# audio_chunks

audio: 0Gn7YaAL-Kc_0113.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
میرزا عبدالرحیم طالبوف تبریزی یا میرزا آقاخان کرمانی بد و بیراهی که این دوستان در تاریخ نثار سعدی کردند نثار آثار سعدی کردند به حدیه که مخاطب کلا جرات نمی‌کرده لای کتاب رو باز کنه لای کتاب این دوستان رو یا لای کتاب سعدی رو جلوی این دوستان باز کنه بله


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0114.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
یه مثال بزنیم یه کتابی هست به نام جدال با سعدی در عصر تجدد نویسنده کیه؟ کامیار عابدی و ایشون تو این کتاب اومده به این انتقاداتی که به سعدی شده یه نگاه کاملی انداخته و اجازه بدید چند تاشو بنده مثال بزنم اینجا خیلی کتاب جذابی هم هست پیشنهاد میکنم فرصت کردید حتما بخوانید البته پیش نیازش خواندن آثار سعدی‌ست که خب اینجا بتونیم تحلیل بهتری داشته باشیم اون رو بخوانید و بعد این رو نگاه کنید بهش


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0115.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
ضمن این که صوتی بوستان سعدی، گلستان و امثالهم وجود داره به نظرم توی ترافیک میتونه انتخاب خیلی خوبی باشه به هر جهت، این کتاب رو بررسی کنیم این مثالی که عرض کردم آقای کامیار عابدی مثلا نوشته علاقه‌ی سعدی به دروغ مصلحت آمیز یا حمایت از خاندان عباسی اینارو میگه آقا انتقادیه که به سعدی میشه حمایت از خاندان حاکمان وقت، خاندان عباسی


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0116.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
یا نگاه تحقیرآمیز به زنان، ضد زن بودن سعدی هواخواهی از ثروتمندان و حاکمان از اون ور تقدیرگرایی و عشق به مردان و شاهدبازی آقای کامیار عابدی در کتابش، جدال با سعدی در عصر تجدد میگه اینهایی که من گفتم، همین چندتایی که مثال زدم مشتی‌ست از خروار انتقادات به کلام سعدی برای دوستانی که نمی‌دانند شاهدبازی یا نظربازی چیست؟ مختصر توضیح بدم که


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0117.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
علاقه‌ی مردان به پسرهای معمولا کم سن و سال رو بهش میگفتن شاهدبازی یا نظربازی به هر حال این که این مسائل درسته یا نه؟ قضاوتش با شماست باید آثار سعدی مطالعه بشه بعد این مدل کتاب‌ها و انتقادات به سعدی هم مطالعه بشه در نهایت به جواب این سوال شما برسید اما اجازه بدید یکی از یا چند تا از اشعار مرتبط با این انتقادا رو بخونیم حضرت سعدی میفرمایند که


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0118.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
نام سعدی همه جا رفت به شاهدبازی وین نه عیب است که در مذهب ما تحسین است یا جای دیگر در غزلیات سعدی می‌خونیم که ایشون فرمودند سعدیا گوشه نشینی کن و شاهدبازی شاهد آن است که بر گوشه نشین می‌گذرد یا باز جای دیگه در اشعار سعدی می‌خونیم که می‌فرمایند جماعتی که نظر را حرام می‌دانند


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0120.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
به هر حال همین‌ها همینم مثال‌هایی که عرض کردم یا مسائلی که ازش صحبت کردیم و بسیار ابیات دیگر شاید باعث شده مثلا باز مثال بزنیم احمد کسروی تاریخ‌دان، زبان‌شناس، پژوهشگر، حقوقدان و اندیشمند ایرانی بسیار گرفتاری داره همین ایشون با حضرت سعدی یه لقب داده اصلا احمد کسروی به سعدی میگه مرد ناپاک حالا یه سوال مطرح کنیم در مقابل این انتقادات، اتهامات


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0121.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
جبهه‌ی سعدی دوستان چه جوابی دارن؟ چی میگن؟ یه قسمتشو گفتیم دیگه ابتدای بحث این دوستان میگن این کار سعدی کشیه این کار، نکنید حالا اون به کنار این دوستان در مقابل این اتهامات میگن که آقا شعر شاعر لزوما ربطی به زندگی شخصیش نداره، چی میگی؟ مبتنی بر تخیله اصلا سعدی مگه هر چی گفته مگه اونجوری بوده؟ این همه شاعر و نویسنده داریم مگه هر کی هر چی گفته زندگیش کرده؟ اون شکلی بوده؟ چه منطقیه؟ حضرت سعدی قرآن شناس بوده


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0122.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
علوم دینی خونده، سال‌ها تو بغداد اصلا مدرس بوده آخوندطوری بوده در واقع معتقدند سعدی دوستان که سعدی یک شخصیت چند وجهی داشته شاعر بوده، واعظ دین بوده، مشاور سیاسی بوده به طور کلی آدم پیچیده‌ای بوده و قطعا همچین آدمی، یک آدم پیچیده که خب تو دربار رفت و آمد می‌کنه واعظ مذهبی‌ست مشاور سیاسی‌ست خب آدم توانمندی، شاعر هم که هست


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0123.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
بالاتر هم عرض کردم، همه دوست داشتن با سعدی مراوده داشته باشند دوستان سعدی دوست معتقدند همچین شخصیتی قطعا دشمن داره داشته، داره، خواهد داشت دشمنان زاد و ولد کردند از همون اول سینه به سینه دشمن سعدی موندند و این مسئله اصلا عجیب نیست در نهایت پاسخ به این سوال که آیا سعدی بدکردار بوده یا نیک کردار؟ قضاوتش قطعا با شماست اما خود جناب سعدی در فرمایشاتش می‌فرمایند که هیچکس بی عیب نیست


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0124.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
ایشون می‌نویسند جایی در آثارشون که هیچ کس بی دامنی تر نیست لیکن پیش خلق باز می‌پوشند و ما بر آفتاب افکنده‌ایم


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0125.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
در نهایت اگر بخوام وام بگیرم از کلام حضرت سعدی می‌تونیم به این برسیم که در آفتاب افکندن ایرادات و کردار و همین بحث سعدی کشی یه جورایی بی‌مهری ریاکارانه‌ای‌ست به کلیات کلام ارزشمند سعدی یادی کنیم از کلام عیسی مسیح مثلا یه نقل قول داره عینا عرض می‌کنم یه بنده خدایی رو میخواستن به یک گناهی سنگسار کنند داستان طولانیه بسیار جذاب جستجو بفرمایید بسیار جذابه این داستان به هر حال


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0126.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
میان سراغ عیسی مسیح میگن آقا شما سنگ اولو بزن ما ادامه میدیم دیگه، کارو در میاریم عیسی مسیح در جواب میگه کسی که گناه نکرده تا حالا بره اولین سنگو اون بزنه کلا قضیه کنسل میشه همه میرن خونه و اجازه بدید نتیجه بگیریم از همین بحث و از این مثال سعدی شیرازی مثل حافظ مثل مولانا مثل فردوسی مثل همه تمام تلاشش رو انجام داده یا همه تلاششون رو انجام دادن


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0127.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
برای چی؟ برای زنده نگه داشتن زبان فارسی دوستان عزیرم به این فکر کنید که با هجوم اعراب تنها کشوری که زبانش حفظ شد ایران زمین بود چرا مصر امروز عربی صحبت می‌کنند؟ مگه عربی صحبت می‌کردند؟ یا بسیار کشورهای دیگه مثلا آفریقا سودان مگه عربی صحبت می‌کردند؟ چگونه می‌شود که امروز با گذشت بیش از هزار و چهارصد سال ما زبانمون رو نگه داشتیم و اونها دارن عربی صحبت می‌کنند


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0128.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
چگونه می‌شود که من و شما امروز عربی صحبت نمی‌کنیم با هم دلیلش چیست؟ باز پیشنهاد میکنم قسمت تاریخ زبان فارسی رو ببینید بشنوید از پادکست مورخ، اما اینجا به سادگی میشه به یکی از دلایلش پی برد که این حضرات حافظ مولانا سعدی شیرازی فردوسی توسی اینها ایستادند و جنگیدند زبان پارسی، فارسی رو حفظ کردند که امروز من و شما هویت داشته باشیم


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0129.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
و در این راه این بزرگان قطعا معصوم نبودند قطعا ادعای معصومیت نکردند چرا باید انتظار داشته باشیم که عه سعدی که اینارو میگه چرا خودش فلان نبوده؟ چرا مثلا ضد زن بوده؟ اوکی اونجاهاشو استفاده نکنیم جاهایی که پند میده میگه آقا شاه، حکومت بدون مردمش حکومت نیست یا میگه بنی آدم اعضای یکدیگرند این‌ها رو برداریم و ازش لذت ببریم هستند دوستانی که در همه چیز می‌گردند


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0130.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
یک چیزی رو پیدا می‌کنند کل رو می‌برند زیر سوال به هر حال تمام عرایض بنده پیشنهاد است، قضاوت با شما اجازه بدید یادی کنیم از پروین اعتصامی مجدد چون اسم ایشون اومد و در همین رابطه یک شعر بی‌نظیر داره ایشون که گویای همه‌چیزه در راستای مثالی که از عیسی مسیح زدیم که گفت اول سنگو کسی بزنه که گناه نکرده پروین اعتصامی سروده محتسب مستی به ره دید و .شما بفرمایید گریبانش گرفت


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0131.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
مست گفت ای دوست این پیراهن است افسار نیست گفت مستی زان سبب افتان و خیزان می‌روی گفت جرم راه رفتن نیست ره هموار نیست گفت می‌باید تو را تا خانه‌ی قاضی برم گفت رو صبح آی قاضی نیمه شب بیدار نیست گفت نزدیک است والی را سرای آنجا شویم گفت والی از کجا در خانه‌ی خمار نیست گفت تا داروغه را گویم در مسجد بخواب


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0132.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
گفت مسجد خوابگاه مردم بدکار نیست گفت دیناری بده پنهان و خود را وا رهان گفت کار شرع کار درهم و دینار نیست گفت از بهر غرامت جامه‌ات بیرون کنم گفت پوسیده‌ست جز نقشی ز پود و تار نیست گفت آگه نیستی کز سر درافتادت کلاه گفت در سر عقل باید، بی کلاهی عار نیست


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0134.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
حضرت سعدی سی سال از عمرش رو صرف شناخت و سفر کرد سی سال بعد رو هم به اندیشه و خلق آثار اختصاص داد استاد سخن سه رساله داره با نام‌های مطایبات، مضحکات و خبیثات که به مجموع این سه تا میگن هزلیات سعدی لحن حضرت سعدی در این رسالات بسیار شوخ طبع و بی پرواست و به قدری هنرمندانه و جذابه که حتی وقتی ترجمه‌ش میکنن از زبان اصلی


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0135.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
ترجمه می‌کنن به زبان‌های دیگه کیفیت از دست نمیره جذابیت هست در حالی که هستند آثار بسیاری که وقتی ترجمه‌شون می‌کنیم عملا هویت گم میشه دیگه اون جذابیت زبان اصلی رو نداره اینه هنر سعدی و حال این که ما ارج می‌نهیم به این هنر یا نه بحث دیگری‌ست قضاوتش با شما حداقل کاری که کردیم شاید اینه که 1381 مرکز سعدی‌شناسی ایران تصمیم گرفت یک روز از تقویم رو


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0136.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
یعنی روز اول اردیبهشت رو به عنوان روز بزرگداشت سعدی انتخاب کنه هرچند که یک روز در سال واقعا برای قدردانی از کلام این استاد بزرگ کافی نیست اما قطعا می‌تونه شروع خوبی باشه برای چی؟ برای یک مسیر همیشگی مسیری که در اون بزرگانمون رو بشناسیم و ارج نهیم اجازه بدید از خود حضرت وام گیریم که می‌فرماید


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0138.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
به هر حال ما از حضرت سعدی کتاب‌ها میتونیم بنویسیم میشه ساعت‌ها از ایشون حرف زد میشه یه کانال پادکست جداگونه زد و واقعا در رابطه با سعدی و آثارش صحبت کرد و بزرگانی چون سعدی به دقایق پایانی این قسمتمون داریم نزدیک می‌شیم و اجازه بدید از روزهای پایانی سعدی هم صحبت کنیم روزهای آخر زندگی حضرت سعدی، احتمال بسیار زیاد


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0139.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
کمی سنگین‌تر و متفکرانه‌تر از روزهای پرانرژی جوونیش بوده استاد سال‌های آخر عمرش رو تو یک خانقاه در شمال شرقی شیراز دامنه‌ی کوه پهن دژ یا فهن دژ و کنار باغ دلگشا یه همچین جایی می‌گذرونده که امروز بهش چی میگن؟ سعدیه این محل رو به عنوان سعدیه امروز می‌شناسیم احتمالا بسیاری از مخاطبان ما دیدن کردن از سعدیه


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0140.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
و پیشنهاد میکنم اگر ندیدید با تمام این توضیحاتی که در دقایق اخیر این بنده‌ی کمترین و مورخ عرض کرد نگاهی به سعدیه‌ی زیبا بندازید در اولین فرصت به هر جهت تاریخ فوت سعدی هم درست مثل مابقی جزییات زندگیش دقیق روشن نیست جایی میشنویم که هفدهم آذرماه سال 670 هجری قمری بوده در حالی که هستنند دوستانی که معتقدند سعدی


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0141.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
مهر ماه 671 از دنیا رفته به هر حال حدودش قطعیست و مشخص اوایل دهه‌ی هفتاد قرن هفتم ایشون دار فانی رو وداع گفت روحش هر جا هست در آرامش که در آرامش هست بهترین جاست اسنادی هست که نشون میده بعد از درگذشت سعدی پیکرشو تو همون خانقاهی که زندگی می‌کرد به خاک سپردند، اما چندی بعد به دستور کریم خان زند یه ساختمون آجری اونجا بنا می‌کنند


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0142.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
که شامل دو طبقه بوده و مزار سعدی تو یک محفظه‌ی چوبی در اتاق شرقی طبقه‌ی پایین قرار می‌گیره به دستور کریم خان زند این بنا البته متاسفانه امروز و به مرور زمان تخریب شده بد هم تخریب شده اما در ادامه زمانی که حافظیه‌ی شیراز ساخته شد برای حضرت حافظ به این نتیجه رسیدند و چه نتیجه‌ی بی‌نظیری البته که تبعیض قائل نشیم بین حضرات بزرگ ادبیات تاریخ ایران زمین


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0143.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
چه کردند مسئولان وقت؟ عمارت جدیدی طراحی و ساخته شد توسط دو معمار بی‌نظیر ایرانی، آقایان محسن فروغی و علی صادقی و سعدیه‌ی امروزی حاصل دست این عزیزان و سایر دوستانیست که اون زمان بودند و هر کی که دستش می‌رسید کاری کرد


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0144.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
بزرگان و عالمان زیادی زمان مرگ وصیت کردند و تاکید که قبرم نزدیک سعدی باشه محل دفنم نزدیک سعدی باشه به همین جهته که امروز اطراف مقبره‌ی سعدی هستند انسان‌های بزرگ و معروفی که اونجا آرمیده‌اند مثالشو من بزنم یه دونه؟ شاعر پر اوازه‌ی زمان قاجار شوریده‌ی شیرازی مقبره‌ش تو سعدیه است الباقی رو شما بفرمایید


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0146.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
آوازه‌ی ابومحمد، مشرف الدین مصلح بن عبدالله بن مشرف ملقب به حضرت سعدی هرچند که در زمان خودش و خلاف ادعای خودش به تمام عالم نرسید اما در مدت کوتاهی چند سال بعد به نقاطی از جهان رسید که سعدی فکرش هم نمی‌کرد یقین داریم که تا زمانی که تاریخ هست


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0147.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
این آوازه میان انسان‌ها در نسل‌های پس از ما برای آیندگان ما هم به جا خواهد ماند و آیندگان ما هم به حضرت سعدی و ادبیات پارس و این تآثیر شگرف افتخار خواهند کرد اجازه بدید این قسمت رو به پایان بریم این دفتر رو به پایان بریم با کلام و اجازه‌ی استاد کلامی که حال و هوای روزهای آخر حضرت سعدی رو


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0150.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
یا رب به فضل خویش ببخشای بنده را آن دم که عازم سفر آن جهان شود بیچاره آدمی که اگر خود هزار سال مهلت بیابد از اجل و کامران شود هم عاقبت چو نوبت رفتن بدو رسد با صدهزار حسرت از اینجا روان شود فریاد از آن زمان که تن نازنین ما بر بستر هوان فتد و ناتوان شود


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0151.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
اصحاب را ز واقعه ما خبر کنند هر دم کسی به رسم عیادت روان شود نامی ز ما بماند و اجزای ما تمام در زیر خاک با غم و حسرت نهان شود و آنگه که چند سال برین حال بگذرد آن نام نیز گم شود و بی‌نشان شود حال این که نام حضرت سعدی گم شده‌ست و بی‌نشان یا خیر


audio: 0Gn7YaAL-Kc_0152.opus
source: youtube
source_id: 0Gn7YaAL-Kc
invalidation: VALID
text:
حال این که ما چه کردیم و چه باید می‌کردیم قضاوتش با شما زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن این که در ادامه با هم خواهیم دید با افتخار ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو تا چند روز آتی و موضوعت جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: e7uUlpJ9DoU_0001.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
ادرار کردن و هر نوع قضای حاجت در خیابان و معابر عمومی قدغن است احدی حق ندارد مرده خود را رها کرده و یا در خانه و زمین خود دفن کند باید جنازه را به محل تعیین شده تحویل دهد استفاده از خزینه ممنوع است عربده کشی و معرکه‌گیری ممنوع است مغازه‌ها باید راس ساعت تعیین شده فعالیت خود را آغاز


audio: e7uUlpJ9DoU_0002.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
و طبق ساعت مشخص شده کار خود را تعطیل کنند مجالس شاهد بازی جمال بازی، ممنوع است احدی حق مزاحمت به زنان به سبب پوشش آن‌ها را ندارد قمه زنی، زنجیر چاقویی آویز قفل ممنوع است این‌ها بخشی از دستوراتی بود که رضا شاه پهلوی بعد از به سلطنت رسیدن به بلدیه یا همون شهرداری تهران ابلاغ کرد


audio: e7uUlpJ9DoU_0003.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ دستاوردهای رضا شاه پهلوی البته دستاوردهایی در حوزه اقتصاد صرفا سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: e7uUlpJ9DoU_0004.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم اول و دوم، کتاب‌های ایران بین دو انقلاب و و تاریخ ایران مدرن هر دو اثر یرواند آبراهامیان سوم، کتاب ماموریت به پرشیا نوشته سرهنگ ام اچ داناهو چهارم، استبداد، دموکراسی و نهضت ملی اثر همایون کاتوزیان و در ادامه سه مقاله مهرزاد بروجردی


audio: e7uUlpJ9DoU_0005.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
آرش حسن نیا و عباس میلانی و در اینجا دو چیز رو یادآوری کنم اول اینکه در انتهای این قسمت هم ویدئوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید و دوم این که منتظر ویدئوهای شما برای استفاده در ویژه برنامه پادکست مورخ در انتهای سال 1402 و البته به مناسبت نوروز باستانی 1403 هستیم پل ارتباطی ما برای دریافت ویدئوهای زیبای شما هم


audio: e7uUlpJ9DoU_0009.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
خب قبل از شروع اجازه بدید دست‌بوس و سپاس‌گزار مخاطبان تیم مورخ باشم تحفه‌ای به دست ما رسید که از دوستان خواهش می‌کنم یه لحظه به من بدن و با شما به اشتراک بزارمش


audio: e7uUlpJ9DoU_0010.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
این تحفه از راه دور از سرزمین گل‌های لاله به دست ما رسید از طرف بهرام و آرین عزیز کتابی با ارزش برای آن دو که دوست داشتن اون رو هدیه بدن به تیم مورخ و اجازه بدید به این بهانه از بهرام و آرین در وهله اول و از تمام مخاطبان تیم مورخ در وهله دوم سپاس‌گزار باشم به نیابت و نمایندگی تیم مورخ و بدانید و آگاه باشید مورخ


audio: e7uUlpJ9DoU_0011.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
زنده است به وجود مخاطبان خودش حالا شروع کنیم داستان این قسمت رو و مجددا، بهرام و آرین عزیز امید که به زودی از نزدیک شما رو ببینیم


audio: e7uUlpJ9DoU_0012.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
خب یک نکته‌ی مهم رو درباره‌ش صحبت کنیم ابتدا حکومت پهلوی اول هم مثل تمام حکومت‌های تاریخ در سراسر جهان دستاوردهایی داشته و البته اشتباهاتی دستاوردهایی که ما در این قسمت درباره‌ش صحبت خواهیم کرد قسمتی از دستاوردهای حکومت پهلوی اول خواهد بود چون تمرکز خواهیم کرد روی دستاوردهای اقتصادی این دستاوردها واقعا بسیار بزرگ و مفید بودند


audio: e7uUlpJ9DoU_0013.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
و تا همین امروز هم در تاریخ ایران‌زمین و بر تاریخ ایران‌زمین تاثیرگذار از طرفی اشتباهاتی هم داشته حکومت پهلوی اول که یک سری از اون اشتباهات هم اشتباهات بزرگی بوده در تمام 17 سالگی که بر ایران حکومت کرده این خود موضوعی دیگر و مفصل است و اگر شما موافق باشید و الان برای ما بنویسید قطعا در یک قسمت صرفا به اشتباهات حکومت پهلوی اول خواهیم پرداخت در واقع نکته‌ی بنده این است که


audio: e7uUlpJ9DoU_0014.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
صرفا ما در رابطه با دستاوردهای اقتصادی صحبت خواهیم کرد اشتباهات رو به وقتی دیگر موکل خواهیم کرد ما در دقایق آتی از محاسنی خواهیم گفت که تونست اصلاحات گسترده‌ای رو در ایران‌زمین رقم بزنه


audio: e7uUlpJ9DoU_0015.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
همون‌طور که در قسمت مربوط به کودتای سوم اسفند در پادکست مورخ مفصل توضیح دادیم رضا ماکسیم یا رضا میرپنج سال 1299 با کودتا وارد سیاست ایران شد تو پرانتز پیشنهاد کنم حتما قسمت کودتای سوم اسفند رو ببینید و بشنوید از پادکست مورخ بسیار مکمل خوبی‌ست برای این قسمت این که اصلا چی شد رضا شاه آمد و در نهایت به قدرت رسید


audio: e7uUlpJ9DoU_0016.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
اونجا کامل توضیح دادیم و بسیار فکت‌های جذابی رو در اون قسمت درباره‌ش صحبت کردیم به هر حال، رضا خان در ابتدا نقش بال نظامی کودتای سوم اسفند رو برعهده داشت اما بعد از 90 روز که به نخست وزیری رسید حالا اینکه چه شد و چگونه در اون قسمت مفصل بنده عرض کردم در نهایت بنا بود بال نظامی باشه حالا بعد از 90 روز شد نخست وزیر و در ادامه این 90 روز و سرانجام بعد از 3 سال


audio: e7uUlpJ9DoU_0017.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
رسما و قانونا شد رضا شاه پهلوی و شد شاه مملکت، شاه ایران زمین او به مدت 17 سال سلطنت کرد و برای اینکه کارنامه اقتصادی موسس سلسله پهلوی رو ما مورد بررسی قرار بدیم لازمه اول توضیح کوتاهی از شرایط اون زمان یعنی زمانی که رضا خان شد رضا شاه خدمت شما عرض کنیم در واقع بریم ببینیم اون زمان در انتهای دودمان قاجار


audio: e7uUlpJ9DoU_0019.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
رضا پهلوی زمانی به قدرت رسید که عملا نفوذ قدرت مرکزی دولت مرکزی قاجار تا دم دروازهای تهران هم نبود یعنی بیشتر از اون واقعا دیگه نبود شاه مملکت شاه قاجار با این توجیه که من شاه مشروطه‌ام و مشروطه میگه من دخالتی در سیاست نباید داشته باشم نشسته بود تهران لم داده بود عملا به فکر خودش بود یعنی چی؟ مثال عرض کنم زمانی که دومین قحطی گسترده در ایران فراگیر شد


audio: e7uUlpJ9DoU_0020.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
و مطابق گزارش‌های کنسول انگلیس مردم به مرده خواری روی آورده بودند جناب احمد شاه قاجار در تهران به فکر احتکار گندم بود به فکر پول بود سرهنگ ام اچ داناهو افسر اطلاعاتی بریتانیا تو کتاب ماموریت به پرشیا می‌نویسه من عینا نقل قول کنم نوشته من یک چیزهایی از قحطی و وبا در پرشیا شنیده بودم اما وقتی وارد مرزهای غربی این کشور شدم


audio: e7uUlpJ9DoU_0021.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
تازه به عمق فاجعه پی بردم در همدان حاکم شهر نمی‌دانست با مرده خوران چه کند چرا که قانونی مبنی بر جرم بودن آن وجود نداشت به سبب گسترش مریضی دیگر کسی سراغ جنازه‌ها نمی‌رفت پس شروع به دزدیدن کودکان و خوردن آن‌ها کردند بیشتر مجرمین هم زنان بودند که در بازار یا کوچه‌ها کودکان را برای سیر کردن شکم فرزندان خود


audio: e7uUlpJ9DoU_0023.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
حالا علاوه بر این روایت، از آقای مک دانل کنسول بریتانیا در همدان هم یک گزارشی وجود داره یعنی یک گزارش رسمی وجود داره از طرف کنسول بریتانیا در همدان میگه در همدان روزی 200 نفر اون زمان از گرسنگی یا مریضی می‌مردند با این وضعیت شاه مملکت شاه قاجار دنبال پول قرض کردن برای سفر اروپایی و احتکار گندم بود و اگر فداکاری‌های ارباب خسرو زرتشتی


audio: e7uUlpJ9DoU_0024.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
در خرید گندم که رفت اون زمان گندم‌ها رو خرید گندم‌های احتکار شده احمد شاه قاجار رو خرید اگر او نبود، به گزارش آقای مک دانل کنسول بریتانیا در همدان شاید بیش از از 25 درصد مردم ایران اون زمان تلف می‌شدند


audio: e7uUlpJ9DoU_0027.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
رفته بودن خونه‌شون دولت‌هایی که همه‌شون به دلیل ضعف مالی و فساد دربار عملا نمی‌تونستن کاری کنن، یه مثال عرض کنم قرارداد 1919 که پیش از اینم در مورخ بارها درباره‌ش صحبت کردیم چجوری منعقد شده؟ اینجوری که انگلیس میخواست قرارداد ببنده و جچوری قرارداد بسته میشد؟ وثوق الدوله باید نخست وزیر میشود میره به شاه قاجار احمد شاه میگه این رو نخست وزیر کن، احمد شاه میگه که حالا باشه حق حساب ما رو بدید


audio: e7uUlpJ9DoU_0028.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
بعد هر قراردادی خواستید بنویسید، بنویسید هر غلطی خواستین بکنین بکنید در نهایت چه شد قرار شد ماهانه 20 هزار تومان مادام العمر به احمد شاه قاجار پرداخت بشه که وثوق الدوله بشه نخست وزیر و شد از اون طرف 25 هزار لیره انگلستان به روحانیون و تجار ایرانی رشوه دادند که بیان در حمایت از وثوق الدوله راهپیمایی کنن براش اعتبار ایجاد کنن و به همین راحتی قرارداد 1919 بسته شد


audio: e7uUlpJ9DoU_0029.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
هر چند البته در ادامه خداروشکر اجرایی نشد و تمام وزرایی که رشوه گرفته بودند با تهدید رضا خان مجبور شدن بیان پول رو اخ کنن بدن به خزانه دولت آقای وثوق هم حالا بگم سرنوشتش چی شد؟ قاجار که ملغی شد آیت الله مدرس پشتیبانی کرد ازش ایشون برگشت ایران و شد نماینده مجلس ملی


audio: e7uUlpJ9DoU_0030.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
همین اوضاع و احوالی که مختصرا بنده عرض کردم باعث شده بود روشنفکرانی که 13 سال پیش دنبال آزادی بودند در مشروطه حالا به فکر امنیت بیوفتن اول افرادی مثل محمدعلی فروغی عبدالحسین تیمور تاش علی‌اکبر خان داور و خیلیای دیگه که تحصیل‌کرده‌ی فرنگ بودن اینا به این نتیجه رسیدن که آقا ما خودمون باید بیام تو گود یه اصلاحی باید انجام بدیم فایده نداره مملکت کلا داره میره رو هوا


audio: e7uUlpJ9DoU_0031.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
اما با این سیستم حکومت، حکومتی که قاجار داشت هیچ چیزی اصلاح شدنی نبود به چه نتیجه‌ای رسیدند این دوستان روشن فکر؟ دنبال یک آدمی بودند که بکننش ویترین اصلی تغییرات از اون طرف هم نسل جدید سیاستمداران انگلیس به این نتیجه رسیدن که آقا روسیه بلشویکی مهمترین تهدیده الان برای ما، باید چیکار کنیم؟ یک کمربند امنیتی دورش ایجاد کنیم دور این کشور که جلوی تفکر کمونیستی


audio: e7uUlpJ9DoU_0032.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
و گسترشش رو بگیره از اون‌ور، هم هند هم نفت خلیج فارس هم ما باید حفظ کنیم مهمترین کمربند‌م این دور و ور کیه؟ ایرانه با این شرایط قاجارم که نمیشه روسیه میاد باجاش می‌خوره ایران رو نتیجه چراغ سبز کودتا رو به سید ضیاءالدین طباطبایی نشون دادند تو قسمت کودتای 1299 با داستانای مفصلش بنده تعریف کردم به هر حال، چراغ سبز رو نشون دادند انگلیس‌ها سید ضیا هم با رضا خان و حالا سایر دوستان، کودتا کرد


audio: e7uUlpJ9DoU_0033.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
کودتایی که هم مطلوب روشنفکران داخلی بود هم مطلوب انگلیسی‌ها بود اما افسار کار کم کم از دست انگلیسی‌ها خارج شد چجوری این اتفاق افتاد؟ عرض می‌کنم


audio: e7uUlpJ9DoU_0034.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
سید ضیا طباطبایی شد نخست وزیر و رضا خان هم شد سردار سپه اینجا اون حلقه روشنفکرانی که عرض کردم خدمتتون اومدن دور رضا خان حلقه زدند، چرا؟ چون می‌دونستن امنیت به وسیله قدرت نظامی تامین میشه و همون حلقه روشنفکران کم کم زیر پای سید ضیا رو به عنوان نخست وزیر خالی کردن و این شد که بعد از 90 روز دولت سیدضیا کله‌پا شد کم کم حکم نخست وزیری رضا میرپنج رو


audio: e7uUlpJ9DoU_0035.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
از احمد شاه رفتن گرفتن اصلا روشنفکران از اون طرف انگلیسی‌ها به تغییر و تحولاتی که داشت اتفاق می‌افتاد مشکوک بودن، چرا؟ یه زمزمه‌هایی از جمهوری شدن از جمهوریت از زبان رضا خان نخست‌وزیر داشت خارج میشد و به گوش انگلیسی‌هام رسیده بود، نگران بودن نتیجه ژنرال ادموند آیرونساید رفت پیش رضا خان گفت داداش شما قول بده احمد شاه قاجار رو از سلطنت خلع نکنی‌ها در این جهت تلاش نکنی‌ها جمهوری چیه


audio: e7uUlpJ9DoU_0036.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
رضا شاه قول داد اون روز اما تاریخ به ما و شما نشون داد و البته به انگلیس‌ها که رضا خان سر قولش نموند و این شد اولین ترک بزرگ روی شیشه اعتماد بین رضاخان و انگلیس ترکی که روز به روز از اون لحظه گسترده‌تر شد و در نهایت تبدیل شد به یک کینه‌ی بزرگ


audio: e7uUlpJ9DoU_0038.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
مفصل عرض خواهم کرد رضا خان دارای تفکر ملی‌گرایی و معتقد به مشروطه بود و از همون لحظه‌ای که رسید تهران سعی کرد تو همین راه قدم برداره اصلا نتیجه، اصلا منتظر نموند که قدرت رو تمام و کمال در دست بگیره از همون لحظه شروع کرد به ایجاد تغییرات یعنی از همون روزهای صدارتش بر وزارت جنگ که حالا اول شد سردار سپه و بعد وزیر جنگ رفت سراغ امن کردن کشور گفت کشور باید امنیت داشته باشه


audio: e7uUlpJ9DoU_0039.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
یعنی چی هر کی برای خودش داره حکومت می‌کنه و این کار رو چطور انجام داد؟ با ایجاد یک فضای نظامی و پلیسی سفت و سخت در ادامه کودتا یعنی با وقوع کودتا خیلی از مقامات سیاسی کشور اصلا افتادن زندان ازجمله قوام‌السلطنه آقای محمد مصدق هم که قبلا هم عرض کردم پناهنده شد به ایل بختیاری اون زمان اما مهمترین چالش کشور میرزا کوچک خان جنگلی بود که به پشتوانه نیروهای نظامی روس دنبال چی بود؟


audio: e7uUlpJ9DoU_0040.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
می‌خواست اصلا یه حکومت مجزا شمال کشور ایجاد کنه از اون‌ور هم تا قزوین اومده بود جلو داشت می‌رسید به تهران حالا این میرزا کوچک‌خان یه طرف اسماعیل سیمیتقو رهبر ایل شکاک در ارومیه بود این آدم اونم برای خودش یه حکومت تشکیل داده بود اون سمت ایلات بختیاری مخصوصا توی کهکیلویه ادعای قدرت کرده بودن راه‌ها رو نا امن کرده بودن حالا همه‌ی این معضلات رو بزاریم تو یه کفه‌ی ترازو اون کفه‌ی ترازو


audio: e7uUlpJ9DoU_0041.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
به اندازه همه این‌ها یجورایی گرفتاری داشت برای رضا خان از کی صحبت می‌کنم؟ جناب شیخ خزعل کسی که به پشتوانه انگلیس‌ها جنوب رو کلا برای خودش می‌دونست بله اوضاع این بود


audio: e7uUlpJ9DoU_0042.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
کلید توسعه اقتصادی در تفکرات رضا خان، امنیت بود و نتیجه چه شد تو یک سالی که این آدم وزیر جنگ بود، سردار سپه بود و در ادامه تو دو سالی که نخست‌وزیر بود علی رغم کار شکنی‌هایی انگلیس‌ها تمام گردنکشان و راهزنان رو به شدیدترین وجه و بدون ملاحظه سرکوب کرد رضا خان این بدون ملاحظه که عرض می‌کنم یعنی چی؟ با یک مثال بنده عرض کنم


audio: e7uUlpJ9DoU_0043.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
تو سفرنامه‌ی خوزستان رضا شاه که توسط فرج بهرامی منشی مورد اعتماد شاه نوشته شده بذارید عینا نقل قول کنم ایشون نوشته که سفیر انگلیس پیغام لرد کرزن وزیر خارجه بریتانیا را آورد و گفت این آخرین اخطار ما به شماست بهتر است در تهران بمانید و کاری به شیخ خزعل نداشته باشید ایشان حافظ منافع بریتانیا هستند و در صورت لزوم از ایشان حمایت نظامی هم خواهیم کرد


audio: e7uUlpJ9DoU_0044.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
آقای فرج بهرامی میگه رضا خان ابتدا سکوت کرد بعد فریاد زد، مرتیکه پدرسوخته آخرین بارت باشد با من اینطوری حرف می‌زنی فکر کردی من شاه قاجار هستم؟ من نخست وزیر ایرانم می‌خواستم هفته آینده به خوزستان بروم اما حالا با این پیغام وزیر انگلستان بریتانیا، همین امروز، حرکت خواهم کرد


audio: e7uUlpJ9DoU_0045.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
هم‌زمان رضا خان دستور خروج نیروهای نظامی انگلیس معروف به پلیس جنوب رو از ایران صادر می‌کنه انگلیس‌ها می‌بینن سنبه پر زوره، یه ریز جا میرن میگن حالا آقا ایراد نداره شما حداقل بذار شیخ خزعل سرجاش باقی بمونه حافظ منافع ما باشه رو این با هم توافق کنیم ضمن اینکه اصلا شیخ خزعل زیر نظر خودت باشه یه آشتی کنونی هم بین رضا خان و شیخ خزعل، تو اهواز برگزار می‌کنن


audio: e7uUlpJ9DoU_0046.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
آقای رضا خان در ظاهر نظر انگلیس‌ها رو قبول می‌کنه اما یه حرکت عجیب می‌زنه یهو میگه من که تا اینجا اومدم تا اهواز راهی نیست حیفه یه زیارتی بکنیم مبره عتبات، میره کاظمین یک هفته زیارت می‌کنه اونجا بوده بهش خبر میدن که آقا سفیر انگلیس برگشت تهران همه چی اوکیه انگلیسی‌ها هم گفتن ایول و چقدر همه چی آرومه، ما چقدر خوشحالیم آقای رضا خان همون لحظه جمع می‌کنه برمی‌گرده اهواز


audio: e7uUlpJ9DoU_0049.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
شیخ خزعل دنبال جدا کردن خوزستان از ایران بود و می‌خواست اسمش رو هم بذاره عربستان نتیجه رضا خان شیخ خزعل رو سوار قاطر کرد یه راست برد زندان تهران و چون می‌دونست انگلیس قطعا با فشار دربار قاجار دنبال آزاد کردن شیخ خزعل خواهد بود تو زندان به یه طریقی درگذشتوندش چیزی که حالا در تاریخ هم تکرار میشه حالا با واجبی بوده یا آپولو هر چیز دیگری ما که اهل حرف نیستیم


audio: e7uUlpJ9DoU_0050.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
تو همین دوران بود که رضا خان طرح سربازی اجباری رو اجرایی کرد و دو گروه زمین‌داران و روحانیون با هم اومدن ائتلاف کردن یکی شدن عملا جلوی طرح ایستادن، جلوی طرح رو گرفتن زمانی که به اون بازه‌ی تاریخی نگاه می‌کنیم هر گروه و فردی که با رضاخان مخالفت می‌کرد فارغ از اینکه اصلا علتش چی بود درسته یا غلط مورد حمایت دربار احمد شاه قاجار و ولیعهدش بود خیلی جالبه چه می‌کنه حالا رضا خان؟


audio: e7uUlpJ9DoU_0051.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
پا میشه میره قم با مراجع صحبت می‌کنه و میگه که آقا شما معاف از خدمت شما ول کنید دیگه برید همون دنبال درس و این‌ها و این میشه که مخالفتی نمی‌کنن مخالفت‌شون پس می‌گیرن روحانیون از اون طرفم مراجع از طرح جمهوری رضاخان دل خوشی نداشتن چرا؟ دیده بودن تو ترکیه با ریاست جمهوری مصطفی کمال آتاتورک عملا مفتی‌ها و روحانیون زمانی که جمهوری ایجاد شد از همه امور کنار گذاشته شدن نتیجه مخالف بودن که آقا یعنی چی؟


audio: e7uUlpJ9DoU_0052.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
ما رو بذارید کنار بیچاره‌ایم رضا خان چه می‌کنه؟ میگه آقا اوکی بیخال جمهوری، یعنی یک من به شما معافیت از خدمت سربازی رو میدم دو چون شما میگید و منم مدافع اسلامم جمهوری رو بیخال میشم همون پادشاهی در واقع میاد خودشو به عنوان مدافع اسلام معرفی می‌کنه و نظر روحانیون رو کلا جلب می‌کنه همه روحانیون تا حدودی من پشت رضا خان این جلب نظر حالا باعث چی میشه؟ در ادامه راه رو برای طرح شناسنامه و از همه مهم‌تر


audio: e7uUlpJ9DoU_0053.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
دادگستری و شکل‌گیری اداره ثبت که تا اون موقع کلا این‌ها تحت نفوذ روحانیون بود باز می‌کنه رضا خان یعنی به چیا فکر کرده چه امتیازاتی داده چه چیزهایی برای مملکت ایجاد کرده بنده تو قسمت تاریخ دعوای روحانیون و تجار در پادکست مورخ عرض کردم که چقدر بحث ثبت و قضاوت اینا برای روحانیون حیاتی بود منبع درآمد جدی بود انقدر این‌ها حیاتی بوده برای روحانیون زمان قاجار


audio: e7uUlpJ9DoU_0056.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
برسیم به راه آهن سلطنت رضاخان پهلوی با راه آهن جنوب به شمال ایران پیوند خورده شاید بشه گفت این طرح مهمترین اقدام رضا خان در دوران سلطنتش بوده رضا خان پهلوی طرح راه آهن رو که برداشت برد مجلس، صدای انگلیس‌ها دراومد کلا در واقع طرح راه آهن این رو بد نیست اشاره بکنیم از زمان امیرکبیر مطرح بود اما انگلیس‌ها از همون زمان مخالف سرسخت بودن نمی‌ذاشتن اجرا بشه و نشد


audio: e7uUlpJ9DoU_0057.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
حالا مهم‌ترین دلیل مخالفتشون چی بود؟ این که اگر شما راه آهن داشته باشید در ایران روس‌ها ازش استفاده می‌کنن ما بیچاره‌ایم چه می‌کنه حالا رضا خان؟ میره پای آمریکایی‌ها رو به این پروژه باز می‌کنه که بهونه‌ی انگلیس‌ها از بین بره بگه اصلا پروژه مشترک با آمریکاست رفیقتون حالا زمانی که رضا خان دو شرکت آمریکایی رو میاره برای بررسی طرح راه آهن ایران انلگیس‌ها باز داد و بیداد، کلی بازی که آقای امتیاز راه آهن ایران مال ماست این حرف‌ها نیست اینا اینجا چیکار می‌کنن آقای رضا خان میگه خیلی خوب


audio: e7uUlpJ9DoU_0058.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
بر اساس چه قراردادی مال شماست؟ انگلیسی‌ها میرن هر چی قرارداد دارن که بی‌شمار قرارداد داشتن با خاندان قاجار همه رو بالا و پایین می‌کنن خط به خط می‌خونن می‌بینن عه در این رابطه هیچی توش نیست نتیجه مسیر برای راه اندازی راه آهن آنطور که رضا خان می‌خواست در ایران زمین باز شد


audio: e7uUlpJ9DoU_0059.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
حالا راه اندازی راه آهن به همین سادگی نبود رضا شاه قصد نداشت بره از انگلیس پول بگیره برای پروژه باید چیکار می‌کرد؟ از منابع داخلی باید هزینه گزاف ساخت راه آهن رو تامین می‌کرد اما چطوری؟ با تیمورتاش صحبت می‌کنه آقای تیمورتاش میره تو مجلس طرح انحصار واردات قند و شکر برای دولت رو ارائه می‌کنه به مجلس میگه آقا دست دولت باشه و از محل درآمد این اتفاق بره هزینه راه آهن رو تامین کنه


audio: e7uUlpJ9DoU_0060.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
هزینه چقدر بوده؟ حدود 50 میلیون دلار این طرح میره مجلس طبق معمول مصدق و مدرس مخالفت می‌کنن آقای مدرس خیلی جالبه به طور کلی بای دیفالت مخالف بوده هر چی رضا شاه می‌گفته مخالف بوده یه جاهایی هم دلیل منطقی نداشته کاری نداشته، رضا شاه گفته کنسله مخالفم اصلا مصدق اما، پا میشه دلیل میاره میگه آقا با مالیات بستن بر قند و شکر قیمت میره بالا قیمت اینا مردم گرفتار میشن نارضایتی ایجاد میشه حالا اینا دو تا به کنار


audio: e7uUlpJ9DoU_0061.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
جالب‌ترین مخالف کی بوده اون زمان مخالف راه آهن و این بحث انحصار واردات آقایی بوده به نام رضا شریعت زاده گیلانی چی می‌گفته؟ می‌گفته که آقا جان راه آهن اصلا به درد ما نمی‌خوره ما بار نداریم بخواهیم راه آهن داشته باشیم شما کار رو ببین حتی یکی از روزنامه‌های فکاهی تهران اون موقع یک قصه‌ای نوشت خیلی همه‌گیر شد یه جایش نوشته بود ای مردم زین پس باید ریل و راه آهن بزنید تو چایی بخورید با این حال اما رضا شاه


audio: e7uUlpJ9DoU_0062.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
حسابی مصمم بود می‌گفت این کار باعث میشه 20 هزار کارگر و 15 هزار کارمند و در واقع تکنسین مشغول کار بشن آقای شریعت زاده گیلانی چی می‌گفت؟ می‌گفت من مخالفم ما باید چند صد نفر بفرستیم خارج که مهندسی و تکنسینی راه آهن رو یاد بگیرن این خیلی هزینه داره برای دولت یعنی استدلالای عجیب از نماینده‌های مجلس اون زمان و تاریخه که تکرار و تکرار و تکرار میشه


audio: e7uUlpJ9DoU_0063.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
در نهایت علی‌رغم کارشکنی‌ها، این طرح تصویب میشه انگلیس‌ها بازم مخالف بودن می‌گفتن باید راه‌آهن در مسیر راه شیری و شرق به غرب باشه اما رضا شاه می‌خواست برخلاف خواست انگلیس‌ها کار کنه یعنی برعکس چیزی که خیلی‌ها میگن مسیر راه‌آهن ایران با خواست انگلیس‌ها شد شمال به جنوب کلا قضیه برعکس بوده بنده پیش از این در مورخ با سند صحبت کردم خیلی از دوستان برای بنده


audio: e7uUlpJ9DoU_0066.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
تو 17 سالی که رضا شاه پهلوی حکومت می‌کرده و با احداث این راه آهن در جواب آقای شریعت زاده گیلانی نماینده محترم مچلس که می‌گفت آقا بار نداریم راه آهن نمی‌خوایم با احداث این راه آهن مصالح با سرعت بیشتری می‌ر‌فت نقاط مختلف کشور راه‌سازی سرعت گرفت اصلا راه‌سازی مدرن شد ضمن اینکه نقل و انتقال نیروها نیروهای امنیتی سرعت بیشتری پیدا کرد و کلا امنیت در کل کشور بیشتر شد اینم عرض کنم در رابطه با امنیت جاده‌ها


audio: e7uUlpJ9DoU_0067.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
به محض اینکه رضا خان تاج سلطنت گذاشت شد رضا شاه پهلوی با تدبیر شخص خودش راه‌های اصلی کشور در تسلط کامل ژاندرمری بود و دیگه خبری از راهزنی نبود


audio: e7uUlpJ9DoU_0068.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
با پیشرفت تکنولوژی و صنعتی شدن اروپا نفت حالا اهمیت زیادی پیدا کرده بود بیایم جلوتر ایران هم خب نفت داشت اما عملا بهره‌ای از نفتش نمی‌برد به همین جهت بعد اینکه رضای پهلوی به سلطنت رسید تیمورتاش شد مامور مذاکره با انگلیس‌ها در واقع استدلال این بود که آقا قرارداد برای شاه قبلی بوده شما با قاجار بستید و با رشوه‌ام اصلا بستید یعنی نخست وزیر رو شاه قاجار رشوه گرفتن اصلا قبول نیست


audio: e7uUlpJ9DoU_0069.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
منافع ملت ایران هم توش رعایت نشده ما قرارداد رو قبول نداریم رضا شاه پهلوی می‌خواست قرارداد جدید با انگلیس ببنده اما بازم انگلیس مخالف بود نتیجه


audio: e7uUlpJ9DoU_0071.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
انتهای سال 1932 میلادی انگلیس اومد 336 هزار لیره به عنوان سهم ایران پرداخت کرد گفت این 336تا یک میلیون لیره‌ام بابت مالیات کم شد در واقع یک مبلغ ناچیزی به ایران رسید رضا شاه پهلوی نقل‌قوله، انقدر عصبانی میشه که قرارداد رو کلا پاره می‌کنه می‌ندازه شومینه میگه من دیگه این قرارداد رو قبول ندارم یک قطره نفت نمیدم


audio: e7uUlpJ9DoU_0072.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
در نهایت این دعوا سر نفت میره دادگاه لاهه و با تهدید نظامی قرارداد جدیدی بسته میشه و این قرارداد جدید یه تفاوت‌هایی با قبلی داشته چیا بوده؟ یکیش اینکه، کف درآمد ایران مشخص شده بود توی این قرارداد جدید و این برای شاه پهلوی بسیار مهم بوده، چرا؟ دیگه می‌تونسته از سر سال حساب کنه برای طرح‌های توسعه‌ای چقدر من حداقل درآمد‌امه این کف درآمد حالا چقدر بود تو این قرارداد از عدد 336 هزار لیره


audio: e7uUlpJ9DoU_0073.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
میشه 750 هزار لیره سهم سود ایران هم توی این قرارداد جدید از 16 درصد میشه 20 درصد یه چیز دیگه‌ام اضافه میشه به ازای هر تن استخراج نفت چهار شیلینگ مالیات به ایران پرداخت میشه علاوه بر درآمدی که از قراداد داشته از همه‌ی این‌ها مهمتر مقرر میشه که ایرانی‌ها هم می‌توانند مثل انگلیسی‌ها و هند‌ی‌ها سرکارگر باشند، فقط کارگر صرف نباشن در واقع وقتی به تاریخ نگاه می‌کنیم این رو به وضوح می‌بینیم


audio: e7uUlpJ9DoU_0074.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
که صرف تغییر حاکم یک مملکت چه تغییراتی در قراردادهای حتی اقتصادی ایجاد می‌کنه چه برسه حالا مسائل دیگه گرچه در قرارداد جدید مدت زمان قرارداد قبلی برای 32 سال تمدید میشه توسط رضا شاه این موضوع هم خیلی مورد اعتراض قرار گرفت خیلی گفتن به رضا شاه که چه قرارداد بدی بستی، اما اگر همه‌ی این‌ها رو کنار هم بذاریم تدبیری که رضا شاه در آن زمان اندیشد اوضاع ایران رو در مسئله نفت


audio: e7uUlpJ9DoU_0076.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
رضا شاه پهلوی از همون ابتدا دستور داد پول نفت نباید وارد بودجه‌ی مملکت شود در واقع ساده‌ش میشه چی؟ رضا شاه می‌گفتش که آقا این پول رو نباید حقوق نجومی بدیم به کارمندان هزینه‌ی سفر خارجه‌ی مدیران و خانواده رو ما نباید بدیم از نفت جشن برگزار نکنن یا این پول نفت ندیم چای خوش‌رنگ بیارن یا دبش بیارن برنج طبیعت بیارن روغن غیر طبیعی بیارن یا شما حدیت مفصل بخوان از این مجمل


audio: e7uUlpJ9DoU_0077.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
رضا شاه پهلوی می‌گفت ما نباید خرج این اتینا بکنیم نباید بیاد تو بودجه‌ی مملکت و این جالبه در بودجه‌نویسی رضا شاه پهلوی دو قانون کلی و اصلی وجود داشته، اول جدا بودن حساب درآمدهای نفتی از سایر حساب‌ها و دوم نداشتن کسری بودجه واویلا یعنی بودجه باید بر اساس واقعیت نوشته میشد نه اینکه اول بریم هزینه کنیم بعد بیایم درآمد ایجاد کنیم آخر سال هم بگیم که خب ما پول کم آوردیم و اونم دولت قبلی بود ما نبودیم بردن نیاوردن


audio: e7uUlpJ9DoU_0078.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
یوروها چی شد دلارها چی شد در واقع رضا شاه می‌گفت به چه کنم چه کنم نیفتیم و حالا نتیجه چه کنم چه کنم چیه؟ باید بریم اوراق بفروشیم یا به بانک مرکزی بگیم پول چاپ کنه تورم بره بالا دلار بره بالا رضا شاه می‌گفت این کارا رو نکنیم پول‌هایی که از حساب نفتی خارج میشد ایشون می‌گفت یا باید برای هزینه‌های نظامی خرج شود یا برای طرح های توسعه‌ای و زیربنایی کشور به این توجه کنیم یه مثال عرض کنم و فکر می‌کنم کلا بحث در این مثال جمع میشه


audio: e7uUlpJ9DoU_0079.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
یک همچین تفکری و همچین کاری رو در عمل که پولی که از این سمت میاد صرفا برای هزینه‌های نظامی یا طرح‌های توسعه‌ای و زیربنایی باید باشد یک پول اضافه بسیاری از کشورهای توسعه یافته مثال بزنم نروژ سال 1371 یعنی سال‌ها بعد تازه بهش رسیدن و انجام دادند اما ما در ایران زمین یعنی رضا شاه پهلوی در ایران‌زمین در سال 1304 به این نتیجه رسید


audio: e7uUlpJ9DoU_0080.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
گفتیم که رضا شاه از همون روزهای نخست وزیری تغییرات اساسی رو آغاز کرد اما برای یه سری از کارها نیاز بود قدرت کامل داشته باشه این آدم دیگه در ید نخست وزیری نبود یا در ید سردار سپهی نبود قبلش بنده در قسمت دعوای روحانیون و تجار عرض کردم که نبود امنیت قضایی به طور مثال باعث شده بود حکام ولایات خیلی راحت برن از بازرگان‌ها به طور مثال باج بگیرن حتی تو یه سری از موارد یارو میمرد تمام ارثش رو می‌کشیدن بالا


audio: e7uUlpJ9DoU_0081.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
از اون طرفم بازرگان‌های خارجی مالیات کمتری می‌دادن اونجا مفصل گفتم تازه حق کاپیتولاسیون هم داشتند یعنی توی ایران، تحت نظام حقوقی کشور ایران نبودن کسی رو می‌کشتن تحت نظام حقوقی خودشون بودن یک تبعیض آشکار رضا خان پهلوی در دوران نخست‌وزیری برای لغو این کاپیتولاسیون و اصلاح ساختار قضایی بسیار تلاش می‌کنه اما زورش نمی‌رسه در نهایت نخست وزیر بوده چه می‌کنه؟


audio: e7uUlpJ9DoU_0082.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
علی‌رغم مخالفت انگلیستان و شوروی که اون زمان نماینده‌شون در ایران، حزب سوسیالیست بود یعنی حزب سوسیالیست ایران نماینده شوروی بود اصلا رسما رضا شاه پهلوی علی‌رغم مخالفت این دو کشور قدم آخر رو برمی‌داره و میره سراغ تغییر سلطنت


audio: e7uUlpJ9DoU_0083.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
تمام کارها و زمینه چینی‌ها برای تغییر سلطنت توسط روشنفکران و تحصیل کرده‌های فرنگ مثل آقای فروغی و داور و تیمورتاش و تدین البته انجام شد اما این‌بار مصدق و مدرس عجیب مخالفت کردن و شدیدا مخالف تغییر سلطنت بودن می‌گفتن قاجار باید بماند یه نکته جالب بگم آقای مصدق با علم به محبوبیت و خدمات رضا خان


audio: e7uUlpJ9DoU_0084.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
میاد تو نطق مخالفتش در مجلس چی میگه؟ میگه نمی‌توان منکر خدمات رضای پهلوی شد اما اگر ایشان شاه شود بر اساس قانون مشروطه دیگر نمی‌تواند در امور اجرایی نقش داشته باشد پس بهتر است سلطنت قاجار بماند ایشان هم نخست وزیر باشند در واقع محمد مصدق یقین داشت معتقد بود و معترف، که ما الان یک سلطان در واقع ضعیف داریم خیلی هم خوبه نمی‌تونه استبداد راه بندازه


audio: e7uUlpJ9DoU_0085.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
آقای رضا خان هم نخست‌وزیر بمونه بهتره خدمت می‌کنه، بی نظیره، ببین تا الان چه کرده؟ مملکت گل و بلبله، در ادامه که چه خواهد کرد در نهایت چه شد؟ مخالفان تغییر سلطنت قاجار در مجلس فقط 5 نفر بودن و سایر نمایندگان که خیلیاشون از رجال و تحصیل‌کرده‌های اروپا بودن و توی این سه سال گذشته خدمات و تغییراتی که رضا خان ایجاد کرده بود رو دیده بودند رای به تغییر سلطنت دادند و رضا خان پهلوی شد


audio: e7uUlpJ9DoU_0087.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
رضای پهلوی، شاه شد و ماموریت علی اکبر داور شروع شد چه کرد علی اکبر داور؟ در مرحله اول عدلیه‌ها که رییس‌هاشون از روحانیون بودند همه رو تعطیل کرد به سفارت‌خونه‌های خارجی‌ام اعلام کرد که آقا تا سال آینده کاپیتولاسیون لغو خواهد شد برید پی کارتون مطابق انتظار چه شد؟ مراجع قم به شدت مخالفت کردن حتی کار داشت به اعلام جهاد می‌رسید اما علی اکبر خان داور زرنگی کرد


audio: e7uUlpJ9DoU_0088.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
رفت پیش آیت‌الله بهبهانی که اون زمان از مراجع اصلی بود حرفش حجت بود پسر و داماد آیت‌الله بهبهانی رو تو وزارت عدلیه استخدام کرد وزارتی که می‌خواست اصلا بره جای عدلیه‌هایی که روحانیون رئیسش بودن این دوتا رو استخدام کرد همه چی ختم به خیر شد یعنی اعلام جهاد و مهدور دم بودن دولت و رضا خان و علی اکبر داور با دوتا دونه استخدام پسر و داماد آیت الله متوقف شد رفت پی کارش


audio: e7uUlpJ9DoU_0089.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
ظرف یکسال سیستم قضایی نوین ایران راه اندازی شد در ادامه انحصار چاپ اسکناس از بانک شاهی به بانک ملی رسید تکلیف درآمدهای نفتی هم همه مشخص شد و حالا وقت چی بود؟ صنعتی شدن اما جمعیت با سواد ایران در اقلیت کامل بودند اون زمان نیمی از جمعیت ایران یعنی زنان تو پستو خونه‌ها بودن اصلا کلا اجازه حضور اجتماعی نداشتن


audio: e7uUlpJ9DoU_0090.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
این‌جاست که یک نقطه عطف ایجاد می‌کنه رضا خان به اصرار فروغی یه سفری می‌کنه در واقع به ترکیه که بسیارم معروفه این سفر تحت تاثیر تغییرات این کشور و حضور زنان در جامعه قرار می‌گیره و نتیجه دیدیم در تاریخ زمانی که بر می‌گرده فرمان کشف حجاب رو صادر می‌کنه رضا شاه تو پرانتز عرض بکنم صفر تا صد بحث کشف حجاب رو در یک قسمت مجزا در پادکست مورخ ما بهش پرداختیم پیشنهاد می‌کنم ببینید بشنوید بسیار مکمل خوبی‌یست


audio: e7uUlpJ9DoU_0091.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
حالا اینجا این رو بگم از سال‌ها قبل از این تغییر پوشش زنان در تهران شروع شده بود و این مسئله هم به تدبیر تیمورتاش اتفاق افتاد یه سری کارها کرده بود مثال کنسرت‌های قمرالملوک توی باشگاه ایران برگزار میشد در ادامه سال 1314 و بعد از دستور کشف حجاب وزارت معارف اومد یک بخشنامه‌ای به همه استان‌ها ارسال کرد نقل قول کنم نوشته بود شیوه جدید پوشش بانوان متعلق به ایران باستان است


audio: e7uUlpJ9DoU_0092.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
که تا دو قرن بعد از اسلام هم رواج داشته بنابراین به هیچ عنوان وارد شده از غرب نیست پس انگ غرب زدگی به سیاست کشف حجاب صحیح نیست، بلکه این مسئله برگرفته از سنت پوشش نیاکان ماست


audio: e7uUlpJ9DoU_0093.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
موج تغییرات رضا شاهی گسترده بود اما برای اینکه این تغییرات نهادینه بشه نیاز به نسل جوون فعال و با سواد بود نتیجه همزمان با تغییراتی که ازش صحبت کردیم آموزش اجباری و البته رایگان کودکان هم دختر و هم پسر اجرا شد اعلام شد زنان برای حضور در ادارات دولتی مدارس و دانشگاه‌ها نباید از چادر و روبند استفاده کنند


audio: e7uUlpJ9DoU_0094.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
و ضمنا اعلام شد ابتدای این قسمت عرض کردم احدی حق ندارد در معابر عمومی برای زنان مزاحمت ایجاد کند نتیجه با وجود مخالفت های شدید قم و نجف تو اولین سال تحصیلی اجرای همین سیستم آموزشی که اجباری بود آموزش اجباری بود استقبال شدیدی شد یعنی استقبال مردم بالاتر از انتظار بود در حدی که اقشار متوسط جامعه که


audio: e7uUlpJ9DoU_0095.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
حالا دیگه به لحاظ اقتصادی و بهداشتی هم نسبت به 10 سال قبل کلا یه تفاوت محسوسی کرده بودند و داشتند می‌دیدند تفاوت رو از این طرح رضا شاه استقبال کردند بچه‌هاشون رو همه فرستادن برای آموزش


audio: e7uUlpJ9DoU_0096.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
برای تشکیل سیستم آموزشی نوین رضا شاه از سیستم آموزشی فرانسه الگو برداری کرد یعنی چی؟ دانش‌سراها جمع شدن کار ساخت دانشگا‌ها آغاز شدن در ادامه با قطع کمک‌های دولتی و کاهش کمک‌های مردمی تعداد حوزه‌های علمیه هم کم شد اینجوری شد که نسل جدید متخصصان ایرانی تربیت شدند دانشگاهی گرچه در این مسیر باز هم از مستشاران خارجی استفاده شد


audio: e7uUlpJ9DoU_0097.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
اما این‌بار به جای مستشاران انگلیسی بلژیکی یا فرانسوی به سیاق حکومت قاجار آلمانی‌ها بودند که نسل جدید مهندسان ایرانی رو آموزش دادند اساسا وقتی نازک شیم روی تاریخ رضا شاه می‌بینیم با دور شدن این آدم از انگلیس‌ها مدام به آلمان‌ها نزدیک‌تر شده هم از توان فنی و اقتصادی آلمان خوشش می‌اومده هم جذب ایده‌های ناسیونالیستی و ملی‌گرایانه آلمان شده بوده


audio: e7uUlpJ9DoU_0098.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
در اون دوران یعنی پیش از جنگ جهانی دوم جالبه که تو یک دورانی اینو پیش از این در مورخ عرض کردیم آقای یالمار شاخت رئیس بانک رایش آلمان می‌اومده ایران مشاوره اقتصادی می‌داده به رضا شاه تو دوران مصدق هم باز می‌بینیم ایشون می‌اومده ایران و این روند مشاوره ادامه داشته اما نکته جالب اینه که اولین سیستم پول مشترک در دنیا مثل یورو که امروز در کل اروپا استفاده میشه همون دوران بین ایران و آلمان استفاده میشه


audio: e7uUlpJ9DoU_0099.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
یعنی شما ریال ایران رو می‌بردی آلمان خرج می‌کردی مارک آلمان رو می‌آوردی تو ایران خرج می‌کردی حتی اسکانسی چاپ شد که یک سمتش مارک بود یه سمتش ریال بود و تغییر ارزش این دو واحد پولی یعنی ریال و مارک آلمان کاملا با هم برابر بود


audio: e7uUlpJ9DoU_0100.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
اقتصاد ایران همواره بر دو اصل کشاورزی و تجارت خارجی استوار بوده تو عهدنامه ترکمنچای برگردیم به تاریخ دولت ایران میاد اجازه انحصار تجارت خارجیش رو میده به روسیه واگذار می‌کنه اما در ادامه تو عهدنامه‌ی دوستی شوروی و ایران آقای لئون تروتسکی معروف مغز متفکر انقلاب بلشویکی یک نامه میزنه به ایران میگه آقا تمام توافق‌نامه‌ها با حکومت روسیه تزاری ملغی قربونت


audio: e7uUlpJ9DoU_0101.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
برو حال کن ترکمنچای تعطیل و این ملغی شدن چه روندی رو ایجاد می‌کنه؟ شرایط قانونی برای شکل‌گیری تجارت‌بین‌المللی توسط تجار ایرانی فراهم میشه اما، رضا شاه پهلوی با این تفکر که آقا جامعه تجاری ایران هنوز توانایی حضور در بازارهای جهانی رو ندارن با این تفکر میاد دولت رو مستقیم وارد اقتصاد می‌کنه همایون کاتوزیان و نیکی کدی


audio: e7uUlpJ9DoU_0102.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
دو تاریخ نویس مشهور که آثار ارزشمندی هم واقعا دارن در خصوص وضعیت اجتماعی و اقتصادی اون دوران که قابل استناد و تدریس هم هست عقیده‌شون چیه؟ میگن آقا جامعه‌ی اون زمان ایران رو اصلا نمیشه با اروپا و هیچ کجای دیگه مقایسه کرد در واقع نمیشه گفت این حرکت رضا خان یک نوع انحصار اقتصادی یا در جهت دیکتاتوری اقتصادی بوده، چرا؟ در واقع انتهای دوران قاجار اوضاع کشور ایران جوری بوده که مردم


audio: e7uUlpJ9DoU_0103.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
عملا نه صعنت می‌دونستن چیه نه از بازار و تکنیک‌های مالی اطلاع داشتن چه برسه تجارت جهانی قاجار همه چی رو واگذار کرده بود مثل ترکمانچای کلا ایران اجازه تجارت خارجی نداشته مثال ساده‌ش پس اصلا سوادش نبوده علمش نبوده نتیجه دولت به واسطه قدرتی که داشت اون زمان تنها عامل و محرک اصلی مدرن‌سازی بوده و رضا شاه پهلوی تصمیم می‌گیره دولت رو مستقیما وارد اقتصاد کنه


