودی در اراضی فلسطین صحبت کرد و گفت ما دولت یهود رو در بال تاسیس کردیم یعنی توی اون کنفرانس


audio: WeHWBQ9P_t8_0063.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
شاید الان به نظر خیلی‌ها این ایده‌ی من خنده‌دار به نظر برسه ولی خواهید دید که تا پنجاه سال آینده‌ ما کشور خودمون رو تاسیس خواهیم کردیم الان ما باید طرح‌هایی برای مستعمره شدن فلسطین به فرمانروای عثمانی پیشنهاد بدیم این‌ها صحبت‌های اصلی آقای هرتصل بود در نتیجه پیشنهادها از طرف یهودیان و البته


audio: WeHWBQ9P_t8_0064.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
یه سری از دولت‌مردان انگلیسی راهی دربار عثمانی شد عبدالحمید دوم فرمانروای وقت عثمانی سریعا به کنفرانس بال واکنش نشون داد گفت اصلا یعنی چی این حرف‌ها؟ مگه می‌شه موجود زنده رو تشریح کرد؟ ما هستیم و اجازه‌ی همچین کاری رو به شما نمیدیم بعد هم یه سری تصمیماتی در راستای حفاظت امنیت


audio: WeHWBQ9P_t8_0066.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
هم‌زمان یه سری از سیاستمداران انگلیسی از جمله آقایی به اسم ژنرال گلداسمیت به فکر کمک به یهودیان برای برای تشکیل یه کشور مستقل افتاده بودند بدشون نمی‌اومد یه منطقه‌ی از دنیا رو بدن دست یهودیان و اینطوری قدرت نفوذ خودشون رو بیشتر کنن لیبی آرژانتین و آنگولا که همه‌شون مستعمره‌ی انگلستان بودند هم


audio: WeHWBQ9P_t8_0067.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
به جنبش آقای هرتصل پیشنهاد شد برای اینکه برن اونجا و تشکیل دولت بدن از اون طرف هم آقای هرتصل اگرچه تو جوامع یهودی خیلی روی بحث فلسطین و این مسائل به عنوان اراضی تاریخی اسرائیل تاکید می‌کرد ولی بدش نمی‌اومد که راه آسون‌تر رو بره اگر می‌شد تو فکر این بود حتی بره آفریقا برای تشکیل یه کشور و دولت نظرش البته بعد از فلسطین روی آرژانتین بود ایشون


audio: WeHWBQ9P_t8_0068.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
یعنی به طرح شکل‌گیری دولت یهودی در آرژانتین فکر می‌کرد اسم این طرح هم گذاشته بود صهیونیسم بدون صهیون اما این طرح‌ها به آقای هرتصل وصال نداد، یعنی گلچین روزگار امانش نداد ایشون در 1904 میلادی و در 44 سالگی بر اثر سکته‌ی قلبی درگذشت در حال حاضر یه تپه‌ای در اورشلیم وجود داره به اسم تپه‌ی هرتصل


audio: WeHWBQ9P_t8_0070.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
جانشینی هرتصل برای رهبری جنبش صهیونیسم به یه آقایی رسید به اسم حییم وایزمن شیمی‌دان معروفی که کاشف استن هم بود و بعدها تبدیل شد به اولین رئیس‌جمهور اسرائیل وایزمن برخلاف هرتصل اصلا موافق تشکیل دولت یهودی در جایی به جز فلسطین، نبود ایشون معتقد بود فلسطین ارض موعوده


audio: WeHWBQ9P_t8_0071.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
معبد سلیمان هم زیر مسجدالاقصی دفنه که برای ما مقدسه و ضمنا کلی ورد و جادو اونجا دفنه و ما باید بریم اونجا و بهش دسترسی پیدا کنیم


audio: WeHWBQ9P_t8_0072.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
بیایم کمی جلوتر با شروع جنگ جهانی اول معادلات تغییر کرد ما قبلا در پادکست مورخ دو قسمت در رابطه با جنگ جهانی اول صحبت کردیم که می‌تونید از طریق کانال یوتوب مورخ و یا از طریق پادگیرها ببینید یا بشنوید اونجا توضیح دادیم که با شروع جنگ جهانی اول عثمانی با آلمان متحد شد و کشورهای متفقین، یعنی انگلیس


audio: WeHWBQ9P_t8_0073.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
فرانسه ایتالیا و روسیه حسابی از دست عثمانی شاکی شده بودند اون‌ها، یعنی متفقین تصمیم نهایی رو گرفته بودند عثمانی باید از هم بپاشه، و تجزیه بشه و خب، یکی از ایده‌هایی که در رابطه با تجزیه عثمانی مطرح بود شکل‌گیری دولت اسرائیل در دل این امپراطوری بود انگلیس و فرانسه دوتا از دیپلمات‌های خبره‌شون رو


audio: WeHWBQ9P_t8_0074.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
که سابقه‌ی حضور در خاورمیانه رو هم داشتند برای مذاکره با هم دیگه فرستادند آقای مارک سایکس از انگلستان و آقای فرانسوا ژرژ پیکو از فرانسه این دو نفر یک توافق‌نامه‌ی سری امضا کردند


audio: WeHWBQ9P_t8_0076.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
معروف شد انگلیس و فرانسه طی این توافق‌نامه عثمانی رو، در صورت شکست دادنش، البته اول به کشورهای مستقل تقسیم می‌کردند یعنی حال تجزیه‌طور و بعد اون کشورها رو بین خودشون تقسیم می‌کردند و قرار شد یه تیکه‌هایش هم برسه به روسیه بعد از این توافق‌نامه‌ی سری هم پا شدن رفتن سراغ آقای شریف حسین حاکم مکه و گفتند آقا جان


audio: WeHWBQ9P_t8_0077.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
تو بیا علیه حکومت عثمانی شورش کن بعد هم که عثمانی‌ها شکست خوردند ایشالا شما هم میشید یه کشور مستقل مرز‌های کشورتون رو هم به خدا خودتون تعیین کنید به جز البته بخش‌هایی از غرب سوریه مثل دمشق و حمص و حما و حلب و اینا که بذارید برای مال ما باشه باقیش مال خودتون آقای شریف حسین هم قبول کرد از اون طرف صهیونیست‌ها که تا پیش از شروع جنگ جهانی اول


audio: WeHWBQ9P_t8_0078.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
سعی کرده بودند با آلمان‌ها و یه سری از گروه‌های سیاسی حاضر در عثمانی مثل گروه انقلابی ترک‌های جوان رابطه برقرار کنند حالا مسیرشون رو، عوض کرده بودند و متفقین و به خصوص انگلستان رو برای اتحاد انتخاب کرده بودند انگلیسی‌ها هم می‌دونستن که می‌تونن از قدرت و نفوذ یهودی‌ها برای پیش‌برد اهدافشون در جنگ استفاده کنند


audio: WeHWBQ9P_t8_0080.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
در اواخر جنگ جهانی اول و زمانی که منطقه‌ی فلسطین تحت اشغال انگلستان در اومده بود آقایی به اسم آرتور جیمز بالفور وزیر دفاع انگلستان بود کسی که برای سال‌ها یکی از حامیان یهودیان انگلستان بود البته از مخالفین مهاجرت یهودیان روسیه به انگلستان بود از اون طرف حامی ایده‌ی مهاجرت یهودیان به


audio: WeHWBQ9P_t8_0083.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
به عبارتی سال پایان جنگ جهانی اول که آقای بالفور یه نامه‌ای نوشت خطاب به آقای والتر روتشیلد یکی از سران جنبش صهیونیسم و عضو مجلس عوام بریتانیا از ایشون خواست این نامه‌رو، به کنفرانس صهیونیسم ارسال کنه نامه‌ی آقای بالفور به آقای روتشیلد بعدا به بیانیه‌ای بالفور، معروف شد و تبدیل شد به یکی از اساسی‌ترین


audio: WeHWBQ9P_t8_0084.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
گام‌ها در مسیر تشکیل دولت اسرائیل، یا کشور اسرائیل در تدوین متن این بیانیه از نمایندگان یهودی کمک گرفته شده بود البته که هیچ نماینده‌ای از اعراب فلسطین در نگارش این بیانیه نقش نداشتند متن بیانیه‌ در نهم اکتبر 1917 در جراید عمومی، منتشر شد بالفور در متن این بیانیه که خیلی هم


audio: WeHWBQ9P_t8_0085.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
کوتاه بود، نوشته بود دولت اعلی‌حضرت نسبت به ایجاد یک خانه ملی برای یهودیان در فلسطین نظر مساعد دارد و تمام تلاش خود را برای تسهیل دست‌یابی به این هدف به کار خواهد بست البته باید به‌روشنی دانست که هرگز نباید کاری انجام شود که ممکن است به حقوق مدنی


audio: WeHWBQ9P_t8_0086.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
و مذهبی جوامع غیریهودی موجود در فلسطین یا حقوق و وضعیت سیاسی یهودیان در هر کشور دیگر خدشه‌ای وارد سازد


audio: WeHWBQ9P_t8_0087.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
یهودیان که می‌دیدند با پایان جنگ جهانی اول داره کشورهای جدیدی تشکیل می‌شه مدام این پرسش رو مطرح می‌کردند که چرا سر ما بی کلا بمونه؟ چرا ما کشور نداشته باشیم؟ پس کم‌کم اون‌هایی که به آرمان هرتصل با تردید نگاه می‌کردند هم داشتند جذب این آرمان می‌شدند آمریکا هم وارد صحنه‌ی سیاست بین‌الملل شده بود


audio: WeHWBQ9P_t8_0088.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
به عنوان یک قدرت و لابی صهیونیست‌ها در ساختار قدرت آمریکا دوباره امیدها رو برای یهودیان بیشتر کرده بود با از هم پاشیدن عثمانی و قدرت گرفتن انگلیس‌ها در اراضی فلسطین صهیونیست‌هایی که با انگلیس بسته بودند، از قبل امیدواری بیشتری پیدا کردند اما اعراب ساکن در این منطقه اصلا نگاه مثبتی


audio: WeHWBQ9P_t8_0092.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
انتشار بیانیه‌ی بالفور شریف حسین که علیه عثمانی شورش کرده بود شاکی شد گفت اقا جان به ما یه وعده‌هایی داده بودن . گرفتار شدیم ها یه آقایی به اسم هوگارت مامور شد پاشه بره با شریف حسین مذاکره کنه هوگارت به رهبر مکه گفت آقا جان شلوغ نکن مگه شما دنبال استقلال اعراب نیستی؟ ما انگلیسی‌ها مگه مردیم؟ ازتون دفاع می‌کنیم شما اجازه بده یهودی‌ها پاشن


audio: WeHWBQ9P_t8_0093.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
بیان فلسطین، تو یه منطقه‌ای ساکن بشن اعراب مسلمون مثلا همون جا بمونن ما کاری نداریم بیت‌المقدس هم که سرش دعواست دست یهودیا نمی‌افته، خیالت راحت در واقع، هیچ کدوم از مردم عرب و یهود به اون یکی چیره نمی‌شن تو این طرح ما اگر هم باز راضی نمی‌شی که اصلا ببین من رو بیت‌المقدس به شکل بین‌المللی اداره می‌شه اون بخش دیوار ندبه و اینا مال یهودیا


audio: WeHWBQ9P_t8_0094.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
مسجد الاقصی و مسجد عمر هم مال مسلمونا آقای شریف حسین فکر کرد دید، داره حمایت قدرت‌های جهانی رو جلب می‌کنه نتیجتا از این طرح استقبال کرد و فیصل فرزند خودش رو فرستاد فلسطین تا با سران اعراب اون منطقه مذاکره کنه و بگه براساس قرآن هم شما در نظر بگیری آقا جان یهودیانی که میان اینجا مهمانن‌ها، مهمان هم که حبیب خداست


audio: WeHWBQ9P_t8_0096.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
انگلیس‌ها به هفت شخصیت پرنفوذ عرب دیگه که از وضعیت شاکی بودند هم وعده‌های مشابهی دادند و در 1918 میلادی انگلیس و فرانسه یه بیانیه‌ی مشترک صادر کردند و گفتند ما حامی رهایی اعراب از ستم ترک‌ها هستیم یعنی عثمانی‌ها و به طور کلی‌، خیالتون راحت اما یک سال بعد


audio: WeHWBQ9P_t8_0097.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
اتفاق مهم دیگه‌ای رقم خورد در 1919 میلادی کنفرانس صلح پاریس برگزار شد جایی که نماینده‌های کشورهای پیروز جنگ جهانی حسابی آلمان رو نقره داغ کردند و تصویب کردند که آلمان باید غرامت جنگ رو تمام و کمال پرداخت کنه یه اتفاق دیگه هم در این کنفرانس افتاد دعوت از نماینده‌های ترک عرب


audio: WeHWBQ9P_t8_0098.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
و صهیونیست برای چی؟ برای اینکه تکلیف هلال خصیب یعنی هلال حاصلخیزی که شامل مناطق عراق سوریه لبنان فلسطین و منطقه‌ی شمالی اردن می‌شد روشن بشه و تصویب شد، که این مناطق تحت قیمومیت یعنی تحت حمایت یکی از کشورهای پیروز جنگ قرار بگیره کدوم کشور؟


audio: WeHWBQ9P_t8_0099.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
اینجای داستان، دیگه دعوا شد فرانسه از یه طرف می‌کشید داستان رو انگلیس و آمریکا و ایتالیا هم از یه طرف


audio: WeHWBQ9P_t8_0100.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
این کش‌مکش‌ها بر سر این که کی قیمومیت بکنه از این مناطق تا 1922 ادامه داشت و نتیجه در 1922 شورای عمومی جامعه‌ی ملل سر این موضوع بحث و رای‌گیری کردند و قرار شد انگلستان و فرانسه مشترکا قیمومیت این مناطق رو در دست داشته باشند اوضاع در منطقه ولی خیلی، مساعد نبود شریف حسین


audio: WeHWBQ9P_t8_0101.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
برای حکمرانی به شبهه جزیره عربستان با خاندان ابن‌سعود درگیر شده بود و از اون طرف دعوایی که بین ترک‌ها و عرب‌ها برای سال‌های سال و بر اساس مسائل ملی برقرار بود حلا عوض شده بود بین اعراب و صهیونیست‌هایی که به اون منطقه اومده بودند شکل گرفته بود اوضاع بسیار بی‌ریخت بود با پیروز شدن ابن سعود بر شریف حسین


audio: WeHWBQ9P_t8_0102.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
و شکل‌گیری، حکومت آل سعود خاندان شریف حسین به عراق رفتند و فیصل پسر شریف حسین اونجا سلسله‌ی پادشاهی هاشمی رو در عراق پایه گذاری کرد با شکل‌گیری، این تقسیم‌بندی‌های جدید داستان اختلافات بین مسلمون‌های عرب و یهودیان صهیونیست از قبل هم شدیدتر شد


audio: WeHWBQ9P_t8_0103.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
حدود بیست سال کش‌مکش‌ها ادامه داشت و با ظهور یهود ستیزی آلمان نازی اوضاع یهودیان اروپا روز به روز بدتر می‌شد در ابتدای قرن بیستم پنجاه هزار نفر یهودی در فلسطین ساکن بودند، اما در زمان شروع جنگ جهانی دوم سیصدهزار یهودی در فلسطین ساکن شده بودند بالا رفتن جمعیت مهاجر یهود


audio: WeHWBQ9P_t8_0104.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
در منطقه‌ی فلسطین به معنی تشدید روزافزون تنش بود درگیری‌ها خونین بود و انگلستان هم مدام راه‌کارهایی منتشر می‌کرد که عنوان اصلی همه‌شون یه کتابی بود یه دستورعملی بود مدام چاپ می‌شد به اسم کتاب سفید و توش دنبال دستیابی به راه‌حل بینابین بود در واقع انگلستان در 1939 میلادی و با چاپ شدن کتاب سفید جدید


audio: WeHWBQ9P_t8_0105.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
یهودی‌ها اعتراض کردند گفتند در این کتاب جدید در این دستورالعمل به اعراب خیلی حال داده شده صهیونیست‌ها از سیاست انگلستان دلسرد شده بودند احساس می‌کردند خیلی حمایت نمی‌شن اعراب هم همینطور در نتیجه صهیونیست‌ها از انگلیس فاصله گرفتند و رفتند سراغ قدرت نوظهور دنیا یعنی کی؟ آمریکا صهیونیست‌ها در 1942 میلادی


audio: WeHWBQ9P_t8_0106.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
کنفرانس بیلتمور در نیویورک آمریکا رو شکل دادند و گفتند آقا باید یه کاری بکنیم، اینجوری نمی‌شه آقای هیتلر داره کلا نسل‌کشی می‌کنه ما رو پس رسما اعلام کردند به زودی کشوری مستقل در منطقه‌ی فلسطین شکل خواهیم داد و هرکی هم بخواهد جلومون وایسه نابودش می‌کنیم نتیجه چی شد؟ جنگ مسلحانه شروع می‌شد کی با کی؟ صهیونیست‌ها با انگلیس‌ها در وهله‌ی اول


audio: WeHWBQ9P_t8_0107.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
دفاتر مهاجرت دولت قیمومیت در بیت‌المقدس تل‌آویو و حیفا منفجر شد بعد هم شروع کردند صهیونیست‌ها ترور مقامات انگلیسی حاضر در منطقه جنگ مسلحانه بین اعراب و صهیونیست‌ها و حالا انگلیس‌ها سه‌تایی‌شون با هم شروع شده بود


audio: WeHWBQ9P_t8_0108.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
انگلیس می‌خواست پاشو از مخمصه‌ی فلسطین بکشه بیرون هر جوری شده پس با پایان جنگ جهانی دوم پرونده‌ی صهیونیست‌ها و اعراب فلسطین رو برداشت زد زیر بغلش رفت مجمع عمومی سازمان ملل گفت آقا هر کاری می‌کنید بکنید دیگه ما گرفتار شدیم طرح‌های مختلفی پیشنهاد شد از طرح محمدرضا شاه پهلوی که تشکیل یک کشور فدرال شامل یک فدراسیون عرب


audio: WeHWBQ9P_t8_0109.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
و یک فدراسیون یهودی بود بگیریم تا طرح دو کشور با وحدت اقتصادی در نهایت اما سازمان ملل تصویب کرد فلسطین به دو کشور مستقل تقسیم بشه کم‌تر از ده درصد اراضی منطقه فلسطین به صهیونیست‌ها رسید و باقیش هم برای اعراب موند صهیونیست‌ها این طرح رو پذیرفتن و سریع رفتن تو منطقه‌ای که تعیین شده بود دولت تشکیل دادند آقایان


audio: WeHWBQ9P_t8_0111.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
اعراب ولی اصلا رضایت نمی‌دادند به شکل‌گیری کشور صهیونیستی در مناطقی که مال خودشون می‌دونستند پس فردای همون روز رای‌گیری در سازمان ملل، یعنی در سی‌ام نوامبر 1947 میلادی ارتش‌های عرب از مصر عراق و سوریه و لبنان وارد فلسطین شدند و اولین جنگ رسمی اعراب و اسرائیل شروع شد جنگ


audio: WeHWBQ9P_t8_0112.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
شش ماه ادامه داشت نیروهای نظامی اسرائیل که توسط آمریکا سازماندهی و حمایت می‌شدند تونستند اعراب رو شکست بدند هفتاد و هفت درصد از کل خاک فلسطین به تصرف اسرائیل در اومد از اون طرف هم


audio: WeHWBQ9P_t8_0114.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
کرانه باختری رو به تصرف خودشون درآوردند و پادشاهی اردن شکل گرفت ایده‌ی تشکیل دولت مستقل فلسطین به کلی از بین رفت


audio: WeHWBQ9P_t8_0115.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
سازمان ملل مرزهای شکل‌گرفته به واسطه جنگ رو پذیرفته بود تا اینکه در 1964 میلادی ارتش آزادی بخش فلسطین معروف به ساف تشکیل شد و اعلام نبرد مسلحانه علیه اسرائیلی‌ها کرد که طی نزدیک به 20 سال مشغول به اشغال زمین‌های اعراب حاضر در منطقه بودند دلیل هم داشت دیگه در جنگ قبلی پیروز بودند


audio: WeHWBQ9P_t8_0116.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
حالا دست بالا رو داشتند و اعراب یعنی اعراب منطقه فلسطین دست پایین رو داشتن در نزدیک به 20 سال با ظهور جنبش ساف و شروع اقدامات مسلحانه‌ی اعراب استقلال طلب فلسطینی و از اون‌ور آماده شدن کشورهای عربی برای کمک به ساف اسرائیل به شکل ناگهانی جنگ دوم اعراب و اسرائیل رو شروع کرد اسرائیل که چند سال قبلش یه جنگی رو سر کانال سوئز


audio: WeHWBQ9P_t8_0117.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
با مصر انجام داده بود و پیروز نشده بود این‌بار با توپ پر به میدون اومد اسرائیل طی شش روز صحرای سینا کرانه باختری رود اردن نوار غزه بلندی‌های جولان سوریه و شهر قنیطره رو اشغال کرد و بر تمام اورشلیم مسلط شد در پایان شش روز اراضی تحت اداره‌ی اسرائیل به بیش از 3 برابر افزایش پیدا کرده بود


audio: WeHWBQ9P_t8_0118.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
در نهایت در پایان این جنگ در این 6 روز در1967 مرزهایی تشکیل شد که خیلی از کشورها اسرائیل رو امروز در این مرزها به رسمیت می‌شناسند اگرچه امروز اسرائیل از این مرزها هم فراتر رفته شورای امنیت سازمان ملل برای اولین بار بعد از جنگ 6 روزه، یعنی این جنگ از واژه‌ی مناطق اشغالی


audio: WeHWBQ9P_t8_0122.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
جنبش فتح به رهبری یاسر عرفات شکل گرفته بود که قصد داشت چیکار کنه؟ با اسرائیل مبارزه کنه اراضی فلسطین رو پس بگیره اما در دهه‌ی هفتاد رویکرد یاسر عرفات رهبر این جریان تغییر کرد ایشون در 1974 رفت سازمان ملل و متن سخنرانیش رو اینجوری شروع کرد ما میلی نداریم که حتی


audio: WeHWBQ9P_t8_0123.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
یک قطره از خون اعراب یا یهود فرق نمی‌کند بر زمین ریخته شود امروز من آمده‌ام با یک شاخه زیتون در یک دست و تفنگ رزمنده‌ی راه آزادی در دست دیگر کاری نکنید که شاخه‌ی زیتون از دست من رها شود چهارسال بعد انور سادات رئیس جمهور مصر در پیمان کمپ دیوید معروف اولین توافق اعراب


audio: WeHWBQ9P_t8_0124.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
و اسرائیل رو امضا کرد اما خیلی از نیروهای مبارز عرب با این توافق موافق نبودند و کمی بعد گروه جهاد اسلامی مصر انور سادات رو به خاطر همین اتفاق ترور کرد یاسر عرفات اما تونست توافق بهتری با اسرائیلی‌ها داشته باشه ایشون تونست اعضای گروه فتح رو متقاعد کنه و در 1988 میلادی


audio: WeHWBQ9P_t8_0125.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
دولت اسرائیل رو به رسمیت بشناسه و اولین دولت خودگردان فلسطین رو هم پایه‌گذاری کنه دقت کنیم دولتی که همین الان وجود داره و حالا امروز توسط محمود عباس اداره می‌شه البته که بین جنبش فتح و جنبش حماس و حزب‌الله یعنی تو خود اعراب فلسطین همواره و هنوز هم اختلافات جدی‌ای وجود داشته و داره یاسر عرفات نهایتا تونست


audio: WeHWBQ9P_t8_0126.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
به خاطر توافق با اسرائیل و ایجاد صلح نسبی در منطقه جایزه صلح نوبل رو هم بگیره اما در نهایت توسط ترور بیولوژیکی و بر اثر مسمویت ناشی از پولونیوم رادیواکتیو کشته شد اسرائیل یا گروه‌های مسلح فسلطینی کدومشون یاسر عرفات رو ترور کردند؟ هنوز که هنوزه دقیقا مشخص نیست


audio: WeHWBQ9P_t8_0127.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
با وجود تشکیل دولت خودگردان فلسطین جنگ و درگیری‌ها بین اعراب و اسرائیلی‌ها برای سال‌های سال ادامه داشت در دورانی اعراب پیروزی‌هایی هم کسب کردند مثلا در جنگ 33 روزه بین اسرائیل و حزب‌الله لبنان در سال 2006 میلادی چون آتش بس شد یعنی مثل قبل مرزها تغییری نکرد اعراب گفتند آقا ما پیروز شدیم اصلا این حرف‌ها چیه؟


audio: WeHWBQ9P_t8_0128.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
سال 2007 اما اسرائیل نوار غزه رو که پایگاه گروه حماس بود محاصره کرد محاصره نوار غزه با پیروزی حماس بر گروه فتح در انتخابات فلسطین شروع شد حماس قائل به جنگ مسلحانه علیه اسرائیل بود و فتح می‌گفت آقا این کار رو نکنیم پس اسرائیل اومد و یکی از بزرگ‌ترین محاصره‌های تاریخ رو رقم زد بیش از دو میلیون نفر


audio: WeHWBQ9P_t8_0129.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
در متراکم‌ترین منطقه جمعیتی دنیا تحت محاصره قرار گرفتند با وقوع بهار عربی اون سمت یعنی در مصر محاصره نوار غزه از سمت مصر شکسته شد و اسرائیل هم البته اقدامی علیه این اتفاق نکرد


audio: WeHWBQ9P_t8_0130.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
در نهایت اعراب فلسطین طی تمام این سال‌ها با انتفاضه یعنی یعنی مبارزه با سنگ و با خوراک معنوی که از اشعار شاعر ملیشون محمد درویش می‌گرفتند به مبارزات استقلال‌طلبانه ادامه دادند یعضی‌هاشون به دنبال پایان درگیری با اسرائیل بودند و بعضی‌ها هم به دنبال محو کردن اسرائیل


audio: WeHWBQ9P_t8_0131.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
از روی نقشه می‌گردند از اون طرف در دورانی که ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا شد پیمان ابراهیم بین امارات متحده عربی و بحرین با اسرائیل و آمریکا امضا شد و عربستان و سودان و عمان هم رابطه‌شون رو با اسرائیل به نسبت حسنه کردند ولی هنوز که هنوزه مسئله‌ی اسرائیل و فلسطین به عنوان یک چالش جهانی


audio: WeHWBQ9P_t8_0133.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
در یک نگاه کلی به مناقشه‌ی اسرائیل و فلسطین و تاریخش و تاریخ یهودیان به نظر می‌رسه اکثر قدرت‌های دنیا از اتفاقی که در اون منطقه از دنیای ما سال‌های ساله که داره رقم می‌خوره راضی‌ان انگار این وسط فقط خون ریخته می‌شه جان‌هاست که گرفته می‌شه جان کودکان و زنان و مردانی که هم در معرض ناامنی و ظلم هستند


audio: WeHWBQ9P_t8_0134.opus
source: youtube
source_id: WeHWBQ9P_t8
invalidation: VALID
text:
و هم در معرض تزریق ایدئولوژی‌های تند و تیز از هر دو سمت زمان به فراجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: HaNibQl7tX0_0001.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
هر کسی که وارد حریم قبر من شود در حالی که ناپاک ا‌ست به سزای عملش خواهد رسید نیستی برای او رقم خواهد خورد گردن او را مانند پرنده‌ای می‌فشارم و غضب خود را بر او وارد می‌کنم این، هشداری بود که بومیان مصری خطاب به هاوارد کارتر پرشور به نقل از شخص آقای فرعون


audio: HaNibQl7tX0_0002.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
توت عنخ آمون می‌دادند هاوارد اما بی‌توجه به این هشدارها بعد از چندبار شکست و در آخرین فرصتی که سرمایه گذارش یعنی لرد کارناروون بهش داده بود تونست مقبره‌ی توت عنخ آمون رو باز کنه و از این راز سر به مهر تاریخی پرده برداره اما آیا نفرین فرعون واقعا عمل کرد؟ مصر این سرزمین


audio: HaNibQl7tX0_0003.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
باستانی پر رمز و راز چه اسرار دیگه‌ای رو در دل خودش پنهان کرده؟ ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ برخی از عجایب این دنیای عجیب دنیای مصر باستان سلام من احمد هاشمی هستم و این‌جا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: HaNibQl7tX0_0004.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی مورخ منابع این قسمت رو معرفی می‌کنیم یک کتاب سینوهه پزشک مخصوص فرعون نوشته‌ی میکا والتاری دو کتاب مصر باستان اثر برندا اسمیت و سه کتاب تمدن مصر باستان اثر هانس رایشهارت حالا بریم در دل تاریخ


audio: HaNibQl7tX0_0005.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
خب خیلی خوش اومدید خدمتون عرض کنم که ما همون‌طور که به عنوان مثال ناصرالدین شاه قاجار رو رفتیم برای ورود به داستان قاجار و قاجاریه و به طبع بعدش امیرکبیر رو رفتیم و این داستان ادامه خواهد داشت این‌جا ترجیح دادیم وارد مصر بشیم، اما برای ورود به مصر


audio: HaNibQl7tX0_0006.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
چون اساسا خب می‌دونیم که در ایران شاید نه اما در خارج از ایران در دانشکده‌های تاریخ رشته‌ی مصر شناسی داریم مثلا در تاریخ به همین جهت پیشنهاد دوستان‌ما در تیم تحقیق و پژوهش مورخ این بود که یک شناسنامه‌ای از مصر معرفی بکنیم که اصلا چه خبر؟ و بعد به صورت تخصصی از پنجره‌های جذاب وارد موضوعات جذابش بشیم پس این داستان مصر


audio: HaNibQl7tX0_0007.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
بعد از باز شدن مقبره‌ی توت عنخ آمون فرعونی که در ادامه مفصل راجع بهش صحبت می‌کنیم در 4 نوامبر 1922 در دره‌ی پادشاهان مصر در کرانه غربی رود نیل لرد کارناروون بریتانیایی سرمایه‌گذار اکتشاف مومیایی این فرعون به طرز مشکوکی به‌خاطر عفونت ناشی از نیش نوعی پشه


audio: HaNibQl7tX0_0008.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
جان داد قناری هاوارد کارتر بریتانیایی کاشف مقبره توسط مار کبری که که نماد فراعنه‌ست خورده شد منشی کارتر و پدرش به طور ناگهانی مردند پرفسور لافلور کسی که مسئول مطالعه‌ی اشیا یافته شده بود در مقبره ناپدید شد و در مجموع اون زمان


audio: HaNibQl7tX0_0010.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
در مدت کوتاهی از بین رفتند و به شایعه‌ی انتقام توت عنخ آمون دامن زدند اما هاوارد کارتر کسی که قفل این مقبره رو گشود صحیح و سالم به خونه یعنی انگلستان بازگشت این سلسله اتفاقات باعث شد تا داستان نفرین فرعون به شکل یک رمز و راز تاریخی باقی بمونه ولی خب مصر اساسا کشور رمز و رازهای تاریخیه


audio: HaNibQl7tX0_0012.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
مصر یکی از قدیمی ترین تمدن‌های بشری رو داره و تاریخ بسیار غنی و جذابی هم داره انصافا کسی نیست که به تمدن‌های تاریخی علاقه‌مند باشه و در مورد مصر تحقیق نکرده باشه یا نخونده باشه تمدن مصر یکی از نمونه‌های تمدن بنا شده بر اصل آبیاری بوده دقیقا مثل تمدن خود ما مصر باستان در تمدن خودش چندبار


audio: HaNibQl7tX0_0013.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
تحت فرمانروایی نیروهای بیگانه هم قرار گرفته مثل شاهنشاهی هخامنشی و بناهاشون هم در مصر هست هخامنشیان که برخی‌ش جزئی از عجایبیه که ما در این قسمت سراغشون خواهیم رفت


audio: HaNibQl7tX0_0014.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
خب قبل از اینکه از عجایب بگیم یکم با تاریخ مصر آشنا بشیم تاریخ مصر سه دوره‌ی اصلی داره پادشاهی کهن پادشاهی میانه و پادشاهی نوین اول از همه باید بگیم در زمان‌های قدیم و در دوران شکل‌گیری حکومت‌ها در مصر یعنی حدود چهار هزار سال پیش از میلاد مسیح خبری از مصر یکپارچه نبوده


audio: HaNibQl7tX0_0015.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
و اساسا این کشور امروزی به‌صورت جنوبی و شمالی اداره می‌شده حالا مصر چطوری یکپارچه شد؟ با اومدن یک شاهی به اسم منس کی؟ سال 3150 پیش از میلاد این‌جا بود که مصر اولین بار یکپارچه میشه و شهر تانیس که الان دقیقا نمی‌دونیم کجاس میشه پایتختش دوره‌ی دودمانی یعنی پادشاهی


audio: HaNibQl7tX0_0016.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
یک خانواده در مصر از این‌جا شروع میشه این دوره ادامه داشته تا 332 قبل از میلاد مسیح اسکندر مقدونی به مصری حمله میکنه که 31 دودمان بهش فرمانروایی کرده بودند


audio: HaNibQl7tX0_0017.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
دوره‌ی پادشاهی کهن که اغلب چیزهایی که ما از مصر باستان می‌شناسیم مثل فراعنه اهرام و ابولهول محصول اون زمانه دوره‌ی شکوه و عظمت مصر یکپارچه بود چه اتفاقی می‌افته؟ ممفیس در مصر سفلی میشه مقر فرمانروایی فرعون‌ها و دولت مرکزیشون رو اونجا تشکیل میدن یعنی بعد اینکه مصر یکپارچه شده بود باز هم این مبحث


audio: HaNibQl7tX0_0018.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
سفلی و علیا بینشون وجود داشته یعنی شما ببین دعوا سر بالانشینی و پایین‌نشینی از قدیم هم بوده تو پرانتز بگم که کمیش هم به خاطر شرایط اکولوژیکی و محیط زیست بوده ما گفتیم در قسمت انسان کجا متمدن شد یا ظهور و سقوط امپراطوری‌ها در پادکست مورخ مفصل گفیتم این موضوع رو دوست داشتید ببینید و بشنوید به هر حال در این دوران فرعون‌های مصر


audio: HaNibQl7tX0_0019.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
کشورگشایی‌های زیادی می‌کنن و بناهای عظیم زیادی هم می‌سازند که همین‌ها باعث شورش مردم می‌شه جالبه و این بخش تاریخ مصر همین‌جا به همین دلیل اصلی تموم میشه


audio: HaNibQl7tX0_0020.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
برسیم به میانه پادشاهی میانه با پیروزی فرعون مصر علیا یعنی آقایی به نام منتوحوتپ دوم شروع میشه ایشون البته اول فرمانروای مصر علیا بوده بعد میره سراغ سفلی در 2055 قبل از میلاد اونجا رو می‌گیره و اینطوری دوره‌ی پادشاهی میانه بر مصر یکپارچه رو شروع می‌کنه ایشون و البته زادگاه خودش


audio: HaNibQl7tX0_0021.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
واست رو می‌کنه پایتخت و باعث میشه واست که مرکزش جایی بوده به نام تبای پر از بناهای جذاب تاریخی بشه و حتی هومر شاعر یونانی هم از این شهر و توانگریش در کتاب ایلیاد می‌نویسه تبای امروز نزدیک شهر الاقصر قرار داره که یکی از جاذبه های مصره فرمانرواهای این دوره مسئولیت پذیرتر بودن گویا از قبلی‌ها


audio: HaNibQl7tX0_0022.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
و امکانات رفاهی زیادی رو برای مردم البته بخشی از مردم به ارمغان آوردن فرهنگ مصر در این دوره پیشرفت زیادی می‌کنه ادبیات هم به اوج شکوفایی می‌رسه و کلا مصر دگرگون میشه عملا در این دوره یه مدت دست فرمانروایان بیگانه می‌افته کشور مصر و حدود 30 سال طول می‌کشه که بجنگن مصریان برای بازپس‌گیری کشورشون و در نهایت اشغال‌گران بیرون رونده می‌شن


audio: HaNibQl7tX0_0024.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
رسیدیم به پادشاهی نوین بعد از باز پس‌گیری مصر از بیگانگان که مردمانی از تبار سامی بودند حدود سال 1550 قبل از میلاد دوران پادشاهی نوین آغاز می‌شه تو این دوران مصر درخشان‌ترین برهه‌ی تاریخش رو داره در واقع قدرت نظامیش حرفی برای گفتن داشته و معابد زیادی هم در این دوره در مصر بنا میشه آخناتون یا


audio: HaNibQl7tX0_0025.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
آمن هوتپ چهارم اولین فرعون یکتاپرست مصر در این زمان حکومت می‌کرده حول و حوش سال 1350 قبل از میلاد آخناتون روی کار میاد و در مقابل قدرت کاهنان می‌ایسته که طبعا نونشون تو چی بوده؟ چندخدایی و خب چون از قدیم زور کاهنان و مذهب از خود خدا هم بیشتر بوده این آقای آمن هوتپ چهارم شکست می‌خوره و وقتی می‌میره یه‌جوری


audio: HaNibQl7tX0_0027.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
آقای زیگموند فروید پدر روانشناسی دنیا تو کتابش با عنوان موسی و یکتاپرستی میگه موسی در دوره‌ی همین آخناتون زندگی می‌کرده و به یکتاپرستیش علاقه داشته ولی به هر حال میبینه هوا پسه و آخناتون رو دارن کله پا می‌کنن نتیجتا چیکار می‌کنه؟ میره سمت یهود و این دین رو اونجا رواج میده سینوهه که احتمالا اسم رمانش به گوش خیلی‌ها رسیده یه مدتی پزشک همین


audio: HaNibQl7tX0_0028.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
آقای آخناتون بوده از یه سمت دیگه میگن آخناتون فرعون دوره یوسف هم بوده که تو سریال یوزارسیف دیدیدم که حضرت یوسف آمن هوتپ رو یکتاپرست می‌کنه و در آب نیل تعمیدش میده و باهم جلوی کاهنین اعظم وایمیستن البته احتمالا که قطعا دیدین دیگه چون بیش از هزاربار این سریال و مختار اینا بازپخش شده بگذریم همسر آخناتون نفرتیتی هم جزو ملکه‌های


audio: HaNibQl7tX0_0029.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
پر سر و صدای تاریخ مصره نفرتیتی بخاطر زیباییش مشهور بوده و یکی از قدرتمندترین زنان حاکم مصر بوده اما هیچوقت مومیایی ایشون هنوز البته پیدا نشده گرچه سردیسش یعنی مجسمه‌ی بالاتنه‌ش


audio: HaNibQl7tX0_0031.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
کشف شد و الان در موزه‌ی مصرشناسی برلینه خود این سردیس هم یه چیز اصلا عجیب غریبیه چرا؟ چون تو خود این مجسمه اصلی که همه می‌بینن در ظاهر یه مجسمه دیگه وجود داره در دل اون که اونی که داخل یه مجسمه‌ی اصلیه جزییات کمتر داره و زیبایی کمتر در واقع سردیس پنهان نفرتیتی که محققان تاریخی با سی‌تی‌اسکن متوجهش شدند و کشف کردن


audio: HaNibQl7tX0_0033.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
خب بعد از آخناتون توت عنخ آمون میاد روی کار که دوباره به همون سیستم چندخدایی برمی‌گرده که مقبره‌ی ایشون هم نقش بسیار مهمی در باستان شناسی نوین مصر ایفا کرده و اون داستانی هم که ایتدای این قسمت بنده عرض کردم داستان بازگشایی مقبره ایشون بوده خیلی‌ها معتقدند مقبره‌ی ایشون به یه سمی آغشته‌ست که بعد از سه هزار سال هنوز داره کار می‌کنه


audio: HaNibQl7tX0_0034.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
و اگه کسی بهش دست بزنه شاه پره نیشش میزنه در واقع می‌میره البته که نظر اون‌هایی که معتقدند تمام این‌ها شایعه‌ست به حقیقت میشه گفت نزدیک‌تره چرا؟ در مقبره‌ی آقای توت عنخ آمون


audio: HaNibQl7tX0_0036.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
که همه‌شون در حال حاضر تو موزه‌ی قاهره نگهداری می‌شه و واقعا هم این نکته‌ش جذابه برای اینکه عظمت این مقبره رو درک کنیم و بدونیم چقدر آثار کشف شده از این مقبره زیاده خوبه به این آمار توجه کنیم کل آثار داخل این موزه


audio: HaNibQl7tX0_0038.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
حالا یه مقدار بیایم جلوتر بعد ار این آقای توت عنخ آمون رامسس‌ها میان سر کار دودمان رامسس نوزدهمین دودمان از بین فراعنه‌ی مصر بودن یه این دوران از دوران پادشاهی نوین مصر میگن دوران رامسسی رامسس دوم یا رامسس کبیر رو نیرومندترین فرعون تمام تاریخ مصر می‌شناسنش فرعونی که بین سال‌های 1280


audio: HaNibQl7tX0_0039.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
تا 1213 قبل از میلاد حکومت می‌کرده بیشتر بناهای تاریخی مصر در این زمان ساخته شده رامسس دوم به هنر علاقه‌ی جدی داشته و معبد ابوسمبل من تو پرانتز بگم که در انگلیسی


audio: HaNibQl7tX0_0041.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
و احتمالا خونده میشه اما در گویش محلی اعراب مصر به ابو سمبل شناخته میشه ایشون معبد ابوسمبل رو برای همسرش سر کار خانوم نفرتاری می‌سازه معد یادبود خود آقای رامسس دوم هم اسمش هست رامسیوم که بسیار زیباست رامسس دوم مصر رو عملا پولدار می‌کنه و در ادامه‌ی تاریخ مصر


audio: HaNibQl7tX0_0043.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
سلطنت مصر سقوط می‌کنه و عصر پادشاهی نوین مصر هم این‌جا به پایان می‌رسه از اینجا به بعد مصر دچار فراز و نشیب‌های زیادی میشه


audio: HaNibQl7tX0_0044.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
خب ما تا این‌جا پادشاهی کهن پادشاهی میانی و و پادشاهی نوین مصر رو البته خلاصه دربارش صحبت کردیم چرا این رو میگم؟ ما در این قسمت قصد نداریم به ادامه تاریخ زمانی مصر بپردازیم چرا که می‌خوایم بریم سراغ عجایبش پس ابن‌جا متوقف می‌کنیم جلوتر آمدن رو و فهمیدیم که کی پادشاهی نوین به پایان رسید


audio: HaNibQl7tX0_0046.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
و در ادامه‌ی قسمت‌های مصر شناسی در پادکست مورخ مفصل به این مسائل و ادامه‌ی تاریخ مصر هم خواهیم پرداخت و اما حالا چیکار می‌کنیم؟ سراغ عجایب میریم مثلا در مورد مومیایی رامسس دوم یه ماجرای جالبی وجود داره تعریف کنیم جذابه ایشون اولین مومیایی دارای پاسپورت مصری هستن که در بخش شغلی‌شون هم ذکر شده پادشاه متوفی داستان‌ش چی بوده؟ ابن بوده که سال‌ها طول می‌کشه


audio: HaNibQl7tX0_0049.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
وقتی پیدا میشه مشخص میشه که آقا وضعیت مومیایی خرابه داره خراب میشه آقای والری ژیسکار دستن رییس جمهور وقت فرانسه مقامات مصر رو راضی می‌کنه که آقا این خراب میشه این‌جا دیگه چی نکنید دیگه بزارید ما ببریم فرانسه این رو احیا کنیم ردیف کنیم از دست میره ها مقامات مصری هم برای اینکه دولت فرانسه مومیایی رو صاحاب نشن یجورایی و نتونن هاپولیش کنن به مومیاییه شهروندی مصری می‌دن


audio: HaNibQl7tX0_0051.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
این تاریخچه‌ی پر پیچ و خم باعث شده مصر چیزهای زیادی برای بررسی داشته باشه واقعا اولینش و طبیعتا مهم‌ترینش که اسمش قطعا به گوش همه خورده اهرام ثلاثه‌ی مصره نمیشه نگفت اول بگیم که مصر هرم‌های زیادی داره که تا سال 2008 تعداد هرم‌هایی که کشف و ثبت شده بود به 138 عدد رسیده بود فقط این سه تا نیست اهرام عموما در قسمت غربی


audio: HaNibQl7tX0_0052.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
رود نیل ساخته می‌شدن چرا؟ چون مصری ها باور داشتند که هرجا خورشید غروب می‌کند دروازه‌ی زندگی پس از مرگ است و فراعنه هم قرار بوده از اهرام به سمت زندگی پس از مرگ برن دیگه طبیعتا باید اونجا می‌ساختن مقبره‌شون بوده دیگه یه‌جورایی پس اهرام در غرب رود نیل ساخته می‌شدن و اینم دلیلش جالبه که کشور سودان بسیار بیشتر از مصر هرم‌های باستانی داره


audio: HaNibQl7tX0_0054.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
خب چرا اهرام مصر معروف‌ترن؟ به خاطر عظمت اهرام ثلاثه‌ی مصر و در اهرام ثلاثه یکی‌شون از اون دو بزرگ‌تر و عظیم‌تره هرم بزرگ جیزه یا همون هرم خفو که خوفو هم تلفظ میشه یا باز همون هرم خئوپس که این قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین هرم از مجموعه اهرام ثلاثه‌ست


audio: HaNibQl7tX0_0055.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
قدمتش برمی‌گرده به 2560 سال قبل از میلاد مسیح این هرم تنها بازمانده‌ی عجایب هفتگانه‌ی دنیای قدیمه یه شاعر یونانی به اسم آقای انتیپاتر صیدانی در سال 140 قبل از میلاد یه شعری سروده که توش از 7 اثر معماری دوران باستان نام می‌بره و این اثر به عجایب هفت‌گانه معروف می‌شن


audio: HaNibQl7tX0_0056.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
از این هفت اثر فقط هرم خوفو باقی مونده و نکته‌ی جذاب اینجاست که در مورد این هرم هنوز ناشناخته‌های بسیار زیادی وجود داره تا اینجا می‌دونیم که این هرم برای فرعون خوفو و در طی 10 الی 20 سال ساخته شده روش ساخت اهرام مصر هم عجیبه با توجه به بلوک‌های سنگینی که که روی هم قرار داده شده هنوز که هنوزه


audio: HaNibQl7tX0_0057.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
در سال 2023 مورد بحثه که چطور ساخته شده این هرم به مدت 1800 سال بلندترین بنای ساخت دست بشر بوده سنگ‌های بیرونی هرم جنسش از آهک سفید بوده که باعث می‌شده از هر جایی بدرخشه البته زمان باعث فرسایش این سنگ‌ها شده طبیعتا و دیگه الان اثری از اون درخشش قدیم نیست فضای داخلی هرم هم


audio: HaNibQl7tX0_0058.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
کم عجایب نداره جالبه بدونیم که افراد زیادی تو این فضای داخلی هرم گم شدند تا به امروز و خیلی از این افراد دیگه پیدا نشدن


audio: HaNibQl7tX0_0059.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
در مورد اهرام مصر سال‌ها این افسانه وجود داشت که برده‌ها ساختنش و طی ساخت این اهرام هرکی می‌مرده همونجا چالش می‌کردن اما امروز فهمیدیم که اتفاقا افرادی که اهرام رو ساختن بابتش حقوق می‌گرفتن و طبق اسنادی به خاطر کار در پروژه‌ی ساخت هرم احساس غرور هم می‌کردن و افتخارشون هم این بوده که اگر بمیرم من رو اونجا دفن کنید هرم بزرگ قابلیت نشون دادن


audio: HaNibQl7tX0_0060.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
ساعت رو هم داشته یعنی اطراف هرم یه سری علامت روی زمین بوده که با افتادن سایه روی اون علامت‌ها ملت از ساعت باخبر می‌شدن بزرگ‌ترین ساعت تاریخ واقعا عجیبه از اون عجیب تر در تعریف سال شمسی هم کمک می‌کرده این هرم جالبه بدونیم که برای چیدمان اهرام از علم نجوم استفاده شده یعنی تمام اهرام کشف شده در مصر تا به امروز


audio: HaNibQl7tX0_0061.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
در مسیر ستارگان ساخته شده واویلا اندازه‌گیری‌هاشون انقدر دقیقه که خطای اندازه‌گیری فقط مثلا نهایش نیم درجه‌س اون زمان واقعا در مورد اهرام به تنهایی می‌شه چندین پادکست ساخت اگر علاقه‌مندید که مشخصا به عجایب اهرام مصر بپردازیم همین الان برای ما همین‌جا بنویسید ما ببینیم و انجام وظیفه کنیم


audio: HaNibQl7tX0_0062.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
تو پرانتز این هم بگم که چند سال پیش یه خبری پخش شد که تو مثلث برمودا یه دانشمندی رفته یه هرمی کشف کرده سه برابر هرم خوفو بعدا کاشف به عمل اومد دروغ بود اصلا همچبن دانشمندی وجود نداره اینم جذاب بود گفتم تو بحثمون هست می‌گنجه و عرض کنم بریم ادامه‌ی داستان عجایب بعدی نمیشه از اهرام بگیم و به ابوالهول اشاره نکنیم ابوالهول یه مجسمه‌ی بزرگ از یک مرده با بدن شیر


audio: HaNibQl7tX0_0063.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
اسم این مجسمه در واقع اسفینکس بوده که یک موجوده افسانه‌ایه در زبان یونانی جالبه مشابه این ابوالهول رو ما طرح هماش رو داریم در طراحی‌های تخت جمشید که میشه دیدش تندیس هما در تخت جمشید شبیه ابوالهول مصری‌ها نشسته در واقع ابولهول در افسانه‌های قدیمی موجودی هوشمند بوده که به‌عنوان دانای کل شناخته می‌شده و یک معمایی رو هی می‌پرسیده


audio: HaNibQl7tX0_0064.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
و آدم‌ها اشتباه جواب می‌دادن و ایشون هم اون‌ها رو می‌کشته حالا نمیدونم چرا دانا بوده می‌کشته ما حالا کار نداریم تا اینکه چی میشه؟ ادیپ همون شخصی که در واقع شخص اول تراژدی مشهور یونانی که باباش رو می‌کشه میره با مادرش ازدواج می‌کنه و الان هم یک اصطلاح روانشناسی داریم یعنی عقده‌ی ادیپ از رو ایشون برداشته شده ایشون یعنی آقای ادیپ به سوال اسفینکس جواب درست میده و اسفینکس که می‌بینه


audio: HaNibQl7tX0_0065.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
شکست خورده و گیم اور شده خودکشی می‌کنه اصلا خودش رو حذف کامل این موجود افسانه‌ای بعدا در زبان اعراب شد ابولهول به معنای پدر وحشت اوایل می‌گفتن که ابولهول به این بزرگی ساخته شده تا از اهرام مراقبت کنه بعد که بیشتر بررسی می‌کنن می‌بینن که اصلا ای بابا این ابولهول بوده بعد اهرام رو ساختن یعنی منطقا اهرام باید بیاین از این مراقبت کنند پس این ایده کنسل میشه


audio: HaNibQl7tX0_0066.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
بعد میگن که آقا این مجسمه ظاهرش شبیه کیه؟ خفرع کی بوده ایشون؟ فرزند خوفو همون فرعونی که ابتدا درباره‌ش گفتیم به هر حال در حال حاضر تقریبا تمام باستان‌شناسان و مصرشناسان توافق کردن که این مجسمه قبل از اهرام ساخته شده، اما اینکه چرا آمده؟ و آمدن‌ش بهره چه بود؟ هنوز در لایه‌ی از ابهامه


