# audio_chunks

audio: Dt5CdNKfFYU_0036.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
به گوش بسیاری از مخاطبان نازنین مورخ خورده یه مدتی پزشک همین آقای آخناتون بوده، فرعون وقت مصر ضمن این که از طرف دیگر روایتی وجود دارد که میگه این آخناتون، آقا فرعون دوره‌ی یوسف بوده ما تو سریال یوزارسیف هم همین روایت رو می‌بینیم که حضرت یوسف آمن هوتپ رو میره یکتاپرست می‌کنه و در واقع در آب رودخانه‌ی نیل تعمیدش میده، غسل تعمید میده


audio: Dt5CdNKfFYU_0037.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
و این دو تیم میشن میرن مقابل کاهنان اعظم مصر می‌ایستن و حالا سایر داستان‌ها، به‌هرحال داستان‌های متفاوتی از آخناتون و ملکه‌ی او خانم نفرتی‌تی در تاریخ وجود دارد که همه‌ی آن‌ها یک مخرج مشترک دارد یاغی‌گری، شهرت و دردسر


audio: Dt5CdNKfFYU_0038.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
به‌هرحال هر کدوم از این روایت‌هایی که عرض کردم درست باشه یک نتیجه قطعیست آقای آخناتون با یکتاپرستیش وارد داستان‌های کتب مقدس شده از اون ور سری به نفرتی‌تی و اهمیت او بزنیم در همون روایات دینی به خصوص روایات اسلامی از ماجرای تولد و کودکی حضرت موسی همسر فرعون نقش بسیار مهمی داره این رو می‌بینیم در روایات


audio: Dt5CdNKfFYU_0039.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
در واقع معتقدند در روایات به خصوص اسلامی و البته در روایاتی که در کتب مقدس دیگر هم آمده که همسر فرعون بسیار اصرار می‌کنه که آقا آن کودکی که در آب در سبد روانه رو بگیریم از آب نگهش داریم و به سرپرستی قبولش کنیم فرعون رو راضی می‌کنه همسر او که خانم نفرتی‌تی باشه که این بچه رو به سرپرستی بگیریم اگر واقعا اون فرعون زمان موسی همین آخناتون بوده باشه، نتیجه؟


audio: Dt5CdNKfFYU_0041.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
سرنوشت آخناتون هم به تصمیمش برای یکتاپرستی گره خورد عرض کردم شهرت در مقابل دردسر آقای آخناتون در دوران حکومتش که اتفاقا دوران پر نعمت و پرثروتی هم بوده هم برای فرعون مصر و هم برای مردمان مصر در این دوران با کاهنان و اون نظام فکری و سیاسی چندخدایی به شدت درگیر میشه و همین موضوع باعث میشه حکومت ایشون


audio: Dt5CdNKfFYU_0042.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
بسیار پر تنش باشه، سراسر درگیری باشه به هر حال قطعا این در تاریخ با سند قابل اثباته که کاهنان مصر عجیب غریب قدرتمند بودند و نونشون در چی بود؟ در چندخدایی حالا فرعونی آمده، مثلا شاهی آمده که میگه آقا چندخدایی تعطیل، تک‌خدایی بازارشون رو به هم زده و زمانی که این اتفاق بیفته، قدرت مذهبی تاریخ این رو به ما یادآوری می‌کنه که قدرت مذهبی هیچ وقت کوتاه نمیاد


audio: Dt5CdNKfFYU_0043.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
چه زمان مصر چه همین الان در واتیکان و به عنوان مثال واتیکان، مسیحیت و ادیان دیگر به هر جهت در نهایت زمانی که نازک شیم بر زندگی آخناتون اگر سری به دوران پس از مرگ او بزنیم این رو می‌بینیم که جانشینش آقای فرعون اسمنخ‌کارع چه می‌کنه؟ تک‌خدایی رو میگه تعطیل خداحافظ هر چی اخناتون گفته برای خودش گفته


audio: Dt5CdNKfFYU_0044.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
برمیگرده به همون روال سنتی مصر باستان و پرستش چندین خدا طبعا هم کاهنان میگن آ باریکلا، همین درسته ضمن این که جانشینان آخناتون به جز بازگشت به سیستم چندخدایی یه سری کارهای دیگر هم کردند یکی از مهمترین دستوراتی که صادر کردند مخصوصا جانشین اول آخناتون صادر کرد


audio: Dt5CdNKfFYU_0045.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
این بود که هر اثری از آخناتون و همسر او نفرتی‌تی وجود دارد با جاش باید از بین برود این سیزده سال باید پاک شود تک‌خدایی باید از بین برود و آثارش هم


audio: Dt5CdNKfFYU_0046.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
شاید به همین دلیله که اطلاعات زیادی از نفرتی‌تی در دست نیست و شاید به همین واسطه‌ست که زمانی که یه مجسمه‌ی نیم‌تنه از این بانوی بزرگ مصر پیدا شد کاوشگران بسیار ذوق کردند یهو فریاد زدند که آآآآییی پیدا شد و مجسمه و بانوی زیبا آمد و مطالبی که ابتدای این قسمت عرض کردم شاید به همین واسطه است چرا که


audio: Dt5CdNKfFYU_0047.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
هیج اثری از این آخناتون و همسرش پیدا نمیشد به همین راحتی همه چیز رو از بین برده بودند در واقع زمانی که دستور برسه کل آثار فرعون قبلی از بین بره و به راحتی ما آثاری از آخناتون که یک فرعونیست سیزده سال هم حکومت کرده، پیدا نکنیم در آثار باستانی مصر قطعا به همین راحتی از ملکه‌ش هم پیدا نخواهیم کرد


audio: Dt5CdNKfFYU_0048.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
چرا که آثار از فرعون همواره بیشتره، او که نباشه این که دیگه هیچی تمامی آثار و بناهای تاریخی دوره‌ی مصر باستان توسط پژوهشگران جستجو شدند سال‌های سال با چه هدفی؟ رد و نشانی از هویت و داستان زندگی نفرتی‌تی به دست بیارن در ابتدا یه چیزایی از آخناتون پیدا میشه اما هیچ نشانی از نفرتی‌تی وجود نداشته تا همه چیز، پیش از این بارها عرض کردم در مورخ


audio: Dt5CdNKfFYU_0049.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
همه چیز یک تا دارد در تاریخ تا بالای رود نیل، منطقه‌ی کرنک و در میان معابد و مجسمه‌های بسیار یه سری تصاویر حکاکی شده بر سنگ پیدا میشه که آن تصاویر به ما می‌گوید ملکه نفرتی‌تی آنجا بوده


audio: Dt5CdNKfFYU_0050.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
پیدا شدن تصاویر ملکه نفرتی‌تی اما چندان به دونستن رمز و رازهای زندگی او کمکی نکرد به هرحال جانشینان نفرتی‌تی و همسرش آخناتون تمام سعیشون رو به معنای واقعی کرده بودند که اثری از این زوج قدرتمند و تفکر آنان، بحث تک‌خدایی برای آیندگان مصر باقی نمونه خطرات تفکر خیلی بیشتر از چیزیست که به نظر میرسه


audio: Dt5CdNKfFYU_0051.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
این هم در تاریخ به ما اثبات شده امروز ما فقط در این حد می‌دونیم که آقای آخناتون احتمالا حدود 1352 تا 1336 قبل از میلاد مسیح فرعون مصر بوده و حکومت می‌کرده از همون سنگ نوشته‌ها این رو هم امروز می‌دونیم او در نوجوانی با نفرتی‌تی ازدواج کرده مجسمه‌ای از این زوج وجود دارد که آن دو دست همدیگرو گرفتند


audio: Dt5CdNKfFYU_0052.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
و توش سن اون‌ها در هنگام ازدواج چهارده سال ذکر شده بسیار حس و حال عاشقانه‌ای داره که ما شاید کمتر می‌بینیم بین فرعون و ملکه‌ها در آثاری که حالا به دست آمده از مصر باستان دیگه چی می‌دونیم از این زوج؟ اونا زوج عاشقی بودند، آخناتون و نفرتی‌تی تو سنگ‌نگاره‌های متعددی ما این دو رو تنها نمی‌بینیم همواره کنار هم بودند در سنگ نگاره‌ها


audio: Dt5CdNKfFYU_0053.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
و در موقعیت‌های مختلف هم به تصویر کشیده شدند مثال بزنیم باز هم، تو یکی از سنگ‌نگاره‌ها که واقعا خاصه اتفاقش هم اتفاق خاصیه کمتر می‌بینیم در مصر باستان آخناتون با نفرتی‌تی کنار همن، روی ارابه‌ی سلطنتی نشستن و آخناتون داره نفرتی‌تی رو می‌بوسه سنگ‌نگاره‌ی دیگری هم هست که این صحنه رو به ما نشون میده که نفرتی‌تی روی پای آخناتون نشسته و باز این


audio: Dt5CdNKfFYU_0054.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
نشان دهنده‌ی عشقیست که میان آن دو بوده در واقع بنا به اسناد یافت شده در تمام این سال‌ها این مدل عشق و عاشقی یا عاشق بازی‌ها اساسا بین فراعنه رواج نداشته یا اگر هم داشته تو خلوت بوده اثری ازش کشیده نمی‌شده ساخته نمی‌شده ضمن این که همین امروز هم نگاه بکنیم در رفتار شاهان جهان یا صاحبان قدرت یا به تاریخ اصلا صاحبان قدرت و شاهان نگاه بکنیم


audio: Dt5CdNKfFYU_0055.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
از این مدل آثاری که پابلیک بشه نمی‌بینیم بشینه رو پاش، فلان نتیجه؟ سطح عاشقی میان آخناتون و نفرتی‌تی جایی بوده است بسیار زیبا


audio: Dt5CdNKfFYU_0056.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
خب تا اینجا به یک نتیجه رسیدیم درباره‌ی اصل و نسب و خانواده‌ی نفرتی‌تی اطلاعات چندانی نداریم این رو می‌دونیم که احتمال زیاد او مصری بوده در مصر به دنیا آمده بوده، نسب مصری هم داشته تو یک سنگ نگاره‌ای در مقبره‌ی اشراف مصری قید شده که نفرتی‌تی خواهری داشته به نام ماتبرنت گرچه درباره‌ی همین خواهر هم اما و اگرهایی وجود داره اما


audio: Dt5CdNKfFYU_0057.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
در مورد والدین نفرتی‌تی هیچ چیز قطعی نمی‌دونیم حدس و گمان‌ها ، احتمال‌ها اینه که احتمالا اهل مصر بوده یه گمانه‌زنی‌هایی هم در رابطه با اسم او وجود داره از این هم صحبت کنیم


audio: Dt5CdNKfFYU_0059.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
کاوشگران به این نتیجه رسیدند که این تی به معنای پرستار و همسر بزرگ سلطنتیه شاید بشه از این کاوش به این نتیجه رسید که تی همین خانم نفرتی‌تیه این آثار در همون بازه‌ی خانم نفرتی‌تی و جناب آخناتون پیدا شده این حدس و گمان رو بیشتر می‌کنه گرچه در مقابل این تفکر هستند کاوشگرانی که میگن اصلا این حرف‌ها نیست تی لقبی بوده برای مردان


audio: Dt5CdNKfFYU_0060.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
در واقع تی لقب مردی بوده که دخترش با فرعون ازدواج می‌کرده ربطی به خانم‌ها الزاما نداشته به‌هرحال آن‌ها معتقدند تی پدر نفر‌تی‌تیه اگر هم مربوط به این‌ها باشه حال این که کدام درست و کدام غلط؟ هیچکس به قطعیت نمی‌تواند بگوید هر دو محتمل است قضاوت با شما نفرتی‌تی یا پدر تی؟


audio: Dt5CdNKfFYU_0061.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
در مقابل این احتمالاتی که عرض کردم یک چیز اما قطعیست ما یک نکته‌ی مهم درباره‌ی اخناتون و نفرتی‌تی این زوج قدرتمند و تاثیرگذار و البته پرحاشیه می‌دونیم قطعا می‌دونیم این نکته یه‌جورایی میشه گفت صددرصد که آن‌ها در دوره‌ی حکومتشون یک شهر بنا کردند یک شهر از صفر ساختند شهری به نام اختاتون و داستان این شهر هم اینه که فرعون آخناتون و خانم نفرتی‌تی


audio: Dt5CdNKfFYU_0062.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
تو هفتمین سال سلطنتشون به مناسبت یه جورایی هفتمین سال سلطنتشون از کرنک که عرض کردم بالای رود نیله این منطقه‌ی کرنک نقل مکان می‌کنند به تل العمرنه یا تل عمرنه میان اینجا یهو وسط بیابون، اون زمان هیچی نبوده دیگه این جایی که نقل مکان می‌کنن هیچی نبوده دستور میدن آقا اینجا یه شهری بسازید و جالبه به سرعت یه شهر جدید سلطنتی باشکوه ساخته میشه


audio: Dt5CdNKfFYU_0063.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
اسمش هم میذارن عرض کردم آختاتون و معنای این آختاتون چیست؟ اسم فرعون به معنای چه بود؟ خرسند کننده‌ی خورشید حالا این خرسندکننده‌ی خورشید جناب آخناتون شهری ساخت برای خرسندی خدای خورشید آن را نام نهاد آختاتون و معنای اختاتون هم این است افق خورشید


audio: Dt5CdNKfFYU_0064.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
شهر آختاتون به سرعت ساخته میشه و و گنجایش پنجاه هزار نفر سکنه رو داشته اون زمان واقعا کار عجیب غریب و بی‌نظیری بوده گرچه این رو یادآوری کنم، عرض کردم دوره‌ی آخناتون یک دوره‌ی پر رونق و در واقع دوره‌ی شکوفایی مصر بوده همه پولدار بودن یه جورایی همین ساخت شهر آختاتون در یک بازه‌ی زمانی کوتاه خودش نشان همین مسئله‌س که اوضاع احوال خیلی خوب بوده از اون ور نشان از این مسئله هم هست


audio: Dt5CdNKfFYU_0065.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
که دوران آخناتون و خانم نفرتی‌تی دوران رواج هنر هم بوده در مصر این شهر اختاتون آثاری که ازش پیدا شده پر بوده از معابد بزرگ عجیب غریب جذاب، آثار هنری جذاب و خاص معابدی که طبعا برای پرستش خدای خورشید ساخته شده بودند و جالبه تمام اون معابد یک تفاوت مهم و جذاب داشتند و تفاوت یکسان نسبت به سایر معابدی که کاهنان ساخته بودند پیش از آن


audio: Dt5CdNKfFYU_0066.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
معابدی که آن‌ها در شهر آختاتون ساختند هیچکدام سقف نداشتند جوابش رو شما به می‌دانید، خدای خورشید باید حضور می‌داشت باید اشعه‌ی خورشید همه جا می‌بود تا حاضران ببینند و لمسش کنند و آن را پرستش


audio: Dt5CdNKfFYU_0067.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
دستور می‌دهم هر آن کس که در آختاتون نفرین شده ساکن است آن را ترک کند زمانی که دوره‌ی احتمالا سیزده ساله‌ی سلطنت اخناتون تمام شد این دستور صادر شد از طرف کی؟ جانشین او عرض کردم فرعون اسمنخ کارع او دستور داد آنجا را ترک کنند همگان


audio: Dt5CdNKfFYU_0068.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
بعد دستور داد هر آنچه به جا مانده با جاش از بین ببرند گرچه از بین بردن شهری به اون وسعت، پنجاه هزار نفر ظرفیت عجیب غریبه از بین بردن شهری در بیابان به آن وسعت کار ساده‌ای نبوده نتیجه؟ دستور میده آقا همه رو بیرون کنید کسی اجازه‌ی ورود نداشته باشه شهرو ول کنید خودش به خودی خود همون خدای خورشید اینقدر بتابه از بین بره برای بیش از سه‌هزار و سیصد سال


audio: Dt5CdNKfFYU_0069.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
هیچکس در شهر آختاتون زندگی نمی‌کرد سه هزار و سیصد سال آن شهر تنها بود تا باز هم تا دارد تاریخ همیشه تا دارد سر و کله‌ی کاوشگران پیدا شد این بار کاوشگرانی که دنبال کشف آثار باستانی و حتی گنج بودند یه سری از آن‌ها صرفا دنبال گنج بودند یا دنبال منفعت خویش یا دولت مطبوعشون


audio: Dt5CdNKfFYU_0070.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
البته که قطعا بودند اندک انسان‌هایی که دغدغه‌ی باستان شناسی داشتند دغدغه‌ی این رو داشتند که آقا، انسان تاریختو بشناس یقین داشته باش مجبور به تکرارش نخواهی شد و آگاهی بیشتری پیدا خواهی کرد به هر حال این که کدام باستان شناس و مورخ در کدام دسته قرار می‌گرفته و می‌گیرد و خواهد گرفت؟ قضاوتش با شما


audio: Dt5CdNKfFYU_0071.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
اما در میان آن کاوشگران از پس سه هزار و سیصد سال خالی از سکنه بودن شهر آختاتون آقای لودویگ بورشارت هم وارد آختاتون شد


audio: Dt5CdNKfFYU_0072.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
از 1906 میلادی آقای بورشارت حفاری تو سایت تل العمرنه رو که همون شهر سلطنتی متروکه شده‌ی آختاتون بوده شروع می‌کنه از 1906 میلادی این که چه چیزهایی پیدا می‌کنه در بحث این قسمت ما نیست اما 1912 میلادی از پس حدود شش سال کندوکاو او مهمترین اثر باستانی زندگیش


audio: Dt5CdNKfFYU_0073.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
یعنی مجسمه‌ی نیمتنه‌ی ملکه نفرتی‌تی رو پیدا می‌کنه آنجا مجسمه‌ای که قطعا داستانش به اندازه‌ی داستان زندگی خود ملکه نفرتی‌تی زمانی که زنده بود جذابه و البته پر از ابهام و حاشیه عرض کردم آخناتون و ملکه‌ی او نفر‌تی‌تی هم زمان زندگانیشان هم زمانی که آثارشان پیدا شد حاشیه آفریدند و بر الواح تاریخ خاطراتی نگاشتند


audio: Dt5CdNKfFYU_0074.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
همین لحظه که با هم صحبت می‌کنیم این حاشیه‌ها برای این دو و مخصوصا ملکه نفرتی‌تی ادامه داره چه حاشیه‌هایی؟ عرض می‌کنم


audio: Dt5CdNKfFYU_0075.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
لحظه‌ی باشکوه پیدا شدن این مجسمه مجسمه‌ی ملکه نفرتی‌تی که این اپیزود رو با اون لحظه با روایت اون لحظه شروع کردیم چه شکلی بوده؟ یک بار با هم مرورش کنیم آقای بورشارت تو قاهره با تعدادی از اعضای خانواده‌ی سلطنتی پروس روبرو میشه که آن‌ها مایل بودند یه جوری برن کاوش باستان شناسی رو ببینن از نزدیک از اون ور خانواده‌ی سلطنتی بودن هر چی دلشون میخواسته به دست میاوردن


audio: Dt5CdNKfFYU_0076.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
حالا اینو می‌خواستن امروز و باید به دست می‌آوردن و به دست میارن آقای بورشارت فرداش خانواده‌ی سلطنتی رو برمی‌داره می‌بره سر حفاری خودش، حفاری باستان شناسانه‌ش یه سرکارگری داشته آقای بورشارت که مصری بوده یه پیرمرد مصری به نام سانوسی او یک مجسمه‌ی بزرگ و زیبا رو یهو از دل خاک می‌کشه بیرون در حضور خاندان سلطنتی یهو همه ذوق می‌کنن داد و بیداد می‌کنن


audio: Dt5CdNKfFYU_0077.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
که واویلتا چه صحنه‌ی مهمی در تاریخ و شروع می‌کنن عکس گرفتن کیا؟ خاندان سلطنتی با مجسمه‌ی خانم نفرتی‌تی بله سانوسی بعد عکس می‌گیره، بورشارت عکس می‌گیره همه با هم عکس می‌گیرن خلاصه کلی عکس از اون لحظه ثبت میشه و این نکته‌ی مهمیست، چرا مهمه؟ در ادامه مفصل خواهم گفت این عکس‌ها که برای همیشه در تاریخ ثبت شد حواشی بسیاری به وجود آورد به‌هرحال


audio: Dt5CdNKfFYU_0078.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
این مجسمه‌ای که ازش صحبت می‌کنیم که اون روز از دل خاک بیرون کشیده شد الان که با هم صحبت می‌کنیم تو موزه‌ای در برلین به نام نویز نگهداری میشه و یکی از سرنمون‌ها یا کهن‌الگوهای مجسمه‌های باستانی به حساب میاد مجسمه‌ی ملکه نفرتی‌تی در واقع شما هر جا بخوای یک تصویر از مجسمه‌ی باستانی یا هنر باستانی علی‌الخصوص مصر به کسی نشون بدین


audio: Dt5CdNKfFYU_0079.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
اگر جستجو بفرمایید در هر بستری که در واقع شما بفرمایید احتمالا یکی از گزینه‌های اصلی همین مجسمه‌ی بانو نفرتی‌تی خواهد بود


audio: Dt5CdNKfFYU_0080.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
پیش از این عرض کردم نفرتی‌تی به چه معناست؟ زن زیبا آمده است این معنای نفرتی‌تی‌ست مجسمه‌ی یک زن زیبا، یک زن زیبای قدرتمند و این مجسمه طبیعتا باید از لحاظ هنری و زیبایی شناسی در سطح بالایی باشه و البته که هست مجسمه‌ی ملکه نفرتی‌تی این ویژگی‌ها رو تا بالاترین حد ممکن واقعا داره


audio: Dt5CdNKfFYU_0081.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
این خانم هم چهره‌ی بسیار زیبایی داشته و هم اندام بسیار زیبایی از اون ور به آثار تاریخی نگاه کنیم تمام نگاره‌هایی که از نفرتی‌تی ترسیم شده نشان دهنده‌ی این زیبایی هست یک زیبایی خیره کننده واقعا زمانی که از زیبایی حرف می‌زنیم شاید یک معنای مدرن در ذهن ما شکل بگیره الان و جالبه تو این یک مورد در رابطه با خانم نفرتی‌تی


audio: Dt5CdNKfFYU_0082.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
دقیقا داره درست شکل می‌گیره در ذهنمون شاید یکی از نکاتی که نفرتی‌تی رو خاص می‌کنه همین مسئله باشه با معیارهای امروز با جنیفر لوپز امروز، کیم کارداشیان امروز خیلی همخونه نفرتی‌تی ما در نگاره‌هایی که از این ملکه ثبت شده می‌بینیم اندام باریک، گونه‌های برآمده، لب‌ها و چانه‌ی خوش‌فرم گردنی کشیده، شانه‌های متناسب اصلن .ده .عم


audio: Dt5CdNKfFYU_0084.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
همه چیز تمام بود ملکه نفرتی‌تی مجسمه‌ای که از او پیدا شد هم در واقع مجسمه‌ی نیمتنه‌ای که از او پیدا شد هم از این نظر در واقع به لحاظ زیبایی و از اون مهمتر به لحاظ اندام و اندازه‌های طبیعی اندام کاملا متناسب و واقعی ساخته شده بود، این نکته‌ی مهمی‌ست میشه گفت انگار قالب گرفتن روزی از ملکه نفرتی‌تی


audio: Dt5CdNKfFYU_0085.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
و گردن، لب‌ها، صورت و تمام اجزایی که سالم مانده در این مجسمه و ما می‌بینیم رو عینا تراشیدند و ساختند از اون ور رنگ آمیزی‌ای که شده این مجسمه شکوه و زیباییش رو بیشتر کرده یه جورایی میشه گفت در آثار باستانی علی‌الخصوص آثاری که مرتبط با مصر باستانه، این مجسمه نظیر نداره اما اجازه بدید یک سوال مطرح کنیم


audio: Dt5CdNKfFYU_0088.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
این دو مورد هم بسیار مهمه اما مجسمه‌ای که پیدا شده و نسبت داده شده به نفرتی‌تی اینقدر رمز و راز دارد و اینقدر عجیب غریب است که شاید بشه گفت این مسئله پنهان بودن رمز و راز در دل این مجسمه به نوعی مهمتر از زیبایی و جزییات مجسمه‌ی نفرتی‌تی‌ست


audio: Dt5CdNKfFYU_0091.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
در اصالت این مجسمه شک و تردیدهایی وجود دارد مهمترین مسئله مسئله‌ای که از زمانی که این مجسمه پیدا شد تا همین لحظه که با هم صحبت می‌کنیم نقل مجالس باستان شناسانه، موافقان و مخالفان بسیار داره و در دقایق آتی خلاصه به یک سری از این مسائل خواهیم پرداخت اگر بخوایم ساده بررسیش کنیم می‌تونیم در این جملات خلاصه کنیم که


audio: Dt5CdNKfFYU_0092.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
برخی محققان میگن آقاجان اصلن امکان نداره مجسمه‌ای به این زیبایی و با این سلامت، یعنی اینقدر سالم، ما داریم حالشو می‌بریم مال سه‌هزار و سیصد سال پیش باشه مگه میشه؟ داداش اینو انگار دیروز ساختنش و یک سوال مطرح کنیم مهمترین فردی که این شک و تردیدها رو ایجاد کرد یه جورایی انقدر هم تکرارش کرد که میشه گفت جهان شمول شد این شک و تردیدها بین باستان شناسان چه کسی بود؟


audio: Dt5CdNKfFYU_0093.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
مورخی به نام هنری استیرلین جالبه این رو تو پرانتز اضافه کنیم این آقای استیرلین یه کتابی داره به نام هنر و معماری اسلامی که به فارسی هم ترجمه شده خیلی به‌هرحال ایشون آدم فعالیست در فضاهای مختلف و البته آدمیست که اعتبار داره در حوزه‌ی باستان شناسی بسیار معتبره و بحث تاریخ بگذریم از بحثمون فاصله نگیریم آقای استیرلین بعد از بیست سال تحقیق این ادعا رو مطرح می‌کنه


audio: Dt5CdNKfFYU_0094.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
که آقا جان این مجسمه‌ی نیم‌تنه‌ی نفرتی‌تی جعلیه تمام شد دلیل اصلی‌ای هم که مطرح می‌کنه همون نکته‌ایست که عرض کردم میگه آقاجان این سالم‌تر از اونیه که بگیم مال 3300 سال پیشه برو بابا مسخره کردی ما خودمون این کاره‌ایم ضمن این که این مجسمه کجا پیدا شده؟ کنار مجسمه‌ی آخناتون شوهرش مکه شوهرش نبوده؟ کنار همدیگه پیدا شدن دیگه! خیلی خب مجسمه‌ی شوهره آخناتون هیچی ازش نمونده ترکیده‌س


audio: Dt5CdNKfFYU_0095.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
درب و داغونه بعد این اینجوری سالم مونده انگار سلفون‌پیچ نگهش داشتن، برو ولمون کن قربونت من دارم بهت میگم


audio: Dt5CdNKfFYU_0096.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
تئوری این آقای استیرلین کم کم، عرض کردم شک و شبهه رو به دل الباقی مورخان انداخت خیلی‌ها اومدن گفتن که بله آقا حرف آقای استیرلین خیلی هم بیراه نیست مث که به‌هرحال این مجسمه خیلی سالمه حتی یه سری از مورخانی که تخصص در رنگ و نقاشی داشتند گفتن آقا حتی رنگ‌های این مجسمه هم دیگه زیادی جلوه داره زیادی نو مونده، نمیشه اینجوری مال 3300 سال پیش باشه


audio: Dt5CdNKfFYU_0097.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
اما یه نکته‌ای وجود داره تو بحث باستان شناسی در بحث تاریخ صرف وجود یک شک کافی نیست برای رد شدن اصالت یک مجسمه یا یک واقعه‌ی تاریخی، یا وجود یا عدم وجود یک شخص برای این که اصالت یک مجسمه به عنوان مثال یا یک شیء تاریخی رد بشه، بگیم جعلیه دلایل قابل اثبات علمی باید وجود داشته باشه به لحاظ علمی بتونه رد کنه


audio: Dt5CdNKfFYU_0098.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
اصالت یک شیئو بتونه اون‌جوری رد کنه گمانه زنی صرفا، کافی نیست و چه اتفاقی افتاد؟ درسته گمانه‌زنی کافی نبود برای رد کردن اصالت مجسمه‌ی نفرتی‌تی و کسی هم نتونست قطعی ردش بکنه اصالت رو، اما برای این که شبهه در دل همه افکنده بشه خیلی هم کافی بود همین شک و شبهه‌ای که آقای استیرلین ایجاد کرد ادعای استیرلین باستان شناس خیلی از همکارانش رو


audio: Dt5CdNKfFYU_0099.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
بسیاری از باستان شناسا رو به تکاپو انداخت که چه کنند؟ بررسی کنند ببینن واقعا جعلیه یا جعلی نیست؟ حالا یک سوال مطرح کنیم آیا جعلی بود یا نبود؟ اجازه بدید برای پاسخ به این سوال، ادعای آقای استیرلین اول سفری بکنیم، به کجا سفر کنیم؟ به زمان کشف شدن مجسمه‌ی نفرتی‌تی که نه به قبل‌تر از آن


audio: Dt5CdNKfFYU_0100.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
عرض کردم پیش از این آقای بورشارت این مجسمه رو ششم دسامبر 1912 میلادی بعد از حدود شش سال کندوکاو کشف می‌کنه بد نیست بدونید دقیقا داریم از چه بازه‌ی زمانی‌ای صحبت می‌کنیم؟ این ششم دسامبر 1912 مصادف است با پانزدهم آذر ماه 1291 خورشیدی سری کوتاه به ایران خودمون بزنیم شش سال از صدور فرمان مشروطیت گذشته


audio: Dt5CdNKfFYU_0101.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
سه سال از پایان استبداد صغیر گذشته و هشت سال بعد هم کودتای سوم اسفند رضاخان اتفاق میفته که رضاخان میشه نخست وزیر و سردار سپه و بعد هم تبدیل میشه به رضاشاه پهلوی و سلسله‌ی قاجار رو فاتحه‌شو میخونه به راحتی هم رد نشیم از این سال و ایران خودمون کمی روش نازک شیم تو همون سال، 1291 واقعه‌ی به توپ بستن حرم امام رضا توسط روس‌ها اتفاق می‌افته


audio: Dt5CdNKfFYU_0102.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
اگر علاقه‌مندید برای ما بنویسید این هم داستان جالبیست در تاریخ ایران زمین شاید روزی سراغش رفتیم در مورخ و ازش صحبت کردیم به شرط دستور شما البته که نتیجه‌ش شود انجام وظیفه‌ی ما


audio: Dt5CdNKfFYU_0103.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
به هر جهت مصر آن زمان و شاید برای همیشه مهم‌ترین مخزن آثار باستانی بود و هست و شما بشنو خواهد بود هر کسی اون زمان میخواست از اکتشاف دست خالی بیرون نیاد اون زمان اولین مقصدش کشور مصر بود آقای بورشارت هم یک سالی همین کار رو کرد ماموریتی گرفت از آلمان‌ها و راهی شد گرچه زمانی که آقای بورشارت، در واقع آلمان‌ها رفتن سایت تل العمرنه یا تل عمرنه


audio: Dt5CdNKfFYU_0104.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
انگلیسی‌ها قبلا حفاری کرده بودند تهشو درآورده بودن اون سایت باستان شناسی رو در واقع انگلیسی‌ها معتقد بودن آقا دیگه چیزی اینجا نیست جمع کنید بریم سر فلیندرز پتری، مصرشناس انگلیسی که بسیار آدم معروف و کاردرستی هم به حساب میومد پیش از آقای بورشارت اون سایت العمرنه رو حفاری کرده بود اکتشافات بزرگی هم در کارنامه داشت از همونجا


audio: Dt5CdNKfFYU_0105.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
این آقای پتری یه نگاهی به بورشارت و تیمش کرد یه لبخند تمسخر آمیزی هم زد و گفت هه هه خوش بگذره ب .بگردید .ن .چی.هست پیدا کنید .خسته نباشید


audio: Dt5CdNKfFYU_0107.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
به‌هرحال بورشارت آلمانی با تیمش مشغول شد شش سال آنجا حفاری کرد و چیز خاصی پیدا نکرد اما در آن روز مشخص، ششم دسامبر 1912 و از پس شش سال حفاری در حضور خاندان سلطنتی پروس خیلی اتفاقی گویا نتیجه‌ی یک عمر تلاش رو گرفت او نیمتنه‌ای زیبا از زیر خاک بیرون کشید


audio: Dt5CdNKfFYU_0110.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
بر اساس نقشه‌هایی که از شهر آختاتون به دست آمده بوده پیش از این و البته در اختیار همگان هم بوده تا حدودی محل کار و زندگی یکی از صنعتگران و هنرمندان معروف زمانه‌ی آخناتون رو کشف می‌کنه و از کی صحبت می‌کنیم؟ آقایی به نام توتموسیس محل کار این بنده خدا رو کشف می‌کنه و کی بوده این آدم؟ زمان آخناتون ایشون مجسمه‌ساز اختصاصی خاندان سلطنتی بوده


audio: Dt5CdNKfFYU_0111.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
علی‌الخصوص مجسمه‌ساز اختصاصی شخص آخناتون و نفرتی‌تی میاد محل کار و زندگی این آدم، کارگاهشو کشف می‌کنه حدودا بر اساس نقشه‌ها تمرکز خودش و تیمشو کلا میذاره روی این نقطه توی اون سایت باستان‌شناسی نتیجه چی میشه؟ شما به می‌دانید و عرض کردم به دست آمدن آن مجسمه‌ی نفیس حالا کوتاه اگر بخوایم جواب آقای بورشارتو بشنویم در مقابل اون سناریو که میگن برو آقا


audio: Dt5CdNKfFYU_0112.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
این تمیزه مال سه‌هزار و سیصد سال پیش نیست این حرف‌ها نیست چی میگه آقای بورشارت؟ میگه آقا جان این مجسمهه، رو قفسه بوده اصلا به دیوار اتاق کار آقای توتموسیس نصب بوده اصلا جایی نبوده بخواد خراب شه زمانی هم که شهر متروکه میشه به تدریج این دیوار کارگاه توتموسیس خراب میشه و چه بهتر شن و من و اینا میاد رو این، مجسمه سک و سالم می‌مونه خدمت شما، انگار سلفون کشیدیم


audio: Dt5CdNKfFYU_0113.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
اگر این بیرون بود آفتاب می‌خورد 3300 سال بله شبیه مجسمه‌ی شوهرش آخناتون می‌ترکید خراب میشد این اینجوری بوده، اصلا آفتاب مهتاب ندیده‌س که اینقدر سالمه مجسمه‌ی آخناتون زودتر افتاده زمین آفتاب دیده ترکیده این نیفتاده سالم خدمت شما، حرف درمیارید پشت ما عه


audio: Dt5CdNKfFYU_0114.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
حالا تاریخو بیایم جلوتر مجسمه‌ی نیم‌تنه‌ی نفرتی‌تی از زمان کشفش یعنی از ششم دسامبر 1912 بعد از اون عکس‌هایی که دور هم گرفتن خاندان سلطنتی و این آقای بورشارت و سایرین با هم گرفتن یهو ناپدید میشه برای یازده سال ناپدید بوده! معلوم نبوده کجاس؟ نه این که گم شده باشه، این که قطعا معلوم نیست کجاست نبوده آقای بورشارت حاضر نشد یازده سال


audio: Dt5CdNKfFYU_0115.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
این مجسمه رو که پیدا کرده بود بیاد برای عموم به نمایش بذاره هی می‌پیچونده، هر روز یه چیزی می‌گفته آقا بچه‌م رو گازه، پارچه تموم شد، شاگردم نیومد حالا زنگ می‌زنم، شارژم .یه چیزی می‌گفته، آنتن ندارم اصلا حالا فارغ از طنز داستان که بعد از شش سال زحمت یکی مجسمه‌ای کشف می‌کنه و نمیاد به نمایش عموم بذاره و یک سوال بسیار مهمیه، از اون ور بهانه‌های کودکانه میاره طرف


audio: Dt5CdNKfFYU_0116.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
مهمترین بهانه‌ای که آقای بورشارت میاورده در یازده سال این بوده که آقا دست من نیست، دست سرمایه گذاره برید باهاش صحبت کنید و کی بوده سرمایه گذارش؟ آقایی بوده به نام جیمز سایمون ایشون اسپانسر بورشارت بوده که برو این مجسمه رو پیدا کن به خرج من احتمالا آقای سایمون یازده سال این مجسمه رو گذاشته بوده وسط میز تو خونه که پز بده فامیلاش بیان باجناق اینا بیان بگه نگاه کن من اینم به هر حال


audio: Dt5CdNKfFYU_0117.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
هیچ وقت دلیل قطعی اعلام نشد که چرا این مجسمه به شکل عمومی به نمایش گذاشته نشد در طول یازده سال در نهایت و از پس یازده سال اما همون طور که عرض کردم این مجسمه انتقال پیدا کرد به موزه‌ی نویز برلین در کشور آلمان و حالا که با هم صحبت می‌کنیم بازدیدش برای عموم آزاده


audio: Dt5CdNKfFYU_0118.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
موزه‌ی نویز هم دقیقا مثل آقای سایمون دوست داشته با این مجسمه پز بده زمانی که این مجسمه میاد تو موزه اصلا مسئولان موزه علاقه‌مند نبودند احدی اصالت مجسمه رو زیر سوال ببره، چرا؟ چون اگر اصالت زیر سوال میرفت اعتبار موزه و اعتبار کارشناسان موزه زیر سوال میرفت بین باستان‌شناسان سراسر جهان اصلا اتفاق خوبی نبود برای موزه‌ی نویز اما


audio: Dt5CdNKfFYU_0119.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
ماه پشت ابر نمی‌ماند تمام این اتفاقات از نحوه‌ی پیدا شدن مجسمه عکسایی که گرفته شد یهو یازده سال پنهان بودن مجسمه و دلایل غیر منطقی‌ای که مطرح شد برای پنهان بودن مجسمه و حالا که پیدا شده جلوگیری موزه برای بررسی بیشتر یک نتیجه ایجاد کرد ناخودآگاه اعتبار آن مجسمه، اصالت مجسمه رفت زیر سوال


audio: Dt5CdNKfFYU_0120.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
این سوال مطرح شد که آقا طلا که پاکه مگه منتش به خاکه؟ چی میگین؟ عه! بده چک کنیم دیگه از اون ور اما و اگرهایی که آقای هنری استیرلین مطرح کرد داستان رو پیچیده‌تر کرد و در ادامه کار به جایی رسید که واقعا اعتبار کل موزه، کاوشگران مجسمه کل کاوشگری کشور آلمان داشت میرفت زیر سوال و چه شد در نهایت؟ سوالاتی مطرح شد


audio: Dt5CdNKfFYU_0122.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
اگر بخوایم جمع‌بندی کنیم سوالاتی که مطرح شد به این سوالات شاخص می‌رسیم اولا معتقد بودند دوستان شکاک که آقا جان پیدا شدن این مجسمه درست همان روزی که خانواده‌ی سلطنتی پروس آنجا بودند نمی‌تواند اتفاقی باشد که خانواده‌ی سلطنتی اراده کنه که سلام علیکم ما میخوایم کاوش ببینیم برن کاوش ببینن یهو یه نیمتنه هم از اون زیر بیاد بیرون میگن به افتخار خانواده‌ی سلطنتی، نیمتنه‌ی نفرتی‌تی خدمت شما


audio: Dt5CdNKfFYU_0125.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
تو همون کارگاه مجسمه سازی باستانی که داشتن حفاری می‌کردن که اون ماسکه دقیقا شبیه مجسمه‌ایست که ادعا می‌کنن ما پیدا کردیم از زیر خاک اینم نمی‌تونه تصادفی باشه، یه ماسک دقیقا شبیه این مجسمه نکنه از رو این ماسکه رفتید مجسمه ساختید چی بوده داستان؟ از اون طرف شما پیدا کردید اصن ما هم میگیم سالم، اصالت دار یازده سال کجا بوده؟ چرا به هیچکی نشون ندادید؟ چرا گفتید نیست؟


audio: Dt5CdNKfFYU_0126.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
مال یکی دیگه‌س! اجازه نداریم! اسپانسر داستان چیه؟ تمام کسانی که یک شیء باارزش یک مجسمه‌ی باارزش پیدا کردن که با افتخار، روز اول گذاشتن تا کل دنیا بیان ببینن که افتخار کنن بهش چرا شما این کارو نکردید؟ یا در ادامه اون شک و شبهه‌ی معروف که این میزان زیبایی این میزان سلامت یک مجسمه بعد از سه‌هزار و سیصد سال امکانپذیر نیست! مگه میشه؟ مگه این که خیلی دیگه! یک در میلیون


audio: Dt5CdNKfFYU_0127.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
یک در میلیارد این اتفاق بیفته، یک مجسمه یک جایی قرار گرفته باشه که هیچ آسیبی بهش نخورده باشه نه نور خورشیدی نه آبی نه هیچی که باز اگر همچین چیزی بوده که شما باید روز اول با افتخار نمایشش می‌دادید نه یازده سال پنهانش کنید ضمن این که کنار این مجسمه، مجسمه‌ی شوهرش بوده آخناتون مجسمه آخناتون کلا ترکیده بوده در نهایت شک و شبهه‌ها و سوالات بسیار بود و مهمترین شخصی که ول‌کن این ماجرا نبود کلا


audio: Dt5CdNKfFYU_0128.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
مدام هم پیگیری می‌کرد اصالت این مجسمه رو زیر سوال ببره کسی نبود جز آقای هنری استیرلین ایشون گویا با تمام وجود داشت تلاش می‌کرد تا تکه‌ها و قطعات پازلی رو کنار هم بذاره که نتیجه‌ش بشه پرده برداشتن از یک فریب تاریخی توسط آقای بورشارت، خاندان سلطنتی پروس و آلمان‌ها


audio: Dt5CdNKfFYU_0129.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
هنری استیرلین همانند شرلوک هلمز سناریویی که تو ذهنش شکل گرفته بوده رو مدام فریاد می‌کرده ایشون معتقد بود که این آقای بورشارت اون ماسکی که تو همون محوطه پیدا شده رو به عنوان نمونه آماده کرده بوده از اون ور مدت‌ها داشته تکنیک‌های مجسمه‌سازی در مصر باستان رو درباره‌ش تحقیق می‌کرده، نتیجه چی شده؟ آها


audio: Dt5CdNKfFYU_0130.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
اومده از رو همون ماسکی که زمانی آقای توتموسیس مجسمه ساز اختصاصی آخناتون و نفرتی‌تی ساخته بوده آقای بورشارت با تحقیقاتی که می‌کنه میاد از رو اون ماسک کوچک یک مجسمه‌ی نیمتنه، خودش می‌سازه اصلا مجسمه‌ای پیدا نشده بوده آقای هنری استیرلین میگه بورشارت یک فریبکار بزرگه از رو یک ماسک کوچک تاریخی اومده نیمتنه ساخته


audio: Dt5CdNKfFYU_0131.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
دقیقا با همون تکنیک‌ها و مدل ساخت در مصر باستان که چی بشه؟ هم جلوی خانواده‌ی سلطنتی خودشو عزیز کنه هم بگه شما شیش سال خرج منو دادید این هم نتیجه‌ش پیدا کردم از اون ور در دنیا خودش رو مطرح کنه و اعتبارش زیر سوال نره و شما بشنو اعتبارش رو بیشتر کنه برای آلمان‌ها هم اعتبار بخره آی مردم! این کلاهبردار است و بس


audio: Dt5CdNKfFYU_0132.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
در ادامه آقای استیرلین پیروی همون نگاه شرلوک هلمزیش چی میگه؟ میگه آقا این بورشارت، اون ماسکه که گفتم، ماسکه رو پیدا می‌کنه میره تکنیک‌های مجسمه‌سازی هم درباره‌ش تحقیق می‌کنه شروع می‌کنه تو همون سایت باستان شناسی زیر زمین مجسمه رو میسازه مجسمه‌ای که شبیه نفرتی‌تی باشه، شبیه اون ماسکه سرمشق هم داشته سه‌هزار و سیصد سال پیش آقای توتموسیس سرمشق داده ماسک ساخته گفته از رو این بساز این کارو کرده


audio: Dt5CdNKfFYU_0133.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
شروع می‌کنه ساختن حالا اون ششم دسامبر 1912 میلادی که یه روز قبلش هم خاندان سلطنتی یهو میان میگن سلام علیکم بورشارت ما میخوایم بیایم ببینیم تو چی کار میکنی و میرن باعث میشه آقای بورشارت هول کنه


audio: Dt5CdNKfFYU_0135.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
فرداش جلوی خاندان سلطنتی این مجسمه‌ای که داشته میساخته رو نصفه کاره می‌کشه بیرون میگه پیدا شد! نیمتنه‌س سناریو چی بوده؟ اون پیرمرد مصری که دستیارش بود آقای سانوسی رو می‌فرسته زیر زمین میگه این مجسمه رو من اشاره کردم بیار بیرون یهو داد بزن آی اینجا یه مجسمه‌س و اینا که همین اتفاق هم میفته و خاندان سلطنتی هم می‌بینن و حال میکنن و عکس می‌گیرن یه جورایی اون عکس گرفتنه شاید کارو خراب می‌کنه وگرنه خیلی سروصدا در این حد نمیشد


audio: Dt5CdNKfFYU_0136.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
از اون ور یه نکته‌ی خیلی جالب وجود داره این رو با فکت و سند گویا اثبات کردند که اون پیرمرد مصری، سانوسی دستیار آقای بورشارت آلمانی یه مدتی قبل از کشف شدن مجسمه‌ی نفرتی‌تی ناپدید شده بوده معلوم نیست کجا بوده؟ این شک و شبهه رو ایجاد می‌کنه که این احتمالا رفته یه جا دیگه ساخته، تو یه کارگاهی ساخته، تراشیده مجسمه رو با تکنیک‌های مجسمه سازی مصر باستان جالبه آقای هنری استیرلین یه نظریه‌ی جالب دیگه‌ای هم داره


audio: Dt5CdNKfFYU_0137.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
میگه این بورشارت آلمانی آقا، تو ذهنش چی بوده؟ یه مجسمه می‌سازیم جلو خاندان سلطنتی رو می‌کنیم تموم میشه میره اینا هم میگن دمت گرم خرجت کردیم ردیفه کجا بدشانسی میاره؟ خاندان سلطنتی زیادی ذوق می‌کنن عکاسا رو صدا می‌کنن این عکس‌ها که ثبت میشه دیگه نمیشد کاریش کرد باید به دنیا و جهانیان هم ثابت می‌کرد که آقا ما پیدا کردیم و واقعی هم هست همین میشه که یازده سال پنهانش می‌کنن که شاید از ذهن دوستان خارج بشه که نمیشه


audio: Dt5CdNKfFYU_0138.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
تا همین الان هم داستان داره در واقع این یازده سال آقای بورشارت مجسمه رو پنهان کرده از ترس آبروی حرفه‌ایش که نکنه رو کنم همه بفهمن اصالت نداره کل زندگیم از بین بره، اعتبارم از بین بره نتیجه؟ پنهان می‌کنه اما یک روز، دو روز همه نشسته بودن جلو در خونه بورشارت که کو؟ و بعد از یازده سال مجسمه رو رو می‌کنه و می‌بره می‌ذاره تو موزه‌ی نویز برلین و داستان‌ها از همونجا آغاز میشه


audio: Dt5CdNKfFYU_0139.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
در ادامه و شدت گرفتن ادعاهای استیرلین از اون ور تاثیرش رو همکارانش یعنی سایر باستان‌شناس‌ها هم کم کم گفتن آقا داستان چیه؟ اگر داستانیه به ما هم بگید اگر هم نه که بیاید اصالتو بررسی کنیم تو کل دنیا مرسومه، یه شیء تاریخی که پیدا میشه اصالتشو بررسی می‌کنن با روش‌های علمی‌ای که کل دنیا هم قبول دارن حداقل هم‌صنفیا همه می‌دونیم چی کار باید بکنیم؟ بیارید تست کنیم


audio: Dt5CdNKfFYU_0140.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
در حین این که این مسائل داشته ابعاد بزرگتری پیدا می‌کرده یه اتفاق دیگه هم میفته آقای استیرلین میاد یه سری دلایل علمی مطرح می‌کنه اینجا دیگه کار سختتر میشه، چی میگه؟ مثلا میگه آقاجان تو مجسمه سازی یه مقیاسی برای تناسب اندازه‌ها هست، به لحاظ علمی که تو مصر باستان این مقیاس انگشت بوده و این مجسمه‌ای که ادعا میشه برای نفرتی‌تیه


audio: Dt5CdNKfFYU_0141.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
مال سه‌هزار و سیصد سال پیشه تطابق ندارد آقا، مقیاس انگشتش تطابق نداره یعنی اگر این مجسمه رو با سایر مجسمه‌های مصر باستان مقایسه کنیم این مقیاس انگشت درش وجود نداره این یک دلیل علمیه و یک دلیل خیلی محکم بود که آقای استیرلین مطرح کرد و به همینجا هم بسنده نکرد در ادامه گفت آقاجان در سبک مصری برش شانه‌ها به صورت افقی زده میشه تو مجسمه‌هاشون همه این شکلیه


audio: Dt5CdNKfFYU_0142.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
ولی این مجسمه برشش عمودیه مگه میشه؟ البته آقای بورشارت به سوال دوم جواب داد گفت بله میشه یک مجسمه‌ی دیگه غیر از این مجسمه‌ی نفرتی‌تی که بنده کشف کردم هست، برشش عمودیه و واقعا هم همچین چیزی وجود داشته اما یه نکته‌ی جذابی هست آقای استیرلین میگه بله وجود داره اما اون یکی مجسمه هم خب خودت کشف کردی بورشارت بدتر شد که قربونت! نمی‌گفتی حداقل اینو عجیب نیست؟


audio: Dt5CdNKfFYU_0144.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
آلمان‌ها اما به سناریوهای آقای استیرلین سوئیسی توجه نمی‌کنن، نتیجه چی میشه؟ مجسمه‌ی بانو نفرتی‌تی وارد موزه‌ی نویز در برلین آلمان میشه و تبدیل میشه به منبع افتخار آلمان‌ها در عرصه‌ی باستان شناسی عرض کردم این اتفاق میفته، کوتاه هم نمیان، اصل اصله یه جورایی در آن بازه‌ی زمانی صحبت درباره‌ی اصالت این مجسمه ممنوع بوده هیچ آلمانی‌ای در این رابطه صحبت نمی‌کرده


audio: Dt5CdNKfFYU_0145.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
حتی اگر یه ریزه هم شک می‌کرده که نکنه این همکار ما بورشارت، حالا آلمانی هستیم همه نکنه این همچین کاری کرده، استیرلین که داره منطقی میگه حتی اگر در خلوت به این مسئله فکر می‌کردند اجازه‌ی طرحشو نداشتند اما شما به میدانید که در دنیایی که هر روز داره توسعه پیدا می‌کنه به لحاظ علمی در دنیایی که هر روز تکنولوژی در حال پیشرفته لاپوشونی علمی کار ساده‌ای نیست


audio: Dt5CdNKfFYU_0146.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
تا یه جایی امکانپذیره، یعنی چی؟ یعنی اینقدر بحث‌ها به لحاظ علمی و به لحاظ باستان شناسی بالا می‌گیره در رابطه با این مجسمه و اصالتش که میرسیم دقیقا به همون نقطه‌ای که عرض کردم موزه‌ی نویز به این نتیجه میرسه که آقا کل کاوشگری و باستان شناسی آلمان داره میره زیر سوال یه کاری باید بکنیم میشینن با هم بررسی می‌کنن یک جایی یک روزی دیگه به نتیجه میرسن که آقا حله اعلام عمومی می‌کنیم کارشناسا هم بیان


audio: Dt5CdNKfFYU_0147.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
این مجسمه رو برمی‌داریم می‌بریم تو یک بیمارستان در برلین سی‌تی اسکن می‌گیریم ازش، نکلیف روشن میشه، هان؟ یا اصله یا نیست دیگه، آقا مرگ یه بار شیون یه بار تمام شد


audio: Dt5CdNKfFYU_0148.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
و این اتفاق میفته، سی‌تی اسکن نشون میده که اون چیزی که ما به عنوان مجسمه می‌بینیم رازها در دل خود پنهان دارد تا به اون روز اصلا درباره‌ش صحبت نشده بوده، درباره‌ی این رازها سی‌تی اسکنی که اون روز در اون بیمارستان انجام میشه نتیجه‌ش این بوده آقا این مجسمه عملا یک مجسمه‌ایست روی یک مجسمه‌ی دیگه یعنی اول یه مجسمه‌ی آهکی ساخته شده بوده


audio: Dt5CdNKfFYU_0149.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
بعد بعد از ساخت اون مجسمه‌ی اول روش اومدن مجسمه‌ی دوم رو تراشیدن آن چیزی که من در ظاهر می‌بینم در دلش یک مجسمه‌ی دیگر است مجسمه‌ی اول از جنس آهک بوده مجسمه‌ای که روی آن تراشیده شده، ساخته شده از جنس گچ بوده یعنی یه تغییراتی به مجسمه اعمال شده مجسمه‌ی دوم کمی بزرگتر هم بوده نسبت به اولی حالا سوال مطرح میشه آیا این مسئله نشان دهنده‌ی این است که اصالت دارد این مجسمه؟


audio: Dt5CdNKfFYU_0150.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
آیا این مجسمه زمان خود ملکه نفرتی‌تی ساخته شده؟ جواب چیست؟ اصلا مشخص نیست هیچکس نمی‌تونه بر اساس این یافته پاسخی قطعی به این سوال بده چرا؟ چون ممکنه مجسمه ساز اصلی به این تصمیم رسیده باشه سه‌هزار و سیصد سال پیش که یه تغییراتی تو کارش بده یعنی واقعا این مجسمه ممکنه اصالت داشته باشه ساده‌ش بکنیم، مجسمه ساز سه‌هزار و سیصد سال پیش


audio: Dt5CdNKfFYU_0151.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
یک مجسمه‌ای از جنس آهک ساخته خانم نفرتی‌تی اومده بازدید کرده گفته من این شکلی‌ام مرتیکه؟ بدم بکشنت؟ خاک تو سرت کنن دماغ من این شکلیه؟ گردن من این شکلیه؟ این باسن من این شکلیه.عه؟ درستش کن آقا درستش کن چش خواهری یه نگاه بکن، یه نگاه گفتم! درستش کن و آقای توتموسیس مجسمه‌ساز خصوص آخناتون و بانو نفرتی‌تی سه‌هزار و سیصد سال پیش اومده مجسمه‌ی خودش رو با گچ اصلاح کرده در مرحله‌ی دوم


audio: Dt5CdNKfFYU_0152.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
کرده چیزی که الان می‌بینیم این یک احتماله از اون ور ممکنه جعل باشه، ممکنه واقعی نباشه اتفاقا ممکنه این مسئله دلیلی قاطع بر این باشد که جاعلی وجود داشته و اومده این مجسمه رو این شکلی کرده اصلا یک مجسمه‌ی جعلی رو به عنوان مجسمه‌ی نفرتی‌تی داره قالب می‌کنه به جامعه‌ی جهانی از اون ور تو سی‌تی اسکن مشخص شد مجسمه‌ی زیرینی که از جنس آهکه


audio: Dt5CdNKfFYU_0153.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
شانه‌ی راستش پایین‌تر از شانه‌ی چپه انحنای گردنش کمتره، پل بینیش متفاوته گونه‌ها و استخون گونه هم با مجسمه‌ی گچی‌ای که داریم در ظاهر می‌بینیم تفاوت می‌کنه در کل میشه گفت مجسمه‌ی رویی بسیار زیباتر از مجسمه‌ی زیرینه ضمن این که بسیار جوونتر هم به نظر میرسه مجسمه‌ی رویی‌ای که می‌بینمش حالا این اتفاق که انجام شد، سی‌تی اسکن که انجام شد


audio: Dt5CdNKfFYU_0154.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
باز بورشارت و آلمان‌ها گفتن دیدی راست گفتیم؟ این نفرتی‌تی، فلان یه روزی اومده گفته من خوشگلترم درستش کن این اصالت داره تموم شد خیلی هم خوشگله جنیفر لوپز دراومده از توش از اون ور اما شکاکان به این موضوع دوباره گفتن دیدین؟ دیدین ما گفتیم؟ اینو خود بورشارت برداشته با گچ یه مجسمه پیدا کرده روشو اینجوری ساخته فکر کرده ما خریم


audio: Dt5CdNKfFYU_0157.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
محققان در حال دعوا بودند که یک ریش سفیدی اون وسط بلند شد که آقا جان دعوا نکنید دیگه، یه کاری می‌کنیم از گچ این مجسمهه روش گچه زیرش آهک دیگه از گچش نمونه برداری می‌کنیم، ببینیم مال کیه؟ اگه مال سه‌هزار و سیصد سال پیش باشه که خب حله نباشه هم که تعطیل نتیجه؟ جواب مثبت بود گچ استفاده شده در این مجسمه مال سه هزار و سیصد سال پیش هست


audio: Dt5CdNKfFYU_0161.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
چون ممکنه جاعل از همون ترکیب گچی استفاده کرده باشد که در دوران باستان استفاده می‌شده، کار سختی نبوده آقای استیرلین عرض کردم یکی از اتهاماتش به بورشارت این بود که آقا این بابا کلی تحقیق کرده رو مجسمه سازی باستان همون ترکیبو درآورده استفاده کرده مجسمه ساخته داره قالب می‌کنه به ما ضمن این که این نکته رو هم بد نیست یادآوری کنم این مسئله اتفاقیست که در تاریخ افتاده بارها یعنی بسیار جاعلان حرفه‌ای بودند


audio: Dt5CdNKfFYU_0162.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
که اومدن مجسمه و اشیاء تاریخی ساختن با استفاده از همون ترکیباتی که زمان مصر باستان یا فلان بازه‌ی تاریخی استفاده می‌شده


audio: Dt5CdNKfFYU_0165.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
در ادامه همون ریش سفیده دوباره بلند میشه که آقا چرا دعوا می‌کنید؟ خیله خب حالا گچ نشد بیایم از این نمونه رنگش این بنده خدا کلا بیکار بوده ایده می‌داده بقیه انجام می‌دادن بیاین از این نمونه رنگش یه نمونه برداری بکنیم ببینیم آیا این رنگ اصلا اون زمان استفاده می‌شده توسط هنرمندان یا نه؟ این که بهتره که! دعوا نکنیم و این کارو می‌کنن نتیجه چی میشه؟ مثبت این نمونه رنگ دقیقا رنگی بوده که در آن زمان


audio: Dt5CdNKfFYU_0168.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
چرا؟ شکاکان به بورشارت گفتن قبل از این که این مجسمه رو کشف کنه بورشارت یه چیزهای دیگه‌ای هم کشف کرده بود اونجا رو اونا این جنس رنگ وجود داشته، چی کار کرده؟ اینی که کلی تحقیق کرده در رابطه با ترکیبات مجسمه سازی و نحوه‌ی مجسمه سازی در مصر باستان کاری نداشته براش، نمونه پیدا کرده رفته رنگشو ساخته مثلا از روی یه قاشق رنگو پیدا کرده رفته ساخته با همون رنگ مجسمه رو رنگ کرده داره قالب می‌کنه به ما! ما زبل‌تر از این حرف‌هاییم


audio: Dt5CdNKfFYU_0169.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
باز هم قبول نمی‌کنند در واقع این مسئله هم همانند نمونه‌ی گچی که برداشته شد نه میتونه اثبات بکنه که اصالت داره مجسمه و نه میتونه اصالتش رو رد بکنه به‌هرحال با تمام این بالا و پایین‌ها و آزمایش‌های مختلفی که انجام شد دو مورد مهمش رو بنده اشاره کردم از آزمایش‌ها آزمایش‌های متفاوتی انجام شد با تمام این‌ها هیچکس به ادله‌ی علمی نرسید برای رد اصالت این مجسمه


audio: Dt5CdNKfFYU_0170.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
نتیجه؟ تا اینجای بحث نه چیزی اثبات شده و نه چیزی رد اما یک ادعا وجود دارد که اثبات شده و کلی هم جنجال درست کرده و آن چیست؟ آقای بورشارت آن زمان مقامات کشور مصر را فریب داده


audio: Dt5CdNKfFYU_0171.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
سفر کنیم به ابتدای قرن بیستم، کشور مصر یک قراردادی وجود داشت در کشور مصر اون زمان که آقا اشیاء باستانی اکتشافی بین دولت مصر و باستان شناسان باید تقسیم بشه بعد از پایان عملیات اکتشاف هر باستان شناس یک پروتکل قطعی هم وجود داشت در همون قرارداد مبنی بر این که هر شیئی که مربوط به پادشاهان و ملکه‌ها کشف بشه


audio: Dt5CdNKfFYU_0172.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
این نباید از مصر خارج بشه، اون‌ها قطعا برای دولت مصره الباقی باید تقسیم بشه با وجود این قرارداد و این پروتکل قطعی مجسمه‌ی نفرتی‌تی متعلق به دولت مصر بوده طبیعتا برای ملکه‌ای بوده که همه دنبالش بودن این مجسمه اما چطور شد که از آلمان سر درآورد این مجسمه؟ اینجاست که می‌گویند بورشارت فریب داده دولت مصرو حالا ماجرا چی بوده؟ آقای بورشارت


audio: Dt5CdNKfFYU_0173.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
بعد از این که مجسمه‌ی نیمتنه‌ی نفرتی‌تی رو پیدا می‌کنه عکس‌ها هم میگیرن و دیگه تموم میشه یهو میگه اکتشاف تعطیل خسته شدیم بریم دنبال زندگیمون دستور میده بسته بندی کنن هر آن چیزی که پیدا کردنو بسته بندی کنن از چه زمانی صحبت می‌کنیم؟ حالا وارد ژانویه‌ی 1913 شدیم طبق اسناد موجود هفدهم ژانویه آقایی به نام گوستاو لوفور که کارشناس به نام فرانسوی بود ایشون


audio: Dt5CdNKfFYU_0174.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
از طرف دولت مصر به عنوان مامور بررسی و تقسیم کردن آثار از قاهره پامیشه میره این سایت باستان شناسی که آقای بورشارت و تیمش بودن میره چی کار کنه؟ ببینه کارشناسی کنه تقسیم کنه اما آقای بورشارت آن شب خیلی هوشمندانه لوفور فرانسوی رو فریب میده و چطور این کارو می‌کنه؟ روایتی وجود دارد که از آقایی به نام برنو گوتربوک نقل شده و که بود ایشون؟ همکار آقای بورشارت


audio: Dt5CdNKfFYU_0176.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
آقای گوتربوک در نامه‌ش نوشته بورشارت می‌دونست که لوفور فرانسوی به مجسمه علاقه‌ی خاصی نداره خیلی حال نمی‌کنه با مجسمه از اون ور خوب می‌دونست که لوفور تخصصش در نوشته‌های باستانیه به همین جهت چه کرد؟ برای این که توجه لوفور رو جلب کنه حواسشو پرت کنه همون اول کار اومد یک لوح سنگی به عنوان اصلی‌ترین اکتشافش


audio: Dt5CdNKfFYU_0177.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
به لوفور نشون داد گفت آقا این مهمترین کشف ماست از طرفی سروصدای مجسمه‌ی نفرتی‌تی هم اینقدری هنوز بلند نشده بود که دولت مصر بداند که آقای لوفور بداند نتیجه؟ لوفوری که تخصصش در نوشته‌های باستانی بود و بسیار هم علاقه داشت به نوشته‌های باستانی حسابی حواسش غرق این لوح با ارزش میشه و همینجوری که داشته لوح و نگاه می‌کرده آقای بورشارت هم داشته سایر کشفیاتو نشون می‌داده


audio: Dt5CdNKfFYU_0178.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
که آقا، لوفور جان لوح و ببین چقد جذابه این اون جعبه هم که یه سری مجسمه‌ی کوچیکه و یه همچین کاری خیلی هوشمندانه عمل می‌کنه و با همین کارها آقای بورشارت مانع میشه که آقای لوفور از نزدیک ببینه کشفیات رو کامل به جای این که کشفیات رو از نزدیک نشون بده میاد یه سری عکس‌های سیاه سفید نشون میده به کارشناس فرانسوی گرچه اون زمان اغلب عکس‌ها سیاه سفید بودن


audio: Dt5CdNKfFYU_0179.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
تو اون عکس‌ها تقلب اتفاق می‌افته آقای بورشارت به جای این که عکس کامل بگیره از مجسمه‌ی نیمتنه‌ی نفرتی‌تی یا عکس کامل رو نشون بده از عقب به آقای لوفور میاد یه عکس با نمای بسته نشون میده که توش نه تاجی دیده میشده نه گردنبند نفرتی‌تی دیده میشده که نشان ملکه بودن بوده هیچی دیده نمیشده به همین جهت آقای لوفور با دیدن اون عکس‌ها


audio: Dt5CdNKfFYU_0180.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
نمی‌تونه تشخیص بده آقا این نیمتنه مال ملکه‌س،این نفرتی‌تیه اصلا نمیتونه به این چیزها برسه در نهایت او امضا می‌کنه که این مجسمه این نیمتنه، نیمتنه‌ی یک شاهزاده‌س نه شاهه نه ملکه عرض کردم اون قراردادی که وجود داشت پروتکل قطعی کشور مصر این بود که هر مجسمه‌ای که مربوط به شاهان و ملکه‌ها بود کلا مال کشور مصره الباقی تقسیم می‌شد


audio: Dt5CdNKfFYU_0181.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
آقای لوفور هم تایید می‌کنه مجسمه‌ی شاهزاده‌س و مشکلی ندارد تقسیم می‌کنه میرسه به آقای بورشارت در سندی که امروز هم موجوده نوشته‌ی آقای لوفور هست که او اجازه‌ی بردن این مجسمه را رسما و قانونا به بورشارت داده است و آقای هنری استیرلین یکی از ادعاهاش دقیقا همینه که واقعا هم پر بیراه نیست او می‌گوید کسی که یک بار دولتی را فریب می‌دهد


audio: Dt5CdNKfFYU_0182.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
قطعا بار دیگر این کار را می‌کند قطعا باز هم می‌تواند دروغ بگوید و اجازه بدید یک سوال رو ما مطرح کنیم آقای استیرلین که می‌فرمایید بورشارت صداقت نداشته کسی که یک بار دروغ بگه باز هم دروغ میگه حالا الان که در قید حیات نیستین پاسخ بدین اجازه بدین مخاطبان ما به جای شما پاسخ بدن اگر بنا بر صداقت بوده فقط بورشارت صداقت نداشته؟


audio: Dt5CdNKfFYU_0183.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
فقط بورشارت دروغ گفته و برده کشور خودش؟ کالاهای باارزش تاریخی رو؟ چقدر مجسمه از ایران زمین خارج شد، از مصر باستان خارج شده و امروز در موزه‌های بزرگ کشورهای مختلفه، آیا این قانون و پروتکل‌ها فقط برای بورشارت بوده و او متعهد نبوده؟ پس اجازه بدید این یکی رو ازتون نپذیریم آقای استیرلین شرلوک هلمز