audio: e7uUlpJ9DoU_0106.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
که همه‌ی اون‌ها با هدف قطع واردات و تامین نیاز داخلی ساخته میشه مثال بزنیم چندتاشونو نساجی صابون سازی کارخونه تنباکو و دخانیات کنف بافی روغن‌کشی همه این‌ها تو همین راستا احداث شد، ساخته شد یه آمار اجازه بدید عرض کنم خیلی جالبه بودجه دولت ایران که عرض کردم رضا شاه می‌گفت واقعی باید نوشته بشه و نفتم توش نیاد درآمد واقعی بودجه دولت ایران


audio: e7uUlpJ9DoU_0107.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
سال 1313، 625 میلیون ریال بوده سال 1318 پنج سال بعد چهار برابر افزایش پیدا می‌کنه میشه 2 هزار و 613 میلیون ریال رضا نیازمند، پدر صنعتی‌سازی ایران زمین یه خاطره‌ای داره بذارید عرض کنم اینو میگه من مدیر فنی نساجی شاهی بودم رضا شاه خودش شخصا به کارخونه سر میزد و در هر بازدید، میزان تولید


audio: e7uUlpJ9DoU_0108.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
میزان خرید مواد اولیه و میزان فروش را می‌پرسید و بعد در دفتر جیبی که همیشه همراه خودش داشت یادداشت می‌کرد در بازدید بعدی مطابق همان دفتر و نوشته‌ها و اعدادش گزارش می‌خواست و به گزارش‌های مدیران قانع نبود سر همینه که مثلا اون زمان مدیران نمی‌توستن هی مثلا رضا شاه می‌اومده براش افتتاحیه الکی بگیرین، فلان جا رو افتتاح کردیم یا این طرح رو می‌خواهیم افتتاح کنیم کلنگ بفرمایید یا از اون بدتر چون اعلی‌حضرت داره میاد سفر


audio: e7uUlpJ9DoU_0109.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
استانی زشته دست خالی بره دیگه دو تا طرح نیمه کاره محمد، رضا، چی داری آره همون خوبه اشکال نداره نیمه کاره‌س روبان رو ببند داره میاد قیچی می‌کنه نمی‌تونستن بکنن آمار داشته نکته جالب‌تر چیه؟ رضا شاهی که میگن بی‌سواد بوده نه. این نبوده شاید سواد بالا نداشته اما بر اساس همین خاطره این آدم خودش در دفتر یادداشتش، یادداشت می‌کرده نتیجه اگر چه رضا شاه پهلوی تحصیل کرده نبود


audio: e7uUlpJ9DoU_0110.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
اما این باور که بی‌سواد بود از اساس، اشتباهه هر ماه این‌ها باید میومدن بگن که چقدر پارچه بافتن چقدر فروختن، چقدر پول گرفتن خودش این حساب‌ها تو جیبش بود تا روز آخری هم که رفت داشت اجازه بدید حالا که در مورد بی‌سوادی رضا شاه صحبت کردیم یه خاطره از آقای متین دفتری یکی از نخست وزیران دوران رضا شاه بنده خدمت شما عرض کنم


audio: e7uUlpJ9DoU_0111.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
ایشون میگه اعلی‌حضرت اعتقاد شدیدی به سیاست انضباط پولی و استحکام سیاست اقتصادی داشتند زیرا آنرا مانع اصلی وقوع تورم و گرانی می‌دانستند، از این‌رو شدیدا مخالف هرگونه افزایش هزینه دولتی به خصوص حقوق و مواجب بودند حقوق مستخدمین دولت 32 تومان بود و تحت هیچ عنوان اجازه نداشتیم مبلغی به آن اضافه کنیم شما همین سه تا جمله اول رو


audio: e7uUlpJ9DoU_0112.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
به خیلی از دوستان الان بدید و بگید یه بنده خدا یک روزی گفته که سیاست انضباط پولی و استحکام سیاست اقتصادی بسیار مهم است چون مانع اصلی وقوع تورم و گرانی است همین رو فقط معنی کنه برامون این بوده که اون زمان تو ادارات دولتی مثلا حق نداشتن بگن حق ماموریت، حق بدی آب و هوا پاداش به مناسبت تولد فلانی نه اینا نبوده نمی‌تونستن حقوق نجومی بدن آقای متین دفتری در نهایت مگه البته


audio: e7uUlpJ9DoU_0113.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
کار کنن با 32 تومان زندگی نسبتا مرفهی داشتن و البته به سایرینی که رتبه یک داشتند حداکثر اجازه اضافه 2 تومان داشتیم آن هم در صورت اثبات لیاقت


audio: e7uUlpJ9DoU_0114.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
همزمان با اصلاحات اقتصادی اجتماعی و چیزهایی از این دست بخش خصوصی ایران هم پا گرفت یه مقایسه کنیم، سال 1304 کمتر از 20 واحد صنعتی در ایران وجود داشت و فقط در کمتر از 5تاش تعداد کارگرا بیشتر از 50تا بود باقی‌شون کمتر از 50 نفر کارگر داشته بیایم جلوتر، 1319 تعداد واحدهای صنعتی بخش خصوصی ایران‌زمین فقط بخش خصوصی شد 300 واحد


audio: e7uUlpJ9DoU_0115.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
که 38 واحد از این 300تا بیش از 500 کارگر داشتند ارزش این کارخانه‌ها 360 میلیون دلار بوده و فقط یک سومش توسط تسهیلات دولتی مثلا وام دادن باقیش بودجه خود مردم بوده در واقع خصوصی ساخته شده پول بوده دست مردم اون زمان بخش خصوصی اینجوری بوده که خود طرف پول می‌آورده اگر بازم نیاز داشته می‌اومدن بررسی می‌کردن کارشناسی می‌کردن در حد کمی نهایتا یک سوم


audio: e7uUlpJ9DoU_0118.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
اضافه هزینه که مثلا کارخونه خرج داره بگن این 20 درصدم برو نارنگی بخر برای بچه‌ها کار چیزی‌ام بود زنگ بزنی ها حاج آقا رو فقط سلام برسونید یالله بفرما


audio: e7uUlpJ9DoU_0119.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
در اولین سال پس از تاجگذاری رضا شاه پهلوی این آدم سفری داره به مازندران که یک سفرنامه‌ای هم اونجا نوشته شده اون زمان هنوز مشخص نبود که آیا رضا شاه قراره در ادامه به عنوان شاه مشروطه در امور سیاسی و اجرایی کشور دخالت نکنه یا بناس این بخش در واقع سیاسی آرمان مشروطه رو بذاره کنار و خودش راسا بره سراغ سایر آرمان‌های مشروطه این یه تیکه رو در نظر نگیره بره خودش اقدام اجرایی کنه


audio: e7uUlpJ9DoU_0120.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
توی این سفرنامه یک جمله‌ای از رضا شاه پهلوی نقل شده که بنده عینا نقل‌قول کنم گفته درست است که من پادشاه مشروطه هستم اما با زور باید این مملکت را درست کنم و می‌کنم نتیجه ما در دوران رضا شاه حضور مستقیم خودش رو در تصمیم‌سازی‌های مملکت می‌بینیم عینا به خصوص از زمانی که رابطه نزدیک رضا شاه با آلمان‌ها ایجاد میشه سیاست های اقتصادی رضا شاه پهلوی


audio: e7uUlpJ9DoU_0121.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
تحت تاثیر نزدیکی با آلمان‌ها بود بیشتر وقتی نازک شیم رو اون دوران می‌بینیم که بیشتر تفکرات ایشون هم بر مبنای تئوری اقتصاد ملی فردریش لیست بود اقتصاددان معروف آلمانی به همین جهته که آقای رضا شاه پهلوی قصدش چی بود؟ قصد داشت با تحریک حس ملی‌گرایی و ناسیونالیستی مردم سرعت صنعتی شدن رو به حداکثر برسونه گرچه این کار رو


audio: e7uUlpJ9DoU_0124.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
زمان به قدرت رسیدن رضا شاه بی‌سواد بودن رضا شاه پهلوی می‌خواست با سرعت بره جلو ولی به این مسئله زیاد توجه نداشت که طول می‌کشه که درصد باسوادان بیشتر بشه و فهم و آگاهی هم


audio: e7uUlpJ9DoU_0125.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
این روحیه ملی‌گرایی رضا شاه البته از ابتدای تصاحب قدرت درش دیده میشد به وضوح توجه کنیم، رضا شاه پهلوی در مراسم تاج‌گذاریش شاهنامه خوند و سعی کرد تاریخ ایران پیش از حمله اعراب رو پر رنگ کنه از ابتدا این آدم اولین شاه ایران بوده که در مراسم تاج‌گذاریش شاهنامه خوند زمانی حرکت به سمت برخی از کارهایی که رضا شاه انجام داد قطعا باعث میشد دولت‌ها به راحتی سقوط کنن در قاجار


audio: e7uUlpJ9DoU_0126.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
گفتیم 36 دولت اومد رفت در یک مدت کم همه سقوط کردن اما رضا شاه پهلوی تونست اونچه که به توسعه‌ی آمرانه مشهور شد بعد از او تونست این کار رو با اتکا به اقتدارش و البته با اتکا به احساسات ملی‌گرایانه پیش ببره و خوبم پیش برد یه مثال بزنم وقتی طرح جنجالی اصلاح نظام‌قضایی رو کلید زد این آدم در واقع پایه‌های اعتقادی و عرفی جامعه رو هدف گرفت اصلا کار ساده‌ا‌ی نبوده، چرا این رو میگم؟


audio: e7uUlpJ9DoU_0127.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
طی همین اصلاحات مثلا سن ازدواج دختران رو کرد 15 سال آزادی پوشش و حضور زنان رو تضمین کرد همه این‌ها مطابق با باور رضا شاه پهلوی بود چی بود باورش؟ می‌گفت اگر وضعیت اقتصادی مطلوب باشد می‌شود سنت‌ها و عرف‌ها را تغییر داد اون زمان این تفکرش بوده حالا این که چقدر در این زمینه موفق بود قضاوتش با شما


audio: e7uUlpJ9DoU_0128.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
در 1320 رضا شاه پهلوی مجبور به استعفا از سلطنت ایران‌زمین شد و نماند تا رشد چشم‌گیر درآمد نفتی در دهه 30 خورشیدی رو ببینه و ازش بهرمند بشه اما خب، تدابیری که در حوزه توسعه اقتصادی کشور طی کم‌تر از دو دهه حضورش در قدرت چید این آدم باعث شد کشور ما یک گام مهم در مسیر پیشرفت برداره در تاریخش و تبدیل به نقطه عطفی


audio: e7uUlpJ9DoU_0129.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
در تاریخ ایران‌زمین شد اون زمان اون تدابیر، اون آدم رضا شاه پهلوی، سوار بر قطاری بود که روشنفکران مشروطه پیش از اون دونه دونه ریل‌هاشو چیده بودند و مسیر توسعه ایران رو ترسیم کرده بودند اما نیاز بود سیستمی و آدمی روی کار بیاد که بتونه در واقعیت و واقعا این مسیر رو طی کنه در توانش باشه رضا شاه پهلوی کسی بود که تونست این سیستم رو طی بکنه سامون بده


audio: e7uUlpJ9DoU_0130.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
اگر چه در این مسیر آرمان سیاسی مشروطه که همون دموکراسی و توسعه سیاسی بود رو کنار گذاشت تا مردمان ایران برای همیشه متاسفانه در حسرت دیدن روزی باقی بمانند که ایران کهن ما هم‌زمان طعم شیرین توسعه اقتصادی توسعه اجتماعی و توسعه سیاسی رو با هم بچشدند


audio: e7uUlpJ9DoU_0131.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ به قلم بسیم لاله و تنظیم برای مورخ حامد سیاسی راد در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن اینکه در ادامه خواهیم دید ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو و منتظر ویدئوهای شما هم خواهیم بود در تلگرام


audio: e7uUlpJ9DoU_0133.opus
source: youtube
source_id: e7uUlpJ9DoU
invalidation: VALID
text:
تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: a5AqJt0-45U_0001.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
یکی از راه های پیروزی یک ملت بر ملتی دیگر ریختن خونه پیروزی در جنگ درست مثل پیروزی انگلستان بر آرژانتین در دهه 80 میلادی یه وقتایی هم پیروزی یک ملت در یک لحظه و تنها به دست یک نفر رقم میخوره مثل پیروزی آرژانتینی‌ها بر انگلستان چهار سال بعد از شکست بزرگ ما در این قسمت از مورخ


audio: a5AqJt0-45U_0002.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
رفتیم سراغ مجمع الجزایری در اقیانوس اطلس جنوبی جزایر فالکلند و جنگی خونین بین انگلستان و آرژانتین بر سر این جزایر رو برای شما روایت کردیم و بعد از دست انتقام گیر خداوند گفتیم که از آستین دیگو مارادونای افسانه‌ای بیرون اومد و تونست یک ملت رو به زندگی عادی برگردونه این وسط البته


audio: a5AqJt0-45U_0003.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
روایت دوران سیاه حکومت نظامیان بر آرژانتین جنبش دادخواهان این کشور و شرایط انگلستان در سال‌های نخست نخست‌وزیری بانوی آهنین مارگارت تاچر رو هم روایت کردیم سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: a5AqJt0-45U_0004.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
برای اولین بار این ملوانان انگلیسی بودند که سال 1690 میلادی پا به جزایر فالکلند گذاشتند و اساسا به همین دلیل این جزایر رو به یاد آقای ویسکانت فالکلند خزانه دار نیروی دریایی بریتانیا نامگذاری کردند و بهش گفتند جزایر فالکلند بعد هم اسپانیایی‌ها و فرانسوی‌ها


audio: a5AqJt0-45U_0005.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
اومدند به این جزایر و کم‌کم هر کدوم از این سه ملت اونجا یه آبادی برای خودشون ساختند با شروع دهه 70 قرن هجدهم اسپانیا شروع کرد در آمریکای جنوبی یه سرزمین مستعمراتی برای خودش ساخت اسمش چی بود؟ نایب الملک نشین ریو دلا پلاته که شامل کشورهای امروزی آرژانتین شیلی، بولیوی، پاراگوئه و اروگوئه می‌شد


audio: a5AqJt0-45U_0006.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
در همین راستا اسپانیا جزایر فالکلند رو هم می‌خواست جزایری که اسپانیایی‌ها بهش می‌گفتند مالویناس این جزایر شامل دو جزیره اصلی شرقی و غربی و 772 جزیره کوچیک می‌شد انگلیس اما اصلا نمی‌خواست مالکیت این جزایر رو به اسپانیا بسپره سال 1770 انگلیس و اسپانیا تا دم جنگ هم


audio: a5AqJt0-45U_0007.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
بر سر این جزایر با هم پیش رفتند ولی در نهایت با دیپلماسی و مذاکره حل و فصلش کردند از 1833 هم دیگه رسما نیروهای انگلیسی وارد این جزیره‌ها شدند و درش ساکن شدند و این جزایر به مستعمرات بریتانیا در سراسر دنیا اضافه شد


audio: a5AqJt0-45U_0008.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
20 سال بعد و در 1853 جمهوری آرژانتین تشکیل شد یعنی دیگه اون منطقه‌ی نایب الملک نشین ریو دلا پلاته تجزیه شده بود و تبدیل شده بود به چندین کشور که یکیش آرژانتین بود با شکلگیری کشور آرژانتین این کشور نسبت به جزایر فالکلند ادعای مالکیت کرد چی گفت؟ گفت آقاجان ما دیگه هستیم


audio: a5AqJt0-45U_0009.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
کلا هم 480 کیلومتر با این جزایر بیشتر فاصله نداریم ما در حالی که انگلستان بیش از 13 هزار کیلومتر فاصله داره اصلا شما بگو، به کی میرسه؟ خب منطقا به ما میرسه دیگه پس مال ماست این کشمکش‌ها از لحظه شکلگیری کشور آرژانتین با انگلستان شروع شد و ادامه داشت


audio: a5AqJt0-45U_0010.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
حالا اهمیت این مجموعه جزایر چیه؟ که انگلیس حاضر نبود بعد از سالهای سال بیخیال این منطقه دور از خودش بشه؟ فالکلند که در اقیانوس اطلس جنوبی قرار داره همونطور که گفتیم از دو جزیره اصلی نزدیک به هم تشکیل شده که شهر کوچک استنلی مرکزشه و در حال حاضر کمتر از سه هزار نفر سکنه داره


audio: a5AqJt0-45U_0011.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
ولی دارای اهمیت استراتژیکه چرا که امنیت مسیرهای تجارت بین المللی رو تضمین میکنه این جزایر به خصوص اگر شرایطی پیش بیاد که آبراه معروف پاناما بسته بشه آبراه فالکلند بهترین جایگزینشه همینطور دسترسی به منابع طبیعی و حوزه های نفتی و گازی و معدنی و فضای مناسب ماهیگیری و نزدیکی به قطب جنوب


audio: a5AqJt0-45U_0012.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
از مزایای دیگه‌ی این جزایره و همین مسائل خیلی ارزشمندش کرده برای همین از همون اوایل قرن نوزدهم دعوا بر سر مالکیت این جزایر بین آرژانتین و انگلیس وجود داشته و آرژانتین از راه‌های مختلف دیپلماتیک برای تصاحب این جزیره‌ها اقدام کرده انگلیس اما هیچ وقت حاضر نبود پا پس بکشه در قرن بیستم


audio: a5AqJt0-45U_0013.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
بریتانیا خیلی از مستعمرات خودش رو از دست داد بالاخره درگیر جنگ‌های جهانی بود و خیلی هم تضعیف شده بود و حفاظت از مستعمراتش براش سخت شده بود به عنوان مثال هنگ کنگ که الان بخشی از چین محسوب میشه البته که خواهان استقلال امروز همین هنگ کنگ از 1842 میلادی و طی جنگهای تریاک به دست انگلیسی‌ها افتاد سال 1941 اما


audio: a5AqJt0-45U_0014.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
ژاپن تو خرتوخری جنگ جهانی دوم اومد هنگ کنگ رو اشغال کرد و بعد هم که این منطقه افتاد دست چین نتیجه، از دست بریتانیا خارج شد هنگ کنگ البته آبروریزی های بیشتری هم در سطح بین الملل برای بریتانیا اتفاق افتاد


audio: a5AqJt0-45U_0015.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
مثلا سال 1956 میلادی انگلیس و فرانسه و اسرائیل یه اقدام نظامی مشترک علیه مصر کردند اسرائیل صحرای سینا رو اشغال کرد انگلیس و فرانسه هم مثلا در هم پیمانی با اسرائیل وارد غائله شدند اونها قصد داشتند چی کار کنند؟ کانال سوئز که یکی از آبراه های مهم دنیاست رو می خواستند تسخیر کنند


audio: a5AqJt0-45U_0016.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
و از اون طرف جمال عبدالناصر رئیس جمهور مصر رو هم کله پا کنند بعدا معلوم شد که این سه کشور از قبل با هم هماهنگ کرده بودند و اینطوری نبوده که اسرائیل بدون اطلاع انگلستان و فرانسه وارد جنگ بشه یهو نتیجه اما دخالت آمریکا و شوروی به نفع مصر بود اونها هر سه کشور رو مجبور کردند که از منطقه عقب برن و این خیلی شکست تحقیرآمیزی برای بریتانیای کبیر بود


audio: a5AqJt0-45U_0017.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
تو چنین فضایی بود که بریتانیا قصد داشت هرآنچه از مستعمراتش باقی مونده رو حفظ کنه و از کیان امپراطوری‌ای که هیچ وقت درش قرار بود خورشید غروب نکنه دفاع کنه پس فالکلند برای بریتانیا خیلی مهم بود


audio: a5AqJt0-45U_0018.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
همزمان با پیگیر شدن جدی آرژانتین سر جزایر فالکلند یه سری طرح های مختلفی هم در پارلمان بریتانیا مطرح شد برای حفاظت از حق حاکمیت این کشور روی این جزایر مثلا یکی از طرح‌ها این بود که می گفتن آقا بیاییم جزایر رو توسعه بدیم فرودگاه بسازیم، ساخت و ساز کنیم چرا؟ اینطوری میخمون رو محکم کردیم، می‌دونن مال ماست ولی این طرح خیلی هزینه بر بود


audio: a5AqJt0-45U_0019.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
و اوضاع اقتصادی انگلیس بعد از جنگ جهانی دوم هم اصلا مساعد نبود در ضمن ممکن بود این اقدام باعث تحریک آرژانتین بشه و دست به اقدام نظامی بزنه و ساخت و سازهای انگلیس رو تخریب کنه یه طرح دیگه هم مطرح شد گفتن آقا بیاییم به آرژانتین بگیم که مالکیت اینجا مال بریتانیا ولی ما این جزایر رو به شما کرایه میدیم، اجاره میدیم


audio: a5AqJt0-45U_0020.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
یعنی حق بهره برداری از عواید جزیره مال شما ساکنین جزیره ولی سریع واکنش نشون دادن که‌ای آقا شما می‌خواین ما رو بدین به آرژانتینی‌ها فکر کردین ما خریم؟ نمیفهمیم؟ ساکنین جزیره هم که خب کلا انگلیسی بودند حق داشتند اعتراض کنن پس این طرح هم منتفی باقی موند و وضعیت بین انگلستان و آرژانتین همینطور ادامه داشت تا در هر دو کشور تغییراتی بزرگ به وقوع پیوست


audio: a5AqJt0-45U_0021.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
تا سال 1976 آرژانتین یک شبه دمکراسی داشت خوان پرون که یه ژنرال محبوب ارتشی بود طی یه کودتا به قدرت رسیده بود و به حامیانش هم میگفتند پرونیستها پرون و حامیانش در آرژانتین محبوب بودند و تونسته بودند به اقتصاد این کشور یه سر و سامونی بدن وقتی در 1974 پرون مرد


audio: a5AqJt0-45U_0022.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
همسر سومش، یعنی ایزابل پرون که معاون خوآن پرون بود در انتخابات رای آورد و شد رئیس جمهور آرژانتین سال 1976 اما یه سری از نظامیان آرژانتین علیه دولت پرونیست کودتا کردند رهبر کودتا یه نظامی بود به نام خورخه رافائل ویدلا ایشون دولت قانونی رو سرنگون کرد


audio: a5AqJt0-45U_0023.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
و قدرت رو در دست گرفت و بعد فرایندی رو شروع کرد که بعدها با نام جنگ کثیف ازش یاد شد جنگ کثیف چی بود؟ حذف نیروهای چپگرا و کمونیست و پرونیستهای آرژانتین تا 30 هزار نفر از مخالفان چپگرا توسط حکومت نظامیان کشته و مفقود شدند و اجساد اکثرشون هم هیچ وقت پیدا نشد کلی از جوونها


audio: a5AqJt0-45U_0024.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
و دانشجویان زندانی شدند و بعدها هم کلی تجاوز در زندان گزارش شد در واکنش به این اتفاقات یه جنبشی شکل گرفت به اسم جنبش مادران میدان مایو که روسری های سفید نماد این جنبش بود یعنی مادران و زنان خانواده‌های کشته‌شدگان و مفقود شدگان اومدن و یه جنبشی شکل دادند کم کم مردم هم


audio: a5AqJt0-45U_0025.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
که از ظلم افسران حاکم خسته شده بودند و البته از اوضاع اقتصادی درب و داغون اون ایام آرژانتین هم همین طور به مادران مایو پیوستند


audio: a5AqJt0-45U_0026.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
مردم آرژانتین به نقض آشکار حقوق بشر اعتراض داشتند همینطور اوضاع اقتصادی هم خیلی خراب بود و همین باعث شکل گیری اعتصابات گسترده شد تنش بین دولت که امور اجرایی رو در دست داشت با نظامیانی که هسته ی اصلی حکومت بودند بالا گرفت در سال 1981 میلادی


audio: a5AqJt0-45U_0027.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
نظامیان سه بار رئیس دولت رو عوض کردند یعنی در 29 مارس 1981 ژنرال خورخه ویدلا قدرت رو داد به ژنرال روبرتو ادواردو ویولا یکم بعد ایشون قدرت رو داد به ژنرال کارلوس لاکوسته یه 10 روز بعدش هم ایشون قدرت رو داد به ژنرال لئوپولدو گال تیری


audio: a5AqJt0-45U_0028.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
کی؟ 21 دسامبر 1981 گال تیری مردی قدرتمند بود که محبوب مردم نبود گالتری از نارضایتی گسترده مردم خبر داشت و می‌خواست به نحوی ورق بازی رو به نفع خودش و حکومتش تغییر بده در نتیجه دست به قماری بزرگ زد


audio: a5AqJt0-45U_0029.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
دوم آوریل 1982 نیروهای نظامی آرژانتین به جزایر فالکلند حمله کردند یک حمله غافلگیرانه هم انگلیس غافلگیر شده بود و هم مردم آرژانتین هیچکس انتظار این اقدام رو نداشت ناراضیان آرژانتینی تا سه روز قبل از شروع جنگ به رهبری اتحادیه‌های کارگری مشغول تظاهرات علیه حکومت بودند


audio: a5AqJt0-45U_0030.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
تو روز آخر دولت بیش از دو هزار نفر از معترضین رو دستگیر کرد همه فکر می‌کردند دولت حسابی درگیر بحران داخلیه ولی گالتیری می‌خواست با ساخت یک بحران خارجی فضای داخل رو آروم کنه و بعد هم با جنگیدن و پیروز شدن بر انگلستان مردم ناراضی رو از عملکرد خودش راضی کنه درواقع نیروی نظامی بود دیگه این بنده خدا جز اقدام نظامی


audio: a5AqJt0-45U_0031.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
خیلی راهکار دیگه‌ای برای همراه کردن مردم با خودش بلد نبود پس جنگ شروع شد هر دو جزیره به دست آرژانتین افتاد


audio: a5AqJt0-45U_0032.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
قمار گال تیری در اول کار حسابی جواب داده بود مردم پشت سر دولت بسیج شده بودند شور ملی‌گرایی آرژانتین رو فراگرفته بود و جمعیت بزرگی در حمایت از دولت به خیابون اومده بودند یعنی تا سه روز پیش ملت می‌اومدن تو خیابون در مخالفت با دولت حالا شرایط تغییر کرده بود و در حمایت از دولت اومده بودند وسط میدون دولت کودتا فکر می‌کرد که احتمالا


audio: a5AqJt0-45U_0033.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
بلیتش برده و انگلیس هم پا نمیشه بیاد سیزده هزار کیلومتر اینورتر برای دو تا جزیره کوچیک بجنگه این پیش‌بینی آخر آرژانتینی‌ها اما حسابی غلط از آب دراومد


audio: a5AqJt0-45U_0034.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
چیزی که ما در جنوب اقیانوس اطلس در فاصله هشت هزار مایلی برای آن می‌جنگیدیم تنها سرزمین و مردم فالکلند نبود هر چند آنها اهمیت زیادی داشتند ما از عزت و شرف خود به عنوان یک ملت و اصولی که برای تمامی جهانیان اهمیت بنیادینی داشت و در راس همه این اصل که


audio: a5AqJt0-45U_0036.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
این بخشی از خاطرات خانم مارگارت تاچر نخست وزیر وقت انگلستان بود کسی که تصمیم گرفت انگلیس رو وارد جنگ با آرژانتین بر سر جزایر فالکلند کنه ایشون می‌گه دفاع از عزت و شرف و حقوق بین الملل باعث شد تا وارد جنگ بشیم اگر چه توضیح دادیم که انگلیس ابهت بین‌المللی‌ش رو تضعیف شده می‌دید


audio: a5AqJt0-45U_0037.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
و واقعا حضور و پیروزی در این جنگ برای اعتبارش مهم بود ولی تمام قضیه این شرف و عزت و حمایت از اصول بین‌الملل نبود


audio: a5AqJt0-45U_0038.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
در دوران پس از جنگ جهانی دوم و برای دهه‌ها انگلیس شرایط کاملا مطلوبی از نظر اقتصادی نداشت اوضاع صنعت هم در انگلیس بر وفق مراد نبود اوضاع به حدی خراب بود که در دهه 70 انگلیس بخش بزرگی از ناوهای جنگی و ناوهای هواپیمابر بزرگ خودش رو کنار گذاشت چرا؟ از عهده مخارج نگهداریشون برنمی‌اومد


audio: a5AqJt0-45U_0039.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
به همین دلیل بود که محافظه کاران با شعارهای مبتنی بر بازار آزاد و با وعده بهبود اوضاع اقتصادی تونستند قدرت رو از حزب کارگر انگلستان بگیرن انتخابات پارلمان رو پیروز بشن و رهبر حزبشون، یعنی مارگارت تاچر رو به سمت نخست وزیری انگلستان برسونن کسی که بعدها به بانوی آهنین معروف شد


audio: a5AqJt0-45U_0040.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
تاچر در شروع دوران نخست‌وزیری‌ش با بحران‌های اقتصادی زیادی دست و پنجه نرم می‌کرد اون می‌خواست به جامعه القا کنه که تغییرات در حال وقوعه از سال 1979 که تاچر به قدرت رسیده بود تا 1982 که آرژانتین به فالکلند حمله کرد بهبود اقتصادی عظیمی که حزب محافظه کار وعده‌ش رو داده بود


audio: a5AqJt0-45U_0041.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
هنوز ظاهر نشده بود تاچر هم مثل گالتیری نیاز به حمایت ملی داشت و چه فضایی مناسبتر از جنگ؟ برای ایجاد بسیج ملی در نتیجه بریتانیا با طیب خاطر وارد جنگ شد


audio: a5AqJt0-45U_0042.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
بیست روز بعد از اشغال فالکلند توسط آرژانتین یک منطقه جنگی به طول 320 کیلومتر اطراف جزایر به وجود اومد و اعلام منطقه جنگی شد گروه ضربت دریایی متشکل از دو ناو هواپیمابر و دو کشتی کروز وارد دریای آتلانتیک شدند و جنگ رسما آغاز شد جنگی جدید در فضای جنگ سرد


audio: a5AqJt0-45U_0043.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
بر اساس قاعده‌ی فضای جنگ سرد باز هم جهان دو قطبی شد کشورهای آمریکای لاتین از آرژانتین حمایت کردند دولتهای اروپایی از انگلیس تو آمریکای لاتین فقط شیلی این طرف باقی مونده بود اونم به خاطر اینکه با آرژانتین یه اختلافات مرزی پیدا کرده بود مارگارت تاچر، شد دشمن اول آرژانتینی‌ها چرا که هم باهاشون می‌جنگید و هم تحریمشون کرده بود


audio: a5AqJt0-45U_0044.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
وسط اوضاع داغون اقتصادی آرژانتین بودجه دولت آرژانتین هم داشت صرف جنگ میشد و تورم بالا و بالاتر می‌رفت و نفس مردم آرژانتین بود که گرفته شده بود این وسط آمریکا اما بی طرف بود اول کار چون هم نمی خواست موضعی علیه همپیمان سنتیش یعنی انگلیس بگیره و هم به دولت نظامی آرژانتین وسط تب کمونیستی که


audio: a5AqJt0-45U_0045.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
آمریکای لاتین رو داشت در بر میگرفت قطعا نیاز داشت این وضعیت البته خیلی دووم پیدا نکرد مارگارت تاچر با رونالد ریگان رئیس جمهور وقت آمریکا حسابی دعوا کرد و این طوری بالاخره ریگان راضی شد بیاد وسط و از انگلیس حمایت کنه البته که حمایتش خیلی سفت و سخت نبود


audio: a5AqJt0-45U_0046.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
نیروی نظامی بریتانیا با زیردریایی اتمی خودش ناو جنگی ژنرال بلگرانوی آرژانتین رو غرق کرد آرژانتین در تلافی میخواست یک ناو انگلیسی رو هرطور که شده غرق کنه و موفق هم شد ولی 30 درصد نیروی هوایی آرژانتین کلا به فنا رفت 21 مه 1982 ارتش بریتانیا وارد فالکلند شد


audio: a5AqJt0-45U_0047.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
در نهایت بندر استنلی پایتخت فالکلند محاصره شد چهاردهم ژوئن 82 بعد از 74 روز جنگ خونین نیروهای آرژانتین تسلیم شدند درحالی که نیروی هوایی این کشور کاملا نابود شده بود البته بریتانیا هم بخشی از ناوگان سلطنتی خودش رو از دست داده بود در این جنگ ششصد و پنجاه آرژانتینی


audio: a5AqJt0-45U_0048.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
و دست کم 250 بریتانیایی کشته شدند و سه نفر هم از دوهزار ساکن اون زمان جزیره هم قربانی شدند با اعلام شکست توسط گال تیری در تلویزیون مردم آرژانتین عصبانی تر از پیش به خیابون اومدند قمار گال تیری شکست خورده بود اون سمت ماجرا اما


audio: a5AqJt0-45U_0049.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
اوضاع برای تاچر گل و بلبل شده بود محبوبیت بانوی آهنین رفت و به قله رسید و حزب محافظه کار به راحتی انتخابات پارلمان بعدی انگلستان رو هم برنده شد


audio: a5AqJt0-45U_0050.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
عواقب شکست برای گالتیری خیلی سخت بود سال 1984 دولت کودتا سقوط کرد و باز هم دموکراسی در آرژانتین روی کار اومد مردم آرژانتین می‌خواستن در فضای باز جدید یه نفسی بکشن و به زندگی عادی برگردن ولی دو تا عامل جلوشون رو می‌گرفت اولی، جنبش مادران میدان مایو بود اعضای این جنبش نمی خواستند جنایاتی که


audio: a5AqJt0-45U_0051.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
علیه فرزندانشون شده بود رو فراموش کنند و اجازه بدند فراموش بشه اونها با هرگونه عادی شدن فضا تا پیش از محاکمه شدن سران نظامی حکومت سابق مخالف بودند در دوران حکومت نظامی‌ها هم این مادران همین نقش رو ایفا کرده بودند وقتی جام جهانی فوتبال در 1978 در کشور آرژانتین برگزار شد


audio: a5AqJt0-45U_0052.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
و تیم ملی این کشور در خاک خودش قهرمان جهان شد مادران مایو جلوی خیل عظیم ملت سرخوش از پیروزی در مستطیل سبز ایستادند و مدام یادآوری کردند تا فرزندان ما کشته می‌شند خوشحالی از پیروزی در مسابقه‌ی فوتبال بی‌معنیه چه روایت آشنایی مادران همیشه تاثیرگذار بودند تاریخ تکرار می‌شه


audio: a5AqJt0-45U_0053.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
مادران میدان مایو بالاخره افسران رو به پای میز محاکمه کشوندند افسران مجازات شدند یکی از مادران در نقل قولی گفته ما نخستین مادرانی بودیم که از فرزندانمون زاده شدیم


audio: a5AqJt0-45U_0054.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
اگر دوست دارید داستان محاکمه ژنرالهای آرژانتینی و جنایاتی که در جنگ کثیف رخ داد و حضور مادران میدان مایو در متن محاکمات رو کاملتر بدونید پیشنهاد میکنیم فیلم آرژانتین 1985 رو ببینید برگردیم به روایت خودمون گفتیم که یکی از عواملی که اجازه نمیداد مردم آرژانتین به زندگی عادی برگردند


audio: a5AqJt0-45U_0055.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
دادخواهی خانواده قربانیان حکومت ژنرال‌ها بود اما یه عامل دیگه هم این وسط وجود داشت حس تحقیر آرژانتین در نبرد فالکلند از انگلستان شکست خورده بود و ملت آرژانتین از این بابت احساس تحقیر می‌کردند اون‌ها به دنبال انتقام بودند انتقامی که دو سال بعد از سقوط دولت کودتا گرفته شد


audio: a5AqJt0-45U_0056.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
در کجا؟ در مستطیل سبز یک‌چهارم نهایی جام جهانی 1986 ورزشگاه آزتک‌ها در مکزیکو سیتی نیمه اول بازی بین انگلستان و آرژانتین صفر صفر به پایان رسید شش دقیقه از شروع نیمه دوم بازی می‌گذشت


audio: a5AqJt0-45U_0057.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
در یک کش و قوس پشت محوطه جریمه انگلستان بین خورخه والدانوی آرژانتینی و استیو هاج، مدافع تیم ملی انگلستان توپ به سمت دروازه انگلیس پرتاب شد دیگو آرماندو مارادونا ستاره تیم ملی آرژانتین به تنهایی درون محوطه حضور داشت پیتر شیلتون، دروازه‌بان انگلستان برای مشت کردن توپ به هوا پرید


audio: a5AqJt0-45U_0058.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
مارادونا هم خودش رو به سمت توپ پرتاب کرد شیلتون با دست راست خودش به سمت توپ اومد در حالی که مارادونا همین کار رو با دست چپ انجام داد مشت مارادونا که نزدیک سرش قرار داشت زودتر از مشت شیلتون توپ رو لمس کرد و توپ به تور دروازه انگلستان چسبید


audio: a5AqJt0-45U_0059.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
مارادونا همینطور که به کمک داور نگاه می‌کرد شروع به خوشحالی کرد علی بن ناصر، داور تونسی در سوت خودش دمید و به نشانی گل، مرکز زمین رو نشون داد بازیکنان انگلیس اعتراض کردند داور به سمت کمک داور خودش رفت و ازش سوال کرد کمک داور هم گل رو تایید کرد و گل پذیرفته شد


audio: a5AqJt0-45U_0061.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
میگن وقتی آمریکایی‌ها و چینی‌ها در دهه هفتاد میلادی می‌خواستند روابط سیاسی و دیپلماتیک خودشون رو از سر بگیرند یه مسابقه پینگ پنگ رو بهونه کردند تیم آمریکا برای مسابقات پینگ پنگ در پکن دعوت شد ولی همراه تیم این کشور یه سری از دیپلمات های آمریکایی هم به چین سفر کردند و با دیپلمات های چینی گفت و گو کردند درواقع ورزش


audio: a5AqJt0-45U_0062.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
همیشه ابزار خوبی برای دیپلماسی بوده ولی مگه نه اینکه یکی از اهداف دیپلماسی جلوگیری از جنگ و در عین حال حفظ غرور و عزت ملیه؟ پس ورزش‌ها هم می‌تونن به کمک یک ملت بیان در این مسیر اما در بین ورزش‌ها هیچ ورزشی مثل فوتبال توان تبدیل شدن به ابزار انتقام رو نداره


audio: a5AqJt0-45U_0063.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
هنوز که هنوزه اختلافاتی بین دو کشور انگلستان و آرژانتین بر سر فالکلند یا همون مالویناس وجود داره ولی از 1990 این دو کشور روابطشون رو از سر گرفتند و شاید اگر مارادونایی نبود که در زمین فوتبال انتقام یک ملت رو بگیره و دو کشور رو با هم بی حساب کنه این برقراری رابطه


audio: a5AqJt0-45U_0064.opus
source: youtube
source_id: a5AqJt0-45U
invalidation: VALID
text:
واقعا خیلی خیلی سخت تر میشد زمان به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همراهی تیم پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: bhLZ94uTzVA_0001.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
دو قسمت از سقوط امپراطوری‌ها در تاریخ بشر گذشت یعنی قسمت قبل و قبلیش از پادکست مورخ ما در این قسمت هم می پردازیم به همین موضوع یعنی سقوط امپراطوری‌ها در تاریخ بشر تا سه گانه سقوط تکمیل بشه مثل سه گانه مثلا نولان البته خیلی قابل مقایسه نیست ولی خب شبیهش بود نکته‌م چیه؟ تا اینجا تا حدودی می‌تونیم با هم قضاوت بکنیم که فلان شخصیت


audio: bhLZ94uTzVA_0002.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
یا فلان امپراطوری از کجا به وجود اومد؟ و به کجا رفت؟ و مهم تر از همه چه آثار و یادی ازش در صفحه تاریخ نگاشته شد اما بحثمون به فرجام نرسید نکات مهم تری هست که باید درباره‌ش صحبت کنیم امپراطوری‌ها و اشخاصی هستند که هنوز کامل ازشون صحبت نکردیم یا میخوایم بهشون برگردیم و ازشون نتیجه بگیریم و شاید و شاید


audio: bhLZ94uTzVA_0003.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
گوش شنوایی باشد که تاریخ رو تکرار نکنیم یه جمله امروز میخوندم تاریخ به شکل مسخره‌ای خودش رو تکرار میکنه و کسی که بهش این شرایط رو و این اجازه رو میده ما انسان‌ها هستیم پس بریم ببینیم چی میشه؟ در پایان این بحث یعنی پایان سقوط امپراطوری‌ها در تاریخ بشر سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه با ما همراه باشید ببینیم چی شد؟


audio: bhLZ94uTzVA_0004.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
و اما در هند و قرن چهارم یه فرمانروا که اسم خودش رو از روی یکی از قهرمان‌های دوره اسکندر مقدونی برداشته بود و اینطوری به چاندرا گوپتا معروف شده بود سعی کرد وحدت امپراطوری هند رو برگردونه گفته بودیم که بعد از اون آقای آشوکا دیگه به هم ریخت دیگه نتونستن حفظش بکنن از بین رفت دوباره هرج و مرج و هر کی هر کی بود ایشون سعی کرد برگردونه


audio: bhLZ94uTzVA_0005.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
و سلسله گوپتا رو به وجود بیاره البته هیچ وقت نتونست قلمرو آشوکا رو بازآفرینی کنه اون وسعت رو ولی تونست یه وحدت نسبی رو به نسبت قبل به وجود بیاره وحدتی که مقدمه‌ای بود برای سقوط امپراطوری هند یعنی الباقی آشوکا فساد، ساختار اجتماعی هند بزرگ رو گرفته بود اختلاف طبقاتی بیداد می‌کرد


audio: bhLZ94uTzVA_0006.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
جوری شده بود، این خیلی جالبه در تاریخ جوری شده بود که میومدن به طبقات پایین و ضعیف و فقیر جامعه لقب نجس میدادن میگفتن بهشون نجس‌ها بعد وظیفه‌شون چی بوده این بندگان خدا؟ وظیفه داشتن که یه سری یه چیزایی شبیه به قاشق مثلا قاشقک بندازن گردنشون وقتی تو کوچه خیابون راه میرن این قاشق‌ها رو بزنن به هم یه چیزی حالا شبیه به قاشق بزنن به هم صدا در بیارن


audio: bhLZ94uTzVA_0007.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
که آدم های دیگه بفهمن که این آدم‌هایی که کثیفن یا نجسن یا از دید اون حکومت غالب اینها به هر حال جامعه نجس هان طبقه نجس هان حواستون باشه دارن میان بهشون نخورید کثیف شید مثلا اینجوری شد در نهایت به دلیل همین اختلافات طبقاتی و عمیق شدن شکاف درون جامعه سال 467 میراث چاندرا کوپتا


audio: bhLZ94uTzVA_0009.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
در سده یکم میلادی و در شرایطی که امپراطوری‌ها رو به افول بودن دولت‌ها و کشور های مقتدری در منطقه اوراسیا شکل گرفتن که چندتاشون رو مثال بزنیم یکیشون کوگوریو یا همون گوگوریو بود همون امپراطوری‌ای که بخشی از تاریخش رو تو سریال جومونگ دیدیم درسته اون افسانه جومونگ بود اما اون امپراطوری وجود داشت واقعا


audio: bhLZ94uTzVA_0010.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
کوگوریو یا گوگوریو یکی از سه پادشاهی کره بود که قدرت گرفت و تبدیل به یه امپراطوری شد مثال بعدی اتیوپی یکی دیگه از امپراطوری های نوظهوری بود که اوایل قرن چهارم و در این فضا به وجود اومد اتیوپی تونست تا جنوب عربستان هم پیش بره و برای چندین قرن یه امپراطوری آروم و کم دردسر رو اونجا به وجود بیاره


audio: bhLZ94uTzVA_0011.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
تا چه اتفاقی میفته؟ بلایای امپراطوری کش از راه میرسن یکی از جذاب ترین برهه های تاریخی بحران هاییه که امپراطوری های بزرگ در قرنهای ششم و هفتم میلادی باهاشون درگیر بودن مثلا با شروع دهه 530 میلادی بی‌آبی اصلی‌ترین مشکل امپراتوری اتیوپی بود چیزی که ریشه‌های اتیوپی رو خشکوند


audio: bhLZ94uTzVA_0012.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
سد ماراب در جنوب عربستان امروزی که آب کشاورزی اون منطقه یا اتیوپی رو در واقع اون امپراطوری رو تامین می‌کرده دو بار می‌شکنه و یک فاجعه انسانی اصلا به وجود میاد مردم این منطقه ناامید می‌شن و درواقع کوچ می‌کنن به سمت مکه و مدینه و سوریه امروزی و از این اتفاق اتیوپی یه ضربه جدی میخوره خیلی ولنگ و واز میشن مردمانش و سرزمینش و ضعیفش می‌کنن


audio: bhLZ94uTzVA_0013.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
و بعد چه اتفاقی میفته؟ یه بحران بزرگ تا همین امروز هم این بحرانی که می‌خوام ازش حرف بزنم تاثیرش در دنیا وجود داشته یه بحران اکوسیستمی چه اتفاقی میفته؟ انفجارهای آتشفشانی در اندونزی امروزی دو منطقه جاوه و سوماترا رو از هم کلا جدا میکنه یه توده ی عظیمی از خاکستر با فشار وارد اتمسفر زمین میشه و یه ابر تیره ی بزرگ


audio: bhLZ94uTzVA_0014.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
میره جلوی تابش نور خورشید رو میگیره نتیجه چی میشه؟ دمای زمین به شدت کم میشه هنوز آثار این انفجار توی کوه های یخ بالای روسیه هست یعنی ببینید چه شدتی داشته از اندونزی به اونجا شرایط برای رشد میکروبها و باکتری های بیماریزا مساعد میشه و واویلا طاعون، قسطنطنیه، پایتخت روم رو نابود کرد


audio: bhLZ94uTzVA_0015.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
آبله ژاپن امروزی رو از هم می‌پاشونه حتی در آمریکا، گورهایی پیدا شده مربوط به همون دوران که نشون میده یه سری بیماری های مختلف همه گیر تو اون منطقه هم وجود داشته این فضای عجیب و غریب باعث به وجود اومدن جنگهای زیادی هم میشه چرا؟ جمعیت زیادی از شرق آسیا یعنی همون جایی که این اتفاقات افتاده و طاعون زیادی هم اون رو به وجود آورده و جای دیگه هم به وجود اومده


audio: bhLZ94uTzVA_0016.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
فرار میکنن به سمت اروپا اونجا هم خودشون بدبخت بیچاره اونجا هم درگیر طاعون و بیماری و همین کوچ کردن گسترده و مقاومت قدرت های اروپایی اون زمان جنگ رو گسترش بوده چقدر جالبه یه مقدار که آدم نازک میشه میبینه چقدر تاریخ زیبا تکرار میشه چقدر الان مرزها رو میبندن به روی مهاجرا میزننشون دیوار میکشن و خیلی اتفاقای دیگه اینها اون زمان هم اتفاق افتاد


audio: bhLZ94uTzVA_0017.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
تفاوتی که اون زمان بیماری آدمکش بود، طاعون بود امروز که طاعونی که پشت سر نیست طاعونی جلو نیست اما انسان به انسان رحم نمیکنه و دنبال مهاجرته و وقتی روش دقیق میشیم میبینیم باز سیاست، قدرت و گسترش اینها و سیری‌ناپذیری انسان و سیاسیون و قدرتمندانه که باعث این اتفاق‌ها می‌شه باعث بستن مرز به روی انسان‌ها می‌شه و انسان‌ها مقابل انسان‌ها می‌ایستند


audio: bhLZ94uTzVA_0018.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
البته باز هم به سنت همیشگی پادکست مورخ قضاوت بر عهده شماست و بگذریم این فضایی که ازش صحبت کردیم این بیماری‌ها و مهاجرت‌ها و جنگ‌هایی که درباره‌ش صحبت کردیم و البته این فضای بی نظیر برای چی بود؟ یه اتفاقی افتاد بهترین موقعیت شد برای کشورهای ضعیف شده‌ که دوباره قدرت بگیرن


audio: bhLZ94uTzVA_0019.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
حدود نیمه اول قرن ششم امپراتوری روم شرقی که ازش صحبت کردیم که اول روم بود و بعد شد روم غربی و شرقی و بعد روم غربی اونجوری از بین رفت امپراتوری روم شرقی یا همون امپراتوری بیزانس بیزانس درواقع اون زمان توسط یوستی نیا نوس فرمانده‌ای که یکی از مورخان اون زمان لقب فضول مادر زاد آشوبگر رو بهش داده بود


audio: bhLZ94uTzVA_0020.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
یه جورایی فحش خوار و مادر مجددا قدرت میگیره یه آدم مستبد، دیکتاتور به هر حال مجددا قدرت میگیره ولی کارهای بزرگی میکنه از نمادهای قدرت نیانوس کلیسای ایاصوفیه در ترکیه امروزیه که البته الان شده مسجد ولی اون زمان بزرگترین کلیسای دنیا بود با بزرگترین گنبد دنیا الان شده بزرگترین مسجد دنیا و بزرگترین گنبد دنیا


audio: bhLZ94uTzVA_0021.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
این حالا زور درواقع ادیانی که درباره‌ش صحبت میکنیم با هجوم اقوام حاشیه‌ای دوران امپراطوری روم شرقی ولی رو به پایان بود با اینکه این امپراطوری مستبد و بزرگ حاکم شده بود چرا؟ گفتیم دشمن های حاشیه‌ای روم اقوامی بودند مثل بربر‌ها و ژرمن‌ها که رومی‌ها اونها رو آدم های متمدن به حساب نمی آوردن عملا میگفتن ژرمن‌ها که اون ور رود راین بودن


audio: bhLZ94uTzVA_0022.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
اینا اصن آدم نیستن حیوونن، ولشون کنید به امان خدا ولی وحشتناک تر از این اقوام یعنی همین بربر‌ها و ژرمن‌ها که سالیان دشمن روم به حساب می‌اومدن ساکنان سرحدات بودن که کم کم داشتن قدرت میگرفتن کی بودن این ساکنان سرحدات؟ اعراب یا به عبارت دقیق تر اقوام بیابانگرد عرب زبان عربستان مرکزی خبرهایی که ما


audio: bhLZ94uTzVA_0023.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
از عربستان اون زمان داریم جامعه‌ای رو نشون میده که پر از بی بند و باری و بی اخلاقی و جنایت و سوسمار خوردن و زنده به گور کردن دختران و این هاست که وقتی دین اسلام ظهور میکنه این وضعیت تغییر میکنه ولی واقعیت اینه که اگرچه همون طور که در اپیزود 8 و 9 گفتیم ادیان تاثیر خیلی عمیقی روی فرهنگ کشورها و جوامع داشتند


audio: bhLZ94uTzVA_0024.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
اما ساختار اجتماعی اعراب قبل از اینکه دین اسلام ظهور کنه هم تغییرات مثبتی رو داشته یعنی درواقع اعراب داشتند دوران شکوفایی اجتماعی رو کم کم تجربه می‌کردن شعر و شتر و استفاده از اسب و رشد جمعیت و این مسائل کم کم باعث شده بود که اون بی بند و باری سابق تا حدودی از بین بره ولی اختلافات سیاسی تو این محدوده همیشه جریان داشت


audio: bhLZ94uTzVA_0025.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
یعنی کلا همیشه اعراب در حال جنگ با همدیگه بودن هیچ وقت یک پادشاهی واحد و اتحاد رو نداشتن چیکار می‌کردند؟ مثلا حملات کم دامنه یعنی کم زور اعراب به بیزانس و ایران اون زمان و شهرهای عربی حاشیه‌ای هم یکی از راه‌هایی بوده که اعراب بیابانگرد می‌تونستند باهاش کسب درآمد کنند یعنی هدف غنیمت گرفتن بوده خیلی دنبال این نبودن که یک امپراطوری داشته باشن


audio: bhLZ94uTzVA_0026.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
یه پادشاهی داشته باشن یا خدایی نکرده ایران رو به مرزهای خودشون الصاق بکنن یا چیزهایی از این دست اما در چنین شرایطی بود یعنی در حدود قرن هفتم اسلام ظهور می‌کنه و باعث سر و سامون گرفتن سیاسی اجتماعی یه جورایی میشه گفت بی نظیر برای عربستانی‌ها در عربستان میشه و بعد بزرگترین حمله‌ها شروع میشه


audio: bhLZ94uTzVA_0027.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
یه نقش برجسته سنگی در سال 260 میلادی والرین، امپراطور روم رو زیر پای یکی از سربازان ایرانی نشون میده در واقع ساسانی‌ها در ایران اون زمان برای جلوگیری از حمله رومی‌ها استراتژی موفقی داشتن و از اون طرف به خوبی مناطق کوهستانی‌شون رو برای جلوگیری از حمله استپ‌ها و بربرها مجهز کرده بودن


audio: bhLZ94uTzVA_0028.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
وقتی هم خطر حمله استپ‌ها زیاد شد ایران و روم که همیشه با هم دشمنی داشتن و البته اون زمان ساسانیان واقعا غالب شده بودن میشینن با هم صلح میکنن یه صلح نامه امضا میکنن و تقریبا برای یک قرن با خوبی و خوشی در کنار هم زندگی میکنن و امنیت داشتن و البته امنیت همدیگه رو هم تامین میکردن اما با شروع قرن ششم و کم تر شدن خطرات همون استپ نشین‌ها و بربرها


audio: bhLZ94uTzVA_0029.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
دوباره ایران و روم با یه اشتیاق عجیب غریبی میفتن به جون همدیگه و پدر همدیگه رو در میارن که این میگه تو مال منی اون یکی میگه تو مال منی و این جنگ‌ها دوباره شروع میشه چه اتفاقی میفته؟ در چنین شرایطی که دو تا امپراطوری بزرگ منطقه حسابی همدیگه رو ضعیف کرده بودن یعنی سپاه ضعیف شده بود نیرو های نظامی کشته شده بودن محبوبیت بین مردم کم شده بود و اتفاقاتی از این دست


audio: bhLZ94uTzVA_0030.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
اعرابی که به واسطه ظهور اسلام که بالاتر گفتم قدرت گرفته بودن سر و سامون اجتماعی و سیاسی گرفته بودن حمله هاشونو شروع میکنن نه تنها امپراطوری ایران به یک چشم به هم زدن بلعیده میشه بلکه بخش های مهمی از امپراطوری روم از جمله مصر و سوریه و فلسطین و شمال آفریقا و اینها هم به دست عربها میفته


audio: bhLZ94uTzVA_0031.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
اعراب هر جا که رسیدن اسلام و زبان عربی و فرهنگشون رو رواج دادن البته مثل خیلی از امپراطوری‌ها یه جورایی تو صحبتهامون متوجه شدیم غیر از کوروش بقیه امپراطوری‌ها حمله میکردن هر جا رو میگرفتن همینکارو میکردن زبان و فرهنگ خودشون رو گسترش میدادن اما از بین رفتن ایران و قسمت جدی‌ای از روم یعنی درواقع تسخیر شدنش به دست اسلام


audio: bhLZ94uTzVA_0032.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
جهان اسلام رو به قدری بزرگ میکنه که دیگه یه جورایی دیگه نمیشد بهش گفت امپراطوری یه چیزی فراتر از این شده بود و پیامبر اسلام هم برای جهان اسلام حکم فرمانروا رو داشته پیامبر اسلام هم شریعت با خودش آورده بود یعنی هم قواعد دینی رو با خودش آورده بود هم اصول حکومتداری و قوانین دولتی رو حالا بعد از پیامبر اسلام چه اتفاقی افتاد؟ میدونیم، خلفای اسلامی روی کار اومدن


audio: bhLZ94uTzVA_0033.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
کسایی که به قول مسیحی‌ها مسیحی‌ها میگفتن اینها پاپ امپراطور بودن خلفای اسلامی ولی باز هم دعوای قدرت و دعوای سیاست و چیزهایی از این دست کم کم دعواهای بین شیعه و سنی تو ساختار اسلام زیاد شد و اگرچه در نهایت اهل سنت موفق شدن قدرت رو به دست بگیرن ولی تشیع همیشه یک اپوزیسیون جدی برای خلافت اسلامی باقی موند


audio: bhLZ94uTzVA_0034.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
تا همین امروز در همون دوران هم برای اولین بار و آخرین بار چینی‌هایی که قدرت گرفته بودن سالم بودن جمعیتشون زیاد شده بود و به طور کلی حس میکردند که الان وقتشه برای اولین بار و آخرین بار قصد میکنن که بیان به ممالک اسلامی حمله کنن و بگیرند ممالک اسلامی رو ولی در سال 751 شکست میخورن یعنی انقدر سنگین بوده این شکست


audio: bhLZ94uTzVA_0035.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
که برای همیشه چینی‌ها میرن پشت کوههای پامیر یعنی عقب نشینی میکنن به پشت کوه های پامیر البته خاندان لی چین تونست امپراطوری ضعیف شده ی چین رو مجددا احیا بکنه بعد از اون شکست و اسم سلسله شون رو هم گذاشت تانگ تانگها برای اولین بار شاهد حضور یک امپراطریس بودن به اسم وو برای اولین بار در تاریخ


audio: bhLZ94uTzVA_0036.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
امپراطریس چیه؟ یعنی امپراطور زن بعد از وو اما قدرت سلسله تانگ کاهش پیدا می‌کنه و کم کم قدرت در اون منطقه بین چین، ژاپن و تبت امروزی تقسیم میشه تا چه اتفاقی بیفته؟ یه توازن در شرق آسیا به وجود بیاد


audio: bhLZ94uTzVA_0037.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
خب ما در ادامه پرونده تاریخ بشر و در این سه گانه به پایان کار امپراطوری های قدرتمند باستان پرداختیم به سقوط امپراطوری‌هایی که در زمان خودشون محل تجمیع قدرت، ثروت و اسلحه بودن اما هیچکدوم از اینها برای بقای ابدیشون کافی نبود اونها جای خودشون رو به ساختارهای جدیدی از حکومت دادند


audio: bhLZ94uTzVA_0038.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
یعنی چی؟ یعنی امپراطوری‌هایی نوظهور که ادیان بیش از همیشه در شکل گیری‌شون نقش داشتن ادیانی جهانی که از پس سقوط هر قدرتی تونستن باقی بمونن و تا به امروز هم نقش موثری در زندگی بشر یعنی من و شما ایفا می‌کنن حالا که چقدر این نقش مثبت بوده یا منفی؟ مثل همیشه قضاوتش با شماست


audio: bhLZ94uTzVA_0039.opus
source: youtube
source_id: bhLZ94uTzVA
invalidation: VALID
text:
در اپیزودهای بعدی پادکست مورخ به چی میپردازیم؟ به جهان پس از امپراطوری های باستان خواهیم پرداخت و به سراغ ساختارهای جدید از قدرت های سیاسی می‌ریم پس تا چند روز آتی و اپیزودهای بعدی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: PsI7Ohj501s_0001.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
تاریخ به یهودیان فرصت دوباره نخواهد داد مردمان اسرائیل من شما را امن نگه خواهم‌داشت روزهایی که یهودیان در برابر نسل‌کشی ساکت ماندند تمام شده است


audio: PsI7Ohj501s_0002.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
بزرگترین خطری که جهان را تهدید می‌کند ازدواج اسلام مبارز با سلاح هسته‌ای ست این‌ها صحبت‌های کسی بود که بهتر از هرکس دیگری تونست وحشت از بمب‌گذاران انتحاری رو تبدیل کنه به چی؟ به قدرت کسی که تصویری مسیحایی از خودش نشون داده و میده مسیحایی که فراخونده شده تا قوم یهود رو


audio: PsI7Ohj501s_0003.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
نجات بده این مسیحا آرزو داره تا در تاریخ جهان ازش به عنوان وینستون چرچیل عصر جدید یاد بشه یعنی سیاستمداری که رو در روی نیروهای شیطانی ایستاد


audio: PsI7Ohj501s_0004.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
معتقده همون‌طور که چرچیل جلوی نیروی شیطانی آلمان نازی رو گرفت اون هم جلوی نیروهای شیطانی تهدید کننده اسرائیل رو گرفته و البته خواهد گرفت


audio: PsI7Ohj501s_0006.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل کسی که رهبر جناح راست کشورشه و با این وعده که کشور رو از خطرات امنیتی محافظت می‌کنه به قدرت رسیده


audio: PsI7Ohj501s_0010.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید اینجا یاداوری کنم در انتهای این قسمت هم با افتخار ویدیوهای ارسالی از طرف مخاطبان خوب و وفادار مورخ رو باهم خواهیم دید حالا بریم در دل تاریخ


audio: PsI7Ohj501s_0013.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
در تلاویو به دنیا اومد پسری که همراه با دو برادرش یونی و عدو عموما خارج از اسرائیل و در ایالات متحده آمریکا بزرگ شدند


audio: PsI7Ohj501s_0015.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
آقای پدر خودش معتقده که اصلا دلش نمی‌خواسته از اسرائیل خارج بشه اما چون حامی سیاست‌های راست‌گرا و البته افراطی بوده و قدرت هم در اسرائیل همواره در دست حزب کارگر نسبتا چپ‌گرا بوده ایشون رو مجبور به خروج می‌کنند درواقع آقای بنزیون نتانیاهو بابای بی‌بی و خانواده البته تاریخ‌دان بود اما


audio: PsI7Ohj501s_0016.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
به دلیل گرایشات سیاسی‌ای که داشت بهش اجازه ندادند که در یک دانشگاه عبری کرسی استاد دانشگاهی پیدا کنه و نتیجه مجبور میشه ایشون به جلای وطن و خروج از اسرائیل و سفر به ایالات متحده آمریکا


audio: PsI7Ohj501s_0017.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
بنزیون نتانیاهو رفت آمریکا و شد استاد تاریخ در آمریکا اساسا آمریکا براش خیلی فرقی نمی‌کنه هرکی از هرجا جلای وطن می‌کنه میگه خواهش میکنم تشریف بیارید در رشته تخصصی خودتون اینجا مشغول به کار شید چه حرفیه در خدمتتون هستیم


audio: PsI7Ohj501s_0019.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
پدر خانواده نتانیاهو استاد تاریخی که از دل تاریخ، مدام تصویری وحشتناک از آینده یهودیان تصویر سازی می‌کرد ایده‌ش چی بود؟ می‌گفت آقاجان آنتی سیمیتیزم و یهودی‌ستیزی اساسا پدیده‌ایست ابدی و تموم شدنی نیست اصلا شوخی نداره ایشون معتقد بود که هولوکاست یه بخش کوچیکی‌ست از چیزی که سر یهودیان آمده


audio: PsI7Ohj501s_0021.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
بشینید، ببینید در ادامه قراره چه اتفاقی بیفته برای یهودیان حالا نتیجه‌ی این افکار و سخنان چه شد؟ همین نگاه پدر به بی‌بی و برادرانش منتقل شد سه تا داداش بودن دیگه بنیامین و یونی و عدو پدر به پسرانش می‌گفت که محافظت از اسرائیل وظیفه‌ایست روی دوش شما عزیزانم ایشون می‌گفت اسرائیل شکننده‌ست، پس


audio: PsI7Ohj501s_0023.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
پدر خانواده نتانیاهو می‌گفت مردمان اسرائیل مثل بچه‌هایی هستند که صلاح خودشون رو نمی‌دونند و در مسیر اشتباه سیر می‌کنند و نیاز به چی دارن؟ نیاز به مراقبت دارند عزیزانم آقای بنزیون نتانیاهو به پسرانش می‌گفت مردمان اسرائیل و اسرائیل، نیاز به مراقبت در برابر نیروهای شیطانی وحشتناکی دارند


audio: PsI7Ohj501s_0026.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
سال بسیار مهمیه ما پیش از این در قسمت های مختلفی از پادکست مورخ در رابطه با این سال و اتفاقاتش صحبت کردیم نمونه‌ش در قسمت پیدایش اسرائیل علاقه‌مند بودید بسیار مکمل خوبی‌ست ببینید و بشنوید و لذت ببرید به‌هرحال، در این سال پادشاه اردن، سلطان حسین پیمانی نظامی با کشورهای عربی بست نیروهای عربی یکی پس از دیگری در مرز اسرائیل جمع شدند این همون هشداری بود


audio: PsI7Ohj501s_0029.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
آقای احمد الشقیری رئیس ارتش آزادی بخش فلسطین سخنرانی‌های پرشوری می‌کرد و خواهان جهاد اسلامی علیه اسرائیل بود یعنی چی؟ خواهان یک جنگ مقدس بود ایشون ایشون خواهان نابودی اسرائیل بود درواقع


audio: PsI7Ohj501s_0030.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
برای پدر نتانیاهو حالا تاریخ در حال تکرار بود گفتیم ایشون می‌گفت هولوکاست فقط شروعشه اما نیروی هوایی اسرائیل مهره‌ی برنده این جنگ بود و پاشنه آشیل نیروهای عرب


audio: PsI7Ohj501s_0031.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
ارتش‌های عرب به سرعت از بین رفتند جنگ تنها 6 روز طول کشید جنگی که تاثیراتش تا به امروز هم بر تمام دنیا قابل لمسه


audio: PsI7Ohj501s_0033.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
1967 و از پس جنگ 6 روزه بیش از 1 میلیون عرب بیخانمان شدند بلندی های جولان کرانه‌ی باختری نوار غزه و صحرای سینا هم به اشغال اسرائیل درآمد اندازه‌ی اسرائیل ظرف فقط 6 روز بیش از 3 برابر شده بود اما اشغال سرزمین هایی که فلسطینیان در اون زندگی می‌کردند تاریخ به ما درس میده


audio: PsI7Ohj501s_0034.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
نتیجه‌ش چه شد؟ نتیجه‌ش شد جنگ برای دهه‌ها جنگی که تا به امروز و همین لحظه‌ای که داریم با هم صحبت می‌کنیم ادامه داره و خون ها در حال ریختنه اما