audio: HaNibQl7tX0_0067.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
ابولهول با فرسایش جدی روبرو بوده حتی در دوره‌ای تا شونه زیر شن بوده مجسمه ابولهول برای مصری‌ها تقدس داشته و حتی یه سری‌ها بهش می‌گفتند خدای خورشید همین امر باعث شد هر دوره‌ای یه‌سری تندرو بهش آسیب بزنن تا همین الآن هم مثلا طالبان درخواست نابودیش رو داره


audio: HaNibQl7tX0_0069.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
جنبش اصیل منطقه طالبان که میره مجسمه‌ی 1500 ساله‌ی بودا در بامیان رو منفجر می‌کنه امروز که داریم باهم صحبت می‌کنیم دستشون نمی‌رسه می‌رسید ابوالهول هم می‌فرستادن هوا داعش‌طور یه سری شایعات هم هست که مثلا ترک‌ها وقتی به مصر اومده بودند برای تمرین نظامی ابوالهول رو نشونه می‌گرفتن دیگه هیچی نبوده یا سربازان ناپلئون بینی این بنده‌خدا رو میگن سربازان ناپلئون خراب کردند البته


audio: HaNibQl7tX0_0071.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
به هر حال چیزی که عجیبه اینه که در مورد ابولهول و نوع ساختش هیچ سندی نیست اما در مورد هرم‌ها اطلاعات زیادی هست سه نظریه وجود داره در مورد ساخت ابولهول که البته یکی از یکی عجیب‌تره اولی میگه که اطلاعات خیلی رمزی و مهر و موم شده داخل ابولهول قایم شده یعنی نمی‌دونیم کجاش برای همین هم هیچ سندی از نوع ساختش و اینکه کی ساختن و چجوری ساختن وجود نداره


audio: HaNibQl7tX0_0072.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
و اینکه چطور میشه از داخل ابولهول برش داشت هم هیچ اطلاعاتی نیست ادعای دوم میگه داخل ابولهول اطلاعاتی برای آیندگان اصلا وجود داره و جالبه اگه درست یادم بیاد یه پسری بود به نام بوریسکا کیپریانوویچ ادعا می‌کرد که من در زندگی قبلیم ساکن مریخ بودم تمدن اونجا ترکید من مجدد در زمین به دنیا اومدم اصلا یه چیز عجیبی بود این بنده خدا یه مستندی هم فکر می‌کنم ازش ساخته شد


audio: HaNibQl7tX0_0073.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
عه سرچ بکنید گوگل بکنید اسمش رو حتما می‌بینید ایشون می‌گفتش که من میدونم شما در این مجسمه رو چجوری باز کنید ولی اگر باز کنید یه انقلابی می‌شه که دنیا تموم می‌شه اصلا میره پی کارش چند وقت پیش هم اعلام شده که در نزدیکی یک معبدی در مصر یه مجسمه‌ی کوچیک ابوالهول خندان کشف شده که بنظر می‌رسه صورتش صورت یکی از امپراطوری‌های روم باستانه خوشبختانه با این یکی مجسمه


audio: HaNibQl7tX0_0074.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
البته یه اتفاق خوب افتاده یه سنگ نوشته‌ی رومی هم پیدا شده که رفته برای ترجمه و خیلی‌ها امیدوارن که یه سرنخی برای ابوالهول اصلی هم از این مجسمه به‌دست بیاد ضمن اینکه خدا رو شکر سوال جدیدی به سوالات قبلی اضافه نمی‌کنه و مشخصه از کجا اومده و کی ساخته و چه جوری و امیدواریم که سرنخی برای ابوالهول اصلیه هم داشته باشه


audio: HaNibQl7tX0_0075.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
خب بریم سراغ جایی که در موردش کمتر شنیده شده معبد حتشپسوت کجاست؟ الاقصر این معبد یکی از بناهای یادبود در گورستان فراعنه‌ست که وقف آمون بوده و به اسم دومین فرعون زن مصر حتشپسوت نامگذاری شده تو پرانتز بگم که آمون یکی از بزرگ‌ترین خدایان مصره بخوایم راحت‌ترش کنم معادل زئوس در یونان


audio: HaNibQl7tX0_0076.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
یا ژوپیتر در روم جالبه این مقبره رو هم همون آقای هاوارد کارتر کشف می‌کنه عشق مقبره و اینا داشته دوتا مومیایی پیدا می‌کنه این‌جا یکیشون پرستار همین خانم حتشپسوت بوده و اون یکی خود ایشون حالا جالبه مومیایی حتشپسوت چجوری شناسایی می‌شه؟ تو اکتشافی که از مقبره‌ش میشه یه دندون پیدا می‌کنن که تو یه جام عاج بوده اسم ایشون روی این عاجه ثیت شده بوده و بعد هم می‌بینن که یکی از این


audio: HaNibQl7tX0_0077.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
دوتا مومیایی دندون نداره میگن عه پس این اینه اون اونه البته در ادامه هم تست‌های تخصصی انجام میشه و واقعا می‌بینن خودشه چیزی حدود 1500 سال قبل از میلاد مسیح حتشپسوت به جای شوهرش اول به عنوان نایب السلطنه‌ی پسرخونده‌ش که کوچیک بوده حکومت می‌کنه بعد دیگه خوشش میاد میگه آقا من دیگه حاکم دیگه یعنی حاکم عوض نکنیم من دیگه خودم تا ته‌ش حکم می‌کنم


audio: HaNibQl7tX0_0079.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
ایشون ادامه میده حکومتش رو در دوران این سرکار خانم مصر بسیار قدرتمند هم میشه جالبه به حتشپسوت می‌گفتند خانم اعلی حضرت چون همیشه ایشون یک دامن مردونه‌ی کوتاه تنش بوده و جالب‌تر به این دامن دم شیر آویزون می‌کرده و ریش مصنوعی می‌ذاشته و حتی به خودش می‌گفته شاه


audio: HaNibQl7tX0_0080.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
خانم حتشپسوت در حدود 50 سالگی به دلیل سرطان دیابت و مشکلات عفونی دندان از دنیا رفته بعد از مرگش اسمش از تمامی اسناد تاریخی پاک می‌شه که البته می‌گن انتقام همون پسرخوانده‌ش بوده که نذاشته این برسه به سلطنت در اموالی که منتسبه به خانم حتشپسوت یه لوسیون پوستی سنتی کشف شده که سمیه جالبه گویا بانو


audio: HaNibQl7tX0_0081.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
برای درمان بیماری‌های پوستی ازش استفاده می‌کرده دانشمندان میگن این لوسیون به قدری سمی بوده که احتمالا ریشه‌ی سرطانی که ایشون بعد از این بحث معضلات پوستی گرفته از همین بحث لوسیون و روش مداوا بوده حالا هی در مدح طب سنتی


audio: HaNibQl7tX0_0083.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
خب گفتیم این معبد حتشپسوت تو یک جایی به اسم الاقصر یا لوکسور بوده حالا این اقصر کجاست؟ یک شهره در مصر که پر از کاخ‌های باستانی فرعون‌های مصریه خود معبد اقصر یک نیایش‌گاه باستانیه و به دست آمن‌هوتپ سوم و رامسس بزرگ برای آمون یا خدای خدایان ساخته شده بوده قدمت این معبد هم


audio: HaNibQl7tX0_0084.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
بیشتر از 4000 ساله یه بخش‌هایی از این معبد در پایان دوران فراعنه تخریب میشه ولی بعدتر توسط اسکندر مقدونی مجددا بازسازی میشه و تا مدت‌ها مراسم‌های حکومتی اونجا برگزار میشده


audio: HaNibQl7tX0_0085.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
بریم معبد بعدی گفتیم که شهر اقصر کلا پر از معبده یکی از معابد معروفش معبدیست به نام کرنک‌ قدمتش به بیش از 3000 سال می‌رسه و بزرگ‌ترین زیارتگاه دنیا شناخته میشه بین 1500 تا 2000 سال ساختش طول کشیده جالبه در طول ساختنش


audio: HaNibQl7tX0_0087.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
هر فرعونی در دوره‌ی خودش یک بنا یا چند بنا به این مجموعه اضافه میکنه و کرنک اینجوری هی بزرگ و بزرگ‌تر می‌شه بخش مرکزی این معبد که بزرگ‌ترین قسمتش هم هست متعلقه به خدای


audio: HaNibQl7tX0_0089.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
تو قسمت جنوبی همین بخش هم یه منطقه کوچک‌تری هست برای همسر همین خدا الهه موت یا همون الهه‌ی مرگ بخش شمالی هم متعلقه به مونت که البته مونتو هم گفته میشه که خدای جنگه ایشون و در نهایت بخش شرقی هم که بیشترش امروز تخریب شده مختص بوده به آتن یا همون اتن الهه‌ی خورشید حالا تو بخش آمون رع یه نکته جذاب هست یه راهروی


audio: HaNibQl7tX0_0090.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
بسیار بزرگی هست با 134 ستون در 16 ردیف اسم راهرو چیه؟ راهروی بزرگ هیپوستال سقف‌هایی که روی این ستون‌هاست جالبه تا 70 تن وزن داره


audio: HaNibQl7tX0_0091.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
خب بریم سراغ آثار هخامنشیان پرستشگاه هیبیس که در شهر خارجه یا واحه الخارجه‌ی مصر قرار داره و ساختمان اصلیش مربوط به دوران هخامنشیانه سده ششم پیش از میلاد مسیح و به فرمان داریوش بزرگ این بنا ساخته میشه نقش و نگاره‌های داریوش مطابق با باورهای هنرمندان مصری البته و در شمایل یک فرعون روی دیوارها دیده میشه که بسیاری از این تصاویر


audio: HaNibQl7tX0_0092.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
صحنه‌های آئینی داره طبق اسنادی که وجود داره داریوش هخامنشی این معبد رو برای آمون می‌سازه و اون رو وقف پرستش آمون می‌کنه اما بعدتر سایر خدایان مصری هم در آنجا مورد پرستش قرار می‌گیرند


audio: HaNibQl7tX0_0093.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
این پرستش‌گاه هیبیس البته به طرز عجیبی نسبت به هم سن و سال‌هاش سالم مونده چرا؟ تا حوالی قرن بیستم این پرستش‌گاه زیر شن دفن شده بوده کلا این معبد با حفاری‌های موزه‌ی متروپلیتن نیویورک در 1909 میلادی تازه پیدا میشه یعضی از ستون‌هایی که در این معبد وجود داره شباهت‌های جدی با تخت جمشید خودمون داره سال 1958 میلادی


audio: HaNibQl7tX0_0094.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
خاک اطراف این معبد متوجه میشن چون آب زیرزمینی اومده بالا داره در خطر فروریختن قرار میده این معبد رو دقیقا مثل کشور خودمون مدیریت قوی انجام شد تصمیم می‌گیرن اول بخشی از سازه رو بردارن ببرن جای دیگه که بمونه این از بین نره ولی یه پروژه‌ی نجات بخشی تعریف میشه چون مثل خودمون به آثار باستانی اهمیت میدن و خرید زمین‌های اطراف رو انجام میدن کانال می‌کشن آب رو خارج می‌کنن


audio: HaNibQl7tX0_0095.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
همزمان سازه رو مرمت می‌کنن و چیکار کردن؟ تونستن این پرستش‌گاه و این آثار باستانی‌شون رو در واقع آثار ملی‌شون رو حفظ کنن دقیقا کاری که ما می‌کنیم دیگه یهو می‌زنیم مثلا بافت قدیم شیراز رو با جاش تخریب می‌کنیم


audio: HaNibQl7tX0_0096.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
مصر به‌خاطر تمدن قدیمیش زادگاه بسیاری از اولین‌های تاریخ بشره اولین کاغذ و جوهر اولین خمیر دندان اولین تست بارداری مبتنی بر ادرار و خیلی چیزهای دیگه همه‌ی این‌ها در مصر کشف شده فارغ از اهرام ثلاثه و ابولهول بسیاری بناهای پر رمز و راز از منس تا آخناتون و از توت عنخ آمون تا رامسس بزرگ و قطعا


audio: HaNibQl7tX0_0097.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
دیگرانی که شاید هنوز اسامی‌شون رو نمی‌دونیم تاریخ باشکوهی برای تمام بشریت خلق کردند و به جایی گذاشتند و اسمش رو گذاشتند مصر این شروع مصرشناسی مورخ بود زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد خانم مژگان عطار


audio: HaNibQl7tX0_0098.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
این قسمت از مورخ رو برای ما نوشته بودند به این بهونه یادآوری کنم که شما می‌تونید تمامی قسمت‌های پادکست مورخ رو از هر جا می‌بینید یا می‌شنوید همون جا وارد توضیحات بشید و با تیم مورخ بیشتر آشنا بشید یا


audio: HaNibQl7tX0_0100.opus
source: youtube
source_id: HaNibQl7tX0
invalidation: VALID
text:
رو ببینید و باچهره‌های تیم مورخ هم آشنا بشید تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: kKH4-f4mcqo_0001.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫ پرسپولیس را بسوزانید، تمام الواحش را ‫آن بیست هزار چرم گاوی که بر آن نوشته‌اند را نیز بسوزانید ‫همان که بر آن اوستا نوشته‌اند ‫هر هشتصدوپانزده فصل آن را بسوزانید


audio: kKH4-f4mcqo_0002.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫در تاریخ آورده‌اند که اوستای قدیم ‫به دست اسکندر مقدونی به آتش کشیده شد ‫و آنچه از اوستا باقی مانده است ‫باری دیگر زمان ساسانیان جمع‌آوری شده است ‫با این حال اما بسیاری معتقدند ‫اسکندر مقدونی نمودی بوده است از پیامبران ‫حتی معتقدند ذوالقرنینی که در کتب مقدس آمده است ‫نه کوروش کبیر که اسکندر مقدونی‌ست


audio: kKH4-f4mcqo_0003.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫کسانی او رو به شکل پیغمبری الهی می‌بینند که شیفته‌ی قدرتمندان‌اند ‫و اسکندر احتمالا قدرتمندترین انسان است ‫که بشر در تمام تاریخ به چشم سر دیده است، چرا؟ ‫او کسی بود که در تمام نبردهایش پیروز ‫در تمام نبردهایش در راس ارتش ‫و در تمام نبردهایش بی‌رحم و سنگ‌دل بود ‫اما او با لشکریانش بسیار شما بشنو بی‌نهایت مهربان بوده است


audio: kKH4-f4mcqo_0004.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اگر کسی از یارانش زخمی می‌شد ‫خود او زخم او را تیمار می‌کرد ‫و اگر کسی از یارانش کشته ‫برای انتقامش تا توان داشت خون می‌ریخت ‫ما در این قسمت از مورخ و در دقایق آتی ‫رفتیم سراغ داستان پادشاهی که در ایران‌زمین خوشنام نیست، چرا؟ ‫او زمانی به دیار ما به ملک ما دست درازی کرد ‫سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه


audio: kKH4-f4mcqo_0006.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫به سنت همیشگی تیم مورخ ‫منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم ‫اول: کتاب اثر فیلیپ فرناندز ‫دوم: کتاب اثر هارولد لمب ‫و در نهایت سوم:  ‫اینجا یک نکته: در انتهای این قسمت هم ‫ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید ‫ضمن اینکه پل ارتباطی ما و شما Movarekhadmin@ خواهد بود در تلگرام ‫در انتظار ویدیوهای زیبای شما، روی ماه شما هستیم


audio: kKH4-f4mcqo_0008.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫المپیوس، تو به من ولیعهدی اعطا کردی ‫تا پس از من قلمروی عظیم مرا به ارث برد ‫از تو ممنونم ‫زمانی که اسکندر مقدونی 356 پیش از میلاد ‫در پلا، پایتخت مقدونیه متولد شد ‫پدر او، فیلیپ دوم مقدونی پادشاه بزرگ مقدونیه بود و بسیار خوشحال ‫او پادشاهی بود که حالا صاحب ولیعهد شده بود


audio: kKH4-f4mcqo_0009.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫از زاده شدن پسرش بسیار خوشحال بود، چرا؟ ‫پسر او آمده بود و مقدونیه را به شکوه رسانده بود ‫از پس بریده شدن بند ناف ‫درست زمانی که دولت‌شهرهای یونان درگیر ضعف نظامی بودند ‫کمی آن طرف‌تر اندیشمندان یونانی مثل سقراط و افلاطون و ارسطو ‫مشغول بناکردن پایه‌های فلسفه‌ی یونانی بودند


audio: kKH4-f4mcqo_0010.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫در ادامه مقدونیه همسایه‌ی همین یونان به رهبری فیلیپ دوم مقدونی ‫با راه‌اندازی ارتشی خونخوار به نام فالانژوس ‫یا چیزی که امروز ما بهش می‌گیم فالانژ ‫با استفاده از فرصتی که با درگذشت شاه قدرقدرت ایران آن زمان ‫یعنی اردشیر سوم هخامنشی ایجاد شده بود ‫شروع کرد به فتح کردن دولت‌شهرهای یونان ‫و گسترده کردن قلمرو خود


audio: kKH4-f4mcqo_0011.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫او، فیلیپ دوم حتی به فکر گسترش ایدئولوژیک ‫و پایه‌های فکری حکومت خود بود، نتیجه؟ ‫فلاسفه‌ی بزرگ یونان رو از جمله جناب ارسطو ‫برداشت برد پلا، پایتخت مقدونیه ‫تا بدین شکل به جهانیان نوید مواجهه با یک قدرت نوظهور را بدهد ‫فیلیپ دوم مقدونی ‫اینجا شروع خون بود


audio: kKH4-f4mcqo_0012.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اجازه بدید یک نکته رو عرض کنم پیش از ادامه ‫کشور مقدونیه‌ی امروزی بخش کوچکی از کشور باستانی مقدونیه است ‫بیشتر خاک مقدونیه‌ی باستانی از جمله پایتختش ‫امروز در کشور یونان قرار داره ‫و سه استان شمالی یونان هنوز هم اسم مقدونیه رو حفظ کردند ‫بازگردیم به داستان فیلیپ دوم ‫او سیاستمدار و جنگاوری بی‌نظیر بود ‫و پسرش اسکندر هم نماد ژن خوب


audio: kKH4-f4mcqo_0013.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫یعنی ژن جنگاوری و سیاستمداری پدر به او هم رسیده بود ‫کی معلوم شد این اتفاق؟ ‫اسکندر فرزند خلف پدر است؟ ‫340 پیش از میلاد ‫فیلیپ دوم رفت برای لشکر کشی ‫ و حمله به یکی از دولت‌شهرهای بزرگ یونان ‫به اسم بیزانتیوم یا همان بیزانس ‫درواقع استانبول امروزی ‫و اون زمان مسئولیت گرداندن مقدونیه رو ‫به پسر شانزده ساله‌ش واگذار کرد


audio: kKH4-f4mcqo_0014.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫از طرفی همون زمان در بالکان مردمانی حضور داشتند ‫در جنوب شرق اروپا به نام تراکیان ‫یک حکومت و قدرت همچین درست و حسابی هم ‫برای خودشون دست و پا کرده بودند ‫این دوستان تا دیدند فیلیپ رفت ‫اسب‌ها رو زین کردند، چه کنند؟ ‫برن در نبود سلطان، مقدونیه رو با جاش بگیرن ‫بی‌خبر از اینکه سلطان رفته اما پسر سلطان هست همچین مشتی ‫نتیجه چه شد؟ ‫تراکیان از شمال شورش رو آغاز کردند اما اسکندر بیکار نماند


audio: kKH4-f4mcqo_0015.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫پرانتز: شانزده ساله بود ‫سربازها رو برداشت رفت در کسری از ثانیه واقعا ‫اتراکیان رو سرکوب کرد ‫حتی بخشی از سرزمین‌های آن‌ها رو اشغال کرد ‫شهری که از اتراکیان به دستش افتاده بود رو هم ‫اسمشو گذاشت الکساندرو پلیس ‫اینجاست اولین، این‌جاست نقطه‌ی عطف اسکندر ‫این‌جا اولین رد تاریخ است از اسکندر مقدونی ‫با گذاردن نام خود بر شهری که خود او تصرف کرده بود


audio: kKH4-f4mcqo_0017.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫فیلیپ دوم از جنگ برمی‌گرده ‫و خرسند از آنچه که پسر رقم زده بود ‫یه ماچش می‌کنه می‌گه باریکلا! ‫رویاهای بزرگی در سر می‌پرورونه از همون لحظه ‫پیش خودش می‌گه من که اینجوری فاتحم ببین بچه‌م چیه، نتیجه؟ ‫با خود می‌گه چرا نرم سراغ فتح مهم‌ترین قلمرو دنیا؟ ‫کجا بوده مهم‌ترین قلمرو دنیا؟ شما بفرمایید ‫از دیرباز سرزمین آریایی‌ها از دیرباز ایران زمین


audio: kKH4-f4mcqo_0018.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫ایرانی که اون زمان حکومتش دست هخامنشیان بود ‫بزرگترین سرزمین جهان هم بود ‫جالبه برای سال‌ها برعکس دولت‌شهرهای یونان ‫که با ایرانیان مشکل داشتن ‫پادشاهی مقدونیه چنان رابطه‌ی حسنه‌ای با ایران داشت ‫که به‌نوعی شاهش سفیر شاه هخامنشی در یونان محسوب می‌شد ‫درواقع هخامنشیان اگرچه دو بار تلاش کرده بودند ‫که کل یونان رو تصرف کنن و نشده بود


audio: kKH4-f4mcqo_0019.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اما برای دفع خطر این همسایه‌ی غربی یعنی یونان ‫برای صدها سال بین مقدونیه‌ای‌ها و آتنی‌ها اختلاف ایجاد می‌کردن ‫اختلاف بنداز و حکومت کن ‫حالا اما دوره عوض شده بود ‫شاه مقدونی قصد داشت این معادله رو به هم بریزه ‫نتیجه چه شد؟ ‫336 پیش از میلاد ‫فیلیپ دوم آماده شد برای جنگی تمام عیار ‫و دو نفر از سرداران یونان به نام آتالوس و پارمنیون


audio: kKH4-f4mcqo_0020.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫فرستاده شدند به ایران زمین ‫تا شهرهای یونانی آسیای صغیر رو ‫که به دست هخامنشیان فتح شده بود پس بگیرن ‫تمام تدارکات آماده شده بود ‫ارتشی ده هزار نفری آماده‌ی عزیمت بودند ‫و نقشه‌ها برای ضربه زدن به ایران زمین کشیده شده بود ‫اما اتفاقی افتاد که تاریخ تغییر کرد ‫چه اتفاقی؟ ‫عرض می‌کنم


audio: kKH4-f4mcqo_0021.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫در مقدونیه و اساسا در یونان رای و نظر خدایان بسیار مهم بوده است ‫همینجوری نمی‌شد پا شی بری جنگ ‫باید خدایان یه تاییدی می‌دادن، نتیجه؟ ‫فرستاده‌ی فیلیپ می‌ره معبد خدایان یونان ‫و از کاهنان معبد می‌پرسه: خدایان چطورن؟ خوبن؟ ‫آقا یه نظری بگیر ما می‌خوایم بریم جنگ قربونت ‫کاهن اعظم سر به جیب مراقبت فرو می‌برد ‫و از جیب مراقبت سر بیرون می‌کشد و می‌گوید: ‫آقا خدا حله، برو


audio: kKH4-f4mcqo_0022.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫خدایان متفق‌القول موافقند به جنگ ایران بروید ‫خبر تایید خدایان که به فیلیپ دوم رسید خوشحال شد ‫دستور داد جشن و ضیافتی راه‌اندازی کنند ‫و مسابقه‌ی موسیقی برگزار ‫جام‌های شراب به هم زنند و تا برگزاری جنگ ‫عشق و حال سنگین


audio: kKH4-f4mcqo_0023.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫مراسم اما خیلی باب میل فیلیپ پیش نرفت، چرا؟ ‫فیلیپ اگرچه در تدبیر مملکت بسیار توانمند بود ‫اما در تدبیر خانه و خانواده گویا خیلی توانمند نبوده ‫همسر اصلی فیلیپ، خانم المپیاس بود ‫اما ماشاالله انقدر معشوقه و ‫ ‫درواقع معشوقه‌ی مرد زن فیلیپ داشت ‫که در تاریخ نوشتند یکی از معشوقه‌های فیلیپ ‫خانمی بوده به نام کلئوپاترا ‫جالبه اسم دختر آقای فیلیپ و خانم المپیاس هم کلئوپاتراست


audio: kKH4-f4mcqo_0024.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫البته این کلئوپاترایی که عرض می‌کنم ‫با آن کلئوپاترایی که زمانی فرمانروای بزرگ مصر بود کاملا متفاوته ‫راجع به اون کلئوپاترا اگر علاقه‌مند بودید ‫دستور بفرمایید مفصل صحبت خواهیم کرد ‫در قسمتی البته دیگر ‫اما چه شد بین خانم خونه و آقای خونه؟ و البته کلئوپاترا؟ ‫عرض می‌کنم


audio: kKH4-f4mcqo_0027.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫از او بچه دار هم می‌شه، نتیجه؟ ‫زن اول، خانم المپیاس قهر می‌کنه ‫می‌ذاره می‌ره پیش داداشش ‫و جالبه اسم داداشش هم اسکندر بوده ‫باز به این توجه کنیم ‫پسر آقای فیلیپ و خانم المپیاس هم اسمش اسکندر بوده ‫داداش المپیاس هم اسکندر بوده ‫یعنی اسکندر، دایی اسکندر ‫اینجاست که می‌گن حلال‌زاده شاید به داییش می‌ره


audio: kKH4-f4mcqo_0028.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫آقای اسکندر دایی، پادشاه منطقه‌ای از یونان بود آن زمان ‫منطقه‌ای به نام اپیروس ‫المپیاس قهر کرده بود ‫رفته بود اپیروس پیش داداشش، نتیجه؟ ‫فیلیپ بیاد مشکلو حل کنه ‫به اسکندر اپیروس می‌گه داداش ‫بیا با دخترم خانم کلئوپاترا ازدواج کن ‫مسئله حل شه بره پی کارش ‫زن ما رو بده بیاد ‫نتیجه؟ ‫در همون جشن و بزن بکوبی که عرض کردم عشق و حال سنگین ‫بنا می‌شه مراسم عروسی کلئوپاترای دختر فیلیپ ‫با دایی خودش برگزار بشه ‫در حین این مراسم بود که


audio: kKH4-f4mcqo_0029.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫آقایی به نام پائوسانیاس خنجر می‌کشه ‫و حالا کی بوده این پائوسانیاس؟ ‫قبلا معشوق فیلیپ بوده ‫مرد و زن کارو ببین شما ‫ایشون قبلا معشوق بوده ‫وقتی دیده فیلیپ یه معشوقه‌ی جدید داره به نام کلئوپاترا ‫زنم هست مرد نیست حالش بد شده ‫به‌واسطه‌ی کینه‌ای که از فیلیپ به دل داشته ‫و شکست عشقی‌ای که خورده بود از پادشاه ‫و البته احتمال زیاد از طرف زن اول آقای فیلیپ ‫خانم المپیاس که قهر کرده بود رفته بود تحریک شده بود ‫چه می‌کنه؟


audio: kKH4-f4mcqo_0032.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫البته تحریک شدن آقای پائوسانیاس توسط خانم المپیاس ‫یکی از روایت‌های تاریخ اثبات شده نیست ‫روایت دیگری وجود دارد که ایرانیان تحریک کرده بودند ‫معشوق سابق آقای فیلیپو که برو بکشش ‫به هر حال نتیجه یکسانه ‫فیلیپ دوم مرد ‫و یکی از بزرگترین سیاستمداران و نظامیان تاریخ بشر ‫یعنی پسر او اسکندر با کینه‌ای عمیق از ایرانیان در دل ‫بر جای او تکیه زد


audio: kKH4-f4mcqo_0033.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اسکندر نه‌تنها از کودکی آموزش نظامی دیده بود ‫که برای جانشینی آماده باشه ‫بلکه زیر نظر یکی از بزرگترین معلم های تاریخ بشر ‫فلسفه و منطق و علم آموخته بود ‫و کی بود این معلم؟ ‫همونی که از یونان برداشته بود آورده بود آقای فیلیپ دوم، پدر اسکندر ‫جناب ارسطو رو آورده بود ‫کسی که هنوز هم اندیشه‌هایش ‫یکی از اصلی‌ترین مراجع فلسفه‌ست برای فیلسوفان تاریخ ‫اگر علاقه‌مندید برای ما بنویسید ‫از ارسطو جدا صحبت خواهیم کرد


audio: kKH4-f4mcqo_0034.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫و البته از فلسفه‌ی یونان ‫به هر حال ارسطو و اسکندر مقدونی ‫دو تا از مهم‌ترین شخصیت‌های تاریخ هستند ‫که یک رابطه‌ی عمیق و تاثیرگذار با هم داشتند ‫اسکندر از همون کودکی با ارسطو آشنا می‌شه ‫و چندین سال زیر نظر او آموزش می‌بینه ‫با هوش و اشتیاق زیاد درس می‌خونده گویا اسکندر داستان ما ‫و ارسطو هم خیلی دوسش داشته ‫تاریخ‌دان‌ها نگاشته‌اند که ‫ارسطو از مطالعه‌ی تاریخ، فلسفه، ادبیات و ریاضیات ‫بسیار لذت می‌برده


audio: kKH4-f4mcqo_0035.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫از اون‌ور به اسکندر درس‌های مختلف هم در زمینه‌های مختلف ‫مثل همین چیزهایی که عرض کردم ‫و حالا اضافه کنیم سیاست، اخلاق، منطق و علوم طبیعی آموزش می‌داده ‫اما سوال: ‫آیا این رابطه از پس مرگ پدر ‫و به پادشاهی رسیدن اسکندر داستان ما تغییر کرد؟ ‫عرض می‌کنم


audio: kKH4-f4mcqo_0036.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫با به قدرت رسیدن اسکندر ‫اگرچه هنوز هم او احترام ویژه‌ای برای ارسطو قائل بود ‫اما انقدر درگیر جنگ و سفر و این مسائل شده بود ‫و زندگیش شلوغ پلوغ شده بود که زمان شاگردی دیگه نداشت ‫نتیجه؟ ‫به ارسطو گفت داداش از این‌جا به بعد بیا چی کنیم؟ ‫معلم دیگه نباش، مشاور باش ‫ارسطو حال کرد، چرا؟ ‫دو امکان براش به‌وجود می‌آورد ‫اول: اینکه می‌تونست در کنار اسکندر ‫با جهان واقعی و مسائل عملی حکمرانی بیشتر آشنا بشه


audio: kKH4-f4mcqo_0039.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫و عملا آزمایش کنه ببینه کدوم درسته کدوم درست نیست ‫نتیجه‌ی این آزمایش چیست؟ ‫نظریه‌های ارسطو به واقعیت نزدیک و نزدیک‌تر می‌شد win win


audio: kKH4-f4mcqo_0040.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫رابطه‌ی ارسطو و اسکندر در طول تاریخ ‫به یک اسطوره و افسانه تبدیل شده ‫مثال بزنیم: یه افسانه‌ای هست به نام آینه‌ی اسکندر ‫گویند اسکندر یک فانوس دریایی غول آسا ساخته بود ‫که یکی از عجایب هفت‌گانه‌ی دنیا هم هست ‫گرچه در دل تاریخ خراب شد آن اثر ‫و چیزی باقی نموند برای ما ‫نگاشته‌اند در تاریخ که ارسطو آینه‌ای برای اسکندر ساخته بود ‫و روی این فانوس نصب کرده بود ‫که اسکندر بتونه با نگاه به آن آینه


audio: kKH4-f4mcqo_0041.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫حرکت کشتی‌ها رو زیر نظر داشته باشه ‫اساسا افسانه‌ها می‌گن پدیده‌ای به اسم آینه ‫اختراع شخص آقای ارسطوست ‫به هر حال از این آینه‌ی اسکندر ‫در اشعار ما هم بسیار استفاده شده است ‫حضرت حافظ به‌عنوان مثال می‌فرماید: ‫آینه‌ی سکندر جام می است بنگر / تا بر تو عرضه دارد احوال ملک دارا ‫بله


audio: kKH4-f4mcqo_0044.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫ردپای او رو می‌توانیم تو جای جای ادبیات پارسی ببینیم ‫مثال بزنیم: یه ساختمونی بوده در یزد ‫که زمانی ایرانیان فکر می‌کردند زندان اسکندر این‌جا بوده ‫این مال دوره‌ای بود که تاریخ به صورت علمی دنبال نمی‌شد ‫همان زمان مثلا بسیاری از ایرانیان این گمان رو داشتن ‫که مجموعه‌ی بزرگ تخت جمشید ‫درواقع قصر و بارگاه سلیمان نبی بوده ‫یعنی اصلا شما تاریخو ببین چه جوری فکر می‌کردن ‫باز یک بیت از حضرت حافظ بیاریم


audio: kKH4-f4mcqo_0045.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫احتمالا این بیت رو بعد از بازدید از آن زندان سروده است حضرت حافظ: ‫دلم از وحشت زندان سکندر بگرفت / رخت بربندم و تا ملک سلیمان بروم ‫زندان سکندر یزد، ملک سلیمان کجا؟ تخت جمشید ‫بله


audio: kKH4-f4mcqo_0046.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اما این تاثیر عمیق اسکندر مقدونی بر ایران ما ‫به حدی که در ادبیات ما هم نمود دارد از کجا میاد؟ ‫برای پاسخ این سوال باید سفر کنیم ‫سفر کنیم به سفرهای فاتحانه‌ی اسکندر و جنگ‌هایی که او ‫یکی پس از دیگری در جای جای جهان باستان درشون پیروز شد ‫اینو اضافه کنیم: ‫اسکندر در هیچ جنگی شکست نخورده است در تمام طول زندگیش ‫اما سوال:


audio: kKH4-f4mcqo_0047.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫چرا داستان پادشاهی اسکندر انقدر با جنگ گره خورده است؟ ‫جواب: ‫این شاهزاده‌ی نیمه فیلسوف باهوش ‫وارث پدری بود که آماده‌ی جنگ بود ‫باید کاری که پدر شروع کرده بود را به اتمام می‌رساند ‫نتیجه؟ ‫زمانی که در بیست سالگی به تخت نشست ‫شروع کرد اول به فتح کردن یونان ‫از دولت‌شهرهای یونان شروع کرد ‫گستره‌ی حملاتش رو به همسایگان یونان گسترش داد


audio: kKH4-f4mcqo_0048.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫و با ارتش قدرتمندش روزبه‌روز امپراطوری یونان رو حالا گسترش داد ‫و بعد رفت سراغ سرزمین‌های پهناور و قدرقدرتی همانند ایران‌زمین ‫در ادامه مصر، هندوستان ‫و او تا آسیای مرکزی در تاریخ نگاشتند که لشکر کشید


audio: kKH4-f4mcqo_0049.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫آقا اسکندر فتوحات بسیاری داشت ‫مثال بزنیم: رد فتوحات او هنوز در مصر قابل رویته ‫هنوز که هنوزه شهر اسکندریه‌ی مصر ‫به‌عنوان دومین شهر بزرگ این کشور پر از جلال و شکوهه ‫اما تو تمام این حملات و فتوحاتی که اسکندر داشت ‫برای ما که ایرانی هستیم ‫حمله‌ی او به ایران اهمیت قطعا بیشتری داره ‫اجازه بدید در این حملات نازک شیم ‫در این واقعه‌ی تلخ و البته بسیار مهم تاریخی


audio: kKH4-f4mcqo_0050.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫درواقع حمله‌ی اسکندر به ایران ‫یکی از مهم‌ترین وقایع تاریخ است، چرا؟ ‫تبدیل شد به نقطه‌ی عطفی در تاریخ بشر نه فقط ایران ‫گرچه یک داستان پر از هیجان و پیچیده هم دارد این حملات ‫334 قبل از میلاد ‫بفرمایید


audio: kKH4-f4mcqo_0051.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اسکندر با ارتش قدرتمندش ‫از تنگه‌ی داردانل در شمال غربی ترکیه امروزی ‫به آسیای صغیر یا همون ترکیه‌ی امروزی پا گذاشت ‫ورود به این منطقه ‫یعنی رودررویی با امپراطوری پرقدرت هخامنشی آن زمان ‫هخامنشیان که به نظرشون می‌رسید چندان کار سختی نخواهند داشت ‫برای شکست لشکر مقدونیه‌ای‌ها ‫خیلی نگران نبودند اساسا ‫اما به سرعت فهمیدند که کشتیبان را سیاست دیگری آمده است


audio: kKH4-f4mcqo_0052.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫یک استراتژیست بی‌نظیر آمده است ‫که پیروزی بر او کار آسانی نیست ‫اسکندر مقدونی ‫توک ارتش مقدونیه‌ای‌ها ایستاده بود


audio: kKH4-f4mcqo_0053.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫نبرد گرانیکوس یا نبرد گرانیک ‫این اولین جنگ و رویارویی اسکندر مقدونی‌ست با شاهنشاهی هخامنشی ‫جنگی که در حوالی آسیای صغیر ‫و کنار رود گرانیک یا همون بیگا ‫در مرز غربی ترکیه‌ی امروزی شکل گرفت ‫در 334 پیش از میلاد ‫جنگ گرانیک سبب کشته شدن بسیاری از سرداران هخامنشی شد آن زمان ‫و با پیروزی اسکندر پایان یافت ‫گرچه مورخان ایرانی نوشته‌اند


audio: kKH4-f4mcqo_0054.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫در این نبرد اسکندر به زحمت موفق شد از دست مهرداد ‫که داماد داریوش سوم بود جان سالم به در برد ‫اما خب به هر حال پیروزی با کی بود؟ ‫یونانیان و اسکندر ‫نکته‌ی جالب این است که ‫زمانی که به داریوش سوم، شاه هخامنشیان ‫خبر رسیده بود که فیلیپ قصد دارد به ایران حمله کند کمی پیش ‫سپاهی آماده کرده بود داریوش ‫که پیشدستی کنه بره مقدونیه رو با جاش بخوره تصرف کنه ‫اما زمانی که خبر مرگ فیلیپ رسید


audio: kKH4-f4mcqo_0055.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫چون تصور می‌کرد جانشین فیلیپ اسکندر جوان است و خام ‫و عمرا پا جای پدر جرات نمی‌کنه بذاره ‫داریوش سوم بی‌خیال حمله به مقدونیه شد آن زمان ‫ناگهان خبر آمد چه نشستی که ‫همان جوان خام در راه است و چه آمدنی ‫اسکندر سپهسالار کل یونان شده بود ‫و زمان برای داریوش سوم از دست رفته بود


audio: kKH4-f4mcqo_0056.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫یک سال بعد از آن نبرد، نبرد گرانیک ‫این بار در 333 قبل از میلاد نبرد بعدی شروع شد ‫نبرد ایسوس ‫این نبرد تو یکی از جنوبی‌ترین مناطق ترکیه‌ی امروزی ‫نزدیک به مرز سوریه اتفاق افتاد ‫این اولین رویارویی مستقیم اسکندر و داریوش سوم هخامنشی‌ست ‫در این جنگ اول سپاهیان ایران ‫به رهبری یکی از سرداران ارتش ایران به نام آریامهر ‫خودشون رو به پشت سپاه اسکندر رسوندند


audio: kKH4-f4mcqo_0057.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫و راه رو بر اون‌ها بستند ‫چیزی نمونده بود تا نیروی جنگی مقدونی محاصره و نابود بشه ‫اما اسکندر از این وضع نترسید، دستور حمله داد ‫بسیاری از افراد دو طرف کشته شدند در جنگ ‫اسکندر خود به ارابه‌ی داریوش حمله برد ‫اما در نهایت هر دو پادشاه از این معرکه جان سالم به در بردند ‫از پس فرار داریوش، ایرانیان شکست خوردند ‫و آن‌ها هم فرار کردند ‫اردوی ایرانیان توسط مقدونیه‌ای‌ها به غارت رفت


audio: kKH4-f4mcqo_0058.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫و مادر و زن و پسر و دختر داریوش هم ‫به دست اسکندر مقدونی گرفتار شدند ‫در نبرد ایسوس، اسکندر کنترل بخش‌های بزرگی از


audio: kKH4-f4mcqo_0061.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫داریوش سوم بیچاره شده بود ‫هم مملکتش رفته بود هم لشکرش تار و مار شده بود ‫و هم خانوادش اسیر شده بودند ‫چاره‌ای نداشت ‫او تقاضای صلحی خطاب به اسکندر نوشت ‫گفت آقاجان کاری نداره که ‫ما یه غرامتی به شما می‌دیم ‫یه ازدواج سلطنتی هم برگزار می‌کنیم ‫آسیای صغیر هم مال تو ‫فقط قربون دستت خانواده‌ی ما رو برگردون ‫ما دل‌نگران شبا تنها داریم می‌خوابیم گرفتاریم ‫آقای اسکندر گفت نه اینا نیست ‫اصلا این حرفا نیست قربونت


audio: kKH4-f4mcqo_0063.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫زمانی که خانواده‌ی داریوش به دست اسکندر اسیر شدند ‫همسر داریوش که استاتیرای دوم نام داشت ‫در اثر زایمان در اسارت درگذشت ‫این خبر داریوش سوم رو عمیقا دچار یاس و ناامیدی کرد ‫و همین شاید شد زمینه‌ی جنگ مهم سوم ‫331 قبل از میلاد نبرد گوگمل اتفاق افتاد ‫یکی از مهم‌ترین و بزرگ‌ترین نبردهای تاریخ ‫گستره‌ی سپاه ایران در این نبرد بی‌نظیر بوده است


audio: kKH4-f4mcqo_0064.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫نه‌تنها از سرتاسر قلمرو امپراتوری هخامنشیان ‫تمام اقوام و حکومت‌ها ارتششون رو به میدون فرستاده بودند ‫که از اطراف ایران هم ‫بسیاری از پادشاهان با داریوش سوم هم پیمان شدند ‫و نیرو به جنگ فرستاده بودند ‫باختری‌ها، سغدی‌ها، هندی‌ها، پارتی‌ها، مادی‌ها، سکاها ‫شوشی‌ها، بابلی‌ها، ارمنی‌ها، کاپادوکی‌ها ‫همه آمده بودند ‫نتیجه چه شد؟ ‫دیگر بار اسکندر با شجاعت و تیزهوشی پیروز شد


audio: kKH4-f4mcqo_0065.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫داریوش سوم به طور کامل اینجا شکست خورد ‫و امپراطوری هخامنشیان شما بشنو به زانو در آمد ‫داریوش به همدان امروزی فرار کرد ‫اما نه به‌عنوان یک رهبری که قرار است ‫باز هم در تاریخ نقش‌آفرینی کند ‫که به‌عنوان یک شکست خورده‌ی محض ‫در نهایت در تاریخ نگاشته‌اند که داریوش سوم ‫به دست چند نفر از افراد خود کشته شد ‫دلایلی برای این کشته شدن در تاریخ آمده است ‫که محتمل‌ترین آن این است که:


audio: kKH4-f4mcqo_0067.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫پیروزی اسکندر در گوگمل حاصل کاربرد ماهرانه‌ی تاکتیک‌ها ‫و سند مهارت منحصر به فرد ژنرال‌های او بود ‫در حالی که بدنه‌ی اصلی نیروهای رزمی ‫موضع خودشون رو در برابر حمله‌ی ایرانیان حفظ کردند ‫اسکندر و سواره نظام همراهش ‫ایرانیان رو از میدون نبرد بیرون کردند ‫و یک فضای خالی در ستون ارتششون ایجاد کردند ‫و بعد به سمت داریوش که در وسط ستون ارتش قرار داشت تاختند


audio: kKH4-f4mcqo_0068.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫این مهم‌ترین ابتکار اسکندر مقدونی بوده است ‫اسکندر در 26 سالگی پادشاه بزرگ ایران را شکست داد ‫و از آنجا یکراست راه افتاد ‫به سمت جنوب بزرگ‌ترین امپراتوری تاریخ بشر تا آن زمان ‫او پا در مسیری گذاشت و در آن مسیر یکی پس از دیگری ‫شهرها را فتح کرد، سوزاند، کشت و کشت


audio: kKH4-f4mcqo_0069.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫بابل، شوش و در نهایت پایتخت امپراطوری هخامنشی ‫به تصرف اسکندر مقدونی درآمد ‫آتش زدند، سوزاندند، کشتند ‫پرسپولیس فتح شد


audio: kKH4-f4mcqo_0070.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫تاریخ نبردهای اسکندر مقدونی و ایران البته بسیار مفصله ‫زمان ما کم است و واقعا فرصت نیست به تک تک نبردها بپردازیم ‫مجبوریم به چند نبرد مهم اشاره کنیم ‫مثالش سه نبردی که عرض کردم ‫یا نبرد مهم پارس ‫در این نبرد پارس در حالی که ایران دیگه شاه هم نداشت ‫آریوبرزن، فرمانده و اشراف‌زاده‌ی شجاع ایرانی و هخامنشی ‫شجاعت بسیاری به خرج داد ‫مدت زیادی در مقابل اسکندر مقاومت کرد ‫اما در نهایت او هم شکست خورد


audio: kKH4-f4mcqo_0071.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫و کجا این نبرد رخ داد؟ ‫نزدیک بهبهان امروزی ‫به هر حال آخرین سنگر امید ایرانیان ‫با شکست آریوبرزن فرو ریخت ‫و پرسپولیس به دست اسکندر به آتش کشیده شد ‫آن شهر زیبا شما بشنو این شهر زیبا ‫این گوهر ایران باستان، پرسپولیس ایران باستان ‫سوخت و همراه با آن امپراطوری هخامنشیان هم


audio: kKH4-f4mcqo_0073.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫طرفداران اسکندر می‌گن تحت تاثیر آموزه‌های ارسطو ‫اسکندر زمانی که شهری رو تصرف می‌کرد آتشش نمی‌زد ‫تقریبا درست می‌گن ‫جز پرسپولیس جای دیگری وجود ندارد که اسکندر از پس تصرف آن ‫آن‌جا را به آتش کشیده باشد ‫سوال: چرا پرسپولیس رو آتیش زد؟ ‫در این باره اختلاف نظرات زیاده ‫هستند افرادی که معتقدند خود پادشاهان هخامنشی ‫برای اینکه اون شکوه و جلال دست اسکندر نیفته ‫پرسپولیس رو آتش زدند


audio: kKH4-f4mcqo_0074.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫هرچند در کل این مسئله هم شک است ‫بعضی می‌گن اثری از آتش‌سوزی در پرسپولیس یافت نشده است ‫چه بود و چه شد؟ ‫قضاوتش با شما


audio: kKH4-f4mcqo_0075.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اما فتح ایران که بزرگ‌ترین امپراطوری زمان بود آن زمان ‫کار ساده و بدون هزینه‌ای برای اسکندر نبود قطعا ‫نزدیک به ده سال این جنگ‌ها و مقاومت‌ها طول کشید ‫شوخی نبود هخامنشیان ‫اما با تمام سختی ها کاری که اسکندر کرد ‫در مخیله‌ی هیچ‌کس وجود نداشت ‫فتح ایران؟! هه ‫اسمشم ترسناک بود ‫دقت کنیم در اون زمان ‫ایران درگیر اختلافات داخلی دربار هم بوده


audio: kKH4-f4mcqo_0076.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫تسامح و آرمان‌های کوروش ‫سال‌ها بود که دیگه جایی نداشت، وجود نداشت ‫تجاوز جاشو گرفته بود در هخامنشیان ‫جوری که زمانی که اسکندر موفق شد ایران رو تصرف کنه


audio: kKH4-f4mcqo_0077.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
برای اینکه حکومت مقدونی در ایران رو مشروع نشون بده چه کرد؟ در تبلیغات بعد از جنگش با ایران اعلام کرد که آقا چه نشستید؟ داریوش سوم یکی از عوامل ترور اردشیر چهارم بوده اردشیر چهارم کی بود؟ پادشاه قبل از داریوش سوم شاه خوشنامی هم بود اتفاقا به هر حال اینجوری اختلاف وجود داشت و در دربار هخامنشیان این مسائل باعث ضعف آن‌ها شده بود از اون‌ور سپاه هخامنشیان هم اون زمان


audio: kKH4-f4mcqo_0078.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
دیگه اون سپاه یکدست و یک‌دل اوایل این سلسله واقعا نبودند این‌ها درسهایی‌ست در تاریخ برای آنانکه در جست‌وجویش هستند


audio: kKH4-f4mcqo_0079.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
اسکندر مقدونی از پس پیروزی الباقی امپراطوری هخامنشیان رو تسخیر کرد بعد به خود لقب شاه بزرگ داد حالا زمانش رسیده بود که فاتح ایران، شاه بزرگ همسر گزینی بفرماید، نتیجه؟ اسکندر با دختری به نام روشنک ازدواج می‌کنه یک شاهزاده‌ی سغدی حضرت فردوسی در شاهنامه این داستان رو


audio: kKH4-f4mcqo_0080.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
این ازدواج رو اینجوری توصیف کرده: یکی مهد با چتر و با خادمان / نشست اندر او روشنک شادمان ز کاخ دلارای تا نیم راه / درم بود و دینار و اسب و سپاه ببستند آذین به شهر اندرون / پر از خنده لب‌ها و دل پر ز خون


audio: kKH4-f4mcqo_0083.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
اسکندری که در شاهنامه آمده است یک شخصیت افسانه‌ایه، نکته‌ی مهمیه فردوسی خیلی حال نمی‌کرده کلا یه خارجی‌ای که به ایران حمله کرده‌است رو بیاد یه نقشی تو شاهنامه بهش بده به همین واسطه احتمالا به تقلید از تاریخ‌نگاری دوره‌ی ساسانی اسکندر رو برادر ناتنی دارا، شاه ایران معرفی می‌کنه در داستانش و می‌گه طرف خارجی و بیگانه نبوده به هر حال، همسر اسکندر کی بود؟ روشنک خانم کی بود؟ دختری بود در 340 پیش از میلاد متولد شده


audio: kKH4-f4mcqo_0084.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
و او دختر اشراف‌زاده‌ای بود به نام وخش ارته احتمالا پدرش در قتل داریوش سوم نقش داشته خانم روشنک گفته می‌شه زمان مذاکرات بین اسکندر و این آقای وخش ارته اسکندر در نخستین نگاه عاشق دختر او می‌شه می‌گه مذاکره رو ول کن بذار اینو بگیریمش 327 پیش از میلاد ازدواج می‌کنه باهاش این زمان زمانی‌ست که گستره‌ی مناطق تحت کنترل اسکندر بسیار وسیع بود به گونه‌ای که از دریای آدریاتیک بین بالکان و ایتالیا


audio: kKH4-f4mcqo_0085.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
تا رود سند کشیده می‌شد، واویلا! اسکندر مقدونی این تصمیم رو تصمیم به این ازدواج رو در حالی گرفت که سرداران و مشاوران او به شدت مخالف بودند چه شد در ادامه؟ عرض می‌کنم