audio: Dt5CdNKfFYU_0184.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
فارغ از دوستانی که دزد بودند هستند و شما بشنو خواهند بود در کشورهای مختلف هم هستند و ذره‌ای شرف ندارند و تعلق به مرز و بوم خویش ندارند و می‌دزدند آثار کشور خود را و به راحتی می‌فروشند در قبال پشیزی پول بسیار بودند و هستند و خواهند بود کسانی که باستان شناسند


audio: Dt5CdNKfFYU_0186.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
نام بانو نفرتی‌تی، ملکه نفرتی‌تی در تاریخ بشر با رمز و راز و ابهام گره خورده داستان زندگی این بانوی زیبا یک بار به خاطر یکتاپرستی خود و همسرش از صحنه‌ی آثار باستانی پاک شد به دستور فراعنه‌ی بعدی همان زمان زندگی و سرنوشتش در هاله‌ای از ابهام قرار گرفت نه کسی می‌داند او دقیقا از کجا آمد و


audio: Dt5CdNKfFYU_0187.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
نه کسی می‌داند دقیقا به کجا رفت؟ و یک بار دیگر هم داستان اصالت مجسمه‌ی نیم‌تنه‌اش به واسطه‌ی فریبکاری‌های کاشفش و البته سوءظن محققان در ابهام باقی مانده است و شما بشنو خواهد ماند سوال آیا ممکن است روزی بفهمیم که نفرتی‌تی واقعا چه سرنوشتی داشته است؟


audio: Dt5CdNKfFYU_0188.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
آیا ممکن است روزی راز مجسمه‌ی مرموزش برای همگان عیان شود؟ این سوالیست که جوابش در دل آینده نهفته است نه در تاریخ و تاریخ به ما آموخته است که آینده تاریخ را هویدا می‌کند همه چیز یک تا دارد


audio: Dt5CdNKfFYU_0189.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت نیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن این که در ادامه با هم خواهیم دید با افتخار ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و به شرط بقا می‌بینمتون


audio: M3N2XdggUpk_0001.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
ما در کشوری زندگی می‌کنیم که نوشیدن نوشیدنی الکلی در اون ممنوعه کشوری که البته وقتی در تاریخش به عقب میریم و نازک میشیم و به هزاران سال قبلش نگاه می‌کنیم می‌بینیم که یکی از زادگاه‌های نوشیدنی الکلی بوده ایران، یکی از قدیمی‌ترین تمدن‌های دنیاست در واقع قدیمی‌ترین کشور باقی مونده در تاریخه


audio: M3N2XdggUpk_0002.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
و نوشیدنی الکی هم یکی از پایه‌های تمدن انسانه پس این دو در کنار هم بودند نوشیدنی الکلی از محبوب‌ترین پدیده‌های تاریخ بشر بوده و در عین حال از منفورترین پدیده‌های تاریخ بشر هم بوده ما در این قسمت رفتیم سراغ تاریخ این محبوب منفور سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: M3N2XdggUpk_0003.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
اگر همینطور تاریخ رو به عقب برگردیم و تو تاریخ به دنبال نوشیدنی الکلی بگردیم سر از چین در میاریم، سر کلاف جایی که 9 هزار سال پیش تاثیر الکل در خون آدمیزاد کشف شد، حالا چطوری؟ با استفاده از میوه گندیده خیلی جالبه یه سری از ساکنان چین امروزی در ماقبل تاریخ در 9 هزار سال پیش انجیری خوردند


audio: M3N2XdggUpk_0004.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
که گندیده بود و الکل آزاد کرده بود میوه‌ای تلخ و شیرین که احتمالا خورنده اون اول قیافه‌ش در هم رفته اخم کرده و حس بدی بهش دست داده ولی کم کم دید ای بابا چه حالی داد در ادامه مغزش احتمالا فرمان داده که من بازهم می‌خوام از اینا همینجور الکی نیست با یه دونه فایده نداره و انسان بازهم از این میوه گندیده تست کرده و حس و حالش رو رفته به بقیه توضیح داده


audio: M3N2XdggUpk_0005.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
و رفقاش رو هم به خوردن انجیر گندیده تلخ و شیرین تشویق کرده و اینطوری شد که همینجور الکی الکی، الکل خوراکی کشف شد


audio: M3N2XdggUpk_0006.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
خب من یه نکته‌ای رو بگم یه تعریفی بکنم دوباره دوستان در کامنت نگن هوس کردین تحریک کردین و از این حرف‌ها یه تعریف ساده بکنیم و واقعیتی رو بگیم وقتی مخمرها قندهای موجود در مواد غذایی رو تخمیر می‌کنن یعنی بدون اکسیژن اون‌ها رو تجزیه می‌کنند الکل خوراکی یا الکل اتیل یا همون اتانول تولید میشه خب؟ ماده‌ای که می‌تونه فشار سیستم عصبی رو کاهش بده


audio: M3N2XdggUpk_0007.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
و در دسته مواد روانگردان هم طبقه‌بندی میشه در دوز پایین، این نوع الکل می‌تونه به عنوان یک محرک عصبی عمل کنه و باعث ایجاد سرخوشی و پرحرفی بشه البته که در استفاده پر تکرارش قطعا اعتیاد آوره و در دوز بالا هم ممکنه باعث کما و حتی مرگ بشه


audio: M3N2XdggUpk_0008.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
آقای پاتریک مک‌گاورن باستانشناس آمریکایی که پژوهش‌هایی در رابطه با ایران هم داره معتقده که وقتی انسان به واسطه خوردن میوه گندیده با تاثیر الکل آشنا شد سعی کرد خودش بتونه از میوه‌ها، الکل تولید کنه و اون رو به طور دیگه مرتب بنوشه ایشون معتقده انسان‌های منطقه شرق آسیا یا چین امروزی در عصر هجر


audio: M3N2XdggUpk_0009.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
بعد از کلی آزمون و خطا تونستند از عسل و ترکیبش با آب، نوشیدنی‌ای درست کنن که توش ده درصد الکل داشته شراب عسل که در انگلیسی بهش میگن مید تخصص آقای مک‌گاورن پیدا کردن بقایای الکل در ظروف باقی مونده از دوران ماقبل تاریخه و تونسته در ظرف‌هایی 9 هزار ساله در چین


audio: M3N2XdggUpk_0010.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
بقایای الکل باقی مونده از موم عسل و میوه پیدا کنه ایشون میگه چینی‌ها یه کار دیگه هم می‌کردند برای دستیابی به نوشیدنی الکلی اون‌ها برنج وحشی رو برمی‌داشتند می‌ذاشتن تو دهنشون، می‌جویدند ولی قورتش نمی‌دادند تو دهنشون نگه می‌داشتند تا برنج با بزاق دهان حسابی قاطی شه، تا چی بشه؟


audio: M3N2XdggUpk_0011.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
نشاسته برنج در ترکیب با بزاق دهان به قند مالت تبدیل بشه بعد برنج واکنش نشون داده رو تف می‌کردند تو یه ظرفی و با یه سری ماده دیگه قاطی می‌کردند و خوب که الکل انداخت، اون رو می‌خوردند سختی می‌کشیدند واقعا برای یه چیکه الکل توجه کنیم که الان هم در منطقه شرق آسیا در چین و به خصوص در ژاپن امروزی


audio: M3N2XdggUpk_0012.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
نوشیدنی الکلی گرفته شده از برنج خیلی محبوبه ما ایرانی‌ها به عرق برنج الکلی ژاپنی‌ها می‌گیم ساکی خود ژاپنی‌ها ولی به همه نوع مشروب الکلی میگن ساکی و به عرق برنج چی میگن؟ نیهونشو و اون رو به صورت گرم مصرف می‌کنن


audio: M3N2XdggUpk_0013.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
حالا قبل از اینکه بیایم به ایران و ببینیم قدمت نوشیدنی الکلی در ایران و البته در سایر نقاط دنیا چی به چیه؟ بیایم به سئوال مهم جواب بدیم اصلا چرا الکل انقد برای انسان‌های عصر هجر تا حالا البته جذاب بوده؟ یه نگاهی هست یه زوایه نگاهی به زندگی انسان‌های ماقبل تاریخ، چی میگه؟ میگه آقا سطح رفاه در این زندگی خیلی بالا بوده یعنی چی؟


audio: M3N2XdggUpk_0014.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
یه زندگی‌ای بوده با سطح انتظار بسیار پایین یعنی همین که زنده بودن خودش کفایت می‌کرده توی فضایی بدون تعهد و مسئولیت دارای رابطه جنسی آزاد آزاد با ساعت کاری خیلی کم در هفته یعنی کلا باید می‌رفتن یه شکاری می‌کردن این عزیزان بعد هم می‌اومدن به نیش می‌کشیدن کار خاصی نبوده در واقع مثلا لازم نبوده بیان کد بزنن سایت بیارن بالا تولید محتوا کنن مورخ درست کنن نمی‌دونم عمل قلب باز یعنی پزشک بشه


audio: M3N2XdggUpk_0015.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
و به طور کلی بیزینس کنن در واقع از اون طرف بسیار زندگی سختی هم داشتند از حق نگذریم، ساده نگریم همون هدف یگانه زندگیشون، یعنی زنده موندن اساسا کار ساده‌ای نبوده شما فکر کن خطر حیوانات درنده و بلایای طبیعی و مریضی از یه طرف خطر کشته شدن به دست سایر انسان‌ها هم از طرف دیگه، وجود داشته اینا حقوق بشر که نبوده حالا


audio: M3N2XdggUpk_0016.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
حالا کار نداریم الان بگذریم از این بحث به هر حال اون موقع همینطور راحت همدیگر رو می‌کشتن الان آدم‌ها به طور کلی خیلی از هم می‌ترسیدند بلایای طبیعی هم کلا خیلی ناآشنا بوده به نسبت الان رعد و برق باد طوفان رگبار زمین لرزه چه میدونم آتشفشان و آتش سوزی و غیره انسان خب در گذشته بسیار بیش‌تر از ما می‌ترسیده در نتیجه استفاده از نوشیدنی الکلی


audio: M3N2XdggUpk_0020.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
در اشنویه، در نقده و تپه‌های حاجی فیروز ایشون در این تپه‌ها به قفسه‌هایی پیدا می‌کنه مربوط به دوران ماقبل تاریخ چیزی حدود 7400 سال پیش تو این قفسه‌ها و در ظروف در بسته شراب نگهداری میشده بعد هم بیشتر کاوش می‌کنه و می‌فهمه ساکنان این منطقه برای مزه هم پسته می‌زدن


audio: M3N2XdggUpk_0021.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
که اون موقع در فلات ایران بسیار وجود داشته الانم حالا وفورش هست در دهکده باستانی حاجی فیروز در تمامی سکونت‌گاه‌ها و منازل پیشاتاریخی این منطقه که کشف شد ظروف شراب وجود داشته آقای مک‌گارون بعد به گودین تپه رفت جایی در شهرستان کنگاور در استان کرمانشاه امروزی قرار داره چی پیدا کرد ایشون؟


audio: M3N2XdggUpk_0023.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
انسان در منطقه هلال خصیب یا همون هلال حاصلخیز شروع کرد به کشت غلات یعنی گندم و جو و برنج و هم‌خانواده این‌ها حالا این هلال حاصلخیز کجا میشه؟ میشه بین‌النهرین تا کرانه‌های مدیترانه یعنی کشورهای فلسطین، سوریه و بخشی از عراق و غرب ایران پس قابل فهمه که چرا مهد آبجوی دنیا


audio: M3N2XdggUpk_0024.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
این منطقه و به طور ویژه، غرب ایران بوده در دوران ماقبل تاریخ ساکنان منطقه هلال خصیب که اولین تمدن‌های بشری رو پایه‌گذاری کردند کوچ نشین بودند سرد میشده می‌رفتن مناطق گرم‌سیر گرم می‌شده می‌رفتن سردسیر اها چی شد که یکجا نشین شدند؟ یکی از دلایلش همین آبجو بود خیلی جالبه گفتن آقا چه کاری بشینیم سر جامون


audio: M3N2XdggUpk_0025.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
آبجومونو بندازیم دیگه بعد زمان هم می‌بره بخواد الکل حق رو بده تا میده می‌خواهیم بریم بعد هم میریم غلات بکاریم تا یکم محصول میده بخواد سرد شه گرم شه جمع کن بریم چه کاریه؟ بشینیم سر جامون از غلاتی که کاشتیم استفاده کامل رو ببریم سردمون شد آبجو می‌خوریم گرم می‌شیم گرممون بود آبجو می‌خوریم سرخوش می‌شیم چه کاریه حالا؟ هستیم و این شد مقدمه شکل‌گیری تمدن‌ها یعنی می‌تونیم بگیم آبجو و نوشیدنی الکلی


audio: M3N2XdggUpk_0026.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
یکی از عوامل اصلی شروع تمدن بود گرچه بحثی مفصله ما در قسمت انسان کجا متمدن شد و قسمت عصر کشاورزی یا شروع عصر کشاورزی در پادکست مورخ مفصل در این رابطه صحبت کردیم که اگر علاقه‌مند بودید می‌تونید به صورت تصویری از یوتوب یا به صورت صوتی از پادگیرها ببینید و بشنوید و لذت ببرید


audio: M3N2XdggUpk_0027.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
خوبه اینجا تو پرانتز یه چند تا فکت و واقعیت در رابطه با آبجو بگیم آبجو پرمصرف‌ترین نوشیدنی دنیاست امروز بعد از آب و چای بیشترین میزان مصرف آبجو هم مال مردمان چکه هر فرد اهل کشور چک به طور متوسط در سال 143 لیتر آبجو می‌نوشه در آمستردام، شهرداری از معتادان به الکل برای نظافت شهر استفاده می‌کنه


audio: M3N2XdggUpk_0028.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
و در ازای کار بهشون آبجوی رایگان میده خیلی همچین پایاپای در بلژیک و در مدارس به جای نوشابه‌های قندی به دانش آموزان آبجوی کم الکل داده میشه همراه با نهار سنگین‌ترین آبجو دنیا هم اسمش هست زهرماری


audio: M3N2XdggUpk_0032.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
نتیجتا تا اینجا آبجو یه نوشیدنی الکلی در دسترس همه در منطقه آغاز تمدن بود ولی داستان شراب چیه؟ داستان شراب کمی متفاوته تو یه سری از تمدن‌های اولیه شراب نوشیدنی طبقه بالا و اشراف جامعه بوده مثل تمدن آشوریان در یونان هم تقریبا داستان شراب همینطور بوده شراب نوشیدنی روشنفکران یونانی بوده


audio: M3N2XdggUpk_0033.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
حتی روشنفکران یونانی شروع کردند فرهنگ شراب خوری رو شکل دادند مثلا آقای ارسطو که از بزرگ‌ترین فلاسفه یونانه کلی در رابطه با حالات انسان مست تحقیق کرده، برای مثال تو یک رساله‌ای در همین رابطه ارسطو می‌نویسه کسانی که شراب می‌نوشند موقع مستی به جهات مختلفی می‌افتن زمین ولی اونایی که از آبجو مستن


audio: M3N2XdggUpk_0034.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
کلا همیشه از پشت می‌خورن زمین یونانی‌ها این فرهنگ غنی شراب‌خواری رو که روش حسابی کار کرده بودند و البته خود محصول شرابشون رو به سایر کشورهای منطقه مدیترانه و غرب آسیا صادر کردند و این‌طوری یونان تبدیل به یکی از قدرت‌های بزرگ دنیا شد اما با سربرآوردن روم، روم ساقی شد اون‌ها تونستند نبض شراب دنیا رو در دست بگیرن


audio: M3N2XdggUpk_0035.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
و از مردمان یونان هم جلو بزنند شراب در روم دیگه نوشیدنی طبقاتی نبود در دست برده و اشراف و همه و همه بود


audio: M3N2XdggUpk_0036.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
داستان شراب در ایران ولی خیلی جالبه پیش از آشوریان و یونان و رومیان ایرانیان بودند که شراب‌خواری می‌کردند و خیلی هم به شکل برابر گویا این کار رو انجام می‌دادند هرودوت که اولین مورخ تاریخ بشره و ما هم در پادکست مورخ زیاد به کتاب ایشون اسناد کردیم در رابطه با ایرانیان می‌نویسه این ملت خیلی شراب می‌نوشند


audio: M3N2XdggUpk_0037.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
در شاخ میش هم می‌ریزند شراب رو که نتونن بذارن زمین و بتونن دست به دستش کنن و مقدارش هم خب مشخصه یه حدی جا میشه در لوح‌های به دست اومده از دوران هخامنشیان اومده که در حقوق کارگران سهمیه شراب هم براشون در نظر گرفته می‌شده به همه کارکنان یارانه شراب و آبجو هم می‌دادند زن و مرد هم نداشته مساوات برقرار بوده به شکل برابر به همه شراب می‌دادن


audio: M3N2XdggUpk_0038.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
به بانوان مرخصی زایمان هم می‌دادند و در دوران بارداری جیره جو و گندم و شراب هم بهشون تعلق می‌گرفته کارگرانی که کارشون سخت‌تر بوده میزان حقوق و شرابی که بهشون می‌دادند هم بیشتر بوده در واقع در شراب هم عدالت رعایت می‌شده


audio: M3N2XdggUpk_0039.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
داستان افسانه‌ای پیدایش شراب در ایران هم خیلی جالبه داستان از این قراره بوده که یکی از معشوقه‌های جمشید شاه از چشم شاه می‌افته دخترک خیلی غمگین میشه میره سراغ کوزه‌ای پر از انگورهای تخمیر شده تا ازش بنوشه و اینطوری خودکشی کنه بعد از مست شدن به خوابی عمیق فرو میره دخترک روز بعد بانوی جوان از خواب بیدار میشه


audio: M3N2XdggUpk_0040.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
و می‌بینه به جای اینکه دل مرده و غمگین باشه برعکس خیلی هم دلشاده نتیجتا مایه حیاتی که کشف کرده بود رو می‌زنه زیر بغلش میره پیش جمشید شاه میگه ببین این چیه؟ شاه چنان از شراب خوشش میاد که یک دل نه صد دل دوباره عاشق دخترک میشه البته این افسانه‌ست ولی می‌دونیم که شراب در ایران ریشه 7 هزار و 400 ساله داره


audio: M3N2XdggUpk_0041.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
و اولین کوزه نگهداری شراب که در ایران کشف شده الان و امروز در موزه‌ای در ایالات متحده آمریکا نگهداری میشه یعنی آقای مک‌گارون سه تا کوزه پیدا کرد دوتاش رو گذاشت موند که معلوم نیست کجاست یکش رو برد که معلومه کجاست بعدها و در دوران هخامنشیان هم شیراز قلب تولید شراب دنیا شد و برای همینه که شراب شیراز هنوز که هنوزه، با وجود ممنوعیت


audio: M3N2XdggUpk_0042.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
استفاده نوشیدنی‌های الکلی در ایران یک برند جهانی باقی مونده گفته میشه قدیمی‌ترین آثار شرابی که در شیراز پیدا شده مربوط به 2500 سال قبل از میلاد مسیح البته در سایر نقاط دنیا هم شراب واقعا قدمت زیادی داره در ارمنستان برای مثال شراب قدمت 6 هزار ساله داره در گرجستان هم ردی از


audio: M3N2XdggUpk_0043.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
شراب مربوط به دوران ماقبل تاریخ پیدا شده در اطراف شهر تفلیس به تازگی ردی از حضور انسان مربوط به یک میلیون و هفتصد هزار سال پیش در گرجستان پیدا شده و آثار باقی مونده از مصرف شراب در این منطقه نشون میده که شاید قدمت تولید شراب در گرجستان حتی از ایران هم بیشتر بوده باشه به هر حال احتمال داده میشه 8 هزار سال پیش


audio: M3N2XdggUpk_0045.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
اما نوشیدنی‌های الکلی تقطیری یا همون عرق از کجا اومده؟ از میون اعراب بله. عرب‌ها تونستند، فرایند تقطیر رو یاد بگیرند منطقه غرب آسیا مهد نوشیدنی الکلی بوده و حتی کاشف خود پدیده الکل یعنی کسی که ماده موثر الکل رو کشف کرد حضرت زکریا رازی رحمه الله دانشمند ایرانی بوده ولی خب می‌دونیم که


audio: M3N2XdggUpk_0046.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
بعد از اسلام در مناطق مسلمون نشین تولید مشروبات الکلی ممنوع شد و در نتیجه این اروپایی‌ها بودند که کشف بزرگ اعراب رو یه جورایی صاحب شدند و گسترشش دادند اروپایی‌ها برای اینکه عرق نیشکر یا همون رام رو تولید کنند نیاز داشتند برن به منابع این گیاه در نقاط دیگه دنیا دسترسی پیدا کنند خودشون نداشتند خیلی جالبه


audio: M3N2XdggUpk_0047.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
نتیجتا یکی از دلایل ظهور پدیده امپریالیسم و استعمار، همین عرقیه که ما می‌شناسیم ما امپریالیسم و استعمار رو در قسمت اروپا پادشاه جهان مفصل درباره‌ش صحبت کردیم جالبه بدونیم اروپایی‌ها وقتی به قاره آمریکا دسترسی پیدا کردند این فرایند استعمار برای دستیابی به نیشکر خیلی گسترده‌تر شد


audio: M3N2XdggUpk_0048.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
تو پرانتز بگم چه تاثیر اقتصادی جدی در تاریخ بشر و حالا تمدن و استعمار و امپریالیسم و به طور کلی شکل‌گیری تمدن در انسان داشته این نوشیدنی الکل فارغ از مزایا و معایبش حتی اروپایی‌ها برای خرید و فروش برده به جای پول از شکر استفاده می‌کردند باز اگر یادتون باشه در دورانی که ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا بود تهدید کرد


audio: M3N2XdggUpk_0049.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
که روی شراب و رام فرانسه مالیات وضع می‌کنه این مسئله ریشه تاریخی داره، چرا؟ در جنگ‌های استقلال‌طلبانه آمریکا در 1733 میلادی دولت‌مردان بریتانیایی اومدن یه قانونی وضع کردن گفتن که اگر از کشورهایی که مستعمره انگلیس نیستند رام رو وارد کنید باید مالیات بیشتر بدید بهترین رام از کجا وارد میشد؟ از همین فرانسه


audio: M3N2XdggUpk_0050.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
پس قاچاق رام از فرانسه به آمریکا از همون زمان شروع شد انگلیسی‌ها اومدن جلوی این قاچاق رو بگیرن که دعوا بالا گرفت و حسابی در آتش جنگ استقلال آمریکا دمیده شد به دلیل شکر و عرق و شراب و در واقع میشه گفت شکل‌گیری کشور آمریکا با مختصات کنونی نتیجه دعوا درگیری بر سر مشروبات الکلی هم هست


audio: M3N2XdggUpk_0051.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
بیایم به حدود تاریخ معاصر صد و سه سال پیش در 28 اکتبر 1919 که معروفه به 1919 مجلس سنای آمریکا قانونی وضع کرد و تولید، فروش و حمل و نقل مشروبات الکلی رو ممنوع اعلام کرد تو یکی از کشورهایی که بیشترین مصرف نوشیدنی‌های الکلی رو داشت حالا چرا ممنوع شد؟ یکی از دلایلش اعتراض زنان بود


audio: M3N2XdggUpk_0052.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
مردهای آمریکایی به شکل افراطی آبجو و مشروب می‌خوردند و خشونت خانگی بالا رفته بود این یک دو زن‌ها مردهاشونو اصلا نمی‌دیدن معلوم نیست کجاست یارو اصلا؟ و در واقع کیان خانواده در خطر بود در نتیجه زنان اعتراض کردند این دلایل اعتراض زنان از اون طرف کارگرها معتقد بودند کارفرماها به ما مشروب میدن از ما سوء استفاده می‌کنن کار می‌کشن پس اینا هم کارگرا اعتراض کردند


audio: M3N2XdggUpk_0053.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
از اون کارفرماها هم معتقد بودند کارگرا ما رو می‌پیچونن میرن نوشیدنی الکلی بخورن پس اینام اعتراض کردند نقش مهاجران ایرلندی و ایتالیایی در صنعت نوشیدنی الکلی در آمریکا هم بسیار بالا بود در اون زمان و جامعه آمریکا دعوای نژادی داشت با این دوتا و این هم یکی دیگه از دلایلی بود که نارضایتی در جامعه ایجاد می‌کرد و نکته مهم بزرگ‌ترین کارخونه‌ی آبجوسازی هم


audio: M3N2XdggUpk_0054.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
در دست آلمان‌ها بود و با شروع جنگ جهانی اول دولت آمریکا تصمیم گرفت از نفوذ آلمان‌ها جلوگیری کنه پس یکی از اقداماتی که می‌تونست بکنه چی بود؟ همین ممنوع کردن نوشیدنی الکلی در نتیجه به واسطه تمام این دلایل و این ملغمه نوشیدنی‌های الکلی با جاش ممنوع شد نتیجه حالا چی شد خیلی جالبه بعد از ممنوعیت چه اتفاقی افتاد؟ اقتصاد آمریکا تحت تاثیر قرار گرفت


audio: M3N2XdggUpk_0055.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
قاچاق مشروب به راه افتاد یه سری کارتل‌های کله‌گنده مثل آلکاپون این وسط قدرت گرفتند از پزشک‌ها بگیرید تا کشیش‌های کلیسا تبدیل شدند به ساقی مشروبات الکی مشروبات نامرغوب وارد بازار زیرزمینی شد و کلی کور و کشته رو دست جامعه آمریکا گذاشت چقدر جالبه و چقدر آشناست


audio: M3N2XdggUpk_0056.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
و چقدر تکرار پذیره این تاریخ بعدش چی شد؟ اواخر دهه بیست، بورس آمریکا هم سقوط کرد و اقتصاد آمریکا با رکود شدیدی روبرو شد پس آقای فرانک دلانو روزولت که به ریاست جمهوری رسید سریع قانون ممنوعیت مشروبات الکلی رو برداشت و هم اقتصاد و هم جامعه آمریکا همه با هم یه نفس راحت کشیدند


audio: M3N2XdggUpk_0058.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
به تاریخ معاصر خودمون هم بپردازیم حیفه بریم سراغ یه برند معروف نوشیدنی الکلی در ایران و تاریخ و تاثیرش برند عرق سگی بیش از 80 سال پیش تو کارخونه‌ای کنار جاده کرج قزوین یه نوع نوشیدنی الکلی تولید میشد اسم کارخانه چی بود؟ قدیمیا می‌دونن میکده قزوین میکده قزوین که توسط سه یهودی به اسم نعمت الله مسنن ارسطو صالحی


audio: M3N2XdggUpk_0059.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
و رحیم سیمانتوب راه افتاده بود اولین کارخونه تولید نوشیدنی الکلی در ایران بود عرق کشمشی که این کارخونه می‌ساخت هیچ افزودنی نداشت کاملا طبیعی نچرال هیچ طعم‌دهنده‌ای بهش اضافه نمیشد و خیلی هم درصد الکلش بالا بود حالا این نکته سگیش از کجا میاد؟ لوگوی یعنی در واقع این علامت تجاری عرق‌های میکده قزوین عکس یه سگی بود


audio: M3N2XdggUpk_0060.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
پس این نوع نوشیدنی الکلی به عرق سگی معروف شد و از اون به بعد، مردم ایران‌زمین به هر نوع عرق خالص کشمش گفتند عرق سگی


audio: M3N2XdggUpk_0061.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
ما در این قسمت از تاریخ نوشیدنی‌های الکلی گفتیم نوشیدنی‌هایی که در فرهنگ ایران جایگاه ویژه‌ای داره به هر حال چه خودش به عنوان یک نوشیدنی مست کننده و چه به شکل نمادین به عنوان یک مفهوم عرفانی نوشیدنی الکلی در ادب پارسی هم جایگاه ویژه‌ای داشته به هر حال از خیام تا حافظ و سعدی و مولانا و خیلی دیگه از شعرای متقدم ایرانی


audio: M3N2XdggUpk_0062.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
بارها و بارها از شراب سرودند ما هم این قسمت از پادکست مورخ رو با ابیاتی از یکی از شعرهای حضرت حافظ به پایان می‌بریم عشقبازی و جوانی و شراب لعل فام مجلس انس و حریف همدم و شرب مدام باده گلرنگ تلخ تیز خوشخوار سبک


audio: M3N2XdggUpk_0063.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
نقلش از لعل نگار و نقلش از یاقوت خام نکته‌دانی بذله‌گو چون حافظ شیرین سخن بخشش‌آموزی جهان‌افروز چون حاجی قوام یه توضیح هم من بدم گفته میشه حاجی قوام رفیق حافظ بوده که در دوران ممنوعیت فعالیت می‌خونه‌ها بساط شراب رو برای حضرت حافظ پهن می‌کرده


audio: M3N2XdggUpk_0064.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
و حافظ هم اینطوری ازش تقدیر کرده نکته‌دانی بذله‌گو چون حافظ شیرین سخن بخشش آموزی جهان افروز چون حاجی قوام هر که این عشرت نخواهد خوشدلی بر وی تباه وان که این مجلس نجوید زندگی بر وی حرام من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم


audio: M3N2XdggUpk_0065.opus
source: youtube
source_id: M3N2XdggUpk
invalidation: VALID
text:
پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: xMLOV6qMpBA_0001.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
یک بار که به مراکش سفر کرده بودم به هر جایی که می‌رفتم از قهوه‌چی تا مردم عادی از پلیس تا دربون هتل هر کی منو می‌دید با خوشحالی فریاد می‌زد حمزه حمزه من چه نقش دیگه‌ای می‌تونستم بازی کنم که محبوب بیش از یک میلیارد نفر انسان بشم؟ این جملات رو آنتونی کوئین بزرگ بازیگر مشهور آمریکایی گفته


audio: xMLOV6qMpBA_0002.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
درباره نقشی که در مهم‌ترین فیلم سینمایی جهان اسلام بازی کرده فیلم مسیج الرساله یا محمد رسول‌الله ساخته مصطفی عقاد فیلمی که ما به درخواست شما البته در این قسمت از سینما مورخ از پادکست مورخ رفتیم سراغش سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا سینما مورخه از پادکست مورخ بریم ببینیم چی شد؟


audio: xMLOV6qMpBA_0003.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی مورخ و البته سینما مورخ منابع رو خدمت شما معرفی می‌کنیم ما در این قسمت از رسانه‌های معتبری چون واندیو، جی‌زدتی، ان پی آر و روزنامه گاردین، استفاده کردیم اما قبل از اینکه ادامه بدیم من یه نکته یا درواقع چند نکته رو عرض کنم اول اینکه ما در چند قسمت قبل عرض کردیم اگر دوست داشتید، هنگام دیدن یا شنیدن مورخ فیلم‌هایی از خودتون برای ما بفرستید


audio: xMLOV6qMpBA_0004.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
که ما هم با افتخار شما رو در پادکست مورخ و سینما مورخ پخش کنیم که این اتفاق امروز و امشب درواقع در این قسمت خواهد افتاد شما می‌تونید از طریق تلگرام مورخ


audio: xMLOV6qMpBA_0006.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
یا از طریق کانال تلگرام مورخ وارد قسمت توضیحات بشید و اونجا ارتباط با ادمین وجود داره و شما می‌تونید از اون طریق برای ما ارسال بکنید فقط نکته‌ای که داره اینه که دوربین به شکل افقی باشه لطفا و نکته‌ی آخز ما پیام‌های بسیاری با مهر و لطف شما دریافت کردیم که تیم مورخ رو قابل دونسته بودید و از ما خواسته بودید راجع به تاریخچه‌ی فیلم‌ها یا شخصیت‌های سینمایی مختلف


audio: xMLOV6qMpBA_0007.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
قسمت‌های بیشتری در ماه بسازیم و تقدیم شما کنیم به نظر می‌رسه که می‌شه آیتم سینما مورخ رو به یک کانال مستقل تبدیل کرد تا از اونجا بتونیم با سرعت بیشتری برای علاقه‌مندان به جادوی پرده‌ی نقره‌ای محتوا تولید کنیم اگر با این ایده موافقید که حتی شاید در هفته دو قسمت از سینما مورخ رو ما تقدیم کنیم در یک کانال جداگانه


audio: xMLOV6qMpBA_0008.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
لطفا همین الان برای ما بنویسید از هرجا که ما رو می‌شنوید یا می‌بینید تا ما انجام وظیفه کنیم حالا بریم در دل تاریخ


audio: xMLOV6qMpBA_0009.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
مسیج الرساله یا اون طور که ما اون رو در ایران می‌شناسیم، محمد رسول‌الله ساخته کارگردان سوری‌الاصل، مصطفی عقاد این فیلم فیلمی است که مارک کازینز، کارگردان مجموعه مستند داستان فیلم، یک اودیسه که یک سریال مستقل پژوهشی مهم با موضوع تاریخ سینماست


audio: xMLOV6qMpBA_0010.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
درباره ش گفته، بیشتر از هر فیلمی در سینما دیده شده خیلی نکته عجیبیه یعنی اگر کنه مطلبش رو دریابیم ایشون می‌گه فیلم محمد رسول‌الله بیشترین میزان بیننده رو در تاریخ سینمای جهان داشته یعنی مثلا بیشتر از گادفادر یا هری پاترها البته منظور ایشون، فقط گیشه سینما یا فروش فیلم نبوده ها منظور تعداد کسانی بوده


audio: xMLOV6qMpBA_0011.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
که این فیلم رو دیدن، حالا از هر جایی در سینما، تلویزیون یا هر جای دیگری یا به هر طریق دیگری که البته با توجه به اهمیت و یگانه بودن این فیلم در بین مسلمانان جهان خیلی هم نمی‌تونه ادعای غلطی باشه


audio: xMLOV6qMpBA_0012.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
وقتی مصطفی عقاد 32 ساله در 1962 در یک صحنه فیلم از لورنس عربستان، ساخته دیوید لین عمر شریف رو دید که در بیابان سوار بر اسب از انتهای کادر تصویر به لنز دوربین نزدیک می‌شد با خودش یک تصمیم مهم گرفت به خودش گفت من باید یک فیلم با موضوع زندگی پیامبر اسلام بسازم


audio: xMLOV6qMpBA_0013.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
عقاد که خودش مسلمون بود و چند سال قبل از اون با رویای کارگردان شدن از سوریه به آمریکا مهاجرت کرده بود حالا می‌خواست اولین نفری باشه که با این موضوع یه فیلم می‌سازه


audio: xMLOV6qMpBA_0014.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
عقاد می‌گفت همسر من آمریکایی بود اما بچه‌هام با فرهنگ سنتی اسلامی بزرگ شده بودن اما من در لس‌آنجلس اون زمان چیزی برای نشون دادن فرهنگ اسلامی به اون‌ها و البته دیگر بچه‌های مسلمون آمریکایی نداشتم ایشون می‌گفت وقتی می‌خواستم سوریه رو ترک کنم پدرم به من 200 دلار و یک جلد قرآن داد و شاید علاقه من به ساخت این فیلم


audio: xMLOV6qMpBA_0015.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
تاثیر همون قرآن یادگاری پدرم باشه عقاد با ساختن چند فیلم مستند و البته سابقه دستیاری یکی از مهم‌ترین کارگردانان تاریخ سینما، یعنی جناب سام پکین پا کم کم داشت برای خودش رزومه خوبی جمع می‌کرد شاید جالب باشه، این نکته رو عرض کنم که سابقه شاگردی سام پکین پا و رد پای این کارگردان بزرگ


audio: xMLOV6qMpBA_0016.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
در همین فیلم محمد رسول‌الله عقاد هم کاملا مشخصه دوستانی که فیلم‌های پکین پا خصوصا این گروه خشن رو دیدند قطعا عرض بنده رو بهتر و بیشتر درک می‌کنن


audio: xMLOV6qMpBA_0017.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
به هر حال جناب مصطفی عقاد در 1967 میلادی شروع به نوشتن فیلنامه ابتدایی این فیلم کرد و نکته مهم اینکه از اونجا که عقاد مستندساز بوده اول کار می‌خواسته یه مستند درباره زندگی پیامبر اسلام بسازه ولی هر چقدر میره جلوتر می‌بینه هیچ جوره یه فیلم مستند نمی‌تونه رویایی که ایشون در سر داشته رو محقق کنه و چه اتفاقی میفته؟


audio: xMLOV6qMpBA_0019.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
عقاد به یکی از همکاران باسابقه‌ش یعنی هال کریگ پیشنهاد میده که آقا بیا با هم این فیلمنامه رو بنویسیم ولی خب مگه به همین راحتیه؟ عقاد می‌خواسته چیکار کنه؟ می‌خواسته یک فیلم بسازه درباره کسی که مهمترین شخصیته واسه 700 میلیون نفر جمعیت مسلمانان اون زمان البته اصلا ببین کار رو و خب، مسلمانان طبق سنت و آموزه‌های دینی یه عقایدی دارن و داشتن


audio: xMLOV6qMpBA_0020.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
که هیچ جوره ازش کوتاه نمیان شما که بیشتر در جریانید یکیش اینکه به هیچ وجه نباید تصویر، صدا، اندام حتی سایه پیامبر اسلام در فیلم نشون داده بشه البته این حساسیت‌ها فقط در مورد خود پیامبر نیست ها نزدیکان و خانواده و حتی بعضی از اصحاب ایشون هم شامل می‌شه از اون ور، درباره بعضی از روایت‌های زندگی پیامبر بین مسلمانان خصوصا بین اهل تسنن و تشیع


audio: xMLOV6qMpBA_0023.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
که حسابی سخت بود سخت و مشکل از همه نظر ها عرض می‌کنم حالا این‌ها همه هیچ حالا، همه به کنار کدوم کمپانی فیلمسازی هالیوودی اصلا حاضر بود بیاد توی این فیلم سرمایه‌گذاری کنه؟ فیلمی که چهره نقش اولش قرار نیست دیده بشه و هزارتا ان قلت دیگه


audio: xMLOV6qMpBA_0024.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
آقا مصطفی می‌دونست که سرمایه گذار هالیوودی که گیرش نمیاد چه می‌کنه؟ می‌گه از هالیوود آبی واسه ما گرم نمی‌شه واسه این عمرا اصلا کسی نمیاد پول خرج کنه توی این فیلم چه کنم بهتره؟ پاشم برم سراغ همون ممالک اسلامی که هم دین خودشونه، هم نفت دارن کلی پول دارن، به خاطر نفت پس این از مشکل پول، اینجوری حل می‌شد برای حل مشکل حساسیت‌های موضوع فیلم باید چیکار کنه حالا؟ عقاد به این نتیجه می‌رسه که


audio: xMLOV6qMpBA_0025.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
بهتره سری که درد نمی‌کنه رو دستمال نبندم چه کاریه؟ از همون ابتدای کار به این نتیجه می‌رسه که آقا پاشیم بریم اوکی‌ش رو از مراکز مذهبی بگیریم یعنی خیال اونا و خیال خودمون رو همه رو راحت کنیم، خلاص


audio: xMLOV6qMpBA_0026.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
نتیجه چی می‌شه؟ عقاد و هال کریگ پا می‌شن میرن کجا؟ قاهره طرح اولیه فیلمنامه رو هم می‌زنن زیر بغلشون پنج تا از فیلمنامه‌نویس‌های عرب هم که بیشتر با حساسیت‌های کارشناس‌های مذهبی آشنا بودن دعوت می‌کنن به کار که آقا پاشین بیاین با هم این فیلمنامه رو بنویسیم این تا اینجا بعد چه می‌کنن؟ پا می‌شن میرن سراغ دانشگاه الازهر مصر می‌گن آقا داستان اینه ما می‌خوایم همچین فیلمی بسازیم و دیگه شما هم کمک کنید


audio: xMLOV6qMpBA_0027.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
چه اتفاقی میفته؟ طبق هماهنگی با اون‌ها دیالوگ به دیالوگ، ورق به ورق هر صفحه‌ای که می‌نویسن می‌برن یک مهر کارشناسی الازهر رو می‌زنن روش یعنی به تایید می‌رسونن کارشناسای مذهبی الازهر هم من تو پرانتز اینم بگم الازهر، یعنی مرکز آموزش‌های دینی مصر بوده که بسیار معروفه در اهل تسنن البته کارشناس‌های مذهبی الازهر مصر هم چی کار می‌کنن؟ تمام صفحات فیلمنامه رو یه مقدار البته اصلاح می‌کردن


audio: xMLOV6qMpBA_0028.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
ولی در نهایت، مهر می‌زدن یه جورایی اوکی می‌دادن که آقا حله خلاصه، بعد از دو سال فیلمنامه تموم می‌شه ولی تازه اول بدبختی بوده کسایی که تا الان تایید کرده بودن، کیا بودن؟ کارشناس‌های اهل تسنن یعنی سنی‌ها تایید کرده بودن که حله از نظر ما برو به سلامت مرحله بعدی چی بود؟ تایید جامعه شیعیان


audio: xMLOV6qMpBA_0029.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
برای تایید گرفتن از شیعیان آقای عقاد پا می‌شه می‌ره کجا؟ لبنان فیلمنامه رو بر می‌داره میره به تایید مجلس اعلای شیعیان لبنان می‌رسونه اینم مرحله دوم مرحله بعد چی بود؟ فیلمنامه باید به تایید کارشناسان مذهبی عربستان هم می‌رسید مفتی‌های وهابی، خودشون اصلا یه داستانین مجزاطور عقاد خودش تعریف می‌کنه که پا شدم رفتم مکه


audio: xMLOV6qMpBA_0030.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
فیلمنامه رو به این مفتی‌ها نشون دادم و اون‌ها بدون اینکه بخونن پرت کردن تو صورتم اصلا چرا؟ اونا فکر می‌کردن که ما می‌خوایم تصویری از حضرت محمد نشون بدیم و من گفتم بهشون که ولله نه، بالله نه بعد مفتی‌ها گفتن که خب این هیچی موسیقی که داره فیلمتون، ها؟ که من گفتم خب طبیعتا موسیقی داره دیگه خب بدون موسیقی که فیلم نمیشه که مفتی‌ها چی می‌گن؟ می‌گن فرشتگان از خانه‌ای که موسیقی


audio: xMLOV6qMpBA_0031.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
در آن وارد می‌شود، فرار می‌کنن کنسله قضیه در ادامه دوباره مفتی‌ها می‌گن چی؟ می‌گن خب، اصحاب پیامبر چی؟ اونا چی می‌شن که عقاد، می‌گه آقا ده نفر اصحابی که پیامبر بهشون وعده بهشت داده مثل ابوبکر و عمر و عثمان و علی ابن‌ابی‌طالب و غیره ما اون‌ها رو نشان نمی‌دیم شما ول کن، وا بده یه ذره فضا داشته، تلطیف می‌شده گویا که مفتی‌ها گفتن که


audio: xMLOV6qMpBA_0032.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
حمزه رو که نشون می‌دید که دیگه عقاد می‌گه خب حمزه عموی پیامبر هم مگه مشکل داره نشون بدیم، گرفتار شدیم ما هم که جواب شنید که آقای دروافع عقاد که آقاجان، اصولا تصویر اصلا حرامه همینه که هست، خلاص آقای مصطفی عقاد تعریف می‌کنه می‌گه همونجا یه روزنامه بود روش عکس ملک فیصل شاه عربستان چاپ شده بود من اینو برداشتم نشون مفتی‌ها دادم گفتم الان این حرومه؟ حرومه؟


audio: xMLOV6qMpBA_0033.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
جوابشون جذابه مفتی‌ها گفتن که نخیر این انجماد و انعکاس تصویره، خود تصویر نیست آقای عقاد جواب جذابی داده به مفتی های عربستان درواقع به واعظان دین در عربستان گفته آقاجان، الان مردم دارن درباره فرود انسان روی ماه صحبت می‌کنن آرمسترانگ الان نشسته روی ماه چی می‌گی تو؟ جواب شنیده آقای عقاد که


audio: xMLOV6qMpBA_0035.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
خلاصه، مفتیان اعظم عربستان کار رو تایید نمی‌کنن و به همین دلیل، سران کویت و عربستان که قرار بود توی فیلم سرمایه‌گذاری کنن هم میگن آقا ما نیستیم، شرمنده گرفتار نکن ما رو، حوصله نداریم عقاد چه می‌کنه؟ میره مراکش پیش ملک حسن، شاه مراکش ملک حسن میگه آقا من اوکی ام فقط به شرطی که خیلی تابلو نکنی داستان رو صداشو در نیار، پولش با ما ولی هیچ‌جا نرو بشین بگو ما تو مراکش فیلم‌برداری می‌کنیم و این‌ها


audio: xMLOV6qMpBA_0036.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
این خبرش درز کنه، شر می‌شه ها عقاد هم می‌گه آقا به چشم چه حرفیه، زیپ دهن ما کلا کشیده‌ست غمت نباشه ملک جون، تمام


audio: xMLOV6qMpBA_0038.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
آقای عقاد می‌شینه پیش خودش فکر می‌کنه که مخاطب فیلم من کیه اصلا؟ یعنی آیا من دارم این فیلم رو می‌سازم برای جامعه غرب؟ که اسلام و پیامبرش رو بهشون بشناسونم؟ یا نه؟ مخاطب من مسلمانان عمدتا عرب زبانن؟ یعنی باید فیلم رو با زبان انگلیسی بسازم یا عربی؟ نتیجه‌ای که این کارگردان بهش رسیده بود این بود که هر دو مخاطب فیلمش هستند


audio: xMLOV6qMpBA_0039.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
هم مسلمون‌های عمدتا عرب زبان و هم غربی‌های عمدتا انگلیسی زبان اینجا بود که عقاد یک تصمیم مهم گرفت تصمیمی که تا اون زمان بی‌نظیر بود و البته تا همین الان هم نظیرش وجود نداره آقای مصطفی عقاد تصمیم می‌گیره فیلم رو به هر دو زبان بسازه یعنی یک فیلم رو همزمان دوبار و با دو زبان، با دو سری بازیگر متفاوت


audio: xMLOV6qMpBA_0040.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
ولی یک فیلمنامه واحد بسازه یعنی یک بار بازیگران بین المللی و غربی با زبان انگلیسی و دوباره پشت‌بندش، بازیگرای مشهور عربی با زبان اصلی قرآن، یعنی عربی این کار بسیار خلاقانه و البته بسیاربسیار سخت بوده ایده‌ای که عقاد قصد اجرایی کردنش رو داشت باورپذیر نبود


audio: xMLOV6qMpBA_0041.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
تولید فیلم، رسید به انتخاب بازیگر انتخاب بازیگرا برای عقاد، خیلی سخت نبود اونکه عاشق فیلمهای دیوید لین و فیلم لورنس عربستان بود واسه مهمترین نقش فیلم یعنی حمزه، عموی پیامبر رفت سراغ کی؟ آنتونی کوئین ما این قسمت رو با نقل قولی از ایشون شروع کردیم که این جمله رو درواقع اون جمله‌ای که عرض کردم رو بعد از ایفای نقش حمزه، عموی پیامبر


audio: xMLOV6qMpBA_0042.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
گفته بود ایشون آقای کوئین اون زمان یک‌ونیم میلیون دلار ناقابل می‌گیره و نقش حمزه، عموی پیامبر رو قبول می کنه برای نقش مقابل، یعنی نقش منفی زن هم که هند یا هند جگرخوار خودمون درواقع بود میرن سراغ ایرنه پاپاس که سابقه همکاری زیادی هم با آنتونی کوئین داشته بازیگرای دیگر فیلم هم، کم کم انتخاب می‌شن مثلا برای نقش ابوسفیان میرن سراغ مایکل آن سارا


audio: xMLOV6qMpBA_0044.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
نقش مهم بعدی کی بود؟ بلال، بلال حبشی که از اولین یاران پیامبر بود و البته سیاه‌پوست شاید جالب باشه بدونیم که کی دوست داشته نقش بلال رو در این فیلم بازی کنه؟ و به آقای مصطفی عقاد هم پیغام و پسغام فرستاده بود که آقا بذار من بیام این نقش رو بازی کنم حدسش هم شاید خیلی ساده نباشه آقای کاسیوس کلی یا محمدعلی کلی بوکسور افسانه‌ای که به تازگی مسلمون شده بود


audio: xMLOV6qMpBA_0045.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
و خیلی دلش می‌خواست نقش بلال حبشی رو داشته باشه اما عقاد می‌گه آقا اولا که این نقش، نقش مهمیه باید یه بازیگر حرفه‌ای این کار رو انجام بده بعد هم، توی فیلم این بلال مدام داره شکنجه می‌شه اصلا کی باورش می‌شه؟ محمدعلی کلی با اون هیکل شکنجه‌ش کنیم پا می‌شه همه رو می‌زنه که نمی‌شه، اصلا جور در نمیاد یعنی


audio: xMLOV6qMpBA_0047.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
به نام آقای جانی سه کا مسلمون هم بود البته ایشون صدای خوبی هم داشت و مهمتر از اون از بچگی در مدرسه اذان می‌گفت


audio: xMLOV6qMpBA_0048.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
انتخاب بازیگرای عربی هم انجام شد و عقاد با یک تیم فیلم‌برداری 40 نفره با 300 بازیگر و چیزی حدود هزار هنرور و سیاهی لشکر کار رو کلید زد اونا در ابتدا، طی چهار ماه‌ونیم و با هزینه حدود 700 هزار دلار ماکت شهر مکه رو نزدیک شهر رباط که می‌شه مرکز مراکش، می‌سازن و رسما فیلم‌برداری دیگه شروع می‌شه مدل کار هم اینطوری بوده که


audio: xMLOV6qMpBA_0049.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
اول بازیگرای انگلیسی زبان و بین‌المللی میومدن جلوی دوربین نقش خودشون رو بازی می‌کردن دیالوگ‌ها رو می‌گفتن، کات، استراحت دقیقا همون صحنه با همون دیالوگ‌ها با بازیگرای عربی حالا فیلم‌برداری می‌شد خوب هم بوده اینجوری، چرا؟ بازیگرای کم‌تجربه‌تر عرب زبان یه جورایی از روی دست بازیگرای قدر بین الملل سرمشق می‌گرفتن میومدن یه کار بهتری ارائه می‌کردن به هر حال کار شروع شد اما


audio: xMLOV6qMpBA_0050.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
افتاد مشکل‌ها، کمی که گذشت فیلم‌برداری در آوریل 1974 میلادی در مراکش آغاز شده بود و بعد از گذشت فقط چند ماه یعنی پنجم اوت، متوقف شد چرا؟ عرض می‌کنم


audio: xMLOV6qMpBA_0051.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
یه روز آقای عقاد و رفقا و بروبچه‌های فیلم‌برداری سر لوکیشن بودن داشتن فیلم‌برداری می‌کردن که یهو چند تا ماشین پلیس، میان سر لوکیشن میگن آقای عقاد کیه؟ میاد م‌گه آقا بنده ام، جان؟ بهش میگن که جمع کن، ملک حسن کارت داره بشین تو ماشین صداتم در نیاد می‌گه چی کار داره؟ می‌گه آقا ما نمی‌دونیم، کار رو نگه دار ایشون گفته کار رو نگه دار شما باید تشریف بیاری با ما بریم سوار می‌شه میرن می‌رسن آقای عقاد میگه من وارد کاخ شدم


audio: xMLOV6qMpBA_0052.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
ملک حسن ناراحت طور، عصبی دیدم داره راه می‌ره توی سرسرای کاخ خود آقای عقاد تعریف می‌کنه که میگه من وارد شدم گفتم سلام علیکم و رحمت‌الله ملک حسن برگشت سلام نکرده گفت کار کنسل تعطیل، جمعش کن عقاد میگه آقا چی شده؟ کسی چیزی گفته؟ شما از چیزی ناراحتی؟ ملک حسن میگه چی میگی؟ چند ماه دیگه توی مراکش کنفرانس کشورهای اسلامی قراره برگزار شه ملک فیصل عربستان همون که رفتی پیشش، کار رو مهر نزد


audio: xMLOV6qMpBA_0053.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
ماجرای فیلم‌برداری توی مراکش رو فهمیده پیغوم پسغوم که آقا یا این گروه میرن بیرون یا من مراکش بیا نیستم آقای ملک حسن به مصطفی عقاد میگه جون مادرت ما رو با عربستان در ننداز یه زحمتی بکش، من 15 روز وقت میدم به شما جمع کن با زبون خوش تشریف ببر


audio: xMLOV6qMpBA_0055.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
شش ماه از شروع فیلم‌برداری گذشته بود و کلی دکور و ماکت و هزینه توی مراکش انجام شده بود طراحی شده بود تیم جمع شده بود حتی کامل حالا همه چیز متوقف شد عقاد و گروه تولید پا شدن رفتن با چند تا کشور اسلامی دیگه هم تماس گرفتن اما هیچکس موافقت نمی‌کرد هزینه باقی کار یا اجازه فیلم‌برداری حتی تو کشورش رو بده


audio: xMLOV6qMpBA_0056.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
سه روز به پایان 15 روز عقاد مونده بود که مصطفی عقاد میگه یه تیر آخر هم بذار بندازیم دیگه زنگ میزنه دفتر معمر قذافی کی بود ایشون؟ رهبر لیبی می‌گه آقا خسته نباشید، وقت شما بخیر ما یه وقت ملاقات می‌خواستیم، اگه زحمتی نیست قذافی هم موافقت می‌کنه آقای عقاد، چند تا از صحنه‌های فیلم‌برداری شده بدون هیچ روتوش و تدوینی بر می‌داره با یه حالت خوف و رجا و بیم و ناامیدی میره دفتر قذافی در کجا؟


audio: xMLOV6qMpBA_0057.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
طرابلس، پایتخت لیبی می‌شینه فیلم‌ها رو براش پلی می‌کنه می‌گه آقا نگاه کن ببین چه جوریاست تو خاطرات مصطفی عقاد هست می‌گه تو دفتر قذافی، اتفاق جالبی افتاد میگه داشتیم فیلم‌هارو می‌دیدیم منم نگران که بالاخره چی می‌شه؟ بدبخت شدیم رفت، این همه هزینه شد فلان میگه رسیدیم به صحنه‌ای که اول فیلم، قطعا دوستانی که دیدن الان به یاد خواهند آورد اول فیلم، اصحاب پیامبر دارن سعی می‌کنن پیامبر رو به کعبه برسونن


audio: xMLOV6qMpBA_0058.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
مشرکین هم دارن به اون‌ها سنگ می‌زنن و اصحاب هم سعی می‌کنن از پیامبر محافظت کنن مدام هم هی میگن الله‌اکبر، الله‌اکبر در حین دیدن همین صحنه یهو آقای قذافی از رو صندلی بلند می‌شه شروع می‌کنه همراه با اصحاب پیامبر تو فیلم میگه‌الله اکبر، الله‌اکبر آقای مصطفی عقاد میگه اول که من واقعا تعجب کردم دوم، وقتی این صحنه رو دیدم واکنش قذافی رو دیدم


audio: xMLOV6qMpBA_0059.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
فهمیدم که این فیلم تاثیرش رو گذاشت آقای قذافی هم به عقاد میگه من کاملا با ادامه کار در لیبی موافقم و الان شما بگو باید چی کار کنیم؟


audio: xMLOV6qMpBA_0060.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
خب، پس قذافی اوکی داد و پرسید که ما باید چیکار کنیم عقاد جواب میده که اولا باید دکورهامون رو تا جایی که میشه، از رباط یعنی همون پایتخت مراکش ور داریم بیاریم اینجا، این یک دوما پول می‌خوایم یعنی شما زحمت بکش سر کیسه رو شل کن لطفا ممنون می‌شیم سوما باید سیاهی لشکر داشته باشیم ما اینجا نداریم، اونجا داشتیم اینجا نداریم، نمی‌تونم اونا رو بیارم که آقای قذافی میگه همه‌ش حله


audio: xMLOV6qMpBA_0061.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
یعنی شما برو دکورت رو بیار ما پول می‌دیم سیاهی لشکر هم اصلا نگران نباش این ارتش ما، برو توش هر چی می‌خوای سوا کن جدا کن، کلی بردار اصلا همه‌ش مال تو دیگه مشکلی نداری؟ آقای عقاد، یه مقدار اینور و اونور می‌کنه بالا و پایین، بالاخره یه حجب و حیایی به خرج میده در نهایت میگه که آقا این عوامل خارجی فیلم هستن آنتونی کوئین و بچه‌ها و این‌ها، آره این‌ها خب مسلمون نیستن، در جریانید دیگه


audio: xMLOV6qMpBA_0062.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
این‌ها مشروب می‌خورن، الکل و این‌ها چیکار کنیم؟ آقای قذافی یه لحظه یه کظم غیظ احتمالا می‌کنه این پا و اون پا، بالا و پایین، این ور و اون ور در نهایت میگه آقاجان، حله آقا اصلا یه کاریش می‌کنیم اونم شما هر غلطی می‌خوان بکنن بگو بکنن فقط این فیلم رو بساز، یه زحمتی هم بکش فقط تو محدوده کمپ فیلم‌برداری هر غلطی می‌خوان بکنن بگو بکنن اینم حل می‌شه در نهایت قذافی میگه منم یه شرطی دارم دیگه


audio: xMLOV6qMpBA_0063.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
هی تو شرط گذاشتی، نوبت ما هم هست شما باید قول بدی بعدا با همین گروهی که داری یه فیلم درباره عمر مختار قهرمان مبارزه با استعمار کشور ما بسازی یعنی کشور لیبی عقادم سریع موافقت می‌کنه میگه آقا حله، بنویس شما درواقع فیلم مشهور شیر صحرا یا همون عمر مختار با بازی آنتونی کوئین اینجا، احتمالا در چادر آقای قذافی متولد می‌شه


audio: xMLOV6qMpBA_0064.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
معمر قذافی، حسابی از ادامه ساخت فیلم حمایت می‌کنه و کلی هم هزینه می‌کنه تا وسایل و دکور و ماکت و حتی اسب‌های گروه که توی مراکش بودن با قطار و کشتی بیاد طرابلس کار فیلم‌برداری دوباره از اکتبر 1974 شروع می‌شه یه نکته خیلی جالب و باحال اینجا جاشه عرض کنم عقاد میگه که بعدها


audio: xMLOV6qMpBA_0065.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
تجربه کار با سربازان ارتش لیبی اصلا عجیب‌وغریب بود یه ریزم البته به نظر شخص بنده طنز بوده این دوستان رو برمی‌داره میاره، این سربازها رو تحت آموزش‌های ارتشی هم بودن این‌ها دیگه این دوستان ارتشی کلا فیلم و سینما رو جدی نمی‌گرفتن آموزه‌های ارتشی براشون اولویت داشته مثلا صحنه کشته شدن حمزه در جنگ احد قرار بوده سربازا، نقش سربازای ارتش پیامبر رو بازی کنن و عقاد تعریف می‌کنه که


audio: xMLOV6qMpBA_0066.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
من هرچی به این‌ها می‌گفتم که آقایون یه لحظه توجه کنین، تشریف بیارین، توجه بفرمایین وقتی وحشی، این بازیگره این وحشی رو بازی می‌کنه، ببینید اینه، آها وحشی، من اینو بگم همون که از طرف هند، درواقع هند جگرخوار خودمون مامور می‌شه حمزه رو بکشه، وحشی بود میگه آقایون، وقتی دیدید این داره میاد با نیزه این وحشی اومد به سمت حمزه شما آروم آروم برید کنار راه رو باز کنید، طبیعی که دوربین ما وحشی رو بگیره که داره به حمزه نزدیک می‌شه وحشی هم بتونه این نیزه رو پرتاب کنه


audio: xMLOV6qMpBA_0067.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
یه صحنه قشنگی در بیاد همه هم می‌گفتن حله، اوکی، برو تو جیبته عقاد میگه ما می‌گفتیم سه دو یک هر دفعه که این وحشی می‌خواسته نزدیک بشه با نیزه بزنه به درواقع حمزه نیزه رو پرتاب کنه سربازا عوض اینکه دور شن، نزدیک‌تر می‌شدن به حمزه گرفتار شدیم، هی ما گفتیم کات دوباره توضیح می‌دادیم که آقا اینه داستان قربونتون برم، شما باید برید کنار که این وحشی بزنه همه دوباره می‌گفتن اوکی، دوباره همین اتفاق


audio: xMLOV6qMpBA_0068.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
در نهایت عقاد میگه که رفتم کشیدمشون کنار میگه آقا شما ما رو مورد عنایت قرار دادید چرا اینجوری می‌کنی؟ ما می‌گیم پخش شید، چرا جمع می‌شید؟ جوابو ببین، گفتن به عقاد ما سربازیم ما که نمی‌تونیم فرمانده رو تنها بذاریم ما آموزش دیدیم دور فرمانده رو بگیریم اصلا یه گرفتاری تازه یه مثال دیگه بزنم حیفه یه صحنه‌ای داره، عقب نشینی از کوه احد که بعد از اشتباه تاکتیکی اصحاب پیامبر اتفاق میفته حالا تاریخیش رو بخوایم بگیم


audio: xMLOV6qMpBA_0069.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
قرار بوده یکی به این سربازای لیبی نزدیک شه که حالت سیاهی لشکر طور بودن بگه باید عقب‌نشینی کنیم دوستان عقاد میگه هی می گفتیم سه دو یک سرباز می‌رفته می‌گفته عقب نشینی این‌ها حمله می‌کردن به جاش حالا شما فکر کن چند صد نفر هی این‌ها رو ببری سر جاشون فیکس کنی دوربین صدا حرکت، دوباره این‌ها حمله می‌کردن به جای عقب نشینی عقاد میگه من دیگه رفتم گفتم جان بچتون ما گرفتار شدیم، هر روز اینجا هزینه داره به هرکی می‌پرستید نکنید


audio: xMLOV6qMpBA_0070.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
یکی از این فرمانده‌ها اومده چی گفته باشه خوبه؟ گفته ما مسلمونیم، مسلمون عقب نشینی نمی‌کنه ما فقط رو به جلو، فقط حفاظت از ارزش‌ها اصلا این حرف‌ها نیست اینه که وقتی پشت صحنه فیلم‌ها رو مخصوصا این مدل فیلم‌ها رو می‌خونیم تازه متوجه می‌شیم که کارگردان عوامل، کسی مثل مصطفی عقاد برای ساخت این فیلم از فیلمنامه نوشتنش بگیریم تا دانشگاه الازهر مصر تا مثلا شیعیان لبنان بعد مفتی‌های عربستان تایید نکردن


audio: xMLOV6qMpBA_0071.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
مراکش، نصفه کاره بودن کار قذافی، الله‌اکبر گفتن و بعد باید زوری برام فیلم بسازی حالا اینجا هم، این سیاهی لشگرها و گرفتاری‌های بعدی و خاص خودش اینه که مصطفی عقاد چه بدبختی‌ها که نکشیده


audio: xMLOV6qMpBA_0072.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
فیلم‌برداری با همه مشکلاتش به هر حال در می 1974 میلادی تمام می‌شه و کار وارد تدوین و ساخت موسیقی می‌شه برای ساخت موسیقی، عقاد میره سراغ موریس ژار کسی که تا قبل از این، دوتا اسکار برده بود فقط یکی برای فیلم دکتر ژیواگو دومیش هم برای فیلم مورد علاقه اتفاقا خود آقای عقاد یعنی لورنس عربستان آقای موریس ژار، میگه که من مشکلی ندارم می‌سازم، اوکیه


audio: xMLOV6qMpBA_0073.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
فقط چند تا نکته هست یکی اینکه نباید تو کارم دخالت کنی، این یک دو، یه دونه خونه باید توی یکی از روستاهای لیبی در اختیار من بذاری، به مدت یک ماه سه، چند تا کتاب تاریخ اسلام هم بگیری بدی به من من اصلا ببینم چی به چیه، کی به کیه؟ عقادم که خب موافقت می‌کنه خونه رو می‌گیره، کتابم میده میگه من تو کارت هم دخالت نمی‌کنم، اسکار داری


audio: xMLOV6qMpBA_0075.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
موزیکی برای این فیلم می‌سازه که نه تنها نامزد جایزه اسکار می‌شه بلکه بالاتر از اون، بعدها و تا سال‌ها تبدیل می‌شه به خاطره جمعی صدها میلیون مسلمان در جهان


audio: xMLOV6qMpBA_0076.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
فیلم حالا آماده بود برای پخش فیلمی که 17 میلیون دلار هزینه ساختش شده بود و عواملش از 28 کشور مختلف جهان بودند تقریبا همه کشورهای اسلامی این فیلم رو بایکوت کرده بودن، عجیبه عربستان، کویت، امارات، حتی مصر که قبلا موافقت کرده بود دانشگاه الازهر که دیگه بالاتر نبود اون مهر زده بود، تایید کرده بود عجیبه‌ها، به هر حال اجازه پخش فیلم رو نمی‌دادن این کشورها


audio: xMLOV6qMpBA_0077.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
ایران و مراکش هم اجازه پخش ندادند در ادامه، عراق هم همینطور ترکیه همین طور در واقع فقط لبنان و اردن بودند که اجازه اونم تازه محدود به این فیلم دادند اما اکران جهانی فیلم از اونجا که فیلم در اکثر کشورهای اسلامی ممنوع شده بود قرار شد اولین اکرانش در لندن باشه فیلم قرار بود با نام اولیه‌ش، یعنی محمد رسول‌الله در ژوئیه 1976


audio: xMLOV6qMpBA_0078.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
در سالن وست اند لندن، اکران بشه اما بعد از کلی تماس تهدیدآمیز از سمت مسلمون‌های تندرو پنج روز قبل از اکران، اسم فیلم تغییر کرد مسلمونای تندرو چی می‌گفتند؟ می‌گفتند آقا، اکران می‌کنی بکن ولی خدا گواهه اسم رو عوض نکنی تغییرش ندی، ما می‌دونیم و شما خلاصه سینما دارهای لندن دور هم جمع می‌شن می‌گن آقا چه کاریه؟


audio: xMLOV6qMpBA_0079.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
و آقای عقاد رو مجبور می‌کنن که به خواست اون‌ها گوش بده و اینجای تاریخ سینماست که اسم این فیلم تغییر می‌کنه به مسیج یا همون الرساله


audio: xMLOV6qMpBA_0080.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
در آمریکا اما اتفاق بدتری افتاد یک گروه انشعابی از مسلمون‌های حنفی سیاه‌پوست گفتن اگه اینو اکران بکنی ما سینما رو چیکار می‌کنیم؟ منفجر می‌کنیم حالا خودتون می‌دونید گویا به اون‌ها گفته بودند بازیگر معروف هالیوودی، چارلتون هستون توی این فیلم، نقش پیامبر رو اصلا بازی می‌کنه و اون‌ها هم فیلم رو ندیده می‌خواستن حرکت انتحاری بزنن


audio: xMLOV6qMpBA_0081.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
چه کردند این مسلمانان حنفی سیاه پوست؟ یک بخشی از شهر واشنگتن رو محاصره کرده بودن چند نفر هم گروگان گرفته بودن اصلا برو فیلم رو ببین اول، گرفتاری شدیم در نهایت پلیس دخالت می‌کنه و کار بالا می‌گیره و بعد از کشته شدن یک پلیس و روزنامه‌نگار مثل کشور ما همیشه روزنامه‌نگارا گرفتارن، بندگان خدا بعد از این دو تا، گروگان‌گیری تموم می‌شه ولی همین جریان، باعث می‌شه فیلم دیگه نتونه فروش خوبی داشته باشه مردم بدبخت هم حق داشتن دیگه


