# audio_chunks

audio: V3fTBu1qSJo_0042.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
یکی از مهم‌ترین اقداماتشون بود اون‌ها در 26 جولای 1953 با حدود صد نفر دیگه حمله کردند به یک پادگان ارتش کوبا حمله اما تبدیل شد به یک مشکل و شکست یزرگ تقریبا نیمی از مبارزین دور و بر فیدل کاسترو کشته شدند و بقیه‌شون هم اسیر شدند از جمله خود فیدل کاسترو


audio: V3fTBu1qSJo_0043.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
کاسترو به 15 سال زندان محکوم شد ولی اتفاقی که افتاد این بود که در جلسه محاکمه که جالبه علنی هم بود یکی از مشهورترین سخنرانی‌هاش رو علیه دولت باتیستا انجام داد این سخنرانیش به تاریخ مرا تبرئه خواهد کرد مشهور شد بعضی‌ها میگن دو ساعت طول کشید بعضی‌ها میگن 4 ساعت ولی به هر حال این سخنرانی فیدل کاسترو در دفاع از خودش


audio: V3fTBu1qSJo_0044.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
تبدیل شد به مانیفست جنبش 26 جولای جامعه کوبا حسابی تحت تاثیر این سخنرانی قرار گرفته بود به قدری این مانیفست همه‌گیر شد که باتیستا تصمیم گرفت فیدل و یارانش رو عفو کنه یه عفو البته ملوکانه، کی؟


audio: V3fTBu1qSJo_0047.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
فیدل کاسترو به مکزیکو سیتی در کشور مکزیک تبعید شد برادرش رائول که تونسته بود از حمله 26 جولای فرار کنه قبل‌تر رفته بود مکزیک و شروع کرده بود به سازمان‌دهی فعالیت‌هایی علیه دولت باتیستا اینجا بود که فیدل و رائول با یک پزشک آرژانتینی به اسم ارنستو گوارا آشنا شدند و بهش لقب چه دادند، یعنی رفیق اگه دوست دارید بدونید


audio: V3fTBu1qSJo_0048.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
چه‌گوارا چی شد که سر و کارش به مکزیک افتاد و اونجا چه کرد پیشنهاد می‌کنیم قسمت مربوط به ارنستو چه‌گوارا رو از پادکست مورخ یا ببینید از کانال یوتوب یا بشنوید به صورت پادکست


audio: V3fTBu1qSJo_0049.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
فیدل کاسترو و ارنستو چه‌گوارا شروع کردند به سر و سامون دادن به نیروهاشون برای اینکه برگردن کوبا و مبارزات رو ادامه بدن سال 1956 فیدل و چه‌گوارا و 82 نفر از یارانشون با یه کشتی سوراخ به اسم گرانما مکزیک رو به سمت کوبا ترک کردند اون‌ها به سواحل کوبا رسیدند


audio: V3fTBu1qSJo_0050.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
جایی که نیروهای باتیستا در انتظارشون بود فقط 19 نفر از مسافرین چریکی که پا به خاک کوبا گذاشته بودند زنده موندند چه‌گوارا هم زخمی شد باقی مونده‌ها تونستند از دست نیروهای باتیستا فرار کنند و به کوه‌های سیرا مائسترا پناه بردند جایی که تبدیل شد به محور مبارزه علیه حکومت باتیستا


audio: V3fTBu1qSJo_0051.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
شرایط اقامت در سیرا مائسترا سخت بود ولی اون‌ها با شرایط کنار اومدن و تونستن پایگاه مقاوت رو اونجا شکل بدن یه پایگاه آموزش نظامی ساختند و یک کارخونه ساخت نارنجک و یک ساختار نظامی سفت و سخت رو عملادر این کوهستان شکل دادند شورشیان از سرتاسر کوبا به جنبش کوهستان می‌پیوستند و در حملات متعدد


audio: V3fTBu1qSJo_0052.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
به پایگاه‌های نظامی حکومت باتیستا شرکت می‌کردند در سال 1958 فشار حملات یاران فیدل و خشونتی که از خودشون بروز می‌دادن باعث شد تا خیلی از نیروهای نظامی باتیستا ترک پست کنند، فیدل به امور رسانه‌ای می‌پرداخت و چه‌گوارا رادیو شورشی رو مدیریت می‌کرد که قرار بود پل ارتباطی شورشیان با مردم باشه


audio: V3fTBu1qSJo_0053.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
از طرفی هم بسیاری از گروه‌های سیاسی میانه رو و اصلاح‌طلب که از تغییر در حکومت باتیستا ناامید شده بودند پا میشدن می‌اومدن سیرا مائسترا و با فیدل کاسترو دیدار می‌کردند و به نوعی باهاش بیعت می‌کردند خشونت باتیستا هم از اون سمت در قبال مخالفین به اوج رسیده بود ولی از یه جایی به بعد دستگاه سرکوب حکومت هم دیگه کار نمی‌کرد تاریخ میگه


audio: V3fTBu1qSJo_0054.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
شورشی‌ها در آستانه پیروزی بودند نتیجه باتیستا در 31 دسامبر 1958 استعفا داد و از کوبا فرار کرد، به کجا؟ به جمهوری دمنیکن البته ایشون 300 میلیون دلار ناقابل هم با خودش از کوبا خارج کرد


audio: V3fTBu1qSJo_0056.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
نیروهای فیدل کاسترو وارد هاوانا شدند انقلاب پیروز شد مثل خیلی از انقلاب‌ها که رهبر انقلاب اولش میاد میگه آقا من که قدرت رو نمی‌خوام این چه حرفیه بعد هم یکی از میانه‌رو ها می‌ذاره که یه دولت موقت تشکیل بده در کوبا هم فیدل کاسترو اول قدرت رو در اختیار نگرفت یه وکیل میانه‌رو به اسم مانوئل اروتیا لیو


audio: V3fTBu1qSJo_0057.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
شد رئیس جمهور دولت موقت ولی عملا همه قدرت‌ها در دست کی بود؟ فیدل کاسترو کمی بیش از صد روز بعد لیو از قدرت کنار رفت و به آمریکا فرار کرد و رهبر محبوب مردم فیدل کاسترو شد رئیس جمهور کوبا ایشون از اون روز 49 سال در بالاترین سمت دولت کوبا باقی موند


audio: V3fTBu1qSJo_0058.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
با به قدرت رسیدن کاسترو اصلی‌ترین سوالی که در کوبا مطرح بود این بود که وضعیت رابطه با ایالات متحده آمریکا بزرگ‌ترین حامی آقای باتیستا چی میشه؟ فیدل کاسترو خیلی سریع کشورش رو به سمت اتحاد با اتحاد جماهیر شوروی سوق داد در واقع حالا شوروی یه متحد جدی دقیقا بیخ گوش آمریکا داشت و این


audio: V3fTBu1qSJo_0059.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
اصلا اتفاق خوبی برای آمریکا نبود کاسترو شروع کرد به حمایت از نیروهای چپ‌گرای سرتاسر آمریکای لاتین و تمام دولت‌های چپ‌گرای این قاره رو هم به هم‌پیمانی با اتحاد جماهیر شوروی سوق داد تضاد فیدل کاسترو با ایالات متحده خیلی بالا گرفته بود در نتیجه آمریکا تصمیم گرفت که برای خنثی کردن


audio: V3fTBu1qSJo_0060.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
این تهدید بزرگ بیخ گوشش دست به اقدام نظامی بزنه دولت آیزنهاور در آمریکا بودجه سنگینی برای بی‌ثبات کردن اوضاع در کوبا اختصاص داده بود ولی فدیل کاسترو مقاومت می‌کرد با به قدرت رسیدن جان اف کندی در آمریکا در 1960 تقابل آمریکا و کوبا وارد فاز جدیدی شد


audio: V3fTBu1qSJo_0061.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
از 1959 خیلی از کوبایی‌هایی که با فیدل کاسترو آبشون تو یه جوب نمی‌رفت یا فرار کرده بودند، یا از کشور تبعید شده بودند و همه رفته بودند سمت فلوریدا یا حالا سایر نقاط ایالات متحده و اونجا ساکن شده بودند سیاست کندی این بود تا این گروه‌های تبعیدی و فراری رو بیاد متشکل کنه پس یه گروه ضدانقلاب


audio: V3fTBu1qSJo_0062.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
به اسم تیپ 2506 و یک جناح سیاسی به اسم جبهه انقلابی دموکراتیک شکل گرفت این گروه‌ها از 1961 شروع کردند به همکاری با سازمان سیا سازمان سیا این گروه‌ها رو فرستاد گواتمالا تا آموزش نظامی ببینند و در نهایت در بهار 1961


audio: V3fTBu1qSJo_0063.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
برنامه‌ی نظامی برای 1400 نفر کوبایی ترتیب داده شد ادوات نظامی سنگین از جمله توپ و تانک و هواپیما در اختیار این افراد قرار داده شد و حمله به کوبا آغاز شد


audio: V3fTBu1qSJo_0064.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
اسم عملیات حمله به کوبا حمله به خلیج خوک‌ها نام گرفت و نتیجه حمله به خلیج خوک‌ها یک شکست مطلق برای آمریکا شد عملیات لو رفته بود تحلیل سازمان سیا از عدم انسجام در نیروهای نظامی کوبا و نارضایتی گسترده مردم از حکومت هم غلط از آب در اومده بود فیدل کاسترو شخصا مسئولیت عملیات انهدام


audio: V3fTBu1qSJo_0067.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
یک افتضاح تاریخی برای ایالات متحده آمریکا به بار اومده بود جان اف کندی مجبور شد تایید کنه نقشه‌ای برای براندازی در کوبا کشیده بوده و بعد هم سازمان سیا رو یک نهاد بی‌لیاقت و هزار پاره عنوان کرد این عملیات آسیب جدی‌ای به روابط بین آمریکا و کوبا وارد کرد فیدل کاسترو از پیروزی بر امپریالیسم بزرگ خوشحال بود


audio: V3fTBu1qSJo_0070.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
مهم‌ترین نتیجه و برد نبرد خلیج خوک‌ها اما چی بود؟ نزدیکی هرچه بیشتر کوبا به اتحاد جماهیر شوروی از پس جنگ خلیج خوک‌ها فیدل کاسترو رسما اعلام کرد کشورش یک کشور کمونیسته تمام جان اف کندی هم از اتحادیه کشورهای آمریکایی خواست تا این کشور نامطلوب رو اخراج کنند


audio: V3fTBu1qSJo_0071.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
تنش در اوج بود و درست در همین فضا بود که بحران موشکی کوبا شروع شد جایی که می‌رفت جنگ سرد به یک جنگ گرم و آتشین تبدیل بشه در واقع به یک جنگ هسته‌ای


audio: V3fTBu1qSJo_0072.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
کاسترو از این ترس داشت که باز هم ایالات متحده علیه‌ش اقدام نظامی کنه پس از شوروی خواست بیاد و در خاک کوبا یک پایگاه نظامی ایجاد کنه چیزی که خط قرمز آمریکا بود عملا آقای نیکیتا خورشچوف رهبر وقت شوروی دستور داد تا موشک‌های بالستیک شوروی به خاک کوبا منتقل شد تصمیمی که یکی از مهم‌ترین بحران‌های


audio: V3fTBu1qSJo_0075.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
وقتی هواپیمای جاسوسی آمریکا داشت بالا سر کوبا گشت میزد جزیره‌ای رو شناسایی کرد که توش موشک‌های بالستیک روسی اس‌اس چهار یا اس اس فور در حال مونتاژ بود هواپیما دید عه اینجوریه؟ سریع عکس گرفت برگشت آمریکا و دو روز بعد جان اف کندی از این اقدام شوروی در بیخ گوشش خبردار شد


audio: V3fTBu1qSJo_0077.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
موشک‌های روسی می‌تونستند ظرف مدت کوتاهی برای شلیک کلاهک‌های هسته‌ای به تمام شهرهای بزرگ ایالات متحده آماده بشند دولت کندی باید دست به کار میشد اول بنا شد فورا این سایت موشکی بمبارون بشه و بعد هم اقداماتی برای سرنگونی دولت کاسترو اجرایی بشه کندی اما یه اقدام کمتر تهاجمی رو انتخاب کرد چیکار کرد؟


audio: V3fTBu1qSJo_0078.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
تمامی کشتی‌هایی که وارد کوبا یا از کوبا خارج می‌شدند توسط آمریکا قرنطینه شد کشتی‌ها و هواپیماهای آمریکایی وارد دریای کارائیب شدند بعد هم کندی اومد تو تلویزیون و اعلام کرد هرگونه حمله‌ای از طرف کوبا به یکی از کشورهای نیم‌کره غربی دنیا انجام بشه دیگه این حرف‌ها نیست به منزله حمله به ایالات متحده‌ست و اونوقته که ما اقدام می‌کنیم دهن مهن رو سرویس می‌کنیم


audio: V3fTBu1qSJo_0079.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
از فردای اون روز اوضاع وخیم‌تر شد متحدین آمریکا و شوروی شروع کردند به رجز خوندن برای هم بحران داشت به یک جنگ تمام عیار تبدیل میشد واقعا حتی پاپ جان 23ام اومد وسط و از طرفین خواست خویشتندار باشن خورشچوف اما سر سازگاری نداشت اعلام کرد قرنطینه کشتی‌ها یک اقدام نظامی علیه کوباست و ما این رو برنمی‌تابیم اصلا


audio: V3fTBu1qSJo_0081.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
آمریکا خواهان تشکیل جلسه شورای امنیت سازمان ملل متحد شد همینطوری هم بمب‌افکن و هواپیماهای حامل کلاهک هسته‌ای می‌فرستاد اطراف کوبا، آمریکا این وسط یه موشک زمین به هوا از کوبا شلیک شد و یک هواپیمای آمریکایی رو منهدم کرد مذاکرات بین کاخ کرملین و کاخ سفید حسابی تحت تاثیر قرار گرفته بود باز هم یک گام به سمت جنگ هسته‌ای


audio: V3fTBu1qSJo_0082.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
آمریکا اعلام کرد یه هواپیمای دیگه ما رو بندازید تا ما بهتون بگیم کت تن کیه؟ و جنگ رو شروع کنیم و در همچین فضایی بود که البته نهایتا دم دمای شکل‌گیری جنگ هسته‌ای شوروی و آمریکا به یک توافقی با هم رسیدند شوروی قول داد موشک‌هاشو از خاک کوبا ببره آمریکا هم گفت آقا ردیفه ما موشک‌هامون از ترکیه جمع می‌کنیم می‌بریم همه چیز ختم به خیر شد و جهان نجات پیدا کرد


audio: V3fTBu1qSJo_0083.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
با پایان قائله موشکی، روابط بین شوروی و آمریکا روابط بین این دو قطب جهانی یه خرده بهتر شد آمریکا هم قول داد دیگه به کوبا حمله نکنه آقای فیدل کاسترو هم شروع کرد به یه‌سری اصلاحات سیاسی و اقتصادی آمریکا ولی هنوز هم سیاست‌های تحریم‌های اقتصادی و سیاسی علیه کوبا رو ادامه داد در واقع کوبای کاسترو


audio: V3fTBu1qSJo_0084.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
طولانی‌ترین تحریم‌های تاریخ رو تجربه کرد اصلاحات اقتصادی کاسترو البته خیلی جواب نداد و تحریم‌های آمریکا هم حسابی کمر شکن بود و در نتیجه اقتصاد کوبا در دهه 60 میلادی دچار یه رکود وحشتناک شد صنعت توریسم کوبا داشت فرو می‌پاشید و فقط توریسم پزشکی یکم باقی مونده بود


audio: V3fTBu1qSJo_0085.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
یعنی می‌اومدن چون ارزون‌تر بود خدمات پزشکی چقدر، آشناست تاریخ چقدر تکرار میشه عمل دماغ مثلا به جز صنعت شکر الباقی صنایع در کوبا به گل نشسته بود تقریبا کار اقتصاد کوبا تموم بود و اگر نبود یارانه‌ای که اتحاد جماهیر شوروی به کوبا می‌داد پول تو جیبی معلوم نبود چه بلایی سر این کشور می‌اومد قبلا هم در قسمت‌های مربوط به جنگ سرد


audio: V3fTBu1qSJo_0086.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
گفتیم که شوروی به هم‌پیمانانش یارانه می‌داد، پول تو جیبی در دو قسمت ما جنگ سرد رو در پادکست مورخ کار کردیم که آگر دوست داشتید ببینید و بشنوید و لذت ببرید این یارانه‌هایی که گفتیم، در دهه 60، 40 درصد از کل حجم تولید ناخالص داخلی کوبا رو پوشش می‌داد عدد و ببین وضعیت وخیم بود


audio: V3fTBu1qSJo_0087.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
در دهه 70 و 80 میلادی کوبای کاسترو بیش از قبل روی حوزه پزشکی سرمایه‌گذاری کرد، چرا؟ تا بتونه با جذب توریست‌هایی که برای درمان به این کشور میان، اوضاع اقتصادش رو بهتر کنه سیستم مراقبت‌های بهداشتی و پزشکی کوبا قبل از انقلابش هم یکی از بهترین‌ها در سرتاسر قاره آمریکا بود و بعدش هم با تغییراتی که فیدل توش ایجاد کرده بود


audio: V3fTBu1qSJo_0088.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
تونسته بود موفق ظاهر بشه مراقبت‌های بهداشتی برای تمام ساکنان کوبا به طور مساوی قابل دسترس بود و از این جهت اهالی این کشور رضایت داشتند در 1999 به ازای هر 10هزار بیمار در این کشور


audio: V3fTBu1qSJo_0090.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
که خیلی آمار درخشانی بوده برای همین امید به زندگی در این کشور بالا رفت رسید به 79 سال، و البته میزان مرگ و میر نوزادان هم از ایالات متحده هم کمتر شد یک دستاورد بزرگ


audio: V3fTBu1qSJo_0092.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
یک نمونه خیلی خیلی موفق بود در تولید واکسن هم همینطور دیدیم که در ایام کرونا هم کوبا یکی از در واقع همچنان یکی از پیشتازان واکسنه حوزه آموزش هم البته اوضاعش بد نبود کل آموزش دولتی شده بود و طبیعتا عدالت آموزشی برقرار بود و هنوز هم هست البته جالبه که تا سال 2000


audio: V3fTBu1qSJo_0094.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
تا سن جوانی با سواد می‌شدند باز هم یک دستاورد به هر حال درخشان میزان برابری دسترسی زنان و مردان به آموزش هم از خیلی از کشورهای توسعه یافته در کوبا بالاتر بود


audio: V3fTBu1qSJo_0095.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
کم‌کم اون شور انقلابی فیدل کاسترو هم خوابیده بود و در معادلات بین المللی یک جایگاه بی‌طرف برای کوبا دست و پا کرده بود تا بلکه بتونه از فشارهای بین‌المللی کم کنه تبدیل شد به یکی از کشورهای مهم جنبش عدم تعهد که در دوران جنگ سرد می‌گفتن نه غربی، نه شرقی والا یعنی در سال‌های اولیه حکومت


audio: V3fTBu1qSJo_0096.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
کاسترو خیلی تحت تاثیر چه‌گوارا و مبارزاتش بود و می‌گفت ما باید در خط مقدم انقلاب باشیم و انقلابمون رو صادر کنیم از این جور حرف‌ها یکم که گذشت دید که مسجد جای نماز خوندنه اصلا مملکت داری اینجوی نیست که کم‌کم از این خط مقدم جنگ سرد عقب نشینی کرد اگرچه باز هم اصلی‌ترین شریک تجاری کوبا، شوروی بود و اون شور انقلابی کوبا در یه سری از کشورها همچنان ادامه داشت


audio: V3fTBu1qSJo_0099.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
اعم از سرباز و پزشک و پرستار این‌ها اعزام شده بودند به آنگولا یعنی تقریبا 5 درصد کل جمعیت کوبا رو آقای کاسترو فرستاده بود یه کشور دیگه که انقلاب شه تازه این تنها کشوری نبود که کوبای فیدل کاسترو توش می‌جنگید در سومالی، ماداگاسکار و خیلی از نقاط دیگه دنیا هم افرادی از طرف دولت کوبا در حال جنگ بودن


audio: V3fTBu1qSJo_0100.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
با وجود دخالت‌های کوبا به خصوص در کشورهای آفریقایی ولی اوضاع آمریکا با فیدل کاسترو کمی بهبود پیدا کرده بود به خاطر اینکه جیمی کارتر رئیس جمهور وقت آمریکا معتقد بود باید با رژیم کاسترو مذاکره کرد در عوض، کاسترو هم یه تعداد زیادی از زندانیان آمریکایی رو آزاد کرده بود و اجازه داده بود خیلی از کوبایی‌هایی که در زمان انقلاب از این کشور در رفته بودن


audio: V3fTBu1qSJo_0101.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
بیان موقتا خانواده‌هاشون رو ببین کاسترو امیدوار بود ایالات متحده با این اتفاقات تحریم‌ها رو لغو کنه، اما این اتفاق هیچ وقت نیفتاد البته که کمی شل شد تحریم‌ها عین داستان ما، آمریکا و برجام


audio: V3fTBu1qSJo_0102.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
اما تمام گیر و گرفتاری‌های مردم کوبا فقط مربوط به مسائل خارجی و بین‌المللی نبود در دوران کاسترو مثل هر حکومت اقتدارگرای دیگر‌ی مخالفین حق اظهار نظر نداشتند و اگر کسی مخالفتش رو ابراز می‌کرد، پوستش کنده بود تاریخ آزادی مطبوعات از بین رفت احزاب و مخالفین زندان شدند


audio: V3fTBu1qSJo_0103.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
بهشون برچسب برژواها یا لیبرال‌ها چسبوندند روشنفکران آزار و اذیت می‌شدند و هنرمندان سانسور می‌شدند و حتی همجنسگرایان به اردوگاه کار اجباری فرستاده می‌شدند تا ترک کنن این عادتشون رو این آخری تنها موردی بود که کاسترو بعدا و در اواخر عمرش گفت من اشتباه کردم و نباید همجنسگراها رو اذیت می‌کردم


audio: V3fTBu1qSJo_0104.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
یه گروه مخالف کاسترو در کوبا وجود داره به اسم زنان سفید پوش که تشکیل شده از زنان مردانی که مخالف فیدل بودند و به زندان افتاده بودند به دورانی که این محدودیت‌ها بر جامعه کوبا تحمیل شد میگن سال‌های خاکستری بعدا و در دهه 70 که قانون اساسی اصلاح شد کمی اوضاع بهتر شد ولی باز هم فضای جامعه حسابی بسته بود


audio: V3fTBu1qSJo_0105.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
در سال 1980 میلادی مخالفت‌ها بالا گرفته بود پس حکومت کاسترو یه فکر اساسی کرد یکی از بندرها رو باز کرد گفت هرکی نمی‌خواد بمونه به سلامت بره همون‌جایی که این شرایط هست و اون لذت‌ها هست و اصلا بره ایالات متحده طی شش ماه چیزی حدود 120 هزار کوبایی از طریق همین بندر پا شدن رفتن ایالات متحده این مهاجرت گسترده برای آمریکا


audio: V3fTBu1qSJo_0106.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
تبدیل شد به یک بحران سیاسی اصلا یعنی کلا ترکیب جمعیتی ایالت فلوریدا داشت تغییر می‌کرد نتیجتا از کاسترو خواستن که آقا تموم کن این مسخره بازی رو و ببند در مرز تو


audio: V3fTBu1qSJo_0107.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در 1991 اوضاع برای فیدل کاسترو حسابی بهم ریخت اون اصلی‌ترین حامی خودش رو از دست داده بود ضمن اینکه حکومت‌های کمونیستی در کشورهای اروپای شرقی داشتن دومینو وار یکی یکی سقوط می‌کردند و کاسترو می‌ترسید که این وضعیت در کشور خودش هم رخ بده کاسترو اومد ارتشش رو تقویت کرد چرا؟


audio: V3fTBu1qSJo_0108.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
تا از هر شورشی جلوگیری کنه آمریکا هم پرونده کوبا رو به جرم نقض آشکار حقوق بشر برده بود سازمان ملل اوضاع حسابی قاراشمیش شده بود کاسترو اعلام کرد ما در دوران ویژه‌ای در زمان صلحیم و به مردمش آماده باش داد که قراره فشارها بیشتر بشه برهه حساس کنونی طور و این حرف‌ها ولی مردم از فقر عاصی شده بودند


audio: V3fTBu1qSJo_0111.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
بحران برق کل کشور رو گرفته بود دولت نمی‌تونست درست برق برسونه ای وای چقدر تاریخ مدام تکرار میشه مشکل بنزین به وجود اومده بود کارخونه‌ها تعطیل می‌شدند بیکاری روز به روز افزایش پیدا می‌کرد دولت به فکر این بود که از وضعیتی که نارضایتی به وجود میاره جلوگیری کنه نتیجه به دستور کاسترو


audio: V3fTBu1qSJo_0112.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
به صنایع بخش خصوصی در کوبا بالاخره اجازه فعالیت داده شد کوبا طی تمام این سال‌ها از ورود دلار آمریکا به اقتصادش جلوگیری کرده بود ولی حالا دیگه مجبور بود دلار رو به عنوان ارز مبادلاتی بپذیره سرمایه‌گذاری ویژه‌ای هم روی صنعت توریسم انجام شد تا این صنعت بتونه جایگزین صنعت شکری بشه


audio: V3fTBu1qSJo_0114.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
حالا صدای مخالفینی از بین حامیان قدیمی کاسترو بلند شده بود می‌گفتند فیدل کاسترو داره به آرمان‌های سوسیالیستی خیانت می‌کنه فیدل ولی هدفش از بین بردن کسری بودجه دولت بود و در این هدف هم موفق بود البته فیدل در صحنه جهانی هنوز هم خودش رو بزرگترین مخالف سرمایه‌داری معرفی می‌کرد ولی در داخل کشورش داشت


audio: V3fTBu1qSJo_0115.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
درهای اقتصادش رو باز می‌کرد چرا؟ از سقوطش جلوگیری کنه خیلی ساده بود معادله نکته جالب اینه که در همین سال‌های پس از فروپاشی شوروی که دوران سخت فیدل کاسترو بود دخترش آلیانا کاسترو، به آمریکا پناهنده شد و شروع کرد به مصاحبه علیه حکومت پدرش یعنی سختی زندگی شخصیش هم به سختی مملکت‌داریش اضافه شده بود


audio: V3fTBu1qSJo_0116.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
آقای کاسترو، تمام این فشارها در کنار بالا رفتن سن باعث شد تا در سال 2006 میلادی فیدل کاسترو قدرت رو به متحد دیرینه و برادرش رائول کاسترو واگذار کنه در سال 2011 میلادی هم رهبری حزب کمونیست کوبا رو به برادرش واگذار کرد تا به این شکل به طور کامل از تمام


audio: V3fTBu1qSJo_0119.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
فیدل کاسترو در 90 سالگی درگذشت فیدل وصیت کرده بود که، جسدش رو بسوزونن گفته بود نمی‌خوام هیچ مجسمه‌ای ازم ساخته شه عکسم جایی نصب نشه و هیچ خیابونی رو هم به نامم نزنید جالبه که در مراسم تشیع جنازه‌ش ماشین مخصوصی که داشت خاکستر فیدل کاسترو رو حمل می‌کرد


audio: V3fTBu1qSJo_0120.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
تا به گورستان ببره، خراب میشه مامورانی که ماشین رو همراهی می‌کردند مجبور میشن ماشین رو هل بدند یک اتفاق نمادین، برای کسی که برای بیش از نیم قرن، کشور کوبا رو هل داد تا زیر تحریم‌های گسترده، متوقف نشه


audio: V3fTBu1qSJo_0121.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
پیش از پایان این قسمت بد نیست که یه فکت جالب در رابطه با فیدل کاسترو و رکورداش بگیم رئیس سازمان امنیت کوبا اعلام کرده که ایالات متحده آمریکا


audio: V3fTBu1qSJo_0123.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
مدارک سیا هم نشون میده که بارها و بارها برنامه ترور کاسترو در ایالات متحده برنامه‌ریزی شده بوده و چند باری هم اجرا شده که خب طبیعتا موفقیت آمیز نبوده حتی یک بار قصد داشتن یک ماده‌ای بریزن تو پودری که کاسترو می‌زده به ریشش تا ریشاش بریزه مورد تمسخر عمومی قرار بگیره که البته این پروژه‌شون هم گویا ناموفق بوده


audio: V3fTBu1qSJo_0124.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
فیدل کاسترو اعتقاد داشت با نزدن ریشش ده روز در سال از کسایی که ریششون رو می‌زنن جلوتره وقت بیشتری داره ایشون رکورد سخنرانی دنیا رو هم داره سال 1998، فیدل کاسترو یک سخنرانی به مدت 7 ساعت و ربع رو انجام داد رکورد طولانی‌ترین سخنرانی در سازمان ملل هم برای ایشونه چهار ساعت و بیست و نه دقیقه


audio: V3fTBu1qSJo_0126.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
نظام برآمده از انقلابی که نمادش سیگار برگ فیدل کاسترو و کلاه کج ارنستو چه‌گوارا بود هنوز که هنوزه برقراره انقلابی که کوبا رو تبدیل کرد به اولین کشور کمونیستی در نیم‌کره غربی دنیا بعد از این همه سال هنوز که هنوزه نظرات در رابطه با کاسترو متفاوته بعضی‌ها اون رو یک رهبر محبوب


audio: V3fTBu1qSJo_0127.opus
source: youtube
source_id: V3fTBu1qSJo
invalidation: VALID
text:
و یک کمونیست موفق می‌دونن که تونسته عمری در برابر فشار قدرت‌های غربی دووم بیاره عده‌ای هم ایشون رو دیکتاتوری اقتدارگرا می‌دونن که از لحظه به قدرت رسیدنش مخالفانش رو حذف کرد، و جامعه رو محدود کرد تا حدی که حتی اولین اقدامش ممنوع کردن بازی مونوپلی بوده به هر حال مثل همیشه قضاوتش با شماست


audio: LY-0wH9j3Ec_0001.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
اهل مهمونی و پارتی هستی قطعا که داری این ویدیو رو تماشا می‌کنی به نظرت اولین پارتی تاریخ کجا برگزار شد؟ یعنی نیاکان ما، انسان‌ها برای اولین بار کجا پارتی کردن؟ بعد چی زدن؟ این سوال بزرگیه در تاریخ که امروز بهش جواب میدیم و البته به این جواب میدیم که کشاورزی کجا و چگونه شروع شد؟ و چه تاثیری در زندگی انسان و نیاکان ما گذاشت؟ و به تبع اون تا به امروز ادامه داشت و همونطور که می‌دونید کشاورزی امروز هم


audio: LY-0wH9j3Ec_0002.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
یکی از مهم‌ترین مسائل زندگی من و توست همون‌طور که کمبود آب، برق و خیلی چیزهای دیگه داره روش تاثیر میذاره همراه ما باش با چرا کشاورزی و آغاز کشاورزی از کجا به وجود اومد؟ امروز من احمد هاشمیم اینجا کانال مورخه بریم ببینیم از کجا به وجود اومد؟ اولین پارتی تاریخ سه هزار سال قبل از میلاد تو جنوب غربی انگلستان بالای تپه‌ای به نام همبلدن یه محوطه‌ای درست شده بود


audio: LY-0wH9j3Ec_0003.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
که حالت تشریفاتی داشت دور تا دورش هم سنگرهای دفاعی ساخته بودن یعنی هر کسی اجازه اومدن اونجا رو نداشته در واقع یه جای خاص و باکلاس ساخته شده بود حالا چی کار می‌کردن اونجا؟ شواهد باستان شناختی‌ای که به دست اومده نشون می‌ده تپه همبلدن یه جایی بوده برای جشن و عشق و حال کلا حالا نکته گیج کننده این تپه همبلدن چیه؟ لیست غذاهایی که تو این تپه پیدا شده به قدری متنوع بود


audio: LY-0wH9j3Ec_0004.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
که دانشمندان رو گیج کرد یعنی هم غذاهای گیاهی بود که خودرو بودند یعنی بدون دخالت انسان رشد میکردن و هم محصولاتی بود که فقط از کشاورزی می‌تونست به دست بیاد مثل جو مثل گندم از اونورم هم گوشت های حیوونای وحشی بود یعنی درواقع همون شکارهای انسان هم حیوونای اهلی که نتیجه نگهداری انسان از حیوونا بوده حالا اگه بخوام نتیجه بگیرم از این مثال عینی تاریخی


audio: LY-0wH9j3Ec_0005.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
این میشه که ضیافت‌های تپه همبلدن قدیمی‌ترین سندیه که ثابت می‌کنه بعد از عصر یخبندان و گرم شدن زمین انسان‌ها از صرفا جوینده‌ی غذا بودن یعنی فقط شکار کردن رسیده بودن به مرحله‌ی شکار و گردآوری یعنی هم شکارشون رو می‌کردن هم یه سری غذاها رو جمع می‌کردن مثلا از جنگل، علفزارها از اون طرف آثار محصولات کشاورزی و حیوونای اهلی شده ثابت می‌کرد که درواقع انسان‌ها


audio: LY-0wH9j3Ec_0006.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
در آستانه یک تغییر بزرگ دیگه تو زندگیشون بودن تغییری که نتیجش گذشتن از جوینده‌ی غذا بودن و گردآوری تجربی غذا مثل جمع کردن یه سری گیاه و محصولات شبه کشاورزی و رسیدن انسان به دوران پرورش غذا بود دورانی که از اون تاریخ یعنی از سه هزار سال قبل از میلاد سرعتش به طرز عجیبی زیاد شد و نتیجش امروز و در زندگی انسان امروزی هم قابل مشاهدست


audio: LY-0wH9j3Ec_0007.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
پس نیاکان ما سه هزار سال قبل از میلاد وارد دوران کشاورزی و گله‌داری شدن خب، در اپیزودهای قبلی پادکست مورخ از پیدایش انسان گفتیم از مشکلات و سختی‌هایی که نیاکان انسان امروزی باهاشون درگیر بودند از مهاجرت انسان‌های اولیه گفتیم و کشف زمین تا رسیدیم به دوران عجیب یخبندان یعنی عصر یخبندان از تقابل انسان و یخ حرف زدیم


audio: LY-0wH9j3Ec_0008.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
و در ادامه گرم شدن دوباره زمین رو دربارش صحبت کردیم حالا در اپیزود چهارم میخوایم بریم سراغ یکی از انقلاب‌های انسان‌های حدود صد هزار سال پیش انقلابی که با گرم شدن دوباره زمین کم‌کم شکل گرفت و سه هزار سال قبل از میلاد به اوج خودش رسید انقلابی که تاثیرات زیادی در انسان و نوع زندگیش گذاشت ما در اپیزود چهارم پادکست مورخ


audio: LY-0wH9j3Ec_0009.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
از پیدایش عصر کشاورزی و گله داری حرف می‌زنیم در تمام مطالب صوتی یا نوشتاری که من در رابطه با عصر کشاورزی خوندم یا شنیدم همواره به این مسئله پرداخته شده بود که عصر کشاورزی چجوری بوجود اومد؟ اما نگاه ما امروز در پادکست مورخ اینه که عصر کشاورزی چرا به وجود اومد؟ یا چرا ادامه پیدا کرد؟ ما میخوایم از انقلاب کشاورزی و تغییرات شگفت انگیز انسان صحبت کنیم


audio: LY-0wH9j3Ec_0010.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
یکی از گیج کننده ترین سوالات تاریخ جهان اینه که چه زمانی، کجا؟ چگونه و چرا انسان‌ها جست و جوی غذا رو رها کردن؟ و شروع کردن به پرورش حیوانات و بعد هم زراعت و کشاورزی درواقع چرا جویندگان غذا تبدیل شدن به تولید کنندگان غذا؟ پس سوال ما از تاریخ جهان در اپیزود چهارم پادکست مورخ، اینه چرا کشاورزی؟ خب، برای رسیدن به جواب این سوال و


audio: LY-0wH9j3Ec_0011.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
فهمیدن اینکه چرا انسان‌ها اساسا جویندگی غذا یعنی شکار رو ول میکنن و میان کم‌کم میچسبن به پرورش و کشاورزی و در واقع خودشون میشن منبع تولید کننده بیاییم اول بررسی کنیم ببینیم اون زمان انسان یعنی نیاکان ما برای شروع کشاورزی و گله داری چه مشکلاتی داشتن؟ یعنی به چه مشکلاتی برخورد میکردن؟ به طور کلی به وجود اومدن عصر کشاورزی با دو شیوه مجزا شروع شد


audio: LY-0wH9j3Ec_0012.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
اینو کمتر دربارش صحبت میشه عصر کشاورزی فقط کشاورزی نبود یکی از قسمت های مهمش گله داری بود که مسبب شروع کشاورزی شد یعنی عصر کشاورزی با دو تا شیوه مجزا شروع شد و کم کم پیشرفت کرد یکیش این بود که یه گروهی از انسانها شروع کردن تو بعضی از زیستگاه‌هاشون موجوداتی رو یعنی حیوونایی که غریزه جمعی زندگی کردن داشتن رو به جای شکار به شکل گله ای نگه داری و اداره کردن


audio: LY-0wH9j3Ec_0013.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
حالا نتایج اولیه چی بود؟ سر به راه تر شدن و رام تر شدن حیوونا تولید گوشت بیشتر کم‌کم لبنیات مثل شیر تولید تخم مرغ، چربی و هر چیزی که میشد از این حیوونا گرفت از اون سمت مشکلات این روند جدیدی که انسان شروع کرده بود چی بود؟ اول اینکه تماس نزدیک و دائمی‌تری که بین انسان و حیوان ایجاد شده بود اغلب باعث انتقال راحت تر بیماری میشد


audio: LY-0wH9j3Ec_0014.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
و عملا زندگی و سلامت انسان رو تهدید می‌کرد یعنی یه جاهایی بلاهای جبران ناپذیری ایجاد میکرد همین بیماری‌ها از اون طرف مشکل بعدی چی بود؟ اینکه این حیوونایی که انسان نگهداری می‌کرد غریزی میل به مهاجرتشون رو داشتن همچنان یعنی مدام مهاجرت میکردن درواقع کوچ میکردن انسان هم پشت اینها کلا در حال کوچ بود که این بحث کوچ کردن باز روی تولیدمثل و روند یکجانشینی و این چیز های انسان تاثیر میذاشت


audio: LY-0wH9j3Ec_0015.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
پس تا اینجا شیوه اول شروع عصر کشاورزی یعنی گله داری و یه مقدار از مشکلاتش گفتیم حالا شیوه دوم چی بود؟ گروهی از انسانها که کشاورزی رو شروع کردن یعنی بیاییم ببینیم انسان با شروع کشاورزی چی کار کرد؟ و چیا رو داشت به دست میاورد؟ و از همه مهمتر پیامد کاراش چی بود؟ زمان شروع کشاورزی انسان از یک زندگی روال راحت یعنی شکار کردن، غذا داشتن و


audio: LY-0wH9j3Ec_0016.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
تنوع تو غذاهاشو همزمان داشتن گوشت و چربی و گیاهای خودرو تو طبیعت می خواست بیاد شیفت بکنه بره سراغ یه طیف محدودتر از غذا توی کشاورزی یعنی فقط غذاهای گیاهی در ابتدا این اولین مشکلش بود مشکل بعدی چی بود؟ انسان باید انرژی بیشتری مصرف میکرد که تو بهترین حالت همون مقدار غذایی که قبلا به دست میاورد همون مقدار کالری رو به دست بیاره یعنی زمین آماده بکنه


audio: LY-0wH9j3Ec_0017.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
بکاره، برداشت بکنه و و و مشکل بعدی، خرابی های احتمالی احتمال قحطی مثلا ملخ حمله میکرد گاو میرفت تو مزرعه و غذا از بین میرفت قحطی به وجود می‌اومد و خطر مرگ حتی ایجاد میشد مشکل بعدی تو خود انسان‌ها بیشتر شدن طبقه بندی کار کشیدن از یک طبقه خاص اما همه این مشکلا رو گفتم همه اینها رو بذاریم یه طرف مشکلی که الان می‌خوام دربارش صحبت کنم واقعا یه طرف دیگست در نظر بگیرید


audio: LY-0wH9j3Ec_0018.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
انسانی که قبل از عصر کشاورزی تو اولیه ترین شرایط ممکن یعنی به قول آقای فیلیپ فرناندز تو گل و لای زندگی می‌کرد یهو پرتاب میشه تو عصر یخبندان یه جورایی به زور دیگه اون عصر یخبندان ناخودآگاه انسان رو یکجا نشین تر میکنه میرن تو غار کم‌کم هنرشون میزنه بیرون یعنی یه فرهنگی به وجود میاره در انسانها حالا بعد از عصر یخبندان انسان با شروع کشاورزی، یعنی عصر کشاورزی


audio: LY-0wH9j3Ec_0019.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
با همون گله‌داری و کشاورزی به صورت همزمان ناخودآگاه نوآوری‌هایی ایجاد میکنه که چندین برابر یعنی یه جورایی چند صد برابر عصر قبلیش بوده تو یه مدت زمان بسیار کمتر درواقع این گله‌داری و کشاورزی یهو انسان رو چندین پله توی تکاملش پرت میکنه جلو میشه گفت به جای انتخاب‌های طبیعی انسان شروع می‌کنه به تغییر روال زندگی و زمین حالا دیگه روال رو غیرطبیعی می‌کنه یه جورایی با خودش میگه


audio: LY-0wH9j3Ec_0020.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
حالا من تعیین می‌کنم روال رو اگه به این اتفاق‌ها نگاه کنیم می‌بینیم همشون خیلی خوبن، یعنی عالین انسان داره پیشرفت میکنه دیگه پس مشکل قضیه کجاست؟ آهان، یه مقدار دقیق شیم مشکل همون فرهنگیه که بهش اشاره کردم گله‌داری و زراعت جامعه انسان‌ها رو دگرگون کرد یهو جامعه تو مقیاس‌های بزرگ شروع کرد رشد کردن جمعیت‌ها بزرگ‌تر شدن جامعه بزرگ‌تر شد و جمعیت و جامعه بزرگ‌تر چی لازم داره؟


audio: LY-0wH9j3Ec_0021.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
کنترل غذای بیشتر، نظم بیشتر روش توزیع غذای متمرکزتر، تولید مثل نظم‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی یعنی همون فرهنگ بیشتر یعنی نیاز پیدا شد به فرهنگ بیشتر برای انسان حالا گرفتی مشکلو؟ انسان یهو چند صد پله پیشرفت کرد یعنی امکاناتی به وجود اومد که هنوز فرهنگش ایجاد نشده بود درواقع یهو انسان پرت شد تو فضایی که دولت‌ها و حاکما بیشتر پررنگ شدن


audio: LY-0wH9j3Ec_0022.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
سیستم‌های سیاسی ظالمانه و قدرت طلب ایجاد شد یعنی یه جورایی انسان یهو پرت شد تو فضایی که دولت‌ها و حاکم‌ها بیشتر پررنگ شدن نتیجش شد سیستم های سیاسی ظالمانه و قدرت طلب بیشتر یعنی یه جورایی منطق چی میگه؟ میگه آقا یه جامعه وقتی پیشرفت می‌کنه که اوضاعش بهتر شه، پیشرفت کنه درآمد بیشتر، غذای بیشتر و و و ولی اگه فرهنگش همزمان پیشرفت نکنه چی؟ اینه که امروز


audio: LY-0wH9j3Ec_0023.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
دانشمندا به این نتیجه رسیدن که آقا جوامع قبلی انسان که جستجوگر غذا بودن همون شکارشون رو میکردن حال بهتری داشتن جوامعی که اومدن وابسته شدن به گله‌داری و کشاورزی که ظاهرش پیشرفت بود در معرض فروپاشی و تزلزل بودن واقعا یه مثال امروزیش رو بزنم؟ مثلا وقتی ماشین وارد ایران شد یا هر کشور دیگه ای آیا فرهنگش هم همزمان و به همون اندازه وارد جامعه شد؟ اگه یه نگاه به دور و برمون


audio: LY-0wH9j3Ec_0024.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
تو خیابون‌ها بکنیم قشنگ جواب سوالمون رو که پیدا میکنیم این دقیقا اتفاقیه که اسمش رو میذاریم مشکلات عصر کشاورزی یعنی مشکلاتی که با شروع عصر کشاورزی ایجاد شد و یه جورایی تا همین الان هم تو انسان‌ها ادامه داره حالا ظاهرش فرق کرده نوعش تفاوت داره چیش ادامه داره؟ سیستم های ظالمانه و قدرت طلب بیماری های عجیب و خیلی چیزای دیگه که راحت دور و برمون می‌بینیم یه مثال دیگه بزنم


audio: LY-0wH9j3Ec_0025.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
ماه اوت سال 1770 میلادی یه آقایی به نام کاپیتان جیمز کوک ماموریت داشته از طرف بریتانیا باید می‌رفته سواحل اقیانوس رو نقشه‌برداری می‌کرده این آقا می‌رسه به شمال استرالیا یعنی خط ساحلی شمال استرالیا نزدیک کیپ یورک وارد یه جزیره‌ای میشه میبینه این بومی‌هایی که تو این جزیره زندگی می‌کنن اصلا شواهدی از بحث مالکیت و مشخص کردن زمین هاشون و


audio: LY-0wH9j3Ec_0026.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
درواقع فرهنگ‌هایی که تو مثلا بریتانیا بوجود اومده بود به واسطه پیشرفت زیاد از حد جامعه که البته فکر میکردن فرهنگشون هم پیشرفت کرده این آقای کوک می‌بینه اینجا هیچ خبری از اینا نیست از اونورم ماموریت داشته که آقا امپراطوری بریتانیا رو شما برو گسترشم بده همینجوری که نقشه برداری میکنی خلاصه جزیره رو صاحب میشه با جاش استدلالش چی بوده برای این کار؟ تو نوشته های همین آقا اومده که آقا بومیان این جزیره از زراعت نوین چیزی نمی‌دانند


audio: LY-0wH9j3Ec_0027.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
عجیب به نظر می‌رسد یعنی این آقا و جوامعی شبیه این آقا تفکرشون چی بوده؟ اینکه هرکی شبیه ما نیست یا پست‌تر از ماست یا اصلا انسان نیست و با این تفکر به خودشون اجازه میدادن برن تصرف کنن، ظلم کنن و خیلی کارهای دیگه نمونش کشف قاره آمریکا و جنگ‌هایی که با بومی‌ها به وجود اومد غافل از اینکه همین بومی‌ها شواهد کشاورزی داشتن و امروز ثابت شده


audio: LY-0wH9j3Ec_0028.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
اون زمان خیلی جاها اینجوری بوده درواقع به روش سنتی خودشون حواسشون به گیاها بود که رشد کنه مثلا یهو می‌کندن، ساقش رو نمی کندن که دوباره رشد کنه این خودش کشاورزی بود اما خودشون نمی خواستن وارد عصر کشاورزی با اون معنا بشن همینجوری حالشون بهتر بود چرا؟ چون موادغذایی گیاهی خودرو داشتن همه چی هم زیاد بود شکار هم وجود داشت تنوع غذایی بود خیلی میلی نداشتن به کشاورزی و تبعات عصر کشاورزی


audio: LY-0wH9j3Ec_0029.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
معلوصف بخوام جمع‌بندی کنم میتونم بگم مشکل شروع عصر کشاورزی این بود برای انسان که کشت و زرع و گله داری در عمل شد یه گزینه مصیبت‌بار و ویرانگر یعنی خودویرانگر برای انسان تو شیوه اول یعنی گله داری بحث بیماری های زیاد و اجبار انسان به مدام در مهاجرت بودن تو شیوه دوم هم بحث انفجار فرهنگ و جایگاه انسان که فرهنگ انسان همزمان با پیشرفتش پیشرفت نکرد


audio: LY-0wH9j3Ec_0030.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
امروزم ثابت شده که فرهنگ چیزی نیست که مثل قوانین تکامل در طبیعت پیشرفت کنه یعنی قرار نیست انسان هرچی پیشرفت میکنه ناخودآگاه تو طبیعت فرهنگش هم پیشرفت شه باید فرهنگ سازی شه چیزی که امروز هم مشکل انسانها هست نیاکان ما پیشرفت کردن ولی یه جاهایی همین پیشرفت کل جامعشون رو از بین برد و یه جورایی جوگیر شدن انسان مشکل ساز شد و باز تاکید میکنم چیزی که امروز هم در سال 2021 داریم تو جهان میبینیم


audio: LY-0wH9j3Ec_0031.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
بگذریم، تا اینجا در باره یه سری از مشکلات شروع عصر کشاورزی صحبت کردیم و حالا سوال با همه این مشکلات چرا انسان اصرار داشت به ادامه این مسیر؟ چرا زندگی راحتش رو با همون روال شکار و عشق و حال و تولیدمثل و کلا بی دغدغه زندگی کردن رو ول کرد؟ چسبید به شکار و گله داری با همه بدبختی‌هاش؟ و یه سوال جدید چقدر زیستگاه ها، محیط‌ها جاهایی که انسان توش زندگی میکرد


audio: LY-0wH9j3Ec_0032.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
موثر بود تو انتخاب کشاورزی یا گله داری؟ اول بریم سراغ محیط‌ها و زیستگاه‌هایی که توشون بیشتر گله‌داری می‌شده فقط یه توضیح تکمیلی بدم پس انسان‌ها کم‌کم شدن دو دسته یه سریا گله داری می‌کردن یعنی حیوون پرورش می‌دادن بیشتر یه سریا هم معطوف شدن روی کشاورزی که حالا بعدا از رابطه این دو تا گروه با هم صحبت می‌کنیم محیط‌هایی که توشون گله داری می‌شده رو میشه به طور کلی سه دسته کرد اولیش جاهایی که جنگل‌های تندرا داشتن