audio: kKH4-f4mcqo_0086.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
ازدواج اسکندر و روشنک در تاریخ ماندگار شد چرا که امروز و این لحظه داریم درباره‌ش صحبت می‌کنیم اما ایشون یک زن ایرانی دیگر هم گرفت، آقای اسکندر بانویی به نام استاتیرا، دختر داریوش سوم این ازدواج یه جورایی ازدواج سیاسی بود بهش می‌گن ازدواج جمعی شوش در تاریخ اسکندر قصد داشت به صورت نمادین فرهنگ ایرانی و یونانی رو با ازدواج خودش با یک زن ایرانی و برگزاری جشن ازدواجی بزرگ


audio: kKH4-f4mcqo_0087.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
مطابق رسومات ایرانی در کنار افسرانش که برای اون‌ها هم همسران اصیل ایرانی در نظر گرفته بود زوری متحد کنه از اون‌ور خواهر استاتیرا و دیگر دختر داریوش که نامش بود درایپتیس او رو به عقد رفیق صمیمی خودش درآورد آقای اسکندر


audio: kKH4-f4mcqo_0089.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
هم‌زمان با ازدواج او، ازدواجش با یک بانوی ایرانی هشتاد ازدواج انجام شد افسران عالی‌رتبه‌ی اسکندر با دختران ایرانی


audio: kKH4-f4mcqo_0093.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
ایشون به سیاق یونانیان باستان و پدر معشوق مرد هم داشت آقایی به نام هفستیون که از دوستان صمیمی آقای اسکندر بود از بچگی با هم بزرگ شده بودن و البته یک اشرافزاده بود آقای هفستیون رابطه‌ی عاطفی داشت با اسکندر این آقای هفستیون از طرفی از سرداران برجسته‌ی یونان بود که بر ساخت و احداث شهرها و مهاجرنشین‌ها در باختر، آسیای میانه و هند نظارت داشت


audio: kKH4-f4mcqo_0094.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
اسکندر او رو پاترکلوس می‌خوند پاترکلوس دوست آشیل، قهرمان یونانی‌ست درواقع آقای اسکندر رفته بود مابه‌ازای معشوقش رو تو اساطیر یونان پیدا کرده بود اسم اونو گذاشته بود روی رفیقش کارو ببین به هر حال 324 قبل از میلاد این آقای معشوق یهو می‌میره زمانی که خبر به اسکندر می‌رسه در اطراف همدان امروزی ساکن بوده او چی کار می‌کنه؟ انقد بنده خدا ناراحت می‌شه که معشوق مردم از دنیا رفته


audio: kKH4-f4mcqo_0098.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
اما مرگ عزیزان هم نمی‌تونست جلوی پیش‌روی اسکندر رو بگیره از پس تسلط بر ایران حالا زمان حرکت به سمت آسیای میانه بود رفت به سمت هند اسکندر و حالا دیگه هم خود اسکندر و هم بسیاری از مردمان سراسر جهان احساس می‌کردند عنایت ویژه‌ای شده است به اسکندر مقدونی چرا؟ او توانسته است همواره پیروز از جنگ خارج شود اما تاریخ یه چیز دیگه می‌گه، جالبه


audio: kKH4-f4mcqo_0099.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
تاریخ به ما می‌آموزد زمانی که قدرتمندان گرفتار امثال این توهمات می‌شوند من، اسکندر مقدونی، من، من، من شرایط روز به روز سخت‌تر می‌شه در تمام رهبران بزرگ تاریخ دیدیم ایرانی غیر ایرانی ندارد بسیاری از رهبران جهان آن زمان می‌خواستن با اسکندر بیعت کنن اما اسکندر بیعت پذیر نبود


audio: kKH4-f4mcqo_0101.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
با سنت بیعت هخامنشیان از اساس مخالف بود به‌عنوان مثال می‌گفت به خاک افتادن پیش پای یک موجود فانی حتی اگر آن موجود اسکندر مقدونی باشد ناپسند است


audio: kKH4-f4mcqo_0103.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
در عوض همه را شکست می‌دهم و او به سطحی از خونخواری و سنگ‌دلی رسید که در تاریخ بدو گفتند اسکندر مقدونی


audio: kKH4-f4mcqo_0104.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
سنگ‌دلی اسکندر کم‌کم حتی بین لشکریان خودش که تا پیش از این می‌پرستیدن او رو نارضایتی ایجاد کرد نارضایتی‌ای که باعث شد اختلافات درونی به وجود بیاد در لشکر اسکندر آن‌ها تو راه بودن برن هند رو کامل تصرف کنن نارضایتی در ارتش یه طرف، مواجهه با فیل‌های هندی و ارتشی نیرومند که همانند ارتش هخامنشیان ضعیف نشده بود هنوز اونم از اون‌ور همه‌ی این‌ها باعث شد اسکندر مقدونی


audio: kKH4-f4mcqo_0105.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
تصمیم بگیرد نرود تسخیر کند هند را حتی می‌گن یه جا یهو با فیل مواجه شد ارتش اسکندر چنان خود اسکندر با اون اسب معروفش یعنی بوکفالوس خورد زمین که اسبش مرد همونجا در دم اسبی که اسکندر تو ده سالگی و تو شرط‌بندی با باباش برده بود تو پرانتز بگیم بامزه بود


audio: kKH4-f4mcqo_0107.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
اسکندر مقدونی مجبور شد وسط فتح و فتوحات در هند اعلام کنه آقا خدایان تماس‌کاری کردن گفتن فعلا نیست اینجوری هم که حالا بخوای بری هندو بگیری فیل و فلان بذار نادر افشار میاد می‌گیره ما سر خر را کج می‌کنیم و به حجاز می‌رویم اما امان از گلچین روزگار قدرت نمی‌ماند


audio: kKH4-f4mcqo_0108.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
323 پیش از میلاد مسیح زمانی که پادشاه بزرگ، اسکندر مقدونی تنها سی‌ودو ساله بود در مسیر فتوحاتش زمانی که در بابل اقامت داشت او به قدری مشروب خورد، اور زد مرد گفته می‌شود در ژوئن 323 قبل از میلاد اسکندر مرده است اسکندر تقریبا چهارده روز پیش از مرگش از یک دریاسالار پذیرایی می‌کرد و شب و روز به همراه او و دوستانش مشروب می‌خورد نتیجه چه شد؟


audio: kKH4-f4mcqo_0109.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
تب کرد، حالش به وخامت گذاشت تا بدانجا که او توان حرف زدن از کف داد در تاریخ آمده است که زمانی که اسکندر یک جام بزرگ شراب را به افتخار هراکلس یا همون هرکول، قهرمان اسطوره‌ای و خدایگونه‌ی یونان سرکشید


audio: kKH4-f4mcqo_0111.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
سربازان و یاران و افسرانش که از وضعیت سلامتی او نگران بودند از مقابلش به صف عبور می‌کردند اسکندر در سکوت مطلق به زور برای آن‌ها دست تکان می‌داد این وضعیت ادامه داشت تا در نهایت اسکندر توان و عنان از کف داده تکلم از دست داده، توان ایستادن از دست داده آن قدرقدرت بی‌نظیر، آن تئوریسین توانمند فرزند و شاگرد ارسطو


audio: kKH4-f4mcqo_0113.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
اما این شراب‌خواری بیش از حد فقط یک نظریه‌ست در تاریخ درباره‌ی مرگ اسکندر درواقع مرگ اسکندر موضوعی‌ست پر از راز و رمز در تاریخ یک بحث طولانی‌ست، چرا؟ نظریه‌های مختلفی وجود دارد درواقع به طور دقیق مشخص نیست که چطور مرد اسکندر مقدونی؟ بعضی می‌گن انقدر شراب خورد مرد بعضی می‌گن تب مالاریا گرفت و بعضی می‌گویند یکی از نزدیکانش او را مسموم کرد هستند البته کسانی که می‌گن


audio: kKH4-f4mcqo_0114.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
یک بیماری نادر و ناشناخته گرفت اون زمان هیچ مدرک دقیقی وجود ندارد اما اشتراک، مرگ اسکندر مانند ظهورش نقطه‌ی عطفی‌ست در تاریخ بشر از پس اسکندر مقدونی دوره‌ی جدیدی در تاریخ بشر آغاز شد هستند کسانی که اعتقاد دارند که اگر اسکندر در جوانی نمی‌مرد و امپراطوریش رو حفظ می‌کرد تاریخ جهان، تاریخ بشر به طور کامل متفاوت می‌شد


audio: kKH4-f4mcqo_0115.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
با مرگ اسکندر میراث او توسط فرمانروایانش تکه‌تکه شد و امپراطوری بزرگ یونان همان‌طور که مثل برق آمده بود چون باد رفت پی کارش فروپاشی‌ای که یکی از نتایجش به وجود اومدن یک امپراطوری بزرگ از دل یک دولت‌شهر کوچک بود یعنی رم رم باستان این‌جا متولد شد به هر حال از پس اسکندر دنیا مدام تغییر کرد و تغییر کرد و تغییر کرد


audio: kKH4-f4mcqo_0118.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
اسکندر در تمام لشکرکشی‌هایش پیروز بود زنده ماند، امپراطوری عظیمی تشکیل داد و بر الواح تاریخ نام خود را نگاشت او با خلاقیت و استعداد بود فرهنگ و تمدن یونانی را به سرزمین‌های مختلف برد و در زمینه‌های مختلف علمی، هنری و سیاسی نوآوری‌های بسیار انجام داد با اینکه اسکندر فقط چند سال حکومت کرد یادآوری کنم در سی‌ودو سالگی درگذشت با اینکه فقط چند سال حکومت کرد


audio: kKH4-f4mcqo_0119.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
اما تاثیری عمیق بر تاریخ جهان گذاشت هنوز هم شخصیتی مورد تحسین و شخصیتی‌ست که بسیار بحث و گفتگو می‌طلبد در دنیای ما او پادشاهی بود که بیش از هر قدرتمند دیگری در تاریخ از او نوشتند گرچه تاثیر ارسطو و ارسطوها را دست کم نگیریم گرچه سوزانده شدن کتاب‌خانه‌های ایران‌زمین را دست کم نگیریم


audio: kKH4-f4mcqo_0120.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
امروز اسکندر مقدونی مرده است و ایران ما ملک ما، این اسم پابرجاست با تمام غصه‌ها و دردها و خون‌ها او رفت، ایران‌زمین ماند درس تاریخ است اسکندرها می‌آیند، می‌روند گاهی با افسانه‌ها و شعرها حتی پیوند می‌خورند اما تمییز دادن واقعیت و افسانه اگر درش نازک شیم کار سختی نیست اشتراک تمام آن‌ها این است


audio: kKH4-f4mcqo_0121.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
که همگان آمده‌اند، رفته‌اند، ایران پابرجاست اسکندر مقدونی در سه قاره لشکرکشی کرد، چرا؟ چون قاره‌ی دیگری کشف نشده بود و اگر می‌شد شما بشنو می‌کرد او قصد داشت کل دنیا را بگیرد چه شد؟ شما بفرمایید او زمانی که از پس فتح ایران به سمت هند رفت دنبال دریا می‌گشت و فکر می‌کرد دنیا آن‌جا به اتمام می‌رسد و من مالک تمام دنیا خواهم بود چه شد؟


audio: kKH4-f4mcqo_0122.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
شما بفرمایید او، اسکندر مقدونی عمرش تمام شد دنیا هنوز این لحظه می‌چرخد هنوز زیباست و هنوز دلیلی برای حال خوب هست اگر در جست‌وجویش باشیم تنها چیزی که نمی‌ایستد قربونتون برم زمان است تنها چیزی که نگاشته می‌شود تاریخ است تنها چیزی که بهترین معلم‌هاست تاریخ است هنوز هم دنیا شاعر دارد هنوز دیکتاتور دارد


audio: kKH4-f4mcqo_0123.opus
source: youtube
source_id: kKH4-f4mcqo
invalidation: VALID
text:
هنوز خون‌ریز دارد هنوز فرماندهانی شجاع هم دارد هنوز آرزو دارد، وجود دارد اسکندر روزی خواست فرمانده‌ی جهان شود به زعم خود شد و هستند، بودند کسانی که آن را خواستند و جور دیگر عمل کردند تاریخ به ما معرفی می‌کند کوروش‌ها را و اسکندرها را انتخاب ما چیست؟


audio: cjQ8_h4zmZo_0001.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
افغانستان سرزمین ناکامی‌هاست چه برای مردمان این کشور و چه برای حاکمانی که پا به قدرت در این منطقه گذاشتند کشوری با قدمتی به اندازه‌ی تاریخ که قرن‌هاست آب خوش از گلوش پایین نرفته دوران معاصر افغانستان اما با یک نام گره خورده طالبان جنبشی که در بحبوحه‌ی


audio: cjQ8_h4zmZo_0002.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
جنگ شوروی در افغانستان با ایدئولوژی بنیادگرایی اسلامی شکل گرفت و امروزه قدرت رو در این کشور در اختیار داره و البته چند وقتی هم هست که بر سر حق‌آبه‌ی رود هیرمند با کشور ما به اختلاف خورده و حتی وضعیت جنگی هم بین دو کشور به نوعی شروع شده اما این طالبان چطور پا گرفتند؟ و چطور


audio: cjQ8_h4zmZo_0003.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
به قدرت رسیدند؟ ما در دقایق پیش رو به این سوالات پاسخ خواهیم داد سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: cjQ8_h4zmZo_0004.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
خیلی سریع قبل از اینکه شروع کنیم منابع این قسمت رو خدمت شما عرض میکنم منابع ما در این قسمت کتاب جامعه‌شناسی سیاسی جنبش‌های اسلامی اثر حمید احمدی کتاب طالبان خواستگاه و مبانی فکری اثر مازیار کریمی حاجی خادمی و چندین مقاله‌ی معتبر تاریخیه یه پرانتز هم باز بکنم ما به واسطه‌ی محدودیت‌های یوتوب


audio: cjQ8_h4zmZo_0005.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
شاید نتونیم از تصاویر متعدد استفاده کنیم اما تمام تلاشمون رو کردیم اینجا خوبه این رو بگم که ما یک قسمتی داریم به نام قرن 21 به همین دلایل یوتوب حذف کرد و اجازه نداد پخشش بکنیم پیشنهاد میکنم از طریق کانال تلگرام ما به طور کامل ببینید بشنوید و لذت ببرید حالا بریم در دل تاریخ


audio: cjQ8_h4zmZo_0006.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
گفتیم که طالبان یک جنبش بنیادگرای اسلامیه توجه کنیم که وقتی طی ماه‌های اخیر و برای بار دوم این گروه در افغانستان به قدرت رسید یکی از نمایندگان اصولگرای مجلس ایران اون‌ها رو جنبش اصیل منطقه نامید تا اینطوری نشون بده نظر حاکمیت ایران به این جنبش بنیادگرای اسلامی نگاهی منفی


audio: cjQ8_h4zmZo_0007.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
نیست قبل از اینکه بریم سراغ تاریخچه‌ی طالبان خوبه که یه توضیح درباره‌ی این عبارت بدیم و ببینیم بنیادگرایی یعنی چی؟


audio: cjQ8_h4zmZo_0009.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
پیشرفت اروپای مدرن نسبت به کشورهای اسلامی از جمله ایران حسابی خودنمایی می‌کرد کشورهای اسلامی در ضعف و بی‌سامانی بودند و اروپا پا در مسیر مدرنیسم گذاشته بود جوامع اسلامی که حسابی کم آورده بودند چاره‌ی کار رو در اسلام جست‌وجو کردند امید داشتند دین ریشه‌دار و همه جانبه‌شون بتونه به کمکشون بیاد


audio: cjQ8_h4zmZo_0010.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
تو همین فضا بود که فرقه‌های مذهبی جدیدی شکل گرفتند و حتی امید به اینکه منجی ظهور کنه و جهان اسلام رو نجات بده باعث شد در خیلی از کشورهای اسلامی عده‌ای بیان و ادعا کنن امام زمان‌اند تو خیلی از کشورها یک امام زمان ظهور کرد اما در ایران دو تا فرقه بابیه و بعد هم آیین بهاییت


audio: cjQ8_h4zmZo_0011.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
از دل چنین وضعیتی وجود اومد این وسط یه آقایی به اسم سید جمال‌الدین اسدآبادی یا به روایتی سید جمال‌الدین افغانی که بعضی روایات میگن اهل اسدآباد همدان بوده بعضی هم میگن اهل ولایت کنر افغانستان بوده پا به میدون گذاشت و کلی روی افکار مسلمین جهان تاثیر گذاشت سید جمال‌الدین


audio: cjQ8_h4zmZo_0013.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
سیدجمال‌الدین معتقد بود باید در برابر قدرت غرب به قدرت اسلامی برگردیم در واقع تفاوت بنیادگرایی با سایر جنبش‌های اسلامی در اینه که چی؟ هسته‌ی اصلی گفتمان بنیادگرایی حضور اسلام سیاسی در قدرته سال‌ها بعد از سیدجمال‌الدین یه آقایی در مصر قد علم کرد به اسم سید قطب ایشون هم در نیمه‌ی


audio: cjQ8_h4zmZo_0014.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
قرن بیستم سر و کله‌ش پیدا شد و بنیادگرایی اسلامی رو به روز کرد و مفاهیمی مثل تکفیر و جهاد و سلفی‌گری رو تئوریزه کرد ایشون آقای قطب معتقد بود آمریکا یک هژمونی یعنی سلطه‌ی جهانی داره و ما باید در برابرش یک هژمونی اسلامی بسازیم و باهاش چیکار کنیم مبارزه کنیم اونم چه مبارزه‌ای


audio: cjQ8_h4zmZo_0015.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
خشونت بار تقریبا تمام گروه‌های اسلام‌گرایی سیاسی منطقه از جمله اخوان المسلمین جهاد اسلامی در مصر و طالبان در پاکستان و افغانستان و البته فداییان اسلام در ایران و حتی القاعده و داعش و حتی حکومت‌های اسلامی منطقه تحت تاثیر گفتمانی هستند که سیدقطب شکل داد در نتیجه


audio: cjQ8_h4zmZo_0016.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
فکر میکنم الان متوجه شدیم که طالبان چرا بنیادگرای اسلامیه؟ حالا این بنیادگرایی الزاما به عنوان یک عبارت منفی به کار نمیره‌ها یعنی سوتفاهم نشه بیشتر یک توصیفه بعضی‌ها می‌گن بار منفی داره بعضی‌ها هم می‌گن که نخیر آقا اصلا این حرف‌ها نیست بار منفی نداره بنیادگرایی همان اصولگراییه و به کسایی که به اصول اساسی اسلام سیاسی


audio: cjQ8_h4zmZo_0018.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
خب حالا که کمی از دستگاه فکری طالبان گفتیم برای پرداختن به تاریخ این گروه بهتره کمی بریم سراغ تاریخ کشور افغانستان و ببینیم اصلا چی شد که زمینه برای شکل‌گیری بنیادگرایی اسلامی در این کشور انقدر مساعد شد؟ برای پاسخ به این سوال باید برگردیم به کی؟ قرن نوزدهم


audio: cjQ8_h4zmZo_0019.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
قرن نوزدهم میلادی زمانی که انگلستان شبهه قاره‌ی هند رو به مستعمرات خودش اضافه کرد انگلستان اهداف بزرگی از استعمار هند داشت در واقع هند مهم‌ترین مستعمره‌ی این امپراطوری به حساب می‌اومد و کلی نفع اقتصادی و سیاسی برای قدرتمندان بریتانیایی داشت این وسط امپراطوری اروپایی رقیب بریتانیا


audio: cjQ8_h4zmZo_0020.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
یعنی روسیه اصلا دلش رضا نبود از این که انگلستان داره انقدر قدرت می‌گیره پس بین این دو قدرت در منطقه‌ی آسیای مرکزی یه رقابت سیاسی و نظامی شکل گرفت به اسم بازی بزرگ


audio: cjQ8_h4zmZo_0021.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
بخشی از بازی بزرگ در پاکستان و افغانستان که مناطق مسلمان نشین همسایه‌ی هند مستعمره‌ی بریتانیا بودند اتفاق می‌افتاد مردمان افغانستان و پادکستان خیلی با حضور استعمار پیر در این منطقه مخالف بودند روس‌ها هم مدام به این مخالفت دامن می‌زدند و احساسات ضدانگلیسی رو تقویت می‌کردن طبیعتا


audio: cjQ8_h4zmZo_0022.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
بارها مبارزات مسلحانه علیه انگلیس در این مناطق شکل گرفته بود افغانستان حدفاصل بین دو امپراطوری بریتانیا و روسیه بود حالا و خیلی جای مهمی به حساب می‌اومد طبیعتا تو این فضا دو نبرد جدی بین افغانستان و انگلیس شکل گرفت و در نهایت در دهه‌ی


audio: cjQ8_h4zmZo_0024.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
انگلیس تصمیم گرفت یه حدود مرزی رو برای کشور افغانستان مشخص کنه و یه حکومت دست نشانده رو هم بذاره بالای سر این کشور


audio: cjQ8_h4zmZo_0025.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
با شکل‌گیری مرزهای جدید افغانستان مدرن تشکیل شد یه آقایی به اسم امیر عبدالرحمن خان که نزدیک به بریتانیا بود شد شاه افغانستان عبدالرحمن خان البته خیلی شعارهای ضد استعماری داشت برای اینکه چیکار کنه؟ مردم رو راضی نگه داره اما در عمل در راستای خواست بریتانیا کار می‌کرد طبیعتا و قیام‌های مردمی علیه حضور انگلیس‌ها


audio: cjQ8_h4zmZo_0026.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
در منطقه رو سرکوب می‌کرد طبیعتا انگلیس‌ها یه چندتا معاهده هم با افغانستان امضا کردن از جمله پیمان گندمک که بر اساس این‌ها حتی تنظیم روابط خارجی افغانستان هم با مشورت انگلستان باید اتفاق می‌افتاد این وضعیت ادامه داشت تا در اکتبر 1917 انقلاب بزرگ بلشویکی به رهبری


audio: cjQ8_h4zmZo_0027.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
ولادیمیر لنین در روسیه پیروز شد و اتحاد جماهیر شوروی شکل گرفت موج اندیشه‌ی چپ‌گرایانه و مارکسیستی بخش‌های بزرگی از دنیا به خصوص شرق و غرب و مرکز آسیا رو فرا گرفت روشنفکران تمام این مناطق با توسل به اندیشه‌های چپ به دنبال شکل دادن آزادی‌های سیاسی مشروطه کردن پادشاه و آزادی‌های


audio: cjQ8_h4zmZo_0029.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
وقتی در 1919 میلادی امان‌الله خان نوه‌ی عبدالرحمن خان در افغانستان به قدرت رسید شاه جوان افغانستان تحت تاثیر این موج روشنفکری خیلی ضد استعمار شد شروع کرد به اصلاحات گفت آقا جان چه معنی میده زنان در پستو باشند؟ بیان بیرون بیان و در عرصه‌ی سیاست و اجتماع حضور داشته باشند


audio: cjQ8_h4zmZo_0030.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
سال 1919 رو عرض می‌کنم یادآوری کنم تو پرانتز ایشون گفتش زنان باید درس بخوانند مدارس باید مختلط باشد باید تک همسر بود چه معنی می‌دهد همه کلی زن داشته باشند؟ دین هم باید از سیاست جدا باشد حالا که اینطور شد روزهای تعطیل هم باید بشه یکشنبه‌ها این اصلاحات ملاها و متشرعین افغانستان رو


audio: cjQ8_h4zmZo_0031.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
حسابی جری کرد انگلیس هم که دیده بود امان الله شاه خیلی نزدیکیه به شوروی و خطر نفوذ مارکسیسم و کمونیسم رو حس می‌کرد شروع کرد به تقویت کردن مسلمین علیه کی؟ علیه حکومت بهشون اسلحه داد و انداختشون به جون کی؟ شاه مملکت امان‌الله شاه


audio: cjQ8_h4zmZo_0032.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
خوبه توجه کنیم که وقتی امان‌الله شاه می‌خواست به ایران بیاد چون همسرش خانم ملکه ثریا بی‌حجاب بود روحانیون ایرانی به رضاشاه پهلوی می‌گفتن که آقا این رو راهش نمیدی ها گفته باشیم این اتفاق تو پرانتز بگم مربوط به پیش از صدور دستور کشف حجاب توسط رضا شاهه ما در رابطه با این واقعه‌ی تاریخی در قسمت مربوط به تاریخ حجاب در ایران در پادکست مورخ


audio: cjQ8_h4zmZo_0033.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
مفصل صحبت کردیم و توضیح دادیم که اگر ندیدید یا نشنیدید پیشنهاد میکنم البته کم سعادتی ماست پیشنهاد میکنم مجدد از طریق کانال یوتوب مورخ یا تلگرام مورخ یا به شکل پادکست ببینید و بشنوید و لذت ببرید همه‌ش با نشانی


audio: cjQ8_h4zmZo_0035.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
امان‌لله خان به دلیل کشف حجاب خانواده‌ش حسابی از طرف ملاهای افغانستان تحت فشار بود از اون طرف وقتی انگلیس‌ها یک شورش ضد استعماری که در ایالات پنجاب رخ داد رو با خشونت سرکوب کردند خشونت زیاد امان‌الله خان دستور جهاد علیه انگلیس‌ها رو داد انگلیس شروع کرد به بمباران هوایی قندهار پکتیا


audio: cjQ8_h4zmZo_0036.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
و جلال آباد حمله‌ی انگلیس‌ها و فشار ملاها باعث شد امان‌الله‌خان فرار کنه و از افغانستان بره و قدرت بیفته دست کی؟ امیر حبیب‌الله کلکانی که کی بود ایشون؟ مورد حمایت روحانیون بود ایشون


audio: cjQ8_h4zmZo_0037.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
امیر حبیب‌الله کلکانی یا بچه‌ی سقا رهبر جنبش سقاوی‌ها بود که چیکار می‌کردند؟ علیه سکولاریسم امان‌الله خان مبارزه می‌کردند حبیب‌الله در 1929 میلادی به قدرت رسید افکار حبیب‌الله خیلی شبیه طالبان امروزی بود چرا؟ ایشون به سرعت مدارس دخترانه رو بست حجاب رو اجباری کرد قوانین شرعی رو


audio: cjQ8_h4zmZo_0038.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
سفت و سخت گرفت حبیب‌الله با این کار تندروهای دینی سنی افغانستان رو راضی کرده بود اما هنوز شکاف قومیتی شدیدی وجود داشت دقیقا همون شکافی که امروز هم در افغانستان خیلی عمیق وجود داره حبیب‌الله از قوم تاجیک بود و پشتون‌ها که تو پرانتز بگم طالبان از همین پشتون‌ها هستند و نکته بسیار مهمی‌ست یادتون بمونه این‌ها راضی نمی‌شدند


audio: cjQ8_h4zmZo_0039.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
که یک تاجیک بشه شاهشون مگه کشک بوده؟ که مثلا یه تاجیک همینجوری بیاد بشه شاه و قدرت رو مال خودش بکنه نه پشتون‌ها قدرت رو مال خودشون می‌دونستن و در نتیجه قیام کردند و نادرخان از قوم پشتون به قدرت رسید این آقای نادرخان میشه بابای ظاهر شاه ظاهر شاه کی بود؟ معروف‌ترین شاه دوران معاصر افغانستان


audio: cjQ8_h4zmZo_0040.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
نادرخان پشتون وقتی به قدرت رسید چاره‌ای نداشت جز اینکه به سمت انگلیس‌ها غش کنه درواقع ایشون وقتی توطئه کرد و حبیب‌الله خان رو به قتل رسوند خیلی منفور شده بود و فقط با کمک انگلیسی‌ها می‌تونست به قدرت برسه برای همین چیکار کرد؟ به بهانه‌ی معالجه به انگلستان رفت گاو بندیش رو انجام داد برگشت یهو شد نادر شاه نادرخان


audio: cjQ8_h4zmZo_0041.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
تا 1933 شاه افغانستان بود و پسرش محمد ظاهر شد جانشینش نادرخان شاهی تجددگرا بود به نحوی که اولین دانشگاه افغانستان یعنی دانشگاه کابل که هنوز هم هست در دوران حکومت ایشون و در سال 1932 میلادی تاسیس شد پسرش محمدظاهر هم راه پدر رو رفت ظاهرشاه حالا تونست کشور افغانستان رو


audio: cjQ8_h4zmZo_0042.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
به صلح و ثبات برسونه و بره سروقت اصلاحات گسترده اجتماعی تو دوران حکومت محمدظاهر شاه جنگ جهانی دوم هم به وقوع پیوست و با پایان این جنگ استعمار انگلستان در هند تموم شد ولی از اون‌ور جنگ سرد بین بلوک غرب و شرق دنیا شروع شد موج فکری جنگ سرد خیلی سریع افغانستان این کشور همسایه با


audio: cjQ8_h4zmZo_0043.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
اتحاد جماهیر شوروی رو در هم توردید و روشنفکران افغانستان شروع کردند به مخالفت با حکومت پادشاهی و خواهان چی بودند؟ حکومت جمهوری تو همچین فضایی محمد داوودخان نخست‌وزیر افغانستان و پسرعموی محمدظاهر شاه علیه شاه مملکت کودتا کرد ظاهرشاه هم که در سفر ایتالیا بود زمان این کودتا خبردار شد


audio: cjQ8_h4zmZo_0044.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
و بدون درد و خونریزی استعفا داد و به 40 سال حکومتش پایان داد به دهه‌ی آخر حکومت ظاهرشاه میگن دهه‌ی دموکراسی در افغانستان


audio: cjQ8_h4zmZo_0045.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
ژانویه 1973 یا اواخر تیرماه 1352 خورشیدی داوود خان پایان سلطنت در افغانستان رو اعلام کرد و خودش رو رئیس جمهور نامید جریان جمهوری خواه قدرت رو در دست گرفته بود ولی جمهوری‌ای از نوع افغانستانی یعنی چی؟ اون‌ها سریعا پارلمان رو کلا منحل کردند روزنامه‌ها رو بستند


audio: cjQ8_h4zmZo_0046.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
و در واقع دوره‌ی تازه‌ای از استبداد رو شروع کردند جالب اینجاست که همین آقای داوودخان تا قبل از به قدرت رسیدن شعارهای مارکسیستی می‌داد ولی تا به قدرت رسید به سمت بلوک غرب غش کرد حزب دموکراتیک خلق افغانستان که چپ‌گرا و البته پشتون بود خیلی با این رویکرد داوود خان مخالف بود در نتیجه دوره‌ی خون و


audio: cjQ8_h4zmZo_0050.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
یعنی چند ماه قبل از انقلاب اسلامی در ایران حزب دموکراتیک خلق افغانستان انقلاب کرد اسم این انقلاب جی بود؟ ثور یک انقلاب مارکسیستی حالا یعنی چی؟ این کلمه‌ی ثور؟ در زبان دری به دومین ماه سال می‌گن ثور ما میگیم اردیبهشت اون‌ها میگن ثور


audio: cjQ8_h4zmZo_0051.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
داوود خان و اعضای خانواده‌ش تیربارون شدند و نور محمد تره‌کی شد رئیس‌جمهور جدید افغانستان و بعد هم حفیظ‌الله امین که رهبر انقلاب بود قدرت رو در دست گرفت کمی بعد، چجوری؟ گفتیم تو قسمت‌های قبل بسیار که معمولا انقلاب‌ها اینطوریه که اول یه بنده‌خدایی میاد دولت رو در دست می‌گیره و رهبر اون انقلاب میگه که آقا عه چه حرفی اصلا ما که


audio: cjQ8_h4zmZo_0052.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
قدرت نمی‌خوایم هدفمون چیز دیگری بود ولی بعدش خود ایشون مباد سرکار و قدرت رو در دست میگیره حفیظ‌الله امین هم همین کار رو کرد ایشون در کوران جنگ سرد با شعارهای مارکسیستی روی کار اومد ولی بعد همین ایشون هم سر خر رو به سمت غرب کج کرد همین بهترین بهونه برای شوروی بود تا به افغانستان حمله کنه و چرخش تاریخ طی یک عملیات که به


audio: cjQ8_h4zmZo_0054.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
حفیظ‌الله امین ترور شد و ببرک کارمل شد رئیس‌جمهور مطیع شوروی در افغانستان چه سالی؟ اواخر 1979 یا 1358 شمسی بلوک غرب و همینطور کشورهای اسلامی، اما اصلا این وضعیتی که در یکی از بلاد اسلامی و در یکی از مناطق استراتژیک دنیا داشت اتفاق می‌افتاد رو


audio: cjQ8_h4zmZo_0056.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
برای کی این‌ها رو تهجیز کردن؟ یعنی برای مبارزه با کی؟ برای مبارزه با مارکسیست‌هایی که بی‌خدا عنوان میشدن و در تبلیغات غربی‌ها هم روی این نکته مدام تاکید می‌شد و این شد زمینه‌ی ظهور گروه‌های جهادی اسلامی از جمله طالبان القاعده و داعش


audio: cjQ8_h4zmZo_0057.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
در اون دوران منطقه‌ی خاورمیانه برای آمریکا خیلی منطقه‌ی مهمی بود چرا؟ چون هم آمریکا بزرگ‌ترین وارد کننده‌ی نفت جهان بود و از اون طرف خاورمیانه نفت داشت و هم خاورمیانه زیر سایه‌ی شوروی بود و در جنگ سرد خیلی منطقه‌ی مهمی محسوب میشد ضمن اینکه آمریکا با کنترل خاورمیانه و آسیای مرکزی می‌تونست چیکار کنه؟ می‌تونست یک قدرت


audio: cjQ8_h4zmZo_0058.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
نوظهور در دنیا یعنی چین رو تا حدودی کنترل کنه آمریکا مهم‌ترین راه مبارزه با کمونیسیم در خاورمیانه و نفوذ شوروی در این منطقه رو تقویت گروه‌های اسلام‌گرای افراطی می‌دونست همون‌کاری که گفتیم انگلیس قبل‌تر در بازی بزرگ کرده بود با حمایت غرب و به ویژه آمریکا نیروهای اسلام‌گرای افراطی


audio: cjQ8_h4zmZo_0059.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
و سنی‌های سلفی مسلح شدند سلفی‌ها تونستند 400 هزار نیروی مسلح رو سازماندهی کنند و علیه شوروی متجاوز بجنگند هفت گروه اسلام‌گرا از اقوام مختلف دور هم جمع شدند و مجاهدین افغانستان رو تشیکل دادند


audio: cjQ8_h4zmZo_0060.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
در اوج هجوم شوروی به افغانستان حدود 6 میلیون نفر عموما شامل زن و بچه و افراد پیر از این کشور فرار کردند و به پاکستان و ایران رفتند تاریخ تکرار میشه در حالی که مردهاشون کجا بودن؟ اون زمان در افغانستان موندند تا مبارزه کنند شوروی فکر می‌کرد جنگیدن با یه تعداد مسلسل به دست دمپایی به پا که برای ارتش سرخ کبیر کاری نداره پیروزی دم دسته اما


audio: cjQ8_h4zmZo_0061.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
اشتباه میکرد افغانستان تبدیل شد به باتلاق شوروی همون اتفاقی که برای آمریکا در ویتنام افتاد چریک‌های افغان در کوهستان‌ها می‌جنگیدند و این نفس روس‌ها رو گرفته بود تجهیزات پیشرفته‌ی شوروی نمی‌تونستند در کوهستان به کار بیان فقط هلیکوپترها بودند که می‌تونستن به کوهستان‌ها برن و مخفی‌گاه‌های مجاهدین رو بزنن این مشکل رو هم آمریکا برای مجاهدین حل کرد


audio: cjQ8_h4zmZo_0065.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
طول کشید ارتش سرخ نمی‌تونست مبارزین مجاهد رو از مردم عادی تشخیص بده طبیعتا یونیفرم نظامی وجود نداشت همه لباس محلی و دمپایی به پا بودند اکثرا در نتیجه حدود یک میلیون شهروند عادی افغانستانی در این جنگ کشته شدند در نهایت شوروی فهمید که این جنگ براش ته نداره اوضاع داخلی شوروی هم حسابی بهم ریخته بود و شوروی در آستانه‌ی


audio: cjQ8_h4zmZo_0066.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
فروپاشی بود نتیجه نیروهای شوروی از افغانستان خارج شدند با خروج شوروی از افغانستان و سقوط دولت چپ‌گرای اصلاح‌طلب دکتر نجیب‌الله به دست اسلام‌گراها و البته به تحریک آمریکایی‌ها خود آمریکا و کشورهای غربی حالا به دشمنان درجه یک اسلام‌گراها تبدیل شدند توجه کنیم که گفتیم بنیادگرایی اسلامی


audio: cjQ8_h4zmZo_0067.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
اساسا در تقابل با غرب و آمریکا تئوریزه شده بود و حالا این اندیشه قدرت رو در افغانستان به دست گرفته بود دیگه حالا بازی عوض شده بود ماری که از آستین غرب بیرون اومده بود حالا می‌خواست صاحب این آستین رو نیش بزنه این غرب ستیزی وجه مشترک تمام قدرت‌های اسلام‌گرا در منطقه بود از اخوان‌المسلمین در مصر بگیر


audio: cjQ8_h4zmZo_0069.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
وقتی شوروی از افغانستان خارج شد این کشور سرزمینی بود که در اون زنان و کودکان غایب بودند عمومشون از کشور خارج شده بودند و بخش زیادیشون به پاکستان رفته بودند و خیلی از پسرهای افغانستان در پاکستان به مدارس مذهبی پاکستانی رفته بودند نکته مهمیه سازمان اطلاعاتی پاکستان یا آی اس آی هم چیکار کرد؟ از این موقعیت پیش اومده


audio: cjQ8_h4zmZo_0070.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
نهایت استفاده رو کرد تا بتونه چیکار کنه؟ نفوذ خودش در افغانستان رو گسترش بده هفت گروه اصلی از دل مجاهدین افغانستان شکل گرفت دعوا بر سر قدرت در بین این هفت گروه بالا گرفت کم‌کم تعداد گروه‌ها بیشتر هم شد و به 18 گروه رسید البته احمد شاه مسعود رهبر بزرگ مجاهدین افغانستان تا حد زیادی


audio: cjQ8_h4zmZo_0071.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
تونست این وضعیت رو کنترل کنه اما حالا بچه‌هایی که در بیش از دو هزار مدرسه‌ی مذهبی پاکستانی درس خونده بودند بزرگ شده بودند و حالا می‌خواستن به کمک اون بخشی از مجاهدین افغانستان بیان که افکارشون به افکاری که در اون مدرسه‌هایی که بهشون آموزش دادند نزدیک‌تره


audio: cjQ8_h4zmZo_0072.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
پس جنبش طالبان با کمک پاکستان و البته عربستان در دو طرف مرز افغانستان و پاکستان شکل گرفت طالبان یعنی چی؟ طالبان یعنی طلبه‌های دینی جنبشی که هم بر شکاف مذهبی و ایدئولوژیک سوار بود و هم بر شکاف قومی پشتون‌ها باز هم نمی‌خواستند قدرت به دست اقوام دیگه مثل تاجیک و هزاره و ازبک بیفته


audio: cjQ8_h4zmZo_0073.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
توجه کنیم که شکاف قومیتی در افغانستان چنان عمیقه که حتی در دوران حکومت کمونیست‌ها در این کشور دو حزب کمونیستی افغانستانی وجود داشت اولی حزب دموکراتیک خلق افغانستان بود برای پشتون‌ها و دومی حزب پرچم بود برای غیر پشتون‌ها یعنی در حزب هم با هم کنار نمی‌اومدن


audio: cjQ8_h4zmZo_0074.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
طالبان به دنبال بازگشت به صدر اسلام بود و هست به دنبال راه انداختن خلیفه‌گری بود و هست و با هر بیگانه‌ای از جمله شیعیان جهاد می‌کرد و میکنه پاکستان اما می‌تونست با به قدرت رسوندن طالبان هم اقتصاد این منطقه رو کنترل کنه هم در اختلافات مرزیش با هند دست بالا رو پیدا کنه و هم با عربستان وهابی


audio: cjQ8_h4zmZo_0075.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
رابطه‌ش رو مستحکم کنه گفتیم که طالبان با حمایت پاکستان و عربستان در ابتدا در بین دو مرز افغانستان و پاکستان به وجود اومد نتیجه اون قسمت طالبانی که در پاکستان بودند هم پیوستند به الباقی یارانشون و از جنوب وارد افغانستان شدند سال 1996 طالبان عموم مناطق افغانستان رو


audio: cjQ8_h4zmZo_0076.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
از در دست سایر گروه‌های مجاهدین بیرون آورد و تونست حکومت خودش رو شکل بده ملاعمر طالبی که در قندهار حاکم بود تبدیل به رهبر طالبان شد امارت اول اسلامی طالبان اینطوری شکل گرفت زنان به پستو فرستاد شدند مدارس بسته شدند مردان مجبور به پوشش مشخص و گذاشتن ریش بلند شدند و تمام ظواهر مدرنیته از بین رفت


audio: cjQ8_h4zmZo_0077.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
مجسمه‌های غول‌پیکر چند صد ساله‌ی بودا هم منفجر شد تا اینطوری طالبان با تاریخ غیراسلامی افغانستان هم به جنگ بپردازه


audio: cjQ8_h4zmZo_0078.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
طالبان نزدیکی فکری زیادی با گروه القاعده به رهبری اسامه بن‌لادن داشت القاعده به طالبان کمک کرد تا مهم‌ترین مخالف طالبان یعنی احمد شاه مسعود در سال 2001 میلادی ترور بشه در همین سال بود که القاعده به آمریکا هم حمله‌ی تروریستی کرد علی‌رغم هزاران صفحه گزارش و و بررسی که نشون می‌داد بن‌لادن عربستانی و گروهش پشت حمله


audio: cjQ8_h4zmZo_0079.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
به آمریکا بودند آمریکا اما چیکار کرد؟ افغانستان رو انتخاب کرد برای چی؟ جنگ سال 2001 میلادی آمریکا به افغانستان حمله کرد و با سرکوب نیروهای طالبان قدرت رو از این گروه گرفت آمریکا برای 19 سال طالبان رو از قدرت در افغانستان دور نگه داشت


audio: cjQ8_h4zmZo_0081.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
در افغانستان هزینه کرد و 2500 کشته هم در این مناطق داد امریکا در حالی که به نظر می‌رسید این هزینه می‌تونه یک حکومت دموکراتیک پایدار رو در این کشور شکل بده


audio: cjQ8_h4zmZo_0082.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
در سال 2020 میلادی نیروهای آمریکایی افغانستان رو دودستی تقدیم طالبان کردند و از این کشور خارج شدند و دومین امارت اسلامی طالبان قدرت رو در دست گرفت حالا و امروز ایران و افغانستان سر حق‌آبه‌ی هیرمند به مشکل خوردند اما دو نکته‌ی مهم داره


audio: cjQ8_h4zmZo_0084.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
این مشکل حق‌آبه‌ی هیرمند ریشه‌ی تاریخی داره یعنی از دوران رضا شاه بوده تا پسرش محمدرضا پهلوی و در تمام دوران جهموری اسلامی


audio: cjQ8_h4zmZo_0091.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
داستان دوران معاصر افغانستان خیلی عجیب غریبه توجه کنیم که افغانستان پیش از ایران به سمت نشونه‌های تجدد غربی مثل آزادی پوشش رفت کشف حجاب رضاشاهی بعد از ظهور بی‌حجابی در افغانستان اتفاق افتاد اون‌ها قبل از ما علیه حکومت پادشاهی انقلاب کردند حتی دانشگاه کابل افغانستان قدمتش


audio: cjQ8_h4zmZo_0092.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
از دانشگاه تهران ما بیشتره با این حال نقش غرب و شرق دنیا بنیادگرایی اسلامی و دعوای قومیتی در این کشور باعث شد تا حال و روز افغانستان امروزی از حال و روز ما هم


audio: cjQ8_h4zmZo_0096.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
که مردمان کشور شرقی حالا و امروز از مردمان کشور غربی هم ناامیدتر و بی‌آینده‌تر هستند زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم


audio: cjQ8_h4zmZo_0097.opus
source: youtube
source_id: cjQ8_h4zmZo
invalidation: VALID
text:
من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی سالم باشید و در صلح


audio: p4W03D1W5_Q_0002.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
مضمون تفسیرات با روح قرآن مطابق نیست مشخصا بفرمایید کدوم بخش مد نظرتونه که با روح قرآن مطابق نیست؟ مثلا در داستان یوسف شما گفتید گرگ به معنای ضد انقلابه حضرت یعقوب هم حضرت یوسفو برای به دام انداختن ضد انقلاب فرستاده سمت اونا یا باز برای مثال نوشتی محراب یعنی سنگر امام یعنی رهبر انقلابی اینا رو از کجا آوردی شما؟


audio: p4W03D1W5_Q_0003.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
این‌هایی که شنیدیم بحثی بود که 1356 خیلی سروصدا کرد بین یه سریا زمانی که در این سال محمدمهدی جعفری و حبیب‌الله پیمان از مبارزان مسلمان علیه حکومت محمدرضا شاه پهلوی رفتن دیدار یک طلبه‌ی جوونی که حرفاش خیلی سروصدا کرده بود و این صحبت‌ها رو کردن برگی در تاریخ ورق خورد آقای جعفری به همین شکل با همین جملات


audio: p4W03D1W5_Q_0004.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
به تفسیر این طلبه از قرآن اعتراض می‌کنه مجادله‌ای که البته نتیجه‌ای نداشت و بحث با این طلبه‌ی جوون بی‌فایده بود انگار ادامه هم پیدا نکرد این طلبه‌ی جوون که بود؟ اکبر گودرزی پایه گذار گروهی به نام فرقان گروهی که نامش با اولین ترورها در تاریخ جمهوری اسلامی گره خورده ما در این قسمت از مورخ و در دقایق آتی


audio: p4W03D1W5_Q_0005.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
رفتیم سراغ یکی از مرموزترین گروه‌های برآمده از انقلاب اسلامی 1357 گروه فرقان سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: p4W03D1W5_Q_0006.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم اول کتاب خاطرات هاشمی رفسنجانی دوم کتاب خاطرات عزت شاهی


audio: p4W03D1W5_Q_0008.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
نوشته‌ی رسول جعفریان در ادامه چهارم کتاب شکل گیری انقلاب اسلامی نوشته‌ی محسن میلانی و در نهایت پنجم مجموعه مصاحبه‌های عبدالمجید معادی‌خواه و مرتضی الویری که در رسانه‌های مختلف و البته معتبر پخش شده و اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدئوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید حالا بریم در دل تاریخ


audio: p4W03D1W5_Q_0009.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
زمانی که مرتضی مطهری از شاخص‌ترین چهره‌های انقلابی و انقلاب 1357 یازدهم اردیبهشت ماه 1358 ترور شد رهبر انقلاب طی یک سخنرانی گفت آمریکا بد گمان کرده است که با کشتن و ترور می‌تواند کاری انجام دهد کمونیست‌های ساختگی بد خیال کرده‌اند مکتب‌های انحرافی بد گمان کرده‌اند ریشه‌های گندیده‌ی سابق


audio: p4W03D1W5_Q_0010.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
خیال کردند که می‌توانند با ترور جلوی احساسات ملت ما را بگیرند احساسات را فزون کردند باز حساب‌هایشان باطل شد


audio: p4W03D1W5_Q_0011.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
مهدی بازرگان رئیس دولت موقت هم در ادامه یک پیام صادر کرد به همین مناسبت نوشت آیت الله مطهری پیش از آن که آخرین خدمات خود را انجام دهد به تلافی مبارزات صادقانه‌ی چندین ساله‌اش علیه مارکسیسم با گلوله‌ی ضد اسلام و ضد انقلاب شهید شد شدیدترین موضع رو اما اکبر هاشمی رفسنجانی گرفت ایشون گفت با کمال پررویی بلندگوهایشان فریاد می‌زند


audio: p4W03D1W5_Q_0012.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
و انتخابات و رفراندوم ما را تحریم می‌کنند اسلحه به دوش گرفته‌اند مراکز دولتی را قبضه کردند آزادانه در خیابان حرکت می‌کنند و ذخایر انقلاب ما را ناجوانمردانه در دل شب به خاک و خون می‌کشند اینقدر مردم گفتند اسلام پیروز است و کمونیسم نابود است چرا این شعار را ما به صراحت از تلویزیون نشنیدیم اگر ما به مردم نصیحت نکنیم


audio: p4W03D1W5_Q_0014.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
به نظر می‌رسید اون زمان بخشی از انقلابیون سایه‌ی کمونیست‌ها رو بالای سر این ترور می‌دیدند ترور مرتضی مطهری بودند البته بعضی دیگر به خصوص خود کمونیست‌های انقلابی که ترور رو به حکومت سابق نسبت می‌دادند اونها گروهی که مسئولیت ترور آقای مطهری و آقای سپهبد سید محمدولی قرنی رو به عهده گرفته بودند یعنی گروه فرقان رو مرتبط می‌دونستند با آمریکا مثال بزنیم


audio: p4W03D1W5_Q_0015.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
نورالدین کیانوری دبیر کل حزب توده در مورد فرقان اون زمان گفته بود که ما اطلاعات موثقی داریم که نمی‌توانیم منبع آن‌ها را فاش کنیم این سازمان یعنی فرقان پیش از انقلاب برای ترور رهبران سیاسی مخالف رژیم شاه به وجود آمده بود اما آن برنامه شکست خورد و ترورهای کنونی ادامه‌ی فعالیت‌های ساواک است خط قرمز ارتباط بین ساواک و فرقان پیدا شده است


audio: p4W03D1W5_Q_0017.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
در ادامه ترورها بیشتر و بیشتر شد زمانی که این اتفاق افتاد این بار انقلابیون دنبال کشف دست‌های آمریکا بودند در پس پرده‌ی این ترورها مثال بزنیم باز زمانی که دانشجویان پیرو خط امام سیزدهم آبان 1358 سفارت آمریکا رو تسخیر کردند حمله کردند به این سفارت سخنگوشون یعنی خانوم معصومه ابتکار عنوان کرد من عینا نقل قول می‌کنم ایشون گفت در ساختمان مرکزی


audio: p4W03D1W5_Q_0018.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
ده‌ها سند سری و فوق سری مربوط به سلطنت طلبانی یافتیم که در ترور شهروندان عادی و ماموران کمیته دست داشتند تکان دهنده‌ترین اسناد درباره‌ی گروهی سیاسی به نام فرقان بود فرقان گروه کوچکی متشکل از نوجوانانی بود که حتی از ابتدایی‌ترین شناخت درباره‌ی اسلام بی‌بهره بودند چه رسد به بینش لازم درباره‌ی مسائل معاصر


audio: p4W03D1W5_Q_0019.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
رهبران این گروه به اعضا آموخته بودند که قتل شخصیت‌های مذهبی موقعیت آن‌ها را بهبود می‌بخشد اینا صحبت‌های خانوم ابتکاره ایشون ادامه میده میگه با همین تفکر دو تن از رهبران برجسته مذهبی آیت الله مرتضی مطهری و آیت‌الله محمد مفتح توسط آن‌ها یعنی گروه فرقان به شهادت رسیدند مردم معتقد بودند گروه فرقان را عناصر خارجی حمایت و هدایت می‌کنند