audio: PsI7Ohj501s_0036.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
اونها خوشحال و سرمست بودند از پیروزی پیروزی بر نیروهایی که شیطانی قلمدادش می‌کردند اما جنگ برای دهه ها ادامه داشت و همین لحظه خون غیر نظامیانه که از هر دو طرف در حال ریختنه


audio: PsI7Ohj501s_0037.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
حالا سوال در 1967 و در این جنگ آقای بی‌بی کجا بود؟ گفتیم پیش از این که 7 ساله بود که به همراه برادراش و پدرش پاشد رفت آمریکا در 1967، بی‌بی داشت توی مدرسه برا خودش تحصیل می‌کرد، میرفت می‌اومد سر به زیر و اینا که چه شد؟ خبر آمد خبری در راه است خبر اومد جنگ شده بیا و ببین بی‌بی فکر کرد باباش راست می‌گفت


audio: PsI7Ohj501s_0041.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
بی‌بی و برادرانش قرار بود ناجی مردمان یهود باشن دیگه پدرشون گفته بود بهشون عرض کردم و حالا، اون زمان زمان ناجی بودن فرا رسیده بود و نتیجه دوباره بنیامین که رسید به اسرائیل گوله رفت جبهه و خط مقدم و شد مسئول حفر سنگر گرچه سنش پایین بود و کارای سبک ازش می‌خواستن درواقع 18 ساله بود در اون زمان و این نقطه‌ی عطف زندگی این آدم


audio: PsI7Ohj501s_0042.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
و البته برادران و خانواده‌ش بود چرا؟ او به همراه یونی و عدو پا در مسیری گذاشتند که پدرشون می‌خواست وارد ارتش شدند و دیگه هی از این جنگ به اون جنگ با دونه دونه ی کشورهای همسایه‌شون سرشاخ شدند برادران نتانیاهو و تو همین دوران بی‌بی معنای واقعی جنگ رو لمس کرد چرا؟ برادرش یونی در همین جنگ کشته شد


audio: PsI7Ohj501s_0043.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
حالا یونی نتانیاهو شده بود قهرمان ملی استقلال اسرائیل و حالا برادرش بی‌بی می‌خواست چه کنه؟ راه برادر رو ادامه بده کتاب نامه‌های یونی از جنگ تبدیل شد به یه کتاب پرفروش در اسرائیل و مردم اسم بچه هاشون رو به عشق قهرمان جنگشون می‌ذاشتن یونی


audio: PsI7Ohj501s_0044.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
از این سمت، بی‌بی حالا احساس می‌کرد به عنوان برادر یک قهرمان یک رسالتی رو دوششه و اون رسالت چه بود؟ نجات یهودیان تمام جهان جالبه! هرکی‌ام یه رسالتی پیدا می‌کنه هرجای این جهان در تاریخ نگاه بکنیم می‌خواد همه رو نجات بده به یک شهر و کشور بسنده نمی‌کنه به‌هرحال مرگ یونی باعث شد نتانیاهو برای خودش حالا یک برند درست کنه مثل همین حالتا که طرف مثلا


audio: PsI7Ohj501s_0045.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
داداشش شهید شده کل زندگی رو درمیاره از شهادت برادر بنده خدا اصلا اون بنده خدا راضی به این فضاها نبوده برا یه چیز دیگه رفته بوده جبهه شهید شده کلا داداشش به عنوان مثال یا حالا پدرش خواهرش هرکی


audio: PsI7Ohj501s_0046.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
یه زندگی می‌سازه برا خودش از قبل اسم شهید و برادرش گرچه این مسئله مختص به ما و درواقع اینجا و اینا نیست در تمام دنیا در تاریخ و جنگ هاش اتفاق افتاده و استفاده و البته سوءاستفاده از کسانی که مخلص رفتند و برنگشتند بسیار دیده شده و می‌شود و قطعا خواهد شد اجازه بدید برگردیم به بحثمون مرگ برادر آقای بنیامین نتانیاهو باعث شد تا ایشون


audio: PsI7Ohj501s_0047.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
برای خودش یه برند درست کنه پسری از خانواده‌ی سرافراز نتانیاهو برادر یک کشته‌ی اسطوره‌ی جنگ و البته خودشم یک متخصص در امور مربوط به تروریسم این شد برند و بعد چه کرد؟ رفت در دانشگاه ام‌آی‌تی معماری بخونه


audio: PsI7Ohj501s_0048.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
تو همین دوران هم معروف شد به بن نتای گرچه آقای بن نتای یه جایی می‌فهمه اشتباه زده معماری حال نمیده تغییر رشته میده و علوم سیاسی می‌خونه در دانشگاه هاروارد و به اتمام می‌رسونه درسش رو در این رشته اما همون روزها بود که وقایع مهمی انتظار آقای بن نتای رو می‌کشیده


audio: PsI7Ohj501s_0050.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
سه عرب مسلمان هواپیمایی که از وین عازم تلاویو بود رو ربودند اعضای گروهی به نام سپتامبر سیاه آقای نتانیاهو در اون دوران فقط 23 سال داشت گفتیم از 18 سالگی وارد ارتش شده بود ایشون حالا ستوان ارتش بود در سن 23 سالگی بی‌بی قصه ی ما سریع میره می‌پیونده به نیروی حمله ویژه اسرائیل برای مقابله با هواپیما‌ربایان


audio: PsI7Ohj501s_0051.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
و چطور این کار رو انجام میدن؟ نتانیاهو و هم رزم‌هاش لباس سفید تکنسین‌های هواپیما رو می‌پوشن به عنوان مکانیک به هواپیما نزدیک می‌شن و تو یک لحظه میپرن تو هواپیما و تیراندازی شروع میشه گروگان‌گیرها و دو نفر از گروگان‌ها کشته میشن نتانیاهو و تعدادی دیگری از اعضای تیم حمله ویژه اسرائیل هم گلوله میخورن و زخمی میشن گلوله البته به دست نتانیاهو برخورد می‌کنه گویا


audio: PsI7Ohj501s_0052.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
گلوله ای که جالبه به اشتباه از تفنگ هم‌رزمش و هم گروهیش شلیک شده بوده در نهایت با برگشت نیروهای حمله ویژه به اورشلیم و بهتر شدن حال اوضاع زخمی‌ها آقای زالمان شازار رئیس‌جمهور اسرائیل شخصا از آقای نتانیاهو تجلیل می‌کنه بی‌بی حالا پا در مسیر قهرمان شدن گذاشته بود داستان از اینجا جدی شد


audio: PsI7Ohj501s_0056.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
28 ساله بود بی‌بی که دیگه حسابی اهمیت رسانه رو درک کرده بود و فهمیده بود ایشون رسانه چه ابزار مهمیه در دستان سیاستمداران اینه که وقتی در تاریخ و حتی همین امروز به سیاستمداران نگاه می‌کنیم شاید خیلی جاها بهتر باشه دستشون اسلحه بدیم تا رسانه‌ای برای پروپاگانداشون بعله به هر حال بی‌بی هم ارزش رسانه رو فهمید حالا اون قصد داشت


audio: PsI7Ohj501s_0057.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
در عرصه رسانه برای مردمش تبدیل به یک قهرمان بشه این مسیری که میگیم طی کرد از اینجاها شروع شد و خوبم تشخیص داد که از کجا باید بره واقعا آقای نتانیاهو از این شبکه تلوزیونی یا رادیویی می‌پرید تو اون شبکه و چه می‌کرد؟ می‌گفت آی مردم آی جماعت بنده، خود بنده به عنوان کسی که برای کشورم جنگیدم و جانباز شدم اصلا بیا نگاه کن الان جای تیر و اینا


audio: PsI7Ohj501s_0060.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
اما این ساف هست یا همون سازمان آزادی‌بخش فلسطین اینا قصدشون ادامه جنگه جان خودم من داره بهت میگه عجیبه ها می‌دونم دیگه


audio: PsI7Ohj501s_0066.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
آقای نتانیاهو در نهایت به چه جمع بندی‌ای می‌رسید؟ در تمام رسانه ها و اقدامات مثبتی که در واقع در این سیر پیشرفتش طی کرد


audio: PsI7Ohj501s_0070.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
آقای نتانیاهو یا بی‌بی یا همون بن نتای با اسم رسمی بنیامین نتانیاهو شد سخنگوی سفارت اسرائیل در واشنگتن سخنگویی که محور اصلی حرف‌هاش تماما حمله به یاسر عرفات بود اون حالا دیگه از از عرصه نظامی وارد عرصه سیاست شده بود بی‌بی لهجه آمریکایی کاملی هم داشت و می‌تونست مخطبان آمریکایی رو پای تلویزیون میخکوب کنه


audio: PsI7Ohj501s_0072.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
نتانیاهو در صحبت هاش توضیح می‌داد که اعراب در جنگ منظم شکست خوردند بعد در ترورسیم شکست خوردند و حالا چیکار کردند؟ رو به هرج و مرج و آنارشی آوردن و ما وظیفمون اینه که جلوی این بی‌نظمی رو بگیریم


audio: PsI7Ohj501s_0074.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
خوراک فکری بسیاری از ثروتمندان یهودی آمریکا رو تامین می‌کرد اصن یه حالی می‌شدن می‌شنیدن ایشون رو و نتیجه رسانه رو که داشت آقای نتانیاهو و اهمیتش رو بسیار خوب یادگرفته بود از 23 سالگی به بعد توانمند هم شده بود در استفاده‌ش گفتیم حالا اینجا پول هم بهش اضافه شد


audio: PsI7Ohj501s_0076.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
کمی بیایم جلوتر نتانیاهو حالا در 34 سالگی شد سفیر دائم اسرائیل در سازمان ملل و کارش هم شد دفاع از اسرائیل در برابر انتقادات حقوق بشری الان 34 ساله های ما دارن فیفا و کال او دیوتی و اینا بازی می‌کنن حالا ایشون این بود بگذریم مهمترین فراز سخنان نتانیاهو در جایگاه سفیر اسرائیل در سازمان ملل چی بود در 34 سالگی؟ این بود که


audio: PsI7Ohj501s_0077.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
شما مدام جنایت های فلسطینیان را نادیده می‌گیرید و هرگونه اقدام متقابل اسرائیل را محکوم می‌کنید این قابل پذیرش نیست اسرائیل قلعه‌ایست در مقابل نیروهایی که تمدن غرب را به خطر می‌اندازند اما


audio: PsI7Ohj501s_0078.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
حوزه‌ی دیپلماسی برای نتانیاهو کم بود بسش نبود ارضاء نمی‌شد آقای بنیامین نتانیاهو جاه طلب تر از این حرفا بود که به عنوان یک سفیر در سازمان ملل


audio: PsI7Ohj501s_0081.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
نتانیاهو حالا از جایگاه سفیری در سازمان ملل استعفا داد خودش اصلا کلا و چه کرد؟ برگشت به وطن اسرائیل تو پرانتز عرض کنم که اینکه ما اتلاق وطن می‌کنیم فارق از هرگونه جناح یا نگاه یا تعاریف سیاسی‌ست و صرفا روایتگریم از منابعی که عرض می‌کنیم این رو گفتم که یه وقت سوءتعبیر برای دوستانی با گرایش یا تفکر خاص پیش نیاد ما صرفا سعی می‌کنیم در جایگاه انصاف بایستیم و از منبعی که عرض کردیم


audio: PsI7Ohj501s_0082.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
روایتگر باشیم به هر حال ایشون برمی‌گرده اسرائیل در 1988 برمی‌گرده تا نیروی سیاسی دست راستی خودش رو در اسرائیل راه بندازه


audio: PsI7Ohj501s_0083.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
نیروی سیاسی‌ای که پدر طرفدارش بود گفتیم چون راست‌گرای شدید بود پدر رو مجبور به جلای وطن و اخراج یه‌جورایی کردند اون زمان حالا با شروع دهه‌ی 90 میلادی داستان کمی عوض شده بود


audio: PsI7Ohj501s_0084.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
دیگه اذهان اسرائیلی‌ها خیلی دنبال جنگ نبود حالا یه ذره حل و فصل شده بود آرامش کمی حکم‌فرما شده بود درواقع سیاست‌های تندروانه‌ی نتانیاهو از مد افتاده بود دیگه دیگه نمی‌شد دیگه جنگ! جنگ! جنگ! هی بریم بزنیم من باید منجی باشم فلان مسیحا ام


audio: PsI7Ohj501s_0085.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
از اون ور هم سازمان آزادی بخش فلسطین که رهبرش آقای یاسر عرفات بود می‌خواست راه جدیدی رو تست کنه یعنی اونام به این نتیجه رسیده بودن که آقا راهش این نیست دیگه آرام باشین دیگه به قول اقای خاتمی گفت و گوی تمدن ها اگه بذارن حالا


audio: PsI7Ohj501s_0086.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
در نهایت چه اتفاقی افتاد؟ از پس این تغییر نگرش ها و نوع نگاه ها آقای یاسر عرفات و سازمان آزادی بخش فلسطین شروع کرده بودند به مذاکراتی پنهانی با اسرائیل و در نهایت رسیده بودند به توافقاتی امیدبخش


audio: PsI7Ohj501s_0087.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
اسحاق رابین که نخست وزیر وقت اسرائیل بود اون زمان قهرمان جنگ 1967 هم بود حسابی بین مردم اسرائیل محبوب بود سیاست این آدم هم دقیقا مثل سیاست یاسر عرفات در دهه 90 تعامل و توافق بود یعنی در زمان یکسان دو تا آدم شبیه به هم آرام بودن دیگه می‌خواستن بشینن صحبت کنن می‌گفتن جنگ فایده نداره دیگه حلش کنین داستانو این دو تا حالا


audio: PsI7Ohj501s_0088.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
در راس مذاکرات فی مابین بودن و داشت نتیجه هم می‌داد و در ادامه چه شد؟ کمی که دهه 90 میلادی به پیش رفت اون سمت دنیا آقای بیل کلینتون دموکرات شد رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا حالا این مثلثه کامل شد


audio: PsI7Ohj501s_0089.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
اسحاق رابین آقای یاسر عرفات و بیل کلینتون به محض به قدرت رسیدن بیل کلینتون ایشون میدوئه دنبال ایجاد توافق و نتیجه ایجاد کردن برای پایان بخشیدن به جنگی 45 ساله میان تلاش میکنن این 3 نفر و نتیجه این 3 ضلع مثلث و 3 قدرت چه شد؟ توافقی بین اسحاق رابین و یاسر عرفات این توافق امضا شد بعد از 45 سال


audio: PsI7Ohj501s_0090.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
توافقی به اسم پیمان اسلو پیمانی تاریخی که طی اون دو طرف یعنی فلسطین و اسرائیل همدیگه رو برای اولین بار


audio: PsI7Ohj501s_0092.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
پیمان اسلو قرار بود کشور فلسطینیان رو بهشون برگردونه کشوری که اگرچه هیچ وقت به شکل رسمی تشکیل نشده بود اما برای سال‌ها و طی قطع‌نامه‌های متعدد سازمان ملل چی‌کار کرده بود؟ روش صحه گذاشته بود یجورایی تاییدش کرده بود که آقا کشوره، کاریش نداشته باشید عه به‌هرحال توافق اسلو انجام شد و کاخ سفید هم شد مکانی برای امضای نهایی


audio: PsI7Ohj501s_0094.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
یعنی امضای نهایی به همین راحتی نبود آقای یاسر عرفات عادت داشت همیشه یه تپانچه پر شالش بود به کمرش بود


audio: PsI7Ohj501s_0095.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
اسحاق رابین که میان حالا کاخ سفید امضا کنن تا این تپانچه رو می‌بینه میگه عه آقا این چه وضعیه؟ شما حق نداری با لباس فرم و مسلح طوری بیای نمیشه که آقای کلینتون میپره میگه آقاجان آرام باشید چیزی نشده که این عادتشه این همیشه داره اینو البته گیر میکنه خرابه به جان تو روغن‌کاری نشده چهارده سالیه دست بده تموم شه بره اسحاق عه درنهایت آقای رابین چند ثانیه مکث میکنه چرا مکث میکنه؟ مکث تاریخی‌ایه


audio: PsI7Ohj501s_0096.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
ایشون باید اون لحظه با کسی دست می‌داده که یک عمر به مردمانش گفته بوده این آقاهه گنده‌ی تروریست‌هاست نتیجه


audio: PsI7Ohj501s_0097.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
رابین میگه آقا اوکی دست میدم فقط ماچ و بوسه نداریما اینا، ما خانوادگی نداریم اذیت میشیم اینام عادت دارن عربها 3تا ماچ می‌کنن کلینتون میگه آقا حله نگرانی؟ نگرانی نداره که من، من تو من وایمیستم من تو من عرفات مثل فوتبال یارگیری می‌کنم من تو منش وایمیستم اومد بوست کنه یاسر من گوله میگم داداش نکن دیگه فقط دست بده ماچ می‌کنین اصلا براش حرف و حدیث میشه و از اینجور حرفها


audio: PsI7Ohj501s_0098.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
نتیجه واقعا شاید فکر کنید داستان طنزه و بنده هم دارم طنز داستان رو زیاد می‌کنم اما باور بفرمایید، واقعا دیالوگ‌هایی که عرض کردم اصلش همینا بوده با همین مضامین بین این آدم‌ها رد و بدل شده سر ماچ


audio: PsI7Ohj501s_0099.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
نتیجه همه این بالا و پایین‌ها بعد از 45 سال اما لحظه امضای قرارداد بود و این لحظه فرا می‌رسه و این قرارداد امضا میشه و اسحاق رابین با دستانی لرزان دستان یاسر عرفات رو می‌فشره


audio: PsI7Ohj501s_0100.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
درواقع دستان لرزان هر دو طرف که جز شلیک گلوله و بمب تا پیش از اون چیزی بلد نبودند یاد گرفتند که می‌شود صلح کرد


audio: PsI7Ohj501s_0101.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
از پس توافق اسلو در 1995 میلادی یاسر عرفات، اسحاق رابین و شیمون پرز وزیر امورخارجه وقت اسرائیل جایزه صلح نوبل رو بردند


audio: PsI7Ohj501s_0102.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
ما پیش از این در پادکست مورخ در قسمت مربوط به تاریخ جایزه نوبل مفصل در این رابطه صحبت کردیم پیشنهاد می‌کنم ببینید و بشنوید و لذت ببرید اما به نظر می‌رسید حالا جهان از کاری که این سه نفر در کنار بیل کلینتون البته انجام دادند راضیه


audio: PsI7Ohj501s_0104.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
از دستی که دستان دشمنش رو فشرده بود راضی نبود این آدم در تقابل با اسحاق رابین بود آقای نتانیاهو آقای بی‌بی در پاسخ به اتفاقی که افتاده بود داشت در اسرائیل ائتلافی از جناح راست فوق مذهبی و از اون‌ور محافظه‌کاران امنیتی رو تشکیل می‌داد


audio: PsI7Ohj501s_0105.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
یعنی یک ائتلاف بین جناح راست افراطی عجیب غریب این سمت هم محافظه‌کاران امنیتی اصلا شما ببین نتیجه چی میشه در نهایت بی‌بی تونست اعتراضات نسبتا گسترده‌ای رو در دل اسرائیل شکل بده


audio: PsI7Ohj501s_0107.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
در ایالات متحده و در محوطه سبز کاخ سفید جشن دست دادن برقرار بود در اسرائیل اما به‌جای جشن اعتراض به دست دادن در جریان بود


audio: PsI7Ohj501s_0108.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
خشم از به رسمیت شناختن ساف همون سازمان آزادی‌بخش فلسطین و درواقع گروهی که برای مردم اسرائیل این‌طور جا افتاده بود که این‌ها تروریست هستن شده بود چی؟ شده بود بهترین ابزار در دستان بنیامین نتانیاهو بنیامینی که بسیار پروپاگاندا رو می‌شناخت رسانه رو می‌شناخت ارزش‌هاش رو دقیق از بر بود و حالا بی‌بی قصد داشت


audio: PsI7Ohj501s_0110.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
بنیامین نتانیاهو از زمان برگشتش به اسرائیل شروع کرده بود پیمودن پله‌های ترقی رو در حزب لیکود حزبی که البته به تازگی در عرصه قدرت اسرائیل دخیل شده بود حالا آقای نتانیاهو در هیئت رئیسه حزب لیکود می‌خواست یک گام محکم‌تر در فضای سیاسی اسرائیل برداره و تونسته بود خودش رو به عنوان اصلی‌ترین مخالف پیمان اسلو مطرح کنه


audio: PsI7Ohj501s_0111.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
و از خشم مردم هم استفاده بکنه و عملا شاید سوءاستفاده تا کجا پیش رفت آقای نتانیاهو؟ ایشون از طرفدارانش خواست که بیان در تظاهرات‌ها لباس نازی‌ها رو تن مجسمه اسحاق رابین کنن و چفیه بندازن دور گردنش


audio: PsI7Ohj501s_0113.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
اما واکنش اسحاق رابین چه بود به این کارهایی که نتانیاهو می‌کرد؟ شکل دادن یک تجمع صدهزار نفری از کیا؟ حامیان صلح کی؟ چهارم نوامبر 1995 میلادی اسحاق رابین داشت علیه نتانیاهو و سیاست‌های جنگ طلبانه‌ا‌ش قدرتنمایی می‌کرد بهرحال رابین اون زمان در قدرت بود و نسخت‌وزیر بود و اجازه بدید یعنی از شما خواهش می‌کنم


audio: PsI7Ohj501s_0115.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
حامیان اسحاق رابین غرق در شور و شادی و آواز بودند انگار ورق بازی به نفع صلح‌طلبان برگشته بود اسحاق رابین از جایگاه ویژه مراسم با گام‌هایی استوار پایین اومد و حامیانش مردمان حامی رابین با سوت و دست و فریاد اون رو تشویق کردند


audio: PsI7Ohj501s_0116.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
خیل عظیم جمعیت داشت از رابین و اقداماتش قدردانی می‌کرد در میان اون جمعیت پیر و جوان بود کودک و زن بود بزرگ و کوچک بود با لباس‌های مختلف نه فقط لباس‌های متحد‌الشکل از جنس لباس‌هایی که نتانیاهو در تجمعاتش تن مجسمه‌های اسحاق رابین کرد یعنی لباس نازی‌ها با چفیه مردی با تیشرت آبی نزدیک رابین شد تا او رو در آغوش بگیره


audio: PsI7Ohj501s_0119.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
اسحاق رابین معمار صلح در خاورمیانه مردی که در میان شور و هیجان حامیانش درحال خوشحالی و تقسیم نتیجه صلح‌آوریش با آنها بود


audio: PsI7Ohj501s_0121.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
یک یهودی راست‌گرای افراطی یکی از نیروهای اجتماعی جریان فکری نتانیاهو یا بهتره بگیم جریان فکری پدرش که از بچگی به او آموخته بود ضارب اسحاق رابین نخست‌وزیر ترور شده‌ی اسرائیل بود


audio: PsI7Ohj501s_0123.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
تجمعات اعتراضی شروع شد شعار هم این بود بی‌بی قاتل است بی‌بی قاتل است در ادامه همسر اسحاق رابین هم در یک اظهار نظر رسمی گفت که نتانیاهو قاتل همسر من است فلسطینیان هم در شوک بودند اون سمت چرا؟ می‌گفتن اینا به نخست‌وزیر خودشون رحم نکردن پای صلحشون با ما وایسن؟ آقای کلینتون که داشت سکته می‌کرد اون‌ور هرچی رشته کرده بود پنبه شده بود


audio: PsI7Ohj501s_0124.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
اوضاع حسابی بهم‌ریخته بود اوضاع نتانیاهو این وسط چطور بود؟ بی‌بی چی‌کار می‌کرد؟ اجازه بدید از زبان سفیر وقت ایالات متحده آمریکا در اسرائیل بشنویم که اوضاع ایشون چطور بود؟ آقای مارتین ایندیج سفیر وقت آمریکا در اسرائیل میگه بنیامین نتانیاهو گوله اومد پیش من و اصلا یه حال پریشونی‌ام داشت گفت ببین رابین شد یک قهرمان ملی اگه ترور نمی‌شد


audio: PsI7Ohj501s_0126.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
حالا در کنار یک مخالف بزرگ یعنی رئیس‌جمهور آمریکا آقای بیل کیلینتون که قصد داشت پیمان اسلو که میراث رابین بود رو هرطور شده زنده نگه داره آقای نتانیاهو در کشور خودش برای قدرت گرفتن با مخالفت جدی بخشی از افکار عمومی اسرائیل روبه‌رو بود


audio: PsI7Ohj501s_0127.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
به نظر می‌رسید که دیگه راه سیاست برای بی‌بی به بن‌بست رسیده شیمون پرز وزیر امور خارجه دولت اسحاق رابین سریعا به عنوان میراث‌دار رابین از طرف حزب کارگر معرفی میشه ما در قسمت فلسطین و اسرائیل پشت پرده هفت دهه جنگ در اون قسمت در پادکست مورخ که بسیار شنیدنی‌ست و پیشنهاد می‌کنم حتما به‌عنوان مکمل ببینید و بشنوید گفتیم


audio: PsI7Ohj501s_0128.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
تا اون زمان عموما قدرت در دستان حزب کارگر بود حزبی که به نوعی اسرائیل رو اصلا پایه گذارش بوده این حزب کارگر شیمون پرز حالا شده بود نخست‌وزیر اسرائیل و جانشین آقای رابین مرحوم که چی بشه؟ تا سال بعدش انتخابات برگزار بشه یعنی یک سال مونده بود به انتخابات نخست‌وزیر


audio: PsI7Ohj501s_0130.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
یعنی چرا دارم میگم انگار به بن‌بست سیاسی رسیده بود ایشون؟ از یه طرف باید با یک قدرت جهانی یعنی آمریکا و کلینتون مبارزه می‌کرد


audio: PsI7Ohj501s_0131.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
این‌ور با یک سنت سیاسی در کشورش یعنی حزب کارگر و در راسش یک سیاستمدار کارکشته یعنی آقای شیمون پرز اون سمت هم یک پیمان بین‌المللی یعنی پیمان اسلو وجود داشت نتانیاهو در این بن‌بست سیاسی باید با همه اینها مقابله می‌کرد و می‌جنگید عملا به نظر می‌رسید که کلا عمر سیاسی نتانیاهو رو به پایانه اما یک اتفاق


audio: PsI7Ohj501s_0136.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
کشته شدند و حماس مسئولیت انفجار رو برعهده گرفت ما چند قسمت پیش مفصل تعریف کردیم حماس چیه و از کجا اومده اینجا می‌گذرم ازش یک عملیات انتحاری شوکه‌کننده اتفاق افتاده بود بعد انفجار دوم و بعد سوم و بعد چهارم طی 9 روز چهار انفجار و 59 کشته حالا به نظر می‌رسید پیمان صلح اسلو کلا داره میره رو هوا


audio: PsI7Ohj501s_0137.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
با این اتفاقات و نتانیاهو هم به عنوان کسی که هشدار تروریسم رو پیش از این داده بود حالا دوباره داشت بر‌می‌گشت به مرکز صفحه سیاست اسرائیل معترضان سریعا تجمع کردند بر علیه پیمان صلح و علیه شیمون پرز که در راس قدرت بود شعار دادن معترضان حتی در حمایت از ییگال امیر کسی که به اسحاق رابین شلیک کرده بود هم شعار دادند ازش حمایت کردند


audio: PsI7Ohj501s_0138.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
که اسحاق رابین رو کشت معترضان اسرائیلی روی دیوارها می‌نوشتند لیکود درست می‌گفت لیکود کی بود؟ حزبی که نتانیاهو عملا صاحابش بود


audio: PsI7Ohj501s_0141.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
کمی بیایم جلوتر انتخابات برگزار شد حزب لیکود رای آورد و بنیامین نتانیاهو شد نخست‌وزیر اسرائیل خیلی سریع هم پا شد رفت آمریکا اول که با دشمنش دیدار کنه و همون دیدار هم با این درخواست از سمت کلینتون به جنجال کشیده شد چه گفت کلینتون؟ گفت، عینا بذارید من نقل کنم گفت خواهش می‌کنم روند صلح اسلو را ادامه دهید و با یاسر عرفات دیدار کنید


audio: PsI7Ohj501s_0142.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
جوری این جلسه و این دیدار به آشوب کشیده شد که تهش کیلینتون به آقای نتانیاهو گفت داداش به نظرت ابر قدرت کیه؟


audio: PsI7Ohj501s_0146.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
نتیجه پاشد رفت مناطق تحت کنترل سازمان آزادی بخش فلسطین یا همون ساف و با آقای یاسر عرفات دیدار کرد و در نهایت با تمام انزجار و ناراحتی‌ای که وجود داشت مجبور شد با یاسر عرفات دست بده


audio: PsI7Ohj501s_0147.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
آقای نتانیاهو مخالف صلح با فلسطین بود اما تعهدی که دولت قبلی داده بود و همینطور فشار آمریکا باعث چی می‌شد؟ باعث این‌که مجبور شه نتانیاهو روند صلح رو ادامه بده مثل همین داستان مذاکرات برجام مذاکرات فلان همینجوری کلا مذاکره هست نتیجه داشت داشت، نداشت هم نداشت کسی که اذیت میشه مردمه بهرحال دیدارها با عرفات پشت سر هم همون موقع اتفاق میفته و نتانیاهو


audio: PsI7Ohj501s_0148.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
مدام مجبور می‌شده هی بره با عرفات دست بده چیزی که بدش می‌اومده ازش تازه شانس اورده عرفات ماچش نکرده چون گفتیم رسم دارن سه بار ماچ میکنن اعراب حالا کار نداریم آقای نتانیاهو اولها با اخم دست می‌داد ولی کم‌کم میمیک صورتش بشاش‌تر شد حتی مجبور شد بی‌بی نیروهای اسرائیل رو از شهر الخلیل کرانه باختری بیاره بیرون دستور خروح بده اما


audio: PsI7Ohj501s_0152.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
گرچه مدام با عرفات دیدار می‌کرد ها یعنی به کلینتون گفته بود داداش برو درسته منم میرم می‌بینمش اصلا راه به راه پنجشبه خونه ما حتی اما اجازه نمی‌داد نتانیاهو توافقات زیادی صورت بگیره در این مذاکرات صلح و نتیجه از این سمت چپ‌ها و آمریکایی‌ها از نتانیاهو راضی نبودند چرا که معتقد بودند این داره یه کارهایی می‌کنه که پیمان صلح اسلو از بین خواهد رفت از اون سمت هم


audio: PsI7Ohj501s_0153.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
راست‌ها و محافظه‌کاران از نتانیاهو راضی نبودن چرا؟ اونها هم می‌گفتن این داره یه کاری می‌کنه پیمان سلح اسلو حفظ بشه


audio: PsI7Ohj501s_0159.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
به نظر می‌رسید آقای بی‌بی دیگه خیلی شانسی نداره در مقابل کاندیدای ائتلاف چون دو تا گنده باهمدیگه ائتلاف کرده بودن جفتشون‌ام از این بابا شاکی بودن حالا به دلایل متفاوت کی بود این کاندیدای ائتلاف انجام شده؟ ایهود باراک درواقع حزب کارگر اسرائیل داشت دوباره قدرت رو در دست می‌گرفت


audio: PsI7Ohj501s_0160.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
شب انتخابات 1999 تقریبا تابلو بود که آقای نتانیاهو بازنده‌ست به فناست دیگه چه کرد؟ دور و وری‌هاشو جمع کرد ایشون گفت دوستان، آقایون، داداشام خیلی خوش آمدین آقایون خانوما بف.خواهش میکنم، تمنا. اجازه بفرمایین من عرض میکنم خدمتتون


audio: PsI7Ohj501s_0163.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
ایهود باراک نخست وزیر شد بیل کلینتون که می‌دید دیگه سدی به اسم نتانیاهو پیش روش نیست در اسرائیل شاد و خوشحال دست به کار شد که چه کنه؟ یه توافق جدیدی بین اسرائیل و فلسطین شکل بده پس چه کرد؟ آقای ایهود باراک و یاسر عرفات رو دعوت کرد مهمونی کمپ‌دیوید آقای کلینتون کجاست کمپ دیوید؟ قبلا گفتیم در مورخ استراحت‌گاه رئیس جمهور آمریکاست استراحت‌گاه رسمیش البته جایی که قبلا توافقی تاریخی


audio: PsI7Ohj501s_0165.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
همه چیز داشت خوب و خوش پیش می‌رفت حتی فیلم تعارف کردن این آقای ایهود باراک و یاسر عرفات جلو در جلو در کمپ دیوید که جون مادرت شما بفرمایین نه به‌خدا اگه برم و اینها خیلی جذاب بوده و در همه شبکه‌های خبری پخش میشه همون زمان اما


audio: PsI7Ohj501s_0167.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
ما در قسمت‌های قبلی توضیح دادیم که سر بیت‌المقدس و مشخصا مسجدالاقصی طرفین به توافق نرسیدند در کمپ دیوید در قسمت اسرائیل و فلسطین پشت صحنه هفت دهه جنگ در پادکست مورخ مفصل توضیح دادیم که چه شد در کمپ دیوید؟ و چه شد که سر بیت المقدس و مشخصا مسجدالاقصی طرفین به توافق نرسیدند چون توضیحش طولانیه


audio: PsI7Ohj501s_0168.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
پیشنهاد می‌کنم علاقه‌مند بودید در اون قسمت ببینید و بشنوید اما به‌هرحال این واقعیت اونجا رقم خورد که وقتی کلینتون پیشنهاد نهایی رو رفت به یاسر عرفات داد که آقا، جون مادرت بیا این کارو بکنیم حل شه بره عرفات بهش گفت داداش تو می‌خوای پشت تابوت من راه بری؟ می‌خوای مارو به کشتن بدی؟


audio: PsI7Ohj501s_0171.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
فلسطینیان خسته شده بودند می‌گفتن هی شما میرید مذاکره می‌کنید هیچی به هیچی هنوز ما بدبختیم نه رسمیت داریم نه چیزی اینهام که هی دارن میان تو پس مجددا انتفاضه به راه افتاد و فلسطینیان مجددا شروع کردند به سنگ زدن به اسرائیلیان و اسرائیلیان هم مجددا شروع کردند به تیراندازی به فلسطینیان


audio: PsI7Ohj501s_0174.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
وقتی نتانیاهو داشت دوباره قوای سیاسیش رو سر و سامون می‌داد تا برگرده به قدرت بیل کلینتون از قدرت کنار رفته بود حالا نوبت جرج بوش جمهوری‌خواه بود که بیاد بشه رئیس جمهور آمریکا دموکرات رفت جمهوری‌خواه آمد با اومدن جرج بوش یه اتفاق مهم دیگه هم افتاده بود فاجعه حمله تروریستی برج‌های دوقلو در یازدهم سپتامبر


audio: PsI7Ohj501s_0175.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
نتانیاهو حمله القاعده به آمریکا رو با حملات فلسطینی‌ها به اسرائیل یکی می‌دونست و مدام رو این مسئله تاکید می‌کرد البته آقای نتانیاهو به سرعت کت نخست وزیری تنش نرفت چه کرد؟ آها اومد یه ائتلافی شکل داد از آریل شارون حمایت کرد و او رو به قدرت رسوند کردش نخست‌وزیر بعد چه کرد؟ خودش آماده شد برگرده به عرصه قدرت


audio: PsI7Ohj501s_0176.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
بی‌بی می‌خواست با ادامه دار شدن نخست وزیری در حزب لیکود بتونه چه کنه؟ حزب کارگر رو کلا به حاشیه ببره کاری که در عمل تونست انجامش بده


audio: PsI7Ohj501s_0177.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
سال 2009 میلادی نتانیاهو باز هم پا به میدون گذاشت برای نخست وزیر شدن او به چشم تمامی اسرائیلی‌ها نگاه کرد و چه گفت؟ گفت من شما را امن نگه خواهم داشت همه چیز داشت به خوبی پیش می‌رفت که ناگهان یه دموکرات دیگه از ناکجاآباد پیداش شد و قدرت رو در آمریکا در دست گرفت کی؟ آقای باراک اوباما


audio: PsI7Ohj501s_0178.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
کام نتانیاهو حسابی تلخ شده بود از قدرت گرفتن اوباما چرا؟ قدرت گرفتن باراک اوباما براش یادآور دوران کیلینتون بود حتی بدتر نام میانی اوباما چی بود؟ حسین باراک حسین اوباما و درواقع پدران آقای اوباما مسلمان بودند واویلا


audio: PsI7Ohj501s_0179.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
اصلا اتفاق خوبی برای برای یکی از مهم‌ترین اسلام‌هراس‌های دنیا یعنی نتانیاهو نبود این مسئله توجه کنیم که آقای اوباما در اولین روز کاریش گوشی رو برداشت زنگ زد به کی؟ به جانشین یاسر عرفات مرحوم آقای محمود عباس رئیس‌جمهور دولت خودگردان فلسطین که هنوزم هست


audio: PsI7Ohj501s_0180.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
زنگ زد با ایشون تلفنی صحبت کرد و در جایگاه ریاست جمهوری آقای اوباما اولین مصاحبه‌ش با کی بود؟ با یک شبکه عربی این شروع لرزه به تن بی‌بی انداخت اوضاع اصلا براش خوب پیش نمی‌رفت اما چاره‌ای هم نبود آقای نتانیاهو می‌دونست که می‌تونه در انتخابات پیش‌رو پیروز بشه و بشه نخست‌وزیر و داشت خودش رو برای تعامل با باراک حسین اوباما آماده می‌کرد


audio: PsI7Ohj501s_0181.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
نتانیاهو بازهم نخست وزیر شد همونطور که پیش‌بینی می‌کرد در حالی که اوباما به دنبال شکل دادن صلحی جدید بود بین اسرائیل و فلسطین و خیلی ساده قابل پیش‌بینیه که این مسئله با خواست نتانیاهو و باز یادآوری کنم با اون‌چه که پدر به او آموخته بود از 7 سالگی در تضاد بود از اون سمت اوضاع خیلی برای اوباما خوب پیش نمی‌رفت آقای اوباما


audio: PsI7Ohj501s_0182.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
در حالی سوگند ریاست‌جمهوری خورد که چهار روز از پایان آخرین جنگ اسرائیل و فلسطین می‌گذشت درواقع حزب لیکود و شخص نتانیاهو که فهمیده بودن اوضاع داره به کدوم سمت پیش می‌ره چه کردند؟ از چند ماه قبل یه جنگی رو با حماس شروع کرده بودن اصلا سیاست رو شما ببین چه کرده بودن حالا؟ خیلی سریع دستور بسته شدن گذرگاه‌های غزه رو داده بودن و اینجوری بود که نتانیاهو


audio: PsI7Ohj501s_0184.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
جنگی که اسرائیلی‌ها بهش می‌گن سرب گداخته اون سمت هم فلسطینی‌ها بهش چی میگن؟ کشتار غزه جنگی که طی اون 13 اسرائیلی و 1300 فلسطینی کشته شدتد به ازای هر اسرائیلی صد فلسطینی کشته شد


audio: PsI7Ohj501s_0185.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
آقای نتانیاهو به اسرائیلی‌ها نشون داده بود که در خطرند و کسی که می‌تونه اون‌ها رو نجات بده فقط خودشه این شامورتی بازی رو دراورده بود و نتانیاهو اون سمت به اسرائیلی‌ها گفته بود من شما رو امن نگه می‌دارم اینجام با این کار به اوباما داشت نشون می‌داد که رویای صلح از کلینتون تا حالاتون لنگ در هواست


audio: PsI7Ohj501s_0186.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
جنگ و جدل نتانیاهو و اوباما از همون ابتدای درخواست رئیس‌جمهور جدید آمریکا از نخست وزیر جدید اسرائیل شروع شد چطور؟ آقای اوباما به نتانیاهو گفت چی گفت؟ گفت آقاجان فورا شهرک‌سازی‌ها در مناطقی که از جنگ 1967 به دست اسرائیل افتاده و درواقع مورد ادعای فلسطینی‌هاست رو متوقف کنید عه درواقع می‌گفت آقاجان


audio: PsI7Ohj501s_0188.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
از اون سمت نتانیاهو به اوباما گفت چی گفت؟ گفت آقا حاضر به انجام همچین کاری نیستم تو همین شرایط بود که بهار عربی از راه رسیده بود و تبدیل شده بود به یک اختلاف دیگه بین اوباما و نتانیاهو البته بحثی‌ست مفصل تک‌تک اینها اما نتیجه‌ی همه این کش مکش‌ها چه شد؟ ساده‌ش بکنیم آقای نتانیاهو پاشد رفت آمریکا رفت کاخ سفید در اتاق بیضی شکل نشست


audio: PsI7Ohj501s_0191.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
خیلی از روزنامه‌نگاران بعدش نوشتند که تا به حال سابقه نداشته است مقامی خارجی بیاید رو‌به‌روی رئیس‌جمهور آمریکا در کاخ سفید در اتاق بیضی‌شکل بنشیند و این‌طور صحبت کند


audio: PsI7Ohj501s_0194.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
این شاه بیت صحبت‌های نتانیاهو در دفتر اوباما بود در اتاق بیضی همزمان بیل دیلی رئیس ستاد کاخ سفید در گوشه‌ای از اتاق ایستاده بود و زیر لب می‌گفت ظالمانه، ظالمانه به نظر می‌رسید اوضاع بین ایالات متحده و اسرائیل داشت رو به سردی می‌رفت داستان صلح قطعا به بن‌بست رسیده بود انگار و نتیحه اوباما


audio: PsI7Ohj501s_0195.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
و نتانیاهو رفتند سراغ موضوعی تازه برای جدل و درگیری چه بود این موضوع؟ ایران، و پرونده هسته‌ایش چه سالیه اینی که عرض می‌کنم؟


audio: PsI7Ohj501s_0197.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
آقای اوباما به فکر شکل دادن یک توافق با ایرانه نتانیاهو اما به فکر جنگ با ایرانه به‌هرحال باز دو رویکرد متفاوت نتانیاهو تمام تلاشش رو می‌کرد که افکار عمومی آمریکا رو تحت تاثیر قرار بده و حتی در سخنرانی سالانه‌ش در سازمان ملل چه کرد؟ نقاشی یک بمب رو آورد بالا یه عکس خیلی معروفیه اگر ما رو تصویری می‌بینید الان دارید تصویر رو مشاهده می‌کنید


audio: PsI7Ohj501s_0198.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
این عکسه رو اورد بالا گفت آقاجان این ایرانه اینجارم ببینید این یه‌ذره مونده که اینا برسن به بمب اتم دیگه حالا خود دانید توجه کنیم به این نکته خیلی جالبه توی اون ایام انتخابات دور دوم ریاست جمهوری برای باراک اوباما نزدیک بود دیگه و هر اشتباهی اگر می‌کرد ایشون در ارتباط با اسرائیل قطعا می‌تونست لابی صهیونیسم رو علیه خود‌ش فعال کنه


audio: PsI7Ohj501s_0200.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
اوباما نمی‌خواست از ایده توافق هسته‌ای با ایران و مذاکره البته با ایران عقب بکشه و آقای نتانیاهو چه می‌کرد؟ با میت رامنی رقیب اوباما دیدار می‌کنه و علنا براش تبلیغ می‌کنه یه بدعت در روابط آمریکا و اسرائیل درنهایت نتیجه پیروزی اوباما بود با رای نزدیک به 70 درصدی یهودیان آمریکا بهش هرچی آقای نتانیاهو رشته کرده بود پنبه شد


audio: PsI7Ohj501s_0201.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
در دور دوم ریاست جمهوری اوباما مذاکرات هسته‌ای پیش رفت و نتانیاهو درمانده شد فقط توی مصاحبه‌هاش چی می‌گفت ایشون؟ این یک توافق بد است بعد هم پامیشه میره آمریکا و بدون دیدار با رئیس جمهور آمریکا یعنی آقای اوباما وارد کنگره جمهوری‌خواه آمریکا میشه و یک نطقی می‌کنه به این شکلی که عرض می‌کنم


audio: PsI7Ohj501s_0202.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
خب دوستان روزهایی که یهودیان در برابر نسل‌کشی ساکت ماندند تمام شده است بزرگترین خطری که جهان را تهدید می‌کند ازدواج اسلام مبارز با سلاح هسته‌ای است


audio: PsI7Ohj501s_0204.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
کمتر پیش اومده بود کسی که شریک استراتژیک آمریکاست پاشه بره تو این کشور و بگه شما کنگره‌تون و رئیس‌جمهورتون همه باهم اشتباه می‌کنید من می‌فهمم آقای اوباما این اقدام نتانیاهو رو یک کودتا علیه خودش می‌دونست


audio: PsI7Ohj501s_0205.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
اوباما با تمام مخالفت‌های نتانیاهو کارش رو پیش برد اما خب دموکراسی آمریکا مدام به مردمان ایالات متحده این امکان رو میده که اگر سیاست‌ها را دوست نداشتند آنها را تغییر دهند و همه‌چیز دست مردمانش است و درستش هم همین است به‌هرحال اوباما کنار رفت دونالد جی ترامپ جمهوری‌خواه رئیس جمهور آمریکا شد روی کار اومد و این


audio: PsI7Ohj501s_0206.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
بهترین اتفاق برای آقای نتانیاهو بود آقای ترامپ برجام رو، میراث مهم اوباما رو پاره کرد و این و این برای نتانیاهو بسیار مهم بود شرایط دوباره برگشت به شرایط قبل از اوباما برای ایران و حالا وقت بازی نتانیاهو بود او هم قصد داشت به روش خودش بیاد جلوی دستیابی ایران به تسلیحات هسته‌ای رو بگیره چطور؟


audio: PsI7Ohj501s_0207.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
با ترور کردن مسئولان هسته‌ای جمهوری اسلامی و با منفجر کردن نیروگاه نطنز این انفجار مربوط به بعد از دوران ترامپه البته و مسئولیتش هم رسما آقای نتانیاهو به عهده گرفت


audio: PsI7Ohj501s_0208.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
دوران ترامپ عصر رویایی نتانیاهو بود ترامپ برای نتانیاهو پیمان ابراهیم رو اومد رقم زد خیلی باهم رفیق شیش بودن و خیلی به هم حال دادن چه‌کرد در این پیمان ابراهیم آقای ترامپ؟ امارات متحده عربی و بعد هم بحرین و سودان و مراکش رو به صف کرد آقای ترامپ که برن با اسرائیل توافق کنن حتی اتهامات فساد مالی به خود آقای نتانیاهو و زنش


audio: PsI7Ohj501s_0209.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
و شکل‌گیری تظاهرات گسترده در این رابطه در اسرائیل هم نتونست به نتانیاهوی دوران ترامپ کوچکترین لطمه‌ای بزنه اما بازهم دموکراسی در ایالات متحده‌ی آمریکا سیاست رو دوست ندارید مردم عوضش کنید و عوضش کردند دوران ترامپ تمام شد و دوباره قدرت به دموکرات‌ها رسید در آمریکا جو بایدن معاون اول


audio: PsI7Ohj501s_0210.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
دوران ریاست‌جمهوری آقای اوباما به قدرت رسید این‌بار کسی که حتی حاضر نبود نتانیاهو رو در اتاق بیضی کاخ سفید ملاقات کنه اصلا راهش نداد دیگه اوضاع بین آمریکا و اسرائیل باز هم خوب نبود تا اینکه مهم‌ترین اتفاق دوران سیاسی بنیامین نتانیاهو رقم خورد چی‌شد؟ عرض می‌کنم


audio: PsI7Ohj501s_0214.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
حمله‌ای به اسم طوفان‌الاقصی به دست گروه حماس شکل گرفت اسرائیل مورد یکی از سنگین‌ترین حملات نظامی در تاریخش قرار گرفته بود چیزی حدود حدود 1000 تا 1500 اسرائیلی کشته شدند نتانیاهو غافل‌گیر شده بود باور نمی‌کرد اون اقتدار امنیتی‌ای که شکل داده بود این‌جوری و با این سرعت و به‌راحتی فروبریزه


audio: PsI7Ohj501s_0220.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
حالا و امروز و بعد از 14 سال با وضعیتی مواجهه که توش بیش از 1000 اسرائیلی کشته شدند بی‌بی نتونست به وعده‌ش عمل کنه که هیچ بلکه سیاست‌های خصمانه‌ش با فلسطینیان یا عملا با قدرت‌های غربی یا بزرگان این جهان یک فاجعه رو برای یهودیان رقم زد خیلی‌ها دست روسیه رو دخیل می‌بینند خیلی‌ها


audio: PsI7Ohj501s_0221.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
عدم حمایت آمریکا رو و خیلی‌ها با رفتارهای نتانیاهو به این نتیجه رسیدند که سوگیری هم‌پیمانانش هم دیگه داره براشون سخت میشه


audio: PsI7Ohj501s_0223.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
نتانیاهو در راس قوای نظامی اسرائیل مشغول جنگیدنه اما به نظر می‌رسه جنگ مهم رو در سیاست باخت ایشون شاید تمام مردمان اسرائیل و البته سیاستمداران تاثیرگذار بر اسرائیل مثل سیاستمداران آمریکا تصمیم‌شون رو راجع به نتانیاهو گرفتند شاید ما داریم آخرین پرده‌های زیست سیاسی نتانیاهو رو


audio: PsI7Ohj501s_0224.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
مشاهده می‌کنیم تاریخ به ما آموخته و درس داده کمی باید صبر کنیم چرا؟ تا ببینیم آیا از پس این پرده پرده‌ای دیگر هم برای آقای نتانیاهو برای بنیامین بی‌بی یا بن نتای وجود داره یا خیر؟


audio: PsI7Ohj501s_0225.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن این‌که در ادامه با افتخار خواهیم دید ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان شما مخاطبین پرمهر مورخ رو و یاداوری کنم اگر علاقه‌مند بودید هنگام شنیدن یا دیدن پادکست مورخ می‌تونید از خود، ویدیوهایی تهیه کنید و به آدرس تلگرامی


audio: PsI7Ohj501s_0227.opus
source: youtube
source_id: PsI7Ohj501s
invalidation: VALID
text:
ارسال کنید تا ما با افتخار آن را پخش کنیم و لذتش رو دوچندان تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ مسپرم و می‌بینمتون


audio: i_SU5erazaw_0001.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
دبیر کل گورباچف اگر به دنبال صلح هستید اگر به دنبال رفاه برای اتحاد جماهیر شوروی و اروپای شرقی هستید اگر به دنبال آزادسازی هستید بیایید اینجا به این دروازه آقای گورباچف این دروازه را باز کنید آقای گورباچف این دیوار را درهم بشکن این‌ها بخشی از سخنرانی رونالد ریگان


audio: i_SU5erazaw_0002.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
رئیس‌جمهور وقت آمریکا در کنار دروازه براندنبورگ در برلین غربیه سخنرانی پای دیوار برلین اون روز همه منظور ریگان از دروازه و دیوار رو دروازه‌های درونی شهر برلین و دیواری می‌دونستن که این شهر رو به دو بخش شرقی و غربی تقسیم کرده بود البته همه چه غربی‌ها و چه شرقی‌ها


audio: i_SU5erazaw_0003.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
به ذهنشون خطور هم نمی‌کرد که دو سال بعد از این سخنرانی دیوار برلین فرو بریزه ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ این واقعه سراغ این دیوار سراغ فروپاشی دیوار برلین سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد


audio: i_SU5erazaw_0005.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: INVALID_CHARS
text:
دوم مستند The mistake that toppled the Berlin Wall متعلق به شبکه‌ی vox و سوم مستند Behind the Berlin Wall


audio: i_SU5erazaw_0006.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
اثری از دانشگاه آکسفورد و در ادامه مستند و گزارش های تاریخی و اقتصادی از رسانه‌های معتبری مثل بریتانیکا


audio: i_SU5erazaw_0009.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید قبل از اینکه شروع کنم این قسمت رو به نمایندگی از تیم مورخ دست بوس شما مخاطبین فهیم مورخ باشم شما لطفتون به ما همیشه زیاد بوده مهر شماست که ما رو زنده نگه داشته و حضور شما دوستی به نام عباس از ما خواست که به یاد زندانیان باشیم به یاد کسانی که در بند هستند عباس از مخاطبان مورخه و این برای ما بسیار ارزشمنده


audio: i_SU5erazaw_0010.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
و عباس عزیز امید که همه‌ی زندانیان آزاد شوند و از نزدیک شما رو ببینیم به این بهونه یادآوری بکنم که ما چند قسمتی هست که در انتهای هر اپیزود ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم می‌بینیم و لذت می‌بریم اگر علاقه‌مند هستید که ویدیو شما هم پخش بشه در انتهای قسمت‌ها می‌تونید از طریق آیدی تلگرامی


audio: i_SU5erazaw_0012.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
ویدیوی خودتون رو ارسال کنید و ما با افتخار اون رو در انتهای قسمت‌های مورخ پخش بکنیم سالم باشید حال بریم در دل تاریخ


audio: i_SU5erazaw_0013.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
دروازه را باز کنید دیوار را درهم بشکنید الان و با گذشت 36 سال از اون سخنرانی تاریخی آقای ریگان که در ابتدا درباره‌اش صحبت کردم شاید بتونیم بگیم چیزی که اون روز در صحبت‌های ریگان شنیده شد چیزی فراتر از صحبت راجع‌به دیوار برلین بود چرا ریگان فقط منظورش برداشتن دیوار نبوده قطعا


audio: i_SU5erazaw_0014.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
به نظر میاد منظور اون سخنرانی تاریخی رونالد ریگان علاوه بر شکستن دیوارهای برلین به اختلافات در رویکرد اقتصاد کمونیستی شوروی و اقتصاد باز بازار آزاد آمریکا اشاره داشته یا به اصلاحات اقتصادی و رویکرد گورباچف رهبر اتحاد جماهیر شوری و مسیری که این ابر قدرت در پیش گرفته بود داشت اشاره می‌کرد آقای ریگان


audio: i_SU5erazaw_0015.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
گورباچف از اصلاحات صحبت می‌کرد اصلاحاتی که قرار بود شرق و غرب جهان رو بهم نزدیک کنه و به نظر می‌رسه یکی از مهم‌ترین موانعش همین دیوار بتنی برلین بود تو پرانتز عرض کنم که ما درباره‌ی فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در یک قسمتی مفصل صحبت کردیم که بسیار مکمل خوبیست اگر فرصت داشتید از پادکست مورخ ببینید و بشنوید و لذت ببرید


audio: i_SU5erazaw_0016.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
برای جشن چهلمین سالگرد جمهوری دموکراتیک آلمان 1989 به برلین شرقی رفتم هزاران نفر از جوانان حزب کمونیست به مراسم آماده بودند به من گفت بودند این جوانان گلچین شده‌اند وقتی روی سن رفتم برای سخنرانی همه یکصدا به زبان آلمانی شعاری می‌دادند پرسیدم چی می‌گن؟


audio: i_SU5erazaw_0017.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
گفتند می‌گن گورباچف یک بار دیگر ما را نجات بده پرسیدم این‌ها فعالان حزبین گفتند بله قربان اونجا با خودم گفتم این پایان کار است این‌ها بخشی از خاطرات میخائیل گورباچف آخرین رهبر اتحاد جماهیر شوروی بود جملاتی که نشون می‌ده به وضوح با نزدیک شدن به پایان دهه 80 میلادی


audio: i_SU5erazaw_0018.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
ایشون، یعنی آقای گورباچف قشنگ فهمیده بود اوضاع در آلمان شرقی چندان مساعد نیست و نتیجه دیگه خیلی اصراری به نگه‌داشتن دیوار برلین نداشت


audio: i_SU5erazaw_0019.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
ایگور ماکسی میکف کی بود ایشون اون زمان مشاور اتحاد جماهیر شوروی بود در برلین ایشون در خاطراتش درباره اون دوران نوشته که وقتی دیوار یک شبه فروریخت گورباچف خوشحال بود خوشحال از اینکه معضل دیوار بالاخره حل شد که دیواری دیگه در کار نیست و خصوصا اینکه خود آلمانی‌ها عامل سقوط اون بوده‌اند ما در اون نقشی نداشتیم


audio: i_SU5erazaw_0020.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
و ما مسئول پیامدهای اون نبودیم چرا این خاطرات رو گفتم به نظر می‌رسه تمام رهبران کشورهایی که زمانی خودشون پایه‌گذار جهان دو قطبی بودند حالا بعد از سال‌ها خوشحال بودند که تلاش و مقاومت مردم در هر دو آلمان نتیجه داده بود و همون‌طور که در یک شب تا صبح دیوار برلین به دست نظامیان بالا رفته و ساخته شد این بار هم به دست مردم


audio: i_SU5erazaw_0021.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
باز با در یک شب تا صبح فروریخت اما سئوال این دیوار اصلا از کجا اومده بود چطور وسط برلین قد علم کرده بود برای سال‌ها عرض می‌کنم


audio: i_SU5erazaw_0022.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
جنگ جهانی دوم که تمام شد و آلمان نازی تسلیم سال 1945 میلادی کنفرانسی در شهر پوتسدام آلمان با حضور آقایان ترومن، استالین و چرچیل برگزار می‌شه جدا از نتایجش برای آلمان‌ها و جهان اتفاقات جالب و قابل توجه دیگه‌ای هم داره کوتاه بهشون اشاره کنم تو همین کنفرانس بوده که ترومن که به تازگی هم


audio: i_SU5erazaw_0023.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
جانشین روزولت شده بود در آمریکا و عملا اولین بار بود که با سران متفقین دیدار می‌کرد لا لوی این کنفراس میان بهش می‌گن که آقا آزمایش بمب اتم در آمریکا با موفقیت انجام شد آقای ترومن همون جا دستور می‌ده که از این بمب استفاده کنید علیه ژاپن و برزید رو سر هیروشیما و ناکازاکی این یک دستاورد از آقای چرچیل هم بگیم تو همین کنفرانس به آقای چرچیل خبر می‌دن که آقا در انتخابات پارلمان انگلستان


audio: i_SU5erazaw_0024.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
حزب محافظه‌کار شکست خورد پاشو جمع جور کن باید بریم آقای کلمنت اتلی جاتو گرفته اما به هر حال اون چه که در نهایت شد نتیجه‌ی این کنفراس پوتسدام تقسیم آلمان به چهار منطقه بود بخش غربی آلمان طبق این قرارداد سه قسمت شد و به انگلیس، فرانسه و آمریکا رسید و بخش شرقی هم به اتحاد جماهیر شوری اینطوری می‌شه که


audio: i_SU5erazaw_0026.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
تا مدت کوتاهی بعد از جنگ جهانی دوم برلین مقر فرماندهی شورای کنترل متفقین و این چهار قدرتی بود که توافق کرده بودند تا زمان صلح آلمان رو به‌عنوان یک کشور واحد دور هم اداره کنن ما بعد از مدتی در 1948 آمریکا میاد در آلمان غربی اصلاحات پولی انجام میده شوروی قاطی می‌کنه می‌گه یعنی چه بی‌خود کردی مخالفم


audio: i_SU5erazaw_0027.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
از این اتحادیه کناره‌گیری می‌کنه آقای شوروی و برلین که در آلمان شرقی قرار داشته عملا در اختیار شوروی قرار می‌گیره شوروی هم برای اینکه بیاد نیروهای نظامی آلمان غربی از آلمان شرقی کلا بیرون کنه میاد برلین غربی رو کلا محاصره می‌کنه بعد از این محاصره آمریکا می‌گه عه اینجوریاس برای مقابله چه می‌کنه دو گروه از بمب‌افکن‌های خودش رو


audio: i_SU5erazaw_0028.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
که بمب هسته‌ای هم حمل می‌کردند اعزام می‌کنه به انگلستان همین وسط‌ها بر اساس پیمان آتلانتیک شمالی ناتو در 1949 میلادی و در راستای جنگ سرد در واقع شکل می‌گیره و آمریکا هم چه می‌کنه محاصره برلین رو به پشتوانه ناتو می‌شکنه آتش جنگ بین آمریکا و شوروی درشرف شعله‌ور شدن بود


audio: i_SU5erazaw_0029.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
برلینی که وسط آلمان شرقی بوده برای حدود یک سال محاصره می‌شه در طول این حصر شوروی میاد اول همه‌ی راه‌های ارتباطی بین آلمان غربی و برلین رو مسدود می‌کنه اما دو روز از شروع این محاصره که می‌گذره تا یازده ماه بعدش که این محاصره کامل شکسته بشه نیروهای انگلیس و آمریکا با هواپیما به برلین غربی کمک می‌رسوندن وسط آلمان شرقی بوده دیگه در نهایت برای جلوگیری از ادامه این بحران


audio: i_SU5erazaw_0030.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
در می 1949 میلادی محاصره برداشته می‌شه و برلین رسما اون موقع بوده که به دو بخش غربی و شرقی تقسیم می‌شه و دو کشور جمهوری فدرال آلمان در آلمان غربی و جمهوری دموکراتیک آلمان در آلمان شرقی تاسیس می‌شه محاصره برلین و بحران‌های بعد از اون عملا از اتفاقات موثر در دوران ابتدایی جنگ سرد به‌شمار میاد


audio: i_SU5erazaw_0031.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
و باعث چی شدن باعث شدت گرفتن جنگ سرد شدن درواقع کشیدن خط بین برلین غربی و شرقی نمادی بود از چیزی که آقای چرچیل بعد از پایان جنگ جهانی دوم گفته بود و خیلی‌ها اون جمله رو سرآغاز جنگ سرد می‌دونن چی گفته بود آقای چرچیل عرض می‌کنم


audio: i_SU5erazaw_0032.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
آقای وینستون چرچیل توی یک سخنرانی مهم در کالج وست‌مینستر در ایالت میسوری آمریکا گفته بود نه جلوگیری از جنگ و نه برخواستن سازمان‌های بین‌المللی بدون اتحاد امپراتوری بریتانیا و ایالت متحده امکان‌پذیر نیست امروز سایه‌ای افتاده است بر صحنه‌ای که اخیرا با پیروزی متفقین روشن شده هیچ‌کس نمی‌داند که روسیه‌ی شوروی


audio: i_SU5erazaw_0033.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
و سازمان‌های بین‌المللی کمونیستی او قصد دارن در آینده‌ای نزدیک چه‌کارها انجام دهند از چچین در بالتیک تا تریسته در آدریاتیک یک پرده‌ی آهنین در سرتاسر قاره فرود آماده است بله این بود سخنان آقای چرچیل اون موقع ولی به نظر می‌رسید پرده آهنین که ایشون گفت حالا داشت خودش رو در برلین خیلی عینی و مشخص نشون می‌داد


audio: i_SU5erazaw_0035.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
خب قبل از ادامه اجازه بدید کوتاه عرض کنم حیفه یادآوری کنم ما دو قسمت مفصل درباره جنگ سرد در مورخ صحبت کردیم اگر ندیدید یا نشندید پیشنهاد می‌کنم حتما برید سراغش و بنظر می‌رسه بهترین مکمله برای این قسمت اما بگذریم این دیوار یعنی دیوار برلین کی به وجود اومد در ابتدا که برلین دو قسمت شد هنوز اصلا دیواری وجود نداشت این سال‌های ابتدایی تقسیم برلین


audio: i_SU5erazaw_0036.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
به دو بخش غربی و شرقی عملا مرز فیزیکی‌ای کلا وجود نداشته و مردم کلا راحت می‌تونستن برن این ور یا اون ور بین دو بخش رفت‌و‌آمد داشته باشن اما با تزریق پول و تاسیس شرکت‌ها از طرف دول غربی به مرور مردم آلمان شرقی دیدن اوه چه خبره آلمان غربی مهاجرت کردن به آلمان غربی که اشغال کنند این مهاجرت‌ها تا جایی پیش رفت که در طول دهه 50 میلادی نزدیک به 3 میلیون نفر


audio: i_SU5erazaw_0037.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
که می‌شه حدود 20 درصد جمعیت اون زمان آلمان شرقی از این کشور مهاجرت کردن رفتن آلمان غربی نتیجه این مهاجرت گسترده باعث چی شد از دست رفتن نیروی کار برای بخش شرقی همین باعث می‌شه که آلمان شرقی به مرور دچار رکود اقتصادی بشه نیروی کار نداشته دیگه از اون طرف این اتفاق برعکسش برای آلمان غربی می‌افته با وفور نیروی کار آلمان غربی می‌ره به سمت رونق اقتصادی


audio: i_SU5erazaw_0038.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
نیروی کار زیاد می‌شه بنگاه‌های اقتصادی هم هر روز توی آلمان غربی بیشتر می‌شن در نهایت به دلیل همین سیر گسترده مهاجرت در اواخر دهه 50 دولت آلمان شرقی می‌گه اوه چه خبر اینجوری به فنا می‌ریم که چه می‌کنه؟ تصمیم می‌گیره برای مقابله با این اتفاق بین برلین شرقی و غربی موانع و گیت‌ها و سیم‌خاردار برای عبور و مرور شهروندان قرار بده


audio: i_SU5erazaw_0040.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
استالین حاضر بود بهای سنگینی برای شکل گیری یک آلمان متحد و بی‌طرف بپردازه ولی با پیوستن آلمان غربی به پیمان آتلانتیک شمالی یا همون ناتو در 1955 میلادی صحبت از وحدت آلمان دیگه معنایی نداشت این‌ها بخشی از خاطرات میخائیل گورباچف بود همین‌ها نشون می‌ده که دلایل دیگه‌ای هم برای ساخت دیوار برلین وجود داشته