audio: xMLOV6qMpBA_0082.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
اصلا می‌ترسیدن برن سینما بترکه شما الان تصور کن مثلا بری چه می‌دونم سینما آزادی هر لحظه منتظری بره رو هوا میری؟ جان خودم اگه بری


audio: xMLOV6qMpBA_0083.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
مصطفی عقاد، بعد از این همه بدبختی واقعا سرخورده شده بود اون همیشه می‌گفت هدفم از ساخت این فیلم شناسوندن اسلام به همه دنیاست من می‌خوام با این فیلم نشون بدم پیروان همه ادیان، می‌تونن در کنار هم و در صلح و صفا با هم زندگی کنن صحنه‌ای در فیلم هست که از قضا، صحنه مورد علاقه عقاده عقاد میگه خلاصه فیلم من و پیام موجود در فیلم من رو


audio: xMLOV6qMpBA_0084.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
می‌شه تو همین صحنه دید کدوم صحنه رو میگه؟ اونجایی که مسلمونا پا می‌شن میرن پیش نجاشی پادشاه حبشه و با هم از نزدیک بودن اسلام و مسیحیت حرف می‌زنن اما واکنش مسلمان‌ها به این فیلم در اون زمان چندان مثبت نبود تظاهرات خونبار در هند و پاکستان بایکوت شدن فیلم در کشورهای عربی تهدیدات مداوم عقاد و گروهش


audio: xMLOV6qMpBA_0085.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
در حین و حتی بعد از پایان فیلم‌برداری و خلاصه بسیاری دردسر دیگر مصطفی عقاد رو سرخورده کرد توجه کنیم که یه عده توی هند و پاکستان بدون این که فیلم رو ببینن، تظاهرات کردن اصلا گرفتاری رو بدون اینکه ببینن درگیری پیش اومده و بدون اینکه فیلم رو ببینن کلی آدم کشته شده عجب شلم شوربایی


audio: xMLOV6qMpBA_0086.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
اما سینما و بالاتر از اون، هنر بالاخره راه خودش رو پیدا می‌کنه و این فیلم هم از این قاعده مستثنی نشد آب پشت سنگ نمی‌مونه این فیلم به مرور راه خودش رو به کشورهای مسلمون هم باز کرد و به نزدیک به 30 زبان مختلف دنیا دوبله شد ماجرای ورود این فیلم به ایران هم جالبه بعد از اینکه بایکوت‌ها رفع می‌شه یعنی این فیلم در کل ممالک اسلامی یه جورایی پخش می‌شه


audio: xMLOV6qMpBA_0087.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
قرار می‌شه این فیلم در ایران هم بیاد پخش بشه اما ورود این فیلم به ایران مصادف می‌شه با انقلاب اسلامی سال 57 این هم حالا بهش اضافه کنیم که قبل از ورود به ایران و همزمان با اکرانش در لبنان یه ملاقاتی بین امام موسی صدر و مصطفی عقاد شکل می‌گیره جالبه، آقای موسی صدر که از فیلم خوشش اومده به عقاد میگه که بیا اینجا ببینم جوون خوب شما چرا یه فیلم درباره امام اول شیعیان حضرت علی نمی‌سازی؟


audio: xMLOV6qMpBA_0088.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
عقاد هم میگه که آقا می‌سازم ولی به دو شرط اولا، شما خودت لطفا پا می‌شی میری اجازه پخش تصویر علی ابن ابیطالب از سنی‌ها و شیعه‌ها می‌گیری بعد میای میدی به من دوما، چون خود شما چهره خیلی فتوژنیکی داری خودت باید بیای نقش امام علی رو برای من بازی کنی آقای موسی صدر، گویا قهقهه می‌زنه و میگه آقا بی‌خیال


audio: xMLOV6qMpBA_0089.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
این فیلم قرار بود در ایران اکران بشه و اکران این فیلم ممکن نبود مگر با مجوز رهبر انقلاب اسلامی اون سال‌ها، یعنی در اوایل سال 58 شمسی بنیادی تاسیس شده بود به نام بهدا یعنی چی؟ بنیاد هنر در اسلام اعضای اولیه‌ش کی بودن؟ کاملا متخصص محمد موسوی خوئینی‌ها، عبدالحسین محمدزاده محمد توبه‌خواه و ابوالحسن بنی صدر


audio: xMLOV6qMpBA_0090.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
همه هنری این‌ها اعضای بنیاد هنر در اسلام بودن به هر حال فیلم رو برمی‌دارن مستقیم میرن پیش رهبر انقلاب با ایشون می‌نشینن چند نفر این فیلم رو می بینن در نهایت میگن آقا نظرتون چیه؟ چه کنیم؟ می‌تونیم اکرانش کنیم؟ آیت‌الله خمینی میگه بله آقا مشکلی نداره، چرا پخش نکنید؟ این دوستان بنیاد هنر در اسلام میگن آقا این بلال رفت اذان گفت اون قسمت اشهد ان علی ولی الله رو نگفته‌ها یعنی اذان سنی‌ها رو داره میگه ها


audio: xMLOV6qMpBA_0091.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
رهبر انقلاب چی میگه؟ میگه خب نگه این فیلم داره زمان شروع بعثت رو نشون میده و اون زمان که شیعه و سنی نبوده اذان همین بوده خلاصه فیلم مجوز می‌گیره و اساتید دوبلاژ ایران هم شروع می‌کنن به دوبله فیلم و چه دوبله‌ای درخشان، چه دوبله‌ای شاید بیراه نباشه اگر بگیم دوبله این فیلم یکی از قله‌های هنر دوبلاژ ایرانه


audio: xMLOV6qMpBA_0092.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
چون کارم اینه عرض می‌کنم واقعا شاهکاره این فیلم تو همون سال و با نام اصلیش یعنی محمد رسول‌الله در ایران اکران می‌شه و با استقبال بی‌نظیر مردم ایران روبرو می‌شه میگن مصطفی عقاد، بارها از دوبله فارسی این فیلم تعریف کرده بود و حسابی از اون خوشش اومده بود شلاق بزن، شلاق بزن، زخمیش کن


audio: xMLOV6qMpBA_0093.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
اما مصطفی عقاد، مردی که سال‌های سال یعنی سال‌های زیادی از عمرش رو وقف تلاش برای شناسوندن دین مورد علاقه‌ش، یعنی اسلام به مردم جهان کرد چه سرنوشتی پیدا کرد؟ نوامبر 2005 در هتل گراند حیات در اردن وقتی مصطفی عقاد با دخترش ریما داشت می‌رفت عروسی


audio: xMLOV6qMpBA_0094.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
بمبی منفجر می‌شه بمبی که توسط دو نفر از تروریست‌های القاعده به اون هتل آورده شده بود ریما، دختر عقاد در دم کشته می‌شه مصطفی عقاد هم بعد از گذشت دو روز بر اثر شدت جراحات وارده فوت می‌کنه مصطفی عقاد، کارگردان مهمترین اثر سینمایی جهان اسلام کسی که عاشق دین اسلام بود


audio: xMLOV6qMpBA_0096.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
درسته اون بمب گذاری، هدف مشخصش مصطفی عقاد و دخترش نبودند اما باید بگیم مصطفی عقاد به دست همون کسایی کشته می‌شه که سه دهه قبل همه تلاشش رو کرده بود که فیلمی در خور پیامبر دین همون‌ها بسازه کی می‌دونه؟ شاید همون تروریست‌های تندرو هم چند بار فیلم محمد رسول‌الله یا همون پیام رو دیده بودند


audio: xMLOV6qMpBA_0097.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
اما اگر هم دیده بودند، مسلما و قطعا پیام موجود در فیلم رو درک نکردند زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم پادکست مورخ و البته سینما مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن اینکه در ادامه خواهیم دید ویدیوهای ارسالی، البته چند ویدیوی ارسالی از طرف مخاطبان مورخ و سینما مورخ رو


audio: xMLOV6qMpBA_0098.opus
source: youtube
source_id: xMLOV6qMpBA
invalidation: VALID
text:
و یادآوری می‌کنم که برای ما بنویسید الان که آیا علاقه‌مند هستید که کانال یوتوب سینما مورخ تبدیل به یک کانال مجزا بشه و تا دو قسمت در هفته تقدیم شما بشه از قسمت‌های سینما مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: fBxm8ahe5kQ_0003.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
متن خبر بدین شرح است در تاریخ 21 اسفندماه 1357 دادگاه انقلاب اسلامی ایران جهت رسیدگی به کیفرخواست صادره از طرف دادستان انقلاب علیه 11 نفر از متهمینی که جملگی از خائنین به ملت و عوامل سرسپرده رژیم دست‌نشانده بیگانه بودند


audio: fBxm8ahe5kQ_0004.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
و همچنین جنایتکاران مفسد فی‌الارض نیز می‌باشند تشکیل جلسه داد و پس از چندین ساعت رسیدگی و مشاوره سرانجام حکم اعدام را صادر کرد اسامین متهمین بدین شرح است یک سپهبد نادر جهانبانی فرزند امان‌الله معاون فرماندهی نیروی هوایی دو


audio: fBxm8ahe5kQ_0006.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
با وقوع انقلاب اسلامی در 22 بهمن ماه 1357 تصفیه خونین سران حکومت سابق شروع شد طبق اسامی ثبت شده 47 امیر ارتش جز اعدامیان بودند در این بین نام سپهبد نادر جهانبانی بیش از خیلی‌های دیگه شنیده شده و به ایشون توجه ویژه‌ای شده


audio: fBxm8ahe5kQ_0007.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
شاید به خاطر اینه که روایت‌های زیادی از مهارت بی‌نظیر ایشون در هدایت جت‌های جنگنده وجود داره و البته شاید ظاهر ویژه و تیپ و قیافه فوق‌العاده‌ش هم بی‌تاثیر نبوده باشه ایشون لقب ژنرال چشم‌آبی رو داشته و همین نشون میده در رابطه با چه آدم خوشتیپی داریم صحبت می‌کنیم سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه


audio: fBxm8ahe5kQ_0009.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید اول یکم از پیشینه‌ی خانوادگی نادر جهانبانی صحبت کنیم خاندان جهانبانی نوادگان سیف‌الله میرزا پسر فتحعلی شاه هاجار از همسر گرجی فحتعلی شاه یعنی گلبدن خانم خازن‌الدوله هستند که در دوره رضا شاه نام خانوادگی جهانبانی رو برای خودشون انتخاب کردند گلبدن خانم


audio: fBxm8ahe5kQ_0010.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
یا گلبدن باجی اول کنیز مهدعلیا مادر فتحعلی شاه بوده که بعدا فتحعلی شاه باهاش ازدواج می‌کنه و یکی از فرزندانش میشه آقای سیف‌الله میرزا سیف‌الله میرزا چهل و دومین فرزند پسری فتحعلی شاه بوده فرزند سیف‌الله میرزا اسمش بوده چی؟ جهانگیر میرزا و فرزند جهانگیر میرزا هم امان‌الله میرزا


audio: fBxm8ahe5kQ_0011.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
ملقب به ضیاالدوله بوده که ایشون از مبارزان مشروطه‌خواه میشه چطور این اتفاق می‌افته؟ ابتدا ایشون یک نظامی عضو قزاقخونه بوده ولی وقتی محمدعلی شاه قاجار ریاست قزاقخونه رو میده به لیاخوف روسی اعتراض می‌کنه ایشون و از قزاقخونه استعفا میده می‌پیونده به مشروطه‌خواه‌هان بعد هم میشه نماینده‌ی


audio: fBxm8ahe5kQ_0012.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
مجلس اول ملی دو سال بعد مجلس توسط آقای لیاخوف روسی به توپ بسته میشه و ضیاالدوله هم فرار می‌کنه و در تهران مخفی میشه بعد از دوران یک ساله معروف استبداد صغیر و وقتی مشروطه‌خواه‌هان مجددا تهران رو فتح کردند ضیاالدوله دیگر بار به صحنه برمی‌گرده ضیاالدوله بعدا شد


audio: fBxm8ahe5kQ_0013.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
سرپرست دارالحکومه تبریز و در این شهر با روس‌ها و انگلیس‌ها درگیر بود در نهایت هم وقتی دید روس‌ها و انگلیس‌ها بر سر به قتل رسوندنش به توافق رسیدند و از اون طرف جنگ با روس‌ها ممکنه باعث فتح کامل تبریز به دست ارتش اجنبی یعنی روس‌ها بشه و عملا دیگه راهی براش باقی نمونده بود با شلیک تپانچه خودش رو کشت


audio: fBxm8ahe5kQ_0015.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
فرزند آقای ضیاالدوله میشه امان‌الله جهانبانی امان‌الله جهانبانی از یاران رضاشاه پهلوی بود در کودتای 3 اسفند و درجه سرهنگی داشت وقتی برای سرکوب شورشیانی که به رهبری اسماعیل سیمیتقو بخشی از آذربایجان رو در دست گرفته بودند عازم این خطه شد و تونست سیمیتقو رو شکست بده رضا شاه بهش


audio: fBxm8ahe5kQ_0016.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
نشان ذوالفقار یا همون سپهبدی رو داد بعد هم رئیس اداره جنگ و رئیس اداره صنعت دولت شد وقتی دز 1316 ایشون با رضاه شاه بحثش شد رضا شاه اون رو از تمام درجاتش خلع کرد و یک سال هم انداختش زندان وقتی ایشون افتاد زندان و امان‌الله جهانبانی مورد غضب شاه واقع شد خیلی از اعضای خاندان جهانبانی سریعا


audio: fBxm8ahe5kQ_0017.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
فامیلیشون رو عوض کردند تا نسبتشون با امان‌الله جهانبانی رو کتمان کنند فامیلیاشون رو چی گذاشتند؟ کی‌کاووسی فتحعلی‌پور جهانبینی جهانبانیان و شه‌بنده شاه هرکس که فامیلیش جهانبانی بود رو از ارتش خلع کرد و برای همین فک و فامیل فامیلیشون رو عوض کردند اما بازی روزگار درس تاریخ با استعفای رضا شاه


audio: fBxm8ahe5kQ_0019.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
محمدعلی فروغی که اولین نخست‌وزیر محمدرضا شاه پهلوی بود امان‌الله جهانبانی رو به عنوان وزیر کشور انتخاب کرد بعد وزیر راه شد و بعد هم وزیر جنگ بعد هم رئیس شهربانی شد و از اونجا هم رفت به مجلس سنا و تا آخر عمرش برای شش دوره متوالی نماینده مجلس سنا بود حالا پسر عموی


audio: fBxm8ahe5kQ_0020.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
این آقای امان‌الله جهانبانی اسمش جی بود؟ محمدحسین جهانبانی ایشون هم آدم مهمی بوده در تاریخ ایران چیکاره بوده؟ فرمانده ارتش شاهنشاهی و مدتی هم رئیس شهربانی کل کشور که در کودتای 28 مرداد 1332 علیه محمد مصدق با سرلشکر فضل‌الله زاهدی ایشون خیلی همکاری داشت


audio: fBxm8ahe5kQ_0021.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
اما فرزندان امان‌الله جهانبانی اون‌ها هم آدم‌های مهمی در این مملکت بودند ایشون دو همسر و 9 فرزند داشت یکی از فرزنداش خسرو جهانبانی بود کسی که با شهناز دختر محمدرضا شاه پهلوی وارد رابطه شد و عاشق و معشوق شدند و در نهایت علیرغم مخالفت شاه این دو نفر با هم ازدواج کردند


audio: fBxm8ahe5kQ_0022.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
و خسرو جهانبانی شد داماد محمدرضاه شاه خدا براش خواست خواهرشون یعنی مهرمنیر جهانبانی با فردی به نام محمود امان‌پور ازدواج کرد تو پرانتز این رو هم بگم مهرمنیر و محمود میشن مادربزرگ و پدربزرگ همین خانم کریستین امان‌پور مجری معروف شبکه سی‌ان‌ان همین که اخیرا در ایران بحث حجاب داشتن یا نداشتنش


audio: fBxm8ahe5kQ_0023.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
هنگام مصاحبه با مسئولین خبرساز شد خب برادر دیگر خانواده پرویز جهانبانی بود که اون هم به سیاق مردان خاندان جهانبانی نظامی شد و تبدیل شد به دریادار نیروی دریایی ارتش شاهنشاهی حمید جهانبانی بردار دیگر خانواده هم نظامی شد و به ریاست دانشگاه جنگ رسید حسین جهانبانی دیگر پسر خانواده هم


audio: fBxm8ahe5kQ_0024.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
از امرای ارتش بود و در نهایت برادر بزرگ‌تر خسرو پرویز مهر منیر و حمید و حسین هم همین آقای نادر جهانبانی بود که ما در این قسمت داریم مفصل دربارش صحبت می‌کنیم مادر نادر و خسرو و پرویز کی بود؟ خانم هلن کاسمینسکی از مهاجران روس که به ایران اومده بود و در نتیجه چشمان آبی


audio: fBxm8ahe5kQ_0025.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
و تیپ و ظاهر جناب نادر جهانبانی به سمت مادر کشیده بود روس طور بود در واقع ایشون همین ژن روس بود که شاید باعث شد ایشون برای تحصیلات تکمیلی بره کجا؟ روسیه


audio: fBxm8ahe5kQ_0028.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
در تهران به دنیا اومد ایشون سال 1325 و در 18 سالگی وارد دانشگاه خلبانی نیروی هوایی روسیه شد اونجا تحصیل کرد و وقتی فارغ‌التحصیل شد به ایران برگشت و وارد نیروی هوایی ارتش ایران شد جالبه که جهانبانی سوارکار ماهری هم بود و قهرمانی مسابقات سوارکاری رو هم در کشور در کارنامه‌ش داره بعد از مدت‌ها که


audio: fBxm8ahe5kQ_0029.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
جهانبانی در نیروی هوایی ارتش عضویت داشت برای آموزش دوره خلبانی هواپیمای جت راهی کشور آلمان شد و اونجا بود که با لیدر تیم آکروجت آمریکا آشنا شد فروغ آسمان‌ها اسم تیم آکروجت ایالات متحده آمریکا بود حالا آکروجت چیه؟ یک نوع مانور پروازه که توش هواپیماهایی استفاده میشه که در پرواز عادی کاربرد نداره


audio: fBxm8ahe5kQ_0030.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
یعنی جنبه نمایشی و ورزشی داره بیشتر و البته باعث میشه تسلط خلبان برای پرواز در شرایط غیرعادی بالا بره تا اون زمان ایران تیم آکروجت نداشت در نتیجه نادر جهانبانی تصمیم گرفت وقتی به ایران بازگشت یک تیم آکروجت تشکیل بده جهانبانی در 1337 به ایران برگشت در حالی که فنون آکروجت رو در آلمان فراگرفته بود


audio: fBxm8ahe5kQ_0033.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
سفارش داد جهانبانی و چهار نفر دیگه‌ای که در آلمان آموزش آکروجت دیده بودند هم برای تیم آکروجت ایران انتخاب شدند نادر جهانبانی سیامک جهان‌بینی محمد خاتمی امیرحسین ربیعی و عبدالحسین مینوسپهر این‌ها اعضای اولین تیم آکروجت ایران بودند تیمی که تاج طلایی نام گرفت


audio: fBxm8ahe5kQ_0034.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
نکته جالب در رابطه با تیم آکروجت ایران یعنی تاج طلایی حضور محمد خاتمی بود البته که ایشون ربطی به سید محمد خاتمی که سالها بعد شد رئیس‌جمهور ایران نداشت ها ایشون فوتبالیست بود در واقع نکته جالبش اینجاست کایتان سابق تیم تاج تهران و بازیکن تیم ملی ایران بود ایشون وقتی سال 1331 در فوتبال بازنشسته کرد


audio: fBxm8ahe5kQ_0035.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
خودش رو آقای محمد خاتمی به نیروی هوایی ارتش برگشت و رفت آلمان و آموزش آکروجت دید محمد خاتمی شوهر خواهر محمدرضا شاه پهلوی هم بود یعنی داماد رضا شاه بود در نهایت ایشون هم در کنار نادر جهانبانی و سه افسر دیگه تیم تاج طلایی رو تشکیل دادند و با این تیم تاریخ سازی کردند چرا تاریخ سازی؟ عرض می‌کنیم


audio: fBxm8ahe5kQ_0036.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
اهمیت آکروجت چی بود اصلا؟ چرا انقدر مهم بود اون ایام که ارتش شاه حاضر شد براش هزینه کنه و جت بخره و نیرو بفرسته خارج از کشور که این فن رو یاد بگیرند؟ نکته اینجاست ما داریم در رابطه با دوران جنگ سرد صحبت می‌کنیم دورانی که ما در اپیزودهای فروپاشی شوروی در دوران جنگ سرد نبرد دیکتاتورها در پادکست مورخ مفصل درباره‌ش صحبت کردیم که اگر دوست داشتید


audio: fBxm8ahe5kQ_0037.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
ببینید یا بشنوید از یوتوب یا بسترهای پادگیر به صورت پادکست پس نکته اینجاست ما داریم در رابطه با دورانی صحبت می‌کنیم که دو بلوک شرق و غرب با هم نمی‌جنگیدن اما با برگزاری مانورهای نظامی مثلا حسابی با هم کل‌کل داشتن به همین دلیل بود که داشتن مهارت بالا در مسابقات آکروجت قدرت هوایی کشورها رو به رخ رقیب می‌کشید


audio: fBxm8ahe5kQ_0038.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
سال 1338 تیم آکروجت تاج طلایی ایران در یک مسابقه سه جانبه با حضور تیم‌های آکروجت آمریکا و بریتانیا شرکت کرد و رتبه اول رو کسب کرد جهانبانی که لیدر تیم تاج طلایی بود کم‌کم شهرت جهانی پیدا کرد تاریخ به ما میگه و به ما به خاطر می‌سپاریم که تا 1357


audio: fBxm8ahe5kQ_0040.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
و سال 1357 وقتی انقلاب شد محمدرضا شاه پهلوی و خیلی از فرماندهان دیگر ارتش و مقامات حکومتی از ایران خارج شدند نادر جهانبانی ولی در ایران موند در اون ایام جهانبانی معاون فرماندهی کل نیروی هوایی ارتش بود و همینطور رئیس سازمان تربیت بدنی اون آخرین رئیس سازمان تربیت بدنی


audio: fBxm8ahe5kQ_0041.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
در دوران پهلوی بود و در دوران ریاستش بر این سازمان تیم ملی فوتبال ایران برای اولین بار به رقابت‌های جام جهانی راه پیدا کرد پسرش انوشیروان جهانبانی تعریف می‌کنه که وقتی شاه از ایران خارج شد به پدر زنگ می‌زنه و ازش خواهش می‌کنه که اون هم ایران رو ترک کنه پسر سپهبد جهانبانی میگه پدر هواپیما در اختیار داشت و به راحتی می‌تونست


audio: fBxm8ahe5kQ_0042.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
با هواپیمای خودش پرواز کنه و از ایران خارج بشه انوشیروان میگه به پدر گفتم حالا که رئیستان یعنی شاه هم از ایران رفته چه دلیلی داره که شما بمونید؟ نادر جهانبانی اما به پسرش میگه من سرباز این وطن هستم و وظیفمه که در اینجا بمونم امکان نداره من مملکتم رو رها کنم وظیفه منه در این مملکت بمونم


audio: fBxm8ahe5kQ_0045.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
نادر جهانبانی سر پستش در پایگاه هوایی دوشان‌تپه تهران دستگیر شد و به مدرسه رفاه منتقل شد اون در دوران دقیقا یک ماهه بازداشتش از تماس با خانواده و دسترسی به وکیل محروم بود به اون گفته شد پدرت عامل روس‌هاست و خودت عامل سیا و صهیونیست‌ها هستی وقتی جهانبانی رو به دادگاه آوردند


audio: fBxm8ahe5kQ_0047.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
در متن حکم کیفرخواست جهانبانی نوشته شده بود نادر جهانبانی با اشتغال در سمت‌های حساس نظامی و این اواخر ورزشی و نظایر آن با رژیمی که با ساقط کردن حکومت ملی شرعی به طریق غاصبانه و با اراده اجنبی در ایران سلطه پیدا کرده و مملکت را در جهت اراده اجنبی


audio: fBxm8ahe5kQ_0048.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
و در جهت خلاف شرع و مصلحت مملکت و ملت به قهقرا می‌برد و به نابودی می‌کشاند همکاری داشته است با توجه به اقدام علیه امنیت و قیام برای متزلزل کردن اساس استقلال و فساد در ارض و محاربه با خدا و نائب امام علیه‌السلام مطابع قوانین الهی و قوانین جاریه


audio: fBxm8ahe5kQ_0049.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
در زمان ارتکاب جرایم تقاضای رسیدگی و صدور حکم اعدام و مصادره اموال شخصی ایشان و آن مقدار از اموال که به خاطر فرار از ادای دین به صاحبان اصلی به فرزندان و اقربای نزدیک انتقال یافته‌است را از طرف دادسرای کل انقلاب اسلامی از محضر دادگاه دارم


audio: fBxm8ahe5kQ_0050.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
دو تن از برادران نادر جهانبانی یعنی حمید و حسین هم بازداشت شدند و به حبس‌های طویل‌المدت و مصادره اموال محکوم شدند ولی تنها برادری که اعدام شد نادر بود البته اموال نادر هم بعد از اعدام مصادره شد از دفاعیات نادر جهانبانی در جلسه اول دادگاهش هیچ چیزی در دست نیست ولی در جلسه دوم دادگاه‌


audio: fBxm8ahe5kQ_0051.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
و بعد از قرائت کیفرخواست در دادگاه نادر جهانبانی گفت من دفاع خاصی ندارم من هیچوقت بر ضد انقلاب کاری نکردم به هر حال دیگر مسئله مهمی نیست بنده آماده اعدام هستم


audio: fBxm8ahe5kQ_0052.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
نادر جهانبانی درباره اتهام جاسوسی خود و پدرش هم به دادگاه گفت پدر من جاسوس روس نبود بلکه افسری ایرانی بود که در روسیه درس خوانده بود من هم هرگز عامل کشوری نبودم بلکه در آمریکا به عنوان بهترین و با استعدادترین خلبان ایرانی بر اوج ابرها پرواز می کردم جهانبانی قبل از این هم


audio: fBxm8ahe5kQ_0053.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
به خبرنگاری که در روزهای ابتدایی دستگیریش به دیدارش رفته بود گفته بود بنویسید نادر جهانبانی همه آنچه را که تا کنون انجام داده باعث افتخار خود می‌داند


audio: fBxm8ahe5kQ_0055.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
سپهبد نادر جهانبانی در 50 سالگی به دستور صادق خلخالی حاکم شرع دادگاه‌های انقلاب در میدان تیر زندان قصر همراه با 10 نفر دیگر با شلیک گلوله اعدام شد


audio: fBxm8ahe5kQ_0056.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
مقامات قضایی به جهانبانی اجازه دیدار آخر و وداع با خانواده‌ش رو ندادند خانواده‌ش از رادیو خبر اعدامش رو شنیدند جسد این فرمانده نیروی‌هوایی به مادرش تحویل داده شد و بدون اجازه برگزاری تشییع جنازه و فقط با حضور مادرش در بهشت زهرا دفن شد تا مدت‌ها اجازه درج نام


audio: fBxm8ahe5kQ_0057.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
روی سنگ قبر هم به خانواده جهانبانی داده نمی‌شد همراه با جسد نادر جهانبانی وصیت نامه کوتاهش هم به مادرش تحویل داده شد جهانبانی در این وصیت‌نامه با خانواده‌ش خداحافظی کرده بود و نوشته بود من مرگ بی‌تقصیر را با کمال رشادت و شجاعت پذیرفتم چنانچه مقدور است مرا نزد پدرم دفن کنید


audio: fBxm8ahe5kQ_0058.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
امکان عمل به این خواسته سپهبد نادر جهانبانی و دفنش در امامزاده ابوطالب رباط کریم محل دفن پدرش برای خانواده‌ش هیچگاه میسر نشد


audio: fBxm8ahe5kQ_0059.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
اعدام جهانبانی خیلی سر و صدا به پا کرد اون هیچ وقت فرمانده نیروی هوایی ارتش نشد به این دلیل که قجرتبار بود و مادرش هم روس بود ولی از بیشتر فرماندهان ارتش شاه مشهورتر بود خیلی‌ها می‌گفتند آیت‌الله خمینی از اعدام نادر جهانبانی خبر نداشته و بعدها هم بابت این اعدام گلایه کرده خیلی دیگه اما معتقدند


audio: fBxm8ahe5kQ_0060.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
چون آیت‌الله خمینی اختیارات تام و تمام به صادق خلخالی داده بود در نتیجه گلایه‌ای بابت این اتفاق نداشت


audio: fBxm8ahe5kQ_0061.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
مسعود بهنود خبرنگار مشهور نقل قولی داره در رابطه با دیدارش با صادق خلخالی و صحبتی که در رابطه با نادر جهانبانی باهاش داشته بهنود میگه یکی از چند باری که خلخالی رو دیدم فرصتی دست داد که سوالی رو بپرسم که سال‌ها در گلوم مونده بود گفتم آقای خلخالی در دادگاه نادر جهانبانی و عباسعلی خلعتبری ما گروه آورده بودیم


audio: fBxm8ahe5kQ_0062.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
و فیلم می‌گرفتیم و فیلم‌هاش هم هست موجوده تو محاکمه خلعتبری معلوم شد که تفاله اتمی در ایران دفن نشده و کسی هم که پیشنهاد دفن تفاله اتمی را داده اصلا این بابا نبوده شما چرا در مصاحبه‌ت گفتی سپهبد جهانبانی برای اسب‌هاش موزیک پخش می‌کرده و خلعتبری هم در ایران تفاله اتمی دفن کرده؟ جواب خلخالی چی بوده؟ ایشون گفته بود یادم بود


audio: fBxm8ahe5kQ_0063.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
یعنی می‌دونستم ولی چیزهایی گفتم که مردم دلشون بسوزه جیگرشون بسوزه من مامور ایجاد منطق برای سلطنت‌طلبان و طاغوتیان نیستم


audio: fBxm8ahe5kQ_0064.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
پسر نادر جهانبانی انوشیروان جهانبانی در مصاحبه‌ای که با شبکه فارسی زبان صدای آمریکا در 1399 داشت از دوران حبس خودش گفت گفت برای بازداشت من دلیل خاصی نداشتند فقط چون پسر نادر جهانبانی بودم و مدیرعامل یکی از شرکت‌های هواپیمایی بازداشت شدم و برای 5 ماه زندان بودم و در نهایت هم آزاد شدم


audio: fBxm8ahe5kQ_0065.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
انوشیروان میگه به بازجو گفتم آقا جرم من چیه؟ گفت فعلا هیچی ولی اسمت رو بزنیم تو روزنامه یعنی چاپ بشه حتما میان ازت شکایت می‌کنن ردیف میشی اسمم چاپ شد و هیچ کس شکایتی نکرد و پنج ماه بعد آزاد شد


audio: fBxm8ahe5kQ_0066.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
انوشیروان راجع به یک سری از روایت‌هایی که درباره پدرش در بین مردم وجود داره صبحت می‌کنه در همون مصاحبه و بخشی از اون روایت‌ها رو رد می‌کنه مثلا این که نادر جهانبانی با هواپیما از زیر پل کارون رد شده یا اینکه بدون اجازه پا شده رفته بغداد که کاخ صدام رو بمبارون کنه و اونجا با رشادت از دست جنگنده‌های عراقی فرارکرده و برگشته


audio: fBxm8ahe5kQ_0067.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
یا اینکه یه فانتوم رو از روی جاده بلند کرده در حالی که آمریکایی‌ها هم اونجا بودند و بهش می‌گفتند که آقا این خیلی خطرناکه نکن انوشیروان جهانبانی میگه این روایت‌ها درست نیست پدر من آدم شجاعی بوده ولی بسیار منظبت و قانون‌مند هم بوده این داستان‌ها در واقع بی‌انظباتیه و پدر من هیچ وقت بی‌انظباتی نمی‌کرد نظم و شجاعت


audio: fBxm8ahe5kQ_0068.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
تفاوت دارند انوشیروان جهانبانی در عوض خاطره‌ای از رشادت پدرش تعریف می‌کنه میگه یکبار در حین آموزش یه خلبان جوون می‌خوره به بال هواپیمایی پدرم هر دو هواپیما آسیب می‌ببینن جهانبانی به خلبان جوون دستور میده دکمه اجکت رو بزنه و با چتر نجات بپره بیرون که اتفاقی براش نی‌افته ولی خودش تو جنگندش می‌مونه و برای حفظ اموال و هواپیما


audio: fBxm8ahe5kQ_0070.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
خیلی از اعضای گروه آکروجت تاج طلایی بعد از انقلاب 57 به ارتش جمهوری اسلامی ایران پیوستند و در جنگ ایران و عراق تونستند به کشورشون خدمت کنند انقلاب ولی اجازه نداد تا نادر جهانبانی هم بتونه در جنگ 8 ساله از مهارت‌هاش خاصش به نفع کشورش استفاده کنه این اتفاق برای خیلی دیگه از کسانی که روزگاری


audio: fBxm8ahe5kQ_0071.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
در این مملکت سمتی داشتند و شاید حتی چندان سیاسی و امنیتی هم نبودند و می‌تونستند با توجه به تخصصشون به کار این کشور بیاین هم افتاد اما خب انقلاب اغلب اوقات پدیده ایست خون‌بار و جون‌های بسیاری رو می‌گیره زمان به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم


audio: fBxm8ahe5kQ_0072.opus
source: youtube
source_id: fBxm8ahe5kQ
invalidation: VALID
text:
پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا جند روز آتی و موضوع جذاب بعدی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: jAc222muhxY_0001.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
بیشعوری، یه اتفاق خیلی جدیه در تاریخ بشر و البته باشعوری اون هم تاثیر خیلی جدی‌ای داشته در تاریخ ما چه‌جوری این رو می‌خوام تفسیر بکنم امروز؟ کتابش هم نوشته شد خیلی‌ها خوندن یهو یه جوی راه افتاد به 100 زبان ترجمه شد و اینجا هم که چاپ انم رسید خیلی‌ها خریدن و نخوندن این همون بیشعوریه خیلی‌ها خریدن و خوندن و اتفاقی نیفتاد خیلی‌ها نخونده با شعور بودن


audio: jAc222muhxY_0002.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
اما چی شد که در تاریخ اصلا این سوال به وجود اومد که شعور چیست؟ بذارید با شعور شویم و چه تاثیری در تاریخ ما گذاشت؟ ادعایی که البته نیاکان ما داشتند حالا بهش میرسیم که چقدر واقعی بود چقدر تاثیرگذار بود و عملیاتی شد مثل همین الان دور و برمون رو نگاه بکنیم انسان‌های بسیاری در رئوس مختلف از شعور صحبت میکنن ولی در عمل وقتی به کارنامه نگاه می‌کنیم می‌بینیم که ای وای بر ما


audio: jAc222muhxY_0003.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
اینه که بعد از اپیزودهای قبلی که از تمدن گفتیم از انسان اولیه گفتیم از غارنشینی انسان گفتیم و این سیر پیشرفت انسان رو بررسی کردیم انتهای اپیزود قبلی بعد از معرفی تمدن‌هایی که شاید اسامیش هم نشنیده بودیم یا خیلی کم شنیده بودیم این سوال مطرح شد که اصلا چی شد انسان تصمیم گرفت بیاد یه عصر جدیدی رو شروع بکنه؟ بره به سمت ظهور شعور در انسان


audio: jAc222muhxY_0004.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
و این ظهور شعور چه تاثیری گذاشت؟ اسمش عجیب غریبه خیلی‌ها به من خرده گرفتن چرا ظهور شعور در انسان؟ ولی توجیهشون کردم گفتم واقعیه یه نکته رو هم بگم قربونتون برم الان که شنیدید عرایض بنده رو کامنت نکنید ایران بود و کوروش بود و ما بودیم و اینها بله ایران بسیار تاریخ غنی‌ای داره من بهش افتخار میکنم اما بذارین شروع شه، بهش میپردازم و این رو در نظر بگیریم که خیلی جاها بودند که تاریخ غنی‌ای داشتند


audio: jAc222muhxY_0005.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
کمتر یا بیشتر از ما بیشتر از ما بسیار کم بوده، اما بوده این رو بیایید این واقعیت رو با هم بپذیریم یک بار برای همیشه این یه نکته نکته بعدی اینکه منابعی که الان من ازش صحبت میکنم اغلب چون به سمت نوشته های آقای فیلیپه فرناندسه که بررسی بکنید متوجه خواهید شد که در تمام دنیا تدریس میشه نگاه ایشون اکوسیستمه یعنی میاد دره‌ی رود سن در پاکستان رو تاریخش رو بررسی میکنه خیلی ریز نمیشه روی اینکه کی اومد و چه کرد؟


audio: jAc222muhxY_0006.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
اینکه چه اتفاقی افتاد مهمه یا دره‌ی رود زرد یا بین النهرینی که خب ایران امروزی در بین النهرین بوده رود زرد، چین و چین امروزی هم خب در رود زرد بوده اینه که یه ذره این داستانه رو با من همراهی بکنید ما به سرانجام که برسیم در اپیزودهای آتی این بحثی که باز کردیم با نگاه اکوسیستم شروع خواهیم کرد به طور مفصل و موضوعی در رابطه با هر کدوم از مسائل تاریخ


audio: jAc222muhxY_0007.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
که اغلب پیشنهاد شما خواهد بود صحبت خواهیم کرد البته فکتشوال و با معرفی منابعی که در جریان خواهید بود اما بپردازیم الان به ظهور شعور در انسان ببینیم آشوریان و بابلیها کی بودن؟ آشوریان که خب می‌دونیم جزو ایران امروزی بودن اما بذارید با نگاه من پیش بریم سلام من احمد هاشمی هستم راستی و اینجا پادکست مورخه با ما همراه باشید با ظهور شعور در انسان ببینیم چی شد؟


audio: jAc222muhxY_0008.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
تقریبا سه هزار سال قبل یعنی یه مقدار بیشتر از سه هزار سال پیش یه آقایی به نام ونامون به عنوان سفیر مصر با کلی خدم و حشم و قایق راه میفته به سمت شرق مدیترانه مقصد کجا بود؟ ساحل لبنان امروزی، دولت‌شهر بیبلوس کجا؟ در فنیقیه چرا این ونامون میرفت اونجا؟ یعنی ماموریتش چی بود؟ فراهم کردن الوار و چوب برای دولت مصر از کوهستانی که در اختیار پادشاه بیبلوس بود


audio: jAc222muhxY_0009.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
پر واضحه که مصر تو اون بیابان و اوضاع جنگلی نداشت به اون صورت در واقع چوب و الواری پیدا نمیشد چی کار میکرد؟ از نزدیک‌ترین مناطق ممکن چوب و الوارش رو تامین می‌کرد خلاصه این آقای ونامون می‌رسه به بیبلوس اول هم دستور میده یه محراب بزرگ همون لب ساحل بسازن برای کی؟ برای ایزدشون که همون آمون بوده، یعنی فرعون مصر یعنی تا می‌رسه محراب رو میزنه میگه خدا که تو مصره ولی این محراب حکم نمایندگی ایزده


audio: jAc222muhxY_0010.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
تو ساحل لبنان و شهر شما حالا حاکم شهر بیبلوس کی بوده؟ یه آقایی به نام شاه ذکر بعل که پادشاهی رو از پدر و پدربزرگاش به ارث برده بوده این آقای ذکر بعل اولا که برعکس پدرانش دو سه هفته سفیر مصر رو معطل می‌کنه تا به حضور بپذیرتش مشاورای ونامون هم هر چی میرن بگن آقا این بابا داره به ما بی‌احترامی می‌کنه‌ها ونامون میگه نه این چه حرفیه همه این اتفاقها خواست خداست خدا کیه؟ آمون


audio: jAc222muhxY_0011.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
پس بشینید ماستتونو بخورید خلاصه بعد از سه هفته شاه بیبلوس دم سحر پیغام می‌فرسته که به ونامون بگید الان من وقت دارم اگه می‌خواد پاشه بیاد منو ببینه ونامون هم پا میشه میره قصر به ذکر بعل میگه که پدران تو سالها به عنوان باج و خراج و مالیات به مصر الوار میدادن الوار ما رو بده بریم شاه ذکر بعل شاکی میشه میگه این حرفا نیست پدران من هم برای تجارت به مصر الوار میدادن اینجا سرزمین منه


audio: jAc222muhxY_0012.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
شما هم هروقت پولشو دادید میتونید الوار ببرید ما بهتون الوار میدیم مورخان نوشتن که ونامون اینجا شروع میکنه تهدید کردن که آمون خداست و اگه میخوای خودت و حکومتت زنده بمونه بهتره رد کنی بیاد الوار‌ها رو از اونور شاه ذکر هم میگه نه دیگه نشد من شده الوارها رو بریزم تو دریا مفتی به شما نمیدم ونامون میگه تمام دریاها مال مصره اینجا هم که میگی سرزمین منه مال مصره پس حواستو جمع کن


audio: jAc222muhxY_0013.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
خلاصه دو طرف انقدر همدیگه رو تهدید میکنن تا خسته میشن درواقع مذاکره نتیجه میده آقای ونامون چهار خم طلا پنج خم نقره کلی کتون، پونصد پوست خام گاو نر 500حلقه طناب 20گونی عدس و 20 سبد ماهی به عنوان هزینه الوارا تقدیم می‌کنه الوارا رو تحویل می‌گیره و می‌ره به سمت مصر و آمون و خدای خودش حالا چرا اینارو گفتم؟ آهان


audio: jAc222muhxY_0014.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
این سند تاریخی یکی از اسنادیه که نشون میده تو بحرانی که اواخر هزاره دوم قبل از میلاد جهان رو فرا گرفته بود یعنی بعد از جنگهای زیاد و از بین رفتن کلی پادشاهی‌ها که البته تو اپیزود قبلی هم چندتاشون رو مثال زدیم انسان به خودش اومد دید مثلا یه پادشاهی میاد سر کار هنوز نیومده جنگ و خونریزی میشه کلی آدم و فرهنگ و هنر و زحمات از بین میره یکی دیگه میاد جاش و دوباره اوضاع همینه درواقع انسان


audio: jAc222muhxY_0015.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
یه پیشرفت فکری و روانی کرد یه جورایی نشست فکر کرد به این نتیجه رسید که آقا ته این مسیری که داریم میریم هیچی نیست‌ها باید یه کاری بکنیم و یه کاری کرد بین هزاره اول و سده پنجم قبل از میلاد یعنی بین 1000 تا 500 سال قبل از میلاد مسیح که ما تو این اپیزود درباره‌ش صحبت می‌کنیم انسان پایه گذار یه سری تغییرات اساسی شد پایه گذار این شد که مثلا یه دولت‌شهر کوچکی مثل بیبلوس


audio: jAc222muhxY_0016.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
جلوی یه غول بزرگ مثل مصر وامیستاد و میگفت اگر الوار میخوای اوکی پولش رو بده تجارت کنیم دیگه زور و جنگ و خونریزی بسه دیگه البته تا حدودی پس در این پازل تاریخ ما مواجه میشیم با یک اتفاق تاثیرگذار در تاریخ بشر اتفاقی که امروز هم من و شما هر روز باهاش سر و کار داریم و تو زندگی فیزیکی و روحی روانیمون تاثیر جدی داره ما در دقایق پیش رو


audio: jAc222muhxY_0017.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
مواجه میشیم با ظهور شعور در انسان قبل از اینکه شروع کنیم این اپیزود رو من یه نکته بگم هم تو اپیزودهای قبلی و هم بعدی و مخصوصا این اپیزود ما کلی اسم از انسان های تاریخ ساز یا مکان های مهم داریم که تلفظ چندگانه دارن طبیعتا البته تیم تحقیق و پژوهش مورخ رایج‌ترین تلفظ تاریخ شناسا رو برای من آماده میکنن اما به هر حال یک درصد احتمال میدم اشتباهی تو تلفظ از طرف من رخ بده


audio: jAc222muhxY_0018.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
که پیشاپیش عذر من رو به مهر بپذیرید سخته واقعا خداییش اگر هم شما تلفظ درست‌تری رو می‌دونستید یا پیدا کردید که خوشحال میشیم به اطلاع ما برسونید خب، برای اینکه یه بررسی بیشتر و بهتر داشته باشیم از تغییر انسان و درواقع تاثیر ظهور شعور در انسان یه نگاهی میندازیم به کل کره زمین بین 1000 تا 500 سال قبل از میلاد مسیح یه جورایی میخوایم با هم تغییر جهان بینی انسان رو بررسی کنیم


audio: jAc222muhxY_0019.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
بیایید اول برگردیم به همون فنیقیه که ابتدای اپیزود من داستانش رو گفتم یعنی کجا؟ بالای مصر پایین بین النهرین و درواقع تو اوراسیا فنیقیه یه پادشاهی بود در امتداد خط ساحلی شرقی مدیترانه یا لبنان امروزی که شهر بیبلوس بزرگترین شهرش بود فنیقی‌ها علاقه‌ی خاصی داشتن به تجارت احتمال قریب به یقین هم معنی کلمه فنیقیه یا فنیقی میشده فراهم آورندگان رنگ ارغوانی


audio: jAc222muhxY_0020.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
درواقع فنیقی‌ها از صدف خرد شده‌ی حلزون های دریایی رنگ ارغوانی تولید میکردن که البته خیلی هم پر زحمت بوده مثالش، دوازده هزار صدف رو باید خرد میکردن تا یه ردای مردانه رنگ بشه این رنگ ارغوانی تولید شده در فنیقیه تبدیل میشه به بهترین و گرونترین رنگ در روزگار باستان حالا فنیقیه چرا مهمه در تاریخ؟ چندتا دلیل داره اول اینکه جاش یه جوری بوده که از این سمت دریا رو داشته


audio: jAc222muhxY_0021.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
پشتش هم که جنگل و کوهستان بوده یعنی منبع چوب و الوار برای ساخت کشتی و این دوتا رو هم زمان داشته درواقع از اون طرف خشکیش خیلی زیاد نبوده نتیجتا کشاورزی جدی‌ای نداشته عوضش تجارت قوی‌ای داشته تو روایت‌های دینی اومده که کشتی حضرت سلیمان رو فنیقی‌ها ساختند یا الوار معبد سلیمان در بیت المقدس رو فنیقی‌ها تامین کردند حالا جدا از اینها فنیقی‌ها شروع می‌کنن پخش شدن در ساحل مدیترانه


audio: jAc222muhxY_0022.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
کم‌کم شروع می‌کنن مهاجرت کردن بزرگ کردن تجارتشون مثلا 800 سال قبل از میلاد میرن شهر کارتاژ رو توی تونس امروزی می‌سازن در شمال آفریقا یا 700 سال قبل از میلاد میرن تو جزایر مدیترانه مثل مالتا یا ساردنی مستقر میشن این فنیقی‌ها یه جورایی تو تجارت رقیب نداشتن ولی مهاجرت‌ها کار دستشون داد یعنی مهاجرت میکردن عملا فرهنگشون هم میبردن


audio: jAc222muhxY_0023.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
و نتیجه‌ش میشد به وجود اومدن یه سری پادشاهی جدید یا جامعه جدید که همونا تبدیل میشدن به تهدید برای بیبلوس در کنار تهدیدهای دیگه مثل مصر که تهدید همیشگیشون بود یا بابل خلاصه همین مصر و بابل تقریبا 200 سال قبل از میلاد مسیح فنیقیه رو عملا تصاحب میکنن البته اون شهرهای مهاجرنشین خودشون مستقل میمونن مثل همون کارتاژ تو تونس یا جزایری که تو مدیترانه ساخته شده بود


audio: jAc222muhxY_0024.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
بعد از این تصاحب زبان فنیقی ممنوع می‌شه لاتین جایگزینش می‌شه کم‌کم ادبیاتشون هم محو می‌شه و عملا فنیقیه و فنیقی‌ها پرونده‌شون در تاریخ بسته می‌شه و تنها یادگاری که از فنیقی‌ها برای انسان امروز می‌مونه کتیبه‌های نوشته شده به زبان فنیقیه بیاییم یه مقدار به شرق و بین‌النهرین البته شمال بین‌النهرین یکی از بزرگ ترین امپراطوری‌های هزاره اول قبل از میلاد


audio: jAc222muhxY_0025.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
آشوریان بودن که تو اپیزود قبلی هم گفتیم آشوری‌ها یکی از عواملی بودن که مثلا هیتی‌ها رو از بین بردن هیتی‌ها هم که برای خودشون کسی بودن پیشنهاد میکنم اگر اپیزود قبلی رو گوش ندادین همین الآن پاوز کنین، گوش بدین و برگردید من اینجا منتظرتون میمونم برین گوش بدین دیگه آها گوش دادین خب پس ادامه میدیم آشوریان کجا بودن؟ بخش بالایی رودخونه‌ی دجله از اونجا آشوریان متولد شدن


audio: jAc222muhxY_0026.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
کم‌کم بزرگ و قدرتمند شدن تا 750 سال قبل از میلاد که به اوج قدرتشون رسیدن مثلا همون 750 سال قبل از میلاد یه شاهی داشتن به نام تیگلت پیلسر سوم انقدر قلمروش بزرگ شده بود که بهش لقب شاه چهار ربع خاکی یا همون شاه دنیا رو داده بودن سیستم حکومت داری آشوریا چه جوری بوده؟ می‌اومدن سرزمینشون رو ایالت ایالت می‌کردن بعد هم برای هر کدوم از این ایالت‌ها یه فرمانده می‌ذاشتن


audio: jAc222muhxY_0027.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
البته یه جوری تقسیم میکردن که ایالت‌ها انقدر بزرگ نباشن که بتونن شورش کنن از اونورم رسم و رسومات محلی و مذهبی رو میومدن قاطی می‌کردن تو سیاستشون که یه جاهایی خود مردم جلوی خودشون رو بگیرن خیلی آشناست مثلا شاه آشور هر سال میرفته تو بابل آداب بیعت با ایزدشهر رو بجا میاورده تو همین مسیری که میرفته یواشکی می‌داده معابد ایزدان رو خراب کنن بعد دستور میداده خودش بازسازیش کنن


audio: jAc222muhxY_0028.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
که سخاوتمندی خودش رو نشون بده یه مثال دیگه‌ی نحوه‌ی حکومت‌داری‌شون چی بوده؟ اینکه شاه آشور رو تو فهرست خدایان محلی ثبت کرده بودن اصلا همه اینا باعث میشه قدرت آشوریان تثبیت بشه که البته اونم یه حدی داشته که بهش می‌رسیم بریم جلوتر میرسیم به اواسط قرن هفتم قبل از میلاد یه شاهی تو آشور میاد سر کار به نام آشور بانیپال خیلی این بنده خدا از خودمتشکر بوده هر چی صفات خوب بوده رو


audio: jAc222muhxY_0029.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
برای خودش و آشور و اصلا کشور کتیبه میکنه ثبت میکنه مثلا نوشته آشور برای حکمرانی هیچ پادشاهی را از تختش پایین نکشیده که خب پر واضحه واقعیت نداره دیگه مثالش همون هیتی‌ها این آشور بانیپال ولی تب سوادآموزی رو ایجاد میکنه تو کشورش که خب خیلی کار مهمی بود مخصوصا اون زمان از اونور کارای اشتباه هم زیاد داشته مثلا برمیداره هرچی کتاب تو بابل بوده رو میاره تو کتابخونه‌ی شخصی خودش


audio: jAc222muhxY_0030.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
کلا دانش بابل رو میزنه به نام خودش بماند که بابل درسته اون موقع جزو قلمرو آشوریان بود ولی هیچوقت قبول نداشت آشوریان رو که جلوتر مفصل حالا درباره‌ش می‌گم خلاصه این آقای آشور بانیپال کلی کاخ میسازه، شهرسازی میکنه و به قول خودش بیشترین پیشرفت تاریخ رو به وجود میاره خیلی هم اهل شلوغ‌کاری بوده یه مثالش رو بزنم اسنادی وجود داره که نشون میده ایشون به مناسبت ساختن کاخ جدیدش


audio: jAc222muhxY_0031.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
و البته به رخ کشیدن ثروت و قلمروش یه مهمونی میگیره حالا کیا دعوت بودن؟ آهان 16هزار شهروند عادی پنج هزار از مقامات بالا س1500کارمند کاخ و 47 هزار و 74 نفر کارگران ساخت کاخ جدیدش دعوت بودن خیلی جمع و جور گرفته بوده مهمونی رو درواقع ایشون مفصل ترین مهمونی تاریخ رو بنا میکنه به صرف چی بوده حالا؟


audio: jAc222muhxY_0032.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
خیلی شلوغش نکرده بوده ده هزار پارچ آب جو ده هزار مشک شراب سی هزار پیمانه انجیر و خرما و پسته بره و گاو نر هر کدام هزار راس بیست هزار کبوتر ده هزار تخم مرغ و خیلی چیزای دیگه که واقعا اگه می‌خواستم همه رو بگم شاید بیش از ده دقیقه طول می‌کشید همین کارهای شاهان آشور باعث شد کم کم هوس خدا شدن جدی بیاد سراغشون حالا نه مثل مصری‌ها ولی شبیه چینی‌ها


audio: jAc222muhxY_0033.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
اومدن گفتن شاهان آشور با خدایان و مسائل طبیعی مثل آب و هوا ارتباط دارن نتیجه چی شد؟ همون بلایی که سر چینی‌ها اومد تو اپیزودهای قبلی درباره سلسله شانگ گفتم پیش‌بینی‌ها درست از آب در نمیومد مثلا یهو بی‌موقع بارون میومد یا هوا گرم می‌شد ملت می‌گفتن تقصیر شاه ماست که با خدایان هماهنگ نکرده کم کم قدرت آشوری‌ها کم شد هم به دلیل این مدل اتفاقات هم به دلیل گسترده شدن بیش از حدشون


audio: jAc222muhxY_0034.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
قدرت که کم شد خب به تاریخ نگاه بکنیم رقبا سر و کله‌شون پیدا شد علاوه‌بر رقبای خارجی یواش یواش کشمکش های داخلی هم سر قدرت شروع شد خلاصه حکومت آشور داشت ضعیف و ضعیف‌تر می‌شد اما هنوز نفس می‌کشید خب، گفتیم حکومت آشور ضعیف شد ولی از بین نرفت، درسته؟ یادتونه درباره بابل چی گفتیم یه مقدار بالاتر؟ بابل جزو آشور بود یعنی جزو آشوریان بود


audio: jAc222muhxY_0035.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
ولی هیچوقت قبول نمی‌کرد استقلالش از بین رفته باشه یعنی یه جورایی همیشه مرکز مقاومت بود انقلابی بودن یه جورایی از اون سمت هم خب بابل برای آشوریان مهم بود هم به واسطه جایی که قرار گرفته بود هم ثروتی که بابل داشت و از همه مهمتر علم و فرهنگش ولی این بابلی‌ها زیر بار نمی‌رفتن که نمی‌رفتن آشوری‌ها چی کار کردن؟ یه شاهی داشتن قبل از اون آشور بانیپال یعنی پدربزرگ این آشور بانیپال


audio: jAc222muhxY_0036.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
اسمش چی بود؟ سناخریب که معروف شد البته در تاریخ به چی معروف شد؟ به حمله‌ای که به بیت‌المقدس کرده بود تو کتاب مقدس هم البته بهش اشاره شده و کلی بهش بد و بیراه گفتن این آقای سخانریب 689سال قبل از میلاد مسیح دیگه می‌بینه فایده نداره مقاومت خیلی زیاده میره بابل مردمانش رو قتل عام میکنه شهر هم ویران میکنه بر میگرده خونه چاییش رو میخوره چند سال بعد پسر این آقای سخانریب پادشاه میشه و میگه که آقا نه


audio: jAc222muhxY_0037.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
من راه پدرم رو قبول ندارم دوباره شهر بابل رو بسازید و میسازن میگذره تا زمانی که آشور بانیپال به حکومت میرسه که گفتم مثلا کل کتابهای بابل رو میاره میذاره تو کتابخونه‌ی خودش میگه کل این علما و فرهنگ و هنر مال من بوده اصلا این آقای آشور بانیپال کلی از انقلابی‌های بابل رو هم میکشه بعد هم 500 هزار نفر رو تبعید میکنه که نباشن، نتونن انقلابی بکنن با این حال بابل باز هم تسلیم نمیشه


audio: jAc222muhxY_0038.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
همینجوری که آشوریان ضعیف‌تر میشدن و دشمنای خارجی و داخلی‌شون بیشتر میشد بابل هم دوباره طغیان میکنه اواخر قرن هفتم قبل از میلاد نبوپلسر که تو کتیبه های بابل به نام پسر هیچکس ازش یاد میشه شورش میکنه مردم بابل هم باهاش همراه میشن و دوباره نه تنها بابل رو احیا می‌کنه بلکه آشوریان رو هم شکست میده و پادشاهی بابل رو ایجاد میکنه


audio: jAc222muhxY_0039.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
دوران اوج پادشاهی بابل حالا مال کی بوده؟ یه پادشاهی به نام نبوکدنصر که یه جورایی اغلب بین النهرین رو فتح می‌کنه مثلا پادشاهی یهودا رو از بین میبره بیت المقدس رو ویران میکنه اصلا معبد سلیمان رو ویران میکنه یهودیان رو تبعید میکنه حتی فلسطین هم میگیره فلسطینی که اون زمان دست مصری‌ها بود شوخی نداشتن مصری‌ها انقدر قدرتمند میشه همه اینا به کنار دو تا از عجایب جهان رو


audio: jAc222muhxY_0040.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
نسبت میدن به این آقای نبوکدنصر یکیش باغهای معلق بابل و دومیش زیگورات‌ها و دروازه‌ها و دیواره های شهر بابل که انقدر عریض بوده که چهار تا ارابه کنار هم می تونستن روش مسابقه بدن چقدر عجیبه حالا برگردیم دوباره به آشور گفتیم آشوریان ضعیف و ضعیف‌تر می‌شدن ولی هنوز نفس می‌کشیدن بابل هم گفتیم قوی و قوی‌تر می‌شد و دشمن اصلیش کی بود؟ دشمن قدیمی‌ش؟ همین آشوریان


audio: jAc222muhxY_0041.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
ولی آشوریان و بابل یه دشمن مشترک داشتن کی؟ مصر همون مصری که نبوکدنصر فلسطین رو ازشون گرفت خلاصه مصر و بابل انقدر با هم می‌جنگن تلاش میکنن جای آشور رو بگیرن تا خسته میشن و یه جورایی بی‌خیال میشن یعنی بیخیال همون چند تا ایالتی که از آشور مونده بود می‌شن خیلی حالا چیز جدی‌ای هم نبوده این بی‌خیال شدن برای مصر بزرگ و قدیمی فقط حکم بی‌خیال شدن رو داشت


audio: jAc222muhxY_0042.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
اما برای بابلی که هم کوچیکتر بود و هم سن و سال حکومت کمتری داشت نتیجه‌ش علاوه بر بی‌خیال شدن فرسودگی هم بود، بله بابل فرسوده شد کم کم محتاج بیگانگان شد برای گذروندن اموراتش و تقریبا از 539 سال قبل از میلاد بابل تبدیل می‌شه به یک ایالت تحت حکومت بیگانگان پنج قرن بعد یعنی تقریبا نزدیک به میلاد مسیح


audio: jAc222muhxY_0043.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
یه جغرافیدان یونانی به نام استرابو از بابل عبور میکرده یه نوشته‌ی معروف داره ایشون نوشتن که این شهر بزرگ بر اثر ضربات مهاجمان و لاقیدی حاکمان به بیابانی عظیم بدل شده است پس حکومت بابل هم سر از خاک بر آورد و به خاک رفت تا اینجا رسیدیم به پایان بابل اما حکایت واقعا همچنان باقیست چون فکر میکنم حداقل


audio: jAc222muhxY_0044.opus
source: youtube
source_id: jAc222muhxY
invalidation: VALID
text:
دو سه اپیزود دیگه باید به این موضوع بپردازیم این از آشوریان و بابلیان باشد که بیشتر تاریخ بدونیم پس تا بعدی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: TFkt3iXo1h4_0001.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
تمام آن مناظر و وقایع اروپا برای ما که در ایران پا از جاده خاکی بیرون نگذاشته بودیم و اولین بار کراوات زدن را در تالار وزارت معارف یادمان داده بودند بسیار جالب و عجیب و گیج کننده بود عینا مثل کودک پانزده ماهه که به هر چیز حمله می‌کند و می‌خواهد آن را بدست بگیرد و نگاه کند


audio: TFkt3iXo1h4_0002.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
با ولع فوق العاده به همه طرف نگاه می‌کردیم می‌خواستیم تمام آثار تمدن و مزایا و دارایی‌های آن‌ها را ببلعیم این بخشی از خاطرات مهدی بازرگانه کسی که وقتی توسعه تمدن غرب رو دید خواست تا راهی برای مخلوط کردن این مسیر توسعه با سنت و فرهنگ مذهبی ایران‌زمین پیدا کنه


audio: TFkt3iXo1h4_0003.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
ایشون پیرو محمد مصدق بود و البته سرنوشتش هم بی‌شباهت به سرنوشت نخست‌وزیر محصور عصر پهلوی نبود ما در این قسمت از مورخ به مهدی بازرگان رئیس دولت موقت ایران بعد از انقلاب اسلامی پرداختیم سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: TFkt3iXo1h4_0004.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
خب به رسم همیشگی مورخ منابع این قسمت رو معرفی می‌کنیم یک کتاب زندگی‌نامه سیاسی مهندس مهدی بازرگان اثر سعید برزین و دو کتاب 275 روز بازرگان اثر مسعود بهنود حالا بریم در دل تاریخ


audio: TFkt3iXo1h4_0006.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
اولین سالگرد امضای فرمان مشروطه توسط مظفرالدین شاه قاجار در این روز پسر عباسقلی تبریزی به دنیا اومد اسمش رو گذاشتند مهدی عباسقلی از تاجران معروف تبریز بود که در سن 18 سالگی به تهران مهاجرت کرد و بین بازاریان تهران به بازرگان تبریزی معروف شد در ادامه همین اسم رو هم


audio: TFkt3iXo1h4_0007.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
به عنوان نام خانوادگیش انتخاب کرد عباسقلی در دوره‌ی سلطنت رضا شاه رییس هیات تجارت و رییس اتاق تجارت تهران بود اما هر دو تشکل صنفی به دستور شاه تعطیل شدند


audio: TFkt3iXo1h4_0008.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
مهدی از معدود کودکان اون زمان بود که در سن کودکی به جای مکتب‌خونه رفت مدرسه ایشون دوره‌ی اول تحصیل رو در مدرسه سلطانیه تهران و دوره‌ی دوم دبیرستان رو در دارالمعلمین آموزش دید و اونجا از ابوالحسن فروغی مدیر مدرسه که تفسیر قرآن فلسفه جغرافیا و اکتشافات آموزش می‌داد تاثیر زیادی گرفت و به شدت هم


audio: TFkt3iXo1h4_0009.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
تحت تاثیر جهان‌بینی و شیوه‌ی تفسیر عرفانی ابوالحسن فروغی قرار گرفت ابوالحسن فروغی پسر محمدحسین فروغی از تجار به نام دوره قاجار و برادر محمدعلی فروغی اولین صدراعظم دوران پهلوی بود از ابوالحسن فروغی به عنوان یکی از پیشگامان روشنفکری دینی در ایران نام می‌برند


audio: TFkt3iXo1h4_0010.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
معروفه که ابوالحسن خان معلم و استاد مهدی بازرگان در کلاس‌های درسش همواره این آیه از سوره رعد رو می‌نوشته که ان الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بانفسهم


audio: TFkt3iXo1h4_0012.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
مگر آنان حال خود را تغییر دهند آیه‌ای که بعدها شعار سیاسی مهدی بازرگان هم شد روش ابوالحسن خان فروغی این بود که اونچه رو در طبیعت مشاهده می‌کرد با آیات قرآن می‌اومد تفسیر می‌کرد یعنی چی؟ مثلا در سوره نور می‌رفت سراغ تئوری اپتیک در فیزیک و علوم جدید افکار بازرگان و نگاه ایشون در تفسیر متون دینی


audio: TFkt3iXo1h4_0014.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
در دوره‌ای که رضاخان علیه احمدشاه قاجار آخرین شاه قاجار کودتا کرد مهدی 14 ساله بود در اون زمان یعنی در اولین سال‌های قدرت گرفتن رضا شاه هرسال صد محصل ممتاز با بورسیه‌ی دولت برای تحصیل به اروپا فرستاده می‌شدند مهدی بازرگان هم با پایان دوره‌ی دوم مدرسه و دریافت دیپلم در سال 1306


audio: TFkt3iXo1h4_0015.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
جزو اولین گروه محصلان ممتاز کشور بود که برای ادامه‌ی تحصیل به فرانسه اعزام شد بازرگان بعد از طی کردن دوره مقدماتی و قبولی در کنکور سراسری فرانسه اولین ایرانی‌ای بود که از این طریق وارد تحصیلات عالیه‌ی دانشگاهی در اروپا شد و البته مورد تشویق وزیر فرهنگ وقت کشور هم قرار گرفت این رو هم بگم که قبل‌تر


audio: TFkt3iXo1h4_0016.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
و در دوران قاجار حتی دوران صفویه هم دانشجویانی با بورس دولتی به اروپا فرستاده می‌شدند اما در دوران جدید مهدی بازرگان جزو اولین کسانی بود که تونست با بورس دولتی جدید وارد دانشگاه‌ها در اروپا بشه بازرگان در دبیرستان ژرژ کلمانسو در نانت تحصیل کرد و بعد ترمودینامیک و مهندسی رو در دانشگاه مرکزی هنر و تولید پاریس خوند


audio: TFkt3iXo1h4_0018.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
در اون سال‌ها مذهب به عنوان یک جریان اجتماعی عمدتا در حوزه‌های علمیه و در بین اقشار و لایه‌های سنتی جامعه مطرح بود اما اونچه که در بین روشنفکران و تحصیل‌کرده‌ها جریان داشت عموما سکولاریسم بود بازرگان جوان هم مثل مابقی تحصیل کرده‌ها و فرنگ رفته‌های اون دوران قاعدتا باید راه خودش رو از دین و مذهب جدا می‌کرد


audio: TFkt3iXo1h4_0019.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
و مدرن و امروزی اصطلاحا زندگی می‌کرد در اون مقطع زمانی مدرن بودن امروزی شدن و فرنگ رفتگی غالبا به معنای رها کردن مذهب بود اما برای بازرگان این اتفاق نیفتاد چرا؟ بزرگ شدن در یک خانواده‌ی سنتی و مذهبی باعث شده بود تا عرق و تعصبات دینی در بازرگان انقدر قوی بشه که 5 سال زندگی در پاریس و رفتن از ایرانی عقب مونده