audio: p4W03D1W5_Q_0020.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
اسنادی که در سفارت به دست آمد درستی گمان مردم را ثابت کرده این اسناد نشان می‌دهد که آمریکا از طریق اشخاص ثالث با گروه فرقان تماس گرفته بود این‌ها صحبت‌های معصومه ابتکار بود سخنگوی دانشجویانی که سفارت آمریکا رو تسخیر کردند ما یک قسمت در پادکست مورخ مفصل به این مسئله پرداختیم پیشنهاد می‌کنم قسمت تسخیر سفارت آمریکا رو ببینید و


audio: p4W03D1W5_Q_0022.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
خب تا اینجا از اتفاقات و گمانه‌زنی‌ها و اظهارنظرها صحبت کردیم اجازه بدید سوال مطرح کنیم گروه فرقان کمونیست بود؟ سلطنت طلب بود؟ یا آمریکایی بود؟ برای پاسخ باید ببینیم رهبر این گروه اکبر گودرزی که بود و چه کرد؟ کسی که ابتدای این قسمت رو با صحبت‌هایی از ایشون آغاز کردیم در واقع با مجادله‌ای از ایشون احتمالا تاریخ شناسنامه‌ی اکبر گودرزی


audio: p4W03D1W5_Q_0023.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
که تولدش رو 1338 نشون میده خیلی دقیق نیست به نظر می‌رسه ایشون 1335 و در روستای دوزان از توابع الیگودرز لرستان به دنیا اومده از خانواده‌ش بگیم یک خانواده‌ی پرجمعیت و فقیری داشته این آقای اکبر آقا پدرش آقای حسین گودرزی شغلش چوپانی بود و شکم زن و بچه رو از این راه سیر می‌کرد به همین جهت هم زمانی که ایشون شروع کرد


audio: p4W03D1W5_Q_0024.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
به تشکیل گروه فرقان، آقای اکبر گودرزی یارانش لقب چوپان‌زاده‌ی آزاده رو بهش دادند اکبر گودرزی چوپان‌زاده‌ی آزاده به‌هرحال برگردیم به بچگی ایشون تحصیلات ابتدایی رو گودرزی تا مقطع دبیرستان تو همون روستای زادگاهش میگذرونه و بعد میره که علوم دینی یاد بگیره، کجا میره؟ بار و بندیلو می‌بنده میره خوانسار کی؟ 1351


audio: p4W03D1W5_Q_0025.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
بعد از خوانسار مقصد بعدی قم بود اکبر آقا میره قم مدتی قم بوده و چون نمی‌تونه وارد حوزه‌ی علمیه‌ی قم بشه میره تهران یه مدتی در مدرسه‌ی دینی چهل ستون بازار تهران و بعد هم تو مدرسه حاج شیخ عبدالحسین ساکن میشه اونجا تحصیل می‌کنه و در نهایت 1355 تحصیلات ایشون کامل نشده بود که شروع می‌کنه چی کار کنه؟ تفسیر قرآن کنه یهو به نتیجه می‌رسه احتمالا، کافیه


audio: p4W03D1W5_Q_0026.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
از اون طرف قلم گیرا و کلام نافذی هم داشته اکبر گودرزی به همین جهت میتوه سریع یه عده رو دور و بر خودش جمع کنه و اینجوری مجالس تفسیر قرآنش رو در مساجد مختلف تهران برگزار می‌کنه یعنی اونایی که میومدن پای منبر ایشون میشستنو دوست دارم پیدا کنم بپرسم چه خبر؟ به هر حال به اینم توجه کنیم اینجا آقای گودرزی تازه در آستانه‌ی بیست سالگیه اینه که میگم اون دوستانی که پای منبرش بودنو


audio: p4W03D1W5_Q_0027.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
دوست دارم ببینم حالتون چطوره؟ اولین جلسه‌ی تفسیر قرآن آقای اکبر گودرزی در مسجد الهادی، خیابان شوش تهران برگزار می‌شه جلساتی که کم کم مورد اقبال جوون‌های انقلابی قرار می‌گیره جوون‌های انقلابی اون روزگار کم کم جلسات تفسیر قرآن گودرزی مشهور هم میشه راهش به مساجد دیگه، مساجد بزرگتر تهران باز میشه مسجد فاطیمه‌ی خزانه مسجد رضوان خیابان اتابک مسجد خمسه‌ی قلهک


audio: p4W03D1W5_Q_0028.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
همه‌ی این‌ها میزبان سخنوری بودند که قرار بود به زودی البته اثرشو در تاریخ ایران‌زمین بذاره بر الواح تاریخ ایران‌زمین اون موقع اما هیچ کس خبر نداشت


audio: p4W03D1W5_Q_0029.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
اکبر گودرزی که حالا کم کم اسم و رسم دار شده بود رفت عضو مدرسه‌ی علمیه‌ی آیت‌الله مجتهدی بشه اما به هر دلیل که حالا دلیلش هم خیلی مشخص نیست در این مدرسه پذیرفته نشد خود آقای مجتهدی بعدها البته این بعدها که عرض می‌کنم مال زمانی‌ست که دیگه اکبر گودرزی و گروه فرقان و ترورهاش دیگه معروف شده بودن، اون موقع یه نقل قولی داره ایشون میگه اون موقع که اومد طلبه بشه چون چهره‌ی زشتی داشت


audio: p4W03D1W5_Q_0030.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
و دیدم چهره‌ی او نورانیت ندارد به او گفتم به درد طلبگی نمی‌خورد این به‌هرحال مال زمانی‌ست که معلوم شده طرف ترور کرده کار نداریم نتیجه بگیریم آقای گودرزی سرخورده میشه طبیعتا، ناراحت میشه در ادامه میره حوزه‌ی علمیه‌ی مسجد جامع تهران اونجا درس میخونده همونجا می‌خوابیده کم کم از اونجا هم بیرونش می‌کنن و تمام این‌ها فکر می‌کنم نشانه‌ست شب‌ها دیگه جا برا موندن نداشته آقای گودرزی


audio: p4W03D1W5_Q_0031.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
چی کار می‌کرده؟ میرفته مدرسه‌ی حاج شیخ عبدالحسین اونجا می‌خوابیده کم کم مسئولان اون مدرسه هم تصمیم می‌گیرن که آقا اینو بندازیم بیرون، این گرفتاریه پاتوق بعدیش کجا بوده؟ می‌رفته مسجد قبا می‌خوابیده، جایی که بنیانگذارش آقای محمد مفتحه و ایشون هم یعنی جناب مفتح هم چندان تمایلی به حضور مفسر جوان قرآن با آرا و نظرات عجیب غریبش تو این مسجد، در مسجد قبا


audio: p4W03D1W5_Q_0032.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
نداشته و باز نتیجه قابل حدسه اکبر گودرزی مدام از طرف نهادهای دینی یه جورایی میشه گفت از نهاد دین طرد میشه و طرد میشه و طرد میشه


audio: p4W03D1W5_Q_0033.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
اینقدر طرد شد که اکبر گودرزی درس خوندن تو مدرسه‌ی دینی رو کلا ول کرد لباس طلبگی هم درآورد چه کرد؟ پا در مسیر تازه‌ای گذاشت


audio: p4W03D1W5_Q_0035.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
همون گروهی که در ادامه اسمش شد فرقان حالا از مسیر این گروه صحبت کنیم و ادامه‌ی زندگی کودرزی درگذشت علی شریعتی تو انگلیس نقطه‌ی عطفی شد برای این گروه فرقان آقای گودرزی که از روحانیت بسیار سرخورده شده بود یعنی اسمش میومد حالش بد میشد جذب ایده‌ی اسلام منهای روحانیت شد ایده‌ی کی بود؟ علی شریعتی حالا زمانی که دکتر شریعتی بیست و نهم خرداد 1356 از دنیا رفت


audio: p4W03D1W5_Q_0036.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
آقای مرتضی مطهری که کلا با نظرات شریعتی مخالف بود قبلا هم به آیت‌الله خمینی گفته بود که آقا با این علی شریعنی برخورد کنید میاد یه بیانیه‌ی مشترک میده با مهدی بازرگان و درخواست بازنگری در آثار مرحوم علی شریعتی رو می‌کنن حالا شما فکر کن اکبر گودرزی همینجوری با روحانیت مخالفه علی شریعتی هم که الان براش شده بت شاکی‌تر میشه خیلی به مذاق گودرزی و گروهش خوش نمیاد


audio: p4W03D1W5_Q_0037.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
و اینجای تاریخه که برای اولین بار بیانیه‌ای با نام فرقان در مخالفت با آقای مطهری و در حمایت از آقای شریعتی منتشر میشه گروه فرقان از 1355 بین گروه‌های مختلف مبارز شروع کرد اسم در کردن اما این بیانیه نقطه‌ی عطفی بود نقطه‌ی آغاز گروه فرقان بود به شکل عمومی و رسمی


audio: p4W03D1W5_Q_0038.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
سعید باهد محسن سیاه‌پوش حمید نیکنام علی اسدی و بهرام تیموری این اسامی در کنار خود اکبر گودرزی هسته‌ی اصلی گروه فرقان بودن حالا اصلا گروه فرقان چی می‌گفت؟ می‌گفت آقاجان، جامعه‌ی بی‌طبقه‌ی توحیدی این ایدئولوژی محوری گروه فرقان بود و همین جامعه‌ی بی‌طبقه‌ی توحیدی هم مفهومی بود که علی شریعتی اون رو تئوریزه کرده بود و تبلیغش می‌کرد


audio: p4W03D1W5_Q_0039.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
در واقع اختلاطی بود از نگاه مارکسیستی و اسلامی این دو تا رو با هم قاطی می‌کردی میشد چیزی که علی شریعتی می‌گفت و فرقان هم حالا کرده بود پیراهن عثمان و جالبه اگر نازیک شیم روی این ایدئولوژی و علت انتخابش توسط اکبر گودرزی و گروه فرقان به این می‌رسیم که از دل این ایده یک دلیل مشخص برای مخالفت با روحانیون دست و پا کردند، گروه فرقان مخصوصا اکبر آقا چی می‌گفتن؟


audio: p4W03D1W5_Q_0040.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
می‌گفتن روحانیت یک طبقه‌ی اجتماعیه که در جامعه‌ی بی‌طبقه‌ی توحیدی اصلا جایی نداره کلا باید حذف شه کم کم مباجث فرقان حالا از تفاسیر خاص از متن قرآن رسید به تفسیر سیاست در سطح جهان یعنی شما کارو ببین در ادامه فعالیت‌های سیاسی داخل ایران و کم کم مبارزه با حکومت پهلوی چه نوع مبارزه‌ای؟ گروه فرقان همون موقع برای مبارزه رفت اسلحه خرید


audio: p4W03D1W5_Q_0041.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
از اعضای فرقان صحبت کنیم عضوگیری گروه فرقان عموما از بین جوونای مناطقی بود که اکبر گودرزی تو مسجدهاش جلسه‌ی تفسیر قران برگزار می‌کرد در واقع عموما از بچه‌های پایین شهر تهران بودن البته از بالاشهر هم عضوگیری می‌شد آقای علی حاتمی که کتابدار مسجد اعظم قلهک بوده و جذب نظرات آقای گودرزی هم شده بوده مسئول اصلی عضوگیری بوده در گروه فرقان از اون طرف


audio: p4W03D1W5_Q_0042.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
فرقان شروع می‌کنه به ارتباط گرفتن با سایر گروه‌های مبارز اسلامی مثال بزنیم با گروه فلاح ارتباط ویژه‌ای داشته و این فلاح کی بوده؟ یکی از هفت گروهی که بعد از انقلاب جمع شدن سازمان مجاهدین انقلاب رو تشکیل دادن آقای مرتضی الویری که از اعضای رهبری گروه فلاح بود و بعد از انقلاب و تو دوران اصلاحات هم یه دورانی ایشون شد شهردار تهران یه نقل قولی داره من عینا عرض کنم میگه گروه فلاح تقریبا در 1352


audio: p4W03D1W5_Q_0043.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
در زندان اوین متولد شد تا 1357 هم به کار خودش ادامه داد اوایل سال 55 و بعد از آزادی از زندان ما باخبر شدیم که گروه دیگری هم به نام فرقان وجود دارد و نشریاتش به دست ما می‌رسید در ادامه گروه فلاح از طریق یکی از دوستان با گروه فرقان مرتبط شد امکانات ان‌ها محدود بود و ما سعی می‌کردیم


audio: p4W03D1W5_Q_0044.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
در نشر و نگهداری و انبار کتاب‌هایی که منتشر می‌کردند به آن‌ها کمک کنیم به این ترتیب کتاب‌ها و تفاسیر این‌ها به دست ما میرسید و اگر اشتباه نکنم ایشون میگه تفسیر سوره‌ی کهف آن‌ها در قالب کتابی درآمده بود این‌ها صحبت‌های مرتضی الویری بود


audio: p4W03D1W5_Q_0045.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
حالا و با عیان شدن فعالیت گروه فرقان اکبر گودرزی رهبر گروه دید عه دیگه من شدم یه مبارزه جدی مث که یه زمان کسی ما رو جدی نمی‌گرفت الان جدی جدی شدیم با خودش می‌شینه فکر می‌کنه میگه چی کار کنم؟ چی کار نکنم؟ میگه خب باید به زندگی مخفیانه رو بیارم و بعد فکر میکنه میگه الزامات زندگی مخفیانه چیه؟ اسم مستعار؟ نتیجه؟ اسم مستعار حسینی رو برای خودش انتخاب می‌کنه ایشون


audio: p4W03D1W5_Q_0046.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
گروه فرقان حالا به شکل تمام و کمال یک گروه ایدئولوژیک اسلامگرا بود که اعضاش معتقد بودن چی؟ باید جان و مالشون رو در راه اسلام راستین در واقع اسلامی که خودشون می‌گفتن باید در این راه جان و مالشون رو فدا کنن اطلاعیه‌ها کتاب‌ها و نشریات گروه فرقان نشون میده ایدئولوژی این گروه چیست؟ چه بود؟ اکبر گودرزی که ایدئولوگ اصلی این گروه بود


audio: p4W03D1W5_Q_0047.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
معتقد بود محتوای ایدئولوژیش هیچ ربطی به چیزهایی که در حوزه‌ی علمیه خونده نداره او می‌گفت و می‌نوشت که پیرو افکار دکتر شریعتی و البته پایه‌گذاران سازمان مجاهدین خلقه به خصوص پیروی محمد حنیف نژاده


audio: p4W03D1W5_Q_0048.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
نوشته‌های فرقان و ضدیتشون با طبقه‌ی روحانیت تا پیش از وقوع انقلاب در ایران به حدی مورد توجه سایر مبارزین قرار گرفت که آقای مرتضی مطهری تو مقدمه‌ی یکی از کتاباش علل گرایش به مادی‌گری به نظرات فرقان دیگه رسما حمله‌ی شدید می‌کنه و به نظرات و تفسیرهای قرآنی این گروه چی میگه آقای مطهری؟ میگه ماتریالیسم منافق حالا این یعنی چی؟ چی هست؟


audio: p4W03D1W5_Q_0049.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
ماده گرایی یا ماتریالیسم منافق دیدگاهی‌ست که توضیح میده آقای مطهری، ساده میگه هر چی در دنیا وجود دارد نتیجه‌ی کنش و واکنش ماده و انرژی‌هاست و این دیدگاه هم یکی از اصلی‌ترین پایه‌های مارکسیسمه در واقع بسیار حمله‌ی شدیدیه این به گروه فرقان زمانی که آقای مطهری به فرقان میگه ماتریالیسم منافق شما هم منافقید هم مارکسیست منظورش این بوده که این‌ها کمونیست‌هایی هستند


audio: p4W03D1W5_Q_0050.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
که چون ادعای اسلام دارند منافقند کمونیست کجا؟ اسلام کجا؟ چی میگی؟ به طور کلی دعوا بوده دیگه یعنی هی طرفین به هم بد و بیراه می‌گفتن تو دعوا هم که حلوا خیر نمی‌کنن قربونت برم


audio: p4W03D1W5_Q_0051.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
بیایم جلوتر با وقوع انقلاب بهمن 1357 داستان برای گروه فرقان عوض شد دید عه طبقه‌ی روحانیت که ما باهاشون مخالف بودیم که الان قدرت گرفتن که چه کرد؟ شروع کرد نوشتن که ایهاالناس اینها همون صاحبان زر و زور و تزویری هستند که دکتر شریعتی خدابیامرز می‌گفت مگه دکتر شریعتی نمی‌گفت اسلام منهای روحانیت؟ این‌ها همون منهاها هستند


audio: p4W03D1W5_Q_0052.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
ضمن این که اینها اصلا مملکت داری بلد نیستن قربونتون برم اگر اینها مملکت داری کنن نتیجه چی میشه؟ مدیریت مملکت میفته دست کی؟ کمونیستا به اینم توجه کنیم اون زمان کمونیست و کمونیسم فحش بود یعنی فحشی بود که مخالفا به هم نسبت می‌دادن روحانیون به فرقانی‌ها میگفتن کمونیست فرقانی‌ها به روحانیون می‌گفتن که عامل دست کمونیستید تهش اگر تو دعوایی نمی‌شد برچسب کمونیست زد اون زمان به طرف می‌گفتن لیبرالی!


audio: p4W03D1W5_Q_0053.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
تو آزادیخواهی اینم باز مدلی از فحش محسوب می‌شد البته این مفاهیم اون ایام اساسا هیچ وقت سر جای اصلی خودش استفاده نمی‌شد


audio: p4W03D1W5_Q_0054.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
در ادامه اما فرقان دیگه نمی‌تونست فقط به مبارزه‌ی تئوریک و نوشتن مقاله و و فحش دادن و کمونیست گفتن و یادداشت و اینا اکتفا کنه تفکرش چی بود؟ میگفت یکی از دشمنان ما رفته پهلوی اینا رفتن یکی دیگه اومده سر قدرت روحانیون اومدن پس ما باید همچنان باهاشون بجنگیم و حالا باید وارد فاز مسلحانه هم بشیم حالا یه سوالی پیش میاد چطور این فاز مسلحانه رو زمان دشمن قبلیشون


audio: p4W03D1W5_Q_0055.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
یعنی حکومت شاه پیش نگرفته بود مگه اون دشمن نبود؟ جواب پول نداشتن انقلاب شد پولدار شدن گروه فرقان هم پولدار شد چجوری پولدار شد؟ تو اون وضعیت شیر تو شیر و پرآشوب بی سر و صاحاب روزهای اول انقلاب فرقانی‌ها هم رفتن یه سری از بانک‌ها رو زدن اسمش هم گذاشتن مصادره‌ی انقلابی هه هه رفتیم انقلابی مصادره کردیم پولهای بانک‌ها رو برداشتن حالا دیگه منبع کافی مالی برای خرید اسلحه و سازمان‌دهی نیروهاشون داشتن


audio: p4W03D1W5_Q_0056.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
اون زمان فرقان می‌گفت با انقلاب 57 به جامعه‌ی بی‌طبقه‌ی توحیدی خب نرسیدیم اون چیزی که می‌خواستیم این بود که ما هم بهش نرسیدیم پرانتز یادآوری کنم میگفتن تو این جامعه‌ی بی‌طبقه‌ی توحیدی روحانیون جا ندارن نتیجه باید چی کار کنیم؟ به این که نرسیدیم باید علیه حکومت آخوندها هم انقلاب کنیم پس باید اینقدر ترور کنیم تا حکومت جدید هم سقوط کنه گروه فرقان به یکی از آیات قرآن اشاره می‌کرد


audio: p4W03D1W5_Q_0057.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
و می‌گفت بنا بر تفسیری که از این آیه داریم میریم تو کار مبارزه‌ی مسلحانه و ترور از چه آیه‌ای صحبت می‌کنن؟ همه استنادشون به آیات قرآن بوده دیگه داعش هم استنادش به آیات قرآن بوده از آیه‌ی دوازدهم سوره‌ی توبه صحبت می‌کنند فرقان می‌گفت جایی که میگه فقاتلو ائمت الکفر یعنی بکشید پیشوایان کفر را این همان ایدئولوژی ماست و بر اساس این


audio: p4W03D1W5_Q_0059.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
سوم اردیبهشت ماه 1358 دو نقاش در حال نقاشی دیوارهای خونه‌ی سید محمد ولی قرنی بودند رئیس ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی یک پسربچه هم به عنوان دستیارشون سطلای رنگو تمیز می‌کرده محافظ سپهبد قرنی هم نشسته بوده لب حوض خیره شده بوده به ساختمون روبرویی خونه انگار محافظ قرنی به چیزی مشکوک بود چه می‌کنه؟ میره به اون دو تا کارگر نقاش


audio: p4W03D1W5_Q_0060.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
میگه هر کی در زد درو باز نمی‌کنیدااا ببین کی گفتم؟ زمانی که آقای قرنی خودش سینی چای رو برای کارگرا میاره محافظ میگه که تیمسار چند نفر تو بالکن هتل روبرویی ملاحظه کنید دارن دید میزنن اینجا رو خطرناکه آقای قرنی میخنده میگه بابا الکی حساس شدی قربونت کی با ما کار داره؟ اینو میگه با لبخند میره تو دقایقی بعد حدود 9 صبح در خونه رو میزنن کارگران نقاش نه اما


audio: p4W03D1W5_Q_0061.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
پسرک شاگرد نقاش بیخبر از همه جا درو باز میکنه پشت در یکی از فرقانی‌ها بود با یک اسلحه‌ی کلاش میاد تو محافظ رو خلع سلاح می‌کنه با چند نفر دیگه میرن تو خونه تو خونه‌ی قرنی ضدای دو شلیک میاد و بعد فرقانی‌ها سریعا خارج میشن سوار بر موتور صحنه رو ترک می‌کنن یک گلوله به سینه و یک گلوله به پای سپهبد قرنی اصابت کرده بود


audio: p4W03D1W5_Q_0063.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
این روایت اولین ترور بود اولین تروری که توسط گروه فرقان انجام شد این تازه شروع ماجرا بود فرقان قصد داشت اینقدر از انقلابیون بکشه تا طبقه‌ی روحانیت از بین بره فرقانی‌ها می‌گفتن ما با آخوندیسم و با حکومت ضد توحیدی داریم مبارزه می‌کنیم برای هر کدوم از ترورهاشون هم یک بیانیه صادر می‌کردند و یک دلیلی می‌آوردن، مثال بزنیم برای ترور سپهبد قرنی چه دلیلی آوردن؟


audio: p4W03D1W5_Q_0064.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
عینا نقل قول کنم بیانیه‌ی فرقان رو نوشتن که سرسپردگی به امپریالیسم آمریکا و کوشش در جهت انجام کودتای آمریکایی همکاری با رژیم طاغوتی قبلی همکاری با رژیم ضد توحیدی فعلی و سرسپردگی به دیکتاتوری آخوندیسم در ادامه مفسد فی الارض اقدام برای سرکوبی مردم کردستان در جهت قلب حقایق و واقعیت و در نهایت


audio: p4W03D1W5_Q_0065.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
متهم کردن مردم به این که مامور اجنبی هستند و بعد کوشش برای خلع سلاح مردم مبارز و محروم ایران و بازسازی ارتش این‌ها دلایل ترور سپهبد قرنی بود از نظر گروه فرقان


audio: p4W03D1W5_Q_0066.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید روی این موضوع نازک شیم داستان چی بوده واقعا؟ سپهبد قرنی مخالف مصدق بود اگرچه در کودتای بیست و هشت مرداد نقشی نداشت اما بعد از کودتا این آدم ارتقا درجه گرفته بود حالا ارتقا درجه گرفته بود ولی چند سال بعد و در اسفند 1336 زمانی که ریاست رکن دوم ارتش شاهنشاهی رو بر عهده داشت به جرم قصد طراحی یک کودتا علیه حکومت شاه بازداشت شد قرنی


audio: p4W03D1W5_Q_0067.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
کودتایی که زوایای پنهان زیادی هم داره اما خیلی‌ها میگن خود آمریکا فاش کرد کودتا رو به‌هرحال میگن آمریکا می‌خواسته با ایجاد خطر کودتا برای شاه شاه رو از شوروی بترسونه حالا داستان کودتای قرنی هر چه که بود باعث شد تا فرقانی‌ها اون رو یک نظامی نزدیک به آمریکا بدونن از همون موقع امریکام که امپریالیسمه بده نتیجه؟ شما بفرمایید ترور حالا این یه نکته


audio: p4W03D1W5_Q_0068.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
از اون ور قرنی با جمهوری اسلامی هم همکاری کرده بود و حتی زمانی که کومله و دموکرات در کردستان دست به اقدامات مسلحانه زدند ارتش تحت فرماندهی و هدایت قرنی برای سرکوبشون رفت غرب ایران و همه‌ی این‌ها شد دلایلی که فرقان برای اولین ترورش قرنی رو انتخاب کرد و همه‌ی این دلایل رو هم در بیانیه‌اش عنوان کرد اون‌ها رئیس ستاد مشترک ارتش رو کشته بودند که نشون بدن با توپ پر


audio: p4W03D1W5_Q_0070.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
مقامات جمهوری اسلامی هنوز از شوک ترور قرنی بیرون نیومده بودند که دومین ترور از راه رسید تروری که برای انقلابیون از اولی هم شوکه کننده‌تر بود هشت روز بعد از کشته شدن سپهبد قرنی یعنی شامگاه یازدهم اردیبهشت 1358 زمانی که مرتضی مطهری از نزدیکترین افراد به رهبر انقلاب از جلسه‌ی تشکیلاتی خودش تو خونه‌ی یدالله سحابی برمی‌گشت اومده بود بیرون


audio: p4W03D1W5_Q_0071.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
تو خیابون امین‌الدوله‌ی تهران هدف گلوله‌ی سه عضو فرقان قرار گرفت محمدعلی بصیری حمید نیکنام و وفا قاضی زاده این سه نفر ضاربان آقای مطهری بودند فرقانی‌ها بیانیه‌شون رو کمی اون طرفتر از صحنه‌ی ترور انداخته بودن روی زمین بیانیه‌ای که بعداتو نشریه‌شون هم منتشر شد من عینا نقل قول کنم دلاایل ترور مطهری رو فرقان چی گفته؟ یک همکاری با رژیم طاغوتی قبلی


audio: p4W03D1W5_Q_0072.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
دو همکاری با رژیم ضد توحیدی فعلی و طراحی سیاست‌های دیکتاتوری آخوندیسم سه مفسد فی‌الارض چهار بدعتگذاری در دین و جعل اصطلاح دروغین ماتریالیسم منافق همون عنوانی که مطهری به فرقان نسبت داده بود پنج کوشش برای بازسازی ارتش ضد ملی شش سکوت در برابر کشتار وحشیانه‌ی خلق مسلمان کرد ترکمن‌صحرا و غیره توسط ارتش


audio: p4W03D1W5_Q_0073.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
این‌ها عناوینی بود که فرقان گفت به خاطر این‌ها مطهری ترور شد بعدا اکبر گودرزی تو دادگاهش توضیح داد که منظورشون از همکاری مطهری با حکومت سابق تدریس مرتضی مطهری تو دانشگاه بوده اکبر آقا تو دادگاه گفتش که شنیدم هر کس که تو دانشگاه شاه تدریس می‌کرده باید حتما زبان خارجی بلد بوده باشه مطهری که بلد نبود پس چجوری استاد دانشگاه شده بود؟ پس حتما با اونها همکاری کرده


audio: p4W03D1W5_Q_0075.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
حالا و با ترور مرتضی مطهری جمهروی اسلامی به جوش و خروش افتاد که بتونه جلوی فرقان رو بگیره دولت موقت که قرار بود مملکت رو بعد از یک انقلاب و تغییر نظام، مدیریت کنه کلافه شده بود از اقدامات فرقان هاشمی رفسنجانی که اون زمان از اعضای شورای انقلاب بود بیش از همه روی برخورد هر چه سریعتر با گروه فرقان تاکید داشت و به پاسدارها گفته بود برید هرجوری شده اعضای این گروهو شناسایی کنیند ببینیم کی‌ان؟


audio: p4W03D1W5_Q_0076.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
اساسا واحد اطلاعات سپاه به ریاست محسن رضایی برای مقابله با فرقان به وجود اومد اینم جالبه نتیجه؟ قابل پیش‌بینی بود که هدف بعدی فرقان کسی نباشه جز هاشمی رفسنجانی


audio: p4W03D1W5_Q_0077.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
حالا تو همه‌ی این اوضاع احوال شما شیر تو شیر بودن اوایل انقلابو ببین شب چهارم خرداد 1358 دو تا از اعضای گروه فرقان میان دم خونه‌ی هاشمی رفسنجانی تق تق تق محافظا میگن جان؟ ایشون میگه که یعنی فرقان میگن که از طرف آقای ناطق نوری یه پیغام خصوصی داریم برای حاج آقا محافظا به هاشمی میگن که آقا اینجوریه بیان تو؟ هاشمی میگه بله عه ناطقه دیگه باید بیان طبیعتا باید بیان تو دیگه با مردم خوش‌رفتار باشین بگو بیان تو بفرمایین آقا بفرمایین


audio: p4W03D1W5_Q_0078.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
محافظای هاشمی رفسنجانی میرن لب حوض میشینن همه هم حوض داشتن، آقای قرنی هم داشت اون دو فرقانی وارد خونه میشن آقای هاشمی میاد ببینه اینا کی ان؟ یهو شک می‌کنه به‌هرحال هاشمی رفسنجانی شوخی نیست که می‌بینه یکی از این جوون‌هایی که اومده یه برگه‌ای داره از جیبش درمیاره همرنگ همون برگه‌ایه که بعد از ترور آقای مطهری و آقای قرنی انداخته بودن بغل جنازه اطراف جنازه اینو می‌بینه می‌فهمه که آها اینا احتمالا قصد جان ما را دارند


audio: p4W03D1W5_Q_0079.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
همون لحظه حس می‌کنه که اون جوون میخواد یه چیزی از زیر پیرنش دربیاره و نتیجه چی میشه؟ هاتشمی می‌پره یقه‌ی یارو رو می‌گیره گلاویز اون یکی فرقانی کجا بوده؟ می‌پره تو حیاط جلوی محافظای هاشمی رو بگیره عفت مرعشی همسر آقای هاشمی رفسنجانی تعریف میکنه میگه اومدم دیدم دیدم دیدم این دو تا با هم درگیرن همینجوری گلاویز از تو هال یهو مثل این فیلما همینجوری رفتن تو اتاق با سرعت رفتم دنبالشون و اونجا دیدم که جوان فرقانی زیر یه خمو گرفت هاشمی رو زد زمین


audio: p4W03D1W5_Q_0080.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
عفت مرعشی می‌پره خودشو میندازه رو شوهرش که خدای نکرده اتفاقی برای شوهرش نیفته جوان فرقانی به زور دستشو میبره زیر تن عفت خانوم و یه دونه تیر تو شیکم هاشمی رفسنجانی خالی میکنه بعدشم د دررو فلنگو میبنده محافظای هاشمی هم دنبال اون کسی نبود آقای هاشمی رو ببره بیمارستان عفت مرعشی میگه دویدم تو کوچه گفتم آی کمک مرد یکی از همسایه‌ها ماشین آورد اومدم حاجی رو بندازم تو ماشین شک کردم گفتم نکنه با اوناس


audio: p4W03D1W5_Q_0081.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
خانوم مرعشی میگه که از آقاهه پرسیدم خیلی عذرخواهی می‌کنم شما منافق که نیستید؟ طرف هم گفت نه حاج خانوم چه حرفیه؟ ایشونم احتمالا گفته خب حله بریم بیمارستان تعریف می‌کنه خانوم مرعشی میگه تمام مدت پابرهنه بودم در نهایت هاشمی رفسنجانی رو میندازن عقب ماشین میرسونن بیمارستان می‌رسه بیمارستان و اینجوری هاشمی رفسنجانی زنده می‌مونه و این میشه اولین ترور ناموفق گروه فرقان


audio: p4W03D1W5_Q_0082.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
نفر بعدی که بود؟ تقی حاج طرخانی شونزدهم تیر ماه 1358 او جلوی منزلش با سه گلوله ترور شد تقی حاج طرخانی از بازاری‌های بزرگ تهران بود و از بنیانگذاران مسجد قبا مسجد قبا هم که یادآوری کنم آقای مفتح هم از بنیانگذاران اصلی بود و اکبر گودرزی رو راه نداد که بیاد اونجا که بیاد تفسیر قرآن کنه به هر حال بعد از این ترور گروه فرقان اعلام میکنه که عه


audio: p4W03D1W5_Q_0083.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
آقا خیلی عذرخواهی می‌کنم ما اشتباه شد ما میخواستیم علی اصغر حاج طرخانی رو بزنیم داداششو زدیم آقا تقی خیلی عذرخواهی می‌کنیم . دیگه آقا تقی نبوده که جواب بده کشتنش حالا علی اصغر حاج طرخانی کی بود، هدف اصلی؟ اولین رئیس اتاق بازرگانی ایران بود، بعد از انقلاب و اتهامش چی بود از نظر فرقانی‌ها؟ سرمایه‌دار بودن! پول داشت اتهام بعدیش چی بود؟ ارتباط با نظام آخوندی و ضد توحیدی و حالا امثال اینا که دیگه مشترک بود دیگه


audio: p4W03D1W5_Q_0084.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
یعنی تو بیانیه‌ها کپی پیست می‌شد یه سری جملات اینم از این نفر بعدی که بود؟ ترور بعدی؟ آقای محسن بهبهانی ایشون پیش از انقلاب تو رادیو تلویزیون ملی برنامه‌ی مذهبی اجرا می‌کرد نتیجه؟ به دلیل ارتباط با حکومت سابق ترور میشه دلیلش این بوده به هر جهت ترور طرخانی و بهبهانی موفق اتفاق می‌افته اما همون ایام یعنی بیستم تیرماه 1358 یکی دیگه از اعضای فرقان


audio: p4W03D1W5_Q_0085.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
برای ترور عباس امیرانتظام انتخاب می‌شه میره که این کارو انجام بده اما در مسیر این کار بازداشت میشه و این هم میشه دومین ترور ناموفق فرقان با این اقدام به دولت موقت مهدی بازرگان هم عملا پیغام داده بود که به زودی میام بالا سرت


audio: p4W03D1W5_Q_0086.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
در ادامه مهدی عراقی ترور شد ترور او هم ضربه‌ی جدی‌ای بود به جمهوری اسلامی عراقی از اعضای سازمان فدائیان اسلام بود پیش از انقلاب و تو ترور حسنعلی منصور هم نقش جدی داشت ایشون بعد از انقلاب هم که شده بود رئیس زندان قصر بعد هم رئیس بنیاد مستضعفان و بعد هم سرپرست امور مالی روزنامه‌ی کیهان چطور اتفاق افتاد؟ صبح روز چهارم شهریور ماه 1358 مهدی عراقی و پسرش حسام


audio: p4W03D1W5_Q_0087.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
کنار آقای حسین مهدیان داشتن میرفتن سر کار و زندگیشون با ماشین داشتن می‌رفتن اعضای فرقان سوار بر موتور میان کنار ماشینشون ماشینو به گلوله می‌بندن مهدی عراقی در جا می‌میره پسرش حسام تو بیمارستان از دنیا میره و حسین مهدیان که مدیرعامل کیهان هم بود اون زمان و از قضا هدف اصلی ترور هم ایشون بود زنده می‌مونه یه جورایی این هم میشه یک ترور ناموفق دیگر در کارنامه‌ی فرقان


audio: p4W03D1W5_Q_0088.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
بعد از عراقی و پسرش نوبت محمدعلی قاضی طباطبایی رسید امام جمعه‌ی تبریز او هم دهم آبان ماه 58 ترور شد و بعد هم چند نفر دیگه در نهایت چون فرصت زیاد نیست مجموعا نوزده نفر توسط فرقان ترور میشن اما شاید بعد از مرتضی مطهری مهم‌ترین اون‌ها محمد مفتح بود از چهره‌های شناخته شده‌ی انقلابیون که بسیار هم برای جمهوری اسلامی سخت بود این اتفاق


audio: p4W03D1W5_Q_0089.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
ترور این آدم آقای مفتح عضو شورای انقلاب بود و رئیس دانشگاه الهیات دانشگاه تهران و از بانیان مسجد قبا این مسجد قبا کلا کینه بوده انگار تو ذهن اکبر گودرزی ضمن این که محمد مفتح دقیقا کسی بود که خودش اجازه نداد وایساد گفت این نمیتونه بیاد توی مسجد من به هر جهت بیست و هفتم آذرماه 1358 زمانی که مفتح با دو محافظش وارد دانشکده‌ی الهیات داشت می‌شد


audio: p4W03D1W5_Q_0090.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
مورد هدف دو عضو فرقان قرار گرفت دو محافظ در جا کشته میشن اما تیر به دست و شونه و پای آقای مفتح می‌خوره مفتح سعی میکنه با وجود زخم‌هایی که داشته از مهلکه فرار کنه، اما یکی از اعضا به نام کمال یاسینی میره بالاسر مفتح و تیر خلاص رو می‌زنه به سر ایشون حالا دلیل فرقان برای ترور مفتح چی بود؟ دقیقا مثل دلیل مرتضی مطهری می‌گفت ایشون زمان پهلوی


audio: p4W03D1W5_Q_0092.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
تلاش نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی برای دستگیری فرقانی‌ها به اوج خودش رسیده بود اونا تونسته بودن پونزده خونه تیمی فرقانی‌ها رو پیدا کنن بگیرن اما اکبر گودرزی تو هیچکدوم از اینا نبود در ادامه سر نخ خونه‌ای که اکبر گودرزی توش مخفی بود با کشف یکی از مخفی‌گاه‌های بزرگ فرقان تو کرج پیدا میشه و این سر نخ روز بیستم دی ماه 58 ماموران سپاه پاسداران رو می‌بره می‌بره


audio: p4W03D1W5_Q_0093.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
می‌بره می‌رسونه به خونه‌ای در جمالزاده‌ی تهران زمانی که مامورا میرسن دم خونه نرسیده از تو خونه شروع می‌کنن این مامورا رو زدن از تو جمالزاده با این اتفاق با این مدل پوشش آتش تابلو بود که اکبر گودرزی اون توئه


audio: p4W03D1W5_Q_0094.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
تسخیر خونه‌ی جمالزاده اما کار راحتی نبود کار هرکسی نبود نتیجه؟ کلاه‌سبزهای ارتش وارد میدون شدن و کلاه‌سبزهای ارتش آموزش دیده‌ی سال‌ها پیش بودن کار کار این‌ها بود در نهایت دو نفر از این نیروها به نام حمید جراحی و اکبر پژمان سینه خیز پله‌های ساختمون جمالزاده رو میرن بالا و نارنجک میندازن تو اکبر گودرزی مجروح میشه در نهایت دستگیر میشه


audio: p4W03D1W5_Q_0095.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
این پایان ماجرا البته نبود اون شب و تا چند روز بعدش بیش از هفتاد نفر از اعضای فرقان بازداشت میشن اکبر گودرزی تو یک خونه‌ی بسیار محقر هم بازداشت میشه شاهدان صحنه میگن یه اتاق سه در چهار بوده و یک گلیم پاره غذاش هم نون و پنیر بوده زندگیش اینجوری بوده حالا تو همون اتاق سه در چهار و گلیم و نون پنیر سیصدوپنجاه هزار تومن فقط پول بوده سیصدوپنجاه تومن خیلی بوده


audio: p4W03D1W5_Q_0096.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
یه نکته‌ی جالب هم اضافه کنیم از همین اتاق اکبر گودرزی یه لیست هشتاد نفره از اسامی انقلابیون پیدا میشه که بنا بوده ترور بشن اهداف بعدی اینا بودن و توی این لیست اسم کیا بوده؟ یه سریاشون رو عرض کنم محمد بهشتی محمدجواد باهنر امامی کاشانی علی اکبر ناطق نوری اکیر هاشمی رفسنجانی ابوالحسن بنی‌صدر تیمسار فلاحی آیت الله موسوی اردبیلی و آیت الله علی خامنه‌ای


audio: p4W03D1W5_Q_0097.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
بازی عوض شد علی اکبر ناطق نوری که تو لیست ترور بود حالا با عبدالمجید معادی‌خواه نشسته بودن قاضی دادگاه قاضی دادگاه فرقانی‌ها میگن محمد بهشتی اعلام کرده بود که اگه همه‌ی ما هم کشته بشیم باید پای قانون منع شکنجه بمانیم آقا هیچکس اجازه‌ی برخورد فیزیکی با فرقانی‌ها رو نداره ها محمد بهشتی هم آدم تاثیرگذاری بود، به‌هرحال اون زمان اما معادی‌خواه قاضی دادگاه فرقانی‌ها


audio: p4W03D1W5_Q_0098.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
نقل قولی داره میگه این نصیحت بهشتی خیلی اجرایی نشد برای این که به پشت پرده‌ی فرقانی‌ها پی ببریم به پشت پرده‌شون نفوذ کردیم از ابزارهای مختلفی هم استفاده شد در نهایت اما ایشون میگه چندان پشت پرده‌ی خاصی به دست نیومد چیزی نداشتن اکبر گودرزی حتی تو دادگاه هم کتمان می‌کرد که رهبر فرقان بوده میگفت ما یه جمعی بودیم آقا همه با مشورت کارهارو انجام می‌دادیم به نتیجه می‌رسیدیم رهبر چیه؟ اینارو اکبر گودرزی می‌گفته


audio: p4W03D1W5_Q_0099.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
اما قاضی آقای معادی‌خواه یه چیزی بهش میگه میگه قربونت اکبر جون اون زمانی که همگروهی‌هاتو آوردن شما بهشون گفتی که اگر من امام شما هستم ازتون میخوام که به اینا هیچی نگید پس تو پذیرفتی رهبرشونی دیگه چی میگی تو؟ رهبر نداشتیم فلان جواب میده اکبر گودرزی که ام حالا اگه بحث ایدئولوژی . چیزه و . آره من به لحاظ علم و دانش و ایدئولوژی از همه بالاتر بودم ولی رهبر نه نه نه رهبر ما نداشتیم مشورت فقط مشورت


audio: p4W03D1W5_Q_0100.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
گودرزی اما تو دادگاه حاضر به بحث سیاسی و ایدئولوژیک نبود جالبه حتی وقتی ازش راجع به ترورهایی که فرقان کرده پرسیدند میگفتش که آقا ما بیانیه دادیم تو نشریه سازمان هم هست برید همونارو بخونید ما حرف جدیدی نداریم قربونت علی اکبر ناطق نوری اون یکی قاضی دادگاه میگه بخشی از اعضای فرقان در دادگاه اعلام برائت از فرقان کردند و توبه کردند در نهایت هم وقتی معلوم شد تو ترورها نقشی نداشتن حالا اون اعضا آزاد شدن


audio: p4W03D1W5_Q_0101.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
اما اکبر گودرزی و چند نفر دیگه سفت وایسادن گفتن آقا موضع همین است و لا غیر نتیجه؟ دادگاه حکم اعدام داد در ادامه یکی از همین اعضا هشتم اسفند 58 تو زندان خودکشی می‌کنه هفت نفر دیگه سیزدهم اسفند 1358 اعدام میشن در نهایت سوم خرداد 59 اکبر گودرزی رهبر گروه تروریستی فرقان با پنج نفر دیگه از اعضای این گروه


audio: p4W03D1W5_Q_0103.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
داستان فرقان اما با اعدام رهبر این گروه تمام نشد فرقان یه نیرویی داشت به نام محمد متحدی و این آقای متحدی مسئول شاخه‌ی نظامی فرقان بود از قضا متحدی از اولین افراد فرقان بود که بعد از ترور آقای مطهری بازداشت شد اصلا ولی چون هنوز فرقانی دیگری بازداشت نشده بود که بفهمن این کیه مثلا بیاد بگه عه آقا این متحدیه ایشون تو بازداشت گفت آقا من یه آدم عادی‌ام فرقان چیه؟


audio: p4W03D1W5_Q_0104.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
اشتباه گرفتین منو مامانمو میخوام آزادش می‌کنن یه بار دیگه هم تو آبان 58 بازداشت میشه آقای متحدی خودشو اون بار مهدی سیفی معرفی می‌کنه تو بازداشت هم بوده میله‌ی شوفاژو کج میکنه زیر پنجره زیر پنجره رو به زور باز میکنه در میره یعنی این دفعه هم فرار می‌کنه در نهایت محمد متحدی بعد از اعدام اکبر گودرزی سودای انتقام در سر داشت، نتیجه؟ یه سری از به جا ماندگان فرقان رو جمع کرد


audio: p4W03D1W5_Q_0105.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
و یه تشکیلات جدید راه اندازی کرد به نام رهروان فرقان رسما اعلام کرد که ما آمده‌ایم تا انتقام خون شهدایمان را بگیریم


audio: p4W03D1W5_Q_0106.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
گروه جدید ترور جدید برنامه‌های جدید چهار نفر در لیست ابتدایی ترورهای انتقامی رهروان فرقان بودند اولیش آقای ربانی شیرازی بود هشتم فروردین 1360 ایشون هدف گلوله قرار گرفت اما کشته نشد محمد متحدی دید نه دیگه اینجوری نمیشه مدل ترور انگار لو رفته محافظا میدونن بابا آقا نمیشه نتیجه فکر کرد فکر کرد فکر کرد فکر کرد گفت بمب میذاریم


audio: p4W03D1W5_Q_0107.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
چند بار تو مسیر آقایان موسوی اردبیلی و عبدالمجید معادیخواه قاضی دادگاه فرقانی‌ها بمب گذاشتن اما به هر دلیلی هر دفعه موفق نشدن یا بمبه عمل نکرد یا ماشین، مثلا ماشینی که هدف توش بود مسیرو عوض کرد قیف بود قیر نبود قیر بود قیف نبود آخرین تلاش ترورشون هم مربوط میشه به ششم تیر 1360 و بمبگذاری تو دستگاه ضبط صوتی که تو مسجد ابوذر تهران اتفاق افتاد و این ضبط کجا بود؟ روبروی رهبر فعلی جمهوری اسلامی


audio: p4W03D1W5_Q_0108.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
این بمب منفجر میشه این ضبط منفجر میشه اما فقط به دست آقای خامنه‌ای آسیب میزنه در واقع رهروان فرقان که اومده بودن انتقام خون رفقاشون رو بگیرن و رهبرشون رو کلا ناکام موندن تموم شد رفت نهایتا شهریور 1360 متحدی و یکی دیگه از اعضای گروهش به اسم مسعود تقی‌زاده دستگیر میشن و بهمن همون سال هشتم بهمن همون سال در نمازجمعه‌ی تبریز


audio: p4W03D1W5_Q_0109.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
به دار آویخته میشن در ملا عام ملت هم احتمالا کف و دست و سوت و این میشه نقطه‌ی پایانی بر داستان گروه فرقان


audio: p4W03D1W5_Q_0110.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
فرقان نقش ویژه‌ای در ایران بعد از 1357 ایفا کرده زمانی که خشونت انقلابی یکسویه و علیه عوامل مربوط به حکومت قبلی در جریان بود مثال بزنیم عملکرد آقای خلخالی که در قسمت قبلی در مورخ دربارش صحبت کردیم و ببینید فرقان اومد از زاویه‌ای بسیار رادیکال نوک پیکان خشونت رو به سمت انقلابیون پیروز برگردوند


audio: p4W03D1W5_Q_0111.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
به سمت سران انقالابیون پیروز از اولین گلوله‌ای که فرقان زد و اولین خونی که ریخت تا سال‌ها آتش خشونت در ایران زمین به سوی آسمان زبانه کشید با این حال عمر فرقان بسیار کوتاه بود اما عمر اعتقاد و باور فرقانی به قدمت تاریخ است و پایان هم ندارد تاریخ تکرار می‌شود و تاریخ بهترین معلم‌هاست


audio: p4W03D1W5_Q_0112.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
به خصوص منطقه‌ی پر تعصبی که ما در اون زندگی می‌کنیم ما در دقایق گذشته از اعتقاد و باوری صحبت کردیم که برای هدفش از هیچ خشونتی دریغ نمی‌کنه داعش مثال بسیار ساده‌ایست ما از اعتقاد و باوری صحبت کردیم که شوربختانه برای ما بسیار آشناست و هر روز اطرافمون داریم می‌بینیم


audio: p4W03D1W5_Q_0113.opus
source: youtube
source_id: p4W03D1W5_Q
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمدهاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن این که در ادامه با هم خواهیم دید با افتخار ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: AuKnpnNJZJk_0001.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
به جز حرمسرا، تصاویری از مملکت‌داری ناصرالدین شاه قاجار هم منتشر شد این تیتریه که رسانه‌ها برای انتشار یه سری از تصاویر ناصرالدین شاه قاجار هنگام انجام امور حکومتی، نوشتند و چاپ کردند ما در این عکس‌ها ناصرالدین شاه رو می‌بینیم که داره به امور مملکت‌داری می‌رسه عکاس کی بوده؟ آقایی به نام آنتوان سوریوگین


audio: AuKnpnNJZJk_0002.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
اولین عکاس تاریخ ایران زمین و در واقع عکاس حکومتی تاریخ ایران کسی که عکس‌های بسیاری نه تنها از ناصرالدین شاه قاجار بلکه از حرمسرای ناصری گرفته عکس‌هایی که امروز شاید محیطی پر از لهو و لعب به ما نشون بده محیطی که احتمالا توش همه‌چیز بر اساس مسائل جنسی می‌چرخه از تیتری که رسانه‌ها برای عکس‌های اداری ناصرالدین شاه استفاده کردند


audio: AuKnpnNJZJk_0003.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
کاملا مشخصه که امروز و آن روز نگاه به حرمسرا چگونه بوده است؟ حرمسرا مفهومیست که عامه جامعه اون رو به عنوان مرکز فساد و فحشا در دوران قاجار مخصوصا می‌شناسن از حرمسرای قاجار به عنوان مثال چگونه یاد شده؟ روایت هایی عجیب و باور نکردنی بسیاری از آن دوران وجود داره و نقل شده در واقع که انگار شاهان قاجار


audio: AuKnpnNJZJk_0004.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
بیشتر پادشاه لشکر زنان خود بودند تا پادشاه ایران‌زمین و مردمان ایران‌زمین اما سوال واقعیت حرمسرا چیست؟ تاریخچه حرمسرا چیست؟


audio: AuKnpnNJZJk_0006.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
در ایران و تاریخ ما پیدا شده؟ و چه نقشی در ایران زمین داشته از ابتدا نه فقط در قاجار در کل تاریخ ایران‌زمین یا اجازه بدید سوال دیگری مطرح کنیم چگونه می‌شود که با وجود اشخاص بزرگ و فهیمی مثل امیر کبیر قائم مقام فراهانی و دیگر سیاست‌مداران عاقل و اصلاح‌گر در تاریخ ما اگر حرمسرا صرفا لهو و لعب بوده چگونه می‌شود که با وجود این گونه افراد


audio: AuKnpnNJZJk_0007.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
این بساط لهو و لعب جمع نشده؟ این‌ها سوالاتیست که در دقایق آتی و در این قسمت از مورخ به اون‌ها پاسخ خواهیم داد و سوال اساسی اینه که تاریخ حرمسرا چیست؟ سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد


audio: AuKnpnNJZJk_0008.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ منابع این قمست رو خدمت شما معرفی می‌کنیم اول، کتاب جامعه شناسی تاریخی مکان اثر شروین وکیلی دوم، کتاب سیاست ایران شهری مجددا اثر شروین وکیلی و سوم، مقاله کارکرد