audio: LY-0wH9j3Ec_0033.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
مثلا جنگل‌های شمال اوراسیا که تو اپیزود قبلی دربارشون صحبت کردیم کلی بخوام بگم میشه جنگل‌هایی که بیشتر درختایی مثل سرو و کاج و اینا داشت یعنی یجورایی به درد غذای انسان نمی‌خوردن ولی خوراک چرای حیوونا بود انسان‌هایی که تو این مدل زیستگاه‌ها زندگی کردن باز هم دو دسته بودن یا شکارچی بودن همون بازمانده‌های جوینده‌های غذا از عصر یخبندان مثل اینوویت‌ها مثلا که تو ناحیه قطبی شمال آمریکا زندگی می‌کردن فوکو شیر دریایی شکار می‌کردن


audio: LY-0wH9j3Ec_0034.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
اینها یه دسته بودن دسته دوم انسان‌هایی بودن که شروع کردن گله‌داری کردن مثل سامی‌ها یا ساموئیت‌ها که شمال اروپا و شمال غربی آسیا زندگی می‌کردن و بیشتر گله گوزن پرورش می‌دادن یه یادآوری بکنم این انسان همون انسانیه که تو عصر یخبندان دنبال گوزن می‌دوید‌ها یعنی گوزن رو شکار می‌کرد حالا چی شد؟ پیشرفت فکری و جایگاهی و فرهنگی کرد گفت چرا من بدوم دنبال گوزن؟


audio: LY-0wH9j3Ec_0035.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
بذار یه کاری بکنم گوزنه دنبال من بدوعه یعنی یه کاری بکنم این گوزن‌ها به من وابسته بشن حالا برای غذا، برای زندگی، برای تولیدمثل و من اینها رو مدیریت و اداره بکنم این شد که انسان شد گله‌دار همون حیوونایی که شکار می‌کرد پس جنگل‌های تندرا شد اولین محیط‌هایی که توش گله‌داری می‌شد محیط‌های دوم، مراتع وسیع بود مثل استپ‌های اوراسیا یا جلگه‌های سبز اما بی درخت آمریکای جنوبی محیط‌های سوم هم


audio: LY-0wH9j3Ec_0036.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
محیط‌هایی بود که ساحلی بودن مثل سواحل آفریقای امروزی تو این مناطق درسته یه جاهایی سبز بود یا نزدیک آب بود اما غیر از یه سری جاهای محدود اینچنینی باقیش به درد کشاورزی نمی‌خورد زمینش یا گیاه خوراکی توش رشد نمی‌کرد باز همون داستان بود انسان شروع کرد اینجا با همون روش گله داری حیوونا رو مدیریت کرد حیوونا علف‌ها رو میخوردن و به انسان غذای باب میلش رو میدادن مثال تاریخیش چیه؟


audio: LY-0wH9j3Ec_0037.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
تو علفزارهای اوراسیا و سواحل آفریقا حدود پنج هزار سال قبل از میلاد گله داری میشده یا تو علفزارهای آمریکا هم همینطور البته دیر تر از اوراسیا و آفریقا چرا؟ چون هنوز شکارهای به دردبخور مثل بوفالو و بز کوهی تو علفزارها بود و وقتی این شکارها کم شدن تو آمریکا هم کم‌کم به این نتیجه رسیدن که آقا دیگه باید گله داری کنیم شکار داره تموم میشه حالا همه اینها رو گفتم سوال، این گله داری چه پیامدهایی داشت؟


audio: LY-0wH9j3Ec_0038.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
چه تاثیرایی تو زندگی و فرهنگ انسانهایی که گله‌دار شدن گذاشت؟ خب به طور کلی گله‌داری و پرورش حیوونا سه تا پیامد یا تاثیر اصلی گذاشت رو انسان‌ها و زندگیشون اولیش همون چیزی بود که اوایل همین اپیزود اشاره کردم یه جورایی زندگی کوچ نشینی رو تحمیل کرد به انسان جالبه تا همین امروز هم این پیامد گله داری تو دنیا وجود داره ایران هم از این قاعده مستثنا نیست حالا چه‌جوری تاثیر میذاشت؟ یه نسبتی از جمعیت


audio: LY-0wH9j3Ec_0039.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
یا یه جاهایی کل جمعیت همیشه گلشون رو دنبال می‌کردن پس نمی تونستن به صورت دائمی توی یه جایی مثل روستا یا شهرطور مستقر بشن البته نه اینکه دلشون نخواد یا در توانشون نباشه پاش می‌افتاد خیلی هم خوب بلد بودن مثلا سکاها یه قومی بودن سمت استپ‌های غرب آسیا جزء همین گله دارا بودن یعنی مدام در حال کوچ بودن ولی همین دوستان برای اولین بار اسب رو تونستن رام کنن همین دوستان شیش تا هفت هزار سال پیش


audio: LY-0wH9j3Ec_0040.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
اولین بار چرخ و محور رو اختراع کردن و بعد هم سازه های سنگی بزرگ ساختن یعنی اتفاقا گله دارها خیلی هم توانمند بودن ولی همین دوستان سکاها سازه‌هایی که می‌ساختن بیشتر معابد زیرزمینی بود یعنی جاهایی که مرده‌هاشون رو با حالا مراسمات جذاب و خاص خودشون نگه‌داری یا دفن می‌کردن در حالی که زنده‌هاشون اون بالا داشتن تو اردوگاه‌های موقتی اینور و اونور زندگی می‌کردن چرا؟ به خاطر کوچ مدام بعضی از همین اقوام گله دار مثلا تو آفریقا یا همون آسیا


audio: LY-0wH9j3Ec_0041.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
انقدر کم‌کم توانمند و ثروتمند شدن که میومدن برای نخبه های خودشون یعنی کسایی که کارشون خارج از چرخه تولید غذا و نگهداری گله بود روستا و کم‌کم شهرهای مدرن می‌ساختن یا حتی یه سری هاشون سفارش کار می‌گرفتن برای اقوام دیگه شهر و روستا می‌ساختن مثالش قرن 13 میلادی شهری به نام قراقروم تو مغولستان ساخته شد که تا همین الان تو تاریخ تحسین میشه به طور کلی خود اقوام گله دار


audio: LY-0wH9j3Ec_0042.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
خیلی نمی تونستن بمونن یه جا یا شهرنشین باشن و این باعث میشد که از لحاظ آموزش هنر یا فن آوری و صنعت البته به نسبت کشاورزا و یکجا نشینها توسعه کمتری پیدا بکنن اینم بگم که تو قرن 21 این بحث توسعه فرهنگی متحول شد یعنی خیلی جاها بهتر شد پس کوچ نشینی شد اولین پیامد یا تاثیر گله داری بر انسان های گله دار خب، تا اینجا به این سوال جواب دادیم که


audio: LY-0wH9j3Ec_0043.opus
source: youtube
source_id: LY-0wH9j3Ec
invalidation: VALID
text:
اولین پارتی تاریخ کجا شکل گرفت؟ و چه خبر بود انصافا هنوز هم آثارش باقیست اما سوال دوم که آغاز کشاورزی از کجا بود؟ رو هنوز کامل نکردیم بحثیست مفصل و قسمت دومی خواهد داشت تا اینجا تقریبا به گله داری پرداختیم تا حدودی کشاورزی جذابیت داستان در قسمت دوم همین اپیزود خواهد بود که تا چند روز آینده ما تقدیم شما خواهیم کرد پس تا اون موقع سالم باشید و در صلح


audio: XnGXaUck-Wo_0004.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
این بخشی از ترانه جنگل بود ترانه‌ای سروده ایرج جنتی عطایی آهنگسازی بابک بیات و صدای داریوش اقبالی آهنگی که زمانی در اوایل دهه 50 شمسی حسابی بین مردمان ایران زمین محبوب و همه‌گیر شده بود ترانه‌ای که درباره یک تراژدی در یک جنگل سیاه بود یک تراژدی که


audio: XnGXaUck-Wo_0006.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
یعنی چی؟ درواقع سوال اینه که چرا شاعر داره از یک مرگ در دل یک جنگ می‌گه؟ و چرا پشت سر جهنمه، روبرو قتل‌گاه آدمه؟ یک مخاطب غیرایرانی امکان نداره پاسخ این سوالات رو بدونه اما ایرانیان اون سال‌ها به خوبی می‌دونستن معنای این ترانه و این کلمات چیست و اشاره به چه واقعه‌ای داره سیاهکل


audio: XnGXaUck-Wo_0007.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
واقعه‌ای بود که این ترانه بدان اشاره کرد یک اقدام نظامی شکست‌خورده علیه حکومت شاه پهلوی که بر خلاف چیزی که دستگاه امنیتی وقت ایران فکر می‌کرد تبدیل شد به یکی از درام‌های جاری در فضای بین‌الذهنی جامعه اون زمان ایران زمین واقعه‌ای که به دست گروهی رقم خورد به نام چریک‌های فدایی خلق گروهی که از شکنجه و اعدام


audio: XnGXaUck-Wo_0008.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
تا دفاع از شعارهای ضدامپریالیستی اسلام‌گراها و از مبارزه‌ی مسلحانه تا حمایت از اصلاحات در جمهوری اسلامی رو در کارنامه خودش داره و سوال چریک‌های فدائی خلق چه کسانی بودند؟ از کجا آمدند و به کجا رفتند؟ ما در دقایق آتی به این سوالات پاسخ خواهیم داد سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد


audio: XnGXaUck-Wo_0015.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
در کتاب تاریخ جنبش چریکی در ایران جمع‌آوری شده و اجازه بدید اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدئو‌های ارسالی از طرف شما خوبان مخاطبان همیشگی تیم مورخ رو باهم خواهیم دید حالا بریم در دل تاریخ


audio: XnGXaUck-Wo_0016.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
1324 قائله فرقه دموکرات آذربایجان در این سال در ایران به وقوع پیوست جعفر پیشه‌وری با همراهی شاخه آذربایجان حزب توده اعلام کردند که دولت خودمختار آذربایجان قدرت رو در این استان به دست گرفته و این استان خودمختار شد حزب توده که مهم‌ترین حزب اون دوران ایران بود و حزب کمونیست شوروی رو


audio: XnGXaUck-Wo_0017.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
برادر بزرگ‌تر خودش می‌دونست اینجا دوپاره شد استالین، رهبر اتحاد جماهیر شوروی از فرقه آذربایجان حمایت کرده بود و بسیاری از توده‌ای‌ها که چشمشون به دهن شوروی بود سریعا، فکر نکرده از فرقه دموکرات حمایت کردن البته بودند کسانی که معتقد بودند با وجود تمام وابستگی‌های مادی و معنوی به شوروی حزب توده باید استقلال نظر


audio: XnGXaUck-Wo_0018.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
و استقلال عمل داشته باشه و البته دغدغه ایران هم داشتند این افراد از فرقه‌ی دموکرات در این راه حمایت نکردند و یه‌سری از توده‌ای‌ها هم بودند که رسما به مخالفت با فرقه برخواستن و نتیجه حزب توده نه دوپاره که تیکه‌پاره شد در بین اون بخشی از توده‌ای‌هایی که حامی فرقه دموکرات آذربایجان بودند آقایی وجود داشت به اسم حسین جزنی


audio: XnGXaUck-Wo_0019.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
کسی که در حمایت از این فرقه پاشد رفت آذربایجان و وقتی ارتش ایران تونست فرقه دموکرات آذربایجان رو شکست بده از اونجا فرار کرد به کجا؟ شوروی تا کی؟ 1345 حسین جزنی اما قبل از این اتفاق و قبل از این ماجراجویی خطرناک دست پسرش هم گرفته بود برده بود حزب توده پسرش کی بود؟ بیژن پسری که از 10 سالگی عضو سازمان جوانان حزب توده شد


audio: XnGXaUck-Wo_0022.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
یکی از کوچک‌ترین اعضای حزب توده بود و تا 1332 در سطح مدرسه و بین دانش‌آموزان فعالیت سیاسی می‌کرد و البته، حالا دیگه با خط و مشی پدر اختلاف جدی هم پیدا کرده بود 1332 و با سقوط دولت مصدق در واقع بعد از کودتای 28 مرداد برخورد با توده‌ای‌ها آغاز شده بود در قسمت‌های پیشین بارها در این باره صحبت کردیم


audio: XnGXaUck-Wo_0023.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
بیژن جزنی هم تو همون تایم یه مدت میفته زندان اما چون سنش پایین بوده اصلا بچه بوده دیگه، سنی نداشته آزاد میشه، ولش میکنن زمانی که به زندگیش نگاه میکنیم به زندگی بیژن جزنی معاش خانواده‌ش بعد از 1332 کلا بهم ریخته بابا هم رفته شوروی پیچیده دیگه آقا بیژن چه می‌کرده؟ استعداد نقاشی داشته از همون موقع و نتیجه وارد یه کانون تبلیغاتی میشه اما خب تبلیغات سیاسی رو ول نمیکنه


audio: XnGXaUck-Wo_0024.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
و چون ول نمیکنه هی میفتاده زندان هی یه چندماهی زندان بوده دوباره میومده بیرون و دوباره به همین شکل زندگی ادامه داشته


audio: XnGXaUck-Wo_0025.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
حالا این فعالیت‌ها چی بوده؟ فعالیت‌های سیاسیش اول یه گروهکی شکل میده بیژن جزنی با دوست‌هاش و تولید محتوا می‌کنن، جالبه این وضعیت ادامه داشته تا کی؟ تا 1341 چه سالیه این 1341؟ پیش از این، زمانی که جبهه‌ی ملی از سال 1332 تعطیل شد عملا تعطیل شد دیگه اومدن در این سال جبهه‌ی ملی دوم رو راه‌اندازی کردن ما در قسمت قبلی آقای شاپور بختیار


audio: XnGXaUck-Wo_0026.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
مفصل صحبت کردیم در این باره که چطور این جبهه ایجاد شد یکی از پایه‌گذارهاش هم شاپور بختیار بود بیژن جزنی و رفقاش هم که از نبود تشکیلات اصلا در عذاب بودن تن و بدنشون درد گرفته بود گوله میرن وارد جبهه‌ی ملی دوم میشن الان چند سالشه بیژن؟ وارد جبهه ملی دوم شده


audio: XnGXaUck-Wo_0028.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
تو دانشگاه تهران هم داره درس میخونه فلسفه میخونه، حالا سوال آیا تونستن تو جبهه‌ی ملی دوم فعالیت کنن، بیژن و رفقاش؟


audio: XnGXaUck-Wo_0030.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
فرایند عضویت بیژن و رفقاش انقدر طولانی شد که عمر این تشکیلات با جاش به پایان رسید و هیچوقت کارت عضویت برای بیژن و رفقا صادر نشد


audio: XnGXaUck-Wo_0031.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
همین روزها بوده که زمزمه‌ی فعالیت‌های مسلحانه علیه حکومت شاه شنیده می‌شد تمام احزاب و تشکل‌ها غیر قانونی شده بودن و خرداد 1342 هم اعتراض اسلام‌گراها به شکل خشنی سرکوب شده بود و نتیجه بسیاری از جوون‌ترها به این فکر افتاده بودند که راه مبارزه با حکومت شاهنشاهی چیه؟ فقط لوله‌ی تفنگه فقط از اونجا میگذره و بس توجه کنیم که داریم راجع به سال‌های


audio: XnGXaUck-Wo_0032.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
اوج جنگ سرد هم صحبت میکنیم در سطح جهان گفتمان چپ به گفتمان غالب بین روشنفکران جهان تبدیل شده بود و مبارزات چریکی از چین بگیریم تا کوبا شده بود یک الگوی جهانی اصلا برای کیا؟ برای هرکسی که می‌خواست با یه حکومتی مبارزه کنه هرجای دنیا حالا شما بگو اصلا اوگاندا فرقی نمی‌کرد می‌خواستی مبارزه کنی انگار الگو این بود حالا اولین بار یه جمع 57 نفره از جوون‌ها و دانش‌آموزان چپگرا در 1343


audio: XnGXaUck-Wo_0033.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
سعی کردن یه حزبی تشکیل بدن به اسم حزب ملل اسلامی که چه کنن؟ برن اسلحه بخرن مبارزه چریکی رو شروع کنن و انقلاب کنن اصلا نتیجه چه شد؟ ساواک همون ب بسم‌الله همه‌شون رو بازداشت کرد با جاش بعد از اون هم گروه‌های دیگه دست به همین اقدام زدن و بازهم ساواک پیداشون کرد و بازداشتشون کرد داستان همینطوری داشت میرفت و رفت و رفت و رفت تا رسید به کی؟ بیژن و رفقا


audio: XnGXaUck-Wo_0036.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
تا کار سیاسی مخفی بکنن بیژن جزنی که بارها سابقه زندان داشت و شاگرد اول فلسفه دانشگاه تهران هم بود شده بود محور این گروه عباس سورکی که علوم سیاسی می‌خوند و از دوران حزب توده با بیژن رفیق بود شده بود نفر دوم علی اکبر صفایی فراهانی که اهل گیلان بود شد نفر سوم محمد صفاری آشتیانی که حقوق می‌خوند و از همه بزرگ‌تر هم بود شد نفر چهارم


audio: XnGXaUck-Wo_0037.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
و کوچکترین فرد هم کی بود؟ حمید اشرف بود که قبل از دانشگاه یه دوره‌ای عضو درواقع نیروی سوم خلیل ملکی هم بود


audio: XnGXaUck-Wo_0038.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
خط مشی این گروهی که تشکیل شد و کم‌کم بزرگتر هم شد و مدام هم نیرو جذب میکرد در ابتدا مسلحانه نبود اما هم مطالعه آثار مارکسیستی جهانی و هم اوضاع و احوال سیاسی داخل ایران باعث شد این گروه هم تصمیم بگیره بره سراغ تهیه اسلحه بیژن جزنی معتقد بود انقلاب سفید و اصلاحات ارضی شاه اختلاف طبقاتی رو کاهش داده و همین باعث شده که دیگه شرایط


audio: XnGXaUck-Wo_0041.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
یعنی چی؟ مختصر عرض کنم شرایط عینی یعنی اینکه جامعه آماده باشه، پای کار انقلاب باشه بپذیره، همراه باشه شرایط ذهنی هم یعنی یه کسی باشه رهبری کنه انقلاب رو این 2 شرط برای انقلاب لازمه آقای بیژن جزنی می‌گفت الان مردم آماده‌ی انقلاب نیستن که ما پاشیم بریم اسلحه بخریم اسلحه برداریم بریم مبارزه و اینها درعوض اومد چیکار کرد؟ اومد یه تئوری‌ای درواقع ساخت و صادر کرد به نام تئوری تبلیغ مسلحانه


audio: XnGXaUck-Wo_0042.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
ایشون معتقد بود که با این تئوری باید شرایط عینی رو ما فراهم کنیم برای انقلاب حالا این یعنی چی؟ و این تئوری اصلا چیست؟ عرض میکنم


audio: XnGXaUck-Wo_0043.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
بیژن جزنی که تئوری‌پرداز گروه خودش بود معتقد بود ما باید اول بریم اسلحه تهیه کنیم بعد یه نمایش گنده اعتراضی شکل بدیم یعنی به جای اینکه از اسلحه برای ترور و کشتن وابستگان حکومت و اینا استفاده کنیم باید یه مانوری بدیم که ملت ببینن یه گروه پیشرویی هست اصلا اسلحه به دست ظهور کردن ببین اینها کی‌ان! اصلا کارن اینا رو که انجام دادیم کم‌کم از توده‌های مردم شروع میکنیم عضو گرفتن و فضای عینی انقلاب


audio: XnGXaUck-Wo_0044.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
فراهم میشه مارکسیست‌ها قیام کنید و نتیجه گروه جزنی دنبال یک فرصتی بود که خودی نشون بده و داد و سوال این فرصت کی به وجود اومد؟ و کی دست داد برای نشان دادن خود؟ زمانی که غلامرضا تختی دار فانی رو وداع گفت


audio: XnGXaUck-Wo_0045.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
گروه بیژن جزنی قصد داشت با بچه‌های دانشگاه پلی‌تکنیک و به مناسبت مراسم هفتم جهان پهلوان تختی یه تجمع بزرگ رو شکل بدن و توش اسلحه به دست بگیرن تو پرانتز اینم عرض کنم، اون زمان باور عمومی جامعه این بود که غلامرضا تختی که به نهضت ملی مصدق هم نزدیک بود و گفته می‌شد مخالف شاه هم هست و یه دوره‌ای هم اصلا منع شد غلامرضا تختی از ورود به سالن‌های کشتی باور جامعه این بود که


audio: XnGXaUck-Wo_0046.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
ساواک کشته تختی رو البته داستان خود جهان پهلوان تختی انقدر پیچیده و پرکششه که خودش یک قسمت مجزاست اگر علاقه‌مند هستید لطفا برای ما همین الان بنویسید خواهیم دید انجام وظیفه خواهیم کرد به هر حال بیژن جزنی و رفقاش مشغول تهیه اسلحه بودن برن خود رو نشون بدن که خبر به ساواک رسید که آقا داستان اینه ساواکم گفت عه؟ بریم بالا سرشون بیژن جزنی و سورکی رو بازداشت میکنه ساواک


audio: XnGXaUck-Wo_0047.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
زمانی‌ام که بازداشت میشن اسلحه همراهشون بوده نفری به 15 سال حبس محکوم میشن به‌واسطه‌ی همین جرم و داستان‌های دیگر تو خاطرات پرویز ثابتی هست که یه بار وقتی بیژن جزنی تو زندان بود میره ملاقاتش پرویز ثابتی جزنی بهش میگه که آقا من از کرده‌م پشیمونم ولم کنید برم دیگه، اما آقای ثابتی تو خاطراتش البته ادعا می‌کنه که من دیدم فهمیدم علم غیب داشتم فهمیدم این پسره دروغ میگه لذا کمکی به آزادیش نکردم


audio: XnGXaUck-Wo_0048.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
با بازداشت جزنی و سورکی حالا صفایی فراهانی و صفاری آشتیانی باید یه فکری می‌کردن و فکر کردن در رفتن کجا رفتن؟ لبنان برای چی رفتن؟ برای آموزش مبارزه مسلحانه کجا رفتن؟ به گروه فتح پیوستن ما داستان حضور این دوستان رو در اردوگاه فتح و اتفاقاتی که افتاد فضای آموزش و اینها رو قبلا در یکی از قسمت‌های مورخ تعریف کردیم و اصلا اجازه بدین اینجا یک سوال مطرح کنیم


audio: XnGXaUck-Wo_0049.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
در کدوم قسمت این رو تعریف کردیم مفصل؟ اولین دوستی که برای ما بنویسه یک هدیه به یادگار از طرف تیم مورخ تقدیم او خواهد شد و اجازه بدید برگردیم به داستان خودمون جزنی و سورکی تو زندان بودن صفایی فراهانی و صفاری آشتیانی لبنان بودن و البته فلسطین کی مونده بود ایران؟ یک نفر مونده بود ایران


audio: XnGXaUck-Wo_0051.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
کوچیکه مونده بود، حمید اشرف حمید اشرف باید تشکیلات رو منسجم می‌کرد عملا و حفظ میکرد و در این کار موفق هم شد البته چجوری موفق شد؟ با پیوستن به یک گروه دیگری از دانشجویان که دنبال فعالیت‌های مسلحانه بودند موفق شد کدوم گروه رو عرض میکنم؟


audio: XnGXaUck-Wo_0053.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
بریم سراغ مسعود احمد زاده و امیرپرویز پویان دو دوست مشهدی بودند که برای دوران دانشجویی رفته بودن کجا؟ تهران احمدزاده و پویان کلا خانوادگی طرفدار جبهه‌ی ملی و بعد هم نهضت آزادی بودن این نهضت آزادی هم حزبی بود که از دل جبهه ملی دراومد دیگه هر دوتاشون هم آغاز دهه 40 جذب آرا و نظرات مارکسیستی شده بودن آقای پویان تو دانشگاه تهران علوم اجتماعی می‌خوند


audio: XnGXaUck-Wo_0054.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
احمدزاده تو دانشگاه ملی یا همون دانشگاه شهید بهشتی امروزی ریاضی میخوند رویکرد این دو نفر با رویکرد بیژن جزنی ولی تفاوت داشته برای همین هم بود که دوره‌ای که بیژن جزنی هنوز زندان نبود این 2 گروه با وجود اشتراکاتی که داشتن اشتراکات حدودا فکری‌ای که داشتن نتونستن باهم کار کنن چرا نتونستن باهم کار کنن؟ اجازه بدید یه موسیقی بشنویم عرض کنم


audio: XnGXaUck-Wo_0055.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
احمدزاده و پویان خیلی سفت و سخت دنبال مبارزه چریکی بودن علیه کی؟ علیه امپریالیسم جهانی به اعتقاد اون‌ها امپریالیسم جهانی یعنی آمریکا و بلوک غرب شعارشون هم چی بود؟ این بود مرگ بر امپریالیسم جهانی و سگ‌های قلاده به گردنش این 2 نفر معتقد بودند حکومت شاه ایران هم بخشی از اون به اصطلاح سگ‌های امپریالیسمه بیژن جزنی حالا شعارش چی بود؟


audio: XnGXaUck-Wo_0056.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
مرگ بر دیکتاتوری شاه فقط بابا می‌گفت آقاجان اولا ما نمیتونیم توده‌ها و کارگرها رو بسیج کنیم علیه امپریالسیم جهانی بجنگن قربونت اصلا توده‌ها و کارگرها رو حالا ما بسیج کردیم اومدن اینجا امپریالیسم جهانی چه می‌دونن چیه؟ ضمن اینکه حکومت شاه برده‌ی امپریالیسم نیست از نظر بنده بیژن جزنی این رو می‌گفت می‌گفت حکومت شاه برده‌ی امپریالیسم نیست اینطور که شما میگید اگرچه خیلی رابطه‌شون تنگاتنگه رابطه‌ی حکومت شاه با آمریکا و غرب


audio: XnGXaUck-Wo_0057.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
خیلی تنگاتنگه اما استقلال عمل و نظر داره درواقع این نیست که فقط و فقط مهره‌ی غرب باشه خودش یه استقلال عملی داره یه تفکری داره دیگه اینم نیست که عه نتیجه ما مشکلمون دیکتاتوری شاهه قربونت بیژن این رو می‌گفت باید با اون مبازره کنیم برای این کار هم میشه توده‌ها و کارگرها رو بسیح کرد اینو متوجه میشن دیکتاتوری شاه رو می‌فهمن من بیام بگم امپریالیسم جهانی خب نمی‌فهمن میرن درنهایت این تفاوت تفکر احمدزاده و پویان


audio: XnGXaUck-Wo_0058.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
و بیژن جزنی باعث شد باهم کار نکنن حالا این تفاوت تا کی وجود داشت؟ و سرش کل‌کل می‌شد تا زمانی که بیژن جزنی بود احمدزاده و پویانم بودن اون نرفته بود زندان الان که صحبت میکنیم بیژن و رفیقش تو زندانن، نتیجه بازی دست کیه؟


audio: XnGXaUck-Wo_0060.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
بیشتر بگیم، از احمدزاده و پویان این 2 خیلی تحت تاثیر اندیشه یک مبارز فرانسوی بودن به نام رژی دبره کسی که ما قبلا در مورخ درباره‌ش صحبت کردیم مفصل و یه سوال دیگه مطرح کنیم تو کدوم قسمت درباره این آدم صحبت کردیم؟ و او که بود و چه کرد؟ یه سوال مدرسه‌ای طرح کنیم او که بود و چه کرد؟ اولین دوستی که برای ما بنویسه یک هدیه به یادگار از طرف تیم مورخ تقدیم او خواهیم کرد خلاصه‌ش رو بخوام بگم


audio: XnGXaUck-Wo_0061.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
این آقای دبره یه تئوریسین انقلاب بود به‌واسطه مبارزات چریکی و نتیجه احمدزاده و پویان شروع کرد به نوشتن جزوه‌هایی درباره لزوم مبارزه مسلحانه آقای احمدزاده یه جزوه‌ای نوشت


audio: XnGXaUck-Wo_0063.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
هم استراتژی هم تاکتیک یعنی اومد چیکار کرد احمدزاده؟ یه مفهومی رو از نظرات اون آقای فرانسوی دبره برداشت نوشت رو کاغذ شد جزوه‌ی آقای احمدزاده و چه مفهومی رو برداشت؟ این مهمه مفهوم موتور کوچک موتور بزرگ رو برداشت و چی بود این موتور کوچک موتور بزرگ؟ می‌گفت آقاجان جنبش‌های چریکی مثل یه موتور کوچیکن اینها که روشن شن حرکت کنن چه اتفاقی میفته؟ میتونن موتور بزرگه رو روشن کنن


audio: XnGXaUck-Wo_0064.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
موتور بزرگه چیه؟ اعتراضات طبقات انقلابی اعتراضات جامعه این موتور یعنی اون موتور رو روشن بکنه این کوچیکه اون رو روشن کنه انقلاب میشه


audio: XnGXaUck-Wo_0065.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
از احمدزاده گفتیم از پویان صحبت کنیم امیرپرویز پویان هم مثل احمدزاده و حتی قبل از اون تئوری‌پردازی کرده بود چجوری این کار رو کرده بود؟ مقاله نوشته بود طبیعتا مقاله ضرورت مبارزه مسلحانه و رد تئوری بقا که این هم میشه اولین اثر مارکسیست‌های ایرانی درباره مبارزه مسلحانه یعنی این 2 نفر


audio: XnGXaUck-Wo_0067.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
این آقای پویان کلی جوش و خروش در دل مخالفین شاه به پا کرده بود تو آهنگ شب‌نورد که 1357 توسط گروه چاووش خونده شد با صدای محمدرضا شجریان و البته با شعری از اصلان اصلانیان و این آهنگ شبنورد کلی هم مخاطب پیدا کرد کدوم آهنگ رو عرض میکنم؟ شب است و چهره میهن سیاهه حتما شنیدینش توی اون تصنیف یه جایی اصلانیان سروده و شجریان خونده که


audio: XnGXaUck-Wo_0069.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
بله این پویان، همون پویانه درواقع همون آقای امیرپرویز پویانه که معتقد بود انفعال طبقه کارگر در ایران یعنی همون طبقه اجتماعی‌ای که از نظر این دوستان باید پامی‌شد انقلاب میکرد موتور بزرگه دلیلش چیه؟ ترس از دست رفتن بقا دلیلش اینهاست ترس از دست رفتن زندگی مادی نتیجه باید این ترس رو کنار بذاریم مبارزه کنیم، انقلاب کنیم، این حرف‌ها نیست آقای پویان معتقد بود


audio: XnGXaUck-Wo_0071.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
قدرت مطلق شاه و ضعف مطلق طبقه کارگر این 2تا می‌گفت وجود داره و پلنش هم چی بود؟ برنامه‌ش چی بود؟ مبارزه‌ی مسلحانه کنه هم از قدرت حکومت کم کنه اینجوری هم انفعال طبقه کارگر رو از بین ببره که بیان انقلاب کنن طبقه کارگر بلند شه گرد و خاک کنه انقلاب شه


audio: XnGXaUck-Wo_0078.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
تشکیل داد، حمید اشرف اختلافات فکریشون کماکان وجود داشت و به‌خصوص اینکه، یکی از اختلافات مهم گروه بیژن جزنی از سنت حزب توده اومده بود بیرون معتقد بود باید یه تشکیلات نهادینه و موندگار درست کرد


audio: XnGXaUck-Wo_0080.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
اونها از سنت جبهه ملی اومده بودن دیگه می‌گفتن نه آقا این حرفها چیه؟ باید پاشیم بریم یه‌سری کارهای قهرمانانه بکنیم اینجوری جامعه به جوش و خروش میفته حرکت میکنه به سمت انقلاب


audio: XnGXaUck-Wo_0081.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
این 2 تفکر رو داشتن سرش هم دعوا و اختلاف بود و سوال کدوم نظر برنده شد؟ تعدادی هم حساب بکنیم طبیعتا نظر


audio: XnGXaUck-Wo_0085.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
یه‌دونه رای حمید اشرف بود اینها که حداقل 2تا بودن، نشسته بودن یلی هم بودن برای خودشون ضمن اینکه همینی هم که مونده بود یعنی حمید اشرف درباره‌ی قبول نظر احمدزاده و پویان چی نوشته؟ خودش نوشته جو پلیسی سنگینه و پلیس به همه‌ی بخش‌های جامعه رخنه کرده و در نتیجه نمیشه سازمان بزرگ درست کرد پس تصمیم بر این شد یه‌سری کانون مبارزه کوچک درست کنیم و به دشمن حمله کنیم تا جو سرکوب شکسته شود


audio: XnGXaUck-Wo_0089.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
این 2تا به‌هم یوستن شدن چریک‌های فدائی خلق کاسترو و چگوارا در کوبا مائو در چین جیاپ در ویتنام و سایر رهبران بزرگ چریک چپ‌گرای دنیا الگوی چریک‌های ایران شدن و اندیشه‌های لنین و استالین هم در اندیشه‌های این گروه تاثیر داشت چه خبر بوده اما این چریک‌ها برعکس بقیه گروه‌های کوچیک چپ‌گرای ایران


audio: XnGXaUck-Wo_0090.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
که یا طرفدار مائو بودن یا استالین معتقد بودن ما نباید بیفتیم تو این بازی چه بازی‌ای؟ چین مائو و شوروی استالین باهم اختلاف پیدا کرده بودن اون زمان تو ایران هم طبیعتا طرفداران این دو قدرت کمونیستی باهم اختلاف پیدا کرده بودن درسته؟ اوضاع احوال چی بوده؟ بعد از استالین که خورشچوف اومده بوده روی کار یه عده با اصلاحات خورشچف موافق بودن یه عده مخالف بودن شیر تو شیر رو شما ببین یعنی اون عده‌ای که در ایران طرفدار کمونیست شوروی بودن


audio: XnGXaUck-Wo_0091.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
خودشون 2 دسته شدن یه‌سریشون حامی شوروی باقی مونده بودن با اومدن خورشچوف و اصلاحاتش یه‌سری‌ها نه! می‌گفتن آقا، این دیگه اون قبلی نیست حال نمیده من اونو میخوام یه سر به بیژن جزنی هم بزنیم تو زندان تو زندان نوشته بیژن جزنی که اختلافات بین چین و شوروی به ما مربوط نیست ما باید نهضت خودمون رو پیش ببریم جالبه بیژن جزنی اساسا نقش پدر معنوی چریک‌های فدایی خلق رو ایفا می‌کرده، چجوری؟


audio: XnGXaUck-Wo_0092.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
با آثاری که می‌نوشته آثاری مثل نبرد با دیکتاتوری شاه تاریخ 30ساله‌ی ایران و چگونه مبارزه مسلحانه توده‌ای می‌شود؟ همه اینارو تو زندان نوشته بیژن جزنی یه پیش‌بینی مهمتر هم تو این نوشته‌ها داره یه جایی تو تاریخ 30ساله‌ی ایران نوشته که با توجه محبوبیت بی سابقه آیت‌الله خمینی در میان توده‌ها و با امکاناتی که برای فعالیت نسبتا آزاد سیاسی در اختیار دارد ایشون شانس ایشان


audio: XnGXaUck-Wo_0093.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
برای موفقیت از همه بیشتر است اینم جالبه در لوح تاریخ درواقع بیین جزنی به رفقای چپش هشدار میده که مبادا بازی رو به اسلامگراها ببازید و سوال آیا باختند؟


audio: XnGXaUck-Wo_0094.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
بشمریم غفور حسن‌پور، مسعود احمدزاده امیر پرویز پویان، بیژن جزنی عباس سورکی، علی اکبر صفایی فراهانی عباس مفتاحی، محمد صفاری آشتیانی ظیا ظریفی، بیژن هیرمن پور و حمید اشرف این‌ها اعضای اصلی دو گروهی بودن که به هم پیوستند و در واقع بنیان‌گذاران سازمان چریک‌های فدایی خلق شدند


audio: XnGXaUck-Wo_0096.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
به عنوان گروه چریک شهری گروه بیژن جزنی هم به عنوان گروه روستایی یا کوهستانی فعال شدن و حالا وقتش بود که پایگاه مبارزاتی خودشون رو شکل بودن این گروه جدید چریک‌ها چه کردند؟ اومدن نگاه کردن دیدن مثلا مائو در چین کاسترو در کوبا یا الباقی چریک‌های موفق دنیا چه کردن؟ یه پایگاهی خارج شهر داشتن تو روستاها و جنگل و کوه و کمر و همچین جاهایی اونجا پایگاه اصلیشون بوده


audio: XnGXaUck-Wo_0097.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
بعد میومدن تو شهرها عملیاتشون رو انجام می‌دادن دوباره برمی‌گشتن تو پایگاهشون تو کوه و کمر چرا؟ چون باقی موندن تو شهر طبیعتا بسیار خطرناک‌تر بود براشون و نتیجه اینور اونور رو نگاه کردن نقشه رو نگاه کردن


audio: XnGXaUck-Wo_0101.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
حالا چرا گیلان کوهستان‌های صخره‌ای گیلان اجازه‌ی استفاده از سلاح‌ها سنگین رو به حاکمیت نمی‌داد و اگر ارتش شاهنشاهی میخواست بهشون حمله کنه جنگل‌های گیلان فضای مناسبی هم بود برای استتار بسیار جای خوبی بود از اونور بومیان گیلان سابقه‌ی مبارزاتی داشتن یعنی تو جنبشی که میرزاکوچک‌خان جنگلی ایجاد کرد کنارش مبارزه کرده بودن پس چریک‌ها به این نتیجه رسیدن که ایول اینها خود جنسن


audio: XnGXaUck-Wo_0102.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
هم اهالی، هم لوکیشن بریم اونجا، هوا هم که خوبه برنامه‌شون چی بود؟ بره تیم روستایی تو سیاهکل ساکن بشه با روستایی‌ها کم‌کم ارتباط برقرار کنه عملا از بین روستایی‌ها شروع کنه به مبارز پیدا کردن، و جذب گروه کردن اینجوری مبارزه رو شروع کنن، گسترش بدن نتیجه چه شد؟ اولین نیروهای چریک‌های فدائی خلق رفتن گیلان همون ب بسم الله یکیشون یه چریکی به اسم هادی بنده خدای لنگرودی


audio: XnGXaUck-Wo_0103.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
توسط مردم محلی بازداشت شد بنده‌خدا کتک خورد بنده‌خدا بعد هم تحویل ژاندارمری شد بنده‌خدا همین اتفاق باعث شد ترس به جان چریک‌ها بیفته که نکنه این بنده‌خدا رو بازداشت کردن برن شکنجه‌ش کنن ما رو لو بده بیچاره میشیم که اینها میان بالاسر ما که عه چیکار کنیم؟ چیکار نکنیم؟ میشینن باهم صحبت میکنن چیکار کنیم که ما تو نطفه خفه نشیم؟ یه تصمیم مهم گرفتن نتیجه این شد یک تصمیم مهم و تاریخ‌ساز


audio: XnGXaUck-Wo_0104.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
گوزن‌ها فیلمی ساخته‌ی مسعود کیمیایی که این رو هم عرض کنم ما به زودی در کانال سینما مورخ میریم سراغ این فیلم و یک قسمت مفصل به گوزن‌ها می‌پردازیم، به همین جهت پیشنهاد میکنم کانال سینما مورخ رو هم در یوتوب دنبال کنید چرا که از ساخته‌های تیم مورخ هست به هر حال، این اسم گوزن‌ها برگرفته از یک نقاشیه در وهله‌ی اول این رو بگیم نقاشی بیژن جزنی که تو زندان کشید کلا وقت داشته دیگه، کتاب می‌نوشته نمیدونم نقاشی می‌کشیده


audio: XnGXaUck-Wo_0105.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
از این کارها می‌کرده و این نقاشی چیه؟ یک اثره به اسم سیاهکل در سبک کوبیسم و پر از نماد و نشانه که یک گوزن خنجر به دست هم محور این نقاشیه بیژن جزنی یک سال بعد از همین واقعه‌ی سیاهکل این نقاشی رو در زندان میکشه واقعه‌ای که تاثیر عجیب غریبی در تاریخ مبارزات مسلحانه علیه حکومت شاه گذاشت واقعا و انقدر این تاثیر زیاد بود که حتی تو آثار هنری مثل سینما و


audio: XnGXaUck-Wo_0106.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
تئاتر و موسیقی و نقاشی و اینها تاثیر جدی گذاشت آثاری با اشاره به این واقعه خلق شد مثالشم در ابتدای همین قسمت عرض کردم شعری که با صدای داریوش قطعا شنیدید همگی اما مگه این واقعه چی بود؟ سیاهکل چه بود که انقدر و اینطوری تاثیرگزار شد؟


audio: XnGXaUck-Wo_0110.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
چه میکنن؟ به رهبری علی‌اکبر صفایی فراهانی حمله میکنن به پاسگاه ژاندارمری سیاهکل اون پاسگاه کلا 11تا سرباز داشت و نتیجه خیلی زود تسلیم شد اسلحه‌های موجود تو ژاندارمری هم افتاد دست چریک‌ها و اون هادی بنده‌خدای لنگرودی که بازداشت شده بود چی شد؟ هیچی رئیس ژاندارمری قبل از حمله چریک‌ها هادی بنده‌خدا رو برده بود تحویل ژاندارمری رشت داده بود بنده خدا


audio: XnGXaUck-Wo_0111.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
درواقع یکی از اهداف مهم که این بنده‌خدا رو هم بریم آزاد کنیم هادی بنده‌خدا رو آزاد کنیم لو نره از دست رفت بنده‌خدا رو اون بنده‌خدا برد خبر این اتفاق رسید به شاه مملکت واکنش شدیدی نشون داد شاه مملکت ابراز ناراحتی و عصبانیت شدید کرد بعد هم برادرش رو با یه گروه ضربت شامل کماندو، هلی‌کوپتر و نیروهای شهربانی فرستاد به منطقه‌ی سیاهکل از 19 بهمن ماه تا 8 اسفند ماه یه درگیری جدی ایجاد شد بین قوای حکومتی و چریک‌های فدایی خلق


audio: XnGXaUck-Wo_0112.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
توی این درگیری‌ها 3 نفر از ارتش شاهنشاهی ایران کشته میشن اونور چه اتفاقی میفته؟ از بین چریک‌ها هم 2 نفر کشته میشن درنهایت


audio: XnGXaUck-Wo_0115.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
خرابکارها کشته شدند این تیتری بود، خبری بود که حکومت شاه اعلام کرد ساختار سیاسی اون زمان فکر می‌کرد با شکست چریک‌های سیاهکل زده چشم مخالفان مسلح رو کور کرده و جنبششون کلا تو نطفه خفه شد شاید رهبران چریک‌ها هم همینطوری فکر میکردن کما اینکه بیژن جزنی از اول هم خیلی موافق حمله به پاسگاه سیاهکل نبود حمید اشرف هم


audio: XnGXaUck-Wo_0116.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
که از رهبران باقی مونده چریک‌ها بود یه جزوه‌ی نقد داره و توش نوشته که ما اول باید طبقه‌ی کارگر رو هشیار میکردیم و نتونستیم این کار رو بکنیم چرا که اگر کرده بودیم نیروهامون رو مردم محلی نمی‌گرفتن بدن ژاندارمری، والا این نقد رو حمید اشرف نوشته حالا اینها به کنار در عمل اما یه اتفاق دیگه افتاد برعکس هدف‌گذاری چریک‌ها که دنبال جذب طبقه کارگر بودن


audio: XnGXaUck-Wo_0117.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
دانشجوها و روشنفکران چپ‌گرای طبقه متوسط حالا جذب حرکت چریک‌ها شده بودن که باریکلا چه شجاعتی ماشالله خوشم اومد درواقع این بخش از جامعه دانشجوها و روشنفکران واقعه سیاهکل رو یک حماسه می‌دونستن در عمل هم تاثیرگذار شد واقعا دانشگاه‌ها جوری شلوغ شد که ساواک مثلا سریعا


audio: XnGXaUck-Wo_0119.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
دانشگاه تهران یه هفته تعطیل شد این تاثیرگذاری از ایران هم فراتر رفت بین دانشجوهای خارج از کشور هم همین اتفاقات افتاد اونها هم این کار رو یک حماسه میدونستن و شروع کردن شلوغ کردن و فعالیت کنفدراسیون دانشجویان ایرانی خارج از کشور سریعا به نفع چریک‌ها فعال شد و شاه قاطی کرد اصلا گفت پولتون رو من میدم! سریعا اعلام که این کنفدراسیون دانشجویان خارج از کشور یک توطئه بین‌المللی‌ست علیه ایران


audio: XnGXaUck-Wo_0120.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
حکومت شاه پهلوی از واکنش‌ها به واقعه سیاهکل واقعا سورپرایز شده بود از ترس اینکه جامعه به نفع چریک‌ها قعال بشه چه کرد؟ سریع اومد اسم سال 1350 رو گذاشت سال کارمندان دولت تاریخ رو ببینیم حقوق‌های دولتی افزایش پیدا کرد پایه حقوق کارگری رفت بالا روز 11 اردیبهشت هم شد روز کارگر و بعد چه شد؟ شروع کرد در به در دنبال رهبران چریک‌ها گشتن


audio: XnGXaUck-Wo_0121.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
همون سال 1350 امیرپرویز پویان سوم خرداد شناسایی میشه ولی نمیتونن دستگیرش کنن تو درگیری با ساواک سیانور میخوره خودکشی میکنه عملا مسعود احمدزاده اما با 5 نفر دیگه از چریک‌ها بازداشت میشن یه دادگاهی هم برای احمدزاده تشکیل میدن احمدزاده برای اینکه شکنجه‌هایی که شده رو نشون بده جلوی خبرنگارها یهو لباس رو میزنه بالا میگه آقا نگاه کنید اینها کار اینهاست حالا خودتون حدیث مفصل بخوانید از این مجمل


audio: XnGXaUck-Wo_0122.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
یه حقوقدان فرانسوی هم جالبه تو دادگاه بوده یه یادداشتی مینویسه اون حقوق‌دادن فرانسوی نوشته که تمام وسط سینه و شکم او توده‌های چروکیده‌ای ناشی از سوختگی‌های بسیار عمیق دیده می‌شد منطره‌ی بسیار وحشتناکی بود پشتش از آن هم بدتر بود در نهایت، احمدزاده و پنج چریک دیگری که بازداشت شده بودند به اعدام محکوم شدند و تیرباران شدند


audio: XnGXaUck-Wo_0123.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
طول زندگی مخفی یک چریک، شش ماهه این قاعده‌ی جهانیه می‌گن شما نمی‌تونی برای مدت طولانی به عنوان چریک شهری مبارزه کنی هیچ جای دنیا یعنی مثل چریک کوهستان نیست که بره استتار کنه تهش بتونه 6 ماه اقدامات چریکی درون شهری انجام بده یک چریک شهری همونجام تو شهر مخفی بشه حمید اشرف اما استثنا بود درواقع استثنا بود بر این قاعده بین‌المللی در تاریخ


audio: XnGXaUck-Wo_0124.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
با ورود به دهه‌ی 50 حمید اشرف به نوعی آخرین بازمانده از حلقه‌ی اصلی چریک‌های فدائی خلق بود و حالا شده بود این آدم رهبر تشکیلات یه تفاوتی هم داشت این آدم، حمید اشرف مثل بیژن جزنی و احمدزاده و پویان توان تئوری‌پردازی و اینا نداشت اما یه رهبر تشکیلاتی و یه چریک ویژه بود واقعا گرچه که وقتی به مناظره‌ی حمید اشرف و تقی شهرام رهبر مجاهدین خلق مارکسیست شده


audio: XnGXaUck-Wo_0125.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
رجوع می‌کنیم می‌بینیم که واقعا حمید اشرف آدم سخن‌وری بوده برای خودش تو همون حوزه فعالیت خودش سواد کم نداشته اما مهم‌ترین ویژگیش میشه گفت توان تشکیلات سازیش بود حمید اشرف و حالا درباره‌ی زمانی که داریم صحبت می‌کنیم حمید اشرف شده رهبر تشکیلات واکنش چریک‌های فدایی خلق به رهبری اشرف حالا نسبت به کشته شدن رهبران قبلی گروه چی بود؟


audio: XnGXaUck-Wo_0126.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
دست زدن به اقدامات چریکی و تروریستی بیشتر و جدید مثال بزنیم انفجار دکل‌های برق انفجار یه‌سری از مراکز پلیس ترور رئیس دادرسی ارتش ترور محمدصادق فاتح یزدی یکی از بزرگ‌ترین کارآفرینان و کارخونه‌داران ایران در ادامه حمله و سرقت از بانک‌ها بمب‌گذاری تو دفاتر شرکت‌های نفتی آمریکایی و .و .و.