audio: i_SU5erazaw_0041.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
اما خب بحث اصلی همونی بود که عرض کردم فرار مردم از شرق به غرب حالا در ادامه چی شد سیم‌های خاردار نتونستن مانع تردد مردم و مهاجرتشون بشن روایت‌های جالبی هم هست از این ترددها و فرار‌ها یه روایتی هست می‌گنیه سری سرباز درحال کشیک بودن در کنار سیم‌خاردارها که ملت برن یهو خودشون پریدن دویدن یعنی اگه مردم می‌رفتن یه چیزی سربازا در برن دیگه ضایعس واقعا


audio: i_SU5erazaw_0042.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
به هر حال این اتفاقات انقدر ادامه پیدا می‌کنه که رهبران آلمان شرقی تصمیم می‌گیرند یک تدبیر اساسی بیاندیشند


audio: i_SU5erazaw_0043.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
13ام آگوست 1961 میلادی مردم شهر برلین شرقی صبح از خواب بیدار شدند با دیواری مواجه شدند که باعث شد 28 سال از خانواده دوستان و عزیزانشون در برلین غربی دور بمونند البته اون روز مردمان برلین به مخیلشون هم خطور نمی‌کرد که این دوری قراره انقدر طولانی بشه


audio: i_SU5erazaw_0044.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
حالا سیاست رو ببینیم شوروی و دولت آلمان شرقی اسم دیوار چی گذاشتن دیوار ضدفاشیستی استدلالشون چی بود حالا می‌گفتن این دیوار از مردم ما در برابر تبلیغات فاشیسم غرب محافظت می‌کنه جلوی استکبار غرب رو می‌گیره


audio: i_SU5erazaw_0045.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
اما ساخت دیوار برلین به همین راحتی نبوده خیلی‌ها فکر می‌کنند دیوار برلین یه دیوار بوده می‌اومده شهر رو از وسط به دوقسمت تقسیم می‌کرده اما نه اینطور نبوده چطور بوده؟ اگه تو نقشه شهر برلین رو نگاه کنیم می‌بینیم اساسا مرز مشترکی برلین با آلمان غربی نداشته بالاتر گفتم برلین یه شهری بوده وسط آلمان شرقی


audio: i_SU5erazaw_0046.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
که بخش غربی این شهر دست بلوک غرب بوده فقط فرقش این بوده دست آمریکا و انگلیس و دوستان برای همین مقامات آلمان شرقی مجبور بودن یه دیوار به طول 155 کیلومتر دورتادور برلین غربی بکشن که جداش کنن از برلین شرقی که مال خودشون بود و این دیواره تقریبا 45 کیلومترش دقیقا از وسط شهر رد می‌شده


audio: i_SU5erazaw_0048.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
این دیوار از وسط خیابون‌ها و کوچه‌های مختلف برلین کشیده شده بود و چاره‌ای هم نبود و یک شبه در کنار خونه‌های زیادی یه دیوار قرار گرفته بود همین نکته‌ای آخر یعنی وجود خونه‌هایی چسبیده به دیوار شده بود راه فرار جدید ملت به برلین غربی تصاویری از اون دوره هست که نشون می‌ده مردم از طریق پنجره‌های همین خونه‌ها سعی می‌کردند وارد بخش غربی بشن دولت که متوجه این داستان می‌شه


audio: i_SU5erazaw_0049.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
می‌گه اینجوریاس الان اذیتتون می‌کنم میاد همه‌ی پنجره‌های در واقع ویو برلین غربی رو با آجر مسدود می‌کنه ضمن اینکه این دیوار برلین اول یک دیوار یک لایه بوده یه لاقبا اصلن یه دیوار معمولی به مرور زمان گنده می‌شه کلفت می‌شه گسترش پیدا می‌کنه چه جوری اون دیوار اولی که قرار داشته کم‌کم این شکلی می‌شه دیوار، موانع ضدتانک پشتش حصار الکتریکی دوباره کریدور سگ‌های نگهبان


audio: i_SU5erazaw_0050.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
بعد از سگ‌ها هم چندتا برج مراقبت قرار گذاشتن بودند که کل شب نور می‌انداخته که کسی در نره و این داستان‌ها در نهایت میان کل اینجا رو کفپوش خاک رس می‌ریزند اگه کسی خواست فرار کنه جاپاش بمونه بعد از کفپوش هم یک لایه میخ‌های فلزی و موانع ضدماشین اضافه می‌شه و در نهایت هم می‌گن اینجوری فایده نداره یه دیوار دومی هم می‌ذارن یعنی همه‌ی این داستان‌ها میاد بین دو دیوار قرار می‌گیره پشت دیوار دوم هم تک تیرانداز آورده بودن کسی میرفته


audio: i_SU5erazaw_0051.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
تپ تپ می‌زده با این تغییرات دیگه فرار کار راحتی نبوده مثل قبل در بین سال‌های 1961 تا 1989 بیش از 140 نفر پای دیوار همین برلین و وقتی قصد داشتند به هر قیمتی شده ازش رد شن کشته شدند


audio: i_SU5erazaw_0052.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
خب گفتیم که دیواربسیار سفت و سخت ساخته و محافظت هم می‌شد مقامات آلمان شرقی خیلی داستان رو اصلا جدی گرفته بودن ناموسی ولی اینطوری هم نبوده که کلا تردد امکان‌پذیر نباشه به مرور یه راه‌هایی شکل گرفت که یکی از مهم‌ترین‌هاش چه بود چک‌پوینت چارلی این چک پوینت چارلی یا ایست‌بازرسی چارلی که اسمش هم از کجا میاد اینو بگم


audio: i_SU5erazaw_0053.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
اسمی که ناتو تو کدگذاری نظامی ازش استفاده می‌کرد خلاصه این چارلی می‌شه یکی از گذرگاه‌های داخل برلین چرا مهم بود؟ موقعیت حساسی داشت برای دو طرف چک‌پوینت چارلی از این جهت اهمیت داشت که تنها گذرگاهی بود که دیپلمات‌های متفقین یا پرسنل نظامی و گردشگران خارجی البته که قصد بازدید از آلمان شرقی رو داشتن اجازه داشتن از اونجا تردد کنند همین هم باعث می‌شد


audio: i_SU5erazaw_0054.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
علی‌رغم محافظت‌های خیلی جدی که آلمان شرقی روش داشت مسیری باشه برای دوباره فرار به آلمان غربی حالا از نکات جالب درباره این گذرگاه چارلی که امروز تبدیل به موزه شده اینو یادآوری کنم این بود که دو سمت اون یعنی در بخش برلین شرقی و غربی اصلا تفاوت مشخص بود بخش غربی برلین غربی کلا یک کلبه چوبی ساده‌ی نگهبانی گذاشته بود نماد چی هم بود که آقا ما خیلی جدی نمی‌گیریم


audio: i_SU5erazaw_0055.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
غربی‌ها دیوار رو جدی نمی‌گیرن معتقده دیوار برلین دائمی نیست از اون طرف برلین شرقی برای ورود و خروج اصلا ناموسی‌تر حتی اسکن حرارتی گذاشته بودن اون زمان یکی از خاطرات این چک پوینت چارلی حالا هم چیه یه دفعه داشته تو همین ایست بازرسی جنگ می‌شده به واسطه‌ی این ایست بازرسی بین آمریکا و شوروی سال 1961 میلادی مقامات آلمان شرقی


audio: i_SU5erazaw_0056.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
میان پاسپورت یک دیپلمات آمریکایی که می‌خواسته رد شه بره تو آلمان شرقی خبرش بنده خدا اپرا ببینه میخواستن پاسپورت اینو بگیرن دیپلماته می‌گه بیخود کردی من دیپلماتم به جون مادرم اگه بذارم همین باعث شروع یکسری درگیری‌ها می‌شه، شوروی آمریکا تانک میارن دو طرف همین چک‌پوینت چارلی مستقر می‌کنن رو به هم 16 ساعت هر دو کشور آماده‌باش کامل نظامی در نهایت ولی یه مذاکره‌ای بین کندی و خروشچف


audio: i_SU5erazaw_0057.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
رهبران وقت دو کشور صورت می‌گیره باعث می‌شه ماجرا ختم به خیر بشه وگرنه ممکن بود جنگ بعدی هم در تاریخ نگاشته بشه


audio: i_SU5erazaw_0058.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
یه اتفاق مهم دیگه ای که توی این گذرگاه چارلی در تاریخ افتاده و بسیار هم مطرحه داستان تبادل زندانیان و جاسوس‌های دوران جنگ سرد بوده که خود این موضوع شد یه سوژه‌ی محبوب و جذاب تو فیلم‌ها و رمان‌های جاسوسی اون زمان اجازه بدید اتفاقا اینو گفتیم فیلم هم معرفی کنیم به سنت همیشگی‌مون گرچه فیلم در این رابطه بسیار زیاد و زیباست ولی چیزهایی که یادم میاد


audio: i_SU5erazaw_0059.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
در صدرش که قطعا پل جاسوس‌ها آقای استیون اسپیلبرگ بزرگ تام هنکس بی‌نظیر بازی کرده حتما ببیند مربوط می‌شه به داستان تبادل جاسوس بین ایالات متحده آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی یکی از لوکیشن‌های این فیلم هم جالبه همین چک‌پوینت چارلی باز هم فیلمی که با تم جاسوسی جیمز باند کازینو رویال البته نه کازینو رویال سال 2006 جیمز باند 1967 میلادی اگر اشتباه نکنم


audio: i_SU5erazaw_0064.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
اون هم بی نظیره شاید روزی، به این فیلم قطعا در سینما مورخ بپردازیم علاقه‌مند هستید بنویسید قطعا این کار رو خواهیم کرد به این بهانه یادآوری بکنم به رای‌گیری گذاشته شد اینکه سینما مورخ که ویژه برنامه بود خودش بشه یه کامل جداگانه یا خیر شما لطف کردید و تایید فرمودید و از ابتدای آذر ماه در هفته دو قسمت سینما مورخ در کانال اختصاصی خودش به نام سینما مورخ مهمان شما خواهد بود موضوعات بسیار جذابی هم در حال


audio: i_SU5erazaw_0065.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
آماده سازی علاقه‌مند بودید همین لحظه می‌تونید در واقع کانال سینما مورخ رو سابسکرایب بکنید در فضاهای مثل اینستاگرام و تلگرام هم در دسترسه میتونید فالوش بکنید و اونجا هم ما می‌تونیم با افتخار خدمت شما باشیم و باز هم فیلم


audio: i_SU5erazaw_0067.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
فیلمی که جزو فیلم‌های جدید در سال‌های اخیر در این رابطه ساخته شد بی‌نظیره بلوند اتمی هم که خب داستان یک جاسوس سه جانبه به هر حال علاقه‌مند بودید این فیلم‌ها رو ببینید و لذت ببرید نظرتون هم به ما بگید


audio: i_SU5erazaw_0068.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
خب برگردیم به داستان خودمون از راه‌های فرار بین دو آلمان داشتیم حرف می‌زدیم اما رفتن از آلمان شرقی به آلمان غربی،جدا از فرار راه‌های قانونی هم داشته یعنی این نبوده که فقط بشه فرار کرد اول اینکه اینو بگم آلمان غربی‌ها هروقت که می‌خواستن می‌تونستن پاشن برن در واقع برلین شرقی برای دیدن اپرا بوده برای مثلا دیدن خانوادشون یا هر چیز دیگه‌ای اما برعکس این داستان شرق به غرب


audio: i_SU5erazaw_0069.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
وجود داشته اما مشخصا بسیار سخت‌تر بوده دلیلش هم گفتیم بحث نیروی کار بوده می‌رفته دیگه نمی‌اومده طرف نتیجه در ابتدا و بعد از شروع سخت‌گیری‌ها بازنشسته‌های آلمان شرقی فقط که دیگه نیروی کار محسوب نمی‌شدن می‌تونستن تا 4 هفته در سال برن آلمان غربی فقط اینا همین هم باعث شده بود یه شوخی توی آلمان شرقی راه بیفته بندگان خدا می‌گفتن که همه معطلن ما پیر شیم که مثلا بتونیم


audio: i_SU5erazaw_0070.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
آزدانه دیگه زندگی کنیم اونم 4 هفته در سال خیر سرمون به هر حال تا 1972 میلادی کلا اجازه سفر به جوانان داده نمی‌شد اما اواسط دهه 80 این سخت‌گیری یه مقدار کم می‌شه مثلا اجازه سفر با ماشین شخصی نمی‌دادند ولی با قطار رو البته با مجوز گرفتن‌های بسیار زیاد برای مدت خیلی کوتاه اجازه سفر دیگه می‌دادن یه گروه‌هایی هم بودن


audio: i_SU5erazaw_0071.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
مثل دیپلمات‌ها، ورزشکاران، هنرمندان به خصوص کارگرهای حمل و نقل مخصوصا حمل و نقل ریلی اینها می‌تونستن تردد کنن به آلمان غربی در ادامه به مرور با باز شدن مرزهای کشورهای شرقی به آلمان غربی مردم دیگه شروع کردن از این مسیر برای مهاجرت استفاده کنن یعنی چی می‌رفتن یه کشور شرقی از اونجا می‌پیچیدن میرفتن آلمان غربی


audio: i_SU5erazaw_0073.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
حالا یه نکته‌ای گفتیم که برلین غربی مرز مشترکی با آلمان غربی نداشت یعنی یه شهر بود وسط آلمان شرقی یه سئوال پیش میاد چطوری اهالی برلین غربی با بقیه‌ای جاهای آلمان غربی ارتباط داشتن چه جوری می‌تونستن سفر کنند در حالی که در دل آلمان شرقی بودن؟ طبیعتا یه گزینه‌اش هواپیما بود اما راه‌های دیگری هم وجود داشته که خیلی ازش صحبت نمی‌شه البته مردمان آلمان غربی


audio: i_SU5erazaw_0074.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
می‌تونستن از راه‌های زمینی آبی و ریلی تردد کنن به برلین غربی حتی راه زمینی یکی نبوده چهارتا اتوبان ترانزیت وجود داشته بین برلین غربی تا آلمان غربی قطار و هواپیما هم که مرتب در تردد بوده یه کانال آبی هم به نام کانال هاول وجود داشته کشتی‌های باری البته اغلب تردد می‌کردند اگرچه تمام این مسیرها پر از ایست بازرسی بوده طبیعتا


audio: i_SU5erazaw_0075.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
احتمالا دیدیم و شنیدیم که اکثر روایت‌های دوران جنگ سرد در برلین تقسیم این شهر به دو بخش شرقی و غربی اغلب راجع فرارها از برلین شرقی به سمت برلین غربی بوده اما سئوال چرا واقعا؟ مگه برلین غربی چه خبر بوده؟ یعنی واقعا برلین غربی همونطور بوده که شرقی‌ها فکر می‌کردن؟ یعنی بهشت برین بوده تصورات مردم برلین شرقی اصلا از کجا میاد


audio: i_SU5erazaw_0076.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
از برلین غربی اصلا نمی‌تونستن برن دیوار بوده خیلی سئوال جذابیه چطور ایمجین می‌کردن جدا از وضعیت اقتصادی هر دو طرف که این وسط واقعا نقش اساسی‌ای رو بازی می‌کرده می‌دیدن به هر حال هم دیگه رو سفر می‌اومده طرف می‌دیده یا هر شکل دیگه‌ای رسانه رادیو و تلویزیون این‌ها ابزارهای اصلی پروپاگاندا بودن در اون روزگار علی‌رغم تمام تلاش‌هایی که شوروی کرد برای جلوگیری از پخش تلویزیون بلوک غرب


audio: i_SU5erazaw_0077.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
در سرزمین‌های بلوک شرق تاریخ تکرار می‌شه پارازیت مینداختند مثلا با این حال این اتفاق خیلی امکان‌پذیر نبود یعنی آلمان شرقی‌ها علاوه بر تلویزیون آلمان شرقی می‌تونستن تلویزیون آلمان غربی هم با آتن‌هاشون بگیرن جلوی امواج رو نمی‌شه گرفت به هم این راحتی به خصوص که امواج مال ده متر اونورتر باشه همین یعنی امواج رادیو و تلویزیون تبدیل شده بود به یک راهی برای آمریکایی‌ها که چیکار کنن؟ اها


audio: i_SU5erazaw_0078.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
از طریق ساخت تصاویر متحیرکننده باعث تضعیف روحیه مردم در آلمان شرقی و به‌طور کلی در بلوک شرق بشن ما در مورخ در قسمت فروپاشی شوروی هم مفصل به این نکته اشاره کردیم علاقه‌مند بودید ببینید و بشنوید و لذت ببرید


audio: i_SU5erazaw_0079.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
حالا اهداف برنامه‌های آمریکا در رادیو و تلویزیون چی بوده اساسا می‌تونیم بگیم دو دسته هدف داشتن یک برنامه‌هایی بود که مصرف‌گرایی رو تبلیغ می‌کرد چیزی که بر خلاف ارزش‌های شوروی بود بعدیش هم دو ایجاد ترس و وحشت از کمونیسم اصلا یکی از کمپین‌های اصلی که در اون سال‌ها کار می‌شد اسمش بود ترس سرخ شعارش چی بود مردن بهتر از سرخ بودن است


audio: i_SU5erazaw_0080.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
به مرور این نوع تبلیغات سیاسی درکنار تبلیغ بمب اتم باعث ایجاد ترس و اضطراب و وحشت شد بین مردم بلوک شرق بعد هم برای این تبلیغات کم هم نمی‌ذاشتن ها از رادیو و تلویزیون بگیر تا مدارس مثلا توی همین مدارسشون یه فیلمی پخش می‌شده به نام کابوس سرخ تدریس می‌شده خلاصه همه‌ی این‌ها باعث می‌شه پروپاگاندای بلوک غرب از طریق رسانه در جنگ سرد


audio: i_SU5erazaw_0081.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
نقش اساسی بازی کنه نتیجه درحالی که آلمان شرقی سعی می‌کرد ارزش‌های مثل دسترسی به مسکن آموزش رایگان دسترسی به خدمات پزشکی و خدمات مددکارانه اجتماعی غیره و غیره رو پیاده کنه تو اجتماع رکود اقتصادی رکود نیروی کار و ازون طرف تبلیغات گسترده علیه بلوک شرق و سیاست‌هاش چه نتیجه‌ی ایجاد کرد تمام این دستاوردها حتی اگر درست بود هم دیده نمی‌شد


audio: i_SU5erazaw_0084.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
اثر گروه اسکورپیونز این آهنگ موندگار شد چرا؟ این گروه این آهنگ رو به مناسبت فروپاشی دیوار برلین ساخت و خیلی از مردمان دنیا هم اون رو شنیدن و نواختند سوتش رو اما این تنها اثر هنری ایجاد شده با محوریت دیوار برلین نبود در واقع همه‌ی نقش دیوار برلین تو اون سال‌ها ایجاد جنگ و جدایی نبود واقعا در اواسط دهه‌ی 70 میلادی


audio: i_SU5erazaw_0085.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
دیوار برلین البته در ساید غربی خودش به عنوان یک اثر هنری عمومی ایفای نقش کرد در واقع هنر دیوار برلین به عنوان بازتابی از هنر دوران جنگ سرد چرا این دیوار در دهه 70 ، 2متر ارتفاع داشته دیگه تقربیا این دیوار بزرگ با این 2 متر ارتفاع تبدیل می‌شه به یک بوم نقاشی بزرگ بسیاری از هنرمندان بزرگ جهان اصلا ترغیب می‌شن پاشن برن اونجا زندگی کنند


audio: i_SU5erazaw_0086.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
که یه اثری روی دیوار خلق کنن یعنی چی یعنی دیواری که تا قبل از اون توسط برلین غربی به دیوار شرم معروف بود به مرور چه اتفاقی براش می‌افته جای خودش رو به نمایشگاهی می‌ده برای ایده‌های فرهنگ‌ها و زبان‌های مختلف


audio: i_SU5erazaw_0087.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید حیفه روی این بحثه نمایشگاه هنری شدن دیوار برلین کمی نازک شیم از اون جایی که دیوار برلین به هر حال بخشی از آلمان شرقی محسوب میشد و نیروهای نظامی آلمان شرقی مدام در حال گشت زنی بودن در حال محافظت از دیوار نقاش‌هایی که میومدن مجبور بودن گوله با چندتا رنگ محدود یه اثری خلق کنن، در برن همین باعث چی میشه


audio: i_SU5erazaw_0088.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
هنر گرافیتی که به تازگی در آمریکا در شهر نیویورک شکل گرفته بود برسه به برلین غربی البته این سبک از نقاشی بعد از فروپاشی دیوار هم ادامه پیدا کرد و تا سال‌ها شد یکی از ویژگی‌های مهم اصلا شهر برلین حالا نکته چیه هنری که اون زمان شکل گرفت روی دیوار برلین در واقع شکلی از شورش علیه سرکوب و شکافی بود که دیوار در زندگی روزمره مردم ایجاد کرده بود


audio: i_SU5erazaw_0089.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
جالبه اواخر دهه 1980 دیوار برلین با این گرافیتی‌هایی که عرض کردم عملا تبدیل شد به نمادی از تضاد بین دو کشور آلمان شرقی و غربی چرا این دیواره اون سمتش رو میدیدی یعنی سمت آلمان شرقی کلا خالی، خاکی، برهوت تک‌تیرانداز، بزن بکش این سمت، سمت آلمان غربی سرشار بود از رنگ و طرح و گل و بلبل و این به نوعی تفاوت رو به وضوح نشون می‌داد


audio: i_SU5erazaw_0090.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
حالا تفاوت رنگ و لعاب دیوار برلین در دو سمت شرقی و غربی فقط تضاد هنری بین این دو کشور نبود مثلا اوایل 1960 میلادی موسیقی راک می‌رسه به آلمان شرقی کلی از جوون‌ها هم تحت تاثیر قرار می‌گیرن، اما این تغییرات و این تاثیرات خیلی برای مقامات آلمان شرقی و بلوک شرق خوشایند نبوده باغث میشه کلا دووم نداشته باشه پخش این موسیقی


audio: i_SU5erazaw_0091.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
کجا این اتفاق جدی میشه که به این نتیجه می‌رسن کلا تعطیل سپتامر 1965 یه کنسرتی می‌ذاره گروه رولینگ استونز که یک گروه راک انگلیسیه کجا در برلین شرقی بعد از این کنسرت ملت، جوونا تحت تاثیر کنسرت و موسیقی راک می‌ریزن تو خیابون یه تجمع اعتراضی‌طوری شکل می‌گیره


audio: i_SU5erazaw_0093.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
باز تاریخ تکرار میشه، کنسرت لغو میشه، مجوز نمیدن، و غیره، بگذریم در نهایت کار تا جایی بالا میگیره که به مرور مشخصا حتی پخش آثار بیتلز هم که در اون دهه تاریخی کل کشورهای دنیا گوشش می‌کردن هم اون‌جا ممنوع میشه


audio: i_SU5erazaw_0094.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
تو این الطاف حکومت حاکم بر آلمان شرقی در کنار هنر، ورزش هم از این دست روایت‌ها بی‌نصیب نبود مثلا دو تا تیم فوتبال داشتن دینامو برلین و هرتابرلین حالا احتمالا هرتابرلین رو همه شنیدیم، آقا علی دایی توش بازی می‌کرد به هر حال حالا لیگ فوتبال آلمان شرقی اون روزگار اسمش چی بوده اوبرلیگا ملت آلمان شرقی این لیگ رو پیگیری می‌کردن بین سال‌های 1979


audio: i_SU5erazaw_0095.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
تا 1989 همواره تیم دینامو برلین قهرمان بلامنازع بوده بهشم می‌گفتن تیم حکومتی چرا حالا حکومتی؟ آها داستانش برمیگرده به مدیرعامل تیم کی بوده هم‌زمان با حفظ سمت، مدیرعامل تیم فوتبال بوده رئیس پلیس مخفی آلمان شرقی هم بوده یعنی همون اشتازی، تاریخ تکرار میشه آقایی هم بود اسمش اریش میلکه نکته جالب قهرمانی این تیم دینامو برلین که


audio: i_SU5erazaw_0096.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
تحت مدیریت ایشون بوده حالا چیه هر وقت بازی نتیجش خوب نبوده برا اینا قطعا اواخر بازی داور پنالتی می‌گرفته برای دینامو، حالا جالبه خود بازیکنای تیمم دل خوشی نداشتن، ولی سوال مگه کسی میتونه به رئیس پلیس مخفی آلمان شرقی بگه بالا چشمت ابروئه اینه که سیاست و فوتبال و گفتن آقا جدا کنید جان بچتون


audio: i_SU5erazaw_0097.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
حالا اجازه بدید صحبت فوتبال شد از فوتبال در آلمان غربی اون زمان هم بگیم و ارتباطش با آلمان شرقی تیم هرتابرلین که قبل از این اتفاقات، در واقع اتفاقات جنگ جهانی تیم اول و محبوب کل برلین بوده بعد از این تقسیمات جدید چون فقط چند متر اون‌ور تر بوده میفته تو برلین غربی بعدم که دیوارکشی میشه هوادارای برلین شرقی 28 سال دور میمونن از بازی تیم محبوبشون


audio: i_SU5erazaw_0098.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
اولا چی کار می‌کردن؟ اون اول که عرض کردم مرز فقط سیم خاردار بود ملت پا میشدن میرفتن بالای خونه‌های مرزی بازی‌ها رو نگاه میکردن وقتی این دیوار دیگه چند لایه میشه دو متر ارتفاع دیگه این اتفاق نمی‌شده دیگه با این حال هواداران برلین شرقی ناامید نمیشن هر وقت بازی تیم هرتابرلین بوده پا میشدن میرفتن دم دیوار وایمیستادن، گوش رو می‌چسبوندن ببینن چه خبره از صدای خوشحالی و ناراحتی و


audio: i_SU5erazaw_0099.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
در واقع از طرفدارای توی استادیوم می‌فهمیدن گل زد نزد چی شد البته که این کارها هم مثل کارهای دیگه بدون دستگیری نبود چندین بار طرفداران هرتابرلین دستگیر شدند یعنی حداقل تفریح هم جرم بود


audio: i_SU5erazaw_0100.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
در ادامه بعد از فروپاشی دیوار برلین و اتحاد آلمان شرقی و غربی تیم دینامو برلین دیگه محبوبیتش رو از دست میده طبیعتا و به مرور در افق محو میشه


audio: i_SU5erazaw_0101.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
وقتی بحث از فروپاشی دیوار برلین پیش میاد یه سری از همکاران ما که زحمت می‌کشن تولید محتوا می‌کنن این داستان رو چجوری روایت می‌کنن؟ می‌گن کل فروپاشی دیوار برلین یه سوتی تاریخی بوده بر اساس یک سوتی تاریخی اتفاق افتاده آخه عزیز من یه اتفاق مهم تاریخی می‌تونه بر اساس فقط یک سوتی باشه؟


audio: i_SU5erazaw_0102.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
حالا چی مطرح می‌کنند دوستان؟ میگن یه آقایی به نام شابوفسکی که سخنگوی دولت آلمان شرقی بوده، سوتی داده یه اشتباه اعلام کرده آقایون، خانما از همین الان ممنوعیت تردد به برلین غربی برداشته شد اما روایت‌های دیگر و مهم‌تری هست که اگر درست به ماجرا نگاه بشه و بررسی بشه به نطر می‌رسه روایت‌های دقیق‌تری هستن روایت‌هایی که نشون می‌ده داستان یه سوتی و حالا شانسی‌طوری نبوده توجه کنیم واقعا


audio: i_SU5erazaw_0103.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
بر خلاف این تصور و روایت از مدت‌ها قبل دیگه عملا مردم برلین شرقی به واسطه‌ایی که می‌تونستن برن مثلا لهستان مجارستان، چکسلواکی و جاهای دیگه و از اون‌ور برن آلمان غربی دیگه پس دیوار برلین کارایی قدیمش رو نداشت مثل سابق مهم‌تر از همه تغییر رویکرد خود شوروی بود زمانی‌که گورباچف اومد سرکار گفتیم


audio: i_SU5erazaw_0104.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
آقای گورباچف که شهرتش اصلا بر اساس این مساله بود که اومدم اصلاحات انجام بدم در شوروی گورباچف در دوران حکومت و رهبری خودش دیگه تصمیمی برای نگه داشتن جمهوری‌های تحت تملک شوروی نداشت هدفش چی بود بهبود وضعیت شوروی قصدش این بود به مرور از کشورهایی مثل لهستان و چکسلواکی هم حتی عقب‌نشینی کنه ایناست نکات واقعی و مهم تاریخ


audio: i_SU5erazaw_0106.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
حالا ریشه این مساله‌ایی که عرض کردم این‌که شوروی می‌خواسته کم کم بیخیال حمایت از آلمان شرقی بشه از کجا میاد؟ برمیگرده به پیش از دوارن آقای گورباچف سال 1972 در شهر هلسینکی فنلاند یه نشستی برگذار میشه با موضوع امنیت اروپا هدف نشست چی بوده؟ بهبود روابط بلوک شرق و غرب دنیا قطعنامه خروجی این نشست که به نوعی


audio: i_SU5erazaw_0107.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
تمام حوادث 15 سال بعد از اون نشست رو به وجود میاره، زمینه‌ساز میشه امضاکنندگانش رو ملزم میکنه به احترام به موازین حقوق بشر از جمله آزادی عقیده و بیان باورهای دینی فعالیت سیاسی و مدنی و یه سری چیزای دیگه همین اتفاقات باعث چی میشه؟ جنبش‌های مدنی در کشورهای بلوک شرق به وجود میاد و نتیجه در سرتاسر بلوک شرق


audio: i_SU5erazaw_0109.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
حالا در ادامه این فعالیت‌های مدنی و در 1980 میلادی یه اعتصاباتی در گدانسک لهستان به وجود میاد و در تمام کشور لهستان کم کم گسترش پیدا می‌کنه نتیجشم میشه تشکیل اتحادیه مستقل کارگری و جنبش هم‌بستگی در عرض یک سال اتفاق رو ببینید در عرض یک سال تعداد اعضای این جنبش می‌رسه به ده میلیون نفر همین اتفاق


audio: i_SU5erazaw_0110.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
روی تمام منطقه تاثیر میذاره در بلوک شرق چرا چون این اولین بار بود که یه همچین تشکل فراگیر و مهمی و البته مستقل از دولت و حزب کمونیست در بلوک شرق به وجود میاد اصلا در نهایت نه سال تلاش در سال 89 در لهستان این اپوزیسیون موفق میشه با حکومت وارد مذاکره بشه و نتیجش تو لهستان انتخابات برگذار میشه رویا بود انتخابات انتخاباتی که بعد از سال‌ها


audio: i_SU5erazaw_0111.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
باعث روی کار اومدن نمایندگان جنبش هم‌بستگی و عملا پایان دوران شوروی در لهستان میشه بعد از این اتفاق اتفاقات مشابه دیگری هم در جمهوری‌های دیگه گسترش پیدا می‌کنه و همه این سلسله وقایع نهایتا منجر به چی شد؟ فروپاشی دیوار برلین


audio: i_SU5erazaw_0112.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
باز شدن مسیر رفت و آمد از طریق مرزهای لهستان مجارستان و چکسلواکی تغییرات سیاسی در یه سری از اقمار شوروی و تصمیم گورباچف برای بیخیال شدن دخالت در امور اقماری شوروی این‌ها زمینه‌های فروپاشی دیوار برلین بود نتیجه فروپاشی دیوار نمی‌تونسته یک سوتی باشه از سمت آقای شابوفسکی بدبخت سخنگوی دولت آلمان شرقی


audio: i_SU5erazaw_0113.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
البته داستان سخنرانی ایشون رو هم بذارید من تعریف کنم، جذابه ایشون میاد توی نشست خبری، چی میگه؟ میگه مردم آلمان شرقی، آقایون، خانما دیگه لازم نیست پاشید برید یه کشور دیگه از اون‌جا بپیچید برید آلمان غربی ما دیگه از این به بعد راحت‌تر اجازه عبور و مرور میدیم بهتون دیگه خودتون رو خسته نکنید، عه یه خبرنگاری پا میشه، میگه آقا اجازه این تصمیمی که فرمودید کی اجرایی میشه حالا نکته چیه


audio: i_SU5erazaw_0119.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
یک شب تا صبح یک شب تا صبح به تاریخ نهم نوامبر 1989 میلادی این چیزی نیست که از خاطر مردم برلین و جهان به راحتی پاک بشه وقتی آقای شابوفسکی در کنفرانس مطبوعاتی اعلام کرد ممنوعیت تردد به آلمان غربی الساعه پایان یافت مردم دست‌افشان و پای‌کوبان به سمت دیوار 28 ساله دویدند


audio: i_SU5erazaw_0120.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
ساعت 10 شب بود که بالاخره سربازان کنار رفتند و مردم با هر آنچه در دست داشتند شروع به خراب کردن دیوار پیر کردند و این کار تا پنج صبح به طول انجامید بالاخره آفتاب برلین غربی به شرقی تابید و بالعکس و صبح روز دهم اکتبر بعد از 28 سال دوری مردمان برلین شرقی و برلین غربی یکدیگر رو در آغوش گرفتند


audio: i_SU5erazaw_0121.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
بعد از یکپارچگی برلین به عنوان پایتخت آلمان متحد همه چیز اون‌طوری که شرقی‌ها پیش بینی میکردن، پیش نرفت چرا چند تا مساله وجود داشت اول این‌که یه جمعیتی پا شده بود، رفته بود، به اقتصاد برلین غربی اضافه شده بود و این کار رو برای سیستم قبلی سخت کرده بود یعنی یه سیستمی شکل گرفته بود بر اساس یه جمعیتی یهو چند برابر شده بود همینم باعث چی شد رکود اقتصادی برای همه


audio: i_SU5erazaw_0122.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
قسمت مهم‌تر و نکته‌ای که شاید کمتر دربارش صحبت شده در تاریخ جالبه ورود شرکت‌های تجاری به بخش شرقی بودند یه سری گزارش وجود داره میگن این شرکت‌های تجاری که در قسمت غربی بودن همونا رفتن ورشکسته‌های شرقی رو خریدن ولی برای نیروی کار از مردم برلین شرقی استفاده نمی‌کردن نیروهای خودشون رو میبردن این اتفاق و در واقع اتفاقات


audio: i_SU5erazaw_0123.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
تا سال‌ها بعد از این‌که دیوار برلینی هم وجود نداشت از جهات مختلف مردم و زندگی‌ها رو تحت تاثیر مناسبات برلین شرقی و غربی نگه داشت و نتیجه سال‌ها طول کشید تا این تبعیض شرقی یا غربی بودن از بین بره


audio: i_SU5erazaw_0124.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
تو یکی از مستندهایی که از اون دوران تهیه شده با خانمی مصاحبه میکنند که بچگی خودش رو در اون دوران در آلمان شرقی سپری کرده و حالا که در پیری میبینیمش در آلمان متحد زندگی رو تجربه میکنه ایشون وقتی از تجربش در دوران بچگی تعریف میکنه میگه ما در اون دوران، بله تحصیل رایگان داشتیم امکان آموزش داشتیم، اما آزادی نداشتیم


audio: i_SU5erazaw_0125.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
وقتی نمی‌تونستیم درسی که میخوایم رو بخونیم، چه آزادی بود؟ وقتی کاری که دوست داشتیم بکنیم رو نمیذاشتن، چه آزادی بود بعدش همین خانم تو همون مستند میگه امروز و حالا احساسی متفاوت دارم به این فکر میکنم که انگار اون موقع یه آزادی درونی داشتیم اون زمان من میتونستم کتاب‌های زیادی بخونم و میخوندم و اشتیاق به دانستن داشتم و داشتیم با مردمان و دوستانم بحث و گفتگو میکردیم بسیار، اما امروز دیگه از این چیزها


audio: i_SU5erazaw_0126.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
خبری نیست با این مثال شاید بشه گفت جهان دو قطبی در دوران جنگ سرد جهانی سیاست‌زده بود که مردمانش رو به سمت مسائل سیاسی و اجتماعی و تاریخ جذب می‌کرد و جهان امروز جهان قرن بیست و یکم شاید در خیلی از نقاط دنیا جهانی باشه سیاست‌زدایی شده البته که برای من و شما برای ما که هر روزمون


audio: i_SU5erazaw_0128.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن این‌که با افتخار در ادامه خواهیم دید ویدیوهای ارسالی از طرف مخاطبان مورخ رو که با مهر به دست ما رسیده و یادآوری کنم شما میتونید اگر علاقه‌مند بودید هنگام شنیدن یا دیدن مورخ ویدیوهایی از خود بگیرید و برای ما بفرستید به آیدی تلگرامی


audio: i_SU5erazaw_0130.opus
source: youtube
source_id: i_SU5erazaw
invalidation: VALID
text:
تا ما با افتخار پخش کنیم و لذت ببریم تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی سالم باشید و در صلح شما رو یه تاریخ میسپارم و میبینمتون


audio: Es7Q6-PT2JM_0002.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
از پله‌های سنگی رادیو بالا رفت مسئول رادیو جلوی در ایستاده بود، لبخندی زد و گفت بویور آی جعفر بویور به ترکی آذربایجانی به معنای بفرمایید است او اما لبخندی به لب نداشت وارد شد، گوشه‌ای از استودیو روی یک صندلی نشست تهیه‌کننده‌ی رادیویی نکات فنی را برای او توضیح می‌داد اما گوش‌های او هیچ چیز نمی‌شنید جز


audio: Es7Q6-PT2JM_0003.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
صدایی که در سرش نجوا می‌کرد مرگ هست اما بازگشت نیست با خود یک بار دیگر عهد کرد حاضر است برای آزادی و خودمختاری آذربایجان جان دهد آرزویی جز این نداشت که خونش بر خاک آذربایجان بریزد بلند شد پشت میکروفون قرار گرفت و نطق خود را آغاز کرد یک نطق محکم و با صلابت


audio: Es7Q6-PT2JM_0006.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
آقا جعفر، جعفر پیشه‌وری که بود؟ فرقه‌ی او، فرقه‌ی دموکرات آذربایجان از کجا آمد؟ آیا آن فرقه قصدش تجزیه‌ی ایران بود؟ یا چیز دیگری؟ ما در این قسمت از مورخ و در دقایق آتی به این سوالات پاسخ خواهیم داد ما رفتیم سراغ یکی از عجیب‌ترین وقایع تاریخ معاصر ایران زمین فرقه‌ی دموکرات آذربایجان سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه


audio: Es7Q6-PT2JM_0014.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
اینجا یک نکته رو یادآوری کنم ما در تمام این سال‌ها، بیش از هشت سال راوی روزگار بودیم در تیم مورخ شیرینی و تلخی روزگار رو به لطف بودن شما روایت کردیم امروز اما زمان آن رسیده است که راوی روزگار به شهر آید بنابراین وعده‌ی دیدار ما در اجرای زنده‌ی مورخ نفس به نفس با شما چهاردهم مهر ماه 1403 شهر تهران


audio: Es7Q6-PT2JM_0017.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
سفر کنیم به 1320 خورشیدی برای رسیدن به جواب این سوال که فرقه‌ی دموکرات آذربایجان چه زمانی شکل گرفت سفری تاریخی نیاز است


audio: Es7Q6-PT2JM_0019.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
زمانی که ایران به دست متفقین اشغال شد شوروی از شمال، بریتانیا از جنوب، ایران زمین رو اشغال کردند تا راه نظامی استراتژیکی برای کمک نظامی به شوروی باز کنند از 1320 تا 1325 شمال ایران از جمله کل منطقه‌ی آذربایجان، اردبیل، گیلان و زنجان در اشغال شوروی بود و البته زیر نفوذ سیاست‌های شوروی


audio: Es7Q6-PT2JM_0020.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
حالا سیاست‌های شوروی چی بود؟ برای سال‌های سال روسیه و انگلیس سر نفوذ در ایران رقابتی تاریخی داشتند و حالا اون زمان شوروی این رقابت رو از روسیه به ارث برده بود و داشت سر ایران با انگلیس تقابل می‌کرد، می‌جنگید انگلیس سال‌های سال در جنوب ایران نفوذ داشت و تونسته بود در مناطق تحت کنترلش نفت هم پیدا کنه شوروی هم حالا به صرافت افتاده بود که در مناطق شمالی ایران


audio: Es7Q6-PT2JM_0021.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
که تحت کنترلش بود نفت پیدا کنه می‌گفت منم می‌خوام، عه به همین واسطه پیگیر این بود شوروی که دقیقا مثل انگلستان امتیاز نفت رو به دست بیاره در ایران، امتیاز نفت شمال رو و البته بر طبق اسناد موجود آن‌ها یک فکر کثیف دیگر هم داشتند چه فکری؟ شوروی به تجزیه‌ی ایران، یعنی به پیوستن آذربایجان ایران به جمهوری آذربایجان شوروی یا به زبان نحس خودشان


audio: Es7Q6-PT2JM_0022.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
پیوستن آذربایجان جنوبی به آذربایجان شمالی هم فکر می‌کردند شوروی به فکر نقض تمامیت ارضی ایران زمین بود


audio: Es7Q6-PT2JM_0023.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
سری به آذربایجان ایران بزنیم، هم‌زمان چه خبر بود آن‌جا؟ تو سال‌های آخر حکومت قجرها آذربایجان در اوج بود آذربایجان خودش رو ناجی تهران و مشروطه‌ی ایران می‌دونست و از طرف دیگه آذربایجان و مشخصا تبریز ولیعهدنشین سلسله‌ی قاجار هم بود، بسیار شهر مهمی بود و دربار ولیعهد تو تبریز قرار داشت خود این مسئله بسیار اهمیت تبریز و آذربایجان رو بیشتر می‌کرد


audio: Es7Q6-PT2JM_0024.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
حالا اگه تاریخو بیایم جلو و برسیم به دوره‌ی رضاشاه پهلوی این رو می‌بینیم که آذربایجان دیگه از اون اوج بودن میاد پایین دیگه ولیعهدی وجود نداشت که در تبریز زندگی کنه


audio: Es7Q6-PT2JM_0026.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
باعث افول این منطقه شد یه جورایی میشه گفت آذربایجان درسته اهمیتش کم شد از اوج یه مقدار اومد پایین‌تر اما کماکان یک منطقه‌ی مهم بود در ایران به همین واسطه زمانی که رضاشاه از قدرت خلع شد دیگر بار در آذربایجان میل سرکوب شده‌ای دهن باز کرد


audio: Es7Q6-PT2JM_0028.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
دیگه خبری از اون اوج گرفتن آذربایجان مخصوصا در اواخر قاجار وجود نداشت با رفتن رضاشاه امیال سرکوب شده دهن باز کرد میل به توسعه، آزادی و البته استقلال، دهن باز کرد نتیجه؟ رضاشاه پهلوی 1320 تبعید شد دوازدهم شهریور ماه 1324، چهار سال بعد آقایی به نام جعفر پیشه‌وری در آذربایجان سربرآورد


audio: Es7Q6-PT2JM_0031.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
برای پاسخ به این سوال که جعفر پیشه‌وری کیست؟ باید سفری موازی آغاز کنیم و اولین ایستگاه ما 1272 خورشیدی‌ست جعفر پیشه‌وری تو روستایی از توابع خلخال دیده به جهان گشود اما هنوز چند کلاسی از ابتداییشو نگذرونده بود که با خانواده کوچ کردند به باکو اون زمان باکو داشت صنعتی می‌شد و محل مناسبی بود برای پیدا کردن کار و پول درآوردن


audio: Es7Q6-PT2JM_0032.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
نتیجه؟ خانواده‌ی پیشه‌وری رفتند باکو که کار پیدا کنند جعفر در اون فضای بسیار سیاسی روسیه وارد دانشگاه کمونیستی زحمتکشان شرق شد همون زمان، زمانی که در 1296 خورشیدی انقلاب کمونیستی بلشویک‌ها پیروز شد آقای جعفر پیشه‌وری هم متاثر از اتفاقات سیاسی آنجا با سری پر سودا از کمونیسم


audio: Es7Q6-PT2JM_0033.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
روی آورد به فعالیت سیاسی و روزنامه‌نگاری او برگشت به ایران، به جنبش جنگل پیوست میرزا کوچک خان جنگلی و تبدیل شد به کمیسر داخلی حکومت سوسیالیستی جنگلی‌ها علاقه‌ی او به ساخت یک حکومت کمونیستی در ایران از همین دوران و عملکردش واضح و مبرهن است او بازگشت به ایران وارد کارهای سیاسی و روزنامه‌نگاری شد


audio: Es7Q6-PT2JM_0034.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
رفت سراغ میرزا کوچک خان و آنجا بسیار پیشرفت کرد پرانتز یادآوری کنم ما داستان میرزا کوچک خان جنگلی جنبش جنگل رو و اتفاقاتش رو نقش جعفر پیشه‌وری رو آنجا و این که چه کرد و چه شد رو مفصل توضیح دادیم در قسمتی جداگانه به نام میرزا کوچک خان جنگلی پیشنهاد می‌کنم حتما ببینید از یوتیوب مورخ مکمل بسیار خوبیست برای این قسمت و حاوی فکت‌های جذاب


audio: Es7Q6-PT2JM_0035.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
جمهوری سوسیالیستی گیلان اما در ادامه شکست خورد جعفر پیشه‌وری ولی در سیاست باقی ماند زمانی که متفقین ایران رو گرفتند جعفر پیشه‌وری یک فعال سیاسی و حزبی و روزنامه‌نگار شناخته شده بود برای خودش یک فعال آذری پیشه‌وری از اعضای قدیمی حزب کمونیست ایران بود در حزب توده هم عضو شده بود در ادامه اما چون برای خودش یه حسابی بود


audio: Es7Q6-PT2JM_0036.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
با رهبران جوان و پر ادعای توده‌ای سر سازش نداشت ایشون و نتیجه؟ دچار اختلاف شد با رهبران توده ایشون تو تهران روزنامه‌ی آژیر رو منتشر می‌کرد تو حکومت رضا‌شاه پهلوی ده سال رفت زندان و جزو همون دسته‌ای بود که بعد از سقوط رضا‌شاه پهلوی از زندان آزاد شد بعد از این که رضاشاه تبعید شد در 1320 در نهایت جعفر پیشه‌وری یک کمونیست تمام عیار بود و


audio: Es7Q6-PT2JM_0038.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
پیشه‌وری در اولین انتخابات مجلس شورای ملی بعد از رضاشاه پهلوی یعنی در انتخابات مجلس چهاردهم از تبریز به عنوان نماینده‌ی اول این شهر انتخاب شد انتخاب شد اما در مجلس اعتبارنامه‌ش رد شد توسط نمایندگان نتیجه؟ نتونست به مجلس راه پیدا کنه از چه زمانی صحبت می‌کنیم؟ بیست و سه تیر 1323 محمد مصدق خیلی اون زمان تلاش کرد


audio: Es7Q6-PT2JM_0039.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
که نمایندگان این کارو نکنن با پیشه‌وری اما طیف سید ضیاء طباطبایی در مجلس که غالب بودند به جد مخالفت کرد با جعفر پیشه‌وری و نتیجه هم گرفت از این مخالفتش شاید همین اجازه نیافتن برای ورود به مجلس شروعی بود که تلاش کند جعفر پیشه‌وری فرقه‌ی دموکراتو راه‌اندازی کند در تاریخ نگاشتند که جعفر پیشه‌وری در نطقش زمانی که اعتبارنامه‌ش رد شد گفت


audio: Es7Q6-PT2JM_0041.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
به‌هرحال جعفر پیشه‌وری تابستان 1324 یعنی یک سال بعد از رد شدن اعتبارنامه‌ش و حدود چهار سال از پس آزادیش از زندانی که به واسطه‌ی سیاست رفته بود با مشورت جعفر باقر اف دبیر اول حزب کمونیست آذربایجان شوروی به فکر تشکیل حزبی افتاد با هدف خودمختاری آذربایجان


audio: Es7Q6-PT2JM_0042.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
عرض کردم پیش از این که شوروی می‌خواست تو آذربایجان یه شیطنتی بکنه یه امتیازی بگیره، دنبال راهش بود این آقای باقراف دبیر اول حزب کمونیست آذربایجان شوروی مامور انجام همین شیطنت میشه جمهوری آذربایجان در زمان حکومت سلسله‌ی قاجاریه و طی قراردادهای گلستان و ترکمنچای از ایران جدا شده بود اما همیشه علقه و وابستگی بین آذربایجان در ایران


audio: Es7Q6-PT2JM_0043.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
و آذربایجان جدا شده از ایران وجود داشت آقای باقراف خودش شخصا مایل به الحاق این دو بوده و طبق اسناد موجود، استالین هم با این سیاست بسیار موافق بوده، چرا نباشه؟ هرچی زمینم بیشتر، حال می‌کنم استالین هم که خوراکش گسترش بوده، گسترش زمین‌هاش به همین واسطه برای اجرایی شدن این مسئله طی یک نامه آقای جوزف استالین دستور میده که انجام شود باقراف هم میره سراغ جعفر پیشه‌وری


audio: Es7Q6-PT2JM_0045.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
و نتیجه‌ی تحریک شوروی فعال شدن جعفر پیشه‌وری بود او در تبریز همفکران خودش رو جمع کرد و دوازدهم شهریور 1324 بیانیه‌ی فرقه رو در دوازده ماده به دو زبان ترکی و فارسی منتشر کرد اینجا نقطه‌ی عطف است توی این بیانیه چی گفته بود ایشون؟ نقل قول کنم آذربایجان که در طول تاریخ به عنوان پرچمدار آزادی شناخته شده


audio: Es7Q6-PT2JM_0046.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
دیگر نمی‌تواند تحت ستم و فشار حکومت مرتجع تهران باقی بماند باید آزاد گردد آذربایجانی که در گذشته از فرهنگ درخشانی برخوردار بود نمی‌تواند از بیسوادی رنجور باشد خلق آذربایجان زبان زیبای مادری خود را دارد آذربایجانی باید با این زبان در مدرسه تحصیل کند و در ادارات بنویسد ثروت‌های بیکران آذربایجان باید به خودش تعلق داشته باشد


audio: Es7Q6-PT2JM_0047.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
باید در آذربایجان صنایع توسعه یابند و یک کشاورزی متحول به وجود آید کارگر نباید بیکار و دهقان بی‌زمین باقی بماند آذربایجان باید در همه‌ی زمینه‌ها آزاد و آباد گردد


audio: Es7Q6-PT2JM_0048.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
بیانیه‌ی اعلام موجودیت فرقه‌ی دموکرات در آذربایجان و حتی کل ایران غوغایی به پا کرد و بیشتر از هر جایی حزب توده رو تحت تاثیر قرار داد پانزدهم شهریور 1324 یعنی سه روز بعد از اعلام بیانیه کنفرانس ایالتی حزب توده برگزار میشه این کنگره شدیدا تحت تاثیر بیانیه بود، چرا؟ تو همه‌ی نطق‌ها و بحث‌هایی که در اون کنگره در اون روزها انجام میشه


audio: Es7Q6-PT2JM_0049.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
یک ربطی وجود داشته توی اون بحث و بیانیه‌ای که سه روز قبل صادر شده بود کلا وجود فرقه‌ی دموکرات مستتر بوده در آن کنفرانس ایالتی آقایی به نام فریدون ابراهیمی این اعلامیه رو در جلسه‌ی کنگره کامل قرائت می‌کنه یک توده‌ای اصل آستارا که حسابی هم جذب فرقه‌ی دموکرات جعفر پیشه‌وری شده بود در ادامه سی و یک نفر در موافقت با این بیانیه حرف می‌زنن تو همون کنفرانس روز اول


audio: Es7Q6-PT2JM_0052.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
در نهایت فردای اون روز یعنی روز دوم کنگره‌ی ایالتی حزب توده یک قطعنامه صادر میشه یک نقطه‌ی عطف دیگر در تاریخ در اون قطعنامه اعلام می‌شود که کمیته‌ی ایالتی حزب توده با فرقه‌ی دموکرات متحد می‌شود برای تحقق این اتحاد هم یک کمیسیون حزبی تشکیل می‌شود


audio: Es7Q6-PT2JM_0053.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
فقط چند روز بعد یعنی بیست و دوم شهریور ماه کمیته‌ی تشکیلات فرقه‌ی دموکرات یک جلسه‌ی دیگه تشکیل میده جلسه‌ای که رئیسش کی بود؟ جعفر پیشه‌وری توی اون جلسه الحاق کامل کمیته‌ی ایالتی حزب توده به فرقه‌ی دموکرات آذربایجان دیگه اعلام میشه بدین ترتیب تشکیلات حزب توده یعنی همه‌ی نیروها و امکانات حزب توده می‌رسه به فرقه‌ی دموکرات خیلی مهمه، در اختیار جعفر پییشه‌وری


audio: Es7Q6-PT2JM_0054.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
اگر قسمت حزب توده‌ی پادکست مورخ رو دیده باشید یا شنیده باشید به یقین می‌دانید که حزب توده اون سال‌ها و حتی شاید بشه گفت تا به امروز قوی‌ترین حزب تاریخ ایران بوده نتیجه؟ قابل حدسه چه نیروی بزرگی به فرقه‌ی دموکرات و جعفر پیشه‌وری تزریق شد پرانتز پیشنهاد کنم اگر ندیدید مکمل بسیار خوبیست ببینید قسمت توده رو از یوتیوب سینما مورخ


audio: Es7Q6-PT2JM_0055.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
به‌هرحال همین الحاق در تهران حالا بلوا به پا می‌کنه کمیته‌ی مرکزی حزب توده نه تنها مخالف اون اتحاد بود که حتی در جریانش نبود یعنی کمیته مرکزی گفت اصلا چی میگی تو؟ ب ب ب با ما کسی هماهنگ نکرد! مگه ما دسته بیلیم؟ نتیجه؟ بعد از بیست و دوی شهریور اعضای مرکزیت حزب توده یک نامه‌ای نوشتند به آقای استالین و از این اتفاق گلایه کردند که


audio: Es7Q6-PT2JM_0056.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
حالا رفیقیم، رفیق بزرگ، رفیق استالین، چه کاریه بی‌معرفت؟ اما آقای استالین شفاهی جواب داد که حزب توده باید به فرقه‌ی دموکرات کمک کند ببندید دهنتون رو برادر بزرگ قصدش چیز دیگری بود او می‌خواست پروژه‌ی خود را در آذربایجان ایران پیش ببرد گور بابا حزب توده‌ی ایران! بابا شوروی رو عشقه ودکا بیارید نازدراویه


audio: Es7Q6-PT2JM_0057.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
در آذربایجان اما موضع فرقه در مقابل حزب توده خیلی هم دوستانه نبود اتفاقا، نکته‌ی مهمیست اون‌ها جز این که کل تشکیلات ایالتی حزب توده رو بلعیده بودند امکانات رو به حزب توده می‌گفتن حزب پارلمانتاریستی پیش از این در مورخ عرض کردم این پارلمانتاریستی در ادبیات مارکسیست‌ها یه جورایی فحشه اصلا عجیب غریبه در واقع حزبی که پارلمانتاریستیه، نظام موجود رو پذیرفته


audio: Es7Q6-PT2JM_0058.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
و داره در چهارچوب قوانین نظام موجود فعالیت‌های رفرمیستی یا همون اصلاح طلبانه می‌کنه در صورتی که کمونیست باید کمونیست باشه این حرف‌ها نیست از نظر دوستان مارکسیست حزبی خوب است که اساسا با نظام موجود هر کی می‌خواد باشه، همکاری نکنه و فقط دنبال انقلاب مد نظر خودش باشه فرقه‌ی دموکرات آذربایجان خودش رو حزب خوبه می‌دونست توده رو بده


audio: Es7Q6-PT2JM_0060.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
در ادامه اولین کنگره‌ی فرقه‌ی دموکرات آذربایجان رسما دهم مهر ماه 1324 برگزار میشه و بعد از سه روز کنگره، اساسنامه‌ی فرقه در پنجاه و یک اصل به تصویب می‌رسه و یک کمیته‌ی مرکزی هم برای فرقه‌ی دموکرات آذربایجان رسما انتخاب میشه ریاست کمیته کی بوده؟ طبیعتا جعفر پیشه‌وری همه‌ی این کارها رو کرده بود خودش رئیس شه دیگه اون که شد رئیس حالا با سر و شکل گرفتن فرقه


audio: Es7Q6-PT2JM_0061.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
اولین اقدام رئیس چی بود؟ آقا جعفر؟ قابل حدسه به سیاق احزاب کمونیستی اولین اقدامش تشکیل یک گروه مسلح بود


audio: Es7Q6-PT2JM_0063.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
به اعضای این گروه مسلح می‌گفتند فدایی یعنی اون‌ها حاضر بودند برای آرمانشون جان فدا کنند در تاریخ آمده است که همون اول کار سیصد نفر در سی گروه در شهرها و روستاهای منطقه مسلح میشن که مبارزه با حکومت مرکزی رو در پیش بگیرن، شروع کنن مسئولیت این نیروها با کی بوده؟ آقایی به نام غلام‌یحیی دانشیان اما سوال این فرقه‌ی دموکرات تشکیل شد


audio: Es7Q6-PT2JM_0064.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
شاخه‌ی نظامی هم گفت حالا داریم اسمش هم بذاریم فداییان اسلحه از کجا می‌آوردن؟ تفنگ از کجا میومده؟ باز مشخصه، همان‌گونه که در تاسیس رفیق بزرگ، شوروی نقش جدی‌ای ایفا کرد در تجهیز نظامی هم بسیار نقش مهمی داشت


audio: Es7Q6-PT2JM_0065.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
بیایم جلوتر پاییز 1324 اولین نشانه‌ها از فداییان فرقه‌ی دموکرات حالا عیان شد چند پاسگاه ژاندامری توسط این فداییان تسخیر و خلع سلاح شدند و دقیقا همینجاست که یکی از اوج‌های داستان اتفاق میفته یک نقطه‌ی عطف دیگر اواسط آبان 1324 دولت مرکزی یعنی دولت ابراهیم حکیمی که به تازگی هم با دستور کار پایان دادن به قائله‌ی آذربایجان اومده بود روی کار


audio: Es7Q6-PT2JM_0066.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
تصمیم می‌گیره مذاکره کنه با فرقه‌ی دموکرات که چی بشه؟ آقای پیشه‌وری از خر شیطون بیاد پایین مثل بچه آدم بیاد بشینه صحبت کنه ،که چی؟ نتیجه؟ بین پیشه‌وری از یک طرف و مرتضی‌قلی بیات استاندار تازه منصوب شده از اون ور آقایی به نام دولتشاهی که کفیل استاندار آذربایجان بود مذاکراتی شکل می‌گیره تو این مذاکرات آقای بیات از پیشه‌وری میخواد که آقاجان


audio: Es7Q6-PT2JM_0067.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
خواسته‌های این حزب دموکراتی که تشکیل دادی و واضح بگو قربونت شما توضیح بده دقیقا چی میخوای از حکومت مرکزی ؟ که این کارا رو می‌کنی.شلوغ می‌کنی هول میشی خواسته‌هاتو بگو پاسخ پیشه‌وری اما بسیار دیپلماتیک بود


audio: Es7Q6-PT2JM_0069.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
همان خواسته‌هایی که در اعلامیه‌ها گفتیم منظور ایشون چی بود؟ همون بیانیه‌ی دوازده شهریور 24 که نقل قول کردم قسمت اصلیش رو در نهایتش گفت آذربایجان باید در همه‌ی زمینه‌ها آزاد و آباد گردد


audio: Es7Q6-PT2JM_0070.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
اون آقای بیات در مذاکره تمام تلاششو می‌کنه که با پیشه‌وری سازش کنه، یه جورایی حل کنه داستانو ایشون از دموکرات‌ها می‌خواد برای برآورده شدن این خواسته‌ها راه مسالمت آمیز رو انتخاب کنن اشاره‌ی بیات به مسلح کردن مردم منطقه و تشکیل فدایی‌ها بود که آقا چی کار می‌کنی؟ آقای بیات در مورد تشکیل انجمن ایالتی و آموزش به زبان ترکی هم میگه آقا دولت مرکزی با این خواسته‌ها مشکلی نداره حله


audio: Es7Q6-PT2JM_0071.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
اصلا خود دولت مرکزی میگه من ردیف می‌کنم مشکلی نیست اما آن چیزی که مذاکره رو به بن‌بست رساند چیز دیگری بود جای دیگری بود آقای بیات بعد از نطق طولانی در مورد این که دولت مرکزی خواهان آبادی و توسعه‌ی همه‌ی مناطق است و به تنوع فرهنگی کشور هم افتخار می‌کند و دوره‌ی فشار بر اقوام گذشته است میگه که لکن مسئله‌ی خودمختاری برای من مفهوم نیست


audio: Es7Q6-PT2JM_0072.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
و حتما می‌دانید که با قانون اساسی مملکت مطابقت ندارد اگر همدردی‌های بیات رو بلوف سیاسی به حساب نیاریم و بپذیریم که ایشون واقعا می‌تونسته مسئله‌ی آموزش به زبان ترکی و استفاده از زبان ترکی در ادارات رو حل کنه که از خواسته‌های اساسی آقای پیشه‌وری بود یک چیز واضح بود آقای بیات اومده بود بگه حکومت مرکزی


audio: Es7Q6-PT2JM_0074.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
قاطع جواب جعفر پیشه‌وری بسیار قاطع بود او هم یک نطق پرشور کرد و گفت خلق آذربایجان در درخواست خود مبنی بر خودمختاری قویا ایستادگی می‌کند و هیچگونه گذشتی نخواهد کرد اگر حکومت مرکزی در اعمال زور اصرار ورزد، خلق تا آخرین نفس از خود دفاع خواهد کرد ما می‌خواهیم مسئله‌ی خودمختاری آذربایجان از راه مسامت‌آمیز حل شود


audio: Es7Q6-PT2JM_0075.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
اگر این برای شما مفهوم نیست یک راه برای شما باقی می‌ماند و آن این که همه‌ی خلق آذربایجان را نابود کنید پرانتز یک سوال مطرح کنم آیا خلق آذربایجان در جریان این نطق بودند؟ موافق بودند؟ یکی بره وایسه بگه همه رو بکشید؟ قضاوت با شما به‌هرحال، نتیجه؟ مذاکرت به این شکل به بن‌بست رسید و بدون نتیجه باقی موند


audio: Es7Q6-PT2JM_0077.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
اواخر آبان 1324 آقای حکیمی نخست‌وزیر ارتش را گسیل کرد تا دموکرات‌ها و فداییانشون رو سرکوب کنند البته باز هم اول سعی کرد از مسیر دیپلماسی کار رو پیش ببره یعنی سعی کرد به جای پیشه‌وری با خود دولت شوروی یه رایزنی بکنه با برادر بزرگ،اصل کاری که کار دربیاد آقای نخست‌وزیر با احد یعقوبف جانشین سفیر شوروی یه گفتگویی می‌کنه و شکایت می‌کنه از


audio: Es7Q6-PT2JM_0078.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
دور برداشتن فرقه‌ی دموکرات که رسما پشتش به شوروی گرم بود اما پاسخ یعقوبف چی بود؟ عینا نقل قول می‌کنم ما اطلاعی از ناآرامی‌های آذربایجان نداریم برای اعزام نیروهای اضافی به آنجا باید با فرماندهی ارتش سرخ مستقر در ایران مذاکره کنید به ما مربوط نیست بله


audio: Es7Q6-PT2JM_0079.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
حکیمی از پس این صحبت‌ها دیگه منتظر فرماندهی ارتش سرخ نموند نیروی نظامیشو اعزام کرد به طرف آذربایجان اما خیر هه هه خیر هه هه هه شوروی به این راحتی نمی‌ذاره دولت ایران و محمدرضا شاه پهلوی برنامه‌هاشو به هم بزنن شوروی با جاش می‌خواست بخوره، عرض کردم اول اومد اشغال کرد گفت امتیاز نفت میخوام بعد دید نه! راه داره بخوریم پس می‌خوریم


audio: Es7Q6-PT2JM_0080.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
آقای شوروی بر آذربایجان به خوبی مسلط بود، چه کرد؟ ارتش سرخ شوروی راه رو بر نیروهای رسمی دولت ایران، ارتش ایران بست بر ارتش ایران راهو بست تو ممکلت خودش در جایی به نام شریف‌آباد قبل از قزوین حکومت مرکزی عملا کار زیادی از دستش برنمیومد متاسفانه چه کرد؟ یه یادداشت اعتراض به سفارت شوروی نوشت و پاسخ شوروی چه بود؟


audio: Es7Q6-PT2JM_0081.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
والله ما قصد دخالت در امور ایران نداشتیما ما فقط می‌خواستیم اوضاع آذربایجان از اینی که هست پیچیده‌تر نشه .جون تو عه


audio: Es7Q6-PT2JM_0082.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
همان روزهای اواخر آبان 24 فرقه‌ی دموکرات آذربایجان، زمانی که توان شوروی رو در حمایت از خودش در برابر نیروهای حکومت مرکزی دید گفت خب حله دیگه آقا ردیفه بریم برای گام بعدی خیلی داره حال میده بهمون، چی کار کنیم؟ تشکیل حکومت خودمختار! آره! نتیجه چه شد؟


audio: Es7Q6-PT2JM_0084.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
عجیب بود یک حکومت برای خودشون می‌خواستن داشته باشن بیست و نهم آبان اولین کنگره کنگره‌ی فرقه‌ی دموکرات رسما برگزار میشه و جالبه رئیس این کنگره عظیم خان بود! عظیم خان کی بود؟ برادر ستار خان معروف و چه چیزی این کنگره رو مهم می‌کنه در تاریخ؟ این که در قطعنامه‌ی پایانی کنگره اون‌ها به این کنگره نام مجلس موسسان دادند در ادامه هم هیئتی مرکب از سی و نه نفر به ریاست آقای علی شبستری