audio: AuKnpnNJZJk_0010.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
نوشته مشترک حمید حاجیان پور و معصومه دهقان و اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدوئوهای ارسالی از طرف شما خوبان مخاطبان همیشگی تیم مورخ رو باهم خواهیم دید و در پرانتز عرض بکنم


audio: AuKnpnNJZJk_0013.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
توی دنیای امروز، رسم حرمسرا قطعا منسوخ شده رفته پی کارش سال‌هاست و مفهوم حرمسرا و حرمسراداری هم امروز تبدیل شده به امری ناپسند که معنای منفی و بدی رو به انسان‌ها منتقل می‌کنه اما سوال چرا در واقع سوال اینکه مگه تو اذهان عمومی حرمسرا چه معنا و مفهومی داره که بد قلمداد می‌شه؟ این رو مفصل بهش پاسخ خواهیم داد لا به لای صحبتمون در ادامه داستان چرا که


audio: AuKnpnNJZJk_0014.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
حرمسرا و حرمسرا داری در ظاهر بسیار ساده‌ست اما در باطن تاریخی پیچیده و طولانی داره که مفصل در این قسمت درباره‌ش صحبت خواهیم کرد اما اجازه بدید در ابتدا خلاصه‌وار ببینیم ما از حرمسرا و حرمسرا داری چی می‌دونیم در طول تاریخ اول اینکه همه می‌دانیم که حرمسرا مکانی بوده محصور و بسته در قصر شاه و حاکمان شرقی این شرق هم به معنای جهان شرق هست در واقع


audio: AuKnpnNJZJk_0015.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
به طور مثال شاهان و حاکمان ایران‌زمین که در اون همسران پادشاه یا صاحب قدرت و حکومت زندگی می‌کردن این اولیش، در وهله دوم این رو می‌دونیم که حرمسرا محل زندگی تعداد زیادی از زنان هم بستر با شاه بوده و البته کنیزانشون هم در حرمسرا زندگی می‌کردند خدمتکاران اخته این زنان هم در حرمسرا بودن که بهشون می‌گفتند خواجه‌ اینم بحث دوم


audio: AuKnpnNJZJk_0016.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
سوم چیزی که از حرمسرا می‌دانیم چیه اینکه این زنان و خواجه‌ها هیچ راه ارتباطی با دنیای بیرون نداشتند و انگار برای تمام عمر باید تو حرمسرا محبوس می‌بودند حالا اینکه درسته یا نه می‌خواهیم در ادامه درباره‌ش صحبت بکنیم تو پرانتز عرض کنم این‌ها هم دلایلی‌یست که حرمسرا و حرمسرا داری در اذهان عمومی معنا و مفهوم بدی رو منتقل می‌کنه و در ذهن‌ها در واقع نقش بسته


audio: AuKnpnNJZJk_0017.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
البته الان خلاصه ازشون یاد می‌کنم در ادامه مفصل با مثال درباره‌ش صحبت می‌کنیم به هر حال اینم بحث سوم که محبوس‌اند در حرمسرا همه دبگه همسران و کنیزان و خواجه‌ها و همه بحث چهارم چیست؟ می‌دانیم که به همین علت یعنی به دلیل زندانی طوری بودن همه در حرمسرا احتمالا ارتباط این افراد با سیاست در واقع ارتباط زنان پادشاهان و هم بستران پادشاهان با سیاست


audio: AuKnpnNJZJk_0018.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
محدود بوده به دسیسه چینی و فتنه افکنی و این‌چیزا یعنی یک ارتباط منفی داشتن تاثیری مفنی داشتن این هم یکی از دلایلی که باز در اذهان عمومی منفیه حرمسرا و حرمسرا داری اینم نکته‌ی چهارم نکته‌ی پنچم چیه؟ می‌دانیم که وقتی در دوره‌ای حرمسرا قدرت پیدا می‌کرده به دلیل همین دسیسه چینی‌ها و فتنه‌افکنی‌ها بوده و این قدرت پیدا کردن حرمسرا در آن دوره هم احتمالا نشان دهنده انحراف و


audio: AuKnpnNJZJk_0019.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
ناکارآمدی بوده کجا؟ در دستگاه حاکمیت و در واقع در شخص پادشاه اینم دیگر عیب حرمسرا و در نهایت ششم چیست می‌دونیم که شاهانی که با حرمسرا تماس داشته یا شاهانی که با حرمسرا تماس داشتند افرادی عیاش و تن پرور و بی‌عرضه و کلا آدم‌های یجورای بدی بودن احتمالا این شش مسئله خلاصه‌وار میشه گفت جواب اون سوالیست


audio: AuKnpnNJZJk_0020.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
که چرا در اذهان عمومی امروز حرمسرا و حرمسرا داری منفیست و اگر به کسی نسبت داده بشه اون آدم آدم بدیست چه امروز که البته حالا از بین رفته چه در تمام تاریخ حالا چقدر درسته یا نه؟ عرض می‌کنم


audio: AuKnpnNJZJk_0021.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
خب اجازه بدید یک سوال مطرح کنیم این شش موردی که عرض کردم از چیزهایی که بنظر می‌رسه می‌دانیم از حرمسرا و حرمسرا داری چقدر با واقعیت حرمسرا تطابق داره در تاریخ اگر بخوایم با فکت صحبت کنیم برای پاسخ به این سوال اول اجازه بدید نظر شما رو به این مسئله جلب کنم که احتمالا ما امروزه حرمسرا رو با قاجار بیشتر می‌شناسیم در تاریخ یعنی هر وقت اسم حرمسرا میاد


audio: AuKnpnNJZJk_0022.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
قطعا بسیاری از مخاطبان یاد ناصرالدین شاه قاجار می‌افتن و احتمالا اون سرسره رو و بعدم دیگه نهایت فتحعلی شاه تمام انگار در قاجار خلاصه شده این در صورتی است که تاریخچه حرمسرا بسیار طولانیه یه خیلی قبل‌تر از دوران قاجار برمی‌گرده حتی اگر نازک شیم روی تاریخ حرمسرا می‌بینیم که از زمان هخامنشیان این مسئله وجود داشته تا زمان قاجار و به صورت پیوسته هم وجود داشته غیر از یه دوران کوتاهی


audio: AuKnpnNJZJk_0023.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
یعنی یک مقاطعی وجود نداشته در تاریخ ما و اغلب بوده کیا مثلا؟ دوره افشاریه می‌تونیم بگیم که حرمسرا وجود نداشته به این شکلی که مثلا ما در سلسه‌ی قاجار دیدیم حالا مفصل صحبت خواهم کرد نتیجتا می‌خوام به این برسم که ما با پدیده‌ای رو به رو هستیم که یکی از قدیمی‌ترین نهادهای حتی سیاسیست در تاریخ ما سیاسی و اجتماعی و بسیار تاثیرگذار پس با این توضیح اولیه


audio: AuKnpnNJZJk_0026.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
چه فایده‌ای برای ملت داشته که انقدر ادامه دادنش از زمان هخامنشیان تا قاجار قطع به یقین اگر به تاریخ به درستی نگاه کنیم امکان نداره یک نهادی جز ضرر و فساد هیچ آورده‌ای برای جامعه نداشته باشه و سه هزار سال، حدود سه هزار سال باقی مونده باشه و سوال اینه حالا از کجا شروع شد حرمسرا و چرا باقی موند؟


audio: AuKnpnNJZJk_0027.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
قبل از ادامه بحث اجازه بدید به این سوال هم پاسخ بدیم که اصلا اسم حرمسرا از کجا میاد یعنی چرا به اون مکانی که زنان پادشاهان و هم بسترانش زندگی می‌کردند میگن حرمسرا جالبه واژه‌ی حرمسرا اساسا یک نام جدیده، یعنی چی؟ یعنی با بررسی منابع تاریخی می‌ببینیم که این نهاد در دربار ایران‌زمین مخصوصا همیشه وجود داشته و اسمش حرمسرا نبوده در واقع کلمه‌ی حرم همواره بوده در فرهنگ ما هم بوده


audio: AuKnpnNJZJk_0028.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
در تاریخ ما بوده ولی مفهوم دینی داشته اگر هم تو یه سری از موارد نادر این کلمه‌ی حرم به شکل استعاری در معنای حرمسرا که در ذهن ماست به کار رفته قطعا استثنا و نادر بوده مثالشم بزنیم، حضرت حافظ می‌فرماید که ساکنان حرم ستر و عفاف ملکوت با من راه نشین باده مستانه زدند این یکی از همون موارد استثناست که خدمتتون عرض کردم و سوال


audio: AuKnpnNJZJk_0029.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
در تاریخ ایران به حرمسرا چی می‌گفتن اگر کلمه‌ش این نبوده؟ وقتی به قدیم نگاه بکنیم در زبان پارسی از دیرباز واژه شبستان یا مشکوی به جای کلمه حرمسرا به کار رفته و استفاده می‌شده در واقع اسم اصیل و درستش شبستانه در پارسی باستان هم اگر درست تلفظ بکنم به جای شبستان می‌گفتن خشپه‌ستانه باز برای اینکه سندهایی پیدا بکینم


audio: AuKnpnNJZJk_0030.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
از اینکه این واژه کی و به چه شکل به کار می‌رفته اجازه بدید برگردیم به شاعران بزرگ ایران‌زمین و ببینیم این بزرگان در اشعار فارسی چه گفتند؟


audio: AuKnpnNJZJk_0031.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
چو آیی شبستان و مشکوی من ببینی تو باشی جهانجوی من این سروده‌ی حکیم طوس حضرت فردوسی بزرگ بود در بخش اسکندرنامه‌ی شاهنامه‌ دوباره از قول حضرت فردوسی در شاهنامه‌ی او می‌شنویم که ضحاک پس از غلبه بر جمشید میگه که برون آورید از شبستان اوی بتان سیهموی و خورشید روی


audio: AuKnpnNJZJk_0032.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
و باز اشاره به شبستان حاکمیست که بر او غلبه کرده این معنا تا قرن‌ها بعد این معنای شبستان تا قرن‌ها بعد هم به همین شکل بوده و استفاده شده چرا عرض می‌کنم؟ مثال بزنیم از فرمایشات حضرت مولانا که گفتند ای سرو گلستان را وی ماه شبستان را این ماه پرستان را مآزار، مخسپ امشب که باز بعد از قرن‌ها اشاره به شبستان داره حضرت مولانا


audio: AuKnpnNJZJk_0033.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
و چون فرصت حالا زیاد نیست صرفا اشاره بکنم ما در اشعار بزرگانی مثل نظامی گنجوی وحشی بافقی حضرت حافظ فروغی بسطامی و بسیار شعرای دیگر می‌بینیم که از شبستان به این شکل نام می‌برن این‌ها هم مثالی بود از ادبیات کهن ایران‌زمین


audio: AuKnpnNJZJk_0034.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
خب پس به این رسیدیم که اسم درست شبستانه نه حرمسرا یک حالا سوال پیش میاد چی شد که شبستان شد حرمسرا؟ به نظر می‌رسه اولین کاربرد حرم به معنای حرمسرای امروزی در قلمروی آناتولی و در دوران بعد از حمله‌ی مغول رواج پیدا کرده، آناتولی کجاست؟ ترکیه امروزی بارها درمورد آناتولی و اتفاقاتش در مورخ بنده صحبت کردم باز مثال بزنیم از ادبیات حالا کهن پارسی


audio: AuKnpnNJZJk_0035.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
در دیوان شمس مولانا می‌خونیم هر که سبوی تو کشد عاقبت در حرم عشر تو سلطان شود اینجاست که رگه‌هایی از اشاره به حرم به جای شبستان رو میتونیم در ادبیات کهن ببینیم به هر حال چند دهه بعد از حمله مغول و زمانی که امپراطوری عثمانی سر و کله‌ش پیدا میشه در تاریخ کم‌کم از واژه حرم و حرمسرا به عنوان شبستان مخصوصا در دربار عثمانی استفاده میشه


audio: AuKnpnNJZJk_0036.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
مثال تاریخیش هم همون حریم سلطان که ساخته شد سریالش در ترکیه و بر مبنای تاریخ واقعی عثمانی هم بود واقعا خرم سلطان و سمبل خان و این‌ها بسیار هم از حرم استفاده شد و در تاریخ عثمانی‌ام استفاده شده و هین استفاده عثمانیان از کلمه‌ی حرمسرا باعث شد کم‌کم این واژه به فرهنگ سیاسی اروپاییان وارد بشه، جالبه عملا دروازه آسیا و اروپا بود دیگه ترکیه امروزی و حالا عثمانی سابق


audio: AuKnpnNJZJk_0037.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
در نهایت هم از طریق اروپا و غرب این کلمه و فرهنگ حرم وارد ادبیات ما شد خیلی جالبه وارد ادبیات فارسی شد کم‌کم بجای شبستان شاهان ایران گفتن حرم و حرمسرا نتیجه می‌تونیم به این برسیم که تاثیرپذیری از غرب به نوعی باعث شد شبستان رو رها کنیم رها کنند شاهان عملا و بجاش بگن حرمسرا


audio: AuKnpnNJZJk_0038.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
اما غرب و اروپایی‌ها فقط در تغییر اسم و عنوان حرمسرا نقش نداشتن بلکه در تغییر معنا و مفهوم حرمسرا هم نقش داشتن یعنی چی؟ تصویر امروزی حرمسرا که جاییست که پر از مسائل جنسی و شهوت‌انگیزه یعنی بر پایه این مسائل اصلا استواره قدمتی کهن در فرهنگ غربی داره جلوتر مفصل عرض می‌کنم که در تاریخ کهن و فرهنگ غنی ایران زمین اصلا بحث دیگریست


audio: AuKnpnNJZJk_0039.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
و در فرهنگ غرب این معنا و مفهوم به وجود اومد و القا شد ویژگی‌هایی که امروز برای حرمسرا قائل میشن که در ذهن اغلب مردم هم نقش بسته که حرمسرا این است و این است و کثیف هست اینها عینا در منابع غربی یافت میشه در تاریخ مثال بزنیم استرابو، تاریخ‌نویس یونایی برای اشراف ماد حداقل پنج زن گزارش کرده در نوشته‌هاش یا آتنائوس که، حضور خواجه‌ها برای مراقبت از زنان حرم رو


audio: AuKnpnNJZJk_0040.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
گزارش کرده در نوشته‌هاش همین آتنائوس تاکید زیادی می‌کنه روی مسائل جسنی در حرمسرای شرق اما همین منابع که اول حرمسرا رو جایی تعریف می‌کنن که زنان متعدد شاه توش اسیرن و فقط کارشون این که خدمات جنسی ارائه کنن به شاه کمی که تو همینا دقیق و نازک بشیم می‌بینیم که عه داستان متفاوته انگار تو همین منابع یونانی به طور مثال استرابو و امثال این‌ها بارها ذکر شده که زنا‌ن ایرانی


audio: AuKnpnNJZJk_0041.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
نقش روشن و بسیار چشم‌گیری در دستگاه سیاست هخامنشیان داشتند یا این مسئله رو باهاش برخورد می‌کنیم تو همین نوشته‌های استرابو که حضور و نمایان شدن زنان ایرانی در انظار عمومی و مشارکت پویای آن‌ها در فعالیت‌های گروهی و ورزش‌های گروهی مثل سوارکاری تیراندازی، چوگان و امثالهم بسیار تاثیرگذار و جدی بوده در فضای اجتماعی و سیاسی هخامنشیان و بعد از اون‌ها حتی


audio: AuKnpnNJZJk_0042.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
در واقع، زمانی که به این دوگانگی بر می‌خوریم در منابع تاریخی در یک منبع یکسان در واقع، دوگانگی یعنی چی؟ تو یک منبع از یه طرف میگه حرمسرا در شرق مشخصا در ایران‌زمین کاری به عثمانی نداریم فعلا محلی‌ست صرفا برای هوا و هوس و مسائل جنسی از اون ور تو همون منبع می‌بینیم که زنان این تاثیر چشمگیری رو داشتن به لحاظ سیاسی اجتماعی، فرهنگی و هزار یک چیز دیگر در ادامه مفصل خواهم گفت اینجاست که وقتی این دوگانگی رو می‌بینیم


audio: AuKnpnNJZJk_0043.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
من و شمایی که تاریخ دوست هستیم باید نازک شیم روی بحث و با فکت واقعیت‌ها رو پیدا کنیم و بپذیریم البته که در نهایت قضاوتش با شماست


audio: AuKnpnNJZJk_0044.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
خب اجازه بدید یک مثال بزنیم از همین نقش‌آفرینی زنان در جامعه‌ی ایران مثال از کجا؟ از همون آثار غربی که اصرار دارن حرمسرا این است این است ها کافیه بریم سراغ اولین اثر ادبی بازمانده از آتن باستان درباره‌ی چی صحبت می‌کنیم تراژدی پارسیان اثر آیسخولوس این تراژدی نشون دهنده‌ی نقش پر رنگ سیاسی آتوسا


audio: AuKnpnNJZJk_0045.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
دختر کوروش کبیر در امور کشورداری ایران‌زمین بوده اون زمان با این حال و با وجود این واقعیت‌ها در کتب غربی کتب تاریخی غربی باز می‌بینیم که اصرار در متون غربی و در واقع متون تاریخی غربی اینه که حرمسرا بد است و شاهان صرفا دنبال مسائل جنسی بودند در حرمسراها بسیار تلاش دارن نقش‌آفرینی زنان رو روش سر پوش بذارن در تاریخ ایران‌زمین زمانی که بیایم جلوتر و به عصر معاصر برسیم


audio: AuKnpnNJZJk_0046.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
که دیگه گزارش سفرنامه نویسان اروپایی هم بهش اضافه میشه به این‌ها هم برمی‌خوریم که دیگه قابل اسناده این‌ها عمومشون عموم این سفرنامه‌هایی که اروپایی‌ها اومدن دیدن و نوشتن وقتی می‌رسن به توصیف حرمسرا صرفا می‌بینیم که از ویژگی‌های منفیش صحبت می‌کنن فقط یا حتی تو یکسری از این متون دیگه از واقعیت‌ام خارج میشن کمی تخیلات نویسنده هم میاد به اون سویه‌های شهوانی و تعارفی که از حرمسرا پیدا کرده قاطی میشه این‌ها


audio: AuKnpnNJZJk_0048.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
البته این رو هم اضافه بکنیم خلق همچین متونی یا حتی خلق متون طنز و کمدی طور که شاهان شرق و مخصوصا ایرانی این‌جورین و رفتارشون اینه و حرمسرا اینجوریه صرفا دلیلش این نیست که از جامعه‌ی پیچیده‌ی ایران تعریف درستی نداشته نویسنده یا آشنا نبوده یه وقتایی اهداف سیاسی هم وجود داشته در این نوشته‌ها و تعاریف در واقع، در واقع


audio: AuKnpnNJZJk_0049.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
قصد و غرضی وجود داشته که بیاد یک تصویر مریض‌گونه‌ای از جهان شرق و ایران‌زمین نشون بده به مردم جهان غرب که در نهایت به این برسه که آقا ایرانی‌ها شرقی‌ها بدن ما خوبیم اونا فرهنگ ندارن در واقع ما فرهنگشو داریم چرا؟ اصل تمدن از کجا اومده؟ از شرق و ایران‌زمین و طبیعیه این اتفاق یه مثال بزنیم یکی از مهم‌ترین اپراهای تاریخ اپرایست به نام دستبرد به حرمسرا یا همون ربودن از حرمسرا


audio: AuKnpnNJZJk_0052.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
کجا ساخته شده؟ در وین و همونجا هم رفته روی صحنه به عنوان یک نمایش و این جالبه کی ساخته این اپرا رو؟ موتسارت بزرگ ولفگانگ آمادئوس موتسارت و خلاصه داستانش هم تعریف کنم داستان یک قهرمانیست به نام بلمونت که دلدار خودش رو معشوقش رو میره از حرمسرای سلطان سلیم عثمانی نجات بده و نجات هم میده داره به چی اشاره می‌کنه؟ واقعا سلطان سیلمی وجود داشته و عثمانی هم یک قدرت خیلی جدی بوده


audio: AuKnpnNJZJk_0053.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
و اینجا مسئله جالب‌تر میشه که این اثر به درخواست یوزف دوم امپراطور اتریش ساخته شد و چرا؟ که بیاد هویت ملی اتریشی‌ها رو در برابر تهدیدهای عثمانی تقویت کنه یعنی سلطان سلیمی وجود داشته عثمانی‌ها بسیار قدرتمند بودن و این خطر هم واقعا وجود داشته که بیان کلا وین و اتریش رو باجاش بگیرن نتیجه باید چیزهایی ساخته میشد که در ذهن این رو وجود بیاره که اونا بدن ما خوبیم اونا حرمسرا دارن ما نداریم


audio: AuKnpnNJZJk_0054.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
اونا درگیر مسائل جنسین صرفا در شرق و در حرمسراهاشون ما نیستیم در واقع یوزف دوم در اتریش هدفش این بوده که بیاد ملیت کشورش رو و مردمانش رو تقویت بکنه برای مقابله با عثمانیان که تا دم دروازه‌های وین اومده بودن و نتیجه‌ام شد یک پروپاگاندای درخشان در تاریخ بشر یک اثر ماندگار از آقای موتسارت


audio: AuKnpnNJZJk_0055.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
اوضاع از این هم وخیم‌تر میشه زمانی که مترجمان و نویسندگان اروپایی می‌اومدن یک آثاری رو از شرق ترجمه می‌کردن برای مردمان غرب هر چی دلشون می‌خواسته اضافه می‌کردن به اون اثر یعنی یه وقتی از یک پادشاهی میاد به موتسارت میگه یه اپرا بساز که ما رو خوب جلوه بده بقیه رو بد اینو می‌تونیم بفهمیم اما وقتی یک نفر میاد هزار و یک شب معروف پارسی رو ادبیات غنی پارسی رو


audio: AuKnpnNJZJk_0056.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
در 1885 میلادی ترجمه می‌کنه و منتشر می‌کنه و یک بخشی اصلا به این هزار و یک شب اضافه می‌کنه شما در نظر بگیرید هزار و یک شب ده جلد بوده میان این رو ترجمه می‌کنن یه بخش 14 هزار کلمه‌ای به هزار و یک شب اضافه می‌کنن در ترجمه‌ای که در اروپا انجام میشه و این بخش 14 هزار کلمه‌ای چی می‌گفته کلا می‌گفته که آقا همجنگسرا هستند در شرق بچه بازند، حرمسرا دارند


audio: AuKnpnNJZJk_0057.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
خلیفه این است و نمی‌دونم پادشاه این است و آن است هیچ اثری از این 14 هزار کلمه در هزار و یک شب واقعی وجود نداره چرا اینا رو مثال زدم که باز روی این صحه بزارم که تمام دلایل خلق این آثار عدم آشنایی با جامعه به طور مثال ایران‌زمین نیست رگه‌هایی از سیاست و اهداف دیگر هم توش پیداست


audio: AuKnpnNJZJk_0058.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
حالا سوال آیا مقام زن و مادر همان چیزیست که در این کتب ازش یاد شده، کتب غربی تاریخی غربی شما بفرمایید قطعا این نیست مفهوم زن و مادر در ایران‌زمین چنان ریشه‌ی قوی‌ای داره که فرقی نمی‌کنه چه حکومتی با چه دینی در مملکت ایران زمین فراگیر بوده باشه چه صفویه شیعه چه حکومت‌های ترک تبار چه ایران باستان در تمام این‌ها


audio: AuKnpnNJZJk_0059.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
همواره مقام مادر و زن از بالاترین مقام‌ها در ایران‌زمین بوده و امروز هم هست شما قطعا به می‌دانید این احترام به مقام مادر و زن به قدریست که پلوتارک که باز ایشون هم از تاریخ نگاران یونان باستانه احترام ایرانیان به مقام زن رو در داستان پریزاد مادر اردشیر هخامنشی بسیار ستایش کرده پس این مقام زن و مادر در تاریخ ما قطعا یک سوال پیش میاد


audio: AuKnpnNJZJk_0060.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
با وجود این احترام و پاس داشتن مقام زن نقش شبستان و حرمسرا چی بوده این وسط در تاریخ ما در واقع با تعریفی که از حرمسرا مثلا در کتب تاریخی غربی می‌بینیم که فقط جایی‌ست که خدمات جنسی ارائه می‌شود همه هم توش زندانین نمی‌تونن بیان بیرون مگر این مقام زن و مادر رو زیر سوال نمی‌بره پس چگونه می‌شود از اون‌ور یک پاسداشت جدی‌ای وجود داره در تاریخ ما و اسنادش هم وجود داره از این‌ور این سوال به وجود میاد که


audio: AuKnpnNJZJk_0061.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
اگر اینه که حرمسرا چیه؟ اجازه بدید برای جواب به این سوال روشن شدن حقیقت تاربخ شبستان یا همون حرمسرا نگاهی بندازیم به ساختار و کارکرد شبستان در تاریخ ایران‌زمین


audio: AuKnpnNJZJk_0062.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
اسناد تاریخی در واقع به ما این رو میگن که شبستان ادامه مستقیم نهاد خانواده است که در یک بستر سیاسی تبدیل شده به یک نهاد جدید یعنی یک خانواده‌ای بزرگ‌تر به نوعی اجازه بدید کامل توضیح بدم الان مطمئنا شائبه‌های ایجاد میشه اینی که عرض کردم، واقعیت شبستانه که با اون برداشتی که از حرمسرا میشه کاملا حالا می‌بینیم که متفاوته


audio: AuKnpnNJZJk_0063.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
در واقع تعریف از حرمسرا، که فقط خدمات جنسی‌ست کجا نهاد خانواده که در یک بستر سیاسی میشه نهاد جدید و اسمشو می‌ذاریم شبستان یا همون به قولی حرمسرا کجا دو تعریف کاملا جداست اجازه بدید به این شکل تعریفش کنم که شبستان نه تنها محوریتش بر اساس هم آغوشی و ارضای تخیلات جنسی و تجاوز به زنان و چنین تصاویر دردآوری نبوده


audio: AuKnpnNJZJk_0064.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
بلکه اصل ماجرای شبستان در تاریخ ما نهادی بوده پر از فواید سیاسی اجتماعی، اقتصادی و هنری چرا این رو میگم؟ دونه دونه با فکت و دلیل عرض می‌کنم


audio: AuKnpnNJZJk_0065.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
قبل از ادامه یک نکته مهم رو عرض کنم بنده عرایض بنده در راستای این نیست که چند همسری یا نگه‌داری از زنان بسیار حرمسرا اتفاقاتی از این دست کار درستی‌ست قطعا کار درستی نیست و ما قصد قضاوت نداریم صرفا روایتگر یک بحث تاریخی هستیم تا اینجا این رو در واقع عرض می‌کردم که تعریفی که ما ازعرب می‌شنویم در رابطه با حرمسرا کاملا در واقع با تاریخ متفاوته


audio: AuKnpnNJZJk_0066.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
نکته‌ام این مسائل بود در جهت تایید یا رد مسئله‌ای نیست به هر حال اجازه بدبد به تاریخ رجوع کنیم و منابعمون


audio: AuKnpnNJZJk_0068.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
به اشتباه مبدا شبستان رو به آشوریان نسبت دادن در صورتی که حرمسرای آشوری بیشتر ویژگی‌های حرمسرا رو داره واقعا تا شبستان یعنی چی؟ طبق این منابع در زمان آشوریان زنان شاه آشور در یک فضای مجزا زندگی می‌کردند توسط خواجه‌ها ازشون نگه‌داری میشده یه جورایی نگهبانی حتی داده میشده که ارتباطشون با مردان دیگر بسیار محدود باشه


audio: AuKnpnNJZJk_0069.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
اینجا این رو می‌خوام عرض بکنم که این کاملا اشتباهه در زمان آشوریان به این شکل شاید بوده باشه اما اینکه ما بیایم شبستان رو در تاریخ ایران‌زمین به آشوریان نسبت بدیم کاملا اشتباهه اسناد باقی مونده از کتیبه‌ها و گزارش یونانیان مبدا شبستان رو به هخامنشیان در ایران‌زمین نسبت میدن و کاملا تعریف متفاوته و عجیبه در ادامه عرض خواهم کرد از کی داریم صحبت می‌کنیم؟


audio: AuKnpnNJZJk_0070.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
از زمان هخامنشیان طبیعتا کوتاه بگیم چه خبر بوده در واقع روابط زن و مرد همسر و چند همسری و تک همسری طبق کتیبه‌های باقی مونده و اسناد موجود در زمان هخامنشیان چند همسری بین خاندان سلطنتی و دودمان‌های مهم ایرانی وجود داشته ضمن اینکه مسئله چند همسری در تاریخ بشر اصلا وقتی نگاه می‌کنیم مخصوصا از زمانی که داریم صحبت می‌کنیم هخامنشیان و چه برسه جلوتر اروپاییان، خیلی دیرتر رسیدن


audio: AuKnpnNJZJk_0071.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
به این موضوع و خیلی هم بسطش دادن دنیایی رو ما گذروندیم در تاریخ بشر که وقتی بهش نگاه می‌کنیم بیش از 80 درصد جوامع بشری در سراسر جهان موضوع چند همسری رو داشتن یک جایی در تاریخشون گرچه این هم بسیار واضحه که کسانی توانایی این کار داشتن در ایران‌زمین در تاریخش که اوضاع احول مالیشون خوب بوده که بتونن همسران زیادی رو تحت پوشش قرار بدند ولی این نکته رو می‌خوام بگم که به لحاظ فرهنگی چیزی بوده که اون زمان


audio: AuKnpnNJZJk_0072.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
جامعه پذیرفته بوده چند همسری رو حالا یه نکته‌ای هست قرار نبوده هر کی چند همسر داره اون زمان الزاما شبستان داشته باشه حالا یا حرمسرایی که امروز بیشتر ازش نام برده میشه در واقع، در صورتی شبستان به وجود می‌اومده که یک نقش سیاسی و اجتماعی براش تعریف شده باشه این نکته‌ی مهمیه زمانی که به اسناد باقی مونده در تاریخ نگاه بکنیم به این می‌رسیم که کارکرد سیاسی چند همسری


audio: AuKnpnNJZJk_0073.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
یعنی تبدیل شدن این چند همسری به شبستان برای یک آدم به چه معنا بوده به این معنا که می‌خواهد نهاد خانواده‌شو بزرگ کنه قدرت بگیره کم کم تبدیل بشه به یک نهاد سیاسی و در ادامه مثلا بیاد منصب سیاسی پیدا بکنه حتی شاید به پادشاهی دست پیدا بکنه و این مسئله در ایران زمین از عصر هخامنشیان وجود داشته تا پایان دودمان قاجار اینه تفاوت شبستان و چند همسری معمولی


audio: AuKnpnNJZJk_0075.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
دیودور سیسیلی تاریخ نگار یونانی تعداد زنان شبستان هخامنشی رو در آثارش برابر دونسته با تعداد روزهای سال یعنی میگه در شبستان هخامنشیان


audio: AuKnpnNJZJk_0077.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
برای هر پادشاهی که حالا سرکار بوده حضرت فردوسی هم در آثار خودش به عنوان مثال تعداد زنان بهرام گور رو


audio: AuKnpnNJZJk_0079.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
یه جایی در اشعارش می‌فرماید حضرت فرودسی که شبستان مر او را فزون از صد است شهنشاه ازین باره باشد به دست کنون نهصد و سی تن از دختران همه بر سران افسران گران شمرده است خادم به مشکوی شاه کزیشان کسی نیست بی‌دستگاه یه نتیجه‌ای بگیرم از بحثی که تا الان خدمت شما عرض کردم شمار زیاد زنان شبستان


audio: AuKnpnNJZJk_0081.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
هر چیزی که بوده موضوعی شده که در ادامه و مخصوصا تو کتب تاریخی غربی به دلایل باز مخصوصا سیاسی که خدمتتون عرض کردم به عنوان شهوت‌رانی شاهان قلمداد شده باز من عرض کنم بحث چند همسری محکومه این بحث دیگری‌ست تاریخ واقعی شبستان رو می‌خوام درباره‌ش صحبت کنم تو کتب غربی گفتن تعداد زیاد بوده پش شهورت رانی اما وقتی رجوع می‌کنیم به اسنادی که مخصوصا از دوران قاجار باقی مونده نزدیک‌ترین‌شونه


audio: AuKnpnNJZJk_0082.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
قابل اسنادی‌ترینه این رو می‌بینیم که رفتار جنسی شاهان نایرانی خیلی هم خارج از تعادل و ناسالم نبوده خود ناصرالدین شاه قاجار که افسانه‌های بسیار از سرسره و فلان این‌ها از حرمسراش ساختن جالبه به تاریخ که نگاه می‌کنیم برای خودش ناصرالدین شاه برنامه‌ی جنسی منظم داشته و اصلا اینجوری نبوده که غرق در شهوت‌رانی باشه اگر می‌بود که اون تغییرات رو نمی‌داد در دستگاه حکومتی و در مملکتی که به عنوان شاه


audio: AuKnpnNJZJk_0083.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
داشت براش حکومت می‌کرد از این سمت وقتی به منابع رومی مراجعه می‌کنیم در جای جای تاریخ می‌بینیم که تاریخ‌نگاران رومی یکی از دلایلی که شاهان ایرانی درگیر انحراف‌ و مفاسد اخلاقی و جنسی نمی‌شدند رو چی می‌دونن؟ در واقع یکی از دلایلی که باعث قدرت در ایران‌زمین بود رو چی می‌دونن؟ این که شاهان درگیر مسائل جنسی و انحرافات جنسی نمی‌شدن و دلیلش هم همین شبستان عنوان می‌کنن


audio: AuKnpnNJZJk_0084.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
تاریخ نگاران رومی ضمن اینکه به این هم توجه کنیم خود روم در تاریخش بارها گرفتار همچین معضلاتی بوده یه مثال بزنیم مثال مهمش تیبریوس، امپراتور روم که در تاریخ می‌خونیم ایشون به جای حکمرانی عین جمله‌ای درباره‌ش نوشته شده توسط تاریخ‌نگاران رومی ایشون به جای حکمرانی بر درباری عظیم و قدرتمند بر دسته‌ای از نوجوانان بدکاره حکومت می‌کرد آقای آمیانوس مارسلینوس مورخ رومی


audio: AuKnpnNJZJk_0085.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
این وضعیت آقای تیبریوس رو با جزئیات روایت کرده در آثارش و در ادامه هم اعتراف کرده همین آقای مورخ در واقع رومی که مردان پارسی به دلیل وجود شبستان‌ست که از بلای بچه بازی و هم‌آغوشی با پسربچه‌ها و زنان بدکاره مصون مانده‌اند


audio: AuKnpnNJZJk_0086.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
خب با همه‌ی صحبت‌هایی که تا اینجا کردیم یک سوال مهم مطرح میشه و هنوزم به جوابش نرسیدیم کارکرد اصلی شبستان چی بوده؟ مخصوصا در تاریخ ایران‌زمین که داریم بیشتر درباره‌ی تاریخ خودمون صحبت می‌کنیم شبستان در کشور ما و در تاریخ ما کارکردهای زیادی داشته در ادامه حالا می‌خوام مفصل عرض کنم، اما در واقع میشه گفت کارکرد اصلی شبستان این بوده که


audio: AuKnpnNJZJk_0087.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
زنانی از تیره‌ها و خاندان‌های گوناگون کشور می‌اومدن در یک نهاد سیاسی زنانه جمع میشدن و با چه هدفی هم جمع می‌شدند بهترین نسل رجال سیاسی و فرمانروایان آینده‌ی مملکت رو پرورش بدن درست یا غلط بحث دیگری‌ست عرض بنده اینه که هدف این بوده نه اینکه صرفا بحث شهوت‌رانی و خدمات جنسی باشه و صد البته که جنبه‌ی جسمانی و


audio: AuKnpnNJZJk_0088.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
زیبایی زنان شبستان هم اهمیت بسیاری داشته چرا؟ از این جهت که بنا بوده بهترین ترکیب نژادی حاصل بشه در واقع ویژگی‌هایی مثل دلیری تندرستی زیبارو بودن شاهزاده‌ها همه‌ی این‌ها عواملی بوده که دست به دست هم می‌دادن و زنان رو بر اساس این‌ها انتخاب می‌کردن به همین جهت هم بوده که زمانی که به تاریخ نگاه می‌کنیم زنان شبستان با وسواس انتخاب می‌شدند


audio: AuKnpnNJZJk_0089.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
ضمن اینکه تمامی این زنان از طایفه‌های مختلف تلاششون این بوده که هر چه بیشتر عرضه بکنند توانمندی خودشون رو در کنار زیبایی ضمن اینکه اینم بگم میان این زنانی که عرض می‌کنم خاندان‌های که ذی نفوذ بودن و قدرتمند بودن در ایران‌زمین و عملا میشه گفت مقام ثابت شده‌ای داشتن خیلی تلاشی برای زیبا بودن دیگه نمی‌کردن یا زیبایی خودشون بخوان الزاما نشون بدن، چرا؟


audio: AuKnpnNJZJk_0090.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
همون تیره و نژاد و تباری که داشتن براشون کافی بوده عملا نیازی نبوده که الزاما زیبا باشند که بیان توی شبستان، نتیجه این تصاویری که مثلا از زنان چاق ناصرالدین شاه ما می‌بینیم ثبت شده دلیلش این که الزام نداشته زیبا باشن احتمالا از طایفه‌ی مهمی بودن بنده در قسمت‌های پیشین در قسمت‌های مختلفی مثل قسمت ناصرالدین شاه قاجار مثال زدم که بین خاندان‌های قدرتمند مملکت


audio: AuKnpnNJZJk_0091.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
همیشه دعوا این بوده که به چه صورت یکی از دختران اون خاندان به عقد پادشاه در بیاد که پادشاه بعدی از اون خاندان باشه و حالا قدرت در اون خاندان بیشتر بشه پس این به طور کلی کارکرد شبستان، اما اجازه بدید رو همین کارکرد کلی نازک شیم و بیشتر بررسی کنیم نتایجی که شبستان داشته است در فضای سیاسی و اجتماعی و اقتصادی و غیره به طور کلی شبستان‌ها


audio: AuKnpnNJZJk_0092.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
چهار کارکرد اصلی داشتن زمانی که نازک شیم اول، فعالیت‌های اقتصادی دوم، هنر و ادبیات سوم، علم و دانش و در نهایت چهارم، سیاست نتیجه بریم ببینیم دونه دونه این کارکردها واقعی چجوری اتفاق می‌افتاده


audio: AuKnpnNJZJk_0093.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
اول با کارکرد و تاثیرات اقتصادی شبستان شروع کنیم این کارکرد اقتصادی دقیقا می‌تونه دلیلی باشه که ما بیشتر متوجه این داستان بشیم که چرا غرب و تاریخ غرب مثل حالا تاریخ‌دانان رومی و یونانی و مثال اون پادشاه اتریش علاقه‌مند بودن که بیان بگن شرقی‌ها بدن ما خوبیم یا اون‌ها درگیر لهو و لعب و شهوت‌رانی در حرمسرا و ما همچین چیزی رو نداریم


audio: AuKnpnNJZJk_0094.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
این یک مثال عرض می‌کنم عمر مالکیت زنان در اروپا در تاریخ کل اروپا و کشور‌های غربی نهایتا به چند قرن بیشتر نمی‌رسه در ایران‌زمین اسناد مطمئن و قابل اسناد وجود دارد که حق دارایی برای زنان ایران‌زمین از زمان باستان وجود داشته یکی از این اسناد که به راحتی هم قابل در واقع استعلامه کتیبه‌های تخت جمشیده یا از طرف دیگه زنان با حضور در شبستان


audio: AuKnpnNJZJk_0095.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
از امکانات رفاهی و مالی خوب برخوردار میشدن مثال بزنیم الواحی در تخت جمشید یافت شده که زنی بوده است با نام ارته بامه


audio: AuKnpnNJZJk_0097.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
مادر یا همسر داریوش بزرگ بوده ایشون و ایشون سومین رده‌ی دریافت حقوق رو داشته در کل دربار هخامنشیان خیلی حرفه یعنی در ایران باستان انقدر به مقام زن و مادر به خصوص مادر توجه می‌شده که سومین حقوق دربار رو یک خانوم می‌گرفته، یک مادر می‌گرفته در نتیجه قطب اقتصادی و ثروت زنانه رو ما باید شبستان بدونیم اون زمان


audio: AuKnpnNJZJk_0098.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
چرا که ثروت هنگفتی به هر دلیلی به شبستان عملا تزریق میشده و در دست بانوان ساکن در شبستان‌ها بوده حالا این ثروت هنگفت کجا می‌رفته؟ سرمایه‌گذاری‌های کلان می‌کردن در چرخه‌های تولید مخصوصا این آگاهی رو ببینیم در حوزه‌ی زمین داری در حوزه‌ی صنعتگری در ایران سرمایه‌گذاری میشده همه‌ش توسط زنان شبستان، باز عرض می‌کنم آگاهی رو ببینیم تمام عرایض بنده بر اساس اسناد موجوده


audio: AuKnpnNJZJk_0099.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
از هخامنشیان و الواحشون تا قاجار که دیگه نوشته‌ست و در دسترسه یکی از مهم‌ترین خروجی‌های اقتصادی شبستان فعالیت‌های عمرانی عام‌المنفعه بوده در تمام تاریخ ایران‌زمین در دوران اسلامی ایران این فعالیت‌ها دیگه به اوجش می‌رسه مثال بزنیم یکی معروف‌ترین زنان درباری حاضر در شبستان که کار خیلی خیریه و عام‌المنفعه کرده خانمی بوده به نام خیزران


audio: AuKnpnNJZJk_0100.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
کی بوده این خانم خیزران؟ مادر هارون الرشید که یه سری از منابع تاسیس شهر تبریز رو در 170 هجری سال 170 هجری خورشیدی به ایشون نسبت دادن یا بیایم دوران قاجار، این موضوع باز تکرار میشه خازن الدوله، زن فتحعلی شاه ایشون با ثروت شخصی خودش اون زمان امامزاده داود رو می‌سازه یا مهدعلیا که اصلا بی‌نظیر بوده ایشون کی بوده مهدعلیا؟ مادر ناصر الدین شاه قاجار


audio: AuKnpnNJZJk_0101.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
بناهای متعددی مثل مسجد کاروان سرا، مدرسه باغ ایشون احداث می‌کنه عام‌المنفعه خانم مهد علیا، مدرسه حکیم باشی اراک بارگاه زبیده خاتون شهر ری مدرسه خیابان الماسیه اینا رو می‌سازه یا مسجد مادرشاه رو، ایشون میده تعمیر اساسی می‌کنن همه‌ش از ثروت شخصی خودش ممکنه الان یه سریا بگن حالا از کجا اومده این که پول مملکت بوده خوب می‌تونسته نکنه، عرض بنده تاثیر زنان شبستانه


audio: AuKnpnNJZJk_0102.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
اینقدر این خانم مهدعلیا کار کرده برای ایران‌زمین که رضاشاه با تمام نفرتی که از قاجار داشت می‌گفت مهدعلیا اصلا مرده توی قاجاری‌ها در واقع مرده رضا شاه فخرالدوله دختر مظفرالدین شاه و این خانم مهدعلیا رو کلا ستایش می‌کرد با تمام گیر و گرفتاری‌هایی که با قاجار داشت


audio: AuKnpnNJZJk_0104.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
این از اقتصاد بریم سراغ کارکرد بعدی شبستان، چی بود دومی؟ حوزه‌ی هنر و ادبیات ببینیم چه تاثیراتی داشته؟ به طور کلی شبستان به مثابه یک آموزشگاه زنانه بوده تاکید زیادی داشتند در شبستان‌ها بر سواد آموزی خواندن و نوشتن متون دینی و آموزش‌های هنری مثلا آموزش‌های هنرهای زیبا مثل موسیقی، نقاشی شعر، خطاطی، نگارگری و چیزهایی از این دست


audio: AuKnpnNJZJk_0105.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
برای بانوان شبستان، ابن اتفاقات باید می‌افتاده پس همین جا می‌تونیم نتیجه بگیریم که سطح علم و آگاهی چقدر بالا بوده که طرف می‌رفته کار عام‌المنفعه می‌کرده یعنی این آکاهی باید باشه کسی که سواد نداشته باشه این کارا رو نمی‌کنه سواد پیدا کرده مدرسه می‌سازه که مردم سواد پیدا بکنن حالا برای این که بیشتر درک بکنیم وسعت آموزش در شبستان رو یه سر بزنیم به شبستان فتحعلی شاه قاجار هشت نفر از زنان این شبستان طاووس خانوم


audio: AuKnpnNJZJk_0108.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
عصمت، ام‌سلمه، ضیاء السلطنه اینا علاوه بر اینکه شاعر بودند خوشنویس‌ام بودن و استاد خوشنویسی هم بودن مثال بزنیم بازهم چهارتا از نوه‌های فتحعلی شاه قاجار یا شمار زیادی از اقوام زن‌های در واقع فتحعلی شاه قاجار باز شاعر بودن به صورت کلی دودمان قاجار


audio: AuKnpnNJZJk_0110.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
که واقعا عدد کمی نیست ما داریم از زمانی صحبت می‌کنیم که در سطح جهان وقتی بریم یه سرچی بکنیم بشماریم واقعا تعداد شعرای زن واقعا زیاد نیستن خیلی نکته مهمیه حالا معروف‌ترین این شاعران دودمان قاجار همین طاووس خانومه سوگلی فتحعلی شاه قاجار که هم در شاعری توانمند بوده هم در خوشنویسی یکی از شعرهاشو اجازه بدید بخونم، بامزه‌س شعری‌ست در وصف عشق خودش به


audio: AuKnpnNJZJk_0111.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
فتحعلی شاه قاجار که البته الان هر عاشقی امروز می‌تونه خودش برداره استفاده بکنه برای معشوقش طاووس خانم اون موقعه سروده باد از سر کوی تو گذشتن نتواند پیغام من دل شده را پس که رساند باشد که دگرباره چو تاجم به سر آید بنشیند و در سایه خویشم بنشاند تا کی به صبوری بفریبم دل خود را


audio: AuKnpnNJZJk_0112.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
دیگر دل بیچاره صبوری نتواند ای تاج سر، ای صاحب اورنگ، هم امشب تاج آید و جان را به قدومت بفشاند عشق است و خیال تو که ما را به ضعیفی چون گرد به هر سوی و بر کو بدواند


audio: AuKnpnNJZJk_0113.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
یکی دیگه از زنان هنرمند شبستان قاجار خانم عفت السلطنه بود همسر ناصرالدین شاه قاجار که ایشون مادر همون شازده‌ی معروفه مسعود میرزا ظل‌السلطان که به گزارش اعتماد السلطنه تو خطاطی ایشون در خطاطی خط شکسته بسیار خوب بوده مبانی اخترشناسی در حوزه‌ی شعر و مبانی عرفان و تصوف تو همه‌ی این‌ها خوب بوده یکی دوتا نیست تو اینا چیره دست بوده ما قبلا در قسمت ناصرالدین شاه


audio: AuKnpnNJZJk_0114.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
از این آقای اعتماد السلطنه صحبت کردیم و گفتیم اونجا که یکی از مهم‌ترین مورخان عصر ناصری ایشون این قسمت ناصرالدین شاه بسیار مکمل خوبی‌ست اگر علاقه‌مند بودید ببینید و بشنوید از پادکست مورخ پیش از این مفصل ازشون صحبت کردیم یه مثال دیگه بزنم یکی دیگه از این زنان هنرمند شبستان قاجار خانم فخرالدوله بوده، ایشون کی بوده؟ دختر ناصرالدین شاه قاجار در نگارگری موسیقی


audio: AuKnpnNJZJk_0115.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
خوش‌نویسی و شاعری ایشون زبردست بوده اینا همه داره صحه روی چی می‌ذاره که یک قشر فرهیخته بودن در شبستان یا باز مثال بزنم کتاب‌های زرین ملک و امیر ارسلان نامدار نوشته‌های همین دختر ناصرالدین شاه در نهایت بزارید به این برسیم و خلاصه کنیم که توجه و تاکید بسیار بر هنر و ادبیات موجب حمایت بسیار خوبی شد


audio: AuKnpnNJZJk_0116.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
از طرف شبستان، زنان ایران‌زمین که به هر حال نزدیک شاه بودن و قدرت داشتن و اینا اومدن حمایت بسیار خوبی کردن از هنرمندان و ادیبان ایرانی در طول تاریخ یعنی از هخامنشیان شما بگیر تا انتهای حالا دودمان قاجار و این رو اجازه بدید سوال کنیم چگونه می‌شود که ایران‌زمین انقدر شاعر می‌پرورنه فردوسی حافظ، مولانا و و.، بسیارند


audio: AuKnpnNJZJk_0117.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
از این‌ها حمایت شد که رسیدن به این جایگاه و ما امروز پزشون میدیم در جهان کجای دنیا همزمان این بزرگان اصلا شاعر داشتن، اصلا خونه داشتن به هر حال این توانمندی بانوان شبستان در هنر باعث شد درک کنن و بیاین از ادبیان و هنرمندان ایرانی در طول تاریخ حمایت کنن و این حمایت دیگه حالا فقط به شبستان


audio: AuKnpnNJZJk_0119.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
تاثیرش رو گذاشت مردان یعنی خود دربار نهاد سیاسی مردانه هم اومد حمایت کرد از ادبیان و هنرمندان ایرانی در طول تاریخ در واقع بحث قابل توجهی از هنر و ادبیات غنی و بی‌نظیر این مرز و بوم مدیونه به شبستانهاییه که در تمام طول تاریخ در این مرز و بوم وجود داشته


audio: AuKnpnNJZJk_0120.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
سومین کارکرد یکی دیگه از مهم‌ترین جنبه‌های شبستان علم و دانش بوده، یعنی چی؟ یعنی زنان شبستان تلاش می‌کردن که فرزندان خودشون رو از لحاظ آموزش و یادگیری علوم جدید جلو ببرن ساپورت کنن که مناصب آینده سیاسی کشور نصیببشون بشه هر چی داناتر و هنرمندتر هر چی عالم‌تر و صاحب آگاهی‌تر


audio: AuKnpnNJZJk_0121.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
شانس اینکه یک منصب سیاسی بگیره بیشتر میشد این مورد حتی توی جایگاه مادر در شبستان هم نقش زیادی داشته، یعنی چی؟ یعنی زنانی که دانش برجسته هنر چشمگیر و فرزندان اصیل و تندرست داشتن شانس بیشتری داشتن که بیاین مقامات ارشد تو خود شبستان و عملا در دستگاه حاکمیت زنانه بدست بیارن و طبیعتا هم تاثیر زیادی در مقام آینده فرزندنشون می‌ذاشته


audio: AuKnpnNJZJk_0122.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
یعنی همبن رقابته باعث افزایش علم و هنر بین زنان میشده و بعد در واقع بچه‌هاشون و نتیجه در ایران نتیجه‌ی بهتری ایجاد میشده رقابت می‌کردن فرزندشون بهتر شه و خودشون هم جایگاه‌شون بهتر شه پس کسی که بنا بود فردا روز در فلان منصب مثلا در ایران‌زمین گماشته شود که بر مردم حکومت کند آدم عالم‌تری میشد و به همین جهت زنان شبستان در تاریخ هست