audio: XnGXaUck-Wo_0127.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
هر وقت عواملی از سازمان چریک‌های فدایی خلق دستگیر یا در درگیری کشته می‌شدند شاه می‌پرسید با حمید اشرف چه کردید؟ این بخشی از خاطرات پرویز ثابتی بود رئیس اداره سوم ساواک اقدامات چریک‌های فدایی خلق حسابی مورد توجه شاه ایران قرار گرفته بود یه جمله‌ای داره اسدالله علم تو خاطراتش متعلق به شاهه اسدالله علم کمی بود؟ رئیس دربار شاه و شاه چی گفته


audio: XnGXaUck-Wo_0128.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
که ایشون در خاطراتش نوشته؟ گفته عزم و اراده آن‌ها در نبرد اصلا باورکردنی نیست! حتی زن‌ها تا آخرین نفس به جنگ ادامه می‌دهند و مردها قرص سیانور در دهانشان دارند و برای این که دستگیر نشوند خودکشی می‌کنند! این جمله‌ی شاه ایرانه قشنگ معلومه که این چریک‌ها جوری می‌جنگیدن که حتی شخص اول مملکت که که همه این جنگ و جدال‌ها علیه او بود او هم تعجب کرده بود حالا همه‌ی اینها یه طرف


audio: XnGXaUck-Wo_0129.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
حمید اشرف یه طرف اصلا یه چیز دیگه بود این یه رکوردی داره حمید اشرف تنهایی از بیش از بیست کمین ساواک فرار کرده این آدم یعنی الکی نبوده شاه هروقت یه اتفاقی میفتاده می‌پرسیده حمید اشرف چی شد کشتید؟ نکشتید؟ این نبود توشون؟ یه روشی هم داشته یه نارنجک می‌انداخته عقب جلو رگبار د درو!


audio: XnGXaUck-Wo_0130.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
چریک‌های فدایی خلق تا میانه دهه 50 خورشیدی یه تیک اقدامات نظامی می‌کردن جاهای مختلف که مثال‌هاشم عرض کردم اقدام می‌کردن زن و مرد چریک دوشادوش هم مبارزه می‌کردن و جالبه سطح برابری بین زن و مردی که تو سازمان‌های چریکی دیده میشه تو بقیه‌ی گروه‌های مبارز کلا دیده نمیشه اصلا نیست یه‌جورایی اسلام‌گراها و جبهه ملی و نهضت آزادی و اینا که اصلا زن نداشتن کلا اصلا عضو زن یعنی چی؟ زشته


audio: XnGXaUck-Wo_0131.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
تو سازمان مجاهدین خلق هم خانم‌ها اول به عنوان پوششی برای مبارزین اصلی که مردها بودن عضو سازمان شدن بعد حالا تونستن یه فعالیتی‌هایی هم در ادامه بکنن اما هیچوقت مثل سازمان‌های چریکی باز هم نشدن تو پرانتز بگم ما یه قسمت در رابطه با مجاهدین خلق در مورخ مفصل صحبت کردیم پیشنهاد می‌کنم اون رو واقعا از دست ندید هم مکمل بسیار خوبیست برای این قسمت هم حاوی فکت‌های جذابیست به هر حال زن‌های چریک مشهوری هم


audio: XnGXaUck-Wo_0132.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
تو سازمان چریک‌های فدایی خلق حضور داشتن از اشرف دهقانی که داستان فرارش از زندان اصلا خودش یه فیلم سینماییه


audio: XnGXaUck-Wo_0133.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
چجوری هم فرار کرد این رو تو پرانتز بگم تو دیدار نوروزی زندانیا یکی یه چادر گل گلی میبره توی سالن ملاقات اشرف دهقانی سرش میکنه ساعت ملاقات تموم می‌شه به عنوان یکی از بستگان زندانیا می‌پیچه به بازی حالا چجوری میپیچه هم خودش داستانیست به هر حال از اشرف دهقانی بگیریم تا مرضیه احمدی اسکویی که شاعر بود و سال 1353 هم تو درگیری با ساواک کشته شد اینها بزرگان زن


audio: XnGXaUck-Wo_0135.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
بیایم جلوتر و 1354 این سال نقطه‌ی عطفی بود در تاریخ سازمان چریک‌های فدایی خلق نقطه عطفی که برای اعضا و درواقع هواداران سازمان واقعا خیلی تلخ بود چرا؟ تو تمام سال‌های فعالیت سازمان چریک‌های فدایی خلق و حتی قبل از اون یه آدمی دور و بر احزاب چپ بود همیشه به اسم عباس شهریاری کی بود ایشون؟ کسی که هم مورد اعتماد چریک‌ها بود و حتی به قبلتر هم اگه ما برگردیم


audio: XnGXaUck-Wo_0136.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
جزو معتمدترین اعضای حزب توده بود از کی؟ قبل از کودتای 28 مرداد 1332 یعنی کار رو ببین از اون موقع این آدم که بعدا به مرد هزار چهره معروف شد به عنوان جاسوس ساواک در توده و بعد هم در سازمان چریک‌ها فعالیت داشته بعدا مشخص شد که بسیاری از بازداشت‌هایی که اتفاق افتاد در حزب توده، چریک‌ها کلی حزب دیگه‌ی کوچیک بزرگ مخالف شاه با گراهای عباس شهریاری اتفاق افتاد


audio: XnGXaUck-Wo_0137.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
حتی ترور تیمور بختیار اولین رئیس ساواک ما در قسمت شاپور بختیار مفصل بهش پرداختیم به زندگی تیمور بختیار اونم پیشنهاد میکنم از دست ندید ترور تیمور بختیار تو بغداد با مشارکت همین عباس شهریاری اتفاق میفته تروری که البته اگه بخوایم به دیتلش بپردازیم چجوری اتفاق افتاد این خودش یه داستان مفصله که چی شد تیمور بختیار از ریاست ساواک به مخالفت با شاه رسید؟ و بعد هم ترور شد به هر حال


audio: XnGXaUck-Wo_0138.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
داستان خود عباس شهریاری هم بسیار مفصله اگر علاقه‌مند بودید برای ما بنوسید جداگانه به این جاسوس توانمند ساواک خواهیم پرداخت ضمن اینکه انتهاش رو بذارید اسپویل کنم در نهایت با یک بالا و پایین‌های عجیب غریب و داستان‌های جذاب لو میره عباس شهریاری


audio: XnGXaUck-Wo_0140.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
حالا چرا گفتم 1354 نقطه‌ی عطف تلخیست برای چریک‌ها؟ به‌واسطه‌ی همین اتفاق اسفند 1353 که عباس شهریاری رو کشتن درواقع چریک‌ها با حذف شهریاری یه ناز شستی نشون دادن به ساواک که این حرف‌ها نیست و زمانی که از اون اسفند 1353 اومدیم به 1354 ساواک یک پاسخ کوبنده داد به چریک‌های فدائی خلق و آن پاسخ کوبنده شد نقطه‌ی عطف تلخی


audio: XnGXaUck-Wo_0143.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
بیژن جزنی و هشت زندانی دیگه در حالی که داشتن مثل بچه آدم دوران حبسشون رو میگذروندن تو تپه‌های اوین، اوین امروزی به ضرب گلوله کشته شدن ساواک چی اعلام کرد؟ گفت اینها داشتن فرار میکردن مامورا با گلوله زدنشون ساواک این رو گفت بهمن نادری‌پور معروف به تهرانی که از ماموران سرشناس ساواک هم بود بعد از انقلاب 1357 اعتراف میکنه که چی بوده؟ آقا این حرف‌ها نبود ما دستور داشتیم


audio: XnGXaUck-Wo_0144.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
مامور بودیم و معذور و چیکار کردیم؟ دیگه زوری نشستیم عرق خوردیم جاتون خالی مست کردیم اینها رو برداشتیم بردیم تپه‌ی اوین تیر خلاص رو زدیم هم‌بندی‌های بیژن جزنی چی میگن؟ میگن آقا ما نشسته بودیم، اصلا فرارم نبوده اومدن بیژن رو با 8 نفر دیگه درواقع جزنی و 8 نفر دیگه صداشون کردن بردن، دیگه خبری نشد صبح خبر اومد که تو تپه‌های اوین مثلا داشتن فرار میکردن کشتن اصلا فرار نبوده قربونت و اینها خیلی‌ها هم معتقدن که کشته شدن بیژن جزنی


audio: XnGXaUck-Wo_0146.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
حالا با حذف بیژن جزنی که رهبر فکری چریک‌ها بود تنها رهبر میدانی و تشکیلاتی درواقع چریک‌های فدایی خلق یعنی حمید اشرف ملقب به رفیق کبیر از کادر رهبری اصلی باقی مونده بود همین یه نفر مونده بود تمام حمید اشرف برای سال‌ها تونسته بود با روش‌های استالینیستی تشکیلات رو حفظ کنه، یعنی چی؟ یعنی انتقاد به رهبری سازمان کلا ممنوع این حرف‌ها نیست مجازات کسی‌ام که


audio: XnGXaUck-Wo_0147.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
از دستورات تخطی کنه خیلی مجازات سختیه حتی یه سری از هم تشکیلاتی‌ها رو به قتل می‌رسونه حمید اشرف مجازات میکنه درواقع حمید اشرف معتقد بوده وقتی کسی میاد تو سازمان دیگه حق خروج نداره نمیام و نمیتونم و نمیخورم اینها اصلا نیست قربونت عملا هرکی میخواسته ول کنه بره باید حذف می‌شده با لباس سفید میای با لباس سفید میری این وسط اما یه استثنایی وجود داشت مصطفی شعاعیان


audio: XnGXaUck-Wo_0148.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
جوونی که خوب اندیشه چپ رو می‌شناخت و برخلاف رهبران چریک‌ها به اندیشه‌های لنین رهبر انقلابی شوروی کلا باور نداشت درواقع به اصطلاح لنینیست نبود این آقای شعاعیان وقتی می‌خواسته وارد تشکیلات بشه میره به حمید اشرف میگه که داداش من بیام نظراتم رو روشن و شفاف می‌گم‌ها حمید اشرفم خیلی گیری نمیده وارد میشه این بنده‌خدا وارد میشه میبینه نه اصلا این خبرا نیست


audio: XnGXaUck-Wo_0149.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
نظر نمیشه داد، نظر نظر اینه حمید اشرف یه‌بار بهش گفته که ببین رفیق جنبش سخت ناتوان است بگذار تا اندازه‌ای رشد کنیم و نیرو بگیریم آنگاه هرکسی هر نظری داشته باشد آزاد است که بگوید شعاعیان چی جواب میده؟ میگه رفیق جون سازمانی که به هنگام ناتوانی از پخش اندیشه‌ای جلو می‌گیرد به هنگام توانایی آن مغزی را می‌ترکاند که بخواهد اندیشه‌ای کند


audio: XnGXaUck-Wo_0151.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
اختلافات شعاعیان با حمید اشرف شد اولین انشعاب از این تشکیلات یعنی اولین انشعاب رو رقم زد شعاعیان از طرف مرکزیت سازمان طرد شد و بعد هم به نوعی از سازمان جدا شد اما سرنوشتش چیز دیگری بود یکی از روزهای بهمن 1354 آقای شعاعیان با یکی از رفیق‌هاش تو خیابون استخر تهران داشته می‌رفته روزنامه بگیره یهو یه پاسبونی بهشون شک می‌کنه


audio: XnGXaUck-Wo_0152.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
درگیر میشن، رفیقه در میره شعاعیان تیر میخوره همونجا بنده‌خدا کشته میشه این از شعاعیان، رفیقش رو بگیم جالبه آقای شعاعیان یه رفیقی داشته همیشه باهم بودن برای خودش هم چریکی بوده حتی شعاعیان یه دیداری داشته با جلال آل احمد تو ویلای خلخال یه عکسی اونجا ازشون گرفته میشه از این 2 نفر عکسه رو همین رفیقه گرفته همه جا بوده یعنی اسمش چی بوده؟ غفور آب‌یک و یه سوالی پیش میاد، اون روز فرار کرد غفور آب‌یک چی شد؟


audio: XnGXaUck-Wo_0155.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
برگردیم به حمید اشرف و سازمانش سازمان چریک‌های فدایی خلق قبل از مرگ بیژن جزنی حمید اشرف و الباقی نیروهای ارشد سازمان به این نتیجه رسیده بودن که آقا چند ساله داریم مبارزه مسلحانه میکنیم بمب میذاریم، ترور می‌کنیم اینا هیچکدوم در اقتدار حکومت خللی ایجاد نکرد پس احتمالا بیژن درست می‌گفت آقا عه ما باید اول بریم مردم رو بیاریم پای کار اونا رو راضی کنیم طبقه کارگر رو بیاریم پای کار


audio: XnGXaUck-Wo_0156.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
بعد بریم سراغ انقلاب و درواقع اخلال در اقتدار حکومت درواقع اومدن خط مشی رو تغییر دادن تغییر میدن بیژن جزنی کشته میشه و چه اتفاقی میفته؟ از اردیبهشت 1355 پروژه‌ی ساواک برای حذف حمید اشرف وارد یه فاز جدید میشه و چه اتفاقاتی حالا میفته؟ اولین بار تو یه خونه تیمی در تهران نو ساواک میفته دنبالش


audio: XnGXaUck-Wo_0160.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
این 2تا کشته میشن این دانه و جوانه دو بچه کوچیک بودن که مادرشون، فاطمه سعیدی بوده از اعضای سازمان کجا بوده فاطما خانم؟ زندان بود بچه‌هاشم سپرده بود دست حمید اشرف چه جایی هم سپرده بود اینم تو پرانتز بگم به فاطمه سعیدی می‌گفتن رفیق مادر به هر حال 7 نفر کشته می‌شن به جز حمید اشرف که باز می‌تونه از تور ساواک فرار کنه اون زمان ساواک اعلام می‌کنه که قاتل دانه و جوانه خود حمید اشرف بوده


audio: XnGXaUck-Wo_0161.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
اوضاع دیده پسه، این دوتا رو کشته که دست ساواک نیفتن، چیزی لو نره ولی حامیان حمید اشرف از جمله مادر فاطمه سعیدی که زندان بود معتقد بودن که این خبرا نبوده ساواک گلوله بارون کرده خب این 2تام قسمت بوده، مردن دیگه حالا ساواکم اومده جنگ روانی راه انداخته علیه حمید ما ما با این چیزها خر نمیشیم حالا واقعیت چی بوده؟ یعنی این کشته؟ یا ساواک کشته؟


audio: XnGXaUck-Wo_0163.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
بعد از اون چند بار دیگه هم ساواک خونه تیمی‌ای که حمید اشرف توش حضور داشته رو شناسایی میکنه، محاصره میکنه ولی بازهم حمید اشرف در میره تا کی؟ بالاخره یه تا یی داره


audio: XnGXaUck-Wo_0165.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
عرض کردم پیش از این عمر یک چریک شهری 6 ماهه این 8 تیر 1355 که میگم زمانی‌ست که حمید اشرف به جای 6 ماه


audio: XnGXaUck-Wo_0167.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
فعالیت چریکی درون شهری انجام داده بود و در نهایت در این روز تو یک خونه تیمی در مهرآباد جنوبی تهران گرفتار ساواک میشه و با ده نفر دیگه از اعضای سازمان همشون تو درگیری کشته شد حمید اشرف اون زمان بین بخشی از جامعه تبدیل شده بود به یک چریک اسطوره‌ای یه روایتی هم هست میگه فریدون فرخزاد مشهور بعد از مرگ حمید اشرف با یه دسته‌گل میره دم خونه مادرش به مادرش تسلیت میگه


audio: XnGXaUck-Wo_0169.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
با مرگ حمید اشرف در 1355 یه‌سری از اعضای این سازمان به این نتیجه رسیدند که مبارزه‌ی مسلحانه کارساز نیست آقاجون باید مبارزات سیاسی کرد و توجه کنیم که از ابتدای تاسیس سازمان چریک‌ها کل کل این سازمان با حزب توده وجود داشت از همون موقع شروع شده بود توده چی می‌گفت؟ می‌گفت آقا مبارزه مسلحانه فایده نداره، آرام! آرام! چریک‌ها چی می‌گفتن؟ بیخود کردی این حرف‌ها نیست فقط مبارزه مسلحانه مبارزه سیاسی فایده نداره


audio: XnGXaUck-Wo_0170.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
حالا با این اتفاقات و بالا و پایین‌ها و با مرگ حمید اشرف یه عده به حرف حزب توده رسیده بودن در سازمان چریک‌های فدایی خلق نتیجه چه شد؟ اول گروه منشعب از سازمان چریک‌های فدایی خلق به‌وجود میاد پاشدن رفتن پیوستن به حزب توده و این شد شروع انشعاب‌های بسیاری که از دل سازمان چریک‌های فدایی خلق بیرون اومد


audio: XnGXaUck-Wo_0171.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
سازمان بعد از حمید اشرف درگیر یه‌سری مناسبات عجیب غریب هم شده بود مثلا آقای عبدالله پنجه‌شاهی که مسئول شاخه اصفهان سازمان بود عاشق یکی از چریک‌های خانم به اسم ادنا ثابت شده بود مرکزیت جدید سازمان معتقد بود آقا این عشق خلاف تشکیلاته و توجه کنیم ازدواج‌های درون سازمان فقط باید با تایید سازمان و به عنوان ازدواج تشکیلاتی اتفاق میفتاد


audio: XnGXaUck-Wo_0172.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
یعنی ساده‌ش کنیم عشق و عاشقی نبوده دیگه یعنی این حرف‌ها نبوده، ظاهر داستان بوده حالا باطن چی بوده؟ بحث دیگریست نبودیم ما که به هر حال آقای پنجه‌شاهی رو کشتن به همین سادگی این وضعیت تا برهه 1357 هم ادامه داشت تا زمانی که رهبران باقی مونده چریک‌ها مثل فرخ نگهدار از زندان آزاد شد و حالا این رهبران می‌خواستن چیکار کنن؟ می‌خواستن سازمانشون رو با سیاست‌های اسلام‌گراهایی که قدرت رو


audio: XnGXaUck-Wo_0174.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
با وقوع انقلاب سازمان چریک‌های فدایی خلق چند شاخه شد سازمان چریک‌های اقلیت که معتقد بود به ادامه مشی مسلحانه این شد یه دسته یه دسته دیگه سازمان چریک‌های اکثریت شدن که رهبرشون هم همون فرخ نگهدار بود معتقد بود باید چیکار کنیم؟ با ساختار جدید باید همکاری کنیم اینها از هم جدا شدن البته گروه‌های دیگری هم از سازمان منشعب شد مثل چریک‌های فدایی خلق


audio: XnGXaUck-Wo_0175.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
شاخه اشرف دهقانی که خارج از کشور کلا تشکیل شد، فعال بود در نهایت اما آب جمهوری اسلامی و چریک‌ها کلا با هم تو یه جوب نرفت رهبران این جریان مجبور به ترک ایران شدن و نتیجه از اون زمان تا الان که داریم باهم صحبت میکنیم دارن فعالیت می‌کنن به عنوان اپوزوسیون جمهوری اسلامی یه عده‌شون حتی معتدل شدن تو این سال‌ها یه تایمی هم از اصلاح طلبان حمایت کردن یه عده دیگه‌شون همچنان رادیکال باقی موندن


audio: XnGXaUck-Wo_0176.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
همون تفکرات قبلی رو دارن اما همه‌ی گروه، درواقع همه‌ی شاخه‌ها خط مشی مبارزه مسلحانه رو بوسیدن گذاشتن کنار


audio: XnGXaUck-Wo_0177.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
یه اشاره‌ای هم به یکی از وجهه‌های مهم سازمان چریک‌های فدایی خلق بکنیم وجهه هنریشون اگر به مبارزات چریکی در سرتاسر کشورها در تاریخ نگاه کنیم مثلا به مبارزات چه‌گوارا نگاه کنیم خیلی خیلی بیشتر از چریک‌های ایرانی تو همون حوزه ترور و بمب‌گذاری و کشت و کشتار موفقیت داشتن در ایران اما بازتاب فعالیت‌های چریکی تو هنر و ادبیات بسیار موفق تر از


audio: XnGXaUck-Wo_0178.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
خود فعالیت‌های چریکی بوده به هر حال این نوع مبارزه عملا خیلی رمانتیکه دیگه ایرانیا دوست دارن یعنی شما فکر کن یه مشت جوون بی‌تجربه با یه سری آرمان خیلی خیلی افسانه‌ای می‌خوان در برابر یک حکومتی وایسن که قدرت نظامی بسیار بالایی داره غلامحسین ساعدی نویسنده‌ای بود که عضو سازمان چریک‌ها بود یا صمد بهرنگی بسیار به چریک‌ها نزدیک بود و می‌بینیم ترانه‌های اعتراضی دهه 50 رو


audio: XnGXaUck-Wo_0179.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
که بسیار از مفهوم عروسک توشون استفاده شده ماهی، کلاغ یا چیزهایی از این دست که اینها همه متعلقه به همین نویسنده‌ی معاصر ما آقای صمد بهرنگی اما مهم‌ترین هنرمند چریک‌ها فردی بود به اسم سعید سلطان‌پور کسی که هم شاعر بود هم کارگردان تئاتر بود و ما بسیاری از اشعاری که او گفته و خواننده‌ای به اسم داوود شراره‌ها خونده رو شنیدیم معروفترینش هم درواقع آفتاب‌کاران جنگله


audio: XnGXaUck-Wo_0180.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
سراومد زمستون که قطعا شنیدید سر اومد زمستون یه همچین چیزی درنهایت خود وجهه هنری سازمان چریک‌های فدایی خلق به قدری جذابه که می‌تونه موضوع یه پادکست دیگه باشه مفصل اساسا موسیقی اعتراضی و موسیقی انقلابی که تا 1357 واقعا همه‌گیر شده بود قطعا یه موضوع جذابه برای یک قسمت دیگر اگر موافقید برای ما بنویسید سراغش خواهیم رفت و انجام وظیفه خواهیم کرد


audio: XnGXaUck-Wo_0181.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
زمانی سید محمد بهشتی یکی از رهبران اسلامگرایان مخالف حکومت شاه به چریک‌های فدایی خلق و مجاهدین خلق لقب عمار و یاسر زمانه رو داد اما انقلاب پدیده عجیب و پیچیده‌ایست جمله‌ی معروفی هست، بارها این جمله رو قبلا درباره‌ش صحبت کردیم انقلاب فرزندان خود را می‌بلعد این اتفاقی بود که برای سازمان چریک‌های فدایی خلق


audio: XnGXaUck-Wo_0182.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
و البته الباقی گروه‌های مبارز علیه حکومت شاه به جز اسلامگرایان البته اونم بخشی از اسلامگرایان رخ داد با این حال حالا یک سوال پیش روی سازمان چریک‌های فدایی خلق و تمام سازمان‌هایی‌ست که از مسیر خون قصد داشتند مبارزات سیاسی کنند یا قصد دارند که این کار رو بکنند


audio: XnGXaUck-Wo_0184.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
آیا مسیر مبارزه خشونت‌بار می‌تونه نتیجه مطلوبی داشته باشه؟ یا همواره مبارزه خشونت‌پرهیز به مبارزه خشونت بار ارجحیت داره؟ یا شایدم بسته به شرایط باید از بین این 2 یکی رو انتخاب کرد شاید بشه گفت این سوالیست به قدمت تاریخ مبارزات سیاسی در تاریخ بشر


audio: XnGXaUck-Wo_0185.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
کار ما پاسخ به این سوال تحلیلی نیست ما در مورخ فقط میتونیم تاریخ انواع مبارزات سیاسی رو روایت کنیم و قضاوت نهایی رو به رسم همیشگی تیم مورخ به شما خوبان وابگذاریم


audio: XnGXaUck-Wo_0186.opus
source: youtube
source_id: XnGXaUck-Wo
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن اینکه در ادامه خواهیم دید با افتخار، ویدئوهای ارسالی از طرف شما خوبان مهرورزان همیشگی به تیم مورخ رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ میسپرم و می‌بینمتون


audio: xP1tMzcOy3A_0001.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
زندگی من و شما همین لحظه که با هم صحبت میکنیم ، با نفت گره خورده به یمن تاریخ 29 اسفند که تعطیل رسمی بودنش خودنمایی میکنه در تقویم ما در این قسمت و قسمت آتی ویژه رفتیم سراغ نفت ببینیم داستان ما و شما و این مرز و بوم با نفت از کجا شروع شد و به کجا رسید سلام من احمد هاشمی هستم


audio: xP1tMzcOy3A_0003.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
مسجد سلیمان پنجم خرداد 1287 برابر با 26 می 1908 میلادی، حوالی صبح رئیس گارد محافظین حفاری سرگرد آرنولد ویلسون که در اتاق خوابش بود و احتمالا خواب نفت میدید با صدای فریاد و هیاهوی کارگران حفاری از خواب پرید


audio: xP1tMzcOy3A_0004.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
و چی دید؟ چشم باز کرد نفتی رو دید که تا ارتفاع 15 متر بالاتر از سطح زمین از چاه نفت حفر شده که بعدا اسمش شد شماره یک یا نمره یک فوران میکنه اون و بقیه خاضرین در صحنه داشتند رقم خوردن تاریخ رو میدیدند، این صحنه چیزی فراتر از به نتیجه رسیدن هفت سال تلاش تیم دارسی برای کشف نفت بود


audio: xP1tMzcOy3A_0006.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
خیلی از ما گمون میکنیم که تاریخ نفت در دنیا برمیگرده به دوران صنعتی شدن جهان و اون زمان بوده که غربی‌ها به اهمیت نفت پی بردند و شروع کردن به استخراج نفت یعنی کی؟ یعنی در قرن نوزدهم میلادی بوده که نفت کشف شده اینطور نیست قربونتون برم قدمت نفت در ایران زمین که مهد نفت هم هستیم


audio: xP1tMzcOy3A_0007.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
به دوران باستان برمیگرده ما از دوران هخامنشیان در مملکتمون نفت رو کشف کرده بودیم و ازش استفاده میکردیم، یعنی ما یه جوری نفت داشتیم که خیلی نیاز به استخراج نداشته خودش زمین رو میشکافته میزده بالا و به مردمان پارسی اجازه میداد که ازش استفاده کنن هرودوت که اولین مورخ تاریخ بشریت به حساب میاد تو کتابش مینویسه که مردمان پارس


audio: xP1tMzcOy3A_0008.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
چاه نفت داشتند، بهش میگفتند رادیناس یعنی مردمان پارس بهش میگفتند رادیناس و با سطل نفت میکشیدن بالا، یه وضعی بوده بعد از قیر بدست اومده از نفت برای عایق کاری قایقها و کشتیها استفاده میکردند و حتی خیابونها رو هم آسفالت میکردند یعنی نوعی آسفالت، کجا؟ در بین النهرین استفاده دیگه‌ای که از نفت میکردند یه سری از آتشکده‌های زرتشتیان هم به وسیله نفت


audio: xP1tMzcOy3A_0009.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
روشن میمونده اون زمان در زمان ساسانیان بهرام چوبین که سردار لشکر ساسانیان بود میاد از نفت برای ساخت و تجهیز ادوات جنگی استفاده میکنه و درواقع نکته‌ی مهم تاریخی ما اولین ملتی بودیم که سلاح گرم رو اختراع کرد آقای مارکوپولو هم که تو سفرش در 1273 میلادی به ایران اومده بود، مینویسه


audio: xP1tMzcOy3A_0010.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
که در باکو، گرچه اون موقع باکو برای ایران بود میدون نفتی کشف کردند ایرانیان و نفت رو با کشتی جابجا میکنند این دوستان منتها حیف که این میدان نفتی که در منطقه بالاخانه باکو قرار داره بعدها افتاده دست شوروی و الان هم که دست جمهوری آذربایجانه، دریغا به هرحال چرا اینها رو گفتم؟ عرض بنده اینه که


audio: xP1tMzcOy3A_0011.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
سابقه ما و نفت خیلی قدیمیه، خیلی قدیمی تر از سال 1859 که اولین چاه مدرن استخراج نفت در پنسیلوانیای آمریکا حفر بشه و نفت تبدیل بشه به طلای سیاه و نیاز اصلی همه قدرت‌های جهان


audio: xP1tMzcOy3A_0012.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
وقتی نفت به اصطلاح کشف شد و غربی ها به اهمیتش پی بردند و در کارخانه‌های صنعتیشون ازش استفاده کردند و از اون‌ور انگلیسی‌ها اومدن سوخت کشتی‌هاشون رو از ذغال سنگ به نفت تغییر دادند و شروع کردند به دست درازی به کشورهایی که گمون میکردند توش نفت خوابیده قاجاریان سرکار بودند در ایران، دربار قاجار


audio: xP1tMzcOy3A_0013.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
و حکومت داری، بلاخره خرج داشته هر حکومتی البته خرج داره، قجرها برای تامین مالی حکومتشون چیکار میکردن؟ نظام مالیات گیری که خب اون موقع نبوده در ایران اصلا به وجود نیومده بود درآمد نفتی هم که خب نبوده مثل امروز البته حالا امروز هم خیلی.حالا کار نداریم از نظر صنایع هم که غربی‌ها از ما جلوزده بودن و کلا خیلی مبادلات تجاری پرسودی امکانپذیر نبوده


audio: xP1tMzcOy3A_0014.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
پس شاه‌های قاجار میومدن به دولت‌ها و شرکت‌های خارجی یه سری امتیاز میدادن اون‌ها هم در عوض استفاده از این امتیازات میومدن یک پولی به حکومت ایران پرداخت میکردن


audio: xP1tMzcOy3A_0015.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
یکی از این امتازهایی که ازش صحبت کردیم که استادش بودن کلا شاهان و صاحبان قدرت در امتیاز دادن، یکی از این امتیازها رویتر بود چی بود؟ بین آقای جولیوس رویتر انگلیسی و میرزا حسین خان سپه سالار منعقد شد که اون زمان ایشون صدراعظم ایران بود، چه سالی؟ 1872 میلادی امضا رو زدن زیرش


audio: xP1tMzcOy3A_0016.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
آقای رویتر چی گفت تو این قرارداد؟ گفت من میام براتون راه آهن و سد و قنات و مجاری آبی، بانک وتراموای شهری میسازم ولی در عوض شما حق بهره برداری از معادنتون ولی حالا همه معادن هم نخواست ها خیلی حال داده گفته بجز معادن طلا و نقره و سنگ‌های قیمتی و معادنی که تا اون موقع کشف شده و صاحاب داره و ملک مردم درواقع به حساب میاد


audio: xP1tMzcOy3A_0017.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
غیر از اینا باقیش رو بدید به من 70 سال هم بدید یعنی زیاد هم نمیخوام منم از سودش 15 درصد میدم خدمت شما از اونور گمرکتون هم برای 25 سال بدید به من، 60 درصد سودش هم مال خودتون، اصلا نخواستیم راه آهن رو هم که ساختم 80 درصد سود برای من 20 درصدم اصلا ناراحت میشم، مال خودتون 40 هزار لیره انگلیس هم میزاریم تو بانک


audio: xP1tMzcOy3A_0018.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
اگه من 15 ماه تاخیر کردم در انجام تعهداتم شما بردارید بزارید جیبتون از شیر مادر حلال‌تر اینا رو گفته بود، یه نکته دیگه جنگل‌هاتون هم گفته بود بدید به من من بهره برداری میکنم ازش، 15درصد بهتون میدم این قرارداد رویتر یه همچین چیزی بود و منعقد شد تو اون بند مربوط به معادن آقای رویتر از معادن نفت هم اسم برده بود


audio: xP1tMzcOy3A_0019.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
و قرار بود استخراج نفت رو هم شروع کنه یه مقداری رشوه هم داده بود به آقای سپه سالار و البته یه سری دیگه از درباری‌ها که قرارداد سریع منعقد بشه روحانیون اما چی گفتند؟ آهان گفتن قرارداد استعماری جای این حرف‌ها نیست قیام کردند و خلاصه قرارداد رویتر لغو شد ولی داستان مدرن نفت در ایران یعنی همه این‌ها رو چرا گفتم؟


audio: xP1tMzcOy3A_0021.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
خود مورخین انگلیسی میگن که این قرارداد اگرچه ایران رو که اون موقع خیلی از توسعه جهانی عقب افتاده بود، مینداخت تو مسیر توسعه، ولی خیلی دیگه استعماری بود و تابلو بود ملت قاطی میکنن یه مقدار باید ظریف‌تر کار میکردن کار در میومد، عجله کردن آقای رویتر عجله کرد بی تجربگی کرد انگلیسی‌ها این نکته رو گفتن چندتا قرارداد دیگه این شکلی هم


audio: xP1tMzcOy3A_0022.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
تا پایان قرن نوزدهم امضا شد که یا با مخالفت روحانیون لغو شد چند بار هم انگلیسی‌ها قرارداد بستن اومدن نفت کشف کنن که تیرشون خورد به سنگ و پیدا نکردن و جمع کردن رفتن، اما با آغاز قرن بستم و در 1901 نقطه عطف صنعت نفت در ایران رقم خورد جایی که آقای دارسی با قجرها قراردادی بست


audio: xP1tMzcOy3A_0024.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
چند سال قبل از این قرارداد آقای دارسی یه باستان شناسی به اسم آقای موسیو دومورگان فرانسوی اومد و در شوش شروع کرد به اکتشافات باستان شناسی، البته کلی هم چیزهای باستانی مهم کشف کرد، مثالش، لوح های حمورابی یا قوانین حمورابی که اگه خاطرتون باشه تو کتاب تاریخ مدرسه هممون راجع بهش خوندیم و امتحان هم دادیم


audio: xP1tMzcOy3A_0025.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
حالا چند شدیم سواله مهم‌ترین کار آقای دومورگان اما این اکتشافات نبود بلکه صحبت از نفت در غرب و جنوب غربی ایران بود ایشون یه مقاله می نویسه تو یک نشریه معتبر معدنی در فرانسه و میگه آقا من تو قصرشیرین یعنی همین کرمانشاه، دم مرز نفت دیدم رو زمین آقایون، آقای دومورگان میگه، میگه آقا اینجا نفته‌ها، از ما گفتن بود


audio: xP1tMzcOy3A_0026.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
رئیس اداره گمرک وقت در ایران هم آقایی بود ایرانی ارمنی به اسم آقای کتابچی خان کتابچی این مقاله رو میخونه سریع پامیشه میره پاریس و سفیر سابق انگلیس در ایران که با هم رفیق بودن رو پیدا میکنه میگه آقای دوروموندولف پاشو بیا بریم بیزینس کنیم، نشین اینجا منو وصل کن به یه سرمایه دار انگلیسی که با هم کار رو در بیاریم آقای دوروموندولف هم میگه که


audio: xP1tMzcOy3A_0027.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
عه، نفت؟ زودتر میگفتی سریع چمدون رو جمع میکنه میره انگلیس و میره پیش کی؟ آقایی به نام ویلیام ناکس دارسی


audio: xP1tMzcOy3A_0028.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
حالا این آقای دارسی کی بود یه انگلیسی بود که در استرالیا در دارالوکاله باباش کار میکرد شغل کمری داشتن یعنی دفتر خدمات حقوقی داشتن با باباش یه روزی که در اون دارالوکاله داشته کار میکرده یکی از مشتری‌هاش بهش میگه داداش اینو دیدی؟ این سنگه رو؟ یه سنگ خیلی زیبا دارسی میگه این چیه؟ چه قشنگه از کجا آوردی شما اینو؟ میگه دم خونه ما یه کوه از این سنگ‌ها اصلا ریخته به درد ما نمیخوره


audio: xP1tMzcOy3A_0029.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
آقای دارسی پامیشه میره اونجا میبینه میگه دل غافل یک کوه سنگ طلا اینجا ریخته نتیجتا معدن طلا راه میندازه و همونجا میلیونر میشه خدا براش خواسته بوده گویا


audio: xP1tMzcOy3A_0030.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
دارسی که حالا دیگه یه سرمایه دار بزرگ شده بود برای خودش، میخواست تجارتش رو گسترش بده و فهمیده بود که کم کم نفت داره تبدیل میشه به یک ماده مهم و پر ارزش و هر کی نفت داشته باشه قطعا در آینده نزدیک نونش تو روغن خواهد بود، پس شروع میکنه گوشه کنار جهان دنبال نفت گشتن که یهو آقای دوروموندولف میاد پیشش میگه ول کن


audio: xP1tMzcOy3A_0031.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
بقیه جاها رو، من پیدا کردم، اصلا همینجاست اینم وسط جهان، اینم ایران زمین، فراموش کن اینم آقای کتابچی خان که بلد کاره اونجا کاره‌ایه، رئیس گمرکه، راهنمای ماست اصلا نگرانش نیستیم، اینم مقاله باستان شناسی که اصلا میگه من اونجا نفت رو دیدم آقای دومورگان فرانسوی نتیجتا جمع کن بریم که هر لحظه غفلت یک عمر پشیمونی ممکنه در پی داشته باشه


audio: xP1tMzcOy3A_0032.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
آقای دارسی یه زمین شناسی به اسم آقای برلز رو میفرسته ایران، میگه برو ببین راست میگن اینا یا نه آقای برلز هم میره میگه آقا واقعا راست میگن احتمال خیلی زیاد طرف قصر شیرین و شوشتر، نفت وجود خواهد داشت دارسی هم دست افشان بلند میشه میگه باید رفت میره با دولت انگلیس مطرح میکنه موضوع رو دولت انگلیس میگه ما هر کاری از دستمون بر بیاد


audio: xP1tMzcOy3A_0033.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
قطعا انجام میدیم فقط حواست باشه یه کاری نکنی روس‌ها زوم کنن رو ما گرفتار میشیم ها اونها اونجا منافعی دارن پا نشی بری سراغ مناطق شمالی یه وقت همون جنوب، جنوب ایران بپلک هرکاری میخوای بکنی بکن توجه داشسته باشین که اون موقع روس‌ها داشتن از باکو نفت بیرون می کشیدند میدان نفتی باکو رو پیدا کرده بودن و گمون میکردن که احتمال داره در شمال ایران هم نفت وجود داشته باشه


audio: xP1tMzcOy3A_0035.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
دارسی و کتابچی خان یه قراردادی آماده کردن و فرستادن برای مظفرالدین شاه قاجار گفتند ما امتیاز استخراج نفت رو میخوایم ولی سراغ پنج ایالت شمالی ایران کلا نمیریم یعنی سراغ گلستان، مازندران، گیلان، آذربایجان و خراسان نمیریم آقا نگران نباشید مظفرالدین شاه که اون موقع خیلی تحت نفوذ روس‌ها قرار گرفته بود و ازشون می ترسید


audio: xP1tMzcOy3A_0036.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
به شدت مخالفت میکنه قجرها از 80، 90 سال قبل از این در دو جنگ مفصل از روس‌ها شکست خورده بودند بابت این شکست‌ها طی دو قرارداد گلستان و ترکمنچای معروف یه بخش هایی از ایران رو هم از دست داده بودن تحویل روس‌ها داده بودن پس مظفرالدین شاه قطعا نمیخواست دوباره با روس‌ها سرشاخ بشه از طرفی هم گفتیم


audio: xP1tMzcOy3A_0037.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
مدام، در قسمتهای قبلی عرض کردم که ایران همواره درگیر موازنه مثبت بین انگلیس و روسیه بوده یعنی می دونسته دادن یه امتیاز به انگلیسی‌ها ممکنه یعنی قطعا باعث میشه که روس‌ها هم امتیاز دیگری بخوان و خلاصه شاه موافق نبود که نبود آقای دارسی و انگلیسی‌ها چه کردند؟ سبیل امین السلطان اتابک اعظم رو


audio: xP1tMzcOy3A_0038.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
که صدراعظم دولت قاجار بود در اون زمان چرب کردند و بهش یه رشوه ی مشتی دادن که ایشون زحمت بکشه و بره شاه رو راضی کنه


audio: xP1tMzcOy3A_0039.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
آقای اتابک اعظم حالا چیکار کرد؟ با سیبیل چرب شده؟ یه پولیتیکی به کار برد یه نامه ای به خط فارسی شکسته خطاب به سفیر روسیه نوشت و صبر کرد تا مترجم سفارت بره سفر بعد خودش پاشد رفت سفارت گفت آقا اینو جواب بدید ما بریم همینجور نشست اونجا سفیر اومد گفت آقاجان من نمیدونم چی نوشته گرفتار شدیما گفت آقا من میخونم برات کلیاتش اینه چیز خاصی هم نیست


audio: xP1tMzcOy3A_0040.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
تایید رو گرفت در نهایت دست افشان رفت پیش شاه و گفت آقا سفیر روس تایید کرد، بدیم امتیاز رو بعد که سفیر روس از ماجرا خبردار شد، ناراحت شد ولی گناه اتابک نبود که سفارت روسیه به مترجمش مرخصی داده بود پس روسیه هم ناچار نتونست کاری کنه و قرارداد دارسی منعقد شد


audio: xP1tMzcOy3A_0041.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
اینجا خوبه یه نکته رو متذکر شیم نه آقای دارسی، نه انگلیس‌ها و نه روس‌ها و نه دولت ایران و اتابک اعظم و مظفرالدین شاه قاجار هیچکدوم به هیچ وجه از آینده نفت در ایران و جهان خبر نداشتند که کشف و استخراج نفت هم مثل امروز پیشرفته نبوده نه دولت انگلیس خیلی برنامه ویژه‌ای داشت برای نفت ایران


audio: xP1tMzcOy3A_0042.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
نه روسیه خیلی حساسیت داشت روش نه مظفرالدین شاه و دربارش میدونستند دقیقا دارن چه امتیازی میدن به دارسی و نه حتی خود این آقای دارسی خیلی از سرمایه گذاریش مطمئن بود در ایران این آقای دارسی یه بار محض رضای خدا نیومد ایران ببینه اصلا کجا سرمایه گذاری کرده گفته یه قماری کردیم یاشکست میخوریم که یه سری پول و امکانات فرستادیم ایران مفت چنگ ایرانی‌ها


audio: xP1tMzcOy3A_0043.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
یا میبرم که یه پولی در میاریم و ناز شستمون تو یه همچین فضایی بود که قرارداد دارسی به تاریخ هجدم می 1901 در کاخ صاحبقرانیه امضا شد قراردادی که البته بعدا خیلی پرمناقشه شد


audio: xP1tMzcOy3A_0044.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
قرارداد دارسی میگفت که حق استخراج نفت در ایران، بجز اون پنج تا ایالت به مدت 60 سال باید در اختیار آقای دارسی باشه ظرف دو سال هم دارسی باید یه شرکت نفتی در ایران تاسیس کنه سالانه بیست هزار لیره وجه نقد و بیست هزار لیره هم سهام شرکت به ایران بده 16 درصد از منافع خالص استخراج نفت رو هم باید بده به ایران


audio: xP1tMzcOy3A_0045.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
این وسط اتابک اعظم و یه سری دیگه از رجل دربار قاجار هم یه حق الزحمه مفصلی گرفتند و آقای کتابچی خان هم یه حق دلالی تپلی برای خودش گرفت و باهاش زن و بچه رو برد اروپا و تا آخر عمر به خوبی و خوشی زندگی کرد


audio: xP1tMzcOy3A_0046.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
اوضاع برای آقای دارسی اما به خوبی و خوشی پیش نرفت اولش، یه مهندسی به اسم رینولدز رو با یه تیم حفار لهستانی فرستاد قصر شیرین ولی داستان به همین راحتی نبود که اول از همه با مشکل امنیت روبرو شد خط مرزی بود اونجا به هر حال و همچین امنیت درست درمونی هم نداشت ایلات و طائفه های اون منطقه هم حسابی اذیتشون کرده بودند


audio: xP1tMzcOy3A_0047.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
راه درست و درمون شوسه هم که وجود نداشت و اول مجبور شدن راه بکشند که بتونن تجهیزاتشون رو منتقل کنن اونجا دو سال که گذشت، توی منطقه چاه سرخ قصر شیرین که الان البته جزو عراقه و اون موقع البته مال ایران بود یه کوچولو نفت پیدا میشه اما اینقدر کم بوده که به صرفه نبوده این مقدار


audio: xP1tMzcOy3A_0048.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
آقای دارسی 300 هزار لیره خرج کرده بود و نتیجه ش شده بود یه چاه نفتی که 25 تن کلا نفت داشت که صد البته به دردش نمیخورد چاه خیلی زود خشک شد دارسی کلا ناامید شده بود و میخواست امتیازش رو واگذار کنه به کیا؟ به آلمان‌ها یا آمریکایی‌هایی که اومده بودن بزخر کنن امتیاز ایشون رو


audio: xP1tMzcOy3A_0050.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
دریاسالار لرد فیشر، شد فرمانده نیروی دریایی انگلستان کی؟ 1904میلادی دستور داد نفت جایگزین ذغال سنگ بشه برای سوخت کشتیهای انگلیسی تو پرانتز این رو هم بگیم که سال 1910 و به دستور چرچیلی که وزیر جنگ بوده اون موقع و معتقد بوده اوضاع جهان به زودی رو به وخامت خواهد رفت


audio: xP1tMzcOy3A_0051.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
این اتفاق افتاد، سوخت کشتی‌ها تغییر کرد به نفت برگردیم به آقای لرد فیشر تو همین اوضاع احوال بود که ایشون خبردار شد دارسی، امتیاز نفت در ایران رو داره ولی خسته شده میخواد بفروشه به یه کشور دیگه پاشد رفت خدمت ایشون گفت نکنی این کاروها، عه من برات سرمایه گذار جور میکنم نگران میشی، خسته میشی، میخوای ول کنی اونجا نفت گیرمون بیاد اصلا دستمونه، خلاصه


audio: xP1tMzcOy3A_0052.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
سال 1905 تونست سرمایه گذار پیدا کنه برای دارسی و کار اکتشاف دارسی ادامه پیدا کرد دارسی با سرمایه گذار جدید ادامه داد ولی باز هم نفتی از زمین در نیومد که نیومد اینجا بود که دارسی دوباره پاشد رفت سراغ گزارش های آقای دومورگان، کی بود؟ همون باستان شناسی که نوشته بود من در قصر شیرین روی زمین نفت دیدم دقیق تر نشست خوند


audio: xP1tMzcOy3A_0053.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
ببینه دیگه کجاها رو گفته نفت داره چون اون بخشهای اصلی که دومورگان گفته بود نفت هست که پوچ از آب در اومده بود دید توی نوشته های آقای دومورگان از یک خاندانی صحبت میشه به اسم سادات قیری که توی جایی زندگی میکنند به اسم قیر لارستان یا میدان نفتون کارشون هم چیه؟ مشخصا این عزیزان تو کار قیر بودند این قیر لارستان کجا میشه؟ میشه مسجد سلیمان پس آقای دارسی جمع میکنه


audio: xP1tMzcOy3A_0055.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
تو مسجد سلیمان اما باز هم نفتی کشف نشد تا 1908 میلادی عملیات ادامه پیدا کرد ولی خبری از نفت نبود دارسی و سرمایه گذاران خیلی ناراحت گفتند آقا جمع کنیم بریم دیگه نشد قسمت ما نبود این لقمهه آقای رینولدز که مهندس اصلی پروژه بود ولی گفت آقا نکنید، اشتباهه تحقیقات من نشون میده اینجا نفت هست دارسی و دوستان میگن نه آقا ما خرج میکنیم


audio: xP1tMzcOy3A_0056.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
نیست دیگه پاشو جمع کن برو دیگه گرفتارمون کردی، هی میگه هست آقای رینولدز ولی نافرمانی میکنه و شروع میکنه خیلی شدیدتر از قبل با مته زمین رو میکنه تا قبل از اینکه دارسی اینا بیان سراغش به زور ببرنش، تلاشش رو کرده باشه تو همین قیل و قال که تیم سرمایه گذار خیلی داشتن فشار میاوردن به تیم عملیات که جمع کن، تعطیل کن بریم یهو مته حفر چاه آخرین ضربش رو به صخره‌ای


audio: xP1tMzcOy3A_0057.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
که روی معدن معروف مسجد سلیمان قرار داشت، میزنه صخره شکافته میشه، نفت با شدت زیاد فوران میکنه و میره تا آسمان‌ها و نفت جنوب ایران کشف میشه به تبع کشف نفت در مسجد سلیمان شرکت نفت انگلیس و ایران تاسیس میشه


audio: xP1tMzcOy3A_0058.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
زمان به فرجام رسید، کلام ما نه ما در این قسمت از پادکست مورخ به کشف نفت در ایران زمین پرداختیم اینکه داستان ما و این ماده سیاه بدبو چطور آغاز شده؟ اینکه داستان ما چطور ادامه پیدا میکنه رو اما در قسمت بعد قطعا مفصل تقدیم شما خواهیم کرد جایی که خواهیم رفت


audio: xP1tMzcOy3A_0059.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
سراغ یک سیاستمدار با مقبولیت مردمی استثنایی در دوران پهلوی و کار بی نظیری که ایشون انجام داد و همین روزها در تقویم میتونیم تعطیل بودن رسمیش رو ببینیم چه کاری انجام داد؟ ملی کردن صنعت نفت اینکه چه خواهد شد و چگونه خواهد شد؟ در همین یکی دو روز آتی، تقدیم شما خواهد شد منابع ما رو میتونید در توضیحات همین قسمت ببینید، منابع مفصلی هست


audio: xP1tMzcOy3A_0060.opus
source: youtube
source_id: xP1tMzcOy3A
invalidation: VALID
text:
و البته با تیم پادکست مورخ هم آشنا بشید تا چند روز آتی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ میسپارم و میبینمتون


audio: ND6RNXODT-0_0001.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
قائد قائد مدرک مهمی داریم خانم کمالا همسر آقای نهرو با آقای سایریل رادکلیف مستشار انگلیسی که برای تعیین مرز اومده با اون رابطه داشته، این می‌تونه آس ما باشه قائد رفقا ما اینجاییم که کار سیاسی کنیم نه این که پشت ملت صفحه بذاریم روابط خصوصی دیگران به ما ربطی نداره دیگه نشنوم کسی درباره‌ی این موضوع صحبت کنه اما قائد ساکت دیگه نمی‌خوام چیزی بشنوم