audio: Es7Q6-PT2JM_0085.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
مامور برگزاری انتخابات مجلس شورای ملی آذربایجان شد اصلا ما حکومتیم برا خودمون کشوریم این کار هم کردند آذر ماه 1324 انتخابات مجلس ایالتی آذربایجان برگزار شد و باز جالبه این رو اضافه کنیم توی اون انتخابات زنان هم برای اولین بار شرکت کردند، رای دادند و یک نکته‌ی دیگه بحث به اینجا رسید بحث زنان در مجلس ملی تاریخ بسیار جالبی داره


audio: Es7Q6-PT2JM_0086.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
علاقه‌مند بودید برای ما بنویسید جداگانه در یک قسمت مجزا درباره‌ی این مسئله صحبت کنیم در مورخ، به‌هرحال این انتخابات مجلس ایالتی آذربایجان اولین حضور زنان است در یک مجلس در تاریخ ایران زمین


audio: Es7Q6-PT2JM_0087.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
به دولت مرکزی خبر می‌رسه که آقا چه نشستی؟ فرقه‌ی دموکرات آذربایجان اصلا قصد داره با راه‌اندازی مجلس یک گام دیگر یک گام محکم دیگر در مسیر خودمختاری برداره ها چه کرد؟ آقای بیات رو دوباره فرستادند برای مذاکره با جعفر پیشه‌وری هفدهم آذر ماه بین بیات و پیشه‌وری مذاکره‌ی دومی انجام میشه مذاکره‌ای که به همون بن‌بست قبلی می‌رسه با این تفاوت که بیات از پیشه‌وری میخواد آقا


audio: Es7Q6-PT2JM_0088.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
سندی درباره‌ی این که شما چه تصوری از خودمختاری آذربایجان دارید ارائه کنید دولت مرکزی ببینه آقای بیات میگه حقوق و وظایف مجلستان چه خواهد بود؟ و میان این مجلس با مجلس شورای ملی حکومت مرکزی چه روابطی برقرار خواهد شد؟ سوال مهمی بود در واقع بیات می‌خواست ببینه آیا پیشه‌وری و فرقه‌ش دنبال تجزیه‌ی آذربایجانن از ایران یا نه؟ قصد دیگری دارن؟ جعفر پیشه‌وری اما همون حرف‌های سابق رو گفت


audio: Es7Q6-PT2JM_0089.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
خواسته‌های خلق آذربایجان به روشنی در اعلامیه‌ی مندرجه در روزنامه‌ها منعکس شدند و باید از طرف شاه و مجلس شورای ملی در تهران برآورده شود اما چه این خواسته‌ها تامین شوند یا نه چند روز دیگر مجلس آذربایجان شروع به کار خواهد اینا رو جعفر پیشه‌وری میگه در جواب بیات این برخورد چکشی پیشه‌وری جواب چکشی هم دریافت می‌کنه البته آقای بیات خیلی تند و صریح در جواب میگه


audio: Es7Q6-PT2JM_0090.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
شما قادر نیستید به صورت خودمختار زندگی کنید پیشه‌وری میگه حالا زندگی می‌کنیم ببینی قادریم یا نه؟ برو به بزرگترت هم بگو نتیجه چه شد؟ او گفت بچرخ تا بچرخیم این نیز تکرار کرد و نتیجه؟ چرخیدند و چرخاندند


audio: Es7Q6-PT2JM_0091.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
کمی بیایم جلوتر، بیست و یک آذر 1324 مجلس شورای آذربایجان تشکیل شد حکومت خودمختار آذربایجان رسمیت پیدا کرد و داستان جعفر پیشه‌وری حالا وارد فاز جدیدی شد یک نقطه‌ی عطف دیگر این مجلس هفتاد و پنج نماینده داشت که تو همون گام اول پیشه‌وری رو به عنوان نخست‌وزیر انتخاب کردن تموم شد رفت نخست‌وزیر آذربایجان هدف اصلی دولت پیشه‌وری هم چه بود؟ خودمختار کردن کامل آذربایجان


audio: Es7Q6-PT2JM_0092.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
آیا این خودمختار کردن یعنی تجزیه؟ این سوال مهمیست این مهمترین سوال در پایتخت هم بود همون زمان جواب چی بود؟ تا اینجای کار دولت فرقه‌ی دموکرات آذربایجان هیچ جوابی برای این سوال ارائه نکرده بود حتی خیلی‌ها معتقد بودن اصلا فکر نکردن به این سوال به‌هرحال این حکومت، حکومت فرقه‌ی دموکرات آذربایجان به جای پاسخ دادن به این سوال کلیدی کارهای مهم دیگری انجام داد کارهای مهم در کنار حرکت به سمت خودمختاری


audio: Es7Q6-PT2JM_0093.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
کارهایی که با انجامش این فرقه، این حکومت این دولت، هر چیزی که اسمشو بذاریم می‌تونست در دل مردمان ساکن در منطقه‌ی آذربایجان جا باز کنه بین عام مردم محبوب شه چه کرد؟ آموزش به زبان ترکی رسمیت دادن به زبان ترکی یه کار مهم دیگه، اصلاحات ارضی کرد یعنی زمین‌ها رو بین دهقان‌ها توزیع کردن املاک زمین‌دارانی که آذربایجان رو ترک کرده بودن و گرفتن خوردن تقسیم کردن بین مردم


audio: Es7Q6-PT2JM_0094.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
در کنارش و در زمینه‌ی خدمات اجتماعی هم یه سری اقدامات انجام دادن که کلی هواخواه داشت اون اقدامات مثلا قانون کار تنظیم کردن، بیمه‌ی کارگری راه اندازی شد به زنان حق رای داده شد یک دانشگاه تاسیس شد که اولین دانشگاه در شهرستان‌ها بود در کنارش رادیو تاسیس کردن و اون هم اولین رادیوی استانی بود در تاریخ ایران خیابون‌ها رو آسفالت کردن، به صنایع موجود در شهر کمک کردند و مدام برای خودشون با این کارها


audio: Es7Q6-PT2JM_0095.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
بین اهالی آذربایجان مقبولیت و محبوبیت خریدن تاریخ تکرار میشه، تمام دولت‌ها در ابتدای روی کار آمدن همین بودند سوال اینجاست که آیا در ادامه بودند؟ قضاوت با شما


audio: Es7Q6-PT2JM_0096.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
یک سوال مهم مطرح کنیم آیا اقدامات فرقه‌ی آذربایجان فرقه‌ی دموکرات آذربایجان همش باب میل مردمان بود؟ خیر چواب خیر است به همین محکمی فعالیت‌های دولت خودمختار فرقه‌ی دموکرات آذربایجان دردسرهایی هم برای مردم داشت مهم‌ترینش ناامنی بود که فداییان ایجاد کرده بودن فدایی‌های خود فرقه‌ی دموکرات آذربایجان، چرا؟ در نظر بگیریم که این فدایی‌ها یک نیروی شبه نظامی بودن


audio: Es7Q6-PT2JM_0097.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
و طبیعتا و قطعا توشون خودسری بسیار وجود داشت یعنی هر کی با هر کی حال نمی‌کرده تصفیه حساب می‌کرده به نام فدایی بودن این یه بدبختی اما آیا جز این نیروهای آتش به اختیار مسئله‌ی دیگری هم وجود داشت؟ داشت، مثال آقای دانشیان که فرمانده‌ی همین فداییان بود علیه ملاکان و سرمایه‌داران بسیار خشونت به خرج می‌داد او بسیار هم خشونت‌هاشو موجه می‌دونست، چرا؟


audio: Es7Q6-PT2JM_0098.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
می‌گفت مرام کمونیستی همینه سرمایه‌دار اخه، بزنین لهش کنید، قربون کارگر برم من گرچه که دائما یکسان نباشد حال دوران بله


audio: Es7Q6-PT2JM_0099.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
سیاست‌های فرقه‌ی دموکرات در آذربایجان براش طرفدارانی و البته مخالفانی ایجاد کرد ارائه‌ی خدمات اجتماعی عام به خصوص توجه کردن به اقشار فرودست جامعه باعث محبوبیت فرقه شد و حکومتش بین گروه بزرگی از آذری‌ها رو محبوب کرد به خصوص اصلاحات ارضی باعث شد این حکومت بین دهقانان و کارگران طرفدار پیدا کنه از اون ور بسیاری از زنان، خیلی حال کردن مهم‌ترین دلیلش هم حق رایی بود که به زنان داده شد


audio: Es7Q6-PT2JM_0100.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
برای اولین بار اینا طرفداران بودند این سمت فرقه‌ی دموکرات به خاطر ماهیت کمونیستی‌ای که داشت مخالفان سرسختی پیدا کرد طبقات بالای جامعه به خصوص مالکین از سیاست‌های اجتماعی فرقه خشمگین و نگران بودن اون‌ها می‌ترسیدن اموال و املاکشون تهدید بشه و می‌شد احساس می‌کردن اون اقتدار قبلی که بر دهقان‌ها داشتن داره کمرنگ میشه از بین میره اینجاست که شیر تو شیری آغاز میشه سنگ رو سنگ بند نمیشه


audio: Es7Q6-PT2JM_0101.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
از دین غافل نشیم اقشار مذهبی منطقه به خصوص روحانیون از عقاید کمونیستی این فرقه درباره‌ی خدا، مذهب،آفرینش و چیزهایی از این دست شدیدا بیزار بودن شاکی مثال بزنیم کار به جایی رسید که یک روحانی به نام ملا موسی فتوای جهاد داد علیه حکومت فرقه‌ی دموکرات و طبعا واکنش چی بود؟ دستگیرش کرد، فرقه‌ی دموکرات یه حکومت بود دیگه دستگیر کرد محاکمه کرد اعدامش کرد بنده خدا رو


audio: Es7Q6-PT2JM_0102.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
یه مثال دیگه آقایی بود به نام حاج میرحبیب مجتهدی حائری ایشون هم مردم رو منع می‌کرد از پیوستن به فرقه‌ی دموکرات معقتد بود فرقه‌ی دموکرات فقط یک هدف داره و اون هم مبارزه با اسلامه پس ما شوخی نداریم و باید مبارزه کنیم با همچین حکومتی قطعا قابل حدسه که عده‌ی زیادی هم به همین واسطه از فرقه‌ی دموکرات نفرت داشتن در کل نسبت به فرقه دو قضاوت کاملا متفاوت وجود داشته


audio: Es7Q6-PT2JM_0103.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
تو همون آذربایجان بعضی‌ها این حکومت رو یک حکومت ناکارآمد و بحران ساز و البته به دنیال تجزیه‌ی ایران می‌دونستن که مردمو به تنگ آورده است بعضی دیگه برعکس، معتقد بودن فرقه‌ی دموکرات اگر تونست به این سرعت رشد کنه و حکومت تشکیل بده و کارها رو سروسامون بده به واسطه‌ی مشروعیت و مقبولیت و محبوبیتی بوده که پیش مردم عادی جامعه داشته حال این که این درست است یا آن؟


audio: Es7Q6-PT2JM_0105.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
همه چیز یک تا دارد در تاریخ تای فرقه‌ی دموکرات کجاست؟ سرنوشت این فرقه چه شد؟ حکومت مرکزی در تهران برای متوقف کردن فرقه‌ی دموکرات و حکومتش حاضر بود هر کاری بکنه شوروی اما پشت این فرقه بود، نمی‌ذاشت یه مثال ساده‌ش اینه ارتش کشور راه افتاده بره یه سری شورشی رو تو کشور خودش سرکوب کنه ارتش سرخ شوروی تو همون کشور اومده وایساده گفته کجا؟ خوشگله، برگرد پادگان


audio: Es7Q6-PT2JM_0106.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
به‌هرحال حکومت مرکزی تهران هر کاری حاضر بود بکنه از مذاکره تا حمله‌ی نظامی چه کرد در ادامه؟ دست به دامن یکی از زبده‌ترین سیاستمدارانش شد جناب احمد قوام السلطنه او نخست‌وزیری بود که تمام همتش رو گذاشت تا مسئله‌ی آذربایجان رو حل کنه قوام بهمن 1324 نخست‌وزیر میشه از همون زمان مذاکره با فرقه‌ی دموکرات هم شروع می‌کنه اما یه جورایی مذاکره کاور بوده


audio: Es7Q6-PT2JM_0107.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
مهمترین کار قوام این بود که پا شد رفت شوروی شخصا رفت شوروی، اونجا صحبت کرد، یه زد و بندی کرد یه امیتازهایی داد و امتیازهایی گرفت مثلا وعده‌ی امتیاز نفت شمال رو داد که دوستان شوروی بیخیال شن اصلا ایرانو ترک کنن، برن ابتدای قسمت عرض کردم که شوروی دنبال منافعش بود در ایران می‌خواست با انگلیس رقابت کنه انگلیس امتیاز نفت جنوب‌و داشت نتیجتا امتیاز نفت شمال وعده‌ش وعده‌ی جذابی بود


audio: Es7Q6-PT2JM_0108.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
برای شوروی چیز باحالی بود زمانی که جنگ جهانی دوم با پیروزی نیروهای متفقین تمام شد آمریکا و انگلیس ایران رو تخلیه می‌کنن شوروی همچنان به اشغال داشته ادامه می‌داده چرا ادامه می‌داده؟ این مهمه هم بتونه از آذربایجانی که شیرتوشیره یه چیزی دربیاره یه منفعتی دربیاره از اون ور هم به ایران فشار بیاره امتیاز نفت شمال رو بگیره آقای احمد قوام همه‌ی این‌ها رو می‌دانست آدم زبده‌ای بود، بسیار سیاس بود


audio: Es7Q6-PT2JM_0109.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
خود او البته موضوع یک پادکست جداگانه‌س احمد قوام به هر حال با علم به تمام این مناسبات چه کرد احمد قوام؟ عرض می‌کنم


audio: Es7Q6-PT2JM_0110.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
قوام نیت شوروی رو خوب می‌دونست میره شوروی امتیازی بده که شوروی حاضر شه تخلیه کنه ایران رو ضمن این که ایشون میرسه شوروی میگه ژوزف کجاست بابا کی‌ای تو؟ برو بینیم بابا استالین کجاس؟ من با رفیق بزرگ کار دارم یه راست میره دیدار آقای استالین دیداری که شرحش بسیار مفصله عرض کردم اگر علاقه‌مند بودید برای ما بنویسید به قوام بپردازیم اقداماتی که انجام داد مهمترینش شرح سفر به شورویه واقعا


audio: Es7Q6-PT2JM_0111.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
به هر حال خلاصه‌ی اون سفر میشه یه سری امتیازات آقای قوام وعده‌ی قرارداد نفتی پنجاه ساله میده به شوروی و استالین شوروی هم میگه ردیفه آقا، ما رفتیم همینو می‌گفتی، چرا اصلا اومدی تا اینجا؟ می‌نوشتی برا ما نازدراویا، میده میره گرچه فشار آمریکا هم در این تصمیم نقش داشت واقعا یعنی ایران، حکومت مرکزی همزمان از ابراز آمریکا هم استفاده کرده بود که به شوروی فشار بیاره که آقا برو بیرون دیگه


audio: Es7Q6-PT2JM_0112.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
آقای آمریکا هم فشار آورد به آقای شوروی، نهایتا فروردین 1325 شوروی وعده‌ی تخلیه‌ی ایران رو رسما میده حالا داستان عوض میشه


audio: Es7Q6-PT2JM_0113.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
حالا ورق برگشت، گهی زین به پشت، گهی پشت به زین مذاکره بین تهران و تبریز تا اینجا اینجوری بود که از تهران می‌رفتن تبریز برای مذاکره و گفتگو اما به محض این که وعده‌ی تخلیه‌ی نیروهای شوروی تازه وعده‌ش اعلام میشه که شوروی گفته ما خارج خواهیم شد داستان عوض میشه خود جعفر پیشه‌وری پامیشه میره تهران برای مذاکره در مذاکرات تهران یک موفقیت‌های اولیه‌ای هم ایجاد میشه


audio: Es7Q6-PT2JM_0114.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
پیشه‌وری قبول می‌کنه مجلس آذربایجان رسما عنوان ایالتی بگیره مجلس ایالتی اسم وزارت‌خونه‌ها هم تغییر بکنه به اداره وزارتخونه مال دولت مرکزیه از اون ور بحث زبان، زبان ترکی حکومت مرکزی قبول می‌کنه که آقا اوکیه خواست تبریزو قبول می‌کنه، زبان این باشد آنجا اما این‌ها برای رسیدن به توافق نهایی کافی نبود دو طرف در مورد انتصاب استاندار و فرماندهان نظامی


audio: Es7Q6-PT2JM_0116.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
تو همین احوال شوروی یه حساب کتابی کرد دید منافعش تو موافقت با حکومت مرکزی ایرانه تا جعفر پیشه‌وری و فرقه‌ی کوچولو موچولوش چه کرد؟ برای دستیابی به منافعش و البته منافع بیشتر در آینده به وعده‌ش عمل کرد خرداد ماه 1325 خیلی سریع نیروهای شوروی از ایران خارج شدن و نتیجه چه شد؟ حالا دیگه رسما پشت فرقه‌ی دموکرات و جعفر پیشه‌وری خالی شد


audio: Es7Q6-PT2JM_0117.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
قدرتشون بسیار کم شد حالا وقتش بود که فرقه‌ی دموکرات آذربایجان با دولت مرکزی ایران توافق کنه، راهی نداشت چه کردند؟ چند روز بعد، بیست و یک خرداد مظفر فیروز، نوه‌ی عبدالحسین میرزا فرمانفرما که ما یک قسمت مفصل به این آقای فرمانفرما پرداختیم در مورخ پیشنهاد می‌کنم ببینید مکمل بسیار خوبیست این آقا میره مذاکره تبریز این بار دیگه توافق شکل می‌گیره بین دو طرف


audio: Es7Q6-PT2JM_0120.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
از اون ور بنا میشه هفتاد و پنج درصد درآمدهای محلی تو خود منطقه‌ی آذربایجان هزینه بشه الباقیش برای دولت مرکزی اغلب اصلاحات قانونی فرقه‌ی دموکرات مثل حق رای زنان پذیرفته میشه از طرف حکومت مرکزی و در نتیجه اون سوال مهم که خودمختاری دقیقا یعنی چی؟ اینجا دیگه معنیش مشخص میشه با این توافقات یعنی حدود اختیارات دو طرف کاملا مشخص میشه دولت مرکزی هم در ادامه سلام‌الله جاوید


audio: Es7Q6-PT2JM_0121.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
که در واقع وزیر کشور کابینه‌ی پیشه‌وری بود رو رسما به عنوان استاندار آذربایجان انتخاب می‌کنه و منصوب این تا اینجای کار تمام شد؟ خیر


audio: Es7Q6-PT2JM_0122.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید بحث معنی خودمختاری شد دوباره روی این مسئله تاکید کنیم که درباره‌ی نگاه پیشه‌وری و فرقه‌ی دموکرات به موضوع خودمختاری دو نگاه کاملا متفاوت وجود داره در تاریخ عده‌ای معتقدند این فرقه و شخص جعفر پیشه‌وری دنبال تجزیه‌ی ایران بودند و می‌خواستند برن به این سمت که آذربایجان رو کلا از ایران بگیرن مهمترین استدلال این دسته هم اینه که طبق اسناد فاش شده


audio: Es7Q6-PT2JM_0123.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
شوروی با هدف الحاق آذربایجان جنوبی به شمالی اصلا پیگیر تشکیل فرقه‌ی دموکرات آذربایجان بود این یک نگاه در مقابل این گروه هستند کسانی که میگن درسته شوروی یه نیم نگاهی به الحاق داشت اما اعضای فرقه‌ی دموکرات به خصوص شخص جعفر پیشه‌وری اساسا قصد تجزیه‌ی ایران و نداشتن این دسته مدرکشون چیه؟ به مقالات پیشه‌وری قبل از تاسیس فرقه‌ی دموکرات


audio: Es7Q6-PT2JM_0124.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
و نظراتش درباره‌ی نسبت ایران و ایالت آذربایجان استدلال می‌کنند رو این مسئله تاکید می‌کنن که فرقه همیشه اعلام می‌کرد آقا آذربایجان بخش جدایی ناپذیریست از ایران در واقع این دوستان میگن آقا جعفر و فرقه‌ش فقط حقوق قومی و محلیشون رو مطالبه می‌کردند حال این که کدام نگاه به خودمختاری فرقه‌ی دموکرات آذربایجان درست است؟ قضاوت با شما اما لطفا


audio: Es7Q6-PT2JM_0126.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
یک سوال مطرح کنیم آیا توافقی که بین دولت مرکزی و فرقه‌ی دموکرات آذربایجان و آقا جعفر رخ داد پایان ماجرا بود؟ عرض کردم خیر به همین محکمی نبود با خروج کامل شوروی از ایران آفای احمد قوام شیر میشه حالا دیگه دور دور او بوده و دولتش یه جورایی وسوسه میشه که شوروی رفت ما هم که بیچاره شدیم کلی وعده دادیم به اینا عمل نکنیم این آذربایجانی‌ها پاره‌مون می‌کنن به توافقه می‌تونم پایبند نمونم


audio: Es7Q6-PT2JM_0127.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
میخواد چی کار کنه این پیشه‌وری با فرقه‌ش؟ برم کار حکومت خودمختار آذربایجان و با جاش یه سره کنم بره پی کارش جلو شاه و اینا هم دیگه میشم دیگه خیلی آدم گنده و تو تاریخ هم اسمم میاد از طرفی حکومت مرکزی دنبال برگردوندن اوضاع به شکل سابق بود انگار نه انگار اتفاقی افتاده اینو در نظر بگیریم، پرانتز عرض کنم اگر این مسئله ادامه‌دار میشد ممکن بود فردا در قوم‌های دیگه این مسئله پیش بیاد به این فکر می‌کرده حکومت مرکزی به هر حال


audio: Es7Q6-PT2JM_0128.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
گرچه فرقه به توافقات خودش پایبند می‌مونه اما حکومت مرکزی تهران و احمد قوام وفادار نمی‌مونه نتیجه؟ دولت قوام تامین امنیت انتخابات رو بهونه می‌کنه نیروی نظامی می‌فرسته سمت آذربایجان البته اعلام می‌کنن ما به هیچ وجه قصد تعرض و لشکرکشی نداریم جون تو! اما در عمل این کار رو می‌کنن، لشکر می‌کشند نوزدهم آذر 1325 تاریخ روایت می‌کند که


audio: Es7Q6-PT2JM_0129.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
حکومت فرقه‌ی دموکرات داشت یک ساله می‌شد که نیروهای نظامی دولت مرکزی ایران در میانه با نیروهای فرقه درگیر میشن با فداییان شوروی چه می‌کنه؟ دیگه گاوبندی‌ها رو کرده بود توافق کرده بود نتیچه؟ همون شوروی که یک روزی جلوی راه ارتش تهران رو بست که نرید سمت آذربایجان، من پشت جعفر پیشه‌وری‌ام این بار به پیشه‌وری توصیه می‌کنه جعفر قربونت


audio: Es7Q6-PT2JM_0130.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
مقاومت نکن به نظر من، اینام حق دارن، چی نکن دیگه اوضاع برای فرقه و شخص جعفر پیشه‌وری اصلا خوب پیش نمی‌رفت


audio: Es7Q6-PT2JM_0131.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
نتیجه‌ی این اتفاقات اختلاف بود در فرقه‌ی دموکرات آذربایجان دو جناح شکل می‌گیره یکی به رهبری پیشه‌وری که معتقد بودند به مقاومت و جنگیدن با نیروهای حکومت مرکزی جناح دیگر به رهبری محمد بی‌ریا معتقد بودند به عدم مقاومت و تسلیم در مقابل حکومت مرکزی و صحبت و مذاکره اینجاست که پیشه‌وری یک جمله‌ی معروف دیگر می‌گوید که در تاریخ ثبت می‌شود نه تنها در تاریخ ثبت می‌شود


audio: Es7Q6-PT2JM_0132.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
که از پس او سیاسیون بسیاری هم قطعا این جمله رو تکرار کردند او گفت مرگ هست اما بازگشت نیست اما خب پیشه‌وری برخلاف ادعاش عمل کرد برخلاف این جمله‌ی خوشگلش گویا برای او بازگشت بود از راهش برمی‌گرده جعفر پیشه‌وری ایشون قبل از رسیدن نیروهای حکومت مرکزی به تبریز فرار می‌کنه میره پیش رفیقش شوروی یعنی چند ساعت قبلش وایساده بود گفته بود آقایون مرگ هست بازگشت نیست


audio: Es7Q6-PT2JM_0133.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
چند ساعت بعد  داشته می‌دویده سمت شوروی ایشون! بله به‌هرحال بعدها درباره‌ی جعفر پیشه‌وری نوشتند مرگ بود بازگشت هم بود البته فقط او نبود که فرار کرد بیش از شش هزار نفر از کشور فرار کردند در اون جریان در واقع جناح معتقد به مبارزه همه فرار کردند هه هه هه جالبه آقای بی‌ریا که رهبر اون دسته‌ی دوم بود


audio: Es7Q6-PT2JM_0134.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
و می‌گفت آقا جنگ نکنید دیگه می‌شینیم صحبت می‌کنیم تسلیم، مقاومت نکنید او بیست و یکم آذر ماه به دبیر کلی فرقه‌ی دموکرات میرسه و چه می‌کنه؟ با صدور اعلامیه‌ای خواهان تسلیم و اطاعت تمام مردم از نیروهای دولتی و حکومت مرکزی میشه اینجا نقطه‌ی پایان جریان است


audio: Es7Q6-PT2JM_0135.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
رهبران فرقه فرار می‌کنند اعضای رده پایین و فداییان باقی می‌مانند و تارومار می‌شوند آن‌هایی هم که از فرقه نفرت داشتند قبل از رسیدن نیروهای ارتش شروع می‌کنن دموکرات‌کشی یعنی همین‌جوری فدایی بوده که به دست سرمایه‌داران آذربایجان کشته میشه عرض کردم دائما یکسان نباشد حال دوران رفتار بد کرده بودن باهاشون اما این پایان قطعی فرقه‌ی دموکرات نبود واقعا


audio: Es7Q6-PT2JM_0136.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
اون گروهی که عرض کردم از اعضای فرقه‌ی دموکرات بودند و فرار کردند به شوروی یک سال بعد یعنی پاییز 1326 تو باکو شروع کردن فعالیت کردن، دور هم جمع شدن فعالیت‌هاشونو از سر گرفتن جعفر پیشه‌وری تو همون سال البته تصادفی می‌کنه که از نظر برخی مشکوک بوده خیلی‌ها معتقد بودن کار شوروی بوده به‌هرحال در آن تصادف کشته میشه جعفر پیشه‌وری


audio: Es7Q6-PT2JM_0138.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
سال‌ها بعد از تشکیل فرقه‌ی دموکرات در شوروی فرار به شوروی سرنوشت حزب توده هم شد ما در قسمت مربوط به حزب توده درباره‌ی این فرارها مفصل صحبت کردیم و نتیجه؟ این دو گروه در 1339 به این تصمیم می‌رسن که به هم بپیوندند وحدت ایجاد کنند و اینجوری عملا دیگه کار فرقه‌ی دموکرات آذربایجان رسما و کاملا تمام میشه


audio: Es7Q6-PT2JM_0139.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
از اینجا به بعد فقط اسم توده می‌مونه که آن هم در تاریخ دیدیم نتیجه‌ای نداشت پیشنهاد می‌کنم حتما قسمت حزب توده رو ببینید از یوتیوب مورخ بسیار مهمه


audio: Es7Q6-PT2JM_0140.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
نزدیک به هشت دهه از تشکیل و پایان فرقه‌ی دموکرات آذربایجان می‌گذره از گذشتن خطر از بیخ گوش ایران‌زمین می‌گذره خطری که شوروی قصد داشت برای ایران درست کنه با این حال هنوز که هنوزه و بعد از هشت دهه برخی از مطالباتی که فرقه‌ی دموکرات آذربایجان مطرح کردند در بین برخی از آذری‌های ایران‌زمین کماکان وجود داره


audio: Es7Q6-PT2JM_0141.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
هنوز که هنوزه گاهی بحث‌هایی از خطر تجزیه‌ی آذربایجان امروز مطرح میشه هنوز که هنوزه با داغ شدن این بحث‌ها با صحبت درباره‌ی پانترکیسم باز هم اسم فرقه‌ی دموکرات و ماجرای حکومت خودمختار یک ساله‌ی آذربایجان شنیده میشه برای مایی که دل در گروه ایران زمین داریم ایران را با تمام اقوامش ایران می‌دانیم


audio: Es7Q6-PT2JM_0142.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
برای مایی که تمامیت ارضی ایران زمین مهمترین خط قرمز ماست آرزو این است که روزی برسد که هیچ جایی از دنیا به هیچ ذهنی از اذهان بشر فکر جدا کردن تکه‌ای، ذره‌ای از خاک ایران زمین از پاره‌ی تن ما خطور نکند ما آرزو داریم برسد روزی که هیچکس نه تنها از ایرانی بودنش سرافکنده و غمگین نباشد


audio: Es7Q6-PT2JM_0143.opus
source: youtube
source_id: Es7Q6-PT2JM
invalidation: VALID
text:
که ایرانی بودن را بزرگترین افتخارات بداند امید آدمی به امید زنده است زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن این که در ادامه با هم خواهیم دید با افتخار ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ


audio: LUJz8TCfWsw_0001.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
احساس میکنم که چطور در درون من کلمه به دنبال کلمه و فکر به دنبال فکر می‌آید تا آخرین گام خلقت ای ساعت مقدس وقوع تو دردی و لذت و عطشی برای قالب تصویر و ذات من فقط سازی هستم که خداوند به کار می‌گیرد تا ترانه‌اش را بخواند فقط ظرفی هستم که طبیعت با لبخند


audio: LUJz8TCfWsw_0003.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
این کلمات نه ادعای یک نویسنده یک شاعر، یک روحانی یا مرشد و معلم عرفانی بلکه نقل‌قولی‌ست از کسی که شاید مشهورترین و یا بدنام‌ترین تبلیغات‌چی تاریخ بشریته لغت‌شناس آلمانی وزیر روشنگری عمومی و پروپاگاندای آلمان نازی دکتر پل جوزف گوبلز


audio: LUJz8TCfWsw_0004.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
او از اعضای حلقه اصلی رایش سوم بود و از نزدیک‌ترین افراد به شخص پیشوا آدولف هیتلر کسی که نظامی نبود و فقط در آخرین روز عمرش استفاده تاثیرگذاری از اسلحه کرد اما


audio: LUJz8TCfWsw_0005.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
از باعث و بانیان اصلی یک کشتار میلیونی بود گوبلز یک شخصیت تاریخی‌ست با پیچیدگی‌های شخصیتی بسیار اما با کارنامه‌ای بسیار ساده و سرراست آدمی که امروز اسمش به ضرب‌المثلی در تبلیغات و پروپاگاندا تبدیل شده یا شاید به نوعی تبدیل به فحش شده اسم او برای انسان‌هایی که در رسانه و سیاست کار می‌کنند


audio: LUJz8TCfWsw_0006.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
و شبیه او شدند گوبلز کسی بود که وقتی هیتلر داشت احساسات ضدیهود رو در تمام آلمان تشدید می‌کرد او احساسات ضدیهود رو در خود هیتلر تشدید می‌کرد او اصل ماجرا بود او ریشه‌ی ماجرا بود با این حال زندگی و جزئیات کارنامه‌ی جوزف گوبلز به اندازه کلیت پروژه‌ای که توش نقش‌آفرینی کرد معروف نیست


audio: LUJz8TCfWsw_0008.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
ما در دقایق آتی در پادکست مورخ به این سوالات متفاوت پاسخ خواهیم داد سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد


audio: LUJz8TCfWsw_0009.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم ما از 2 منبع ولی منابعی قابل استناد استفاده خواهیم کرد


audio: LUJz8TCfWsw_0011.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
و اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدئوهای ارسالی از طرف شما خوبان مخاطبان همیشگی تیم مورخ رو باهم خواهیم دید حالا بریم در دل تاریخ


audio: LUJz8TCfWsw_0012.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
پل جوزف گوبلز یا به قول خود آلمانی‌ها یوسف گبلس بسیار ایشون کلیشه‌ای طور در یک خانواده مذهبی چشم به جهان گشود پدرش کی بود؟ یه مدیر کارخانه و یک کاتولیک درواقع عابد و زاهد که یه زندگی کاملا معمولی رو برای خودش و خانواده‌ش ساخته بود درباره زندگی جوزف قصه ما البته قبل اینکه وارد سیاست بشه مورخان نوشته‌اند که


audio: LUJz8TCfWsw_0013.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
از اول ضدیهود نبوده این آدم و تو مدرسه چند تا از معلمهای محبوبش حتی یهودی بودن حتی یه زمانی هم یه نامزدی داشته گوبلز، که یه رگه یهودی داشته و اینم تو پرانتز عرض کنم دوست دخترش نبوده ما بگیم نامزد یعنی دائره‌المعارف بریتانیکا نوشته نامزد ممیزی کار ما نیست


audio: LUJz8TCfWsw_0014.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
گوبلز درس و مشقش رو با حمایت خانواده پیش برد تا دکترا هم پیش رفت و در رشته‌ی لغت‌شناسی مدرک دکترا گرفت رشته‌ای که کارش مطالعه‌ی متون تاریخی البته از نگاه ادبی و زبانیه در میانه‌ی این درس خوندن یه بازه‌ی زمانی هم می‌رفت که گوبلز بره اصلا کشیش شه که بیخیال میشه از اون مسیر خارج میشه دوباره درسش رو ادامه میده درنهایت رسیدیم به جنگ جهانی اول


audio: LUJz8TCfWsw_0015.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
جنگ جهانی اول که شروع شد آقای گوبلز از سربازی معاف میشه چرا؟ پاهاش مادرزادی نقص داشته و ایشون معاف میشه به هر حال به دور از گیر و گرفتاری جنگ جهانی اول و در 1922 میلادی با مدرک دکترا از دانشگاه فارغ‌التحصیل میشه گوبلز و اول بنا به رشته‌ش میره دنبال نویسندگی و داستان‌نویسی و نمایشنامه‌نویسی و روزنامه‌نگاری چرا که این مشاغل بودند


audio: LUJz8TCfWsw_0018.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
گوبلزی که 1897 به دنیا آمد و الان که دکترا گرفته حدود 25 سالشه هنوز جدی وارد سیاست نشده اما از همون دوران دانشجوییش کمی با مفاهیم و مضامین سیاسی آشنا میشه آقای گوبلز درواقع از یه طرف با ایده‌های سوسیالیستی و کمونیستی آشنا شده و باهاش یه‌جورایی حالم کرده از اون طرف مثل خیلی از جوونای اون موقع آلمان


audio: LUJz8TCfWsw_0019.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
و در نتیجه بلایی که جنگ جهانی اول سر این کشور آورده بود احساسات ناسیونالیستی داشت آقای گوبلز و ناسیونالیسم چه بود؟ کوتاه تو پرانتز عرض بکنم ملی‌گرا بودن این دوستان اما این رو به‌واقع میشه گفت وقتی به زندگی گوبلز درست نگاه کنیم و نازک شیم بسیاری از دوران جوونی این آدم جهت‌گیری سیاسی قطعی در زندگیش وجود نداشته تا حدی که خیلی از اطرافیانش میگن


audio: LUJz8TCfWsw_0020.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
ورودش به حزب نازی اصلا اتفاقی بود بار خورد یعنی یه‌سری از رفیق‌هاش رفته بودن عضو شده بودن اینم میره عضو حزب میشه درواقع در قصه آقای جوزف خان گوبلز یکی از فاجعه‌بارترین نمونه‌های تاثیر رفیق ناباب و ذغال خوب رو میشه مشاهده کرد


audio: LUJz8TCfWsw_0022.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
و با ترکیبی از عقایدی که عرض کردیم تا حدودی سیاسی یا غیرسیاسی و اتفاقی وارد یک حزب شدن علاقه‌مندی به روزنامه‌نگاری و نویسندگی و دکترای لغت شناسی آقای گوبلز رفت سمت حزب ملی‌گرای سوسیالیست کارگران آلمان یا همون حزب نازی و اونجا البته خیلی زود جای خودش رو پیدا کرد درواقع بسیار آدم بااستعدادی بود این رو نمیشه کتمان کرد چطور پله‌های ترقی رو طی کرد در حزب؟


audio: LUJz8TCfWsw_0023.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
اول شد یکی از مدیران محلی حزب بعد شد سردبیر یه دو هفته‌نامه‌ی حزبی هر دو هفته یک مجله‌ای منتشر می‌شد به سردبیری ایشون و تو همین اوضاع احوال داشت پیش میرفت که یه دعوایی تو حزب نازی شکل گرفت بین جریان چپ‌گرای حزب و جریان راست‌گرای حزب و کیا بودن این دو طرف چپ و راست؟ سمت چپ، یکی از رهبران حزب بود به نام گرگور اشتراسر و سمت راست آقای آدولف هیتلر بود


audio: LUJz8TCfWsw_0024.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
رهبر وقت حزب توی این دعوا گوبلز چه می‌کنه؟ یک سمتی در تاریخ باید می‌ایستاد و ایشون رفت سمت هیتلر ایستاد بعضیا میگن این از فرصت‌طلبی سیاسی گوبلز بود وگرنه طبق عقاید قبلی شخصی خودش اون زمان باید می‌رفت سمت اشتراسر اما قطعا دیده این آدمه توانمندتره و آینده‌ی بهتری داره پس سمت درست الان حداقل آدولفه فارغ از اینکه درست میگه یا نه اینه کثیف بودن سیاست


audio: LUJz8TCfWsw_0025.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
و تا امروز هم که باهم صحبت می‌کنیم این سیاست همون سیاسته ظاهر و اسامیش تغییر کرده نتیجه آقای گوبلز با این تصمیم در 1926 میلادی منصوب شد به رهبری حزب در برلین توسط کی؟ توسط آقای هیتلر و این سمت اصلا سمت کمی نبود حزب نازی تو ایالت باواریای آلمان بنیان گذاشته شده بود و رشد کرده بود تا قبل از اینم تو برلین یعنی پایتخت آلمان


audio: LUJz8TCfWsw_0026.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
عملا حضور پررنگی نداشت اجازه بدید این رو هم یادآوری کنم ما 8 قسمت درباره‌ی جنگ جهانی و هیتلر صحبت کردیم در پادکست مورخ پیشنهاد می‌کنم حتما ببینید، بشنوید لذت ببرید، بسیار مکمل خوبیست و حاوی فکت‌های جذاب درنهایت تا قبل از اون در برلین خیلی حزب نازی پررنگ نبود و حالا به دستور هیتلر آقای گوبلز رفت برلین شد رهبر حزب نازی در برلین یه یادی هم بکنیم از آقای اشتراسر


audio: LUJz8TCfWsw_0030.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
تو فرایند تصفیه‌ی حزب اون فرایند معروفی که مخالفان همه یا اخراج شدند یا اخراج شدند آقای اشتراسر هم اخراج شد یعنی چی؟ تیرباران شد اون فرایند تصفیه بسیار معروفه در تاریخ حزب نازی، در تاریخ آلمان در تاریخ جنگ‌های جهانی حتی به شبی که مخالفان هیتلر درون حزب نازی جمع‌آوری شدند و همه باهم اخراج شدند تو بشنو تیرباران شدند میگن چی؟


audio: LUJz8TCfWsw_0032.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
قبل از ادامه این رو عرض بکنم رهبر حزب نازی در برلین درواقع مظورمون رئیس دفتر درواقع حزب نازیست در برلین این شائبه پیش نیاد که 2 رهبر داشته رهبر حزب که خود هیتلر بوده اما آقای گوبلز رئیس حزب در برلین بوده به هر حال دوران حضور گوبلز به عنوان رئیس دفتر برلین حزب نازی دوران بسیار موفقی بود ایشون تونست خیلی سریع یه پایگاه اجتماعی خوبی رو در برلین برای حزب


audio: LUJz8TCfWsw_0033.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
درواقع برای حزب نازی جمع و جور کنه و یک پایگاه قدرت خوبی یه پایگاه اجتماعی خوبی برای حزب نازی ایجاد بکنه عملا در برلینی که تا قبل از اون حزب نازی خیلی حضور نداشت اونجا انقدر خوب این روند پیش میره که 1927 میلادی، 30سالشه حدودا گوبلز سیاست‌های گوبلز باعث میشه خیابون‌های برلین به خشونت کشیده بشه میتینگ‌های حزب در برلین بسیار پرهیجان برگزار می‌شده و نتیجه‌ش چی بوده؟


audio: LUJz8TCfWsw_0034.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
جوونای حزب می‌ریختن تو خیابون و خیلی بی‌هدف حمله می‌کردن به کیا؟ به یهودیان از همون زمان و نتیجه دوباره پلیس برلین حضور خیابانی حزب نازی رو میاد ممنوع می‌کنه در شهر برلین میگه آقا چه وضعیه؟ و چه اتفاقی میفته؟ گوبلز میره یه سخنرانی بسیار پرشور می‌کنه با یک کلیدواژه و چی بوده اون کلیدواژه؟


audio: LUJz8TCfWsw_0036.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
اولین گام گوبلز در راستای این سیاست حمله چی بود؟ راه‌اندازی روزنامه حزبی نازی در برلین با این حال اما 1928 میلادی تازه سال و جاییست که گوبلز در مسیر اصلی خودش قرار می‌گیره تازه اول ماجراست چطور این اتفاق میفته؟ با فرمان شخص آدولف هیتلر آقای جوزف گوبلز میشه مدیر تبلیغات یا همون مدیر پروپاگاندای حزب نازی


audio: LUJz8TCfWsw_0037.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
در کل کشور آلمان یک پیشرفت بی‌نظیر برای گوبلز و یک پیشرفت حزبی بی‌نظیر برای خود حزب نازی و هیتلر چراشم که نیاز به توضیح نیست می‌دانیم که چه بود و چه شد از اینجاست که گوبلز شروع می‌کنه به شکل‌دادن تصویر آینده حزب نازی به اعضای حزب و مردمان آلمان ببینیم چه کرد این آدم آقای گوبلز یک سمت بی‌نظیر گرفته بود


audio: LUJz8TCfWsw_0038.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
و اجازه بدید تاریخ رو به عقب برگردیم خود هیتلر زمانی که وارد حزب نازی شد شد مسئول بخش تبلیغات حزب همین صندلی‌ای که الان آقای گوبلز نشسته پیش از این در قسمت‌های جنگ جهانی بنده مفصل پرداختم به این موضوع اینجا دیگه وارد جزئیاتش نمیشم نتیجه آقای هیتلر خوب میدونست پروپاگاندا و تبلیغات چیه خوب می‌شناخت این حوزه رو و قطعا حاضر نبود هرکسی رو بشونه رو اون صندلی خونه خاله بود مگه؟


audio: LUJz8TCfWsw_0039.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
درواقع قطع به یقین ویژگی‌های منحصربه فردی داشت آقای گوبلز و هیتلر هم خوب تشخیص داده بود این توانمندی‌های بینظیر رو که به او گفت برو بنشین روی صندلی‌ای که زمانی خود من، آدولف هیتلر نشسته بودم


audio: LUJz8TCfWsw_0040.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
گوبلز هم به خوبی جواب اعتماد هیتلر رو داد برای هیتلر تصویر پیشوا درست کرد این ثمره‌ی کار گوبلزه تصویر پیشوا هدیه‌ایست که گوبلز به هیتلر داد و بعد از ساخت این پیشوا برای هیتلر و مردمان آلمان نوبت چی بود؟ سر و شکل دادن به نمادها و آئین‌ها و راهپیمایی‌های حزب نازی آقای گوبلز دائما دیگه در حال سخنرانی بود


audio: LUJz8TCfWsw_0041.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
و روز به روز هم بیشتر و بیشتر می‌تونست نظر مردمان آلمان رو به حزب نازی جلب کنه و موافقت اونها رو به‌وجود بیاره عملا کمپین تبلیغاتی حزب نازی که به دست اقای گوبلز ساخته شده بود با اون توانمندی از اون طرف نارضایتی عمومی از وضعیت اقتصادی آلمان که چرا به‌وجوده اومده بود؟ بازار آمریکا سقوط کرده بود همون بازار سهام آمریکا معروف، وال استریت و یک رکود بزرگ اقتصادی در سطح جهان ایجاد شده بود


audio: LUJz8TCfWsw_0042.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
این 2 مسئله‌ی مهم کنار هم باعث چی شد؟ هیتلر از موقعیت استفاده کرد برای انتخابات ریاست‌جمهوری کاندید شد و عملا اگه گوبلزی وجود نداشت هیچوقت هیچ موفقیتی پیدا نمی‌کرد یه مثال، آقای گوبلز برای اولین بار از هواپیما اومد برای تبلیغات انتخاباتی استفاده کرد و اسم کمپین انتخاباتی حزب نازی رو هم چی گذاشت؟ هیتلر بر فراز آلمان تفکر اون زمانو ببین چقد جلو بوده نتیجه چه شد؟


audio: LUJz8TCfWsw_0043.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
هیتلر رئیس جمهور نشد ولی به قدری رای بالایی اورده بود که آقای پاول فن هیندنبورگ مجبور شد هیتلر رو بذاره صدراعظم آلمان نمیتونست کاری بکنه، محبوب بود صدر اعضمی که کم‌کم تونست بیاد رئیس‌جمهور رو عملا ببره به حاشیه و حزب خودش رو بکنه حزم حاکم بر آلمان حالا دیگه هیتلر و گوبلز البته بر تخت پادشاهی آلمان نشسته بودند


audio: LUJz8TCfWsw_0044.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
و 1933 میلادی حدود 36سالگی گوبلز بیایم جلوتر از پس قدرت گرفتن هیتلر و حزب نازی آقای پیشوا اومد یه وزارتخونه‌ی جدید درست کرد به نام وزارت روشنگری و تبلیغات عملا یه وزارتخونه‌ی اختصاصی درست کرد برای گوبلز و گوبلز تا آخرین روزهای زندگیش در واقع تا آخرین روزهای وجود همچین وزرات‌خونه‌ای وزیر روشنگری و تبلیغات آلمان نازی بود


audio: LUJz8TCfWsw_0049.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
با جاش درواقع با نظام نازی‌ها همه باهم منحل شد رفت پی کارش درواقع با مرگ گوبلز اون وزارتخونه هم مرد گرچه در ادامه مفصل به درواقع اون روزهای آخر و داستانش خواهیم رسید اما اجازه بدید به این سوال پاسخ بدیم تا اون روزهای آخر آقای گوبلز چی کارا کرد؟ و چه تاثیراتی گذاشت؟ ایشون همزمان و به موازات اون وزارتخونه‌ای که عرض کردیم یه اتاق فرهنگ هم تشکیل میده


audio: LUJz8TCfWsw_0050.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
که طبیعتا خودش میشه رئیسش و با این ریاستش بر اتاق فرهنگ گوبلز رئیس و مسئول و کنترل‌چی تبلیغات رسانه‌ها، رادیو، تلویزیون، تئاتر، سینما ادبیات، موسیقی، هنر، خلاصه هرجور ابزار بیانی که شما بگی شد و قطعا شما هم میدانید در دنیای آن روز و حتی همین الان که بنده خدمت شما هستم


audio: LUJz8TCfWsw_0051.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
کنترل این ابزارها دست هرکسی باشه اگر او گوبلز باشه یا امثال گوبلز باشه انسان‌های بیشتری رو میتونه بکشه تا کسی که شاید تفنگ به دست داره


audio: LUJz8TCfWsw_0052.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
بریم سراغ اقدامات عملیاتی گوبلز اولین اقدام گوبلز کنترل اطلاعاتی بود که در کتاب‌ها نشسته بودند و چاپ شده بودند و آماده بودند که وارد مغز خواننده‌ها بشن کیا بودن خواننده‌ها؟ مردم عادی و بعد از اون دانش‌آموزها، دانشجوها مخصوصا و نتیجه گوبلز همون ب بسم‌الله شروع کرد به کتاب‌سوزی کاری که در تاریخ بسیار اتفاق افتاده علم یک ملت را بسوزان


audio: LUJz8TCfWsw_0053.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
تا آن مردم را به جهل بری و عقب بندازی و بر آنها حکومت کنی این اولین اقدام بعد نوبت رسید به کنترل سینماها به کنترل فیلم‌ها بخش‌نامه‌ها و آیین‌نامه‌های بسیاری تدوین شدند توسط گوبلز و اداره‌ی سانسور و ممیزی جدیدی با قدرت بسیار زیاد شروع کرد به فعالیت در آلمان نازی از اون طرف یه خانم کارگردانی به نام لنی ریفنشتال که قبلا جایزه فستیوال ونیز رو برده بود ایشون


audio: LUJz8TCfWsw_0054.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
و از پیشگامان سینما هم بود کلی هم تکنیک بلد بود درواقع ایشون کلی تکنیک وارد هنر سینما کرده بود ایشون رو استخدام کرد گوبلز برای حزب نازی فیلم بسازه این رو بنده در قسمت‌های جنگ جهانی مفصل صحبت کردم درباره‌ش اینجا باز نمیکنم که بعدها چه به سر این کارگردان اومد درنهایت فیلمی به نام پیروزی اداره که ویترینی توانمند بود انصافا برای آقای گوبلز در حوزه‌ی تبلیغات ساخته میشه و اجازه بدید حالا که


audio: LUJz8TCfWsw_0055.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
مدام از این قسمت‌ها داره صحبت میشه یک راهنمایی از این 8 قسمت صحبت میشه اولین دوستی که برای ما بنویسه الان که خانم ریفنشتال ما در کدوم قسمت مشخصا از ایشون صحبت کردیم و برای ما بنویسه سرنوشت ایشون چه شد از طرف تیم مورخ هدیه‌ای به یادگار تقدیم ایشون خواهد شد به هر حال بگذریم این هم درواقع اقدام دوم و یه‌جورایی اقدام سوم گوبلز بود درنهایت این میزان از کنترل گوبلز


audio: LUJz8TCfWsw_0056.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
بر فرهنگ و هنر آلمان خیلی هم مطلق نبود یعنی نمیتونیم بگیم ایشون کنترل‌کننده‌ی محض و صددرصد بود مقامات دیگه هم در این حوزه نظر داشتن خیلی وقت‌ها اتفاقا چالش و دعوا داشت گوبلز با دیگران میشه گفت یه‌جورایی اجازه نمی‌دادند گوبلز صد در صد افکار و برنامه‌هاش رو بیاد پیاده بکنه ضمن اینکه تو یه سری از حوزه‌ها مثل به عنوان مثال موسیقی از همون ابتدا گوبلز از ابتدا علاقه‌ای نداشت ورود بکنه عملا


audio: LUJz8TCfWsw_0057.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
خیلی در اون حوزه‌هایی که علاقه نداشت کاری به کار دوستانی که در اون حوزه‌م کار می‌کردند نداشت آقای گوبلز


audio: LUJz8TCfWsw_0058.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
با همه فراز و نشیب‌ها جوزف گوبلز موفقیت بیش از حدی در سمت تبلیغات‌چی و پروپاگانداکن حزب نازی به دست اورده بود درواقع آقای گوبلز اومده بود یه دشمن داخلی تعریف کرده بود کیا؟ یهودیان و یه‌جوری یهودیان داشتن سرکوب می‌شدن با تبلیغات آقای گوبلز که اون محدودیت‌هایی که عرض کردم یا اون سنگ‌اندازی‌هایی که وجود داشت از طرف مقامات دیگه که اجازه نمی‌دادند گوبلز


audio: LUJz8TCfWsw_0059.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
صددرصد افکار و نظراتش رو پیاده کنه دیگه مهم نبود مشکل بزرگی نبود به این هم توجه کنیم، در تاریخ واقعا تاریخ رو ببینیم اقتدارگرایی ، استبداد ، ظلم دیکتاتوری و قدرت مطلق همیشه دشمن میخواد و ترجیحا هم 2 مدل دشمن میخواد هم داخلی و هم دشمن خارجی حالا دشمن خارجی رو که جنگ جهانی اول تعریف کرده بود برای آلمان و حس ملی‌گرایی رو ایجاد کرده بود


audio: LUJz8TCfWsw_0060.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
دشمن داخلی رو هم حالا آقای گوبلز زحمتش رو کشیده بود دشمن داخلی ملی‌گراهای نازی کیا بودن؟ یهودیان یهودیانی که گوبلز و هیتلر ادعا می‌کردند قدرت رو اینها دارن در جای‌جای دنیا در اختیار میگیرن و در اختیار گرفتن پیش از این و تمام تلاششون چیه؟ آلمان و هویت آلمانی رو میخوان از بین ببرن آی مردم بدوئید یهودیان رو سرکوب کنید و بکشید تو پرانتز مثال بزنم


audio: LUJz8TCfWsw_0061.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
اتفاقی که مثلا در داعش دیدیم و می‌بینیم یا جاهای دیگه می‌بینیم، بکشید برین بهشت در جنگ‌های صلیبی دیدیم مسلمون بکشید برید بهشت، بالعکس مسیحی بکشید برید بهشت سنی بکشید برید بهشت شیعه بکشید برید بهشت و و و . تاریخ مدام تکرار میشه اسم‌ها فقط تغییر می‌کنه درنهایت آقای گوبلز این خط رو یعنی خط دشمن‌سازی که یهودیان دشمن آلمان هستند و میخوان ما و هویتمون رو از بین ببرند رو


audio: LUJz8TCfWsw_0062.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
محکم گرفت و پیش برد شعار گوبلز چه بود؟ تمام تبلیغات هیتلر چه بود؟ شروع تسلط نازی‌ها به قدرت پایان دوران روشن‌فکری افراطی یهودیان است آی آلمانی‌ها بکشید یهودیان را


audio: LUJz8TCfWsw_0063.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
گوبلز اما در برنامه‌های تبلیغاتیش مطلق‌گرایی نداره و واقعا حساب‌شده عمل می‌کنه یعنی چی؟ یعنی از همون اول مستقیم نمیره سراغ شدیدترین موضع پانمیشه بره همه‌جا سر هر موضوعی تندترین ایده رو درواقع اعلام بکنه یعنی خلاصه اجازه نمیده تیغش برای ذهن مخاطب کند بشه بخوایم ساده‌ش بکنیم آقای گوبلز یه‌جوری پله‌پله پیش میره که وقتی زمانش رسید


audio: LUJz8TCfWsw_0064.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
و اون ایده‌ی نهایی رو خواست بگه این انقدر برنده باشه و مخالف نداشته باشه که همواره این در ذهن مخاطب باشه هرچی این میگه درسته روند، روندیست که گوبلز میگه این یکی از ویژگی‌هاییه که باعث می‌شه تبلیغات گوبلزی موفق باشه اصلا یه تم تبلیغاتی بشه در جهان از اون زمان تا الان که باهم صحبت می‌کنیم و قطعا در آینده آقای گوبلز با همه‌ی جدیتی که توی ایده‌هاش داشت برای قدرت مطلق پیشوا


audio: LUJz8TCfWsw_0065.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
داخل و خارج آلمان و حذف یهودیان یعنی سه تا ایده‌ی جدی داشت دیگه گوبلز قدرت پیشوا داخل آلمان و کل جهان از بین رفتن یهودیان با همه‌ی این 3 ایده و اینکه اصلا رگ میداد بابت این 3تا ایده تا آخر عمرشم این کارو کرد تو روند تبلیغاتیش برای حتی همین 3 ایده با مصلحت و حسابگری پیش میرفت تعریف خیلی ساده و کوتاهش اینه اجازه نمی‌داد تیغش برای ذهن مخاطب کند بشه


audio: LUJz8TCfWsw_0066.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
گرچه مشخصه که با گذشت زمان ادعاها بزرگتر میشه از طرف آقای گوبلز و اساسا حزب نازی و هیتلر حرف‌ها کم‌کم صریح‌تر میشه و دشمنی‌ها، این از همه مهمتره دشمنی‌ها آشکارتر میشه


audio: LUJz8TCfWsw_0067.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
گوبلز اگرچه در مسیر کسب قدرت نازی‌ها در دوران تسلطشون و زمانی که پیروزی پشت پیروزی داشت به دست میومد سهم خودش رو ایفا کرد اما بخش مهمی از مهارتش رو وقتی نشون داد که اوضاع اصلا خوب نبود این توانمندی گوبلز بود باز برگردیم به عقب دلیل داشت هیتلر گوبلز رو گذاشت مسئول تبلیغات کل آلمان حزب نازی و و و .مثال بزنیم بعد از شکست آلمان‌ها


audio: LUJz8TCfWsw_0068.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
در استالینگراد و آفریقا برخلاف اونچه که درواقع ممکنه تصور بشه کار گوبلز این نبود که شکست‌ها رو مخفی کنه بگه ما خیلی خوبیم، حالتون چطوره؟ عالی یا الکی بیاد از پیروزی‌های دروغین حرف بزنه چه کرد؟


audio: LUJz8TCfWsw_0069.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
واکنش گوبلز به ناکامی‌ها امید دادن و وعده‌دادن بود او اون زمان فهمید که به آدم‌ها دروغ نگیم یه‌جوری راست بگیم که دوست دارن در تمام دورانی که اوضاع روند نزولی داشت برای آلمان‌ها گوبلز میومد مثال‌های تاریخی میزد ارجاع می‌داد به تاریخ و با این کارش به پشت جبهه و البته به خود جبهه امید، وعده و روحیه می‌داد که آقا پیروزی در راهه شما در نظر بگیرید دکترای لغت‌شناسی


audio: LUJz8TCfWsw_0070.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
کل تاریخ ادبیات رو خونده تا فردا صبح میتونه مثال تاریخی و ادبیاتی بیاره برای ما که پیروزی در راهه، قطعی برای ماست پیروزی جوری ارجاع می‌داد به تاریخ در سخنرانی‌های پرشورش که همه به این نتیجه می‌رسیدند که سرنوشت آلمان چه ما بخوایم چه نخوایم فتح است و قدرت


audio: LUJz8TCfWsw_0071.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
حتی در ادامه‌ی جنگ اواخر جنگ، زمانی که اوضاع دیگه خیلی داشت خراب می‌شد، گوبلز چه کرد؟ رفت سراغ ایده‌ی جنگ تمام عیار جنگ به هر قیمت هزینه کردن همه‌چیز و همه‌ی منابع برای جنگ این رو شروع کرد تبلیغ کردن و بیایم جلوتر با این توانمندی 1944 میلادی بعد از یک ناکامی درواقع یک نقشه‌ی ناکام برای ترور هیتلر


audio: LUJz8TCfWsw_0072.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
گوبلز یه سمت جدید حالا دریافت کرد شد نماینده‌ی تام‌الاختیار رایش برای جنگ تمام عیار همان چیزی که طراحی کرد و تبلیغ کرد یه‌جورایی معتقدم شخص بنده که هیتلرم سوپرایز می‌شد از طراحی‌هایی که گوبلز می‌کرد در حوزه‌ی تبلیغات و تاثیری که روی روحیه‌ی سربازان و مردم میذاشت و حتی برجهان و خود هیتلر به هر حال آقای گوبلز سمت جدید رو دریافت میکنه ولی برای دوستانی که تاریخ میدانند


audio: LUJz8TCfWsw_0073.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
روشنه که 1944 دیگه دیر بود برای این کار شاید اگر هیتلر زودتر این کار رو میکرد نتیجه‌ای میگرفت ولی اون زمان دیگه دیر بود کمتر از یک سال بعد یعنی بهار 1945 میلادی و در محاصره نیروهای ارتش سرخ شوروی و البته متفقین برلین سقوط کرد و کار برای همیشه تمام شد


audio: LUJz8TCfWsw_0074.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
ماجرای چند روز و چند ساعت آخر رایش، هیتلر و برلین واقعا خودش داستان مفصلی‌ست و پراتفاق که خودش میتونه موضوع یه پادکست جداگانه باشه هر ساعت پایان خودش یه پادکسته واقعا از نظر شخص بنده اگر علاقه‌مند بودید برای ما بنویسید خواهیم دید و انجام وظیفه خواهیم کرد گرچه ما اتفاقاتی از اون ساعات پایانی رو در اون 8 قسمت جنگ جهانی دوم بهش پرداختیم پیشنهاد میکنم باز ببینید و لذت ببرید اما


audio: LUJz8TCfWsw_0075.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
اینجا خلاصه مرور کنیم زمانی که آخرین دستورهای لشکرکشی هیتلر عملی نمیشه وقتی خیلی از آدم‌های حزب فرار رو برقرار ترجیح میدن یا قبل از اینکه پیشوا بپذیره کار از کار گذشته خیلی‌هاشون شکست رو می‌پذیرن درواقع اواخر آپریل 1945


audio: LUJz8TCfWsw_0077.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
ارتش سرخ دورتادور برلین رو گرفته و صدای انفجار کم‌کم تو پناهگاه اصلی یعنی آخرین سنگر رهبران حزب و نیروهاشون داره شنیده میشه آقای هیتلر به یکی از ژنرال‌هاش یعنی فیلیکس اشتاینر دستور حمله داد با این تصور که اشتاینر میتونه بره ارتش سرخ رو عقب برونه و ورق رو برگردونه اما اتفاقی که بعد از این دستور میفته رو احتمالا شما به از بنده میدانید و شاید دیده باشید


audio: LUJz8TCfWsw_0080.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
صحنه‌ای که از چند سال پیش و بعد از اکران این فیلم در فضای مجازی هم بسیار مشهور و وایرال شد یا حتی میمش ساخته شد میمی که نماد دادوفریاد فرمانده‌ای شکست خورده است بر سر نیروهاش گرچه این میم کم‌کم تبدیل به یک میم طنز شد حتی زیرنویس‌هایی از طرفداران نامزهادی انتخاباتی یا تیم‌های فوتبالی که باخته بودند رو میذاشتن روی اونها با دوبله میکردن حریفشون رو مسخره میکردن اما


audio: LUJz8TCfWsw_0081.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
این سکانس از این فیلم درخشان یا این پلان یک واقعیت تاریخیست که واقعا پر از درد و رنج و عذابه چی رو به ما نشون میده؟ عرض میکنم


audio: LUJz8TCfWsw_0082.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
سکانسی که ازش صحبت کردیم سکانسی‌ست که ما در اون هیتلر رو میبینیم تو پرانتز این رو بگم بازی فوق‌العاده بازیگر اتریشی برونو گنز این سکانس رو بی‌نظیر کرد واقعا این نقش رو خوب بازی کرد نقش هیتلر رو ما در این سکانس به هر حال هیتلر رو میبینیم که بهش خبر پیشروی‌های ارتش سرخ رو دادند و وقتی هیتلر دوباره میگه که حمله‌ی اشتاینر کار رو درخواهد آورد من بهش دستور دادم


audio: LUJz8TCfWsw_0083.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
بره شکست بده حل کنه کار رو و اینم این کارو خواهد کرد به هیتلر یه خبر هولناک میدن در این سکانس و پلان چی میگن؟ میگن کمبود نیرو کمبود تجهیزات و البته اختلالات در ارتباط و تماس بین نیروها باعث شده درنهایت خود اشتاینر هم به این نتیجه برسه که کار تمام است و حمله‌ای اتفاق نخواهد افتاد پیشوای ما هیتلر در این صحنه از خشم منفجر میشه با شنیدن این خبر


audio: LUJz8TCfWsw_0084.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
و درواقع ما هیتلری رو در این صحنه می‌بینیم که روزهای آخر و ساعات آخر رو میگذرونه و او هم در اعماق ذهن و وجودش کار رو تمام شده می‌بینه گرچه در انتهای این سکانس هیتلر میگه به جز چهار تا فرمانده نظامی اصلی همه بیرون غیر از این 4 فرمانده‌ی نظامی


audio: LUJz8TCfWsw_0086.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
به خودشون اجازه میدند علی‌رغم خشم فزاینده‌ی پیشوا در اتاق بمانند و بیرون نرن یکی از این دو نفر ژوزف گوبلز بود


audio: LUJz8TCfWsw_0087.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
خب زمان خوبیست اجازه بدید اینجا از یک نکته‌ی مهم دیگه درباره‌ی گوبلز صحبت کنیم و اون این است که آقای گوبلز به شدت جایگاه بالایی برای هیتلر داشته حالت رفاقت جدی باهم داشتن رابطه‌ی عاطفی بعدها از هرمان گورینگ فرمانده نیروی هوایی و رئیس پارلمان آلمان نازی نقل میشه که گوبلز بسیار رابطه شخصی نزدیکی با آدولف هیتلر داشت و مدام با هم رفت‌وآمد و جلسه داشتن


audio: LUJz8TCfWsw_0088.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
غیر از بحث‌های نظامی و اساسا سیاست و مملکت‌داری هرمان گورینگ ادعا میکنه که گوبلز به واسطه این رابطه بسیار روی هیتلر و ایده‌ها و دستورات و برنامه‌هاش تاثیر داشته حتی آقای گورینگ معتقده که هیتلر انقدرها هم که شما دیدین ضدیهود نبود این رو پیش از این هم عرض کردم گوبلز باعث شد انقد دیگه شدید ضدیهود بشه اینه تاثیر گوبلز حتی روی رئیس خودش


audio: LUJz8TCfWsw_0089.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
بد نیست این رو هم اینجا اضافه کنیم که آقای هرمان گورینگ این حرف‌هایی که زدم رو زمانی میزنه که آلمان نازی سقوط کرده و نه هیتلری هست و نه گوبلزی کجا داره این حرف‌ها رو میزنه؟ که درواقع این رو اون تاثیر داشت اصلا همه این بوده دستور این بوده، تقصیر این بوده تو دادگاه نورنبرگ این حرف‌ها رو میزنه که باز ما پیش از این مفصل در یک قسمت پرداختیم به دادگاه نورنبرگ و برای شخص بنده هم یکی از