audio: TFkt3iXo1h4_0020.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
به مهد تمدن اروپا هم نتونه کوچک‌ترین خللی در اعتقادات دینی مهدی بازرگان به وجود بیاره ضمن اینکه گفتیم ایشون بسیار تحت تاثیر ابوالحسن فروغی بود و همین باعث شده بود نگاه ویژه‌ای به مذهب پیدا کنه خیلی از هم دوره‌های بازرگان وقتی پیشرفت و ترقی اروپا رو با عقب موندگی و بی‌دانشی در ایران مقایسه می‌کردند همون مختصر اعتقادات دینی هم


audio: TFkt3iXo1h4_0021.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
که داشتن رو از دست می‌دادن یه عده دیگه‌ای هم مثل سید حسن تقی‌زاده یا علی اکبر داور و بسیار انسان‌های دیگر که خارج رفته بودند نهایت آرزوشون این بود که ایران عقب مونده رو به جایگاه و پیشرفت کشورهای غربی برسونن در راس کسانی که، تلاشش نزدیک کردن ایران از منظر توسعه به کشورهای غربی بود هم میشه از محمدعلی فروغی


audio: TFkt3iXo1h4_0023.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
بازرگان هم مثل سایر روشنفکران و تحصیل کرده‌های اون زمان خواهان پیشرفت و ترقی ایران بود اما با سایرین یه تفاوت عمده داشت ایشون پیشرفت و ترقی ایران رو با اسلام با هم دیگه می‌خواست می‌خواست بین توسعه‌ی مدرن و سنت اسلامی یه پلی بزنه ایشون نظر بازرگان این بود که اگر در مقایسه با غرب انقدر عقب افتادیم به خاطر اسلام نیست


audio: TFkt3iXo1h4_0024.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
برعکس به خاطر عمل نکردن به اسلامه نتیجه بازرگان مصمم شد تا این اندیشه که اسلام و عمل به احکام اسلامی مسلمانان و جامعه‌ی اسلامی رو سعادتمند پیشرفته و خوشبخت می‌کند را در آثارش نشان دهد


audio: TFkt3iXo1h4_0025.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
مهدی بازرگان بعد از برگشتن به ایران در اداره‌ی مهندسی ارتش به خدمت سربازی مشغول شد با پایان سربازی در سال 1315 به دعوت آقای کریم سنجابی وزیر معارف و فرهنگ دولت دکتر مصدق در کسوت دانشیار مشغول به تدریس در دانشکده فنی دانشگاه تهران شد مهدی جوان مدتی بعد


audio: TFkt3iXo1h4_0026.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
به ریاست دانشکده فنی دانشگاه تهران منصوب شد و شش سال در این سمت باقی موند و به اتفاق هفت نفر از هم دوره‌ای‌های زمان تحصیلش در فرانسه شرکت اتحاد مهندسین ایران مشهور به شرکت اما اولین شرکت مهندسی مشاور ایران رو تاسیس کردند


audio: TFkt3iXo1h4_0027.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
مهدی بازرگان در 18 شهریورماه 1319 و در 34 سالگی با ملک طباطبایی دختر سیدحسین طباطبایی ازدواج کرد حاصل این وصلت پنج فرزند به نام‌های زهرا عبدالعلی فرشته فتانه و محمد نوید بود عبدالعلی پسر بزرگ مهدی بازرگان بعدها به راه پدر رفت یعنی هم به فعالیت‌های سیاسی پرداخت


audio: TFkt3iXo1h4_0028.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
و هم شروع به مطالعه و نوشتن آثاری در حوزه‌ی روشنفکری دینی کرد دختر عبدالعلی یعنی نوه‌ی مهدی بازرگان که اسمش لیلیه در حال حاضر همسر شاهین نجفی خواننده مخالف جمهوری اسلامیه


audio: TFkt3iXo1h4_0029.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
بازرگان از هواداران سرسخت دکتر مصدق و از اعضای جبهه‌ی ملی بود و در دولت مصدق شد وزیر فرهنگ و معارف مهندس مهدی بازرگان در ماجرای ملی شدن صنعت نفت در دولت اول محمد مصدق ابتدا به عنوان رئیس هیئت مدیره‌ی خلع ید از شرکت نفت بریتانیایی انتخاب شد یعنی وقتی انگلیس‌ها و دولت مصدق به اختلاف خوردند سر قرارداد نفت


audio: TFkt3iXo1h4_0030.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
بازرگان مامور میشه بره آبادان کارمندهای انگلیسی شرکت نفت رو اخراج کنه البته که خود انگلیس هم کمکش کرد و شروع کرد به خارج کردن نیروهاش از ایران مهدی بازرگان بعد شد رئیس هیئت مدیره و مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران و تا پایان داستان ملی شدن صنعت نفت در این جایگاه باقی موند در ادامه از سال 1331 بازرگان به عنوان


audio: TFkt3iXo1h4_0031.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
رییس شرکت آب و فاضلاب تهران منصوب شد و اولین شبکه‌ی لوله‌کشی آب شرب تهران در دوره آقای بازرگان احداث شد آقای بازرگان تا پایان دولت مصدق یعنی 28 مرداد 1332 در این مسئولیت باقی موند و همه هم می‌دونیم که کودتای 28 مرداد شکل گرفت و البته ما یک قسمت مفصل بهش پرداختیم در پادکست مورخ که علاقه‌مند بودید


audio: TFkt3iXo1h4_0033.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
با اعتراض بازرگان علیه انتخابات غیرقانونی مجلس شورای ملی در بهمن 1332 ایشون از خدمات دولتی و استادی دانشگاه تهران برکنار شد و رفت در شرکت خصوصی خودش یعنی همون شرکت اما که عرض کردم مشغول به کار شد البته بازرگان با 11 استاد اخراجی دیگه از دانشگاه یه شرکت مهندسی دیگه هم ثبت کردن و اسمش رو گذاشتند داد مخفف چی بود؟


audio: TFkt3iXo1h4_0034.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
دوازده استاد اخراجی دانشگاه البته بعدش یکی از این دوازده استاد استفعا میده اسم شرکت میشه یاد یعنی یازده استاد اخراجی دانشگاه جالبه که همین شرکت بعدا با یه شرکت دیگه که اون هم توسط آقای بازرگان تاسیس شده بود و در حوزه‌ی صنایع برودتی فعالیت می‌کرد و اسمش سافیر بود ادغام میشه میشه شرکت سافیاد ولی حکومت بیاد جلوی این ثبت رو می‌گیره چرا؟ میگه شما این اسم رو


audio: TFkt3iXo1h4_0035.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
مارموزانه رفتی انتخاب کردی ساف یعنی با سین اسم نهضت آزادی‌بخش فلسطینه و این شرکت داره به اون اشاره می‌کنه آقای بازرگان میگه عه حالا چیزی نیست که بیا این سین رو عوض می‌کنیم سین رو با صاد عوض می‌کنه و مشکل حل میشه شرکت هم ثبت میشه ولی نکته‌ی مهم این کولر آبی‌ای که امروز ما ازش استفاده می‌کنیم همچنان از اختراعات این شرکت صافیاده یعنی ما امروزه خنکای


audio: TFkt3iXo1h4_0037.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
در ادامه بازرگان 48 ساله تو همون روزهای اول بعد از کودتای 28 مرداد 1332 به فعالیت‌های سیاسیش علیه رژیم پهلوی پرداخت و در تشکیل نهضت مقاومت ملی هم مشارکت کرد و یک سال بعد و بعد از کشف چاپخونه‌ی مخفی این نهضت


audio: TFkt3iXo1h4_0039.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
زندانی شد ایشون و همونجا هم بود که کتاب عشق و پرستش یا ترمودینامیک انسان رو نوشت آقای بازرگان چی بود این کتاب؟ در واقع همون ایده‌ی تلفیق دین با علم فیزیک که نظر اقای بازرگان بود طبق اون نوشته شده آقای بازرگان که در تشکیل جبهه‌ی ملی دوم و مبارزات سیاسی فعالیتی موثر داشت دو سال بعد یعنی بهار سال 1340


audio: TFkt3iXo1h4_0040.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
همراه با آیت‌الله محمود طالقانی و یدالله سحابی نهضت آزادی ایران رو پایه‌گذاری کردند تشکیلاتی سیاسی که تا به امروز هم فعاله البته به شکل غیررسمی این تشکیلات به نام مهدی بازرگان در تاریخ شناخته میشه


audio: TFkt3iXo1h4_0041.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
مهدی بازرگان و نهضت آزادی به نوعی ادامه دهندگان راه مصدق بودند با این تفاوت که مصدق ایدئولوژی خاصی نداشت و فقط بر ملی‌گرایی تاکید می‌کرد اما بازرگان و طرفدارانش


audio: TFkt3iXo1h4_0043.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
و می‌خواستند بین نسل جوون و تحصیل کرده و دین آشتی برقرار کنند نهضت آزادی بعد از 19 ماه فعالیت به علت مخالفت با اصلاحات ارضی یا همون انقلاب سفید محمدرضا شاه پهلوی غیرقانونی اعلام میشه بازرگان و بقیه‌ی رهبران این نهضت دی‌ماه 1342 دستگیر میشن و محکوم می‌شند به 10 سال زندان


audio: TFkt3iXo1h4_0044.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
کجا محکوم می‌شن جالبه؟ در دادگاه نظامی خیلی از مخالفان نظام شاهنشاهی توسط دادگاه عمومی محاکمه نمی‌شدند چرا؟ چون خیلی از قضات حاضر نبودند کسی رو که به جرم سیاسی دستگیر شده محاکمه کنند نتیجه مخالفان به دادگاه نظامی برده می‌شدند چون زور بوده دیگه اونجا مهدی بازرگان در دادگاه نظامی یک جمله‌ای داره که بسیار معروف و موندگار شد


audio: TFkt3iXo1h4_0046.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
به هر حال بازرگان و سران نهضت آزادی به دلیل مخالفت با انقلاب سفید به زندان افتادند یاداوری کنم ما درباره این بحث یعنی اصلاحات ارضی و انقلاب سفید در یک قسمتی با همین نام در پادکست مورخ مفصل صحبت کردیم، پیشنهاد می‌کنم مکمل خوبیست ببینید و بشنوید و به نظرم جذابه به هر حال دو سال از حبس بازرگان گذشته بود که ایشون به همراه یه سری دیگه از هم‌بندی‌هاش دست به اعتصاب غذا زدند


audio: TFkt3iXo1h4_0047.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
نتیجه چه شد؟ اوایل آبان‌ماه 1344 مهدی بازرگان به همراه 17 نفر دیگه از هم‌بندی‌هاش به زندان برازجون تبعید شدند


audio: TFkt3iXo1h4_0048.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
برازجان یا همون عامیانه‌ش برازجون مرکز شهرستان دشتستان در استان بوشهره زندان برازجان یک بنای تاریخی بوده به اسم کاروانسرای مشیرالملک یه کاروانسرا مربوط به دوران قاجار که بعدها میشه خونه خان برازجان یا همون برازجون بعدها که اصلاحات ارضی صورت می‌گیره و بساط ارباب رعیتی جمع میشه این کاروانسرا و دژ قدیمی تبدیل میشه به زندان و تبعیدگاه


audio: TFkt3iXo1h4_0049.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
مخالفان سرشناس رژیم شاهنشاهی چرا تبعیدگاه؟ چون هم نسبت به مرکز ایران، تهران بسیار دوره بوده و هم هواش خیلی گرمه به این روایت از محمدمهدی جعفری توجه کنیم ایشون کی بوده؟ یکی از اعضای نهضت آزادی که خودش هم اهل بوشهره میگه تابستون بود رفتم زندان برازجون بلکه بتونم ملاقاتی داشته باشم با آقای بازرگان و بقیه‌ی سران نهضت‌آزادی


audio: TFkt3iXo1h4_0050.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
کلی چونه زدم و اینا قبول نکردند در نهایت گفتند که آقا پاشو برو پیش رئیس زندان اگه اوکی داد اوکی، نوکی نوکی من هم رفتم اتاق رئیس زندان در زدم کسی جواب نداد در رو باز کردم رفتم تو دیدیم یه میز کاریه بقل میز هم یه بشکه‌س کسی هم ندیدم البته یه ذره تاریک ماریک هم بوده تا نشسته‌ام یکی گفت بفرمایید یه ذره این‌ور اون‌ور نگاه کردم گفتم خدایا جن داره این صدای که؟ از کجا میاد؟ که دوباره صدا گفت بگو آقا جون گفتم که شما کجا تشریف دارید؟


audio: TFkt3iXo1h4_0051.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
یهو رئیس زندان کامل از تو بشکه یخ اومد بیرون و گفت جان من هم گفتم که آقا می‌خوام فلانی‌ها رو ببینم ایشون هم گفتش که برو هر خری میخواهی ببینی ببین مزاحم من نشو و بعد هم دوباره برگشت توی بشکه


audio: TFkt3iXo1h4_0052.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
خلاصه مهدی بازرگان پس از تحمل چهار سال زندان در آبان 1346 از زندان آزاد شد و بعد از آزادی دوباره فعالیت‌هاش رو از سر گرفته و ادامه داد هم فعالیت سیاسی و دینی هم فعالیت مهندسی و علمی تو اون دوره ادبیات مارکسیستی در قالب حزب توده به سرعت در کشور ریشه دوونده بود


audio: TFkt3iXo1h4_0053.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
و آراء و نظرات چپ مثل نقل و نبات بین نخبگان و اقشار و لایه‌های در واقع تحصیل‌کرده کشور گسترده شده بود بعضی از روحانیون و غیر روحانیون حتی به دلیل رونق چشم‌گیر حزب توده به فکر مبارزه با کمونیسم افتاده بودن اما مبارزه اون‌ها به قدری سطحی بود که در حقیقت به نفع حزب توده تموم شده بود عملا نتیجه مهدی بازرگان شروع می‌کنه


audio: TFkt3iXo1h4_0054.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
به مبارزه با مارکسیسم چطور این کار رو می‌کنه؟ مدام در این رابطه می‌نوشته که اصول و مبانی اسلامی برخلاف چیزی که توده‌ای‌ها می‌گند اصلا مخالف علم نیست آقا جون بلکه با قوانین علم منطبقه حتی همین نوشته‌های بازرگان و اینکه سعی کرد مذهب رو با علم مخلوط کنه باعث شد تا یه سری از دانشجویان


audio: TFkt3iXo1h4_0055.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
و دانشگاهی‌ها و تحصیل‌کرده‌ها البته حسابی جذبش بشن بارزگان تو این راه یارانی هم پیدا کرده بود مثل یداله سحابی استاد علوم دانشگاه تهران و گفتیم آیت الله طالقانی و حالا آیت الله مطهری هم اضافه شده بود این اسامی در کنار هم چه کردند؟ مسجد دانشگاه و بعد مسجد هدایت و حسینیه ارشاد رو راه اندازی کردند


audio: TFkt3iXo1h4_0056.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
که مبلغ چهره جدیدی از اسلام برای نسل جدید بود در اون زمان شاید بشه گفت محمد حنیف‌نژاد و سازمانی که راه انداخت یعنی سازمان مجاهدین خلق از دل همین آرا و نظرات بازرگان و طالقانی و سحابی بیرون اومد جا اینجا یاداوری کنم ما یک قسمت مفصل به بحث مجاهدین خلق پرداختیم که عجیبه


audio: TFkt3iXo1h4_0058.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
1356 مرحله جدیدی از زندگی بازرگان شروع شد با پدیدار شدن اولین بارقه های انقلاب بازرگان و نهضت آزادی فعالیتشون رو علیه شاه بیشتر کردند بازرگان تو این دوره در تشکیل کمیسیون ایرانی دفاع از حقوق بشر و زندانیان سیاسی نقش موثری ایفا کرد و نامه به شاه که توسط جبهه ملی


audio: TFkt3iXo1h4_0059.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
با امضای کریم سنجابی شاپور بختیار و داریوش فروهر منتشر شد توسط آقای مهدی بازرگان نوشته شده بود امضا کنندگان تو این نامه که به قلم بازرگان نوشته شده بود چی گفته بودند؟ از شاه این موارد رو درخواست کرده بودند یک ترک حکومت استبدادی دو تمکین مطلق به اصول مشروطیت سه احیای حقوق ملت چهار


audio: TFkt3iXo1h4_0060.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
احترام واقعی به قانون اساسی و اعلامیه جهانی حقوق بشر پنج انصراف از حزب واحد شش آزادی مطبوعات و اجتماعات هفت آزادی زندانیان و تبعید شدگان سیاسی و هشت استقرار حکومتی که متکی بر اکثریت نمایندگان منتخب از طرف ملت باشد و خود را بر طبق قانون اساسی


audio: TFkt3iXo1h4_0061.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
مسئول اداره‌ی مملکت بداند این نامه‌ی بود که به قلم مهدی بازرگان نوشته شد و به امضای سه رهبر جهبه‌ی ملی رسید


audio: TFkt3iXo1h4_0062.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
بازرگان در جریان انقلاب 1357 هم تلاش زیادی برای تغییر حکومت به صورت آرام و با همه‌پرسی داشت حتی شاپور بختیار به علت سابقه‌ی آشنایی در جبهه ملی از طریق بازرگان و عباس امیرانتظام حاضر به نوشتن استعفانامه شد و متن این استعفاتامه به تایید بهشتی و طالقانی رسید


audio: TFkt3iXo1h4_0063.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
و قرار شد که شخصا با آیت‌الله خمینی دیدار کنه ایشون اما در نهایت قضیه بی‌نتیجه ماند چرا بی نتجیه موند؟ در واقع بین انقلابیون حاضر در پاریس و تهران به قدری نسبت به این دیدار دو دستگی وجود داشت که بختیار نهایتا کلا عطاش رو به لقاش بخشید و قیدش رو زد در ادامه مهدی بازرگان کمی بعد از


audio: TFkt3iXo1h4_0065.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
هسته‌ی اولیه شورای انقلاب توسط رهبر انقلاب بنیان گذاشته شد به عضویت این شورا دراومد ایشون به پیشنهاد و تصویب اعضای شورای انقلاب و با حکم رهبر انقلاب مامور تشکیل دولت موقت شد


audio: TFkt3iXo1h4_0066.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
دو روز بعد از ورود آیت‌الله خمینی به ایران در شامگاه 14 بهمن‌ماه 1357 نشست مهمی با حضور اعضای شورای انقلاب اسلامی در اقامتگاه رهبر انقلاب یعنی دبستان علوی شماره دو در خیابان عین الدوله برگزار شد تو این جلسه مهندس بازرگان به عنوان نخست وزیر تعیین


audio: TFkt3iXo1h4_0067.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
و حکمش در تاریخ 15 بهمن 1357 صادر شد بازرگان از روز 16 بهمن 57 رسما نخست وزیر دولت موقت ایران شد و چهره‌هایی مثل ابراهیم یزدی ناصر میناچی هاشم صباغیان و عباس امیر انتظام و عزت الله سحابی رو به کابینه‌ش آورد به نظر اوضاع برای بازرگان


audio: TFkt3iXo1h4_0069.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
کمی بعد از پیروزی انقلاب خیلی زود اختلافات مهندس بازرگان با آیت الله خمینی عیان شد اولین اختلاف سر تدوین قانون اساسی بود بازرگان خواستار تصویب یک قانون اساسی بر اساس جمهوری پنجم شارل دوگل بود و رهبر انقلاب و شاگردانش مصمم به تصویب قانون اساسی بر مبنای ولایت فقیه بودند بازرگان از دخالت شورای انقلاب


audio: TFkt3iXo1h4_0070.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
در امور هم دولت شکایت داشت و مسئولیت خودش رو به چاقویی تشبیه کرده بود که فقط دسته دارد و تیغه را سایرین در دست دارند


audio: TFkt3iXo1h4_0071.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
اما اولین برخورد جدی بازرگان با این وضعیت در ماجرای همه‌پرسی جمهوری اسلامی در فروردین 58 اتفاق افتاد بازرگان می‌گفت آقا یک گزینه‌ی سومی هم اضافه بکنیم یعنی غیر از بله و خیر یه گزینه سومی هم باشه مبنی بر یک جمهوری اسلامی دموکراتیک که این خواسته‌ی بازرگان با مخالفت آیت‌الله خمینی مواجه شد


audio: TFkt3iXo1h4_0072.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
جمله مشهور منتسب به رهبر انقلاب که جمهوری اسلامی نه یک کلمه بیشتر نه یک کلمه کمتر مربوط به همین ماجرا بود این اختلاف نظرها و مشخصا حالا این اختلاف نظر با اعمال تجدیدنظر گسترده در پیش‌نویس اولیه‌ی قانون اساسی که جایگاه ولایت فقیه در اون تثبیت شده بود ادامه پیدا کرد آقای بازرگان و هفت تن از یارانش


audio: TFkt3iXo1h4_0073.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
در نامه‌ای به آیت الله خمینی خواستند مجلس خبرگان رو به دلیل تصویب یک قانون اساسی ناقض حاکمیت ملی و به مخاطره انداختن ملت و انقلاب به واسطه سلطه‌ی روحانیون و ارتقای جایگاه روحانیون به طبقه حاکم منحل کند این نامه هم با مخالفت شدید رهبر انقلاب مواجه شد


audio: TFkt3iXo1h4_0076.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
اما با تسخیر سفارت آمریکا در ایران توسط دانشجویان خط امام در 13 آبان ماه 1358 و تایید این اقدام از طرف رهبر انقلاب نخست‌وزیر و اعضای کابینه در اعتراض به این اقدامات دانشجویان انقلابی به صورت دسته جمعی استعفای خودشون رو تقدیم رهبر انقلاب کردند و این استعفا هم پذیرفته شد


audio: TFkt3iXo1h4_0077.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
به این ترتیب کابینه دولت موقت بعد از 9 ماه به کار خودش پایان داد و شورای انقلاب مسئول شد تا وظایف بر زمین مانده‌ی دولت موقت رو به پایان برسونه تا انتخاباتی جدید برگزار بشه


audio: TFkt3iXo1h4_0078.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
مهدی بازرگان در کتاب انقلاب ایران در دو حرکت دلیل اصلی استعفاش رو دخالت‌های روحانیون در امور مملکت داری و سیاسی بیان می‌کنه و عنوان می‌کنه ایشون که استعفاش به خاطر حمله به سفارت نبوده‌ و حتی سه ماه قبل از استعفای نهایی سران کشور از این تصمیم آگاه بودند به هر حال در ادامه و بعد از استعفا از دولت مهدی بازرگان در اولین دوره‌ی انتخابات


audio: TFkt3iXo1h4_0079.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
به عنوان نماینده تهران انتخاب میشه ولی در دوره های بعدی در تمام انتخابات‌های مجلس و ریاست جمهوری رد صلاحیت میشه رد صلاحیت بازرگان در انتخابات ریاست‌جمهوری


audio: TFkt3iXo1h4_0082.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
خب اینجا بد نیست یه خاطره از حضور مهدی بازرگان به عنوان نماینده در مجلس اول شورای اسلامی بگیم که خیلی هم معروف شد البته در اون دوران در دهه شصت فضای ضد نهضت‌آزادی و مشخصا ضد خود مهدی بازرگان خیلی تند شده بود عباس امیرانتظام معاون مهدی بازرگان در دولت موقت به اعدام محکوم شده بود


audio: TFkt3iXo1h4_0083.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
که بعدها البته با تلاش‌های بازرگان حکمش به حبس ابد کاهش پیدا کرد بعدها بازرگان گفته بود که من می‌روم اما تا مشخص نشود امیرانتظام بی‌گناه هست دستم از قبر بیرون خواهد ماند به هر حال فضا برای بازرگان حسابی بسته شده بود گفته می‌شه تو مجلس مدام شعار مرگ بر بازرگان داده می‌شد تا حدی که


audio: TFkt3iXo1h4_0084.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
حتی نگهبان‌های جلوی در جلوی در مجلس هم وقتی می‌دیدند آقای بازرگان داره میاد شروع می‌کردن به دادن شعار دادن که مرگ بر بازرگان


audio: TFkt3iXo1h4_0085.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
به هر حال تاریخ بهترین معلم‌هاست برگردیم سراغ اون خاطره‌ی معروف روزی خانم عاتقه صدیقی همسر محمدعلی رجایی و نماینده‌ی مجلس اول شورای اسلامی یه نطقی علیه مهدی بازرگان انجام میده در صحن علنی مجلس آقای بازرگان برای پاسخ از هیئت رئیسه طبق قانون زمان می‌خواد مجلسه دیگه نماینده‌ن همه حقشون یکسانه آقای هاشمی رفسنجانی که رئیس مجلس بوده


audio: TFkt3iXo1h4_0087.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
برای جواب دادن بازرگان هم که می‌بینه که خب 30 ثانیه دیگه مسخره‌س همونجا به اطرافیانش میگه اونی که به ما نریده بود، کلاغ کون دریده بود این جمله آقای بازرگان به یک ضرب‌المثل در فضای سیاسی ایران تبدیل میشه


audio: TFkt3iXo1h4_0088.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
گفتیم فضای سختی برای مهدی بازرگان به وجود اومده بود در نتیجه‌ی فشارهای مختلف و بازداشت مکرر اعضای نهضت آزادی بعد از انقلاب فعالیت‌های بازرگان هم تا حدود زیادی محدود شد مخصوصا بعد از مخالفت نهضت آزادی با ادامه‌ی جنگ ایران و عراق بعد از آزادی خرمشهر البته باز من در پرانتز بگم ما در دو قسمت مفصل به جنگ ایران و عراق پرداختیم


audio: TFkt3iXo1h4_0089.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
در قسمت اولش به دلایل جنگ و در قسمت دومش به ناگفته‌های جنگ ایران و عراق که اونجا هم از همین آزادی خرمشهر و آقای مهدی بازرگان و نقشش صحبت کردیم مفصل پیشنهاد می‌کنم حتما اگر دوست دارید با نگاه متفاوتی به جنگ ایران و عراق بنگرید ببینید و بشنوید و لذت ببرید بسیار مکمل جذابیست بگذریم بازرگان و برخی از اعضای جبهه ملی از جمله پسر آقای بازرگان


audio: TFkt3iXo1h4_0090.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
یعنی عبدالعلی بازرگان از اون طرف عزت‌الله و یدالله سحابی و نورعلی تابنده یعنی قطب دراویش گنابادی یه تشکیلاتی رو باهم تاسیس کردند به اسم جمعیت دفاع از آزادی و حاکمیت ملت ایران که چیکار کنن؟ با وضعیت سیاسی موجود و همینطور با ادامه جنگ مخالفت کنن این جمعیت تا 1369 هم فعالیت می‌کرد


audio: TFkt3iXo1h4_0094.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
مهدی بازرگان عمرش رو صرف تطبیق سیاست مدرن و دین کرد اما در سال‌های پایانی عمرش تمام تلاش‌های خودش رو رد کرد ایشون در سخنرانی‌ای در سال 1371 با عنوان آخرت و خدا، هدف بعثت انبیاء چی گفت؟ گفت دین برای دنیا سیاست و اقتصاد نازل نشده است


audio: TFkt3iXo1h4_0095.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
مهدی بازرگان رو میشه اولین مفسر غیرمعمم دین در ایران دونست در واقع کسی که با جدا شدن از جبهه‌ی ملی و تاسیس نهضت آزادی فضای فعالیت برای کسایی آماده کرد که هم دغدغه ملی داشتند و هم دغدغه دینی بازرگان هم درباره‌ی دین نوشت هم درباره‌ی سیاست مهدی بازرگان می‌خواست


audio: TFkt3iXo1h4_0096.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
بین دین و دموکراسی پلی بزنه اما در نهایت پیش از اینکه از دنیا بره کلامی در رد تمام این کوشش‌ها به زبون آورد دین برای دنیا، سیاست و اقتصاد نازل نشده است به هر حال جسارت ویژه‌ای میخواد که یک انسان بپذیره اشتباه کرده یک انسان بتونه خلاف یک عمر فعالیتش خلاف اونچه که هویتش رو ساخته


audio: TFkt3iXo1h4_0098.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
سرانجام در آخرین روز از دی ماه 1373 هنگامی که مهدی بازرگان برای معالجه ایران رو ترک کرد و برای درمان بیماری قلبیش عازم سوییس بود در فرودگاه زوریخ وضعیت مزاجیش رو به وخامت گذاشت مهدی بازرگان رو به سرعت از فرودگاه به بیمارستان منتقل کردند اما فایده‌ای نداشت


audio: TFkt3iXo1h4_0100.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
پیکر مهدی بازرگان بعد از درگذشتش به ایران بازگردونده شد و بنا به وصیتش در مقبره بیات در جوار مرقد حضرت معصومه و در کنار پدر و مادر و جمعی از اقوامش به خاک سپرده شد تا به قول خود مهدی بازرگان احتمال سر خاک آمدن و از خداوند طلب مغفرت خواستن برای همه به خاک سپردگان بیشتر شود


audio: TFkt3iXo1h4_0101.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
انقلاب فرزندان خود را می‌بلعد این‌که این جمله رو فرانس فانون نویسنده‌ی فرانسوی گفته یا گئورگ بوشنر نمایش‌نامه‌نویس آلمانی یا شاید از دل داستان‌های کهن یونان برداشته شده مهم نیست مهم اینه که جمله ناقصه انقلاب می‌تواند هم فرزندان و هم پدران خود را ببلعد این به نظر کامل‌تر میاد


audio: TFkt3iXo1h4_0102.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
اصولا وقتی انقلاب می‌شود وقتی یک ساختاری از بین می‌رود تا ساختاری جدید روی کار بیاید دوره‌ای خلاء قدرت به وجود خواهد آمد دوره‌ای که تمام گروه‌های سیاسی قصد دارند با حذف رقبا به قدرت برسند البته نمونه‌هایی از این فضا وجود داره که بدون حذف دیگری ساختار جدید شکل گرفته اما قطعا این نمونه‌ها استثناست


audio: TFkt3iXo1h4_0103.opus
source: youtube
source_id: TFkt3iXo1h4
invalidation: VALID
text:
قاعده همون بلعیده شدن برخی از فرزندان و همونطور که کامل‌ترش کردیم پدران توسط تحولی عظیم به اسم انقلابه مهدی بازرگان هم یکی از نمونه‌های کامل این گزاره‌ست کسی که اگر چه به مرگ طبیعی مرد اما زیست سیاسیش در فضای انقلاب کشته شد


audio: BnEXPbwEqEE_0001.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫ در ایام نادرشاه ‫زین مرصعی برای رضاقلی میرزا، پسر نادرشاه می‌ساختند ‫شب، خود را رسانیده ‫آن زین اسب را در ربودم ‫بعد از سه روز جهت دریافت خبر ‫به کاروان‌سرای مزبور رفتم ‫قریب به یک‌هزار نفر را ‫زیر شکنجه و چوب دیدم ‫به‌خاطرم رسید که برای یک نفس پلید شوم ‫یک‌هزار نفر خلق‌الله را به عذاب الیم گذاشتن


audio: BnEXPbwEqEE_0002.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫از انصاف بیرون است ‫جرات کرده آن زین اسب جواهرنشان قیمتی را آورده ‫از پشت دیوار کاروان‌سرا بالا رفته ‫و زین را در میان کاروان‌سرا انداخته و خود ‫ فرار کردم ‫بعد از سه روز‫ دیگر بار ‫برای تفحص حالات به کاروان‌سرا شتافتم ‫در هر حجره ذکر جوانمردی دزدی که ‫زین اسب را ربوده بود شنیدم


audio: BnEXPbwEqEE_0003.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫این خاطره‌ای بود از کریم‌خان زند ‫در سال‌های اوج قدرتش ‫او این خاطره رو برای دوستان و آشنایان تعریف می‌کرده ‫خاطره‌ای از یک پادشاه ‫خاطره‌ای که نشون می‌ده اولا این پادشاه ‫در اوج قدرت هم یادش نرفته از کجا به کجا رسیده ‫ثانیا، نشون می‌ده او در جوانی و در لشکر نادرشاه ‫یک نظامی رده‌پایین بوده‌ست ‫و ثالثا، نشون می‌ده او از همان زمان


audio: BnEXPbwEqEE_0004.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫ویژگی‌هایی داشته که باعث شد نامش به نیکی ‫در تاریخ موندگار شه ‫و حالا سوال ‫آن فرد گمنام و بی‌نام‌ونشان آن روزها ‫هرچقدر هم لوطی و جوانمرد و بامرام ‫چطور به جایگاه پادشاهی رسید؟ ‫چه کرد که بر خلاف بسیاری دیگر از شاهان و حاکمان ‫در حافظه‌ی مردمان نامش به نیکی ماندگار شد؟ ‫آیا به‌راستی تمام راه رو


audio: BnEXPbwEqEE_0005.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫با مهربانی و جوانمردی و بزرگواری طی کرد این پادشاه؟ ‫و یک سوال دیگر ‫چه شد که از پس مرگ او ‫حکومتش به‌سرعت فروپاشید؟ ‫ما در این قسمت از مورخ و در دقایق آتی ‫به این سوالات پاسخ خواهیم داد ‫ما رفتیم سراغ کریم‌خان زند ‫وکیل‌الرعایا یا وکیل‌الدوله ‫داستان زندگی او رو، مبارزاتش، حکومتش


audio: BnEXPbwEqEE_0007.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫به سنت همیشگی تیم مورخ ‫منابع رو تقدیم می‌کنیم خدمت شما ‫اول، کتاب کریم‌خان زند و زمان او، اثر پرویز رجبی ‫دوم، پژوهش‌هایی که در منابع مختلف و البته معتبر شده است ‫در ارتباط با روایاتی که از کریم‌خان زند موجود است ‫در تمام طول تاریخ ‫و اینجا یک نکته ‫در انتهای این قسمت هم ‫ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید ‫ضمن اینکه پل ارتباطی ما و شما


audio: BnEXPbwEqEE_0008.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫Movarekhadmin@ خواهد بود در تلگرام ‫در انتظار ویدیوهای زیباتون ‫روی ماهتون هستیم و هستم و ‫حالا بفرمایید بریم در دل تاریخ


audio: BnEXPbwEqEE_0009.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫زندگی هر انسانی با تاریخ تولد و محل تولدش آغاز می‌شه ‫در ارتباط با کریم‌خان زند اما ‫معادلات مثل همیشه نیست اتفاقا ‫تاریخ تولد ایشون در هیچ منبعی ذکر نشده ‫دو دسته گزارش تاریخی اما وجود داره ‫یه سری گفتن زمان مرگ، او هفتادوچهار ساله بوده ‫البته به حساب قمری ‫که شمسی‌ش می‌شه هفتادویک سال ‫و یه سری‌ها هم گفتن هشتاد ساله بوده ‫باز به حساب قمری


audio: BnEXPbwEqEE_0010.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫گرچه دسته‌ی اول تعدادشون خیلی بیشتره ‫اگر اون رو معیار قرار بدیم ‫یک جمع و تفریق و تبدیل سال‌های قمری ‫به سال‌های شمسی رو هم انجام بدیم ‫به این نتیجه می‌رسیم ‫احتمالا کریم‌خان زند 1086 شمسی به دنیا آمده ‫و 1157 شمسی از دنیا رفته ‫هفتادویک سال عمر کرده ‫حالا کجا به دنیا اومده؟ ‫در یک ایل به نام زند


audio: BnEXPbwEqEE_0011.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫که بین استان‌های لرستان و همدان امروزی زندگی می‌کردند ‫اون زمان ایل زند خیلی مهم نبوده ‫یه‌جورایی می‌شه گفت ‫انقدر بی‌اهمیت و ناشناخته بوده تا اون زمان ‫که مورخان هنوز به اجماع نرسیدن ‫که به‌هرحال لر بودند یا لک؟ ایل زند ‫به‌هرحال این ایل یک زندگی ساده‌ی کشاورزی و دامداری داشتند ‫سرگرم زندگی عادی خودشون بودند تا ‫نقطه‌ی عطفی فرا رسید


audio: BnEXPbwEqEE_0012.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫نقطه‌ی عطفی برای زندگی کریم‌خان داستان ما ‫کریم‌خان زند آینده، کریم اون زمان ‫و ایل زند و شما بشنو کل ایران‌زمین ‫از چه نقطه‌ی عطفی صحبت می‌کنیم؟ ‫عرض می‌کنیم


audio: BnEXPbwEqEE_0013.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫سقوط اصفهان ‫این همان نقطه‌ی عطف است ‫همان‌طور که شما به می‌دانید ‫ما در قسمت مربوط به نادرشاه افشار ‫مفصل صحبت کردیم در این رابطه ‫پیشنهاد می‌کنم حتما اون قسمت رو ببینید ‫بسیار مکمل خوبی‌ست ‫اونجا بنده عرض کردم شاه سلطان‌حسین صفوی ‫آبان 1101 خورشیدی تسلیم محمود افغان شد ‫و تاج پادشاهی رو از سر خود برداشت بر سر او نهاد


audio: BnEXPbwEqEE_0014.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫سوال: این اتفاق بر زندگی زندیان، ایل زند ‫چه تاثیری گذاشت؟ ‫سقوط حکومت مرکزی ایران ‫باعث شد دو قدرت همسایه‌ی ایران ‫یعنی سلطنت عثمانی و امپراطوری روسیه‌ی تزاری ‫بگ اوه، چه موقعیتی! ‫الان بهترین زمانه برای چی؟ ‫برای تصاحب این کشور بی‌صحاب ‫بریم کار رو در بیاریم ‫ضمن اینکه اگر هم نشد ‫کلا کار رو در نیاوردیم مهم نیست ‫کامل اشغال نشد مهم نیست ‫یه تیکه‌ش هم بکنیم خوبه دیگه، بریم


audio: BnEXPbwEqEE_0015.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫لشکرها رو گسیل کردند به ایران‌زمین ‫مناطقی رو تصرف کردند از ایران‌زمین ‫شروع به گرفتن مالیات زور کردند از مردمان ایران‌زمین ‫و البته مردمان ایران‌زمین زیر بار زور نرفتند ‫مثالش ایل زند ‫ایل زند گفت بیخود، ما به عثمانی‌ها مالیات نمی‌دیم ‫این هیچ، اجازه هم نمی‌دیم اینجا موندگار شن ‫و این همان اولین نقطه‌ی عطف است ‫کریم داستان ما و ایل زند


audio: BnEXPbwEqEE_0016.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫شروع کردند به عملیات‌های چریکی انجام دادن ‫شروع کردند به عملیات‌های پارتیزانی انجام دادن ‫علیه چه‌کسانی؟ ‫قشون عثمانی


audio: BnEXPbwEqEE_0017.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫از پس چندین سال هرج‌ومرج ‫بالاخره نادرشاه افشاری پیدا شد ‫که شما به می‌دانید اوضاع کشور رو در دست گرفت ‫قشون بیگانه رو اخراج کرد ‫تو بشنو بیرون کرد ‫و گفت خب، دوستان عزیز، ایلات و عشایر محترم ‫دیگه چریک‌بازی خدایی بسه ‫دوباره باید مطیع دولت مرکزی شیم دیگه، هان؟ ‫اما بعضی‌ها مثلا ایل زند و زندیان


audio: BnEXPbwEqEE_0018.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫از مالیات ندادن و چریک‌بازی و غارت‌گری خوششون اومده بود ‫در طول اون سال‌ها ‫گفتن نه آقا نادر ما همین‌جوری راحت‌تریم ‫نادر افشار گفت ‫چی؟ بیخود ‫چهار تا پسی زد، گوش ایل زند رو کشید ‫و تبعیدشون کرد به خراسان ‫اینجا کریم چند ساله‌ست؟ بیست‌ودو سال ‫زندیان تبعید شدند به خراسان ‫و سرباز اجباری بودند در خراسان تا


audio: BnEXPbwEqEE_0019.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫همه‌چیز در تاریخ یک تا دارد ‫تای تبعید و سربازی اجباری ایل زند ‫و بسیار ایلات و عشایر دیگر ایران‌زمین ‫شما بفرمایید ‫با قتل نادرشاه افشار در 1126 خورشیدی سر رسید ‫دوباره هرج‌و‌مرجی در ایران‌زمین آغاز شد ‫که بدتر از آن هرج‌ومرج قدیم بود ‫بعد از سقوط اصفهان ‫بسیاری از ایلاتی که به‌زور در خراسان ساکن بودند ‫پا به فرار گذاشتند ‫برگشتند به زادگاهشون


audio: BnEXPbwEqEE_0020.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫ازجمله همین ایل زند ‫که حالا فرمانده‌شون کیه؟ ‫کریم زند ‫ایشون و برادرش صادق برگشتند به زادگاهشون ‫اما یک تفاوت وجود داشت ‫از پس ماندن در ارتش و سربازی اجباری ‫و خدمت به نادرشاه افشار حتی از روی اجبار ‫حالا تجربه‌های بسیاری داشتند ‫حالا قوی‌تر از قبل بودند ‫این آزادی و بازگشت به وطن ‫برای اینان شد دومین نقطه‌ی عطف زندگی کریم‌خان زند


audio: BnEXPbwEqEE_0022.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫خب، اجازه بدید کمی البته خلاصه ‫از اوضاع احوال ایران بگیم ‫بعد از قتل نادرشاه افشار ‫ابتدا علی‌قلی میرزا، برادرزاده‌ی نادر ‫تمام پسران نادرشاه رو جز شاهرخ، نوه‌ی نادرشاه ‫همه‌شون رو می‌کشه ‫بعد هم طبیعتا اعلام شاهی می‌کنه ‫و جالبه به خودش می‌گه عادل‌شاه ایشون ‫به‌هرحال چند ماه بعد ‫ابراهیم میرزا، برادر عادل‌شاه ‫این آقای عادل‌شاه رو می‌کشه ‫می‌گه حالا من شاهم


audio: BnEXPbwEqEE_0023.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اسمم هم ابراهیم‌شاهه ‫پرانتز بنده این رو عرض کنم ‫تنها اقدام عادل‌شاه که در تاریخ ماندگار شد ‫اخته کردن پسر شش ساله‌ی محمدحسن قاجار بود ‫که البته همین ایشون در آینده شد آقامحمدخان قاجار ‫به‌هرجهت، با مرگ عادل‌شاه و قدرت گرفتن ابراهیم‌شاه ‫عده‌ای از سران دولت افشار در مشهد ‫شاهرخ میرزا، نوه‌ی نادر شاه رو ‫از زندان آزاد می‌کنن ‫بهش می‌گن آقا تو شاهی پاشو بریم


audio: BnEXPbwEqEE_0024.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫می‌رن به جنگ ابراهیم‌شاه، نتیجه؟ ‫قوای شاهرخ میرزا، ابراهیم‌شاه رو می‌کشن ‫و اینجوری دو برادر یعنی عادل‌شاه و ابراهیم‌شاه ‫که برادرکشی هم کرده بودن ‫جمعا دو سال شاه مملکت نمی‌مونن در تاریخ ‫در ادامه و از پس این اتفاقات ‫آقای شاهرخ به تخت شاهی می‌شینه ‫البته یک بار سقوط می‌کنه ‫کور می‌شه در اثر اون اتفاقات و سقوط ‫اما دوباره از پس یه اتفاقات جدید، ‫شاه ایران‌زمین می‌شه


audio: BnEXPbwEqEE_0025.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫سوال: شاه چه کشوری بود؟‫ این مهمه ‫آیا آن کشور آن روز، کشور نادرشاه افشار بود؟ ‫خیر ‫عرض کردم سران قبایل سپاه نادرشاه ‫همه رفته بودن برای خودشون تاج‌وتختی درست کنن ‫احتمالا همه با خود می‌گفتن ‫که اگر نادر بی‌اصل‌ونسب فلان‌فلان شده ‫تونسته شاه بشه خب چرا ما نتونیم؟ ‫البته در تاریخ این رو خیلی‌ها گفتن ‫به‌هرحال همه معتقد بودند می‌توانند پادشاه ایران‌زمین باشند ‫حالا اگر پادشاه هم نشدن


audio: BnEXPbwEqEE_0027.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫شاهرخ‌شاه نابینا و سران حکومت او ‫باید دونه‌دونه این مدعیان شاهی و خانی رو سرکوب می‌کردن ‫و البته وادار به اطاعت ‫یکی از این خان‌های خودسر توشمال کریم بود ‫یا کریم توشمال ‫همین بزرگواری که ما در این قسمت از او داریم صحبت می‌کنیم ‫این توشمال یک لقب بود یا یک مقام ‫مثلا حالت کدخدا ‫یه‌جور ریاست ایل بود که جایگاه و مقامش


audio: BnEXPbwEqEE_0028.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫بسیار بسیار پایین‌تر از جایگاه و مقام خان بود البته ‫سوال: چی شد که کریم توشمال شد کریم‌خان در تاریخ؟ ‫دو روایت وجود داره ‫یکی می‌گه خود اهالی ایل زند ‫از بس که از فرماندهی کریم خوششون اومده بود ‫بهش گفتن شما خانی قربونت ‫دیگه توشمال برات کمه ‫توشمال چیه؟ خان ‫روایت دوم چیه؟ ‫می‌گه کریم توشمال ‫تو همون چند ماهی که ابراهیم‌شاه، شاه ایران بود


audio: BnEXPbwEqEE_0029.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫رفت خدمت ایشون و گفت آقا ما در خدمت شماییم‌ها ‫اصلا می‌خوایم بیاییم تو قشون شما خدمت کنیم ‫و ابراهیم‌شاه اون زمان لقب خان رو داد به آقای کریم ‫این هم دو روایت، ولی یک اشتراک ‫کریم توشمال اینجا شد کریم‌خان


audio: BnEXPbwEqEE_0030.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫خب، بریم سراغ ایل زند ‫و این کریم توشمال یا همون کریم‌خان آتی ‫از پس مرگ نادرشاه افشار ‫و جابه‌جایی‌های شاهان افشار ‫وضعیت ایل زند چطور بود؟ چه می‌کردند؟ ‫زمانی که نادرشاه مرد ‫کریم توشمال چند سالشه؟ چهل سال ‫چه می‌کنه؟ بلافاصله شروع می‌کنه به تصرف روستاها ‫و شهرهای کوچک نزدیک همدان ‫که مهم‌ترینش هم تویسرکان بود ‫سوال: حاکم همدان کی بود؟


audio: BnEXPbwEqEE_0031.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫یه بابایی بود به نام محمدعلی‌خان تکلو ‫این آقای محمدعلی‌خان که وصف جنگجویی و ‫فتوحات کریم رو شنیده بود ‫یک پیک روانه کرد برای کریم‌خان ‫که آقاجان تو اصلا پاشو بیا واسه ما کار کن انقدر خوبی ‫اما پیک ایشون با گوش و دماغ بریده بازگشت ‫و این به معنای اعلام جنگ بود ‫البته از آن کریم‌خان زندی که ‫خاطره داره در جوانی‌ش


audio: BnEXPbwEqEE_0032.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫یه چیزی رو دزدیده بود برای نجات هزار نفر بی‌گناه ‫اون زین اسب رو رفت پس داد ‫این کار از او بعید به‌نظر می‌رسه کمی ‫به‌هرحال محمدعلی‌خان حاکم همدان قاطی می‌کنه ‫قشون می‌فرسته که کریم‌خان رو شکست بده اما ‫قشون او شکست‌خورده بازمی‌گردند به همدان ‫این اولین پیروزی نظامی کریم‌خان زنده در تاریخ ‫در واقع سومین نقطه‌ی عطف مهمه در زندگی کریم‌خان


audio: BnEXPbwEqEE_0034.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫محمدعلی‌خان تکلو شخصا می‌ره جنگ کریم‌خان اما ‫او هم شکست می‌خوره ‫در ادامه از برادرش حسنعلی‌خان، حاکم اردلان ‫یعنی استان کردستان امروزی کمک می‌خواد ‫کریم‌خان با اینکه توپ‌خونه‌ی محمدعلی‌خان رو ‫غنیمت گرفته بود در جنگ ‫می‌فهمه حریف سپاه حسنعلی‌خان نخواهد شد ‫چه می‌کنه؟ می‌ره تو کار جنگ چریکی ‫شبیخون بزن و فرار کن ‫چهل‌وپنج شبانه‌روز با همین روش


audio: BnEXPbwEqEE_0035.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫پدر سپاه حسنعلی‌خان رو در میاره ‫و کلی غنیمت می‌گیره ‫و وادارشون می‌کنه برگردن سنندج ‫این پیروزی و غنیمت‌ها باعث شهرت بیشتر کریم‌خان شد ‫و از ایل‌های دیگه اومدن پیش ایشون ‫گفتن ما هم هستیم ما میایم با شما،‫ نتیجه؟ ‫سپاه کریم‌خان و قدرت او بیشتر و بیشتر شد ‫و هدف بعدی چه بود؟ ‫تصرف خوانسار و گلپایگان ‫اما اتفاقی افتاد


audio: BnEXPbwEqEE_0036.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫در میانه‌ی رسیدن به این هدف ‫کریم‌خان زند و سپاهش با یک قشون دیگر برخورد کردند ‫کدام قشون؟ ‫عرض می‌کنم


audio: BnEXPbwEqEE_0037.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫عرض کردم پیش از این ‫هر کدوم از سران عشایر ارتش نادرشاه ‫رفته بودن ولایت خودشون ‫که برای خودشون تاج‌وتختی درست کنن ‫یکی‌شون کی بود؟ ‫خان ایل بختیاری ‫نامش چه بود؟ ‫علی‌مردان‌خان ‫این آقای علی‌مردان می‌گفت ‫ندر قلی، که نام اصلی نادرشاه افشار بود ‫در حد مهتر اسب‌های طویله‌ی من هم نبود ‫اون شاه بشه، من نشم؟‫ نتیجه؟ ‫به مردمان چهارلنگ و هفت‌لنگ


audio: BnEXPbwEqEE_0038.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫پرانتز عرض کنم ‫این چهارلنگ و هفت‌لنگ دو شاخه‌ی ایل بختیاری بودند ‫به مردمانشون می‌گه دوستان تا اصفهان که راهی نیست ‫حاکمش هم که از خودمونه، بختیاریه ‫ضمن اینکه مردمان ایران‌زمین ‫هنوز به اصفهان به چشم پایتخت نگاه می‌کنن ‫یه همت کنید رفتیم اصفهان رو گرفتیم کار دراومده ‫اما حاکم بختیاری اصفهان، آقای ابوالفتح‌خان ‫می‌گه من به شاهرخ‌شاه افشار وفادارم ‫تمام، این حرف‌ها نیست، نتیجه؟


audio: BnEXPbwEqEE_0039.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫علی‌مردان‌خان یک لشکر درست می‌کنه ‫می‌ره سمت گلپایگان که سر راه اصفهان بود ‫از اون‌ور کریم‌خان کجاست؟ ‫اونم دقیقا داره می‌ره سمت گلپایگان ‫بره اونجا رو تصرف کنه ‫این دو می‌خورن به هم، جنگی در می‌گیره ‫کریم‌خان زند علی‌مردان‌خان رو شکست می‌ده اونجا ‫کلی ازش غنیمت می‌گیره ‫گلپایگان رو هم تصرف می‌کنه اما ‫یه اتفاقاتی میفته که مجبور می‌شه ‫برگرده با همون حاکم همدان دوباره بجنگه، نتیجه؟


audio: BnEXPbwEqEE_0040.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫کریم‌خان زند و سپاهش برمی‌گردن سمت همدان ‫علی‌مردان‌خان فرصت می‌کنه دوباره قشون جمع کنه ‫بره گلپایگان رو تصرف کنه ‫و این کار هم انجام می‌ده ‫حتی به دروازه‌ی اصفهان هم می‌رسه ‫اما اونجا ابوالفتح‌خان، وفادار به شاهرخ‌شاه افشار ‫او رو شکست می‌ده ‫و علی‌مردان‌خان و سپاه باقی‌مونده‌ش برمی‌گردن گلپایگان ‫اینجا شاید چهارمین نقطه‌ی عطف زندگی کریم‌خان زند باشه ‫همین اتفاقات


audio: BnEXPbwEqEE_0042.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫آقای کریم‌خان و سپاهش ‫برگشتن با محمدعلی‌خان حاکم همدان دوباره درگیر شدن ‫شهر همدان رو تصرف کردن ‫این اولین باری‌ست در تاریخ ‫که کریم‌خان یک شهر مهم و بزرگ رو تصرف می‌کنه ‫خبر این پیروزی به علی‌مردان رسید ‫و ایشون نشست با خودش فکر کرد ‫گفت خب، من تنهایی حریف ابوالفتح نشدم ‫ابوالفتح‌خان حاکم اصفهان ‫برم با این کریم متحد شم ‫دوتایی بریم بالاسر اصفهان ‫چیز دیگری هم در فکر او وجود داشت البته


audio: BnEXPbwEqEE_0043.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫که تقویت می‌کرد شاید نیتش رو ‫چه چیزی؟ ‫با خودش فکر می‌کرد کریم‌خان ‫هر کی از ایل بختیاری تو اون جنگ آخر ‫اسیر کرده بود رو آزاد کرده ‫در واقع اون‌ور کریم‌خان زند هم به این نتیجه رسیده بود ‫که ایل بختیاری ایل بزرگیه و قدرتمنده ‫امروز شکستشون دادم اسیر گرفتم ‫ممکنه تو جنگ بعدی مغلوب باشم ‫شاید به همین دلیل آزاد کرد اسیرهای بختیاری رو ‫این تفکر علی‌مردان‌خان رو تایید می‌کرد


audio: BnEXPbwEqEE_0044.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫و قدرتمندتر می‌کرد ‫چه کردند؟ ‫پیشنهاد دوستی فرستاد ‫پیشنهاد دوستی و اتحاد آقای علی‌مردان ‫کریم‌خان پذیرفت و حالا این دو سپاه با هم ادغام شدند ‫بیست‌هزار سرباز رفتند به سمت اصفهان ‫ابوالفتح‌خان بختیاری با رسیدن قوای کمکی از پایتخت افشار ‫پنجاه‌هزار سرباز داشت اما ‫چنان شکستی از سپاه علی‌مردان‌خان و کریم‌خان خورد ‫که اصفهان از دست رفت


audio: BnEXPbwEqEE_0045.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫و خود او ابوالفتح‌خان هم اسیر شد ‫می‌گن سران ایل زند وساطت کردند ‫که ابوالفتح‌خان زنده بمونه اما ‫ما حدسمان بر این است، بر اساس پازل‌های تاریخی ‫که بختیاری بودن او بی‌تاثیر نبود ‫و شاید مهم‌تر هم بود که زنده بود


audio: BnEXPbwEqEE_0046.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اغلب کتاب‌ها و مقالات و مستندات تاریخی ‫زندگی سیاسی کریم‌خان زند رو از اینجا آغاز می‌کنن ‫در واقع نقطه‌ی عطف را اصلا اینجا می‌دونن ‫زمانی که کریم‌خان و علی‌مردان‌خان ‫و ابوالفتح‌خان که حاکم اصفهان بود ‫با هم یک پیمان اتحاد نوشتند ‫عملا زندگی جدی سیاسی کریم‌خان آغاز می‌شه ‫اما ما از چند سال جلوتر آغاز کردیم ‫که راوی این داستان باشیم که چه شد اصلا؟


audio: BnEXPbwEqEE_0047.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫که دو خان بختیاری حاضر شدن با یک خان تازه مشهور شده ‫از ایل دیگری به نام ایل زند ‫که خیلی هم نام‌ونشان جدی‌ای نداشت ‫متحد بشن، پیمان اتحاد بنویسن ‫حالا سوال: مفاد این اتحاد چه بود؟ ‫خلاصه‌ش اینه که یکی از این سه خان ‫گفت دوستان تو اصفهان یه شازده‌ی صفوی هست ‫به نام ابوتراب میرزا ‫البته مادرش شازده‌ی صفوی بود ایشون ‫به‌هرحال می‌گن همین هم بسه برای گول زدن مردم کافیه


audio: BnEXPbwEqEE_0048.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫این بنده خدا رو شاه کنیم ‫خودمون کشور رو کلا دست بگیریم، نتیجه؟ ‫ابوتراب با نام شاه اسماعیل سوم صفوی شد شاه ‫ابوالفتح‌خان، حاکم سابق اصفهان ‫شد همچنان در واقع حاکم اصفهان ‫کریم‌خان شد فرمانده‌ی قشون ‫علی‌مردان‌خان که به‌هرحال خان بزرگ ایل بختیاری بود ‫و صاحب اصل‌ونسب، شد نائب‌السلطنه ‫همه‌ی این‌ها به کنار ‫یک نکته‌ی مهم اینجا به وجود آمد در تاریخ


audio: BnEXPbwEqEE_0049.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫حالا کریمی که خیلی آدم معروفی نبود ‫و از ایلی بود که آن ایل هم خیلی معروف نبودند ‫و کسی در واقع او رو نمی‌شناخت ‫تبدیل شد به فرمانده‌ی کل ارتش پادشاهی صفوی ‫البته یک پادشاهی که از اصفهان ‫تا کوه‌های بختیاری و همدان کلا دستش بود ‫الباقی دست بقیه بود ‫در ادامه چه شد؟ ‫عرض می‌کنم


audio: BnEXPbwEqEE_0050.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫علی‌مردان‌خان و کریم‌خان زند قسم خوردند ‫بدون مشورت همدیگه کاری انجام ندن ‫اما علی‌مردان‌خان این کار رو نکرد ‫او نه‌تنها استعداد فرماندهی نظامی نداشت ‫در کارنامه‌ش مشخصه ‫بلکه به‌نظر می‌رسید سیاست‌مدار خوبی هم نبود، چرا؟ ‫آقای علی‌مردان‌خان، نائب‌السلطنه‌ی یک پادشاهی بود ‫حالا به زعم خودش و اتحاد خودشون ‫از طرفی یک فرمانده‌ی بااستعداد مثل کریم‌خان زند رو داشت


audio: BnEXPbwEqEE_0051.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫که به‌سادگی می‌تونست بره کل کشور رو فتح کنه براشون ‫اگه سیاست به خرج می‌داد ‫ولی این کار رو نکرد ‫زمانی که کریم‌خان زند ‫با سپاه رفت از تهران تا کرمانشاه و سنندج رو زیر فرمان بکشه ‫علی‌مردان‌خان شروع کرد زیرآبی رفتن ‫اول نقشه کشید برای تصرف شیراز ‫درحالی‌که بنا بود بدون مشورت کریم‌خان ‫هیچ کاری انجام نده ‫در ادامه یهو ابوالفتح‌خان رو که حاکم اصفهان بود ‫انداخت زندان، بعد کورش کرد، بعد کشتش


audio: BnEXPbwEqEE_0052.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫از پس کشتن او رفت شیراز رو تصرف کرد ‫پدر مردمان فارس رو درآورد ‫و یه نفر نبود احتمالا که به او بگه چی‌کار می‌کنی؟ ‫کریم خان زند رو مگه یادت رفته که او کیست؟ ‫فرمانده‌ی سپاهه ‫چه توانمندی‌هایی داره، ‫چه فتوحاتی در کارنامه داره ‫خودت رو مگه شکست نداده؟ ‫تاریخ بهترین معلم‌هاست ‫اصل سپاه دست کریم‌خان بود ‫هیچ‌کس به علی‌مردان‌خان نگفت که


audio: BnEXPbwEqEE_0053.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫او برگردد پدرت را در می‌آورد ‫البته شاید گفتند و علی‌مردان‌خان گوشش بدهکار نبود ‫قدرت، چشم و گوش انسان‌ها را می‌بندد


audio: BnEXPbwEqEE_0054.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫خبر به کریم‌خان زند رسید ‫از پس فتوحات بسیارش ‫که نتیجه‌ی اون فتوحات چی بود؟ ‫نیروهای جدیدی هم جمع کرده بود ‫قشون و سپاهش بزرگ و بزرگ‌تر شده بود ‫چه کرد؟ ‫سران لشکر رو جمع کرد ‫گفت علی‌مردان‌خان این کار را کرده، آن کار را کرده ‫از همه مهم‌تر زیر تمام قول و قرارهای خود زده ‫و از آن مهم‌تر مردمانی را آزار می‌دهد ‫با همچین آدمی چه باید کرد؟


audio: BnEXPbwEqEE_0056.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫کریم‌خان و سپاهش اول اصفهان رو فتح کردند ‫و نه‌تنها با مردم اصفهان خیلی خوب برخورد کرد آقای کریم‌خان ‫بلکه هرچی علی‌مردان‌خان به‌زور از مردم گرفته بود ‫بهشون پس داد ‫و حالا مردم زمانی که رفتار کریم‌خان رو ‫با رفتارهای علی‌مردان‌خان مقایسه کردند ‫و از طرفی سوابق نظامی هر دو رو هم کنار هم گذاشتند ‫نتیجه‌ی مشخصی حاصل شد ‫حق با کریم‌خان زند بود ‫در عمل چه شد؟


audio: BnEXPbwEqEE_0057.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫سپاه کریم‌خان حرکت کرد به سمت علی‌مردان ‫اما قبل از اینکه دو سپاه به هم برسن ‫شاه اسماعیل سوم و یه سری از قشون علی‌مردان‌خان فرار کردن ‫پناه بردن کجا؟ ‫به سپاه کریم‌خان زند و شخص کریم‌خان زند ‫از اون‌ور علی‌مردان‌خان تازه فهمید اوه ‫من اصلا یادم رفته بود کریم‌خان زندی هست ‫چه کرد؟ ‫فرار کرد به سمت خوزستان ‫کل این ماجراها چقدر طول کشید؟ ‫کلا یک سال و خرده‌ای ‫کار رو جمع کرد آقای کریم‌خان


audio: BnEXPbwEqEE_0058.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫1129 سه خان با هم متحد شدند ‫1130 علی‌مردان‌خان از دست کریم‌خان فرار کرد ‫کریم‌خان هم با شاه اسماعیل سوم صفوی به اصفهان برگشت ‫و پنجمین نقطه‌ی عطف زندگی کریم‌خان داستان ما فرا می‌رسه ‫او شد نائب‌السلطنه با لقب وکیل‌الدوله ‫اینجا چند سالشه؟ چهل‌وچهار سال


audio: BnEXPbwEqEE_0059.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫خب، تا اینجای کار جنگ‌های کریم‌خان رو ‫خیلی با جزئیات تقریبا درباره‌ش صحبت کردیم ‫و چرا این کار رو کردیم؟ ‫هدف این است که بدانیم ‫چطور شد که فردی از یک ایل گمنام ‫زمانی زین اسب ولیعهد رو دزدید و البته برگردوند ‫و حالا به جایگاه نائب‌السلطنه‌ای رسیده ‫نائب‌السلطنه‌ی ایران‌زمین ‫اگر بخوایم در ادامه با همون جزئیات ‫به تمام اقدامات کریم‌خان، جنگ‌هاش بپردازیم


audio: BnEXPbwEqEE_0060.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫واقعا چند قسمت پادکست خواهد شد ‫در همین حد خلاصه عرض کنم که کریم‌خان ‫پانزده سال دیگر درگیر جنگ بود ‫تا فقط نیمه‌ی غربی ایران رو تحت فرمان بگیره ‫متحد کنه یه‌جورایی ‫از قفقاز و سواحل خزر بگیریم ‫تا خلیج فارس و استان کرمان ‫پانزده سال ‫سوال: چرا انقدر طول کشید؟ ‫جواب: چندین بار فرماندهان او شکست سخت خوردند ‫دو بار در این پانزده سال ‫کریم‌خان زند خود شکست‌های سختی خورد


audio: BnEXPbwEqEE_0061.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫دربه‌در و آواره شد ‫کل کشور از دستش رفت ‫و جونش دراومد تا دوباره قشونی جمع بکنه ‫و هرچه از دست داده رو دوباره تصرف کنه ‫اجازه بدید در میانه‌ی این بحث‌ها ‫به دو شکست جدی کریم‌خان کمی بپردازیم ‫چراکه پیروزی‌های او بسیار است و ‫دلایلش رو در دقایق اخیر ‫تا حدود زیادی درباره‌ش صحبت کردیم


audio: BnEXPbwEqEE_0062.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اولین شکست کریم‌خان زند ‫ایشون تا مازندران رو تصرف کرد، ‫رسید به قلمروی قاجارها ‫محمدحسن‌خان قاجار گفت آقا جنگ نداریم ول کن، صلح کنیم ‫کریم‌خان قبول نکرد و گیر داد ‫که الا و للله باید جنگید و جنگیدند ‫او بد شکست خورد، این اولین بار ‫شکست دوم، کریم‌خان می‌خواست بره آذربایجان ‫با یکی از فرماندهان لشکر نادرشاه بجنگه ‫فردی به نام آزادخان افغان


audio: BnEXPbwEqEE_0063.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫که او هم از خرتوخری مملکت استفاده کرده بود ‫ارومیه رو تصرف کرده بود ‫تو مسیر همین جنگ ‫یکی از فرماندهان کریم‌خان ‫بهش می‌گه آقا ما تازه جنگیدیم، سربازها خسته‌ن ‫بیخیال جنگ شو الان حداقل ‫او بی‌خیال نشد و این می‌شه شکست دوم ‫کریم‌خان زند از پس این شکست آواره شد مدت‌ها اما ‫او آدمی نبود که جا بزنه ‫رفت برای تقویت خود و باز برخاست


audio: BnEXPbwEqEE_0064.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫تا زمانی که کریم‌خان خودش رو تقویت کنه ‫محمدحسن‌خان قاجار رفت سراغ آزادخان، آزادخان افغان ‫کسی که کریم‌خان رو شکست داده بود ‫این دو با هم در حال جنگ بودند ‫در نهایت محمدحسن‌خان قاجار فائق آمد ‫او را شکست داد و شاه اسماعیل سوم هم برداشت برای خودش ‫یعنی چی؟ ‫یعنی شاه اسماعیل سوم ‫تا دید اوه، محمدحسن‌خان، فاتح داستانه الان ‫کریم‌خان خیلی خبری نیست ‫آزادخان افغان هم که شکست خورد


audio: BnEXPbwEqEE_0065.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫گفت آقا من هوادار خان قاجارم ‫غافل از اینکه خان زند در حال بازگشته ‫و بازگشت ‫جنگ دومی درگرفت بین محمدحسن‌خان قاجار و کریم‌خان زند ‫این بار خان قاجار پا به فرار گذاشت اما ‫یه سری از افراد خود خان قاجار ‫سر خان قاجار رو بریدند ‫برای کریم‌خان زند فرستادند ‫در نهایت خان زند از پس پانزده سال جنگ‌های سخت ‫در 1144 خورشیدی رفت شیراز


audio: BnEXPbwEqEE_0066.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اعلام کرد اینجا پایتخت من است و جنگ کافی‌ست ‫شاه اسماعیل سوم هم فرستاده شد ‫تو بشنو تبعید شد به شهر آباده ‫و کریم‌خان زند بدو گفت ‫ماهیانه به تو یک مقرری می‌دهیم برای خودت و خانواده‌ات ‫حکومت کردن را به ما بسپار، نتیجه؟ ‫ششمین و آخرین نقطه‌ی عطف کریم‌خان زند فرا رسید