audio: ND6RNXODT-0_0002.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
این دیالوگی بود بین تعدادی از اعضای مسلم لیگ مبارزانی که برای استقلال پاکستان از هند می‌جنگیدند با کی؟ با رهبرشون جناب محمدعلی جناح ملقب به قائد اعظم کسی که جنبش استقلال مسلمانان از هند و تشکیل کشوری به نام جمهوری اسلامی پاکستان رو رهبری کرد ما در دقایق آتی و در این قسمت از مورخ درباره‌ی پاکستان سخن خواهیم گفت


audio: ND6RNXODT-0_0003.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
اولین کشوری که پیش‌وند جمهوری اسلامی رو یدک می‌کشه سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: ND6RNXODT-0_0004.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم اول ماهنامه‌ی ارمغان دوم فصلنامه‌ی سیاست خارجه بهار 1385 سوم مقاله‌ی پاکستان شصت سال حیات؛ نوشته‌ی عبدالغفور دورانی چهارم کتاب گاندی اثر جورج وودکاک و پنجم کتاب تاریخ جهان اثر فیلیپه فرناندس و این‌جا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم


audio: ND6RNXODT-0_0006.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید با هم سفر کنیم به 711 میلادی همه چیز از این سال شروع شد زمانی که خلافت اسلامی امویان در حال گسترش سرزمینی بود یکی از سرداران اموی که مسئولیت کشورگشایی‌ها رو بر عهده داشت آقایی بود به نام محمد بن قاسم ثقفی و این آقای ثقفی کار مهمی انجام داد، چه کاری؟ منطقه‌ی سند رو فتح کرد این آدم و برای اولین بار


audio: ND6RNXODT-0_0007.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
اسلام رو به شبه قاره‌ی هند گسترش داد از اینجای تاریخ تا نیمه‌ی سده‌ی نوزدهم میلادی مسلمانان نفوذ قدرتمند خودشون رو در هند ادامه دادند به تاریخ هند که نگاه کنیم می‌بینیم زمانی غزنویان قدرتمندان هند بودند و زمان گورکانیان مسلمان اما این نفوذ نفوذ بیش از هزار ساله‌ی اسلام باعث نشد تا اکثریت جمعیتی منطقه‌ی هند به نفع مسلمانان تغییر پیدا کنه


audio: ND6RNXODT-0_0008.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
به تاریخ نگاه کنیم زمانی در نیمه‌ی قرن نوزدهم و مشخصا 1857 میلادی کمپانی هند شرقی بریتانیا که ابتدا برای تجارت اومده بود تو این منطقه، منحل میشه و دولت بریتانیا کل قدرت رو در هند به دست می‌گیره از این زمان دوران استعمار کامل هند توسط بریتانیا هم آغاز میشه چرا اینو گفتم؟ زمانی که در این دوران نگاه کنیم به جمعیت هند


audio: ND6RNXODT-0_0010.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
از استعمار بگیم، مقاومت هندوها و مسلمانان کنار هم علیه استعمار بریتانیا بی‌نتیجه بود بریتانیا بسیار قدرتمند بود هر جنبش اعتراضی خشنی از طرف هندی‌ها رو با خشونت بیشتر پاسخ می‌داد و سرکوب می‌کرد عملا در واقع شاید یکی از دلایلی که افرادی مثل گاندی مبارزات خشونت‌پرهیز رو اومدن سرلوحه‌ی کار قرار دادند این بود که خشونت‌ورزی کاری بود که بریتانیایی‌ها


audio: ND6RNXODT-0_0011.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
خیلی بهتر از هندی‌ها بلد بودند و انجام می‌دادند البته موضوع آقای گاندی خودش یک پادکست جداگانه‌ست موافق باشید به زودی سراغ ایشون خواهیم رفت علاقه‌مند بودید بنویسید انجام وظیفه خواهیم کرد به هر حال اگر کوتاه و خلاصه اینجا از گاندی بخوایم بگیم می‌تونیم به این موضوع اشاره کنیم که یازده سال پیش از این که بولشویک‌ها به رهبری ولادیمیر لنین یکی از تاثیرگذارترین تغییرات سیاسی و البته اجتماعی قرن بیستم رو به وجود بیارن در روسیه


audio: ND6RNXODT-0_0012.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
آقای گاندی جنبش تغییرخواهی خودش رو شروع کرده بود در هند جنبشی که تفاوتش با انقلاب اکتبر روسیه خشونت پرهیز بودنش بود گرچه هوشمندانه بود اگر خشونت می‌کرد که با خشونت بیشتر جواب می‌گرفت اما قبل از گاندی هم یک نفر دیگه در هند بود که سعی کرد به شکل خشونت‌پرهیز بره سراغ تغییرات اجتماعی و اینجوری علیه استعمار مقتدر بریتانیا به نوعی مبارزه کنه


audio: ND6RNXODT-0_0014.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
جناب سید احمد خان که از رهبران مسلمان هند بود معتقد بود مبارزه‌ی مسلحانه با بریتانیا چیزی جز شکست در بر نخواهد داشت نتیجه این که باید سطح فرهنگ و دانش مسلمانان رو ببریم بالا که چی بشه؟ در آینده بتونن از حقوق خودشون دفاع کنن چه کرد؟ اومد یه دانشگاهی پایه‌گذاری کرد به نام مدرست العلوم که چون تو شهر علیگره قرار داشت به اسم دانشگاه علیگره مشهور شد


audio: ND6RNXODT-0_0015.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
آقای سید احمد خان 1898 میلادی البته درگذشت و تو حیاط همون دانشگاه هم دفن شد و نموند تا سرنوشت مسلمانان شبه قاره‌ی هند رو ببینه اما در اواخر عمرش یکی از دستاوردهای دانشگاهش رو دید ایشون دستاوردی که البته خیلی برای سید احمد خان خرسند کننده نبود چرا؟ چی بود اتفاق؟ بخشی از دانش آموخته‌های دانشگاه علیگره


audio: ND6RNXODT-0_0016.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
به بخشی از هندی‌های ملی‌گرا که مخالف استعمار هند بودند پیوستند و چه کردند؟ کنگره‌ی ملی هند رو پایه گذاری کردند از کی صحبت می‌کنیم؟ ده سال پس از تاسیس دانشگاه علیگره و در 1885 میلادی حالا چرا خرسند کننده نبود؟ سید احمد خان مخالف عضویت مسلمین هند در این حزب سیاسی بود چرا؟ معتقد بود اگرچه کنگره‌ی ملی هند اعلام کرده ما ملی‌گراییم


audio: ND6RNXODT-0_0017.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
و تشکیلاتی هستیم برای تمام هندی‌ها با هر دین و مذهبی اما به‌هرحال مسلمانان هند در اقلیتند و هر کاری هم بکنیم در آینده نتیجه‌ی فعالیت کنگره به نفع کیست؟ به نفع هندوها و بودایی‌ها به نفع مسلمانان نیست پس ورود به آن حرام است


audio: ND6RNXODT-0_0018.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
آقای سید احمد خان معتقد بود اساسا این جنبش ملی‌گرایی ته ندارد ما زورمون به انگلیس‌ها نمی‌رسد آقاجان نتیجه؟ ایشون گفت ما مسلمان‌ها باید بریم روابط حسنه‌ای اصلا با بریتانیا برقرار کنیم یه سری از مسلمانان پیروی این رویکرد این آقای سید احمد خان بودند یه سریاشون اما پایبند موندند به کنگره‌ی ملی هند و نتیجه چه شد؟


audio: ND6RNXODT-0_0019.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
طبیعتا دعوا درگیری در دل جامعه‌ی مسلمین هند بالا گرفت هندوها هم که از این تفرقه بدشون نمی‌اومد کاری کلا به کار مسلمون‌ها نداشتند تا چه شد؟ رویکرد سید احمد خان هفت سال پس از مرگش بالاخره به ثمر نشست بخشی از مسلمانان تونستن با نایب السلطنه‌ی بریتانیا در هند ملاقات کنند روابط رو حسنه کنند و همین دیدار، همین اتفاق


audio: ND6RNXODT-0_0020.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
آتشی انداخت به خرمن رابطه بین کنگره‌ی ملی هند و مسلمانان هندوها گفتند مسلمانان خائنند مسلمانان گفتند خائن باباته، نتیجه؟ از دل این دعوا و درگیری در سی‌ام دسامبر 1906 میلادی مسلمانان هند حزب مستقل خودشون رو تشکیل دادند اصلا نقطه‌ی عطف تاریخ هندوستان حزبی به نام مسلم لیگ تشکیل شد


audio: ND6RNXODT-0_0021.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
مسلم‌لیگ یک انجمن ادبی بود در دل دانشگاه علی‌گره که با دعوا و درگیری‌های پیش اومده بین مسلمانان و هندی‌ها کم کم رنگ و بوی سیاسی گرفت حالا


audio: ND6RNXODT-0_0023.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
که از قضا بریتانیایی‌هایی که عاشق اصل تفرقه بنداز و حکومت کن بودند حسابی هم ازش استقبال کردن، حمایت کردن از این حزب جدید شما فکر کن هندو مسلمان چه شود به این توجه کنیم تو این دعوا و درگیری‌های به وجود اومده هر دو تشکیلات کنگره‌ی ملی هند و مسلم لیگ روز به روز به بریتانیایی‌ها نزدیک‌تر می‌شدن کارو ببین یعنی سیاست بریتانیا رو ببین اساسا کنگره‌ی ملی هند اون زمان


audio: ND6RNXODT-0_0024.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
تبدیل شده بود به اصلی‌ترین حافظ منافع بریتانیا در هند و جالبه مسلم لیگ هم همین وضعیت رو داشت هر دو داعیه‌ی محافظت از منافع بریتانیا رو داشتند در هندوستان بریم سراغ رهبرشون، رهبر مسلم لیگ زمان تاسیس آقایی بود به نام آقاخان سوم و کی بود این آقاخان سوم؟ کمی روش نازک شیم این اسم آقاخان ما رو یاد مذهب اسماعیلیه میندازه بله


audio: ND6RNXODT-0_0025.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
کاملا هم درست ما رو برد جایی که باید می‌برد آقای آقا خان سوم امام وقت اسماعیلیون بود در واقع چهل و هشتمین امام اسماعیلیه بود این آدم تو پرانتز اینم عرض کنم این آقای آقاخان سوم بعدها برای یک سال شد رئیس جامعه‌ی ملل یا سازمان ملل امروزی


audio: ND6RNXODT-0_0026.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
خب اتفاقاتی رو تا این‌جا توضیح دادیم مسلم لیگ داشت کارشو می‌کرد هندوها هم کارشونو میکردن اما یهو یک نفر به این تشکیلات مسلم‌لیگ اضافه شد کسی که به سرعت تبدیل شد به اصلی‌ترین رهبر مسلمانان هند از کی صحبت می‌کنیم؟ شما بفرمایید جنوب به شمال، شمال به جنوب جناب محمدعلی جناح


audio: ND6RNXODT-0_0027.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
محمدعلی جناح البته پیش از این که دغدغه‌ی اسلام داشته باشه دغدغه‌ی هویت قومی مسلمانان هند رو داشت خودش بسیار زیست شخصی سکولاری هم داشته حتی از مذهب پدریش یعنی مذهب اسماعیلیه‌ی نزاری برید و اعلام کرد که من بیشتر شیعه‌ی دوازده امامی هستم، بله در واقع این آدم با مقدس‌سازی‌ای که اون زمان انجام می‌شد


audio: ND6RNXODT-0_0028.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
و لقب امامی که به آدم‌ها می‌دادن موافق نبود از اساس اما با همه‌ی این تفاسیر جناح در دفاع از حقوق مسلمین هند بسیار جدی و تند و تیزتر از دیگران بود اون زمان تشکل‌های مسلمان دیگری هم در هند فعالیت‌های سیاسی و مبارزاتی می‌کردند مثال بزنیم جنبش ثمرتالتربیت یا جمعیت الانصار اما خب مسلم لیگ حالا تبدیل شده بود


audio: ND6RNXODT-0_0029.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
به اصلی‌ترین جریان سیاسی بین مسلمانان هند و چهره‌های با استعدادی هم جذب خودش کرده بود شاید بشه گفت دلیل جذب چهره‌های بااستعداد توسط مسلم لیک این بود که


audio: ND6RNXODT-0_0032.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
روی جناح نازک شیم زمانی که در 1913 میلادی عضو مسلم لیگ شد این آدم 37 ساله بود از خانواده‌ش بگیم ایشون اهل کراچی هندوستان بود از یک خانواده‌ی تاجر هم میومد و تونسته بود پیش از این بره ایالات متحده و تو دانشگاه لینکلن دانشگاهی که مخصوص رنگین‌پوستان بود اون زمان حقوق بخونه از 1905 میلادی هم عضو کنگره‌ی ملی هندوستان شده بود و تونسته بود تو اون تشکیلات هم جا پاشو محکم کنه


audio: ND6RNXODT-0_0033.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
و حالا چه کرده بود؟ با ایده‌ی دادن خودمختاری به ایالات مسلمون نشین هند اومده بود وارد مسلم‌لیگ شده بود در ادامه مراوداتش رو شروع کرد مراودات و رایزنی‌های محمدعلی جناح بین دو حزب یک نتیجه‌ای ایجاد کرد بین دو حزب اصلی هندوستان، هندوها مسلمانان نتیجه‌ش شد یک پیمان، پیمانی به نام لوکنو و این پیمان به مسلمانان این امتیاز رو می‌داد که در ایالت‌هایی که اکثریت نیستند


audio: ND6RNXODT-0_0034.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
به نسبت جمعیتشون تو کنگره‌ی ملی هند کرسی داشته باشند صندلی داشته باشند و این به معنای واقعی یک دستاورد مهم برای مسلمانان بود و امروز وقتی بهش نگاه می‌کنیم می‌تونیم بهش بگیم یک نقطه‌ی عطف مهم


audio: ND6RNXODT-0_0035.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
به یک نکته‌ی مهم هم اشاره کنیم تا پیش از حل و فصل منازعه بین مسلمانان هند و الباقی هندی‌ها یک وضعیت ویژه بین مسلمانان هند و بریتانیایی‌ها به وجود اومده بود، چرا؟ امپراتوری عثمانی سال‌های پایانی قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم بسیار جدی روی ایده‌ی وحدت اسلام داشت مانور می‌داد وحدتی البته زیر سایه‌ی سلطان عثمانی چرا زیر سایه‌ی ایشون؟


audio: ND6RNXODT-0_0036.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
ایشون خودشو خلیفه‌ی مسلمین می‌دونست البته این ایده توی ایران خیلی طرفدار نداشت شاید جدی‌ترین طرفدارش سید جمال الدین اسدآبادی بود اما بین مسلمانان هند که به شکل جدی با بحران هویت روبرو بودند این ایده خیلی طرفدار داشت پرانتز یادآوری کنم کلا 25درصد جمعیت هند بودند جمعیت هند مسلمانان هند بسیار علاقه داشتند که هویت جمعی خودشون رو


audio: ND6RNXODT-0_0037.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
بیان وصل کنن به قدرت بزرگ اسلامی یعنی کی؟ عثمانی که بگن ما هم کسی هستیم برای خودمون اما در ادامه افتاد مشکل‌ها


audio: ND6RNXODT-0_0039.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
بین بریتانیا که مسلم لیگ بهش نزدیک بود و از اون ور عثمانی که مسلمانان هند خلیفه‌ی مسلمین می‌دونستنش جنگ شد اصلا دیگه دشمن هم بودن، چه اتفاقی افتاد؟ بریتانیا شروع کرد از بین هندی‌ها سرباز گرفتن برای ارتشش مسلمانان هند هم بخشی از جامعه‌ی هدف بریتانیا بودند برای این که برداره اینارو ببره چه کنه؟ جنگ، به کشتن بده عضو ارتش بریتانیای کبیر کرد مسلمانان هند رو


audio: ND6RNXODT-0_0040.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
ملت چی گفتن؟ مسلمانان اعتراض کردن هندی‌ها کفتن آقا اینا برادران دینی مائن ما نمی‌جنگیم بریتانیا گفت بیخود، میزنم تو سرتون تا بجنگید مسلمانان گفتن حالا باشه ولی چیز نکن حالا یه شرطی فقط داره می‌جنگیم ولی اماکن مقدس مسلمانان در قلمرو عثمانی رو شما کاری نداشته باش از اون ور هم به خود حکومت عثمانی کاری نداشته باش سر جاش بمونه، حله؟ حله یعنی بریتانیا گفت شرطتون ایناس؟ بابا حله که اصلا ما برنامه‌مون اینا نبود از اول


audio: ND6RNXODT-0_0041.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
هدفمون این بود که از خودمون دفاع کنیم کاری با عثمانی نداریم چی کار به اماکن مقدس داریم؟ دفاع از مام وطن هدف ماست بریتانیا در ظاهر این قول رو داد اما در باطن شما به می‌دانید که بر الواح تاریخ چه نگاشته شد؟ بریتانیای کبیر برنامه‌ها داشت برای مرد بیمار اروپا پیش از این عرض کردیم در مورخ به عثمانی می‌گفتند مرد بیمار اروپا


audio: ND6RNXODT-0_0043.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
جنگ تمام شد، امپراتوری عثمانی هم نتیجه؟ قلمرو خلافت اسلامی عثمانی که مسلمانان هند شیفته‌ش بودند سلطانش رو خلیفه‌ی مسلمین می‌دونستند پاره پاره شد سی‌ام دسامبر 1918 میلادی در یازدهمین نشست سالانه‌ی مسلم لیگ درباره‌ی فروپاشی عثمانی صحبت میشه اعضای مسلم لیگ اعلام می‌کنن که آی ایهاالناس


audio: ND6RNXODT-0_0044.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
این بریتانیایی‌ها میخوان تمام مراکز قدرت مسلمین در دنیا رو نابود کنن، ببینید ما کی گفتیم نتیجه باید یه کاری بکنیم آقا و چه کردند؟ از دل این نشست سالانه جنبشی خلق شد جنبشی که نامش نهادند خلافت


audio: ND6RNXODT-0_0045.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
روی این دوران کمی نازک شیم دوران پس از جنگ جهانی اول هندوها بسیار با بریتانیایی‌ها به مشکل خورده بودند حالا بریتانیا استعمار رو بسیار سفت و سخت‌تر کرده بود به هر حال پیش از این عرض کردیم که بریتانیای کبیر بعد از جنگ جهانی اول بسیار ضعیف شد مخصوصا به لحاظ اقتصادی و به لحاظ نظامی حتی باید پول و منابع بیشتری به دست می‌آورد کلی جوون هندی هم از اون ور تو جنگ به کشتن داده بود بریتانیا


audio: ND6RNXODT-0_0046.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
همه‌ی این‌ها نتیجه‌ش شده بود نارضایتی تمام هندوستان از استعمارگرشون ناراضی بودن و این نارضایتی چه کرد؟ جنبش مبارزه علیه استعمار رو آتشش رو تندتر کرد هندوها از یه طرف، مسلمانان از طرف دیگر مبارزه می‌کردند برای آزادی تمام شدن استعمار تا 1923 میلادی این مبارزات جدا جدا البته ادامه پیدا کرد تا نهایتا تصمیم بر این شد که هندوها و مسلمانان


audio: ND6RNXODT-0_0047.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
و طرفداران سایر مذاهب هند همه بیان یکی شن گفتن آقا نمی‌تونیم دیگه یکی یکی نمیشه همه با هم یه چیزی بشیم شاید یه چیزی شد چه کردند؟ دوشادوش هم این بار علیه بریتانیا مبارزه کردند و جالبه به اینجای تاریخ که نگاه می‌کنیم این رو می‌بینیم که بسیاری از هندوها به جنبش خلافت مسلمانان پیوستند برای آزادی


audio: ND6RNXODT-0_0048.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
خب برگردیم به داستان محمدعلی جناح این آقای جناح در ایامی که داریم ازش صحبت می‌کنیم با جناب گاندی به مشکل می‌خوره جالبه آقای گاندی 1920 میلادی وارد کنکره‌ی ملی هند میشه با دست پر هم وارد میشه، خیلی سریع میشه رهبر کنگره‌ی ملی و مدل مقاومت مدنی خودش رو در واقع مقاومت مدنی بدون خشونت رو حسابی محبوب می‌کنه در ادامه


audio: ND6RNXODT-0_0049.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
آقای محمدعلی جناح اما اینجوری فکر نمی‌کرد می‌گفت آقا این نیست وقتی ارتش بریتانیا داره ما رو می‌کشه آقاجان گاندی جان باید از خودمون دفاع کنیم دیگه آقای گاندی اما مرغش یک پا داشت چی می‌گفت؟ اون مرغش می‌گفت بی خشونت بی خشونت بی خشونت


audio: ND6RNXODT-0_0050.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید پیش از ادامه درباره‌ی یک مسئله صحبت کنیم هنوز که هنوزه در هند اختلاف بین مسلمانان و هندوها واقعا جدیه مثال بزنیم همین چند وقت پیش تو یک باغ وحش در ایالت بنگال غربی هند مسئولان باغ وحش برای نشان دادن وحدت بین ادیان اومدن چه کردن؟ اسم یک شیر نر رو گذاشتن اکبر، اکبر آقا اسم جفت ماده‌ش هم گذاشتن سیتا، سیتا خانوم حالا این دو تا اسم از کجا میاد؟


audio: ND6RNXODT-0_0051.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
اکبر آقا اسم یکی از سلطان‌های مسلمان مورد احترام گورکانیان هنده سیتا خانوم هم اسم یک الهه‌ی هندوئه نتیجه چه شد حالا؟ آقا هندوها قاطی کردن اعتراض که آی این اسم گذاری کفرآمیزه اکبر با سیتا جفت‌گیری کنه که مگه میشه؟ برعکس کنید اگه راست میگین این اکبر اون سیتا اون با این جفت گیری .نتیجه؟ رئیس باغ وحش اخراج شد کلا خلع شد از زندگی نون خوردن افتاد


audio: ND6RNXODT-0_0052.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
این مثالو زدم به اینجا برسم که امروز هم این اتفاقات وجود داره این اختلافات جدی وجود داره در هند حالا اگر برگردیم به تاریخ به داستانی که داریم تعریف می‌کنیم می‌تونیم به این نتیجه برسیم که اون زمان این اختلافات مسکوت مونده در مبارزه با بریتانیا به نظر می‌رسید مسلمانان و هندوها اومدن روی آتش اختلافاتشون خاکستر ریختند اما این آتش هر از چندی از زیر خاکستر زبانه می‌کشید تا همین الان که با هم صحبت می‌کنیم


audio: ND6RNXODT-0_0053.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
و اجازه بدید یک مثال تاریخیشو بزنم که نقطه‌ی عطفو ایجاد کرد به معنای واقعی علامه محمد اقبال لاهوری معروف بی‌نظیر، شاعر پارسی‌گوی مسلمان هندی پیشنهاد می‌کنم حتما اشعارش رو بخونید این بی‌نظیری که عرض کردم البته صرفا در رابطه با اشعار ایشون بود سایر اعتقادات ایشون بنده هیچ قضاوتی ندارم اما نقطه‌ی عطف چه بود؟ این آدم روزی در تاریخ در کنگره‌ی مسلم لیگ یک سخنرانی کرد


audio: ND6RNXODT-0_0054.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
که می‌تونیم بگیم یک سخنرانی تاریخی بود و همین سخنرانی باعث شد که امروز ما در تاریخ، لاهوری رو به عنوان پدر معنوی تشکیل کشور پاکستان بشناسیم


audio: ND6RNXODT-0_0055.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
آرزو دارم که از تلفیق ایالت‌های پنجاب، سرحد، سند و بلوچستان حکومت خودمختاری به وجود آید که زیر نظر بریتانیا باشد یا خارج از آن چنین تصور می‌کنم که در سرنوشت مسلمانان این منطقه تاسیس یک دولت اسلامی در شمال غرب هندوستان نوشته شده است


audio: ND6RNXODT-0_0056.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
این‌ها بخشی بود از نطق اقبال لاهوری کسی که به جد ایده‌ی امت اسلامی رو پیگیری می‌کرد ایده‌ی اراضی مستقل مسلمانان که بسیار باب میل مسلمانان بود و البته بسیار باعث خوشحالی بریتانیایی‌ها بود این جای تاریخ جذاب میشه چرا باعث خوشحالی بریتانیا بود؟ جنبش استقلال طلبی در هند دیگه اون زمان واقعا همه‌گیر شده بود و گفتیم بریتانیا استراتژیش چی بود؟


audio: ND6RNXODT-0_0057.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
برای تحکیم قدرتش در برابر همچین موانعی چه می‌کرد ایشون؟ آقای بریتانیا تفرقه مینداخت، حکومت می‌کرد همچنان امروز هم انگار ایشون تفرقه میندازه حکومت می‌کنه به‌هرحال قضاوتش با شما جالبه دوران مبارزه‌ی کنگره‌ی ملی هند برای استقلال کشور از بریتانیا رهبران هندوی این کنگره بارها افتادن زندان، زندان‌های بریتانیا اما زمانی که به این سمت نگاه می‌کنیم به رقیب کنگره‌ی هند


audio: ND6RNXODT-0_0058.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
به مسلم لیگ این رو می‌بینیم که بریتانیا نازشون هم یه جورایی می‌کرده هیچ وقت باهاشون کاری نداشته و این طور مدام بر آتش تفرقه بنزین می‌ریخته هیچکس سوال نمی‌کرده که آقا این داره تفرقه میندازه یا نمیندازه سوال بین مردمان عادی این بوده که چطور رهبران هندو میرن زندان؟ رهبران مسلم لیگ نمیرن؟ پس ایراد از این‌هاست، مسلمانان ایرادند نه بریتانیا


audio: ND6RNXODT-0_0060.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
این بار جدی‌ترین اقدام رو در راستای تشکیل کشوری مسلمان انجام داد یک قطعنامه، قطعنامه‌ی پایانی این کنگره به قطعنامه‌ی لاهور مشهور شد چه می‌گفت قطعنامه‌ی لاهور؟ می‌گفت آقایون داداشا مسلمان‌ها بلند شید قربونتون بلند شید بلند شید ایالت‌های مسلمان هند همه جمع شن همه میشیم یک کشور مجزا دوستان مسلمونی که تو ایالت‌های دیگه‌ی هندید که اکثریت هم غیر مسلمونه شما هم بلند شید بلند شید


audio: ND6RNXODT-0_0061.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
پاشو قربونت پاشو پاشید بیاید تو این کشور زندگی می‌کنید حرف هم نمی‌زنید این قطعنامه‌ی لاهور بود به زبان ساده البته اون ور هندوها چه گفتند؟ گفتن چی؟ خبرا نیست قربونت، اصلا این حرف‌ها نیست اولا که شما عمومتون ریشه‌ی هندو دارید، ندارید؟ دارید یه زمانی حالا اجدادتون مسلمون شدن به شما چه؟ بعد هم جزوی از ملت بزرگ هندید همتون، دوما تمامیت ارضی هند خدشه ناپذیره قربونت، خونه خاله‌س مگه؟ ما بحثی سرش نداریم شما برید واسه خودتون کشور بزنید


audio: ND6RNXODT-0_0062.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
نمیدونم هندوها برن بزنن نمیدونم مسیحیت کاتولیک واسه خودش بزنه، نمیدونم پروتستان بزنه نمیشه که عه والله


audio: ND6RNXODT-0_0063.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
و همین قطعنامه، قطعنامه‌ی بیست و سوم مارس 1940 میلادی قطعنامه‌ی لاهور و همون روز شد نقطه‌ی عطف هندوستان و البته پاکستان بیست و سوم مارس


audio: ND6RNXODT-0_0065.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
قطعنامه‌ی لاهور صادر شد و بعدها سال‌ها بعد 1956 میلادی و باز هم بیست و سومین روز از ماه مارس کشور پاکستان رسما تاسیس شد در این روز امروز که با هم صحبت می‌کنیم به مناسبت قطعنامه‌ی لاهور یعنی بیست و سوم مارس 1940 پاکستان تعطیل رسمی‌ست در جمهوری اسلامی پاکستان


audio: ND6RNXODT-0_0067.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
ماهاتما گاندی، جواهر لعل نهرو، محمدعلی جناح این‌ها برای سال‌ها دوشادوش هم برای استقلال هندوستان از دست بریتانیا مبارزه کرده بودند و به نظر می‌رسید قطعا رفاقت جدی بینشون برقراره اما هر چه دهه‌ی سی میلادی رو جلو میایم اختلافات بین رهبران سیاسی و فکری بیشتر و بیشتر میشه مذاکراتشون هم سر مسئله‌ی اراضی مستقل مسلمانان


audio: ND6RNXODT-0_0068.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
بیشتر میشه و بیشتر و بیشتر و البته بی‌نتیجه مدام به آتش منازعه افزوده میشه به جای صلح و نتیجه گرفتن در مذاکرات در ادامه و در میانه‌ی این اتفاقات جنگ جهانی دوم هم به وجود میاد اما این وسط در این دعوا و درگیری‌ها محمدعلی جناح میتونه روابط بهتری با چرچیل و انگلستان برقرار کنه تا هندوها هندوها خیلی روابط بهتری با بریتانیا نداشتند مسلم لیگ و مسلمانان اساسا


audio: ND6RNXODT-0_0069.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
از اتبدا با بریتانیا روابط بهتری برقرار کردند مسلمانان کلا و به وجود آمدند اینجا دوباره تاریخ براشون تکرار شد انگلیس‌ها به جناح دوباره وعده‌هایی دادند چرا؟ دوباره جنگ بود، دوباره سرباز نیاز بود اونجا هم سرباز بردند در مقابله با عثمانی این بار سرباز بردند در مقابله با آلمان اما یک تفاوتی وجود داشت با پایان جنگ جهانی اول بریتانیا استعمارشو سفت و سخت کرد


audio: ND6RNXODT-0_0070.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
اما با پایان جنگ جهانی دوم اگرچه بریتانیا پیروز جنگ بود اما اینقدر آسیب دیده بود که دیگه خیلی توان ادامه دادن سیاست‌های استعماریشو نداشته باشه بسیار تضعیف شده بود و البته دنیا هم دستخوش تغییراتی قرار گرفته بود پیش از این در مورخ عرض کردم آمریکا یک منشور مشترک با بریتانیا منتشر کرد به نام منشور آتلانتیک که نتیجه چه بود؟ به امپراتوری بریتانیا فشار می‌آورد که آقاجان


audio: ND6RNXODT-0_0071.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
بیخیال مستعمراتت شو در آفریقا و آسیا بهشون آزادی بیشتری بده از اون ور وینستون چرچیلی که سفت و سخت دنبال حفظ استعمار بریتانیا در هند بود هم دیگه روی کار نبود، دیگه نخست وزیر نبود حزب کارگر خیلی شیک و مجلسی در بریتانیا دنبال اعطای استقلال به هندوستان بودند استقلالی که البته پیش از این که به هند برسه به کی رسید؟ شما بفرمایید، کی رابطه‌ش بهتر بود؟ هندوها یا مسلمانان؟


audio: ND6RNXODT-0_0073.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
پ از ایالت پنجاب الف ایالت سرحد شمالی یا همون ایالت افغان ک از کشمیر س از سند و تان از بلوچستان این حروف کنار هم نشستند و پاکستان روی نقشه شکل گرفت البته در ظاهر پاکستان نتیجه‌ی به هم چسبیدن حروف ایالات مسلمون نشین هنده اما در دل خودش سویه‌های ایدئولوژیک عمیقی هم داره


audio: ND6RNXODT-0_0074.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
اون برداشت اولیه که ما مسلمانان پاکیم و هندوهای کافر نجس کاملا از این اسم برداشت میشه، پاک، پاکستان به‌هرحال در اجلاس آوریل 1946 میلادی مسلم‌لیگ اسم پاکستان برای کشوری که بنا بود زاده شود انتخاب میشه پیش از رسمی شدن این کشور بیایم جلوتر چهاردهم آگوست 1947 میلادی کشور پاکستان حالا متولد میشه هر چند


audio: ND6RNXODT-0_0075.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
رسمیت یافتن این کشور همون‌طور که پیش از این عرض کردم نزدیک به یک دهه طول می‌کشه از 1946 تا 1956 میلادی حالا این رسمیت پاکستانه ولی اگر به تاریخش نگاه کنیم و درش نازک شیم برمیگرده به 1947 میلادی در این سال بیانیه‌ی مشترکی منتشر شد بین کیا؟ سه نفر لرد مونباتن نایب السلطنه‌ی بریتانیا محمد علی جناح یه جورایی رهبر پاکستان


audio: ND6RNXODT-0_0076.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
و جواهر لعل نهرو نخست‌وزیر هند در این بیانیه اعلام شد که دو کشور پاکستان و هندوستان به این تصمیم رسیدند که ایجاد شود کشوری جدید به نام پاکستان و این شد شروعی بر پایان یکصدونود سال استعمار بریتانیا بر شبه قاره‌ی هند


audio: ND6RNXODT-0_0077.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
حالا یه سوالی پیش میاد مرز بین دو کشور هند و پاکستان چطور مشخص شد؟ و جواب جالبی داره انگلیس‌ها این مرزو مشخص کردند درو اقع یک نماینده‌ی انگلیسی به نام سایریل رادکلیف که تا حالا هند رو از نزدیک هم ندیده بود پامیشه میره هند که چی کار کنه؟ یه مرزی مشخص کنه برای هند و پاکستان تا حالا نرفته بود میره میگه بنده مسئول مرزم امروز مرزی وجود دارد به نام رادکلیف لاین


audio: ND6RNXODT-0_0078.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
مرزی که می‌تونیم بگیم یکی از خطرناکترین خطوط مرزی دنیاست این مرزو این بنده خدا مشخص کرد اسمش هم از رو همین بنده خدا برداشتن و جالبه تا حالا هند هم نرفته بود به‌هرحال این مرز مرز بسیار خطرناکیست هنوز هم هند و پاکستان امروز هنوز حسابی درگیرند با هم تا همین الان که با هم صحبت می‌کنیم از همون زمان


audio: ND6RNXODT-0_0080.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
نتیجه؟ مرز این دو کشور با بیش از صدوپنجاه‌هزار نورافکن روشن میشه همواره روشنه، همواره روزه نتیجه؟ نه تنها خطرناک‌ترینه بلکه نورانی‌ترین مرز دنیاست فضانوردان از فضا این خط مرزی رادکلیف لاین رو می‌بینند


audio: ND6RNXODT-0_0081.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
تاریخ مدام تکرار میشه مرز هند و پاکستان بر اساس دین کشیده شد یک نمونه‌ی دیگه‌ی همچین مرزکشی‌ای رو ما تو قرن بیستم دیدیم کجا؟ شما بفرمایید پیش از این صحبت کردیم در قسمت ظهور اسرائیل در پادکست مورخ، ببینید بشنوید، یوتیوب مورخ ما همچین مرزکشی‌ای رو در اسرائیل دیدیم در قرن بیستم مجددا اونجا هم یک کشور بر اساس دین شکل گرفت


audio: ND6RNXODT-0_0082.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
دین دیگری اینجا اسلام، آنجا یهودیت حالا اگر روی پاکستان نازک شیم و در واقع شکل گرفتن این کشور رو بررسی کنیم می‌بینیم که سه طرف یعنی هند، پاکستان و بریتانیا توافق کردند مسلمانان طی یک مهاجرت گسترده و البته در چهار سال از هند پاشن برن پاکستان هندوها هم از پاکستان برن هند اما این مهلت چهار ساله شد چهار ماه کلا در عمل به مسلمانان شبه قاره‌ی هند اعلام شد


audio: ND6RNXODT-0_0083.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
که پاشید پاشید خونه زندگی رو جمع کنید چهار ماه هم بیشتر وقت ندارید پاشید برید کجا؟ برید کشور جدیدتون، پاکستان به هندوهای ساکن در کشور جدید هم اعلام شد که به سلامت قربونتون پاشید برید هندوستان، کشور هندوها اینجا مال ماست مال مسلمانان در عالم تاریخ در علم تاریخ کوچاندن گسترده و اجباری اعضای یک قوم یا نژاد یا پیروان یک دین و ایدئولوژی


audio: ND6RNXODT-0_0084.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
زیرمجموعه‌ی نسل‌کشی محسوب می‌شود این واقعیت تاریخی‌ست در شبه قاره‌ی هند به نوعی یک نسل‌کشی در حال رخ دادن بود نتیجه‌شو ما امروز می‌بینیم نتیجه چه بود؟ یک کوچ عجیب غریب که در نهایت جوی خون شد با خون شستند مرزهای دو کشور را


audio: ND6RNXODT-0_0085.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
یه نکته رو بهش توجه کنیم پاکستان در اون ایام دو قسمت بود پاکستان شرقی و پاکستان غربی پاکستان غربی همین کشور فعلی پاکستان امروزیست و پاکستان شرقی امروز که با هم صحبت می‌کنیم از پاکستان جدا شده در واقع تبدیل شده به کشور بنگلادش امروزی حالا توی این دو پاکستان مردمانی زندگی می‌کردند یا داشتن از هند وارد کشور جدید می‌شدند یه جورایی منتقل می‌شدند


audio: ND6RNXODT-0_0086.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
که اگرچه مسلمون بودند اما توشون پر بود از تنوع مذهب، قوم، نژاد، یه دست نبودند نتیجه چه شد؟ طی این مهاجرت‌ها یک کینه و جدل جدی بین هندوها و مسلمانان ایجاد شد وجود داشت بدتر شد نتیجه‌ی این افزایش کینه‌ها چه شد؟ جنگ و جدل بین خود مسلمون‌ها یعنی شما فکر کن یه سری به زور پاشدن اومدن تو یه کشور هر کدوم از یه قوم و نژادی‌ان


audio: ND6RNXODT-0_0087.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
توشون تنوع مذهب هم حالا وجود داره نه تنها بینشون کینه و جنگ و جدل هست تو خود مسلمون‌ها هم این تنوع قوم و نژادی باعث جنگ و جدال‌هایی شد در نهایت نتیجه‌ش چه شد؟ پاکستان شرقی تبدیل شد خودش به یک کشور مجزا به نام بنگلادش یه جورایی میشه گفت اگر کلان به داستان نگاه بکنیم بنا بود مسلمانان هندوستان برن در یک کشور جدید به نام پاکستان تو خودشون دعوا شد کشور تقسیم بر دو شد یه جورایی


audio: ND6RNXODT-0_0089.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید روی این مهاجرت‌های اجباری کمی نازک شیم دوازده تا چهارده میلیون نفر باید جابه‌جا می‌شدن اون زمان به زور یکی از بزرگترین مهاجرت‌های تاریخ بشره این اتفاق اصلا کار آسونی هم نبود واقعا تو مرزهای هند مسلمان کشی راه افتاد اینه که عرض می‌کنم به قیمت راه افتادن جوی خون شد به وجود اومدن یه کشور جدیدی که ادعاش مسلمانی بود و ادعا می‌کرد ما پاکیم اونا نجسن


audio: ND6RNXODT-0_0090.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
مسلمان کشی راه افتاد در مرزهای هند در مرزهای پاکستان هندوکشی راه افتاد آدم‌هایی که تا چند روز قبل یک کشور بودند حالا شروع کردند همدیگرو کشتن تعداد کشته‌ها بین دویست هزار تا دو میلیون نفر تخمین زده میشه کسی هم گردن نمی‌گیره چند نفر بودن دردسرهای این جدایی تا سال‌ها و حتی تا امروز ادامه داره واقعا به این توجه کنیم


audio: ND6RNXODT-0_0091.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
هند از لحظه‌ی استقلالش شد دومین کشور پرجمعیت دنیا بعد از چین پاکستان هم امروز که با هم صحبت می‌کنیم دویست و چهل میلیون نفر جمعیت داره یعنی چی؟ یعنی چیزی حدود سه برابر ایران خودمون پاکستان پنجمین کشور پرجمعیت دنیاست امروز و این دو کشور پرجمعیت تا همین لحظه که با هم صحبت می‌کنیم سه جنگ رسمی فقط با هم داشتند غیر رسمی‌ها رو بگذریم


audio: ND6RNXODT-0_0092.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
از کشته شده‌هایی که کسی گردن نمی‌گیره و نگرفت بگذریم سه جنگ رسمی داشتند همون ب بسم الله هر دو کشور روی ایالت جامو و کشمیر دست گذاشتن هر دو شون می‌گفتن این مال ماست جفتشون می‌گفتن مال ماست تو بیخود کردی نتیجه چه شد؟ طبعا 1948 میلادی به جان هم افتادند هند و پاکستان وارد جنگ شدند و هند عملا پیروز این جنگ اول بود این اولی


audio: ND6RNXODT-0_0094.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
که باز این ایالته رو بگیره می‌گفته مال مائه دیگه و دومین نبرد بزرگ تانکی تاریخ بعد از جنگ جهانی دوم همین‌جا شکل می‌گیره، سر همین ادعاها بین هند و پاکستان و این نبرد هم جز جاری شدن خون و کشته شدن انسان‌ها هیچ نتیجه‌ی دیگری نداشت


audio: ND6RNXODT-0_0095.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
خب تا اینجا از دو جنگ صحبت کردیم 1948، 1965 میلادی هر دو سر ایالت جامو و کشمیر نتیجه چه بود؟ یک، کشته شدن انسان‌ها ریخته شدن خون‌ها و دو، پیروزی هندوستان بریم سراغ سومین جنگ رسمی 1971 میلادی این بار دعوا سر پاکستان شرقی بود جدایی طلبان بنگال می‌خواستن اون تیکه‌ی دور افتاده از مرکز پاکستان رو تجزیه کنند بکنن یه کشور


audio: ND6RNXODT-0_0096.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
کاری که خود پاکستان یه جورایی کرده بود یه بار دیگه اومده بود یه سری ایالت رو جدا کرده بود از هندوستان به بهانه‌های دینی و گفته بود حالا این یه کشور جدیده حالا جدایی طلبان بنگال هم میخواستن همین کارو بکنن دولت پاکستان چه کرد؟ دست به کار شد که بره جلوی جدایی طلبان رو بگیره اما هند سریعتر به نفع جدایی طلبان وارد بازی شد وارد جنگ شد و نتیجه چه شد؟ جنگ سوم اینجا ایجاد شد و از پس جنگ سوم


audio: ND6RNXODT-0_0097.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
بنگلادش از پاکستان جدا شد شد یک کشور برای خودش امروز یک مراسمی در یکی از نقاط مرزی بین هند و پاکستان برگزار میشه به اسم مراسم مرزی واگا یا همون مراسم عقب نشینی از مبارزه کی‌ها انجام میشه این مراسم؟ هر روز نکته‌ی جالب اینجاست هر روز آدم‌هایی میان تو مرز این کارو انجام میدن فیلماش هم یه وقتایی وایرال میشه تو فضای مجازی هر روز پیش از غروب آفتاب برای نیم ساعت


audio: ND6RNXODT-0_0098.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
سربازهای مرزی هند و پاکستان جلوی هم رژه میرن سربازهای مرزی دو کشور با هم کل کل می‌کنن طی مراسمی و جالبه مردم نقاط مرزی هم جمع میشن حال می‌کنن اون مردم هم برا همدیگه کری می‌خونن سربازا برا همدیگه، مردم هم برای همدیگه اصلا یه چیز عجیبیه و این کار هر روز داره انجام میشه امروز در سال 2024 و سوال ریشه‌ی این کاری که هر روز انجام میشه چیه؟ و تاثیراتش امروز چیه؟


audio: ND6RNXODT-0_0099.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
برگردیم به تاریخ دیگه، بریتانیا چه کرد؟ آیا تفرقه انداخت و حکومت کرد؟ یا هنوز هم داره میندازه و حکومت می‌کنه؟ به هر حال قضاوتش با شما این کار هر روز انجام میشه تا عصبانیت مردم دو طرف مرز کم بشه شاید عصبانیت مردم هند و پاکستان سه جنگ رسمی زد و خوردهای پراکنده‌ی غیر رسمی همین الان عملا هر روز اینا با هم زد و خورد دارن لب مرزشون طی مراسمی


audio: ND6RNXODT-0_0100.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
این وضعیت بین هند و پاکستان طی تمام این سال‌ها وجود داشته و تو بشنو خواهد داشت از زمان تشکیل پاکستان تا امروز حالا یه سوال مطرح کنیم از اتفاقات و روند تشکیل پاکستان صحبت کردیم جنگ‌هاشون هم گفتیم جدا شدن بنگلادش هم گفتیم یه سوالی مطرح کنیم امروز وضعیت درونی کشور پاکستان چطوره؟ یا یک سوال بهتر اصلا مطرح کنیم، ها؟


audio: ND6RNXODT-0_0102.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
وقتی داشت سقوط می‌کرد احتمالا تمام عمر سیاسیش رو جلوی چشمانش مرور کرد احتمالا داشت به کودتایی که علیه ذوالفقار علی بوتو کرده بود فکر می‌کرد لحظه‌ی امضای حکم اعدام ذوالفقار علی بوتو قطعا از جلوی چشمانش گذشته بود احتمالا او داشت به شعارش، شعار نظام راستین اسلامی فکر می‌کرد و البته یا احتمالا یا حتی قطعا


audio: ND6RNXODT-0_0103.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
به این فکر می‌کرد که اگر پروژه‌ی هسته‌ایش به نتیجه رسیده بود و الان دیگه دولتش بمب اتم داشت باز هم هواپیماش سقوط می‌کرد؟


audio: ND6RNXODT-0_0104.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
محمد ضیاءالحق که در یک سقوط هواپیمای مشکوک درگذشت ششمین رئیس جمهور پاکستان بود و مثل تقریبا همه‌ی رئیس‌های دولت این کشور سرنوشت خوبی پیدا نکرد


audio: ND6RNXODT-0_0105.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
به تاریخ نگاه کنیم البته این لحظه، تاریخ پاکستان از اولین رئیس جمهور یعنی آقای اسکندر میرزا که با کودتا از میان رفت تا همین امروز که با هم صحبت می‌کنیم ترور، کودتا، مرگ مشکوک، زندان و و و سرنوشت عموم رئیس‌جمهورها و نخست‌وزیران پاکستان بوده بی‌ثباتی سیاسی یک اصل اساسی در کشور پاکستان بوده و تو بشنو هست


audio: ND6RNXODT-0_0106.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
آقای محمدعلی جناح به عنوان پدر معنوی کشور پاکستان کسی که لقب قائد اعظم رو داشت سال 1948 میلادی و در 72 سالگی درگذشت و او نماند تا ببیند میراثش چطور همواره درگیر دعوا و درگیری و خون باقی موند


audio: ND6RNXODT-0_0107.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید روی ساختار کشور پاکستان و دولت پاکستان کمی نازک شیم ساختار دولت در پاکستان پارلمانیه ولی پارلمانی خاص یعنی رئیس جمهور رئیس دولته اما غیر مستقیم انتخاب میشه رئیس قوه‌ی مجریه، نخست وزیره که توسط پارلمان انتخاب میشه اما نه رئیس‌جمهورها و نه نخست‌وزیران پاکستان هیچکدوم خیلی خوب و خوش دوره‌ی کاریشون رو به پایان نرسوندند بله نمی‌رسونند حتی میشه گفت


audio: ND6RNXODT-0_0108.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
مثال بزنیم یکی از مشهورترین رئیس‌جمهورهای پاکستان آقایی بود به نام ذوالفقار علی بوتو که عرض کردم آقای ضیاءالحق کودتا کرد ایشون رو کنار زد و حکم اعدامش هم صادر کرد و ایشون اعدام شد در نهایت این آقای بوتو پدر خانوم بی‌نظیر بوتوی معروفه کسی که دو مقطع به عنوان تنها نخست‌وزیر زن پاکستان فعالیت کرده در واقع خانوم بوتو اولین زن در تمام جهان اسلام بود که تونست نخست‌وزیر شه


audio: ND6RNXODT-0_0109.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
و جالبه این رو هم اضافه کنیم مادر ایشون ایرانی بود خانوم بوتو دو بار نخست‌وزیر شد و بعد علیهش پرونده‌ی فساد مالی راه اندازی شد در نهایت چه کرد این آدم؟ اون زمان ول کرد از پاکستان رفت هشت سال بعد برگشت، دلش برای مملکتش تنگ شد تنگ شد برگشت بمب گذاشتن بکشنش تنونستن متاسفانه زنده موند از نظر دوستان هر چند 135 نفر در اون بمب گذاری کشته شدن دولت اون زمان خانوم بوتو رو برد حصر خانگی


audio: ND6RNXODT-0_0110.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
یک ماهی ایشون تو حصر خانگی بود اما این حصر زیاد دوام نیاورد ایشون اعلام کرد و رسما اسبش رو زین کرد که بر خواهم گشت به قدرت میشه گفت بر اسب هم نشست تازیانه بر اسب هم زد اسب هم به راه افتاد اما بیست و هفتم دسامبر 2007 میلادی این اسب ایستاد خونین ایستاد در میانه‌ی یک تجمع، بی‌نظیر بوتو با شلیک گلوله کشته شد


audio: ND6RNXODT-0_0111.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
عامل ترور بلافاصله بعد از کشتن بی‌نظیر بوتو دکمه‌ی بمب خود جلیقه‌ی انتحاری خود را فشار داد منفجر شد و بیست و دو نفر دیگر را هم با خود به کام مرگ کشید