audio: AuKnpnNJZJk_0123.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
که ثروت هنگفتی در حمایت از دانشمندان هزینه کردند چرا این کار کردند؟ که بیان به فرزندان خودشون در وهله اول یاد بدن و عملا بعدش کل جامعه علمش میره بالا و عملا ثروت هنگفتشون رو کجا خرج می‌کردن زنان شبستان برای پرورش عالمان، اندیشمندان عرفای بزرگ که بیان به فرزندان اینان در شبستان آموزش بدن و بعد به مردم و همین مسئله باعث چی شد خیلی ساده‌ست


audio: AuKnpnNJZJk_0124.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
آدم‌های بزرگ پرورش پیدا کردند در تاریخ ایران‌زمین، مثال بزنیم ام مقتدر یکی از زنان نیرومند دربار عباسی انقدر در آموزش علم به فرزند خودش که اسمش چی بود؟ ابوالعباس بن مقتدر انقدر دقیق شده بود که این بچه درست آموزش ببینه که رفته بود تمام کتاب‌های ابن صولی از دانشمندان دربار که یک آموزگار بسیار بزرگی بوده طرف همه رو خونده بود


audio: AuKnpnNJZJk_0125.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
با این ابن صولی می‌شسته بحث عملی می‌کرده به سادگی همین موضوع نشون میده که بر خلاف کشورهای اروپایی در همون زمان زنان ایرانی از دیرباز نه تنها حق تحصیل داشتند بلکه دانشمند بودند و فرزانه هم


audio: AuKnpnNJZJk_0126.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
این اوضاع و احوال تا دوران قاجار هم ادامه داشته اجازه بدید با مثال صحبت کنیم دوستعلی خان معیر الممالک در رابطه با مهدعلیا مادر ناصرالدین شاه یه جایی نوشته که مهدعلیا به ظاهر زیبا نبود اما از موهبات معنوی بهره‌ای بسزا داشت بانویی پرمایه و پرکفایت بود ادبیات فارسی و قواعد زبان عربی را به خوبی می‌دانست و کاتبی زبر دست بود ملاحظه بفرمایید


audio: AuKnpnNJZJk_0127.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
داره از زمان قاجار صحبت می‌کنه چندین سال پیش یک خانمی با این توانمندی‌ها در ایران زمین می‌زیست و همون لحظه رو مقایسه بکنیم حالا مثلا با عثمانی، اروپا، پیشرفت علمشون به هر حال در منابع غیر ایرانی هم دیده میشه این موضوع لیدی شل، همسر سفیر انگلستان در عصر ناصری در ایران در همین رابطه می‌نویسه که زنان طبقه بالا معمولا باسوادند در این کشور


audio: AuKnpnNJZJk_0130.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
تعداد افراد باسواد بسیار زیاد است و اکثر آن‌ها مکاتبات خود را شخصا و بدون کمک میرزاها می‌نویسند اینه نگاه یک زن انگلیسی زن اروپایی زن سفیر اروپایی اون زمان به زن ایرانی باز مثال بزنیم دکتر هاینریش بروگشن ایشون یک شرق شناس بسیار معروفه و زمانیم سفیر پروس بود در ایران آلمان قدیم پروس آلمان قدیم


audio: AuKnpnNJZJk_0131.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
در خصوص وضع آموزش زنان در ایران ایشون چی نوشته؟ زنان ایرانی از موقعیت بهتر و برتری نسبت به زنان عثمانی برخوردارند آنها سواد خواندن و نوشتن دارند و می‌توانند قرآن بخوانند حتی زنانی یافت می‌شود که در ادبیات و علوم تحصیلات عالیه دارند با ادبیات کشور خود آشنا هستند و شعر هم می‌گویند اینم باز مثال بارزی بود از شرایط زنان در ایران‌زمین دیگه وارد جزئیات نمیشم


audio: AuKnpnNJZJk_0132.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
که بسیار نوشتند که مثلا فلان خانم در دربار یا فلان خانمی که خیلی جایگاه بالایی نداشت فرانسه می‌دونست، آلمانی می‌دونست و و و . چیزایی از این دست


audio: AuKnpnNJZJk_0133.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
بریم سراغ کارکرد چهارم شبستان یعنی کارکرد سیاسی خود این کارکرد سیاسی شبستان رو میشه از دو نگاه بررسی کرد اول، ساختار سیاسی خود شبستان رو یعنی داخلیشو بررسی کنیم همونطور که در دربار به عنوان یک نهاد سیاسی مردانه اگر در نظرش بگیریم اون زمان یک مراتبی وجود داشته یعنی مقامات مختلف و جایگاه های مختلف سیاسی وجود داشته


audio: AuKnpnNJZJk_0134.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
این شبستان هم به عنوان یک نهاد سیاسی زنانه برای خودش مقام و مرتبه داشته و حالا چجوری بوده؟ بالاترین مقام شبستان مادر شاه یا ملکه بوده، ملکه مادر بعد از ایشون سوگلی شاه بوده و بعد هم مادر ولیعهد بعدی یعنی اینا ترتیب جایگاه بوده به همین جهت‌ام بوده که همیشه تو شبستان‌ها رقابت بوده برای مقام دوم و سوم یعنی سوگلی و مادر ولیعهد به صورت کلی عرض کردم


audio: AuKnpnNJZJk_0135.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
دختران خاندان‌های ذی نفوذ و قدرتمند ایرانی تلاششون چی بوده؟ از خودشون دختر بفرستن که بشه همسر شاه و جالبه این خاندان‌های بزرگ یعنی خاندان‌های قدرتمند و اصیل برای مقام سوگلی اصلا تلاش نمی‌کردن چرا؟ می‌اومده می‌رفته سوگلی همیشه تلاششون این بوده که فرزند این خاندان بره بشه مادر ولیعهد مادر پادشاه بعدی، که چی بشه حالا؟


audio: AuKnpnNJZJk_0136.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
در حکومت بعدی مقام اول رو داشته باشه همون دختر یعنی بشه ملکه‌ی مادر دیگه مادر پادشاه میشده عملا برای مقام سوگلی کسایی تلاش می‌کردن که جزو خاندان‌های ذی نفوذ و قدرتمند ایرانی نبودن معمولا خانواده‌های رعیت‌ها بودن یا افراد فرو دست جامعه بودن که به همون سوگلی هم راضی بودن این از شرایط سیاسی درون شبستان


audio: AuKnpnNJZJk_0137.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
نگاه بعدی چیه؟ در این بحث تاثیرگذاری سیاسی شبستان‌ها اینه که همین تلاش‌هایی که ازش صحبت کردیم یعنی همین تلاش‌های پیوسته برای رسیدن به جایگاه‌های بالا در شبستان نتیجه‌ش چی میشد؟ نسل به نسل رجال سیاسی نیرومندی در ایران به وجود می‌اومدن و افراد لایق‌تری برای تصاحب مقام‌های کشوری و لشکری تربیت میشدن یعنی رقابت بود طرف بشه مادر ولیعهد


audio: AuKnpnNJZJk_0138.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
که بعدا بشه مادر پادشاه و اگر آدم حسابی نمی‌بود، پیش از این عرض کردم بر اساس صرفا زیبایی نبود علمش، هنرش، همه‌ی این‌ها شرط بود اگر اینجوری نبود که خب بهش مقام نمی‌دان به هیچ مقامی نمی‌رسید نتیجه‌ش حالا در سیاست کلان مملکت چی بود؟ آدم حسابی‌هایی در مقامات کشوری و لشکری تربیت می‌شدن شما در نطر بگیر دختران تمام خاندان‌های دارای قدرت در ایران و حتی مردم عادی


audio: AuKnpnNJZJk_0139.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
همه‌شون این شانس رو داشتند که بیان وارد شبستان بشن و حقانیت و توانمندی‌شون رو در عمل ثابت بکنن و بشن مادر ولیعهد بعدی حتی یعنی این نبود که الزاما باید خاندان فلان باشی این نکته‌ی مهمیه این فضای عدالت‌محور باعث چی شد در ایران؟ به تاریخ وقتی نگاه بکنیم عموما دودمان‌های ایرانی عمر طولانی داشتن در پادشاهی درگیر شورش و آشوب این چیزا نمی‌شدن


audio: AuKnpnNJZJk_0140.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
برعکس پادشاه‌های غربی در همون زمان در واقع، وقتی می‌دیدن می‌تون با آرامش و صلح بیان رقابت بکنن، دخترشون رو خوب تربیت بکنن علم و هنر و این‌ها رو داشته باشه و بره بشه مادر ولیعهد بعدی خب چه کاری بوده؟ برن جنگ ایجاد کنن یا روبروی پادشاه وایسن و بیان روبروی قدرت عملا بایستن و روبروی اترش پادشاه و احتمال شکستشون هم بیشتر بود ریسک نمی‌کردن از راه درست می‌رفتن


audio: AuKnpnNJZJk_0142.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
حالا همین نکته‌ایی که عرض کردم یعنی کارکرد سیاسی شبستان یکی دیگه از افسانه‌های جعلی درباره‌ی حرمسرا رو رد می‌کنه چه افسانه‌ای؟ این که زنان در فضایی محصورند یعنی زندانی شدن کاملا مجزا به دور از هر مرد دیگری نگه‌داری میشن و چیزهای از این دست مگه ممکنه اصلا زنی، در عرصه سیاست و اقتصاد کلان کشور نقش مهمی ایفا بکنه مدرسه ساز باشه به عنوان مثال هنر یاد بگیر و هنر یاد بده


audio: AuKnpnNJZJk_0143.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
یا علم و هر چیزی از این دست و از فضای جامعه دور باشه حتی حضور پیوسته هنرمندان و ادیبان در شبستان که عموما هم مرد بودن بیانگر ارتباط با فضای بیرونه به صورت پیوسته این یک واقعیت تاریخیه یا اسناد بسیاری هست که زنان شبستان آزدانه می‌رفتن این‌ور اون‌ور چه جاهای تفریحی چه جاهای زیارتی و عملا هر جایی که دلشون می‌خواسته پس تمام اون خزعبلاتی که


audio: AuKnpnNJZJk_0144.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
در یه سری از کتب غربی و در واقع تاریخی غربی می‌بینیم که ابتدای داستان هم مثال زدم کتب رومی یا یونانی به همین جهته که بگن ما خوبیم اونا بد در نهایت قضاوت با شما


audio: AuKnpnNJZJk_0145.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
یه نکته‌ی جالب‌ام درباره‌ی زنان شبستان بذارید عرض کنم گزارش‌های زیادی وجود داره اسناد زیادی در تاریخ هست از جنگاوری زنان شبستان نمونه باستانیش رو بگم زنان اشکانی این که دیگه کامل سند داره در جنگها دوشادوش مردان می‌جنگیدن یا نمونه‌ای معاصرش جیران سوگلی ناصرالدین شاه در سوارکاری، تیراندازی و چوگان میگن مثال نداشته یا یک زنی رو ما در تاریخمون داریم


audio: AuKnpnNJZJk_0146.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
در تاریخ قاجار به نام عزت نسا خانوم که بعدتر زن حاجی میرزا آقاسی میشه ایشون روایتی هست از این آدم که با فرماندهان سپاه مچ می‌نداخته و تو پرانتز این رو عرض کنم مگه میشه ظرف یک خانمی در شبستان زندانی باشه هیچ ارتباطی نداشته باشه بعد بیاد مچ بندازه بله


audio: AuKnpnNJZJk_0147.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
در تاریخ ما زنان در جریان‌های و جنبش‌های سیاسی و حرکت‌های آزادی‌خواهانه هم نقش جدی و بسزایی داشتن مثال بزنیم از تاثیر زنان در سیاست تو انقلاب مشروطه زنان شبستان تاثیرگذار رو مهم بودن شما ببینید تاثیرگذاری رو و جالبه زنان شبستان در مواجهه‌ی با مشروطیت دو نگاه داشتن دو جهبه داشتن جهبه‌ی اول زنان موافق مشروطه بودن


audio: AuKnpnNJZJk_0148.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
و جهبه‌ی دوم زنان مخالف مشروطه تحلیل سیاسی وجود داشته مثال بزنیم تاج السلطنه از هواداران سید جمال‌الدین اسدآبادی درباره‌ی مشروطه چی گفته؟ سندش هست ایشون گفته که مشروطه را عمل کردن به شرط آزادی و ترقی یک ملت بدون غرض و خیانت تکلیف هر ملت ترقی‌خواهی و استرداد حق است


audio: AuKnpnNJZJk_0149.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
و این جملات رو کسی گفته کی بوده خانم تاج السلطنه؟ از اعضای خاندان سلطنت بوده با تحلیل سیاسی درست از مخالفان مشروطه‌ام اجازه بدید یعنی از جهبه‌ی مخالفم مثال بزنیم همسر محمد علیشاه یعنی ملکه‌ی اون زمان که محمد علیشاه هم به توپ بسته دیگه مجلس رو انقدر مخالف بوده با مشروطه که وقتی محمد علیشاه قاجار مجددا تصمیم می‌گیره مجلس رو


audio: AuKnpnNJZJk_0150.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
باز کنه مجلس ملی بازگشایی بشه ملکه تمام نیروهای مخالف مشروطه رو جمع می‌کنه یه سد نیرومندی علیه شاه مملکت ایجاد می‌کنه سد سیاسی اینه تاثیر زنان، چه موافق باشن چه مخالف تاثیر سیاسی داشتند به همین واضحی و با سند


audio: AuKnpnNJZJk_0151.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
حالا یه سوالی ممکنه مطرح شه که مگه حتما باید شبستانی می‌بود که این تاثیرات باشه اصلا بودنش خوب بوده یا خوب نبوده ما که قضاوت نمی‌کنیم قضاوت باشماست صرفا روایت می‌کنیم، اما می‌تونیم بریم ببینیم که وقتی این نهاد بوده اوضاع چطور بوده؟ وقتی این نبوده برهه‌هایی که نبوده اوضاع ممکلت چطور بوده در تاریخ همونطور که عرض کردم ایران با وجود تکثر قومی شدیدی که داشته


audio: AuKnpnNJZJk_0152.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
یکی از کمترین آمار جنگ‌های داخلی رو داره در تاریخ، اما ما شاهد برش‌هایی از تاریخ ایران هم هستیم که درش جنگ داخلی و کشمکش بسیار وجود داشته یعنی همه به جون هم افتاده بودن مثال نزدیکشو بزنیم آشفتگی و ناآرامی چندین دهه در ایران بعد از سقوط صفویه یا بعد از سقوط نادرشاه افشار شدت این آشفتگی، به قدری عظیمه


audio: AuKnpnNJZJk_0154.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
انقدر آدم می‌میره حالا هم دلیلیش می‌تونه کشت و کشتار باشه هم قطعی‌ها یه مثال ساده بزنیم اصفهان از 300 هزار نفر جمعیت می‌رسه به 20 هزار نفر جمعیت یعنی ما شاهد یک فاجعه‌ی بزرگ انسانی بودیم دقیقا برهه‌ایه این برهه‌ای که ازش حرف می‌زنیم که شبستان در ایران به شدت تضعیف شده و حکم‌ران‌ها به جای اینکه با تقویت شبستان و کسب اتحاد اقوام بیان امن کنن محیط کشور رو


audio: AuKnpnNJZJk_0155.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
هی دنبال موضوعات دیگه‌ان دنبال اینن که قدرت دست خودشون باشه فقط یادآوری کنم یکی از کارکردهای شبستان این بود که از تمام اقوام چه قدرتمند چه رعیت و در واقع فرودست می‌تونستن بیان توش و تاثیرگذار باشن در همه‌ی مسائل این که درسته یا غلط باز عرض کنم قضاوت با شماست بحث دیگری‌ست تاثیرگذاری در تاریخ رو عرض می‌کنم این مثالش زمانی که شبستان نبود این شد زمانی‌ام که بود که پیش از این عرض کردم یا یه مثالی بزنم


audio: AuKnpnNJZJk_0156.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
کمی البته بی ادبی‌ست در زبان تاریخی سیاسی ایران، ولی وجود داره میگه شمشیر فاتح بعد از فتح به نره وی تبدیل می‌شود این موضوع دقیقا به مسئله شبستان و نقشش در سیاست کلی جامعه داره اشاره می‌کنه که حالا اجازه بدید بیش از این باز نکنم و شما حدیث مفصل بخوانید از این مجمل


audio: AuKnpnNJZJk_0157.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
خب پس گفتیم بعد از سقوط صفویه داستان اینجوری شد همه چی به هم ریخت و شبستان‌ام تعضیف شده بود در زمان قاجار وقتی میایم جلوتر آقا محمد خان قاجار میاد یه دوراندیشی می‌کنه و میگه آقا من دوباره می‌خوام بازیابی کنم نهاد سیاسی شبستان رو اقداماتی که آقا محمد خان قاجار در این راستا انجام داد حالا چی بود؟ این بود که با توجه به اینکه خودش توانمندی بچه‌دار شدن رو نداشت


audio: AuKnpnNJZJk_0158.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
اومد در قوم اشاقه باش قاجار دنبال یه فرد مناسب گشت که جایگزین خودش بشه کی رو پیدا کرد؟ باباخان، فردی دلیر و جنگاور که بعد از خواجه‌ی تاجدار، به پادشاهی می‌رسه دیگه و به عنوان فتحعلی شاه قاجار تاج گذاری می‌کنه ایشون و دیدیم در تاریخ چه کرد فتحعلی شاه قاجار و همین فتحعلی شاه که تاج گذاری کرد در زمان سلطنتش عباس میرزا رو با قائم مقام فراهانی گذاشته بود که اوضاع مملکتو رسیدگی کنن


audio: AuKnpnNJZJk_0159.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
و در مقابل قوای روس عملا ایستادگی می‌کردن این‌ور فتحعلی شاه نهاد شبستان رو سریع بازسازی کرد دوباره از تمام اقوام ایران‌زمین اومد یک شبستان ایجاد کرد و نتیجه چه شد؟ شورش‌ها کم کم تموم شد بل‌بشو‌ها جنگ‌های داخلی از بین رفت به هر جهت اون موقع فرهنگ ایران‌زمین به این شکل بوده و جواب می‌داده ضمن اینکه بنده یکبار عرض کردم وصیتی که در واقع وصیتنامه‌ی آقا محمدخان قاجار رو به فتحعلی شاه قاجار


audio: AuKnpnNJZJk_0160.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
که دقیقا میاد مشخصا می‌کنه که شما با این ازدواج می‌کنی بعدش اون با اون اون یکی با این یکی و و و و ببینیم تا زمانی به این وصیت عمل شد هیچ جا اتفاقی نیفتاد یعنی هیچ مسئله‌ای پیش نیومد در دودمان قاجار و روز به روز قدرتمندتر میشدن قاجارها در ایران زمین و اوضاع احول ایران هم داشت روز به روز بهتر میشد ولی اونجایی که بهش عمل نشد از بین رفت پس آقا محمدخان قاجار اومد از نهاد سیاسی زنانه


audio: AuKnpnNJZJk_0162.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
تمام عرایضی که در این قمست بنده عرض کردم بررسی تاثیر و تاریخ حرمسرا بود یا شبستان اما با تمام این‌ها ناگفته نماند شبستان هموار هم مفید نبوده و یقینا گاهی به انحطاط کشیده میشده و ما قصد تطهیر اون رو به هیچ عنوان نداشتیم صرفا تاثیر گذاری‌ها و تاریخش رو روایت کردیم که شما در نهایت به قضاوت بنشیند


audio: AuKnpnNJZJk_0163.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
از دخالت‌های بی جا و بی مورد زنان شبستان به خصوص در اواخر قاجار منابع زیادی در دسترسه در واقع در کنار خوبی‌های بسیاری که داشته در تاریخ ما شبستان‌ها قطعا بدی‌هایی هم داشته، اما به هر صورت باید چشم‌ها رو شست و جور دیگر دید مفهوم شبستان یک نمونه‌ست واقعا نمونه‌ایی از مسائلی


audio: AuKnpnNJZJk_0164.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
که طرز دید و نگاه نادرست در مورد اون‌ها مرسوم شده تمام عرض بنده و تیم مورخ در این قسمت این بود که اسم حرمسرا به محض اینکه میاد در اذهان چیزی شکل می‌گیره که با تاریخ اصلا مطابقت نداره و یقین داشته باشیم هستند همین الان دوستانی که علاقه‌مند نیستند تاریخ واقعی امثال این کلمات و جملات رو ما بدانیم و آگاه باشیم و از بنده کمترین بپذیرید


audio: AuKnpnNJZJk_0165.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
در تفکرات رایج امروزی از این دست مسائل کم نیست برای درک صحیح و بهتره بگیم درک کامل تاریخ واقعا نیازه لایه‌های جعلی و خیالی مربوط به چنین مسائلی کنار گذاشته باشه من و شما ایرانی هستیم با یک هویت، تاریخ کهن و ادبیات غنی ایرانی ما با درک و دید جامع‌تر و عمیق‌تر بدانیم، آگاه باشیم که


audio: AuKnpnNJZJk_0166.opus
source: youtube
source_id: AuKnpnNJZJk
invalidation: VALID
text:
من ایرانی بهتری خواهیم بود زمان به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ قلم علیرضا یزدیانی و سرپرستی نویسندگان حامد سیاسی راد در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: oktMEIokkiE_0001.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
این آدما یه عده بی پدر مادر بودن که وقتی ریششون دربیاد دزدی میکنن و دشمن مملکتن من برای این کشتمشون من چندتا ولگرد بی هویت رو کشتم شما بخاطرشون منو می‌کشید؟ این جملات آخرین سخنان اولین قاتل سریالی ایران بود ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ قاتلان سریالی شهروندانی عجیب و غریب


audio: oktMEIokkiE_0002.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
موتورهای مرگی که اسمشون در تاریخ با وحشت گره خورده سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: oktMEIokkiE_0003.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی پادکست مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم چهار منبع اصلی یک کتاب ابوالهول جنایات اثر فهیمه نظری دو کتاب محمد بلوری خاطرات شش دهه روزنامه نگاری سه مستند عنکبوت آمد اثر مازیار بهاری و چهار مستند مهین اثر محمدحسین حیدری


audio: oktMEIokkiE_0005.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
قبل از شروع این قسمت اجازه بدید 9 دقیقه چیکار کنیم؟ کمی توضیح بدیم ببینیم اصلا قتل سریالی یعنی چی یا قاتلان سریالی؟ اصطلاح قتل سریالی اولین بار در دهه هفتاد در آمریکا


audio: oktMEIokkiE_0007.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
و در جریان بررسی قتل‌های تد باندی یکی از قاتلان معروف آمریکایی که به کشتن 30 تا 37 زن اعتراف کرده بود و البته بنظر می‌اومد تعداد قتل‌هاش بیشترم باشه، ابداع شد قاتل سریالی کسی‌ست که به فاصله حداقل یک ماه سه نفر یا بیشتر رو به قتل رسونده باشه


audio: oktMEIokkiE_0009.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
پس اصطلاح قتل سریالی در دهه هفتاد میلادی خلق شد، اما اینکه تعریف این موضوع در دهه هفتاد اتفاق می‌افته معنیش اصلا این نیست که یک پدیده جدید باشه این پدیده نسبتا نادر که تقریبا یک درصد از کل قتل‌های هر سال رو شامل میشه از دوران باستان وجود داشته و بسیاری از افراد میگن شایعاتی مثل گرگینه‌ها


audio: oktMEIokkiE_0010.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
و خون آشام‌ها و غیره همون قاتلان سریالی قدیمی‌اند که کارآگاهی وجود نداشته کشفشون کنه کمی حالا بیایم جلوتر شاید بشه گفت شیفتگی آدم‌ها به قتل سریالی از جک درنده که 1880 در لندن کارش رو انجام می‌داد، شروع شد و بعد از اون هم چند پرونده دیگه توجه عموم رو به خودش جلب کرد


audio: oktMEIokkiE_0011.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
که قتل‌های زنجیره‌ای بودند و در ادامه چه اتفاقی افتاد؟ اکران فیلم سکوت بره‌ها این اتفاق رو به اوج خودش رسوند پیشنهاد می‌کنم این شاهکار رو با بازی آنتونی هاپکینز بزرگ حتما ببینید تا بدونیم چرا نظر مردم به قتل‌های سریالی و قاتلان سریالی انقدر جلب شد


audio: oktMEIokkiE_0012.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
خب اساسا قتل و قاتلان زنجیره‌ای تعدادشون نادره گفتیم یک درصد از قتل‌ها رو شامل میشن در واقع آدم‌های کمی با این موضوع دست و پنجه نرم کردند مستقیم اما همه دوست دارن درباره‌ش صحبت کنن و حتی درباره‌ش لاف بزنن اصطلاحا این نظریات نادرست یا همون لاف زدن‌ها باعث میشه فرضیات اشتباه زیادی


audio: oktMEIokkiE_0013.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
در مورد قاتلان سریالی در ذهن عموم و خواص البته شکل بگیره پس شاید بد نباشه اول یکم در مورد این نظریات که ما اسمشو گذاشتیم افسانه هایی که در مورد قاتلین سریالی وجود داره صحبت کنیم


audio: oktMEIokkiE_0014.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
افسانه شماره یک قاتلان سریالی یه سری انسان تنها بودند که در جامعه به درد نمی‌خوردند اما واقعیت، بیشتر قاتلان سریالی نه منزوی بودند نه ناسازگار هیولا نبودند، عجیب به نظر نمی‌رسیدند و حتی خیلیاشون خونه و خانواده داشتند و البته تحصیلات داشتند و شاغلن بودند


audio: oktMEIokkiE_0015.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
افسانه شماره 2 قاتلان سریالی بخاطر روابط جنسی آدم می‌کشند، اما واقعیت همه قتل‌های زنجیره‌ای انگیزه جنسی نداشته خیلی از قتل‌های زنجیره‌ای از سر عصبانیت هیجان، جلب توجه و حتی مسائل مادی انجام شده


audio: oktMEIokkiE_0016.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
افسانه شماره 3 قاتلان سریالی نمی‌تونستند جلوی خودشون رو برای کشتن آدم‌ها بگیرند اما واقعیت قتل‌های سریالی اینطور نیست که وقنی قاتل شروع می‌کنه به کشتن دیگه انقدر آدم بکشه تا بگیرنش بعضیاشون قبل از دستگیری حالا یا بصورت دوره‌ای یا حتی کامل قتل رو کنار گذاشته بودند و به دلایل دیگه‌ای حتی دستگیر شده بودند


audio: oktMEIokkiE_0018.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
و افسانه شماره 4 قاتلان سریالی یا دیوانه‌اند یا نابغه‌ اما از نوع شیطانیش و واقعیت میگن مشکلات قاتلان سریالی ریشه در کودکیشون داره سلامت روان ندارند، اختلال دارند یا خیلی باهوشند این تصویریه که رسانه‌ها القا می‌کنند اما در واقعیت در این گروه از انسان‌ها هم همه‌جور آدمی وجود داره


audio: oktMEIokkiE_0019.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
از بسیار باهوش تا آدم‌های مرزی و از کسانی که سلامت روان کافی دارند تا کسانی که اختلال روانی دارند اما در دادگاه برای تعداد بسیار بسیار کمی‌شون اثبات شده که کنترل عقل نداشته باشند البته که باید این رو در نظر داشته باشیم بین جمعیت مبتلا به بعضی اختلالات روانشناختی تعداد مجرمین بیشتره معمولا


audio: oktMEIokkiE_0020.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
مثلا بین قاتلان سریالی تعداد زیادیشون مبتلا به انواع اختلالات شخصیت خصوصا شخصیت خودشیفته و ضداجتماعی وجود داشته


audio: oktMEIokkiE_0021.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
حالا سوال چرا یکی میشه قاتل سریالی؟ ما که گفتیم هرچی از قاتلان سریالی گفته شده افسانه‌س اها واقعیت اینه که هیچ راه میون‌بری وجود نداره که بشه یک قاتل سریالی رو شناسایی کرد البته یه سری ویژگی‌ها در مورد قاتلان سریالی تایید شده حتی این آدما توانایی نمایش دادن یه شخصیتی رو دارند که ابدا به شخصیت قاتلشون نمی‌خوره


audio: oktMEIokkiE_0022.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
مثلا مورد داریم یک قاتلی به اسم جان وین گیسی که 33 نفر رو کشته بود، چیکار می‌کرد؟ این آدم در جشن تولد بچه‌ها نقش دلقک رو بازی می‌کرده و همه همسایه‌هاش می‌گفتند خیلی معاشرتی و خوش مشرب بوده یا تو نمونه داخلیش آقایی بود به نام هوشنگ امینی یا قاتل کلاه نمدی حافظ رو ایشون حفظ بوده کامل و آواز می‌خونده


audio: oktMEIokkiE_0024.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
در نهایت امروز ثابت شده که این آدم‌ها معمولا از مکانیسم تجزیه شخصیتشون استفاده می‌کنن و همین مساله اولین چیزیه که پلیس رو برای پیدا کردنشون سردرگم می‌کنه حالا یعنی چی این مکانیسم تجزیه شخصیت؟ قاتلان سریالی معمولا دنیاشون دو قسمته یه قسمتش آدم‌های نزدیکشونه که امکان نداره بهشون آسیب بزنن


audio: oktMEIokkiE_0025.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
و قسمت دوم میشه بقیه آدم‌ها که فقط برای این دوستان طعمه هستند توی ورژن پیشرفته در بین قاتلان سریالی مکانیسم انسان زدایی رو هم داریم یعنی از نظر قاتلان زنجیره‌ای کسانی که می‌کشند اعضای بی‌مصرف جامعه هستند و این جمله رو بارها و بارها با تعابیر مختلف تقریبا تو اعترافات همه قاتلان سریالی می‌بینیم و شنیدیم


audio: oktMEIokkiE_0026.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
مثال معروفش سعید حنایی قاتل سریالی مشهد که اخیرا دو فیلم ساخته شد داخلی و خارجی یعنی عنکبوت و عنکبوت مقدس چه البته واقعا درخشان بود محسن تنابنده در این فیلم در عنکوبت ببینید اگر ندیدید در این مشخصا می‌بینیم سعید حنایی میگه من کسانی که کشتم اعضای بی مصرف جامعه بودند سعید حنایی قربانیاش کارگران جنسی بودند


audio: oktMEIokkiE_0028.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
خب حالا با دونستن این اطلاعات و این ویژگی‌ها و پیدا کردن دیدی بهتر به مقوله قتل و قاتلان سریالی بریم سراغ تاریخچه قتل‌های سریالی در ایران


audio: oktMEIokkiE_0029.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
اولین قاتل سریالی ایرانی علی اصغر بروجردی بود یا اصغر قاتل که سال 1313 شمسی اعدام شد اصغر قاتل در خانواده‌ای دزد قاتل و بدنام چشم به جهان گشود و بزرگ شد بزرگ که شد تصمیم گرفت همون مسیر خانواده رو ادامه بده خانواده‌ش اول ایران زندگی می‌کردند، اما چون تحت تعقیب قرار می‌گیرند


audio: oktMEIokkiE_0030.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
مهاجرت می‌کنن به عراق و بغداد و اصغر در همون بغداد بزرگ میشه اصغر قاتل اول هدفش قتل نبوده و فقط می‌خواسته با دادن آجیل و تنقلات با بچه‌ها دوست بشه و یا اذیتشون کنه و یا بهشون تجاوز کنه چندبار دستگیر و زندانی میشه و بعد می‌فهمه برای اینکه دستگیر نشه بهتره وقتی کارش تموم شد قربانی رو بکشه و جسدش رو هم از بین ببره


audio: oktMEIokkiE_0031.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
تازه داشته حرفه‌ای می‌شده که هنگام وقوع جرم یکی می‌بینتش و اون هم مجبور میشه مهاجرت معکوس کنه و برگرده به ایران میاد به تهران و ادامه جنایت‌هاش رو در تهران انجام میده در نهایت در دی ماه 1312 جنازه‌هایی که کشته بود یکی یکی کشف میشن و سردار تیمورخان مامور پیگیری قتل‌ها میشه و اصغر قاتل دستگیر و اعدام میشه


audio: oktMEIokkiE_0032.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
اون جملاتی که ابتدای این قسمت عرض کردم مربوط به همین اصغر قاتل بود در واقع وقتی حکم اعدام اصغر قاتل تایید میشه میگه این آدما یه عده بی پدر مادر بودند که وقتی ریششون دربیاد دزدی می‌کنند و میشن قاتل و دشمن مملکت من برای این کشتمشون حتی پای دار هم که می‌برنش ایشون رو میگه من چندتا ولگرد بی‌هویت رو کشتم


audio: oktMEIokkiE_0033.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
بعد شما می‌خواین بخاطرش منو بکشید عجیبه ها؟ مرز انسان‌زدایی رو اصغر قاتل در نوردیده بود واقعا جالبه آخرشم وقتی می‌بینه واقعا جدی جدی دارن می‌برنش پای چوبه دار دو تا گوسفند نذر می‌کنه که اگر از این وضعیت نجات پیدا کرد نذرش رو ادا کنه، اما نذرش هنوز به طبقه‌ی اول آسمان نرسیده بود که روحش رسید به طبقه‌ی هفتم آسمان


audio: oktMEIokkiE_0034.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
بعد از اصغر قاتل محمدعلی وکیلی مشهور به سیف القلم رو دومین قاتل سریالی ایران می‌دونن اونم مثل اصغر قاتل اول جنایت‌هاشو در یک جای دیگه شروع می‌کنه و بعد به ایران میاد اما روشش خیلی متفاوت بوده با اصغر قاتل سیف القلم با پدرش در هندوستان زندگی می‌کرده و اول به اسم کار تو نمایش شعبده بازی


audio: oktMEIokkiE_0038.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
و پا میشه میاد کجا؟ شیراز در شیراز خودش رو پزشک تحصیل کرده خارج معرفی می‌کنه و تخصصش هم زنان، نازایی، مشکلات پوستی و بیماری‌های روانی اعلام می‌کنه ایشون زنان رو گول می‌زده می‌برده خونه که همون مطبش بوده باشه و به اسم دارو برای مشکلاتشون به زنان سیانور می‌داده و در نهایت اون‌ها رو می‌کشته و در حیاط چال می‌کرده


audio: oktMEIokkiE_0039.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
جالبه که بدونیم همدم ایشون کتاب آقای راسپوتین بوده همون کشیش روسیه تزاری ما در قسمت مربوط به واگنر گروه واگنر شبه نظامی واگنر اخیرا در پادکست مورخ مختصر راجع به ایشون صحبت کردیم اگر ندیدید یا نشنیدید پیشنهاد می‌کنم ببینید از طریق کانال یوتوب مورخ


audio: oktMEIokkiE_0041.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
یا از طریق تلگرام مورخ و پادگیرها به صورت پادکست و صوتی بشنوید و لذت ببرید آقای سیف‌القلم تکنیک قتل با سیانور رو از راسپوتین روسی یاد گرفت وقتی هم که دستگیر میشه میگه من سید اولاد پیغمبرم می‌خواستم زنان هرزه‌ای که بیماری مقاربتی داشتند رو از بین ببرم


audio: oktMEIokkiE_0042.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
بعد از سیف‌الاسلام می‌رسیم به حسن اورنگی و همدستش عباسعلی ظریفیان که در 1330 در خراسان مشغول بودند و بعد از تجاوز به زنان‌ اون‌ها رو با روسری خودشون خفه می‌کردند و پولاشون رو هم می‌دزدیدند حسن اورنگی در اعترافاتش در مورد اولین قتلش میگه روزی از سر نداری و بدبختی پول غذامم نداشتم، و کارم گیرم نیومده بود


audio: oktMEIokkiE_0043.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
داشتنم می‌رفتم سمت دروازه شهر که چشمم افتاد به یک دختری یهو تصمیم گرفتم بهش نزدیک بشم رفتنم با کلی زبون ریختن و آواز خوندن قانعش کردم که خیلی آدم مهمیم و قصدمم ازدواجه خلاصه بردمش خارج از شهر با عباسعلی ظریفیان پولاشو گرفتیم بهش تجاوز کردیم و در نهایت خفه‌ش کردیم اون سال 17 جنازه پیدا میشه که به همین روش به قتل رسیده بودند


audio: oktMEIokkiE_0044.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
و این دونفر البته 14تاشو گردن گرفتند حسن اورنگی هم نظرش این بوده که داشته جامعه رو از فساد پاک می‌کرده و حکم اعدامش رو باور نمی‌کرده، ایشون در نهایت به خاله‌ش قبل اعدامش میگه من اگر اینکارارو کردم، چون بچگی خوبی نداشتم، اما شما بذارید داداش کوچیکم بره مدرسه و درس بخونه بلکه مثل من نشه


audio: oktMEIokkiE_0045.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
هوشنگ امینی یا قاتل کلاه نمدی نفر بعدی لیسته که در 1341 سمت ورامین تهران مشغول بوده اول که دستگیرش کردن به 7 قتل اعتراف می‌کنه و بعد از یه مدت به 14 قتل دیگه هم اعتراف می‌کنه که جنازه خیلیاشون البته پیدا نمیشه هوشنگ امینی قربانی‌هاشو از بین زنان و مردان انتخاب می‌کرده براش خیلی جنسیت مطرح نبوده گویا


audio: oktMEIokkiE_0046.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
بهشون تجاوز می‌کرده و بعد سرشون رو می‌بریده و جنازه‌هاشون رو می‌نداخته در چاه تو اعترافاتش میگه قصدم دنبال کردن راه اصغر قاتل بوده و می‌خواستم افراد فاسد رو از بین ببرم ایشون یه قتل اینترنشنال و بین‌المللی هم در کارنامه‌ش داره مستشار اقتصادی آلمان به اسم ارنست لانگ تو همون سال‌ها در ایران گم میشه وقتی هوشنگ امینی مشغول اعتراف بوده


audio: oktMEIokkiE_0047.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
در این مورد هم اتفاقی البته ازش بازجویی می‌کنن و ایشون تایید می‌کنه که اون رو هم به قتل رسونده قاتل کلاه نمدی رو هم اعدام می‌کنند میگن وقت اعدام خیلی خونسرد بوده و حتی تا قبل از اجرای حکم آواز می‌خونده و تا مدت‌ها صدای قاتل کلاه نمدی نقل محافل اون زمان بوده


audio: oktMEIokkiE_0048.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
بعد از این‌ها سندی از قاتلین سریالی در تاریخ مدون نیست تا سال 1359 الی 1364 و کی؟ مجید سالک محمودی یا قاتل طناب سفید مقتولای مجید سالک از بین زنان شوهرداری انتخاب می‌شدند که مجید فکر می‌کرده یا مطمئن بوده


audio: oktMEIokkiE_0049.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
یا متوجه میشده که به شوهرانشون وفادار نیستند علت چی بود؟ این آقای مجید سالک بخاطر چک بی‌محل میره زندان بعد از دو سال که از زندان میاد بیرون می‌فهمه زنش و پسرخاله‌ش با هم رابطه داشتند آقا مجید قصه ما اون‌ها رو نمی‌کشه ولی میره بیرون به جاش از مردم شهر و اجتماع حسابی انتقام می‌گیره مثل آقای شادمهر که می‌خونه از مردم شهر بیزارم، چرا؟


audio: oktMEIokkiE_0050.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
چون با یکیشون خاطره دارم برای قاتل طناب سفید سن و سال فرقی نداشته و همه سوژه‌های مشکوک رو ایشون خفه می‌کرده طبق اعترافاتش 49 زن رو کشته اما، برخی از مقامات اون زمان می‌گفتند جنازه 100 زن به شیوه قتل مشابه با قربانی‌های سالک محمودی پیدا شده که متهم به اون‌ها اعتراف نکرده


audio: oktMEIokkiE_0051.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
سالک محمودی در سال 1365 و قبل از اینکه تحقیقات کامل بشه و حتی دادگاهی بشه در زندان قصر خودکشی می‌کنه و میمیره


audio: oktMEIokkiE_0052.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
نفر بعدی لیست که می‌خوایم معرفیش کنیم و تقریبا احتمالا همه اسمش رو شنیدیم غلامرضا خوشرو ملقب به خفاش شبه که با یک ماشین دزدی 9 زن و کودک رو در غرب تهران سمت بلوار فردوس غرب و بزرگراه باکری امروزی به قتل رسونده خفاش شب در بچگی از والدینش جدا میشه و کسی که اون رو نگه می‌داشته نمی‌ذاره خانواده‌ش رو پیدا کنه حتی


audio: oktMEIokkiE_0053.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
و خلاصه بچگی عجیبی داشته اولین بار در 13 سالگی بخاطر دزدی دستگیر میشه و کارهای مجرمانه‌ش از اینجا شروع میشه اون در تهران و نیشابور چندبار دستگیر میشه اما هربار اسمش رو یک چیز جدید اعلام می‌کنه و حتی یک بار هم که دستگیر شده بوده موفق به فرار میشه در نهایت در سال 1376 توسط ایست بازرسی بسیج


audio: oktMEIokkiE_0054.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
به خاطر اینکه ماشینش سرقتی بوده دستگیر میشه به کلانتری تحویل داده میشه و نهایتا هم محاکمه و اعدام میشه خفاش شب ترس زیادی رو به جون پایتخت نشینان انداخت و حتی بعدش هم یه سری شروع کردن ازش تقلید کردن که البته موفق نبودند یجورایی میشه گفت خفاش شب اولین قاتل سریالی ایرانی بود که روی ویژگی‌های روانشناختیش هم تحقیق شد


audio: oktMEIokkiE_0056.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
البته داستان خفاش شب ناگفته‌های بسیاری داره به طور مثال، آقای محمد بلوری که ازش به عنوان پدر روزنامه‌نگاری حوادث ایران یاد میشه و کسیه که برای اولین بار لقب خفاش شب رو تو رسانه‌ها به غلامرضا خوشرو داد وقتی که هنوز البته این قاتل سریالی بازداشت نشده بود چی میگه ایشون؟ میگه با بازداشت این قاتل سریالی


audio: oktMEIokkiE_0057.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
شایعه شد خفاش شب یک تبعه افغانستانیه و واکنش جامعه چی بود؟ کشتن افغانستانی‌ها طی چند روز تعداد زیادی تبعه افغانستانی در تهران به قتل رسیدند که خب مقامات طبیعتا خیلی صداشو در نیاوردند آقای بلوری که شک داشته غلامرضا خوشرو افغانستانی باشه میگه شروع کردم تحقیق کردن و متوجه شدم این قاتل وحشتناک متعلقه به یک روستایی در خراسان شمالی


audio: oktMEIokkiE_0058.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
سریع رفتم در روزنامه خبرش رو کار کردم و اینطوری بلای وحشتناکی که داشت سر اتباع افغانستانی در تهران می‌اومد، متوقف شد


audio: oktMEIokkiE_0059.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
تو همین دوره غدیر شیخ‌جو هم در تهران مشغول قتل بوده و 5 نفر رو می‌کشه مقتولین ویژگی‌های مشترکی نداشتند و انگیزه قاتل هم ثابت نبوده بیست سال بعد از اولین قتلش که در سال 1374 انجام شده بوده، این آدم اعدام میشه شاید کمترین اطلاعات در پرونده‌ی قاتلان زنجیره‌ای ایران در مورد همین فرد باشه


audio: oktMEIokkiE_0061.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
قتل‌های زنجیره‌ای هم تو همین سال‌ها اتفاق افتاد و حتی یه سری معتقدند بین این قتل‌ها با قتل‌های خفاش شب رابطه‌ای وجود داشته که البته هیچ‌وقت سندی محکم در این رابطه به دست نیومد منابع غیر رسمی قتل حدود 80 روشنفکر، نویسنده و متفکر رو در شهرها و حتی کشورهای مختلف گزارش می‌کنند


audio: oktMEIokkiE_0062.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
این قتل ها که از 1368 و به روش‌های مختلف شروع میشه در 1377 شمسی و با به قتل رسیدن داریوش فروهر و همسرش پروانه اسکندری و بعد محمد مختاری و محمدجعفر پوینده تبدیل به یک بحران میشه نکته مهم چیه؟ اینکه در نهایت مقامات رسمی


audio: oktMEIokkiE_0063.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
فقط همین 4 مورد قتل آخری که عرض کردم رو مربوط به این پرونده دونستند متهم اصلی این قتل‌ها کی بود؟ سعید امامی، از معاونان وزارت اطلاعات و در کنارش البته اسم چندنفر دیگه هم برده میشه مثل مهرداد عالیخانی مصطفی کاظمی خسرو براتی و یه سری دیگه کارمندهای وزارت اطلاعات سعید امامی در دفاعیاتش


audio: oktMEIokkiE_0064.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
میگه من به دستور مافوق‌هام این قتل‌ها رو انجام دادم اما هیچ کس جز سعید امامی بازپرسی نشد در نهابت پرونده قتل‌های زنجیره‌ای و سعید امامی یکی از جنجالی‌ترین پرونده‌های جنایی و امنیتی تاریخ ایران شد رسانه های زیادی اون زمان به این مسئله پرداختند که پر سر و صداترینش مقاله روزنامه سلام بود


audio: oktMEIokkiE_0067.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
دهه هفتاد پر از اتفاقات جنایی بود در ایران و آخریش هم جنایات سعید حنایی یا قاتل عنکبوتی بود پرونده‌ای که به واسطه دو فیلم عنکبوت و عنکبوت مقدس همونطور که عرض کردم در سال‌های اخیر خیلی معروف شده سعید حنایی از سال 1379 در مشهد قتل‌هاشو شروع می‌کنه و هدفش چی بوده؟ کارگران جنسی


audio: oktMEIokkiE_0068.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
اون زن‌ها را با فشار روسری خفه می‌کرده و زمانی لو میره که یکی از قربانیاش موفق میشه از دستش فرار کنه سعید حنایی زن و سه فرزند داشته و از دید دیگران مرد خوبی به‌نظر می‌اومده حنایی از بچگی البته مشکلات روانشناختی داشته و زمانی قتل‌هاشو شروع می‌کنه که همسرش میاد خونه میگه من تو راه برگشت از مدرسه پسرمون بودم


audio: oktMEIokkiE_0069.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
که یک راننده ماشین شخصی فکر می‌کنه من روسپیم و بهم پیشنهاد میده سعید حنایی برای انتقام میره خیابون که طبیعتا اون راننده رو پیداش نمی‌کنه و بعدش میره سراغ زن‌های خیابانی تا جامعه رو از فساد پاک کنه نکته قابل توجه اینه که وقتی سعید حنایی بازداشت و محکوم به اعدام میشه یه خبرنگاری به اسم مازیار بهاری یه مستندی از این پرونده می‌سازه


audio: oktMEIokkiE_0070.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
به اسم عنکبوت آمد تو این مستند با خانواده سعید حنایی مصاحبه میشه پسر سعید حنایی میگه من به پدرم افتخار می‌کنم و وقتی بزرگ شم می‌خوام راه پدرم رو ادامه بدم البته امروز روز مشخص نیست سرنوشت این


audio: oktMEIokkiE_0072.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
دهه هشتاد شمسی در ایران قتل‌های محمد بسیجه معروف به بیجه در سال 1380 تا 1384 بازتاب جهانی داشت بیجه 54 پسر بچه رو بعد از کتک و تجاوز کشت و در قبرهای کم عمق در پاکدشت دفن کرد بیجه کودکی بسیار سختی داشته و خودش هم قربانی تجاوز بوده


audio: oktMEIokkiE_0073.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
اون در بازپرسی‌ها میگه من بچه‌هایی رو می‌کشتم که شبیه کودکی خودم بودند، چرا؟ که به عذاب من دچار نشند پرونده بیجه سرزنش زیادی برای نیروی پلیس در اون زمان به همراه داشت، چرا؟ چون هم باور بر این بود که تحقیقاتشون درست انجام نمیشه و هم بدتر از اون، بیجه یکبار دستگیر میشه و می‌تونه بدون اینکه گناهکار شناخته بشه آزاد بشه و ادامه بده


audio: oktMEIokkiE_0074.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
این آقای بیجه می‌گفته از قتل افراد احساس آرامش می‌کنم و بارها در اعترافاتش میگه اگر دستگیر نمی‌شدم به قتل‌هام ادامه می‌دادم جنایات بیجه خشم عمیقی رو در بازماندگان ایجاد کرده بود و نتیجه اعدامش بسیار خشن برگزار شد هرکسی می‌تونسته بره شخصا یه بخشی از حکم اعدام رو اجرا کنه


audio: oktMEIokkiE_0078.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
با استناد به سخنرانی یک روحانی سرشناس یعنی محمدتقی مصباح یزدی خیلی خودجوش تصمیم گرفتند افرادی که از نظرشون باید از بین می‌رفتند رو شخصا به قتل برسونن این افراد برای 5 فقره قتل مقصر شناخته می‌شند ،اما بررسی‌های اون زمان نشون میده


audio: oktMEIokkiE_0080.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
در همون سال‌ها انجام شده و البته مسکوت مونده این پرونده بخاطر رضایت تمام اولیا دم مختومه اعلام شد و قاتلین هم بعد از مدتی آزاد شدند


audio: oktMEIokkiE_0081.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
فرید بغلانی یا قاتل دوچرخه سوار قاتل سریالی مشهور آبادان و خرمشهر در سال 1387 بغلانی به گفته خودش رابطه خوبی با مادرش نداشت وابستگی عمیقی به پدربزرگی داشت که به ضرب و جرح زنان در خیابان مشهور بود دوبار قبل از شروع قتل‌هاش به دلیل زن ستیزی و حمله


audio: oktMEIokkiE_0083.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
اما اولین قاتل سریالی زن ایرانی کی بود؟ مهین قدیری که به واسطه مستندی که ازش ساخته شد در سطح جهانی هم مشهور شد مهین در قزوین زندگی می‌کرده و بخاطر مشکلات مالی شروع به قتل می‌کنه بعد از کشتن افراد مسنی که بنظرش عمرشون رو کرده بودند و دیگه کاری در این دنیا نداشتند طلاهاشونو می‌دزدیده و البته به گفته خودش


audio: oktMEIokkiE_0084.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
قصد داشته بعد از اینکه مشکلات مادیش حل شد قتل رو کنار بذاره مهین قدیری گفته خودش عذاب وجدان زیادی برای قتل‌هاش داشته و با این جمله به نظر می‌رسه شخصیت ضد اجتماعی نبوده جای دیگه‌ای از اعترافاتش میگه نفرتش از مادرش باعث قتل زنان مسن شد چون اون نیاز مالی داشته و مادرش بهش کمک نمی‌کرده مهین فقط یک مرد رو کشته بود


audio: oktMEIokkiE_0085.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
و بقیه قربانیانش زنان بودند یکبار هم به اتهام قتل همون مرد که از اقوامش بود دستگیر میشه اما شواهد کافی علیه‌ش وجود نداشته و آزاد میشه در نهایت مهین قدیری در 1388 اعدام شد


audio: oktMEIokkiE_0088.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
سه قتل اول از 87 تا 88 و به گفته خودش بخاطر انتقام از همسر اولش بوده و بعد چندسال دست به قتل نزده، تا 1395 که با انگیزه مالی، مجدد قتل‌ها شروع میشه خفاش شب گیلان در اعترافاتش اول همدستی همسر دومش رو رد می‌کنه و میگه به زور وادارش کردم که بهم کمک کنه