audio: LUJz8TCfWsw_0090.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
زیباترین قسمت‌های مورخه پیشنهاد میکنم حتما ببینید، بشنوید و لذت ببرید بسیار فکت‌های جذابی درش هست که امروز در زندگی من و شما، اطرافمون راحت میتونیم لمس کنیم به‌هرحال شاید آقای گورینگ اغراق کرده باشه اون زمان در دادگاه با شاید خواسته تقصیرها بندازه گردن همکار مرده‌ش یا همکاران مرده‌ش اما منابع دیگری هم هستند که همین روایت رو دارن که گوبلز احتمالا نزدیک‌ترین آدم


audio: LUJz8TCfWsw_0091.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
و تاثیرگذارترین آدم هیتلر بوده و جدای از همه‌ی سمت‌های مهمی که آقای گوبلز در طول زندگیش و روند کاریش با دستور هیتلر میگیره یک دستور مهم و یک سمت مهم دیگه هم داشته آقای گوبلز و چی بوده؟ بعد از مرگ من ژوزف گوبلز صدراعظم آلمان شود و شد بعد از پیشوا او شد صدراعظم آلمان و از اون مهمتر


audio: LUJz8TCfWsw_0093.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
هم جایگاه سیاسیش و هم رابطه‌ی شخصیش رو مشخص میکنه برای همگان و در تاریخ به یادگار میذاره بر لوح تاریخ می‌نگاره


audio: LUJz8TCfWsw_0096.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
اولین اتفاق اولین اتفاق بزرگی که گوبلز در روزهای آخر رقم زد چه بود؟ عمل به وصیتنامه‌ی رفیقش آدولف هیتلر


audio: LUJz8TCfWsw_0098.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
هیتلری که دیگه امیدی به نجات نداشت و صدای پای نیروهای متفقین رو پشت در پناهگاهش می‌شنید بالاخره بعد از 10، 15 با دوست‌دختر معروفش اوا براون ازدواج میکنه اینو تو پرانتز بگم در تلفظ آلمانی ایوا براون خونده میشه به هر حال ازدواج میکنه و فرداش، 30 آوریل هر دو باهم به زندگی خودشون پایان میدن بعد از مرگ هیتلر


audio: LUJz8TCfWsw_0099.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
گوبلز تنها رهبر از جمع رهبران اصلی حزبه که تا روز آخر و لحظه‌ی آخر کنار هیتلر ایستاده تا قبل از البته زمانی که درب اتاق رو ببنده و به خود و همسرش شلیک کنه آقای هیتلر گوبلز در اون لحظه رسما صدراعظم آلمان میشه اما صدراعظمی گوبلز هم به اندازه‌ی عمر ازدواج آدولف هیتلر کوتاه بود یک روز بعد از هیتلر


audio: LUJz8TCfWsw_0100.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
اول می 1945 میلادی جوزف گوبلز و همسرش ماگدا هر شش فرزند خودشون رو جمع می‌کنند و اول به بچه‌ها دونه دونه سیانور میخورونن و بعد خود و همسرش هم به خودشون شلیک می‌کنن و به زندگیشون پایان میدن


audio: LUJz8TCfWsw_0101.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
چرا این کارو میکنن؟ که آقای گوبلز به دستور پیشوا عمل کرده باشه و زندگی خود و خانواده‌ش رو با دستان خودش پایان داده باشه و سوالی که همیشه مطرحه اون 6 کودک گناهشون چه بود؟


audio: LUJz8TCfWsw_0102.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
قضاوتش با شما آقای ژوزف گوبلز به اندازه‌ی همون یک روز آخرین رهبر آلمان نازی میشه تا به عبارتی بشه گفت سقوط آلمان نازی نه با مرگ هیتلر که با مرگ گوبلز رقم میخوره


audio: LUJz8TCfWsw_0104.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
اما گوبلز هم مثل خیلی شخصیت‌های تاریخی دیگه افسانه داره افسانه‌ش چیه؟ اینکه او یک پدیده‌ی معجزه‌آسا در تبلیغات بوده و پایه‌گذار این روش در دنیای سیاست و جنگ و جنایته، همه‌ش مال اینه مهمترین نشونه‌ی افسانه هم چیه؟ نکته‌ای که عرض میکنم ماجرای تاکتیک دروغ بزرگه بسیار نقل شده که آقا گوبلز دروغ‌های بزرگی می‌ساخته و انقدر این بزرگ بوده دروغ‌ها بزرگ بوده


audio: LUJz8TCfWsw_0105.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
که برای مخاطب سخت بوده باورش چی سخت بوده باورش؟ اینکه اینی که میگه دروغ باشه یعنی انقدر بزرگه دروغه که مگه میشه دروغ باشه؟ قطعا راسته حتی یه نقل قولی هست به گوبلز نسبت داده شده نقل قولی که میگه اگر یک دروغ بگی که به اندازه‌ی کافی بزرگ باشه و مدام هم تکرارش کنی درنهایت مردم باورش میکنن این رو گفتن نقل قول آقای گوبلزه اینجاست که میگم افسانه‌سازی هم شده از گوبلز در تاریخ


audio: LUJz8TCfWsw_0106.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
این نقل قول برای آقای گوبلز نیست برای رفیقشه، آدولف هیتلر کجا نقل قول شده؟ در کتاب معروفش نبرد من که یکی از منابع این قسمت ما هم هست این کتاب البته که منظورش این نبوده هیتلر که بیایم این کار رو بکنیم و یه‌جورایی عملا اعتراف کرده باشه به کارش با این گفته‌ش آقای هیتلر این نقل قول رو درباره‌ی یهودیان گفته درواقع هیتلر گفته یهودیان قدرت رو به دست دارن و با ابزارهای مختلف از جمله


audio: LUJz8TCfWsw_0107.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
همین دروغ‌های بزرگ دارن علیه آلمان اقدام میکنن علیه هویت آلمانی اقدام میکنن علیه خیر مطلقی که بنده آدولف هیتلر و پیروانم دنبالشیم پس آی ملت جماعت بکشید یهودیان را


audio: LUJz8TCfWsw_0108.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
البته که هیتلر، گوبلز و آلمان نازی بسیار دروغ می‌ساختند شخص گوبلز ابایی از دروغ‌پردازی بزرگ یا کوچک نداشت در تمام طول زندگیش کل این ایده که قوم یهود باعث و بانی همه رنج‌های آلمان بودند و قدرت دنیا رو در دست دارند و داشتند اساسا ایده‌ی حزب نازی بود از ابتدا و خب یک دروغ بزرگ بود واقعا ایده‌ای که به بهانه‌اش چه اتفاقی افتاد؟


audio: LUJz8TCfWsw_0109.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
کرورکرور کودک و زن و مرد و پیرمرد و پیرزن به اشکالی فجیع کشته شدند دیدیم در تاریخ هیچوقت این دروغ اثبات نشد تا به امروز هم قابل اثبات نیست در هر قومی قدرتمندانی وجود دارند اما نه به این شکل، که گفته شد


audio: LUJz8TCfWsw_0110.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
به شکلی که گوبلز و هیتلر گفتند و گوبلز واقعیش کرد در ذهن تمام آدم‌ها دقت کنیم امروز در افکار بسیاری از ملیت‌ها هنوز این تفکر هست که یهودیان دارن دنیا رو مدیریت می‌کنن درنهایت این هم عرض کنم که این اشتباهه که بعضیا فکر میکنن همه‌ی کاری که گوبلز می‌کرده این بوده که شب تا صبح بشینه و یک دروغ بزرگ و بی‌ربط رو پیدا کنه بسازه و یه‌چیزهایی دیگه‌ای هم سرهم کنه به بقیه بگه بقیه‌ام راحت باور کنن و


audio: LUJz8TCfWsw_0111.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
سیاست‌ها پیش بره هیتلر هم بزرگ بشه این نبوده، این نیست درواقع اگر بخوایم جمع‌بندی بکنیم عملکرد آقای گوبلز رو در زندگیش و در سمت‌هایی که داشته مهمترین کاری که گوبلز و دستگاه تبلیغاتی آلمان نازی انجام می‌داده و انجام داد عملا این بود که موفق شد بخش بزرگی از مردم آلمان و جمع کثیری از اهالی سیاست رو به نوعی ایمان دچار کنه که دو ستون اصلی داشت


audio: LUJz8TCfWsw_0113.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
ستون اول عظمت و بزرگی پیشوای بزرگ، آدولف هیتلر این ستون اولی بود که خوب بهش عمل کرد گوبلز روایت‌های متعدد تاریخی نشون میده در جمع نازی‌ها شبیه به خدا رفتار می‌شده با آقای آدولف هیتلر کاری که از گوبلز یاد گرفتن سیاستمداران و از اون روز ادامه دادند تا الان و فردایی که من و شما هم شاید نباشیم اینه توانمندی گوبلز


audio: LUJz8TCfWsw_0114.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
و روند تبلیغات گوبلزی که آموختند و به کار می‌برند سیاسیون ستون دوم چی بود؟ ستون دوم آقای گوبلز و توانمندی‌هاش موفق شد در ذهن و قلب آلمان یهودیان رو از مقام انسانیت خلع کنه که اینها انسان نیستن برسونه به حتی پایین‌تر از حیوان و چقدر توانمند این کار رو کرد و چقدر کثیف بود این کار و این هم سیاسیون یاد گرفتند و به اشکال و اسامی دیگر به کار بردند


audio: LUJz8TCfWsw_0115.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
از اون روز به بعد مثالش داعش مثالش عملکرد سایرینی که شما به از بنده میدانید، درنهایت نازی‌ها در حق یهودیان فقط کشتار نکردند تاریخ رو نگاه کنیم در اردوگاه‌هایی مثل آشوئیتش بلاهایی سر یهودیان آمد که انسان‌های عادی حاضر نیستند حتی در حق حیوان مگس و پشه انجام بدن، مثالش فیلم فهرست شیندلر رو ببینیم


audio: LUJz8TCfWsw_0116.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
که کامل بر اساس فکت ساخته شد و اینجا تو پرانتز بگم در سینما مورخ اگر علاقه‌مند بودید بنویسید ما بهش خواهیم پرداخت در کانال اختصاصی سینمایی تیم مورخ به نام سینما مورخ پیشنهاد میکنم اون کانال رو هم در یوتوب و فضاهای دیگر دنبال کنید درنهایت اجازه بدید یک مثال بزنیم از کاری که با یهودیان کردند و این مجوز رو تبلیغات صادر کرد در ذهن و قلب انسان‌ها اون زمان مشخص‌ترین مثالش کارهاییست که


audio: LUJz8TCfWsw_0117.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
پزشک معروف نازی انجام داد آقای جوزف منگله یا همون فرشته‌ی مرگ با چه عنوانی؟ آزمایش پزشکی عنوان کارهاش آزمایش پزشکی بود این پزشک نازی‌ها با یهودیان کارهایی کرده البته با کمک سربازان خودش و آدم‌های زیردستش که فقط خوندن کارهایی که این آدم می‌کرد ممکنه باعث شه شما شب کابوس ببینی و خوابت نبره انقدر عجیب و کثیفه بارها در مورخ تصمیم گرفتیم


audio: LUJz8TCfWsw_0119.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
البته اگر علاقه‌مندید بنویسید حتما به شکلی ارائه خواهیم کرد که واقعا حاوی فکت‌های عجیب غریبی‌ست داستان آقای جوزف منگله و سوالی که پیش میاد چیه؟ اون پزشک اون به کنار اون سربازهای آلمانی عادی آدم بودن انسان بودن چطور به خودشون اجازه دادند که اون کارها رو در حق همنوع خودشون بکنن؟ و جواب توانمندی آقای گوبلز


audio: LUJz8TCfWsw_0120.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
و تبلیغات و پروپاگاندای نازی که اینها انسان نیستن اینها باید باهاشون به این شکل رفتار بشه و اینکه یهودیان در چشم این سربازان چیزی نبودند جز پشه و مگس


audio: LUJz8TCfWsw_0121.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
عملا یهودیان در ذهن آلمان‌ها از انسان بودن و حتی حیوان بودن هم تنزل پیدا کردند و تبدیل به شی شدن نه انسان و این مهمترین موفقیت


audio: LUJz8TCfWsw_0123.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
نکته‌ی مهم دیگری که در روایت افسانه‌ای از هیتلر و گوبلز مخفی شده دیدن تبلیغات و ندیدن سرکوبیه که اتفاق افتاد یعنی فقط توانمندی نیست حزب نازی کلی نماد و نشانه و شعار و فیلم و رژه و اینها داشت که عملا در نگاه مردم آلمان و حتی جهان یه جوی ایجاد می‌کرد احساساتشون رو تحریک می‌کرد مخصوصا آلمانی‌ها رو و مغز و قلبشون رو عملا به بازی می‌گرفت


audio: LUJz8TCfWsw_0124.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
اما بخش مهمی از علت موفقیت این دستگاه تبلیغاتی به خاطر چی بود؟ به‌خاطر اینکه کسی حق نداشت جرات نداشت حرف دیگری بزنه حرف مخالف بزنه، مثال کوچیکش رو بزنم گوبلز میره تو دانشگاه‌های آلمان در کتاب فیلسوفان بدکردار مشخصا این داستان اومده، یک بار جزو منابع هم بود این کتاب پیشنهاد میکنم فرصت کردید این کتاب رو بخوانید یا این کتاب رو با صدای بنده‌ی حقیر میتونید بشنوید، فیلسوفان بدکردار رو تو دانشگاه‌های آلمان


audio: LUJz8TCfWsw_0125.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
یه تصفیه‌ی اساسی می‌کنه بسیاری از اساتید و فیلسوفان آلمانی رو فراری میده حتی از کشور که اگر می‌موندن کشته می‌شدن مثالش هانا آرنت که ما در قسمت دادگاه آیشمن پرداختیم به نظریه‌ی ایشون و تا حدودی به زندگیش در اون قسمت پرداختیم این چیزیست که خیلی ازش صحبت نمیشه تبلیغات بود توانمندی در تبلیغات گوبلزی هم بود اما اگر اجازه می‌دادن مثلا فیلسوفان رقیبی که داشت آقای گوبلز


audio: LUJz8TCfWsw_0126.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
میومدن حرف می‌زدن تو همون دانشگاه‌ها شرط میبندم نصف همون دانشجویانی که اومدن همراه شدن با حزب نازی درمقابل حزب نازی و کشتار یهودیان قطعا می‌ایستادند و این کاری بود که بازهم آموختند سیاستمداران و از اون روز تا الان که بنده خدمت شما هستم و شما بشنو تا آینده‌ای که شاید نفسی نباشه و خدمت شما نباشم سیاستمداران به کار خواهند بست این کارو که تبلیغات هست، سرکوب هم هست


audio: LUJz8TCfWsw_0128.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
درنهایت بخش مهمی از علت موفقیت این دستگاه تبلیغاتی این بود که تنها صدایی که می‌آمد صدای موافق بود تنها صدایی که شنیده می‌شد فریادهای پیشوا و سخنرانی‌هاش بود سخنرانی‌های گوبلز بود سخنورزی‌های پروپاگانداهای او بود


audio: LUJz8TCfWsw_0129.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
دوران تسلط نازی‌ها بر آلمان نازی دورانی‌ست از خفقان شدید اینه اون روی سکه‌ی نازی‌ها البته این خفقان فقط برای کسانی بود که طور دیگری فکر می‌کردند و موافق تفکر نازی‌ها نبودند ما از دورانی صحبت می‌کنیم که اگر مدام ابراز ارادت نمیکردی به هیتلر به پیشوا و آرمان نازی‌ها باید خیلی جرات میداشتی یه همچین شرایطی بوده


audio: LUJz8TCfWsw_0130.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
فقط گل و بلبل نبوده آقای مل بروکس، فیلمساز بزرگ کمدی یه اثر بسیار معروف داره به نام تهیه‌کنندگان و همین ایده رو تو اون اثر نشون میده که بدون سایه‌ی سنگین تسلط قدرت نازی حتی میشه بسیاری از اون تبلیغات رو نمادپردازی‌ها رو شایسته‌ی تمسخر دونست اما در شرایطی که حتی سکوت هم هزینه داره و همه موظف هستن به پیشوا تعظیم کنن


audio: LUJz8TCfWsw_0132.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
اگر بخوایم ساده‌تر کنیم این موضوع آخر رو به عبارت دیگه بخش مهمی از موفقیت گوبلز و به طور کلی دستگاه تبلیغاتی هیتلر نه در بلند کردن صدای خودشون که در خفه کردن صدای دیگران است بازهم درس دیگری از گوبلز و دوستان و تبلیغات گوبلزی برای سیاسیون که تا امروز و تو بشنو در آینده استفاده میشه نازی‌ها از این لحاظ در طول تاریخ تنها نبودند


audio: LUJz8TCfWsw_0133.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
قبل از آنها هم بودند حاکمانی که با این الگو حکومت کردند بعد از آنها هم بودند و تو بشنو خواهند بود درنهایت اجازه بدید به این شکل جمع‌بندی بکنیم که برجستگی و صفات اصلی نازی‌ها و هرآن چیزی که من و شما امروز نازی‌ها را و عملکردشون رو با آنها به یاد می‌آوریم در چند چیز خلاصه میشه اول اینکه تلفات زیادی گرفتند نازی‌ها و حزب نازی تعداد زیادی انسان کشتند


audio: LUJz8TCfWsw_0135.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
و بسیار در تاریخ ماندگار شد و یک عامل دیگه هم وجود داره که در اسم و رسم امروز نازی‌ها بسیار تاثیر گذاشته


audio: LUJz8TCfWsw_0136.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
قربانیان آلمان نازی آدولف هیتلر، گوبلز، گورینگ و بسیار اسامی دیگر درنهایت شدند برندگان تاریخ و بر لوح تاریخ نگاشته شد آلمان نازی بازنده


audio: LUJz8TCfWsw_0137.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
ماجرای افسانه گوبلز به بخش دیگه هم داره اجازه بدید به راحتی ازش نگذریم از این افسانه‌سازی امروزه عموما بستری که توش هیتلر و گوبلز توش ظهور کردن نادیده گرفته می‌شه امروز که داریم باهم صحبت می‌کنیم، چرا؟ اونها، اون آدم‌ها وقتی قدرت رو دست گرفتن وحشت مطلق درست کردن اما به هر دلیلی، بین مردم آلمان فضای پذیرش این شعارها اون‌زمان بود


audio: LUJz8TCfWsw_0138.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
شعارهایی که می‌دادن، یعنی چی؟ یعنی شکست سنگین جنگ جهانی اول و مشکلاتی که کشور داشت، آلمان داشت شد یه بستر خوب که یه نفر بیاد از این بستر استفاده بکنه سوءاستفاده بکنه بگه فلان گروه عامل بدبختی همه‌ی این چیزهایی هستند که ما درگیرشیم که هیتلر اومد گفت یهودی‌ها عامل بدبختی‌ان و بعد هم شروع کنه وعده دادن که ما می‌توانیم، چنان می‌کنیم چنان می‌کنیم و و و.


audio: LUJz8TCfWsw_0139.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
و زمانی که جمعیتی به این تصمیم برسند که حق به‌هرحال با خودشونه هرکاری رو حالا با هر توجیهی میتونن بپذیرن اون جمعیت شدن مردم آلمان و هر کاری رو با هر توجیهی پذیرفتند و در تاریخ ماندگار شد تو بشنو امروز هم مثالش در جهان ما هست


audio: LUJz8TCfWsw_0140.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
و درنهایت برسیم به آخرین بخش افسانه‌ای که از گوبلز و هیتلر ساختند و اون چیزی نیست جز اینکه اون‌ها و به طور کلی نازی‌ها به شکلی عجیب و تکرارنشدنی چی‌ان؟ ذاتا پلید و شیطانی‌ان این رو گفتن ولی یه نکته‌ای هست بعد از سقوط آلمان نازی مقاماتی که باقی موندند و مجریان اون جنایت تحت بررسی چندین و چند روان‌شناس قرار گرفتن و نتیجه همه بررسی‌ها چی بود؟


audio: LUJz8TCfWsw_0141.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
اون آدم‌ها آدم‌های معمولی بودن یعنی لااقل اختلال و مشکلات روانی که اون جنایات رو بخواد توضیح بده رو نداشتن نازی‌ها هیولاهایی از گونه جانوری متفاوت نبودند و مردم بنده‌خدای آلمان هم از سر حماقت صرف یا بی‌خبری مطلق نبود که دنباله‌روی نازی‌ها شده بودن ما درباره این ویژگی نازی‌ها قبلا در دو قسمت دادگاه نورنبرگ و هانا آرنت و دادگاه آیشمن


audio: LUJz8TCfWsw_0142.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
مفصل توضیح دادیم در پادکست مورخ و پیشنهاد می‌کنم حتما ببینید هم مکمل خوبیست هم حاوی فکت‌های بسیار جذاب اما اینو خوبه بهش توجه کنیم پیامد مهم پذیرش این حقیقت که نازی‌ها هیولا نبودند اینه که بفهمیم داستان آلمان نازی اساسا غیرقابل‌تکرار نیست کافیه به این فکر کنیم که همین الان در قرن بیست و یکم در شرایطی که بسیاری از مردم دنیا


audio: LUJz8TCfWsw_0143.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
ابزار دسترسی به همه جور اطلاعات و روایت رو تو جیبشون، تو موبایل‌هاشون دارن دارن و می‌تونن درباره اتفاقات همون لحظه هرچیزی که دلشون می‌خواد بخونن در همین ایران خودمون یا در همون آمریکا و بریتانیایی که در جنگ جهانی دوم در جبهه مقابل آلمان جنگیدند همین امروز که داریم باهم صحبت میکنیم در سراسر دنیا آدم‌هایی هستند که هنوز هیتلر براشون محترم و محبوبه نشان به آن نشان


audio: LUJz8TCfWsw_0145.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
درنهایت هیچکدوم از مطالبی که اخیرا عرض کردم و افسانه‌هایی که ازش صحبت کردم به این معنا نیست که گوبلز کار خاص و عجیب غریب و به یاد ماندنی نکرد و تاثیرگذار نبود یا یه‌جورایی میتونم بگم کار خوب انجام نداد از منظری خیلی چیزها رو جابه‌جا کرد خیلی از استانداردها رو جابه‌جا کرد شما بشنو معلم بسیاری از سیاسیون همین الان که باهم صحبت می‌کنیم هستن آقای گوبلز


audio: LUJz8TCfWsw_0146.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
آقای گوبلز برای همیشه تاریخ یکی از نمونه‌های بسیار مهم تاثیرگذاری شد در دستگاه تبلیغاتی و تاثیرگذاری حکومتی و ایشون استاد باقی خواهد ماند برای تمام تبلیغاتچی‌های حکومتی در سراسر جهان چرا کلمه‌ی استاد رو به کار میبرم؟ برای این دوستانی که عرض کردم تبلیغات‌چی‌های سیاسیون امروزی ایشون استاده، گوبلز استاده گوبلز اینو درس داد به این دوستان که جوری تبلیغ کنید


audio: LUJz8TCfWsw_0147.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
که برای جمع کردن رای و انتخابات و پول تبلیغ نکرده باشین اونها که بچه‌بازیه هدف باید این باشد که دسته‌دسته پیر و جوون آلمانی رو قانع کنی دار و ندار و جون و کسب و کارش رو فدای پیشوا کنه تا چی بشه؟ پیشوا و نیروهاش برن چند ده میلیون نفر رو بکشن و در کوره‌های آدم‌سوزی بسوزانند


audio: LUJz8TCfWsw_0148.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
روزهای آخر کار هیتلر یکی از ایده‌هایی که برای نجات اجرا میشه فکر میکنید چی بوده؟ جذب نیرو از بین آدم‌های باقی‌مانده یعنی پیرمردها و پسربچه‌ها فقط اینها باقی مانده بودن این تسلط به افکار و اذهان کار بزرگی بوده که گوبلز از پسش خوب بر اومد و آموزش داد آقای گوبلز ثابت کرد که انسان چقدر حیوان دوپاست و چقدر توانمنده در این حوزه


audio: LUJz8TCfWsw_0149.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
در عین حال اما گوبلز و هیتلر مدیون همدیگه هم هستند آقای گوبلز با ایده‌های تبلیغاتیش کمک کرد هیتلر پله‌های قدرت رو بالا بره و تا اون حد در جنگ پیش بره و موفق بشه اما بخش مهمی از شهرت گوبلز هم به خاطر این بود که دولت متبوعش یعنی دولت هیتلر اون کشتارهای بزرگ رو اجرا کرد و در تاریخ ماندگار شد گرچه یه پرانتز هم باز کنیم قسمت مهمی هم از بزرگ شدن اسم گوبلز


audio: LUJz8TCfWsw_0150.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
و تبلیغات گوبلزی درس پذیری سیاسیون بعد از گوبلز و هیتلر بودند و به اجرا دراوردن سیاست‌های گوبلز در طول تمام این سال‌ها و الان که بنده با شما صحبت میکنمه درنهایت قدرت ماشین نظامی و سازوکار نسل‌کشی آلمان نازی بود که قدرت دستگاه تبلیغاتیش رو به نتیجه رسوند و بالعکس در عین حال که وجود اون دستگاه تبلیغاتی بود


audio: LUJz8TCfWsw_0152.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
پل جوزف گوبلز بعد از شخص پیشوا بعد از شخص آدولف هیتلر موثرترین عامل در اقدامات آلمان نازی بود آدمی که خودش یک نقص مادرزادی داشت که مسبب معافیتش شد از رزم از جنگ اما خود او مدعی برتری ژنتیک نژادی خودش و اطرافیانش شد و کرور کرور آدم رو با خودش همراه کرد


audio: LUJz8TCfWsw_0153.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
گوبلز آدمی بود که نوشته، حرف و سینما رو در خدمت کشتار قرار داد و الگویی شد که نشون بده قدرت تبلیغات، مرز ندارد آدمی که شاید برای همیشه تاریخ به همه رهبران یاد داد که اگر بلد باشید و حاضر باشید به اندازه کافی دروغ بگید و داستان بسازید هر کاری می‌توانید بکنید و می‌توانید


audio: LUJz8TCfWsw_0154.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
در حالی که آدم‌ها رو سلاخی می‌کنید مردمی رو دنبال خودتون راه بیندازید که شما را الگوهای خرد و اخلاق میدونن


audio: LUJz8TCfWsw_0156.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
وقتی امروز به شرق و غرب و شمال و جنوب دنیا نگاه می‌کنیم و می‌بینیم رهبران سیاسی چه طور بی‌شرمانه و بی‌رحمانه در حال جنایت‌اند چطور کودکان در حال مرگند چطور فرزندان یتیم می‌شوند چطور زنان بیوه می‌شوند چطور پدران با کمری شکسته جنازه‌ی کودک خود را در آغوش می‌فشارند و اشک میریزند و وقتی می‌بینیم در همان حال


audio: LUJz8TCfWsw_0157.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
رهبران سیاسی چه طور بی‌شرمانه و بی‌رحمانه در حال جنایت خونریزی و کثافت‌کاری هستند و در لحظه خود را طرف مظلوم جا می‌زنند به این فکر میکنیم که برای خیلی‌هاشون موفقیت‌هایی که گوبلز داشت الگو بود


audio: LUJz8TCfWsw_0158.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
گوبلز استاد آنهاست البته به این هم می‌توان فکر کرد و از روی الواح تاریخ خواند که عاقبت همه آن موفقیت‌ها و آنچه امروز می‌بینیم از سیاسیون و حاکمان مستبد


audio: LUJz8TCfWsw_0160.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
آقای گوبلز کار خودش رو با موفقیت پیش برد و پیش برد و پیش برد و پیش برد تا کجا؟ تا نقطه‌ای که خودش کار خودش رو تمام کرد و بعد از این که چند ده میلیون نفر رو به کشتن داد آخرین قربانی‌ش کیا بودن گوبلز؟ فرزندان خودش همسر خودش و درنهایت


audio: LUJz8TCfWsw_0163.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ به کلام روح‌الله نخعی و تنظیم برای مورخ حامد سیاسی راد در استودیو پیکان تهیه و تولید شد


audio: LUJz8TCfWsw_0164.opus
source: youtube
source_id: LUJz8TCfWsw
invalidation: VALID
text:
ضمن اینکه در ادامه خواهیم دید با افتخار، ویدئوهای ارسالی از طرف شما خوبان مهرورزان همیشگی به تیم مورخ رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ میسپرم و


audio: OVKdEIRchrc_0001.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
واقعا مشکل مردم ما الان شکل موی بچه‌های ماست؟ بچه‌ها دوس دارن موشونو هر طوری بزنن به من و تو چه ربطی داره؟ من و تو باید به مسائل اساسی کشور برسیم یعنی دولت باید بیاد اقتصادو سامون بده فضای کشور رو آرامش ببخشه امنیت روانی درست کنه پشتیبانی کنه از مردم مردم سلایق گوناگونی دارن با سنت‌های مختلف، اقوام مختلف، تیپ‌های مختلف دولت خدمتگزار همه‌ی اون‌هاست


audio: OVKdEIRchrc_0002.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
چرا مردمو اینقدر کوچیک می‌کنیم؟ یعنی واقعا مردمو اینقدر کوچک می‌کنید که الان مشکل مهم جوون ما اینه که مدل موشو چیجوری بزنه؟ دولت هم نمی‌ذاره شان دولت اینه؟ شان مردم اینه؟ این واقعا توهین به مردم ماست چرا مردمو دست کم می‌گیریم؟ یعنی واقعا مشکل کشور ما اینه که فلان دختر ما فلان لباسو پوشید؟ یعنی مشکل کشور ما اینه؟ مشکل مردم ما اینه؟


audio: OVKdEIRchrc_0003.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
این شاید تنها بخشی از صحبت‌های جنجالی‌ترین رئیس جمهور تاریخ جمهوری اسلامی در برهه‌ی انتخابات دوره اولش بود محمود احمدی‌نژاد در سال 1384 احتمالا با این جملات سعی کرد تا رای طبقه‌ی متوسط رو جذب کنه الباقی شعارها و سخنان او هم برای جذب حزب‌اللهی‌ها و فرودستان بود و البته استراتژی موفقی هم داشت


audio: OVKdEIRchrc_0004.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
او هشت سال رئیس دستگاه اجرایی ایران بود هشت سال پر از چالش و جنجال که نهایتا باعث شد جانمایی خود محمود احمدی‌نژاد هم در فضای سیاسی کشور تغییر کنه تا حدی که عاشقان سابقش امروز از او نفرت دارند یا شاید برعکس کسانی که از او نفرت داشتند او رو امروز فرشته‌ی نجات می‌بینند حالا سوال محمود احمدی‌نژاد که بود؟ از کجا آمد؟


audio: OVKdEIRchrc_0005.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
چطور در 1384 او موفق شد رئیس جمهور ایران شه؟ رقبا و یارانش چه کسانی بودند؟ یارانی که پس از ریاست جمهوری او به خودشون گفتند جریان سوم تیر ماه ما در این قسمت از مورخ و در دقایق آتی رفتیم سراغ داستان سوم تیر 1384 محمود احمدی‌نژاد و یارانش سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه


audio: OVKdEIRchrc_0007.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم ما بهره خواهیم برد از گزارش‌ها، اظهارنظرها و تمام مطالبی که در خبرگزاری‌ها و سایت‌های خبری داخلی و بین‌المللی در تمام این سال‌ها منتشر شده از 1384 تا به امروز البته در رسانه‌های معتبر و اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان


audio: OVKdEIRchrc_0009.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
ایران، استان سمنان، توابع گرمسار و شهرستان آرادان ششم آبان ماه 1335 همچین روزی و همچین جایی فرزند چهارم خانواده‌ی احمدی‌نژاد به دنیا آمد او را نام نهادند محمود این آقا محمود داستان ما در یک خانواده‌ی پرجمعیت دیده به جهان گشود دو خواهر و دو برادر قبل از خود او دنیا آمده بودند


audio: OVKdEIRchrc_0010.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
که البته یکی از خواهران او در دو سالگی از دست رفته بود بعد از محمود هم خانواده صاحب سه دختر دیگر شد از خانواده‌ی او بیشتر صحبت کنیم پدربزرگ محمود ملاک بوده احمد پدر محمود اما، پدر محمود احمدی‌نژاد نمی‌خواست راه پدر رو بره و به همین واسطه کمی بعد از تولد محمود کلا جمع کرد زار و زندگی و خانواده رو مهاجرت کرد به تهران، کجای تهران؟ شما بفرمایید


audio: OVKdEIRchrc_0011.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
محله‌ی نارمک محمود احمدی‌نژاد در این محله بزرگ شد اهل ورزش رزمی و عاشق فوتبال بود و البته شیفته‌ی سیاست چرا؟ شاید یکی از دلایلش محله‌ی آقا محمود بود مسجد نارمک در دهه‌ی چهل و پنجاه خورشیدی تبدیل شده بود به پاتوق سیاسیون مخالف شاه پهلوی به عنوان مثال فقط کافیست به این توجه کنیم که مسجد نارمک یکی از پاتوق‌های اصلی مهندس مهدی بازرگان بود


audio: OVKdEIRchrc_0013.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
پیش از محمود هیچکدوم از بچه‌های خانواده‌ی احمدی‌نژاد دانشگاه نرفته بودند اما به هر حال درس و مشق محمود خوب بود و نتیجه؟ 1354 تو رشته‌ی مهندسی راه و ساختمون وارد دانشگاه علم و صنعت شد در ادامه، دانشگاه برای احمدی‌نژاد و همکلاسی اصلیش سید مجتبی ثمره‌ی هاشمی تبدیل شد به محل فعالیت تشکیلاتی البته فعالیتی بیشتر از جنس صنفی


audio: OVKdEIRchrc_0014.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
یه مثال بزنیم از این فعالیت‌های صنفی در واقع مهم‌ترین اقدام، مهمترین مثال دوستان در این برهه‌ی زمانی محمود احمدی‌نژاد و رفقاش در این تشکیلات صنفی اعتراض کردند به تبعیض مثبت به نفع دانشجویان دختر دانشگاه علم و صنعت اون زمان تصمیم گرفت حتما بیست درصد ورودی‌ها از 1355 به دختران اختصاص پیدا کنه نتیجه؟ محمود و رفقا اعتراض کردند و باز نتیجه؟


audio: OVKdEIRchrc_0016.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
سال که رسید به 57 دغدغه‌های محمود احمدی‌نژاد سیاسی‌تر شد یه نشریه به عنوان مثال منتشر می‌کردن تو دانشگاه علم و صنعت به اسم جیغ و داد قشنگ رویکرد محمود و رفقا از اسم نشریه پیداست البته گویا این نشریه منتشر می‌شد برای تمسخر دانشجوهای چپ، چرا؟ فضای دانشگاه علم و صنعت اون زمان خیلی چپ بود و محمود و رفقای اسلامگراش حسابی با چپ‌ها سرشاخ بودند


audio: OVKdEIRchrc_0017.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
حالا کیا بودن این دوستان اسلامگرا در علم و صنعت؟ یکیشون که عرض کردم مجتبی ثمره‌ی هاشمی بود اما از دیگرانی نام ببریم به عنوان مثال صادق محصولی مسعود زریبافان علیرضا علی‌احمدی سید امیرمنصور برقعی این دوستان همه هم‌تشکیلاتی‌های محمود داستان ما بودند که بعدا البته همشون تو دولت محمود احمدی‌نژاد پست و سمت گرفتن واسه خودشون


audio: OVKdEIRchrc_0018.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
به هر حال این جمع اون زمان چند تا تجمع ترتیب دادن تو همون دانشگاه علم و صنعت و همین تجمعات اون زمان در بحبوحه‌ی انقلاب باعث شد کم کم فردی به نام محمود احمدی‌نژاد شناخته بشه حالا در ادامه اینقدر شناخته شد او که برای هیئت دانشجویی که بنا بود دوازدهم بهمن ماه 57 برن فرودگاه مهرآباد به استقبال رهبر انقلاب اسم محمود احمدی‌نژاد هم در آن لیست نگاشته شد


audio: OVKdEIRchrc_0020.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
با پیروزی انقلاب 57 دانشجوها شروع کردند به احیای انجمن‌های اسلامی در ادامه رفتن به سمت احیای اتحادیه‌ی انجمن‌های اسلامی دانشجوها که قرار بود چه کنه؟ بین انجمن‌های اسلامی هماهنگی ایجاد کنه همه‌ی این نهادها پیش از انقلاب در زمان پهلوی تعطیل شده بودند نتیجه چه شد؟ اردیبهشت 1358 حدود سه ماه بعد از پیروزی انقلاب اعضای انجمن‌ها رفتند دیدار رهبر انقلاب که چه کنند؟


audio: OVKdEIRchrc_0021.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
خبر احیای اتحادیه‌ی انجمن‌های اسلامی دانشجویان رو ابلاغ کنند به رهبر انقلاب عکسی از این دیدار وجود دارد که در آن محمود احمدی‌نژاد رو می‌بینیم، اون گوشه ایستاده اگر ما رو تصویری می‌بینید در یوتیوب مورخ در حال تماشای آقا محمود هستید و اگر ما رو پادکست می‌شنوید جستجویی ساده بفرمایید یا سری به یوتیوب مورخ بزنید


audio: OVKdEIRchrc_0022.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
بروید تحکیم وحدت کنید این جمله‌ی رهبر انقلاب بود خطاب به دانشجویان انقلابی تو همون دیداری که عرض کردم نتیجه چه شد؟ نتیجه‌ی این جمله اسم اتحادیه‌ی انجمن‌های اسلامی شد تحکیم وحدت بله تاریخ این ترکیب، تحکیم وحدت، از اینجا می‌آید موسسین این اتحادیه نماینده‌های دانشگاه‌های مختلف تهران بودند اسم ببریم، در تاریخ جمهوری اسلامی آمده است که


audio: OVKdEIRchrc_0023.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
محسن میردامادی از پلی تکنیک ابراهیم اصغرزاده از دانشگاه شریف یا همون دانشگاه آریامهر حبیب‌الله بیطرف از دانشگاه تهران محمدعلی سیدنژاد از تربیت معلم و محمود احمدی‌نژاد از علم و صنعت اینان کنار هم گرد آمدند و شدند اعضای تحکیم وحدت، البته اعضای اصلی


audio: OVKdEIRchrc_0024.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
چند ماه، فقط چند ماه طول کشید بیش از چند ماه دوام نیاوردند سران دفتر تحکیم وحدت گسسته شد تحکیم وحدت آبان ماه 1358 سه نفر از اعضای موسس دفتر تحکیم وحدت یعنی آقایان میردامادی، ابراهیم اصغرزاده و حبیب‌الله بیطرف طرح تسخیر سفارت ایالات متحده‌ی آمریکا رو در تهران مطرح می‌کنن ما پیش از این، این واقعه و این داستان رو


audio: OVKdEIRchrc_0025.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
در قسمت مربوط به سیزده آبان مفصل ازش صحبت کردیم در پادکست مورخ پیشنهاد می‌کنم ببینید بشنوید از یوتیوب مورخ اونجا بنده عرض کردم که دو نفر با این طرح مخالفت کردند اول سید محمدعلی سیدنژاد و دوم محمود احمدی‌نژاد بله دلیل مخالفت احمدی‌نژاد حالا چی بود؟ تو اون قسمت مفصل گفتم اینجا خلاصه‌ش کنم آقای احمدی‌نژاد گفت آقاجون ما اعلام کردیم نه شرقی نه غربی دیگه، نتیجه؟


audio: OVKdEIRchrc_0026.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
اگر بخوایم بریم سفارت آمریکا رو بگیریم که غربیه همزمان باید سفارت شوروی رو بگیریم که شرقیه از دیوار جفتش بریم بالا راهبرد احمدی‌نژاد در نهایت مورد موافقت بقیه‌ی اعضا قرار نگرفت نتیجه چه شد؟ آقای احمدی‌نژاد و انجمن علم و صنعت کلا حاضر نشدن در تسخیر سفارت آمریکا شرکت کنند از اون ور هم عرض کردم سیدمحمدعلی سیدنژاد هم مخالفت کرد و دانشگاه تربیت معلم هم شرکت نکرد در این طرح


audio: OVKdEIRchrc_0028.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
دفتر تحکیم وحدت دو پاره شد با دو پاره شدن این دفتر بخش غالب این جریان که به چپ‌ها معروف شدند به روحانیونی مثل محمد موسوی خوئینی‌ها، مهدی کروبی علی اکبر محتشمی پور و سید محمد خاتمی نزدیک شدند در واقع به روحانیونی نزدیک شدند که در 1366 از جامعه‌ی روحانیت مبارز، خودشون جدا شده بودند انشعاب کرده بودن


audio: OVKdEIRchrc_0029.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
و مجمع روحانیون مبارز رو راه انداخته بودند از اون ور جناح مقابل این چپ‌ها کیا بودن؟ طبیعتا راست‌ها بودن، اونا چه کردن؟ رفتن به جامعه‌ی روحانیت مبارز و روحانیونی مثل اکبر هاشمی رفسنجانی، محمدرضا مهدوی کنی، علی اکبر ناطق نوری، حسن روحانی به این‌ها نزدیک شدند پرانتز یه چیزی رو عرض کنم همین اسامی‌ای که عرض کردم در طول تاریخ چرخیدند با حالت‌های مختلف


audio: OVKdEIRchrc_0030.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
جایگاه سیاسیشون بارها عوض شد به هر حال همین نزدیک شدن احمدی‌نژاد به این جریان باعث شد تا با انتخاب هاشمی رفسنجانی به عنوان رئیس جمهور پای محمود احمدی‌نژاد حالا به سمت‌های اجرایی دولت باز بشه چپ در مقابل راست محمد خاتمی در مقابل هاشمی رفسنجانی و تاریخ بهترین معلم‌هاست


audio: OVKdEIRchrc_0031.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
آقای احمدی‌نژاد تا 1368 تو دانشگاه درس خوند و مدرک کارشناسی ارشدش هم گرفت در ادامه شروع کرد به تدریس و البته تحصیل دکترا تو همون دانشگاه علم و صنعت همزمان سمت‌هایی مثل فرمانداری ماکو و خوی تو آذربایجان غربی رو بر عهده داشت ایشون مدتی هم مشاور استاندار کردستان بود حضور احمدی‌نژاد تو این سمت‌ها فقط نشستن رو صندلی مدیریتی نبود آقای احمدی‌نژاد از همین سمت‌ها


audio: OVKdEIRchrc_0032.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
تونست حلقه‌ی دور و بری‌هاشو از همون زمان شکل بده و بزرگ کنه و سیاست رو کم کم به شکل تشکیلاتی ادامه بده کاری که تو دانشگاه علم و صنعت همون روزهای اول کرده بود قبل از انقلاب ایشون حلقه‌ای از رفقاشو که خیلی هم علم و صنعتی بودن عرض کردم پیش از این دور هم جمع کرد و همشون تو استان آذربایجان غربی حالا سمت داشتن از همون موقع البته حلقه‌ی رفقای آقای احمدی‌نژاد اسم این حلقه چه بود؟


audio: OVKdEIRchrc_0034.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
کمی روی حلقه‌ی ارومیه نازک شیم، ببینیم کیا توش بودن؟ چندتاشونو نام ببریم، محموداحمدی‌نژاد فرماندار ماکو و خوی اسفندیار رحیم مشایی عضو شورای تامین استان آذربایجان غربی آقای صادق محصولی فرمانده‌ی سپاه آذربایجان غربی اون مجتبی ثمره‌ی هاشمی که رفیق قدیمی آقای احمدی‌نژاد بود شد معاون سیاسی استانداری آذربایجان غربی و جالبه خود ایشون اصلا احمدی‌نژاد رو گذاشت فرماندار ماکو و خوی


audio: OVKdEIRchrc_0035.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
در ادامه پرویز فتاح هم شد از سران جهاد سازندگی استان آذربایجان غربی این‌ها البته مثالی بود از اون حلقه‌ی ارومیه همه‌ی این اسامی بعدا که احمدی‌نژاد شد رئیس جمهور تبدیل شدن به اصلی‌ترین ارکان دولت او شما به می‌دانید


audio: OVKdEIRchrc_0037.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
رسیدند به کل کشور آقای احمدی‌نژاد تیم دار خوبی بود واقعا و در عمل ثابتش کرد حال این که آن تیم خوب بود یا نه؟ قضاوتش با شما


audio: OVKdEIRchrc_0038.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
با شروع دوره دوم ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی محمود احمدی‌نژاد که جزو مسئولان ستادی هاشمی در تهران بود یه جهش پستی درست حسابی کرد یهو


audio: OVKdEIRchrc_0040.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
و تا پایان دولت رفسنجانی هم تو این سمت باقی موند سه سال هم ایشون توسط دولت به عنوان استاندار نمونه انتخاب شد همون موقع گرچه همین استاندار نمونه زمانی که در 1384 کاندیدای ریاست جمهوری شد تو استان اردبیل بین هفت تا کاندیدا ششم شد در واقع به نظر میرسه اهالی اردبیل با نظر دولتی‌ها خیلی همنظر نبودند دولت آن زمان سه سال آقای احمدی‌نژاد رو انتخاب کرد


audio: OVKdEIRchrc_0042.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
با پایان دولت هاشمی رفسنجانی حالا عمر استانداری احمدی‌نژاد هم به پایان رسید اگرچه این دوران همچین بی حاشیه هم نبود به طور کلی آقای احمدی‌نژاد و حاشیه خیلی ارتباط قوی‌ای داشتند و دارند مثال بزنیم یه قراردادی هست به نام سوآپ نفتی، یعنی چی؟ یعنی مثلا تو شمال کشور مردم نیاز به نفت دارن انتقال نفت از جنوب به شمال سخته، نتیجه؟ نفت مردم شمال از کشورهای همسایه‌ی شمالی تامین میشه


audio: OVKdEIRchrc_0043.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
به جاش در جنوب نفت از طرف اون کشورها صادر میشه یه تهاتری انجام میشه در واقع تو دوران حضور احمدی‌نژاد بر صندلی استانداری اردبیل مزایده‌ی سوآپ نخجوان بنا بود برگزار بشه کی برنده میشه؟ صادق محصولی رفیق قدیمی آقای احمدی‌نژاد از همون زمان دانشگاه علم و صنعت و قبل از حتی انقلاب 57 آقای اسماعیل گرامی مقدم نماینده‌ی دور هفتم مجلس بعدها ادعا می‌کنه که


audio: OVKdEIRchrc_0044.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
احمدی‌نژاد از نفوذش استفاده کرد و کار رو برای رفیق شفیقش درآورد عملا آقای صادق محصولی هم با بردن این مزایده میلیاردر شد اصن یه وضعی نتیجه؟ حلقه‌ی رفقای ارومیه، حلقه‌ی رفقای احمدی‌نژاد حالا علاوه بر جایگاه و قدرت سیاسی پول هم داشتن


audio: OVKdEIRchrc_0045.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
تاریخ رو جلو بیایم زمانی که دولت سید محمد خاتمی روی کار اومد از پس هاشمی رفسنجانی و زمانی که دوره‌ی حضور احمدی‌نژاد در استانداری اردبیل تمام شد مثل بسیاری از جناح راستی‌هایی که دیگه تو دولت نبودن حالا با اومدن خاتمی دیگه نبودن سعی کرد احمدی‌نژاد با حضور در انتخابات‌های مختلف دوباره قدرتش رو احیا کنه، مثال


audio: OVKdEIRchrc_0047.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
و از طرف جریان راست هم بسیار حمایت شد اما شورای شهر اساسا دستاورد اصلاح طلبان بود و کاملا هویدا بود که برنده‌ی این انتخابات قطعا اصلاح طلبان هستند پس اینجا نشد که بیشه در ادامه و یک سال بعد باز احمدی‌نژاد اومد تو میدون این بار به عنوان کاندیدای انتخابات مجلس و باز احمدی‌نژاد مورد حمایت جریان راست قرار گرفت طبیعتا همین جریانی که امروز بهش میگن اصولگرا


audio: OVKdEIRchrc_0048.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
اون سال جریان راست یا اصولگرای امروزی برای شهر تهران یک لیستی با عنوان فهرست سی نفره‌ی ائتلاف خط امام و رهبری منتشر کردند و با این لیست پا به میدان انتخابات ششمین دوره‌ی مجلس شورای اسلامی گذاشتند چه شد نتیجه؟ عرض می‌کنم


audio: OVKdEIRchrc_0049.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
خب روی اون لیست سی نفره کمی نازک شیم کیا در لیست بودند؟ چندتاشونو نام ببریم اکبر هاشمی رفسنجانی، محمدعلی موحدی کرمانی، حسن روحانی غلامعلی حداد عادل، محمدرضا باهنر، مرضیه وحیدی دستجردی یحیی آل اسحاق، سید علیرضا مرندی، جناب محسن رضایی معروف محمدجواد لاریجانی، احمد توکلی، غلامحسین الهام و خب محمود احمدی‌نژاد این‌ها تعدادی از اسامی‌ای بود که در آن لیست آمده بود


audio: OVKdEIRchrc_0050.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
حالا آقا محمود داستان ما خودش با حفظ سمت کاندیدای مجلس رئیس ستاد هاشمی رفسنجانی تو منطقه‌ی نارمک تهران هم بود در همون انتخابات یه پرانتز، در ادامه روابط این دو آقای احمدی‌نژاد و آقای رفسنجانی چه شد؟ این است سیاست، به هر حال، برگردیم به داستان لیست اصولگرایان در تهران سی از سی باخت هه عجیبه واقعا در واقع از این لیست فقط هاشمی رفسنجانی


audio: OVKdEIRchrc_0051.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
تونست به حد نصاب برسه و به عنوان سی امین کاندیدای تهران انتخاب شد ایشون یعنی آخرین کاندیدا انتخاب شد و با این اتفاق ایشون هم دید اصلا بده اصلا تو شانش نیست با این وضع بره تو مجلس، بره تو مجلس ششم نتیجه؟ از نمایندگی انصراف داد اون سال آقای رفسنجانی گرچه کمی بعد شورای نگهبان دستور ابطال 534 صندوق رای تهران رو صادر کرد تا اینجوری یکی از فعالان ملی مذهبی


audio: OVKdEIRchrc_0052.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
یعنی آقای علیرضا رجایی از مجلس خارج بشه و چی؟ آقای غلامعلی حداد عادل بره تو مجلس و نتیجه‌ی این نقل و انتقالات چه شد؟ عین دریچه‌ی نقل و انتقال فوتبال جریان راست یک نماینده‌ی شاخص تو مجلس ششم حالا داشت


audio: OVKdEIRchrc_0053.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
بازی سیاست بالا و پایین بسیار دارد تو اون انتخابات مجلس جریان راست باخت داستان رو اما کمی بعد بازی عوض شد اصلا به سیاق دولت حسن روحانی که حامیانش تو دور اول به نظر ازش راضی بودن اما در دور دوم شروع کردن به دور شدن از حسن روحانی دولت اصلاحات محمد خاتمی هم همچین وضعیتی داشت سید محمد خاتمی تو انتخابات 1376


audio: OVKdEIRchrc_0054.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
نزدیک به هفتاد درصد آرا رو به خودش اختصاص داد یعنی با حدود بیست میلیون رای کاندیدای اصلی جریان راست یعنی علی اکبر ناطق نوری رو شکست داد در ادامه 1380 هم این پیروزی تکرار شد این بار رکورد رای آوری که دست خودش بود رو باز شکست آقای خاتمی هفتاد و هفت درصد آرا رو به خودش اختصاص داد حدود بیست و یک میلیون رای اما این‌ها باعث نشد که کمی بعد اتفاقاتی نیفته


audio: OVKdEIRchrc_0055.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
انگار مطالبات پایگاه رای اصلاح طلبان از دولت جلو زده بود یا شاید بهتره بگیم دولت خاتمی از مطالبات حامیانش عقب افتاده بود یه جورایی همه می‌گفتند چی شد پس؟ به هر حال 1381 یک سال بعد از شروع دور دوم ریاست جمهوری محمد خاتمی زمانی که وزارت کشور خاتمی یکی از بازترین انتخابات‌های تاریخ جمهوری اسلامی رو برگزار کرد


audio: OVKdEIRchrc_0057.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
بر اساس قانون وقت، شورای نگهبان دخالتی در این انتخابات نداشت اجرا بر عهده‌ی وزارت کشور بود نظارت هم بر عهده‌ی مجلس اصلاح طلب ششم نتیجه؟ هر چی منتقد و مخالف بود رفتن کاندید شدن از نهضت آزادی که با لیست یاران بازرگان، طالقانی، سحابی به میدون اومدن شما بگیر تا ملی مذهبی‌ها،روزنامه نگارها، احزاب اصلاح طلب همه


audio: OVKdEIRchrc_0058.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید چند نفر رو اسم ببریم از کاندیداهای اون دوره نیک آهنگ کوثر، حسین زمان، محمد توسلی، مصطفی تاجزاده این‌ها مثال‌هایی بود فقط میخوام به این برسم که وضعیت با سیاست‌های کلی نظام انگار ناسازگار بود یه جمله‌ی معروفی از اصلاح طلبان هست مربوط به همون زمان میگن ما چوب خشک هم تو لیست بذاریم رای میاره از اون ور اصولگراها سردرگم بودند نتونسته بودن به وحدت برسن در اون انتخابات


audio: OVKdEIRchrc_0059.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
شواری هماهنگی نیروهای انقلاب که تو راسش هم علی اکبر ناطق نوری قرار داشت اون زمان نتونسته بود جریان راست رو به ائتلاف برسونه یه اتحادی درشون ایجاد بکنه و توی اون طیف سیاسی در راستگراها هر گروهی با لیست مجزای خودش وارد انتخابات شده بود این بود شرایط انتخابات حالا نتیجه چه شد؟ عرض می‌کنم


audio: OVKdEIRchrc_0060.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
وسط این لیست‌های متعدد انتخاباتی یک لیست وجود داشت به نام آبادگران سرلیست کی بود؟ جناب مهدی چمران برادر مصطفی چمران معروف چهره‌های این لیست تقریبا گمنام بودن، چندتاشونو نام ببریم حبیب کاشانی به عنوان مثال بعدا شد مدیرعامل پرسپولیس امیررضا واعظ آشتیانی جالبه ایشون هم بعدا شد مدیر عامل استقلال رسول خادم کشتی‌گیر بود عباس شیبانی که زمانی عضو نهضت آزادی بود


audio: OVKdEIRchrc_0061.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
و البته مسعود زریبافان رفیق و هم دانشگاهی احمدی‌نژاد بود ایشون حالا یه سوالی پیش میاد، این لیستو کی بست؟ مسئول بستن لیست کی بود؟ کوچ کی بود؟ شما بفرمایید رول اصلی این قسمت از مورخ جناب محمود احمدی‌نژاد این لیستو بست و ارائه کرد


audio: OVKdEIRchrc_0062.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
اما سرنوشت این بازترین انتخابات چه شد؟ پرانتز، چرا دومین بار عرض می‌کنم بازترین؟ جواب، بر اساس قانون وقت شورای نگهبان دخالتی در این انتخابات نداشت هر کی دوست داشت رفته بود کاندید شده بود دیگه یعنی همه جور لیستی وجود داشت، منو باز در عمل اما مشارکت مردم در تهران چیزی حدود دوازده درصد بود کلا


audio: OVKdEIRchrc_0063.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
عرض کردم هم یاران اصلاح طلبان و دولت محمد خاتمی هم ملتی که رفته بودند 77درصد رای داده بودند این شکلی بودن که آقا چی شد پس آقای خاتمی؟ اون ادعاها اون شعارهای انتخاباتی چی شد پس؟ اینجا خودشو نشون داد کلا دوازده درصد مشارکت در تهران وجود داشت تهرانی که یک سال قبل اون تعداد رای داده بود به محمد خاتمی اصلاح طلبان شوکه شدند به این توجه کنیم به عنوان مثال


audio: OVKdEIRchrc_0064.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
شورای شهر اول که در دست اصلاح طلبان بود کلا پیش از این عرض کردم حتی نتونست به کارش پایان بده پیش از زمان پایان قانونیش کلا منحل شد و احتمالا این داستان هم در تصمیم مردم برای پشت کردن به صندوق رای بی‌تاثیر نبود و نتیجه؟ بین لیست‌های مختلفی که تو اون انتخابات منتشر شد لیست آبادگران محمود احمدی‌نژاد تونست پیروز بشه حالا شورای شهر دست که بود؟


audio: OVKdEIRchrc_0066.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
حکم شهرداری محمود احمدی‌نژاد صادر شد البته برای چهل و پنج روز تعلیق شد چرا؟ گفته میشه علی یونسی وزیر وقت اطلاعات و عبدالواحد موسوی لاری وزیر کشور وقت سر همون داستان پرونده‌ی سوآپ که کمی قبل عرض کردم گیر دادن به محمود احمدی‌نژاد که آقا چی شد؟ این پوله چیجوری اومد؟ کجا رفت و شما چیکاره بودی؟ کی صادق محصولی رو تایید کرد بره پروژه بگیره و از این حرف‌ها اما به‌هرحال آقای احمدی‌نژاد شهردار شد


audio: OVKdEIRchrc_0067.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
چگونه حل و فصل شد؟ قضاوت با شما اما شهردار شد دوران شهرداری احمدی‌نژاد با تمام شهرداران قبلی متفاوت بود یه سری از دوستان اسم اون دوران رو گذاشتن دوران دور برگردون در همه چیز تعداد زیادی مثلا دوربرگردون در سراسر تهران به وجود اومد به هر حال احمدی‌نژاد داشت یک چهره‌ی کاملا متفاوت از خودش نشون می‌داد چهره‌ی یک شهردار حزب اللهی و البته پوپولیست دیدارهای مردمی شهردار تهران به راه افتاد


audio: OVKdEIRchrc_0068.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
چرا؟ کمک‌ها به هیئت‌ها و مساجد شروع شد تو فرهنگسراها حسینیه به راه افتاد آقای احمدی‌نژاد شروع کرد دفن شهدای گمنام در جای جای تهران در جای جای پایتخت با یه سری از مراکز فرهنگی پایتخت به عنوان مرکز منکرات برخورد کرد آقای احمدی‌نژاد در ادامه یه سری از مراکز فرهنگی مثل خانه‌ی تئاتر اداره‌ی تئاتر، آموزشگاه مجسمه سازی، تئاتر نصر، تئاتر پارس


audio: OVKdEIRchrc_0069.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
همه‌ی این‌ها رو تعطیل کرد چه ضربه‌ی جدی‌ای به تئاتر این مرز و بوم هنوز هم سواله که این میزان دشمنی با تئاتر از کجا میومد؟ در ذهن آقای احمدی‌نژاد به هر حال حتی سعی کرد ایشون نمایشگاه بین المللی تهران رو تو چمران تعطیل کنه از سایر اقدامات هم صحبت کنیم به جای همه‌ی این‌ها به جای همه‌ی این تعطیل کردن‌ها اومد نمایشگاه سالانه‌ی عطر سیب رو


audio: OVKdEIRchrc_0070.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
برای حمایت از هیئت‌های عزاداری راه اندازی کرد به جای تقاطع‌ها و چراغ قرمزها عرض کردم، دوربرگردون زد البته به جای گسترش مترو اومد طرح مونوریل رو در دستور کار قرار داد گفت اصلا مترو که مال هاشمی ایناس اصلا کلا اشتباهه، مونوریل حتی پایه‌های مونوریل، قطعا دوستان به یاد دارند تو میدون صادقیه، آریاشهر تهران علم شد گرچه چند سال بعد طبیعتا جمع شد


audio: OVKdEIRchrc_0071.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
در کنار همه‌ی این‌ها شروع کرد محمود احمدی‌نژاد حمله کردن به رویکرد شهرداران اصلاح طلب سابق و در ادامه حمله کردن به دولت اصلاح طلب نه سابق دولت اصلاح طلب وقت دولت سید محمد خاتمی


audio: OVKdEIRchrc_0074.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
خب برسیم به 1384 برهه‌ی انتخابات ریاست جمهوری از راه رسید به روزهای پایانی دولت محمد خاتمی داشتیم نزدیک می‌شدیم انتخاباتی که حتی جناح بندی‌های سیاسی کشور رو اون زمان تحت تاثیر قرار داد یکی از ویژگی‌های این انتخابات به وحدت نرسیدن دو قطب سیاسی جمهوری اسلامی بود نه اصولگرایان و نه اصلاح طلبان با هم راه نمیومدند


audio: OVKdEIRchrc_0075.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
بین اصولگرایان اصلیترین چهره جناح راست اکبر هاشمی رفسنجانی بود اون زمان چهره‌ای که بعد از انتخابات مجلس ششم و البته با توجه به همکاری حزب کارگزاران و اصلاح طلبان که این حزب کارگزاران نزدیک به هاشمی رفسنجانی هم بود کم کم حالا به اصلاح طلبان نزدیک شده بود این چرخشی ست که بارها هم اتفاق افتاده همه جای دنیا هم بوده، امروز چپ بوده شده راست یا بالعکس اکبر هاشمی رفسنجانی که بسیار راستگرا بود


audio: OVKdEIRchrc_0076.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
حالا انگار به اصلاح طلبان و چپگراها نزدیک شده بود اما هنوز هم بین اصولگرایان بسیار مورد احترام بود ایشون نزدیکی هاشمی رفسنجانی به اصلاح طلبان به نحوی بود اون زمان که حتی بین ایشون و آقای کروبی و جبهه‌ی مشارکت صحبت‌هایی درباره‌ی ائتلاف هم به گوش میرسید یعنی کاملا بیان با چپگرایان ائتلاف کنند گرچه هیچ وقت این ائتلاف به نتیجه نرسید


audio: OVKdEIRchrc_0077.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
پس اولین نفر در اصولگرایان و شما بشنو راستگرایان اکبر هاشمی رفسنجانی بود با این که به اصلاح طلبان نزدیک شده بود محسن رضایی میرقائد هم کاندیدای بعدی جریان راست بود پای ثابت انتخابات در واقع حضورهای انتخاباتی محسن رضایی میرقائد که واقعا امروز کمی به طنر هم تبدیل شده از همین جا شروع شد آقای رضایی که بود؟ فرمانده‌ی سابق سپاه پاسداران که زمان کاندیداتوری


audio: OVKdEIRchrc_0078.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
سمت دبیری مجمع تشخیص مصلحت نظام رو بر عهده داشت این هم راستگرای بعدی که اومد تو انتخابات حضور پیدا کرد نفر بعد آقای علی لاریجانی بود باز هم از طیف راست کسی که اون زمان به نظر میرسید گزینه‌ی اصلی جریان حاکم است برای ریاست جمهوری علی لاریحانی تو شروع دوران اصلاحات کارش چی بود؟ رئیس صداوسیما بود صداوسیمایی که تو دوران حضور علی لاریجانی حسابی با دولت اصلاحات و خاتمی مخالفت کرده بود


audio: OVKdEIRchrc_0079.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
اذیت کرده بود خیلی، محمد خاتمی رو مثال بزنیم، برنامه‌ی چراغ، دوستان قطعا به خاطر دارند برنامه‌ی هویت داستان کنفرانس برلین یا داستان کارناوال عاشورا تمام این مثال‌ها فقط بخشی از اقدامات لاریحانی علیه کلا اصلاح طلبان بود و در راسشون هم محمد خاتمی که رئیس جمهور مملکت بود همین آقای علی لاریجانی امروز که با هم صحبت می‌کنیم کجای سیاست ایستاده؟ انگار کاملا از اون راستگرا بودن فاصله گرفته


audio: OVKdEIRchrc_0080.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
حتی نزدیک به چپگرایانه و اصلاح طلبان اینقدر دیگه دور شده از اصولگرایان و راستگرایان که حتی تایید صلاحیت هم نمیشه شما به می‌دانید، بله ایشون اون زمان 1384 کاندیدایی بود که شورای هماهنگی نیروهای انقلاب روش اجماع کردند گفتن اینه، گزینه اینه و چه بود این شورای هماهنگی نیروهای انقلاب؟ شورایی که بنا بود کاری کنه تمام گروه‌های جریان راست


audio: OVKdEIRchrc_0081.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
بیان اجماع کنن روی یه کاندیدا رکب نخورن رای نشکنه همه جمع شیم بگیم فلانی این فلانی کی بود؟ این شورا کیو انتخاب کرده بود؟ علی لاریحانی


audio: OVKdEIRchrc_0082.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
محمدباقر قالیباف کسی که امروز هم جزو کاندیداهای اصولگرایان هست و دنبال اینه که اجماع بیاد رو خودش تلویحا هم میگه که آقا بکشید کنار من بشم اون روزها در 1384 ایشون کاندید بود و امیدوار هم بود بشه کاندیدای اصلی جریان راست رو ایشون اجماع کنند که بود قالیباف؟ از فرماندهان سپاه


audio: OVKdEIRchrc_0084.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
یا همون اعتراضات دانشجویان در هجدهم تیر 1378 نقش پررنگی در برخورد با دانشجویان داشت و در ادامه هم آقای قالیباف شد فرماندهی نیروی انتظامی ایران محمدباقر قالیباف آخرین کاندیدای جناح راست بود در 1384 خیر آخری نبود، آخری که بود؟ شما بفرمایید، نقش اول این قسمت محمود احمدی‌نژاد داستان ما