audio: ND6RNXODT-0_0112.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
یه نکته رو اینجا عرض کنم با توجه به زمانی که ما داریم واقعا نمی‌تونیم مفصل به رئیس‌جمهورها یا نخست‌وزیران پاکستان بپردازیم هر کدومشون یه پادکستن علاقه‌مند بودین بنویسید انجام وظیفه خواهیم کرد از ابتدا می‌تونیم درباره‌شون صحبت کنیم تا همین لحظه تا همین لحظه که با هم صحبت می‌کنیم به هر حال نواز شریف پرویز مشرف محمد رفیق تارر غلام اسحاق خان عمران خان


audio: ND6RNXODT-0_0113.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
این‌ها همه نخست وزیران یا روسای جمهور پاکستان بودن که همگی گرفتار کودتا، سوءقصد، پرونده‌ی قضایی و به طور کلی گرفتار یک بی‌ثباتی بی‌نظیر شدند این آخری یعنی عمران خان زمانی کاپیتان تیم کریتکت پاکستان بود در 2018 میلادی روی کار اومد بسیاری از نسل جوان پاکستان به او امید بسته بودند اما ایشون هم گرفتار همین فضا شد


audio: ND6RNXODT-0_0114.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
ایشون آخرین مورد از کسانی‌ست که به قدرت رسیدند در پاکستان اما در پیشبرد اهدافشون ناکام موندند و درگیر فساد سیاسی و اقتصادی شدند و نهایتا سمتشون رو پیش از پایان دوره‌شون از دست دادند توجه کنبم این بی‌ثباتی که ازش داریم صحبت می‌کنیم که یک مقام سیاسی با همه‌ی بالا و پایین‌ها و روندی که وجود داره با قانون به قدرت میرسه ولی دوره‌شو حتی تموم نمی‌کنه


audio: ND6RNXODT-0_0115.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
در یک قدرت هسته‌ای داره اتفاق میفته در تنها کشور مسلمانی که بمب هسته‌ای داره، داره اتفاق میفته التماس تفکر


audio: ND6RNXODT-0_0116.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
گفتیم قدرت هسته‌ای، کمی روی این مورد نازک شیم گرچه واقعا داستان داره یعنی رسیدن به بمب اتم در پاکستان داستان عجیب غریبی داره این هم از اون مواردیست که اگر علاقه‌مند بودید بنویسید مفصل ازش صحبت خواهیم کرد اما به هر حال خلاصه‌ش کنیم کشور پاکستان از 1998 میلادی صاحب بمب اتم شده به همت کی؟ آقایی به نام عبدالقدیر خان پدر بمب اتم پاکستان کسی که هنوز که هنوزه


audio: ND6RNXODT-0_0117.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
یکی از محبوب‌ترین افراد تاریخ برای پاکستانی‌هاست این آقای عبدالقدیر خان نه تنها پاکستان رو به بمب اتم رساند بلکه بسیار دست و دل باز هم بود کره‌ی شمالی رو هم ایشون به بمب اتم رسوند از اون ور اسم عبدالقدیر خان بارها در پرونده‌ی اتمی ایران هم مطرح شده عرض کردم داستان مفصلی‌ست بنویسید انجام وظیفه خواهیم کرد


audio: ND6RNXODT-0_0119.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
خب برسیم به امروز، اوضاع پاکستان امروز چطوره؟ پنجمین کشور پرجمعیت دنیاست جایی‌ست که مردمانش به شصت زبان و گویش صحبت می‌کنند کشوری‌ست پر از تضاد، پاکستان امروزی کشوری که یکی از قوی‌ترین ارتش‌های دنیا رو داره از اون ور یکی از بیسوادترین جوامع دنیا رو داره این آمار واقعا فاجعه‌ست، عجیبه کمتر از نصف جمعیت نزدیک به دویست و چهل میلیونی پاکستان سواد خواندن و نوشتن ندارند


audio: ND6RNXODT-0_0120.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
تاکید می‌کنم سواد خواندن و نوشتن، نه بیشتر تعصبات مذهبی و سنتی در این کشور بیداد می‌کنه واقعا کشور پاکستان به نوعی محل تولد طالبان و القاعده است شما حدیث مفصل بخوان لطفا از این مجمل در جنگی که بین مجاهدان افغان و ارتش شوروی در دهه‌ی هشتاد میلادی در جریان بود دولت پاکستان با کمک ایالات متحده شروع کرد به حمایت از مجاهدین افغان


audio: ND6RNXODT-0_0121.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
در مقابل کی؟ مقابل شوروی به یاد بیاریم دوران جنگ سرد، تقابل ایالات متحده و شوروی رو تا همین الان هم ادامه داره کم کم از دل همین حمایت‌ها طالبان به وجود اومد یکی از سوالات پرحاشیه همیشه این بوده طالبان از کجا اومد؟ القاعده از کجا اومد؟ داعش از کجا اومد؟ بله طالبان از دل حمایت ایالات متحده از پاکستان و حمایت پاکستان از مجاهدان افغان در مقابل شوروی


audio: ND6RNXODT-0_0123.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
داستان فقط افغانستان نیست آن نگاهی که طالبان دارند به عنوان مثال به زنان و دختران در پاکستان هم وجود دارد اوضاع برای زنان و دختران پاکستانی همینه بسیاری از این دختران اجازه‌ی رفتن به مدرسه یا اساسا بسیاری از زنان و دختران پاکستانی اجازه‌ی خروج از پستو و خانه را ندارند یک نمونه از وضعیت زنان و دختران در برخی نقاط پاکستان در داستان ملاله یوسف‌زی قشنگ قابل ملاحظه است


audio: ND6RNXODT-0_0124.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
دختری که در راه رفتن به مدرسه توسط طالبان پاکستان ترور شد دختری البته از اون ترور جون سالم به در برد و بعدها تونست به واسطه‌ی فعالیت‌هاش در زمینه‌ی تحصیل کودکان جایزه‌ی صلح نوبل ببره به این توجه کنیم فردی جایزه‌ی صلح نوبل برده است در جهان امروز که با هم صحبت می‌کنیم که مخالفت کرده است با نگاه طالبانی که چیست آن نگاه؟


audio: ND6RNXODT-0_0125.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
زنان و کودکان دختر به مدرسه نروند از پستوی خانه بیرون نیایند برای این بهش جایزه‌ی نوبل دادن این نگاه نگاهیست که حسابی در پاکستان ریشه دارد این مثال تنها نمونه‌ای بود از نگاهی که در پاکستان وجود دارد اجازه بدید به آمار رجوع کنیم، به یک آمار دردناک از 2007 میلادی تا 2015 میلادی طی هشتصد و شصت و هفت حمله به مدارس در پاکستان


audio: ND6RNXODT-0_0126.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
هشتصد و شصت و هفت بار حمله شده به مدراس کودکان در پاکستان چهارصد و نود و دو کودک معصوم جون خودشون رو از دست دادند


audio: ND6RNXODT-0_0127.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
باز هم نارک شیم رو شرایط امروز کشور پاکستان بعد از تمام این سال‌ها روی کشوری که بمب اتم و قدرت اتمی دارد اگر یک پاکستانی متولد اسلام آباد باشه که پایتخت اون کشوره البته بخش‌هایی از همون پایتخت نه تمام پایتخت احتمالا خوش شانسه چون اوصاع بهداشت در سایر نقاط چه پایتخت چه کشور فاجعه ست باز هم با آمار صحبت کنیم شهر لاهور پاکستان آلوده‌ترین شهر دنیاست


audio: ND6RNXODT-0_0128.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
امروز که با هم صحبت می‌کنیم تو همچین وضعیتی نزدیک به صد میلیون از جمعیت پاکستان از دویست و چهل میلیون نفر، صد میلیون نفر زیر خط فقر زندگی می‌کنند همچین وضعیتی‌ست لاهور آلوده‌ترین شهر دنیاست حتی تو شهرهای بزرگ پاکستان هم اوضاع همچین تعریفی نیست در واقع کشوری که در بسیاری از موارد نظامی و امنیتی جزو بهترین‌های دنیاست، پیش از این عرض کردم یه مثال دیگه بزنم


audio: ND6RNXODT-0_0129.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
یکی از بهترین سرویس‌های جاسوسی دنیا رو داره پاکستان اسمش هست آی اس آی همین کشور نه تنها در حوزه‌ی سیاست هیچ رئیس جمهوری توش تا به امروز نتونسته دوره‌ی پنج ساله‌ش رو تمام کنه بلکه در شاخص‌های منفی اجتماعی مثل سواد آلودگی و فاصله‌ی طبقاتی یا بهداشت جزو اولین‌هاست در دنیا و اینجاست که به تاریخ نگاه کنیم


audio: ND6RNXODT-0_0130.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
و نتیجه‌ی یک مبارزه و تشکیل یک کشور رو ببینیم با شعارهای زیبا، شعارهای روزهای روز اول چه شد برای حاکمان نتیجه؟ و چه شد برای مردم نتیجه؟ قضاوتش با شما


audio: ND6RNXODT-0_0131.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
پاکستانیزه شدن این یک کابوس برای کشورهای جهان سومه یک جمله‌ی واقعی‌ست و به چه معناست؟ پاکستانیزه شدن یعنی چمباتمه زدن میلیون‌ها فقیر روی قدرت هسته‌ای در مدل پاکستان یک نیروی نظامی قدرتمند یک سیستم دینی پرنفوذ و یک ملت عقب مانده داریم و البته


audio: ND6RNXODT-0_0132.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
دولتی که رئیسانش از زندان به قدرت میرسند و اگر زنده بمانند با رفتن به زندان کلید قوه‌ی مجریه و اداره‌ی کشور را به نفر بعدی تقدیم می‌کنند قبل از ورود به سلولشون و قبل از پایان دوره‌شون حتی یک دور باطل که در دنیا با ویژگی‌هایی همانند فقر ترور، خون، گره خوردگی دین و سیاست با هم


audio: ND6RNXODT-0_0133.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
فساد سیاسی و اقتصادی بسیار بالا دولت‌های متزلزل خطر همیشگی دشمن خارجی قوای نظامی قوی که سیاست خارجی را هم در دست دارد تبدیل شدن به یک قدرت هسته‌ای و البته جامعه‌ای فروپاشیده با میزان فرار نخبگان بسیار بالا پاکستانیزه شدن با این تعاریف و القاب شناخته می‌شود تاریخ


audio: ND6RNXODT-0_0134.opus
source: youtube
source_id: ND6RNXODT-0
invalidation: VALID
text:
بهترین معلم‌هاست زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن این که در ادامه با هم خواهیم دید با افتخار ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ میسپارم و میبینمتون


audio: kLhvih3dHcU_0001.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
دعوا سر به وجود اومدن این جهان خداوند آفرید؟ بیگ بنگ شد؟ کدوم خدا آفرید؟ اصلا داستان چیه؟ این یکی از نتایج تاثیر دین بر زندگی انسانه همونطور که در دو اپیزود قبلی صحبت کردیم که دین چطور بر سیاست تاثیر گذاشت؟ دین چطور بر خرافات تاثیر گذاشت؟ و در ادامه دین تا حدودی چقدر تاثیر گذار بود


audio: kLhvih3dHcU_0002.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
در به وجود اومدن یه سری از علوم و مثال زدیم از یونان حالا میخوایم مفصل‌تر به این مسئله بپردازیم که دین چقدر بر علوم انسانی تاثیرگذار بود؟ در به وجود اومدنش و بعد در رابطه با این صحبت کنیم که چطور کاهنان یا کسانی که خداپرست بودن به نوعی یا خودشون رو نماینده خداها میدونستن در ادیان مختلف چطور دعواشون شد با همدیگه؟ یا با انسانها


audio: kLhvih3dHcU_0003.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
یا با کسانی که علم محور بودند در ادامه اتفاقی که همین امروز هم وجود داره خداناباورانی که معتقدند خدایی نبوده این دنیا هم همینجوری به وجود اومده و در مقابل، خداباورانی که معتقدند که خداوند این زمین و این جهان رو آفریده در اسلام، در مسیحیت، در یکتاپرستی و خیلی از ادیان دیگر با ما همراه باشید در این اپیزود که در رابطه با این مساله صحبت میکنیم که دین چطور در علوم انسانی


audio: kLhvih3dHcU_0004.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
در تاریخ بشر تاثیر گذاشت و تا همین امروز هم چقدر علوم تحت تاثیر دین هست یا نیست؟ راستی یادم رفت سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟ بررسی جدی تر علوم در چین هم همزمان بود با تغییرات یونانی که ازش حرف زدیم آیین تائو پیشرفت کرد یعنی شروع کرد کم کم پیشرفت کردن و قوت گرفتن و فرزانگان آیین تائو


audio: kLhvih3dHcU_0005.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
شروع کردن به بررسی طبیعت و اتفاقات و البته پیدا کردن یک توضیح واقع گرایانه برای پدیده‌ها البته که اون دوستان جادوگر و خرافه پرست همیشه سعی می‌کردن قدرت خودشون رو حفظ کنن به هر حال قدرت لذت بخشه دیگه اصلا این آیین تائو معروف بود به وردهای جادوییش و کاهنان مغلطه کارش یعنی کار راحتی هم نبوده بیای علم رو جا بندازی بگی آقا اونا جهالت بود بیایید واقعگرایانه نگاه بکنیم


audio: kLhvih3dHcU_0006.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
اون کاهنان مغلطه کار چی بود حرفشون؟ میگفتن طبیعت در مقابل اعمال دینی انسان واکنش نشون میده ولی کم کم فرزانگان تائو اومدن این رو به همه یاد دادن که آقا طبیعت رو اگر بشناسی دیگه نیازی نیست واگذارش کنی به جادو به خرافات، به جهالت حالا چه رویه ای رو در علم پیش گرفتن این فرزانگان تائو؟ مشاهده، توصیف، طبقه بندی و تجربه


audio: kLhvih3dHcU_0007.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
این نگاه در کسب علم و پرورشش تا همین امروز هم در پایه علوم چینی دیده میشه در سال 2021 ببینید چه کرده این ادیان و چه تاثیری در زندگی انسان گذاشته این هم از ظهور علم در چین و اما طب یا همون پزشکی خودمون همیشه بین طب و جادو دعوا بوده از ابتدای تاریخ البته که امروز خیلی کمتر شده یعنی بیشتر درک میشه که علم پزشکی


audio: kLhvih3dHcU_0008.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
یه حساب کتاب علمی داره اما هنوز هم به هر حال می‌دونیم وجود دارن کسایی که ورد میخونن، جادو میخونن دعانویسن، معابد وجود دارن و چیزهایی شبیه به این کی؟ در سال 2021 هم هنوز وجود دارن ببینید اون موقع چه خبر بوده؟ یعنی شما خودت حساب کن پیش از قرن پنجم قبل از میلاد چه تفکری در رابطه با این طب و پزشکی وجود داشته؟ الان طرف روغن بنفشه میخره ببینید اون موقع چی بوده مثلا معتقد بودن اون زمان


audio: kLhvih3dHcU_0009.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
بیماری کلا زمانی به وجود میاد که روح انسان توسط یک دیو تسخیر میشه یا بهش حمله میشه حالا شما بیا این رو تغییر بده ببین چقدر سخته کم کم به این اعتقاد اینم اضافه شد که بیماری مصیبتی‌ست الهی و می‌تونه پیامد گناهان فرد بیمار باشه یعنی هیچ خبری از پایه و اساس یک روند علمی و دلایل پزشکی وجود نداشت اما مثل سایر مباحث علمی


audio: kLhvih3dHcU_0010.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
که دربار‌ه‌ش صحبت کردیم مثل ریاضیات، مثل هندسه و غیره طب هم کم کم پیشرفت کرد مثلا در یونان قرن پنجم قبل از میلاد یه مکتبی به نام مکتب بقراطی به وجود اومد و سعی کرد این بحث طب رو که تا اون موقع البته در انحصار معابد و جادوگرا بود یه مقدار علمیش کنه بگذریم از دعواها و جنگ‌هایی که بینشون پیش اومد اما بقراطیا اومدن گفتن که آقاجان سلامتی انسان حساب کتاب داره


audio: kLhvih3dHcU_0011.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
همینجوری الکی نیست که با جادو و ورد خوندن یکی خوب بشه یا بمیره طرف میمرد، میگفتند نه این چون گناهانش زیاد بود اصلا نمیتونست زنده بمونه یا طرف زنده می‌شد و سالم می‌شد و مریضیش خوب میشد می‌گفتن این رو خدایان بخشیدن گناهانش بخشیده شد بقراطیان اومدن گفتن آقا چهار تا عنصر در بدن انسان هست که تعادل بین این چهارتا باعث میشه که یه بدن سالم باشه یا مریض بشه چی بود این چهار تا؟


audio: kLhvih3dHcU_0012.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
خون انسان، بلغم، صفرای سیاه و صفرای زرد کل درمانی هم که بقراطیان بهش رسیده بودن و در واقع تجویز می‌کردن هم پرهیز غذایی بود استفراغ کردن انسان بود مصرف ملین و در نهایت حجامت بود چی کار میکردن؟ میومدن بر اساس مشاهداتشون از چیزهایی که از بدن انسان خارج میشه برای بیمار نسخه می‌نوشتن البته که امروز می‌دونیم این نظریه اشتباه بوده


audio: kLhvih3dHcU_0013.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
اما برای اون زمان یه پیشرفت بزرگ محسوب می‌شده و درواقع برای علمی سازی طب بین انسان‌ها پیشرفت بزرگی بوده بیایم اینورتر در چین هم کم کم این تفکرات بوجود اومد شروع کردن یه مدل دیگه به طب و درمان بیماریها و منشا بیماریها نگاه کردن و درواقع شروع کردن تحقیق کردن البته که همچنان تعبیرهای دینی مثل نسبت دادن بیماری‌ها به مثلا تسخیر روح و


audio: kLhvih3dHcU_0014.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
گناهان و اینها به قوت خودش باقی بود ولی یک اتفاق مهم افتاد فرزانگان چینی کم کم این فرضیه رو قوی تر کردن که آقا جان لازم نیست برای هر اتفاقی و همه چیز دلایل الهی و دینی بیاریم لازم نیست بیماری یک انسان رو به این مسائل نسبت بدیم در دنیا برای هر اتفاقی یه توضیح منطقی و بر پایه علم و طب وجود داره


audio: kLhvih3dHcU_0015.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
این خودش یه انقلاب بود در تفکر انسان کم کم بحث طب به هند هم کشیده شد قبل از این جالبه بدونیم در هند بیماری و اجنه تو یه سطح قرار داشتن یکی بودن اما از قرن ششم قبل از میلاد به بعد کم کم شواهد معالجه های طبی تخصصی دیده شد در هند و در این روند تا قرن دوم قبل از میلاد این تکمیل‌تر هم شد این تخصص گرایی در طب و در هند مثلا نوشته‌هایی


audio: kLhvih3dHcU_0016.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
از شخصی به نام سوسوترا به جا مونده که به نظر میاد جراح بوده در هند یا نوشته‌هایی از یک شخص دیگه یا یه مکتب به نام چاراکا وجود داره که بیشتر با رژیم غذایی درمان میکرده خیلی شبیه عملکرد یونانیان هم بوده طب هند و البته طب چین یعنی این خیلی عجیبه یکی از سوالات بی جواب دوباره تاریخه انقدر نحوه عملکرد انسان تو پزشکی شبیه هم بوده در این سه نقطه


audio: kLhvih3dHcU_0017.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
یعنی یونان و بعد چین و بعد هند و البته ایرانی که درباره‌ش صحبت نکردیم و بعدا درباره‌ش صحبت خواهیم کرد که این نظریه رو به وجود آورده که همه رو هم تاثیر می‌ذاشتن یا با هم انگار تبادل نظر میکردن که البته قابل اثبات نیست چون هم سندی وجود نداره برای اثباتش و حد اقل در زمانی که ازش حرف می‌زنیم مدت‌ها طول می‌کشیده سفر از یه نقطه یه نقطه‌ی دیگه اینم از سوالات بی جواب تاریخ


audio: kLhvih3dHcU_0018.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
در نهایت طب با ظهورش به شکلی که گفتیم یه مقدار از اون جهالت و جادو و ورد معابد و جادوگران کم کرد و به علم و طب منطقی و بر پایه دلایل علمی و دنیوی افزود تو این سیر و سلوک پیشرفت انسان در تفکر و علم و این مسائل یه نظریه‌ی دیگه هم کم کم شکل گرفت و یه جورایی پررنگ شد چی بود؟ شک گرایی


audio: kLhvih3dHcU_0019.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
یعنی چی یعنی دیدگاه علمی سوءظن به بیهودگی جهان چی میگفت؟ میگفت آقاجان اگه جهان هیچ هدفی نداشته باشه چی؟ یعنی درواقع خلقتش و کلا روندش اگه بی هدف باشه چی؟ مثلا آقای وانگ چونگ فیلسوف چینی قرن اول میلادی تقریبا بزرگ ترین مبلغ جهان بی هدف در تاریخ بوده چی میگفته؟ یه نظریه معروف داره به طور مثال


audio: kLhvih3dHcU_0020.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
میگه که انسان‌ها زندگی می‌کنند مانند شپش در میان چین لباس‌ها هنگامی که کک‌ها در گوش شما همهمه می‌کنند صدایشان را نمی شنوید پس خدا چگونه صدای انسان را می‌شنود؟ چه رسد به آنکه بخواهد آرزوهای آنها را برآورده کند؟ پس نه هدفی وجود دارد نه معنایی در درست کردن این جهان و غیره در یک جهان بی هدف هم نیازی به خدا نیست این یه نمونه از شک‌گرایی


audio: kLhvih3dHcU_0021.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
نمونه دیگه‌ش یه فیلسوف یونانی به نام اپیکور وجود داشته که سال 270 قبل از میلاد فوت می‌کنه ایشون نظریه‌ی اتمیش خیلی معروفه در تاریخ جالبه اسمش چی میگفته؟ میگفته آقاجان مگه نمیگیم ماده از اتم تشکیل شده است؟ بعدشم مگه نمیگیم اتم‌ها تصادفی حرکت می‌کنند؟ پس اتم اساسا تقدیری ندارد و اساسا در دنیای اتم هم روح نمی تواند وجود داشته باشد


audio: kLhvih3dHcU_0022.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
نتیجتا انسان هم روح ندارد و جهان هم هدفی ندارد چون کلا تصادفی‌ست بنابراین ایزدان هم وجود ندارند به طور کلی این نظریات خیلی دستمایه‌ی بی‌دینان یا ملحدان قرار گرفت در طول تاریخ البته و میشه گفت هیچ وقت ثابت هم نشد همیشه در حد نظریه باقی موند چون ادیان و حرف‌هایی که میزدن انقدر واقعی تر و درست تر بود و بر اساس ادله بود


audio: kLhvih3dHcU_0023.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
که این نظریه‌ها رو از بین می‌برد و درواقع زیر سوال می‌برد یه مثال دیگه بزنم از این مدل نظریه‌ها اواخر قرن اول میلادی سکستوس امپریکس، نویسنده رومی نوشته که چندتایی آدم زیرک ترس از ایزدان را اختراع کردند تا ابزاری برای کنترل جامعه داشته باشند و کلا با این نظریه میاد خدایان رو بعد هم حاکمان رو زیر سوال میبره و در ادامه هم نوشته که جهان


audio: kLhvih3dHcU_0024.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
کلا هدف خاصی ندارد و کلا بازی قدرت است این نوع تفکر و نظریات تا همین امروز هم ادامه داره و هستند انسان‌هایی که معتقدند کلا همه چیز نظریه است پس هیچ چیزی قابل اثبات نیست و نمیشه این جهان و ایزدان و انسان رو در مسیر و معنی و هدف مشخص و قطعی‌ای در نظر گرفت که البته می‌گم باز این مدل تفکر همیشه مورد علاقه‌ی مارکسیست‌ها


audio: kLhvih3dHcU_0025.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
و درواقع بی‌دینان بوده در تاریخ اگر بخوایم یه جمع‌بندی بکنیم دوران محوری تاریخ بشر رو یعنی دورانی که با پیدایش فرزانگان و معلمان بزرگ از کنفوسیوس شروع شد و تا همین امروز هم بیشترین تاثیر رو در زندگی انسان گذاشت می رسیم به تاثیراتی مثل ظهور ادیان در تاریخ بشر یکتاپرستی، جمهوری‌خواهی در حکومت های انسانی


audio: kLhvih3dHcU_0026.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
قانون گرایی در ذهن انسان‌ها پیدایش خرد در انسان و خرد گرایی کم کم منطق و بعد هم علوم مختلف مثل ریاضیات و هندسه و طب این تاثیرات که ما در این اپیزود و البته در اپیزود قبلی تونستیم مختصر بهش بپردازیم میشه گفت بزرگترین انقلاب فکری در انسان و در تاریخ بشر بوده انقلابی که فرزانگان و حکما در جوامع انسانی ایجاد کردن


audio: kLhvih3dHcU_0027.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
کسانی که می‌شه به چهار دسته تقسیمشون کرد اول فرزانگان و اندیشمندان خبره‌ای که خدمات و علم و تجربه‌شون رو به عنوان معلم به کسانی که در منصب‌های حرفه‌ای یا دولتی بودن می‌فروختن آموزش می‌دادن به شاهان و غیره دسته دوم، فرزانگانی که به عنوان مشاورین سیاسی حاکمین در تاریخ مشهور هستن مثل آقای ارسطو


audio: kLhvih3dHcU_0028.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
که هم در آتن تدریس می‌کرد و هم مشاوره سیاسی می‌داد به پادشاهان مثلا معلم کودکی بود که بعدا شد اسکندر مقدونی که در تاریخ اسمش موندگاره قطعا همه شنیدیم گروه سوم فرزانگان کیا بودن؟ پیامبران و مردان مقدسی بودن که به خاطر پیامهایی که برای جامعه به اونا وحی شده بود و تاثیری که در بیداری روحانی انسان‌ها و البته ارتباطشون با خداوند گذاشتند


audio: kLhvih3dHcU_0029.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
در تاریخ به یاد موندند و گروه چهارم رهبران بزرگی بودند با دیدگاه های بزرگی برای سهیم شدن با مردمانشون و البته بعضی مواقع برای سوءاستفاده از مردمانشون این چهارگروه دوران محوری رو برای انسان رقم زدن خب، ما در سه اپیزود اخیر از یک موضوع زیبا، جذاب و پیچیده صحبت کردیم


audio: kLhvih3dHcU_0030.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
تاثیر دین بر زندگی انسان قبلش در اپیزودهای قبلیش اگه خاطرتون باشه از به وجود اومدن دین صحبت کردیم پس یه پکیج کامله از چی صحبت کردیم؟ تاثیر دین بر سیاست ساده‌ش بکنیم سیاست های امروز حکومت‌ها مثالش جمهوری‌ها نتیجه‌ی تاثیر دین بر سیاسته از همون زمان بعد در رابطه با تاثیر دین در خرافات صحبت کردیم چطور مبارزاتی انجام داد دین درست یا غلط


audio: kLhvih3dHcU_0031.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
و در نهایت یه ذره پایه گذار ایجاد علوم شد در رابطه با یه سری علوم صحبت کردیم مثال یونان رو زدیم و در این اپیزود از چی صحبت کردیم؟ از طب و پزشکی صحبت کردیم چقدر جذاب و در نهایت دعوای همیشگی و تا به امروز انسان‌ها با هم خداباوران و خداناباوران اینکه کدوم درسته یا غلطه بحث دیگری‌ست ما بر اساس منابعی مشخص صحبت کردیم امیدوارم مفید بوده باشه


audio: kLhvih3dHcU_0032.opus
source: youtube
source_id: kLhvih3dHcU
invalidation: VALID
text:
و در اپیزود بعدی با موضوع جذاب جدیدمون با ما همراه باشید تا اون روز سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ میسپارم و می‌بینمتون


audio: wmX-ziVPlh4_0001.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
از وقتی یادمون میاد ما مثل اینکه با یهودی‌ها مشکل داریم ولی چراشو نمیدونیم اصلا درسته یا نه‌ش رو هم نمیدونیم خیلی جالبه وقتی تو تاریخ نگاه میکنیم میبینیم که در ادوار مختلف اقوام مختلف با هم دعوا داشتن بعد وقتی ریز میشیم میبینیم دلیلش هم نمیدونستن ما در اپیزود قبلی یا قسمت قبلی به قول یکی از مخاطبا چرا میگین اپیزود؟ مصطلحه خب در فضای پادکست میگن اپیزود در قسمت قبلی در رابطه با این صحبت کردیم


audio: wmX-ziVPlh4_0002.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
یعنی این بحث رو شروع کردیم که اصلا دین از کجا به وجود اومد؟ تولد ادیان در تاریخ بشر کجا بود؟ از 500 سال قبل از میلاد مسیح شروع کردیم حرفایی رو زدیم، رسیدیم الان به ابتدای قوم یهود نحوه شکل‌گیریشون؟ کجا بودن؟ چرا مجبور به کوچ شدن؟ یا وطنشون رو ترک کردن؟ و بعد چه اتفاقی افتاد؟ خیلی‌ها معتقدند یکی از قدرتمندترین دین هاست خیلی‌ها معتقدن اینا اصلا زیرزمینی یه روابطی دارن


audio: wmX-ziVPlh4_0003.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
دارن دنیا رو کنترل می‌کنن و اتفاقاتی از این دست ما کاری به این مسائل نداریم اما با این کار داریم که تاریخ چی میگه؟ تاریخ جواب همه سوال‌ها رو میده اما به زبان خودش کمی نازک بشیم برای سوال‌های امروزی‌مون میتونیم جواب پیدا کنیم در تاریخ بشر که تاریخ من و توست پس در ادامه‌ی این بحث که دین کجا متولد شد؟ رسیدیم به سر دین یهودیت و یهودیان و ادامه میدیم میرسیم تا انتهای داستان


audio: wmX-ziVPlh4_0004.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
و به اسلام و امروزی که داریم با هم صحبت میکنیم همراه ما باشید من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه خوش اومدین بریم ببینیم چی شد؟ خب بیایم سراغ یه قومی که درسته در زمان ظهورشون خیلی کوچیک و بی تاثیر بودن در مثلا سیاست یا اجتماع یا حتی تشکیل یه جامعه‌ی درست و حسابی ولی در درازمدت و تا همین الان یه تاثیر عجیب غریب داشتن در دنیا و مخصوصا در غرب


audio: wmX-ziVPlh4_0005.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
گرچه الان دیگه میشه گفت شرق و غرب نداره چه قومی؟ قوم یهود، بله البته که من یه نکته بگم ما تو پادکست مورخ کاری به اتفاقات فعلی نداریم یعنی صرفا تاریخ رو بررسی می کنیم و الان هم بحث ادیان رو بهش می پردازیم حالا چی بوده داستان این قوم یهود پرهیاهو و دینش؟ یعنی دین یهود؟ اگر تاریخ شناسا و محققین


audio: wmX-ziVPlh4_0006.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
بخوان صرفا براساس مدارک مشخص و قطعی درباره مثلا قوم یهود یا چه میدونم زرتشت بودا و خیلی از آدم‌های تاثیرگذار تاریخ صحبت کنند، چه اتفاقی میفته؟ حتی نمیتونن قطعی ثابت کنن اینا وجود داشتن عجیب شد نه؟ ولی ما در تاریخ یه چیزی داریم در تاریخ شناسی چیزی داریم به نام تکیه بر مفروضات حالا یعنی چی؟ یعنی مثلا پیروان زرتشت


audio: wmX-ziVPlh4_0007.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
نوشتن این آقای زرتشت کی بوده و چی کار کرده؟ یا بودا یا همین قوم یهود و انقدر تو اون بازه‌ی تاریخی این نوشته ها زیاده که میان تاریخدانا به این نوشته‌ها به این مفروضات استناد می کنن و میگن وجود داشته همچین آدمی یا همچین قومی و از این نوشته هاست که با احتیاط میشه گفت اینا وجود داشتن و چه کارهایی کردند قوم یهود هم بر پایه‌ی نوشته‌های


audio: wmX-ziVPlh4_0008.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
کتاب مقدسشون میشه تاریخشون رو بازسازی کرد حالا تاریخشون چی بوده؟ اغلب میدونیم که اینها معتقدن از داستان هابیل و قابیل شروع میشه حیاتشون در واقع یهودیان نوادگان هابیل چوپان محسوب میشن و جالبه بدونیم که قابیل هم کشاورز بوده حالا بگذریم تاریخ یهودیان میگه دین اولیه‌ی یهود هم بر پایه‌ی مقاصد دنیوی بوده یعنی مثلا پرستش خدای قبیله‌ای


audio: wmX-ziVPlh4_0009.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
که بنا بوده به انسان توفیق مادی و پیروزی بده کجا؟ در زندگی دنیوی یهودیان دو تا پادشاهی اصلی داشتن اسرائیل و یهودیه قرن هشتم قبل از میلاد مسیح این دوتا با هم وارد جنگ میشن و طبیعتا چه اتفاقی میفته؟ اتفاقی که اون زمان طبیعی بوده تا یه جایی جنگ میشده گنده‌های اون زمان میومدن سرزمین‌ها رو صاحب میشدن قبلا درباره‌ش صحبت کردیم توی اپیزودهای قبلی


audio: wmX-ziVPlh4_0010.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
کتیبه‌هایی هست از همون زمان مربوط به مصری ها، آشوریان، بابلی‌ها که نشون میده این دو قوم یهود وجود داشتن با هم وارد جنگ شدن و امپراطوری‌های مجاور یعنی همین دوستانی که اسمشون رو بردم اومدن آش رو با جاش خوردن و اتفاق تاریخی قوم یهود رقم میخوره چه اتفاقی؟ تبعید گسترده یا همون مهاجرت اجباری


audio: wmX-ziVPlh4_0011.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
بیت المقدس شهری که برای یهودیان مقدس بوده سقوط میکنه و قوم یهود هم مجبور به مهاجرت میشه که اغلب هم میرن بابل ساکن میشن از همون موقع این روحیه‌ی آوارگی به وجود میاد در قوم یهود در تاریخ یهود مثلا یه شاعری داشتن که تو یکی از سرودهای مذهبیش نوشته که کنار آب‌های بابل نشستیم و گریستیم اگر تو را ای بیت‌المقدس فراموش کنم


audio: wmX-ziVPlh4_0012.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
آنگاه زبانم به کامم بچسبد خلاصه خیلی حس تسلیم و غربت و شکست داشتن اما یه امیدی هم همیشه وجود داشته در این قوم یهود نتیجه‌ش چی میشه؟ چه اتفاقی میفته؟ قوم یهود نه تنها از خدای خودش و دین یهود ناامید نمیشه بلکه همین دین و می کنه امید خودش و کم کم باعث میشه با هم یه جورایی متحد بشن دیگه اون دشمنی سابق و بذارن کنار و این نتیجه‌ش چی میشه؟


audio: wmX-ziVPlh4_0013.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
قبلا می‌گفتن خدای ما از خدای ادیان دیگه بهتره قبل از جنگشون الان به این مرحله میرسن که میگن خدای ما تنها خدای راستین جهانه اصلا این اتفاق باعث میشه دوباره قوم یهود با هم متحد میشن کم کم این خداشون و دین یهود و پر و بال میدن بهش چی میگن مثلا؟ میگن خدای ما از ما ناراحت بود که این بلاها سر ما اومد اصلا یعنی این بلاها رو سر ما آورد که بفهمیم باید متحد باشیم نه دو تا پادشاهی


audio: wmX-ziVPlh4_0014.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
حالا هم اگه خدامون رو درست بشناسیم و درست عمل کنیم به رهایی می رسیم یا در این زندگی یا زندگی پس از مرگ یه پرانتز هم باز میکنن میگن بهترین حالتش اینه که این رهاییه در آینده‌ی دور باشه یعنی کجا؟ تو همین دنیا بعد هم اسم دستورات خداشون رو میذارن شریعت و میگن همه باید به شریعت یهود وفادار باشیم تا رستگار شویم


audio: wmX-ziVPlh4_0015.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
البته که تو معنی رستگاری یا رهایی همیشه علماشون با هم اختلاف داشتن یه سریاشون میگفتن که این رستگاری و رهایی یعنی فنا ناپذیری انسان یه سری معتقد بودن یعنی رها شدن از احساس گناهکاری یه جمعی میگفتن یعنی دفع شر از جهان اون سمت یه سریا میگفتن یعنی استقلال مالی یه عده‌ی دیگه‌ای میگفتن اصلا این نیست آقاجان معنیش


audio: wmX-ziVPlh4_0016.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
رستگاری و رهایی یعنی فرمانروایی بر دشمنان قوم یهود خلاصه خیلی ماشالله هم نظر بودن تو اصل قضیه‌ی دین یهود که می‌گفت هدف رهایی و رستگاری انسان است اما در نهایت نتیجه‌ی اصلی چی بود؟ یهودیان دوباره متحد میشن و دینشون و پر و بال میدن و این مسیر رو ادامه میدن تا سال 33 میلاد مسیح که چی میشه؟ آخرین معلم بزرگ این دوران


audio: wmX-ziVPlh4_0017.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
و البته بزرگترینشون از نظر تاثیرگذاری ظهور میکنه کی؟ یهودی به نام عیسی بازم محققان و تاریخدان‌ها در روایاتی که مربوط به زمان تولد و اتفاقات زندگی عیسی هست شک دارن چرا؟ به همون دلیل قبلی که گفتم که سند یا مدرک قابل استنادی وجود نداره از چی استناد میشه؟ از نوشته‌ها و روایاتی که اغلب


audio: wmX-ziVPlh4_0018.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
دوباره توسط شاگردان و پیروان مکتوب شده که اینم گفتم در رابطه با همه بزرگان تاریخ تقریبا صدق میکنه این اتفاق این نوع استنادها در واقع خلاصه مجموعه‌هایی از پندها و اندرزهای عیسی 30یا 40 سال بعد از فوت ایشون نوشته میشه و این نوشته‌ها میشه محل استناد تاریخدانان امروزی در رابطه با عیسی و تفکرات و دینش


audio: wmX-ziVPlh4_0019.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
عیسی رو اوج سنت یهود میدونن یه فرد آزاد اندیش با پیامهای بنیادین حالا نام مسیح از کجا میاد؟ عیسی مسیحی که همه سالها شنیدیم قطعا جالبه بدونید در زبان عبری یه اصطلاحی هست به نام ماشیاد یا مسیح معنیش چیه؟ تدهین کننده حالا چیه داستانش؟ یهودیان اعتقاد دارن که آقا یه پادشاهی ما داریم در پایان تاریخ خواهد آمد


audio: wmX-ziVPlh4_0020.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
و او ملکوت آسمان را بر زمین خواهد آورد اون پادشاهه که قراره بیاد رو بهش میگفتن مسیح از اینجا تو قوم یهود اختلاف بوجود میاد البته که این نظر هم مطرحه که یونان در ایجاد این اختلاف بی‌تقصیر نبوده که مورد بحث ما نیست چی بوده اختلافشون؟ قبلش بزارید ببینیم عیسی نظرش اساسا چی بوده؟ چی می‌گفته؟ ایشون قاطعانه می‌گفته آقاجان


audio: wmX-ziVPlh4_0021.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
روحانیت باید از فساد پاک شود یعنی چی؟ یعنی در دین یهود اینی که شما بهش میگید روحانیت یه چیز فاسده، فاسدش کردید از اون سمت میره جلوی معبدای بیت المقدس وای‌میسه میگه این فیلمایی که شما بازی میکنید و به نام شریعت و دین، فساد دارید ایجاد میکنید باید ازش دست بردارید این حرفا نیست چرا اینا رو میگفته؟ اون موقع معبدهای یهود میگفتن شریعت ما یه جورایی معامله با خداست


audio: wmX-ziVPlh4_0022.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
یعنی چی؟ یعنی شما یه کاری میکنی مشخصا و قطعا یه چیزی از خدا میگیری اما عیسی میاد میگه آقا این حرفا نیست سنت میثاق وجود داره و سنت میثاق رو مطرح میکنه یعنی چی؟ سنت میثاق میگه یعنی این حرفا نیست خداوند انقدر بزرگه که آزادانه می بخشه یا به صلاح میگیره و صرفا به اطاعت بندگانش بستگی نداره لطف خداوند از شدت بزرگواریش


audio: wmX-ziVPlh4_0023.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
خلاصه خیلی سر شاخ میشه عیسی با کجا؟ با معابد یهود و کارهایی که به اسم دین میکردن حالا اون اختلافی که گفتم بین یهودیان ایجاد شد چی بود؟ یه سریا شدن پیروان عیسی که آقا ایشون درست میگه همه جا رو فساد برداشته یه سریا هم شدن پیروان معابد سابق یهود که عیسی درست نمیگه اصلا این روشی که ما داریم میریم درسته آخرشم که همه میدونیم عیسی به صلیب کشیده شد


audio: wmX-ziVPlh4_0024.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
و تبدیل شد به پسر خدا چهره‌ی خداوند بر زمین که روزی خواهد آمد یا همون مسیح که ملکوت آسمان را بر زمین خواهد آورد اینا شدن پیروان عیسی و تبدیل شدن به مسیحیان، پیروان مسیح از بزرگترین ادیان حال حاضر جهان و نه فقط تاریخ اون روز پیروان معابد هم همون یهودیان باقی موندن اونا حرفشون چی بود؟ حرفی که هنوزم می زنن؟


audio: wmX-ziVPlh4_0025.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
گفتن هنوز دین ما کامل نشده و اون فرمانروایی که ما بهش میگیم ماشیاد یا همون مسیح، آخرالزمان خواهد آمد و ملکوت آسمان را بر زمین خواهد آورد درواقع پیامبری عیسی رو قبول ندارن یهودیان این اختلاف اصلی یهودیان و مسیحیان شد دین یهودیان هم کم کم شد یکی از ادیان تاثیرگذار و تا به امروز هم این تاثیر ادامه داره بعد از عیسی مسیح دیگه فرد تاثیرگذاری تا این اندازه


audio: wmX-ziVPlh4_0026.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
در تاریخ ادیان بشر وجود نداشت تا 6 قرن بعد که در عربستان امروزی محمد ظهور کرد و از اسلام سخن گفت خب فکر می‌کنم به اندازه کافی در رابطه با ادیان و پایه گذارانشون صحبت کردیم گرچه این نکته رو بگم این بحث هم خیلی پیچیده‌ست هم خیلی طولانیه یعنی مثلا صرفا در رابطه با اسلام صحبت بکنیم چند اپیزوده یا به طور مثال چین رو بهش میگفتن سرزمین صد مکتب یا هند به همین صورت


audio: wmX-ziVPlh4_0027.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
اما تاثیرگذارترین‌هاشون رو تا به الان درباره‌شون صحبت کردیم و همونطور که میدونید تا همین امروز هم ادیانی که درباره‌شون از ابتدای این اپیزود تا الان صحبت کردیم یعنی از شروع و تولدشون گفتیم ادیان اول جهان انسان امروزی هستند خب، یه مقدار درباره‌ی اندیشه‌های اون دوران صحبت کنیم


audio: wmX-ziVPlh4_0028.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
یعنی بزرگان و فرزانگانی که یه جورایی پایه‌گذار نحوه‌ی تفکر انسان امروزی هستن ببینیم چه اندیشه‌هایی داشتن اغلب کتب تاریخی اومدن منطقه‌ای بررسی کردن مثلا در یونان چی فکر میکردن؟ یا در مصر یا چین و ایران و جاهای دیگه اندیشه‌شون چی بوده؟ اما یه نکته‌ای هست این دوران محوری‌ای که گفتیم از چین شروع شد ولی همینجوری کمربند وار


audio: wmX-ziVPlh4_0029.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
کل اوراسیا رو گرفت و بعد هم کل دنیا رو پس پیرو نگاه امثال آقای فیلیپ فرناندس الان میخوایم موضوعی نگاه کنیم به داستان یعنی چی؟ یعنی به طور کلی اصل کاری‌ها و فرزانگان و متفکران در جاهای مختلف رو چه موضوعاتی اتفاق نظر داشتن؟ رو چه موضوعاتی با هم اختلاف داشتن؟ تضاد داشتن؟ طبیعتا با توجه به موضوع این اپیزود از ایده‌های مذهبی شروع می‌کنیم


audio: wmX-ziVPlh4_0030.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
با این پیش فرض که الان دیگه همه می‌دونیم یعنی توضیحات تا به اینجای اپیزود روشن کرده اون زمان دین و مسائل دنیوی دو تا نکته‌ی مشترک بین همه‌ی این فرزانگان و متفکران دوران محوری بوده حالا به طور کلی ادیان و تولد ادیان به این شکل در اون بازه‌ی تاریخی سه تا تاثیر مشخص در تاریخ جهان گذاشت در تاریخ بشر


audio: wmX-ziVPlh4_0031.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
تا به همین الان هم ادامه داره اولیش، ایده‌ی خالق الهی که مسئول همه چیز است در عالم دوم، ایده‌ی خداوند یکتا یا همون ایزد بی‌همتا و تنها ایزد و سوم، ایده‌ی خداوند مداخله‌گر یعنی خدایی که به طور فعال در حیات جهان دخالت دارد خیلی کوتاه هر کدوم رو بریم ببینیم چه خبره؟


audio: wmX-ziVPlh4_0032.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
ایده‌ی خالق الهی، چی می‌گفته؟ به طور کلی می‌گفته آقاجان جهان از هیچ به وجود اومده یعنی هیچی نبوده و خالقی اون رو به وجود آورده اما سر چطوری اتفاق افتادنش بحث بوده قبل از این اتفاقات و ظهور ادیان نگاه‌ها چطوری بوده؟ مثلا اساطیر خلقت در مصر باستان می‌گفتن یه چیزی یا جایی وجود داشته به نام هاویه


audio: wmX-ziVPlh4_0033.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
و یه خالقی وجود داشته که اومده از این هاویه این جهان رو خلق کرده که ما داریم توش زندگی می‌کنیم ولی با ظهور ادیان این نظریه تقریبا دیگه رد شد اومدن گفتن اگه هاویه‌ای بوده پس خالق هاویه کی بوده؟ یعنی دو تا خالق داریم، نمیشه که یا به طور مثال در یونان معتقد بودن قبل از این که خدای افلاطون از هیچ آغاز نکرد چیزی که خلق شده بود را زیباترش کرد


audio: wmX-ziVPlh4_0034.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
بنابراین این نظریه هم رد شد که اگر چیزی وجود داشته پس دوتا خالقه پس نمیشه از اون سمت تفکر هندی‌ها چی بوده؟ تو نوشته‌هاشون هست که خدای برهمن جهان را از خود و از هیچ خلق کرد مانند عنکبوتی که تارهای خود را می‌تند در ادامه در انجیل یوحنا نوشته شد که اواخر قرن اول میلادی تکمیل شده بود نوشته شد ابتدا فقط لوگوس بود حالا معنی لوگوس چیه؟


audio: wmX-ziVPlh4_0035.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
اندیشه، که البته خیلی جاها من دیدم که به اشتباه کلمه معنی میشه ولی اندیشه است معتقد بودن خالقی از اندیشه جهان را آفرید حالا همین حرف‌های مسیحیان از کجا میومد؟ از تاثیرات اندیشه‌های یهودی بودنشون که از قدیم بود چی میگفتن؟ خالقی که همه چیز را از هیچ آفرید این در یهودیت گفته شده و نتیجه‌ش چی شد؟ اون تاثیر دوم اصلی به وجود اومد


audio: wmX-ziVPlh4_0036.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
تاثیری که در ادامه، اسلام اومد کاملش کرد پایه‌ش چی بود؟ میگه خالقی که از هیچ آفریده است پس خالقی‌ست یکتا چرا؟ چون هیچ چیزی قبلش نبوده دیگه قبلش هیچ بوده درواقع نتیجتا این خالقی که داریم درباره‌ش صحبت می کنیم اولا که کاملا غیر مادی است چون قبل از آفرینش ماده‌ای وجود نداشته در ضمن خارج از بعد زمانه چون زمان رو خودش آفریده و ایجاد کرده


audio: wmX-ziVPlh4_0037.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
بنابراین خود خالق رو کسی خلق نکرده پس تغییرناپذیر و یکتاست و از همه مهم‌تر، قدرت او حد و حدودی ندارد اینا شد زمینه‌ی ایجاد تاثیر دوم یعنی کدوم؟ ایده‌ی خالق یکتا و یکتا پرستی امروز تقریبا میشه گفت ایده‌ی خداوند یکتا و یکتا پرستی برای همه آشناست یعنی همه پذیرفتنش در بیشتر ادیان اصلی جهان


audio: wmX-ziVPlh4_0038.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
تا هزاره‌ی اول میلادی و ظهور اسلام و گسترش مسیحیت همچنان دعواهایی سر ایزدان و خدایان بود مثلا تو یونان میومدن خدایان رو ثبت می‌کردن یعنی هر کدوم ثبت رسمی میشد قبول بود، خدا بود تو ایران امروزی دو قسمت کرده بودن خدای نیکی و خدای شر در هند توحید نوبتی داشتن یعنی چی؟ یعنی اگر شما یه خدایی رو می پرستی


audio: wmX-ziVPlh4_0039.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
نباید الباقی خدایان رو نفی کنی بگی نیستن تو این دوران پر پیچ و خم ولی یهودیان میگفتن خدای ما از همه‌ی خداها بهتره و خدای یکتاست ولی یه نکته داره از کجا میومد این اعتقاد یهودیان؟ معتقد بودن خدای یهودیان که اسمش هست یهوه، حسود بوده یعنی از حسادت جای خودش و به خدایان دیگه نمیداده