audio: oktMEIokkiE_0089.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
اما کمی بعد علنا اون رو همدست خودش معرفی می‌کنه فرزاد.ن ملقب به خفاش شب گیلان زن‌ها رو می‌کشته، طلاهاشون رو می‌دزدیده و بعد از تیکه تیکه کردنشون جنازه‌شون رو رها می‌کرده تو اعترافاتش میگه این آخری‌ها از قتل خسته شده بودم و دلم می‌خواست زودتر دستگیر بشم فرزاد.ن در 1399


audio: oktMEIokkiE_0091.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
قاتلین زیادی بودند که شاید چندین قتل انجام دادند و اسم‌هاشون رو شنیده باشیم اما از اونجایی که قتل سریالی و قاتل سریالی یک تعریف تخصصی به حساب میاد و ما ابتدای این قسمت هم تا حدودی درباره‌ش صحبت کردیم خیلی از این قاتل‌ها رو نمیشه با اطمینان در این دسته گذاشت ما در این قسمت فقط به مواردی اشاره کردیم که بیشتر ویژگی‌های قتل و قاتل سریالی رو داشتند به اعتقاد روانشناسان


audio: oktMEIokkiE_0092.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
وقتی زندگی بیشترین قاتلان رو بررسی می‌کنیم به مواردی می‌رسیم که شرایط، جامعه و مشکلاتی که برای این آدما پیش اومده اون‌ها رو به سمت سقوط برده البته ما اصلا قصد نداریم بگیم هرکسی که با مشکلی مواجه میشه توجیهی برای تبدیل شدن به جنایتکار رو داره، اما گاهی فقط لازمه جرم رو بزرگ‌تر از مجرم بهش نگاه کرد همچنین توجه کنیم


audio: oktMEIokkiE_0093.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
تمامی این مجرمانی که ازشون صحبت کردیم اعدام شدند اما آیا این کار عبرتی برای دیگران شد؟ وقتی الگوی خفاش شب تهران در گیلان تکرار میشه و یا هوشنگ امینی میگه از اصغر قاتل الگو گرفتم به‌نظر میاد اعدام نمی‌تونه عامل بازدارنده جرم باشه، بهش فکر کنیم البته که نهایتا مثل همیشه، قضاوت با شماست


audio: oktMEIokkiE_0094.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
در تمام این سال‌ها، خیلی از رسانه‌ها وقتی می‌خواستند اخبار و گزارش‌های لحظه به لحظه قتل‌های سریالی رو پوشش بدند، چی می‌نوشتند؟ به طور مثال می‌نوشتند، زنان باید یاد بگیرند کمتر طلا به خودشون آویزون کنند که قاتل وسوسه نشه یا زنان باید بیشتر به هشدارهای پلیس توجه کنند یا زنان بیرون خانه نیایند و از این دست توصیه‌های عجیب


audio: oktMEIokkiE_0095.opus
source: youtube
source_id: oktMEIokkiE
invalidation: VALID
text:
توجه کنیم که به این نوع مواجه با جنایت روانشناسان میگن قربانی نکوهی در بحث تجاوز هم ما با این پدیده مواجهیم که خیلی وقت‌ها دیگران به جای متجاوز دارن قربانی تجاوز رو سرزنش می‌کنند، عجیبه و باز به اعقتاد روانشناسان توجه کنیم که قربانی نکوهی حتما یک ظلم مضاعفه علیه قربانی


audio: 03C8e7uVP_A_0001.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
وقتی همسرش درگذشت شایعاتی مبنی بر همجنس‌گرا بودنش مطرح شد همین قضیه یعنی همین داستان همجنسگرا شدن تمام شهرت آقای ویلیام سوم پادشاه تاریخ‌ساز انگلیس رو خراب کرد شهرت کسی که یکی از بزرگ‌ترین انقلاب‌های تاریخ رو رقم زده بود تا حدی که امروز هم اگر به مردمان انگلستان بگیم پادشاه ویلیام


audio: 03C8e7uVP_A_0002.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
بیشتر یاد ویلیام فاتح خواهند کرد کسی که در 1066 میلادی انگلستان رو فتح و متحد کرد و کم‌تر کسی به یاد خواهد آورد که 600 سال بعد او ویلیام سوم و همسرش ماری دوم چطور انقلاب شکوهمند انگلستان رو رقم زدند و چه کردند پرچم خودشون رو بر قله سیاست به اهتزاز در آوردند البته


audio: 03C8e7uVP_A_0003.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
نه قله سیاست انگلستان بلکه قله سیاست تمام جهان پرچمی که تا به امروز هم سقوط نکرده ما در این قسمت خواهیم رفت سراغ این انقلاب بزرگ سراغ واقعه‌ای که مسیر انگلستان رو از حرکت به سمت استبداد محض تغییر داد به چی؟ تغییر داد به سمت دموکراسی و مشروطه شدن قدرت و همینطور به سمت انقلاب صنعتی پیش برد


audio: 03C8e7uVP_A_0005.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم دو منبع خواهیم داشت اول کتاب چرا ملت‌ها شکست می‌خورند اثر مشترک دارون عجم اوغلو و جیمز رابینسون و دوم کتاب تاریخ انگلستان اثر آندره مورا اینجا این رو هم یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدئوهای ارسالی از طرف مخاطبان مورخ با افتخار پخش خواهد شد


audio: 03C8e7uVP_A_0008.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
یعنی هیچ‌گونه مداخله‌ای در رای و نظرش و حتی بدون دخالت نهادهای مذهبی حکومت می‌کرده یا حکومت می‌کنه ما در بیشتر طول تاریخ بشر با حکومت استبداد مواجه شدیم حکومت‌های که البته برای هزاران سال کارکرد هم داشتن و جوامع بشری رو به سمت پیشرفت بردن اما استبداد محض دقیقا یعنی چی؟


audio: 03C8e7uVP_A_0009.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
تعداد کمی پادشاه در تاریخ بشر هستند که به این نوع حکومت دست پیدا کردند به چیزی که آرزوی بسیاری از پادشاهان جهان بوده البته همیشه یه سدی در برابر پادشا‌هان وجود داشته که اجازه نمی‌داده هر کاری دلشون می‌خواسته بکنن چی بوده این سد؟ که یجورای می‌شه گفت مهم‌ترین سد پادشاهان بوده در تاریخ و هنوز هم هست معمولا مذهب بوده چیزی که به عنوان مشیت الهی مطرح می‌شده


audio: 03C8e7uVP_A_0010.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
در ادامه هم وقتی به تاریخ نگاه می‌کنیم سدهای دیگری به وجود آمدند برای پادشاهان درواقع نهادهای اجتماعی و انواع و اقسام بازیگران سیاسی بوجود آمدند از اشراف و سرمایه‌داران و فئودال‌ها بگیریم تا نهادهای مدرن‌تری مثل پارلمان و بعد هم سندیکاها این‌ها ظهور کردند و هی قدرت سلطان یا پادشاه رو کنترل کردند خیلی از موارد هم دیدیم و شنیدیم


audio: 03C8e7uVP_A_0011.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
که حتی تونستن نهاد سلطنت رو از دور خارج کنند اما سئوال استبداد محض دقیقا چطوری بوده؟ اجازه بدید با هم سفری کنیم برای پاسخ به این سئوال به کجا؟ به انگلستان چرا؟ باهم درک دقیقی پیدا خواهیم کرد از اینکه چطور یک پادشاه یا سطان به سمت استبداد محض حرکت می‌کرده ما در دقایق آتی با شما خواهیم رفت سراغ دوران


audio: 03C8e7uVP_A_0013.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
با شروع قرن 15ام میلادی دیگه قرون وسطی به انتهاش رسیده بود و انگلیس داشت وارد عصر روشنگری می‌شد عملا تو همچنین فضایی خاندان تئودور به قدرت رسیدند آقای هنری هفتم هم شد اولین پادشاه خاندان تئودور ایشون در شرایطی به قدرت رسیده که اشراف انگلستان به دلیل جنگ‌هایی که از پس فروپاشی امپراطوری روم


audio: 03C8e7uVP_A_0014.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
از سال 1453 میلادی شکل گرفته بود و البته به دلیل نبود دولت مرکزی قوی ضعیف شده بودن توی همچین شرایطی هنری هفتم قدرت رو در دست گرفت بعد اومد طبقه اشراف خودش رو هم شکل داد این طبقه اشرافی که ایشون شکل داد متشکل بود از اشراف جزء مالکین جزء و تجار یعنی به اون طبقات فرادست قبلی پشت کرد


audio: 03C8e7uVP_A_0015.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
و یه‌سری امتیاز به یه‌سری سرمایه‌دار کوچیک‌تر اعطا کرد چرا؟ که نذاره اشراف ریشه‌دار بیان در قدرتش دخالت کنن در پادشاهیش دخالت کنن این از این در ادامه حالا وقتش بود آقای هنری هفتم بره به سمت شکل دادن یک استبداد محض پس چه کرد اسبشو زین کرد و شروع کرد به بالا بردن قدرت حکومتش


audio: 03C8e7uVP_A_0016.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
هنری هفتم که می‌دید از پرتغال و اسپانیا و حتی فرانسه که نیروی دریایی داشتن و امپریالیسم دریایی رو شکل داده بودند عقب افتاده کشورش، دستور داد کشتی بسازند و توپ‌های جنگی روی عرشه کشتی‌ها نصب کنند با امثال این کارها هنری هفتم عملا داشت قدرتش رو افزایش می‌داد و قصد چی داشت؟ و قصد داشت نزدیک بشه به قدرت اسپانیا و پرتغال و فرانسه که چه شد؟ یهو


audio: 03C8e7uVP_A_0017.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
گلچین روزگار گل عمرش رو چید و ایشون، گیم آور شد عملا از پس او پسرش هنری هشتم قدرت رو در دست گرفت کسی که از 1509 میلادی تا 1547 پادشاه انگلستان بود و تاثیر بسیار بزرگی هم بر تاریخ این کشور گذاشت


audio: 03C8e7uVP_A_0018.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
هنری هشتم، پسر می‌خواست و همین پسر دوست بودن زد کل ریل و روال انگلستان رو تغییر داد چرا؟ عرض می‌کنم خانم آقای هنری هشتم کاترین آراگون، دخترزا بود ماشالا در واقع خانم کاترین یه دختر رو زاییده بود الباقی بچه‌هاش هم همه سقط شده بودن نتیجه آقای هنری که پسر می‌خواست قصد بر این کرد که همسرش رو طلاق بده بره یه زن دیگه بگیره


audio: 03C8e7uVP_A_0019.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
که پسر زا باشه، چرا؟ ولیعهد به دنیا بیاره ولی یه مشکلی وجود داشت کلیسای کاتولیک این اجازه رو به شاه نمی‌داد عمرا نتیجه هنری هشتم یه روز بلند شد گفت آقا جان ما امروز به بعد کاتولیک نیستیم چی‌ایم؟ پروتستانتیسم چرا این رو گفت؟ چون پروتستانتیسم اجازه طلاق می‌داد پس انگلستان از زیر سایه‌ کلیسای روم خارج شد و آقای هنری هم خودش شد


audio: 03C8e7uVP_A_0020.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
رهبر کلیسای پروتستان انگلیس کل املاک کلیسای کاتولیک هم توی انگلیس ضبط شد و تمام مال و اموالش رسید طبیعتا به کی؟ به پادشاه همین شد یک گام بزرگ در حرکت به سمت استبداد محض چرا؟ چون حالا دیگه کلیسایی نبود که بخواد در قدرت پادشاه دخالت کنه خدای نکرده اگر هم بود یک کلیسای پروتستان بود رهبرش هم کی بود؟ خود آقای پادشاه


audio: 03C8e7uVP_A_0021.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
البته داستان تغییر مذهب در انگلستان توسط این آقای هنری هشتم پیچیدگی‌های بیشتری داشت یعنی کلی داستان ریز و درشت داره این قضیه مثالش یه صدراعظمی داشت آقای هنری هشتم به اسم سر توماس مور فیلسوف مهمی هم بوده ایشون نکته‌ش چیه این آقا؟ هم یکی از پدران اندیشه‌ی سوسیالیسم و برابری‌خواهی بوده هم‌زمان هم یکی از نمادهای تاریخی محافظه‌کاری بوده


audio: 03C8e7uVP_A_0022.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
الان اگه یکی دیگه در سیاست امروز این کار رو بکنه می‌گن طرف دیوانس اما در عصری که داریم ازش حرف می‌زنیم یعنی عصر شکل‌گیری اندیشه خیلی مرزبندهای امروزی وجود نداشته و این امکان وجود داشته طبیعتا که هم هم یکی سوسیالیسم باشه هم‌زمان محافظه‌کار مثل این آقای مور باشه حالا چرا اسم ایشون رو آوردم؟ آقای مور با تغییر مذهب و کاری که پادشاه هنری هشتم در رابطه با جانشینش می‌خواست انجام بده یه جوری مخالفت می‌کنه


audio: 03C8e7uVP_A_0023.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
که نهایتا اعدام می‌شه محافظه‌کار بوده دیگه طبیعیه حرفش هم چی بوده؟ می‌گفته این کار هنری هشتم بدعته باید جلوش ایستاد و انقدر هم جلوش ایستاد که جونش هم پای عقیده‌ش داد آقای توماس مور که صدراعظم هنری هشتم بود اصلا این فیلم مردی برای تمام فصول که فرد زینمان ساخته درباره ایشونه دوست داشتید ببیند و لذت ببرید به هر حال هنری هشتم کار خودش رو پیش می‌بره اما نکته کجاست؟


audio: 03C8e7uVP_A_0024.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
با بدعتی که آقای پادشاه گذاشت حرکت به سمت استبداد محض بدون دخالت دین در سیاست و کنترل شدن دربار توسط کلیسا توی انگلستان شکل می‌گیره ولی هنوز کامل نبوده پارلمان و اشراف مونده بودن دیگه هنوز پارلمان و اشراف یه دخالت‌هایی در سیاست‌گذاری پادشاه می‌کردن و هنری هشتم حالا برای رسیدن به استبداد محض باید این نهادها رو هم یا


audio: 03C8e7uVP_A_0026.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
و گلچین روزگار گل عمر هنری هشتم هم چید خوش سلیقه‌طوری با مرگ ایشون داستان جانشینیش پیچیده می‌شه و توی همین شیر تو شیری بوده که مجلس و اشراف دوباره قدرت می‌گیرن داستان هم از این قرار بود که هنری هشتم بعد از تغییر مذهب که تعریف کردیم از کاتولیک شد پروتستان و گرفتن اذن طلاق و ازدواج مجددش به هوای پسردار شدن و ولیعهد داشتن


audio: 03C8e7uVP_A_0027.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
تبدیل می‌شه به یک مرد زن‌باره هی معشوق عوض می‌کرده و مدام هم ازدواج می‌کرده ایشون و جذابیت داستان حالا کجاست؟ تمام خانواده‌های اشرافی انگلیس کلا کارشون این بوده صبح تا شب هی سعی می‌کردن یه دختر از سمت خودشون هل بدن توی زندگی هنری هشتم چرا؟ بلکه جانشین پادشاه از خاندان خودشون باشه هنری هشتم که می‌میره فرزند پسر داشته ولی به جز یکی از فرزنداش


audio: 03C8e7uVP_A_0028.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
الباقی‌شون مشروع نبودند در واقع بر اساس مذهب و قانون فقط همون بچه‌ی اولش که گفتیم یه دختر بچه‌ای بود از همسر اولش مشروع حساب می‌شد الباقی دیگه نامشروع اسم اون دختر بچه چی بود؟ دختری بود به نام ماری همین داستان مشروع و نامشروع بودن بچه‌های هنری هشتم این بحث رو به راه می‌ندازه که آیا بعد از هنری باید ملکه داشته باشیم یا شاه؟ مجلس انگلیس


audio: 03C8e7uVP_A_0031.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
و شور می‌کنن و می‌گن اگرچه فرزند آقای هنری فرزند ارشدش خانم ماری یکمه اما ما رای می‌دیم که پسر نامشروع ایشون یعنی ادوارد ششم که الان ده سالشه بشه پادشاه انگلستان چرا؟ به این دلیل که


audio: 03C8e7uVP_A_0033.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
اصلا مگه داریم؟ اصلا وا مصیبتا همه چی به خطر می‌افته نگو، اصلا نزن این حرف رو درواقع این حرفا نبوده اصلا اون زمان که یک خانوم بشه پادشاه و ملکه جالبی داستان کجاست؟ اینکه آقای ادوارد ششم همون پادشاه کودکی‌ست که در داستان شاهزاده و گدا یکی از دو کاراکتر اصلی قصه‌س


audio: 03C8e7uVP_A_0034.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
ادوارد ششم بنده خدا هم چندان عمر نکرد خیلی زود مریض شد در 15 سالگی سل گرفت و گلچین روزگار باز خوش سلیقه عمل کرد و گل عمر ایشون رو هم چید و باز هم جنگ و جدال سر جانشینی بالا گرفت خانم ماری اول خواهر ناتنی ادوارد ششم و فرزند ارشد هنری هشتم که نذاشته بودن ملکه بشه اون زمان این دفعه دیگه گفت این حرف‌ها نیست من مصمم‌ام


audio: 03C8e7uVP_A_0035.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
بیام بشم اولین ملکه انگلستان در تاریخ نتیجه یه عده عده‌ای رو جمع کرد اومد قدرت رو که تازه چند روز بود به نوه خواهر هنری هشتم رسیده بود ازش گرفت و شد ملکه انگلستان کی این اتفاق افتاد؟


audio: 03C8e7uVP_A_0037.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
قدرت رو می‌گیره ایشون و چه می‌کنه؟ طبیعتا بابت کینه‌ای که از باباش به دل گرفته بود بسیاری از قوانینی که زمان هنری هشتم پدر ایشون تصویب شده بود لغو می‌کنه طبیعی هم بوده باباش به هر حال خیلی اذیتش کرده بود حتی از بچگی جلوی تحصیل این دختر خانم رو گرفته بود و هیچوقت هم اجازه نداده بود به نوعی پیشرفت کنه این بدبخت حالا که قدرت دستش بود وقت انتقام بود نتیجه مذهب انگلستان دوباره از پروتستان به کاتولیک برگشت


audio: 03C8e7uVP_A_0038.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
و پروتستان‌کشی و پروتستان‌سوزی شروع شد و در لوح تاریخ انگلستان لقب ماری خون‌ریز تعلق گرفت به کی؟ به ایشون به اولین ملکه‌ی انگلستان


audio: 03C8e7uVP_A_0039.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
در 1558 میلادی گلچین روزگار گل عمر ماری اول رو هم چید با پایان عمر ایشون خواهر کوچکش الیزابت اول که دختر مورد علاقه‌ی باباش هم بوده می‌شه ملکه در واقع قدرت در انگلستان در ید بانوان باقی می‌مونه الیزابت اول دوران درخشانی رو در تاریخ انگلستان رقم زد که روایت خودش البته یک یه موضوع جدایست یه پادکست جدایست علاقه‌مند بودید دستور بفرمایید ما


audio: 03C8e7uVP_A_0040.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
انجام وظیفه خواهیم کرد فقط یه جمله تاریخی از ایشون اجازه بدید در این قسمت اکتفا کنیم از این جهت که چطور حاکمی بوده ایشون همون ب بسم‌الله سلطنتش چی می‌گه؟ می‌گه من می‌بینم اما هیچ نمی‌گویم این رو درباره‌ی چی می‌گه؟ درباره‌ی اعتقادات مذهبی ملت انگلیس می‌گه مذهب در دوران الیزابت اول آزاد بوده، به طور کلی البته که خود ایشون پروتستان بوده یعنی پروتستان بودن رو از پدر به ارث برده بود


audio: 03C8e7uVP_A_0041.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
دقیقا برعکس خواهر مرحومش اما یه نکته‌ای هست اگر چه در ظاهر ایشون اعلام کرده بود که مذهب آزاده آزاد گذاشته بود مذهبیون رو اما حسابی کلیسای کاتولیک رو کنترل می‌کرد از اون طرف هم کلیسای پروتستان انگلیس هم توی دستای خودش نگه داشته بود حتی یه مقدار بعدش یهو اعلام می‌کنه از این روز مذهب رسمی مذهب انگلیکانه چیه این مذهب؟ مذهبیست که توش کتاب انجیل و تورات


audio: 03C8e7uVP_A_0042.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
هر دو به زبان انگلیسی ترجمه شده و عملا یه مذهب ترکیبی مسیحی یهودیه درواقع یه جورایی دست کلیسای کاتولیک رم رو از قدرت انگلیس کوتاه می‌کنه ایشون امروز هم مذهب رایج در انگلستان همین انگلیکانیه که عرض کردم یعنی مذهب کاتولیک پروتستان و اورتودوکس در انگلستان امروزی هم مذهب رسمی کشور نیست در رابطه با شکوفایی فرهنگ و هنر هم


audio: 03C8e7uVP_A_0043.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
در عصر الیزابت اول هم بگیم بسیار شکوفا می‌شه و همین مثال بس که نتیجه اون شکوفایی و خدماتی که ایشون انجام داد برای فرهنگ و هنر شد ظهور فردی به اسم ویلیام شکسپیر که همه ما می‌شناسیمش و البته تقریبا تمام دنیا می‌شناسنش


audio: 03C8e7uVP_A_0044.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
در 1600 میلادی و درواقع اواخر سلطنت الیزابت اول کمپانی هند شرقی تاسیس می‌شه یک نهاد اقتصادی که دارای حق انحصار تجارت بین‌المللی بود و در تبدیل کردن انگلستان به یک قدرت استعماری بسیار تاثیرگذار بود و کمک کرد در واقع خانم الیزابت اول هم داشت به سمت قدرتمندتر کردن استبداد خودش حرکت می‌کرد هر چی هم به سمت سال‌های


audio: 03C8e7uVP_A_0045.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
پایانی عمر الیزابت اول نزدیک می‌شیم ایشون کم‌کم از یک ملکه بسیار اهل مدارا تبدیل می‌شه به چی؟ به یک حاکم محافظه‌کار و مستبد یعنی چی؟ در ادامه با ذکر مثال و مفصل اجازه بدید عرض کنم


audio: 03C8e7uVP_A_0046.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
یه روایتی هست درباره‌ای این دوره از حکومت الیزابت اول این همون مثال‌ست که نشون می‌ده چطور استداد سفت و سخت دوباره داشت سر و شکل پیدا می‌کرد در انگلستان خانوم ملکه الیزابت اول یه روزی بلند شد، دستور داد که آقا همه رعایای کشور باید یک کلاه بافتنی مشخص بذارن سرشون یعنی چی؟ می‌خواسته مردم رو متحدالشکل کنه یه جورایی یه چیزی شبیه به کلاه پهلوی عصر پهلوی اول


audio: 03C8e7uVP_A_0047.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
یا حجاب در دوره جمهوری اسلامی خودمون به هر حال زنان بسیاری از طرف دولت مامور می‌شن که بشینن کلاه ببافند این وسط یه آقایی بوده به اسم ویلیام لی کی بوده ایشون؟ کسی که تازه درسش تموم شده بود در دانشگاه کمبریج و برگشته بود شهرش که کشیش بشه ایشون می‌رسه می‌ره درو وا می‌کنه خونشون می‌بینه خواهر مادرش دارن چیکار می‌کنن؟ کلاه می‌بافن صبح و شب کلاه می‌بافن که چی؟ بتونن سر همه ملت کلاه بذارن


audio: 03C8e7uVP_A_0048.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
آقای لی با دیدن این صحنه یه فکری می‌زنه به سرش که چه کنه؟ بیاد این بحث بافتن کلاه و اساسا بافتن بافتنی رو یک سازوکار صنعتی براش ایجاد کنه و نتیجه ماشین بافندگی اختراع می‌شه توسط آقای لی آقای ویلیام لی خوشحال دست افشان و پای‌کوبان میدوئه برسه خدمت ملکه که این نوید رو بده که اختراع کردم


audio: 03C8e7uVP_A_0051.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
دستور تولید گسترش این دستگاه رو نه، نه اصلا اینا نیست نه بابا دستور لغو پروانه‌ی آقای لی رو می‌ده ملکه الیزابت اول یعنی برخورد ایشون اصلا ویران‌کننده بود خانم الیزابت جالبه در تاریخ نگاه کنیم به ویلیام لی می‌گه که تو خیلی بلند پروازی آقای لی آیا فکر کرده‌ای که این اختراعت چه به روز رعایا می‌آورد همه‌ی آنها بیکار می‌شوند


audio: 03C8e7uVP_A_0052.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
و آنها به گدایی می‌افتند نهایتا هم به ویلیام لی می‌گه جمع کن کاسه کوزه‌تو خوشگله اما آیا خانم ملکه واقعا نگران بیکاری بخشی از مردمانش بوده؟ خیر ایشون از عواقب نارضایتی عمومی در برابر قدرتش می‌ترسیده یعنی می‌ترسیده شاید افرادی بیکار شوند و اعتراض کنند در واقع تاریخ نشون داده ایشون حاضر بود هر اقدام مثبتی رو در نطفه خفه کنه


audio: 03C8e7uVP_A_0055.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
پیروی تغییراتی که الیزابت اول به شرایط مذهب و ادیان و این‌ها داد طبیعتا کلیسا خیلی نفوذی در قدرت ایشون نداشت اما مجلس و اشراف‌زادگان کماکان قدرتمند بودن نتیجه جانشینان خانم الیزابت برای حرکت به سمت استبداد محض باید قدرت این دو نهاد روهم کنترل می‌کردند یعنی قدرت مجلس و اشراف رو


audio: 03C8e7uVP_A_0057.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
بعد از چیده شدن گل عمر الیزابت اول توسط گلچین روزگار که در تولیدات مورخ کلا نقش زیادی ایفا می‌کنه تو این قسمت هم زیاد زحمت کشید بنده خدا اعتقادات مذهبی خانم الیزابت اول باعث شده بود ایشون برعکس باباش که کلا هی ازدواج می‌کرد اهل ازدواج نباشه و به همین دلیل هم بهش می‌گفتن و بهش هم می‌گن ملکه دوشیزه اینم تو پرانتز بگم خوبه یادم اومد فیلم الیزابت در ارتباط با


audio: 03C8e7uVP_A_0058.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
زندگی‌نامه الیزابت اول ساخته شد که خیلی هم سروصدا کرد فیلم بسیار جذابیست علاقه داشتید ببینید و لذت ببرید به هرحال، یه نتیجه بگیریم این ازدواجی نبودن الیزابت اول باعث شد ایشون وارثی کلا نداشته باشه و حلا وقتش بود سلطنت از خانم الیزابت یعنی خاندان تئودور برسه به یک خاندان دیگر و جدید در انگلستان مجلس بعد از بررسی‌های فراوان


audio: 03C8e7uVP_A_0059.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
چه کسی و چه خاندانی رو انتخاب می‌کنه؟ آقای جیمز اول از خاندان استوارت کی بوده ایشون؟ پادشاه اسکاتلند بوده اون زمان اسمش هم اون زمان جیمز ششم در اسکاتلند پارلمان میاد ایشون رو برای سلطنت در انگلستان انتخاب می‌کنه و لقب جیمز اول از این‌جا بهش داده می‌شه چرا؟ اینجوری با یه تیر دو نشون زده بودند هم برای انگلیس یک پادشاه دست و پا کرده بودند هم اختلافاتی که از قدیم


audio: 03C8e7uVP_A_0060.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
بین اسکاتلند و انگلستان بود حل و فصل می‌شد البته این رو هم اضافه کنم این خاندان‌ها همه با هم فامیل بودن ها همین آقای جیمز اول نواده دختری آقای هنری هفتم بوده حالا به هر حال سوال اینجاست آیا اختلاف بین اسکاتلند و انگلستان اینجوری حل شد؟


audio: 03C8e7uVP_A_0062.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
در اون دوران اختلافات قدرت بین انگلستان و اسکاتلند خیلی بالا گرفته بود اتفاقا و با یکی شدن قدرت توی این دو تا کشور نه تنها اوضاع بهتر نشد بدتر هم شد یه هرج و مرجی اصلا شکل گرفت و این هرج و مرجه بهترین موقعیت بود برای یک سلطان برای یک پادشاه که بره به سمت چی؟ استبداد سفت و سخت و در واقع اسبتداد محض و نتیجه چه شد؟ آقای جیمز اول


audio: 03C8e7uVP_A_0063.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
اگرچه نتونست اتحاد انگلستان و اسکاتلند رو به وجود بیاره اما تا تونست نهادهایی که در قدرت شخص خودش مداخله می‌کردند رو لت و پار کرد


audio: 03C8e7uVP_A_0064.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
یه مقایسه بکنیم اگر خانم الیزابت با نوآوری مقابله می‌کرد مبادا که در قدرتش خللی ایجاد کنه آقای جیمز اول ترکوند این موضوع رو اصلا نوآوری کیلو چند بود حتی اومد با انحصاری کردن اقلام یه قدرت عجیبی برای خودش دست و پا کرد همه‌ی اقلام انحصارا در ید پادشاه بوده و عملا ایشون بوده که تشخیص می‌داده کدوم حق انحصار رو بده به کدوم فئودال دور و ورش


audio: 03C8e7uVP_A_0065.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
و چیزی‌ام که زیاد داشته تو دست و بالش طبیعتا از این جور انحصارا بوده سال 1601 میلادی لیست انحصارها رو می‌فرسته مجلس که قرائت بشه این آقای جمیز اول برای نماینده‌ها وسط این قرائته یکی از اعضا پارلمان به طعنه می‌پرسه که آیا در این سیاهه، نان هم هست؟ درواقع نون رو هم انحصاری کرده بود یه‌جورایی آقای جیمز اول ایشون می‌خواست همه‌ اقتصاد رو توی دست‌های خودش


audio: 03C8e7uVP_A_0067.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
در خانه‌ای با آجرهای انحصاری زندگی می‌کرد که پنجره‌هایی با شیشه‌هایی انحصاری داشت که به وسیله زغال‌هایی انحصاری گرم می‌شد که در منقلی با آهن انحصاری ساخته شده بود خودش را با صابون انحصاری می‌شست و لباسش را با نشاسته‌ی انحصاری لباس‌هایی که از ململ انحصاری کتان انحصاری و چرم انحصاری بافته شده بودند


audio: 03C8e7uVP_A_0068.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
لباس‌هایی با کمربند انحصاری دکمه‌های انحصاری سنجاق‌های انحصاری صباغی شده با رنگ‌های انحصاری کره و کشمش و ماهی انحصاری را با نمک و فلل و سرکه انحصاری می‌پخت و با قلمی انحصاری روی کاغذی انحصاری می‌نوشت و با عینکی انحصاری زیر نور شمع‌های انحصاری کتابی با چاپ انحصاری می‌خواند


audio: 03C8e7uVP_A_0069.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
این روایتی بود که آقای کریستوفر هیل مورخ انگلیسی از وضعیت انگلستان عصر جیمز اول نوشته اون آقای ویلیام لی بود که زمان الیزابت اول دستگاه بافندگی اختراع کرده بود ایشون بعد از الیزابت اول پا می‌شه می‌ره فرانسه اونجا هم به دلایل مشابه بهش اجازه ثبت اختراعش داده نمی‌شه و حالا برگشته بود انگلیس که شانسش رو با این آقای


audio: 03C8e7uVP_A_0070.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
جیمز اول امتحان کنه از هیچی‌ام بدبخت خبر نداشت نتیجه همین که آقای لی زندان یا اعدام نشد خودش شانس بزرگی بود براش


audio: 03C8e7uVP_A_0071.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
جمیز اول از فروش حق انحصارهاش به دور و وری‌هاش پول در می‌آورد ولی خب این درآمد کافی نبود پادشاه نیاز به افزایش مالیات داشت برای افزایش مالیات باید چه می‌کرد؟ باید می‌رفت سراغ مجلس چرا؟ یه قانونی وجود داشت به اسم مگناکارتا که این قانونه یه مقداری دست شاه رو بسته بود مجلس اما طبیعتا با رفتار جیمز اول سر سازش نداشت دیگه طبق اون قانون مگناکارتا که عرض کردم


audio: 03C8e7uVP_A_0072.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
مجلس جلسات منظم نداشت فقط زمانی تشکیل می‌شد که پادشاه دستور می‌داد درخواست می‌داد عملا مجلسی وجود نداشت شاه هم که کلا تشکیل جلسه نمی‌داد دوران حکومت جیمز اول در کش‌مکش با پارلمان به سر رسید و گلچین روزگار این‌د‌فعه هم خوش سلیقه عمل کرد و گل عمر آقای جیمز اول رو چید و قدرت رو بخشید به کی؟ پسر آقای جیمز اول چارلز اول


audio: 03C8e7uVP_A_0073.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
با روی کار اومدن چارلز اول وقتش بود ایشون کاری کنه کارستون کاری که باباش نکرده بود یعنی یه فکری برای درآمد دولت بکنه چه کرد؟ برای افزایش مالیات مجبور بود بره سراغ مجلس دیگه عرض کردم بنابراین در 1629 میلادی مجلس تشکیل جلسه داد اما به‌جای تصویب افزایش مالیات یه بخشی از قانون انحصارات در حوزه تجارت داخلی رو لغو کرد


audio: 03C8e7uVP_A_0074.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
تو پرانتز اینم بگم که پارلمان در حوزه تجارت خارجی کلا حقی نداشت یعنی تجارت خارجی کامل در اختیار پادشاه بود و به همین واسطه اختیار کمپانی هند شرقی که گفتیم که بسیار موثر بود در قدرت انگلستان و استعمار انگلستان در بحث اقتصادش و به طور کلی کامل در اختیار پادشاه بود مجلس اومده بود چیکار کرده بود؟ در حوزه تجارت داخلی که قدرتی توش داشت انحصارات رو کم کرده بود انحصارات پادشاه رو


audio: 03C8e7uVP_A_0076.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
چارلز اول اومد در پاسخ این کار مجلس چه کرد؟ گفت عه؟ اینجوریه حالا که یه سدی در مسیر استبداد سفت و سخت من قرار گرفته من میام این سد رو یعنی مجلس رو دور می‌زنم و چه می‌کنم؟ قانون وام اجباری رو وضع می‌کنم یعنی هر کدوم از شهروندان انگلستان موظف‌اند به من یعنی به پادشاه وام بدن بعد هم اقساط وام‌ها رو پرداخت نمی‌کنم هیچ کس هم که نمی‌تونه هیچ شکری بخوره دیگه پادشاه‌ام دیگه دیگه این حرف‌ها نیست این از این یه قانون دیگه هم وضح می‌کنه


audio: 03C8e7uVP_A_0077.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
این آقای چارلز اول به اسم قانون پول کشتی یعنی میگه مردمان شهرهای بندری اگر می‌خوان کشتی‌های انتظامی دولت بیاد گشت بزنه کشتی نظامی درواقع و امنیت رو عملا رو برقرار کنه خبرش باید پول بدن، اینم از این یه کار دیگه هم می‌کنه در قوانین قوه قضاییه انگلستان دست می‌بره خودشو می‌کنه صاحب قوه قضاییه که چی بشه؟ کسی فکر شکایت از شاه هم به سرش نزنه درواقع


audio: 03C8e7uVP_A_0078.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
حرکت به سمت استبداد محض سرعت بسیاری گرفته بود اتفاقی که البته در دوران امروز و زمان حال در جهان و اشکال دیگری شاید در حال رخ دادنه


audio: 03C8e7uVP_A_0079.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
جدا از این مسائل پارلمان کماکان یه سدی بود در راستای رسیدن چارلز اول به استبداد محضی که دنبالش بود هرچی‌ام سعی کرده بود ایشون که قدرت پارلمان کم بشه باز هم یه‌سری اتفاقات همیشه وجود داشت و ممکن بود رخ بده که سر و کار شاه بیوفته به مجلس مثل چی؟ مثل جنگ اسکاتلندی‌ها با انگلیسی‌ها وارد جنگ شدند سال 1640 میلادی اون اختلافات قدیمی و ریشه‌دار


audio: 03C8e7uVP_A_0080.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
حالا تبدیل به جنگ شد و نتیجه چه شد؟ حکومت باز هم نیاز به پول بیشتر داشت که چه کنه ؟ بتونه قوای نظامیش رو تقویت کنه و نهایتا هم مجبور شد با دستورجلسه افزایش مالیات دستور تشکیل جلسه پارلمان رو بده آقای پادشاه سه هفته نشست‌های پارلمان برگزار می‌شه البته نشست‌هایی که گویا به جای بحث درباره افزایش مالیات توش از سیاست‌های شاه انتقاد می‌شده بیشتر


audio: 03C8e7uVP_A_0083.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
وقتی به یک پدیده‌ای لقب کوتاه می‌دن باید بدونیم که این لقب نسبیه طبیعتا یعنی در نسبت با یک چیزی که طولانی‌تره این داره کوتاه قلمداد می‌شه پس در برابر پارلمان کوتاهی که عرض کردم باید یک پارلمان طولانی هم وجود داشته باشه


audio: 03C8e7uVP_A_0084.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
چی بود این پارلمان طولانی؟ زمانی که چارلز اول و مجلس سر مالیات به اختلاف خوردند اسکاتلندیا فهمیدن شاه حمایت مردم‌اش رو نداره چه کردند؟ با قوای بیشتر حمله کردند و نتیجه‌اش تصرف نیوکاسل شد پادشاه بدبخت هم که راهی نداشت جز صلح اومد به اسکاتلندی‌ها گفت آقا بیاین گفت‌وگو کنیم جون مادرتون اسکاتلندی‌ها گفتند اوکی فقط چارلز جان پارلمان هم باید توی این مذاکرات باشه و نتیجه


audio: 03C8e7uVP_A_0085.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
شاه دوباره گذرش خورد به پارلمان و مجلس و دستور تشکیل پارلمان داد این بار مجلسی تشکیل شد که به پارلمان طولانی مشهور شد


audio: 03C8e7uVP_A_0087.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
وقتی تشکیل شد این مجلس هرچی شاه خواست اعضاش رو مرخص کنه ول نکردن برن این اعضا جلسات پارلمان طولانی از 1640 تا 1648 میلادی طول کشید و شاه چه کرد؟ اومد یک جنگی رو با پارلمان شروع کرد مجلس چه کرد؟ مجلس شد سه شاخه


audio: 03C8e7uVP_A_0093.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
از اون طرف اشراف سنتی حامی مجلس بودن اشراف جزء حامی شاه بودن اون‌هایی که از انحصارات سود می‌بردند طرفدار شاه بودن و طبیعی بوده دیگه جیره‌خور دولت بودن دیگه خیلی طبیعی‌ست هنوز هم در تاریخ امروز وجود دارن این دسته در تمام دنیا پس اون‌هایی که از انحصارات سود می‌بردن طبیعتا طرفدار شاه بودن اونایی که سرشون بی‌کلاه مونده بود طرفدار پارلمان بودن مذهب این وسط چه نقشی بازی می‌کرد؟ شهرهای پروتستان نشین


audio: 03C8e7uVP_A_0094.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
مثل لندن به طور مثال حامی پارلمان بودن کاتولیک‌ها هم عموما طرفدار شاه بودن درواقع می‌خواهم به این برسم تمام انگلستان دو پارچه شده بود


audio: 03C8e7uVP_A_0095.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
از تاریخ می‌شه این نتیجه و درس رو درواقع گرفت که عملکرد اشتباه پادشاهان صاحبان قدرت و دول باعث دو یا چند پارچه شدن ملت می‌شه و نتیجه‌ش چی می‌شه؟ مثالش تاریخ انگلستانه که داریم درباره‌ش صحبت می‌کنیم مثل‌ها بسیاره در تاریخ چرا که بهترین معلم هاست سال 1642 میلادی از پس این دو پارچه شدن ها


audio: 03C8e7uVP_A_0097.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
در ابتدای جنگ داخلی قوای پادشاه دست بالا رو داشتن اما کم‌کم پارلمان می‌ره سراغ صنایعی که از انحصار متضرر شده بودند انحصاری که دست پادشاه بود و اینطوری می‌تونه بودجه و نیرو برای جنگ پیدا کنه یه آقایی هم به اسم الیور کرام‌ول می‌شه رهبر نظامی قوای پارلمان نتیجه پس از هفت سال جنگ داخلی


audio: 03C8e7uVP_A_0098.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
در 1649 میلادی مجلس پیروز می‌شه به قوای پارلمان نیروهای در واقع پارلمان به خاطر نوع موی سرشون اصلاح سرشون می‌گفتن راندهد یا سرگرد به قوای پادشاه هم می‌گفتن کاوالیرها به هر حال راندهدها بر کاوالیرها پیروز می‌شن چارلز اول هم همون ب بسم الله بعد از پایان جنگ محاکمه و اعدام می‌شه و اینطوری، شاه‌کشی هم


audio: 03C8e7uVP_A_0100.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
وقتی چارلز اول کشته شد، یعنی اعدام شد چه اتفاقی افتاد؟ پارلمان سریعا تشکیل جلسه داد گفت ما استبداد سفت و سخت رو شکست دادیم و حالا وقت چیه؟ باید شاه بعدی و جدید رو انتخاب کنیم آقای کرامول که عرض کردم رئیس ارتش پارلمان بود یا رهبر ارتش پارلمان بود چی گفت؟ گفت آقا جان قدرت رو از شاه گرفتیم بدیم به یه شاه دیگه؟ عه ؟ یعنی چی؟ خب بریم سراغ جمهوری جمهوریش کنیم راحت شیم دیگه از دست شاه اینو که گفت


audio: 03C8e7uVP_A_0101.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
کش‌مکش‌ها شروع شد و بالا گرفت و نهایتا آقای کرامول می‌گه که همینه که هست، قدرت دست منه من ارتش دارم من زور دارم دیگه هم قدرت رو به یک پادشاه واگذار نمی‌کنم خود منم مگه مردم؟ خودم می‌شم رئیس‌جمهور انگلستان و اینطوری آقای کرامول می‌شه اولین و البته آخرین رئیس‌جمهور انگلستان و جمهوری شدن هم تبدیل می‌شه به دوره‌ی کوتاه در کشور انگلستان


audio: 03C8e7uVP_A_0102.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
اما اجازه بدید رو همین دوره‌ کوتاه جمهوری بودن انگلستان کمی نازک شیم یعنی ببینیم سرنوشت تنها جمهوری انگلستان چه شد؟ کرامول مطمئن بود که اگر انتخابات برگزار شه، رای نمیاره چرا که مجلس باهاش مشکل داشت دیگه با حرفش کلا موافق نبود چه کرد؟ تبدیل شد به رئیس‌جمهوری که بدون برگزاری انتخابات به قدرت رسیده و حاضر هم نیست قدرت رو تحویل کس دیگری بده یعنی یجورایی


audio: 03C8e7uVP_A_0103.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
گفت من به پادشاه دیگه‌ای  نمی‌دم خودش عملا شد پادشاه خب از اول همین رو می‌گفت چه کاری بود؟ درواقع یک استبداد جدید ظهور کرده بود یک استبداد نظامی یجورایی می‌شه گفت حرکت به سمت استبداد محض اومده بود خودش رو در یک ساختار جدید بازتولید کرده بود عملا اتفاقات استبداد و استبداد محض بود یجورایی طی حدود 10 سال کرامول با قوانینی سفت و سخت حکومت کرد


audio: 03C8e7uVP_A_0104.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
و روز به روز هم بر مخالفین اون ساختاری که اسمش رو البته گذاشته بود جمهوری اضافه می‌شد در انگلستان نتیجه زمانی که گلچین روزگار بلاخره خوش سلیقه عمل می‌کنه و در 1658 میلادی گل عمر آقای کرامول رو می‌چینه تقریبا تمام انگلستان دلشون می‌خواسته دوباره برگردن به مدل سلطنت یعنی انقدر عملکرد جمهوری البته در اسم فقط فقط یجوری اسمش رو بذاریم دموکراسی‌طور بد بوده ملت می‌گفتن مال نخواستیم


audio: 03C8e7uVP_A_0105.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
ما می‌خوایم بریم پادشاهی خیلی جالبه تاریخ البته ملت می‌گفتن ما دوباره می‌خوایم برگردیم به مدل سلطنت اما نه سلطنتی از جنس استبداد محض ها تمام مردمان جهان در تاریخ گفتند بذارید ما آرامش داشته باشیم حالا می‌خواهد سلطنت باشه جمهوری باشه، دموکراسی باشه هر چی هر کاری می‌کنید استبداد نباشه جون مادرتون حالا سوال با همه این اتفاقات بالا و پایین ها و خواست ملت انگلستان آیا


audio: 03C8e7uVP_A_0108.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
از پس کرامول و عصر جمهوری کوتاهی که البته آقای کرامول بهش می‌گفت جمهوری چارلز دوم پسر چارلز اول به قدرت می‌رسه و می‌شه پادشاه در انگلستان و بعد از اون هم جیمز دوم میاد سر کار پسر درواقع همین چارلز دوم اوضاع استبداد چطور بوده؟ حسابی جدی بوده چارلز دوم و از پس اون پسرش جیمز دوم به راه پدرانشون رفتند و قدرت رو در دستان خودشون


audio: 03C8e7uVP_A_0109.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
انحصاری کردنذ و متمرکز کردنذ و اگرچه در بدو امر یه سری اومدن توافقاتی با پارلمان کردند اما قدرت که تثبیت شد زدن زیر همه توافقات‌شون نهادهای دیگر قدرت مثل اشراف پارلمان و کلیسا باز هم ناراضی بودند انگار استبداد محض به این راحتی‌ها قرار نبود دست از سر انگلستان برداره نتیجه چه شد؟ آقایون مجلس پا شدن رفتن هلند خدمت ویلیام نارنجی


audio: 03C8e7uVP_A_0110.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
کی بود ایشون؟ حاکم هلند کسی که داماد جیمز دوم بود یعنی دختر جیمز دوم رو در واقع باهاش ازدواج کرده بود خانم ماری همسر ایشون بود چرا رفتن سراغ ایشون؟ چون چارلز دوم و جیمز دوم هردو کاتولیک بودن و رفته بودند با فرانسه کاتولیک گاوبندی کرده بودن و از هلند پروتستان هم بدشون می‌اومد متقابلا هلند پروتستان هم از انگلیس کاتولیک بدش می‌اومد به هر حال اعضای پارلمان


audio: 03C8e7uVP_A_0111.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
رفتن به آقای ویلیام نارنجی و خانم ماری گفتن که آقا جان جون مادرتون بیاد ما کمک می‌کنیم جیمز دوم بره کنار قدرت رو شما در دست بگیرید اما یه شرطی داره اها قدرت رو در دست می‌گیرید اما به صورت مشروط یعنی می‌شید سلطان یا پادشاه مشروطه در واقع بیاید قدرت رو در دست بگیرید در چهارچوب قانون اما سلطنت کنید جون مادرتون ویلیام نارنجی می‌پذیره و پا می‌شه


audio: 03C8e7uVP_A_0113.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
ویلیام نارنجی که به انگلیس رسید شوری بزرگ در مردم انگلستان به پا شد دور و وری‌های پروتستان قدرت یعنی دور و وری‌های جیمز دوم که پروتستان بودند همه سریع می‌رن می‌پیوندن به ویلیام حتی آن دختر پادشاه هم می‌ره می‌پیونده به ویلیام یک جنبش بزرگ علیه حکومت جیمز دوم به وقوع می‌پیونده و نتیجه‌ش جیمز دوم به فرانسه فرار می‌کنه و اقای ویلیام با نام ویلیام سوم


audio: 03C8e7uVP_A_0114.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
همراه با همسرش خانوم ماری دوم مشترکا قدرت رو در انگلستان در اختیار می‌گیرن این جای تاریخ انقلابی در انگلستان به وقوع پیوسته بود انقلابی که نه توسط مستضعفین و طبقه فرودست و متوسط بلکه توسط اشراف و فرادستان جامعه پیش‌برده شده بود یک انقلاب به اصطلاح بورژوایی و لیبرال انقلابی که معروف شده به


audio: 03C8e7uVP_A_0116.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
به انقلاب شکوهمند انگلستان انقلاب آرام هم می‌گن چرا؟ چون بدون درد و خونریزی به ثمر نشست یعنی خون از دماغ کسی نیومد اصلا شاید در ظاهر به نظر برسه خیلی اتفاق مهمی نیفتاده بود به نسبت قبل یه قدرتی رفته بود کنار یه پادشاهی و یک پادشاه دیگه حالا دو تا مشترکا به جاش اومده بودن روی کار از اون طرف هم بورژواها و اشراف هم که کماکان دست بالا رو داشتن و باز هم فرودستان و طبقات پایین جامعه بودن


audio: 03C8e7uVP_A_0117.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
که قرار بود زیر چکمه‌های صاحبان قدرت طبق معمول له بشن ولی نتیجه این انقلاب تاریخ سیاسی انگلیس که نه جهان رو زیر و زبر کرد چرا؟ عرض می‌کنم اتفاق جدیدی داشت رقم می‌خورد


audio: 03C8e7uVP_A_0119.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
هم یک شاه داشت، هم یک ملکه اما شاه و ملکه‌ای متفاوت این بار شاه و ملکه‌ای که شروع کردند به تعامل با پارلمان و دوشادوش هم یک قانون اساسی تدوین کردند قانونی به نام لایحه حقوق


audio: 03C8e7uVP_A_0120.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
انقلاب شکوهمند انگلستان تبدیل شد به مسیری برای کنترل قدرت تا قبل از این چجوری بود؟ قدرت در اختیار مشیت الهی بود و گویا خدا هم قدرت رو سلاح دیده بود به پادشاه و همه چیز هم در ید ایشون بود عملا رو هوا عرض کردیم دیگه از ابتدا تا اینجا فیلسوفی به نام آقای جان لاک که پدر فکری انقلاب شکوهمند انگلیس هست تو همون ایام میاد می‌گه آقا جان ما به جز دولت یه چیز دیگه هم داریم


audio: 03C8e7uVP_A_0121.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
که قدرت تولید می‌کنه و روی قدرت تاثیر می‌ذاره چیه؟ چیزی‌ست به نام جامعه مدنی بعد هم فیلسوف دیگری به اسم آقای توماس هابز میاد می‌گه که برای اینکه جنگ نباشه و مردم همدیگه رو جر ندن نیاز به یک قدرتی داریم که ایشون اسمش رو گذاشت لویاتان یعنی چی این لویاتان؟ می‌گفت یک هیولای دریایی قویه که اومده جلوی جنگ و هرج و مرج رو بگیره


audio: 03C8e7uVP_A_0122.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
ولی خب همین لویاتان، یعنی همین قدرت بزرگ در واقع یعنی دولت نتیجه یک قرارداد اجتماعیه بین اعضای جامعه خیلی جالبه اصل مشروطه‌سازی قدرت از همین‌جا میاد از دل همین انقلاب بزرگ و اگر الان می‌بینیم که نهاد پادشاهی در انگلستان چندان اجازه دخالت جدی در سیاست‌ها رو نداره و بیشتر تبدیل شده به یک نماد با ارزش البته ریشه‌ش در دل همین


audio: 03C8e7uVP_A_0124.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
انقلاب شکوهمند البته یک دستاورد دیگر هم داشت با وقوع این انقلاب دیگه نوآورانی مثل آقای لی توسط نهادهای اجتماعی شکل‌گرفته از دل انقلاب شناسایی می‌شدن و نبوغشون به کار گرفته می‌شد توجه کنیم که آقای لی وقتی از نظر مساعد خانم الیزابت اول ناامید شده بود پا شد رفت کجا؟ فرانسه و نتیجه می‌تونیم بگیم فرانسه و انگلیس