audio: BnEXPbwEqEE_0068.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫جمله‌ای وجود داره در فیلم ماندگار دزیره ‫که در ارتباط با آقای ناپلئون مطرح می‌شه ‫و بسیار جمله‌ی معروفی‌ست ‫می‌گن یک نفر باید یک‌جا ناپلئون رو متوقف کنه ‫ما نادرشاه افشار رو داریم در تاریخ خودمون ‫کسی که همانند ناپلئون همین مشکل رو داشت ‫نمی‌تونست متوقف بشه ‫کسی نمی‌تونست متوقفش کنه ‫نادرشاه افشار هم نتونست نجنگه


audio: BnEXPbwEqEE_0069.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫نتونست لشکرکشی نکنه ‫و شاید همین دلیل مهمی‌ست که ایران را ‫به خاک و خون کشید ‫و شاید همین شد بلای جان نادرشاه افشار ‫کسی که روزگاری دشمنان ایران‌زمین را ‫اخراج و تو بشنو بیرون کرده بود ‫کریم‌خان زند اما بدین شکل عمل نکرد ‫او از پس هجده نوزده سال جنگ‌های پی‌درپی ‫روزی متوجه شد و متوقف شد


audio: BnEXPbwEqEE_0070.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫او این قدرت را داشت که خود، خود را متوقف کند ‫آقای کریم‌خان زند کسی بود که حتی زمانی که عثمانی‌ها ‫و انگلیس‌ها به او وعده دادند ‫که با کشتی و قایق کمکت خواهیم کرد ‫برو قوم عرب بنی‌کعب رو سرکوب کن ‫و البته به وعده‌شون عمل نکردن ‫یعنی کریم‌خان زند دید ‫مثلا عثمانی‌ها کلا دوسه تا قایق فرستادن ‫و از طرفی قوم بنی‌کعب هم ‫پیام تسلیم فرستاد برای کریم‌خان زند


audio: BnEXPbwEqEE_0071.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫همون رو درس عبرت گرفت ‫شاید نیم‌نگاهی به سرنوشت قاجار کرد، به نادر افشار کرد ‫در شیراز ماند و دیگر تا پایان عمر نجنگید ‫یه‌جورایی خیلی از شیراز خارج نشد حتی وکیل‌الرعایای ما ‫در صورتی که به‌هرحال در هر حکومتی جنگ پیش میاد ‫شورش پیش میاد اما ‫کریم‌خان زند حتی برای ساکت کردن همان شورش‌ها هم ‫هیچ‌وقت شخصا وارد جنگی نشد ‫فرماندهان خود را فرستاد


audio: BnEXPbwEqEE_0073.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫کریم‌خان از 1130 رسما به‌عنوان وکیل‌الدوله ‫یعنی وکیل دولت صفوی ‫حکومت خودش رو آغاز کرد ‫و تا 1157 خورشیدی که از دنیا بره ‫صاحب حکومت بود ‫می‌شه چند سال؟ بیست‌وهفت سال ‫نصفی از این بیست‌وهفت سال به کشورگیری گذشت ‫نصفش به کشورداری‌ای که خالی از جنگ نبود ‫در واقع نبردهای کریم‌خان از 1126 آغاز شده بود ‫سوال مطرح کنیم


audio: BnEXPbwEqEE_0074.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫در تمام این سی‌ویک سال جنگ ‫آیا کریم‌خان هیچ خطایی نکرد؟ ‫یک‌سره وکیل‌الرعایا بود؟ ‫جوانمرد و لوطی بود؟ ‫یه نمونه‌ش رو عرض کردم ‫یک قاصدی که فقط حامل پیام بود برای آقای کریم‌خان ‫ایشون دستور داد گوش و دماغش رو بریدن ‫این کجاش نشونه‌ی جوانمردی‌ست؟ ‫یا یک مثال دیگه ‫یکی از فرماندهان خودش که فامیلش هم بود ‫دستور داد کورش کنن در یک عصبانیت لحظه‌ای ‫یا باز مثالی دیگر


audio: BnEXPbwEqEE_0075.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫یه دفعه به حاکمان تمام مناطق یواشکی دستور داد ‫سر عید نوروز هرچی افغان تو منطقه‌تون هست بکشید ‫اون افغان‌ها، افغان‌هایی بودند ‫که از سپاه نادرشاه افشار ‫تو مناطق مختلف مونده بودن ‫و سربه‌راه نبودن البته اما ‫دستور، دستور جوانمردانه‌ای بود؟ ‫آیا واقعا جز قتل‌عامشون هیچ گزینه‌ای وجود نداشت؟ ‫نه‌هزار نفر را کشتند با یک دستور ‫راهی نبود که سربه‌راه بشن و حل‌وفصل بشه؟


audio: BnEXPbwEqEE_0076.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫در صحنه‌های جنگ کریم‌خان چطور؟ ‫چند انسان کشته و زخمی و داغ‌دار شدند تا ‫کریم‌خان به آرزوش و حکومت بر ایران برسه؟ ‫علی‌مردان‌خان، محمدحسن‌خان قاجار، آزادخان افغان ‫همه همین رو می‌خواستن، حکومت بر ایران ‫و اینجاست سوال تلخ تاریخ ‫آن‌ها بد بودند؟ ‫کریم‌خان خوب؟ ‫آن‌ها جنگیدند؟ او هم ‫آن‌ها کشتند؟ او هم


audio: BnEXPbwEqEE_0077.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫در چند جمله‌ی کوتاه می‌شود خلاصه‌ش کرد ‫درسته که کریم‌خان زند ‫خیلی همانند آن‌ها با مردمان غیرنظامی وحشی‌گری نمی‌کرد ‫مهربان بود اما ‫او هم برای رسیدن به هدفش، قدرتش ‫انسان‌ها را به کشتن داد


audio: BnEXPbwEqEE_0078.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اما بریم به دوران صلح و آرامش کریم‌خانی ‫دورانی که دلیل اصلی محبوبیت کریم‌خان زنده در تاریخ ‫مردم چرا باید به کسی که شمشیر می‌زنه ‫و رقیب‌های خودش رو می‌کشه ‫انقدر علاقه داشته باشن؟ ‫مردم به کسی علاقه دارن اساسا ‫که براشون آرامش و امنیت فراهم کنه ‫و بتونن زندگی کنن ‫یک رفاه نسبی داشته باشن ‫کریم‌خان زند این کار رو انجام داده ‫این، تفاوت اصلی کریم‌خان بود با امثال نادرشاه افشار


audio: BnEXPbwEqEE_0079.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫علی‌مردان‌خان، محمدحسن‌خان قاجار یا آزادخان افغان ‫شاید به همین واسطه ‫از یک جایی کریم‌خان زند گفت من وکیل‌الرعایا هستم ‫مقام وکیل‌الرعایا در دوره‌ی صفوی به وجود اومد اساسا ‫یه‌جورایی معادل دادستان امروزیه ‫گرچه کریم‌خان مقام رسمی وکیل‌الدوله رو ‫همواره حفظ کرد اما ‫وکالت رعیت‌ها رو هم به گردن گرفت ‫در واقع اجازه بدید تا به اینجا رو بدین شکل جمع‌بندی کنیم


audio: BnEXPbwEqEE_0080.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫کودکی عشایری بدون تعلیم‌وتربیت خاصی که بزرگ شد ‫اغلب عمرش را تاخت‌وتاز کرد و شمشیر زد ‫زمانی وارد شیراز شد که پنجاه‌وهشت ساله بود ‫آن مرد دنیادیده‌ی پنجاه‌وهشت ساله ‫از پس حدود چهل سال جنگ و گریز ‫خود را تغییر داد ‫چهره‌ی جدید و متفاوتی از خود نشان داد ‫و شروع کرد به آبادگری


audio: BnEXPbwEqEE_0081.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫برای چه کسانی؟ رعایا، مردمان ‫مردمان در تاریخ نشان دادند ‫واقعا چیزی بیش از این نمی‌خوان ‫و مردمان ایران‌زمین


audio: BnEXPbwEqEE_0083.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫آبادگری دستاورد مهم کریم‌خان بود ‫ساختن مسجد و بازار و ارگ و فضاهای عمومی ‫که در دوران کریم‌خان ‫در همه‌جای ایران کم‌وبیش انجام می‌شد ‫شاید یکی از مهم‌ترین یادگاری‌های اوست اما ‫طبیعتا بیشترینش توی شیراز انجام شد ‫که خود ایشون حضور داشت ‫مثالش ساخت مقبره برای سعدی و حافظه ‫بناهایی که کریم‌خان در شیراز ساخت ‫از لحاظ معماری و مهندسی هم واقعا شاهکارن ‫گرچه طبعا خود او مهندس نبود اما


audio: BnEXPbwEqEE_0084.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫به‌عنوان رئیس حکومت انقدر ذوق و فکر داشت ‫که به مهندسین توانمند فضای کار و امکانات بده که ‫نتیجه‌ش بشه شاهکارهایی


audio: BnEXPbwEqEE_0086.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫در تاریخ آوردند که ‫شخصا کریم‌خان می‌رفت نظارت می‌کرد بر کارها ‫مراقب بود به کارگرها حقوق خوب داده بشه ‫حقوق‌ها مرتب پرداخت بشه ‫برج و بارویی که کریم‌خان دور شهر شیراز ساخت ‫انقدر قرص و محکم بود که زمانی که بعدها ‫آقامحمدخان قاجار خواست خراب کنه دیوارها رو ‫پدر کارگرها و مهندس‌ها دراومد ‫که اصلا بتونن خراب کنن بنا رو ‫بله


audio: BnEXPbwEqEE_0087.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫در دولت کریم‌خان نقاشی و شعر و موسیقی هم رونق پیدا کرد ‫از طرفی مسابقات ورزشی مخصوصا کشتی ‫تمام این‌ها نه‌فقط برای سرگرمی خود او و درباریان بود ‫که برای سرگرمی مردمان عادی ‫سربازان، کارگرهای پروژه‌های عمرانی، برای آن‌ها بود ‫کنار سپاهش، آقای کریم‌خان دستور داد ‫مطرب و رقاص بگذارید که سربازها سرگرم شوند ‫شاید خیلی‌ها دوست نداشته باشند همچین مطالبی مطرح بشه


audio: BnEXPbwEqEE_0088.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫شاید بگن این هم یه‌جور سوءاستفاده از زنانه اما ‫مورخین نوشتند این رو که کریم‌خان زند ‫همواره زنان کارگر جنسی رو هم کنار سپاهش می‌برد ‫یا نزدیک سربازخونه‌ها براشون یه جاهایی رو تعیین می‌کرد ‫دلیلش چی بود؟ ‫آقای کریم‌خان زند می‌گفت من این کار رو انجام می‌دم ‫که اگر روزی یک سرباز من در کوه و بیابون ‫خسته، چشمش به ناموس کسی افتاد ‫چشمش به دختری یا زنی افتاد


audio: BnEXPbwEqEE_0089.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫وحشی نشه به زنان تجاوز نکنه ‫ایشون به سربازهاش می‌گفت که ‫اگر کسی حاضر به این کار است ‫که ما جا برایش مشخص کردیم ‫به او حق حسابش را بدهید ‫و هم خود و هم او را راحت کنید ‫سراغ ناموس رعیت نروید ‫حال اینکه این سیاست اخلاقی بوده است یا نه؟ قضاوت با شما ‫در آن دوران هیچ‌کس زندگی نکرده است ‫که بشود قضاوت کرد ‫آیا اون زنانی که این شغل رو داشتن


audio: BnEXPbwEqEE_0090.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫واقعا راضی بودن؟ ‫یا از سر بدبختی همان زمان هم ‫به این کار تن می‌دادند؟ ‫قضاوتش با شما ‫و تاریخ، متاسفانه یا خوشبختانه ‫تکرار می‌شود


audio: BnEXPbwEqEE_0091.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اجازه بدید کمی نازک شیم بر این بحث ‫بحث زنان تن‌فروش ‫یه سوال مطرح کنیم ‫تن‌فروشی در اسلام حرام است، ممنوع است ‫اما ما در تاریخ داریم می‌بینیم ‫یک حاکم مسلمان ازش حمایت کرده ‫سوال اینه که آیا


audio: BnEXPbwEqEE_0093.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫یا دین‌دار بوده؟ ‫در واقع کریم‌خان ازاین‌جهت یک استثنا نیست ‫در تاریخ ایران و جهان اسلام، تو گویی کل جهان ‫اگر نازک شیم بر شرایط اجتماعی اون دوران ‫متدینین با موسیقی و نقاشی هم مخالفت می‌کردند ‫یا شراب که اصلا دیگه حرفش رو نزن اما ‫کریم‌خان زند تقریبا همانند تمام شاهان پیش از خودش ‫نسبت به این حرام‌ها کلا بی‌اهمیت بود ‫خودش شراب می‌خورد اصلا ناب


audio: BnEXPbwEqEE_0094.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫بساط عیش‌ونوش کریم‌خان همواره به راه بوده ‫در عین حال یه سری حرکت‌های دینی هم ‫از او دیده می‌شه در تاریخ ‫چندان در قیدوبند نماز نبوده اما ‫یه مسجد ساخته توی شیراز، شما ببین ‫مسجد وکیل بی‌نظیر ‫یا بسیار بناهای مذهبی رو ایشون بازسازی کرده ‫روی سکه‌ها اسم امامان شیعه رو زد آقای کریم‌خان اما ‫دکون مسلمونی باز نکرد ‫براساس کارنامه‌ش و تاریخ ‫مثلا به اسم دولت شیعه ‫اهل سنت رو


audio: BnEXPbwEqEE_0096.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫همه در دین و مذهب آزادی داشتند ‫کلا دین و مذهب در زندگی شخصی و حکومت کریم‌خان زند ‫مسئله‌ی اصلی و مهم نبود


audio: BnEXPbwEqEE_0097.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫یکی دیگه از جنبه‌های حکومت کریم‌خان که ‫مورد تحسین مورخان قرار گرفته ‫حمایت او از تجارته ‫هم تجارت داخلی و هم تجارت خارجی ‫در تجارت با عثمانی ‫بیشتر کالا از ایران به عثمانی می‌رفته اون زمان ‫و از طرفی سکه‌های طلا و نقره از عثمانی وارد می‌شده ‫اما کمپانی هند شرقی انگلیس ‫کالاهای زیادی داشت که از اروپا و هند ‫و سایر مناطق می‌آورد تو ایران ‫کریم‌خان زند فشار میاره به همون کمپانی انگلیسی


audio: BnEXPbwEqEE_0098.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫که نمی‌تونید کالا بیارید، طلا و نقره‌ی ایران رو ببرید ‫در ازای جنسی که میارید ‫باید جنس ایرانی بخرید ‫باید جنس کارگر ما را بخرید ‫ضمن اینکه اصلا پول بیارید خرید کنید ‫به این توجه کنیم ‫تنها جنگ خارجی کریم‌خان زند، یعنی فتح بصره ‫به‌خاطر رقابت تجاری با عثمانی بوده، چرا؟ ‫انگلیس‌ها می‌خواستن مرکز تجارتشون رو ‫از بوشهر ایران منتقل بکنن به بصره در عراق


audio: BnEXPbwEqEE_0102.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫یه نکته‌ی جالب ‫کریم‌خان زند حداقل سه بار ‫به کشتی جنگی نیاز پیدا می‌کنه در زندگی‌ش ‫اولی‌ش برای سرکوب بنی‌کعب بود در خوزستان ‫دومی برای سرکوب میرمهنا در جزیره‌ی خارک ‫که زیردستای خودش سرنگونش کردن ‫و سومی هم برای حمله به دزدان دریایی عمان بود ‫که آخر هم نتونست کاری بکنه ‫انگلیس‌ها هر بار که قول می‌دادند به آقای کریم‌خان ‫بدقولی می‌کردند، نتیجه؟


audio: BnEXPbwEqEE_0103.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫طبیعتا باید به فکر ساخت نیروی دریایی ‫میفتاد ایشون اما نیفتاد ‫و این نکته‌ی عجیبیه در عملکرد او ‫چهارده سال در شیراز ایشون حکومت می‌کرده ‫و اغلب گرفتاری‌هاش هم همون‌طور که مثال آوردیم ‫به‌واسطه‌ی نداشتن کشتی بوده ‫به این فکر نمیفته که کشتی بسازم ‫حتی به این فکر نمی‌کنه که یه کشتی‌سازی‌ای ‫یه کارخونه‌طوری نادرشاه افشار تو بوشهر راه‌اندازی کرده بود ‫برم اینو دست بگیرم مشکل کشتی جنگی رو حل کنم


audio: BnEXPbwEqEE_0106.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫البته این تنها کاری نیست که کریم‌خان زند نکرد ‫موارد دیگری هست، مثال بزنیم ‫آقای کریم‌خان هیچ‌وقت سعی نکرد ‫کل قلمروی ایران رو یکپارچه کنه ‫به سمت شرق حمله نکرد ‫گرچه یه توجیه می‌تونه داشته باشه ‫احمدشاه درانی توی افغانستان و پاکستان امروزی ‫پادشاه بسیار قدرتمندی بود ‫و قطعا ایشون نمی‌خواست، احتمالا نمی‌خواست ‫نمی‌خواسته وارد جنگی بشه که از عاقبتش مطمئن نباشه ‫به‌هرحال تمام پادشاهان در تاریخ


audio: BnEXPbwEqEE_0107.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫کارهای نکرده‌ی بسیار دارند ‫تو بشنو انسان‌ها در زندگی‌شان ‫کارهای نکرده‌ی بسیار دارند اما ‫یکی از کارهایی که نکرد کریم‌خان زند ‫خیلی مهم بود ‫چه کاری؟ ‫عرض می‌کنم


audio: BnEXPbwEqEE_0108.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫حکومت و سپاه کریم‌خان به‌شدت خانوادگی بود ‫سران سپاهش یا برادرش بودند، ‫یا برادرزاده یا خواهرزاده ‫یا حالا فامیل‌های دورتر از همون ایل زند ‫آقای کریم‌خان زند کلا آدم متعصبی بوده روی خانواده‌ش ‫مثال بزنیم ‫وقتی برادرش زکی‌خان، ‫رسما علیه‌ش شورش می‌کنه ‫در ادامه که اون شورش سرکوب می‌شه ‫این آقای زکی‌خان میاد می‌گه من خیلی عذرخواهی می‌کنم ‫آقای کریم‌خان زند می‌بخشتش ‫دوباره بهش پست و مقام می‌ده


audio: BnEXPbwEqEE_0109.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫حتی بهش ماموریت حمله به عمان می‌ده ‫که باز زکی‌خان می‌ره کار رو خراب می‌کنه ‫در تاریخ می‌بینیم این رو ‫همین زکی‌خان از پس مرگ کریم‌خان زند ‫عملا چه کرد؟ ‫حکومت شیراز رو در دست گرفت ‫این مهم‌ترین کار نکرده‌ی آقای کریم‌خان زند بود ‫کسی که بهش خیانت کرده بود رو بخشید ‫و به او دوباره جاه و مقام داد ‫یک اشتباه را دوبار نباید تکرار کرد


audio: BnEXPbwEqEE_0111.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اقوام کریم‌خان گندکاری کم ندارن ‫واقعا فرصتش نیست دونه‌دونه صحبت کنیم اما ‫یه نکته‌ای وجود داره ‫ما اثری از پسرهای کریم‌خان در تاریخ نمی‌بینیم ‫یعنی مثلا یه مورد نمی‌بینیم که پسرش رو ‫فرستاده باشه یک ماموریتی ‫تنها زمانی نام پسران کریم‌خان در منابع تاریخی دیده می‌شه ‫که پدر از دنیا رفته ‫مثلا اولین باری که در منابع ‫اسم پسر کریم‌خان رو می‌بینیم ‫زمانی‌ست که زکی‌خان، برادر کریم‌خان زند


audio: BnEXPbwEqEE_0112.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫به نام برادرزاده‌هاش قدرت رو در دست گرفته در شیراز ‫به تاریخ نگاه کنیم ‫نادرشاه افشار به محض اینکه شاه شد ‫پسر ارشدش، رضاقلی رو ولیعهد کرد ‫و برای تربیت و تقویت او برنامه‌ریزی ‫آقامحمدخان قاجار یکی از جدی‌ترین برنامه‌هاش ‫تربیت ولیعهدش بود، فتحعلی‌شاه قاجار ‫اما کریم‌خان زند هیچ برنامه‌ای برای تربیت ولیعهد نداشت ‫و این خیلی عجیبه ‫بزرگ‌ترین پسر او یعنی ابوالفتح‌خان


audio: BnEXPbwEqEE_0113.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫زمان مرگ پدر فقط بیست‌وسه سالش بود ‫یعنی کریم‌خان چهل‌وهشت سالگی صاحب این پسر شده ‫اینم باز عجیبه ‫قبل از اون پسری نداشته ‫یا اگر داشته زودتر از خودش مرده بودند ‫در تمام منابع هیچ‌چی راجع به این موضوع پیدا نکردیم واقعا ‫کریم‌خان حتی زمانی که هفتاد سالگی رو رد کرد ‫باز هم هیچ حرفی از ولیعهد و جانشین نمی‌زد ‫شاه اسماعیل سوم چند سال قبل از کریم‌خان ‫جوون‌مرگ شده بود


audio: BnEXPbwEqEE_0114.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫و کریم‌خان حتی کسی رو جانشین او هم نکرده بود ‫در واقع هیچ‌کس نمی‌دونست بعد از مرگ کریم‌خان زند ‫قراره چه اتفاقی بیفته؟ ‫یا همون پسرهای جوانی که داشت ‫هیچ تربیتی نشده بودند ‫جز بخوروبخواب کاری نکرده بودند، نتیجه؟ ‫بازیچه و قربانی جنگ قدرت اقوام شد ‫میراث کریم‌خان زند ‫و این شاید یکی از عجیب‌ترین


audio: BnEXPbwEqEE_0116.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫کریم‌خان زند نوزده سال تمام اسب تاخت و شمشیر زد ‫تا حاکم ایران شود اما ‫حکومتی ساخت که از پس مرگش ‫فقط پانزده سال دوام آورد ‫حکومت سلسله‌ی زند را ‫آقامحمدخان قاجار روزگاری آمد و سرنگون کرد ‫آقامحمد زمانی که به جنگ زندیان آمد ‫تمام سران و نخبگان زند ‫به دست یکدیگر کشته شده بودند


audio: BnEXPbwEqEE_0117.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫سپاه قابل‌توجهی هم ‫برای لطفعلی‌خان بیست ساله باقی نمانده بود ‫سلسله‌ی زند از درون پوسید و فرو پاشید، چرا؟ ‫خودخواهی، نفاق داخلی اعضای خانواده و صاحبان قدرت ‫و نبود مدیریت ‫و از حق نگذریم که ‫حکومت زندیه رو خود او، کریم‌خان زند تضعیف کرد ‫چراکه هیچ فکری برای بعد از خود نکرده بود


audio: BnEXPbwEqEE_0118.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫حتی با گذر از هفتاد سالگی و وجود چند بیماری ‫و وجود چند ماه بیماری سخت ‫که همه دیگه فهمیده بودند کار تمام است هم ‫او حاضر نشد جانشینی برای خود تعیین کند ‫که بعد از او اتفاقات بدتری نیفتد ‫او حاضر نشد این کار را کند ‫خویشان به جان هم افتادند ‫و خود خویشان نسل خویش خویشتن را منقرض کردند


audio: BnEXPbwEqEE_0119.opus
source: youtube
source_id: BnEXPbwEqEE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫آقامحمدخان قاجار فقط دیوارهای اطراف شیراز را خراب کرد ‫آن‌ها کار سختی بود ‫آن‌ها را کریم‌خان زند درست بنا کرده بود ‫کریم‌خان زند در تاریخ به ما نشان می‌دهد ‫آدم خوب بودن برای حکومت کردن


audio: Q03Tp3q4RU0_0002.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
قطره‌ای از دریای جنگ جهانی دوم ما در 2 قسمت قبلی از جنگ اول و شلیک اول صحبت کردیم بسیار کشته و بدبختی داشت اما چرا انسان در پس جنگ اول هنوز سیراب نشده بود از خونریزی چرا هنوز دنبال این بود که طمع قدرتش رو در کتاب تاریخ بنویسه در قسمت‌های آتی و این قسمت البته


audio: Q03Tp3q4RU0_0003.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
می‌پردازیم به جنگ جهانی دوم البته با نگاهی متفاوت که باهم خواهیم دید و شنید سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد


audio: Q03Tp3q4RU0_0004.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
در 1909 میلادی یه جوون 20 ساله‌ای بود لاغراندام با سبیل‌های چخماقی و خیلی آدم سردی بود البته عاشق نقاشی کشیدن بود منتها هیچکس استعدادش رو تو این هنر درک نکرد و همین باعث شد که این جوون روز به روز سرخورده‌تر و تنهاتر بشه اون مثل خیلی از جوون‌های مملکت ما


audio: Q03Tp3q4RU0_0005.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
دوست داشت بره مدرسه هنر و نقاشی بخونه ولی پدرش مخالفت کرد و فرستادش رشته‌ی فنی مثال زمان ما که مثلا حتما باید بری ریاضی بخونی یا دکتر شی همین اتفاق به منزوی شدن و گوشه‌گیرتر شدنش کمک کرد اگرچه این جوون این جوونی که راجع بهش صحبت میکنیم به هیچکدوم از آدم‌های این دنیا اعتماد نداشت و گفته میشه حتی با شک و تردید و به سردی با ملت دست می‌داد


audio: Q03Tp3q4RU0_0006.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
اما همین جوون خودش رو بیشتر از هر کس دیگه‌ای تو این دنیا باور داشت نکته مهمش اینجاست، حالا با شروع جنگ جهانی اول جوون قصه‌ی ما به ارتش آلمان پیوست روایت‌هایی که از دوران حضورش در ارتش آلمان خودش نقل میکنه نشون میده که ایشون خودش رو به قدرتی فرابشری وصل میدونسته عجایب تعریف میکنه خودش یک بار در سال 1918


audio: Q03Tp3q4RU0_0009.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
پس حرکت میکنه به سمت نور و پشت سرش بمباران میشه و همه‌ی هم‌سنگراش کشته میشن و ایشون زنده میمونه این از این


audio: Q03Tp3q4RU0_0010.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
آخرای جنگ بوده که تحت‌تاثیر گاز خردل مجروح میشه و میارنش پشت جبهه وقتی توی بیمارستان به هوش میاد یه کشیش بهش خبر میده که جنگ تموم شد و آلمان تسلیم شد جوون قصه‌ی ما از فرط عصبانیت و ناراحتی بیناییش رو از دست میده و اینجاست که برای بار دوم ارتباطش با اون منشاء ماوراءالطبیعی که عرض کردم حس میکنه دوباره تو اوج ناامیدی


audio: Q03Tp3q4RU0_0011.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
و در سیاهی مطلق یه نوری می‌بینه و یه قدرتی رو در قلبش احساس میکنه که بهش میگفته چی؟ برای ملت تو پیروزی بزرگی در انتظار است


audio: Q03Tp3q4RU0_0012.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
از اون لحظه هدف بزرگ جوانک نقاش اتریشی آلمانی شکل گرفت اعتماد به نفس کم نظیرش و اعتماد راسخش و اعتقادش به این هدف چنان قدرتی براش به بار اورد که تونست اونو به یکی از موثرترین آدم‌های تاریخ بشر تبدیل کنه درواقع اون رو تبدیل کرد به آدمی که همه‌ی عالم میشناسنش اون رو تبدیل کرد به آدولف هیتلر


audio: Q03Tp3q4RU0_0013.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
خب ما در 2 قسمت قبلی پادکست مورخ رفتیم سراغ چی؟ جنگ جهانی اول یا شلیک اول گفتیم که چطور کورکورانه شروع شد و چطور خونبار ادامه پیدا کرد تو این قسمت و قسمت‌های بعدی میریم سراغ جنگ جهانی دوم اما مختص این قسمت میریم سراغ اروپای بعد از جتگ جهانی اول و وقوع جنگی خونبارتر از اون رو پیگیر میشیم


audio: Q03Tp3q4RU0_0015.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
قاعده‌ی بازی اینه که وقتی تو شرایط سخت هستیم در زندگی دوست داریم که یه نفر پیدا بشه و بگه نگران نباش، من همه چیز رو درست میکنم بزرگترین مستبدین تاریخ دقیقا همین کارو کردن از اسکندر مقدونی بگیر تا چنگیر مغول که قصه‌هاشون رو تو قسمت‌های قبلی پادکست مورخ روایت کردیم و رسیدیم به قیصر آلمان که در قسمت‌های قبلی یعنی 2 قسمت قبلی


audio: Q03Tp3q4RU0_0016.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
درباره‌ش صحبت کردیم که چطور به دنبال این بود که وسط صلح اروپا کشور آلمان رو نجات بده کشوری که نوظهور بود و به همین دلیل در بین قدرت‌های غربی تحت فشار بود جنگ جهانی اول اما نه تنها نتونست آلمان‌ها رو از زیر فشار بیرون بیاره بلکه یکی از شدیدترین فشارهای تاریخ معاصر رو روی دوشش گذاشت درواقع


audio: Q03Tp3q4RU0_0019.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
پایان جنگ جهانی اول با امضایی که دولت‌های پیروز جنگ یعنی انگلستان، آمریکا، ژاپن فرانسه و ایتالیا از یک طرف و امپراطوری آلمان از یه طرف دیگه پای یک معاهده‌ای به نام ورسای گذاشتند رسما تموم شد معاهده ورسای در 28 ژوئن 1919 امضا شد تقریبا 8 ماه بعد از اینکه جنگ تموم شده بود


audio: Q03Tp3q4RU0_0020.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
و مشخص شده بود که آلمان توش شکست خورده بند بند معاهده ورسای به ضرر آلمان بود به خصوص ماده‌ی 231 این پیمان یا معاهده که می‌گفت آلمان باید تمام مسئولیت خودش و هم‌پیمانان خودش رو در جنگ جهانی اول گردن بگیره و خسارت و ویرانی‌های به‌وجود اومده رو جبران کنه این سخت بود اسم این ماده رو هم گذاشته بودند گناه جنگ


audio: Q03Tp3q4RU0_0021.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
یعنی آلمانی که در 2 قسمت قبلی گفتیم از حق جنگ و وظیفه‌ی جنگیدن حرف میزد و دم میزد حالا به گناه جنگ تن داده بود و باید تاوان جنگیدنه رو پس می‌داد آلمان خلع سلاح شد یه بخش‌هایی از خاکش رو واگذار کرد و مجبور شد به پرداخت غرامت به کشورهای متفقین


audio: Q03Tp3q4RU0_0022.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
پولی که آلمان باید پرداخت میکرد اگر به ارزش امروز بخوایم حساب بکنیم میشه چیزی حدود 442 میلیارد دلار آمریکا که واقعا عدد بزرگیه تازه کشورهای اروپایی معتقد بودن که بیش از حد به آلمان ارفاق کردند و فقط یک نفر تو هیئت دیپلماتیک کشورهای حاضر در این پیمان بود که نظر دیگه‌ای داشت یه اقتصاددان مشهور انگلیسی


audio: Q03Tp3q4RU0_0023.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
به اسم آقای جان مینارد کینز که همون موقع گفت آقاجان این داستان تهش شر میشه‌ها این وضعیتی که واسه آلمان ساختیم نتیجه عکس میده‌ها پیش‌بینی‌ای که در عمل رخ داد


audio: Q03Tp3q4RU0_0025.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
و سرخورده و ناامید، اینها صفات جامعه‌ی آلمان بعد از جنگ جهانی اول بود جامعه‌ای که بعد از شکست بزرگ برای ایستادن مجدد روی پاش نیاز به تغییر داشت اما چرا این وضعیت به‌وجود اومده بود؟ وقتی در رابطه با تاریخ سیاسی اون دوران جهان صحبت میشه و به سراغ انقلاب‌ها میریم


audio: Q03Tp3q4RU0_0026.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
از انقلاب اکتبر روسیه در 1917 نام برده میشه و کمتر کسی میدونه که حدود یک سال بعد و در نوامبر 1918 در آلمان انقلابی رخ داد و اینگونه هم آتش‌بس پذیرفته شد و هم قیصر آلمان فرار کرد و هم حزب سوسیال دموکرات قدرت رو به دست گرفت و اینگونه جمهوری وایمار یا رایش آلمان تشکیل شد


audio: Q03Tp3q4RU0_0027.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
الگوی این انقلاب همان انقلاب 1917 روسیه بود و آموزه‌های کارل مارکس و فردریش انگلس رهبران فکر مارکسیسم حالا در کشور خودشون پیاده شد این 2 نفر آلمانی بودن البته سالها قبل آقای مارکس گفته بود که چی؟ باید اول در کشوری در اروپای غربی و ترجیحا کشور خودش یعنی آلمان انقلاب سوسیالیستی شکل بگیره


audio: Q03Tp3q4RU0_0028.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
و بعد کم‌کم به سمت کشور پهناور روسیه بره و اگر برعکس رخ بده شکست رو در پی داره در عمل اما پیش‌بینی بد مارکس به وقوع پیوست یعنی چی؟ جالبه بدونیم در تمام دوران حکومت اتحاد جماهیر شوروی مقدمه‌ی کتاب سرمایه‌ی مارکس که همین چیزارو گفته بود اخطار داده بود از خطر وقوع اولین انقلاب سوسیالیستی در روسیه نوشته بود


audio: Q03Tp3q4RU0_0030.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
درواقع صادرات انقلاب از روسیه به آلمان بود که به انتهای داستان جنگ جهانی اول یه نقطه گذاشت آلمان طی جنگ جهانی اول پیر پدر فرانسه و انگلیس رو دراورده بود یه‌سری از اراضی کشورهای اطرافش رو تصرف کرده بود و خودش نه تنها هیچ خاکی رو از دست نداده بود بلکه تمام زیرساخت‌های صنعتی خفنشم باقی مونده بود اما در عوض


audio: Q03Tp3q4RU0_0031.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
فرانسه و انگلیس کلا تعطیل آسیب دیده بودن دچار مشکلات زیاد اقتصادی بودن و اوضاعشون خیلی خوب نبود پیروزی در جنگ برای آلمان غیرممکن نبود اما انقلاب


audio: Q03Tp3q4RU0_0032.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
انقلابی که اتفاق افتاد همه‌ی معادلات رهبران آلمان رو تغییر داد مردم به خیابان‌ها اومدن و نیروهای نظامی هم از ادامه‌ی جنگ سرپیچی کردن


audio: Q03Tp3q4RU0_0035.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
اول از همه هم نیروهای دریایی آلمان بودن که حاضر به پیروی از دستور فرمانده و شلیک به کشتی‌های دشمن نشدن وقتی انقلاب آلمان باعث شد نیروی نظامی این کشور از فرمان جنگ سرپیچی کنه عملا آلمان شکست خورد و ابتدا معاهده‌ی پاریس و بعد هم عهدنامه‌ی ورسای معروف منعقد شد جایی که کشورهای متفقین به‌ویژه انگلیس و فرانسه


audio: Q03Tp3q4RU0_0036.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
انتقام‌شون رو از آلمان گرفتن و تمام هزینه‌ی بازسازی کشورشون رو انداختن رو دوش آلمان و اینطوری بود که اقتصاد آلمان فروپاشید


audio: Q03Tp3q4RU0_0038.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
یکی خیلی زود و البته به دست هیتلر نابود شد و اون یکی سالها دووم اورد اما نهایتا کارش به فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی کشید که در قسمت‌های بعد راجع بهش مفصل خواهیم گفت برای شما با این حال بعد از انقلاب حالا اولین رئیس جمهور رایش فریدریش ابرت از حزب سوسیال دموکرات آلمان قانون اساسی جدید آلمان رو


audio: Q03Tp3q4RU0_0039.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
در یازدهم اوت 1919 و در بحرانی‌ترین شرایط اقتصادی قابل تصور برای آلمان امضا کرد تا یک دموکراسی پارلمانی در آلمان شکل بگیره دموکراسی‌ای که خودش سبب شد که یکی از مخوف‌ترین دیکتاتوری‌های تاریخ روی کار بیاد


audio: Q03Tp3q4RU0_0040.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
اما قبل از اینکه بریم سراغ ادامه داستان هیتلر و اروپا و برسیم به ادامه جنگ جهانی دوم و شلیک دوم بیاید یکم در رابطه با


audio: Q03Tp3q4RU0_0042.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
که به ساختار سیاسی کشور آلمان اطلاق می‌شد و دومی هم خود اسم و عنوان آلمان بود که ما ایرانی‌ها این کشور رو آلمان صدا میکنیم حالا، رایش چیه؟ رایش یعنی قلمرو اولین بار در امپراطوری مقدس روم از این اصطلاح استفاده شد و درواقع رایش اول اشاره به این امپراطوری داره رایش دوم به امپراطوری آلمان میگفتن


audio: Q03Tp3q4RU0_0043.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
همون کشور پهناوری که در 2 قسمت قبل ازش نام بردیم و ویلهم دوم هم شاهش بود بعد از جنگ جهانی اول جمهوری وایمار جایگزینش شد جمهوری‌ای که اولین پارلمانش در شهری به اسم وایمار بنا شد منتها باز هم در اصطلاح علوم سیاسی یه این حکومت هم رایش می‌گفتن رایش سوم هم امپراطوری‌ای بود که هیتلر بنا کرد


audio: Q03Tp3q4RU0_0044.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
و در ادامه میریم سراغش مفصل حالا کلمه آلمان از کجا به‌وجود اومد؟ جالبه که توجه کنیم خود آلمان‌ها به کشورشون میگن چی؟ دویچلند در منطقه شمالی آلمان فعلی در زمان قدیم مردم عوام به زبان دویچ صحبت میکردن همون زبانی که انگلیسی‌ها بهش می‌گفتن زبان ژرمن و برای همینه که به کشور آلمان می‌گفتن


audio: Q03Tp3q4RU0_0045.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
و میگن ژرمنی این زبان در مقابل زبان لاتین قرار داشت که اشراف اون منطقه با اون زبان باهم صحبت میکردن اون موقع‌ها یه اتحادیه‌ای از قبایل ژرمن زبان یا دویچ زبان شکل گرفته بود به اسم آلامان‌ها فرانسوی‌ها بینشون چی میگفتن؟ آلمان‌ها و به زبانشون هم می‌گفتن آلمانی پس حالا مشخص شد که ما چرا آلمان رو


audio: Q03Tp3q4RU0_0048.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
البته تابعیت اتریشی خودش رو به خاطر حضور در ارتش آلمان از دست داده بود و هنوز هم تابعیت آلمان رو نگرفته بود و بی‌پول و خشمگین به انتقام از مسببان شکست آلمان در جنگ جهانی اول فکر میکرد کی؟ 1919


audio: Q03Tp3q4RU0_0050.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
به عنوان افسر اطلاعات ارتش جمهوری رایش شروع به کار میکنه اولین ماموریتش چی بوده؟ تحت نظر گرفتن یه گروه سیاسی راستگرای یهودی‌ستیز کوچیک با اسم حزب کارگران آلمان گروهی که افکارشون به اون چیزی که در سر هیتلر می‌چرخید نزدیک بود اتفاقا


audio: Q03Tp3q4RU0_0051.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
فرماندهان سرویس اطلاعاتی از هیتلر چه انتظاری داشتن؟ میگفتن آقاجان یه آبجوفروشیه، محل جمع شدن این اعضای گروهه شما میری میشینی یه گوشه ماستت رو میخوری از اون چیزی که اونجا داره اتفاق میفته و میگذره یادداشت برمیداری و برای ما میاری، اینو میخواستن هیتلر اما هیچوقت فرمان‌بردار خوبی نبود


audio: Q03Tp3q4RU0_0052.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
بله گفتیم هیتلر هیچوقت فرمان‌بردار خوبی نبود دستور گرفت وارد آبجوفروشی شد برای یک هدفی اما سالها خشم و عصبانیت هیتلر بیرون ریخت


audio: Q03Tp3q4RU0_0053.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
سخنرانی‌های هیتلر در این جمع و در اون آبجوفروشی شروع شد اون مارکسیست‌ها و سرمایه‌گذاران وال‌استریت که هر دورو بخشی از دسیسه‌های یهودیان میدونست دلیل عقب موندن آلمان عنوان کرد دلیل مخالفت هیتلر با یهودیان علاوه‌بر این تئوری توطعه قدرت اقتصادی اونها در آلمان هم بود یعنی چی؟ یعنی اکثر کسب و کارهای بزرگ آلمان


audio: Q03Tp3q4RU0_0054.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
در دست یهودیان بود و هیتلر معتقد بود که با نابود کردنشون میتونه قدرت رو بگیره بده دست کارگران و توده‌ی مردم و نکته‌ی دیگه چی بود؟ یهودیان صنعت پورنوگرافی در آلمان رو در دست داشتن بعد از جنگ اول جهانی آلمان و به خصوص برلین تبدیل شده بود به یه مرکز توریستی ارزون، برای چی؟ برای توریست‌های سایر کشورهای اروپایی


audio: Q03Tp3q4RU0_0055.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
به‌خصوص فرانسویان که بیان و با هزینه‌ی کم از تجارت سکس ارزون قیمت در این کشور استفاده کنن حالا یهودیان این وسط چیکاره بودن؟ یهودیان تو این شرایط مجلات پورنوگرافی رو منتشر میکردن و اینطوری به ادامه کسب و کار سکس در آلمان کمک می‌کردند و این باعث شده بود که هیتلر و البته خیلی از شهروندان آلمان ازشون متنفر بشن


audio: Q03Tp3q4RU0_0056.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
ببینید ریشه‌های اختلاف از کجا میان؟ این قصه‌ی تجارت سکس در آلمان رو البته به یاد نگه دارید تا ببینیم هیتلر بعدا و در این شطرنج سیاسی‌ای که داره شکل میده کجا و چطور جبران میکنه؟


audio: Q03Tp3q4RU0_0057.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
البته مسئله هیتلر با موضوعات جنسی به نظر عمیق‌تر از صرف وضعیت آلمان بعد از جنگ جهانی اول میاد، چرا؟ هیتلر تو مانیفستش یعنی کتاب نبرد من نوشته که مسائل جنسی چطور به سربازان آلمان در جنگ جهانی اول لطمه زد اون می‌نویسه که زن‌های مزدور و بدکاره برای سربازان آلمانی نامه‌های عاشقانه میفرستادند


audio: Q03Tp3q4RU0_0061.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
اون می‌نویسه که یعنی آقای هیتلر نوشته که خدا میدونه که این سم‌پاشی‌ها جون چند میلیون نفر رو گرفته به نظر می‌رسه هیتلر از همون زمان جوانی با مسائل جنسی به مشکل خورده بود اصلا جالبه توجه کنیم که سازمان امنیت کاخ سفید بعدها در سال 1943 یعنی در میانه‌ی جنگ جهانی دوم یه گزارشی از زندگی هیتلر منتشر کرد


audio: Q03Tp3q4RU0_0063.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
البته که اکثر مورخین این ادعا رو رد میکنن و اون رو به روحیات ضدنازی آمریکایی‌ها نسبت میدن ولی خب در همون زمان هیتلر در کنار قتل عام یهودیان هم‌جنس‌گراها رو هم میکشته و معلوم بوده که اصلا از این گرایش جنسی دل خوشی نداره حالا چرا؟ سوال بی‌جواب در تاریخ


audio: Q03Tp3q4RU0_0064.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
حالا هیتلر مدتی بود که سبیل چخماقیش رو با یک سبیل مسواکی عوض کرده بود، اون سبیل معروف چرا که سبیل چخماقی اولا زیر ماسک شیمیایی جا نمی‌شد البته که حفظ سبیل مسواکی روی صورت هیتلر یک دلیل مهم داشت اون زمان سبیل مسواکی که بعدا به سبیل هیتلری معروف شد مخصوص طبقه کارگر و فرودست بود


audio: Q03Tp3q4RU0_0065.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
و هیتلر میخواست با این تغییر ظاهر همدلیش با این طبقه رو نشون بده حالا این سبیل و البته خشمش در سخنرانی‌هاش که معروفه تبدیل شده بود به برند هیتلر به این رفتار و ظاهر میشناختنش اون تونست با نفرتی که در کلامش بود ضرورت پاکسازی آلمان از یهودیان رو به کارگران خشمگین و تحقیرشده‌ی حاضر در آبجوفروشی بقبولونه


audio: Q03Tp3q4RU0_0067.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
البته که هیتلر پنجاه و پنجمین نفری بود که عضو این گروه می‌شد یعنی عضو حزب کارگران آلمان ولی برای اینکه ضایع بود اعلام کنن آقا ما


audio: Q03Tp3q4RU0_0069.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
گفتن مثلا هیتلر عضو 555امین نفریه که وارد شده آقای هیتلر از ارتش استعفا میده و به یک نیروی حزبی تمام وقت تبدیل میشه و پیشنهاد میده که اسم حزب هم به حزب ناسیونال سوسیالیست کارگردان آلمان تغییر داده بشه، اسمی که مخففش میشه حزب نازی


audio: Q03Tp3q4RU0_0070.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
اینجا خیلی خلاصه خوبه که توضیح بدیم که ناسیونالیسم یعنی ملی‌گرایی و به گرایشی گفته میشه که حس وفاداری و دلبستگی شدیدی به نژاد و زبان و فرهنگ و سنت‌های یک ملت داره سوسیالیسم هم ایده سیاسی و اقتصادی و اجتماعی و البته فرهنگی به معنای وابستگی به عناصر اجتماعیه


audio: Q03Tp3q4RU0_0071.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
خیلی دم‌دستی و ساده اگه بخوایم اینو توضیح بدیم باید بگیم که ایده‌ی اصلی سوسیالیسم عدالت و برابری طبقاتی در درون یک جامعه‌ست


audio: Q03Tp3q4RU0_0072.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
خب برگردیم به ادامه‌ی داستان گفتیم که هیتلر چی بود؟ نقاش بود، روحیه هنری داشت جالبه که بدونیم طراحی لوگوی حزب نازی هم با خود هیتلر بود عجیبه سواستیکا یا صلیب شکسته در یک دایره‌ی سفید وسط یک پرچم قرمز البته صلیب شکسته تو این نشان هیچ ارتباطی به صلیب حضرت مسیح نداره


audio: Q03Tp3q4RU0_0073.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
نماد سواستیکا در آیین مهرپرستی ایرانیان نماد خورشید بود خیلی‌هامون میدونیم که هیتلر روی آریایی بودن خون و نژاد آلمان‌های اصیل اصلا یه گیز خاصی داشت و آریایی‌های ایرانی رو هم در پیوند با آلمان‌ها میدونست و میدونیم که نماد حزبش هم حالا دیگه میدونیم که یکی از نمادهای آریایی ایران باستانه


audio: Q03Tp3q4RU0_0074.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
یعنی از یکی از نمادهای باستانی ایران چقدر مطالعه داشته این آدم کمی که گذشت یه‌سری از اعضای حزب نازی میخواستن با حزب سوسیالیست آلمان متحد بشن و همین باعث شد که هیتلر شاکی بشه و بزنه زیر میز و استعفا کنه اما اعضای ارشد حزب رفتن با سلام و صلوات و اصرار و التماس برش گردوندن، چرا؟ اونها قطعا نمیخواستن بزرگترین


audio: Q03Tp3q4RU0_0075.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
سخنور حزبشون رو از دست بدن هیتلر تونسته بود از 1919 که وارد حزب شد تا اینجایی که الان سال 1921 شده به اکثر شهرهای آلمان سفر کنه تورهای سخنرانی داشته باشه و کلی هوادار و عضو برای حزب نازی و البته خودش دست و پا کنه هیتلر برای برگشتنش اما یه شرط گذاشت


audio: Q03Tp3q4RU0_0076.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
گفت باید خودش بشه دبیر کل حزب و اعضای ارشد هم پذیرفتن چاره‌ای نداشتن هیتلر به عنوان عضو شماره‌ی 3680 دوباره به حزب برگشت انتخابات درون حزبی برگزار شد و چی شد؟ هیتلر با نصاب آرای 533 به 1 آنتون درکسلر رهبر وقت حزب نازی رو شکست داد


audio: Q03Tp3q4RU0_0078.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
خب ما تا اینجا قصه‌ی هیتلر رو از زمانی که یک جوان اتریشی سبیل چخماقی داشت و سرخورده بود روایت کردیم و رسیدیم به جایی که همون جوون شد رهبر یکی از احزاب پرهوادار آلمان و اینطوری تونسته بود یکی از اصلی‌ترین گام‌ها رو در مسیر تاریخیش برداره مسیری خونبار البته که در اون زمان


audio: Q03Tp3q4RU0_0079.opus
source: youtube
source_id: Q03Tp3q4RU0
invalidation: VALID
text:
البته هنوز هیچکس تصوری ازش نداشت حالا که هیتلر رو شناختیم و البته زمان‌مون به پایان رسید این قول رو خواهیم داد که در قسمت بعد به سراغ گام بعدی هیتلر بریم یعنی تصاحب تمام و کمال قدرت در آلمان و حرکت به سوی هدف بزرگش پس تا چند روز آتی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ میسپرم و می‌بینمتون


audio: Vf5FyOwgZ_8_0001.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
تمام امپراتوری‌ها از خون و آتش ساخته شدند این نقل قولیست از کسی که زمانی بزرگ‌ترین امپراتوری مواد مخدر رو روی خون و آتش بنا کرده بود پابلو اسکوبار سلطان بلامنازع کوکائین جهان و البته جذاب‌ترین کلمبیایی برای صنعت سینما بله اسکوبار محبوب سینما بود و هست


audio: Vf5FyOwgZ_8_0002.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
چرا که داستان زندگیش یک درام بی‌نظیره و چون داستان زندگی او یک درام بی‌نظیره هنوز که هنوزه امروز کودکان و نوجوانان بسیاری در سراسر کلمبیا و به خصوص شهر مدلین عکس‌های او رو نگاه می‌دارند چهره‌ی او رو روی دیوارها نقاشی می‌کنند روی جاکلیدی‌ها لیوان‌ها و تیشرت‌هاشون چاپ می‌کنند و یک قهرمان از او ساختند حال اما


audio: Vf5FyOwgZ_8_0003.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
همه می‌دانیم امروز که اسکوبار یکی از بزرگ‌ترین خلافکارهای تاریخ بود و سوال چرا هنوز که هنوزه پابلو اسکوبار محبوبیت داره؟ شاید به قول پرویز خان پرستویی در فیلم مارمولک آدم خود به خود علاقه دارد به کار خلاف دست خودش هم نیست، شاید اما سر این مسئله بحث‌های بسیاری وجود داره بحث‌هایی به قدمت تاریخ بشر شاید بشه گفت سوال اینجاست که


audio: Vf5FyOwgZ_8_0004.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
آیا به قول توماس هابز اندیشمند شهیر انگلیسی انسان ذاتا گرگ انسان است؟ یا این که علاقه به خلاف ذاتی نیست و اکتسابی‌ست؟ به‌هرحال اون چه قطعی‌ست این است که در یک فضای اجتماعی فروپاشیده در فضایی مملو از فساد و فقر ظهور پدیده‌هایی همچون پابلو اسکوبار اصلا بعید نیست و البته که تاریخ تکرار می‌شود


audio: Vf5FyOwgZ_8_0005.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
ما در این قسمت از مورخ و در دقایق آتی رفتیم سراغ زندگی عجیب غریب سلطان کوکائین جهان بنابراین این شما و این پابلو اسکوبار سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: Vf5FyOwgZ_8_0010.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
و اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدئوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید حالا بریم در دل تاریخ


audio: Vf5FyOwgZ_8_0011.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید پیش از ورود به بحث اصلی در رابطه با یک موضوع صحبت کنیم از محبوبیت اسکوبار چرا هنوز پابلو اسکوبار برای صنعت سینما جذابه؟ شاید بشه جواب این سوال رو در تولیدات پرتعداد فیلم‌هایی پیدا کرد که موضوع اصلیشون همین آدم بوده اجازه بدین به این بهانه و به سنت همیشگی مورخ در این رابطه فیلم‌هایی معرفی کنیم البته بسیار فیلم ساخته شد در رابطه با پابلو اسکوبار


audio: Vf5FyOwgZ_8_0012.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
این‌جا به چند فیلم مشهور اشاره می‌کنیم اول یادی کنیم از نفوذی با بازی برایان کرانستون دوم کوکائین با بازی بی‌نظیر جانی دپ و البته پنلوپه کروز در ادامه ساخت آمریکا با بازی بی‌نظیر تام کروز یا پابلوی دوست داشتنی با بازی خاویر باردم و پنلوپه کروز، باز مثال بزنیم باز هم فیلم اسکوبار بهشت گمشده با بازی بنیسیو دل‌تورو


audio: Vf5FyOwgZ_8_0013.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
و در نهایت مهم‌ترین و البته صادقانه‌ترین اثر سریال درخشان نارکوس این‌ها همه و همه بخش کوچکی بود از اثار سینمایی و تلویزیونی‌ای که درباره‌ی یک انسان ساخته شد پابلو اسکوبار دقایق آتی ما هم به این انسان اختصاص داده شده


audio: Vf5FyOwgZ_8_0014.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
پرده‌ی اول یکم دسامبر 1949 میلادی پابلو امیلیو اسکوبار گاویریا تو شهر ریونگرو شهری در بخش آنتیوکیای کلمبیا دیده به جهان گشود پدرش، آقای آبل دی ژسوس داری اسکوبار اچوری یک کشاورز فقیر بود خانواده‌ی آقای آبل متشکل بود از هفت فرزند که پابلوی قصه‌ی ما سومی بود مادر که بود؟


audio: Vf5FyOwgZ_8_0015.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
خانم همیلدا د لس دولورس کاواریا بریو مادری که در کنار تربیت هفت فرزند خودش به عنوان یک معلم در یک مدرسه‌ی ابتدایی محلی هم کار می‌کرد پابلوی قصه‌ی ما در شهر ریونگرو به دنیا اومد بزرگ شد اما زمانی که تبدیل به یک نوجوون بالغ شد خانواده‌ش کوچ کردند به شهری به نام مدلین همه چیز از این‌جا شروع شد


audio: Vf5FyOwgZ_8_0016.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
سوال مدلین کجاست؟ مدلین یک شهر تاریخی‌ست و مهم در کلمبیا اوایل دهه‌ی 1610 میلادی اسپانیایی‌ها این شهر رو کلا به وجود آوردند و زمانی که دو قرن بعد از اون جمهوری کلمبیای بزرگ شامل منطقه‌ای از کلمبیای امروزی ونزوئلا اکوادر و پاناما استقلال خودشون رو از اسپانیا اعلام کرد این منطقه یعنی مدلین


audio: Vf5FyOwgZ_8_0017.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
در 1819 میلادی تبدیل شد به مهم‌ترین شهر شمال غربی این جمهوری شهری در کنار کوه‌های آند زمانی که پابلو اسکوبار به دنیا اومد مدلین شهری بود با سی‌هزار نفر جمعیت و یکی از مراکز صنعتی کلمبیا شهری در حال رشد به لحاظ صنعتی و این رشد صنعتی در چه حد بود؟ در این حد که زمانی که پابلوی قصه‌ما نوجوون شد نزدیک به بیست ساله شد


audio: Vf5FyOwgZ_8_0018.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
و عرض کردم با خانواده کوچ کردند به مدلین جمعیت این شهر رسیده بود به بیش از یک میلیون نفر و این یک انفجار جمعیتی ویژه بود


audio: Vf5FyOwgZ_8_0019.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
پرده‌ی دوم مدلین پایتخت صنعتی کلمبیا بود و البته دومین شهر کشور اما همین گسترش عجیب غریب جمعیت و صنعت در این شهر یک فضای حاشیه‌ای شهری بزرگ هم به وجود آورد همراه با طبقه‌ای فقیر فقر در این حاشیه و البته در شهر تا حدودی بیداد می‌کرد و حالا پابلو اسکوبار و خانواده اواخر 1950 میلادی کوچ کرده بودند به دل این فقر گسترده


audio: Vf5FyOwgZ_8_0020.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
در شهر مدلین زمانی که رو شرایط این شهر نازک شیم در اون بازه‌ی تاریخی می‌بینیم که همین حاشیه نشینی و فقر گسترده در این شهر باعث شکل‌گیری کارتل‌های جنایتکار بزرگ و البته کوچک، اطراف این شهر شده بود فقر باعث فساد شد پابلو هم خیلی زود به سمت کارتل‌ها جذب شد و دقیقا مسیری رو رفت خلاف خواست مادرش، چرا؟ مادر ایشون عرض کردم معلم بود


audio: Vf5FyOwgZ_8_0021.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
بسیار دوست داشت که همه‌ی بچه‌هاش برن دنبال تحصیل تحصیل‌کرده شن، دکتر مهندس شن، اما نشد که بشه به‌هرحال پابلوی دبیرستانی به دلیل حضور در یکی از باندهای جنایتکار مدلین از مدرسه اخراج می‌شه در دوران دبیرستان و این اولین برخورد قانون بود با او و این تازه شروع ماجرا بود


audio: Vf5FyOwgZ_8_0022.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
از درگیری‌های درون‌گروهی بگیریم تا دزدیدن سنگ‌های قبر و سمباده زدنشون و فروش مجددشون و حالا در ادامه جعل مدارک تقلبی دبیرستان و دانشگاه این‌ها همه و همه از اقدامات اولیه‌ی پابلو بود در همون دوران نوجوونی و پس از اخراج او از دبیرستان اما اصل داستان پابلو با حرکت به سمت پدیده‌ای شروع شد به نام مواد مخدر


audio: Vf5FyOwgZ_8_0023.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
پدیده‌ای که اسمش با تاریخ مدرن کلمبیا و بسیار نقاط دیگر از امریکای لاتین گره خورده واقعا حالا سوال چرا واقعا کلمبیا اینقدر در فضای مخدر معروفه؟ تا همین الان عرض می‌کنم


audio: Vf5FyOwgZ_8_0024.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید وضعیت کلمبیا رو بررسی کنیم در اون زمان تا مدت‌ها کلمبیا تحت دکترین مونرو بود دکترین مونرو، ایالات متحده و در واقع به دلیل همین دکترین توسط این قدرت جهانی یعنی ایالات متحده کنترل می‌شد کلمبیا چی بود حالا؟ دکترین مونرو؟ ما پیش از این مفصل صحبت کردیم در قسمت‌های مربوط به جنگ جهانی دوم درباره‌ی دکترین مونرو و اونجا عرض کردیم که ایالات متحده


audio: Vf5FyOwgZ_8_0025.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
کل قاره رو از آن خودش می‌دونست آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی و از اون ور هم معتقد بود که آقاجان اروپایی‌ها نباید در امور ما دخالت کنند آمریکای شمالی و جنوبی مال ماست ما هم یعنی ایالات متحده نباید در امور مستعمرات اروپا دخالت کنیم حله؟ حله حالا اینو نگه‌دارید از اون ور کلمبیا یک جایگاه مهمی هم داشت در دکترین مونروی آمریکا، چرا؟ تنگه‌ی پاناما بله تنگه کلا مهمه تنگه هرمز باشه


audio: Vf5FyOwgZ_8_0026.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
پاناما باشه تنگه هر جا باشه شما بدون مهمه، سوئز کار نداریم تنگه‌ی پاناما جزئی از کلمبیا بود و این مهم می‌کرد کلمبیا رو برای ایالات متحده، اما زمانی که اوایل قرن بیستم پاناما از کلمبیا استقلال پیدا کرد دیگه نفوذ ایالات متحده هم در این کشور کم کم، کم شد، نیازی نبود نتیجه؟ حالا زمانش رسیده بود که سیاستمداران کلمبیایی به جون هم بیفتن لیبرال‌ها از یه طرف


audio: Vf5FyOwgZ_8_0027.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
و محافظه‌کاران از سمت دیگر قدرت رو برای خودشون می‌خواستند همه‌ی قدرت رو، و نتیجه؟ شما بفرمایید تاریخ دوباره تکرار شد جنگ جنگ داخلی شروع شد در کلمبیا یک جنگ داخلی به نام خشونت


audio: Vf5FyOwgZ_8_0028.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
جنگ داخلی کلمبیا 1948 شروع شد و تا 1958 ادامه داشت از دل این جنگ نهایتا دو گروه، دو طرف به این توافق رسیدند که آقاجان یک دولت ائتلافی تشکیل بدیم البته ائتلافی با حمایت ایالات متحده اما تا زمانی که به این نتیجه برسن دویست هزار انسان در این ده سال کشته شدند به‌هرحال بعد از این کشتار عظیم


audio: Vf5FyOwgZ_8_0029.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
دولت شکل گرفت در کلمبیا و خشونت تمام شد خیر خشونت هیچ وقت گویا تمام نمی‌شود هیچ جا اونجا تازه سرکوب چپگراها


audio: Vf5FyOwgZ_8_0031.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
این وضعیت حالا با رسیدن به دهه‌ی شصت میلادی یک پدیده‌ای رو رقم زد در کلمبیا همون اتفاقی که در کوبا اتفاق افتاده بود چه بود؟ شکل‌گیری گروه‌های چریکی چپگرا که علیه حکومت تحت حمایت ایالات متحده می‌جنگیدند حالا سوال مهم‌ترینشون کیا بودن؟ مهم‌ترین سازمان چریکی مبارز علیه حکومت کلمبیا اسمش بود فارک و این سازمان فارک این گروه فارک


audio: Vf5FyOwgZ_8_0032.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
جنگ‌های چریکی رو شروع کرد از 1964 میلادی این اتفاقات شروع شد جنگی که تا به امروز هم که داریم با هم صحبت می‌کنیم ادامه داره فارک و البته سایر گروه‌های کوچک‌تر چریکی کم کم شروع کردند به کنترل کردن بخش‌های زیادی از روستاهای کلمبیا حالا جنگ‌های چریکی و سازمان تشکیل دادن الکی نیست که، خرج داره! این گروه‌ها هم به پول نیاز داشتن، برای چی؟


audio: Vf5FyOwgZ_8_0033.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
برای مدیریت مناطق تحت کنترلشون، روستاها نتیجه؟ یه نگاهی کردن به سرتاسر دنیا، دیدن واو تقاضا برای مواد مخدر چه خبره اوه ایالات متحده چه خبره، چقدر میخوان اروپا رو ببین خودش یه تقاضای جدیه یه بازاریه بیشتر از همه چیو می‌خواستن؟ ماریجوانا و کوکائین بیشترین طرفدار رو داشت اون زمان و حتی الان در ادامه این گروه‌های چریگی مخصوصا فارک یه نگاهی انداختن حالا به داخل کلمبیا عه


audio: Vf5FyOwgZ_8_0034.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
ما چقدر کشت ماریجوانا و کوکائین و مخدرجات مرغوب داریم بابا، عه نتیجه؟ رفتن تو کارش گروه‌های چریکی مخصوصا فارک و سایر گروه‌ها رفتن تو کار قاچاق مواد مخدر و این داره نقطه‌ی عطفو ایجاد می‌کنه برای پابلوی داستان ما


audio: Vf5FyOwgZ_8_0035.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
از دل بی‌قانونی ویژه‌ای که در طول دهه‌ی 60 بر کلمبیا حاکم بود این کشور طبعا به سرعت تبدیل شد به مرکز جهانی تولید کوکائین گروه فارک تصمیم گرفت به روستاییانی که ساکن روستاهای تحت حاکمیت این گروه بودند اجازه بده گیاهان مخدر بکارند و تجارتش کنند و از این تجارت مالیات می‌گرفتند که چه اتفاقی بیفته؟


audio: Vf5FyOwgZ_8_0037.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
در واقع بتونن تسلیحات بخرند و نیروهاشون رو سازمان بدن در جنگ‌های چریکی کمی که گذشت نشستن با خودشون فکر کردن گفتن حب چه کاریه؟ چه کاریه؟ خب خودمون مگه اینجوری‌ایم؟ خب خودمون می‌کنیم نتیجه؟ به مرور فارک در کنار مبارزات چریکی تبدیل شد به یک کارتل بزرگ مواد مخدر به خصوص کوکائین و باز نتیجه برسیم به پابلو اسکوبار فضایی که در اون پابلوی قصه‌ی ما تبدیل شد به یک غول


audio: Vf5FyOwgZ_8_0039.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
پرده‌ی دوم، صحنه‌ی دوم فروش سیگارهای غیر قانونی و سرقت خودرو این بیزینس دهه‌ی شصت پابلو اسکوبار بود اما اسکوبار بسیار جاه‌طلب‌تر از این حرف‌ها بود نتیجه؟ با شروع دهه‌ی هفتاد دیگه پابلو حاضر بود برای پولدار شدن دست به هر خلافی بزنه، پس تصمیم گرفت چه کنه؟ وارد بیزینس پرسود مواد مخدر شه از زندگی شخصیش هم صحبت کنیم


audio: Vf5FyOwgZ_8_0040.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
هنوز چندان در کسب و کارش موفق نبود که رفت سراغ یک دختر نوجوون به اسم ماریا ویکتوریا هنائو و ازش خواستگاری کرد مادر ماریا خانوم به دخترش گفتش که این پابلو رو فراموش کن دختر اگه میخوای شوهرتو کلا از پشت میله‌های زندان ببینی برو حالا شوهر این شو خودت هم میدونی، بری رفتیا خیلی عصبی‌طور و مخالف اما خانوم ماریا دلباخته‌ی پابلو شده بود در حالی که خانواده‌ی ماریا به درست


audio: Vf5FyOwgZ_8_0041.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
سرنوشت محتوم شومی رو برای پابلو اسکوبار متصور بودند خانوم ماریا در پونزده سالگی با پابلو اسکوبار بیست و شیش هقت ساله ازدواج می‌کنه ازدواجی که نتیجه‌ش میشه دو فرزند فرزندانی به نام خوان اسکوبار و مانولا اسکوبار


audio: Vf5FyOwgZ_8_0042.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
پرده‌ی دوم، صحنه‌ی سوم همزمان با ازدواج پابلو و ماریا کارتل‌های مواد مخدر کلمبیا به سمت تجارت یک ماده‌ی مخدر جدید رفته بودند هروئین بله پابلوی داستان ما هم خیلی زود وارد کسب و کار هروئین شد که بتونه بهتر از قبل به زندگی مشترکش سر و سامون ببخشه اما همزمان اتفاقاتی افتاده بود در دیسکوهای نیویورک و میامی کوکائین ترکونده بود بسیار رواج پیدا کرده بود


audio: Vf5FyOwgZ_8_0043.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
و بازار کوکائین برای کلمبیایی‌ها گسترش پیدا کرده بود پس نگاه پابلو به جای هروئین کماکان به سمت کوکائین بود و نتیجه؟ سریعا دست به کار شد این آدم شروع کرد به دور زدن واسطه‌ها که بتونه خودش مستقیما با ایالات متحده تجارت کنه


audio: Vf5FyOwgZ_8_0044.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
صحنه‌ی چهارم بیایم جلوتر تو همون سال 1976 میلادی یعنی دقیقا چند وقت بعد از ازدواج پابلو و ماریا یک محموله‌ی بزرگ هجده کیلویی خمیر کوکائین که برای پابلو اسکوبار بود داشت می‌رفت سمت اطراف مدلین که تو کارگاه‌هایی تبدیل بشه به پودر و اماده بشه عملا برای صادرات اما ماموران پلیس رد محموله رو زدن و پابلو اسکوبار بازداشت شد