audio: wmX-ziVPlh4_0040.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
در واقع از این جهت یکتا می‌دونستنش درباره‌ش از زبان خود خداشون نوشته شده من یهوه، خدای تو هستم خدایان دیگر را در هماوردی من نباشد در نهایت سه تا نکته باعث شد البته تا قبل از اسلام یکتا پرستی رواج پیدا بکنه اول تاریخ قوم یهود معتقد بودن یهوه خدای ما خدای یکتاست بعد هم قوم ما به خاطر عذاب‌هایی که کشیده


audio: wmX-ziVPlh4_0041.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
و از خودگذشتگی‌هایی که کرده و آوارگی‌هایی که کشیده خدای ما به ما لطف ویژه‌ای داشته و خدای یکتاست دوم، عیسی مسیح و پیروانش که بعد از به صلیب کشیده شدن عیسی اونو چهره‌ی خدا در زمین و در ادامه، پسر خدا دونستن و گفتن خدای ما خدای یکتاست و سومین نکته، عملکرد همین مسیحیان که اومدن به سرعت دینشون رو تبلیغ کردن خیلی جاها ظلم کردن


audio: wmX-ziVPlh4_0042.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
و با جنگ دینشون رو پخش کردن و مسیحیت در جهان و در طول دو هزار سال تبدیل شد به فراگیرترین دین جهان تا به امروز البته در ادامه با ظهور اسلام خیلی از انسان‌ها هم جذب اسلام شدن و کم کم در سراسر جهان این دین هم گسترش پیدا کرد امروز بیش از یک سوم جمعیت جهان پیرو یکتاپرستی هستن


audio: wmX-ziVPlh4_0043.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
یعنی ادیان اسلام، مسیحیت و یهودیت سومین و آخرین اندیشه‌ی مذهبی اون دوران چی بود؟ عرض کردم خداوند مداخله‌گر یا عشق الهی چی می‌گفت؟ یه سوال اساسی داشت می‌گفت آیا خداوند پس از آفرینش همچنان به خلقتش علاقمنده؟ نظرات متفاوت بود


audio: wmX-ziVPlh4_0044.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
مثلا در یونان، ارسطو می‌گفت آقا خدا یک موجود کامله به چیزی احتیاج نداره و هدف خاصی هم نداره نتیجتا نه حس داره و نه رنگ کم کم ولی این نظرا تغییر کرد مثلا اواسط هزاره‌ی اول میلادی عبارت فیض آسمان در چین به وجود اومد اومدیم جلوتر گفتن نه آقا خالق عشق داره این فیض آسمان ادامه پیدا کرد


audio: wmX-ziVPlh4_0045.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
کم کم گفتن نه، خالق عشق داره به چیزی که خلق کرده یعنی عشق الهی عبارت درست تریه یکی از نکته‌های مهم این اندیشه چی بود؟ اینکه انسان کم کم به این فکر افتاد که خالق یه نگاه خاص و معطوف به انسان‌ها داره‌ها یعنی انسان احتمالا یه چیز دیگه‌ست تافته‌ی جدا بافته‌ست، جایگاهش بالاتره یواش یواش این تفکر این جوی که به وجود اومد، پر و بال گرفت


audio: wmX-ziVPlh4_0046.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
انسانها کم کم معتقد سفت و سخت شدن به این داستان که انسان اشرف مخلوقات است و جایگاهش بالاتر است از سایر موجودات البته که مخالفینی هم داشت مثلا فلاسفه جنوب ایتالیا نظرشون این بود که هر چه زاده شود که دارای حیات است باید همچون خویشاوند با او رفتار کرد یا آیین جین که درباره‌ش صحبت کردیم در چین که ریاضت می‌کشیدن


audio: wmX-ziVPlh4_0047.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
معتقد بود باید زمین‌ها را جارو کرد قبل از راه رفتن مبادا حشره‌ای زیر پایت باشد کجا این مخالفت‌ها کمرنگ شد؟ مسیحیت که قدرت گرفت گفت آقا بیا، تو کتاب مقدس اصلا نوشته خداوند آدم را به صورت خود آفرید و او را بر دیگر حیوانات مسلط کرد در ادامه البته سایر ادیان هم تایید کردنا حالا هر کدوم به شیوه‌ی خودشون بعد کم کم نظریه‌ها هم عوض شد


audio: wmX-ziVPlh4_0048.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
همون آقای ارسطو در یونان یه سلسله‌بندی از ارزش ارواح معرفی کرد و تو اون گفت انسان نسبت به گیاهان و حیوانات روحش برتری داره چرا؟ چون دارای عقل است آقای شانتی در چین گفت انسان دارای روح، حیات و درک است و البته حس دادگستری و اینها او را شریف‌ترین موجود زمین می‌کند حتی بودا، بودا هم اومد انسان رو


audio: wmX-ziVPlh4_0049.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
از لحاظ تناسخ برتر از حیوانات ارزیابی کرد یهودیان هم که میگفتن انسان اصلا ارباب یا ناظر خلقته اینه که تا همین امروز انسان هر کاری دلش خواسته با سایر موجودات زمین کرده در نهایت در این اندیشه خلقت به عملی از روی عشق تبدیل شد که با سرشت خداوند سازگارتره اما البته با این توضیح که این عشق مثل اینکه به انسان‌ها بیشتره


audio: wmX-ziVPlh4_0050.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
تا سایر مخلوقات خداوند البته یه همچین تفکری هست، بله ما در دو قسمت اخیر به موضوعی پرداختیم که شاید که نه، حتما تا به امروز و تا این لحظه که من و شما با هم صحبت میکنیم بیشترین تاثیر رو در تاریخ جهان زندگی بشر، من و شما و سایر موجودات و مخلوقات داشته و خواهد داشت با ظهور و تولد ادیان در جوامع انسانی همه چیز خواسته یا ناخواسته


audio: wmX-ziVPlh4_0051.opus
source: youtube
source_id: wmX-ziVPlh4
invalidation: VALID
text:
تحت تاثیر قرار گرفت حال اینکه این تاثیر مثبت بوده یا منفی مثل همیشه قضاوتش با شماست خوشحال شدم باهاتون صحبت کردم تا اپیزود بعدی یا قسمت بعدی به قول مخاطب خوب فارسی دوستمون که دوسش دارم، سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: f9gVmK4jg34_0001.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
بیست و هشتم آوریل 1986 میلادی کم کم صدای آلارم گیت های تشعشع سنج نیروگاه های دانمارک سوئد، فنلاند و نروژ شروع به نواختن کردند مسئولین نیروگاه ها سراسیمه تاسیسات خودشون رو بررسی کردند و نتیجه منفی بود تشعشع از جای دیگری میومد قطعا


audio: f9gVmK4jg34_0002.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
وقتی مشخص شد انتشار این تشعشع محدود به یک کشور نیست همه نگاه‌ها به سمت شوروی متمایل شد دستگاه های تشعشع سنج هم این فرضیه رو تایید میکرد و محل انتشار قطعا شوروی بود برقراری تماس های متعدد با مقامات شوروی شروع شد مقامات شوروی اما هرگونه فعل و انفعالات هسته‌ای رو تکذیب می‌کردند


audio: f9gVmK4jg34_0003.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
از اون سمت، کشورهای همسایه می دونستند اتفاقی پنهانی در حال رخ دادنه اونها گمان می‌کردند دنیا در آستانه جنگ جهانی سومه نه یک جنگ معمولی، جنگی هسته‌ای اما از پس تمام این نگرانی ها و اتفاقات اونچه داشت اتفاق می‌افتاد فاجعه‌ای بود که می‌تونست شوروی رو بدون شروع کردن هیچ جنگی


audio: f9gVmK4jg34_0006.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
خب به سنت همیشه کوتاه منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی کنم ما چهار منبع اصلی داریم در این قسمت یک، کتاب چرنوبیل تاریخ فاجعه هسته ای، اثر سرهی پلوخی دو، کتاب صداهایی از چرنوبیل تاریخ شفاهی یک فاجعه‌ی اتمی اثر اسوتلانا الکسیویچ سه، سریال چرنوبیل، محصول شبکه اچ‌بی‌او


audio: f9gVmK4jg34_0008.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید کمی به عقب برگردیم یازدهم مارس 1985 میلادی میخائیل گورباچف، به رهبری اتحاد جماهیر شوروی رسید کمی بعد در 25 فوریه 1986 اعضای حزب کمونیست شوروی در میدان سرخ مسکو جمع شدند تا اولین کنگره حزب رو


audio: f9gVmK4jg34_0009.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
در دوران آقای گورباچف برگزار کنند گورباچف داشت اولین سخنرانی خودش رو تجربه می‌کرد در قامت رهبر شوروی و از اون طرف، اوضاع اقتصادی شوروی اصلا مناسب نبود و گوش جهانیان به دهان گورباچف بود چرا؟ تا ببینند قراره چه شعبده ای برای تغییر اوضاع، رو کنه ایشون؟ گورباچف اما صنعت هسته‌ای رو


audio: f9gVmK4jg34_0010.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
به عنوان محور اصلی سخنرانیش انتخاب کرده بود اون از انرژی هسته‌ای می‌گفت در حالی که یکی از حضار این مراسم آقایی بود به نام ویکتور بریخانف


audio: f9gVmK4jg34_0011.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
ویکتور بریخانف، مدیر تاسیسات هسته ای ولادیمیر آی لنین یا همون چرنوبیل اوکراین بود در برابر این کارشناس حوزه اتمی گورباچف، رهبر جدید اتحاد جماهیر شوروی داشت از اهمیت تسلیحات هسته‌ای می‌گفت و تاکید می‌کرد باید تا پنج سال آینده انرژی هسته‌ای رو به طور کامل جایگزین سوخت فسیلی کنیم


audio: f9gVmK4jg34_0012.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
بریخانف می‌دونست این سخنان رهبر یعنی باید راندمان هر چهار واحد نیروگاه چرنوبیل رو به نهایت خودش برسونه و همینطور باید فازهای پنج و شش نیروگاه رو هم افتتاح کنه اون هم فقط طی پنج سال کار سختی بود کاری تقریبا غیرممکن بود اما در ساختار شوروی صحبت از غیرممکن، غیرممکن بود


audio: f9gVmK4jg34_0013.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
راکتورهای کارسازی شده در تاسیسات چرنوبیل از نوع آر بی ام کی بود راکتوری که اولین بمب اتمی شوروی از دل همین راکتور بیرون اومده بود راکتوری که در واقع متشکل بود از چند راکتور که سیستم خنک کننده‌ش توسط آب کار میکرد یعنی چی؟ یعنی آب، همون آب معمولی در اطراف سوخت حرکت میکنه و اون رو خنک میکنه


audio: f9gVmK4jg34_0014.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
سازندگان این نوع راکتور به قدری به کارشون مطمئن بودند که گفته بودند میشه رآکتور آر بی ام کی رو وسط مسکو نصب کرد یعنی انقدر بی خطره ولی خب تاریخ چیز دیگری روایت میکنه


audio: f9gVmK4jg34_0015.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
آقای بریخانف به اوکراین برگشت به شهر پریپیات از ایالت کیف اوکراین جایی که امروز یک شهر متروکه است اما اون زمان، محل اسکان کارکنان نیروگاه هسته‌ای چرنوبیل بود اون دستور داشت پروژه چرنوبیل رو ظرف پنج سال تکمیل کنه اما آیا می‌شد؟ پیمانکار عمرانی نیروگاه به هیچ وجه مطلوب آقای بریخانف نبود


audio: f9gVmK4jg34_0016.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
و گیروگرفتاری های بسیاری بین بخش عمرانی و بخش فنی وجود داشت طی برآوردهای انجام شده هم به نظر می‌رسید زودترین موعد اتمام کار نیروگاه نه سال آینده باشه ولی حالا بریخانف دستور داشت این نیروگاه رو در حدود نصف زمان برآوردشده تکمیل کنه


audio: f9gVmK4jg34_0017.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
بنابراین بریخانف وقتی به پریپیات برگشت یه مصاحبه با روزنامه محلی کرد و توضیح داد که آقا فدا کردن دقت در مقابل سرعت، ممکنه عواقب بدی داشته باشه این مصاحبه اما با سانسور این بخش از صحبت‌های بریخانف منتشر شد و نتیجه، از مسکو یک مدیر حوزه انرژی به عنوان قائم مقام آقای بریخانف منصوب شد


audio: f9gVmK4jg34_0018.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
یعنی آقا حواست باشه حرف اضافی نزن بریخانف هم که ترسید شغلش رو از دست بده دیگه حرفی نزد خفه خون گرفت و شروع به کار کرد


audio: f9gVmK4jg34_0019.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
راکتورهای آر بی ام کی یه سری محاسن داشتند و یه سری معایب یکی از معایبشون این بود که اگر برق نیروگاه به هر دلیلی قطع میشد یک دقیقه طول میکشید تا برق اضطراری به جریان بیفته و تو این یک دقیقه هسته رآکتور بیش از حد گرم میشد محققین شوروی میخواستند این مشکل رو حل بکنن چطوری؟ میخواستن با قدرت بخار آب


audio: f9gVmK4jg34_0020.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
توربین‌های رآکتور رو بچرخونند تا وقتی برق وصل میشه بخار آب بتونه قلب رآکتور رو خنک کنه سه بار برای این هدف آزمایشهایی انجام شده بود اما موفق نبود آزمایش چهارم، 26 آوریل 1986 انجام شد


audio: f9gVmK4jg34_0021.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
بیست و ششم آوریل 1986 مهندسین چرنوبیل روند خاموش کردن رآکتور شماره چهار نیروگاه رو شروع کردند عملیات خاموش سازی تا نیمه راه پیش رفته بود و توان رآکتور نصف شده بود که دستوری ابلاغ شد مبنی بر اینکه در یکی از نیروگاه های جنوب اوکراین خللی پیش اومده در نتیجه به نیروگاه چرنوبیل ابلاغ شد که آقا


audio: f9gVmK4jg34_0022.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
نیروگاه رو خاموش نکنید که با افت برق مواجه نشیم رآکتور، در میانه راه خاموش سازی روشن میشه و موعد آزمایش میفته برای ده ساعت بعد ده ساعتی که البته تبدیل میشه به زمانی برای زایمان یک فاجعه


audio: f9gVmK4jg34_0023.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
ده ساعت بعد بسیاری از مهندسین شیفتشون رو تحویل داده بودند به مهندس بعدی بریخانف هم رفته بود خونه که استراحت کنه خیلی از مهندسان باقی‌مونده هم خسته بودند تو این شرایطه که پای خطای انسانی میاد وسط سرپرستی که حالا نوبت شیفتش بود نتونسته بود به درستی دستورالعمل ها رو پیش ببره اشتباه انسانی


audio: f9gVmK4jg34_0024.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
به نقص ذاتی راکتور آر بی ام کی کمک میکنه تا زنجیره ای از واکنشهای کنترل نشده رخ بده مقدار زیادی از انرژی ناگهان آزاد میشه و تمام آبی که به عنوان خنک کننده در سیستم وجود داشت در لحظه تبخیر میشه مخزن فشار راکتور منفجر شد و هسته راکتور آتش گرفت


audio: f9gVmK4jg34_0025.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
چورنی در اکراین به معنای سیاهه و اسم چورنوبیل هم گرفته از همین گیاه سیاه رنگه که البته به مرور زمان چرنوبیل شد اسم مصطلح این نیروگاه و این منطقه به هر حال، حالا بخت چورنوبیل مثل اسمش سیاه شده بود تشعشعات آلاینده ای که از قلب رآکتور منتشر میشد به قدری زیاد بود که


audio: f9gVmK4jg34_0026.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
به راحتی میشد با چشم غیرمسلح هم اونها رو دید اغلب ساکنان پریپیات که انفجار رو حس کرده بودند فکر کرده بودند زلزله اومده بنابراین بیدار شده بودند و چشمشون به نیروگاهی افتاده بود که حالا داشت از خودش نور متصاعد میکرد


audio: f9gVmK4jg34_0027.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
بیست و ششم آوریل 1986 میلادی ساعت 1 و 23 دقیقه و 45 ثانیه بامداد به وقت محلی اولین انفجار رخ داد و دو ثانیه بعد، انفجار دوم بریخانف سریع اومد نیروگاه و دید، ای داد بیداد اوضاع خیلی خرابتر از خرابه بریخانف تیکه های گرافیت رو میبینه که روی زمین افتاده


audio: f9gVmK4jg34_0028.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
و این یعنی قلب راکتور منفجر شده زندگی بریخانف به پایان رسیده بود اون احتمال میداد با وضعیتی که سقف راکتور شماره چهار داره همه حاضرین در صحنه از جمله خودش گرفتار بیماری های ناشی از پرتو خواهند شد ولی خب همه ماجرا، مرگ به واسطه تشعشعات نبود اون مسئول فاجعه بود


audio: f9gVmK4jg34_0029.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
دستگاه نشون دهنده میزان تشعشع یک سطح بالایی از تشعشع رو نشون میداد اما نکته این بود که این دستگاهها اساسا تا یه سطح مشخصی از پرتو رو می تونستن شناسایی کنن دستگاه به آخرین حد خودش رسیده بود و معلوم بود سطح تشعشعات خیلی بیشتر از این حرفاست ویکتور بریخانف خوب میدونست که به چشم سر، داره انفجاری


audio: f9gVmK4jg34_0031.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
تا حدود ساعت هفت صبح آتش‌نشان‌ها از جمله برادرزاده خود آقای بریخانف تونسته بودند آتش رو خاموش کنند اما مشکل آتش نبود تشعشعات تا صدها کیلومتر رو تحت تاثیر قرار داده بود تمام آتش‌نشان‌های حاضر در حادثه و بسیاری از کارکنان نیروگاه طی روزهای بعد از انفجار مردند و این شروع ماجرا بود


audio: f9gVmK4jg34_0032.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
اگر امروز بریم بوشهر خودمون و یه سری به بیمارستان نیروگاه هسته‌ای بوشهر بزنیم خواهیم دید که این بیمارستان دو اورژانس داره یک اورژانس معمولیه و مهمتر از اون، یک اورژانسی‌ست مربوط به حوادث تشعشعاتی این یکی از استانداردهای امروزی بیمارستان‌های اطراف تاسیسات هسته‌ایه اما در 1986 میلادی


audio: f9gVmK4jg34_0033.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
بیمارستان شهر پریپیات این امکان رو نداشت هیچ تجهیزاتی برای مقابله با همچین حادثه ای در نظر گرفته نشده بود کارکنان بیمارستان در همون شب حادثه با بیش از صد بیمار بدحال طرف بودند که از خودشون پرتوی رادیواکتیو ساطع می‌کردند در حالی که پزشکان و پرستاران بیمارستان حتی نمی‌دونستن باید چی کار کنند در این مواقع اوضاع شهر خیلی وخیم بود


audio: f9gVmK4jg34_0035.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
ساعت پنج صبح به رهبر شوروی، میخائیل گورباچف خبر دادند که آقا یه انفجارطوری گویا توی چرنوبیل رخ داده که خیلی حالا جای نگرانی نیست شما استراحت کن، راکتور سالمه، هیچی نیست گورباچف اما میدونست تلفنی که ساعت پنج صبح رهبر شوروی رو از خواب بیدار میکنه قطعا حاوی یک پیام بسیاربسیار مهمه اون احتمال قریب به یقین میداد


audio: f9gVmK4jg34_0036.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
که فاجعه ای رخ داده گورباچف سریعا جلسه اضطراری تشکیل میده که ببینه اصلا چی شده و نتیجه، یک کمیسیون دولتی حقیقت‌یاب تشکیل میشه و دو روز بعد، کمیسیون دستور میده شهروندان شهر رو ترک کنند البته حزب کمونیست شوروی به شهروندان پریپیات القا میکنه که به زودی مشکل حل خواهد شد و به خانه باز خواهید گشت


audio: f9gVmK4jg34_0037.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
اهالی پریپیات اما که سلول های بدنشون تحت تاثیر تشعشع داشت یکی یکی نابود میشد نمیدونستند که کار پریپیات هم مثل سلولهای بدنشون برای همیشه تمومه و این شهر برای همیشه به یک مخروبه متروکه تبدیل میشه


audio: f9gVmK4jg34_0038.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
حاکمان شوروی سریعا سه تیم تشکیل دادند اولی، برای اینکه ارزیابی کنه ببینه چقدر ضرر به نیروگاه وارد شده؟ دومی، برای اینکه بررسی کنه ببینه مقصر این اتفاق کی بوده؟ و سومی، برای اینکه تلاش کنه فاجعه‌ای به این بزرگی رو مخفی نگه داره توجه کنیم که مخفی نگه داشتن


audio: f9gVmK4jg34_0039.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
یکی از اولین اقدامات رهبران شوروی بود و واقعا به این نکته توجه کنیم که سه تیم تشکیل شد و دریغ از یک تیم و یک آدم برای رسیدگی به جان مردم تاریخ بخونیم و بدانیم همینکه بدونیم برای چه رهبرانی جان مردمانشون مهم بوده و برای چه کسانی نه؟ انسان دیگری خواهیم شد


audio: f9gVmK4jg34_0040.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
بگذریم، شهر پریپیات داشت تخلیه می‌شد ده‌ها هزار نفر داشتن از منطقه دور می‌شدند و از کیلومترها اونطرف تر می‌شد دود و نور انفجار رو دید با این حال مسئولین قصد داشتند واقعه رو از همه پنهان کنند بگن چیز خاصی نبوده و چقدر تاریخ تکرار شدنیه اگر در جستجویش باشیم


audio: f9gVmK4jg34_0041.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
شوروی قصد داشت فاجعه رو از دید همه پنهان کنه اما پرتوهای غیرقابل رویت حالا مرزهای شوروی رو درنوردیده بودند و به کشورهای پیرامون رسیده بودند فردای انفجار، سوئدی‌ها از شوروی پاسخ می خواستند و بعد هم کشورهای دیگه متوجه تشعشعات هسته‌ای شدند گورباچف که می خواست نشون بده همه چیز تحت کنترله


audio: f9gVmK4jg34_0042.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
و بی ارزشی جان انسان ها رو اینجا ببینیم، تو رو خدا دستور میده یک رژه نظامی در پریپیات برگزار بشه رژه ای که باعث مسمومیت تشعشعاتی همه سربازان حاضر شد و همشون رو روانه بیمارستان کرد و جون خیلی هاشون رو هم گرفت


audio: f9gVmK4jg34_0043.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
فروپاشی شوروی با اختلافات علنی بین مقامات کرملین یعنی روسیه با مقامات یک سری از جماهیر شوروی به طور مثال همین اوکراین، رخ داد شاید بشه گفت اولین این اختلافات بین مقامات اوکراینی و مقامات حاضر در مسکو سر واقعه چرنوبیل اتفاق افتاد اوکراینی ها با فاجعه دست و پنجه نرم می‌کردند


audio: f9gVmK4jg34_0044.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
و مقامات کرملین می‌خواستند هر طور شده نذارن کسی از این فاجعه باخبر بشه دو دغدغه کاملا متفاوت و حتی متضاد این وضعیت بحرانی در حالی رقم می‌خورد که نیروهای نظامی شوروی از اون سمت تا گردن در باتلاق جنگ افغانستان فرو رفته بودند و سمت دیگش چی بود؟ اوضاع اقتصادی شوروی هم بسیار بحرانی بود


audio: f9gVmK4jg34_0045.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
گورباچف اومده بود تا شوروی رو از بحران های قبلی نجات بده و حالا با یک بحران جدید مواجه شده بود پنهان کاری یک فاجعه هیچوقت امکان پذیر نبوده قبل از چرنوبیل زمان اتفاق افتادن چرنوبیل یا بعد از چرنوبیل و همین الان هیچوقت، هیچوقت امکان پذیر نبوده تاریخ به ما می آموزه


audio: f9gVmK4jg34_0046.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
فاجعه هایی که جون انسانها رو گرفته هیچوقت واقعیتش پنهان نمیمونه 18روز پنهانکاری مقامات شوروی هم راه به جایی نبرد حالا دیگه همه میدونستند یک اتفاق وحشتناک در شوروی افتاده گورباچف باید یه کاری میکرد باید هم از وجهه بین المللی شوروی دفاع میکرد و هم مردمش رو آروم میکرد


audio: f9gVmK4jg34_0048.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
این اولین بار است که نیرویی به خطرناکی انرژی هسته ای از کنترل ما خارج می‌شود گورباچوف با این جملات صحبتش درباره فاجعه رو آغاز کرد اون گفت پنج هزار نفر تحت تاثیر حادثه بودند و ما هم سعی کردیم در سریعترین زمان ممکن مردم رو از خطر دور کنیم اما وقتی می خواست بره سراغ ریشه اتفاق ایشون


audio: f9gVmK4jg34_0049.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
هیچ حرفی از ناکارآمدی و اشتباهات مسئولین شوروی و مشخصا مسئولین نیروگاه هسته‌ای چرنوبیل به زبان نیاورد ایشون به جاش چی کار کرد؟ طبیعتا رفت سراغ دشمن گفت کار کار کیه؟ آفرین، کار دشمنه عواملی از سرویس های دشمن این اتفاقات رو رقم زدند بعد هم طبیعتا شروع کرد به تهدید کردن دشمن دشمنان غربی


audio: f9gVmK4jg34_0051.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
و یک ماه و نیم طول کشید تا متخصصین شوروی به این نتیجه رسیدند که رآکتور شماره چهار نیروگاه چرنوبیل شوروی باید به شکل کامل زیر لایه‌ای مستحکم از بتن دفن بشه تا گسترش مواد رادیواکتیو متوقف بشه


audio: f9gVmK4jg34_0052.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
با استفاده از 300 هزار تن سیمان طی چهار ماه یک دیوار بتنی به ضخامت شش متر دور تا دور رآکتور کشیده شد بعد قرار شد یک گنبد آلومینیومی هشت تنی روی راکتور قرار بگیره در واقع یک تابوت غول آسا روی راکتور قرار گرفت تا دنیا رو از مرگ نجات بده


audio: f9gVmK4jg34_0053.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
کمیسیون دولتی فاجعه چرنوبیل به ریاست آقای بوریس شربینا مسئولیت ارائه گزارشی از علل این فاجعه رو بر عهده داشت شربینا، وزیر سابق ساخت و ساز در صنایع نفت و گاز بود که در زمان حادثه، شده بود معاون رئیس شورای وزیران اتحاد جماهیر شوروی چند ماه طول کشید تا شربینا اعلام کنه این حادثه


audio: f9gVmK4jg34_0054.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
در اثر شدیدترین تخلفات از مقررات و اهمال در ساخت نیروگاه رخ داده در نهایت دادگاه چرنوبیل برگزار شد بریخانف به ده سال زندان محکوم شد و تمام زیردستاش به اعدام البته سه تا از معاون های بریخانف همون شب حادثه وقتی خبردار شدند راکتور شماره چهار منفجر شده دیگه زحمت به شوروی ندادند


audio: f9gVmK4jg34_0056.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
حدود پنج سال بعد از اون شب اوکراین دیگه جزئی از شوروی نبود یعنی دیگه شوروی‌ای در کار نبود که اوکراین عضوی ازش باشه ما در قسمت مربوط به فروپاشی شوروی در پادکست مورخ مفصل به داستان پایان کار این حکومت پرداختیم که قطعا پیشنهاد میکنیم اگر ندیدید یا نشنیدید از طریق کانال یوتیوب مورخ ببینید و بشنوید


audio: f9gVmK4jg34_0057.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
یا از طریق کانال تلگرام و بسترهای پخش پادکست به صورت صوتی بشنوید و لذت ببرید ما در اون قسمت هم توضیح دادیم که فاجعه چرنوبیل، تاثیر ویژه ای در فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی داشت شوروی، تعداد تلفات این انفجار رو 31نفر اعلام کرد اما آژانس بین المللی انرژی هسته ای


audio: f9gVmK4jg34_0058.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
رسما چهار هزار قربانی رو برای این اتفاق فقط برای تاثیرات کوتاهش، اعلام کرد منابع زیادی تا بیش از 90هزار قربانی مستقیم در طی این سالها رو برای فاجعه چرنوبیل برشمردند و معتقدند کلی تغییر ژنتیکی و کلی سرطان، ناشی از این انفجار در اوکراین به وجود اومده


audio: f9gVmK4jg34_0060.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
به یکی از صدها مثال تاثیر بین‌المللی بدترین حادثه هسته‌ای تاریخ که ازش داریم صحبت می‌کنیم اجازه بدید اینجا اشاره کنیم بریم سراغ ایتالیا، به عنوان مثال یک سال و نیم بعد از حادثه چرنوبیل در هشتم و نهم نوامبر 1987 مردم ایتالیا رفتند پای صندوق‌های رای تا با شرکت در یک رفراندوم تکلیف خودشون رو با انرژی هسته‌ای


audio: f9gVmK4jg34_0061.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
که تا اون موقع میلیاردها دلار براش هزینه شده بود رو مشخص کنن دولت ایتالیا، مخالف تعطیلی نیروگاه‌های هسته‌ای بود و صرفا دنبال تایید گرفتن از مردم بود و برای همین هم سه تا سوال تخصصی از مردم پرسیده بود با وجود تخصصی بودن سوالات مردم تصمیم گرفتند رای بدهند که استفاده از انرژی هسته‌ای در ایتالیا که از 1960 آغاز شده بود


audio: f9gVmK4jg34_0062.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
متوقف بشه، چرا؟ چون حادثه چرنوبیل بسیار انرژی هسته‌ای رو در دنیا بین مردم نامحبوب کرده بود نتیجه این که تا 1990 میلادی تمام نیروگاه های اتمی ایتالیا تعطیل و جمع آوری شد هزاران کارگر مشغول در بخش فنی و یا عمرانی نیروگاه ها بیکار شدند و اعتراضات گسترده ای هم به وجود اومد


audio: f9gVmK4jg34_0063.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
اما دولت نمیتونست و البته حق هم نداشت جلوی خواست مردم بایسته و خیلی سر به زیر شروع کرد به جمع آوری زباله های هسته ای و رآکتورها


audio: f9gVmK4jg34_0064.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
پروژه هسته ای ایتالیا به این اتفاق محدود نشد هجده سال بعد در سال 2008 میلادی در حالی که ایتالیا به واردکننده برق تبدیل شده بود و حدودا بیش از ده درصد از برقش رو از فرانسه وارد می کرد دولت سیلویو برلوسکنی، یک بار دیگه و با شعار احیای انرژی هسته ای قدرت رو در ایتالیا در دست گرفت


audio: f9gVmK4jg34_0065.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
سرمایه گذاران اروپایی به ایتالیا اومدند تا در راه اندازی مجدد صنعت هسته ای ایتالیا مشارکت کنند و نتیجه، ساخت یک نیروگاه اتمی شروع شد نیروگاهی که قرار بود تا 2013 میلادی به بهره برداری هم برسه یه قرارداد هم با فرانسه بسته شد برای ساخت چهار نیروگاه دیگه از اون طرف هم، آژانس تنظیم مقررات هسته ای در ایتالیا تاسیس شد


audio: f9gVmK4jg34_0066.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
اما یهو یک زلزله نه ریشتری در ژاپن کاسه‌کوزه‌ی برلوسکنی رو به هم زد سونامی ژاپن باعث نشت مخازن نیروگاه هسته‌ای فوکوشیما شد و دومین فاجعه اتمی بعد از چرنوبیل رقم خورد اعتراضات به دولت ایتالیا دوباره بالا گرفت و دولت چاره‌ای نداشت جز اینکه باز هم رفراندوم برگزار کنه


audio: f9gVmK4jg34_0067.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
چرا؟ چون جلوی حرف مردم نمی‌ایستاد یازدهم و دوازدهم ژوئن 2011 مردم دوباره پای صندوق‌های رای رفتند 54درصد از واجدین شرایط رای دادند و 94 درصد از شرکت کنندگان یک نه بزرگ دیگه گفتند به صنعت هسته ای ایتالیا دولت باز هم موظف بود


audio: f9gVmK4jg34_0068.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
یک چشم بزرگ دیگه بگه به خواست ملت برلوسکونی هم پروژه هسته‌ایش رو جمع کرد و چند ماه بعد از رفراندوم بعد از چهار دوره قدرت رو در ایتالیا واگذار کرد و رفت همین چند وقت پیش هم عمرشو داد به شما، مرحوم برلوسکونی


audio: f9gVmK4jg34_0069.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
37سال از فاجعه اتمی چرنوبیل می‌گذره و حالا خیلی از صاحب نظران حوزه اتمی به این نتیجه رسیده اند که انرژی هسته ای، همچین انرژی تمیزی هم نیست و هزینه‌ش هم کم نیست اما فارغ از مباحث فنی حوزه هسته ای فاجعه چرنوبیل چند درس مهم سیاسی و اجتماعی داشت تاریخ به ما درس میده


audio: f9gVmK4jg34_0070.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
اول اینکه یک دولت بزرگ ناکارآمد که رای و نظر مردم براش به هیچ وجه اولویت نیست و با جریان آزاد اطلاعات مقابله میکنه میتونه خواسته یا ناخواسته چه فجایع بزرگی رو ببار بیاره و بعد هم در تاریخ محو بشه مثال اتحاد جماهیر شوروی از اون طرف، ما در این قسمت دولت ایتالیا رو هم روایت کردیم


audio: f9gVmK4jg34_0071.opus
source: youtube
source_id: f9gVmK4jg34
invalidation: VALID
text:
عملکردش رو، که نشون میده وقتی یک دولت قوی در کنار یک جامعه قوی قرار بگیره و خواست ملت رو به عنوان اولویت خودش ببینه و حتی ضررهای هنگفت اقتصادی رو هم برای رضایت عمومی به جون بخره میتونه چه اتفاقات مثبتی رقم بزنه زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم


audio: 4WUOS1_iWXo_0001.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
دوستان اجازه بدید ما 5 درصد بیشتر شانس نداریم و هرکس نمی‌خواد ادامه بده همین الان لطفا استعفا بده این شروع اولین نطق شاپور بختیار آخرین نخست‌وزیر دوران محمدرضا شاه پهلوی بود در اولین جلسه هیئت دولت خودش نطقی که نشون می‌ده شاپور بختیار هم تقریبا از شکست پروژه سیاسی‌ای که


audio: 4WUOS1_iWXo_0003.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
بختیار یکی از عجیب‌ترین چهره‌های تاریخ ایران زمینه کسی که سال‌ها عمرش رو وقف مبارزه با حکومت شاه کرد اما در آخرین روزهای این حکومت تلاش کرد تا به عنوان ناجی همون حکومت ظاهر بشه تلاشی که خودش از پیش می‌دونست محکوم به شکسته خود بختیار سوال چرا بختیار چنین تصمیمی گرفت؟ اصلا بختیار کی بود


audio: 4WUOS1_iWXo_0004.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
که در نگاه شاه ایران و حکومتش هم لایق زندان بود در زمانی هم می‌تونست منجی باشه در زمان دیگر؟ و سوال بعدی بعد از انقلاب 57 مگر چه گفت شاپور بختیار و چه کرد که به فجیع‌ترین شکل ممکن سلاخی شد؟


audio: 4WUOS1_iWXo_0005.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
ما در دقایق آتی به این سوالات پاسخ خواهیم داد در این قسمت از مورخ به شاپور بختیار خواهیم پرداخت کسی که چپ بود ملی بود مبارز بود انقلابی بود مخالف انقلابی که به وقوع پیوست بود ضد روحانیون بود اما تجربه حکومت روحانیون رو بخشی از مسیر انقلاب مردمی ایران زمین می‌دونست یک کاراکتر عجیب غریب که بی‌راه نیست اگر بگیم


audio: 4WUOS1_iWXo_0006.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
در تاریخ ایران زمین نظیر ندارد شاپور بختیار سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد


audio: 4WUOS1_iWXo_0017.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
درباره‌ی شاپور بختیار که در رسانه‌های معتبر در تمام این سال‌ها منتشر شده و اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدئوهای ارسالی از طرف شما خوبان مخاطبان همیشگی تیم مورخ رو باهم خواهیم دید حالا بریم در دل تاریخ


audio: 4WUOS1_iWXo_0018.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
بلند اختری نام او بختیار قوی دستگه بود و سرمایه‌دار حضرت سعدی در باب پنجم بوستان خودش او بخش کوچکی از مردمان بزرگ ایران زمین رو اینطور توصیف می‌کنه و از بختیار میگه و این بختیار چیست؟ و درواقع بهتره بگیم کجاست؟ نام منطقه‌ایست کوهستانی و سرسخت در دامنه کوه‌های زاگرس در جنوب غرب ایران


audio: 4WUOS1_iWXo_0019.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
منطقه‌ای باستانی منطقه‌ای که به قدری دور دسته که از هجوم اسکند مقدونی هم در امان موند در تاریخ این که ایران ما کسانی رو دیده که از دل این منطقه دور از دسترس به میدون اومدن و مهر خودشون رو بر قصه تاریخ بی انتهای ایران زمین زدند نشان از ویژگی خاص مردمان بختیاری داره سخت‌کوشی و همتی که


audio: 4WUOS1_iWXo_0020.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
از کوه‌ها انگاره به عاریه گرفته شده مردمان بختیاری در همه‌جای تاریخ ایران زمین به مردمانی سختکوش معروف بودن و یکی از این مردمان سخت‌کوش بختیاری اسمش بود شاپور


audio: 4WUOS1_iWXo_0022.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
در چهارمحال و بختیاری در دل ایل بختیاری و در خانواده رئیس ایل فرزندی متولد شد که اسمش رو شاپور نهادند ایل بختیاری در تاریخ معاصر ما جایگاه واقعا ویژه‌ای داره بین ایلات ایران زمین چرا؟ فقط یک مثال بزنیم یکی از مهم‌ترین جریان‌های مبارز مشروطه‌خواه از دل ایل بختیاری متولد شد جریانی به رهبری چهره‌هایی مثل


audio: 4WUOS1_iWXo_0023.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
سردار اسعد بختیاری و بی‌بی مریم بختیاری ما پیش از این در قسمت‌های مربوط به مشروطه در پادکست مورخ مفصل صحبت کردیم عباس میرزا و ریشه‌های مشروطه یپرم‌خان ارمنی و تاثیر او در مشروطه مفصل در این 2 قسمت از بختیاری‌ها صحبت کردیم و از سردار اسعد بختیاری پیشنهاد میکنم ببینید و لذت ببرید مکمل بسیار خوبیست به هر حال، شاپور فرزند فردی بود در ایل بختیاری


audio: 4WUOS1_iWXo_0024.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
که او ملقب بود به سردار فاتح اسم کامل پدر شاپور بختیار محمدرضا خان بختیاری بود اما در دوران فتح تهران به دست مشروطه‌خواهان که پیش از این عرض کردم مفصل ازش گفتیم در مورخ چنان رشادتی از خودش نشون داد محمدرضاخان بختیاری که سردار اسعد بختیاری بزرگ ایل بختیاری این لقب رو داد به ایشون و از آن روز ایشون ملقب شد به


audio: 4WUOS1_iWXo_0026.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
سردار فاتح پسر ایلخان بود یا همون رئیس ایل بختیاری پسر امامقلی خان حاجی ایلخانی کمی بعد از تولد پسرش یعنی شاپور او به مقام ایلخانی رسید درواقع به ریاست ایل بختیاری رسید اما مادر شاپور کیست؟ از پدرش زیاد صحبت کردیم پدر و مادر شاپور پسرعمو، دختر عمو بودند مادرش شیرزنی بود به نام


audio: 4WUOS1_iWXo_0027.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
بی‌بی ماه نازبیگوم که کی بود ایشون؟ دختر یکی از مهم‌ترین شخصیت‌های تاریخ ایل بختیاری درواقع شاپور هم از سمت پدر و هم از سمت مادر از بزرگان ایل بختیاری بود این بی‌بی ماه نازبیگوم دختر نجف‌قلی خان صمصام‌السلطنه بود و کی بود ایشون؟ کسی که اولین نخست‌وزیر بختیاری ایران شد و البته آخرینش هم نبود


audio: 4WUOS1_iWXo_0028.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
نوه‌ش یعنی شاپور بختیار دومین و البته آخرین نخست‌وزیر بختیاری ایران شد و یک تفاوت هم داشت او، یعنی شاپور بختیار نه‌تنها آخرین نخست وزیران ایل بختیاری بود بلکه او آخرین نخست وزیر دوران چندهزارساله‌ی پادشاهی بود در ایران زمین


audio: 4WUOS1_iWXo_0029.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
سردار فاتح اگرچه نتونسته بود بره اروپا و تحصیل کنه اما این کمبود دانش آکادمیکش رو با راه‌اندازی یک کتابخونه‌ی بزرگ و غرق شدن در دل اشعار و ادبیات فارسی جبران کرده بود داریم از کی حرف میزنیم؟ پدر شاپور بختیار از چه سالی؟ 1294 و حتی قبل‌تر از اون سردار فاتح کتابخانه‌ی بسیار بزرگی درست کرده بود کتابخونه‌ای که


audio: 4WUOS1_iWXo_0030.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
بعدها و با وقوع انقلاب اسلامی البته در ایران توسط انقلابیون تسخیر شد و کتاب‌های این کتابخونه هم ریخته شد تو استخر بله سردار فاتح دلش می‌خواست پسرش بتونه سواد آکادمیک پیدا کنه چه کرد؟ برای تحصیل ابتدایی اون رو فرستاد اصفهان و بعد هم فرستادش بیروت که چی بشه؟ بره تو مدرسه فرانسویان بیروت تحصیل کنه شاپور بختیار در چه دورانی وارد بیروت میشه


audio: 4WUOS1_iWXo_0031.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
که بره در مدرسه‌ی فرانسویان؟ زمانی که در ایران کودتا شده بود خاندان قاجار به زیر کشیده شده بودند و رضاخان سردارسپه شده بود رضا شاه پهلوی و دودمان پهلوی رو در ایران حاکم کرده بود رضاشاهی که حالا


audio: 4WUOS1_iWXo_0033.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
در ایران بسازه و یکی از لازمه‌های این کار از بین بردن مناسبات ایلی و طایفه‌ای بود در ساختار قدرت از نظر رضاشاه پهلوی این از اوضاع درون ایران در جهان همزمان چه خبر بود؟ سایه‌ی گفتمان چپ داشت روز به روز بر سر دنیا گسترده‌تر می‌شد و فرانسه، کشوری که حالا شاپور باهاش ارتباط برقرار کرده بود به‌واسطه‌ی وارد شدن به مدرسه‌ای فرانسوی در بیروت یکی از


audio: 4WUOS1_iWXo_0035.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
شاپور که عاشق فرهنگ و ادبیات فرانسه شده بود تو پرانتز عرض کنم کیه که عاشق نشه؟ گرچه حالا حالاها باید ادبیات و فرهنگ فرانسه خب بدوئه به گرد پای ایران زمین برسه اما در جایگاه خودش مخصوصا در اروپا بسیار فرهنگ و ادبیات غنی‌ای داره فرانسه به هر حال شاپوری که عاشق این فرهنگ و ادبیات شده بود مدرک دیپلم خودش رو از اون مدرسه‌ی فرانسوی‌های بیروت میگیره و آماده میشه که با پسرعموش تیمور بختیار


audio: 4WUOS1_iWXo_0036.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
این اسم رو به خاطر بسپارید پاشه بره پاریس و تحصیلات تکمیلی رو ادامه بده او آماده‌ی رفتن بود که خبری هولناک بهش رسید


audio: 4WUOS1_iWXo_0037.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
در دورانی که شاپور بختیار از ایران دور بود اوضاع و احوال ایلش حسابی بهم ریخته بود چرا؟ ایل بختیاری با حاج معین التجار بوشهری زده بودن به تیپ و تاپ هم کی بود این آقای معین التجار بوشهری؟ رفیق شیش سیدضیا طباطبایی و رضاخان پهلوی بود که اینها کی بودن؟ سران کودتای 3 اسفند 1299 بودند


audio: 4WUOS1_iWXo_0038.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
حالا بعد از اون کودتا و با بالا و پایین‌های بسیاری که اتفاق افتاد رضاخان شده بود رضاشاه به قدرت رسیده بود و امتیاز تجارت در جنوب و جنوب غرب ایران دست کی افتاده بود حالا؟ همین حاج معین التجار بوشهری که عرض کردیم سر رفاقتش با سید ضیاء و رضاخان این امتیاز رو به دست اورده بود ایل بختیاری هم تو کتشون نرفته بود این مسئله که یعنی چی؟ و سر این امتیاز درگیر شده بودن و از اینجا به بعد


audio: 4WUOS1_iWXo_0040.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
بختیاری‌ها سریعا یه حزبی تشکیل دادن به نام حزب ستاره ایالت بختیاری اولین حزب قومی ایرانه این حزب و شاید یکی از اولین احزاب کمونیستی آسیا باشه یکی از رهبران این حزب ستاره هم کی بود؟ آقای سردار فاتح پدر شاپور بختیار البته این نکته رو هم بگیم چندسالی طول کشید که اوضاع و احوال بین رضا شاه و بختیاری‌ها به سطح جنگ و جدال برسه‌ها یهو نشد و توجه کنیم که تو این ایام


audio: 4WUOS1_iWXo_0041.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
آقای سردار بهادر پسر سردار اسعد بختیاری که در فتح تهران توسط مشروطه‌خواهان کلی دلاوری کرده بود باز من یادآوری کنم توی قسمت مشروطه یپرم‌خان ارمنی مشخصا ما مفصل گفتیم که همین اقای درواقع سردار اسعد بختیاری چه کرد به هر حال کلی دلاوری کرده بود خلاصه‌ش و بعد از قدرت گرفتن رضاخان هم ازش حمایت کرده بود که بشه رضاشاه این سردار اسعد بختیاری


audio: 4WUOS1_iWXo_0042.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
هنوز تو دم و دستگاه حکومتی بود و اول وزیر پست و تلگراف بود بعد هم وزیر جنگ شده بود اما با گدشت 10سال از دوران حکومت رضاشاه اون برهه‌ی زمانی تصفیه یه‌سری از سیاسیون فرا رسیده بود و عملا سیاسیونی که در به قدرت رسیدن رضاشاه پهلوی همراهش بودن و مهم یعنی یه‌جورایی اگر اونها نمی‌بودند رضاشاه هم رضاشاه نمی‌شد عملا این دوستان حذف شدن یا


audio: 4WUOS1_iWXo_0043.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
تصفیه شدن مثال بزنیم از اینهایی که تصفیه شدن افرادی مثل تیمورتاش یا علی‌اکبر داور فیروز فیروز یا خیلی‌های دیگه وقتی به تاریخ نگاه میکنیم این اتفاق رو زیاد می‌بینیم البته حاکمانی که به قدرت رسیدند بعد از تثبیت حکومت شروع کردن به از بین بردن رقبای خودشون در تمام جهان شمال و جنوب و شرق و غرب و همه‌جای تاریخ دیدیم و تو بشنو خواهیم دید


audio: 4WUOS1_iWXo_0044.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
حالا یکی از این افراد افرادی که تصفیه شدند رضاشاه پهلوی حذفشون کرد همین سردار بهادر بود کی بود سردار بهادر؟ وزیر جنگ بود اون زمان که رضاشاه محکومش کرد به خیانت و ایشون بازداشت شد و عرض کردم سردار بهادر کی بود؟ پسر سردار اسعد بختیاری بزرگ ایل بختیاری و یکی از پایه‌های قیام مشروطه اصلا و فتح تهران این سردار بهادر رو محکوم کرد به خیانت و بازداشتش کرد رضاشاه


audio: 4WUOS1_iWXo_0045.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
واکنش سردار فاتح که اون زمان تهران بود یعنی پدر شاپور بختیار چی بود؟ یه شورشی ترتیب داد علیه اقدامات رضاشاه پهلوی و نتیجه چه شد؟ طبیعتا پدر شاپور بختیار سردار فاتح، بازداشت شد


audio: 4WUOS1_iWXo_0047.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
و یه‌سری از سران ایلات دیگه هم بازداشت شدن و نهایتا در 1313 خورشیدی درست در روزهایی که شاپور و پسرعموش عرض کردم خبر هولناک بهشون رسید درست در روزهایی که این 2 نفر آماده‌ی ثبت نام بودند برای دانشگاه سوربون فرانسه تمام بازداشتی‌ها از جمله سردار فاتح پدر شاپور بختیار محکوم به اعدام شدند و بعد تیرباران


audio: 4WUOS1_iWXo_0048.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
وقتی خبر اعدام پدر به پسر رسید وقتی خبر اعدام سردارفاتح به شاپور رسید او سریع خودش رو به ایران رسوند برای 2سال در ایران و در کنار خانواده‌ی داغدارش باقی موند اما در تمام اون روزها عشق به تحصیل و البته عشق به پاریس رو فراموش نکرده بود و نتیجه چه شد؟ کمی که گرد عزا از چهره‌ها زدودند شاپور بختیار


audio: 4WUOS1_iWXo_0050.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
که چه کنه؟ بره فرانسه داشنگاه سوربون و در رشته‌ی حقوق و علوم سیاسی ثبت نام کنه و تحصیل شاپور در دوران تحصیلش در سوربون بسیار و حتی میشه گفت بیش از بسیار تحت تاثیر مبارزات جمهوری‌خواهان قرار گرفت، علیه کی؟ علیه حکومت فاشیستی ژنرال فرانکو در اسپانیا پیش از این در یک قسمت در مورخ به ژنرال فرانکو پرداختیم باز پیشنهاد میکنم ببینید