audio: OVKdEIRchrc_0086.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
شهردار وقت تهران به عنوان یک کاندیدای جناح راستی وارد میدان انتخابات شد اما دقیقا مثل آقای قالیباف حاضر نشد حکمیت شورای هماهنگی نیروهای انقلاب رو بپذیره ریاست اون شورا با کی بود؟ علی اکبر ناطق نوری و باز یادآوری کنم بنا بود چه کنه؟ بیاد بگه آقا کل راستگرایان، دوستان اصولگرا و راستگرا این یک نفر علی لاریجانی اجماع کنیم رو این آقای احمدی‌نژاد هم نپذیرفت آقای قالیباف هم نپذیرفت


audio: OVKdEIRchrc_0087.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
یعنی بنا بود تمام راستگرایان به نفع علی لاریجانی برن کنار اینا نپذیرفتن گرچه از یک سال قبل مشخص بود این سازوکار جواب نمیده چرا؟ با مثال صحبت کنیم علی اکبر ولایتی در 1383 و برخلاف نظر شورای هماهنگی اومد کاندید شد احمد توکلی هم کاندید شد در ادامه زمانی که هاشمی رفسنجانی کاندید شد علی اکبر ولایتی به نفعش کشید کنار ولی توکلی ماند


audio: OVKdEIRchrc_0088.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
قالیباف که کاندید شد احمد توکلی کشید کنار به نفع قالیباف داستان به اینجا هم ختم نشد محسن رضایی در ادامه کاندید شد محمود احمدی‌نژاد هم کاندید شد نتیجه؟ شورای هماهنگی نتونسته بود وحدت به وجود بیاره در عمل احمدی‌نژاد رفت جلسه‌ی شورای هماهنگی اما حاضر نشد حرف شورا رو گوش بده و موند در عرصه‌ی انتخابات نکشید کنار به نفع کاندیدایی که آن شورا می‌گفت، علی لاریجانی


audio: OVKdEIRchrc_0089.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
آقای ناطق نوری بعدها میگه میگه توی اون جلسه من بودم و حبیب‌الله عسگراولادی و محمدرضا باهنر و دیگران آقای احمدی‌نژاد اومد حرف‌های بالای ابری زد عیننا نقل قول خود آقای ناطق نوریه حرف‌های بالای ابری زد و بعد هم قهر کرد رفت البته از نظر اصولگرایان قهر احمدی‌نژاد و موندنش در انتخابات ایرادی هم نداشت


audio: OVKdEIRchrc_0090.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
ناراحتی اصلی شورای هماهنگی حضور همزمان قالیباف و لاریجانی بود یعنی بحث این بود که آقای قالیباف مگه ما رو لاریحانی اجماع نکردیم قربونت؟ باید بکشی کنار، رای و نشکون در واقع اون زمان کسی محمود احمدی‌نژاد رو در این سطح جدی نمی‌گرفت


audio: OVKdEIRchrc_0091.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
خب این از بحث اصولگرایان، بحث راستگرایان اما اون ور تو اصلاح طلبا چه خبر بود؟ توی اون جریان همه امید داشتن بتونن کماکان دولت رو در دست داشته باشند یعنی دولت بعدی رئیس جمهور بعدی هم اصلاح طلب باشه دوستان اصلاح طلب که در واقع بسیار امیدوار بودند با سه کاندیدا وارد میدون شدند نفر اول مهدی کروبی بود که از سران مجمع روحانیون مبارز بود و البته رئیس مجلس ششم


audio: OVKdEIRchrc_0092.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
مجلسی که یک سال پیش از این زمانی که داریم ازش صحبت می‌کنیم با رد صلاحیت‌های گسترده جای خودشو داده بود به مجلس اصولگرای هفتم به هر حال آقای کروبی نامزد مورد حمایت بخش میانه‌روی اصلاح طلبان بود در 1384 این اولی نفر دوم محسن مهرعلیزاده بود که ایشون هم کاندید اصلاح طلبان بود و خودجوش اومده بود وسط قبل از این چیکاره بود آقای مهرعلیزاده؟


audio: OVKdEIRchrc_0094.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
و اما نفر سوم مصطفی معین بود وزیر علوم دولت سید محمد خاتمی وزیر علومی که بسیار مورد غضب جریان راست بود و حلقه‌ی اصلی قدرت این گرفتاری و غضب جریان راست با مصطفی معین تا حدی بود که تابستان 82 مصطفی معینی که وزیر علوم بود اصلا استعفا داد به هر حال آقای معین رادیکالترین کاندیدای اصلاح طلبان بود اون سال کاندیدایی که حامی اصلیش حزب مشارکت بود اما


audio: OVKdEIRchrc_0095.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
از حزب توده شما بگیر تا نهضت آزادی ازش حمایت کردن اون زمان اگرچه نتونست حمایت دفتر تحکیم وحدت و جنبش دانشجویی رو جلب کنه آقای معین اگر میکرد شاید اوضاع احوالش بهتر بود تحکیمی‌ها دقیقا مثل انتخابات شورای شهر 1381 انتخابات ریاست جمهوری رو هم تحریم کردند


audio: OVKdEIRchrc_0096.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
اما مشکل اصلی اصلاح طلبان دفتر تحکیم وحدت نبود زمانی که جواب بررسی صلاحیت‌ها آمد مشکل اصلی تازه آغاز شد اجازه بدید اسامی رد صلاحیت شدگان معروف اون سال رو عرض کنم با هم مرور کنیم البته شما به می‌دانید در کنار سید رضا زواره‌ای و ابراهیم یزدی و محسن مهرعلیزاده و البته ناصر خان حجازی که اومده بود به حضور سیاسیون در فوتبال اعتراض کنه با این کارش


audio: OVKdEIRchrc_0097.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
که آقا چطور شما میاین؟ ما هم میایم مصطفی معین هم رد صلاحیت شد، بله نتیجه چه شد؟ اصلاح طلبان گفتند نظام از مصطفی معین و در واقع رای مصطفی معین ترسیده رد صلاحیتش کرده چون اگر می‌بود قطعا رئیس جمهور این بود نتیجه؟ ما هم شرکت نمی‌کنیم حالا که اینطور شد اصلاح طبان تحریم کردند


audio: OVKdEIRchrc_0098.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
اما حکم حکومتی یکی از انتقادات همین مصطفی معین به حکم حکومتی بود اصلا اون سال داستان چی بود؟ در دوره‌ی دولت اصلاحات قوه‌ی قضاییه تقریبا همه‌ی روزنامه‌های اصلاح طلب رو توقیف کرده بود با جاش مجلس اصلاح طلب ششم طرح اصلاح قانون مطبوعات رو به جریان انداخت تا این وضعیت رو تا حدودی تغییر بده که آقا نکن دیگه اما زمانی که حکم حکومتی آمد خطاب به مجلس


audio: OVKdEIRchrc_0099.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
اصلاح طلبان مجبور شدند طرح اصلاح قانون مطبوعات رو کنار بگذارند آقای مصطفی معین اعلام کرده بود که اگر رئیس جمهور شوم زیر بار حکم حکومتی نخواهم رفت، چرا؟ چون حکم حکومتی فراتر از قانون اساسی ست، اما ایشون عرض کردم رد صلاحیت شد حالا رد صلاحیت شد اما همان حکم حکومتی آمد همه چیز را برای ایشون تغییر داد از شورای نگهبان درخواست شد تا دو نفر از رد صلاحیت شده‌ها


audio: OVKdEIRchrc_0100.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
یعنی مصطفی معین و محسن مهرعلیزاده تایید صلاحیت شوند و حالا آقای مصطفی معینی که با حکم حکومتی مخالفت کرده بود با حکم حکومتی در عرصه‌ی انتخابات باقی مونده بود اونجا مخالف بود اینجا نفهمیدیم چی شد نتیجه؟ خیلی از آرای خاکستری که مردد بودند به معین رای بدن یا نه؟ احساس کردن با رای دادن به معین هم اتفاقی نخواهد افتاد


audio: OVKdEIRchrc_0102.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید بریم سراغ شعارهای انتخاباتی شعارهای انتخاباتی کاندیداها اکثر کاندیداها از هاشمی رفسنجانی تا مهدی کروبی و الباقی کاندیداهای اصولگرا سعی می‌کردند با نقد وضعیت اقتصادی موجود تمایز خودشون رو با دولت خاتمی نشون بده کاری که همواره هنوز هم داره اتفاق می‌افته دیگه اون زمان هم این اتفاق افتاد، چرا؟ منطقی دارد


audio: OVKdEIRchrc_0103.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
به هر حال چهل و پنج ساله که وضعیت اقتصادی این مرز و بوم تحت تحریم خوب پیش نمیره و قطعا انتقاد خوبیه، انتقاد اقتصادی شعار مناسبیه مثال بزنیم مهدی کروبی اون سال تمرکز اصلیش رو گذاشته بود روی همین موضوع با مطرح کردن این شعار که اگر رئیس جمهور شوم به هر ایرانی ماهی پنجاه هزار تومن خواهم داد


audio: OVKdEIRchrc_0104.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
همین شعار رای خیلی‌ها رو به مهدی کروبی نزدیک کرد سعی می‌کرد ریشه‌ی مشکلات اقتصادی رو تو دولت رفسنجانی ببینه چرا؟ با خاتمی خیلی علاقه‌مند نبود ایشون گویا سرشاخ شه از اون ور آقای رفسنجانی رو مهمترین رقیب خودش می‌دونست آقای کروبی پس طبیعی بود ریشه‌ها رو آنجا در دولت سردار سازندگی جستجو کنه


audio: OVKdEIRchrc_0105.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
یه سری از نظرسنجی‌ها اما نشون می‌داد رقیب اصلی اکبر هاشمی رفسنجانی محمدباقر قالیبافه آقای قالیباف سعی میکرد خودش رو به عنوان مدرن‌ترین کاندیدای جناح راست جا بندازه کاری که بعدا در انتخابات 1392 و 96 البته نکرد آقای قالیباف شعار ایشون چه بود در 1384؟ اصولگرای اصلاح طلب بله


audio: OVKdEIRchrc_0106.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
همین آقای زاکانی که امروز کاندیدای ریاست جمهوری هستند و رقیب آقای قالیباف اون زمان رئیس ستاد انتخاباتی آقای قالیباف بودند به هر حال آقای زاکانی و توکلی مدام اعلام می‌کردند که قالیباف کاندیدای اصولگرایان تحول خواهه اصلا چیز جدیدی بود شعارهای دیگر قالیباف چه بود؟ زندگی خوب، برازنده‌ی ایرانی یا ایران شایسته، شایسته‌ی ایرانی


audio: OVKdEIRchrc_0107.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
یا اصولگرایی جامع، اصلاح طلبی معقول اصلا همش خوشگل و مشتی و اینا یک شعار بامزه‌ی دیگر هم ایشون داشتند که هم خوشگله هم بوره ایشالله رئیس جمهوره بله


audio: OVKdEIRchrc_0108.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
بریم سراغ کاندیداهای دیگه آقای علی لاریجانی هم مسیری رو رفت که قالیباف رفته بود شعار اصلی چه بود؟ هوای تازه میگفت من دولت مدرن تشکیل خواهم داد در واقع کسی که کاندیدای اصلی جریان راست بود دقیقا داشت شبیه اصلاح طلب‌ها حرف میزد همه چیز تو هم بود یه جورایی حتی تو فیلم انتخاباتیش از شیرین عبادی که اون زمان منتقد حاکمیت بود و جایزه صلح نوبل رو هم برده بود


audio: OVKdEIRchrc_0110.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
دولت عشق این شعار کاندیدای بعدی بود، از کی صحبت می‌کنیم؟ شما بفرمایید جناب میرقائد محسن رضایی میرقائد آقای رضایی با یک وعده‌ی عجیب اومد تو انتخابات با وعده‌ی فدرالیسم اقتصادی که اصلا معلوم نبود چی بود؟ چرا؟ آقای رضایی تو فیلم انتخاباتیش اعلام کرد که اگر با گلوله بزننش هم کنار نمیره اما دو روز مونده بود به انتخابات اعلام کرد


audio: OVKdEIRchrc_0111.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
به دلیل این که نمی‌خواهد آرا پراکنده شود انصراف می‌دهم خب چی شد پس؟ به هر حال محسن رضایی کاندیدای حاشیه‌ای اصولگراها بود همین نقش رو هم در جریان اصلاحات، آقای مهرعلیزاده ایفا می‌کرد جالبه کسی که با شعار تسخیر قلب‌ها اومد تا رای ترک‌زبان‌ها رو بگیره اما


audio: OVKdEIRchrc_0112.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
مصطفی معین هم تکلیفش روشن بود با لپتاپش پامیشد میومد تو برنامه‌های تلویزیونی و از جامعه‌ی مدنی و دموکراسی صحبت می‌کرد در نهایت هم می‌گفت ادامه دهنده‌ی راه سید محمد خاتمی ست و حتی محمدرضا خاتمی برادر سید محمد خاتمی رو به عنوان معاون اول خودش معرفی کرده بود محمدرضا خاتمی تو یکی از همایش‌های تبلیغاتی گفت ما بدون این که گدایی تایید صلاحیت بکنیم


audio: OVKdEIRchrc_0113.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
از سد شورای نگهبان گذشتیم از دموکراسی و حقوق بشر و حقوق اقلیت‌ها و قومیت‌ها و مذاهب و از عدالت جنسیتی و تغییر روابط خارجی و از قبول نداشتن حکم حکومتی خواهیم گفت و تایید صلاحیتمون رو هم گرفتیم داداش بله آقای معین حتی تو مسیر تبلیغاتش پاشد رفت تخت جمشید رفت اونجا سوگند خورد با جهان تعامل کنه


audio: OVKdEIRchrc_0114.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
اصلا یه شرایط بامزه‌ای بود کل فضا اعلام کرد آقای معین تو تخت جمشید خوشحالم که شعار و ادبیات ما اصلاح طلبان روی محافظه کاران و اصولگرایان هم تاثیر گذاشته و آن‌ها هم حرف ما را می‌زنند


audio: OVKdEIRchrc_0115.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
حرف معین درست بود البته تمام کاندیداهای اصولگرایان حرف‌های اصلاح طلبانه می‌زدند جز یک نفر البته بله محمود احمدی‌نژاد کسی که ابتدا در نظرسنجی‌ها فقط دو سه درصد رای داشت اما در نهایت ورق سیاسی برگشت و اتفاقی برای او افتاد که هیچکس فکرش هم نمی‌کرد ظاهر احمدی‌نژاد رو در 1384 کیا به یاد دارند؟


audio: OVKdEIRchrc_0116.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
خب همون شما دوستان عزیز دوستانی هم که به خاطر ندارند همین الان دارن عکس ایشون رو می‌بینن در یوتیوب مورخ یا جستجو بفرمایید اگر صوتی می‌شنوید این ظاهر یادآور دهه‌ی شصت و اوایل انقلاب بود ریش و موی نامرتب کت و کاپشن خاکی رنگ چفیه به دور گردن با ادبیات بسیار حزب اللهی همان چیزی که طبقه‌ی متوسط ازش خوشش نمیومد و شاید برای همین الباقی کاندیداهای اصولگرا اصلا سمت احمدی‌نژاد نرفتن


audio: OVKdEIRchrc_0117.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
او از فرهنگ بسیجی مردم می‌گفت و خودش رو ارزشی معرفی می‌کرد میگفت من دولت اسلامی تشکیل خواهم داد و فرهنگ و سیاست و اقتصاد را از دل اسلام استخراج خواهم کرد مدام از عدالت می‌گفت آقای احمدی‌نژاد و علیه کاخ نشینان صحبت می‌کرد و می‌گفت من بیام ابتذال رو از فرهنگ و هنر از بین می‌برم ایشون می‌گفت پرچم اسلام را در دنیا به اهتزاز درخواهم آورد


audio: OVKdEIRchrc_0119.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
جالبه اگر قالیباف و الباقی کاندیداها از ایران می‌گفتند آقای احمدی‌نژاد از اسلام می‌گفت اگر لاریجانی از دولت مدرن صحبت می‌کرد احمدی‌نژاد از دولت اسلامی حرف می‌زد اصلیترین شعارش هم این بود تا دولت کریمه یک یاحسین دیگر قافیه‌ش هم حالا کار نداریم شعار بود


audio: OVKdEIRchrc_0120.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
و بیست و هفت خرداد 1384 انتظار سرآمد دور اول انتخابات برگزار شد و نسبت آرا به شرح زیر می‌باشد هاشمی رفسنجانی با بیش از شش میلیون و دویست هزار رای نفر اول شد محمود احمدی‌نژاد در کمال ناباوری با بیش از پنج میلیون و هفتصدهزار رای نفر دوم شد و تمام مهدی کروبی با بیش از پنج میلیون رای سوم قالیباف چهار میلیون رای، چهارم


audio: OVKdEIRchrc_0121.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
مصطفی معین باز با بیش از چهار میلیون رای، پنجم آقای لاریحانی یک میلیون و هفتصدهزار رای آورد کلا ششم مهرعلیزاده در نهایت با یک میلیون و دویست هزار رای آخر شد نتیجه؟ طبق قانون هیچکدام از کاندیداها واجد رای لازم نشدند و باید چه اتفاقی بیفته در این شرایط؟ انتخابات ریاست جمهوری ایران باید می‌رفت دور دوم


audio: OVKdEIRchrc_0123.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
اعتراضات کاندیداهای اصلاح طلب و میانه‌رو به وضعیت برگزاری انتخابات شروع شد هاشمی، معین و کروبی ادعا داشتند که آقا جان تقلب شده، در انتخابات تقلب شده یا اگر هم تقلب نشده سازماندهی آرا و بداخلاقی‌های انتخاباتی اتفاق افتاده همین سال بود که آقای کروبی گفت من اول بودم یه چرت زدم دو ساعت پاشدم دیدم سومم حتی آقای کروبی اون سال یک نامه‌ی تندی نوشت به رهبری و اعلام کرد تقلب شده


audio: OVKdEIRchrc_0124.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
به هر حال کروبی و هاشمی پیش از انتخابات هم هشدار داده بودند نسبت به تقلب کروبی گفته بود امیدوارم بسیج و سپاه در انتخابات دخالت نکنند و بعد از دور اول معتقد بود که این‌ها در انتخابات پس دخالت کردند که این شد هاشمی رفسنجانی هم پیش از برگزاری دور دوم انتخابات گفت دخالت‌های سازمان یافته در هدایت آرا صورت گرفته


audio: OVKdEIRchrc_0125.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
البته هاشمی رفسنجانی و تیمش چندان از اتفاقی که افتاده بود ناراضی نبودند چرا؟ فکر می‌کردن شکست دادن احمدی‌نژاد در دور دوم قطعا راحتتره تا بخوان مثلا آقای کروبی یا قالیباف رو شکست بدن یا معین رو شکست بدن اما زهی خیال باطل تاریخ به ما می‌گوید محمود احمدی‌نژاد در فاصله‌ی بین دور اول و دوم انتخابات تند و تیز تر هم شد


audio: OVKdEIRchrc_0126.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
از اون سمت مشخصا آقای هاشمی رفسنجانی رای منفی جدی داشت به هر حال ایشون اون زمان نماد سیاست‌های سرمایه‌داری شده بود و احمدی‌نژاد هم بسیار مانور داده بود روی همین مسئله به هر حال چه اتفاقی افتاد در نهایت؟ حامیان آقای کروبی، معین و مهرعلیزاده اومدن پشت آقای هاشمی و جالبه حتی آقای قالیباف هم به هوادارانش تلویحا البته اعلام کرد از هاشمی حمایت کنند


audio: OVKdEIRchrc_0127.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
اما الباقی اصولگرایان رفتند پشت احمدی‌نژاد بسیج شدند اینه چرخش سیاسی یه مرور بکنیم همین جمله‌ای که عرض کردم در واقع کسی که اصلی‌ترین حامیش حلقه‌ی رفقای خودش بودند رفقای ارومیه که عرض کردم در واقع اصلیترین حامیش حلقه‌ی ارومیه و تیم آبادگران شهرداری و شورای شهر بودند حالا تبدیل شده بود به کاندیدای اصلی تمام


audio: OVKdEIRchrc_0129.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
دور دوم برگزار شد نتیجه‌ی انتخابات سوم تیر رو برخلاف همیشه وزارت کشور اعلام نکرد غلامحسین الهام سخنگوی شورای نگهبان اعلام کرد، جالبه این هم هاشمی رفسنجانی کمی بیش از ده میلیون محمود احمدی‌نژاد بیش از هفده میلیون رای نتیجه؟ سکان قوه‌ی مجریه در دست محمود احمدی‌نژاد بود حالا


audio: OVKdEIRchrc_0130.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
مخالفان او اعلام کردند با امدادهای غیبی او توانسته رئیس جمهور شه آقای غلامحسین الهام البته براش بد نشد اعلام کردن نتیجه‌ی انتخابات در شورای نگهبان بعدا ایشون در دولت احمدی‌نژاد تبدیل شد به مشاور او بعد هم شد رئیس دفتر او بعد هم سخنگوی دولت او بعد هم وزیر دادگستری او بعد هم بعد هم بعد هم همسر آقای الهام هم این هم عرض کنم بد نیست، خانم فاطمه رجبی


audio: OVKdEIRchrc_0132.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
به هر حال احمدی‌نژاد قصد داشت نشون بده کاندیدای یک جریان سومه جریانی که خودش در راس اونه نه بزرگان اصولگرا یا اصلاح طلب نزدیکان او که مدیران اصلی دولتش هم بودند از بعد از انتخابات 84 خودشون رو جریان سوم تیر نامگذاری کردند احمدی‌نژاد اما تبدیل شد به رئیس جمهوری جنجالی در ادامه گفت هاله‌ی نور دور خودش دیده هلوکاست رو نفی کرد


audio: OVKdEIRchrc_0133.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
بنزین رو سهمیه بندی کرد داستان یارانه‌های نقدی رو راه اندازی کرد سازمان برنامه و بودجه رو با جاش منحل کرد اصلا دم انتخابات بعدی یعنی چهار سال بعد سیب زمینی رایگان بین مردم پخش کرد از اون ور با هاشمی رفسنجانی که روزی مرادش بود و روزی رقیبش کم کم شروع به دشمنی کرد ایشون هر چه توافق هسته‌ای کرده بودند دول قبلی


audio: OVKdEIRchrc_0134.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
ایشون با جاش زد زیر همش و گفت کاغذپاره‌ست تحریم‌ها در ادامه احمدی‌نژاد گفت اسرائیل باید از روی نقشه محو شود نتیجه؟ روز به روز تحریم‌ها علیه ایران تشدید شد ایشون روز به روز تحریم‌ها رو علیه ایران شدیدتر کرد عرض کردم ایشون گفت قطعنامه‌ها کاغذپاره است تحریم بی اثر است و خیلی اقدامات دیگر البته که شما قطعا به یاد دارید


audio: OVKdEIRchrc_0135.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
که محمود احمدی‌نژاد انجام داد و اگر به تاریخ نگاه کنیم باز هم چرخش و اتفاقات عجیب می‌بینیم اصولگرایان تا بزنگاه انتخابات 88 یعنی دور دوم آقای احمدی‌نژاد پای او ایستادند نتیجه چه شد؟ یکی از پرحادثه‌ترین برهه‌های تاریخ معاصر کشورمون رقم خورد بعد از 88 او، محمود احمدی‌نژاد تبدیل شد به دشمن اصولگرایان و جریان حاکم حتی


audio: OVKdEIRchrc_0136.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
لقب انحرافی رو مال خود کرد و از مرکز صفحه‌ی سیاست رسمی در ایران خارج شد درست مثل الباقی کاندیداهای انتخابات 1384 و اون روزها البته به جز محمدباقر قالیباف که شما به می‌دانید هنوز او باقی مونده در حلقه‌ی سیاست و همین امروز که با هم صحبت می‌کنیم هنوز البته او کاندیدای ریاست جمهوری هست


audio: OVKdEIRchrc_0137.opus
source: youtube
source_id: OVKdEIRchrc
invalidation: VALID
text:
این که چه پیش آید؟ باید ایستاد و به انتظار نشست زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن این که در ادامه با هم خواهیم دید با افتخار ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح


audio: inQn6_ZgBbo_0001.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
هم مرگ بر جهان شما نیز بگذرد هم رونق زمان شما نیز بگذرد چرا اینو خوندم؟ مربوط به موضوع این قسمت ماست یعنی البته اینو بگم شعر مال سیف فرغانی‌ست شاعر معترض که شعرهای زیبای بسیاری داره کامل این شعر که فوق العاده‌ست و حتما پیشنهاد میکنم بخونید اما این رو خوندم که به این برسم موضوع این قسمت پادکست مورخ


audio: inQn6_ZgBbo_0002.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
این است که این همه پادشاهی و امپراطوری اومد این همه آثار ازشون موند اهرام ثلاثه چیزهایی که حالا زیاد میشناسیمشون باقیمونده‌ها در امریکای شمالی در افریقا، در آسیا، تخت جمشید و و و هزار و یک چیز دیگه روم، یونان و امثالهم چی شدند؟ کجا رفتند؟ هیچ اثری ازشون نیست جز کارهایی که کردن


audio: inQn6_ZgBbo_0003.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
یادی که به جا گذاشتند و نگاشته‌هایی که در دفتر تاریخ ازشون مونده و تاریخ مدام و مدام به ما یادآوری میکنه که آقا من خودم رو تکرار میکنم پس یاد بگیر چیکار میکنی اینه که ما بنا به شرایط در چند قسمت آتی و در این قسمت میپردازیم به این موضوع که پادشاهی‌ها و امپراطوری های بزرگ و انسان های بزرگ خوب یا بد بحث دیگری‌ست چی شدن؟


audio: inQn6_ZgBbo_0004.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
پس بریم ببینیم سقوط امپراطوری‌ها در تاریخ بشر چه بود و چگونه بود؟ سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: inQn6_ZgBbo_0005.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
امروز هم و در سال 2022 در جای جای سرزمین های اطراف مدیترانه آثار به جا مونده از امپراطوری عظیم روم قابل رویته برای مثال هنوز هم بعد از نزدیک به 1800 سال یک سازه عظیم بر سر در شهر سگوویا در اسپانیای امروزی سایه افکنده سازه‌ای به اسم آب گذر سگوویا


audio: inQn6_ZgBbo_0006.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
که 35 متر ارتفاع داره و طولش بیش از 914 متره زمانی در قرن دوم میلادی کارکرد این سازه رسوندن آب به بخشی از امپراطوری روم بوده چه سازه عظیمی در اون سال و در این ابعاد آب گذر سگوویا یکی از عجایب مهندسی رومیانه اما تنها سازه‌ی اعجاب‌انگیز باقی مونده از اون دوران نیست


audio: inQn6_ZgBbo_0007.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
رومیان مهارت واقعا کم نظیری در ساخت چنین بناهایی داشتن و چرا این بناها رو می‌ساختن رومیان این سازه‌ها رو نه تنها برای خدمت رسانی به مردمانشون و البته افزایش قدرت نظامیشون بلکه برای به رخ کشیدن قدرت به مردمشون، اقوام متحد و دشمنانشون می‌ساختن و بالا می‌رفتن ما در اپیزود قبلی


audio: inQn6_ZgBbo_0008.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
یعنی اپیزود دهم از پرونده تاریخ بشر در پادکست مورخ به چی پرداختیم؟ به ظهور امپراطوری های بزرگ در تاریخ بشر و این امپراطوری‌ها رو روایت کردیم تا ظهور عظمتی به نام امپراطوری روم در این اپیزود از ادامه تاریخ روم شروع می‌کنیم و تا پایان عصر امپراطوری های باستان پیش خواهیم رفت امپراطوری‌هایی که زمانی


audio: inQn6_ZgBbo_0009.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
و فقط زمانی فناناپذیر به نظر می‌رسیدن و حالا از اونها فقط یادگارهایی مثل همین آب گذر سگوویا باقی مونده اینه سقوط امپراطوری‌ها در تاریخ بشر


audio: inQn6_ZgBbo_0010.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
خب، رسیدیم به اینجا که در سال سی ام قبل از میلاد رومیان بر کل سواحل مدیترانه حکمرانی میکردن جالبه که رومی‌ها اول از دریا بدشون میومده ولی الان یعنی در سال 30 قبل از میلاد یه امپراطوری دارن که محورش اصلا دریا بوده و مرزهای آبی عملا محافظت میکرده از اون امپراطوری در غرب اروپا یعنی آلمان و فرانسه امروزی اما


audio: inQn6_ZgBbo_0011.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
امپراطوری روم به خشکی منتهی میشد این نکته مهمیه چه اتفاقی میفته؟ رومی‌ها سعی میکنن قلمروشون رو حالا از سمت غرب هم افزایش بدن میگن ما دورتادور مدیترانه رو گرفتیم حالا بریم تو خشکی بریم کلا دنیا رو بگیریم دقیقا تفکر این بوده رومی‌ها به رهبری یولیوس سزار امپراطور بزرگی که در سال 44 قبل از میلاد کشته میشه میرن حمله میکنن به استحکامات ژرمن‌ها آلمان امروزی


audio: inQn6_ZgBbo_0012.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
اما ژرمن‌ها به قدری وحشی تند مزاج و بد اخلاق بودن که رومی‌ها از رو میرن یعنی رومی‌ها تا رود راین پیش میرن و بعد بی‌خیال میشن اصلا ژرمن‌ها رو به حال خودشون رها می‌کنن همین آقای مرحوم درواقع یولیوس سزار رود راین رو میاد میگه آقا این مرز تمدن بشریه آدمایی که اونورشن یعنی ژرمن‌ها خارج از بشر قلمداد می‌شن دیگه اصلا آدم نیستن اینا


audio: inQn6_ZgBbo_0013.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
رومی‌ها به جای ادامه‌ی درگیری با ژرمن‌ها چی کار میکنن؟ میرن به سمت داکیا یا رومانی امروزی لشکر می‌کشن و در اواخر قرن اول و اوایل قرن دوم میلادی رومانی امروزی یا داکیای اون زمان رو تصرف می‌کنن داکیا چی بوده؟ یه جایی بوده که در اسناد تاریخی وجود داره که جلادهای زندان هاش زن های وحشی بودن چرا این رو میگم؟ مقایسه بکنید


audio: inQn6_ZgBbo_0014.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
داریم در رابطه با قرن دوم میلادی صحبت می‌کنیم هخامنشیان، شش قرن قبل از میلاد در ایران زمین زنان رو صاحب ثروت و بیزینس می‌دونستند قرن دوم میلادی در جایی در قلب اروپای امروزی رم جایی رو تصرف می‌کنه که جلادهای زندانش زن های وحشی بودن طبق اسناد تاریخی من از خودم اینو نمی گم


audio: inQn6_ZgBbo_0015.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
در نهایت روم مشغول سر و کله زدن با این قوم عجیب غریب بوده ولی خطر بزرگ از سمت ژرمن‌ها همونایی که گفتیم گفتن پشت رود راینن اینا دیگه آدم نیستن خطر بزرگ از سمت ژرمن‌ها اونا رو تهدید می‌کرده حالا همزمان با گسترش امپراطوری روم در اون ور دنیا چه خبر بوده؟ اون ور دنیا یعنی کجا؟ امپراطوری چین چین داشت گسترده می‌شد


audio: inQn6_ZgBbo_0016.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
و اگر رومی‌ها هم مثل چینی‌ها فکر میکردن یعنی مثلا ژرمن‌ها رو مثل فرغانه‌ها میدیدن که حمله کردن و هر جوری بود حل و فصلش کردن اینا هم با ژرمن‌ها این کار رو می‌کردن شاید می‌تونستن به اندازه امپراطوری چین یعنی تا به همین امروز عمر کنن و صلح رومی بیشتر دووم میاورد


audio: inQn6_ZgBbo_0017.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
فرهنگ رومی در سرتاسر امپراطوری گسترش پیدا کرده بود مهندسی هنر اصلی رومی‌ها بود تا همین الان هم آثارش در اون منطقه دیده میشه حالا اصل قضیه رم که حالا منابع بسیار داره اما در سرتاسر امپراطوری روم که الان حالا جاهای مختلفی‌ست مثالش همون رومانی که عرض کردم هنوز هم آثار رومیان به چشم میخوره اونها طرز ساخت سیمان رو کشف کردن


audio: inQn6_ZgBbo_0018.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
جاده ها، آبراه ها، معابد تاسیسات زیرزمینی، فاضلاب کانال، آمفی تئاترها، دروازه‌ها و دیوارها حمامهای عمومی و مجسمه های یادبود رومی رو تو سراسر امپراطوری‌شون ساختن و گسترش دادن یه پرانتز بگم خیلی از اینها رو از هخامنشیان یاد گرفتند شهر پرسپولیس که به دست اسکندر مقدونی به آتش کشیده شد


audio: inQn6_ZgBbo_0019.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
در اون زمان لوله کشی داشت و فاضلاب شهری داشت بگذریم سربازان رومی برای تکثیر نسل رومیان نگاه فاشیستیه یه جوراییا آلمان این کار رو کرد در جنگهای جهانی برای تکثیر نسل رومیان به سرتاسر این قلمرو فرستاده میشدن توسط دولت و پادشاهی که برن ازدواج کنن، بچه دار شن یعنی هر جا رو اینا تصرف میکردن میگفتن بریزید دیگه بچه دار شید


audio: inQn6_ZgBbo_0020.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
ما رومی میخوایم، رومی اصیل میخوایم اینا اصیل نیستن در نهایت گسترش راه مبادلاتی در دل این امپراطوری غول پیکر هم باعث چی شد؟ تبادل فرهنگ و صنعت و هنر و تجارت در روم حسابی جریان پیدا کرد اما با این حال تغییر ساختار سیاسی این قدرت ضعیفش کرد مثل خیلی از قدرت های دیگه قبل از این و بعد از این


audio: inQn6_ZgBbo_0021.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
باز تاریخ داره تکرار میشه ببینیم چی شد؟ قبلا توی روم اینجوری بود وقتی که روم یه دولت‌شهر کوچیک بود ساختار سیاسی‌ش جمهوری بود یعنی چه اتفاقی میفتاد؟ هر سال دو تا مدیر اجرایی برای این شهر انتخاب میشد قدرت این دو تا مدیر هم یکی بود یعنی مثلا دو تا رئیس جمهور داشتن قدرتشون هم یکسان بود به این مدیرا چی میگفتن؟ میگفتن کنسول یه مجلس سنا هم داشتن مثل مجلس های امروزی


audio: inQn6_ZgBbo_0022.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
که به ساز و کار انتقال قدرت سالانه نظارت میکرد خب ولی وقتایی که جنگ میشد یا میخواستن برن به جنگ چی کار میکردن؟ این دو تا کنسول کنار میرفتن قدرت و مملکت می‌رفت دست یک نظامی ارشد که اون موقع بهش می‌گفتن چی؟ دیکتاتور آخ آخ آخ امروز دیکتاتور به کیا می‌گن؟ و چقدر قشنگه امروز هم هست هنوز که هنوزه داریم در رابطه با قرن دوم میلادی صحبت می‌کنیم


audio: inQn6_ZgBbo_0023.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
و امروز در سال 2022 هم هنوز این رو داریم حالا ساز و کارش و قیافه‌ش فرق می‌کنه البته قضاوتش با شماست مملکت می‌رفته دست یک دیکتاتور در طول جنگ اما چه اتفاقی میفته؟ گفتم به هم ریخت و ضعیفش کرد سال 27 قبل از میلاد یه سری جنگ داخلی اتفاق میفته قدرت رو میدن به یه دیکتاتوری به نام آوگوستوس که اول صحبت‌ها گفتم


audio: inQn6_ZgBbo_0024.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
اونم میاد با یه سری احزاب مختلف و سنا گاوبندی می‌کنه می‌گه آقا من پادشاه ثابت کشور با حق انتخاب جانشین دیگه ردیف می‌کنه کلا واسه خودش و خاندانش اسم خودشم اول می‌ذاره چی؟ پرین کپس که معنی فرمانده رو می‌داد ولی میبینه مردم خیلی باهاش حال نمیکنن سخت بوده حالا هر چی بوده خیلی میبینه لذت نمیبرن مردم ارتباط باهاش برقرار نمیکنن عنوانش رو تغییر میده به


audio: inQn6_ZgBbo_0025.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
امپراطور مردمی که با سنت جمهوری خو کرده بودن عادت کرده بودن چندان با تبدیل شدن ساختار سیاسی به یه پادشاهی موافق نبودن و این رو در ادامه تاثیراتش هم خواهیم دید اما فعلا مجبور بودن هم؟ حالا قبل از اینکه بریم ببینیم سرنوشت روم چی شد؟ و چه اتفاقاتی ایجاد شد؟ با اومدن دیکتاتور و دیکتاتورها بر سر یک قدرت بزرگ


audio: inQn6_ZgBbo_0027.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
دهه 260 قبل از میلاد در هند یک فرمانروایی درواقع یک فرمانروای توسعه طلب ظهور میکنه اسم این فرمانروا چی بوده؟ آشوکا ایشون چی کار میکنه؟ اولا که از خاندان موریا بود که از سکاهای ایرانی تبار بود در رابطه با سکاها ما صحبت کردیم در اپیزود های قبلی حتما گوش بدید جذابه ایشون حکومت رو بر پایه‌ی یک ایدئولوژی دینی بنا میکنه


audio: inQn6_ZgBbo_0028.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
اسم حکومت رو چی میذاره؟ آرتا ساست را که یک بار ما در قسمت ادیان هم در رابطه با این حکومت و در واقع این ایدئولوژی دینی صحبت کردیم در هند خلاصه ایشون دنبال یک حکومت جهانی بود با عدالت یکسان اما چی میشه؟ این ایدئولوژی اگرچه ریشه‌ی بودایی داشت ولی بر خلاف مکتب بودا که توش زنها جایگاه رفیعی داشتند ایشون در ایدئولوژیش


audio: inQn6_ZgBbo_0029.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
زنان رو انسانهای ناقص میدونست و همینم یکی از اصلی ترین ضعف هاش بود که باعث شده بود نتونه به اون صورت مقبولیت تمام و کمالی به دست بیاره یه پرانتز باز کنم یکی میاد یه ایدئولوژی دینی رو خودش یه چیزیش رو عوض میکنه یه اسم جدید روش میذاره میگه دین جدید چقدر بامزه‌ست تاریخ بگذریم یکی دیگه از خصلت های منفی آشوکا


audio: inQn6_ZgBbo_0030.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
خونریز و خونخوار بودن بیش از حدش بوده که بر اساس کتیبه‌هایی که ازش مونده مثلا میدونیم که بعد از مدتی خودش خودش پراش میریزه از این روحیه‌ای که داشته اصلا پشیمون میشه یعنی انقدر آدم میکشه خودش دست به توبه برمیداره خیلی عجیبه یه نوشته‌ای ازش هست از همین آقا کتیبه‌ای که از همین آقا موجوده نوشته که محبوب ایزدیان خطا کرده است


audio: inQn6_ZgBbo_0031.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
و این بی نهایت تالم آور است و انتظار دارد که بخشیده شود یه پرانتز من دوباره باز کنم یارو خودش دین به وجود آورده گفته اون بوداعه بود؟ همون زنا آدم نیستن اسمشم یه چیزی گذاشته بعد برای خدایان هم داره تعیین تکلیف میکنه انتظار دارد بخشیده شود البته بازم به هر حال شما قضاوت بکنید نظر شخصی من بود منظور آشوکا توی این کتیبه هم از محبوبه ایزدیان هم که دیگه گفتن نداره


audio: inQn6_ZgBbo_0032.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
مشخصا خودشه ایشون خودشو محبوب ایزدیان می‌دونسته آشوکا یک حکومت دینی سفت و سخت رو خلق کرد و توش به روحانیون بودایی جایگاه ویژه‌ای داد و برای حکومتش هم رسالت های ویژه الهی در نظر گرفت رسالت‌هایی که قرار بود محقق بشه و تا پایان تاریخ دنیا هم ادامه داشته باشه یعنی بیاد و تا آخر دنیا یک حکومت ابدی دینی درست و حسابی


audio: inQn6_ZgBbo_0033.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
این آقای آشوکا یه توجه ویژه‌ای هم داشت به محیط زیست اینجا یه خرده ضعفش بود یه توجه ویژه داشت به محیط زیست و حیوانات از کجا آورده بود؟ این رو از آیین بودا استخراج کرده بود ولی به شکل رادیکالی اومده بود براش قانون تصویب کرده بود باز سلیقه ای، باز من درآوردی یعنی میگم قانون قوانینی که تا همین امروز در زندگی بشر تاثیر گذاشته‌ها ببینید چه اتفاق عجیبیه این تاریخ


audio: inQn6_ZgBbo_0034.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
امروز نزد، یعنی در پیشگاه مردمان هند هنوز حیوانات محترمن یعنی یه جاهایی هند شما اگر راه گاو رو ببندی شاید گردنت هم بزنن از کجا میاد؟ از همین آقای آشوکا میاد ولی اون زمان چه اتفاقی میفته؟ رعایت این قوانین سفت و سختی که ایشون تصویب میکنه معاش مردم، غذا دیگه مردم نداشتن بخورن الان میگم قوانینشو غذا نداشتن و نارضایتی به وجود اومد


audio: inQn6_ZgBbo_0035.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
از گشنگی باز تاریخ تکرار میشه سیری زیاد، نارضایتی گشنگی زیاد، نارضایتی چه اتفاقی افتاد؟ آشوکا اومد گفت آقا کشتن حیوانات و احشام ممنوع است عه، آقا چی بخوریم؟ گرفتار شدیم بعد اومد قانون گذاشت داغ گذاشتن بر حیوانات ممنوع است ماهیگیری فقط در یک روز در هفته مجاز بود همه اینا به کنار استفاده از جنگل برای شکار قدغن است


audio: inQn6_ZgBbo_0036.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
این اتفاق یه مقدار ضعیفش میکنه در نهایت نارضایتی‌ها زیاد میشه باعث میشه بعد از مرگ آشوکا در سال 232 قبل از میلاد امپراطوری‌ای که آقای آشوکا ساخته بود هم از هم بپاشه اینم از هند حالا کجا بریم؟ میخوایم بریم چین فرصتش رو نداریم چون بحثمون بسیار مفصله این سقوط امپراطوری‌ها در تاریخ بشر


audio: inQn6_ZgBbo_0037.opus
source: youtube
source_id: inQn6_ZgBbo
invalidation: VALID
text:
مفصل و از نظر شخص بنده آموزنده‌ست پس چون مفصله دو سه قسمت بهش خواهیم پرداخت و در قسمت بعدی از چین شروع میکنیم میریم ببینیم چی شد پس تا قسمت بعدی و روزهای آتی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: ylhdBq_gTW0_0001.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
دین، خدایان نه یک خدا، چند خدا دعوای ادیان دین من بهتره، خدای من بزرگتره یکتاپرستی، مسجد، کلیسا، خاخام ووو. چیزهایی از این دست که امروز بیشتر از هرچیزی شاید هنوز دارن آدم میکشن یا تفرقه ایجاد میکنند از کجا اومد؟


audio: ylhdBq_gTW0_0003.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
پانصدسال قبل از میلاد مسیح شروع شد اولین دین جهان کدام بود؟ زرتشت با اسناد تاریخی درباره‌ش صحبت میکنیم اما چطور ادیان بعدی ایجاد شدن؟ چطور فرزانگانی که در ابتدا صرفا فرزانگان بودن اما بعد از مرگشون، شاگردانشون حرف‌های اونها رو تبدیل به دین کردند و ادامه دادند تاثیرگذار شدن در زندگی من و تو؟ همین امروز امروز درباره‌ش صحبت میکنیم امروز و روزهای آتی


audio: ylhdBq_gTW0_0004.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
در یکی دو اپیزود بعدی، یعنی سوال اینه دین کجا متولد شد؟ تولد ادیان در تاریخ بشر از کجا به‌وجود اومد؟ بله پانصدسال قبل از میلاد مسیح کنفسیوس کی بود؟


audio: ylhdBq_gTW0_0005.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
اصلا کجایی بود؟ میدونستین چینی بوده؟ من فکر نمیکنم چون اسمش خیلی به سمت یونان و روم میره اما نکات بی‌جواب زیادی وجود داره که هنوزم براش جواب نیست اما نکات زیادی هم هست که براش جواب هست پس بیشتر با این آشنا شیم و بدونیم دین از کجا اومده سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه با ما همراه باش تا ببینیم دین در زندگی انسان کجا متولد شد؟


audio: ylhdBq_gTW0_0006.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
پانصدسال قبل از میلاد مسیح یه آقایی که در روایات تاریخی گفته شده از نسل شاهان بوده ولی اون موقع خاندان و خانواده‌ش حقیر شده بودن یه‌روزی با خودش میگه آقاجان من که در دستگاه پادشاهی لو که اون زمان بر سر قدرت بوده در چین پیشرفت نمیکنم، چرا؟ چون فساد سرتاپاش رو گرفته شاهان و اشراف‌زاده‌ها هم فاسد شدن هم بی‌عدالت


audio: ylhdBq_gTW0_0007.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
اینه که من جام اینجا نیست، از این مملکت میرم بالاخره میرم یه جایی، یه شاهی، یه امیری کسیو پیدا میکنم که آدم حسابی باشه که چه اتفاقی بیفته؟ از علم و تفکرم اونجا استفاده کنم اینجوری میشه که این دوستمون از امارت کم وسعت لو در جنوب رود زرد میزنه بیرون به امید پیدا کردن یک فرمانروای آرمانی ایشون هرچی از چین دورتر میشه همچین آدمی رو پیدا نمیکنه


audio: ylhdBq_gTW0_0008.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
اما در عوض کلی شاگرد و رهرو دورش جمع میشن درواقع تفکر خودش رو علاوه‌بر وطنش به سرزمین‌های دیگه هم صادر میکنه تفکراتی که هنوز هم روز زندگی انسان امروزی رهبران، سیاست‌ها و به طور کلی زندگی ما تاثیرات زیادی داشته و قطعا خواهد داشت مثلا یکی از تفکرات ایشون وفاداری بوده یعنی میگفته آقاجان مشکل چین اینه که وفاداری توش کم شده


audio: ylhdBq_gTW0_0009.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
وفاداری کم شده، فساد زیاد شده وفاداری چیه حالا؟ تو نوشته‌هاش هست وفاداری به خدا، به کشور، به خانواده و. درنهایت مهمترین نکته اینه که دنیای امروز ما در سال 2021 تا حد بسیار زیادی مدیون دنیاییه که این آدم و بعد از اون شاگردانش از 500سال قبل از میلاد مسیح به‌وجود اوردن


audio: ylhdBq_gTW0_0010.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
اسم این انسان متفکر استاد کونگ بود که در چین بهش میگفتن کونگ فوتزه و اسمش در غرب و فضای بین‌الملل شد کنفوسیوس


audio: ylhdBq_gTW0_0011.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
خب قبل از شروع این اپیزود من این نکته رو بگم که بسیار مهمه و در رابطه با تک‌تک کلمات و جملات نوشته و خوانده شده در این اپیزود صدق میکنه مطالب اپیزود هشتم پادکست مورخ یعنی همین اپیزودی که میشنوید صرفا نقل قول‌هاییست از منابع رسمی و تایید شده این یعنی هیچ کدوم از مطالب ارتباطی به اعتقاد شخصی بنده و تیم مورخ یا نظر شخصی ما نداره


audio: ylhdBq_gTW0_0012.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
گرچه که ما در تمامی اپیزودهای پادکست مورخ به همین شکل عمل کردیم و صرفا روایت‌کننده تاریخ جهان و بشر بودیم از منابع شناخته شده در ایران و سراسر جهان


audio: ylhdBq_gTW0_0013.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
ما این اپیزود رو با معرفی یک انسان شروع کردیم کی؟ آقای کنفوسیوس چرا؟ چون میخواستیم اهمیت تاثیر یک آدم و تفکری که خودش و بعدش شاگران و مقلدینش در زندگی کل بشر گذاشتن رو درباره‌ش بیشتر صحبت کنیم حالا به طور کلی چه اتفاقی افتاد؟ انسان تا حدی پیشرفت کرده بود دیگه یعنی تو اپیزود قبلی گفتیم شعور در انسان ظهور کرد حالا در ادامه ظهور شعور


audio: ylhdBq_gTW0_0014.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
کم‌کم تفکر داره ایجاد میشه آقای کنفوسیوس دنیایی رو معرفی میکنه از 500سال قبل از میلاد مسیح که آقاجان، این جهان و اتفاقاتش و انسان همینی که ما فکر میکنیم نیست‌ها اهدافی وجود داره، توانمندی‌هایی هست انسان اصلا کیه؟ کجای این جهان و خلقتش وایساده؟ و به طور کلی چه مسیری بهتره برای زندگی کردن و پیشرفت؟ این حرفا که خیلیاش اون زمان جدید بود


audio: ylhdBq_gTW0_0015.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
و البته قشنگ و تاحدودی هم منطقی به مزاق شاگردان کنفوسیوس و بعدش متفکران دیگه خوش اومد نتیجه‌ش چی شد؟ کم‌کم شاگردان متفکران اون دوران اساتید خودشون رو تا سرحد مافوق انسان یا حتی ایزدان بالا بردن یعنی ببینید اهمیت ایجاد تفکر رو برای اولین بار درواقع یه‌جورایی که امروز میخوایم مثلا کنفوسیوس زرتشت و دیگران رو بشناسیم


audio: ylhdBq_gTW0_0016.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
انقدر افسانه هم ازشون در تاریخ نقل کردن که رو واقعیت‌های تاریخی هم داره سایه میندازه نه کنفوسیوس و زرتشت تمام بزرگان و سازنده‌های تفکر و جریان‌ها چنان تاثیری میذارن این فرزانگان و متفکران در اون بازه تاریخی بر کل تاریخ بشر که محققین اسم این دوران رو گذاشتن دوران محوری، یعنی کی؟ دورانی که از 500سال قبل از میلاد مسیح شروع شد


audio: ylhdBq_gTW0_0017.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
و تا اوایل میلاد مسیح هم ادامه داشت حالا چرا دوران محوری؟ به 3 دلیل اصلی اول اینکه اگر روی نقشه نگاه کنیم این فرزانگان و متفکران در اوراسیا به صورت محوری پخش شدن یعنی یه محوری روی نقشه یه‌جورایی شبیه به یه خط و اغلبم جاهایی بوده که مرز جغرافیایی باهم داشتن یعنی بده بستون باهم داشتن یا روهم تاثیرگذار بودن این دلیل اول


audio: ylhdBq_gTW0_0018.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
دوم اینکه تفکرات این دوران درواقع بنیان‌گذار اندیشه‌های بعد از خودش شده تا همین امروز خیلی عجیبه‌ها مثلا ادیان، علم، خرد و خیلی چیزهای دیگه‌ی امروز ما از همون زمان ایجاد شده و نسل به نسل تا امروز ادامه پیدا کرده شده اینی که ما امروز در سال 2021 بهش اعتقاد داریم و دلیل سوم چیه؟ چون شاگردان این بزرگان


audio: ylhdBq_gTW0_0019.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
گفته‌ها و آموزه‌های این دوستان رو می‌نوشتن کلی کتاب اون زمان نوشته میشه که تا همین الان هم مرجع بسیاری از تفکرات انسان همین کتاب‌هاست حتی داره تدریس میشه حالا ما میخوایم چیکار بکنیم؟ من یه توضیح کوتاه بدم تو این اپیزود ما دنبال مدل اندیشه و تفکر این بزرگانیم مثلا زرتشت، بودا، کنفوسیوس و. دنبال اینیم که اینا چجوری فکر میکردن


audio: ylhdBq_gTW0_0020.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
درواقع دنبال این نیستیم که ببینیم این آدمه چه شکلی بوده یا شخصیتش چه شکلی بوده پس چیکار میکنیم؟ اول کوتاه میگیم اینا کی بودن اسماشون چی بوده یا کجا زندگی میکردن بعد میریم سراغ اندیشه‌ها و تاثیراتشون این از این نکته نکته دوم اینکه چون دوران محوری و این حضرات تاثیرات گسترده‌ای رو داشتن در تاریخ بشر یعنی به طور مثال به‌جود اومدن ادیان سیاست، علم، خرد و.


audio: ylhdBq_gTW0_0021.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
طبیعتا بحثش خیلی گسترده‌ست و البته پیچیده ما چیکار میکنیم تو این اپیزود؟ صرفا به بحث ادیان و ظهورشون می‌پردازیم بعد تو اپیزود بعدی میریم سراغ سیاست و علم و خرد و طب و بحثای جذاب دیگه یه سوال چالش‌برانگیزم هست که درباره‌ش حرف میزنیم چیه؟ اصلا چرا دوران محوری وجود داشته؟ اصلا چه لزومی داشته؟ یا چرا این همه اتفاق و تاثیر عظیم روی کل تاریخ بشر تا امروز


audio: ylhdBq_gTW0_0022.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
تو همین دوران کوتاه زمانی افتاده؟ یعنی بعدش انسان دیگه اندیشه و تفکری نداشته؟ همینجوری بیکار نشسته گفته هرچی قبلا گفتن انجام بدیم؟ و نکته چالش برانگیز دیگه چرا همه این فرزانگان و متفکران و اندیشمندان تو همین یه تیکه اوراسیا متولد شدن؟ باقی جهان پس چی؟ جواب این سوالات چالش‌برانگیز رو هم باهم پیدا میکنیم پس الان و اینجا از چی شروع میکنیم؟


audio: ylhdBq_gTW0_0024.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
خب، پس قرار شد اول بگیم متفکران و تاثیرگذاران اصلی این دوران محوری کیا بودن مثل همیشه براساس تاریخ شروع میکنیم یعنی چی؟ یعنی از حدودا قرن هفتم قبل از میلاد مسیح شروع میکنیم، همینجوری میایم جلو کجا بریم الان؟ مشخصا ایران امروزی اواخر قرن هفتم و اوایل قرن ششم قبل از میلاد مسیح انسان و فرزانه‌ای معروف زندگی می‌کرد به نام زرتشت


audio: ylhdBq_gTW0_0025.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
قطعا ایرانی‌ای وجود نداره که زرتشت و صحبت‌هاش رو نشناسه حالا کم یا زیاد از نگاه تاریخ جهانی و تاریخ بشر متون منسوب به زرتشت انقدر ناقصه یا تحریف شده‌ست که نمیشه مطمئن بازسازیشون کرد و البته این ویژگی فقط مربوط به زرتشت نیست در رابطه با تمام چهره‌های به نام تاریخ مشترکه اما باتوجه به عملکرد پیروان و شاگردان زرتشت که تا همین امروز هم وجود دارن


audio: ylhdBq_gTW0_0026.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
و باتوجه به سنت‌هایی که از حرف‌ها و اندیشه‌های زرتشت ایجاد شده میشه گفت در آیین زرتشت فرض بر این بوده که آقا جنگ بین خیر و شر جهان رو به‌وجود آورده و اهورامزدا هم تنها آفریدگار نیکیه که کجا زندگی میکنه؟ در آتش و نور حضور داره دلیل مقدس بودن آتش در آیین زرتشت و عبادت با برافروختن آتش رو هم میشه گفت همین نکته‌ست


audio: ylhdBq_gTW0_0027.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
از اون سمت هم شب و تاریکی قلمرو اهریمن حساب میشده که درواقع فرمانروای شر میدونستنش حالا نکته مهم زرتشت چیه؟ بیش از هزارسال عقاید و دین زرتشت در ایران غالب بوده تاکید میکنم هزارسال، ده قرن و انقدر تاثیرگزار بوده این عقاید که تا الان نه تنها پیروان زرتشت حضور دارن بلکه زمان حضور خودش


audio: ylhdBq_gTW0_0028.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
و به‌وجود اومدن دین زرتشت یعنی اواخر قرن هفتم قبل از میلاد تا هزارسال بعدش روی خیلی از ادیان دیگه در اوراسیا درواقع شکل‌گیری ادیان دیگه بسیار تاثیرگذار میشه چی؟ زرتشت، تفکراتش و آیینش آقای فیلیپه فرناندس تو نوشته‌هاش یه نکته جالبی رو گفته میگه حیف که زرتشت بعد از خودش جایگزین مشخصی نداشت وگرنه شاید شرایط آیین زرتشت


audio: ylhdBq_gTW0_0029.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
امروز بسیار متفاوت‌تر بود حالا این که چرا زرتشت جایگزین نداشت هم در اپیزودهای آینده حتما درباره‌ش صحبت میکنیم که بسیار جذابه بحثش خب این اولین فرزانه تاریخ حالا کجا بریم؟ میایم اینورتر و میرسیم به هند


audio: ylhdBq_gTW0_0031.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
یه آقایی به نام واردامانا که به مهاویر معروفه کوتاهم بگم که این مهاویر معنیش میشه یه چیزی شبیه یه پهلوان بزرگ در برگردان فارسیش بگذریم مهاویر بنیان‌گذاری آیین جین بود کی؟ اوایل قرن پنجم قبل از میلاد مسیح چی میگفت این آیین جین؟ می‌گفت برای رهایی روح از شرارت باید ریاضت کشید بعدم نه ریاضت معمولیا! بسیار طاقت‌فرسا بوده گویا


audio: ylhdBq_gTW0_0032.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
به اعتقاد خودشون ریاضت کامل بوده درواقع مثلا یه‌جورایی این گرسنگی کشیدن آب نخوردن و امثالهم بچه‌بازی بوده احتمالا دلیل اینکه بیشتر عوام پیرو این آیین بودن و هیچوقت هم از هند خارج نشده همین نگاه طاقت‌فرساطورشون بوده اینم از این بیایم جلوتر، اواسط قرن پنجم و اوایل قرن چهارم قبل از میلاد کجا؟ همون هند یه فرزانه‌ای زندگی میکرد


audio: ylhdBq_gTW0_0033.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
که بنیان‌گذار یک آیین شد و کم‌کم این دین جهانی هم شد گواتما ست هارته سنتی رو شروع میکنه با این تعریف که آقا این سنت رمز حیات بهتره زندگی بهتره و جالبه خیلی‌ام تاکیدی روی دین بودنش نداشته یه‌جورایی مریدانش کم‌کم تبدیلش کردن به دین همین مریدانم به آقای گواتما می‌گفتن بودا یا روشن‌کننده حالا کل حرف بودا چی بود؟


audio: ylhdBq_gTW0_0034.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
می‌گفت آقاجان مراقبه، عبادت و رفتار عاری از خودخواهی می‌تواند شادی‌آور باشد، به همین سادگی مثل زرتشت که خیلی ساده میگفت پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک بودام میگفت این کارها باعث میشه از خواسته‌های نفسانی رها بشه انسان و کم‌کم هدف آیین بودا شد همین رهایی انسان از هوای نفس درواقع هدف چی بود؟ دستیابی به روشنایی


audio: ylhdBq_gTW0_0035.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
نکته‌ی دیگه آیین بودا هم این بود که تا همین الان هم از واژه روح استفاده نمیکنن یعنی اعتقادی بهش ندارن، چرا؟ معتقد بودن انسان با مرگش دوباره در جسم دیگری زنده می‌شود البته تقریبا اغلب ادیان هند موافق این داستان تناسخ هستن ولی بودا یه چیز مهم داشت می‌گفت آقاجان شما بسته به عملکردت در زندگیت تولد بعدیت میتونه پست‌تر


audio: ylhdBq_gTW0_0036.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
یا والاتر باشه یه متن مشهوری هم هست در چین که نسبت داده میشه به بودا که تو اون گفته شخص درستکار میتونه به صورت یه امپراطور برای صدها یا هزاران سال همینجوری زاده بشه و تازه به یاد بیاره که توی زندگی‌های قبلیش چیکارا کرده و اصلا چه خبر بوده حالا اینا رو گفتم تا اینجا بذار یه چیز جالب بگم یه نظریه‌ای هست درباره اساس ظهور این ادیان در تاریخ بشر چی میگه؟


audio: ylhdBq_gTW0_0037.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
میگه دوست من این ادیان جدید شکلی از همون جادوهای قدیمی در تاریخ بشر بوده مثلا همون شمن‌ها یا غیبگوها یه‌جورایی عبادت می‌کردن دیگه که ادعا داشتن با ارواح و دنیای مردگان ارتباط دارن از طرف دیگه هم افسانه‌های موجود از بنیان‌گذاران این ادیان تقریبا یکسانه تو چی؟ اغلبشون مربوط میشه به معجزات و شفادهنده بودن این دوستان


audio: ylhdBq_gTW0_0038.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
یعنی مثلا زرتشت و بودا و . که اینم خودش یه چالشیه که چرا همه یکسانن تو این موضوع؟ ولی از اونور سنت‌هاشون با همدیگه فرق میکنه؟ اینم چالش جذابی بود خب بودا رو هم درباره‌ش صحبت کردیم بیایم حالا این سمت برسیم به چین و قرن چهارم قبل از میلاد مسیح یه آقای فرزانه‌ای به نام لائوتسه توصیه میکرد انسان رو به رهایی یه توضیحم بدم که ایشون


audio: ylhdBq_gTW0_0039.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
تو اوج جنگ‌ها و اختلافات چین ظهور کرده بود پس خیلی طبیعی بود که سنتش رهایی باشه مثالشم چی بود؟ آب می‌گفت آقاجان آب مقدسه، چرا؟ چون قدرتمنده و حتی وقتی که به نظر میرسه دیگه مقاومتی نداره یا مثلا پشت سنگ گیر کرده فرسایندگی خودشو داره و طبیعتا هم کلی از این معجزه تو طبیعت همون موقع تو رودخونه‌ها پیدا می‌شده دیگه خیلی زحمتی نداشته خلاصه داستان اینکه


audio: ylhdBq_gTW0_0040.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
تمام این ادیان عملا با یه زبون دیگه داشتن کارایی اخلاق انسان رو تربیت میکردن خیلی چیز عجیبی نمی‌گفتن برای همینم طرفدار پیدا کردن به سرعت حالا هرکدوم در زمان خودشون با شرایط خودشون درواقع قبل از این چی مهم بود؟ فقط رفتار انسان با ایزدان مهم بود حالا پیشکش و قربانی و اینجور چیزها این ادیان جدید اومدن گفتن بابا رفتار انسان با انسانم مهمه‌ها


audio: ylhdBq_gTW0_0041.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
آدم باشیم یه مقدار پس اگه بخوایم یه نتیجه جالب بگیریم میشه گفت قبل از این حرف این بوده که قربانی بدیم برای ایزدان که زنده بمونیم یعنی دین برای بقای انسان بود درواقع دنیوی بود حالا یه تغییر اساسی داشت که میگفت علاوه‌بر بقا اگر انسان خوبی باشیم رستگاری هم خواهیم داشت که حالا البته هرکدوم تعریف خودشون رو از رستگاری داشتن ولی کلیاتش یکسان بوده


audio: ylhdBq_gTW0_0042.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
یعنی در برابر نیکی و اعمال خوب کمال جایگاه انسان و رهایی از شر وعده داده می‌شد و نکته‌ش هم این بوده که در این جهان هم دست یافتنی میتونست باشه ولی اگر در این جهانم نشد حالا یکیشون می‌گفت در جهان پس از مرگ یکی می‌گفت آخرالزمان یکی‌ام مثل بودا می‌گفت مثلا در تولد دوباره در جسمی دیگر خیلی جالبه یه مقدار نازک شیم می‌بینیم فرمول‌ها یکی بوده


audio: ylhdBq_gTW0_0043.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
و تا همین امروز هم جواب داده انسان داره از همین فرمول پیروی میکنه درواقع همین فرمول باعث تولد ادیان شد در تاریخ بشر


audio: ylhdBq_gTW0_0044.opus
source: youtube
source_id: ylhdBq_gTW0
invalidation: VALID
text:
وقتمون در این اپیزود تموم شد اما بحثمون نه همراه ما باش در اپیزود بعدی تا به فرجام برسونیم این بحث رو که اصلا دین از کجا اومد؟ و این تولد دین چه تاثیری در زندگی انسان گذاشت؟ تا همین امروز که من و شما داریم باهم صحبت میکنیم پس تا اپیزود بعدی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ میسپرم و می‌بینمتون


audio: FQMCN_3xhgQ_0003.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
متهمان صندلی‌های تالار را پر کرده‌اند و منتظرند تا در یک دادگاه دسته جمعی محاکمه شوند مجتبی روی یکی از صندلی‌ها نشسته است کمی دورتر کمی آن‌طرف‌تر رفقای خود را می‌بیند، رفقای قدیمی‌اش را ایرج اسکندری، رضا رادمنش و تقی ارانی این رفقای قدیمی در کنار رفقایی که طی یک سال حبسشان در زندان قصر تهران پیدا کرده بودند


audio: FQMCN_3xhgQ_0004.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
همگی جمعا پنجاه و سه نفر بودند و آن‌ها متهمان دادگاه بودند حاضر شده بودند برای محاکمه دادستان وقت جرائم را قرائت می‌کند اقدام علیه امنیت و استقلال کشور از طریق مرام اشتراکی و تمامی اتفاقاتی که وکیل تسخیری پنجاه و سه نفر هم وجود داشت در صحن علنی دادگاه احمد کسروی مشهور


audio: FQMCN_3xhgQ_0005.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
او از موکلان خود دفاع کرد و از پس دفاع وکیل نوبت به دفاعیات متهمان رسید تقی ارانی در جایگاه متهم حاضر شد لبخند تلخی بر گوشه‌ی لبان مجتبی نشست مجتبی از کودکی تقی را می‌شناخت، آن‌ها زمان تحصیل در آلمان هم با هم بودند، همه جا با هم بودند تقی ملی‌گرایی بود که بعد از جنگ جهانی اول حسابی چپگرا هم شده بود همانند خود مجتبی