audio: 03C8e7uVP_A_0125.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
با هم به یک سطح از توانمندی صنعتی رسیده بودند هر دوشون که استعمارگر بودن اما چرا انقلاب صنعتی در ادامه تاریخ از انگلستان شروع شد؟ و این کشور تبدیل شد به قلب تپنده این انقلاب دقیقا به خاطر اینکه تجربه یک انقلاب شکوهمند رو داشتند انقلابی لیبرالی که به صنعتگران و فعالان اقتصادی اجازه داده بود به سمت اهدافشون حرکت کنن در واقع


audio: 03C8e7uVP_A_0126.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
جهان امروز ما، به نوعی مدیون آقای ویلیام سوم و خانم ماری دومه، چرا؟ چون اجازه دادند جامعه انگلستان به قدرتشون افسار بزنه و قدرت این دو رو اون به عنوان پادشاه کنترل کنه


audio: 03C8e7uVP_A_0129.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
تبدیل شدن فاجعه قبلی به فاجعه جدید و بدتره خیلی از انقلاب‌ها از مسیر اصلیشون منحرف می‌شن و در مواردی هم انقلاب‌ها تونستن تغییراتی مثبت و موندگار ایجاد کنن ما مشابه چیزی که در 1688 میلادی در انگلستان اتفاق افتاد رو بیش از 200 سال بعدش در کشور خودمون ایران‌زمین تجربه کردیم پدیده به اسم انقلاب مشروطه


audio: 03C8e7uVP_A_0130.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
انقلابی که بنا بود همون نتایج انقلاب شکوهمند انگلستان رو برای ما، به بار بیاره اما نیاورد، چرا؟ شاید خود انگلستان و برنامه‌هایی که همیشه برای ایران داشته یکی از دلایلی باشه که پادشاهی در کشور ما به سمت مشروطه شدن نرفت البته ما دایی جان ناپلئونی نگاه نمی‌کنیم تمام کار کار انگیس‌ها نبود اما


audio: 03C8e7uVP_A_0131.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
معمولا می‌شه ردپای قدرت‌های بزرگ رو در شکست‌های خودمون دید زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم. این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن اینکه در ادامه خواهیم دید ویدئوهایی که شما خوبان مخاطبان پر مهر مورخ برای ما ارسال کردید و اینجا یادآوری بکنم شما می‌تونید در صورت علاقه، زمانی که ما رو می‌شنوید یا تماشا می‌کنید ویدئوهایی از خودتون بگیرید


audio: 03C8e7uVP_A_0134.opus
source: youtube
source_id: 03C8e7uVP_A
invalidation: VALID
text:
تا ما با افتخار در پادکست مورخ نشانش دهیم و به خود به ببالیم تا چتد روز آتی، و موضوع جذاب بعدی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: gMzlVVOT6cQ_0006.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
نو هست، بدیم خدمتتون؟ باز هم نه؟ 12000 تاکسی تویوتا کمری مدل 2023 خشک چطور؟ اضافه کنیم به ناوگان حمل و نقل؟ اهل فوتبال که هستید؟


audio: gMzlVVOT6cQ_0010.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
سالی 200 میلیون دلار چطوره؟ اهل فوتبال نیستید اجازه بدید کاری کنیم برای تمام ایرانیان برای سلامت تمام ایرانیان، ها؟


audio: gMzlVVOT6cQ_0015.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
این پولی‌ست که سعی داشتیم با این مثال‌ها حقیقت زیاد بودنش رو درک کنیم توضیح بدیم سعی داشتیم این پول رو در زودترین حالت ممکن خرج کنیم و نشد انگار برای خرج این پول باید عمری فرصت داشت اما امروز و حالا که باهم صحبت می‌کنیم اعلام شده که یک نفر زیاد وقت نمی‌خواست برای این‌کار یک نفر بسیار توانمند بود


audio: gMzlVVOT6cQ_0017.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
این پول رو دریافت کرده از دولت محترم و چه کرده؟ نه تنها چای و ماشین‌الات چای وارد نکرده بلکه 3میلیارد دلار از این پول رو خیلی شیک در روز روشن رفته وسط چهارراه استانبول یا احتمالا سبزه‌میدون چه کرده؟ فروخته و پول نقد گرفته در بازار آزاد ایشون به تنهایی احتمالا بازار دلار رو هم تحت‌الشعاع قرار داده


audio: gMzlVVOT6cQ_0018.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
اگر روزی بیماری دنبال داروش بود دارویی که اگر تزریق نمی‌کرد مادرش از دنیا می‌رفت یا پدرش کما اینکه شاید رفته باشد و من و شما نمی‌دانیم و آن روز اون دارو گرون شد و 2برابر شد چون دلار گرون شده بود احتمالا زحمات ایشون بوده و دست‌اندرکاران پشت پرده‌ش البته


audio: gMzlVVOT6cQ_0022.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
ایشون در حالی که قند رو می‌زده در چای دبش که قند حلال بشه و بعد میان 2 لب به آرومی خیسی دو لب رو کویر می‌کرده و در ادامه چای رو هورت می‌کشیده پاسخ داده


audio: gMzlVVOT6cQ_0026.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
احساس وظیفه کردیم دوستان و چه کردیم؟ به یک سوال پاسخ دادیم اختلاس کاری که این آدم و قبل از این مردمان دیگری کردند در ایران و بردند از جیب مردمان ایران زمین اصلا چی هست؟ به این سوال پاسخ دادیم کشور ما چه تجربه‌هایی از اختلاس دارد؟ و درواقع چه تجربه‌ها که ندارد


audio: gMzlVVOT6cQ_0029.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم اول کتاب خاطرات و خطرات اثر مهدی قلی هدایت مخبرالسلطنه و دوم گزارش‌های رسانه‌های معتبر و اجازه بدید یاداوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدیوهای ارسالی از طرف شما مخاطبان خوب مورخ رو باهم خواهیم دید حالا بریم در دل تاریخ


audio: gMzlVVOT6cQ_0030.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
خب قاعده‌ش اینه که هر جا تجمیع قدرت و ثروت باشه فساد هم قطعا هست دولت‌های مدرن تلاش‌های بسیاری کردند در جهان تا جلوی فساد مالی رو تو مجموعه‌شون بگیرن و تو خیلی از کشورهای اغلب توسعه یافته تا حد بسیار بسیار بسیار زیادی هم موفق بودند گرچه این هم عرض بکنم در پرانتز یک جاهایی دولت‌ها می‌خواستند


audio: gMzlVVOT6cQ_0031.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
و می‌خواهد که جلوش رو نگیرند چون اگر همه چیز رو باشه کی بدزده؟ کی ببره؟ و کی تقسیمش کنه بخورن؟ این از این در ایران زمین چی؟ در ایران ما چی؟ تاریخ نشون میده در ایران ما باز هم داستان با اون چه در کشورهای توسعه یافته دیدیم و می‌بینیم و احتمالا خواهیم دید زمین تا آسمون فرق می‌کنه


audio: gMzlVVOT6cQ_0032.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
اگر جایی می‌بینیم که دولتی تلاش می‌کنه جلوی فساد رو بگیره جلوی تجمیع قدرت و ثروت رو یک‌جا بگیره که فساد ایجاد نشه گویی در ایران ما امروز خیلی تلاشی برای این مسئله انجام نمیشه یا اگر میشه کافی نیست یا اگر میشه فقط ظاهر داستانه


audio: gMzlVVOT6cQ_0035.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
مادری که سرطان داشت باید هر هفته تزریق انجام می‌داد و زمانی که به‌واسطه‌ی گرون شدن دلار یا هرآن چیز دیگری این خانواده


audio: gMzlVVOT6cQ_0037.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
شبانه‌روز دنبال جور کردن پول بودند پول دارو و تزریق این مادر مادر خانواده که 74سال زحمت خانواده رو کشید


audio: gMzlVVOT6cQ_0039.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
دیگه نیست که پادکست مورخ رو بشنوه دیگه نیست که گرمابخش اون خانه و خانواده باشه دیگه نیست که بهشت زیر پاش باشه دیگه نیست که برای ما پیام بفرسته


audio: gMzlVVOT6cQ_0040.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
خب برگردیم به بحثمون در ایران ما اما داستان با اون‌چه در کشورهای توسعه‌یافته می‌بینیم در زمینه‌ی مبارزه با فساد مالی زمین تا آسمون فرق می‌کنه عرض کردم چرا فرق می‌کنه؟ کمی به عقب برگردیم تاریخ کشورمون رو زمانی در ایران زمین تمام پول و ثروت مملکت دست پادشاه بود یعنی پادشاه مطلقه هرکاری می‌خواست می‌تونست بکنه و می‌کرد عملا پول و ثروت


audio: gMzlVVOT6cQ_0041.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
مملکت مال مملکت و مردم نبود درواقع و مال قبله‌ی عالم بود مال شاهنشاه بود و خودش می‌دونست و دلش می‌خواست که چطور این پول رو خرج کنه


audio: gMzlVVOT6cQ_0042.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
بسیاری معتقدند در تاریخ یا حتی دوستانی که علاقه‌مند به تاریخ نیستند هم که این خود نوعی فساد مالی‌ست که یک نفر تمام پول در اختیارش باشه و هرجوری بخواد بتونه خرجش کنه این از این اما کمی که جلوتر بیایم تاریخ مملکت‌مون رو و ببینیم نظام دیوان سالاری در ایران پیشرفته‌تر میشه حالا چه اتفاقی میفته؟ فساد مالی هم معنای تازه‌ای پیدا می‌کنه


audio: gMzlVVOT6cQ_0043.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
در دوران قاجار کلی صدراعظم و نخست‌وزیر و وزیر و وکیل فاسد و رشوه‌بگیر داشتیم در تاریخ کما اینکه در تمام تاریخ داشتیم نه در ایران در تمام جهان صرفا چون بحث تاریخ اختلاس در ایران معاصره به این بحث دارم می‌پردازم درواقع به فکت و اسناد مربوط به ایران زمین در زمان قاجار کلی داشتیم در جایگاه‌های مختلف از حاجی میرزا آقاسی بگیر تا اتابک اعظم


audio: gMzlVVOT6cQ_0045.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
نوعی از فساد اقتصادی‌ای که ما به اسم اختلاس می‌شناسیم امروز برای اولین بار کی اسمش مطرح شد؟ در دوران پهلوی اول یعنی زمان رضاشاه پهلوی و اجازه بدید قبل از اینکه ببینیم اولین کسی که این لقب مختلس بودن رو به خود اختصاص داد و اختلاس کرد در ایران زمین که بود؟ به یک سوال پاسخ بدیم


audio: gMzlVVOT6cQ_0047.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
به برداشت غیرقانونی اموال دولتی یا اموال وابسته به دولت توسط کارکنان دولت یا افراد وابسته به کارکنان دولت و دولت می‌گویند اختلاس این از تعریفش همین تعریفی که عرض کردم اختلاس رو از انواع فسادهای دیگه مثل مثلا رشوه و ارتشاء و این مسائل متفاوت می‌کنه همین‌جا چرا؟ عرض می‌کنم


audio: gMzlVVOT6cQ_0048.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
شما در نظر بگیرید یک مقام دولتی پاشده خیر سرش رفته سر پستش که چه کنه؟ خدمت کنه پیرو تمام مصاحبه‌ها و نقل قول‌ها و ادعاها و وعده‌ها و وعده‌ها و وعده‌ها و وعده‌ها و وعده‌ها و وعده‌ها و وعده‌ها


audio: gMzlVVOT6cQ_0051.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
ایشون من تو پرانتز اول این رو عرض بکنم قطعا داریم انسان‌های شریفی که صبح تا شب در حال خدمت کردن‌اند یا در فکر خدمت کردن اجازه بدید همین‌جا با احترام کلاه از سر بردارم به این دوستان عرض ادب و احترام بکنم و این دوستان بدانند و آگاه باشند که دارم درباره‌ی اون درصدی صحبت میکنم که متاسفانه انقدر عملکردشون بزرگه که همه رو بردن زیر سایه‌ی خیانت خودشون


audio: gMzlVVOT6cQ_0052.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
و کارهایی که می‌کنند پس دوستان خدوم این مرز و بوم و مردمش به کنار ما دست بوسشون هم هستیم با بقیه کار داریم


audio: gMzlVVOT6cQ_0053.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
این بنده‌خدایی که عرض کردم رفته خدمت کنه خیر سرش و ادعاش هم کرده میشینه با خودش فکر می‌کنه میگه خب من به کی خدمت کنم؟ به مردم؟ خب مردم که اصلا ارزش خدمت من رو نمی‌دونن که برخوردشون هم خوب نیست طلبکار هم هستن این هیچی


audio: gMzlVVOT6cQ_0054.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
به جیب خودم؟ آره دیگه پسفردا می‌خوام بازنشست شم بعد 60 سال الان هم که شده 65 سال دیگه به‌درد نمی‌خوره بعدش چقدر می‌خوان به ما بدن اصلا بدن یا ندن، دیر و زود بچه‌هام نوه‌م به جیب خودم خدمت می‌کنم یا به جیب اطرافیانم هم می‌تونم خدمت کنم بالاخره یه سفره‌ست دیگه این هم بد نیست ولی اولویت میشه جیب خودش این بنده‌خدا و نتیجه بدون این‌که کسی بفهمه یه پولی رو با یک برنامه‌ریزی که معمولا البته


audio: gMzlVVOT6cQ_0055.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
شمردن صفرهای این پول برای مردمان عادی مثل بنده کار راحتی نیست برمیداره ایشون میذاره جیبش به این میگن اختلاس همون تعریفی که کردیم، حالا این از این سوال قبلی رو پاسخ بدیم حالا کی بود اولین مختلس ایران زمین؟


audio: gMzlVVOT6cQ_0057.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
اولین اختلاس ایران به زمان تشکیل اولین بانک در ایران برمی‌گرده درواقع ب بسم‌الله که سیستم بانکداری تو ایران راه میفته اختلاس هم شروع میشه یعنی تاریخ این دوتا یکیه اما خود این شکل‌گیری نظام بانکی یعنی بانکی ملی بسیار بالا پایین داره در ایران اساسا نظام بانکی و بعد اولین بانک ایرانی این دو تا جداست یکی از روش‌های استعماری کشورهای غربی همین تاسیس بانک و


audio: gMzlVVOT6cQ_0058.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
وام دادن به کشورها بوده یعنی چی؟ می‌اومدن تو کشورهایی که اقتصاد ضعیف‌تری داشتن بانک می‌زدن وام می‌دادن و تا جایی که می‌شده اون کشور رو مقروض می‌کردند عملا و این‌جوری اقتصاد اون کشور هم در دست می‌گرفتند گرچه هنوزم که هنوزه داستان همینه ها مدلش فرق کرده، چرا؟ تو همین ایران خودمون امروز روز یهو می‌شنویم صبح بلند میشیم می‌شنویم که فلان کشور که اشاره مستقیم حالا نمی‌خوام بکنم ولی مشخصا


audio: gMzlVVOT6cQ_0059.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
خیلی بزرگه جمعیت داره چشم‌هاشون خیلی بادومی‌طوریه و این‌ها حالا ما کار نداریم اشاره نمی‌کنیم یه‌سری پروژه‌ی بزرگ تعریف کرده این کشوره قراره بیاد در ایران اجرایی کنه مثلا چه پروژه‌ای؟ بزرگترین ورزشگاه جهان یا به‌طور مثال فاز دوم فرودگاه بین‌المللی امثال این‌ها حالا این‌که اصلا همچین پروژه‌هایی اولویت ما هست یا نیست بحث دیگری‌ست اما سوال پولش رو قراره کی بده؟ این پروژه‌ها رو و جواب


audio: gMzlVVOT6cQ_0060.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
خود اون کشوره بادومی‌طوریه چرا؟ چون وقتی خودش بده کشور ما مقروض میشه و همین میشه مسیری برای تحت کنترل قرار دادن اقتصاد ما درواقع به تاریخ که برمی‌گردیم این بوده که خودشون می‌اومدن بانک میزدن مقروض می‌کردن الان که خودمون بانک داریم حالا کشورها درواقع بانک دارن کاری به عملکردشون نداریم بحث دیگری‌ست میان با این مدل پروژه‌ها دوباره مقروض می‌کنن و اقتصاد رو در دست می‌گیرن به هر حال


audio: gMzlVVOT6cQ_0062.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
برگردیم به بحث اختلاس گفتیم که اولین اختلاس ایران با شکل‌گیری نظام بانکی به‌وقوع پیوست حالا نظام بانکی چطوری شکل گرفت در ایران؟ عرض می‌کنم البته مختصر در این قسمت خودش بحثی‌ست مفصل داستان چی بوده؟ اولین بانک امروزی رو در ایران انگلیس‌ها راه میندازن اسمش هم چی بوده؟ بانک شاهنشاهی و این بانک شاهنشاهی هم براساس قرارداد رویتر شکل می‌گیره


audio: gMzlVVOT6cQ_0063.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
ما در قسمت‌های مختلف مورخ بهش اشاره کردیم گرچه قرارداد رویتر به‌طور کامل اجرا نمیشه ولی از دلش این بانک مدرن برای ایران زمین به‌وجود میاد این قسمت قرارداد درواقع اجرایی میشه کی شکل می‌گیره اولین بانک؟ یعنی بانک شاهنشاهی


audio: gMzlVVOT6cQ_0068.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
این وسط روسیه که میبینه رقیبش یعنی انگلستان اومده یه بانک تو ایران زده میگه چی؟ اصلا این حرف‌ها نیست مگه من مردم؟ سریعا دست به‌کار میشه میاد بانک استقراضی ایران و روسیه رو شکل میده و نتیجه رقابت این دو بانک در ایران حسابی اقتصاد ایران رو ضعیف می‌کنه و باز نتیجه ایران


audio: gMzlVVOT6cQ_0070.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
بانک مستقل میفته و جالبه کی پیشنهاد تشکیل یک بانک ملی رو برای ایران میده به شاهنشاه؟ آقای محمدحسن امین‌الضرب که قطعا به زودی یه قسمت در ارتباط با ایشون و تاثیرات واقعا مهمی که در تاریخ ایران زمین گذاشت خواهیم داشت، اما آرزوی راه‌اندازی بانک ملی هم مثل بسیاری از آرمان‌های مشروطیت به دل ایشون و دوستان می‌مونه اجرایی نمیشه چرا؟ دولت قاجار


audio: gMzlVVOT6cQ_0071.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
توان به سرانجام رسوندن این آرمان‌ها رو نداشته خب یه اقتدار و یه تدبیر مالی جدی نیاز بوده، و جدید البته در تاریخ وقتی جلو میایم می‌بینیم با پایان سلسله‌ی قاجار و روی کار اومدن رضاشاه پهلوی این اقتدار و این تدبیر برای تامین بودجه‌ی یک بانک ملی ایرانی به‌وجود میاد البته که تدبیر رضاشاه پهلوی چیز جدیدی هم نبوده‌ها ایران همیشه یک مدلی رو داشته تست می‌کرده


audio: gMzlVVOT6cQ_0072.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
یعنی همواره قدرت‌هایی که در ایران بودند برای برهم زدن موازنه‌ی قدرت روسیه و انگلیس که هر دو افتاده بودن رو ایران دست به دامن یک کشور ثالث می‌شدند رضاشاه اون زمان برای بهم زدن این توازن قدرت حالا توی بحث بانک دوباره همین مسیر رو پی می‌گیره میره سراغ کشور ثالث حالا سراغ چه کشوری میره؟


audio: gMzlVVOT6cQ_0074.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
آلمان انتخاب رضاشاه پهلوی بود سال 1307 شمسی بانک ملی ایران توسط آلمان‌ها افتتاح میشه سریعا هم شعب مختلفش شکل می‌گیره و حق چاپ اسکناس هم میدن به بانک ملی که این‌جوری چه اتفاقی بیفته؟ دست دو بانک انگلیسی و روس از اقتصاد ایران کوتاه بشه از طرفی هم نگرانی بابت حضور اقتصادی آلمان تو ایران وجود نداشته چرا؟ آلمان‌ها


audio: gMzlVVOT6cQ_0075.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
سیاست‌های استعماری تو ایران دنبال نمی‌کردند عملا از اونور هم بانکداری آلمان در سطح جهان در سطح بین الملل زبان‌زد بوده پس گزینه‌ی خوبی بودن آقایی به نام


audio: gMzlVVOT6cQ_0077.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
که آلمانی هم بود میشه اولین رئیس بانک ایرانی ایران زمین این ایرانی ایران هم جالبه تاریخ بهترین معلم‌هاست


audio: gMzlVVOT6cQ_0082.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
از طرف دولت ایران شکل گرفته بود و هدفش هم این بود که نظارت کنه بر بانک با آقای بلات به‌وجود میاد بین این دوتا اختلاف ایجاد میشه


audio: gMzlVVOT6cQ_0083.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
از اون طرف آقای لیندن بلات رئیس وقت بانک ملی یه رابطه‌ی خیلی خوبی رو تونسته بود ایجاد کنه با یکی از مهم ترین شخصیت‌های سیاسی دوران رضاشاه کی؟ جناب عبدالحسین خان تیمورتاش بسیار هم پرقدرت بود وزیر دربار به‌واسطه‌ی همین ارتباط حسنه این آقا خیلی براش مهم نبود که حالا یه نهاد نظارتی‌ای هم وجود داره که قراره بیاد رو ما نظارت کنه ولش کن این حرف‌ها چیه؟ و عملا داشت کار خودش رو می‌کرد


audio: gMzlVVOT6cQ_0084.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
و اساسا هم این هیئت نظارت که از طرف دولت تعیین شده بود هم برای این شکل گرفته بود که دولت ایران اون زمان به اقدامات جناب دکتر لیندن بلات مشکوک شده بود درواقع حالا این از این هیئت نظارت کیا بودن؟ رئیسش مهمه آقای حسین قلی نواب بود یه زمانی هم وزیر مختار ایران در آلمان بوده و زبون آلمانی‌ها رو هم خوب می‌فهمیده و منش‌شون زو تو پرانتز این هم بگم محله‌ی فعلی نواب در تهران


audio: gMzlVVOT6cQ_0085.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
که به نام آقای مجتبی نواب صفویه قبل از انقلاب هم اسمش نواب بوده به‌واسطه‌ی همین حسین قلی نواب و باز این هم یه نکته‌ی جذاب در تاریخ محله و خیابانی در ایران و در تهران قبل و بعد از انقلاب اسمش یکی بوده ولی این کجا و آن کجا؟ به هر حال این آقای حسین قلی نواب هی پامی‌شده می‌رفته بانک ملی فشار میاورده که آقاجان اسناد مالی‌تون رو باید در اختیار ما بذارید بررسی کنیم آقای


audio: gMzlVVOT6cQ_0086.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
دکتر لیندن بلات آلمانی اما هیئت نظارت رو به هیچ‌جا نمی‌گرفته و هی می‌پیچوندشون نتیجه چی میشه؟ عرض می‌کنم


audio: gMzlVVOT6cQ_0087.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
آقای نواب بیخیال بانک ملی نمی‌شد پس اساسا هم شده بود رئیس هیئت نظارت که بیخیال نشه و نتیجه بعد از کلی بالا و پایین و دعوا نهایتا تونست یه‌سری از اسناد رو بگیره و درواقع به اسناد دسترسی پیدا بکنه این هیئت شروع می‌کنه بررسی روزها بررسی اسناد مالی ادامه داشته تا کاشف به عمل میاد که بانک ملی وام‌های نامعتبر کلانی به افراد بدون ضمانت لازم داده


audio: gMzlVVOT6cQ_0088.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
تاریخ تکرار میشه امروز هم به وفور میبینیم که طرف با یه کپی شناسنامه وام گرفته هیئت نظارت اون زمان متوجه یه‌سری وام های دیگه هم میشه که بخشیش به دست نفر دوم مملکت یعنی آقای تیمورتاش وزیر دربار اعطا شده یعنی با دستور آقای تیمورتاش


audio: gMzlVVOT6cQ_0090.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
حالا بماند که همون هیئت نظارت همون زمان به این اسناد هم دست پیدا می‌کنه که یک مبلغ بسیار جدی‌ای از پول نفت به حساب شخصی اعلی‌حضرت ریخته می‌شده که طبیعتا آقای نواب سر یه همچین مواردی یه‌جوری رفتار می‌کرده که شتر دیدی ندیدی


audio: gMzlVVOT6cQ_0091.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
خب حالا برای این‌که بفهمیم اون زمان اوضاع و احوال آقای تیمور تاش چجوری بوده اجازه بدید یه مقدار برگردیم عقب، یعنی زمانی که رضاشاه تازه به قدرت رسیده بود


audio: gMzlVVOT6cQ_0092.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
یه مقدار که از به قدرت رسیدن رضاشاه پهلوی می‌گذره رابطه‌ی ایشون با اطرافیانش شکراب میشه و نتیجه یک به یک کسانی که به رضاشاه در مسیر رسیدن به قدرت کمک‌های اصلی کرده بودند حذف میشن ما در قسمت مربوط به فرمان‌فرما در پادکست مورخ یه نمونه‌ش رو توضیح دادیم نصرت‌الدوله پسر فرمان‌فرما که حامی جدی رضاشاه بود خیلی هم کمکش کرده بود به اتهام رشوه گرفتن زندانی میشه بعد تبعید میشه


audio: gMzlVVOT6cQ_0093.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
یه روزی هم خبر مرگش در تبعید میرسه به خانواده‌ش به هر حال دوست داشتید ببینید و بشنوید بسیار قسمت جذابی‌ست بگذریم اون زمان افراد دیگه‌ای هم با اتهام‌های مختلف مواجه میشن اما این وسط کسی که اتهامش به موضوع این قسمت ما ربط داره آقای تیمورتاشه حالا این اختلافات از کجا شروع میشه؟ بین تیمورتاش و رضاشاه پهلوی سال 1308 تیمورتاش تو حل و فصل اختلافات نفتی ایران و انگلیس شکست می‌خوره


audio: gMzlVVOT6cQ_0094.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
و همین میشه شروعی بر اختلافات رضاشاه و تیمورتاش در ادامه‌ی این شکراب بودن اوضاع روابط تیمورتاش و شاه خبر میاد که آقاجان در تخلفات مربوط به بانک ملی و آقای لیندن بلات ردپای تیمورتاش هم به چشم می‌خوره چی‌کار کنیم؟ حالا رضاشاه که همینجوری منضبط بوده با تیمورتاش هم که یه اختلافاتی پیدا کرده نتیجه اتهاماتی نظیر ولخرجی از بودجه‌ی دربار


audio: gMzlVVOT6cQ_0095.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
اخذ وام برای اشخاص مختلف و همکاری با رئیس آلمانی بانک ملی برای اختلاس مطرح میشه برای آقای تیمورتاش بعد هم دادگاهیش می‌کنن تیمورتاش در دادگاه محکوم میشه به چی؟ به رد مال و البته 5سال زندان مال و اموالش رو می‌گیرن می‌فرستنش زندان زندانی که البته تیمورتاش هیچوقت ازش زنده برنگشت


audio: gMzlVVOT6cQ_0096.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
البته این‌که واقعا تیمورتاش در اختلاس بانک ملی و لیندن بلات نقش داشته یا نه انصافا مشخص نیست گمانه‌زنی‌هایی وجود داره که تیمورتاش روحش هم از این اتفاقات خبر نداشته و تمام داستان پاپوشی بوده که برای حذف این چهره‌ی قدرتمند سیاسی دوخته بودند برای درک بهتر این موضوع یه قیاسی بکنیم بین سرنوشت تیمورتاش و آقای لیندن بلات خیلی کمک خواهد کرد که بفهمیم


audio: gMzlVVOT6cQ_0097.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
تیمورتاش مختلس بوده است یا نه گرچه که به‌هرحال نتیجه رو عوض نمی‌کنه، قربانی بازی سیاسی زمان خودش بود آقای تیمورتاش حالا سوال سرنوشت دکتر لیدن‌بلات آلمانی چی شد؟ رئیس وقت بانک ملی وقتی گند اختلاس درمیاد آقای لیندن بلات میگه آخ سرم، پام، درد گرفت من میرم معالجه آلمان مدیریت بانک هم میده به معاونش آقایی به‌نام اتو فوگل یه روزی رضاشاه میگه پاشیم بریم بازدید بانک ببینیم داستان چیه


audio: gMzlVVOT6cQ_0098.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
اتو فوگل می‌شنوه رضاشاه داره میاد فرار می‌پیچه به بازی کجا؟ بغداد رضاشاه هم کینه‌ای، می‌فرسته دنبالش میگه برید بیاریدش از بغداد من کارش دارم فوگل می‌فهمه دارن میان دوباره در میره، کجا؟ بیروت این‌دفعه باز رضاشاه


audio: gMzlVVOT6cQ_0101.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
فوگل تو بیروت خودش رو حذف فیزیکی می‌کنه خودکشی می‌کنه از ترس رضاشاه این از معاون بانک خود لیدن بلات چی میشه؟ آقای رضاشاه دوباره کینه‌ای عمل می‌کنه گرچه کارش هم بسیار درست بوده قانونی به آلمان میگه که برگردونید با زبون خوش ببینین داستان چی بوده این بابا پول ما رو برده آلمان هم کت بسته البته به همراه یک وکیل آقای لیندن بلات رو می‌فرسته ایران یه دادگاهی تشکیل میشه و ایشون محکوم میشه به


audio: gMzlVVOT6cQ_0103.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
و پرداخت 7000 لیره و 46000 ریال پول رایح مملکت تکلیف بانک ملی چی میشه؟ دیگه آلمان‌ها تاسیس کرده بودن دیگه یه آقای دیگری به نام هرست جانشین آقای لیندن بلات میشه نتیجه تیمورتاش کشته شد لیندن بلات به 18ماه حبس محکوم شد و تمام پرونده بسته ختم جلسه


audio: gMzlVVOT6cQ_0104.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
این رو من تو پرانتز بگم داستان آقای تیمورتاش بسیار مفصله این یه گوشه‌ی کوتاهی از زندگیش بود ایشون یکی از تاثیرگذارترین افراد تاریخ ایران زمین بودن که می‌تونیم تو یک قسمت جداگانه در مورخ مفصل بهش بپردازیم اگر علاقه‌مند هستید لطفا همین الان برای ما کامنت بفرمایید ما انجام وظیفه خواهیم کرد حالا یک سوال


audio: gMzlVVOT6cQ_0105.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
بعد از تیمورتاش داستان اختلاس در ایران زمین چطور پیش رفت؟ گرچه این جوابی مفصل داره ولی سعی می‌کنیم مختصر کنیم عرض کنیم


audio: gMzlVVOT6cQ_0106.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
در دوران پهلوی دوم هم گزارش‌هایی از فسادهای مالی وجود داره تاحدی که توی دادگستری وقت میان یک اداره‌ای برای رسیدگی به فسادهای بالای 100میلیون تومان تاسیس می‌کنن عدد رو شما ببین دلار تهش بود 7تومن با این حال تاریخچه‌ی اونچه که من و شما امروز به‌عنوان اختلاس می‌شناسیم و خیلی اذیت‌مون می‌کنه بعد از انقلاب و در دوران جمهوری اسلامی شروع میشه یعنی چی؟


audio: gMzlVVOT6cQ_0108.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
باوقوع انقلاب برای چندسال انقلابیونی که احساس می‌کردند یک کار معنوی بزرگ کردند سعی کردند از فساد مالی دوری کنند اگرچه جریان فساد واقعا هیچوقت متوقف نمیشه نه در ایران همه‌جای جهان همیشه جاری بوده ولی به‌هرحال دوستان سعی کردند اما فقط یه دهه تقریبا طول کشید تا این سعی بی‌نتیجه بمونه وقتی اولین اخبار از یک اختلاس بزرگ بیش از یک دهه بعد از انقلاب


audio: gMzlVVOT6cQ_0113.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
اختلاس کرده توجه کنیم اون زمان تازه دلار شده بود 145 تک تومن و همین 123 میلیارد همین الان هم عددیه الان که داریم باهم صحبت می‌کنیم عدد رو ببین شما یه مبلغ نجومی و افسانه‌ای اختلاس شده بود حالا داستان چی بود؟ آقای خداداد کی بوده؟ یه سرمایه‌داری که بعد از انقلاب مهاجرت می‌کنه از ایران جنگ تموم میشه اوضاع آروم میشه میگه دلم قرمه‌سبزی می‌خواد برمی‌گرده ایران یه رفیقی داشته آقایی به نام


audio: gMzlVVOT6cQ_0114.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
رفیق‌دوست حالا کی بوده رفیقش؟ رئیس کمیته‌ی انقلاب اسلامی سعدآباد تهران آقای مرتضی رفیق دوست که از اسمش هم پیداست طبعا رفقاش رو دوست داشته و چه میکنه؟ فاضل خداداد رفیقش رو معرفی می‌کنه به یکی از شعب بانک صادرات تجریش و اختلاس از این بانک شروع میشه خداداد اختلاسش رو میزنه به جیب درنهایت می‌پیجه میره کجا؟ پاریس اما داستان لو میره نتیجه با تهدید و


audio: gMzlVVOT6cQ_0120.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
و مرتضی رفیق دوست اوضاعش چطور میشه؟ رفیق آقای اختلاس‌گر طبعا اوضاع برای ایشون خیلی خیط میشه چه می‌کنه؟ میره پیش داداشش محسن رفیق‌دوست که چی‌کاره بوده؟ رئیس بنیاد مستضعفین بوده اون زمان


audio: gMzlVVOT6cQ_0121.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
این آقای محسن زنگ میزنه به خداداد میگه داداش برات امان‌نامه گرفتم خیالت راحت پاشو بیا چه‌کاریه کجا؟ هیچ‌جا وطن نمیشه بعد آبرو داداشمون داره میره اما


audio: gMzlVVOT6cQ_0122.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
برگشت فاضل خداداد همانا بازداشت و اعدامش، همان و داستان به همین‌جا هم ختم نمیشه آقای مرتضی رفیق دوست هم که رفیقش بوده معرفش بوده به بانک به حبس ابد محکوم میشه، ولی در 1382 ایشون شامل عفو رهبری میشه آزاد میشه و به زندگی عادی برمی‌گرده گرچه زندگیش خیلی هم غیرعادی نشده بوده گویا ایشون یه‌جورایی حبس نکشیده همون زمان که وارد زندان میشه


audio: gMzlVVOT6cQ_0123.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
یک ماه بعد میشه مامور خرید زندان اوین صبح‌ها می‌رفته سر کار کارش رو انجام می‌داده مامور خرید بوده دیگه ظهر هم ناهار رو میزده می‌رفته خونه یه چیزی شبیه به امروز دیگه یعنی خیلی گیر و گوری تو حبس نبوده هوای زندانی رو داشتن


audio: gMzlVVOT6cQ_0124.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
نفر بعد 1377 بعد از پیروزی سید محمد خاتمی در ریاست جمهوری رقبا به فکر انتقام میفتن اصلاح‌طلب‌ها برنده شده بودن اصولگرایان بازنده و حالا بازی سیاسی نتیجه شهردار تهران غلامحسین کرباسچی که از حامیان خاتمی بود رو به جرم اختلاس کشوندن دادگاه اتهام‌ها چی بود؟ گفتن آقا شما یه میلیارد اختلاس کردی


audio: gMzlVVOT6cQ_0126.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
بعد هم تاب خریدی قرار بوده توی پارک‌ها نصب کنی نصب نکردی یعنی چی؟ بچه‌ها موندن بیکار همه این‌ها به کنار واحدهای تجاری مجتمع بوستان پونک که الان هم هست قبل از آماده شدن شما جناب کرباسچی مجوز دادی فروخته شده پیش فروش همه این‌ها به کنار یه‌سری سکه هم گرفتی هدیه دادی، رشوه دادی و کلی موارد دیگه حالا این‌ها رو به‌عنوان مثال آها این هم یادم اومد گفتن آقای کرباسچی


audio: gMzlVVOT6cQ_0128.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
برداشتی دادی به 2تا از کاندیداها تو انتخابات مجلس پنجم یه پولی هم دادی به حزبت یعنی حزب کارگزاران این‌ها هم جزو اتهامات بود درنهایت یه نکته‌ی جالب هم پیش اومد دفاعیات آقای کرباسچی به‌طور مستقیم از صدا و سیما پخش می‌شد چیزی که تقریبا بعد از اون ندیدیم حالا دوست داریم ببینیم دفاعیاتی که طی اون غلامحسین کرباسچی و وکلاش به روش‌های مختلف سعی در رد تمامی اتهامات داشتن اما


audio: gMzlVVOT6cQ_0129.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
دادستان قاضی و هیئت منصفه‌ی دادگاه هر3تاش آقای اژه‌ای که امروز رئیس قوه‌ی قضاییه‌ن ایشون روی وجود تخلفات به جد پافشاری می‌کردن


audio: gMzlVVOT6cQ_0131.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
درنهایت به نظر می‌رسید درکنار رسیدگی به یه سری اتهامات یه تسویه‌حساب سیاسی هم در حال رخ دادنه درنهایت چه شد؟


audio: gMzlVVOT6cQ_0132.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
غلامحسین کرباسچی به 4سال زندان و 60ضربه شلاق محکوم شد اما دو سال بعد شامل عفو رهبری شدند آقای کرباسچی از زندان بیرون آمدند و برای سال‌ها دبیرکل حزب کارگزاران باقی موندن


audio: gMzlVVOT6cQ_0133.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
نفر بعدی 1381 یک دهه بعد از اختلاس فاصل خداداد خبر اختلاس بزرگ دیگری توسط فرد دیگری به اسم شهرام جزایری عرب منتشر شد ایشون یه رکورد داره جوون‌ترین مختلس ایرانه که با 29سال سن به اختلاس محکوم شد یه جاهایی هم بهش افتخار هم کرده البته شهرام جزایری


audio: gMzlVVOT6cQ_0134.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
به اختلاس 38 میلارد و 10میلیون تومانی و پرداخت گسترده‌ی رشوه محکوم شد البته این فقط یک فقره از تخلفات مالی ایشونه درنهایت جزایری به 27سال زندان محکوم میشه اما حکمش در دیوان تغییر می‌کنه میشه 14 سال حبس


audio: gMzlVVOT6cQ_0141.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
که به شکل مشروط آزاد میشه اما دوباره شیطنت می‌کنه این بار با شاکی خصوصی میفته زندان ولی خب سنش رفته بوده بالا حوصله‌ی حبس نداشته یه روز که برگه‌ی اعزام به بیمارستان می‌گیره بیمارستان طالقانی از زندان به ماموری که همراهش بود یه رشوه‌ی کلان میده فرار می‌کنه این‌جا رو اشتباه می‌کنه کجا فرار می‌کنه؟ عمان جاست آخه شهرام جان؟ عمان کشوری‌ست که بیشترین رابطه‌ی دوستی و همکاری رو با ایران داره در


audio: gMzlVVOT6cQ_0143.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
درنهایت خیلی راحت ایشون رو از یه خونه روستایی اطراف مسقط عمان می‌کشن بیرون کت بسته میارن ایران که حکم 14 سال زندان جدیدش رو بکشه سال 1395 شهرام جزایری از زندان آزاد میشه ولی بازهم در حین خروج غیرقانونی از ایران در مرز بازرگان بازداشت میشه و طبق معمول برمی‌گرده به خونه‌ی اصلیش یعنی زندان


audio: gMzlVVOT6cQ_0147.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
وارد فاز جدیدی میشه اولین چراغ چطور روشن میشه؟ یک اختلاس 3000 میلیاردی انجام میشه توسط یک تاجر ایرانی به اسم مه‌آفرید امیرخسروی با همراهی ستاره‌ی اختلاس ایران محمودرضا خاوری چیکاره بوده؟ مدیرعامل بانک ملی ایران یه تایمی، یه خاطره بگم ایشون رئیس بانک ملی کیش بود بنده به چشم دیدم که طرف میومد می‌گفت مثلا


audio: gMzlVVOT6cQ_0149.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
اون زمان هم اینجوری نبود که مثلا پرینتر باشه دستی بود همه از قبل آماده بود طرف میومد می‌گفتن خدمت شما بگذریم آقای خاوری پول رو برمی‌داره میزنه به جیب می‌پیچه میره کانادا مه‌آفرید اینجا گرفتار میشه اعدام میشه یعنی ناکام می‌مونه از اختلاسش حالا این اختلاس


audio: gMzlVVOT6cQ_0151.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
زمانی که 3000میلیارد اختلاس میشه دیگه اختلاس بین مقامات مد میشه چون آقای خاوری به هر حال یک مقام دولتی بود در ادامه چراغ دوم رو معاون اول رئیس جمهور دولت احمدی نژاد آقای محمدرضا رحیمی روشن می‌کنه تو پرونده‌ای به نام اختلاس در بیمه‌ی ایران ایشون محکوم میشه به چی هم محکوم میشه؟


audio: gMzlVVOT6cQ_0153.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
و 91 روز حبس و بیش از 2 میلیارد رد مال و 1 میلیارد جزای نقدی با این حال باز هم اختلاس بین سیاستمداران ادامه پیدا می‌کنه در دهه‌ی 90 چراغ سوم آقای سعید مرتضوی قاضی مشهور قوه قضاییه چراغ رو روشن می‌کنه پرنور کیه ایشون؟ کسی‌ست که سال‌ها اصلی‌ترین عامل بسته شدن روزنامه‌های منتقد بود یهو ایشون اختلاسگر میشه چه‌جوری این توانمندی شکوفا میشه؟


audio: gMzlVVOT6cQ_0154.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
1391 یه دوره‌ی کوتاهی ایشون میشه رئیس سازمان تامین اجتماعی و همین دوران کوتاه کافی بوده که اختلاس رو بغل کنه اون هم چه اختلاسی آقای سعید مرتضوی


audio: gMzlVVOT6cQ_0156.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
از یکی از بزرگترین فاسدان اقتصادی ایران زمین گرفته بود در تاریخ ایران زمین ایشون خیلی بزرگه الان میگم کیه


audio: gMzlVVOT6cQ_0158.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
تامین اجتماعی رو واگذار کرده بود به ایشون آقای مرتضوی درنهایت مرتضوی دستگیر محاکمه، و محکوم به زندان میشه اما همون سال اول محکومیتش در راهپیمایی اربعین در کربلای عراق دیده میشه تا نشون بده از این خبرها نیست سعید مرتضوی هست خیلی سر و مر و گنده هم هست


audio: gMzlVVOT6cQ_0159.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
نفر بعد کسی که به سعید مرتضوی پول داده بود شرکت گرفته بود و گفتیم یکی از بزرگترین فاسدان اقتصادی تاریخ ایران زمینه نفر بعدیه کیست ایشون؟ آقای ب.ز معروف بابک زنجانی کسی که البته همه ایران میشناختنش قبل از اون و می‌دونستن داره چیکار می‌کنه ولی جالبه وقتی گرفتنش تا یه مدت زیادی می‌گفتن ب.ز دستگیر شد خب عزیز من همه می‌دونیم چی به چیه بابک زنجانی


audio: gMzlVVOT6cQ_0160.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
کسی بود که درواقع داشت تحریم‌ها رو برای جمهوری اسلامی دور میزد و خیلی شیک هم تو یه سری ویدیو اسلحه به دست توضیح می‌داد که داره چیکار میکنه نفت می‌فروخت طلا جابجا می‌کرد و کلی کارهای دیگه که واقعا داستانش مفصله خود این یه پادکست مفصله میگفتن آقای زنجانی شرکت هواپیمایی داره تهیه‌کننده سینماست کارآفرینه به‌به کلی کارهای دیگه می‌کنه فقط توی این فروش نفت و دور زدن تحریم‌ها و


audio: gMzlVVOT6cQ_0164.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
در ادامه به هر حال دستگیر میشه و اسم افرادی مثل سعید مرتضوی یکی از برادران لاریجانی به اسم فاضل اسم رفیقش رضا ضراب که یکی از بزرگنرین فاسدهای مالی کشور ترکیه‌ست و خیلی‌های دیگه سر داستان پرونده‌ی بابک زنجانی مطرح میشه و در نهایت بابک زنجانی به اعدام محکوم میشه کی؟ 1395 کی اعدام میشه؟ هنوز نشده یعنی هنوز تو زندانه ایشون چرا؟


audio: gMzlVVOT6cQ_0165.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
میگن اعدامش کنیم که خب پول‌ها وصول نمیشه زنجانی هم که قطعا با خودش میگه پول‌ها رو بدم که اعدام میشم و نتیجه داستان همینجوری لنگ در هوا باقی‌ست


audio: gMzlVVOT6cQ_0166.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
گم شدن دکل نفتی اختلاس 8000 میلیاردی از صندوق ذخیره‌ی فرهنگیان داستان حقوق‌های نجومی در در دولت اعتدالی جناب احمدی‌نژاد دکتر احمدی‌نژاد و املاک نجومی در شهرداری اصولگران جناب قالیباف در ادامه فساد مالی برادر حسن روحانی و برادر اسحاق جهانگیری و باز در ادامه‌ش فساد مالی محمدرضا هدایتی اسپانسر باشگاه پرسپولیس هنوز تموم نشده فساد مالی حسن رعیت همونی که سال 88


audio: gMzlVVOT6cQ_0167.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
پشت موتور با اسلحه در حال سرکوب معترضان بود بیایم جلوتر اختلاس در قرارگاه خاتم‌الانبیا بعد فساد مالی اکبر طبری معاون قوه قضاییه و کلی موارد دیگه هم هست در سال‌های اخیر اما چون زمان‌مون زیاد نیست و این‌ها هرکدوم برای خودش یه پادکسته برسیم به دو مورد اختلاسی که رکورد اولین و دومین اختلاس رو تا به امروز که البته داریم با هم صحبت می‌کنیم ممکنه یه ساعت دیگه این نباشه فعلا


audio: gMzlVVOT6cQ_0168.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
رکورد اول و دوم دست این دو مورده جایگاه دومین اختلاس تاریخ همین شرکت چای دبشه که بیش از 3 میلیارد دلار بوده رقمش که هنوز هم معلوم نیست کی به کیه یه سری‌ها میگن مدیرعاملش رو گرفتن زندانه یه‌سری‌ها میگن نه این‌جوری نیست معلوم نیست پول دست کیه اصلا دست کی در کار بوده؟ پشتش کی بوده تونسته همچین اعدادی بگیره و برنگردونه و و و.


audio: gMzlVVOT6cQ_0169.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
بد نیست این‌جا این رو هم اشاره بکنم تاریخ چای در ایران هم خودش یک موضوع بسیار جذابه تو همین موضوع چای ما یک کارآفرین در تاریخ ایران داریم که روزی بدون گرفتن حتی یک دلار از دولت چای ایران رو جهانی می‌کنه ولی خب شور انقلابی‌ش هم برای خودش یه سرنوشت تلخ رقم میزنه، علاقه‌مند بودید کامنت بفرمایید ما انجام وظیفه خواهیم کرد اما این شد جایگاه دوم


audio: gMzlVVOT6cQ_0173.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
دیگه نمی‌تونم بگم نفر بعدی چون افراد بعدی هستند گویا بزرگترین اختلاس ایران فساد مالی در پتروشیمی بود پرونده‌ی 7.5 میلیارد دلاری یعنی شما عدد رو ببین کل دعوای ایران و آمریکا امروز سر پول بلوکه شده‌ی ایران که هر روز هم یه خبری ازش میاد آزاد شد؟ نشد؟ دوباره شد؟ نشد؟ کلا 6میلیارد دلاره توی قطر بلوکه شده تو یه فقره اختلاس داریم


audio: gMzlVVOT6cQ_0174.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
پتروشیمی 7.5 میلیارد عدد اختلاس کار رو ببینید اختلاسی که 14 متهم داره و بیش از 3برابر فساد بانکی بابک زنجانیه و بیش از 2برابر اختلاس اخیره همین چند روز اخیر کارخانه‌ی چای دبش این پرونده هم البته یعنی اختلاس پتروشیمی بر اساس دور زدن تحریم‌ها شکل گرفته درواقع اجازه بدید این رو بگم هستند کسانی در ایران که به کاسبان تحریم مشهور شدن


audio: gMzlVVOT6cQ_0175.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
اگرچه مردم عادی هر روز کمرشون زیر بار تحریم‌ها خم شده و داره خم میشه و خم‌تر میشه و اگرچه هستند بیماران خاصی که به داروهاشون نمی‌رسند و از دنیا می‌روند و خانواده‌ای رو عزادار می‌کنند و در ادامه برای تمام مردمان عادی ایران زمین رد و بدل کردن پول به خارج از ایران و برعکس شده یک ماموریت غیرممکن این‌ها به کنار اما همین تحریم‌ها برای این دوستانی که گفتم


audio: gMzlVVOT6cQ_0176.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
دوست که نمیشه گفت دشمنانی که اسمشون هست کاسبان تحریم مثالش افراد همین پرونده‌ی پتروشیمی که داریم راجع بهشون صحبت می‌کنیم یک نعمت بینظیره یعنی اگه تحریم نبود این بندگان خدا باید گدایی می‌کردند


audio: gMzlVVOT6cQ_0177.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
اکثر متهمان فساد در پتروشیمی هم از مدیران شرکت سرمایه‌گذاری پتروشیمی ایرانند آدم عادی نیستند هر کسی نمی‌تونه این عددها رو اصلا از نزدیک ببینه حالا خبرسازترین متهم این فساد کیه؟ خانمی‌ست به نام مرجان شیخ‌الاسلامی آل آقا کسی که زمانی کاندیدای مجلس ششم بود و به نوعی مورد حمایت اصلاح طلبان و جبهه‌ی مشارکت اما آقای احمدی‌نژاد که اومد سر کار


audio: gMzlVVOT6cQ_0178.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
یهو ایشون صبح بلند شد گفت عه من کاملا در اشتباه بودم من یک اصولگرام اصلا این چه حرفیه؟ و در مجلس هشتم ایشون کاندیدا میشه این بار با حمایت اصولگرایان یعنی ثبات تفکر سیاسی هم وجود نداشته گرچه شاید نمی‌صرفیده داشته باشه


audio: gMzlVVOT6cQ_0179.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
خانوم شیخ‌الاسلام آل آقا بعد از اختلاس از ایران خارج میشه دوباره برمی‌گرده به همسر سابقش کی بوده؟ آقای مهدی خلجی و باز کی بوده؟ کسی که زمانی معمم بود و روحانی اما امروز کراواتیه و در انستیتوی واشنگتن برای خاور نزدیک در آمریکا کار می‌کنه و از مخالفان شناخته شده‌ی جمهوری اسلامیه


audio: gMzlVVOT6cQ_0182.opus
source: youtube
source_id: gMzlVVOT6cQ
invalidation: VALID
text:
اختلاس برای کشورهای توسعه یافته هم چیز بعید و دور از ذهنی نیست حتی در کشورهایی مثل آمریکا و چین و فرانسه و روسیه و .هم مبالغ اختلاس‌هایی که سرتیتر خبرها میشن خیلی خیلی فراتر از اون چیزی‌ست که ما در ایران باهاش سر و کار داریم اما با یک تفاوت مهم تولید ناخالص داخلی این کشورهایی که ازشون اسم بردم هم خیلی خیلی خیلی خیلی