audio: 4WUOS1_iWXo_0051.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
آدم عجیبی بود و چقدر جنایت‌های عجیب غریب کرد به هر حال شاپور بختیار میدید که روشنفکران چپ‌گرای سرتاسر اروپا برای مبارزه به نفع جمهوری‌خواهان و علیه فرانکو پامی‌شدن می‌رفتن اسپانیا تو پرانتز بگم ما در فیلم اوپنهایمر و خاطرات واقعی زندگی اوپنهایمر می‌بینیم که مثلا همین آقای اوپنهایمر از آمریکا کمک مالی می‌کرد به جنبشی که علیه ژنرال فرانکو می‌جنگیدند در اروپا


audio: 4WUOS1_iWXo_0052.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
انقدر فراگیر بود این رو از این جهت مثال زدم که روی این مسئله صحه بذارم این تفکر نگاه چپ و مبارزه علیه فاشیسم بسیار فراگیر بود این رو هم اجازه بدید وام بگیرم و بهانه کنم که یادآوری کنم در کانال سینما مورخ ما یک قسمت مفصل پرداختیم به فیلم اوپنهایمر پشت‌صحنه‌ش و تاریخ اون، پیشنهاد میکنم اون کانال رو هم از یوتوب دنبال بکنید چرا که از محصولات تیم مورخ است


audio: 4WUOS1_iWXo_0053.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
پس شاپور بختیار بسیار تحت تاثیر این فضا قرار گرفت که کلی آدم از سراسر جهان مخصوصا اروپا دارن پامیشن میرن اسپانیا یا کمک‌های مالی و .می‌کنن که چپگراها علیه فاشیست‌ها بجنگند انقدر دیگه تحت تاثیر قرار میگیره شاپور یه دوره‌ای کلا درس و زندگی رو ول میکنه یه‌جورایی تو فرانسه میره می‌پیونده به جمهوری خواهان تظاهرات و دعوا و درگیری و اینها اصلا بدتر از اونها


audio: 4WUOS1_iWXo_0054.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
غیرتی وایمیستاده دعوا، بزن بزن خودش یه نقل قولی داره شاپور بختیار میگه همین داستان یعنی همین جنگ داخلی اسپانیا تفکرات سیاسی من رو شکل داد و جالبه با اینکه درس و دانشگاه رو ول کرده بود عملا خواب و خوراکش شده بود فعالیت‌های سیاسی و مبارزاتی اما تو همون دوران یعنی 1318 مدرک کارشناسی حقوق رو میگیره و میره مقطع بالاتر، اما انگار اتفاقات هولناک


audio: 4WUOS1_iWXo_0055.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
باید دوره‌ای در زندگی شاپور بختیار تکرار می‌شد و باز هم یه اتفاق هولناک دیگر یک وقفه‌ی دوساله‌ی دیگر ایجاد شد در تحصیلات و زندگی شاپور بختیار اتفاق چه بود؟ جنگ جهانی دوم و اشغال فرانسه به دست نازی‌ها


audio: 4WUOS1_iWXo_0056.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
قاعدتا دانشجوهای معمولی خارجی که اون سال‌ها در فرانسه تحصیل می‌کردن زمانی که نازی‌ها اومدن فرانسه رو اشغال کردن فرار کردن طبیعتا، منطقا برمیگشتن کشورشون، اما شاپور بختیار از همون زمان هم آدم معمولی نبود دانشجوی معمولی نبود او چه کرد؟ به ایران بر نگشت و نه تنها بر نگشت رفت پیوست به نهضت مقاومت ملی فرانسه و به عنوان سرباز


audio: 4WUOS1_iWXo_0057.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
وارد گردان سربازهای خارجی نهضت مقاومت فرانسه شد و چه کرد؟ شروع کرد به مبارزه و جنگ علیه آلمان‌های نازی گرچه خیلی عیان مبارزه نمی‌کرد بختیار و سعی می‌کرد جانب احتیاط رو به هر حال رعایت بکنه همزمان هم تونست تحصیلاتش رو در دانشگاه سوربون و مقطع دکترا ادامه بده و جالبه در 1324 یعنی همون سال پایان جنگ جهانی دوم شاپور قصه‌ی ما


audio: 4WUOS1_iWXo_0058.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
در رشته‌ی حقوق و علوم سیاسی تونست مدرک دکترا هم بگیره از دانشگاه سوربون فرانسه تو اون شیر تو شیری و توجه کنیم، شاپور بختیار در دوران حضورش در سوربون در رشته‌های حقوق قضایی علوم سیاسی، فلسفه و اقتصاد عمومی تحصیل کرده بود تو همه‌ی این رشته‌ها خیلی درسخون بوده این آدم یعنی شما همین چندتا رو بذار کنار هم


audio: 4WUOS1_iWXo_0060.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
تحصیل کرده و در کنارش مبارزه هم می‌کرده کار هر کسی نیست اینم جالبه بگم موضوع تز دکترای شاپور بختیار به نظر شما چی بوده در سن


audio: 4WUOS1_iWXo_0063.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
رابطه دین و قدرت و لزوم جدایی دین از سیاست! این بوده موضوع تز دکترای شاپور بختیار به هر حال او از پس اثبات این تز دکترا و گرفتن نمره‌ی قبولی به وطن برمیگرده وطنی که هنوز در اشغال متفقین بود البته و یه تفاوت دیگه هم داشت دیگه رضاشاه پهلوی وجود نداشت که حاکم بر وطن او باشه، پسرش


audio: 4WUOS1_iWXo_0064.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
محمدرضاشاه پهلوی تکیه بر تخت زده بود و جای پدر رو گرفته بود و یکی از فک و فامیل‌های شاپور هم یعنی خانم ثریا اسفندیاری که بختیاری بود ایشون شده بود ملکه خیلی چیزها تغییر کرده بود از اون گیر و گرفتاری‌ها و دعوا و جنگ و خونریزی بختیاری‌ها با رضاشاه پهلوی رسیده بود داستان به وصلت بین پهلوی و بختیاری‌ها


audio: 4WUOS1_iWXo_0065.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
و توی این بختیاری‌ها شاپوری به ایران برگشته بود حالا که آدم عادی نبود در بختیاری‌ها شاپور بختیار فرزند آدمی بود که او مهم بود و به دست رضاشاه پهلوی کشته شده بود این یک روی سکه‌ی شاپور روی دیگه‌ش چی بود؟ فامیل ملکه بود فامیل همسر جدید شاه ایران زمین بود شاپور بختیار و البته همه‌ی اینها باز به کنار با کوله‌باری از تجربه‌ی بسیار


audio: 4WUOS1_iWXo_0066.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
در فضای درس و مبارزه و سیاست از پاریس به تهران برگشته بود نتیجه تو همون بدو ورودش به ایران دیداری داشت با شاه ایران زمین دیداری که برای سال‌های سال دیگه تکرار نشد


audio: 4WUOS1_iWXo_0067.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
شاپور بختیار تو خاطرات خودش می‌نویسه شاه منو دید و بهم گفت ایران مشکلات فراوان دارد شما می‌توانید به مملکت خدمت کنید هم با تحصیلاتی که دارید و هم چون مرد مبارزی هستید


audio: 4WUOS1_iWXo_0068.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
بله شاپور بختیار هم تحصیلات داشت هم مرد مبارزی بود باز خود شاپور بختیار یه جای دیگه‌ای نوشته من مبارزه کردم اما علیه چه کسی؟ بخت بد چنین می‌خواست که من علیه سیاست‌های شاه مبارزه کنم بختیار خیلی سریع فعالیت‌های سیاسیش رو تو ایران شروع میکنه می‌پیونده به حزب ایران و میشه مدیر سازمان جوانان حزب از کی داریم صحبت میکنیم؟


audio: 4WUOS1_iWXo_0070.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
چند سالشه آقای بختیار اینجا؟ حدود 34 سال اینم تو پرانتز عرض کنم این حزب ایران بعدا تو دل چند مجموعه دیگه ادغام میشه و جمع اونها میشه جبهه‌ی ملی درواقع به‌جورایی یکی از پایه‌های جبهه ملی همین حزب ایران اون زمانه به هر حال شاپور قصه‌ی ما فعالیت‌های حزبیش رو شروع میکنه همزمان میره تو وزارت کار که اون موقع یک وزارت تازه تاسیس هم بود در دولت محمد مصدق تو وزارت کار شروع میکنه کار کردن و چیکاره هم بوده اونجا؟


audio: 4WUOS1_iWXo_0071.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
اول میشه مدیر کل اداره‌ی کار اصفهان کمی که تاریخ رو بریم جلوتر نفت که ملی میشه در دولت مصدق به هر حال شاپور بختیار هم جبهه ملی‌چی بوده دیگه میشه مدیر اداره‌ی کار خوزستان یعنی مرکز صنعت نفت ایران که بسیار پست مهمی بوده یعنی هرکسی باتوجه به حساسیت‌های ملی شدن صنعت نفت و مصدق و جبهه‌ملی‌چی و این داستان‌ها پست اون سمتی نمی‌تونسته بگیره سمت جنوب و خوزستان مخصوصا تو پرانتز اینم بگم ما مفصل پرداختیم


audio: 4WUOS1_iWXo_0072.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
به 28 مرداد به مصدق یا مقابل اونها شعبون بی‌مخ رو پرداختیم بهش پیشنهاد میکنم در این حوزه اگر علاقه‌مندید نفت، ملی شدن صنعت نفت و . ببینید، بشنوید از مورخ درنهایت این پست مهمی بود مدیر اداره‌ی کار خوزستان برای بختیار اما برای بختیار کافی نبود دست تقدیر برای او پست‌های مهم‌تری آماده کرده بود او در ادامه شد معاون وزیر کار ایران زمین در دولت مصدق


audio: 4WUOS1_iWXo_0073.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
و تا کی در این سمت باقی موند؟ طبیعتا جبهه ملی‌چی بود و رفیق مصدق پس قابل حدسه که تا پایان دولت مصدق در این سمت باقی موند شما بشنو 28 مرداد 1332


audio: 4WUOS1_iWXo_0075.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
به پیشواز اعلیحضرت به فرودگاه بیایید من شما را به عنوان وزیر کار با بقیه کسانی که حاضر به همکاری هستند به حضور ایشان معرفی می‌کنم


audio: 4WUOS1_iWXo_0076.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
این پیغام سرلشکر فضل‌الله زاهدی بود رهبر کودتا علیه دولت مصدق خطاب به کی؟ به شاپور قصه‌ی ما، شاپور بختیار در واقع اینجای تاریخ شاه از ایران خارج شده رفته بغداد دولت مصدق سرنگون شده سرلشکر زاهدی قدرت رو در دست گرفته و حالا شاه هم قراره برگرده ایران دیگه و درچنین فضایی زاهدی این پیغام رو می‌فرسته برای شاپور بختیار که آقا داستان اینه


audio: 4WUOS1_iWXo_0078.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
روزی من نه امروز و نه هرگز به کابینه شما حواله نشده است این بود پاسخ شاپور بختیار به فضل‌الله زاهدی ترکیبی از یک بختیاری، مبارز، سیاسی و تحصیل کرده


audio: 4WUOS1_iWXo_0079.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
بعد از 28 مرداد 1332 اما سرکوب طرفداران محمد مصدق و اعضای جبهه‌ی ملی آغاز میشه تازه و شاپور بختیار هم خب طبیعتا یکی از مدیران درجه‌ی 3 جبهه‌ی ملی بود حدودا دیگه نتیجه اسمش میره تو لیست کسانی که باید باهاشون برخورد شود حالا مسئول اصلی بازداشت و برخورد با مصدقی‌ها کی بوده؟ فرمانداری نظامی تهران بوده و فرماندار نظامی تهران کی بوده؟


audio: 4WUOS1_iWXo_0081.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
و کی بود این تیمور بختیار؟ قطعا به یاد دارید پسرعموی شاپور بختیار که گفتیم باهم رفته بودن بیروت تو مدرسه‌ی فرانسوی‌ها درس خونده بودن و بعد دوتایی رفته بودن فرانسه در پاریس شاپور رفته بود دانشگاه سوربون حقوق و علوم سیاسی خونده بود سیاستمدار شده بود تیمور چه کرده بود؟ رفته بود مدرسه‌ی نظامی سن سیر و تبدیل شده بود به یک آدم نظامی و عملا مسیر پسرعموها


audio: 4WUOS1_iWXo_0082.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
که از بچگی رفیق و همدم و درواقع عشق و حالشون اصلا باهم یکی بود جدا شده بود از تو پاریس حالا و اون روزها وقتش بود که پسرعموی نظامی و امنیتی البته پسرعموی سیاسی و مصدقی رو سرکوب کنه، و آیا کرد؟


audio: 4WUOS1_iWXo_0085.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
پس به شاپور بختیار پیشنهاد شده بود که بین سمت وزارت کار و زندان یکی رو انتخاب کنه و او چه کرد؟ سربالا، دومی رو انتخاب کرد نتیجه، به 3 سال زندان محکوم شد شاپور بختیار


audio: 4WUOS1_iWXo_0088.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
او حسابی دیگه مبارز سیاسی شده بود و چه کرد؟ حبسم که کشیده بود در حزب پیشرفت کرد نمیتونیم بگیم شده بود جزو رهبران درجه 1 اما جزو سمت‌های بالای جبهه ملی شده بود حالا و این جزو سمت‌های بالا بودن یعنی چی؟ آقای بختیار سوسیال دموکرات بود اما مرحوم داریوش فروهر از ایشون چپگراتر بود و رادیکال‌تر و در مبارزه با شاه درواقع رادیکال‌تر


audio: 4WUOS1_iWXo_0089.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
یا تو رهبری همین جبهه ملی اگرچه درواقع مدیر مهمی بود ولی باز هم زیر سایه‌ی مرحوم کریم سنجابی بود و به این هم توجه کنیم جبهه‌ی ملی با کودتای 28 مرداد به نوعی تعطیل شد دیگه اما چه اتفاقی افتاد؟ اعضای این حزب و چندتا حزب همسوی دیگه جمع شدن یه اتحادی شکل دادن و اسم اتحاد هم چی گذاشتن؟ نهضت مقاومت ملی که قرار بود چه کنه؟ علیه حکومت شاه که این دوستان شاه رو مستبد می‌دونستن


audio: 4WUOS1_iWXo_0090.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
مبارزه کنه پیشنهاد این اسم برای کی بوده؟ نهضت مقاومت ملی جناب شاپور بختیار گفت آقا ما تو فرانسه علیه نازی‌ها می‌جنگیدیم اون زمان


audio: 4WUOS1_iWXo_0094.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
وقتی مبارزات قانونی نهضت ملی جواب نداد باز هم تصمیم گرفته شد تا جبهه‌ی ملی بازسازی بشه اسمش رو چی گذاشتن این دفعه؟ جبهه‌ی ملی دوم یکی از اعضای شورای مرکزی جبهه ملی دوم هم طبیعتا آقای شاپور بختیار بود اما فقط یک سال بعد انقلاب سفید یا همون انقلاب شاه و مردم که مهم‌ترین هدفش هم اصلاحات ارضی بود اتفاق افتاد یاداوری کنم ما در یک قسمت


audio: 4WUOS1_iWXo_0095.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
مفصل و جذاب به این موضوع پرداختیم در مورخ علاقه‌مند بودید، ببینید و بشنوید بسیار مکمل خوبیست و فکت‌های مهمی درش وجود داره به هر حال جبهه ملی دوم یکی از مخالفان این تغییراتی بود که شاه می‌خواست بهش دست بزنه یعنی همین انقلاب شاه و مردم یا انقلاب سفید اومد یه بیانیه داد گفتش که آقاجان شاه به چه حقی اصلا میتونه قوه‌ی مقننه‌ی کشور رو دور بزنه؟ و خودش شخصا قانون گذاری کنه


audio: 4WUOS1_iWXo_0096.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
اصلا این چه زندگی‌ایه؟ و بعد از این بیانیه یه‌سری تجمعات برگزار کرد جبهه ملی دوم شعارشون هم این بود یعنی شعاری که در اون تجمعات شدیدا سرداده می‌شد این بود که اصلاحات ارضی بلی دیکتاتوری شاه نه


audio: 4WUOS1_iWXo_0097.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
و نتیجه‌ی این مخالفت‌ها چه بود؟ شعارها و تجمعات تمام اعضای مرکزیت جبهه‌ی ملی دوم افتادن زندان از جمله شاپور بختیار اساسا شاپور بختیار در طی دوران فعالیت‌های سیاسیش در دل حکومت پهلوی دوم حدود پنج سال و 8 ماه زندانی بود بنده‌خدا


audio: 4WUOS1_iWXo_0099.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
اصلا یه وضعی ممنوع‌الخروجی ایشون هم ممنوعیت ساده نبود واقعا برای بختیار بسیار سخت بود، چرا؟ آقا شاپور قصه‌ی ما عاشق فرانسه بود و عشق قدم زدن در خیابان‌های پاریس حالا حکومت این امکان رو ازش گرفته بود اون زمان، و چه کرد؟ جالبه فضاسازی کرد عملا پاتوقش رو تو تهران گذاشت کلوپ فرانسه در خیابون زاهدی هرکی باهاش کار داشت می‌دونستن شاپور اونجاست میشه اونجا پیداش کرد اگه ازش خبری نباشه


audio: 4WUOS1_iWXo_0101.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
کمی قبل از دستگیری سران جبهه‌ی ملی تظاهرات 15 خرداد 1342 توسط اسلام‌گراها به وقوع پیوست که حسابی هم خونبار بود چند سالشه اینجا بختیار؟ حدود 50سال واکنش جبهه ملی دوم چی بود به این اتفاق؟ اول اومدن یه بیانیه دادن و شدیدا محکوم کردن بیانیه‌ی شدیداللحن دادن این روزها خیلی زیاد می‌شنویم در دنیای سیاست اما


audio: 4WUOS1_iWXo_0102.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
بعد از یه نامه از طرف یکی از سیاستمداران عجیب غریب معاصر ایران یعنی آقای خلیل ملکی که یه زمانی ایشون عضو حزب توده بود و بعد حالا جدا شد و شد رهبر یک جریانی به اسم نیروی 3 رسید دست جبهه‌ی ملی ایشون اومد یه نامه‌ای داد گفت آقا اینو آقای ملکی فرستاده چی نوشته بود آقای ملکی؟ نوشته بود که اقاجان! نکنید! بازی رو ندید دست اسلام‌گراها داستان میشه‌ها آقای بختیار تو خاطراتش نوشته که


audio: 4WUOS1_iWXo_0103.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
منم مخالفت کردم و گفتم این جنبش با تحولات زمین‌های کشاورزی مخالفه از اونور با حقوق برابر زنان هم مخالفه ما نباید قاطیش بشیم داستانه درنهایت هم تصویب میشه که از این نهضت حمایت نکنند اما افتاد مشکل‌ها مشکل جدی‌ای وجود داشت تمام طرفداران جوان و دانشجوی جبهه‌ی ملی طرفدار نهضت اسلام‌گراها شده بودن رفته بود پی کارش دیگه کار از کار گذشته بود


audio: 4WUOS1_iWXo_0104.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
برای سران جبهه‌ی ملی پس چه تصمیمی گرفتند این سران؟ تصمیمی اتخاذ کردند به نام سیاست صبر و انتظار بعضیام بهش میگن سیاست سکوت و آرامش درواقع گفتن آقا فعلا فضا کیش میشیه جای ما نیست یه گوشه بشینیم ماستمون رو بخوریم ببینیم چطور میشه دیگه ها؟ و این کار هم کردند سیاستی که در عمل باعث به حاشیه رفتن جبهه ملی در سیاست ایران شد


audio: 4WUOS1_iWXo_0106.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
خب قبل از ادامه‌ی بحث اجازه بدید تا ازش خیلی نگذشتیم عرض کنم اگر علاقه‌مندید در رابطه با آقای خلیل ملکی جداگانه در یک قسمت صحبت کنیم که بسیار داستان جذابی هم داره ایشون برای ما بنوسید همین الان ما خواهیم دید، انجام وظیفه خواهیم کرد به هر حال تا 1345 یعنی حدود 53 سالگی شاپور بختیار روزگار او در زندان گذشت و بعدم که عرض کردم دوران سخت صبر و انتظار


audio: 4WUOS1_iWXo_0107.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
یا سیاست سکوت و آرامش خود بختیار تعریف میکنه میگه اوضاع مالیم بسیار خراب بود در این دوران، کار نداشتم، درآمد نداشتم دستی می‌گرفتم از اینور اونور یا تو شرکت‌های خصوصی کار می‌کردم یه چندرغاز دربیارم که شکم زن و بچه‌م رو سیر کنم صحبت زن و بچه‌ش شد یه مقدار به زن و بچه ایشون هم بپردازیم گفتیم شاپور عاشق فرانسه بود دیگه تو یکی از دوران حضورش در پاریس با یک دختر فرانسوی آشنا میشه به نام مادلین


audio: 4WUOS1_iWXo_0112.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
به اسم‌های ویوین و فرانس و 2 پسر داره به اسم‌های گای و پاتریک بعدها خانم مادلین از شاپور بختیار جدا میشه آقای بختیار هم که خب نمیتونسته مجرد بمونه احتمالا، میره از فک و فامیل خودش یکی رو انتخاب میکنه به نام شهین‌تاج بختیار و با ایشون ازدواج میکنه یه پسر هم از شهین‌تاج داره، به اسم گودرز آقای شاپور بختیار


audio: 4WUOS1_iWXo_0113.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
اوضاع احوال برای شاپور بختیار و دوستانش همینطوری به شکل صبر و انتظار یا همون بحث سکوت و آرامش پیش میرفت تا اینکه کم‌کم از میانه‌ی دهه‌ی 50 خورشیدی اوضاع احوال ایران زمین انقلابی شد کلا خرداد 1356 سکوت ناشی از صبر و انتظار شاپور بختیار و 2 نفر دیگه از اعضای رهبری جبهه ملی بالاخره شکسته شد کیا بودن این 2 نفر؟ کریم سنجابی و داریوش فروهر


audio: 4WUOS1_iWXo_0114.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
چه کردند؟ این 3 نفر یه نامه نوشتند سرگشاده‌طور و توش از شاه خواستند که آقا براساس قانون اساسی مشروطه سلطنت کن قربونت حکومت نکن شما باید سلطنت کنی نه حکومت تو همین نامه از او خواستند که مانع سرکوب و شکنجه‌ی مخالفان از طرف ساواک بشه، شاه مملکت درواقع آقای بختیار داشت از ساواکی حرف میزد که پسرعموش یعنی تیمور بختیار راه اندازی کرده بود عملا گرچه بعدها


audio: 4WUOS1_iWXo_0115.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
درواقع بعد از راه‌اندازی ساواک تیمور بختیار در 1349 خورشیدی به دست همون ماموران ساواکی که خودش راه‌اندازی کرده بود در عراق کشته شد


audio: 4WUOS1_iWXo_0116.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
خب اجازه بدید یه سوال طرح کنیم و هدیه‌ای به یادگار تقدیم کنیم خدمت اولین دوستی که برای ما در کامنت جواب این سوال رو بنویسه ما در کدوم قسمت از مورخ درباره‌ی نامه‌ی این 3 نفر درواقع از 3نفری که از سران جبهه‌ی ملی بودند نامه‌ای که به شاه نوشتند و مختصرا بنده درباره‌ش صحبت کردم در کدوم قسمت مفصل صحبت کردیم لطفا برای ما بنویسید در کامنت کدام قسمت بود؟ چه گفتیم؟ هدیه‌ای به یادگار


audio: 4WUOS1_iWXo_0117.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
خدمت اولین دوستی که بنویسه تقدیم خواهد شد از طرف تیم مورخ به هر حال برگردیم به تاریخ درواقع برگردیم به ایرانی که در آستانه‌ی انفجار بود با نزدیک شدن به بزنگاه انقلاب 1357 دولت‌هایی که توسط محمدرضاشاه پهلوی روی کار میومدن یکی پس از دیگری سقوط میکردند و عملا ثبات سیاسی در ایران زمین آرزو شده بود یه‌جورایی به قهقهرا رفته بود


audio: 4WUOS1_iWXo_0118.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
اوضاع واقعا خیط بود نتیجه شاه رفت سراغ جبهه‌ی ملی درواقع رفت سراغ سیاستمدرانی کارکشته که به نسبت سایر مخالفانش یه مقدار معتدل‌تر بودن می‌شد باهاشون صحبت کرد حداقل و سراغ کی رفت اول؟ دکتر غلامحسین صدیقی گفت آقا بیا نخست وزیر شو قربونت بیا اوضاع رو جمع کن اوضاع خیلی خرابه آقای دکتر صدیقی


audio: 4WUOS1_iWXo_0121.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
شروطی که دکتر غلامحسین صدیقی گذاشته بود، چه بود؟ ایشون گفت اول به سنت مشروطیت مجلس یه نخست وزیر باید رای بده مجلس باید انتخاب کنه نه خود شاه شخصا، بیاد بگه مثلا ممد تو نخست وزیر از امروز دوم قانون اساسی و متممش باید اجرا شود و اون موارد اضافه شده به قانون مثل اختیار شاه برای انحلال مجلس و اینجور چیزها حذف


audio: 4WUOS1_iWXo_0122.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
سوم: یه شورای نیابت شاه تشکیل بشه چهارم: حکومت نظامی لغو بشه پنجم: شاه در امور کشور دخالت نکنه ششم: سیاستمداران فاسد 25 سال اخیر


audio: 4WUOS1_iWXo_0125.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
و شاه تشکیل بشه و درنهایت هشتم شاهنشاه حق ندارد کشور را ترک کند نهایتا پاشه بره جزیره کیش چرا؟ چون فقط با حضور شاهنشاه است که میشود ارتش را متحد نگه داشت اینها شروط غلامحسین صدیقی و پیش‌بینی او بود به نوعی وقتی به لوح تاریخ نگاه میکنیم آقای محمدرضاشاه پهلوی چه کرد؟ درباره‌ی غلامحسین صدیقی دودل بود کلا اما


audio: 4WUOS1_iWXo_0126.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
با این شروط دودل‌تر هم شد و گویا خود صدیقی هم خیلی تمایل نداشت که تو اون شرایط بیاد نخست‌وزیر بشه از چه شرایطی صحبت میکنیم؟ اعتراضات میلیونی در جریان بود اون روزها در سراسر ایران زمین درواقع آقای صدیقی با خودش گفت الان بیام سکان اجرایی کشور رو در دست بگیرم در این شرایط کاسه کوزه‌ها سر من میشکنه بیخیال، حوصله ندارم و نتیجه محمدرضاشاه پهلوی


audio: 4WUOS1_iWXo_0128.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
کریم سنجابی هم شروطی مشابه غلامحسین صدیقی برای شاه ایران زمین گذاشت اما با این تفاوت که شرط کرده بود شاه باید اصلا ایران رو ترک کنه این تفاوت اصلیش بود صدیقی می‌گفت نباید بری ایشون می‌گفت باید بری حتی کریم سنجابی با رایزن سیاسی سفارت آمریکا در ایران هم دیدار میکنه گویا یعنی کار داشت پیش میرفت اما به هر حال راه کریم سنجابی و محمدرضاشاه پهلوی به هم نرسید


audio: 4WUOS1_iWXo_0129.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
به نظر میرسید سنجابی و صدیقی خودشونم خیلی تمایلی به نشستن بر کرسی نخست وزیری اونم تو اون ایام پرتلاطم خیلی خودشونم علاقه‌مند نبودن درواقع ضمن اینکه خود محمدرضاشاه پهلوی هم باوجود اینکه چاره‌ای نداشت واقعا با شروط این دوستان موافق نبود خیلی مثلا یکی از شروط کریم سنجابی چی بود؟ از شاه خواسته بود از فرماندهی کل قوا استعفا بده که خب طبیعتا شاه با این شرط و امثال این شروط همدل نبود


audio: 4WUOS1_iWXo_0130.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
یا با شروطی که غلامحسین صدیقی گذاشت با یه‌سری‌هاش همدل و همراه نبود درنهایت محمدرضاشاه پهلوی در آن روزها مجبور شد بره سراغ آخرین گزینه‌ش او به دیدار شاپور بختیار رفت


audio: 4WUOS1_iWXo_0131.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
شما را از کی ندیدم؟ از 25 سال پیش اعلی‌حضرت قاعدتا باید یادتان باشد از اون موقع تا حالا هیچ پیر نشدید پیر که شدم اما احتمالا آثاری که گذر زمان بر مخالفان میذاره با آثار فرسودگی‌های ناشی از قدرت متفاوت باشه


audio: 4WUOS1_iWXo_0135.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
چون اگر پشتیبانی اعلی‌حضرت نبود هیچکس اونها رو حمایت نمیکرد اعلی‌حضرت من به خزان زندگی رسیدم در این تالار حرف‌های آلوده به دروغ زیاد زده شده اعلی‌حضرت مایلند که من به همان روال ادامه دهم؟ یا به من اجازه میدهند حقایق را بگویم؟


audio: 4WUOS1_iWXo_0139.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
اینها اولین دیالوگ‌های شاه ایران زمین بود و شاپور بختیار دیالوگ‌هایی که نتیجه‌ش شد نخست‌وزیری شاپور بختیار آقای شاپور بختیار در الواح تاریخ در ایران زمین برای 37 روز نخست‌وزیر ایران شد


audio: 4WUOS1_iWXo_0141.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫7 شرط برای شاه قرار داد اول: شاه سریعا ایران را ترک کند دوم: ساواک منحل شود سوم: شاه در انتخاب وزرا دخالت نکند چهارم: بنیاد پهلوی به دولت منتقل شود پنجم: آزادی مطبوعات شکل بگیرد ششم: کمیسیون شاهنشاهی منحل شود و هفتم: 14 فرمانده‌ی ارتش


audio: 4WUOS1_iWXo_0144.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
یه روایتی هست که آقای بختیار بعد از دیدارش با محمدرضاشاه پهلوی میره خونه آقای صدیقی کریم سنجابی هم بوده میگه که آقا من رفتم با شاه دیدار کردم و داستان اینه، اینارو گفتیم، چیکار کنیم؟ آقای صدیقی و سنجابی میگن خب بالاخره حزب باید تایید کنه نخست وزیری یکی از اعضا رو


audio: 4WUOS1_iWXo_0146.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
بررسی میکنیم، نتیجه رو اعلام میکنیم بختیار میگه اقا چی میگید؟ وقت نیست مملکت داره از دست میره، داره انقلاب میشه اون 2 نفر، آقای سنجابی و صدیقی میگه آقا حزب به هر حال باید نظر بده روالم اینه، 2 هفته دیگه و بنابر این میشه که 2 هفته‌ی دیگه جلسه‌ای برقرار شود برای تایید نخست‌وزیری یکی از اعضای حزب اما شاه عجله داشت از اونور دوستان بریتانیایی و اسرائیلی آقای بختیار هم ازش داشتن حمایت میکردن


audio: 4WUOS1_iWXo_0149.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
راس ساعت 14 رادیو تهران برای اولین بار نخست‌وزیری شاپور بختیار رو اعلام رسمی کرد خبری که باعث شد بختیار از حزبش اخراج بشه چرا که از قوانین حزب تخطی کرده بود آقای بختیار مورد غضب رفقا حزبش، و همفکرانش قرار گرفت


audio: 4WUOS1_iWXo_0151.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
آقای بختیار با خوندن این شعر به جامعه این پیغام رو فرستاد که اومده اوضاع رو درست کنه و از موج انقلاب مردم هم نمی‌ترسه اما خب خودشم می‌دونست این هدف نزدیک به محاله نشان به آن نشان که در اولین جلسه‌ی هیات دولت ابتدای این جلسه هم با همین جمله شروع کردم البته هیات دولتی که خالی از هرگونه چهره‌ی شاخص بود چون کمتر کسی حاضر به همکاری با بختیار بود چی گفت ایشون در اون جلسه؟


audio: 4WUOS1_iWXo_0152.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
گفت فقط 5 درصد شانس داریم حالا سوال چرا آقای بختیار نخست وزیری رو قبول کرد با این حال؟ مخالفانش میگن از سر جاه طلبی بود موافقانش اما چی میگن؟ میگن اگرچه بختیار جاه‌طلب بود و اساسا یک سیاستمدار باید جاه‌طلب باشه و شما به ما نشون بده یه سیاستمدار که جاه سیاست و قدرت نداشته باشد اما این اقای شاپور بختیار تشنه‌ی قدرت نبود


audio: 4WUOS1_iWXo_0153.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
اونم قدرتی که به زودی قرار بود از دست بده میگن بختیار همون آدمی‌ست که بعد از کودتای 28 مرداد پای مصدق موند و به قدرت نه گفت عرض کردیم می‌خواستن بندازنش زندان گفتن آقا، بیا برو وزارت کار این گفت نه من میرم زندان پس باز هم سوال پیش میاد چرا سمت نخست‌وزیری رو پذیرفت آقای بختیار تو اون شرایط؟ او که به قدرت نه گفته بود پیش از این خیلی‌ها جواب میدن برای اینکه یک ردی در تاریخ از خودش به جا بذاره


audio: 4WUOS1_iWXo_0154.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
میگن بختیار همواره می‌گفت خوبه یک نسل از ایرانیان حکومت روحانیان رو تجربه کنن و نتایجش رو ببینن ولی آقای بختیار در ادامه‌ی این نظرش می‌گفت ما باید در صحنه باشیم و برای آیندگان یه مسیری رو مشخص کنیم همه‌ی اینها نتیجه‌ش این شد که شاپور بختیار در صحنه ایستاد


audio: 4WUOS1_iWXo_0155.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
بختیار در دوران کمتر از دو ماهه‌ی نخست وزیریش دست به اقداماتی زد جهت آرام کردن فضا، چه کرد؟ سریعا اعلام کرد فروش نفت به اسرائیل و رژیم آپارتاید آفریقای جنوبی متوقف می‌شود ساواک منحل میشود عوامل فساد در ساختار حاکمیت شناسایی و مجازات می‌شوند قراردادهای نظامی با امریکا لغو می‌شوند زندانیان سیاسی هم آزاد می‌شوند پس سریع چه کرد؟ دستور آزادیشون رو داد


audio: 4WUOS1_iWXo_0160.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
برعکس باعث شدن خون تازه‌ای در رگ انقلابیون تزریق بشه حتی وقتی وعده‌ی آزادی مطبوعات رو داد شاپور بختیار و اینطوری بر اعتصاب 60 روزه‌ی روزنامه‌نگاران پایان داد باز هم این اتفاق نه تنها به نفع او نشد و در جهت آرام کردن فضا پیش نرفت که بدتر شد و باز به نفع انقلابیون شد


audio: 4WUOS1_iWXo_0161.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
پس بختیار سریعا شروع کرد به پیغام پسغام فرستادن برای آیت‌الله خمینی که آقاجان بیا دولت من رو به رسمیت بشناس کنار هم خیلی آروم بریم به سمت برگذاری رفراندوم برای تعیین حکومت در ایران، ها؟ آیت‌الله خمینی اما در پاسخ به شکل رسمی و عمومی اعلام کرد دولت شاپور بختیار نامشروع و غیرقانونی‌ست و این شاید تیر خلاصی بود بر آمال و آرزوهای بختیار


audio: 4WUOS1_iWXo_0162.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
و حالا اون که درمونده شده بود به فکر اقدامات خشونت بار هم افتاد یه لیستی از مخالفانی که باید بازداشت بشن تهیه کرد و یه برنامه‌ای هم برای بمبارون یه‌سری از مناطق داشت، اما خب اوضاع طوری به هم ریخته بود که اقدامات خشن هم به نظر پاسخگو نبود فایده نداشت آقای بختیار شروع کرد به تماس گرفتن با پاریس دوباره با نوفل لوشاتو، که بتونه با آیت‌الله خمینی مذاکره کنه که خیلی موفق نبود باز هم


audio: 4WUOS1_iWXo_0163.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
جالبه تو یکی از این تماس‌ها اینو یادم اومد ابولحسن بنی‌صدر از پشت تلفن بهش میگه که آقای بختیار آقای اشراقی میخواد با شما صحبت کنه بختیار میگه کی هست ایشون؟ میگه داماد آقای خمینی بختیار میگه شغل شبش رو نپرسیدم روزها چیکار میکنه؟ خیلی خاطره‌ی جالبیه از خاطرات آقای درواقع بختیار خلاصه هی پیغام پسغام و نتیجه هیچی به هیچی


audio: 4WUOS1_iWXo_0164.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
بختیار که خودش رو مصدقی میدونست و مثل مصدق مدام قانون قانون میکرد اعلام میکرد ورود آقای خمینی به کشور مشکلی ندارد قانونا حق اوست، اما قانونا حق هم ندارد دست به دولت من بزند من قانونا نخست‌وزیر مملکتم با این حال اما چندین و چند بار پیغام فرستاد که من حاضرم با آقای خمینی توافق کنم و دولت رو حتی واگذار کنم به شرط‌ها و شروط‌ها البته


audio: 4WUOS1_iWXo_0165.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
مثلا به این شرط که تغییر حکومت خیلی آرام و با همه‌پرسی انجام شود این شرط و شروط هم درباره‌ش صحبت شد و جالبه آقایان بازرگان امیرانتظام آقای طالقانی و بهشتی که از رفقای بختیار هم بودند و اون روز از نزدیکان رهبر انقلاب البته با این طرح موافق بودن اما باقی انقلابیون چنان آتش تندی داشتند و چنان مخالفتی کردند با طرح بختیار که عملا این استعفا


audio: 4WUOS1_iWXo_0167.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
در روزهای آخر برخی از طرفداران حکومت پهلوی معتقد بودند که آقای بختیار نباید اجازه بده آیت‌الله خمینی وارد خاک ایران بشه و حتی میگفتن باید با موشک هواپیمای ایشون رو، رو هوا بزنه بختیار اما شما به از بنده میدانید که بختیار این کار رو نکرد میگفت اگه من هواپیما رو بزنم آیت‌الله خمینی و بقیه‌ی حاضران در هواپیما تبدیل میشن به شهیدانی تاریخی


audio: 4WUOS1_iWXo_0168.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
و اینطوری اسلام‌گراها در جامعه‌ی ایران برای نسل‌ها یک قدرتی پیدا میکنن که نگو و نپرس البته اسنادی هم وجود داره که نشون میده بختیار از اسرائیلی‌ها خواسته بود یه فکری به حال آیت‌الله خمینی بکنن یعنی یه‌جوری ترور کنن ایشون رو که خب اسرائیلی‌ها اون کار رو نکردند


audio: 4WUOS1_iWXo_0169.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
بختیار، بختیار، نوکر بی‌اختیار این شعار معروفیست این شعاریست که در روزهای منتهی به انقلاب 57 در خیابان‌های ایران شنیده می‌شد به تازگی ویدئویی از تجمع گروهی بسیار کوچک از حامیان بختیار حدود 63 ساله منتشر شده این روزها درواقع گروهی‌ان که در ملتهب‌ترین روزهای مملکت دور هم جمع شده بودن عمومشون گریه میکردن و شعار میدادند


audio: 4WUOS1_iWXo_0170.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
بختیار بختیار سنگرتو نگه‌دار این گروه آرزو داشتن برنامه‌ی اصلاحی بختیار بتونه جلوی انقلاب رو بگیره و یک گزار مسالمت‌آمیر به سمت دموکراسی پیش ببره اما چشم‌های گریانشون نشان داد که چقدر آرزوشون دور از واقعیته و طوفان انقلاب داره بر همه‌چیز غلبه میکنه و این طوفان بر همه چیز غلبه کرد


audio: 4WUOS1_iWXo_0172.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
تو همون ساعات اولیه‌ی انقلاب دفتر نخست‌وزیری تسخیر شد چند دقیقه قبل از تسخیر اما شاپور بختیار مقر نخست‌وزیری رو ترک کرده بود و زندگی مخفیانه رو آغاز خودش تعریف میکنه از اون لحظه تا زمانی که هنوز در ایران بود تمام ابزار ارتباطیش با بیرون یک رادیوی ترانزیستوری بوده و بس رادیویی که یه‌روز میگفته بختیار خودکشی کرده یه‌روز می‌گفته کشته شده


audio: 4WUOS1_iWXo_0173.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
یه‌روز میگفته بازداشت شده بختیار اما از پس تمام این اخبار منفعلانه در مخفیگاه نمانده بود از همون روزهای اول شروع زندگی مخفیانه‌ش نوارهای سخنرانی اعتراضی علیه جمهوری اسلامی ضبط میکرد و از طریق دوستانش در سطح جامعه پخش میکرد جالبه یه روایتی هست میگه یه روز بختیار خونه یکی از رفیقاش بوده سمت پاسداران و انقلابیون یهو میریزن که بگردن دنبال بختیار


audio: 4WUOS1_iWXo_0174.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
یه ریش بزی‌ای هم داشته اون زمان و چهره‌ش کاملا متفاوت بوده این جوون‌ها میریزن میگن اینجا کسی نیومده؟ نرفته؟ ایشونم آقای بختیارم داشته روزنامه میخونده میگه نه ما چیزی ندیدیم این دوستانم درو میبندن تشکر میکنن و میرن


audio: 4WUOS1_iWXo_0177.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
یه روز با ظاهر و گذرنامه‌ی جعلی البته میره فرودگاه خیلی شیک و مجلسی سوار هواپیمای فرانسه میشه و ایران رو ترک میکنه بدون اینکه کسی خبر داشته باشه البته عده‌ای معتقدند هم سفارتخونه‌های خارجی و هم دوستان داخلیش مثل مهدی بازرگان در مسیر خروجش از ایران کمکش کردن به هر حال زندگی جدید شاپور در تبعید آغاز شده بود زندگی‌ای که باز هم پر از تلاطم بود آقای بختیار


audio: 4WUOS1_iWXo_0178.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
سریعا شروع میکنه یه تشکیلاتی به اسم قدیم به اسم نهضت مقاومت ملی شکل میده پیش از اینم عرض کردم بسیار علاقه داشت به این اسم از زمان مبارزه‌ش با نازی‌ها در فرانسه تا این لحظه‌ای که داریم ازش صحبت میکنیم در دوباره فرانسه فعالیت‌های ضدجمهوری اسلامی آقای بختیار از همون ب بسم‌اللهی که میرسه فرانسه شروع میشه مهمترین اقدامش هم همون اوایل حضورش در فرانسه انجام میده چه اقدامی؟ طرح‌ریزی و حمایت از یک کودتا


audio: 4WUOS1_iWXo_0181.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
شاپور بختیار طرح کودتایی رو چید که از پایگاه هوایی شهید محمد نژه در شهر کبودراهنگ استاد همدان شروع می‌شد و هدفشم از بین بردن رهبر انقلاب بود اسم کودتا هم گذاشته بودن نقاب مخفف نجات قیام ایران بزرگ گرچه این کودتای نقاب یا نژه خودش واقعا موضوع یک پادکست جدا و مفصله اگر علاقه‌مند بودید برای ما بنویسید ما خواهیم دید انجام وظیفه خواهیم کرد


audio: 4WUOS1_iWXo_0182.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
اما اگر خلاصه بخوایم بگیم این کودتا با هماهنگی عراقی‌ها صورت گرفت بختیار که در جریان برنامه‌ی عراق برای حمله به ایران بود معتقد بود آقا پیروزی این کودتا میتونه باعث سقوط حکومت جدید بشه یعنی درواقع هم باعث سقوط حکومت جدید بشه که میشه جمهوری اسلامی هم از جنگ ایران جلوگیری بکنه یعنی ایران وارد جنگی با کشور دیگر نشه اینم گفته میشه که دستگاه امنیتی شوروی و حزب نزدیک به این کشور


audio: 4WUOS1_iWXo_0183.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
یعنی حزب توده در ایران تو لو دادن این کودتا نقش ویژه‌ای داشتن گرچه که با لو رفتن کودتا و بازداشت و اعدام عواملش رهبر انقلاب 1357 اعلام کرد آمریکا و شوروی طراحان کودتا بودن


audio: 4WUOS1_iWXo_0184.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
اقدام بعدی بختیار چی بود؟ همکاری با صدام یعنی چی؟ بختیار به دعوت صدام حسین رفت عراق درباره‌ی مسائل جنگ باهاش صحبت کرد و به نظر میرسه اطلاعات مهمی هم به عراق داد وقتی برگشت فرانسه تو یه کنفرانس خبری شرکت کرد گفت یک وجب از خاک ایران نباید دست بیگانگاه بیفتد و جنگ نباید به این سمت کشیده شود اما از اونور هم میگفت برای نجات ایران از شر آخوند باید قرص‌های تلخی خورد


audio: 4WUOS1_iWXo_0185.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
درواقع شاپور بختیار چنان با حکومت جدید دشمن بود که همکاری با کشوری که در حال جنگ با کشور ایران بود رو هم غیراخلاقی و غیرمشروع نمیدونست


audio: 4WUOS1_iWXo_0186.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
نتیجه‌ی این اقدام بختیار در پاریس چی بود؟ یعنی رفتن و مذاکره با صدام بعد برگشتن و درواقع شرکت در کنفرانس و گفتن اون جمله صدور حکم اعدام در دادگاه انقلاب جمهوری اسلامی در ایران و طرح‌ریزی برنامه‌ی ترور آقای شاپور بختیار یه آقایی به نام انیس نقاش که یه تبعه‌ی لبنانی‌ست و عضوی از جنبش فتح یا همون جنبش آزادی‌بخش فلسطین درواقع عضوی بود در این جاهایی که عرض کردم


audio: 4WUOS1_iWXo_0187.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
و ایشون آقای نقاش قبل از این هم در داستان حمله به دفتر مرکزی اوپک و گروگان‌گیری وزیران نفت کشورهای عضو اوپک نقش مهمی ایفا کرده بود، کارش این بود ایشون شد مسئول ترور شاپور بختیار


audio: 4WUOS1_iWXo_0188.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
انیس نقاش و 2 نفر از دوستانش به عنوان خبرنگاه با شاپور بختیار قرار گذاشته بودن، اما قبل از اینکه موعد قرار برسه صادق خلخالی قاضی شرع جمهوری اسلامی مصاحبه کرد و گفت شخصا یک چریکی رو برای اینکه بختیار رو خلاص کنه فرستادم پاریس همین شد که هیچی به هیچی درواقع همین سخنرانی باعث شد برنامه‌ی انیس نقاش و دوستاش بهم بخوره


audio: 4WUOS1_iWXo_0189.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
و ترور ناموفق بمونه اون برنامه رو کنسل کرد اقای بختیار آقای انیس نقاش اما که میخواست به هر نحوی شده بختیار رو بکشه ول‌کن ماجرا نبود، چه کرد؟ حمله کرد به محل اقامت بختیار محافظاش رو کشت ولی قبل از اینکه پاش برسه به اتاق بختیار درواقع گرفتنش و بازداشت شد ایشون او در فرانسه محاکمه و به حبس ابد محکوم شد اما 6 سال بعد


audio: 4WUOS1_iWXo_0190.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
در 1365 و در جریان مبادله‌ی اسرا بین فرانسه و لبنان تحویل دولت ایران شد آقای انیس نقاش تو مصاحبه‌های مختلفی عنوان کرده که به خواست دولت ایران و با هماهنگی با درواقع دولت ایران عملیات ترور بختیار رو انجام داده بود


audio: 4WUOS1_iWXo_0191.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
بعد از این اتفاق یعنی بعد از ترور ناموفق بختیار پروتکل‌های حفاظتی شاپور بختیار بسیار سفت و سخت‌تر شد دولت فرانسه با 13 محافظ مسلح از خونه شاپور بختیار محافظ میکرد


audio: 4WUOS1_iWXo_0193.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
دسترسی به بختیار به همین راحتی دیگه نبود دستگاه امنیتی خواهان ترور بختیار باید دست به اقدامات پیچیده‌ای میزد و زد این اقدامات تا 1370 خورشیدی هم ادامه داشت فردی به نام فریدون بویراحمدی فرستاده شد تا عضو تشکیلات بختیار بشه عضو همون جبهه‌ی مقاومت ملی این آقای فریدون بویراحمدی با 2 نفر دیگه وارد ماجرا میشه افرادی به اسم‌های محمد آزادی


audio: 4WUOS1_iWXo_0194.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
و علی وکیلی راد این 3 نفر در طول سالها تونستن بالاخره اعتماد شاپور بختیار رو جلب کنن و 15 مرداد 1370 این 3 نفر رفتن خونه شاپور بختیار و در حالی که شواهد نشون میده بختیار مشغول پذیرایی از این 3 نفر بوده به شکل فجیعی و با ضربات متعدد چاقو کارداجین شد و کشته منشی شاپور بختیار آقایی به اسم سیروس کتیبه هم


audio: 4WUOS1_iWXo_0195.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
که اون لحظه تو خونه‌ی بختیار بود با ضربات متعدد چاقو در اون حادثه کشته شد در بین این 3 نفر وکیلی راد در سوییس دستگیر شد در ادامه و محاکمه شد و به حبس ابد محکوم شد اما سال 1389 از پس اتفاقاتی او آزاد شد و به ایران برگشت


audio: 4WUOS1_iWXo_0196.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
شاپور بختیار یک استثنا در سیاست ایران بود جمهوری خواهی سوسیال دموکرات که یک مخالف شناخته شده‌ی حکومت شاه پهلوی بود البته یک مخالف خشونت پرهیز و اگرچه آرزوش وقوع یک انقلاب در ایران بود اما به شدت دشمن انقلابی دینی بود و تاحدی این دشمنی عمیق بود که بعد از عمری ملی‌گرایی حاضر شد به نوعی در حمله‌ی یک کشور دیگر