audio: Vf5FyOwgZ_8_0045.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
پابلو مثل هر خلافکار دیگری سعی کرد با رشوه دادن به مامورها و بعد هم به قاضی شهر مدلین خودشو از مهلکه خلاص کنه اما گویا تلاشش جواب نداد اینجا بود که او تصمیم گرفت پا در مسیری بذاره که بسیاری از قاچاقچیان مواد کلمبیا ازش فرار می‌کردن دوری می‌کردن چه مسیری؟ راهی به نام نقره یا سرب حالا این یعنی چی؟ یعنی یا یه مقام رسمی خریداری میشه یا با خشونت تمام


audio: Vf5FyOwgZ_8_0046.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
حذف میشه حتی اگه ماموری از دست پابلو اسکوبار فرار کنه خانواده‌ش که هستن عزیزانش هستن او می‌رفت سراغ اون‌ها مدارس، سوپرمارکت‌ها و هر جای دیگر رو منفجر می‌کرد


audio: Vf5FyOwgZ_8_0048.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
این مسیری بود که اسکوبار برای اولین بار توش پا گذاشت مسیری که با کشتن افسرانی که اون رو برای اولین بار بازداشت کردند شروع شد پابلو افسران رو کشت تا اینجوری شواهد پرونده‌شو از بین ببره و البته موفق هم شد پرونده پاک شد بسته شد او آزاد شد و این شد شروع مسیری پانزده ساله برای پابلو اسکوبار مسیری که توش هر تهدیدی چه از طریق هم‌صنف‌هاش


audio: Vf5FyOwgZ_8_0050.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
البته این رویکرد خشن پابلو در رفتار شخصیش اصلا نمود نداشت در واقع میشه گفت خیلی نمود نداشت پابلو اسکوبار همواره سعی می‌کرد خودش رو یک تاجر فروتن مواد مخدر جلوه بده چرا؟ او باور داشت به زودی مواد مخدر قانونی خواهد شد و برای اون روز باید اعتبار مناسبی این آدم کسب می‌کرد به اعتقاد خودش اما از پس این چهره‌ی فروتن فردی نفس می‌کشید که در طول سال‌ها


audio: Vf5FyOwgZ_8_0054.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
و جرج آمریکایی این دو نفر کسانی بودند که توسط پابلو استخدام شدند تا بتونن بیزینس مواد ایشون رو در ایالات متحده گسترش بدن البته پابلو یه نیم‌نگاهی هم به انگلیس داشت از ابتدا و بنا داشت با ارسال موادش به مکزیک و از اونجا به انگلیس بتونه یک سود کلونی هم اونجا داشته باشه سودی بیش از اون چیزی که در ایالات متحده ممکن بود اما به‌هرحال باید اول بازار ایالات متحده فتح می‌شد تثبیت می‌شد و نتیجه؟


audio: Vf5FyOwgZ_8_0055.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
آقای کارلوس لدر رفت یه ویلا خرید در باهاما باهاما نزدیک ایالت فلوریدا در آمریکا و این ویلای خریداری شده قرار بود نقش یک انبار رو برای تیم اسکوبار ایفا کنه که چی بشه؟ بتونن به راحتی اجناسشون رو قاچاق کنن به این انبار و از اونجا در تمام ایالات متحده پخش کنن


audio: Vf5FyOwgZ_8_0056.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
انبارهای متعدد باند فرود هلی‌کوپتر و هواپیما البته انواع و اقسام امکانات تفریحی آقای پابلو اسکوبار ظرف فقط چند ماه ویلاشو در باهاما تبدیل کرد به یک شاه‌نشین مجلل یک عمارت لاکچری که در واقع نقش فروشگاه شخصی کارتل مدلین رو بازی می‌کرد در دریای کارائیب و البته در سواحل ایالات متحده


audio: Vf5FyOwgZ_8_0058.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
می‌پسندیدن می‌خریدن یکی از مزایای این ویلا هم البته مکانش بود لوکیشن جایی بود نزدیک به بزرگ‌ترین بازار کوکائین جهان یعنی ایالات متحده روزانه هواپیماهای بزرگ محموله‌های عظیمی رو به این ویلا می‌آوردن و این محموله‌ها تبدیل می‌شدن به هواپیماهای کوچکتر و حرکت می‌کردن به سمت ایالت‌های ایالات متحده و این‌جوری هر روز سیصد کیلوگرم کوکائین قاچاق می‌شد و جیب پابلو و همکارانش پر از پول


audio: Vf5FyOwgZ_8_0059.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
پابلو اسکوبار چنان میلیاردری شده بود که بعدها برای این که دولت کلمبیا در یک بازه‌ی زمانی بی‌خیال تعقیب پرونده‌های جناییش بشه جنایت‌هاش بشه به دولت پیشنهاد داد، دو بار آقا من میام بدهی ملی کلمبیا رو تمام و کمال پرداخت می‌کنم شما بیخیال شو پول هست نگران نباش بله


audio: Vf5FyOwgZ_8_0060.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
اما این سود سرسام آور بدون مدیریت فرودگاه اختصاصی واقع در ویلای باهامای اسکوبار امکان‌پذیر نبود و این مدیریت هم در توان هر کسی نبود نتیجه؟ یک نقطه‌ی عطف دیگر یکی دیگه از همکاران برجسته‌ی پابلو اسکوبار به نام بری سیل برای مدیریت پروازها به تیم اضافه شد خلبانی از ایالت لوئیزیانای آمریکا که زمانی در خلال خلبانیش کمی ماریجوانا قاچاق کرده بود


audio: Vf5FyOwgZ_8_0061.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
و طعم پولشو چشیده بود حال کرده بود حالا می‌خواست وارد بحث کوکائین بشه و سود بیشتری به دست بیاره و اینجوری شد که در 1981 میلادی ایشون با کارتل مدلین آشنا شد و تبدیل شد این آدم به یکی از عناصر مهم و اصلی در بیزینسی که رهبرش که بود؟ پابلو اسکوبار برای دو سه سال همکاری این دو نفر سیل و اسکوبار، خوب پیش رفت


audio: Vf5FyOwgZ_8_0063.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
یا همون آژانس مبارزه با مواد مخدر ایالات متحده‌ی آمریکا روی سر آقای سیل پهن شد سیل کم کم مجبور شد همکاری کنه البته مخفیانه حالا بری سیل تبدیل شد به جاسوسی علیه رفیقش اسکوبار گرگی در لباس میش


audio: Vf5FyOwgZ_8_0064.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
صحنه‌ی ششم تا زمانی که آقای سیل نقشش لو بره و پابلو از کاری که این رفیقش داره می‌کنه باخبر بشه و در 1986 میلادی دست گلچین روزگار رو بفرسته سراغ گل عمر ایشون که برو بخورش نوع تجارت پابلو و سیل جوری بود در واقع یه جوری سودآور شده بود که پابلو رفت یه منطقه‌ای اطراف شهر مدلین یک مجموعه‌ی عظیمی


audio: Vf5FyOwgZ_8_0066.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
و چه کرد اونجا رو؟ زمین تنیس درست کرد پارک درست کرد باغ وحش شخصی درست کرد و خانواده‌شو برد اونجا اینو جالبه اشاره کنیم بهش یکی از علائق شخصی اسکوبار در دوران کوتاه البته اقامتش در اون مجموعه‌ی لاکچری وارد کردن حیوون‌های مختلف از سراسر دنیا بود به باغ وحش شخصیش از جمله فیل آبی زرافه، گورخر، شترمرغ، از این جور چیزها جالبه کلمبیا اساسا اسب آبی نداشته اما چون آقای اسکوبار علاقه‌ی زیادی


audio: Vf5FyOwgZ_8_0067.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
به این حیوون بامزه داشته اینقدر میره اسب آبی میاره میذاره تو باغ وحشش که امروز هم که با هم صحبت می‌کنیم یه جمعیت اسب آبی تو کلمبیا دارن زندگی می‌کنن اصلا شده زیست بومشون نزدیک شهر مدلین هم هستن اتفاقا ضمن این که تبدیل شده به یه مسئله‌ی محیط زیستی برای دولت کلمبیا که آقا ما چی کار کنیم اینا رو؟ بحث به اینجا رسید جالبه اغلب کارتل‌ها کارتل‌های فاسد اقتصادی علاقه‌ی ویژه‌ای به باغ وحش دارن، نمی‌دونم چرا؟ اگر به یاد بیارید، چند وقت پیش چند سال پیش در واقع


audio: Vf5FyOwgZ_8_0068.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
یک مفسد اقتصادی البته نزدیک به حلقه‌های قدرت در ایران رو گرفتن بالاخره گرفتن، بازداشت کردن اسمش چی بود؟ حسن رعیت بله زمانی که ایشون بازداشت شد عکس‌هایی از خونه‌ش اومد بیرون عجیب غریب باغ وحش داشت ایشون بیا و ببین از ارم بهتر بگذریم سلایق یکسان آقای اسکوبار تفریحات دیگری هم داشت در اون مجموعه‌ی لوکسش پیست اسب دوانی پیست اتومبیل سواری کارتینگ یک کلکسیون از ماشین‌های


audio: Vf5FyOwgZ_8_0069.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
عجیب غریب و خفن حتی پیست گاوبازی داشت حتی یک باند هواپیمای اختصاصی داشت که چی کار کنه؟ بازدید کننده میومد، گردشگر میومد با هواپیما می‌شست از امپراتوری سلطان پابلو دیدن می‌کرد بله


audio: Vf5FyOwgZ_8_0070.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
اما این مجموعه‌ی لوکسی که ازش صحبت کردیم اگرچه بی‌نهایت بزرگ و باشکوه بود اما اسکوبار یک ملک عجیب‌تر از این مجموعه هم داشت یه ویلای صورتی در سواحل خود فلوریدای آمریکا یعنی خود جنس بله ایشون خیلی شیک و مجلسی اوایل دهه‌ی هشتاد میلادی میره این ویلاهه رو می‌خره تو خاک ایالات متحده‌ی آمریکا در واقع اگرچه در شروع دهه‌ی هشتاد میلادی


audio: Vf5FyOwgZ_8_0072.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
دیگه حساس شده بود، اما هنوز پابلو اسکوبار به عنوان یک غول مواد مخدر شناخته نمی‌شد و نتیجه؟ هیچکدوم از نهادهای امنیتی و انتظامی ایالات متحده فکر نمی‌کردن لازم باشه برن جلوی این بابا رو بگیرن که ملک نخره تو آمریکا و ایشون هم رفت گفتش که من صورتیه رو می‌خوام بله


audio: Vf5FyOwgZ_8_0073.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
طمع ملک و املاک‌داری در اسکوبار سیری‌ناپذیر بود و گویا ثروت افسانه‌ای که از راه قاچاق مواد مخدر کسب کرده بود هم بی اندازه بود اقدام بعدی پابلو چی بود؟ یک مجموعه جزیره خرید در دل دریای کارائیب سی چهل کیلومتری سواحل شمالی کلمبیا کنار این صدها ملک دیگه هم خرید این آدم سراسر کلمبیا که چی بشه؟ به شکل حرفه‌ای بتونه پولاشو تو این املاک مخفی کنه


audio: Vf5FyOwgZ_8_0074.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
یعنی یکی از دلایلی که خونه می‌خرید این بود که پولا رو قایم کنه اینقدر پول داشته اسکناس آقای اسکوبار تمام این ثروت عظیمش رو در سایه‌ی گمنامی حالا به دست اورده بود تا اینجا یعنی تا اینجای کار اصلا تمایلی نشون نداده بود که اسم و رسمش پخش بشه همه بدونن کیه؟ اما تو این دوران نقطه‌ی عطفی‌ست طمع قدرت و شهرت در دهه‌ی هشتاد یقه‌شو می‌گیره کم کم این طمع شهرت به طمع ثروت اضافه میشه


audio: Vf5FyOwgZ_8_0075.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
و کم کم پابلو اسکوبار سعی کرد که نام خودش رو با لقب ال پاترون به معنای رئیس به عنوان پادشاه کوکائین جهان حالا دیگه مطرح کنه


audio: Vf5FyOwgZ_8_0076.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
صحنه‌ی هفتم آقای اسکوبار برای تبدیل شدن به پادشاه کوکائین جهان باید بازار اروپا رم دست می‌گرفت نتیجه؟ از طریق اسپانیا کم کم نفوذش به این قاره رو شروع کرد قایق‌های قاچاق و زیردریایی‌های حامل پودر کوکائین کارتل مدلین شروع کردند حرکت کردن به سمت اروپا و فاز جدید کار اسکوبار حالا دیگه شروع شد قاچاق کوکائین به اروپا و ایالات متحده در دهه‌ی هشتاد اینجاش جالبه


audio: Vf5FyOwgZ_8_0077.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
ارزش هشتاد میلیون دلاری در روز پیدا کرد برای آقای اسکوبار درآمد آقای اسکوبار در در سال حالا حدودا چقدر بوده؟ ماشین حساب بزنیم حدود بیست میلیارد دلار در سال این درآمد برای اسکوبار تضمین شده بود حالا سوال پیش میاد این پول عظیم چی می‌شد؟ کجا می‌رفت کی نگه میداشت؟ عرض می‌کنم


audio: Vf5FyOwgZ_8_0078.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
پابلو اسکوبار کسب و کارش رو به کشورهای دیگر آمریکای لاتین هم گسترش داده بود و کارخونه‌های کوکائین‌سازی رو تو پرو و بولیوی هم راه انداخته بود نتیجه؟ بخشی از پولش می‌رفت تو این کشورها بخشی تبدیل به طلا می‌شد و بعد از طریق پاناما منتقل می‌شد به کشورهای دیگه و ذوب می‌شد اینحوری نه تنها پول رو منتقل کرده بود پولا تمیز هم شده بود طلا شده بود دیگه پولشویی انجام شده بود الباقی رو چی‌کار می‌کرد؟ یه بخشیش تو در و دیوار املاک پابلو اسکوبار


audio: Vf5FyOwgZ_8_0079.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
هر جا ملک داشت، جاسازی می‌کردن یه مثال بزنم بعدا که حالا این بنده خدا اموالشو می‌گیرن و اینا یه جکوزی تو یکی از خونه‌هاش بوده اتفاقی حالا، جکوزیه میشکنه جابه‌جا میشه، حالا هر چی زیرش صد میلیون دلار پول بوده فقط زیر جکوزی یعنی تو کار کار می‌ذاشتن دیگه یه نکته‌ی جالب هم بگم ده درصد پول‌های اسکوبار یعنی چیزی حدود دومیلیارد دلار در سال به خاطر موش‌ها از بین می‌رفتن تو در و دیوار و زمین جاسازی می‌شده


audio: Vf5FyOwgZ_8_0080.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
موش‌ها میومدن می‌خوردن دو میلیارد دلار رو اینم حالبه اضافه کنم آقای اسکوبار یه حالت رابین هود طوری‌ای هم داشته یعنی می‌رفته به فقیرهای کلمبیا می‌گفته بیاین، بیاین تو املاک من زندگی کنین پول هم ندین و این فقرای بنده خدا یهو میومدن از فقر تو یه زندگی لاکچری سقف لاکچری بالا سرشون بود فقط یه گیری داشت هر چند وقت یه بار اینا باید می‌رفتن دنبال زندگیشون که پولا بیاد جاسازی شه دوباره ملت بیان مثلا زیر اون جکوزیه جاسازی شه یارو خوابیده رو صد میلیون دلار پول بله


audio: Vf5FyOwgZ_8_0081.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
صحنه‌ی هشتم بزرگ‌ترین ترس اسکوبار و همکارانش چی بود؟ استرداد بله، حالا یعنی چی؟ آقای اسکوبار و همکارانش می‌تونستن تو خاک کلمبیا قانونو دور بزنن، اما دولت کلمبیا با دولت جیمی کارتر در آمریکا در سال 1979 میلادی یک قراردادی امضا کرد که کلا برای کارتل‌های مواد مخدر خوب نبود یعنی اصلاخوب نبود چی بود قرارداد؟ می‌گفت هرکدوم از قاچاقچیان کلانی که


audio: Vf5FyOwgZ_8_0082.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
اقدام به قاچاق مخدر بکنند از کلمبیا به خاک ایالات متحده باید بازداشت شوند به ایالات متحده تحویل داده شوند و اونجا محاکمه شوند نتیجه؟ اونجا دیگه نمی‌شد با پول قاضی و دادگاه رو به همین راحتی خرید یا کسیو کشت بنابراین آقای پابلو اسکوبار و رفقاش می‌خواستن هر طور شده این معاهده رو کان لم یکن کنن بله نتیجه چه شد؟ از ابتدای دهه‌ی هشتاد میلادی شروع کردن به ترور آدم‌ربایی


audio: Vf5FyOwgZ_8_0083.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
و بمبگذاری علیه تمام سیاستمداران نیروهای پلیس و بزرگان قوه‌ی قضاییه‌ی کلمبیا که چه اتفاقی بیفته؟ وادارشون کنن اون‌ها رو که برن معاهده‌ی استرداد رو تعطیل کنن دور این یه مورد رو باید خط می‌کشیدن نتیحه چه شد؟ عرض می‌کنم


audio: Vf5FyOwgZ_8_0084.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
اقدامات تروریستی پابلو اسکوبار جواب نداد و دولت حاضر نشد معاهده‌ی استرداد به ایالات متحده رو لغو کنه و نتیجه؟ سیاست جدید پابلو اسکوبار بسیج عمومی بود این بار برای مقابله با خطر استرداد چه کرد؟ سعی کرد حمایت عمومی رو در سرتاسر کلمبیا به دست بیاره، این آدم اسکوبار قصد داشت در افکار عمومی کشورش خودش رو به عنوان نمونه‌ی مدرن رابین هود جا بندازه مردم هم می‌گفتن این بابا که


audio: Vf5FyOwgZ_8_0085.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
آسیبی به ما نمی‌رسونه تازه پول هم داره بینمون پخش می‌کنه اگه آسیی هم داره مال ما نیست مال ایالات متحده‌ست به ما چه پس؟ و به این توجه بکنیم مردمان کلمبیا هیچ از ایالات متحده خوششون نمیومده اون زمان نتیجه؟ روز به روز به محبوبیت پابلو در کلمبیا افزوده شد آقای اسکوبار عین بابا نوئل شده بود کادو به دست کلا می‌رفت سراغ شهروندان کلمبیا حتی یه بار واقعا لباس بابا نوئل پوشید این آدم رفت تو محله‌های فقبرنشین کلمبیا


audio: Vf5FyOwgZ_8_0086.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
کلی کادو بین ملت پخش کرد یا در ادامه تو تمام کشور پروژه‌های عمرانی استارت کرد استادیوم فوتبال ساخت پارک و اماکن تفریحی و اجتماعی می‌ساخت بیمارستان و مدرسه ساخته آقای پابلو اسکوبار حتی باغ وحش خفن شخصی خودش رو عمومی کرد در رو کلا باز کرد رو به مردم و همه‌ی این‌ها هم به شکلی کاملا رایگان باغ وحشه هم بلیط نمی‌خواست، می‌رفتی تو یه مثال دیگه بزنم عرض کردم البته پیش از این مدلین یک انفجار جمعیتی وحشتناک رو


audio: Vf5FyOwgZ_8_0087.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
تجربه کرده بود دیگه و نتیجه‌ش چه بود؟ یک ترافیک اعصاب خورد کن تهران طور، همت، صدر، مثلا اینجور جاها چه کرد آقای اسکوبار گفت کاری نداره که من مشکلو حل می‌کنم، غصه خوردید ترافیکو حل می‌کنم البته شهرداری‌طور نگفت‌ها واقعا حل کرد یه اتوبان ساخت اطراف شهر از بار ترافیکی کم کرد از جیب خودش همینجوری اتوبان، زد نوش جونتون بله


audio: Vf5FyOwgZ_8_0088.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
صحنه‌ی نهم حالا دیگه پابلو محبوب بخشی از مردم مدلین و کلمبیا شده بود اما این محبوبیت چطور می‌تونست به اسکوبار کمک کنه؟ که چه کنه؟ بتونه روی سیاست‌ها تاثیر بذاره که سیاستمداران رو تحت تاثیر قرار بده که نتیجه‌ش چه بشه؟ قرارداد استرداد لغو بشه و سایه‌ی خطر البته از روی سر پابلو اسکوبار کنار بره آقای اسکوبار می‌خواست حالا خودش سیاستمدار بشه و محبوبیتش


audio: Vf5FyOwgZ_8_0091.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
پابلو اسکوبار به عنوان یک کاندیدای انتخابات مجلس از طرف حزب لیبرال کلمیبا وارد مبارزات انتخاباتی شد شعار اصلی انتخاباتیش چی بود؟ می‌گفت آی مردم چه نشستید که رئیس جمهور خولیو سزار توربای با بستن قرارداد استرداد شهروندان کلمبیا با ایالات متحده عملا داره حاکمیت ملی کشور رو نقض می‌کنه عه و یه نکته رم اضافه کنم سیاست‌های پوپولیستی اسکوبار


audio: Vf5FyOwgZ_8_0092.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
باعث نشده بود همه‌ی مردم کلمبیا طرفدارش باشن یه عده خیلی جدی منتقد حضورش بودن اصلا در عرصه‌ی انتخابات اما طبعا ساکت کردن این عده‌ی خیلی جدی برای آقای اسکوبار و کارتلش کار سختی نبود از چه ابزاری برای ساکت کردن منتقدان استفاده می‌کرد ایشون؟ ابزاری به نام گلوله بله


audio: Vf5FyOwgZ_8_0093.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
یه مثال بزنیم از نوع برخورد پابلو خان و منتقداتنش یکی از کاندیداهای حزب محافظه کار در یک مناظره‌ی انتخاباتی اعلام می‌کنه که آی مردم حواستون باشه این آقای اسکوبار برای منافع شخصیش داره وارد عرصه‌ی سیاست میشه ما گفته باشیم فردای اون روز پلیس‌های مرتبط با کارتل مدلین این سیاستمدار بخت برگشته رو بازداشت می‌کنن تحویل کارتل می‌دن با جاش یک روز بعد هم


audio: Vf5FyOwgZ_8_0094.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
ایشون رو با جنازه‌ای پر از گلوله پیدا می‌کنن گوشه‌ی خیابون در نهایت اسکوبار می‌تونه وارد مجلس کلمبیا بشه اما این نوع ورودش به سیاست یک سکه‌ی دو رو بود یه روش این بود که پابلو فضایی برای مخالفت با سیاست استرداد پیدا کرده بود اون سمتش این بود که حالا نه با اشخاص و کارتل‌ها که با یک دولت و البته یک حزب سیاسی به نام محافظه‌کاران سرشاخ شده بود


audio: Vf5FyOwgZ_8_0095.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
دیگه دشمناش زیاد شده بود به خصوص که با تشکیل پارلمان جدید یه رئیس جمهور محافظه کار هم اومد روی کار دیگه قوز بالا قوز شد اسم رئیس جمهور جدید چی بود؟ بلیساریو بتانکور که مصصم بود این رئیس جمهور پابلو اسکوبار باید از سیاست کلمبیا بره بیرون


audio: Vf5FyOwgZ_8_0096.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
صحنه‌ی دهم آقای رئیس جمهور فردی به نام رودریگو لارا بونیا رو به عنوان وزیر دادگستری جدید منصوب کرد که چه کنه؟ مبارزه کنه علیه اسکوبار اولین کاری که این آقای وزیر انجام داد چه بود؟ انتشار پرونده‌ی بازداشت و بعد هم رشوه و کشتار شاهدان و نهایتا آراد شدن پابلو اسکوبار


audio: Vf5FyOwgZ_8_0098.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
اولین باری که این آدم دستگیر شد اینو برداشت تو جراید منتشر کرد وزیر دادگستری جدید در ادامه وضعیت بدتر هم شد برای پابلو اسکوبار جراید زندگی خصوصی این آدم رو هدف گرفته بودند و اسنادی از ارتباط عاطفی‌طورش با یک خانوم روزنامه نگار به نام ویرجینیا والخو رو منتشر کردن نتیجه چه شد؟ خانوم ماریا همسر سلطان کوکائین زد کلا شوهرش رو از خونه انداخت بیرون


audio: Vf5FyOwgZ_8_0099.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
و تهدید کرد به طلاق و گرفتاری و این‌ها پابلو هم اگرچه هی به ماریا می‌گفت خانوم جان اینا شایعه‌س قربونت اصلا این حرفها نیست عه اما در پس پرده تا 1987 میلادی خانوم والخو و پابلو با هم رابطه داشتن


audio: Vf5FyOwgZ_8_0100.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
پرونده‌ی مربوط به سال 1976 اسکوبار که در جراید منتشر شد دوباره باز شد، به جریان افتاد، توسط قوه‌ی قضائیه لغو مصونیت نمایندگی پابلو اسکوبار در مجلس رای آورد در ادامه آمریکا هم ویزای آمریکای اسکوبار رو لغو کرد نتیجه؟ آقای اسکوبار که تا به اون روز با زمین سفت مواجه نشده بود دید عرصه‌ی سیاست شوخی نیست و باز نتیجه؟


audio: Vf5FyOwgZ_8_0101.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
از نمایندگی مجلس استعفا داد این آدم کی؟ بیستم ژانویه‌ی 1984 میلادی تو متن استعفاش چی نوشت ایشون؟ نقل قول می‌کنم من همچنان با بی‌عدالتی و تبعیض علیه مردم کلمبیا مبارزه خواهم کرد و در برابر عوام‌فریبی سیاستمداران کثیف ایستادگی خواهم کرد سیاستمدارانی که در برابر درد و رنج مردم سستند، اما در برابر تقسیم قدرت رسمی


audio: Vf5FyOwgZ_8_0102.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
همواره هشیارند زمانی که این نامه رو بخونیم واقعا فکر می‌کنیم یک رهبر سیاسی بزرگ مثلا گاندی نامه‌ی سرگشاده نوشته بله


audio: Vf5FyOwgZ_8_0103.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
صحنه‌ی یازدهم اسکوبار اصلا شوخی نداشت واقعا می‌خواست مبارزه کنه به دولت کملبیا گفته بود بچرخ تا بچرخیم و نتیجه؟ فقط سه ماه بعد از استعفا شروع کرد دست به کار شد سی‌ام آوریل 1984 آقای رودریگو لارا وزیر جدید دادگستری کلمبیا که هدفش محاکمه‌ی اسکوبار و الباقی قاچاقچیان بود تو یک خیابونی سوار ماشین در حال حرکت بود که


audio: Vf5FyOwgZ_8_0104.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
یک موتور سیکلت یاماها با دو سرنشین کنارش ایستادن یک مسلسل یوزی رو به سمت آقای وزیر نشانه گرفتند و بنگ آبکش کردند آقای وزیر رو در جا جان داد وزیر جدید دادگستری آقای اسکوبار عملا به دولت کلمبیا اعلام جنگ کرده بود واکنش دولت چه بود؟ جدی‌تر کردن معاهده‌ی استرداد با آمریکا و نتیجه؟ اسکوبار دست زن و بچه‌ش رو گرفت از کلمبیا خارج شد


audio: Vf5FyOwgZ_8_0105.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
و اول رفت پاناما و از اونجا هم رفت نیکاراگوئه اما به هیچ وجه قصد نداشت عرصه رو خالی کنه چه کرد؟ کمی که گذشت، سریعا برگشت کلمبیا و رفت سراغ یکی از مهم‌ترین گروهک‌های چریکی مخالف حکومت از کدوم گروه صحبت می‌کنیم؟ جنبش نوزدهم آوریل یا


audio: Vf5FyOwgZ_8_0107.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
گفتیم گروه فارک مهم‌ترین گروه چریکی علیه حکومت بود اما چون وارد دم و دستگاه قاچاق مواد شده بود به نوعی رقیب اسکوبار محسوب می‌شد اما دومین گروه بزرگی که بعد از فارک با حکومت مبارزه می‌کرد همین ام19 بود پابلو قصد داشت با تامین مالی ام19 اقدامات جدی علیه حکومت داشته باشه و نتیجه؟ ششم نوامبر 1985


audio: Vf5FyOwgZ_8_0109.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
به کاخ دادگستری کلمبیا حمله کردند و بیش از سیصد نفر از جمله بسیاری از قضات سرشناس کشور رو گروگان گرفتند بعد هم مطالباتشون چی بود؟ اول خروج از معاهده‌ی استرداد دوم استعفای رئیس جمهور ارتش کلمبیا خیلی سریع وارد عمل شد و تنها یک روز بعد از شروع گروگان‌گیری حمله به کاخ دادگستری رو شروع کرد تمام سی و دو چریک به اضافه‌ی بیست و دو قاضی دادگاه عالی کشور


audio: Vf5FyOwgZ_8_0111.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
چریک‌های ام19 به خواسته‌هاشون نرسیده بودند نه رئیس جمهور استعفا کرد و نه معاهده‌ی استرداد لغو شد اما پابلو اسکوبار به هدف اصلیش رسیده بود بخش بزرگی از اسنادی که علیه او و بسیاری از قاچاقچیان دیگر در ساختمون کاخ دادگستری نگه‌داری می‌شد توسط چریک‌ها به آتیش کشیده و از بین رفته بود چریک‌های خدابیامرز یه جوری هم صحنه‌سازی کرده بودن که انگار این اسناد و مدارک توسط ارتش


audio: Vf5FyOwgZ_8_0112.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
و وقتی از مواد منفجره برای ورود به کاخ استفاده شده بود از بین رفتن نتیجه‌ی همه‌ی این‌ها چی بود؟ هیچ ردی از پابلو اسکوبار در این فاجعه‌ی بزرگ دیده نمی‌شد


audio: Vf5FyOwgZ_8_0113.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
این واقعه رئیس جمهور و دولت رو بسیار تحت فشار قرار داد و همین اتفاقات کار دولت رو ساخت 1986 آقای ویرجیلیو بارکو از حزب رقیب البته یعنی حزب لیبرال بر کرسی ریاست جمهوری کلمبیا تکیه زد اما این رئیس جمهور جدید هم اصلا قصد نداشت به قاچاقچی‌ها باج بده و اتفاقا تصمیم داشت سیاست سفت و سخت‌تری علیهشون اعمال کنه نتیجه


audio: Vf5FyOwgZ_8_0115.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
کاروان کارتل مدلین در یکی از جاده‌های بین شهری توسط پلیس متوقف میشه توقیف میشه همه بازداشت میشن پابلو اسکوبار همراه کاروان نبود اما همسر و فرزندانش بودند نتیجه چه شد؟ خانواده‌ی پابلو به زندان فرستاده شدن البته وکلای اسکوبار خیلی کار درست بودن سریعا تونستن خانواده‌ی اسکوبار رو از زندان بیارن بیرون اما به نظر می‌رسید پای حکومت حسابی داره


audio: Vf5FyOwgZ_8_0117.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
صحنه‌ی دوازدهم تنها مشکل اسکوبار دولت کلمبیا نبود از اواخر دهه‌ی هفتاد یه گروه قاچاقچی مواد مخدر شدن رقیب اسکوبار در کلمبیا گروهی به رهبری برادران اوروجوئلا کارتلی به اسم شهر کالی بهش می‌گفتن کارتل کالی حالا پیش از این یه توافقی بین دو کارتل مدلین و کالی صورت گرفته بود درباره‌ی چی؟ درباره‌ی بازار ایالات متحده


audio: Vf5FyOwgZ_8_0118.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
نیویورک مال مدلین بود میامی مال کارتل کالی اما از یه جایی به بعد دعوا سر لس‌انجلس بین این دو بالا گرفت تو پرانتز اینو عرض کنم پسر اسکوبار یه مصاحبه‌ای داره بعدها البته میگه درآمد روزانه‌ی این شهرهایی که ازش صحبت می‌کنیم اون زمان مثلا سی میلیون دلار بوده یعنی عدد واقعا عدد بوده دعوا واقعا دعوا بوده به هر جهت دعوا سر لس‌آنجلس بین این دو بالا می‌گیره و نتیجه


audio: Vf5FyOwgZ_8_0119.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
قتل‌ها و بمب‌گذاری‌ها بین این دو کارتل شروع میشه حالا جالب اینجاست هر دو کارتل توافق کرده بودن که آقاجان اعضای خانواده‌ی رهبران رو نمی‌کشیم اما وقتی در 1988 یک خودروی بمب‌گذاری شده جلوی در اسکوبار رفت هوا و مشخص شد کار هم کار کارتل کالی بوده دعوا و درگیری بین این دو تا کارتل حالا بالاتر گرفت چرا قوانین زیر پا رفته بود جنگی به راه افتاد


audio: Vf5FyOwgZ_8_0120.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
که تا آخر عمر آقای اسکوبار هم ادامه داشت حالا یه وقتایی با قوت بیشتر یه وقتایی با قوت کمتر همواره این دو مشغول گذاشتن قرار دعوا بودن


audio: Vf5FyOwgZ_8_0121.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
حالا چه جنگ با دولت و چه جنگ با کارتل کالی هیچکدوم سدی برای بیزینس عجیب غریب و بزرگ پابلو اسکوبار نبودن اینجای داستان جالبه درآمد کارتل مدلین اواخر دهه‌ی هشتاد میلادی رسیده بود به روزی هفتاد میلیون دلار و به عبارتی سالی بیست و پنج میلیارد دلار اگر تورم رو در نظر بگیریم و به نرخ امروز بخوایم حساب بکنیم


audio: Vf5FyOwgZ_8_0122.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
ماشین حساب که جواب نمیده اما این کارتل حدودا سالانه هفتاد میلیارد دلار امروز درآمد داشتن اون زمان فقط روزانه هزار دلار توسط کارتل مدلین برای خرید کش دور اسکناس این کش قیطونی‌ها هست رو در ماست میندازن برای فقط اونا، هزینه می‌شد هزار دلار مدلین روزانه بیش از دوازده تن کوکائین فقط میفرستاده ایالات متحده‌ی آمریکا تقریبا هشتاد درصد تجارت کوکائین دنیا


audio: Vf5FyOwgZ_8_0123.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
اواخر دهه‌ی هشتاد میلادی دست شخص پابلو اسکوبار بوده اینه که بهش میگن سلطان کوکائین جهان و این‌جای تاریخ خود آقای پابلو اسکوبار تبدیل میشه به یکی از ده ثروتمند برتر دنیا


audio: Vf5FyOwgZ_8_0124.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
صحنه‌ی سیزدهم پابلو از جهت نگاهش به میدان جنگ بود با دولت از اون طرف به میدان جنگ بود با کارتل کالی و البته نیم‌نگاهی به جنگ با ایالات متحده اینا همه یه طرف از طرف دیگه به هیچ وجه نمیخواست سدی در مسیر شهرتش بین مردمان کلمبیا به وجود بیاد اون محبوبیتی که ایجاد کرده بود براش مهم بود یکی از راه‌های گسترش شهرت حالا چی بود؟ سرمایه گذاری در حوزه‌ی ورزش


audio: Vf5FyOwgZ_8_0125.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
خیلی باهوش بوده اساسا اسپانسر اول تیم اتلتیکو ناسیونال مدلین آقای اسکوبار بوده مثل مثلا مثال بزنیم ایرانیشو آقای حسین هدایتی بله چند تا دیگه از مافیاهای ثروتمند مثلا در ایران شما می‌شناسید که از تیم‌های فوتبال حمایت می‌کردند می‌کنند، بشنو، خواهند کرد به‌هرحال حمایت اسکوبار از تیم اتلتیکو ناسیونال باعث شد این تیم که در طول تاریخش همیشه یه تیم میان جدولی بدبخت بیچاره بود


audio: Vf5FyOwgZ_8_0127.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
میره میرسه به جام لیورتادورس چیه این جام؟ جام باشگاه‌های آمریکای جنوبی میره قهرمان میشه قهرمان رقابت‌ها میشه با پول مواد خود این یه رکورد تاریخیه البته اولین تیم کلمبیایی که قهرمان لیبرتادورس شد همین تیم اتلتیکو ناسیونال بود حالا یه نکته‌ای وجود داره تا وقتی فقط بحث ایجاد محبوبیت بود هیچ کس با اسکوبار کاری نداشت اما وقتی معلوم شد سرمایه‌گذاری این آدم در فوتبال


audio: Vf5FyOwgZ_8_0128.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
بستریست برای پولشویی، برای کارتل مدلین دولت شروع کرد به سنگ اندازی در مسیر کارتل‌ها و سرمایه‌گذاریشون کلا در فوتبال به جایی رسید که دولت کلا ممنوع کرد سرمایه گذاری در فوتبال رو توسط کارتل‌ها در ادامه کار تا جایی پیش رفت که اوایل دهه‌ی نود میلادی لیبرتادورس اجازه‌ی حضور تیم‌های کلمبیایی رو کلا تو این جام نداد گفت آقا پول شما مواده، ولم کنید آقای اسکوبار محروم شد از یکی از علایق جدی زندگیش که فوتبال بود


audio: Vf5FyOwgZ_8_0129.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
علاقه‌ی ایشون به فوتبال تا حدی بوده که وقتی تو یک بازی داوری علیه تیمش سوت میزده اسکوبار از ذهنش هم رد می‌شد که آها این داوره پول گرفته داره به ضرر ما سوت می‌زنه علی ؟ دستور قتل داد داد تو بیست چهار ساعت یارو رو میکشتن داوره رو می‌کشتن بله


audio: Vf5FyOwgZ_8_0130.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
صحنه‌ی چهاردهم ریخت و پاش اسکوبار در شهر مدلین به هیچ وجه به نفع این شهر تموم نشد شروع دهه‌ی نود میلادی بر اساس آمار مدلین تبدیل شده بود به خطرناک‌ترین شهر جهان یعنی شهری با بیشترین میزان جرم و جنایت و خشونت مثال بزنیم فقط تو سال 1991 میلادی هفت هزار و دویست و سی و هفت قتل در این شهر اتفاق افتاده واقعا وحشتناکه


audio: Vf5FyOwgZ_8_0131.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
یعنی هیجده قتل در روز در واقع از هر صدهزار نفر در این شهر دویست و شصت و شش نفر به قتل می‌رسیدن در اون سال چه خبره؟ اساسا جنگ‌های چریکی بین دولت و فارک و اون ام19 این دو گروه چریکی از اون ور جنگ بین مدلین و کالی با دولت هر دوشون با دولت یا جنگ بین مدلین و کالی و بقیه کارتل‌ها با هم سه تا جنگ همه‌ی این‌ها باعث شده بود کلمبیا خودش اصلا


audio: Vf5FyOwgZ_8_0132.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
بشه یک کشور خطرناک بشه خطرناکترین کشور روی زمین اون سال‌ها همون 1991 میلادی تو کل کلمبیا بیست و پنج هزار قتل خشونت آمیز گزارش شده تکان دهنده است آمار بیایم جلوتر یک سال، 1992 آمار رسید به بیست و هفت هزار نفر بیشتر شد درو اقع در هر بیست دقیقه یک نفر در کلمبیا به قتل میرسید 1992


audio: Vf5FyOwgZ_8_0133.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
یعنی شما اگر در 1992 کلمبیایی می‌بودی صبح از در خونه می‌رفتی بیرون برگشتنت با خدا بود تو مدلین می‌بودی برگشتنت با پابلو بود بله


audio: Vf5FyOwgZ_8_0134.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
این خشونت افسارگسیخته نتیجه‌ی کار پابلو اسکوبار و کارتل‌های مدلین و کالی بود حتی مبارزات سیاسی هم جون شهروندان این کشور رو می‌گرفت مثال بزنیم


audio: Vf5FyOwgZ_8_0136.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
یک اقدامی علیه کاندیدای ریاست جمهوری کنه کی بود کاندیدا؟ سزار گاوریا تروخیو نتیجه چه شد؟ وقتی هواپیمای مسافربری داخلی کلمبیا به اسم آویانکا 203 از پایتخت به هوا برخاست پنج دقیقه از سفر نگذشته بود که منفجر شد صدوهفت انسان بیگناه کشته شدند به نوشته‌ی رسانه‌های محلی سه نفر هم روی زمین خاکستر شدند کی بمبگذاری کرد؟ پابلو اسکوبار


audio: Vf5FyOwgZ_8_0137.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
چرا این کارو کرد؟ چون فکر می‌کرد این کاندیدای ریاست جمهوری تو این پرواز نشسته در صورتی که ننشسته بود ایشون تو ترافیک مونده بود و دیر رسیده بود فرودگاه نتونسته بود سوار هواپیما بشه رئیس جمهور که نبود آدم معمولی بود فعلا کاندید بود باید بلیط می‌گرفت می‌رفت ترافیک بود گیر کرده چرا ترکوندی خب؟ جالبه این آقای کاندیدای ریاست جمهوری چرا اومده بود کاندید شده بود؟ چون یک کاندیدای دیگری پیش از ایشون به نام لوئیس کارلوس گالان


audio: Vf5FyOwgZ_8_0138.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
به دستور پابلو اسکوبار قبلش ترور شده بود اصلا یعنی کاندید نبود، جاکاندیدی خالی بود انسان‌های بیگناه کشته شدند این اتفاقاته که عرض میکنم هر 20 دقیقه آدم کشته میشد ضمن این که اسکوبار ول کن نبود دو هفته از این انفجار گذشت انفجار هواپیما یه کامیون بمبگذاری شده بیرون ساختمان اداره‌ی امنیت کلمبیا منفجر شد که چی بشه؟ ژنرال میگل آلفردو مارکز رئیس این اداره کشته بشه و کشته شد اما


audio: Vf5FyOwgZ_8_0139.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
در کنار او پنجاه و هفت نفر دیگر هم کشته شدند دو هزار انسان اون روز زخمی شدند این‌ها روی دیگر پابلو اسکوبار رابین هود بود


audio: Vf5FyOwgZ_8_0140.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
در نهایت آقای تروخیو همون کاندید جان به در برده رئیس جمهور شد و خیلی سریع چه کرد؟ لایحه‌ی اصلاح قانون اساسی رو فرستاد پارلمان که چی بشه؟ با این اصلاح بره برای مقابله‌ی جدی‌تر با قاچاقچیان مواد مخدر لایحه در نهایت با کمی تغییر توسط مجلس تصویب میشه اما یه مشکل کوچیک داشت قانون استرداد با جاش از این لایحه در اومده بود در واقع آقای اسکوبار به شکل گسترده


audio: Vf5FyOwgZ_8_0142.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
اقدام بعدی اسکوبار اما تکان دهنده بود ایشون رفت با مقامات محلی صحبت کرد گفت آقا من میخوام تبدیل شم به یک مرد آزاد نتیجه؟ شما منو بگیرید یه مدت کوتاهی بندازین زندان، ولی کوتاه ها وگرنه خانواده‌هاتون هستن یه مدت کوتاهی منو بندازین زندان بعد آب توبه می‌ریزم سر خودم از زندان که زدم بیرون دیگه یک مرد آزاد و آزاده و حر زمانه می‌شم خوب میشم ضمن این که من هم قول میدم در مقابل این کار شما


audio: Vf5FyOwgZ_8_0143.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
یه حالی بهتون بدم دیگه کشت و کشتار مردم رو می‌ذارم کنار، ها؟ یه برد برده دیگه؟ وین وینه نتیجه؟ پابلو اسکوبار 1991 با سلام و صلوات، رو دست وارد زندان شد اما نه هر زندانی زندانی به نام لاکاتدرال یا کلیسای جامع زندانی که خود آقای اسکوبار برای خودش ساخته بود یعنی شما کارو ببین در واقع این تنها شرط البته کوچولو موچولوی


audio: Vf5FyOwgZ_8_0145.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
زندان کلیسای جامع روی یک تپه مشرف به شهر مدلین ساخته شده بود و یک تلسکوپ هم داشت برای زندانی این زندان برای جناب اسکوبار که چه کنه؟ به راحتی نظارت کنه رو شهرش، یه جورایی تازه خاتواده‌ی اسکوبار هم راحت میتونستن بیان ملاقات پابلوشونو ببینن، حال کنن دیگه، زندان باباشون بود البته این زندان یه سری امکان رفاهی کوچیک هم داشت مثال بزنیم چیز خاصی هم حالا نبوده یه زمین فوتبالی بوده یه جکوزی کوچیکی بوده


audio: Vf5FyOwgZ_8_0146.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
یه آبشار مصنوعی اون گوشه بوده روحیه‌ی زندانی چیز نشه یه بار مخصوص داشته همه نوع مشروبی توش بوده که حالا یهو زندانی ناراحت نشه لبی تر کنه بره کارهای زشتش فکر کنه یه خط تلفن امنی هم داشته که شنود نشه یعنی چیز خیلی خاصی نداشته زندانه مثلا یه بار اسکوبار خواست با زیردستاش صحبت کنه فلان موادو ببرین فلان جا فلان میلیون پول رو بکنید زیر فلان دیوار مثلا در این حد یعنی خیلی اذیت می‌شده آقای اسکوبار در واقع


audio: Vf5FyOwgZ_8_0147.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
آقای پابلو اسکوبار در یک قصر خودش رو حصر کرده بود زندانی در واقع که بین مردم کلمبیا به چی معروف شد؟ هتل اسکوبار


audio: Vf5FyOwgZ_8_0148.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
قرار بود اسکوبار فقط پنج سال در هتلش بمونه یعنی همون زندان طوریه از اون طرف دولت هم قول داده بود از استردادش به ایالات متحده جلوگیری کنه پابلو اسکوبار میتونست از بالای تپه‌های مه‌آلود رو بیزینسش و رو شهرش نظارت کامل داشته باشه دولت هم میتونست پز بده که دیدی چی شد؟ بالاخره سلطان کوکائین رو به سزای اعمالش رسوندیم باریکلا به ما باریکلا به ما باریکلا به ما مامورای ما گرفتن و اینا


audio: Vf5FyOwgZ_8_0150.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
صحنه‌ی شانزدهم آیا دولت کلمبیا به قولش پایبند بود؟ خیر؟ کدام دولت به قولش پایبند بوده در تاریخ؟ حالا قضاوتش با شما اما به‌هرحال دولت کلمبیا هم به قولش وفادار نموند مطبوعات برای یک سال به دولت فشار می‌آوردن که آقاجان این چه وضع زندانه؟ این که هتله ما بدبخت‌تر از اینیم پاسخگو باشید در نهایت دولت تصمیم می‌گیره پابلو اسکوبار رو واقعا بفرسته یک زندان معمولی حالا حداقل


audio: Vf5FyOwgZ_8_0151.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
نه خیلی زندان امنیت بالا اما طبیعتا قبل از این که تصمیم دولت به مرحله‌ی اجرا دربیاد خبر به پابلو رسیده بود که آقا داستان اینه نتیجه؟ پابلو اسکوبار خیلی شیک و مجلسی یه روز دیوار کاذبی که خودش در زندان ساخته بود رو از جا درآورد، از هتل اسکوبار زد بیرون و رفت برای شروع قسمت بعدی زندگی دراماتیکش و سوال آیا این قسمت آخر بود؟ عرض می‌کنم


audio: Vf5FyOwgZ_8_0152.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
واکنش دولت دولت کملبیا به فرار اسکوبار چه بود؟ همه اومدن گفتن چی شد؟ شما؟ باریکلا به باریکلا به شما باریکلا به شما چی شد؟ دولت تروخیو تصمیم گرفت به نیروهای امنیتی ایالات متحده اجازه بده که آقاجان آزادید بیاید تو خاک کلمبیا فعالیت کنید به هدفتون برسید، هدف چیست؟ گرفتن یا کشتن پابلو اسکوبار چه شد در ادامه؟ اوایل دهه‌ی نود میلادی یه بخشی از فرماندهی عملیات ویژه‌ی مشترک


audio: Vf5FyOwgZ_8_0153.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
ایالات متحده‌ی آمریکا وارد کلمبیا شد تا پابلو اسکوبار رو به تور خود اندازد و چه کند بعد؟ ببردش ایالات متحده در ادامه و محاکمه‌ش کنه طبعا اگر این اتفاق بیفته حبس ابد خواهد خورد به پابلو اسکوبار قطعا در یک زندان فوق امنیتی دیگه امریکا کلمبیا هم نیست این وسط کارتل کالی، همون کارتل رقیب اسکوبار و یک گروه دیگری به نام لوس پپس اومدن سراغ نیروهای آمریکایی


audio: Vf5FyOwgZ_8_0154.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
و پلیس کلمبیا البته، گفتن آقا ما کمکی چیزی باشه در خدمتیم چایی میل دارید؟ ما هم هستیم خلاصه کارتل کالی رو که عرض کردم رقیب اصلی اسکوبار بود لوس پپس کیا بودن؟ جالبه یه کمپینی بودن از طرف خانواده‌هایی که عزیزانشون توسط خشونت پابلو اسکوبار کشته شده بودند در تمام این سال‌ها در واقع تمام این آدم‌ها در تمام این سال‌ها دنبال انتقام بودند آن‌های شعاری داشتند در دل احتمالا که می‌گفتند


audio: Vf5FyOwgZ_8_0156.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
صحنه‌ی هفدهم جستجوی خانه به خانه شروع شد حالا دیگه به نظر می‌رسید به فصل آخر آقای کوکائین داریم نزدیک می‌شیم و حامیان و یاران قدیمی پابلو اسکوبار هم این رو فهمیده بودن نتیجه دونه دونه مشغول پشت کردن به اسکوبار شدن و کم کم دونه دونه رفتند کمک کمپین بازداشت پابلو اسکوبار رفقاش مخصوصا زمانی که برادر زن پابلو


audio: Vf5FyOwgZ_8_0157.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
توسط لوس پپس کشته شد همه فهمیدند که دیگه این تو بمیری از اون تو بمیری‌ها نیست قربونت کمتر کسی حاضر بود به اسکوبار و خانواده‌ش کمک کنه اون روزها اوضاع برای اسکوبار و خانواده‌ش به سمتی رفته بود که یک بار تو یکی از مناطق کوهستانی کلمبیا این مثل بسیار معروفه یک بار یک شبی در یک مناطق کوهستانی کلمبیا پابلو اسکوبار تا صبح دو میلیون دلار از پولی که همراش بود آتش زد


audio: Vf5FyOwgZ_8_0158.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
که زن و بچه‌ش از سرما نمیرن این روایت روایت دست چندم نیست پسر اسکوبار تعریف کرده اونجا بوده آقای خوان پابلو اسکوبار پسری که امروز با هم صحبت می‌کنیم دو کتاب درباره‌ی زندگی پدرش نوشته و هر دو رم به پدرش تقدیم کرده این خاطرات رو در کتابش آورده یه نکته‌ی جالب بگم آقای خوان پابلو اسکوبار میگه من کتابهام رو به کسی تقدیم کردم که به من راهی رو نشون داد


audio: Vf5FyOwgZ_8_0159.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
که نباید حتی نزدیکش بشم در زندگیم هیچ وقت خوان میگه پدرم خشونتی راه انداخت در زندگیش که به مخیله‌ی کوئینتین تارانتینو هم نمی‌رسید حتی خوان و الباقی اعضای خانواده‌ی اسکوبار در اون ایامی که ازش صحبت می‌کنیم در ایام تعقیب و گریز در اون ایامی که همه به پابلو اسکوبار پشت کرده بودند تنها کسانی بودند که شاید به زور همراه سلطان کوکائین جهان بودند


audio: Vf5FyOwgZ_8_0160.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
پرده‌ی آخر روز خارجی دوم سپتامبر 1993 میلادی شهر مدلین یک گلوله به گوش، یک گلوله به پا و یک گلوله به بدن مقتول چهل و چهار ساله نام پابلو نام خانوادگی اسکوبار ملیت کلمبیایی


audio: Vf5FyOwgZ_8_0163.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
او پنهان شده بود در یک منطقه‌ی باکلاس نشین در مدلین یک گروه ضربت هشت نفره وارد ساختمون شدند و پابلو از پشت بام فرار کرد اما این فرار راه به جایی نبرد دقایقی بعد جسد غرق خون او روی یک پشت بام پیدا شد به پایان رسید در چهل و چهار سالگی پرده‌ها پایین آمد با چهار گلوله عملیات ویژه‌ی پانزده ماهه‌ی پلیس برای حذف پابلو اسکوبار


audio: Vf5FyOwgZ_8_0164.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
اینجا در این نقطه به نقطه‌ی پایانی رسید راویانی هستند که معتقدند گلوله‌ای که به گوش راست اسکوبار شلیک شده و وارد سرش شده عامل مرگ اوست و این گلوله توسط خود او شلیک شده نهادهای رسمی اما هیچ وقت در این رابطه یا این فرضیه اظهار نظری نکردند این هم یکی دیگر از رازهای سر به مهر تاریخ


audio: Vf5FyOwgZ_8_0165.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
برای دولت کلمبیا ایالات متحده و اکثر مردمان جهان یکی از بزرگترین خلافکاران تاریخ کشته شده بود اما برای بخشی از مردمان شهر مدلین رابین هود زندگیشون از بین رفته بود بیست و پنج هزار نفر از این مردمان در مراسم تشییع جنازه‌ی اسکوبار شرکت کردند اشک ریختند و آه کشیدند از زمان مرگ سلطان کوکائین کلمبیا تا به این لحظه که بنده در خدمت شما هستم


audio: Vf5FyOwgZ_8_0166.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
قدرت بین کارتل‌های قاچاق مواد مخدر این کشور مدام دست به دست شده از بین نرفته چقدر آدم یاد سکانس آخر حذف شده‌ی البته


audio: Vf5FyOwgZ_8_0168.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
ما رضا خاکزادو گرفتیم کشتیم دار زدیم چی شد؟ بدتر شد که بهتر نشد اینه که تاریخ تکرار میشه اون زمان هم اسکوبار کشته شد اما تا به این لحظه که با هم صحبت می‌کنیم روند قاچاق مواد مخدر ادامه داره فقط از این قدرت به اون قدرت دست به دست شده با مرگ اسکوبار تا مدتی کارتل کالی رقیب اسکوبار قدرت رو در دست گرفت و در ادامه اون کارتل هم از هم پاشید و کارتل‌های نوظهوری جای هر دوی این‌ها رو گرفتند


audio: Vf5FyOwgZ_8_0169.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
آمدند رفتند تغییر نام دادند تغییر رئیس دادند کشتند و کشته شدند اما در کلمبیا وضع بهتر نشد که نشد هنوز که هنوزه قاچاق مواد مخدر در این کشور یک بحران ملی به حساب میاد و البته این تازه وضع کلمبیاست در سطح بین الملل نگاه کنیم اوضاع عجیب غریبه بدتر از زمان اسکوباره اجازه بدید یه آماری بگیریم چه خبره؟ از زمان مرگ اسکوبار تا به امروز


audio: Vf5FyOwgZ_8_0170.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
میزاتن تولید و مصرف کوکائین در سراسر جهان بسیار افزایش پیدا کرده باز اسکوبار یه چهارچوبی داشت در روند تولید و پخشش با این حال دولت کلمبیا از 2016 میلادی اومد با گروه فارک، اون گروه چریکی، توافق کرد تونست چی کار کنه؟ یه جنگ داخلی نیم قرنه رو به پایان برسونه و فرصت کنه بیشتر به بحران ملی قاچاق مواد مخدر بپردازه جلوی این مسائل رو بگیره


audio: Vf5FyOwgZ_8_0171.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
با مرگ پابلو اسکوبار شهر مدلین در مسیر توسعه‌ی اجتماعی و اقتصادی حالا قرار گرفت آمار جرم و جنایت به شکل چشمگیری کاهش پیدا کرد و حالا دیگه نه مدلین به عنوان پایتخت قتل جهان شناخته میشه و نه کلمبیا خطرناکترین کشور جهان


audio: Vf5FyOwgZ_8_0172.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
نام پابلو اسکوبار در کلمبیا یادآور خشونت و قتله اما تنها اسکوباری که نمادی از خشونت رایج در کلمبیاست پابلو نیست اندرس اسکوبار او هم یک فرد دیگریست با نام خانوادگی مشابه پابلو که اسمش همه رو یاد خشونت در کلمبیا میندازه اندرس اسکوبار مدافع محبوب تیم اتلتیک ناسیونال بود


audio: Vf5FyOwgZ_8_0173.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
و البته تیم ملی کلمبیا کسی که قرار بود در جام جهانی 1994 عقب زمین تیم کلمبیا رو جمع کنه اما استرس بازی با میزبان منفور، یعنی ایالات متحده باعث شد در این بازی یک گل به خودی به ثمر برسونه این بازیکن و باعث حذف تیم کلمبیا شد زمانی که تیم کلمبیای حذف شذه به خونه برگشت اندرس اسکوبار توسط دو عضو یکی از


audio: Vf5FyOwgZ_8_0174.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
کارتل‌های مواد مخدر در پارکینگ خونه‌اش در مدلین با گلوله کشته شد؟ ما داریم از زمانی صحبت می‌کنیم که پابلو اسکوباری نبود خشونت روزگار پابلو اسکوبار نبود در واقع اجازه بدید به این نتیجه برسیم که تمام این خشونت محصول ساختار سیاسی معیوب است محصول فساد است محصول طمع قدرت است محصول توسعه‌ی نامتوازن کشوری‌ست


audio: Vf5FyOwgZ_8_0175.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
که شاید اگر در دهه‌های شصت تا نود میلادی پابلو اسکوباری هم در کار نبود بود دیگر کسی که متولد شه و همون نقش رو بازی کنه شاید نام دیگری نقشی که از طرفی اسکوبار بود و از طرفی رابین هود تاریخ بهترین معلم‌هاست و تاریخ تکرار میشه همواره بستر فساد و عدم توازن قدرت نتیجه‌ش تولد افرادیست چون


audio: Vf5FyOwgZ_8_0177.opus
source: youtube
source_id: Vf5FyOwgZ_8
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شده ضمن این که در ادامه با هم خواهیم دید ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ میسپارم و میبینمتون


audio: v45Nnryx8wU_0001.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
انسان یک جایی در تاریخش مثل جوان به بلوغ رسیده فکر کرد خبریه دویید تاریخش رو گسترش بده یک جایی در قسمت دین و سیاست پادکست مورخ گفتیم‌ای بر پدر سیاست اینجا دوباره اومدیم سراغ سیاست جدا از اینکه‌ای بر پدرش سیاست مدرن رو انسان بعد از عصر روشنگری پایه گذاری کرد مفاهیم جدیدی رو ایجاد کرد مثل ملی‌گرایی که بعدا پدر انسان رو تا همین امروز درآورده


audio: v45Nnryx8wU_0002.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
در این قسمت و قسمت آتی می‌پردازیم به سیاست مدرن انسان امروزی سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: v45Nnryx8wU_0003.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
خب پس بریم ببینیم چی شد شما باید از استقلال‌خواهی‌تون دست بکشید و حکومت سرزمینتون رو به بریتانیای کبیر واگذار کنید البته این درخواست صریح مذاکره کننده ی بریتانیا از شاه تائوهیاهو بود تائوهیاهو شاه مائوری‌ها بود که بر قسمتی از جزیره شمالی زلاندنو


audio: v45Nnryx8wU_0004.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
در دهه 1880 میلادی حکمرانی میکرد زلاندنویی که در اون دوران همه بخش‌هاش تحت حاکمیت بریتانیای کبیر بود الا همین بخش از جزیره شمالی که دست مائوری‌ها بود این آقای تائوهیاهو خیلی خونسرد و با آرامش درخواست نماینده بریتانیا رو شنید و خیلی مصمم پاسخ داد من در سرزمینی که


audio: v45Nnryx8wU_0005.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
نیاکان و پدرانم روش گام بر میداشتند باقی میمانم شما هم میتونید در قسمت خودتون باقی بمونید و به کار و بارتون برسید ما باهاتون دعوا نداریم مائوری‌ها که حدود هفت هزار نفر جمعیت داشتند درواقع در برابر قدرت بریتانیا چی کار کردن؟ مقاومت مدنی کردن مقاومتی که از قضا نتیجه بخش هم بود


audio: v45Nnryx8wU_0006.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
بریتانیا یه لشکر دو برابر جمعیت مائوری‌ها یعنی چهارده هزار نفر به سمت محل استقرار مائوری‌ها فرستاد که اسمش شده بود کینگ کانتری یعنی کشور پادشاه اما خیلی زود لشکر پادشاه از بومیان کینگ کانتری شکست خوردند نتیجه برگشتن و یه زیست مسالمت آمیز رو با مائوری‌ها تشکیل دادن


audio: v45Nnryx8wU_0007.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
راضی شدن به موندن مائوری‌ها با همین پادشاهی و همین هفت هزار نفر اما قسمت جالب داستان کجاست؟ مائوری‌ها تا سال 1850 یعنی همین سی سال پیش این قضیه شاه نداشتن چجوری اداره میشدن؟ یه تعداد قبیله بود توی منطقه مدام هم با هم در حال جنگ بودن سر قدرت خطر دشمن مشترک جدید یعنی بریتانیا اونها رو متحد کرد حالا اونها برای اتحاد از چی؟


audio: v45Nnryx8wU_0008.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
از چه الگویی استفاده کردن؟ خیلی جالبه الگویی که خود بریتانیایی‌ها استفاده کردن در دهه 1850 سران قبایل مائوری دور هم جمع شدن و یکیشون خطاب به بقیه گفتش که ما باید متحد بشیم درست مثل پاکه هاها پاکه هاها اسمی بود که مائوری‌ها روی سفیدپوست‌ها گذاشته بودن خیلی اسم جالبی بوده پاکه هاها حالا این وسط


audio: v45Nnryx8wU_0009.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
یکی از رهبران قبایل به اسم ننه اسم کاملشم ما درآوردیم تاماتی واکا ننه که تو نوشته های آقای فیلیپه فرناندز به اسم ننه نوشته بود این آقای ننه که قبلا مسیحی شده بود و غسل داده شده بود و اسم تاماتی واکا رو هم برای خودش انتخاب کرده بود مخالفت کرد رفت چی کار کرد؟ با بریتانیا زدوبند کرد ننه معتقد بود که باید با بریتانیا صلح کرد


audio: v45Nnryx8wU_0010.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
و از بودن در کنارشون استفاده کرد بقیه روسای قبایل می گفتن آقا نه راه مبارزه مدنی راه درست تریه به این راه اعتقاد داشتن و امید داشتند که شکل دهی یه پادشاه متحد می‌تونه به اونها در برابر تجاوز بریتانیا کمک کنه که کرد نتیجه، نه‌نه به ارتش بریتانیا پیوست و علیه هم‌میهن‌های خودش جنگید و به عنوان کسی که پیش از همه


audio: v45Nnryx8wU_0011.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
برای تثبیت قدرت ملکه بریتانیا تلاش کرده بود ازش تقدیر هم شد ولی این ایده سایر روسای قبایل که آقا متحد شیم مبارزه درواقع مدنی کنیم و شاه مشترک داشته باشیم، جواب داد و در نتیجه، اینجاش مهمه تقلید، تقلید از مدرنیزاسیون غربی تونست یه اجتماع بومی کوچیک رو در برابر خود غرب حفظ کنه


audio: v45Nnryx8wU_0012.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
در دو قسمت قبلی پادکست مورخ از پرونده ی تاریخ بشر چی گفتیم؟ از عصر روشنگری صحبت کردیم البته روشنگری در خون البته اگر نشنیدید پیشنهاد میکنم حتما دو قسمت قبلی رو بشنوید کلش رو درواقع بشنوید ادامشو بعد از اینجا پیگیری کنید عصر روشنگری چیزی که اندیشه های انسان رو هدف قرار داده بود گفتیم در دو قسمت قبلی


audio: v45Nnryx8wU_0013.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
که غرب چطور با عبور از عصر روشنگری و رسیدن به عصر صنعتی و بعد هم هدف قرار دادن اقتصاد یعنی مثلا همون جنگ های تریاک و چین و حذف شدن چین از گردونه رقابت چطور در اقتصاد هم غرب چیره شد بر سایر دولت های دنیا و در نهایت غرب چطور تونست به قدرت برتر دنیا تبدیل بشه؟ حالا در این قسمت و حالا قسمت بعدی


audio: v45Nnryx8wU_0014.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
از تغییرات درونی غرب خواهیم گفت و از تاثیراتی که این قدرت بلامنازع بر سایر نقاط دنیا گذاشت کم هم نبود خب، برگردیم به کینگ کانتری که اول همین قسمت درباره‌ش صحبت کردیم قصه پیروزیش رو گفتیم بر بریتانیا خیلی جالبه، کینگ کانتری یعنی همین مائوری‌ها چسبیده بودن به مرزهای بریتانیا ولی اون چیزی که مدرنیزاسیون لقب گرفت


audio: v45Nnryx8wU_0015.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
یعنی مدرن شدن حکومتها یه نکته رو اینجا بگم راستی توی این اپیزود خیلی از این اصطلاحات داریم که در تاریخ و سیاست مشترکن استفاده میشه خیلی سعی کردم که ساده سازی بکنم و یه تعریف کوتاه ساده بگم اولش به عنوان مثال مدرنیزاسیون یعنی مدرن شدن حکومت‌هایی که قدیمی بودن سنتی بودن این مدرنیزاسیون محدود به همسایه های کشورهای غربی نمیشد مثل همین مائوری‌ها که


audio: v45Nnryx8wU_0016.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
چسبیده بودن به بریتانیا حتی کشورهای خیلی خیلی دورتر از اروپا هم تحت تاثیر موج مدرنیزاسیون در جهان قرار گرفته بودن ولی نکته‌ای وجود داره مدرنیزاسیون عنوانیه که میتونه تحولات درونی کشورهای اروپایی رو کامل توضیح بده یعنی بالاخره صنعتی شدن و امپریالیسم که تو قسمت های قبلی درباره‌ش صحبت کردیم تاثیر جدی گذاشت رو کشورهای غربی


audio: v45Nnryx8wU_0017.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
و کم کم اینها رو تو یه پروسه مدرن کرد شدن کشورهای مدرن ولی برای بقیه کشورها اینجوری نبود که مثلا حکومت سنتی خودشون رو بیان به واسطه یک سری فعل و انفعالات و تغییرات و اتفاقات داخلی تغییر بدن و مدرنش کنن اون کشورها فقط شروع کردن به تقلید از کشورهای غربی هر کاری اونا می‌کردن اینا هم می‌کردن پس چه اتفاقی افتاد؟ اتفاقی که در اروپا افتاد مدرنیزاسیون بود


audio: v45Nnryx8wU_0018.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
ولی اون چیزی که در سایر نقاط دنیا داشت اتفاق می‌افتاد، چی بود؟ غربی سازی حالا این غربی سازی یعنی مدرنیزاسیون غربی یه سری پایه و اصول اساسی داشت هر کشوری که درواقع می‌خواست الگوی غرب رو تقلید کنه باید به این اصول توجه می‌کرد یه مقدار درباره‌شون صحبت کنیم اولین پایه مدرنیزاسیون


audio: v45Nnryx8wU_0020.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
خب، کسانی که زبان تجربه‌ی تاریخی و هویت مشترک دارن این ساده‌ترین تعریف از یک ملته اما وقتی که کشورهای اروپایی قرن نوزده رو بهش نگاه کنیم خیلی سخت میشه که بخوایم ملت یک کشور رو با توضیحاتی که الان گفتم تعریف کنیم اکثر کشورهای اروپایی یه سری حدود مرزی بودن که توش ملیت های مختلفی زندگی می‌کردن مثال بزنیم