audio: FQMCN_3xhgQ_0006.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
آن‌ها یعنی تقی ارانی با مرتضی برادر مجتبی فرقه‌ی جمهوری انقلابی ایران رو راه‌اندازی کرده بودند دکتر تقی ارانی پشت تریبون رفت و شروع به صحبت کرد صحبت از رنج‌دیدگان ایران‌زمین تقی ارانی شش ساعت و نیم در آن دادگاه سخنرانی کرد شش ساعت و نیمی که ایران را تکان داد شش ساعت و نیمی که شد نقطه‌ی عطفی در تاریخ ایران زمین


audio: FQMCN_3xhgQ_0007.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
برای اولین بار است که یک عده‌ی پنجاه و چند نفری از منورالفکر و کارگر باسواد ایران یعنی افرادی که با چراغ در این محیط تاریک باید جستجو شوند در محکمه‌ی جنایی یعنی در محلی که دزدان مسلح، قطاع الطریق و قاتل‌ها محاکمه می‌شوند به عنوان داشتن یک عقیده‌ی اجتماعی به پیشگاه قوه‌ی قضایی دعوت شدند


audio: FQMCN_3xhgQ_0008.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
ما در این قسمت از مورخ و در دقایق آتی رفتیم سراغ تشکیلاتی که احتمالا می‌تونیم بگیم مهم‌ترین تجربه‌ی تحزب و کار حزبی در تاریخ ایران زمین بوده یکی از مشهورترین احزاب ایران و یکی از عجیب‌ترین و پیچیده‌ترین بازیگران سیاسی تاریخ کشورمون ما از حزب توده، یک حزب پرحاشیه و پرتاریخ سخن خواهیم گفت


audio: FQMCN_3xhgQ_0010.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم اول کتاب ایران بین دو انقلاب اثر یرواند آبراهامیان دوم کتاب مقاومت شکننده اثر جان فوران سوم کتاب تاریخ بیست و پنج ساله‌ی ایران اثر غلامرضا نجاتی چهارم مصدق و نبرد قدرت اثر همایون کاتوزیان پنجم درد زمانه خاطرات محمدعلی عمویی


audio: FQMCN_3xhgQ_0011.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
و در نهایت ششم کتاب پنجاه و سه نفر اثر بزرگ علوی اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید ضمن این که پل ارتباطی ما و شما جهت ارسال ویدیوهای زیباتون هنگامه‌ی شنیدن یا دیدن مورخ


audio: FQMCN_3xhgQ_0014.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید این قسمت رو با برداشتی از خاطرات سید مجتبی آقابزرگ علوی مشهور به بزرگ علوی آغاز کنیم نویسنده و روشنفکری که خود یکی از اون پنجاه و سه نفر حاضر در دادگاه بود پنجاه و سه نفری در میانه‌ی دوران رضاشاه پهلوی این پنجاه و سه نفر 1316 خورشیدی بازداشت شدند چرا بازداشت شدند؟ زمانی که تب تند کمونیسم دنیا رو گرفته بود


audio: FQMCN_3xhgQ_0015.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
در 1310 خورشیدی و در دوران اوج قدرت رضاشاه پهلوی مجلس ملی هشتم قانونی تصویب کرد به نام قانون مجازات مقدمین علیه امنیت و استقلال مملکت قانونی که به قانون منع مرام اشتراکی معروف شد آن زمان به زبان ساده این قانون می‌گفت اعتقاد به کمونیسم ممنوع است، تمام نتیجه‌ی قانون چه شد؟ شش سال بعد 1316


audio: FQMCN_3xhgQ_0016.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
پنجاه و سه نفر از روشنفکران و فعالان سیاسی چپگرای روزگار آن روزگار دستگیر شدند و بنا بر همین قانون هر کدام به تحمل چندین سال حبس محکوم شدند


audio: FQMCN_3xhgQ_0017.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
یه نکته رو عرض کنم شروع این قسمت هم با خاطرات بزرگ علوی بود آن مجتبی در دادگاه، مجتبی آقابزرگ علوی بود به‌هرحال احکام زندان بلندمدت بود، طویل‌المدت بود اما پیش از پایان احکام همه‌ی پنجاه و سه نفر آزاد شدند الا یک نفر چه شد که آزاد شدند؟ متفقین آمدند، رضاشاه پهلوی رفت و همین کناره‌گیری از قدرت رضاشاه پهلوی تبعید او در پاییز 1320 که خود داستان مفصلی‌ست


audio: FQMCN_3xhgQ_0018.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
باعث آزادی زندانیان سیاسی شد و مشخصا زندانیانی که به پنجاه و سه نفر مشهور شدند همگی آزاد شدند جز یک نفر کسی که به عنوان رهبر این پنجاه و سه نفر شناخته می‌شد او آزاد نشد از کی صحبت می‌کنیم؟ صاحب شش ساعت و نیم سخنرانی در دادگاهش دادگاهی که برای محاکمه‌ی اعتقاداتشان تشکیل شده بود تقی ارانی مارکسیستی که پیش از بازداشت


audio: FQMCN_3xhgQ_0019.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
با چند نفر از دوستانش یک مجله‌ی تئوریک چپ رو هم منتشر می‌کردند به نام دنیا این آقای تقی ارانی دو سال تنها دو سال در زندان ماند چرا که عمرش بیش از این به دنیا نبود ارانی 1318 و در سی و هفت سالگی در زندان قصر تهران درگذشت


audio: FQMCN_3xhgQ_0020.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید پیش از ادامه کمی نازک شیم بر این بحث مرگ تقی ارانی در زندان قصر جنازه‌ی ارانی چهاردهم بهمن‌ماه 1318 به خانواده‌ش تحویل داده میشه اما از زمان دقیق مرگ او خبری در دست نیست حالا سوال، چرا مرد؟ علت رسمی مرگ او، چیزی که اعلام شد از طرف حکومت وقت بیماری تیفوس بود که احتمال داره واقعیت هم داشته باشه، چرا؟ چون در آن زمان تیفوس بسیار رواج داشت


audio: FQMCN_3xhgQ_0021.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
به خصوص زندان محل شیوع این طور بیماری‌ها بود هست و شما بشنو خواهد بود این علت رسمی از اون ور هم‌بندی‌ها و یاران تقی ارانی و خانواده‌ای او ادعای دیگری دارند اون‌ها ادعا می‌کنند تقی را مسموم کردند و کشتند آقای بزرگ علوی تو همون کتابی که به نام پنجاه و سه نفر نوشته شد توسط ایشون و در اون شرح زندان خودش و دیگر دوستانش رو با داستان درآمیخته


audio: FQMCN_3xhgQ_0022.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
درباره‌ی مرگ ارانی نوشته عینا نقل قول می‌کنم روز چهاردهم بهمن 1318 نعش دکتر ارانی را به غسالخانه بردند یکی از دوستان نزدیک دکتر ارانی طبیبی که با او از بچگی در فرنگستان معاشر و رفیق بود نعش او را معاینه کرد و علائم مسمومیت را در جسد او تشخیص داد مادر پیر دکتر ارانی زن دلیری که با خون دل وسایل تحصیل پسرش را فراهم کرده بود


audio: FQMCN_3xhgQ_0023.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
روز چهاردهم بهمن 1318 لاشه‌ی پسر خود را نشناخت بیچاره زبان گرفته بود که این پسر من نیست اینطور او را زجر داده و از شکل انداخته بودند همین مادر چندین مرتبه دامن پزشک معالج دکتر ارانی را گرفته بود و از او خواسته بود که پسرش را نجات دهد به او اجازه دهد دوا و غذا برای پسرش بفرستد دکتر زندان در جواب گفته بود که این کار میسر نیست


audio: FQMCN_3xhgQ_0025.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید یک پرانتز باز کنم احتمالا اسم پزشک احمدی رو شنیدید در تاریخ ما این گروه پنجاه و سه نفر به این پزشک احمدی می‌گفتند موش آقای موش پزشک زندان قصر بود آن زمان و متهم به قتل زندانیان سیاسی گرچه داستان پزشک احمدی واقعا خودش اینقدر جذابه که می‌تونه سوژه‌ی یک قسمت دیگری از پادکست مورخ باشه اگر علاقه‌مند بودید بنویسید انجام وظیفه خواهیم کرد به‌هرحال


audio: FQMCN_3xhgQ_0026.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
زمانی که رضاشاه پهلوی از قدرت خلع شد و رفت در واقع تبعید شد این پزشک احمدی به همین اتهام قتل زندانیان سیاسی محاکمه و اعدام شد جالبه وکیل تسخیری اون پنجاه و سه نفر و وکیل تسخیری این پزشک احمدی معروف به موش، یکی بود آقای احمد کسروی هم وکیل تقی ارانی بود هم وکیل پزشک احمدی که خیلی‌ها معتقدند این اونو کشته واقعا کاراکتر ویژه‌ایه احمد کسروی در تاریخ ما به هر حال


audio: FQMCN_3xhgQ_0027.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
آقای موش، دکتر موش به جرم قتل سیاسیون مشهوری مثل عبدالحسین تیمورتاش، جعفرقلی خان سردار اسعد و محمد فرخی یزدی اعدام میشه اون زمان بعد از حکومت رضاشاه پهلوی دوستان تقی ارانی معتقد بودند مرگ دوستشون هم زیر سر همین آقای موش بوده هر چند این ادعا همانند خیلی از ادعاهایی که در تاریخ ما وجود داره و شما بشنو در تاریخ جهان هیچ وقت اثبات نشد


audio: FQMCN_3xhgQ_0028.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
تو نمی‌دانی مردن وقتی که انسان مرگ را شکست داده است چه زندگی‌ایست تو نمی‌دانی زندگی چیست؟ فتح چیست؟ تو نمی‌دانی ارانی کیست؟ این شعری بود، قسمتی از شعری بود که احمد شاملو در رثای تقی ارانی سرود شعری با عنوان قصیده برای انسان ماه بهمن به‌هرحال نقش تقی ارانی


audio: FQMCN_3xhgQ_0029.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
تو همون دو سالی که در زندان بود و زنده بود در ارتباط برقرار کردن و متشکل کردن این پنجاه و سه نفر بسیار پررنگ بود به این توجه کنیم این پنجاه و سه نفر زمانی که بازداشت میشن یک گروه سازمان یافته نبودند حتی خیلی‌هاشون قبل از زندان همدیگه رو اصلا نمی‌شناختن اما تو زندان این اتفاق افتاد، به واسطه‌ی مدیریت و رهبری تقی ارانی این پنجاه و سه نفر خیلی‌هاشون تو زندان با هم آشنا شدند به هم وصل شدند و با آزادی از زندان


audio: FQMCN_3xhgQ_0030.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
دیگه حالا وقتش بود این‌ها کنار هم یک گروه سیاسی تشکیل بدن زمانش رسیده بود که آن‌ها در نقش یک گروه سیاسی در تاریخ ایران زمین ظاهر شوند


audio: FQMCN_3xhgQ_0033.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
از قدرت کناره‌گیری می‌کنه و اینجوری یک فضای باز سیاسی هم ایجاد مشه اولین نشانه‌ش هم که عرض کردم آزادی زندانیان سیاسی بود پرانتز یادآوری کنم جالبه تاریخ تکرار میشه در انتهای حکومت محمدرضاشاه پهلوی هم این اتفاق افتاد فضای باز سیاسی و آزادی زندانیان سیاسی به هر حال چند روز بعد از خروج رضاشاه از کشور بیست و هفت نفر از این گروه پنجاه و سه نفره به عنوان زندانیان نه چندان خطرناک آزاد میشن


audio: FQMCN_3xhgQ_0034.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
و خیلی سریع یعنی هفتم مهر ماه این بیست و هفت نفر دور هم جمع میشن که برای آزادی الباقی گروه تا آخرین نفر تلاش کنند از اون ور یک حزب و یک روزنامه هم بنا بود تاسیس کنند این اهداف خیلی زود به نتیجه می‌رسه الباقی پنجاه و سه نفر یا بهتره بگیم پنجاه و دو نفر چون تقی ارانی دیگه بینشون نبود اواخر مهر ماه آزاد میشن این اولین هدف مشترک که محقق شد و دومین اقدام مشترک این گروه معروف به پنجاه و سه نفر


audio: FQMCN_3xhgQ_0035.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
در ادامه و چند ماه بعد تو بهمن همان سال 1320 رقم می‌خوره چه اتفاقی؟ این دوستان برای رفیق در بند درگذشته‌شون یعنی تقی ارانی یک مراسم سالگرد باشکوه برگزار می‌کنند مراسمی که فقط برای زنده کردن یاد و خاطره‌ی رفیقشون برگزار نشد این مراسم به معنای اعلام عمومی تاسیس یک حزب بود حزبی که نامش نهادند توده


audio: FQMCN_3xhgQ_0036.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
عباس اسکندری یکی از رهبران این حزب جدید بود و یک روزنامه‌ای هم داشت به نام سیاست اون زمان یعنی زمان حکومت رضاشاه پهلوی این روزنامه توقیف شده بود اما حالا در فضای باز سیاسی در فضایی که شکل گرفته بود در شروع دهه‌ی بیست این روزنامه دوباره شروع به کار می‌کنه و دیگه حزب توده یک ارگان رسانه‌ای هم داشته از همون ابتدای کار اولین اقدام این حزب نوپا چه بود از پس تاسیس؟


audio: FQMCN_3xhgQ_0037.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
اوایل اسفند ماه 1320 یک برنامه‌ای با عنوان سیاست‌های کوتاه مدت حزب منتشر شد توسط حزب توده احازه بدید یه سری از مواردی که در این برنامه بود رو اینجا عرض کنم، عینا نقل قول می‌کنم


audio: FQMCN_3xhgQ_0038.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
یک: لزوم محو بقایای دیکتاتوری رضاشاهی دو: حمایت از قانون اساسی، آزادی‌های مدنی و حقوق بشر سه: حفظ حقوق شهروندان به خصوص توده‌ی مردم و چهار: مشارکت در مبارزه‌ی جهانی دموکراسی بر ضد توحش و


audio: FQMCN_3xhgQ_0040.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
این حرف‌هایی که حزب توده می‌زد طبعا بین افکار عمومی ایران خیلی حرف‌های قشنگی محسوب می‌شد اون زمان نتیجه؟ در واقع نتیجه‌ی طبیعی زدن این حرف‌ها چه بود؟ طرفداران بسیار حسابی طرفدار پیدا می‌کنه حزب توده و شروع می‌کنه به رشد کردن و بزرگ شدن تو چه جامعه‌ای بزرگ میشه این حزب؟ در ایرانی که هنوز در اشغال متفقین بود و در دل متفقین، شوروی مارکسیست داشت با کی می‌جنگید؟ با آلمان فاشیست


audio: FQMCN_3xhgQ_0041.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
به همین واسطه‌ست که اولویت حزب توده به عنوان یک حزب با گرایشات مارکسیستی اون زمان پیروزی جبهه‌ی متفقین بر جبهه‌ی متحدین بود در اون ایام این بزرگترین آرزوی توده‌ای‌ها بود نتیجه؟ این گروه پنجاه و سه نفره که مارکسیست بودند ابتدای تاسیس حزبشون دنبال مقابله با فاشیست بودن چه در جهان و چه در ایران دنبال رسیدن به صلح جهانی با شکست آلمان‌ها بودند و اساسا


audio: FQMCN_3xhgQ_0042.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
شعارهای مارکسیستی نمی‌دادند هیچ اثری از شعارهای مارکسیستی در این برهه‌ی زمانی نمی‌بینیم در حزب توده و سرانشون تو بیانیه‌هاشون، سخنرانی‌هاشون در واقع اول کار شعار حزب توده این نبود که کارگران جهان علیه سرمایه‌داری متحد شوید شعار معروف مارکسیست‌ها و کمونیست‌ها شعار حزب توده زمان تاسیس این بود که توده‌ی ایران علیه فاشیسم متحد شوید


audio: FQMCN_3xhgQ_0043.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
به راحتی از این مسئله عبور نکنیم در واقع به خاطر بسپاریم که زمانی که توده در ایران تشکیل شد، اوایل دهه‌ی بیست هیچ حرفی از بحث مارکسیست و کمونیست و کارگرها علیه سرمایه‌دارها متحد شوید وجود نداشت به‌هرحال بگذریم این رو به یاد داشته باشیم حزب توده اون زمان می‌گفت ما حزبی برای تمام توده‌های جهانیم یعنی چی؟ یعنی می‌گفت آآآآیی استثمارشوندگان عالم شما باید در جامعه‌ای دموکراتیک دور هم جمع شوید


audio: FQMCN_3xhgQ_0044.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
تا روند استثمار جهانی متوقف شود همین شعارهای مردم‌گرایانه کافی بود تا حزب توده دل خیلی‌ها به خصوص روشنفکران زمانه‌ی خودش رو ببره چند تا مثال بزنیم از روشنفکران عرض کردم احمد شاملو برای ارانی شعر گفت بزرگ علوی کتاب نوشت به نام پنجاه و سه نفر اما این لیست روشنفکران و ادبایی که به حزب توده گرایش داشتند واقعا بلندبالاتر از این حرف‌ها بود چند تا رو اضافه کنم به مثال‌هایی که زدیم


audio: FQMCN_3xhgQ_0045.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
جلال آل احمد، مهدی اخوان ثالث، صادق چوبک، صداق هدایت عبدالحسین نوشین، فریدون توللی، ابراهیم گلستان، نادر نادرپور هوشنگ ابتهاج، محمدرضا لطفی، احمد آرام، احسان طبری، انور خامه‌ای و بسیار اسامی دیگر اجازه بدید روی این مسئله نازک شیم با یک مثال تو دهه‌ی بیست حداقل از هر دو آدم حسابی مملکت یکیشون توده‌ای بوده بنا به آمار


audio: FQMCN_3xhgQ_0047.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
سرخط خبرها در دومین سالگرد حزب توده سی هزار نفر در تهران گرد آمدند که بزرگترین میتینگ عمومی در تاریخ کشور بود و حتی از اجتماعات مشروطه‌خواهی در سال‌های 1285 تا 1288 هم فراتر رفت در جشن سالگرد مجله‌ی رهبر بیش از شصت هزار نسخه از آن به فروش رفت


audio: FQMCN_3xhgQ_0048.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
و بدین‌سان فروش اطلاعات، بزرگترین روزنامه‌ی کثیرالانتشار کشور را پشت سر گذاشت در راهپیمایی حزب توده در تهران نزدیک به چهل هزار نفر شرکت داشتند


audio: FQMCN_3xhgQ_0049.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
خبرهایی که عرض کردم عیان بود که چه می‌کرد این حزب در عملکرد و اتفاقاتی که داشت رقم می‌زد حزب توده فضای سیاسی ایران رو تو مشتش گرفته بود مهر ماه 1321 یعنی فقط یک سال بعد از اون گردهمایی گروه پنجاه و سه نفر نخستین کنفرانس مقدماتی ایالتی حزب توده در تهران برگزار میشه اون زمان حزب توده مدعی بود که سراسر کشور شش هزار عضو رسمی دارم


audio: FQMCN_3xhgQ_0050.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
تو این کنفرانس حزب توده یک ساختار تشکیلاتی تبیین می‌کنه و کمیته‌ی مرکزی موقتی تشکیل میشه برای انجام وظایف رهبری حزب تا زمانی که اولین کنگره‌ی سراسری حزب تشکیل شه در کنار این مسئله یک برنامه‌ی مفصل هم به جای اون برنامه‌ی موقتی که اسفندماه 1320 ارائه کرد اعلام می‌کنه این حزب، حزب توده تو این برنامه‌ی مفصل‌تر یه مقدار تغییراتی اعمال می‌شه


audio: FQMCN_3xhgQ_0051.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
در اون برنامه‌ی قبلی گفته بودند اینجا تغییراتی به اون برنامه میدن اما همچنان هیچ حرفی از کمونیسم وجود ندارد به این مسئله توجه کنیم، یک سال گذشت بیش از شش هزار نفر عضو داره حزب توده، گنده شده ولی هنوز کلمه‌ای از کمونیسم وجود ندارد با هم مرور کنیم بخشی از همین برنامه‌ای که تغییراتی درش اعمال شد و مهر ماه 1321 ارائه شد بنده عینا نقل قول کنم آیا حزب توده کمونیست است؟


audio: FQMCN_3xhgQ_0052.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
دشمن ما به خصوص سید ضیاءالدین طباطبایی با این برچسب می‌خواهد سرمایه‌داران و تجار را بترساند حزب توده به قانون اساسی اعتقاد کامل دارد چرا؟ زیرا ما معتقدیم که کمونیسم آرمانی‌ست مناسب آن شرایط اجتماعی که در ایران وجود ندارد یک حزب کمونیست در شرایط کشور ما پایگاه توده‌ای پیدا نخواهد کرد ما می‌دانیم که فوری‌ترین وظیفه‌مان


audio: FQMCN_3xhgQ_0053.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
متحد ساختن اکثریت در برابر اولیگارشی استثمارگر و تقویت نیروهای دموکراسی‌ست بنابراین ما از قانون اساسی پشتیبانی خواهیم کرد


audio: FQMCN_3xhgQ_0054.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
یه جمع‌بندی کنیم عرض کردم در کنفرانس حزب توده یک کمیته‌ی مرکزی موقت شکل گرفت تا حزبو بچرخونه کیا تو این کمیته‌ی مرکزی بودند؟ آقایان سلیمان اسکندری که یک مبارز مشروطه‌خواه بود زمانی وزیر و وکیل بود ایشون یه وزنه بود واقعا برای حزب توده البته خیلی زود عمرشو داد به شما 1322 ایشون درگذشت دیگه کیا بودن در این کمیته‌ی مرکزی موقت؟ بنده مختصر عرض کنم و به سرعت


audio: FQMCN_3xhgQ_0055.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
آقایان محمد بهرامی، مرتضی یزدی، ایرج اسکندری نورالدین الموتی، ضیا الموتی، علی کباری، نصرت‌الله اعزازی ابراهیم محضری، رضا روستا، فریدون کشاورز، اردشیر آوانسیان رضا رادمنش و علی امیرخیزی در همین حد عرض کنم، هر کدوم از اسامی تاریخی دارند و خود یک پادکست جداگانه‌اند اینان اعضای کمیته‌ی مرکزی موقت حزب توده بودند به اختصار


audio: FQMCN_3xhgQ_0056.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
حالا با سر و شکل پیدا کردن حزب توده رکوردشکنی‌ها شروع میشه رکورد در جلب مردم به میتینگ‌های سیاسی رکورد در برگزاری راهپیمایی‌های پرجمعیت و البته رکورد در فروش روزنامه‌ی مربوط به حزب به این توجه کنیم بعد از برگزاری کنفرانسی که عرض کردم وضعیت مطبوعاتی حزب یه جوری شد که دیگه روزنامه‌ی سیاست ارگان غیر رسمی حزب نبود


audio: FQMCN_3xhgQ_0057.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
میان یک روزنامه‌ای راه میندازن در ادامه به نام رهبر و این روزنامه‌ی رهبر میشه ارگان مرکزی در کنارش هم چندین و چند نشریه منتشر میشه مثلا دو نشریه در تهران مردم اسم یکیشه، رزم اسم دومیشه، اینا در تهران نشریه‌ی راستی در مشهد آذربایجان در تبریز و نشریه‌ی جودت در اردبیل و .و .و


audio: FQMCN_3xhgQ_0058.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
سرخط خبرها بعد از چهار سال فعالیت محدود مخفی در بین کارگران نفت حزب توده با راهپیمایی عظیم هشتادهزار نفری روز اول ماه می در آبادان وارد صحنه شد حزب توده اعلام کرد اکنون می‌توانیم بگوییم که یک حزب واقعی در سطح ملی هستیم با شعبات سازمان یافته و فعال هم در ایالات شمالی و هم در ایالات جنوبی


audio: FQMCN_3xhgQ_0059.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
در نهایت مرداد 1323 بیایم جلوتر تاریخو نخستین کنگره‌ی سراسری حزب توده برگزار میشه و سازمان‌هایی از علنی تا مخفی در حزب توده شکل می‌گیره اینجا اشاره‌ی کوتاهی کنیم مهمترین سازمان مخفی حزب سازمان افسری حزب توده بود که شکل‌گیریش از همین سال 1323 شروع میشه حالا کی علنی میشه عرض خواهم کرد مهمترین سازمان علنی حزب هم اون زمان یعنی 1323


audio: FQMCN_3xhgQ_0060.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
سازمان جوانان و زنان حزب توده بود حالا با سروشکل گرفتن بیشتر حزب یه اتفاقی هم میفته درون حزب اعضای حزب توده از اینجا دیگه کم کم میشن دو دسته اول جناحی که بر اساس آرمان‌های اولیه‌ی حزب معتقد به سوسیالیسم بود، همون ادعایی که داشت این حزب که ما معتقدیم به قانون اساسی، کاری با کمونیسم نداریم از اون ور حالا یک جناحی ایجاد شد که حسابی کمونیست بود طرفدار شوروی، بد


audio: FQMCN_3xhgQ_0061.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
اگر روزهای 1323 رو بریم جلوتر می‌بینیم که جناح کمونیست حزب مدام داره تقویت میشه و از همون زمان به تدریج حزب توده به شمایلی که امروز ما می‌بینیم و بهش مشهوره نزدیک میشه امروز به یکی بگیم توده میگه اوه اوه چپگرا بودن کمونیست بودن در صورتی که روزی که به وجود آمدند ادعا چیز دیگری بود و اینه واقعیات تاریخ اینه قطعات پازلی که باید کنار هم گذاشته بشه


audio: FQMCN_3xhgQ_0062.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید کمی بیایم جلوتر وقتی می‌رسیم به 1324 دیگه این وضعیت بدتر هم میشه جناح کمونیست درون حزب توده تقویت داشت میشد اینجا دیگه می‌رسه به اوج خودش چرا؟ آلمان شکست می‌خوره در جنگ جهانی در واقع هدف حزب توده تیک خورده بود از اون ور فضا حالا کاملا عوض شده بود دیگه بحث متحدین و متفقین نبود حالا دیگه وارد جنگ سرد داریم میشیم رقابت بین شوروی و آمریکا بود یه جورایی می‌تونیم بگیم شوروی یه طرف


audio: FQMCN_3xhgQ_0063.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
کل جهان داشتن می‌رفتن یه طرف بلوک شرق و غرب همین تغییر جهانی باعث تغییر در سیاست‌های حزب توده هم میشه حالا دیگه حزب توده میره به سمت شعار جهانی کمونیست‌ها کم کم پرده‌ها برداشته میشه و حالا کم کم می‌شنویم کارگران جهان متحد شوید اون روی کمونیست حزب توده از اینجاست که عیان می‌شود


audio: FQMCN_3xhgQ_0064.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
سرخط خبرها از بین بیست و سه کاندیدای حزب توده در شهرهای مختلف هشت نفر از گیلان، خراسان، تهران، مازندران و حوزه‌ی اتتخاباتی مسیحیان به مجلس راه یافتند حزب توده تنها ماشین سیاسی بزرگ سازمان یافته و کارآمد در ایران است برای همین است که نخست‌وزیر قوام می‌خواهد پیش از انتخابات آینده با حزب توده سازش کند


audio: FQMCN_3xhgQ_0066.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
نتیجه؟ حزب توده روز به روز رشد می‌کرد اما همون‌طور که مشخصه داستان حزب توده بسیار با معادلات بین‌المللی گره خورده بود و پیروزی متفقین در جنگ جهانی بسیار بر داستان حزب توده تاثیرگذار شد پرانتز ساده‌شو عرض کنم به‌هرحال تمایلات حزب توده به سمت شوروی بود شوروی هر جا وای‌میساد اینا هم می‌گفتن قبله اینه دیگه زمانی که بعد از پایان جنگ جهانی


audio: FQMCN_3xhgQ_0067.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
همه‌ی کشورهای پیروز ایران رو ترک کردند، مثال عرض کنم یک کشور ترک نکرد ایرانو شما بفرمایید شوروی اصلا اعتیاد داشت به ایران، ترک نمی‌کرد به همین راحتیا دست‌بردار نبود نه تنها ترک نمی‌کرد ایران رو بلکه برای سفت کردن جا پاش در ایران از یک واقعه‌ی مهم در تاریخ ایران‌زمین حمایت هم می‌کرد به تو چه؟ از کدام واقعه؟ داستان فرقه‌ی دموکرات آذربایجان به رهبری جعفر پیشه‌وری البته این خودش یک پادکست مجزاست


audio: FQMCN_3xhgQ_0068.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
علاقه‌مند بودید بنویسید انجام وظیفه خواهیم کرد اینجا مختصر عرض کنم بیست و یک آذر 1324 اعلامیه‌ی خودمختاری آذربایجان توسط فرقه‌ی دموکرات منتشر میشه دوم بهمن همون سال قاضی محمد در کردستان اعلام می‌کنه آقا ما جمهوری خودمختار کردستانیم کجا اعلام می‌کنه؟ شهر مهاباد ارتش ملی ایران سریعا تصمیم می‌گیره بره قانله رو خفه کنه در نطفه تعارف نداشتن این حرف‌ها نبود


audio: FQMCN_3xhgQ_0069.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
از اون ور ارتش شوروی ورود می‌کنه یکی نبود باز بگه به تو چه؟ به هر حال احتمالا کسی نبود بگه به تو چه؟ ارتش شوروی ورود کرد، اجازه‌ی دخالت به ارتش ایران نداد نتیجه‌ی تمام این بالا و پایین‌ها چه بود؟ اوضاع بد شیرتوشیر بود


audio: FQMCN_3xhgQ_0070.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
خب ببینیم تو این اوضاع احوال شیرتوشیر اوضاع احوال حزب توده چطور بود؟ چه می‌کرد حزب توده؟ جالبه شعبه‌ی ایالتی حزب توده در آذربایجان توی این اوضاعی که آذربایجان گفته بود ما میخوایم مستقل شیم رفت پیوست به فرقه‌ی دموکرات آذربایجان ما از دورانی صحبت می‌کنیم که اوج شکوفایی و تاثیرگذاری حزب توده بود و این سوگیری سیاسی میشه گفت یک اتفاق عجیب غریب بود و تاثیرگذار


audio: FQMCN_3xhgQ_0071.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
زمانی که نفوذ حزب توده در جامعه خیلی زیاد بود این اتفاق میفته راهپیمایی‌ها و اعتصاب‌هایی که برگزار می‌کرد خیلی شلوغ بود نبض جامعه در دست توده‌ای‌ها بود تو همچین فضایی و دهم مرداد 1325 یکی از تاریخی‌ترین چهره‌های سیاسی ایران زمین دوباره میشه نخست وزیر حالا از کی صحبت می‌کنیم؟ شما بفرمایید احمد آقای قوام ماموریت اصلی قوام چه بود؟ یک، حل مسئله‌ی اشغال ایران توسط شوروی


audio: FQMCN_3xhgQ_0072.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
دو پایان دادن به حکومت خودمختار آذربایجان آقای قوام برای حل این دو بحران پلتیک‌های زیادی به کار می‌بره و به خاطر همین کارش هم در تاریخ ایران زمین یک چهره‌ی خاکستری به حساب میاد به‌هرحال ایشون موفق میشه هر دو ماموریت رو به خوبی انجام میده، نتیجه چی میشه؟ آذرماه 1325 یعنی مرداد این آدم میشه نخست وزیر آذرماه بحران خومختاری آذربایجان با دخالت ارتش ایران تمام میشه


audio: FQMCN_3xhgQ_0073.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
کلا از بین میره اما آثار این بحران تا سال‌های سال برای حزب توده باقی میمونه، چرا؟ روزی حزب توده تصمیم گرفت وارد غائله‌ای شه حالا باید جوابگو باشه


audio: FQMCN_3xhgQ_0075.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
احمد قوام از کابینه‌ی دوازده پستی خودش سه وزارتخانه‌ی بهداری، بازرگانی و آموزش و پرورش رو سپرده بود به کیا؟ مرتضی یزدی، ایرج اسکندری و فریدون کشاورز البته پیش از این هم حزب توده در سال 1323 هشت نماینده رو فرستاده بود از طرف خودش تو مجلس چهاردهم در واقع حسابی در سیاست رسمی مملکت حضور داشت حزب توده اما


audio: FQMCN_3xhgQ_0076.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
روزهای خوش این حزب در دولت قوام خیلی دوام نیاورد خیلیا معتقدند قوام مشکل داشت با توده خیلیا معتقدند توده‌ای‌ها اشتباه کردند رفتن پیوستن به فرفه‌ی آذربایجان به هر حال احمد قوام تو مذاکراتش با شوروی موفق میشه اون‌ها رو قانع کنه که آقاجان برید بیرون از مملکت ما دیگه، ایران رو ترک کنید نتیجه هم می‌گیره، موفق میشه قوام گرچه در ازای خروج شوروی از ایران وعده‌ی امتیاز نفت شمال رو میده به اون‌ها، احمد قوام


audio: FQMCN_3xhgQ_0077.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
از اون ور قائله‌ی آذربایجان با همین وعده خاتمه پیدا می‌کنه اجازه بدید به راحتی نگذریم از این مسئله و از این توافقات زمانی که نازک شیم بر این اتفاقات می‌بینیم که این‌ها تمام ماجرا نبود با خروج شوروی از ایران اوضاع برای اصلی‌ترین حامی شوروی در ایران یعنی حزب توده به هم می‌ریزه کرسی‌های وزارت خونه ازشون پس گرفته میشه سرکوب توده‌ای‌ها آغاز میشه یه سری از اعضای حزب بازداشت میشن تظاهرات و اعتصابات حزب توده جلوش گرفته میشه


audio: FQMCN_3xhgQ_0078.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
به هم می‌زنن یک سری از جلساتشون رو در نهایت به جرم همکاری با فرقه‌ی دموکرات آذربایجان و برنامه‌ریزی برای اقدام مسلحانه سه عضو حزب توده به اعدام و چهار نفر آن‌ها به حبس ابد محکوم می‌شوند این شروع ماجرا بود


audio: FQMCN_3xhgQ_0079.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
دقیقا همین روزها اولین فرار رهبران حزب توده اتفاق می‌افته زمانی که موج سرکوب حزب توده بیشتر و بیشتر میشه چهار نفر از رهبران حزب از جمله همون‌طور که گفتیم در سر خط خبرها آوانسیان، کامبخش و اسکندری از ایران فرار می‌کنن


audio: FQMCN_3xhgQ_0082.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
فشار بر حزب توده اما فقط از سمت حکومت نبود بحران توده روی دیگری هم داشت حزب وجهه‌ی خودش رو از دست داده بود به خاطر حمایتش از اشغال ایران توسط شوروی بین هوادارانش وجهه‌ش از بین رفته بود این بحران به راس حزب توده هم رسوخ کرد باعث شد اولین انشعاب حزبی در ایران به وجود بیاد در تاریخ آقای خلیل ملکی همراه تعدادی از اعضای حزب


audio: FQMCN_3xhgQ_0083.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
حزب توده رو متهم به پیروی از سیاست‌های شوروی کردند و از پس کشمکش‌های بسیار از این حزب خارج شدند، انشعاب کردند این آقای خلیل ملکی که بود و چه کرد؟ واقعا خودش سوژه‌ی یک پادکست مفصله آدم بسیار ویژه‌ای بود و تاثیرگذار در تاریخ ما اگر علاقه‌مند بودید بنویسید در قسمتی مجزا به ایشان مفصل خواهیم پرداخت


audio: FQMCN_3xhgQ_0085.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
نخست‌وزیر حزب توده را طراح اصلی توطئه‌ی سوء قصد به شاه اعلام کرد حزب توده بر اساس قانون ممنوعیت مرام اشتراکی اجازه‌ی فعالیت ندارد


audio: FQMCN_3xhgQ_0086.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
خروج شوروی از ایران و پایان قائله‌ی آذربایجان و سرکوب‌های بعد از اون ضربه‌ی سنگینی به حزب توده بود اما ریشه‌ی توده عمیق‌تر از این حرف‌ها بود که با این اتفاقات از جا دربیاد حتی می‌تونیم بگیم اتفاقات برعکسی افتاد حزب به سرعت رفت به سمت احیای خودش تا حدی هم داشت موفق می‌شد در این مسیر اما ضربه‌ای مهلکتر از قبل در راه بود از چه اتفاقی صحبت می‌کنیم؟


audio: FQMCN_3xhgQ_0087.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
دو سال بعد 1327، پانزدهمین روز از بهمن همزمان با برگزاری یادبود مرگ تقی ارانی محمدرضا شاه پهلوی وارد دانشگاه تهران شد صدای شلیک تفنگ


audio: FQMCN_3xhgQ_0088.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
این پنج گلوله از تپانچه‌ی ناصر فخرآرایی شلیک شد انگیزه‌ی او چه بود از این ترور؟ هیچ وقت مشخص نشد، چرا؟ او در صحنه‌ی ترور کشته شد و نماند که بگوید چرا می‌خواست شاه ایران‌زمین را ترور کند؟ با این حال حکومت اون زمان او را متهم به هواداری از حزب توده کرد و به دنبال این اتهام اتفاقات دیگری به وجود آمد از همه مهمتر حزب توده غیر قانونی اعلام شد


audio: FQMCN_3xhgQ_0091.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
نتیجه؟ یه سری از اعضا و کادر رهبری حزب فورا دستگیر شدند زندانی شدند زندانی شدنی که به دنبال خودش یکی از بزرگترین فرارهای تاریخ ایران رو رقم زد


audio: FQMCN_3xhgQ_0093.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
چند روز قبل این تاریخ در آمریکا تکرار شد ترامپ را می‌خواستند ترور کنند ناموفق بود ضارب در محل کشته شد و امروز دعواست که آن ضارب طرفدار دموکرات‌ها بود؟ به‌هرجهت گفتیم پیش از این و خواهیم گفت درباره‌ی ترامپ باز هم و انتخابات آمریکا در آینده‌ای نزدیک مفصل و طی ویژه برنامه‌هایی اما برگردیم به داستان خودمون یک فرار در تاریخ معاصر ما اتفاق افتاده است که بسیار جذاب است


audio: FQMCN_3xhgQ_0094.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
پیش از ادامه این رو عرض کنم اتفاقی که می‌خوایم درباره‌ش صحبت کنیم خودش موضوع یک پادکست جذابه اگر علاقه‌مند بودید دستور بفرمایید انجام وظیفه خواهیم کرد به‌هرحال برای ماه‌ها نورالدین کیانوری، مرتضی یزدی، حسین جودت خسرو روزبه، علی علوی، عبدالحسین نوشین، اکبر شاندرمنی محمود بقراطی، احمد قاسمی و صمد حکیمی تو زندان قصر در تهران زندانی شدند این اسامی داشتند به حکمشون اعتراض می‌کردند


audio: FQMCN_3xhgQ_0096.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
حوالی شب، بیست و چهارم آذر ماه، 1329 کمتر از دو سال از پس سوء قصد به جان شاه ایران‌زمین، محمدرضا شاه پهلوی زندانبان وارد بند شد به توده‌ای‌ها اعلام کرد آقایون جمع کنید بساطتونو، بناس جابه‌جا شید رفقای زندانی از همه جا بیخبر جمع کردند از زندان بیرون زدند اما این یک جابجایی ساده نبود


audio: FQMCN_3xhgQ_0097.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
اواخر شب یک کامیون با پوشش ارتش و با حکم و امضای جعلی حاجعلی رزم‌آرای نخست‌وزیر برای تحویل گرفتن این زندانیان مهم وارد زندان قصر شد با هماهنگی ستوان یکم حسین قبادی افسر نگهبان داخلی زندان این کامیون وارد محوطه‌ی زندان شد و با هماهنگی ستوان یکم رفعت محمدزاده افسر نگهبان خارجی زندان ده زندانی برای جابجایی سوار کامیون شدند


audio: FQMCN_3xhgQ_0098.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
ستوان قبادی و محمدزاده کار را سپردند به معاونان خود و خود، آن‌ها کنار زندانیان در کامیون نشستند و برای همیشه از آن زندان خارج شدند از پس ساعاتی که گذشت و خبری از این دو افسر نشد کم کم افسران مشکوک شدند به ماجرا تحقیق کردند و معلوم شد که مرغ مرغان از قفس پریدند نکته‌ی تکان دهنده چیست؟ این آدم‌هایی که فرار کردند بعضا سال‌های سال


audio: FQMCN_3xhgQ_0099.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
به صورت مخفیانه تو همون تهران در دل خطر زندگی کردند این عملیات، عملیات فراری دادن زندانیان توده‌ای به همت سازمان افسری حزب توده و به رهبری مسئول این سازمان افسری این سازمان مخوف و مخفیانه که تشکیل شده بود سال 1323 آقای غلامحسین فروتن پیش رفت و انجام شد


audio: FQMCN_3xhgQ_0100.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
بیایم جلوتر 1329 به جز ماجرای فرار سران توده از زندان یک داستان ویژه‌ی دیگه هم برای این حزب رقم خورد داستان مربوط به نهضت ملی کردن صنعت نفت ایران رابطه‌ی حزب توده و ملی شدن صنعت نفت واقعا پیچیده ست می‌تونیم بگیم بیشتر یک رابطه‌ایست شبیه عشق و نفرت، چرا؟ این دوستان به اون بخشی که می‌خواست اختیار صنعت نفت ایران رو از انگلستان بگیره عشق می‌ورزیدند


audio: FQMCN_3xhgQ_0101.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
از اون سمت به بخشی که نفت رو مطلقا ملی می‌کرد نفرت می‌ورزیدند در واقع می‌گفتن نفت ایران دست هیشکی نباشه ملی باشه ولی به شوروی که وعده دادیم بدین نفتشو دیگه امتیاز شمال مال شورویه، شوروی رفیقمونه حالا محمد مصدق قصد داشت وعده‌ی سر خرمن احمد قوام رو که امتیاز نفت شمال ایران رو به شوروی داده بود به زباله دان تاریخ بیاندازد کاری که هیچ باب میل توده‌ای‌ها نبود


audio: FQMCN_3xhgQ_0102.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
اعتراضات حزب توده به این بخش از ملی کردن صنعت نفت دیگه باعث شد همه بفهمن که بابا این حزبه مستقیم از سیاست‌های شوروی داره پیروی می‌کنه‌ها اما بی‌انصافیه اگر بگیم حزب توده هیچ خدمتی به نهضت ملی کردن صنعت نفت نداشته چه خدمتی کردند؟ عرض می‌کنم در ادامه اما قبلش اجازه بدید بررسی کنیم زمانی که محمد مصدق به قدرت رسید حزب توده در چه حال و هوایی بود؟ عرض می‌کنم


audio: FQMCN_3xhgQ_0103.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
حزب توده بعد از غیر قانونی اعلام شدن در 1327 سال‌های سختی رو گذروند پلیس دفاتر حزب رو اشغال کرده بود اموالشون رو مصادره کرده بود بیش از دویست نفر از رهبران و سازمان‌دهندگان حزب رو دستگیر کرده بود از اون ور رهبران حزب در دادگاه نظامی محاکمه شدند چهار نفر اصلی یعنی آوانسیان، کامبخش، امیرخیزی و ایرج اسکندری به اعدام محکوم شده بودند که گفتیم


audio: FQMCN_3xhgQ_0105.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
غیر از اینا که پنج نفر دیگه که بعد از ترور شاه در 1327 حکم بازداشتشون صادر شده بود اونا هم فرار کرده بودند و به شکل غیابی حکم اعدامشون صادر شده بود و کیا بودند؟ رادمنش، روستا، کشاورز، بابازاده از اون ور هم احسان طبری اضافه شد اینا تیم دومی بودن که فرار کردن غیر از این دوستانی که نام بردم حالا شش نفر دیگه هم به شکل غیابی به زندان‌های بلندمدت محکوم بودن به واسطه‌ی این که بازداشت نشن رو آورده بودن به زندگی مخفیانه


audio: FQMCN_3xhgQ_0106.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
کیا؟ بهرامی، فروتن، شرمینی، قریشی آقای بزرگ علوی و مریم فیروز ده نفر هم عرض کردم زندان بودن و فرار کردن با اون داستان پیچیده این اوضاع احوال حزب توده این وسط نه نفر هم از کمیته‌ی مرکزی حزب همچنان تو زندان بودن یعنی اینقدر پاچیده بود حزب توده از هم از چه زمانی داریم صحبت می‌کنیم؟ نیمه‌ی 1328 و کم کم روی کار اومدن محمد مصدق


audio: FQMCN_3xhgQ_0107.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
در ادامه مصدق آمد داستان برای توده‌ای‌ها عوض شد مصدق کمونیست نبود اتفاقا مخالف کمونیسم بود اما یک لیبرال باورمند به آزادی بود آقای محمد مصدق نتیجه چه شد؟ وقتی به قدرت رسید یک فضای باز سیاسی ایجاد کرد و باز نتیجه؟ فشارها از روی حزب توده کم شد نسبت به قبل و دوباره حزب توده تبدیل شد به یکی از اصلی‌ترین جریان‌های سیاسی کشور


audio: FQMCN_3xhgQ_0108.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
حالا اون‌ها هم ممنون مصدق بودند هم با گرفتن امتیاز نفت جنوب از انگلیس‌ها موافق بودن این ور از اون ور اما عرض کردم با ندادن امتیاز نفت شمال به شوروی مخالف بودن یعنی میگفتن همه اخن شوروی خوبه دیگه عه! به‌هرحال حزب توده بین سال‌های 29 تا 1332 دوباره رشد می‌کنه دوباره راهپیمایی‌های بزرگ، نشریات پرفروش، اعتصابات گسترده همه‌ی این‌ها اتفاق می‌افته


audio: FQMCN_3xhgQ_0109.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
در نهایت هم باعث میشه مصدق بتونه پروژه‌ی سیاسیش که همون ملی کردن صنعت نفت بود رو پیش ببره حتی زمانی که مصدق با شاه ایران قهر می‌کنه، استعفا میده و احمد قوام دوباره میشه نخست وزیر یعنی سی‌ام تیر ماه 1331 طرفداران مصدق میریزن تو خیابون‌ها یه درگیری خونینی ایجاد میشه در تاریخ ما که دوباره مصدقو برگردونن به کرسی قدرت حزب توده نقش خیلی جدی بازی می‌کنه تو این ریختن توی خیابون‌ها


audio: FQMCN_3xhgQ_0110.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
خیلی سازمان یافته عمل می‌کنه در واقع حزب توده به عنوان سازمان‌یافته‌ترین نیروی سیاسی ایران‌زمین، آن زمان کف خیابون بسیار به محمد مصدق کمک کرد


audio: FQMCN_3xhgQ_0111.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
با روی کار اومدن مجدد مصدق دوباره اختلاف توده و مصدق بالا می‌گیره سر همون داستان قدیمی، نفتو باید به شوروی بدیم بقیه نه سیاست خارجی مصدق اما بر پایه‌ی موازنه‌ی منفی بود میگفت ما به هیچ قدرت خارجی نباید امتیاز بدیم و نمیدیم حزب توده می‌گفت اما عه! مگه ما خریم داداش؟ تو میخوای انگلیسی‌ها رو از صنعت نفت بیرون کنی به شوروی هم ندی امتیاز نفتو بعد بری نفتو بدی دست آمریکایی‌ها نه داداش اینا نیست


audio: FQMCN_3xhgQ_0112.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
فایده نداره باید امتیاز نفت شمال داده شود به شوروی عه توده‌ای‌ها اما یک چیزو خوب نمی‌دونستن اونا برای ادامه‌ی حیاتشون بیش از شوروی به محمد مصدق نیاز داشتند اینو نفهمیدن زمانی که کودتای بیست و هشت مرداد 1332 رقم خورد و دولت مصدق سرنگون شد این بار توده‌ای‌ها کنار مصدق نایستاده بودند اما خب این کودتا فقط دامن مصدق و جبهه‌ی ملی رو نگرفت


audio: FQMCN_3xhgQ_0113.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
از پس این کودتا سرکوب حزب توده هم دوباره آغاز شد و این سرکوب سرکوبی بود که توده هیچ وقت نتوانست از پس آن دوباره قد علم کند


audio: FQMCN_3xhgQ_0114.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
صدای فریاد و ناله در هم پیچیده بود حمام بوی خون می‌داد تاریکی مطلق بود چشم جایی را نمی‌دید حسرت، چشیدن کلامی دوستانه بود دست بر دیوار کشیدم


audio: FQMCN_3xhgQ_0116.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
این روایت کوتاهی بود از بلایی که سر توده‌ای‌ها آمد از پس بیست و هشت مرداد 32 کودتا به بازداشت و شکنجه و اعدام عده‌ای از توده‌ای‌ها منجر شد بعد از کودتا بخش بزرگی از رهبران حزب تا 1336 مجبور شدند به ترک ایران، فرار کجا رفتند؟ طبیعتا بلوک شرق، به سمت شوروی بسیاری از اون‌ها تا انقلاب 57 هم حتی نتونستن برگردن ایران اما دراماتیک‌ترین رویداد در سرکوب حزب توده


audio: FQMCN_3xhgQ_0117.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
کشف سازمان نظامی یا همون سازمان افسری این حزب بود از 1323 مخفیانه داشت کار می‌کرد حتی به دفتر اردشیر زاهدی نفوذ کرده بود این سازمان افسری از پس بیست و هشت مرداد بوی خون می‌داد


audio: FQMCN_3xhgQ_0118.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
سازمان نظامی حزب توده 1323 همونطور که عرض کردم توسط عبدالصمد کامبخش، عزت‌الله سیامک و خسرو روزبه تاسیس میشه سازمانی مخفی در دل ارتش ایران یک سازمان مسلح که بنا بود در صورت لزوم پروژه‌ی کودتا رو پیش ببره بسیار هم توانمند پیش ببره و می‌برد اما عمر این سازمان یک سال از پس بیست و هشت مرداد 32 تمام شد و چطور این اتفاق افتاد؟ شاید واقعا اتفاق افتاد


audio: FQMCN_3xhgQ_0119.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
بیست و یکم مرداد 1333 پلیس اتفاقی ستوان ابوالحسن عباسی رو که یکی از همکاران خسرو روزبه بود دستگیر می‌کنه دستگیری این آقای عباسی همانا سر نخ برای پیدا کردن کل شبکه‌ی سازمان افسری توده همان چطور اتفاق می‌افته؟ عباسی یک دفترچه‌ی رمزی داشته که تمام اعضای سازمان به صورت رمزی اسمشون در دفترچه بوده دفترچه رو پیدا می‌کنند، رمز را می‌گشایند


audio: FQMCN_3xhgQ_0120.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
بخش ضد اطلاعات ارتش همه‌ی شبکه سازمان افسری رو پیدا می‌کنه و به دنبال این کشف بیش از ششصد افسر عضو این سازمان دستگیر میشن سی و شش نفر اعدام، تعدادی به حبس ابد محکوم میشن یکی از اعدامی‌ها خسرو روزبه بود کار سازمان افسری توده هم تمام شد


audio: FQMCN_3xhgQ_0121.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
و اینان دل به دریا افکنانند به پای دارنده آتش‌ها زندگانی دوشادوش مرگ پیشاپیش مرگ کاشفان چشمه کاشفان فروتن شوکران جویندگان شادی در مجرای آتشفشان‌ها شعبده بازان لبخند در شبکلاه درد در برابر تندر می‌ایستند خانه را روشن می‌کنند و می‌میرند


audio: FQMCN_3xhgQ_0122.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
این هم بخشی از خطابه‌ی تدفین بود قطعه‌ای که باز هم سروده‌ی احمد شاملو بود برای خسرو روزبه و افسران اعدام شده‌ی حزب توده


audio: FQMCN_3xhgQ_0123.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
برعکس رهبران حزب توده که در برابر بازداشت و سرکوب چندان مقاومت نکردند و از چشم مردم افتادند مقاومت اعضای سازمان افسری در برابر بازداشت، شکنجه و اعدام حسابی باعث محبوبیت این سازمان شد کلی اثر ادبی نوشته و تولید شد در وصف مقاومت افسران، مثال بزنیم داستان یک شهر از کتاب همسایه‌های احمد محمود خیلی اون زمان معروف شد


audio: FQMCN_3xhgQ_0124.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
حتی مردم یه سری اثر ادبی که ربطی به حزب توده نداشت هم ربط دادن به حزب توده و سازمان افسران، مثال بزنیم ترانه‌ی مرا ببوس که کلی راجبش داستان سرایی شد بین افکار عمومی گفته شد که یک افسر توده‌ای برای معشوقه‌اش گفته این ترانه رو در حالی که در اصل تاریخ به ما می‌گوید که این ترانه هیچ ارتباطی به سازمان افسری حزب توده نداشت بنابراین مرا ببوس مرا ببوس


audio: FQMCN_3xhgQ_0128.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
طی چهار سال از پس کشف سازمان مخفی افسری تمام مخفیگاه‌های حزب توده به تدریج کشف میشه و سرکوب توده‌ای‌ها تداوم پیدا می‌کنه نیروهای امنیتی چهل مقام حزبی رو اعدام می‌کنند چهارده نفر دیگه رو هم زیر شکنجه می‌کشند دویست نفر به حبس ابد محکوم میشن بیش از سه هزار نفر از اعضای عادی حزب توده هم دستگیر میشن هر چه زمان رو جلو بریم گلوگاه تنفس حزب توده بیش از پیش


audio: FQMCN_3xhgQ_0130.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
تاریخو جلو بیایم بعد از کودتا و سرکوب و کشف و باز هم سرکوب از حزب توده در ایران میشه گفت دیگه چیزی باقی نمی‌مونه رهبران حزب توده فرار می‌کنن به سمت بلوک شرق و اول میرن شوروی و بعد هم در آلمان شرقی دور هم جمع میشن تو پرانتز این هم بگم این رفتن رهبران حزب توده از شوروی به سمت آلمان شرقی هم واقعا قصه‌ی پر غصه‌ایست برای توده‌ای‌ها میشه گفت هیچ وقت درکش نخواهند کرد توده‌ای‌ها، چرا؟


audio: FQMCN_3xhgQ_0131.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
تو سال‌های دهه‌ی چهل و پنجاه شوروی یهو تصمیم گرفت گور بابای توده‌ای‌ها روابطمو با حکومت پهلوی بهبود ببخشم، نتیجه؟ دیگه صلاح نبود اعضای حزب توده که شاه ایران اصلا ازشون خوشش نمیومد تو شوروی بمانند چه شد؟ به نوعی تبعید شدند توده‌ای‌ها به سمت آلمان شرقی به‌هرحال این هم درس جذابی بود از تاریخ بگذریم و بریم سمت آلمان شرقی مهم‌ترین کار توده‌ای‌ها در آلمان شرقی راه‌اندازی یک رادیو بود به نام پیک ایران


audio: FQMCN_3xhgQ_0132.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
این وسط مائو و کمونیست‌های چین هم گل کرده بودند اون زمان و نتیجه؟ یه عده میرن طرفدار چین میشن، انشعاب می‌کنند از حزب، چرا؟ گفتن آقا شوروی که پشت ما رو خالی کرد گور باباش بریم قربون صدقه چین و مائو بریم سازمان انقلابی حزب توده از دل همین انشعاب بیرون اومد یک گروه طرفدار چین اعضای این سازمان میرن آموزش چریکی می‌بینن که بعدا بیان تو ایران انقلاب کنن یک انقلابی شبیه انقلاب مائو در چین نتیجه؟


audio: FQMCN_3xhgQ_0133.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
نه تنها انقلاب نمی‌کنند این اعضا که یکی از مهمترین چهره‌های اصلیشون به نام پرویز نیکخواه هم در ایران بازداشت میشه یهو تو زندان منقلب میشه توبه می‌کنه میشه عامل اصلی حکومت پهلوی اصلا اینقد این آدمه توبه‌ش قوی بوده، میشه آدم حکومت پهلوی که بعد از انقلاب 57 در دادگاه جمهوری اسلامی به جرم طاغوتی بودن اعدامش می‌کنن هه هه هه اصلا شما .چوب چند سر . طلا رو ببین


audio: FQMCN_3xhgQ_0134.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
حزب توده یک حاشیه‌ی دیگر هم تو این دهه‌ی 40 و 50 خورشیدی هم داشته از کی صجبت می‌کنیم؟ عباسعلی شهریاری واویلا، مرد هزار چهره‌ی ساواک یه پرانتز باز کنم این عباسعلی شهریاری اصلا یکی دو قسمت کار می‌بره خیلی جذابه این آدم داستانی داره برای خودش و تاریخ بسیار بامزه‌ای حتی در تاریخ جاسوس‌ها حرفی برای گفتن داره به‌هرجال دوست داشتید بنویسید انجام وظیفه خواهیم کرد این آدم میره عضو حزب توده میشه


audio: FQMCN_3xhgQ_0135.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
وارد کلی از گروه‌های کمونیستی دهه‌ی 40 و 50 میشه کلشونو لو میده، تو دو دهه اگر علاقه‌مند بودید بنویسید حتما داستانی خواهیم پرداخت


audio: FQMCN_3xhgQ_0136.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
برسیم به روزهای پایانی حزب توده این حزب در تبعید بود و بی اثر ناتوان بود از پیشبرد انقلابی که آرزوشو داشت اما جامعه‌ی ایران معطل حزب توده نبود برای انقلاب


audio: FQMCN_3xhgQ_0138.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
انقلابی که توده‌ای‌ها بسیار بدان دل بستند نتیجه چه شد؟ بعد از انقلاب گوله برگشتن ایران برگشتند تا دگربار در سیاست ایران زمین ریشه بدوانند اما در عمل بار دیگر طومارشون برچیده شد بد هم پیچیده شد داستان حزب توده در دوران جمهوری اسلامی البته خود داستانیست مفصل، موضوع یک پادکست جداگانه‌ست که اگر علاقه مند بودید به دستور شما خوبان روزی در مورخ از آن صحبت خواهیم کرد


audio: FQMCN_3xhgQ_0140.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
حزب توده فراز و نشیب‌های بسیار به خود دیده سال‌هایی در اوج بوده، اوجی که هنوز هم هیچ حزبی در تاریخ ایران زمین نتوانسته است بدان دست یابد اما سال‌های حضیض و سقوط تاسف بار هم داشته این حزب توده دشمنان سرسختی داشته که در چالش با آنان گاهی موفق بوده و گاهی شکست‌های فاحش خورده از پس تمام این بالا و پایین‌ها تمام این پیروزی‌ها و شکست‌ها اما


audio: FQMCN_3xhgQ_0141.opus
source: youtube
source_id: FQMCN_3xhgQ
invalidation: VALID
text:
هویت توده‌ای گویا قویتر از آن است که کاملا از بین برود این را تاریخ اثبات کرده است هنوز هم برخی پیرمردها و پیرزنان خودشان را توده‌ای می‌دانند و همچنان از این حزبی که وجود ندارد سال‌ها، هویت می‌گیرند و باز هم تاثیر و قدرت ایدئولوژی در تاریخ اینان از این حزبی که نیست هویت می‌گیرند هویتی که هم چیزهایی برای بالیدن و افتخار دارد


audio: A0Lg5oEboKg_0001.opus
source: youtube
source_id: A0Lg5oEboKg
invalidation: VALID
text:
جیمی کارتر چشم‌هاش رو بسته بود معلوم نبود از شدت خستگی چشم‌هاش رو بسته یا داره دعا می‌کنه رنگش پریده بود و صورتش پر از چین و چروک بود و البته آثار خستگی و بی‌خوابی چند روزه هم در صورتش هویدا بود


audio: A0Lg5oEboKg_0002.opus
source: youtube
source_id: A0Lg5oEboKg
invalidation: VALID
text:
تو همین لحظات رونالد ریگان با این جمله سوگند خودش رو به پایان رسوند و امیدوارم خداوند یار و یاور من باشد دیگه همه چیز تموم شده بود انتقال قدرت انجام شده بود ریگان دیگه رئیس‌جمهور جدید و رسمی آمریکا بود و کارتر یک رئیس‌جمهور سابق بیشتر نبود اما گروگان‌ها چی شدن؟ تو همون لحظات


audio: A0Lg5oEboKg_0003.opus
source: youtube
source_id: A0Lg5oEboKg
invalidation: VALID
text:
هم‌چنان گروگان‌ها در هواپیماهای الجزایری منتظر اجازه پرواز بودند هواپیما‌هایی که با انتقال قدرت در آمریکا به پرواز در اومدن این روایتی بود از آخرین دقایق یک بحران جهانی یک بحران 444 روزه بحرانی که سال پیش44


audio: A0Lg5oEboKg_0004.opus
source: youtube
source_id: A0Lg5oEboKg
invalidation: VALID
text:
توسط یک عده دانشجوی ایرانی رقم خورد و هنوز که هنوزه به راحتی می‌تونیم تاثیرش رو در زندگی‌مون ببینیم و حس کنیم فقط کافی‌ست کمی به اطراف نگاه کنیم و تاریخ بخوانیم ما در این قسمت از مورخ درباره‌ی بحران تسخیر سفارت آمریکا یا اون‌طور که در ادبیات رسمی جمهوری اسلامی مطرحه تسخیر لانه جاسوسی


audio: A0Lg5oEboKg_0011.opus
source: youtube
source_id: A0Lg5oEboKg
invalidation: VALID
text:
یه رویدادهایی در یک روزهایی به قدری تاریخ‌سازن که می‌تونن زندگی‌ها رو به قبل و بعد از خودشون تقسیم کنن مثل عاشق شدن عزیزی از دست دادن پدر یا مادر شدن و متنفر شدن و بسیار مثال‌های دیگه، اما رویدادی که ما ازش حرف می‌زنیم امروز و امشب تفاوت‌هایی داره این مدل رویدادها می‌تونن مناسبات رو تغییر بدن


audio: A0Lg5oEboKg_0012.opus
source: youtube
source_id: A0Lg5oEboKg
invalidation: VALID
text:
مناسبات سیاست داخلی سیاست خارجی و حتی مناسبات تقویم رو تسخیر سفارت آمریکا در تهران در سیزدهم آبان ماه 1358 یکی از این رویدادها بود وقتی دانشجویان پیرو خط امام از دیوارهای سفارت آمریکا واقع در تقاطع خیابان مفتح و طالقانی امروزی بالا رفتند‌ کارمندان سفارت رو به گروگان گرفته‌اند


audio: A0Lg5oEboKg_0013.opus
source: youtube
source_id: A0Lg5oEboKg
invalidation: VALID
text:
و تا پایان دوره‌ی دولت وقت آمریکا اون‌جا موندند بعد از اون دیگه نه معادلات داخلی ایران به شکل سابق بود نه روابط بین‌المللی جهموری اسلامی مثل قبل ادامه داشت و نه حتی روز سیزدهم آبان در تقویم در تقویم هنوز فقط اسمش بود روز دانش‌آموز همه چیز عوض شده بود


audio: A0Lg5oEboKg_0014.opus
source: youtube
source_id: A0Lg5oEboKg
invalidation: VALID
text:
اما داستان از کجا شروع شد؟ اجازه بدید سفر کنیم به روزهای پسا انقلاب جمهوری اسلامی در 1357 اول البته بریم آمریکا ببینیم اون‌جا چه خبر بود ایالات متحده در آستانه‌ی اتخاذ یک تصمیم مهم بود این‌که آیا اجازه‌ی ورود محمدرضا شاه پهلوی شاه سابق ایران رو به خاک خودش بدهد یا ندهد


audio: A0Lg5oEboKg_0015.opus
source: youtube
source_id: A0Lg5oEboKg
invalidation: VALID
text:
اکثر متخصصان امور ایران در آمریکا بر اساس هشدارهای سفارت آمریکا در ایران و تهران معتقد بودن که آقا شاه رو راه بدیم اوضاعمون با ایران بهم می‌ریزه‌ها حالا ما گفتیم


audio: A0Lg5oEboKg_0016.opus
source: youtube
source_id: A0Lg5oEboKg
invalidation: VALID
text:
آقای دیوید نیوسام معاون وقت امور خارجه آمریکا و مسئول سیاست این کشور در رابطه با ایران هم با این ارزیابی موافق بود


audio: A0Lg5oEboKg_0017.opus
source: youtube
source_id: A0Lg5oEboKg
invalidation: VALID
text:
کلی هم ایشون تلاش کرد که سایروس ونس وزیر امورخارجه وقت آمریکا رو چه کنه؟ قانع کنه یعنی متقاعد کنه که آقا جان اعطای روادید به شاه به محمدرضا شاه صرف نظر از جنبه‌های سیاسی و بشر دوستانه و این حرفا گند می‌زنه تو منافع آمریکا در ایران‌ها حالا ما گفتیم در نهایت یه جلسه‌ای می‌ذارن آمریکایی‌ها سران دولت آمریکا


audio: A0Lg5oEboKg_0020.opus
source: youtube
source_id: A0Lg5oEboKg
invalidation: VALID
text:
آقای ونس می‌گه قربونتون برم توجه بفرمایید ببینید من چی می‌گم این دیوید نیوسام معاون ما راست می‌گه آقا الان ما شاه ایران رو راه بدیم انقلابیون تو ایران یاد چی می‌افتن؟


audio: A0Lg5oEboKg_0021.opus
source: youtube
source_id: A0Lg5oEboKg
invalidation: VALID
text:
مرداد 28 32 کودتاعه توجه کنید دیگه! عه! حالا بر خلاف این آقای ونس آقایی بود به نام زبیگنیف برژینسکی چی‌کاره بود ایشون؟ مشاور امنیت ملی رئیس‌جمهور آمریکا ایشون پا می‌شه می‌گه که برادرا توجه بفرمایید ما اگر الان شاه رو راه ندیم داریم یه پیغام می‌فرستیم به هم پیمانانمون که آقا در بزنگاه ما پشت شما نخواهیم بودا به هرحال شاه شریک و رفیق ما بود دیگه