audio: v45Nnryx8wU_0021.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
به طور مثال توجه کنید که همین الان در کشوری مثل اسپانیا بین کاتالان‌ها که بخوایم بیشتر معرفیشون کنیم همون کسایی هستن که تیم بارسلونا رو دارن مثلا و همین طور باسکی‌ها تو همون اسپانیا هردوشون با دولت مرکزی اسپانیا هنوز کشمکش دارن معتقدن زبان و هویتشون با بقیه اسپانیا متفاوته باز هم مثال آلمان، وضعیت مشابهی داره


audio: v45Nnryx8wU_0022.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
از چندین منطقه با هویتهای مختلف تشکیل میشه که فقط در زبان مشترک بودن اون زمان هنوز که هنوزه در ترکیه اخبارش رو می‌شنویم ترکها و کردها اختلاف دارن و فکر کنید در عثمانی قرن نوزده یونانی‌ها و قبرسی‌ها و کلی قوم و ملت دیگه هم وجود داشتن که به دنبال استقلال از عثمانی‌ها بودن و البته یه سریاشون با مبارزه زیاد تونستن در نهایت استقلالشون رو کسب کنن


audio: v45Nnryx8wU_0023.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
ولی هنوز کردها این مشکل رو دارند باز هم مثال انگلیسی‌ها سعی داشتن القا کنن بریتانیا همون انگلیسه ولی اسکاتلندی‌ها، ایرلندی ها، ولزی‌ها گفتند اصلا چی میگی؟ بریتانیا اصلا یه چیزه شما انگلیسی ما موافق نیستیم هنوز هم با هم مشکل دارن ولی هنوز البته الان کشور جدایی هستن ایتالیایی‌ها وضعشون بهتر نبود همه اینا اما فکر میکردن وقتشه از یک محدوده جغرافیایی تبدیل بشیم به یک ملت


audio: v45Nnryx8wU_0024.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
نتیجه، تئوری دولت ملت ظهور کرد که چی کار کنه؟ بتونه این مرزهای جغرافیایی رو به کشورهایی با ملت های واحد تبدیل کنه همه یکی شن بگن اسم ما اینه زبانمون اینه، هویتمون هم اینه یکی از اصلی ترین راه های تبدیل کردن ملت های مختلف به یک ملت چی بود؟ مثل همیشه استفاده از زور که تو خیلی از کشورها جواب داد مثال، هم؟


audio: v45Nnryx8wU_0025.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
پروژه روسی سازی در روسیه مجاری سازی در مجارستان مثال واضح سعی کردن همه زبانهای تاریخی دیگه رو از بین ببرن تا حد زیادی هم موفق بودن امروز تقریبا هیچ آثاری از زبانهای گوناگون اونجا نیست بعد اومدن اقلیت‌ها رو یا آزار و اذیت کردن یا سرکوب کردن یا کوچشون دادن مجبورشون کردن که برن یه جای دیگه و یا به اصطلاح اومدن پاکسازی کردن، کشتن


audio: v45Nnryx8wU_0026.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
و خلاصه یه مدل از ملت سازی رو خلق کردن که اتفاقا ما هم در تاریخ معاصرمون ازش تقلید کردیم رضا شاه پهلوی تو دورانی اومد کردها و ترک‌ها و یه سری از اقوام ایرانی رو تبعید کرد و حتی اسامی شهرهای ترک و کرد و عرب رو عوض کرد و سعی کرد زبان فارسی رو به زبان واحد تمام ساکنان کشور ایران تبدیل کنه که چی کار کنه؟ یک ملت متحد بسازه اینه که شما هر جای ایران بری


audio: v45Nnryx8wU_0027.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
ترک هست، کرد هست، لر، عرب و همه اقوام اصلی ایران رو می‌بینی از اونجا می‌یاد اغلب این اتفاقات حالا یکی از اصلی ترین قربانیان این ملی‌گرایی در اروپا کیا بودن؟ یه مقدار از دین هم بگیم دیگه یهودیان یهودیان دین مشترکی داشتن که بهشون هویت بده ولی کشور مشخصی نداشتن درواقع در سرتاسر اروپا پخش بودن


audio: v45Nnryx8wU_0028.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
یکی از دلایل تاریخچه‌ی شکل‌گیری اسراییل امروز هم از اینجا میاد که حالا بحثش مفصله و در بحث ما نیست یهودیان ذاتا هم خیلی زاد و ولد می‌کردن یعنی در تاریخشون هست و همین باعث چی شد؟ ملت‌هایی که در اکثر کشورهای اروپایی که نقطه‌ی اشتراکشون هویت دین رسمی مسیحیت بود حالا یه اشتراک دیگه هم پیدا کرده بودن چی؟ یهودی ستیزی


audio: v45Nnryx8wU_0029.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
در خارج از اروپا اما ملی‌گرایی که درباره‌ش صحبت کردیم خیلی با مقاومت در برابر امپریالیسم اروپا در هم تنیده شده بود یعنی اومده بودن ملی گرایی رو اینجوری معنا کرده بودند که وایسیم در مقابل اروپا که نیان ما رو استعمار کنن حالا فرهنگی، اقتصادی، سیاسی هر چیز دیگری ملت ساکن کشورهایی که حالا دیگه مدتها بود تحت حکومتهای غربی بودن استعمار شده بودن


audio: v45Nnryx8wU_0030.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
خواسته‌شون چی بود؟ میخواستند کشورهاشون رو پس بگیرن و این وسط خیلی از ملت‌هایی که هیچوقت کشور هم نبودن تلاش میکردن هم کشور مستقل خودشون رو شکل بدن هم دوباره اون رو پس بگیرن برای مثال در قاره آمریکا بین سالهای 1810 تا 1830 میلادی انگلیسیها برای استقلال از اسپانیایی‌ها میجنگیدن از اونور پاراگوئه و اروگوئه میجنگیدن


audio: v45Nnryx8wU_0031.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
از آرژانتین و برزیل مستقل شن بولیوی و اکوادور خودشون جدا میخواستن استقلال پیدا بکنند از پرو ونزوئلا می‌جنگید از کلمبیا مستقل شه ببین چه خبره؟ دیوونه خونه بوده تو آسیا و آفریقا هم وضع همین بوده اما یه اتفاق مهم میفته در مصر روشنفکرای مصری که شعار مصر برای مصریان رو سر میدادن و مخالف نفوذ بریتانیا و فرانسه بودن


audio: v45Nnryx8wU_0032.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
اومدن واژه ی وطن یعنی محل تولد رو به عنوان معادلی برای واژه نیشن یعنی ملت در واژه های غربی اختراع کردن و چیکار کردن؟ به کار بردن این ظاهرش اتفاق خاصی نیست اما برابرسازی این دوتا این رو بوجود آورد که اونجایی که من به دنیا اومدم میشه وطن من هر کی هم اونجا به دنیا اومده میشه ملت من


audio: v45Nnryx8wU_0033.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
هدف ملی گراها رسیدن به دولتی بود که حاکمان و شهروندان در کنار هم اون رو ساخته باشن و همه هم موظفند بهش احترام بذارن این هدف کم کم اسمش شد مشروطه خواهی که یکی دیگه از پایه های مدرنیزاسیون غربیه پس اولی ملی گرایی حالا مشروطه خواهی اینکه مردم در قدرت شریک باشن این برای شهروندا خیلی مطلوب بود لذت می‌بردن


audio: v45Nnryx8wU_0034.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
ولی چرا حاکمان و پادشاهان کشورهای غربی به خواسته مردم تن دادن؟ قبول کردن؟ قبلا اینجوری نبود پادشاه بود هر کی هر چی می‌گفت می‌گفتند چشم دیگه پادشاه خدا بود بخاطر ترس لویی شانزدهم رو یادمون بیاریم در قسمت‌های قبلی درباره‌ش صحبت کردیم انقلاب فرانسه حسابی حکومت‌های غربی رو ترسوند و یجورایی حکومتهای غربی دیگه راهی نداشتن جز اینکه بیان با شهروندانشون توافق کنن


audio: v45Nnryx8wU_0035.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
مبادا بلای لویی شانزدهم سرشون بیاد حالا روح مشروطه خواهی حاکمیت قانون بود که باز یکی دیگه از پایه های مدرنیزاسیون به حساب میاد شد سه تا پایه ملی گرایی، مشروطه خواهی یعنی قدرت رو بیا با شهروندات شریک شو حالا حاکمیت قانون حکومتها دیگه نمی‌تونستن بر اساس خواست خودشون و همینطور عشقی هر کاری خواستن بکنن مجبور بودن بر مبنای


audio: v45Nnryx8wU_0036.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
عهد و میثاقی که مردم هم اونو قبول داشتن عمل بکنن یه عهدی به اسم قانون اساسی اینجوری بود که در خیلی از کشورهای اروپایی قانون اساسی به وجود اومد و هنوزم هست و هنوزم همه بهش احترام میذارن و قبولش دارن حالا اینکه چقدر اجرا میشه؟ شما قضاوت کنید در بریتانیا اما داستان متفاوت بود هنوزم هست هیچ وقت قانون اساسی به وجود نیومد


audio: v45Nnryx8wU_0037.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
هنوزم بریتانیا قانون اساسی ندارد اما مجموعه قوانین عرفی داره که بهش میگن ساختار حقوقی کاملا یعنی چی؟ بر اساس این ساختار حقوقی پارلمان بریتانیا که تا قرن نوزدهم دست اشراف زاده‌ها بود یعنی فقط اشراف زاده‌ها توش بودن تقسیم شد و طبقه متوسط و کارگر جامعه هم حالا توش نماینده داشتن پس قوانینی که اونجا


audio: v45Nnryx8wU_0038.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
تصویب یا تایید میشد یا باهاش مخالفت میشد دیگه تمام طبقات جامعه توش دخیل بودن یه مقدار بیاییم حالا اینورتر مشروطه خواهی در روسیه و عثمانی ولی به طور، یعنی کلا یه جور دیگه شکل گرفت مطالبه مشروطه خواهان بیشتر اونجا شکلگیری دستگاه قضایی و دادگاه های مستقل بود چه خبره؟ یعنی اینجوری دادگاه‌ها حداقل در ظاهر از دولت و حاکمیت مستقل شد


audio: v45Nnryx8wU_0039.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
حالا چقدر واقعیه؟ و هنوز هم چقدر داره اتفاق میفته؟ باز ما روایت میکنیم فقط اینجا یه پرانتز هم من باز کنم که این موج مشروطه خواهی در اولین سالهای قرن بیستم به ایران هم رسید و در تاریخ ایران هم هست که مظفرالدین شاه قاجار تن به مشروطه شدن قدرت در ایران داد چرا زیاد درباره‌ش صحبت نمیکنم اینجا البته؟ پادکست های زیادی هست در رابطه با مشروطه یا کتابهای صوتی زیاد


audio: v45Nnryx8wU_0040.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
که اونها رو میشه شنید شاید روزی به صورت البته قطعی در رابطه با این موضوع به صورت پرونده‌ای جدا درباره‌ش صحبت میکنیم پرونده مشروطه و مشروطه خواهی در ایران و تاثیرش تا امروز


audio: v45Nnryx8wU_0041.opus
source: youtube
source_id: v45Nnryx8wU
invalidation: VALID
text:
خب، ما از سیاست مدرن و شکلگیری اون در این قسمت چند پایه اصلی رو گفتیم ملی گرایی، مشروطه‌خواهی و غیره اما زمان به فرجام رسید متن ما نه در قسمت بعدی هم ادامه‌ی این مبحث رو پی می‌گیریم و به نقطه عطفش خواهیم رسید که آماده شیم برای اتفاق بزرگی که در راه تاریخ بشره ممنونم که با ما بودید


audio: wsW99y6fn6c_0001.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫صحنه‌ی اول: روز، داخلی، اتاق بازجویی کمیته‌ی ضد خرابکاری ساواک ‫ شهریور 1353 ‫-همین الان دوستای دیگه‌ت تو بقیه اتاقا دارن همکاری می‌کنن ‫ولی تو چموشی می‌کنی بنای همکاری نداری ‫- من هرچی که خواستید گفتم ‫-چیه؟ ‫-همکاری چطوریه مگه؟ ‫-آها، هه، تو هرچی خواستی گفتی؟ ‫تو اصلا چیزی گفتی؟ ‫این برگه‌های بازجویی جناب‌عالیه ‫کوری؟ نمی‌بینی؟ من خوب می‌بینم ‫هر زری زدی اینجا نوشتم الان دارم می‌بینم


audio: wsW99y6fn6c_0002.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫این برگه‌ها سفیده آقاجان ‫پر از خراب‌کاری بودی تو ‫خواستی بمب‌گذاری کنی ‫زدی چش خودت و اون دختر الدنگو کور کردی ‫بعد می‌گم کی سازماندهی‌تون کرده؟ می‌گی هیشکی؟ هه ‫ببین من از هیچی بیشتر از این که منو خر فرض کنن بدم نمیاد ‫سرباز، اینو ببر سلول هشت پیش کمالی ‫بده حسینی یه کیسه‌ای تنش بکشه


audio: wsW99y6fn6c_0005.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫صحنه‌ی دوم: روز، داخلی، دادگاه انقلاب اسلامی ‫دی ماه 1358 ‫شاکی سرش را بی‌قرار تکان می‌داد ‫چشم‌های نابینایش دو دو می‌کردند ‫کمالی پشت سرش ایستاده بود ‫سرش پایین بود ‫گاهی سر بلند می‌کرد و نیم‌نگاهی به شاکی می‌انداخت، کمالی ‫شاکی با لحنی مستاصل و پریشان گفت: ‫بازجویی کن، شکنجه می‌کنی، شکنجه کن


audio: wsW99y6fn6c_0006.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫چرا لخت می‌کنی؟ ‫این با لوطی‌گری هیچ جور در نمیاد ‫شاکی در ادامه نادر، پسر کمالی را خطاب قرار داد ‫ببین پدرت چیکار می‌کرد ‫لخت کردن هم می‌پذیرم ‫منی که چشمم کور بود، بدنم ضعیف بود ‫چرا منو شکنجه کردی؟ ‫پسر، بابات نه دین داشت


audio: wsW99y6fn6c_0008.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫از اصول لوطی‌گری هم هیچ خبر نداشت ‫سوال: کمالی که بود؟ ‫چه بود که زمانی زندانیان جوری از او می‌ترسیدند ‫که نامش لرزه بر تن آنان می‌انداخت ‫و او که بود که زمانی بعدتر نه چندان دور ‫در جایگاه متهم قرار گرفت؟ ‫باز هم سوال: آن شاکی که بود؟ ‫که روزی زندانی و روزی شاکی شکنجه‌گر خویش بود؟


audio: wsW99y6fn6c_0009.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫کمالی یکی از بازجوهای معروف ساواک بود ‫و ما در این قسمت از مورخ و در دقایق آتی ‫رفتیم سراغ بازجوهای ساواک ‫داستان زندگی آن‌ها و سرنوشت آن‌ها ‫سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه ‫بفرمایید بریم ببینیم چی شد؟


audio: wsW99y6fn6c_0010.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫به سنت همیشگی تیم مورخ ‫منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم ‫ما بهره بردیم از فیلم‌های باقی‌مانده از دادگاه بهمن نادری‌پور ‫فریدون توانگری، فرج‌الله سیفی کمانگر ‫و البته سایت‌های معتبر تاریخی ‫که در رابطه با این شخصیت‌های خاص تاریخ معاصر ما ‫در تمام این سال‌ها قلم‌فرسایی کردند ‫این‌جا یک نکته: در انتهای این قسمت هم ‫ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید


audio: wsW99y6fn6c_0014.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫پیش از شروع، یک نکته رو در پرانتز عرض کنم ‫اگرچه می‌شود بخشی از آن چه شکنجه‌گران ساواک ‫در دادگاه‌هاشون گفتند رو ‫ناشی از فشاری که در آن برهه‌ی تاریخی روی آن‌ها بوده قلمداد کرد ‫اما مجموعه صحبت‌های آن‌ها و صحبت‌های شاکیان آن‌ها ‫نشان می‌دهد حقایقی وجود دارد در پستوی مخوف ساواک ‫در دقایق آتی در جست‌وجوی آن حقایق هستیم


audio: wsW99y6fn6c_0015.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫سازمان اطلاعات و امنیت کشور، به شکل مخفف: ساواک ‫نهادی که 1335 با مسئولیت برقراری امنیت کشور تاسیس شد ‫و ارکان مختلفی هم داشت ‫ده اداره داشته کلا ساواک ‫با وظایف مختلف درون مرزی و برون مرزی ‫اما از بین این ده اداره ‫قطعا اداره‌ی کل سوم یا همون اداره‌ی امنیت داخلی ‫مهم‌ترین و مشهورترین آن اداره‌ها بوده است که


audio: wsW99y6fn6c_0016.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫بازجویی‌های معروفی که ما رفتیم سراغ داستانشون هم ‫ در همون اداره انجام شده ‫بازجوهایی که زندگی و سرنوشت‌های متفاوتی داشتند ‫اما در یک چیز با هم اشتراک داشتند ‫تمام آن‌ها همراه با شکنجه بوده است و ‫تاریخ تکرار می‌شود


audio: wsW99y6fn6c_0017.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫ساواک یه سری بازجو داشته ‫که مسئولیت آن‌ها بازجویی کردن از متهم ‫و به اصطلاحی بیرون کشیدن اطلاعات از متهمین بوده ‫برای این که متهم رو مجبور به اعتراف کنن ‫از هیچ خشونتی فروگذار نبودند آن‌ها، هیچ خشونتی ‫مثال بزنیم: شلاق می‌زدند، می‌سوزاندند ‫ ناخن می‌کشیدند، آویزان می‌کردند ‫و این‌ها رایج‌ترین شکنجه‌ها بوده در ساواک ‫البته بنا به روایت شکنجه‌شده‌ها


audio: wsW99y6fn6c_0018.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫سخت‌ترین شکنجه شلاق بوده، چرا؟ ‫چون شکنجه‌های دیگه بعد از مدتی باعث بی‌حسی بدن می‌شده ‫و دیگه درد به شدت لحظات اول حس نمی‌شده ‫از طرفی زمانی که درد از حد تحمل طرف بیشتر شود ‫آن فرد از حال می‌رود ‫حتی فلج می‌شه فرد ‫اما شلاق نه ‫شلاق کف پا درد بسیار شدیدی ایجاد می‌کند ‫دردی که بدن را فلج نمی‌کند


audio: wsW99y6fn6c_0019.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫و تا ساعت‌ها و ساعت‌ها دردی کشنده از کف پا تا نوک سر ‫در بدن ریشه می‌دواند و هی می‌چرخد ‫به‌خصوص که حسینی شلاق بزند، او بسیار بلد بود ‫درد همیشه باید تازه باشد، درد نباید عادی شود ‫این‌ها عقاید حسینی بود


audio: wsW99y6fn6c_0020.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫حسینی، کی بود ایشون؟ ‫معروفه که اول تهرانی، کمالی، منوچهری و آرش بازجویی می‌کردن ‫بعد برای بازجویی فنی می‌فرستادن پیش این حسینی ‫این اسامی وحشت‌آورترین نام‌ها بودند ‫برای زندانیان سیاسی دهه‌ی پنجاه تهران ‫آقای تهرانی که ازش نام بردیم، نام واقعیش بهمن نادری‌پور بود ‫و آرش، اسم اصلیش فریدون توانگری بود ‫این دو متهمان کمونیست رو بازجویی می‌کردن


audio: wsW99y6fn6c_0021.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫آقای کمالی که اسم واقعیش فرج‌الله سیفی کمانگر است ‫متهمان مذهبی رو بازجویی می‌کرد ‫و حسینی که اسم واقعیش محمدعلی شعبانی بود ‫مسئولیت اطاق شکنجه رو برعهده داشت ‫بازجوها گرچه خودشون هم شکنجه می‌کردند، اما ‫شلاق زدن و زیر آپولو گذاشتن مشخصا تخصص کی بود؟ ‫حسینی بوده ا‌ست و بس


audio: wsW99y6fn6c_0022.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫آپولو چیست؟ یک شکنجه‌ای‌ست که به این شکل عمل می‌کنه ‫دست و پای قربانی رو می‌بستن به یک تخت فلزی ‫کف پا و بدن رو کابل و چوب می‌زدن ‫و این در حالی بود که یک کلاه فلزی را ‫تا دم گردن کشیده بودن رو سر قربانی ‫اینجوری وقتی طرف فریاد می‌زد ‫صداش تو گوش خودش می‌پیچید که بسیار دیوانه‌کننده بود ‫بعضی وقت‌ها با چوب می‌زدن به این کلاه


audio: wsW99y6fn6c_0024.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫و دیوانه‌کننده‌تر می‌شد همه چیز ‫اما چرا؟ سوال ‫آرش تو دادگاهش گفته متهم در تمام مراحل تحقیق ‫چون اعمالش خلاف قانون حکومت بوده، اون‌ها رو انکار می‌کرده ‫و دقیقا این‌جوری ادامه می‌ده صحبت‌هاشو آقای آرش در دادگاه ‫می‌گه یک مامور تحقیق ‫برای کشف آن


audio: wsW99y6fn6c_0026.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫ناچار است که اقدام به خشونت نماید ‫و در این زمان به کمک حسینی معروف دست به شکنجه می‌زدیم ‫و با کمال شرمندگی قبول دارم و اعتراف می‌کنم


audio: wsW99y6fn6c_0027.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫همین آقای آرش یه جای دیگه از دادگاهش ‫درباره‌ی شکنجه و شلاق زدن گفته وقتی کابل می‌خورد به کف پا ‫کابل با گوشت و استخوان هیچ رابطه‌ای نداشت ‫در نتیجه پا ورم می‌کرد ‫زندانی را باز می‌کردیم، به زور می‌دواندیمش ‫و دوباره روی همان پای بادکرده‌ی کابل‌خورده کابل می‌زدیم ‫و این منجر به شکافته شدن پا می‌شد ‫کار به پانسمان می‌کشید ‫و اون مبارزها مجبور بودن با باسن راه برن


audio: wsW99y6fn6c_0028.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫حتی بعضی مواقع پاهایشان را مجددا پانسمان می‌کردیم ‫و باز کتک می‌زدیم و باز پانسمان می‌کردیم ‫او مکثی می‌کند و می‌گوید ‫و من حالا متوجه اشتباهات خود شدم که


audio: wsW99y6fn6c_0031.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫آقای آرش در یک مصاحبه‌ی دیگری ‫ از یک شکنجه‌ی ابداعی خودش پرده برمی‌داره ‫عینا نقل قول کنم ‫کتفم در حادثه‌ای از جا در رفته و چون می‌دانستم چقدر دردناک است ‫زمانی که مبارزان زیر شکنجه بیهوش می‌شدند ‫کتفشان را تپ از جا در می‌آوردم


audio: wsW99y6fn6c_0033.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫طوری که این عمل را در یک لحظه خیلی راحت همچین انجام می‌دادم ‫حالا از اون‌ور محمد کچویی از زندانیان سیاسی سابق ‫که البته خود ایشون بعد از انقلاب شد رئیس زندان اوین ‫و خود ایشون چرخه‌ی خشونت رو ادامه می‌ده ‫پرانتز یادآوری کنم ‫ما در قسمت اسدالله لاجوردی از ایشون مفصل گفتیم در مورخ ‫پیشنهاد می‌کنم ببینید از یوتیوب مورخ ‫به هر حال، ایشون به‌عنوان شاکی در دادگاه کمالی ‫یه نقل قولی داره، عرض می‌کنم ‫می‌گه: با نوک کفش‌هایش به ساق پای من زد


audio: wsW99y6fn6c_0034.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫او از بس که با نوک کفشش به ساق پای من زده بود ‫عصب‌های قسمت زانو به پایین من آسیب دید ‫و هنوز هم که هنوزه پاهایم درد می‌کند ‫و دکتر هم که رفتم می‌گوید باید مدارا کنی ‫او با شلاق به همه جای بدن از جمله سر و کله می‌زد ‫و این‌ها سلول هشت را کرده بودند اتاق شکنجه ‫و انقدر سر و صدای شکنجه‌شدگان زیاد بود ‫که ما شکنجه‌ی خودمان یادمان رفته بود ‫تا می‌خواستیم یک چرت بخوابیم ‫ از سر و صدای شکنجه بیدار می‌شدیم


audio: wsW99y6fn6c_0036.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫یکی دیگه از زندانیان سیاسی اون زمان تو خاطراتش می‌گه ‫این بازجوها تو همون اتاقی شکنجه می‌کردند که غذا می‌خوردند ‫و من با خود فکر می‌کردم چطور ممکن است آدمی بتواند ‫در کنار بدن پاره‌پاره‌ی انسانی دیگر ‫در پس‌زمینه‌ی صدای ناله‌ی انسان دیگر از درد، غذا بخورد؟ ‫چطور ممکن است؟ ‫تهرانی تو دادگاهش البته جواب می‌ده به این سوال ‫توضیح می‌ده فضای ساواک چطور بوده ‫چطور بوده؟ ‫خواهیم رسید به اون


audio: wsW99y6fn6c_0037.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫ساواک چهارم بهمن 1357 منحل اعلام می‌شه ‫و یه عده از اعضاش ازجمله پرویز ثابتی ‫که ما یک قسمت مفصل از او صحبت کردیم در مورخ ‫از کشور فرار می‌کنن ‫اما عده‌ی دیگری در ایران می‌مونن ‫هیچ‌وقت مشخص نشد که واقعا چرا این‌ها فرار نکردن؟ ‫روایتی هست که اون‌ها نتونستن، چرا؟ ‫پاسپورت نداشتن ‫یه روایت دیگر هست که فکر نمی‌کردن انقلاب واقعا پیروز بشه ‫تا لحظه‌ی آخر منتظر آروم شدن اوضاع بودن


audio: wsW99y6fn6c_0038.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫بهمن نادری‌پور از جمله‌ی اون‌هایی بود که فرار نکرد از ایران ‫خود او در دادگاهش می‌گه به‌خاطر وطن‌پرستی از ایران نرفتم ‫اما راستش این جواب قابل قبولی نبود ‫بنا بود اعدام بشی، آقا! ‫وطن‌پرست، قربونت، می‌رفتی دیگه اصن ‫چی.! ‫کار نداریم


audio: wsW99y6fn6c_0039.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اجازه بدید کمی نازک شیم ‫در سرنوشت این آقای بهمن نادری‌پور یا همون تهرانی معروف ‫او بعد از انقلاب تا مدتی مخفی می‌شه ‫اما در نهایت فروردین 58 دستگیر می‌شه ‫و دادگاهش همون زمان برگزار می‌شه ‫تهرانی در دادگاهش نه‌تنها ابراز پشیمونی می‌کنه ‫و می‌گه آقا اصلا من از محرم همون سال ‫تحت تاثیر الله‌اکبر شعارهای شما قرار گرفتم ‫دلم پیوست به انقلاب، تنم وصل اینا بود ‫نه‌تنها اینا رو می‌گه


audio: wsW99y6fn6c_0040.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫بلکه در کل دادگاهش از حکومت پهلوی ‫و شخص محمدرضا شاه پهلوی به بدی یاد می‌کنه ‫او روایتی از زندگیش ارائه می‌ده ‫و سعی می‌کنه به این سوال جواب بده که چی شد اینجوری شد؟ ‫چرا شکنجه‌گر شد؟ ‫حالا چی شد که اینجوری شد؟ ‫عرض می‌کنم


audio: wsW99y6fn6c_0041.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫بهمن نادری‌پور معروف به تهرانی متولد 1324 ‫بنا به روایت خودش در خانواده‌ای کارگر ‫خانواده‌ی او از روستا به تهران اومده بودن و او متولد تهران بود ‫تا سال‌ها در خانه‌ی پدربزرگش ‫ در خیابان سلسبیل زندگی می‌کرد، رودکی امروزی ‫خونه‌ای کوچیک که چندین خانواده از عمو و عمه و بچه‌هاشون گرفته ‫تا حتی هووی عمه در اون زندگی می‌کردند، همه با هم


audio: wsW99y6fn6c_0042.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫خانواده‌ی پدرسالاری هم داشته که همین هم باعث اختلافاتی می‌شه ‫که نهایتا اونا از خانه‌ی پدری جدا می‌شن خونه‌ی مستقل می‌گیرن ‫تهرانی در ادامه دیپلم می‌گیره ‫به‌عنوان سپاهی دانش به تدریس در روستاها می‌پردازه ‫خدمت وظیفه‌ش تموم می‌شه ‫از طرف ساواک برای کار دعوت می‌شه ‫اردیبهشت 46 وارد ساواک می‌شه ‫و آقای تهرانی می‌گه در ساواک منو شست‌وشوی ذهنی دادن ‫پرانتز عرض کنم، آرش هم عین همین حرفو زده


audio: wsW99y6fn6c_0043.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫که منو شست‌وشوی ذهنی دادن ‫گرچه این حرف‌ها رو می‌شه توجیهات آدم‌های گیرافتاده دانست ‫توجیهات آدم‌هایی که می‌خوان مسئولیت خودشون رو ‫در آنچه که رخ داده کم کنند ‫اما قطعا ساواک هم آن زمان سعی می‌کرده ‫که بازجوها و شما بشنو شکنجه‌گران خود را توجیه کند به نوعی


audio: wsW99y6fn6c_0044.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫البته اگر این حرف رو قبول داشته باشیم ‫که در منازعات اجتماعی، مسئله‌ی اصلی نبرد روایت‌هاست ‫باید گفت که حکومت محمدرضا شاه پهلوی هم ‫روایت خودش را ساخته بود ‫و آن را به جامعه تزریق کرده بود ‫طبیعی‌ست که نیرویی که در ساواک کار می‌کند آن زمان ‫اولین کسی باشد که آن روایت جذاب را بپذیرد ‫جذب کند و درونی کند و آن را اجرایی کند ‫بله


audio: wsW99y6fn6c_0045.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫آقای تهرانی گفته ساواک براشون کلاس‌های توجیهی می‌ذاشته ‫و توی این کلاس‌ها، مثلا کودتای بیست‌وهشت مرداد رو ‫یک قیام ملی معرفی می‌کرده ‫چیزی که ساواکی‌ها بهش عمیقا باور داشتن ‫به‌طور کلی از حرف‌های تهرانی می‌شه اینطور برداشت کرد ‫که آن‌ها باورشون شده بود ‫که فقط یک نسخه‌ی درمان برای کشور وجود دارد ‫و آن هم همان نسخه‌ای‌ست که شاه پهلوی در دست دارد ‫و اگر مشکلی در کشور است به‌خاطر آن نسخه نیست


audio: wsW99y6fn6c_0047.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫آقای تهرانی در ادامه گفته اون‌ها یک کانال تغذیه‌ی فکری داشتن ‫و همه‌ی اطلاعات و تحلیل‌ها رو از همون یک کانال می‌گرفتن، نتیجه؟ ‫این که حرف منتقد رو نمی‌شنیدن ‫ واقعا باعث می‌شد تفکری وجود نداشته باشه ‫تهرانی می‌گه این‌ها باعث می‌شد که نابینایانی چون من ‫که فقط از یک کانال تغذیه می‌شدیم ‫همچنان در جهل مرکب بمانیم و خیانت خود را خدمت تلقی کنیم


audio: wsW99y6fn6c_0048.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫جالبه آقای تهرانی در اعترافاتش می‌گه ‫به نظر من گروه‌های مخالف حکومت پهلوی هم همین وضعیت رو داشتن ‫اون‌ها هم از یک کانال تغذیه می‌شدن و آن‌ها هم در جهل مرکب بودند ‫تهرانی می‌گه اعضای سازمان‌های مخفی ضد رژیم هم ‫فقط یک کانال فکری داشتند ‫و فقط از ایدئولوژی خودشون تغذیه می‌کردند، چه چپ چه راست ‫در واقع حرف مخالفو نمی‌شنیدن اون‌ها هم ‫خودشون رو حق مطلق می‌دونستن ‫می‌گه ما هم می‌دونستیم


audio: wsW99y6fn6c_0049.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫جالبه این روایت مال پیش از عصر شبکه‌های اجتماعی‌ست دوستان من ‫اما هنوز که هنوزه شما قضاوت بفرمایید ‫امروز می‌بینیم افرادی را که فقط از یک کانال فکری تغذیه می‌کنند ‫و هرچه آن کانال بگوید می‌پذیرند ‫بگوید صبح شب است، می‌گویند شب است ‫تفاوت آن‌ها با تهرانی چیست؟ ‫قضاوتش با شما


audio: wsW99y6fn6c_0050.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫یک نکته‌ی دیگه هم وجود داره در حرف‌های تهرانی ‫می‌گه به‌خاطر شغلش تمام روابطش رو قطع کرده بود ‫می‌گه با دوست و رفیق معاشرتی نداشته ‫و اگر دید و بازدیدی بود ‫هیچ‌وقت به بیان حرف‌های واقعی منجر نمی‌شد، چرا؟ ‫چون همه می‌ترسیدند که جلوی اون آدم حرف بو دار بزنن ‫یا اساسا مخالفتی باهاش بکنن ‫باز جالب و عجیبش اینه که تهرانی می‌گه ‫گروه‌های مخالف حکومت هم همین وضعیت رو داشتن ‫و عجیب‌تر اینکه در قرن 21 و امروز


audio: wsW99y6fn6c_0052.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫برگردیم به تهرانی ‫او وارد ساواک می‌شه ‫یه کارمند ساده می‌شه در بخش 311 یعنی جمع‌آوری اطلاعات ‫اما یک اتفاق زندگی حرفه‌ای او رو و البته کل زندگیشو تغییر می‌ده ‫بهمن 1349 چریک‌های فدایی خلق ‫به پاسگاه ژاندارمری سیاهکل حمله می‌کنن ‫که مبارزه‌ی مسلحانه با حکومت پهلوی رو ‫ از تصاحب آن پاسگاه شروع کنن ‫تهرانی ماموریت پیدا می‌کنه بره گیلان ‫این گروه رو شناسایی کنه و انبارک‌هاشون رو تخلیه


audio: wsW99y6fn6c_0053.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫در ادامه هم کمیته‌ی مشترک ضدخرابکاری ساواک ‫و شهربانی تشکیل می‌شه ‫و تهرانی به کمیته‌ی مشترک منتقل می‌شه ‫تهرانی که در ماجرای حمله‌ی سیاهکل مسئولیت پیدا می‌کنه ‫دیگه می‌شه آدمی که به چریک‌های فدایی خلق تسلط داره ‫و متخصص بازجویی کمونیست‌ها می‌شه در ادامه ‫روز به روز در این مسیر پیشرفت هم می‌کنه ‫و تبدیل می‌شه به یک بازجوی بسیار خشن ‫که با ضرب شلاق و انواع شکنجه‌های دیگر


audio: wsW99y6fn6c_0054.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫متهم رو چنان تحت فشار می‌گذاشته ‫که آن متهم علیه خویش و دوستان خویش و ‫کرده و نکرده‌ی خویش اعتراف می‌کرده


audio: wsW99y6fn6c_0055.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫در دادگاه، بهمن نادری‌پور تنها نبود ‫فریدون توانگری هم حضور داشت ‫بعد از انقلابو عرض می‌کنم ‫در واقع تهرانی و توانگری یا همون آرش ‫دو بازجوی چپ‌ها با هم در یک دادگاه محاکمه می‌شدند ‫اما آرش مثل تهرانی دست به اعترافات گسترده ‫و تشریح دلایل تبدیل شدنش به یک شکنجه‌گر نزد ‫او بیشتر سکوت کرد در دادگاه ‫گرچه او هم مثل تهرانی ابراز ندامت کرد


audio: wsW99y6fn6c_0057.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اجازه بدید حالا کمی نازک شیم در داستان آرش، فریدون توانگری ‫1329 در تهران به دنیا میاد ‫اسم پدرش محمد بوده ‫او دیپلم طبیعی می‌گیره و بعد از سربازی جذب ساواک می‌شه ‫خودش تو دادگاه چندبار می‌گه


audio: wsW99y6fn6c_0059.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫جوان بودم و حرف‌هایی که در ساواک تبلیغ می‌شده رو باور کردم ‫یعنی او آرش فکر می‌کرد که داره با شکنجه کردن و زجر دادن ‫به جامعه‌ی خویش خدمت می‌کند ‫باز برگردیم به آن جمله‌ی طلایی تهرانی


audio: wsW99y6fn6c_0062.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫آرش هم مثل تهرانی ابتدای ورود به ساواک ‫یک کارمند ساده بوده در بخش 311 ‫کارش این بوده که استعلام‌های شغلی رو ببینه، پاسخ بده ‫یعنی یه دستورالعمل داشته ساواک ‫که مشخص می‌کرده کی کجا می‌تونه کار کنه و کی کجا نمی‌تونه ‫این آقای آرش بر اساس اون دستورالعمل گزارش می‌داده که آقا ‫فلانی رو فلان جا استخدام نکنید یا عیب نداره استخدام کنید ‫یا مثلا فلانی فلان‌جا دیگه نباید کار کنه ‫بر اساس دستورالعمل و قانون


audio: wsW99y6fn6c_0063.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫خود آرش می‌گه تو این قسمت از ساواک خیلی خوب عمل کردم ‫و پرونده‌های زیادی رو بررسی کردم و با دل و جون کار کردم ‫و همین شاید همین با دل و جون کار کردن ‫باعث شد مافوقش از او خوشش بیاد، بهش ارتقای شغلی بده ‫هر چقدر رشد تهرانی در ساواک به ماجراهای سیاهکل ربط پیدا می‌کنه ‫رشد آرش در ساواک به‌خاطر پرونده‌ی هوشنگ اعظمی لرستانی بوده ‫و کی بوده این هوشنگ اعظمی لرستانی؟ نقطه‌ی عطف آرش؟ ‫عرض می‌کنم


audio: wsW99y6fn6c_0064.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫1352 آرش تازه‌کار بوده و مجرد ‫یه ماموریت خارج از تهران بهش می‌دن ‫هوشنگ اعظمی تو بروجرد داشته یه گروه راه‌اندازی می‌کرده ‫که فعالیت‌های مسلحانه علیه حکومت پهلوی رو شروع کنه ‫ماجرا لو می‌ره ‫آرش ماموریت پیدا می‌کنه که به همراه مافوق خودش بره اونجا ‫گروه رو کامل کشف کنه، برداره بیاره ‫خشونت‌هایی که آرش در بروجرد از خودش نشون داد کافی بود ‫که مافوقش بگه نه، باریکلا، جنمی داری تو، هه هه هه


audio: wsW99y6fn6c_0065.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫از همون‌جا یک‌راست او فرستاده شد به کمیته‌ی مشترک ‫و این شد شروع آرش ‫او شد یکی از بازجوهای ساواک ‫نه یک بازجوی عادی ‫آرش را خشن‌ترین بازجوهای ساواک می‌دانستند و شما بشنو می‌دانند


audio: wsW99y6fn6c_0066.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫آرش هم همانند تهرانی زمانی که دادگاهی شد ‫تاکید کرد که آقا ما شست‌وشوی مغزی شدیم ‫تحت تاثیر القائات مقامات ساواک بودیم ‫و فکر می‌کردیم داریم خدمت می‌کنیم خدا شاهده به خلق ‫اما حرف‌های او از حرف‌های تهرانی تکان‌دهنده‌تر بود، چرا؟ ‫آرش اصلا به کارهاش و به قبح آن‌ها فکر نمی‌کرده ‫اگر کتاب هانا آرنت رو خونده باشیم


audio: wsW99y6fn6c_0067.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫باید به این مسئله اشاره کنیم که آرش یکی بوده دقیقا مثل آیشمن ‫آیشمن کی بود؟ ‫دم در کوره‌ی آدم‌سوزی وامی‌ستاد ‫یک قسمت مفصل صحبت کردیم از او در مورخ ‫پیشنهاد می‌کنم ببینید از یوتیوب مورخ ‫آن‌جا بنده عرض کرده‌ام آیشمن و آرش چه تیپ آدم‌هایی هستند ‫آن‌ها فکر می‌کنند بهترینند در خدمت


audio: wsW99y6fn6c_0068.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫ابتدای این قسمت نقل قول‌هایی که درباره‌ی توصیف شکنجه ‫ از زبان خود شکنجه‌گران گفتیم ‫این مسئله رو دیدیم درش که آرش گفته من مامور تحقیقم ‫و باید اطلاعات بیرون بکشم ‫طرف خودش اطلاعاتو به زبون خوش نمی‌گفت ‫ما هم مجبور بودیم خشونت به خرج بدیم ‫یعنی این آقای آرش اگر علمی صحبت کنیم ‫خیلی طبیعی بین نیاز به بیرون کشیدن اطلاعات و خشونت و شکنجه ‫ارتباط مستقیم و منطقی برقرار می‌کرده


audio: wsW99y6fn6c_0069.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫فکر می‌کرده مجبوره خب خشونت به خرج بده، لازمه‌ی کارم خشونته ‫مثلا بنا سیمان می‌خواد، بیزینس ایز بیزینس ‫منم خیلی آدم خوبی‌ام در زندگی ‫آقای آرش در ادامه‌ی اون حرف‌ها یه نقل‌قولی داره ‫می‌گه مقامات مافوق به ما نمی‌گفتند شکنجه جرم است ‫بلکه شکنجه جزو وظایف و روش کار ما محسوب می‌شد، عه! ‫درواقع آرش انتظار داشته مافوقش بهش بگه ‫که آرش جان شکنجه بده‌ها نکنیا، آدمه، اون هم‌وطنه


audio: wsW99y6fn6c_0072.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫یه نقل قول دیگه از آرش وجود داره بد نیست اشاره کنیم ‫می‌گه بیست‌وسه سال بیشتر نداشتم ‫و تحت تاثیر تبلیغات و شست‌وشوی مغزی بودم ‫در جلساتی که هر ده روز یکبار یا هر هفته یکبار تشکیل می‌شد ‫و سخنرانی‌هایی که توسط حسین‌زاده یا همان عطارپور انجام می‌شد ‫خواهران و برادران مبارز ما را خائن ‫ و دشمنان مردم به ما معرفی می‌کردند ‫ما را تشویق می‌کردند که کار شما درست است آفرین


audio: wsW99y6fn6c_0073.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫شما دارید خدمت می‌کنید ‫با خودم می‌گفتم ناصری یا حسین‌زاده بیشتر می‌فهمند یا من؟ ‫حتما آن‌ها یه چیزی سرشان می‌شود این حرف‌ها را برای ما می‌زنند ‫وگرنه که نمی‌گویند ‫هیچ‌وقت نیندیشیدیم، اینو آرش می‌گه ‫هیچ‌وقت نیندیشیدیم که آیا آنان درست می‌گویند یا نه؟ ‫یه پرانتز اینجا باز کنیم ‫این آقای عطارپور، رئیس اداره‌ی کل یکم ساواک بود


audio: wsW99y6fn6c_0074.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫تنزل درجه پیدا می‌کنه می‌شه معاون پرویز ثابتی ‫آقای ناصری هم از مدیران ساواک بود ‫به هر حال، اوضاع این بوده ‫اینکه فکر رو بسپاری دست بالادستیت و خودت بشی مامور و معذور ‫این همان چیزی‌ست که هانا آرنت به آن می‌گوید: ابتذال شر ‫این جمله‌ی عجیبی‌ست: من مامورم و معذور


audio: wsW99y6fn6c_0076.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اما بریم سراغ کمالی، عجیب‌ترین مورد ‫فرج‌الله سیفی کمانگر معروف به کمالی ‫چرا عجیب‌ترین مورد؟ ‫ایشون بعد از انقلاب خودش با پای خودش می‌ره دادگاه انقلاب ‫و خودش رو معرفی می‌کنه ‫عرض کردم انقلاب شد، یه عده از بازجوهای ساواک ‫ کشور رو ترک نکرده بودن ‫حتی گفته می‌شه برخی از ایران خارج شدن، دوباره برگشتن ایران ‫دو تا دلیل هم داشت ‫اول این قسمت هم عرض کردم ‫یک: اینکه مشکل خروج از کشور داشتن اونایی که نرفتن


audio: wsW99y6fn6c_0077.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫دو: اینکه اساسا فکر نمی‌کردن انقلاب پیروز بشه ‫منتظر بودن همه چی آروم شه ‫اما احتمالا یک دلیل دیگه هم وجود داشته ‫همان دلیلی که باعث شد کمالی بره خودشو معرفی کنه ‫چه دلیلی؟ ‫عرض می‌کنم


audio: wsW99y6fn6c_0078.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫بعد از انقلاب، این ایده رواج داشت که ما ‫آقا عه! ‫ما اصلا قصد انتقام‌گیری نداریم ‫اونم از عوامل حکومت پهلوی ‫عه! چی؟ نزن این حرفو نه، نه، جای دیگه نگو عه ‫اینا مهره بودن تو سیستم بندگان خدا ‫مشکل سیستم بود فاسد بود ‫ما سرنگون کردیم تموم شد رفت ‫وگرنه ما با اونا کاری داریم؟ کاری نداریم ‫آقا اصلا برگردین سر کارتون ‫حتی در دادگاه آقای تهرانی و آرش هم که بهار 1358 برگزار شد


audio: wsW99y6fn6c_0079.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫تعدادی از شاکیان ‫تعدادی از کسانی که توسط این دو نفر شکنجه شده بودن ‫گفتن ما سیستمو مقصر می‌دونیم نه افراد رو ‫ول کنید اینارو ‫حتی یه عده اصلا نیومدن شکایت کنن از آرش و تهرانی، چرا؟ ‫معتقد بودن آقا خب نباید انتقام بگیریم دیگه ‫مگه هر کی زد باید بزنیم؟ ‫آن‌جا که انسان نفرت را با عشق پاسخ می‌دهد، انسانیت است ‫وگرنه در حالت عادی همه چیز گل و بلبل است


audio: wsW99y6fn6c_0080.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫و عمه‌ی بنده هم بسیار توانمند است ‫به هر حال، آقای کمالی تو روزنامه‌ها می‌خونه ‫که آقا کارمندان رده‌پایین حکومت پهلوی ‫گواهی عدم تعقیب می‌گیرند، بیایید بگیرید ‫همین می‌شه شاید که بیستم آذر 58 بلند می‌شه می‌ره زندان اوین ‫می‌گه سلام‌علیکم


audio: wsW99y6fn6c_0082.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫کارمند دون‌پایه بودم ‫گواهی منع تعقیب ما رو بدید بریم ‫برادران زحمتکش در اوین ‫ همان‌جا او را پسی‌خور کرده، بازداشت می‌کنند ‫می‌گویند کمالی شما شکنجه‌گر ساواک بودی قربونت


audio: wsW99y6fn6c_0085.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اجازه بدید نازک شیم در کمالی ‫فرج‌الله سیفی کمانگر معروف به کمالی فرزند محمود ‫1297 در سنندج به دنیا میاد ‫تا 1350 ارتشی بود که بازنشست می‌شه ‫اما دست از کار نمی‌کشه ‫از ارتش میاد بیرون، وارد ساواک می‌شه ‫از 52 وارد کمیته‌ی مشترک ضد خرابکاری می‌شه ‫درواقع منتقل می‌شه به اون‌جا ‫تبدیل می‌شه به بازجوی گروه‌های مذهبی ‫آقای کمالی انسانی ضد مذهب بوده است


audio: wsW99y6fn6c_0086.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫گفته می‌شه در طول بازجویی‌های مذهبی ‫عادت داشته به پیامبران و امامان توهین کنه ‫اساسا خیلی به متهم توهین می‌کرده گویا و فحش می‌داده ‫شگرد آقای کمالی بوده ‫او با توهین و فحاشی اعصاب متهم رو گویا به هم می‌ریخته


audio: wsW99y6fn6c_0087.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫آقای کمالی رو هم دادگاهی می‌کنن ‫اما جالبه او برخلاف الباقی، چندان ابراز پشیمونی نمی‌کنه ‫یعنی نه اینکه کلا ابراز ندامت نکنه ‫یه ریز می‌کنه ولی فشار بیشتر رو میاره رو حاشا ‫می‌گه حاشا و کلا، اصلا این چه حرفیه؟ ‫از همون ابتدا می‌گفته که من کارمند دون‌پایه بودم ‫شاید قیافه‌مون شبیهه ‫تا آخر دادگاه رو همین کلام می‌مونه ایشون ‫او در دادگاه ادعا می‌کنه شاکیان رو نمی‌شناسه ‫شکنجه‌ای هم مرتکب نشده در زندگیش


audio: wsW99y6fn6c_0088.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫می‌گه من این کارهایی که می‌گید من نکردم که ‫شاکیان در دادگاه پشت بلندگو قرار می‌گرفتند ‫اظهاراتشان را می‌گفتند


audio: wsW99y6fn6c_0090.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫از جمله لطف‌الله میثمی ‫حالا بازگشتیم به ابتدای این قسمت ‫او را ببر پیش کمالی ‫بده حسینی یه کیسه‌ای تنش بکشه


audio: wsW99y6fn6c_0092.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫یکی از جملات تکان‌دهنده‌ی دادگاه کمالی حرف یکی از شاکی‌ها بود ‫نقل قول می‌کنم ‫در اتاق شکنجه انگار این‌ها یعنی شکنجه‌گرها خدای تمام جهان هستند ‫اوه چقدر عجیب!


audio: wsW99y6fn6c_0093.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اما اتاق شکنجه‌ی ساواک یک خدای بلامنازع داشت ‫آن هم حسینی بود و بس، نه کمالی ‫اجازه بدید حالا نازک شیم در داستان حسینی ‫محمدعلی شعبانی معروف به حسینی ‫او 1302 در گلپایگان به دنیا اومد ‫محمدعلی تحصیلاتش رو تو ابتدایی ول کرد ‫چند وقت بعد وارد ارتش شد ‫تو ارتش گروهبان رکن دوم بود ‫و بعد از تاسیس ساواک 1336 منتقل شد به ساواک


audio: wsW99y6fn6c_0094.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اون‌جا در اداره‌ی سوم ‫در واقع اداره‌ی امنیت داخلی مشغول به کار می‌شه ‫1351 هم وارد کمیته‌ی مشترک ضد خرابکاری ساواک می‌شه ‫ و البته شهربانی ‫اون‌جا شروع می‌کنه جولان دادن ‫حسینی مدتی مدیر داخلی بازداشتگاه اوین بوده ‫اما کار اصلی حسینی چی بود؟ ‫عرض کردم پیش از این شما بفرمایید ‫ایشون متخصص شلاق بود ‫استاد تمام شلاق زدن بوده است او


audio: wsW99y6fn6c_0095.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫شلاق‌های حسینی روی جای قبلی زده نمی‌شد که پا بی‌حس بشه ‫بلکه دقیقا کنار شلاق قبلی زده می‌شد ‫گاهی با شلاق پهن، گاهی شلاق نازک ‫شلاق‌های متعددی داشته حسینی ‫و هر یک برای کار خاصی بوده است ‫بسیار حرفه‌ای عمل می کرده ایشون در شلاق زدن ‫اون‌جوری که آرش تعریف می‌کنه حسینی وسواس داشته ‫خیلی حساس بوده رو وسایلش، وسایل اتاق شکنجه‌ش ‫اجازه نمی‌داد کسی بدون هماهنگی


audio: wsW99y6fn6c_0098.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫برای این که بیشتر با این آقای حسینی و مسئولیتش آشنا شیم ‫یک گریزی بزنیم به دادگاه آرش ‫یکی از اتهامات آرش صدور فرمان شکنجه بوده ‫تو کیفرخواست آرش اومده بود او آمر به شکنجه بوده ‫اما آرش خیلی ساده‌لوحانه در پاسخ به این اتهام ‫می‌گه آقا من کارمند رده‌پایین بودم ‫اصلا زیردست نداشتم بخوام آمر باشم دستور شکنجه بدم ‫بعد یه مکثی می‌کنه ‫می‌گه آها، اگه منظورتون حسینیه که.


audio: wsW99y6fn6c_0099.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫از این‌جا سکوت می‌کند ‫دیگر حرفی برای گفتن ندارد، آرش ‫بازجوها متهم رو بازجویی می‌کردن ‫وقتی می‌دیدن اطلاعات نمی‌ده ‫ او رو می‌فرستادن اتاق شکنجه پیش حسینی ‫حسینی کارشو بلد بود


audio: wsW99y6fn6c_0100.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫سرنوشت، سرنوشت حسینی البته با آرش و تهرانی فرق داره ‫حسینی اسفند 57 توسط انقلابیون شناسایی می‌شه ‫تو بیست‌وچهارم اسفند خونه‌ش محاصره می‌شه که دستگیرش کنن ‫اما قبل از دستگیری ‫آقای حسینی با اسلحه‌ی کمری‌ای که داشته خودکشی می‌کنه ‫البته اون زمان زنده می‌مونه ‫در نهایت دوازدهم اردیبهشت 58 می‌میره ‫کجا؟ در بیمارستان ‫سرنوشت آرش و تهرانی چی می‌شه؟


audio: wsW99y6fn6c_0101.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫دادگاه آرش و تهرانی برای هر دو حکم اعدام صادر می‌کنه ‫هر دو، سوم تیر 58 تیرباران می‌شن ‫عجیب داستان کمالیه ‫کمالی، گفتیم خودش می‌ره خودشو معرفی می‌کنه ‫بعد از اعدام تهرانی و آرش ‫ این پا می‌شه می‌ره خودشو معرفی می‌کنه اوین ‫که پسی خورش می‌کنن، می‌کشنش تو می‌گن منع تعقیب بدید ‫آقا کمالی! ‫چقدر نمی‌فهمه مومن! ‫چی فکر کردی؟


audio: wsW99y6fn6c_0104.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫تمام بازجوها سرنوشتشون مرگ نبوده ‫منوچهری بازجو قبل از پیروزی انقلاب از ایران خارج می‌شه ‫و دست بر قضا خودشو خلاص می‌کنه ‫کمی نازک شیم در داستان او ‫منوچهر وظیفه‌خواه معروف به منوچهری ‫1319 در زنجان متولد می‌شه ‫از آبان 41 به‌عنوان کارمند مخفی ساواک استخدام می‌شه ‫و در نهایت آذر 46 کارمند رسمی و آشکار ساواک می‌شه ‫او هم منتقل می‌شه به کمیته‌ی مشترک ضد خرابکاری


audio: wsW99y6fn6c_0105.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫و دقیقا می‌شه مثل تهرانی و آرش و کمالی ‫به‌خاطر خدماتش در ساواک، نشان هم دریافت می‌کنه آقای منوچهری ‫بنا به اعترافات کمالی، ساواک قبل از انقلاب ‫یه تعدادی از بازجوهاش پاسپورت می‌گیرن از کشور خارج می‌شن ‫یه عده از جمله منوچهری از ایران می‌رن ‫ایشون می‌ره انگلستان ‫و یه سری افراد دیگه از ساواک ‫اما انگلستان راشون نمی‌ده ‫می‌گه مقصدتون رو عوض کنید، شکنجه‌گر بودید ‫در نهایت یه عده‌شون برمی‌گردن ایران


audio: wsW99y6fn6c_0106.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫اما منوچهری استثنا بود، چرا؟ ‫او دو تا بچه داشت که ساکن انگلیس بودن ‫به همین واسطه تونست در انگلستان بمونه ‫اما سرنوشت او هم در نهایت مرگ بود ‫آن هم از نوع خودخواسته


audio: wsW99y6fn6c_0107.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫من تاسف می‌خورم که این اتفاق افتاد در کشور ما و هنوز داره میفته ‫من اصولا مخالف سرسخت هر نوع شکنجه هستم ‫شکنجه بر خلاف تمام اصول بشری‌ست ‫من نمی‌تونم توجیه کنم و به شخصه محکوم می‌کنم ‫این‌ها سخنان شاهزاده رضا پهلوی‌ست ‫رهبر اپوزیسیون سلطنت‌طلب فعلی ‫در پاسخ به سوالی درباره‌ی شکنجه ‫در دوران حکومت پدرش این سخنان را او گفت


audio: wsW99y6fn6c_0108.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫شکنجه یک ابزار بود، ابزاری در دست ساواک ‫ساواکی که در تمام طول فعالیتش کوشید ‫جلوی انقلاب را بگیرد با شکنجه ‫اما در نهایت چه شد؟ سوال ‫شما به می‌دانید که انقلاب شد ‫و آن چیزی که در کارنامه‌ی این نهاد ماند چه بود؟ ‫شما بفرمایید، شکنجه ماندگار شد ‫نه موفقیت در جلوگیری از سقوط حکومت ‫بازجوهایی را پرورش داد ساواک


audio: wsW99y6fn6c_0109.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫که همگی سرنوشت‌های تلخی داشتند ‫اما شاید مهم‌تر از پایان زندگی ‫حتی مهم‌تر از پایان زندگی شکنجه‌گران ساواک ‫آن ابتذال شری‌ست که در تمام زندگی شکنجه‌گران ‫در تمام تاریخ ابلیس‌وار


audio: wsW99y6fn6c_0112.opus
source: youtube
source_id: wsW99y6fn6c
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم ‫من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم ‫این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ‫ضمن اینکه خواهیم دید در ادامه با افتخار ‫ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو ‫تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ ‫سالم باشید و در صلح ‫شما رو به تاریخ می‌سپارم و به شرط بقا ‫می‌بینمتون


audio: 5q41BQmxXU4_0004.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
بعدها البته در تاریخ ما بسیار از این لفظ، از این کلام استفاده شد هرچند تا به امروز نه قطب زاده و نه هیچ کس دیگری نتونستن برنامه ای رو برای براندازی به نتیجه برسونند اما ویژگی صادق قطب‌زاده این بود که سریعتر از هرکس دیگری مسیر بین انقلابی بودن تا برانداز شدن رو طی کرد


audio: 5q41BQmxXU4_0006.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
کسی که روزی خودش رو فرزند رهبر اول انقلاب اسلامی می دونست در گذر تاریخ، روزی تصمیم گرفت تا پدر معنوی خود را از بین ببرد بین این دو حس و حال بین این دو تصمیم تنها چهار سال فاصله بود


audio: 5q41BQmxXU4_0008.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
سوال مطرح کنیم صادق قطب‌زاده که بود؟ در انقلاب اسلامی چه نقشی داشت؟ چه شد که او ابتدا تبدیل شد به مرید رهبر انقلاب؟ و چرا در ادامه مخالف نظام برآمده از انقلاب شد؟ و در نهایت چه شد که او مرگ را در آغوش کشید؟ ما در دقایق آتی و در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ این شخصیت انقلابی خوش تیپ


audio: 5q41BQmxXU4_0009.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
جاه‌طلب، بلندپرواز، سرخورده و البته در نهایت یکی از مشهورترین مخالفان نظام برآمده از انقلاب، انقلاب 57 ما در دقایق آتی از او سخن خواهیم گفت، صادق قطب‌زاده او به واقع تاثیری عجیب بر تاریخ معاصر من و شما گذاشت سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: 5q41BQmxXU4_0010.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می کنیم اول، مستند فرزند انقلاب به نویسندگی، تهیه کنندگی و کارگردانی فرشاد بیان که منتشر شده است از شبکه بی بی سی و دوم، تمامی گزارشها و مستنداتی که در رابطه با صادق قطب‌زاده در تمامی این سالها از رسانه های مختلف و البته معتبر پخش شده و اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم


audio: 5q41BQmxXU4_0014.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
پدرش حسین، حسین قطب زاده تاجر چوب بود و اهل اصفهان اما خود او در تهران به دنیا اومد صادق قطب زاده، چهارمین روز از اسفند 1314 و در یک خانواده‌ی مرفه پایتخت نشین دیده به جهان گشود دست خانواده‌اش به واقع به دهنشون خوب می‌رسید و نتیجه، بچه‌های خانواده یکی یکی


audio: 5q41BQmxXU4_0015.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
برای تحصیل راهی ایالات متحده شدند صادق داستان ما هم همین مسیری که خواهر و برادر بزرگتر از او پیش از او رفته بودند رو طی کرد اول در مدرسه‌ی دارالفنون تحصیل کرد و در نهایت 1337 و در 23 سالگی رفت آمریکا و در دانشگاه جورج تاون واشنگتن زبان انگلیسی خوند چرا رفت آمریکا و چگونه شد رو در ادامه مفصل خواهیم گفت


audio: 5q41BQmxXU4_0016.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
اینجا به این مسئله بسنده کنیم که او در شرایطی از ایران خارج شد در 23 سالگی که قبلش حسابی سیاسی شده بود صادق از 15 سالگی شیفته جنبش ملی مصدق شده بود محمد مصدق و زمانی که در 1332 علیه دولت مصدق کودتا شد صادق هم بیزار شد از تمام کسانی که به گمان او در برابر مصدق ایستاده بودند


audio: 5q41BQmxXU4_0018.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
در مقابل محمد مصدق؟ یک، شاه پهلوی محمدرضا شاه پهلوی و دو، حزب توده اینها اصل کاری بودند و در مظان اتهام، در ذهن صادق قطب‌زاده از پس 1332 برخورد حکومت با هواداران و یاران مصدق شروع شد جریانهای سیاسی غیرحکومتی حسابی سرخورده شدند اما یک فضایی ایجاد شد اون زمان برای جوانان و نوجوانان فضایی که نتیجه‌ی آن شد


audio: 5q41BQmxXU4_0019.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
سیاسی شدن آن جوانان و نوجوانان پرانتز یادآوری کنم ما چند قسمت در رابطه با محمد مصدق و کودتای 28 مرداد در پادکست مورخ صحبت کردیم پیش از این به عنوان مثال ببینید به این بهانه قسمت کودتای 28 مرداد رو از یوتیوب مورخ مکمل بسیار خوبیست و حاوی فکت‌های جذاب تاریخی


audio: 5q41BQmxXU4_0020.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
سوال مطرح کنیم چه شد که صادق قطب‌زاده سیاسی شد؟ چند دلیل رو گفتیم اول اینکه او شیفته جنبش ملی مصدق شد دوم، در فضای 15 سالگیش جامعه او رو کشید به سمت سیاست از پس کودتای 28 مرداد و سوم، پدر صادق، او چوب فروش بود سوال پیش میاد چه ارتباطیست بین چوب فروش بودن پدر او و سیاست؟


audio: 5q41BQmxXU4_0022.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
یه روزی ممدآقا تصمیم میگیره درخت‌های تبریزی حیاطش رو بفروشه از این بپرس از اون بپرس بهش میگن آقا یه بابایی هست به نام حسین قطب زاده اصفهونی هم هست کارش خوبه تاجر چوبه کار بلد همین میشه که این دو به هم لینک میشن و پدر صادق، صادق و میفرسته خونه محمد مصدق که پاشو برو درختا رو جمع کن بیار این کار یک روز و دو روز نبود، طول میکشه و همین میشه که صادق قطب‌زاده ارتباطش با محمد مصدق بیشتر میشه


audio: 5q41BQmxXU4_0023.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
کم کم جذب اندیشه‌های مصدق شد او بیش از پیش و نتیجه چه شد؟ او در همین سن و سال و همین دوران پیوست به شاخه دانشجویی نهضت مقاومت ملی


audio: 5q41BQmxXU4_0024.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
در ادامه قطب‌زاده به قدری سیاسی شده بود که یکی دو بار کوتاه البته توسط ساواک تازه تاسیس بازداشت هم شد و همین باعث شد که پدرش که بازاری هم بود حال و حوصله این حرفها رو نداشت تصمیم می گیره این بچه رو سریعتر بفرسته آمریکا برای تحصیل تا شر درست نکرده بیشتر از این نتیجه، صادق قطب زاده رهسپار ایالات متحده شد کی؟ 1337 چند سالشه اینجا؟ 23 سال حدودا


audio: 5q41BQmxXU4_0025.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
زندگی در ایالات متحده اما نتونست جلوی سر پرسودای صادق رو بگیره اردشیر زاهدی داماد شاه پهلوی 1338شده بود سفیر ایران در ایالات متحده، یک سال بعد و به مناسبت نوروز باستانی او میخواست در ایالات متحده یک جشن شاهانه برگزار کنه به موازات این اتفاق حالا صادق قطب زاده‌ای که تازه رفته بود فرنگ سیاسی هم شده بود و کله پر بادی داشت


audio: 5q41BQmxXU4_0026.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
ساواک هم چند بار دستگیرش کرده بود، البته کوتاه میخواست چه کنه؟ حقشو بگیره فعالیت کنه قصد داشت این جشن و به هم بزنه چه کرد؟ او به عنوان نماینده دانشجویان حاضر شد در این جشن تا اینجا همه چیز خوب بود اما زمانی که او رفت پشت میکروفن و فریاد زد عید مبارک اما عید اصلی ما زمانیست که ملی شدن به رهبری دکتر مصدق . میکرفون قطع شد اینجا کار خراب شد


audio: 5q41BQmxXU4_0027.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
تا نام مصدق برده شد میکروفونها قطع شد میکرفن قطع شد اما قطب‌زاده شروع کرد به عربده کشیدن داد زدن، به هم ریختن جشن و در نهایت موفق شد او جشن رو به هم ریخته بود درسته، پلیس مداخله کرد صادق کتک مفصلی خورد و بیرون انداخته شد اما کاری که او کرد مثل بمب در فضای سیاسی مخالفان حکومت شاه ترکید


audio: 5q41BQmxXU4_0029.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
صادق با یک اکت سیاسی بسیار رادیکال حالا تبدیل شده بود به محور فعالان دانشجویان مخالف حکومت شاه در آمریکا البته کاری که او کرد در ایران هم بازخورد داشت بعد از جنجالی که قطب‌زاده به پا کرد اردشیر زاهدی که اون مهمونی رو در واقع برگزار کرده بود و عصبانی هم شده بوده به واسطه کاری که صادق کرده بود اجازه‌ی تمدید ویزای دانشجویی قطب‌زاده رو نمیده نتیجه، تو دانشگاه تهران در دل تهران


audio: 5q41BQmxXU4_0030.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
علیه این اتفاق تظاهرات میشه تا به اون روز سابقه نداشت دانشجویان داخل ایران برای دانشجویان خارج از ایران اعتراض به پا کنن چرا؟ یه نگاه اینجوری هم وجود داشت که اونا پولدارن ما بدبخت بیچاره اما اینجا اون نگاه از بین رفت، حداقل موقت در ادامه، رابرت اف کندی برادر جان اف کندی معروف که اون زمان ایشون وزیر دادگستری ایالات متحده بود با صادق قطب‌زاده رفیق شده بود شما کار رو ببین


audio: 5q41BQmxXU4_0031.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
یه جوون معمولی دانشجوی ایرونی پا میشه میره آمریکا با کیا رفیق میشه؟ خانواده کندی آقای جان اف کندی می‌دونست که اگر صادق برگرده ایران سر و کارش با ساواکه و چه کرد؟ زیر بار اخراجش از ایالات متحده نرفت به راحتی همین مثال میتونه نشون بده میزان جاه طلبی رو در صادق قطب‌زاده چه اون زمان که دانشجو بود و مخالف شاه و چه پس از انقلاب که خواهیم رسید بهش همواره ما این جاه‌طلبی رو می‌بینیم در این آدم


audio: 5q41BQmxXU4_0032.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
به هر حال تمام کسانی که قطب‌زاده رو می‌شناختن این رو تایید می‌کنند که صادق انسانی بود بسیار خوش‌مشرب تیپ و قیافش هم خیلی خوب بود شیک پوش بود، خوشگل مشگلم بود به راحتی میتونست دل ملت رو ببره چه آقا چه خانم این نه به لحاظ صرفا بحث روابط جنسی به لحاظ ایجاد ارتباط نمونه ایجاد رابطه هم از این بهتر نداریم که او در اون زمان با رابرت خان اف کندی رفیق بود، وزیر دادگستری با داداشش هم رفیق بود


audio: 5q41BQmxXU4_0033.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
یعنی دور همی داشتن، رابرت و جان و صادق جان که بود؟ جان اف کندی، رئیس جمهور وقت ایالات متحده یعنی شما فکر کن این سه تا دور هم میشستن سلامتی مثلا سه کس


audio: 5q41BQmxXU4_0034.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
همین ارتباط قطب زاده با برادران کندی در ادامه باعث شد یک سری از سیاستمداران آمریکایی اصلا اعتراض کنن که آقا چه مسخره بازی‌ایه؟ برادران کندی رفتن با یک ریقوی مخالف شاه ایران رفیق شدن، دارن رفاقت میکنن برو بیا دارن چه معنی داره؟ آقای جان دبلیو بولینگ رئیس دفتر ایران در وزارت خارجه آمریکا یه نامه‌ای می‌نویسه به مقامات سیاسی آمریکا اون زمان من عینا نقل قول میکنم


audio: 5q41BQmxXU4_0035.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
نوشته یک سری از مقامات از جمله برادران کندی با جوانکی ایرانی رفیق شدند که مدام تکرار میکند به زودی با حمایت آمریکا در ایران انقلاب خواهد شد و خود او هم وزیر خواهد شد


audio: 5q41BQmxXU4_0037.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
حدود بیست و هفت هشت سالگی آقای قطب‌زاده در چه سالی نوشته شد؟ حدود 1338 چه پیش‌بینی‌ای کرده بود انقلاب با حمایت آمریکا در ایران او هم وزیر خواهد شد


audio: 5q41BQmxXU4_0038.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
اما حمایت‌های برادران کندی از قطب‌زاده هم توان مقاومت نداشت در برابر کنش‌های سیاسی تندوتیز او چرا؟ خط قرمزهایی وجود داشت زمانی که یک سری از دانشجویان ایرانی بیستم بهمن 1341 ریختند تو سفارت ایران در واشنگتن و تسخیرش کردند، دیگه خط قرمزها رد شده بود نتیجه، صادق قطب‌زاده بالاخره اخراج شد از ایالات متحده


audio: 5q41BQmxXU4_0039.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
برگشت ایران؟ خیر، جرئت نمی‌کرد چه کرد؟ با دو رفیق جون جونیش آقایان ابراهیم یزدی و مصطفی چمران که پیش از این، این سه نفر شاخه‌ی خارجی نهضت آزادی رو راه‌اندازی کرده بودند به این تصمیم رسیدند که آقاجان دیگه وقتشه کار تشکیلاتی رو خیلی جدی‌تر پیگیری کنیم چه کردند؟ آقای قطب‌زاده رفت خاورمیانه قطعا مقصد ایران نبود او رفت سوریه و لبنان چرا رفت اونجا؟


audio: 5q41BQmxXU4_0040.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
یک روحانی آنجا بود که بسیار رفاقت خوبی داشت با او، صادق قطب‌زاده از کی صحبت میکنیم؟ شما بفرمایید سید موسی صدر در ادامه از طریق همین سید موسی صدر با رهبران مبارز عرب آشنا شد افرادی مثل رفعت اسد، برادر حافظ اسد سوریه که معرف حضور هست یا با معمر قذافی آشنا شد، رهبر لیبی دیکتاتور لیبی بهتره بگیم و البته با یاسر عرفات معروف آشنا شد


audio: 5q41BQmxXU4_0041.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
شما حجم ارتباطات صادق قطب‌زاده رو فقط ببین و حدیث مفصل بخوان از این مجمل از برادران کندی از رئیس جمهور ایالات متحده در آن زمان بگیر تا این ور یاسرعرفاتی که داشت مبارزه می‌کرد


audio: 5q41BQmxXU4_0042.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
تلاقی تاریخ، اخراج صادق از آمریکا هم‌زمان شده بود با ظهور پدیده‌ای به نام آیت الله خمینی در ایران چند ماه، فقط چند ماه بعد از اخراج صادق از آمریکا مصادف شد با پانزدهم خرداد 1342 اون واقعه‌ی خونین رخ داد کمی بعد از این 15 خرداد 42 آیت الله خمینی هم از ایران تبعید میشه اون ور قطب‌زاده و رفقاش که میدونستن داخل ایران امکان کار تشکیلاتی به هیچ وجه ممکن نیست


audio: 5q41BQmxXU4_0043.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
و پاشون برسه ایران ساواک اینارو گرفته آویزون کرده و اساسا به واسطه همین هم صادق رفته بود پیش امام موسی صدر که از امکانات تشکیلاتی در لبنان و سوریه استفاده کنه حالا با یک امکان جدید روبرو شده بودند حالا یک کاریزما داشتند یک شخصیت کاریزماتیک داشتند به نام آیت الله خمینی قطعا میتونست ضعف تشکیلاتیشون رو جبران کنه این چهره‌ی کاریزماتیک و البته چهره روحانیت رو


audio: 5q41BQmxXU4_0044.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
شبکه مساجد رو به ارمغان بیاره برای صادق قطب‌زاده و رفقاش و نهضت آزادی و تفکرات و اهداف صادق قطب‌زاده این شبکه‌ی مساجد، شبکه‌ای بود که اگر به دست مخالفان شاه می‌افتاد قطعا کمک شایانی می‌کرد به آنها و کرد حالا قطب‌زاده باید برنامه‌ریزی می‌کرد برای کنار هم گذاشتن این قطعات پازل او چه کرد؟ برنامه ریزی کرد


audio: 5q41BQmxXU4_0046.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
صادق از طریق حافظ اسد یک گذرنامه سیاسی سوریه گرفت گذرنامه‌ای به نام صادق اصفهانی با همین گذرنامه رفت کجا؟ کانادا چرا؟ درسشو ادامه بده اول البته همین گذرنامه به او اجازه می داد که به راحتی تو کشورهای عربی رفت و آمد کنه مثلا بره عراق چرا مثلا بره عراق؟ چون مثلا میتونست به راحتی بره دیدار آیت الله خمینی آنجا و با هر دیدار او ارادتش به آیت الله خمینی بیشتر و بیشتر میشد


audio: 5q41BQmxXU4_0047.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
کم کم عکس‌های آیت الله خمینی بر دیوار خانه‌ی صادق قطب‌زاده نصب شدند و در ادامه عکس های آیت الله خمینی کم کم بزرگتر شدند از عکس های محمد مصدق


audio: 5q41BQmxXU4_0048.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
در اولین برخورد احساس کردم که اون مرادی که سالهای سال دنبالش میگشتم جلومه من جز شاید یکی دو بار دست پدر و مادرم رو تو زندگی نبوسیدم اما دست امام رو همیشه بوسیدم و همیشه هم میبوسم هیچکس در زندگی من تا این حد قدرت و حاکمیت نداشته من از مرگ در راه ایشون ذره‌ای ابا ندارم


audio: 5q41BQmxXU4_0049.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
اینها بخشی از صحبت‌های صادق قطب‌زاده بود در 1358 تاریخ بسیار بالا و پایین‌ها دارد، خواهیم گفت این جملات نشون میده رابطه‌ی صادق قطب‌زاده و آیت الله خمینی از همون روزهای ابتدایی و در نجف تبدیل شده بود به یک رابطه‌ی مرید و مرادی گویی آیت الله خمینی همان پدر مطلوبی بود که صادق قطب‌زاده همواره


audio: 5q41BQmxXU4_0051.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
بیایم جلوتر دهه 50 خورشیدی این روزها قطب زاده مقیم پاریس شده و تمام زندگیش در یک جمله خلاصه می‌شه ضربه زدن به حکومت شاه پهلوی در ادامه او میشه یکی از دست‌اندرکاران اصلی نشریه نهضت آزادی خارج از کشور بعد شروع می‌کنه با انجمنهای اسلامی دانشجویان اروپا ارتباط میگیره با تمام انجمنهای اسلامی از اونور سعی میکنه با نهادهای بین المللی حقوق بشر مذاکره کنه


audio: 5q41BQmxXU4_0052.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
که علیه شاه پهلوی کاری کنند بسیار عرض کردم آدم رفیق‌بازی بود و استفاده کرد از این خوش مشربی، خوش تیپی مثلا با یه سری از وکلای حقوق بشری فرانسوی کاملا اصلا داداشی شد بسیار هم گویا توانمند بوده در ارتباط گرفتن با خانم‌ها اصلا نقطه‌زن عمل می‌کرده در واقع قلاب آقای قطب زاده پایین می‌رفته خالی بالا نمیومده، حالا چه آقا چه خانم یه روایتی هست بد نیست اینجا اضافه کنیم رفقای فرانسوی صادق قطب‌زاده


audio: 5q41BQmxXU4_0053.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
تعریف می‌کنند که صادق مسلمون بود لب به شراب نمی‌زد اما برای اینکه فرانسوی‌ها رو تحت تاثیر قرار بده شده بود متخصص شراب چون به هرحال فرانسه هست و شرابش دیگه، معروفه چه می‌کرده ایشون؟ شاهدان صحنه تعریف می‌کنن از بوی شراب می‌تونسته تشخیص بده که این شراب چیه؟ چند ساله است؟ چند درصد الکله؟ یا چیزهایی از این دست یا دقیقا ایشون می‌دونسته چه شرابی رو باید با چه غذایی و چه شکلی سرو کرد و نوشید البته اینم اضافه کنیم


audio: 5q41BQmxXU4_0054.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
این روایت لب نزدن به مشروب مال این دوره آقای قطب زاده است که دیگه انقلابی شده و اسم و رسم داره ضایع است دیگه انقلابی، مسلمون، عرق که نمیتونه بخوره که مثلا بشینه سلامتی تپ تپ، نه اما هستند روایت‌های دیگری مثال بزنیم در دوران دانشجویی ایشون در کانادا یا آمریکا مثالش شهر نلسون کاناداعه ایشون اونجا مشغول تحصیل بوده و معروف بوده که اگر می‌خوای صادق قطب‌زاده رو پیدا کنی


audio: 5q41BQmxXU4_0055.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
برو یکی از بارهای اطراف دانشگاه مست و پاتیل اونجا هست، پیداش میکنی درواقع ایشون اون زمان می میزده و لول بوده مست بوده و شنگول بوده، بله


audio: 5q41BQmxXU4_0056.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
اواسط دهه پنجاه 1355 پلیس فرانسه یک روزنامه‌نگار ارمنی به نام خان پیرا رو دستگیر میکنه و ایشون کسی بود که اعتراف کرد که ساواک او رو تحت فشار قرار داده تا قطب‌زاده رو بکشه، ترور کنه یه نشست مشترک هم بین صادق و این آقای ارمنی برگزار میشه و همین دیدار کلی به شهرت قطب‌زاده کمک می‌کنه حالا صادق قطب‌زاده تبدیل شده بود به یکی از مهم‌ترین مخالفان حکومت شاه پهلوی


audio: 5q41BQmxXU4_0057.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
نه در ایران، نه در فرانسه، که در کل جهان و حالا وقتش بود که این چهره‌ی جهانی رهبر مطلوبش رو تبدیل کنه به یک چهره‌ی جهانی مرادش رو تبدیل کنه به یک چهره جهانی نتیجه، بهار 1357 زمانی که هنوز آیت الله خمینی در نجف بود و بسیاری از مردم جهان و شما بشنو مردم ایران هنوز شناخت درست و کاملی از آیت الله خمینی نداشتند آقای قطب زاده به فکر افتاد


audio: 5q41BQmxXU4_0058.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
چه کرد؟ اول یه مصاحبه ای ترتیب داد برای آیت الله خمینی با روزنامه لوموند فرانسه یک روزنامه‌ی مهم چطور این کار رو کرد؟ از همون رفاقت‌هایی که عرض کردم ایجاد می‌کرد با خوش مشربی و خوش‌تیپیش که زمانی ازش استفاده کنه اینجا اومد استفاده کرد و یک مصاحبه‌ی مهم ایجاد کرد نقطه‌ی عطفیست در شناخته شدن آیت الله خمینی در سطح جهانی صادق با این کار تونست برای اولین بار اسم آیت الله خمینی رو


audio: 5q41BQmxXU4_0060.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
چند ماه بعد پاییز 1357 آیت الله خمینی داستانش تغییر کرده بود آتش اعتراضات در ایران زبانه می‌کشید و آیت الله خمینی هم تبدیل شده بود به رهبر اصلی این اعتراضات از اون طرف، صدام حسین دیگه نمی تونست این وضع رو تحمل کنه و شروع کرده بود به تحت فشار قرار دادن انقلابیون ایران در عراق نتیجه، عراق دیگه جای موندن نبود پرانتز عرض کنم این یک جمله، عراق جای موندن نبود


audio: 5q41BQmxXU4_0061.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
خودش یکی دو قسمته اگر علاقمند بودید برای ما بنویسید تا از این مسئله صحبت کنیم چه اتفاقاتی در عراق افتاد؟ که نتیجه‌ش خروج آیت الله خمینی بود و اصلا چه شد ایشون رفت فرانسه؟ و اتفاقاتی از این دست مسیر رفتن ایشون به فرانسه چه بود؟ بنویسید انجام وظیفه خواهیم کرد به هر حال از پس تمام اون بالا و پایین‌ها حالا آقای ابراهیم یزدی، رفیق صمیمی آقای قطب‌زاده پیشنهاد می‌ده که آیت الله خمینی برود فرانسه


audio: 5q41BQmxXU4_0062.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
جایی که صادق قطب‌زاده و ابوالحسن بنی صدر اونجا حضور داشتند و می‌تونستند فضا رو برای ورود رهبر انقلابی که در آستانه‌ی پیروزی بود آماده کنند تاریخ گواهی میدهد که این اتفاق افتاد حالا در نوفل‌لوشاتو صادق قطب‌زاده روز به روز به مراد خود آیت الله خمینی نزدیک‌تر می‌شد رهبر انقلاب اهمیت رسانه رو به خوبی درک کرده بود در پاریس و صادق بهترین ارتباط رو با رسانه‌ها داشت


audio: 5q41BQmxXU4_0063.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
مترجم او بود، چرا؟ بهترین ارتباط رو با رفقای خود داشت قطب‌زاده نتیجه، صدای انقلاب ایران با تدابیر صادق قطب‌زاده هر روز بیشتر از دیروز به گوش جهانیان می‌رسید


audio: 5q41BQmxXU4_0064.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
دی ماه 57 دقیقا 14 تا 17 دی ماه 57 کنفرانس گوادلوپ بین چهار قدرت بزرگ بلوک غرب جهان یعنی ایالات متحده آمریکا، بریتانیای کبیر آلمان غربی و فرانسه برگزار شد برای انقلابیون ایران بسیار مهم بود که در این کنفرانس قدرتهای غربی درباره‌ی اوضاع ایران حرف بزنند نتیجه چه شد؟ قطب زاده تونست از طریق خبرنگارها


audio: 5q41BQmxXU4_0065.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
و رفقای خبرنگارش نظراتش رو به گوش سیاسیون فرانسه برسونه خیلی نکته‌ی مهمیه و بسیار تاثیر عجیب و غریب کدام ایرانی می‌تونست این ارتباط رو داشته باشه اون زمان؟ و نظراتش رو به گوش سیاسیون فرانسه برسونه؟ شما بشنو دیکته کنه در ابعادی گرچه از این نمیتونیم بگذریم که به طور کلی موافق بودند سیاسیون فرانسه به هر حال نظرات رو به گوش اونها میرسونه دل اونها رو، دل مقامات فرانسوی رو


audio: 5q41BQmxXU4_0066.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
از خطر پا گرفتن کمونیسم در ایران راحت میکنه که اگر انقلاب شد شما نگران نباشید ما نمیذاریم کمونیسم وارد ایران بشه این خط کمربندی که شما دارید حفظ میکنید جلوی کمونیسم با شاه ایران دارید این کار رو میکنید الان ما همچنان این کار رو می‌کنیم نگه می‌داریم کمربند سفت جلوی شوروی از پس این اطمینان چه شد؟ جیمی کارتر، رئیس جمهور وقت آمریکا که قبل از این کنفرانس رسما با خروج شاه ایران از ایران مخالفت کرده بود


audio: 5q41BQmxXU4_0067.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
بعد از این کنفرانس، یهو موافقت کرد موافقت کرد که محمدرضا شاه پهلوی از ایران باید خارج شود یکی از مهمترین اهداف انقلابیون داشت به ثمر می‌نشست و 26 دی ماه 57 شاه ایران از ایران خارج شد


audio: 5q41BQmxXU4_0069.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
دل، امان از دل درست همون زمانی که همون ایامی که دل صادق قطب زاده در گرو آیت الله خمینی و انقلاب ایران بود لرزش جدیدی، لرزش دیگری بر دل او افتاد او دلبسته‌ی یک بانوی کانادایی شده بود خانم کارول جروم خبرنگار شبکه سی بی سی کانادا بود ایشون خانم کارول هم البته عاشق صادق شده بود این عشق دوطرفه بود


audio: 5q41BQmxXU4_0070.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
صادق و کارول دوست دختر دوست پسر شده بودند و با هم زندگی می کردند اون زمان حالا شما فکر کن در آستانه‌ی انقلاب اسلامی یکی از رهبران این انقلاب دوست دختر داره، واویلا اصلا تابو، اسلام به خطر می‌افتاد قطعا تازه این دوست دختر رسمیش بود وگرنه کلی زن خارجی دور و بر آقای قطب زاده گویی بوده که از طریقشون البته به انقلاب کمک می‌کرده ایشون مثال بزنیم از این دوستانی که فقط کمک میکردن یک مهماندار هواپیمایی فرانسه


audio: 5q41BQmxXU4_0071.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
رفیق صادق بود و شیفته‌ی او این بنده خدا اسناد و اعلامیه‌هایی که باید می‌رفته ایران رو برمی‌داشته می‌برده ایران میرسونده به رابط صادق قطب‌زاده همین خانم بنده خدا تعریف می‌کنه میگه یه بار به صادق گفتم که صادق اگر منو تو فرودگاه بگیرن چیکار باید بکنم؟ و صادق قطب زاده بی نظیره، چی گفته؟ این بنده خدا نمیدونسته چه خبره ساواک میگرفت آویزونش میکرد گفته عزیزم اگه تو رو اونجا گرفتن بگو من از طرف صادق قطب زاده میام


audio: 5q41BQmxXU4_0072.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
هیچی نمیشه، اصلا پذیرایی هم ازت میکنن نگران نباشیا اینجوری اعتماد به نفس داشته آقای قطب زاده و اینجوری استفاده میکرده از اعتماد اطرافیانش شما بشنو سوء استفاده


audio: 5q41BQmxXU4_0073.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
یازدهمین روز از بهمن 57 فرودگاه شارل دوگل پاریس میزبان تیمی از انقلابیون ایران بود که شال و کلاه کرده آماده بودند برگردند به ایران و انقلابشون رو پیروز کنن مسئول هماهنگی که بود؟ صادق قطب‌زاده تمام خبرنگاران رو او هماهنگ کرده بود که با تیم انقلابی سوار هواپیما شن از جمله دوست دختر خودش رو این دو با هم سوار شدند، البته پیش هم نشستن اگر نازک شیم بر این اتفاق


audio: 5q41BQmxXU4_0074.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
می‌تونیم به این نتیجه برسیم که اون خبرنگارها به نوعی نقش گروگان رو داشتند بازی می‌کردن البته همگی آگاه بودند که به نوعی دارند این نقش رو بازی می کنند بحث بر سر اینکه آیا شاپور بختیار آخرین نخست وزیر شاه پهلوی اجازه فرود هواپیمای انقلاب در مهرآباد تهران رو می‌ده یا نه؟ بسیار داغ بود اون لحظات حتی گفته می‌شد بختیار می‌خواد هواپیما رو تو آسمون بزنه هیچ‌کس نمیتونست صددرصد پیش‌بینی کنه


audio: 5q41BQmxXU4_0075.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
جالبه صادق قطب‌زاده کلا بار و بندیل نداشته یعنی ساک و چمدان هیچی نداشته ازش میپرسن که آقا چجوریه؟ تو هیچی نداری با خودت بیاری؟ ایشون جواب میده اگر فانتوم‌های شاه تو هوا ما رو بزنن بترکونن قربونت من ساک میخوام چیکار؟ درواقع آقای قطب زاده هم در این حد مطمئن نبود که سالم می‌رسه تهران اما تاریخ گواهی میدهد این هواپیما، هواپیمای ایرفرانس


audio: 5q41BQmxXU4_0077.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
قطب زاده و الباقی سرنشینان پرواز انقلاب با استقبال عجیب و غریب مردم روبرو شدند یک نکته بامزه بگیم آقای علیرضا نوری زاده که اون زمان خبرنگار روزنامه‌ی اطلاعات بود و امروز از مخالفان جمهوری اسلامیه زمانی که با دوست دختر صادق قطب‌زاده مواجه میشه تو فرودگاه فردا میره می‌نویسه که، تو روزنامه در میان همراهان امام نامزد صادق قطب‌زاده هم حضور داشت و بسیار هیجان زده بود آقای قطب‌زاده میره سراغ این بنده خدا


audio: 5q41BQmxXU4_0078.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
میگه داداش هر خانمی با آدمه مگه نامزدشه؟ هر گردی مگه گردوعه؟ هرکی که سیبیل داشت مگه باباته؟ عه شر درست می‌کنی، فردا هیشکی سمت ما نمیاد این خانم گرل‌فرند منه گرل‌فرند، دوست دختر، آندرستند؟ اصلا مشکل داره از نظر شما؟ آقای نوری زاده میگه من در جواب گفتم اصلا آرمان‌های انقلاب، نه نه آقا اصلا چه ایرادی داره؟ اصلا به ما چه؟ کی با کیه، برای ما پذیرفته شدست پرانتز باز کنیم، سوال


audio: 5q41BQmxXU4_0080.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
حواس اصلی مردم اما از فردای انقلاب اصلا متوجه حواشی زندگی قطب‌زاده و دوست دخترش و چیزهایی از این دست نبود تیرباران و حذف چهره‌های وابسته به حکومت قبلی بلافاصله بعد از پیروزی انقلاب شروع شد ما در مورخ کاملا مفصل این برخوردها رو در قسمت مربوط به صادق خلخالی درباره ش صحبت کردیم پیشنهاد میکنم ببینید، بشنوید بسیار مکمل خوب و غم‌باریست


audio: 5q41BQmxXU4_0081.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
و البته حاوی فکت های مهم حالا ارتباط این دوران و اتفاقات با صادق قطب‌زاده چیست؟ او در همین زمان به نوعی مسئول ارتباط با رسانه‌های خارجی بود ژورنالیست‌هایی که تا پیش از این کلی از خشونت حکومت شاه پهلوی نوشته بودند و حالا با ذوق اومده بودند ایران که تحولات ایران رو به چشم سر ببینند و منعکس کنند به جهانیان، با چی مواجه شدند؟


audio: 5q41BQmxXU4_0082.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
خشونتی عجیب در ابعادی عجیب‌تر از خشونت شاه پهلوی صادق قطب‌زاده مدام سعی می‌کرد با همون شیک و پیکی خودش، ادبیات خودش به این خبرنگارها بگه که


audio: 5q41BQmxXU4_0084.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
اینا.اینا. اینا اصلا خشونت نیست یعنی این خشونت اون خشونت نیست، ما فرق میکنیم اینا. اینا حقشونه اصلا اعدام بشن و ما حق داریم، اونا نداشتن یعنی ما می‌کشیم عیب نداره، کس دیگه بکشه بده حالا.برای امروز کافیه بفرمایید ناهار بفرمایید


audio: 5q41BQmxXU4_0087.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
کی کجا بشینه؟ کی جلو میشینه و کی عقب میشینه؟ کی در این اتوبوس جا داره؟ و کی خیر؟ قطب زاده در این تقسیم صندلی‌ها و تقسیم قدرت چون به نوعی مسئول ارتباط با رسانه‌ها هم بود در فرآیند انقلاب از همون ابتدا 23 بهمن ماه 57 منصوب شد به ریاست رادیو و تلویزیون اگرچه مهدی بازرگان، نخست وزیر وقت دولت انقلابی که خیلی حال نمی‌کرد با نیروهایی که از خارج اومده بودن


audio: 5q41BQmxXU4_0088.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
موافق نبود قطب زاده بشه رئیس رادیو تلویزیون اما دکتر محمد بهشتی اصرار کرد و صادق قطب‌زاده شد رئیس رادیو و تلویزیون شاید بشه گفت به نوعی از اینجا دعواهای قطب زاده با دیگران و البته دعواهای دیگران و قطب زاده و البته دعواهای دیگران و دیگران همه از اینجا شروع شد


audio: 5q41BQmxXU4_0089.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
صادق رفت تلویزیون کارکنان و مجری‌ها، کارگردان‌ها، تهیه کننده‌ها عوامل رادیو تلویزیون همه رو جمع کرد گفت آقا اصلا نگران نباشید با وقوع انقلاب هیچی سر شما نمیاد چرا اینو گفت؟ طبیعتا تمام عوامل رادیو تلویزیون نگران این بودن مثلا عوامل شو رنگارنگ نگران بودند که با ما چیکار میکنن؟ ما لهو و لعب مثلا میکردیم از نظر اینا سایر دوستان، بازیگران سینما حتی آقای قطب زاده گفت آقا نگران نباشید من اومدم اینجا


audio: 5q41BQmxXU4_0090.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
عینا دارم نقل قول می‌کنم قطب زاده گفت اصلا نترسید من آمده‌ام اینجا که بین فکل شما و عمامه‌ی آخوندها آشتی برقرار کنم شما کما فی السابق به کار خود ادامه دهید این عین جملات آقای قطب زاده است اما مشکل این بود که قطب زاده هم همانند بسیاری از انقلابیون چیزی از مدیریت نمیدونست شاید زبل بود، بلد بود ارتباط بگیره خوشتیپ بود، شراب میشناخت نقطه‌زنی رابطه برقرار می‌کرد


audio: 5q41BQmxXU4_0091.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
و و و، اما مدیریت صفر با چه تجربه‌ای؟ با چه دانشی؟ با چه علمی؟ تاکید می‌کنم، همانند بسیاری از انقلابیون یه مثال بزنیم آقایی به نام محمد عطریانفر که از چهره‌های انقلابی بود و زمانی هم عضو شورای شهر تهران یه جایی تعریف میکنه میگه آقا یه سمتی همون ب بسم الله انقلاب دادن به ما توی این تقسیم درواقع سمت‌ها گفتن برو فلان جا بشین ما رفتیم نشستیم روی صندلی مدیریت یه منشی هم داشتیم خانم بود


audio: 5q41BQmxXU4_0092.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
محجبه هم نبود هنوز قانون حجاب اجباری نبود با مینی ژوپ و اینا اومده بود و خلاصه ما نشستیم درواقع پشت میز داشتیم نگاه میکردیم چه خوبه، گندس، خوشگله خانم اومد تو گفت سلام آقای رئیس لطفا این پرونده‌ها رو پاراف بفرمایید اینا رو گذاشت رو میز ما و رفت من از اون لحظه که اینو گذاشت داشتم فکر میکردم چی گفت؟ پارافین؟! پاراف؟! ب. اصلا چی میگه؟ تا بعد از ظهر این بنده خدا رو سر دواندم هی اومد رفت، آقای رئیس پاراف چی شد؟ هی میگفت آقای رئیس پاراف فرمودید؟


audio: 5q41BQmxXU4_0093.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
هی من گفتم الان الان آخرم گفتم باشه فردا آقای عطریانفر میگه دیگه نرفتم فرداش رفتم صدا و سیما یه سری رفیق داشتم اونجا گفتم که آقا یه جایی که ما یه چیزی میفهمیم ما رو به کار بگیرید یه جایی که ما بتونیم یه کاری بکنیم ای کاش خیلی از دوستان همانند ایشون عمل میکردند سوال مطرح کنیم اگر دوستی حتی همین امروز در جایگاهی قرار گیرد و به این نتیجه برسد در خلوت خویش


audio: 5q41BQmxXU4_0094.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
که من تجربه، توانمندی و علم این جایگاه را ندارم و باید بروم تا کسی که علم، تجربه و توانمندی این جایگاه را دارد بیاید و بر این صندلی تکیه زند تا قدمی بردارد برای مردم این مرز و بوم نتیجه چه می‌شود؟ قضاوتش با شما بر جهت همه اینها رو گفتم به این برسم وضعیت برای صادق قطب‌زاده هم همین بود رئیس رادیو تلویزیون شد اما


audio: 5q41BQmxXU4_0096.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
گفتیم قطب زاده به نیروهای رادیوتلویزیون قول داد کاری به کارتون ندارم نگران نباشید اما دو سه روز بیشتر نگذشت که کاری به کارشون داشت دیگه نتونست تحمل کنه، انقلاب شوخی نداشت قطب‌زاده هم دنبال حفظ قدرت خودش بود در واقع دنبال حفظ قدرتش در دل انقلاب بود بین انقلابیون، بین کسانی که ادعای منصب دارند نتیجه، او هم می‌خواست با خواست انقلابیون همراه بشه، چه کرد؟


audio: 5q41BQmxXU4_0097.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
شروع کرد به اخراج چهره‌های تلویزیون چهره‌هایی که یادآور حکومت قبلی بودند به اصطلاح بهشون می‌گفتند طاغوتی همین اتفاق در جای جای این کشور افتاد ما چند روز پیش در کانال سینما مورخ بد نیست یادآوری کنم قسمتی رفتیم تحت عنوان تاریخ حجاب در سینمای ایران در واقع تاثیر حجاب در سینمای ایران اونجا هم عرض کردم بنده که چقدر آدم اخراج شد، ممنوع الکار شد مجبور به مهاجرت شد


audio: 5q41BQmxXU4_0098.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
خونه نشین شد و در تنهایی حتی درگذشت پیشنهاد میکنم ببینید این قسمت رو یا قسمت تاریخچه‌ی حجاب در خود کانال مورخ رو پیشنهاد میکنم ببینید مکمل‌های بسیار خوبیست به هر حال یک هفته بیشتر نگذشت که آقای قطب زاده شروع کرد سانسور رو در تلویزیون در رادیو در ادامه مطبوعات شروع کردند توبیدن به قطب زاده محکومش کردند به سانسورچی بودن که چی شد پس؟ تو که ادعات میشد فلان بیسار


audio: 5q41BQmxXU4_0099.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
نترسید کارتون رو بکنید و این اصلا باب میل قطب زاده نبود اساسا قطب زاده تحمل نقد نداشت گویا با همه در دشمنی بود همه با هم البته گرفتاری داشتن آقای قطب زاده خودش رو آزادیخواه‌ترین آدم ایران میدونست و حالا داشت متهم می شد به چی؟ به سانسورچی بودن شاید بدشانسیش هم بود که اون زمان رفت توی رادیو تلویزیون رئیس شد جایی که مجبور بود این کارا رو بکنه


audio: 5q41BQmxXU4_0100.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
اگر میخواست با خواست انقلابیون همراه بشه که شد و خیلی هم تابلو بود چهره‌های معروفی در حال اخراج شدن بودن به جرم طاغوتی بودن طرف استخدام رسمی رادیو و تلویزیون بوده دیگه فلان برنامه رو فلان روز گفتن باید اجرا بکنی و کرده حالا امروز بهش میگن چرا اون موقع کردی؟ چون اجرا کردی اخراجی، تو طاغوتی


audio: 5q41BQmxXU4_0102.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
اخراج میشد، عه به هر حال این تناقض‌ها بسیاره اعتراضات به قطب‌زاده هم هر روز بیشتر میشد در ادامه با کارهایی که او میکرد اخراج ها، سانسورها مخصوصا ابراهیم یزدی خیلی شروع کرد انتقاد کردن از صادق قطب‌زاده به واسطه همین بحث سانسور و اخراج کردن‌ها واکنش قطب‌زاده چه بود؟ جالبه، ایشون اولین گروه فشار رو ایجاد کرد اولین گروه فشار بعد از انقلاب توسط ایشون پایه گذاری شد


audio: 5q41BQmxXU4_0103.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
یک گروه به رهبری یک خانم بهش می‌گفتن زهرا خانم زهرا خانم و دار و دستش حمله می‌کردن به تجمعات بخصوص تجمعاتی که توشون علیه قطب‌زاده شعاری داده می‌شد اگر هم یک روز می‌رفتن می‌دیدن تجمعی نیست بریزن خراب کنن بزنن ملتو خودشون تجمع می‌کردن و شعار می‌دادند در حمایت آقای قطب زاده اون روزها البته تجمع کردن خیلی گرفتاری نداشت


audio: 5q41BQmxXU4_0104.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
جایگاه ریاست رادیو و تلویزیون باعث شد صادق قطب‌زاده که خیلی خودش رو روشنفکر مسلک نشون میداد البته تا قبل از این تبدیل بشه به اولین انقلابی که با روشنفکران سرشاخ شد بدشانسی پشت بدشانسی تا قبل از اینکه ایشون وارد ایران بشه و انقلاب پیروز بشه یه چهره‌ی بسیار جذاب انقلابی بود اومد، هنوز جذاب بود شد رئیس رادیو تلویزیون کم کم کارا خراب شد


audio: 5q41BQmxXU4_0105.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
با گروه‌های مختلف سرشاخ شد حالا با روشنفکرها گرفتاری پیدا کرد و کم کم داشت این سوال در ذهن خودش و دیگران حتی دشمنانش به وجود می‌اومد که دیگه کی مونده خوشش بیاد از قطب زاده؟ و ازش حمایت بکنه؟ ضمن اینکه سرشاخ شدن با روشنفکران شوخی نبود کیا بودن روشنفکرا؟ مثال بزنیم چندتا رضا براهنی، احمد شاملو استاد احمد شاملو محمود دولت‌آبادی بزرگ


audio: 5q41BQmxXU4_0106.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
این‌ها گوشه‌هایی از اون روشنفکرها بودن همه و همه‌ی این دوستان شروع کردن موضع گرفتن علیه قطب‌زاده و او شروع کرد به پروپاگاندا علیه روشنفکران خلاصش کنیم، تصمیم اشتباه از پس تصمیم اشتباه


audio: 5q41BQmxXU4_0107.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
اوضاع هر روز بدتر میشد برای صادق خان حتی با دولت موقت هم درافتاد او هر کی هر چی می‌گفت که قطب‌زاده احساس می‌کرد به او و به رهبر انقلاب داره انتقادی میشه باهاش برخورد شدید میکرد اصلا هم براش مهم نبود که کجا چی دربارش میگن و مینویسن و چهرش مدام مکدرتر میشه درواقع هرکی از نظر صادق قطب زاده حرف اضافی می‌زد رادیو تلویزیون دستش بود تریبون اصلی دستش بود تو تریبون اصلی مملکت


audio: 5q41BQmxXU4_0108.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
هر چی دلش میخواست میگفت فلان چیزو بسازید، فلان چیزو بگید البته تاریخ هم تکرار میشه این وسط یه اتفاق دیگه هم افتاد که در زندگی صادق تاثیر زیادی داشت در زندگی سیاسیش بحث اجباری شدن حجاب مطرح شد تنها یک ماه پس از انقلاب یکسری از زنان اعتراض کردن به نظر میرسید یه سری از روشنفکران هم مخالف حجاب اجباری‌اند اما روشنفکران خیلی دغدغه‌شون حجاب و مسائل زنان و اینها نبود حداقل اون زمان


audio: 5q41BQmxXU4_0109.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
اما دغدغه‌ی آقای قطب‌زاده بود قطب‌زاده‌ای که به نظر خیلی هم زندگی سکولار و آزادی داشت با دوسدخترش اومد ایران تصمیم گرفته بود حسابی خودشو حالا انقلابی نشون بده احساس می‌کرد یه راهی پیدا کرده که ثابت کنه من انقلابیم در راستای اهداف مثلا انقلابم نتیجه، رادیو و تلویزیون صبح تا شب شده بود اصلی‌ترین ابزار حکومت تازه تاسیس برای تبلیغ حجاب اجباری


audio: 5q41BQmxXU4_0110.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
اتفاقی که باز هم باعث شد اعتراضات به قطب‌زاده هر روز بیشتر و بیشتر بشه اجازه بدید تا اینجا رو کوتاه خلاصه کنیم آقای صادق قطب‌زاده با اتفاقاتی که افتاد با تصمیماتی که گرفت و با عملکردش از روز انقلاب تا اینجا که حدودا یکی دو ماه از انقلاب داره میگذره هر روز داره بهش اعتراض میشه هر روز با گروه‌های مختلف جامعه


audio: 5q41BQmxXU4_0111.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
از سیاسیون تا انقلابیون تا روشنفکران و و و داره سرشاخ میشه و هر روز داره از اون محبوبیت اولیش که یک انقلابی تاثیرگذار خوشتیپ بود کم و کمتر میشه


audio: 5q41BQmxXU4_0112.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
یه روایتی داره گرل‌فرزند آقای قطب زاده دوسدختر صادق خان میگه من یه بار بهش گفتم که صادگ این چه وضعیست؟ قطب زاده جواب داده که عزیزم این بحث حجاب حل میشه هانی فعلا ما داریم احتیاط می‌کنیم در واقع آقای قطب‌زاده سعی داشت یه جوری تمام گروه‌های انقلابی رو راضی نگه داره اصلا مگه میشه یک آدم همه رو در زندگی راضی نگه داره؟ این کار رو می‌خواست بکنه قطب‌زاده مثلا از یه طرف حجاب اجباری رو تبلیغ می‌کرد


audio: 5q41BQmxXU4_0113.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
از اونور دستور داده بود روحانیون رو توی تلویزیون راه ندن خب این دو تا به هم نمیخوره فارغ از درست یا غلط بودن تصمیمش می‌گفت جای آخوند تو رادیوعه نباید بیاد تو تلویزیون ببینیمش در نهایت این رویکرد به نفعش تمام نشد نتیجه‌ی این رویکرد چه شد؟ تمام گروه‌های انقلابی علیه قطب‌زاده شدند خیلی به‌سرعت هم این اتفاق افتاد اگرچه قطب‌زاده روحیه‌ی ضدروحانیون داشت اما از اونور با دولت بازرگان


audio: 5q41BQmxXU4_0114.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
که روحانیت توش نقشی نداشت هم چپ بود نه اینور رو داشت نه اون رو داشت یا یک مسئله‌ی دیگه رو روش نازک شیم در کنار اینکه مرید رهبر انقلاب بود مرید ویژه‌ی آیت الله طالقانی هم بود پرانتز بگم این رو درگذشت آیت الله طالقانی 19 شهریور ماه 58 برای بسیاری از انقلابیون ضربه‌ی سنگینی به حساب میومد برای قطب‌زاده بسیار ضربه‌ی سنگین‌تری بود واقعیتش اینه که بسیار آدم


audio: 5q41BQmxXU4_0115.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
احساسی‌ای بوده صادق قطب‌زاده ایشون نه‌تنها ارادت ویژه‌ای داشت به آیت الله طالقانی بلکه معتقد بود تا زمانی که آیت الله طالقانی هست اجازه نمی‌ده آخوندها قدرت رو در دست بگیرن این عینا نقل قول صادق قطب‌زادست حالا با درگذشت آیت الله طالقانی امید بزرگ قطب زاده دیگر نفس نمی‌کشید پرانتز یادآوری کنم ما چند روز پیش یک قسمت مفصل پرداختیم به آیت الله طالقانی


audio: 5q41BQmxXU4_0116.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
به داستان او، به کسی که به او گفتند پدر انقلاب، ابوذر زمانه پیشنهاد میکنم ببینید، بشنوید از یوتیوب مورخ


audio: 5q41BQmxXU4_0117.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
کمی بیایم جلوتر، 13 آبان 58 دانشجویان پیرو خط امام سفارت آمریکا در تهران رو تسخیر کردن ما پیش از این مفصل تعریف کردیم در مورخ داستان تسخیر سفارت آمریکا رو چون داستانش مفصله اینجا ازش عبور میکنم دولت بازرگان قصد داشت سریعا به این قائله خاتمه بده اما یکی از دشمنان دولت بازرگان که طبعا صادق قطب‌زاده بود حسابی از اینکه حال دولت موقت رو بگیره


audio: 5q41BQmxXU4_0118.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
حال میکرد دیگه عشق میکرد دیگه چه کرد؟ چشم تمام دنیا به کجا بود؟ تلویزیون رسمی ایران رادیوتلویزیون ایران و این رادیوتلویزیون دست کی بود؟ صادق قطب‌زاده اخبار تسخیر سفارت آمریکا رو پوشش می داد رادیوتلویزیون و صادق داستان ما در دفاع از تسخیر سفارت هیچی کم نمیذاشت میگفت خوب کردن باریکلا اصلا باید میزدن دهنشون 15 آبان همون سال چه اتفاقی افتاد؟ دولت موقت استعفا داد رفت کنار کلا گفت آقا ولم کنید


audio: 5q41BQmxXU4_0120.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
ابوالحسن بنی صدر سریعا به‌عنوان جانشین ابراهیم یزدی وزیر امور خارجه‌ی دولت موقت که استعفا داده بود شد سرپرست وزارت امور خارجه او قصد داشت با آمریکایی‌ها مذاکره کنه که داستان حل بشه، چه کرد؟ پیشنهاد داد به آمریکا که آقا جان شما اموال بلوکه شده‌ی ما در آمریکا رو آزاد کنید ما هم گروگان‌ها رو تحویل می‌دیم آمریکا پذیرفت و داشت پرونده می‌رفت شورای امنیت سازمان ملل متحد که این توافق عملیاتی بشه


audio: 5q41BQmxXU4_0121.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
اما نشد که بشه اول یه پرانتز عرض کنم یه سوال پیش میاد اگر اون زمان اموال بلوکه شده‌ی ایران که عددی هم بود برای خودش، آزاد می‌شد چقدر در زندگی مردم ایران زمین تاثیرگذار بود؟ خیلی‌ها خوشحالن که آزاد نشد چون اگر بود یا دست خاوری بود تو کانادا یا دست ایکس و ایگرگ در فلان جا خیلی‌ها هم معتقدند نه ای کاش می‌شد و بودند کسانی که قدم‌های مثبتی می‌تونستن با اون پول برای مردمان ایران زمین بردارند


audio: 5q41BQmxXU4_0122.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
به هر حال قضاوت با شما داشت می‌رفت قضیه حل بشه اما قطب‌زاده خبردار شد این وسط، چه کرد؟ سریع یه خبری کار کرد تو رادیو تلویزیون که آی جهانیان، ایران در نشست شورای امنیت شرکت نخواهد کرد بابا اصلا تو چیکاره بودی رفتی اینو گفتی؟ تمام رشته‌های بنی صدر پنبه شد بدبخت بیچاره شده بود به توافق برسه آقای بنی صدر رفت شورای انقلاب گفت قطب زاده دیوونست نمیذاره من کار کنم خداحافظ خداحافظ همان چیزهایی رو گفت


audio: 5q41BQmxXU4_0123.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
که چند وقت قبل مهدی بازرگان گفته بود بنی صدر هم استعفا داد گفت ول میکنم میرم شما کار رو بدید به همین دیوونه به همین قطب زاده که داره کار همه رو خراب میکنه بیاد خودش درست کنه شاید تمام اینها با همین هدف انجام شده بود از طرف قطب‌زاده او شاید به هدفش رسیده بود هشتم آذر ماه 1358 صادق قطب‌زاده رسما شد وزیر امور خارجه‌ی جمهوری اسلامی ایران یه پرانتز باز بکنیم


audio: 5q41BQmxXU4_0124.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
سالها قبل یک مقامی در آمریکا نوشته بود که آقا چه وضعیست؟ خانواده‌ی کندی با یک جوانک جوهرلقی رفاقت دارن میکنن که چی میگه این جوانک؟ میگه به زودی در ایران انقلاب خواهد شد با حمایت آمریکا، منم وزیر خواهم شد این نامه کی نوشته شد؟ 1338 حالا چه اتفاقی افتاد؟ انقلاب شد، ایشون هم وزیر شد


audio: 5q41BQmxXU4_0125.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
قطب زاده‌ای که مدام بر سر حل مسئله‌ی سفارت آمریکا سنگ اندازی کرده بود حالا خودش شده بود مامور حل کردنش سکان دستش بود او میدونست اگر بتونه مسئله رو یه جوری حل کنه که هم انقلابیون راضی باشن هم آمریکایی‌ها قطعا تبدیل میشه به یک چهره تاریخی و بسیار مهم تمام اون دشمنی‌ها و اختلافات و انتقاداتی که بهش میشه تموم میشه میره اما داستان پیچیده‌تر از این حرفا بود


audio: 5q41BQmxXU4_0126.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
قطب زاده هم میخواست انقلابی به نظر برسه هم میخواست یک دیپلمات گره باز کن مشتی به نظر برسه همزمان می خواد ظریف باشه و آقای جلیلی باشه خب این نمیشه مثال امروزیش چه کرد؟ مدام با رسانه‌های خارجی صحبت می‌کرد و خطاب به آمریکا می‌گفتش که آقا جان کاری نداره که، شما شاه رو برگردونید ایران محمدرضا شاه رو ما هم گروگان‌ها رو پس می‌دیم پول‌ها هم مال خودتون پول‌های بلوکه شده مال خودتون ها؟ حله؟ اوکی؟ اوکی


audio: 5q41BQmxXU4_0127.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
به همین راحتی نبود نه‌تنها این استراتژی جواب نداد بلکه با دانشجویان هم سرشاخ شد آقای قطب زاده صادق خان به‌عنوان وزیر امور خارجه به دانشجویان پیرو خط امام که اون‌ها هم داستان داشتن برای خودشون دیگه عرض کردم پیش از این یه انشعابی بود از دفتر تحکیم وحدت همین دوستانی که ریختن تسخیر کردن سفارت آمریکا رو در اون قسمت تسخیر سفارت آمریکا مفصل گفتم قطب زاده اومد گفت آقا گروگانها رو بدید به وزارت امور خارجه


audio: 5q41BQmxXU4_0128.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
مسئولیت با ماست اما دانشجویان بهش گفتند ذکی بدو دنبال بازیت صادق جون آقای قطب زاده مدام مصاحبه میکرد که اینها پیرو خط امام نیستند حرف من رو گوش نمیدند من نوموخوام از اون ور، تمام این بازی‌ها یک برنده داشت، شوروی داشت حال می‌کرد با دمش گردو می‌شکوند مدام یا مستقیم یا از طریق حزب توده در ایران قطب زاده رو می کوبید کسی که مسئول حل بحث گروگانگیری بود دعوای با آمریکا


audio: 5q41BQmxXU4_0129.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
از طرفی پیش از این عرض کردم قطب زاده با حزب توده دشمن بود و این دشمنی هم برمی‌گشت به زمان کودکی و نوجوانی قطب زاده، زمان مصدق در واقع یکی از عوامل سقوط دولت مصدق رو همین توده‌ای‌ها می‌دونست صادق قطب زاده می‌شه گفت کینه‌ی صادق از توده، از حزب توده اصلا حد و حدود نداشت کلا با همه یه جورایی دشمنی داشت صادق قطب زاده


audio: 5q41BQmxXU4_0130.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
تاریخ گواهی می‌دهد که محمدرضا شاه پهلوی اون زمان فرستاده شده بود پاناما پس قطب زاده سعی کرد با مقامات پاناما هم صحبت کنه و اونا رو راضی کنه که شاه رو دستگیر کنن برگردونن ایران چه کرد؟ پیشنهاد داد به مقامات پاناما که آقا من بهتون نفت میدم نفت مشتی زیاد هر جوری شما بگید این صحبت‌ها و این مذاکره و پیشنهاد تلفنی انجام شد تلفن او تمام شد، گذاشت خوشحال دست افشان زد بیرون


audio: 5q41BQmxXU4_0131.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
با خبرنگارها مصاحبه کرد که آی ملت مقامات پاناما همین الان به من گفتند شاه رو دستگیر کردن تمام شد دیگه تو مشتمونه مثل گوشت زیر دندون اطرافیان صادق قطب زاده گفتند آقاجان عجله نکن صادق کجا؟ اما اون جواب داد ولمون کنید من میتینگ انتخاباتی دارم چی میگید شما؟ میتینگ؟ بله آقای قطب زاده در عین حالی که سرپرست وزارت امور خارجه بود دنبال آرزوهاش هم بود مسیر رو هموار می‌دید می‌گفت اینو که حل میکنم


audio: 5q41BQmxXU4_0132.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
این اینجوری، شاهم میگیرم میارم تمام، رئیس جمهورم من او کاندیدای اولین دوره ریاست جمهوری شده بود می‌خواست با خبر بازداشت شاه بترکونه میتینگ انتخاباتی رو میخواست بترکونه مملکت رفت رو هوا از پس اعلام این خبر وزیر امور خارجه ایران رسما خبر بازداشت شاه پهلوی رو اعلام کرده بود اما آیا واقعا شاه بازداشت شده بود؟ شما به میدانید تاریخ جواب میدهد که خیر کلش سوء تفاهم بود


audio: 5q41BQmxXU4_0133.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
مقامات پاناما به قطب‌زاده گفته بودند که آقا شما 60 روز وقت داری اسناد جنایات شاه رو که ادعا می‌کنی جنایت کرده به ما تحویل بدی اسناد کافی باشه ما بازداشت میکنیم برمیگردونیم البته که به نوعی وعده سرخرمن داده بودند حالا به هر حال وعده بود یا نه مقامات پاناما این رو گفته بودند نگفته بودن دستگیر کردیم میریم دستگیر میکنیم اما یا خط خراب بود یا قطب‌زاده نفهمیده بود که بعیده، زبانش خوب بود این آدم


audio: 5q41BQmxXU4_0134.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
یا پاناماییه اون مقام دولتی پاناما زبانش خوب نبود این حالا محتمل تره به هر حال هر چه بود نتیجش این شد که قطب‌زاده شنیده بود که ما الان می‌ریم دستگیر میکنیم اصلا تمام و همین سوءتفاهم برای وزیر امور خارجه‌ی مملکت سرپرست وزارت امور خارجه‌ی مملکت و کسی که کاندید ریاست جمهوریه و خودش رو پیروز انتخابات هم میدونه چه نتیجه‌ای ایجاد کرد؟ تو سطح دنیا گفت شاه رو گرفتیم دیگه


audio: 5q41BQmxXU4_0136.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
کمی روی انتخابات و وعده‌های انتخاباتی قطب‌زاده نازک شیم او به هر حال همواره اهل شعار بود و جاه طلب بود پیش از این عرض کردم اون زمان صدام حسین اجازه حضور ایرانیان در کربلا رو نمی‌داد شعار انتخاباتی قطب‌زاده حالا چی بود؟ از یه طرف که می‌گفت من شاه رو میگیرم برمیگردونم اینجا اعدامش میکنم از اونور میگفت من راه کربلا رو باز میکنم با همون لحن لاتی طورش هم می‌گفت دیگه یه لحن لاتی داشت ایشون کلا


audio: 5q41BQmxXU4_0137.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
مدام توی میتینگ‌های انتخاباتیش می‌رفت می‌شست می‌گفت من شاه رو برمیگردونم، یک راه کربلا هم باز می‌کنم داش همین جمعه اصلا آخر هفته کربلا، والا نتیجه‌ی این‌ها چه شد؟ اون زمان صادق قطب‌زاده صد هزار تا هم رای نیاورد بنی‌صدر کاندیدای مخالف قطب‌زاده رئیس جمهور شد و صادق خان دوباره از پرتگاه سیاست سقوط کرد


audio: 5q41BQmxXU4_0138.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
از پس آن سقوط و از پس آن سقوط سقوطی دیگر آخرین امید قطب زاده برای بقا در بلوک قدرت این بود که بتونه تا پیش از تحویل سمت سرپرست وزارت امور خارجه به دولت جدید که قطعا دولت جدید میومد به صادق میگفت خداحافظ شما داستان گروگانگیری رو حل و فصل کنه چه کرد؟ کاری کرد که اگر کسی از انقلابیون اون موقع خبردار میشد صادق و تیکه پاره میکردن


audio: 5q41BQmxXU4_0139.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
سرش رو به باد میداد اگر میفهمیدن در واقع آقای قطب‌زاده همانند سربازی که یک تیر نگاه می‌دارد برای روز مبادا که آن تیر را معمولا برای خلاص کردن خود استفاده می‌کند در خشاب گذاشت، در اسلحه قرار داد گلنگدن را کشید و آن را به سمت خود نشانه نگرفت او به سمت خود نشانه نرفت اما گویی آن تیر چون بومرنگی


audio: 5q41BQmxXU4_0141.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
شب، داخلی، آپارتمانی در پاریس دانه‌های برف از پشت شیشه‌ها دیده می‌شود سال 1358 را نشان می‌دهد زمستانی سرد صادق قطب‌زاده در اتاقی با فردی در حال گفت و گوست آن فرد قطعا ایرانی نیست از شمایلش پیداست که فرانسوی هم نیست او کیست؟ بر او نازک شیم او یک آمریکاییست او هامیلتون جردن است


audio: 5q41BQmxXU4_0143.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
این اولین دیدار مستقیم یک مقام رسمی ایرانی با یک مقام رسمی آمریکایی بود بعد از انقلاب 57 قطب‌زاده به جردن گفت من گروگان‌ها را آزاد می‌کنم اما از شما یک چیز می‌خواهم چیز زیادی هم نیست شما شاه را بکشید هامیلتون جردن بعدا در خاطرات خودش میگه من وقتی این جمله رو شنیدم، مردم از خنده قطب‌زاده با کمی عصبانیت گفت چیه؟ چرا می‌خندی؟


audio: 5q41BQmxXU4_0144.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
این دقیقا همان کاری بود که سازمان سیا سال‌ها با هزاران ایرانی می‌کرد اینجا نگاه داریم این خاطره و این دیدار رو شرایط رو بررسی کنیم قطب‌زاده آخرین امیدش این بود آخرین تیر تفنگش بود از اونور آمریکا فهمیده بود جمهوری اسلامی آسمون به زمین بیاد تا زمانی که دولت کارتر روی کاره گروگانها رو نگه میدارن بر این مسئله نازک شیم دولت جیمی کارتر از بین رفت یه جورایی با همین گروگانگیری


audio: 5q41BQmxXU4_0145.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
چهار ساله تمام شد این دولت موفق نبود جیمی کارتر در مدیریت این اتفاق آمریکا اینو فهمیده بود که تا زمانی که کارتر هست گروگانها آزاد نمیشن صادق قطب‌زاده هیچ کارست قطب‌زاده این رو نمیدونست در این حد نمی دونست حداقل دست از تلاش برنداشت چه کرد؟ در ادامه با پاناما شروع کرد دوباره مذاکره کردن شروع کرد پرونده آماده کردن طبق اون صحبتی که با دولت پاناما کرده بود که 60 روز وقت داری پرونده آماده کنی اوکی باشه من دستگیر میکنم


audio: 5q41BQmxXU4_0146.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
قطب زاده شروع کرد پرونده آماده کردن برای استرداد شاه اما درست ساعاتی قبل از تحویل این پرونده به پاناما محمدرضا شاه پهلوی پرواز کرد از پاناما در مصر فرود آمد و رفیق شفیق خود را انور سادات را در آغوش گرفت 60 روزی که وعده داده شد ساعاتی قبل از رسیدن مدارک قطب‌زاده به پاناما تمام شده بود


audio: 5q41BQmxXU4_0147.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
پروژه آزادی گروگانها شکست خورده بود از اونور قطب‌زاده درگیر کشمکش‌های بین ایران و عراق هم شده بود حتی زمانی که قطب‌زاده رفته بود کویت که با کشورهای عربی مذاکره کنه که شاه رو از مصر برگردونه ایران یه عراقی میخواست ترور کنه صادق خان داستان ما رو انگار صدام حسین هم میخواست قطب‌زاده رو حذف کنه اما خب اون زمان موفق نبود


audio: 5q41BQmxXU4_0148.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
پاییز 1359 محمد علی رجایی نخست وزیر ایران شد کار قطب‌زاده در وزارت امور خارجه تمام بود قطب‌زاده انزوا پیشه کرد ایران از اونور درگیر جنگ با عراق بود تمام آمال و آرزو و رویاهای قطب‌زاده برای کشورش و البته برای خودش نقش برآب شده بود برای او همه چیز تمام شده بود نه با حزب جمهوری و روحانیون این حزب رفیق بود


audio: 5q41BQmxXU4_0149.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
نه از اونور با نهضت آزادی که به رهبری بازرگان سیاست‌های نظام رو نقد می‌کرد، رفاقتی داشت چوبی بود دو سر طلا از اینجا مانده از آنجا رانده یک لوطی داش مشتی خوشتیپ رفیق باز حالا به حاشیه رفته بود کسی حتی جواب سلام او را نمی‌داد به تعبیری در فضای سیاسی در ادامه سعی کرد یه روزنامه راه بندازه به نام ولعصر راه انداخت اما یک شماره بیشتر منتشر نشد این روزنامه، توقیف شد


audio: 5q41BQmxXU4_0150.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
صادق خان هنوز یه رفقایی داشت در تلویزیون چه کرد؟ رفت اونجا گفت آقا برای من یک مناظره بذارید من بیام حرف بزنم، حرفامو بزنم رفیقاش رفاقت کردن در حقش مناظره گذاشتند، قطب‌زاده رفت حرف زد اما زیادی حرف زد خشمش رو از وضع موجود در این مصاحبه فریاد زد با ادبیاتی عجیب و غریب مثلا چه گفت؟ حزب جمهوری اسلامی یک دیکتاتوری راه انداخته است نتیجه چه شد؟ به دستور اسدالله لاجوردی


audio: 5q41BQmxXU4_0152.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
صادق قطب‌زاده اگرچه از اسب افتاده بود اما هنوز از اصل نیفتاده بود، هنوز هنوز مردم او رو بخشی از اصل انقلاب می‌دونستن حتی خبر بازداشتش بازار تهران رو به هم ریخت یه سری تجمع اصلا ایجاد شد


audio: 5q41BQmxXU4_0154.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
به قید کفالت آزاد شد خیلی سریع او از زندان راهی جماران شد و با رهبر انقلاب دیدار کرد با مراد خود شروع کرد به اعتراض اما رهبر انقلاب او رو به سکوت دعوت کرد برای قطب‌زاده توضیح داده شد که الان شرایط کشور خطیر است ما در جنگیم، چه می‌کنی؟ فعلا چیزی نگو، آرام باش حتی برنامه‌ی سخنرانی او در بازار رو تعطیل کردند


audio: 5q41BQmxXU4_0155.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
حالا انگار چیزی در قطب زاده در حال تغییر بود او دیگر صادق قطب‌زاده‌ی سابق نبود در محافل خصوصی‌تر مدام می‌گفت انقلاب را دزدیدند مدام او به دور و بری‌های خود می‌گفت اینان چه فکر کردند؟ من استاد مبارزه با رژیم‌ها هستم دیدید که با شاه چه کردم؟ حالا ببینید با اینها چه می کنم


audio: 5q41BQmxXU4_0157.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
صادق قطب‌زاده تند و تیزتر شده بود هر روز تندتر می‌شد اما فضای واقعی سیاست مملکت از فضای ذهنی قطب‌زاده هم تندتر بود تند و تیزتر بود بهار 1360 مجاهدین خلق و رئیس جمهور وقت، بنی‌صدر با جمهوری اسلامی حسابی سرشاخ شدند خون در خیابان‌ها راه افتاده بود خون بی‌گناهان در حال ریخته شدن بود البته هستند کسانی که می‌گویند خون گناهکاران بود، خون خون است


audio: 5q41BQmxXU4_0158.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
انسان آزاده از کشته شدن احدی خوشحال نمی‌شود از کشته شدن همنوع خود خوشحال نمی‌شود به هر حال در ادامه اولین رئیس جمهور ایران یعنی ابوالحسن بنی‌صدر با مسعود رجوی، رهبر مجاهدین خلق هر دو از ایران فرار کردند پرانتز یادآوری کنم بسیار داستان جذابیست فرار این دو نفر علاقمند بودید بنویسید انجام وظیفه خواهیم کرد و تعریف خواهیم کرد تاریخ فرار این دو رو


audio: 5q41BQmxXU4_0159.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
قطب زاده اما در این شرایط حاضر نبود بذاره بره شاید حتی فضا براش مهیا بود بذاره بره اپوزوسیون شه اما نرفت، فکر میکرد میتونه باز هم دست به کارهای بزرگ بزنه


audio: 5q41BQmxXU4_0161.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
چه کنند؟ شروع کرد او به بنی صدر و مخالفان جمهوری اسلامی پیغام دادن که آقا آماده باشید یک کودتای بزرگ در راه است در ادامه شروع کرد تلاش برای جذب کمک مالی از طرف‌های اروپایی خودش رفقای اروپاییش برای چی؟ شکل دادن یک کودتا کودتایی با یک هدف مشخص او مرکز را هدف گرفته بود او یک هدف داشت، حذف مراد سابقش


audio: 5q41BQmxXU4_0163.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
این رفت و برگشت‌های مدام پیک‌های قطب‌زاده و این پچ‌پچ‌های کودتا از گوش های تیز کا گ ب دور نمونده بود کا گ ب خیلی هم دل خوشی از قطب زاده نداشت نتیجه چه شد؟ حزب توده با خبر شد از این قصد قطب زاده قطب زاده اما بی‌خیال ملاحظات امنیتی شده بود انگار عمدا نادیده می‌گرفت یک جاهایی در ادامه با یکی از روحانیون سرشناسی که با آیت الله خمینی سرشاخ شده بود مذاکره کرد صادق خان


audio: 5q41BQmxXU4_0164.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
از کی صحبت می کنیم؟ آیت الله شریعتمداری آقای شریعتمداری گویا به او گفته بود باید در مسیر انقلاب اصلاحی صورت گیرد و همین جمله کافی بود تا قطب‌زاده مصمم تر شود همین اعتماد به نفس کاذب او شاید باعث شد جلوی یک سری از جاسوس‌های حزب توده هم از پلن کودتاش حرف بزنه او جاه‌طلب بود او اعتماد به نفس کاذب داشت او احتیاط نکرد


audio: 5q41BQmxXU4_0165.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
شاید عمدا هم احتیاط نکرد خیلی‌ها معتقدند برای آدم باهوشی چون صادق قطب‌زاده این اشتباهات فقط می‌تواند عمدی باشد چه بود و چه شد؟ راضیست سر به مهر قضاوتش با شما صادق قطب‌زاده سخنی گفت که نباید، جایی سخن گفت که نباید صدای او توسط ضبط صوت مخفی توده‌ای‌ها ضبط شد توده‌ای‌هایی که از او کینه داشتند، و او هم


audio: 5q41BQmxXU4_0166.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
دوسدختر صادق قطب زاده میگه آخرین باری که او رو دیدم یک عبای سفید به تن کرده بود مثل یک صوفی شده بود به او گفتم چرا اینجوری شدی؟ گفت میخوام بزنم به دل دریا کارولا بهش گفتم شنا بلدی می خوای بزنی به دل دریا؟ گفت مسئله‌ی من مرگ نیست کارول مسئله‌ی من زندگیست


audio: 5q41BQmxXU4_0167.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
قطب زاده اشتیاق زدن به دل دریا داشت اما بی‌گدار به آب زده بود صادق قطب زاده 17 فروردین ماه 61 در خانه‌ای در جمال آباد تهران بازداشت شد این بار صدای اعتراض از هیچ کس بلند نشد تنها رفیق شفیقش صادق طباطبایی بود برادرزن همسر سید احمد خمینی او رفت دیدار او در زندان خود او تعریف می‌کند، رفتم زندان


audio: 5q41BQmxXU4_0168.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
صادق قطب‌زاده من رو در آغوش کشید و با اون حال عجیبش گفت خیلی مردی به او گفتم صادق می‌خوای برم با امام صحبت کنم؟ در جواب من گفت از طرف من هیچی نگو آقای طباطبایی می‌گه رفتم از طرف خودم با امام صحبت کردم درخواست بخشش کردم امام گفت من در رابطه با خودم چه در این دنیا و چه در آخرت او را بخشیدم طباطبایی در جواب گفت این را به دادستانی اعلام کنید


audio: 5q41BQmxXU4_0170.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
روزی قطب زاده برای اعتراف به تلویزیون آورده شد مسئولیت برنامه‌ی کودتا رو پذیرفت در دادگاه هم همین کار رو کرد اما مدام تاکید می‌کرد که من به جمهوری اسلامی پایبندم اما نمی‌خواستم این نظام به انحراف کشیده شود قطب‌زاده توضیح می‌ده که هدف این بود که جماران رو از بیرون با توپخانه و از درون با انفجار بمب بکوبیم همزمان رهبر انقلاب را بکشیم


audio: 5q41BQmxXU4_0171.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
و بعد کانون‌های دیگر قدرت رو تسخیر کنیم ابزارش برای پیشبرد این اهداف چه بود؟ استفاده از نیروهای نظامی مخالف نظام نیروهایی که دو نفر از نماینده‌هاشون اومده بودن دیدار قطب‌زاده اما آقای صادق قطب‌زاده با تمام هوشش و تجربش و ادعاش و جاه‌طلبیش و البته اعتماد به نفسش نفهمیده بود که این دو نفر درواقع جاسوس‌های حزب توده‌اند


audio: 5q41BQmxXU4_0173.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
شوروی می خواست انتقام بگیره از قطب زاده نتیجه، تو همین زمانی که قطب زاده در بازداشت و تحت فشار بود یک نامه‌ی رمز نگاری شده که محتواش جوری بود که انگار قطب زاده با سازمان سیای آمریکا مرتبطه ساخته شد و به مقامات امنیتی ایران رسانده شد تیر خلاص رو زده بود کا گ ب اما تمام این گرفتاریها فقط دامن قطب زاده رو نگرفت آیت الله شریعتمداری هم گرفتار شد او در توضیحاتش گفت


audio: 5q41BQmxXU4_0174.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
من قطب زاده رو نصیحت کردم که آقاجان با دولتی که عراق را در جنگ گرفتار کرده نمیتونی در بیفتی، نکن برادر من نکن به او گفتن چرا اطلاع ندادی؟ چرا لوش ندادی؟ جواب داد شریعتمداری که من حجت شرعی نداشتم که یک بیگناه را گرفتار کنم به هر حال نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی این روحانی مهم در انقلاب و به حاشیه رفته‌ی فردای انقلاب را هم


audio: 5q41BQmxXU4_0175.opus
source: youtube
source_id: 5q41BQmxXU4
invalidation: VALID
text:
آوردند مقابل دوربین تلویزیون برای اعتراف تصویری در ادامه آیت الله شریعتمداری از مرجعیت خلع و تا آخر عمر راهی حصر خانگی شد