audio: 4WUOS1_iWXo_0197.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
به ایران زمین همراه کشوری بشه که دشمن ایران بود نتیجه نه حامیان شاه و سلطنت‌طلبان از او دل خوشی داشتند و دارند نه جمهوری اسلامی و هواداران نظام کنونی و نه چپگراها نه راستگراها نه اصلاح‌طلبان و نه حتی ملی‌گرایان یاران بختیار اندک بودند و همین باعث میشد شانس بختیار در موفقیت پروژه‌ش بسیار


audio: 4WUOS1_iWXo_0198.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
اندک بشه اما این باعث نشد تا مثل برخی منفعل بشه شاپور بختیار یا مثل خیلی‌ها همرنگ جماعت شاید باز هم باید صبر کنیم تا تاریخ قضاوت دقیق‌تری از شاپور بختیار ارائه بده و شاید هم نه شاید الان که 45 سال از سقوط دولتش گذشته و 32 سال هم از مرگش دیگه تمام زوایای روشن و تاریک زندگی بختیار


audio: 4WUOS1_iWXo_0199.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
قابل دیده شدن و درک کردن باشه و الان فرصت مناسبی باشه برای اینکه بشه قضاوت کرد اگرچه ما در مورخ راوی هستیم نه قاضی پس به سنت همیشگی تیم مورخ قضاوتش با شما


audio: 4WUOS1_iWXo_0200.opus
source: youtube
source_id: 4WUOS1_iWXo
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن اینکه در ادامه خواهیم دید با افتخار ویدئوهای ارسالی از طرف شما خوبان مهرورزان همیشگی به تیم مورخ رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ میسپرم و میبینمتون


audio: vsVjVcxedcg_0001.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
گریگوری راسپوتین یک کشیش مسیحی بود یک راهب که تونست به دربار آخرین تزار روسیه راه پیدا کنه و در سیاست دربار آخرین نیکولای دوم، آخرین تزار از خاندان رومانوف و البته آخرین تزار روسیه تاثیر مهمی داشته باشه درباریان به تزار هشدار می‌دادند که آقا، این آقای راسپوتین


audio: vsVjVcxedcg_0002.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
انقدر در بین مردم محبوبه که خطرناکه‌ها گوش تزار و همسرش اما بدهکار نبود که نبود وقتی جنگ جهانی اول شروع شد این بار درباریان هشدار می‌دادند که آقا، این آقای راسپوتین الان خیلی منفور شده ها، خطرناک این ولی باز هم تزار و ملکه گوش شنوا نداشتند در نهایت راسپوتین به دست یکسری از درباریان


audio: vsVjVcxedcg_0003.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
در 1916 میلادی به قتل رسید در حالی که در نامه‌ای خطاب به همسر تزار پیش بینی کرده بود ایشون که اگر به دست درباریان کشته بشه خاندان سلطنتی نهایتا دو سال عمر خواهند کرد و به دست مردم کشته خواهند شد این خاندان پیشگویی که درست از آب در اومد نزدیک 117 سال از مرگ راسپوتین امروز می‌گذره


audio: vsVjVcxedcg_0004.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
و حالا و امروز مردم دنیا شاهد سربرآوردن فردی در ساختار سیاسی روسیه هستند که بی‌شباهت به راسپوتین نیست یوگنی پریگوژین سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه ویژه برنامه، بریم ببینیم چی شد؟


audio: vsVjVcxedcg_0005.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
یوگنی پریگوژین، موسس گروه واگنر و شبیه آقای راسپوتین ایشون از این جهت شبیه راسپوتینه که از خارج ساختار سیاسی روسیه وارد مناسبات کرملین شده و دور از چشمان تزار جدید یعنی آقای ولادیمیر پوتین امروز به یک تهدید تبدیل شده این ماری که از آستین آقای پوتین در اومده


audio: vsVjVcxedcg_0006.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
کاری کرد که طی دهه‌ها حکومت پوتین و روسیه از دست هیچ کدوم از اپوزیسیون‌ها بر نیومده بود چیکار کرد ایشون؟ اصلا کی هست این آقای پریگوژین؟ عرض می‌کنیم خدمتتون


audio: vsVjVcxedcg_0007.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
اگر قسمت مربوط به تاریخچه‌ی ولادیمیر پوتین و همینطور قسمت قیاس چین و روسیه در گذار از کمونیسم رو از پادکست مورخ دیده باشید که البته اگر ندیدید پیشنهاد میکنم حتما از یوتیوب ببینید یا از تلگرام مورخ و پادگیرها بشنوید ما در این دو قسمت توضیح دادیم که با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در ساختار سیاسی روسیه


audio: vsVjVcxedcg_0008.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
یه سری الیگارش یا همون ویژه‌خوار رشد کردند پوتین با اتکا به همین الیگارش‌ها به قدرت رسید و قدرت رو در دست گرفت در مسیر تثبیت قدرتش اما با خیلی هاشون تسویه حساب کرد و پوستشون رو کند و به خیلیهاشون هم پر و بال داد ایشون و از قدرت نفوذشون استفاده کرد این آقای پریگوژین نمونه بسیار مناسبیه برای اینکه نشون بدیم


audio: vsVjVcxedcg_0010.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
اگر طی این چند روز گذشته اخبار مربوط به ناآرامی های روسیه رو دنبال کرده باشید در تمام فضای مجازی پر شده قطعا می‌دونید که آقای پریگوژین فردی بوده که در دوران اتحاد جماهیر شوروی شروع میکنه به خلاف و به دام پلیس میفته کی؟ 1979 میلادی ایشون به 13 سال حبس محکوم میشه


audio: vsVjVcxedcg_0011.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
و 9 سال حبسش رو میکشه و وقتی از زندان آزاد میشه که اتحاد جماهیر شوروی در آستانه‌ی فروپاشی بوده یعنی کی؟ 1990 میلادی از اینجا به بعد میشه شم اقتصادی و سیاسی آقای پریگوژین رو از تصمیماتی که میگیره قشنگ متوجه شد ایشون یه مغازه‌ی اغذیه راه میندازه اما نه هر اغذیه‌ای، هات‌داگ میفروشه ایشون


audio: vsVjVcxedcg_0012.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
چرا این هات‌داگ فروشی مهمه؟ اگر قسمت مربوط به سقوط اتحاد جماهیر شوروی رو دیده باشید در مورخ ما اونجا تعریف کردیم که وقتی میخائیل گورباچف، آخرین رهبر شوروی داشت روابطش رو با آمریکا حسنه می‌کرد اجازه داد تا معروفترین برند فست فود آمریکا یعنی مک‌دونالد، بیاد در روسیه شعبه بزنه و همین یک رسوایی بزرگ برای کمونیست‌ها شد صدها نفر از مردم شوروی


audio: vsVjVcxedcg_0013.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
جلوی در مغازه‌ی مک دونالد صف کشیدند و نشون دادند چقدر تشنه‌ی فرهنگ غرب هستند و از سدی که حاکمانشون برای ارتباط با جهان غرب درست کرده بودند، چقدر ناراضی‌اند کار انقدر بالا میگیره که دولت دستور میده مک‌دونالد شوروی کلا تعطیل شه تو همچین فضایی بود که آقای پریگوژن، یه فست فود غربی که در آمریکا خیلی خیلی محبوب بود رو


audio: vsVjVcxedcg_0015.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
اقای پریگوژین ولی دست از خلاف بر نمی‌داشت که تبدیل شده بود به یکی از چهره‌های شناخته شده قمار در روسیه تو همین فضا بود که یه چهره‌ی خیلی ویژه در سیاست روسیه ظهور کرد آقای ولادیمیر پوتین که در نیمه دوم دهه 90 میلادی شده بود مسئول دارایی‌های خارجی حکومت و سازماندهی انتقال اموال سابق شوروی


audio: vsVjVcxedcg_0016.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
و حزب کمونیست به فدراسیون روسیه پوتین میخواست یه سامان اساسی به صنعت قمار روسیه هم بده و رد مالی این صنعت رو پیدا کنه و تو همین مسیر بود که با آقای پریگوژین آشنا شد هرچند خود آقای پریگوژین ادعا داره ولادیمیر پوتین رو اولین بار در رستورانش دیده کی؟ سال 2001 میلادی زمانی که پوتین تازه شده بود رئیس جمهور روسیه


audio: vsVjVcxedcg_0018.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
در قسمت مربوط به ولادیمیر پوتین در مورخ توضیح دادیم که چطوری وفاداری تبدیل شد به عنصر اصلی پوتین در مسیر قدرت گرفتنش و حالا به دنبال نیروهای وفادار می‌گشت، خود پوتین و پریگوژن یکی از این نیروها بود پوتین مهمان‌های مهمش مثل ژاک شیراک، رئیس جمهور فرانسه و جورج دبلیو بوش، رئیس جمهور ایالات متحده رو


audio: vsVjVcxedcg_0019.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
به رستوران فرد معتمدش یعنی آقای پریگوژین می‌برد پریگوژین مطمئن بود که با این نزدیکی بی‌نظیری که به قدرتمندترین فرد روسیه داره می‌تونه کسب‌وکارش رو حسابی گسترش بده اما اشتباه می کرد رستوران زنجیره‌ای پریگوژین شکست خورد و تعطیل شد پریگوژین اما اونقدر قدرت داشت که این تجربه منفی


audio: vsVjVcxedcg_0020.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
خللی در راه قدرت گرفتنش ایجاد نکنه پس شرکت کنکورد رو تاسیس کرد یک کترینگ بزرگ که مسئول تهیه غذا برای مدارس و مهد کودک‌ها در سن پترزبورگ بود و کمی بعد هم تبدیل شد به تهیه کننده غذای سربازان نیروی نظامی روسیه همین اتفاق بود که لقب آشپز پوتین رو به آقای پریگوژین چسبوند


audio: vsVjVcxedcg_0021.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
باز هم اگر قسمت پوتین رو در مورخ ندیدید، حتما ببینید ما اونجا گفتیم پدربزرگ پوتین یعنی آقای اسپریدون پوتین آدمی بود با نفوذ در کاخ کرملین که مرکز حکمرانی رهبران شوروی بود چرا بانفوذ بود؟ یعنی چه‌کاره بود پدربزرگ آقای پوتین؟ ایشون هم آشپز مخصوص لنین و استالین بود پوتین میدونست که مسیر شکم


audio: vsVjVcxedcg_0022.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
چقدر مسیر مهمیه در سیاست برای همین به کسی که وظیفه‌اش سیر کردن شکم سیاسیون و نظامیون بود خیلی خیلی اعتماد کرد در واقع پوتین مناسبات کلاسیک سیاسی رو خوب می‌شناخت اما مناسبات مدرن سیاست رو، چندان نه


audio: vsVjVcxedcg_0023.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
قبل از اینکه بگیم آقای پوتین چه اشتباهی در مناسبات جدید سیاست داشت یکم مسیر آقای پریگوژین رو با هم ادامه بدیم ببینیم چی شد؟ ایشون شروع کرد به قراردادهای بزرگ نظامی با وزارت دفاع بستن پریگوژین کم‌کم تونست با پولی که به جیب زده بود و البته با حمایت شخص آقای پوتین یه ارتش خصوصی به نام واگنر راه‌اندازی کنه که چی کار کنه؟


audio: vsVjVcxedcg_0024.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
بشه گروهک نظامی نیابتی روسیه گروه نیابتی برای ما البته خیلی کلمه آشناییست یکم در فضای سیاست بین المللی خودمون طی سالهای اخیر نازک بشیم میبینیم که ایران هم یه سری گروه نظامی داره که به نیابت از نیروی رسمی نظامیش میرن جاهای مختلف دنیا پایگاه میزنن و میجنگن مثلا گروه حشدالشعبی در عراق


audio: vsVjVcxedcg_0025.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
تقریبا یه همچین چیزیه اگر قسمت مربوط به فیدل کاسترو رو از پادکست مورخ دیده باشید اونجا هم ما توضیح دادیم که کوبای آقای فیدل کاسترو هم یه همچین نیروهایی داشت به هر حال گروه واگنر به فرماندهی آقای پریگوژین در نقاط مختلفی از دنیا از خاورمیانه تا آفریقا برای حکومت روسیه جنگید تا اینکه داستان‌های اخیر اوکراین اتفاق افتاد


audio: vsVjVcxedcg_0026.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
من به کلمه مشخص نمیتونم اشاره کنم به خاطر محدودیت‌های یوتیوب به هر حال داستانهای اوکراین که اتفاق افتاد این گروه واگنر، کنار ارتش رسمی روسیه وارد اوکراین شد


audio: vsVjVcxedcg_0027.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
اسم واگنر از نام موسیقیدان بزرگ، ریشارد واگنر آهنگساز یهودی ستیز محبوب هیتلر برداشته شده درواقع اگر عده‌ای در نیروهای اکراینی رفتارهای فاشیستی و گرایش به نئونازیسم رو می‌بینند این ور در ساید روسیه هم ما واگنر رو داریم می‌بینیم که علنا گرایش‌های نئونازیسم دارند و حتی یکی از رهبران نظامی این گروه


audio: vsVjVcxedcg_0028.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
آقای دیمیتری اوت کین اصلا صلیب شکسته‌ی نازی‌ها رو روی بازوش خالکوبی کرده ایشون پریگوژین برای تشکیل گروه نظامی مخوفش چیکار کرد؟ پا شد رفت زندان‌ها و از بین تبهکاران روس عضوگیری کرد و شاید به همین دلیله که سطح خشونت بین این گروه خیلی بالاست همونطور که در بین دیگر گروه های نیابتی پوتین


audio: vsVjVcxedcg_0029.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
مثل گروهی که در چچن تابع روسیه هستند و به رهبری رمضان قدیروف می‌جنگند هم سطح خشونت بسیار بالاست می‌گن یکی از سربازهای واگنر قصد داشت از جبهه اوکراین فرار کنه که میگیرنش و با پتک میکشنش آقای پریگوژین در واکنش به این اتفاق می‌گه این سگ بود، ما هم سگ‌کشی کردیم بعد از اون، پتک تبدیل میشه به نماد


audio: vsVjVcxedcg_0033.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
پریگوژین حتی تیمش رو فرستاد آمریکا تا نشون بده روس‌های مهاجر به سرزمین امپریالیسم بزرگ یعنی آمریکا چقدر از این مهاجرت ناراضی‌اند، ناراحتند اصلا شب و روز گریه در رسیدگی به تخلفات انتخاباتی ترامپ و جایی که اعلام شده بود روسیه در انتخابات آمریکا دخالت مجازی کرده البته به نفع آقای ترامپ، اینطور که اعلام شد سر این پرونده هم اسم مهمترین کسی که مطرح شد


audio: vsVjVcxedcg_0034.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
همین آقای پریگوژین بود کار مجازی اون در آمریکا به حدی قوی بود که پلیس آمریکا جایزه 250 هزار دلاری برای سرنخی برای بازداشت ایشون تعیین کرده بود پریگوژین چند وقت پیش در سن پترزبورگ و در حضور پوتین یه جایزه‌ای رو برد به اسم جایزه‌ی ترند سالار سال مجری هم بهش گفت قهرمان حماسی


audio: vsVjVcxedcg_0035.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
اون کسی بود که بیشترین ترندهای فضای مجازی رو به خودش اختصاص داده بود در روسیه درواقع کاری که لشکر مجازی پریگوژین انجام می داد هم حمایت مجازی از دولت پوتین بود و هم شهره کردن خود پریگوژین در بین مردم روسیه نظرسنجی‌های معتبر بسیاری در کشور روسیه طی چند وقت اخیر در رابطه با محبوب‌ترین و قابل اعتماد ترین فرد روسیه چیو نشون میده؟


audio: vsVjVcxedcg_0036.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
پریگوژین جزو پنج تای اول بوده و اگرچه تو همه این نظرسنجی‌ها پوتین اوله، ولی از خیلی از قدرتمندان روسیه مثل دیمیتری مدودوف، رئیس جمهور پیشین روسیه و معاون رئیس شورای امنیت ملی روسیه آقای پریگوژین محبوب‌تره


audio: vsVjVcxedcg_0037.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
وضعیت روسیه در اوکراین خیلی پیچیده شده به نظر می‌رسه شورش واگنر هم نتیجه‌ی همین بن بست نظامیه گروه واگنر با 50 هزار سرباز به اوکراین رفت و به نظر می‌رسه حالا فقط 25 هزار نفر برایش باقی مونده نتیجتا واگنر با ارتش رسمی روسیه به مشکل خورده و پریگوژین با آقای سرگئی شویگو


audio: vsVjVcxedcg_0038.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
وزیر دفاع روسیه، و والری گراسیموف فرمانده کل ارتش روسیه، سرشاخ شده و در نهایت پریگوژین کاری کرد که تا به امروز هیچ یک از مخالفان پوتین نتونستن انجام بدن اون، نیروهای نظامیش رو تا پشت مرزهای مسکو آورد تا اینجوری نارضایتی خودش از کشتار اعضای گروهش و عدم همکاری نیروهای نظامی روسیه رو نشون بده


audio: vsVjVcxedcg_0039.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
پریگوژین مدت‌ها بود از نیروهای نظامی روسیه به جد انتقاد میکرد کاری که هرکس دیگه‌ای انجام می‌داد به شدت سرکوب می‌شد اما پوتین کاری به این مار دست آموزش نداشت تا اینکه مار نیشش رو بیرون آورد و زهرش رو به سمت صاحبش پرتاب کرد


audio: vsVjVcxedcg_0040.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
بنابر آخرین اخبار پریگوژین دست از حمله به مسکو کشیده برخی معتقدند پوتین دیگه فهمیده این آدم چه خطری داره و به زودی حسابش رو میذاره کف دستش اما اخباری که از توافق روسیه با واگنر به گوش میرسه نشون میده شاید پوتین خیلی هم برخورد سفت و سختی با این الیگارش نکنه اخبار حاکی از اینه که پوتین قول داده تغییراتی در ساختار وزارت دفاع روسیه ایجاد کنه


audio: vsVjVcxedcg_0041.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
تا نظر واگنر و پریگوژین تامین بشه دولت روسیه به پریگوژین مصونیت قضایی داد اینم جالبه از اون طرف به نیروهای نظامی روسیه هم مصونیت قضایی اعطا شده، جالبتر شد با وساطت آقای الکساندر لوکاشنکو رئیس جمهور بلاروس قرار شد نیروهای واگنر بیخیال فتح مسکو بشن و آقای پریگوژین هم پاشه بره بلاروس و اونجا مستقر بشه


audio: vsVjVcxedcg_0042.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
هرچند یه سری از اعضای واگنر به نظر میرسه چندان از این توافق راضی نیستند یه سریاشون هم که مثل مثلا ادمین کانال تلگرامیشون کلا قهر کرد، از رهبر گروه در واقع ناامید شد یه سریشون هم اعلام کردند ما آقا میریم به ارتش رسمی روسیه می‌پیوندیم این چه وضعیه؟ به هر حال پریگوژین الان در بلاروسه و منتظر اقدامات بعدی دولت روسیه است


audio: vsVjVcxedcg_0043.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
و البته جناب ولادیمیر پوتین که ببینه آیا به توافق پایبنده یا نیست؟ آیا بلایی مثل الیگارش‌های تعریف شده در قسمت خود آقای پوتین در مورخ که عجیب و غریب مردن سر ایشون میاد یا نه؟


audio: vsVjVcxedcg_0044.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
به هر حال چیزی که مهمه سرنوشت آقای پریگوژین نیست اتفاقی که برای پوتین افتاده مهمه فردی که بیش از 20 سال با اقتداری بی‌نظیر حکومت کرد و زور هیچ اپوزیسیونی بهش نرسیده بود دیدیم که بالاخره نیرویی معتمد نمایشی برای نشون دادن ترک در ساختار اقتدارش، راه انداخت


audio: vsVjVcxedcg_0045.opus
source: youtube
source_id: vsVjVcxedcg
invalidation: VALID
text:
آیا پوتین میتونه دوباره ساختار اقتدارش رو مستحکم کنه؟ باید صبر کنیم و ببینیم تاریخ به ما می‌آموزه زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این ویژه برنامه هم به همت تیم پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی سالم باشید و در صلح شما را به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: 1DeFguT_qSo_0001.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
در ادامه‌ی بحث سقوط امپراطوری‌ها آغاز می‌کنیم قسمت دوم این بحث رو با همون موضوع که امپراطوری های بزرگ و آدم های بزرگ و اسامی بزرگ آثارشون مونده، خودشون رفتن با این امید که بیاموزیم که تاریخ مدام خودش رو تکرار میکنه ما در قسمت قبل و اولین قسمت از بحث سقوط امپراطوری های بزرگ در تاریخ بشر


audio: 1DeFguT_qSo_0002.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
از روم گفتیم و به هند رسیدیم حالا پیرو همون بحث وارد چین میشیم دوباره به روم بر میگردیم و از انسان های زیادی صحبت میکنیم و باز به این امید که به یاد بیاوریم که تمام آثاری که موندن روزی انسان‌هایی بودن که خوب یا بد دموکرات یا دیکتاتور وجود داشتند و امروز نیستند اینکه از اونها چه یادی در دفتر تاریخ مونده؟ قضاوتش با شماست سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه


audio: 1DeFguT_qSo_0004.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
اواسط قرن سوم، قرن سوم قبل از میلاد منطقه‌ای که بعدها امپراطوری چین نام گرفت ملوک الطوایفی اداره میشد یعنی چی؟ یعنی هر منطقه برای خودش حاکم و پادشاه و قانون و اینا داشت بسیاری از حاکمان اون منطقه البته رویای ساختن یک امپراطوری بزرگ و واحد رو داشتنا ولی همشون نتونستن محقق بکنن آقای شی هوانگ تی


audio: 1DeFguT_qSo_0005.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
پادشاه یکی از مناطق بود که اتفاقا خیلی هم حاشیه‌ای بود این منطقه ولی تونست این رویا رو به حقیقت تبدیل کنه و اسم خودش رو و در واقع اسم منطقه خودش رو روی تمام امپراطوری چین بذاره و تا به امروز هم این اسم وجود داره کمتر کسی میدونه که اسم چین از کجا میاد و کمتر کسی میدونه که چین تا قرن سوم قبل از میلاد یک روستا یا یک منطقه حاشیه‌ای بوده در یک محدوده بسیار بزرگتر


audio: 1DeFguT_qSo_0006.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
که بعدها اسمش روی کل اون محدوده سایه میندازه شی هوانگ تی که تو خیلی از اسناد تاریخی ازش چین شی هوانگ یاد شده ولی در نوشته های آقای فیلیپ فرناندز که منبع مستند پادکست مورخه به اسم شی هوانگ تی ازش نام برده شده معتقد بود که دلیل عدم اتحاد ملی وجود نجیب‌زاده‌ها و پادشاه های زیاده یعنی گفت آقا چه خبره این همه پادشاه؟


audio: 1DeFguT_qSo_0007.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
خیلی منطقی اومد رفتار کرد همه رو با خشونت کشت و خودش به عنوان تنها فرمانروای درواقع چین فرمانروایی کرد گفت آقا شلوغش نمی کنیم خودم میشینم کار رو در میارم دوباره ظلم، دوباره دیکتاتوری و چیزی که در تاریخ دوباره تکرار شد درواقع این آقا با همه گیر کردن این باور که مشکل اتحاد وجود شاه های متعدد در مناطق مختلفه همه رقبای خودش رو حذف میکنه


audio: 1DeFguT_qSo_0008.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
و میتونه در سال 221 قبل از میلاد امپراطور چین بشه شی هوانگ تی، اشراف سالاری رو از بین میبره برده داری رو از بین میبره قانون میراث رو که باعث میشد ثروت فقط دست طبقه پولدار متمرکز بشه رو از بین میبره و هرکی رو هم که فکر میکرده خائنه نابود میکنه خیلی کارای قشنگی کرده


audio: 1DeFguT_qSo_0009.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
ولی هزاران کتاب رو هم از بین میبره چرا؟ چون همون آدم‌هایی که رفتن براش جنگیدن و چندین پادشاه و فرمانده رو از بین بردن اگر کتاب میخوندن و علمی به دست میاوردن آیا باز هم ایدئولوژی آقای چین شی هوانگ رو قبول داشتند؟ قضاوتش با شماست قوانین شی هوانگ تی خیلی جزئی و سختگیرانه بود


audio: 1DeFguT_qSo_0010.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
حتی طول محور ارابه‌ها هم باید اون جوری ساخته میشد و اندازه گیری میشد که دولت میگفت چقدر شبیه جمهوری خلق چینه الان؟ این کمونیستی و قوانین سفت و سخت شما میری مثلا میخوای سوار اتوبوس شی باید ویچت داشته باشی میری میخوای سوار تاکسی شی باید ویچت داشته باشی میری میخوای مک دونالد بخوری باید ویچت داشته باشی تازه شمایی که توریستی چه برسه به خودشون حالا کاری نداریم ما تاریخ رو میگیم


audio: 1DeFguT_qSo_0011.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
با الانش خیلی کاری نداریم خب، آقای شی هوانگ تی خیلی زود تصمیم میگیره که یه ساختار نظامی بی نظیر خلق کنه چی کار میکنه؟ بزرگترین دیوار دنیا در طول تاریخ و تا به امروز رو شروع میکنه به ساختن یعنی دیوار چین رو میسازه ایشون هفتصد هزار کارگر رو برای ساخت این دیوار بسیج میکنه با بیشترین زور ممکن


audio: 1DeFguT_qSo_0012.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
کسی میبرده، لای دیوار میشده جرز دیوار این که اینکه میگن به درد جرز دیوار میخوری یه مقدارش هم شاید چوبش بخوره به اتفاقی که در ساخت دیوار چین افتاد اما امپراطوری شی هوانگ تی خالی از ایدئولوژی و خرافات دینی هم نبودا کما اینکه وقتی در 210 قبل از میلاد ایشون به رحمت خدا رفت همین آقای شی هوانگ تی


audio: 1DeFguT_qSo_0013.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
جسدش رو با هزاران سرباز گلی در ابعاد واقعی سرباز که هر کدوم جزئیات منحصر به فرد خودشون رو داشتن دفن کردن چرا؟ معتقد بودند که در دنیای پس از مرگ ایشون رو همراهی کنن؟ برن اونجا هم ایشالله بگیرن دیوار بسازن و اینها این‌ها خیلی جالبه خداروشکر میگم کتابا رو سوزوند ایشون یعنی کتاب میموند به نظر شما این اتفاق می‌افتاد یا نه؟ اما به هر حال یکی از جذاب ترین آثار باستانی به جا مونده


audio: 1DeFguT_qSo_0014.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
از چین باستان و اساسا در جهان همین سربازهای گلیه که خب فیلم هم درباره‌ش زیاد ساخته شده و قطعا یا از نزدیک یا در تصاویر و فیلم‌ها دیدین شما و اگر ندیدین پیشنهاد میکنم حتما یه جست و جوی کوچیک بکنید و ببینیدش بعد از مرگ شی هوانگ تی دودمانی که ایشون پایه گذاری کرده بود رسید به کی؟ به پسرش ولی به راحتی در سال 207 قبل از میلاد پسر ایشون به باد داد


audio: 1DeFguT_qSo_0015.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
آقازاده بود دیگه یعنی بیل که نزده بود به باد داد و چه اتفاقی افتاد؟ یه سری اومدن قدرت رو از پسر ایشون گرفتن اما سنت امپراطوری شی هوانگ تی رو ادامه دادن البته با خشونت کمتر و از همه مهمتر با محوریت آیین کنفوسیوس که باز تو اپیزودهای قبلی در رابطه با ایشون صحبت کردیم که یه جورایی ایشون به وجود آورنده‌ی دین شد برای اولین بار


audio: 1DeFguT_qSo_0016.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
در اون دوران چین جمعیتش مثل الان نبود ولی شروع می‌کنن به زاد و ولد یکی از قدرت‌هایی که همین امروز هم چین داره تعداد زیادشونه چرا هزینه تولید در چین پایینه؟ بخاطر تعداد زیاد آدم‌ها طبیعتا دستمزد پایین تره این رو در ابعاد نظامی در نظر بگیرید در ابعاد سیاسی در نظر بگیرید و در ابعاد تاثیر گذاری یک ژن روی کره زمین حالا در نظر بگیرید


audio: 1DeFguT_qSo_0017.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
ببینیم قدرت زاد و ولد رو در اون دوران چین شروع میکنه به رشد جمعیت کم نظیر یا حتی بی نظیر زمان مرگ هوآنگ تی جمعیت چین بوده حدود بیست میلیون نفر و به فاصله کمی این جمعیت میشه سه برابر و حالا شما فکر کنید از این جمعیت تا سه برابر شدن یه میزان زمانی طول کشیده سه برابر تا شش برابر قطعا نصف اون زمان و و همینجور باینری بیایم پایین


audio: 1DeFguT_qSo_0019.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
در سراسر دنیا قدرت دارن واقعا و درواقع یکی از دلایل بقای امپراطوری چین و کشور چین، همین رشد جمعیت بود در هر حال نتیجتا شرق و غرب منطقه اوراسیا رو دو تا امپراطوری بزرگ گرفته بودن امپراطوری چین در شرق و امپراطوری روم در غرب که البته حالا با قدرت گرفتن دولت های محلی


audio: 1DeFguT_qSo_0020.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
و درواقع دولت های کوچک حاشیه‌ای و الگو گرفتن اون دولت‌ها اون دولت های کوچک از ساختار امپراطوری‌هایی که دیده بودن و داشتند میدیدند تهدیدهای جدید شروع شده بود مثلا ژاپن و کره برای چین تهدید شده بودن ژاپن و کره امروزی و اسکیت‌ها و سرمت‌ها برای رومیان در غرب دردسر شده بودن البته بقایای امپراطوری ایران


audio: 1DeFguT_qSo_0021.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
و امپراطوری آشوکا در هند که گفتیم هر دو از بین رفته بودن در حال بازیابی خودشون بودن و اونها هم طبیعتا کم کم ادعاهایی داشتن در مناطق خودشون حالا خالی از لطف نیست که یه سری هم به آمریکای اون دوران بزنیم گرچه همواره می‌دونیم که آمریکا با یک اختلاف زمانی هویت فرهنگی و تاریخی خودش رو پیدا کرد به نسبت در واقع فاصله جغرافیاییش از این سمت دنیا اما اونجا هم اتفاقاتی افتاد


audio: 1DeFguT_qSo_0022.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
و به نسبت سایر نقاط جهان با سرعت کمتری رشد به وجود اومد اما چون زیاد نیست خیلی بهش نمی پردازم همین بس که بدونیم در اون زمان و در آمریکا دو امپراطوری مونتالبان و تئوتی آواکان روی کار اومده بودن و چی کار می‌کردند؟ یعنی چی ازشون مونده درواقع شاخصه‌شون چیه؟ بناهای خاص و کم نظیر البته و از همه مهم تر


audio: 1DeFguT_qSo_0024.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
روم، جایی که کمتر از دویست سال بعد از میلاد مسیح مجسمه برنزی امپراطوس مارکوس پاورلیوس بر فراز تپه های کاپیتول در روم با چنان جلال و جبروتی ایستاده بود که انگار امپراتوری ایشون یعنی امپراتوری روم قراره جاودانه تا ابد الدهر بمونه با این حال مشکلات ویژه‌ای


audio: 1DeFguT_qSo_0025.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
امپراطوری روم رو داشت ضعیف و ضعیف تر میکرد چیا؟ وسعت بی اندازه مرزهای طولانی و آسیب پذیر و نیروهای نظامی درگیر سیاست چه اتفاقی میفته نیروی نظامی درگیر سیاست شه؟ قدرت جذابه، جایگاه جذابه دیگه وظیفه خودش یادش میره آقا نیروی نظامی، مرز چیه، آقا ولم کن قدرت رو بچسب


audio: 1DeFguT_qSo_0026.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
تاریخ تکرار میشه چه اتفاقی میفته؟ نیروهای نظامی درگیر سیاست میشن در روم و مثل نظامی های خیلی از کشورهای عصر امروز بر سر تصاحب قدرت با هم شروع میکنن رقابت کردن و از وظیفه اصلیشون میمونن از اون ور رابطه خصم آلود و دشمنی دیرینه با ایران و ایرانی و تهدید ژرمنها همون آلمانها که رومیها میگفتن اینا اصلا آدم نیستن


audio: 1DeFguT_qSo_0027.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
و از طرف دیگه اختلاف طبقاتی شدید تو جامعه‌شون به واسطه دیکتاتوری همون قدرت دوست بودن نظامیان و سیاستمداران و در نهایت خطر جدید خطر مسیحیت که اضافه شده بود به معضلات امپراطوری روم مسائلی بود که رومیها داشتن باهاش دست و پنجه نرم می‌کردن مارکوس اورلیوس برای اینکه امپراطوری رو از شر این خطرها محافظت کنه یعنی نشست فکر کرد


audio: 1DeFguT_qSo_0028.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
گفت آقا یا اصل و فرع رو باید از دست بدم یا یه کار دیگه بکنم چی کار کرد؟ اومد تقسیم کرد یعنی نیمه شرقی رم رو درواقع رم رو کرد شرقی و غربی نیمه شرقی رو داد به برادر خوانده خودش به اون سپرد اما متاسفانه این کافی نبود اواخر قرن چهارم جنگهایی که به صورت مداوم از سمت مهاجمان چند صد نفره حتی و نهایتا چند هزار نفره یعنی تعدادی نبودن


audio: 1DeFguT_qSo_0029.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
ولی تعدد این جنگها زیاد بود چی کار کرد این جنگها؟ امپراطوری رو ضعیف کرد مدام در حال جنگ با چی؟ با چه نظامی؟ نظامی که سرانش دنبال قدرت و سیاست بودن توی درواقع شهر اصلی توی روم توی درواقع پایتخت کسی تو مرز نبود چه اتفاقی افتاد؟ امپراطوری یکپارچه روم عملا از بین رفت به همین راحتی سیری ناپذیری قدرت


audio: 1DeFguT_qSo_0030.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
امپراطوری روم رو یه جورایی از بین برد درواقع قدرت روم در سمت شرق این امپراطوری متمرکز شد غرب قدرت رو از دست داد در سال 323 امپراطور کنستانتین شهر پادگانی بیزانس رو پایتخت روم کرد و اسم خودشم گذاشت روی شهر که یه چیزی از روم بمونه اسمش رو چی گذاشت؟ کنستانتینوپل یا همون قسطنطنیه


audio: 1DeFguT_qSo_0031.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
این شهر کجا بود؟ در روم شرقی ولی تو غرب چه اتفاقی افتاد؟ در واقع در روم غربی؟ غرب امپراطوری افتاد به دست گروههای مختلفی از بربرها و ژرمن‌ها حالا اونایی که میومدن این روم غربی رو تصرف میکردن حالا یکدفعه اینا یکدفعه اونا و تغییر میکرد یا میومدن یک بخشی از روم غربی رو تصرف میکردن و حتی شاه هم انتخاب میکردن برای خودشون کماکان میگفتن که آقا


audio: 1DeFguT_qSo_0032.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
ما جزئی از روم هستیم یعنی همون امپراطوری رومی که بود الان ماییم چرا این اتفاق می‌افتاد؟ انقدر فرهنگ روم غنی شده بود و قوی شده بود که هرکی هم میومد تصرف میکرد میگفت آقا ما خود رومیم دیگه چیزی نمی سازیم آمادست حاضر آمادست دیگه بیاییم دوباره فرهنگ زبان و و اینا رو چرا ایجاد بکنیم؟ اون رومی که میدیدید الان ماییم اونا روم نبودن روم اصلی ماییم همه همینو میگفتن چه ژرمن بودن و بعد بربر بودن و و و که اسناد تاریخی بسیاری هست


audio: 1DeFguT_qSo_0033.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
من دارم یه مقدار اینجاشو خلاصه میگم ازش عبور میکنم اینطوری میشه که امپراطوری برای چند نسل کماکان ادامه پیدا میکنه امپراطوری با نام روم درواقع حالا غربی تا اینکه چه اتفاقی میفته؟ کم کم این تصرف‌ها و تعیین شاه‌ها بیشتر میشه نتیجه چی میشه؟ هی مرز مشخص میکنن شهرها کوچکتر میشه و طبیعتا نوشته‌ها کمتر میشه ادبیات ضعیف تر میشه چون دیگه اون هنر غنی


audio: 1DeFguT_qSo_0034.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
اون فرهنگ غنی خب آدم‌هایی رو داشته روم اون بربری که اومده بود اون ژرمنی که اومده بود که خب نویسنده نداشت تو خودش که بگه خب حالا تو هم بنویس و اون فرهنگ رو ادامه بده دیگه جدید به وجود نیومد نوشته ی جدید، ادبیات جدید همه ی اینها ضعیف تر شد آثار هنری کمتر شد دیگه مجسمه سازی نبود تا یه جایی هم می‌تونستن وام بگیرن از فرهنگ قبلی و چه اتفاقی افتاد؟ کیفیت فرهنگ و هنر کمتر شد کیفیت شیوه زندگی


audio: 1DeFguT_qSo_0036.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
شرایط برای چینی‌ها اما متفاوت از رومی‌ها پیش رفت چرا؟ عرض می‌کنم مثلا نقشه ی جغرافیایی چین در اون زمان تقریبا گرد بود پس چه اتفاقی می‌افتاد؟ سپاهیان چینی می‌تونستن با سرعت خیلی بیشتری نسبت به البته رومی‌ها از مرکز درواقع چین یا پایتخت خودشونو برسونن به مرزها و اینجوری امنیت امپراطوری چین راحت‌تر تامین می‌شد


audio: 1DeFguT_qSo_0037.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
البته نظامیانشون دنبال قدرت و فساد و کثافتکاری هم نبودن یا اگه بودن به نسبت روم کمتر بودن خب، اتفاقی که برای روم افتاد چی بود؟ مدام روم غربی تصرف می‌شد کم کم شهرها کوچیک می‌شد اینجا هم این اتفاق یعنی حمله شدن به چین اجتناب‌ناپذیر بود تفاوت چی بود؟ مثلا استپ نشین‌هایی که وارد چین میشدن، استپ نشین های آسیا


audio: 1DeFguT_qSo_0038.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
خیلی راحت میومدن با توجه به شرایطی که میدیدن میدیدن صاحاب داره داستان راحت تر میومدن سنت‌ها و فرهنگای خودشون رو رها میکردن و به چینی‌ها یا در بعضی موارد به هندی‌ها گرایش پیدا می‌کردن خیلی یعنی دعوا سر فرهنگشون نمی‌کردن که خودشون رو بخوان غالب بکنن و طبیعتا دعوا سر فرهنگ دعوای نظامی هم به وجود میاورد این اتفاق نمی افتاد چه اتفاقی می‌افتاد؟ یه جورایی اینقدر جذاب شده بود


audio: 1DeFguT_qSo_0039.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
این فرهنگ چینی‌ها و پیشرفت به وجود اومده بود اون استپ نشینهای مثل ما با اشتیاق می‌اومدن در هویت چینی غرق می‌شدن یه جورایی از اونور چه اتفاقی افتاد؟ تجارت داخلی چین بسیار بزرگ شد حتی بزرگ‌تر از تجارت روم ولی بزرگ‌ترین مشکل چین چی بود؟ یعنی اصلی‌ترین مشکل تمام امپراطوری‌ها چی بود؟ بحران جانشینی کی بشینه جای من؟ قدرت مال کی باشه؟


audio: 1DeFguT_qSo_0041.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
تاریخ مدام تکرار میشه یا در بازه های کوچک یا در بازه های بزرگ چه اتفاقی افتاد؟ امپراطورها هم در چین و البته در روم اعتماد زیادی داشتند به خواجه‌ها خواجه‌ها کیا بودند؟ کسانی که قدرت تشکیل خانواده و فرزند آوری ندارند و عملا احتمال می‌دادن که پس اینا که حالا نمی تونن بچه دار باشن خیلی ولع و بلندپروازی برای حکومت هم ندارن دیگه که قدرت مال ما باشه اما‌ای دل غافل


audio: 1DeFguT_qSo_0042.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
انسان اصلا این حرفا نیست بچه داره نداره نیست قدرت لامصب شیرینه دیگه چه اتفاقی افتاد؟ سپاه چین با خواجه‌ها وارد جنگ شد خواجه‌ها گفتن قدرت مال ماست سپاه چین گفت چه حرفیه؟ مگه قرار نبود شما قدرت رو برای خودتون نداشته باشید؟ جنگ های داخلی شروع شد مثلا سپاه چین به رهبری یک طبیب به اسم چانگ چوعه


audio: 1DeFguT_qSo_0043.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
که از کجا معروف شده بود؟ این آقای چانگ چوعه جالبه بدونید کاشف داروی طاعون بود در چین و تبدیل شده بود به یک قدرت ملی به رهبری ایشون با خواجه‌ها در افتاد چهل سال در امپراطوری چین جنگ بود بین خواجه‌ها و سپاهیان سر قدرت و چه اتفاقی افتاد؟ در نهایت سپاهیان پیروز شدن و خواجه‌ها رو گفتن برید همون حرمسرا طور مثلا احتمالا البته این نظر خودمه تو تاریخ نیست


audio: 1DeFguT_qSo_0044.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
و در سال 220 آخرین امپراطور سلسله هان رو سرنگون کردن که از همون خواجه‌ها میومد این هان و چه اتفاقی افتاد؟ سلسله جین رو شکل دادند قبلا در رابطه با سلسله جین صحبت کردم در تایمی که درواقع ادیان و تاثیراتش رو میگفتم اگر نشنیدید پیشنهاد میکنم حتما 8 و 9 اپیزود 8 و 9 رو بشنوید بگذریم سلسله جدید یعنی همون سلسله جین اما در اداره چین کم توان بود


audio: 1DeFguT_qSo_0045.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
برای سال‌ها یعنی تق و لق بود اوکی نبود خیلی یه جورایی میشه گفت هرج و مرج سالها حرف اول رو میزد در چین پادشاهی‌ها از سر گرفته شدند استپ‌ها و بربرها و ترکها و مغولها هر کدوم اومدند یه بخشی از چین رو تصاحب کردند و اختلاف خانوادگی در دل خاندان امپراطوری هم روز به روز گسترده تر می‌شد این از این فرصتمون تموم شد اما بحث ادامه داره


audio: 1DeFguT_qSo_0046.opus
source: youtube
source_id: 1DeFguT_qSo
invalidation: VALID
text:
ما هنوز به اوراسیا نرسیدیم هنوز به جاهایی نرسیدیم که امپراطوری بودند اما شاید ما خیلی یا حتی اصلا کلا اسمشون رو هم نشنیدیم مثل گوگوری‌ها پس یک قسمت دیگه حداقل خواهیم داشت در رابطه با بحث سقوط امپراطوری‌ها در تاریخ بشر پس تا چند روز آتی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: jPEB5lP1ju4_0001.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
اینکه در یک شطرنج با هر حرکتت میلیون‌ها نفر بمیرن دیگه شطرنج رو سخت میکنه و حالا اینکه از دل بحرانی‌ترین شرایط سر بلند کنی و قدرت رو در دست بگیری و تحقیر تاریخی رو جبران کنی و البته هرچی رو که گفته باشی عملی کنی کار بسیار بزرگیه که هیتلر تونست انجام بده با این حال یه‌سری تصمیمات اشتباه مقطعی میتونه


audio: jPEB5lP1ju4_0002.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
آدم رو از هدف نهاییش چیکار کنه؟ دور کنه، گفتیم که تعلل در نبرد دانکرک و همینطور نبرد روز عقاب در قسمت قبلی اینها رو گفتیم اتفاقی بود اینها که باعث شد هیتلر پیروزی رو خودش از مشت خودش بکشه بیرون و تقدیم کی کنه؟ دیگران بکنه یکی دیگه از اشتباهات هیتلر به اعتقاد چرچیل حمله به بالکان و شمال آفریقا بود چرچیل معتقد بود که هیتلر اگر به جای تلف کردن وقتش


audio: jPEB5lP1ju4_0003.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
در این 2تا منطقه، یعنی بالکان و شمال آفریقا همون اول عملیات بارباروسا رو استارت می‌زد و می‌رفت سراغ شوروی و به اصطلاح امروزی‌ها همون اول کار قورباغه بزرگ رو انجام می‌داد و قورباغه‌ش رو قورت می‌داد خیلی سریع می‌تونست شوروی رو شکست بده تعلل مجدد هیتلر اما کار رو براش سخت کرد در ادامه پرونده تاریخ بشر و جنگ‌های جهانی دوم


audio: jPEB5lP1ju4_0005.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
سال 1918 رو به یاد بیارید اولین سالگرد انقلاب اکتبر در اون دوران سه چهارم کشورمون در اشغال دشمن بود و ما هیچ متحدی نداشتیم و ارتش سرخ رو هم هنوز تشکیل نداده بودیم قحطی نان و تجهیزات هم داشتیم


audio: jPEB5lP1ju4_0008.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
اینها سخنان استالین بود در هنگام حمله نازی‌ها به شوروی به نظر میرسه که اون یعنی استالین فکر نمیکرد روزگاری سخت‌تر از روزگار جنگ جهانی اول رو در پیش داشته باشه ولی خب تاریخ نشون میده که استالین اشتباه کرد استالین باور نمی‌کرد که نازی‌ها به شوروی حمله کنن به هر حال اینها باهم یه قراردادی داشتن رفیق بودن فکر می‌کرد قراردادی که سر لهستان با هیتلر بسته اون رو و کشورش رو مصون می‌کنه از


audio: jPEB5lP1ju4_0009.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
حمله‌ی نازی‌ها حتی حمله لوجستیکی هم به آلمان کرده بود تا اینطوری هیتلر پدر بقیه کشورهای غربی رو دربیاره اما در 22 ژوئن 1941 هیتلر نبرد بارباروسا رو شروع کرد اون به همراه سربازانی از رومانی فنلاند، مجارستان، اسلواکی ایتالیا و اسپانیا


audio: jPEB5lP1ju4_0011.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
بزرگترین لشکرکشی در طول تاریخ جنگ بین نازیسم و کمونیسم شروع شده بود جنگی که قرار بود یکی از این 2 اندیشه سیاسی رو نابود بکنه هیتلر، میخواست با تصرف مسکو استالینگراد و لنینگراد و اکراین


audio: jPEB5lP1ju4_0013.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
یعنی به دریای خزر و دریای سفید دسترسی پیدا بکنه، هیتلر به ارتشش گفته بود تا پایان 1941 ما باید برسیم لب آب خزر یه تنی به آب بزنیم حالا شرایط برای استالین خیلی سخت بود ایشون یعنی آقای استالین با شکاک بودن به همه‌ی اطرافیانش و برای تثبیت قدرتش خیلی از فرماندهان ارتش و سربازها و خیلی از نیروهای سیاسی


audio: jPEB5lP1ju4_0014.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
خبره‌ی حزب کمونیست شوروی رو حذف کرده بود حالا خر بیار باقالی بار کن یا حذف کرده بود، یا تبعید کرده بود یا فرستاده بود اردوگاه کار اجباری یا گفته بود اینها مرتدن دشمنن و باید کشته بشن و البته کشته شدند اینطوری بود که ایشون دست‌تنها شده بود در منطقه شمال شوروی یعنی منطقه بالتیک ملت دل خوشی‌ام از شوروی نداشتن و به نازی‌ها به چشم منجی


audio: jPEB5lP1ju4_0015.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
نگاه می‌کردن، اونها از یهودی‌های بدشون میومد و از کمونیست‌ها هم بدشون میومد پس باز هم ارتش نازی اول کار با مردمی مواجه شد که دست افشان و پایکوبان و با گل میومدن سراغشون نازی‌ها هم در پاسخ به محبت مردم یهودیان منطقه رو کشتند و کشتند و کشتند


audio: jPEB5lP1ju4_0016.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
آلمان‌ها شهر به شهر جلو می‌رفتند و هرچی می‌رفتن می‌دیدن این کشور پهناور که خودش قد یه قاره‌ست تموم بشو نیست یعنی اگرچه برتری برای آلمان‌ها بود و جبهه‌ی غربی به دست نازی‌ها افتاده بود ولی تا هدف بزرگ که تصرف مسکو بود هنوز خیلی راه مونده بود استالین اما در پاسخ به مردم شوروری فرمان داد که راه بیفتید به سمت شرق شوروی


audio: jPEB5lP1ju4_0017.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
و سر راهتون هرچی شهر و روستا و امکانات می‌بینید آتش بزنید و بسوزونید و چیزی ازش باقی نذارید اسم این کار چی بود؟ سیاست زمین سوخته


audio: jPEB5lP1ju4_0018.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
این سیاست زمین سوخته یعنی چی؟ یعنی نازی‌ها هی میومدن جلو و می‌دیدن هیچ امکاناتی نیست که بشه ازش استفاده کرد خب خستگی، گرفتاری ارتشی‌ها این دقیقا همون استراتژی‌ای بود که روسیه تزاری در زمان حمله ناپلئون به کار برده بود و وقتی ناپلئون رسید به مسکو دید ای بابا همه رفتن و کل مسکو سوزونده شده و وسط سرما و بدون هیچ امکاناتی


audio: jPEB5lP1ju4_0019.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
تک و تنها موند آقای ناپلئون استالین هم دستور داد تمام کارخونه‌ها به سمت شرق بره، به سمت سیبری یعنی به اونجا منتقل بشه علاوه‌بر سوزوندن همه چیز کماندوهای ارتش سرخ هم منطقه شوروی رو خیلی بهتر از نازی‌ها می‌شناختن و نکته مهم، تو جنگ‌های چریکی دست بالا رو داشتند کماندوهای ارتش سرخ شوروی و این چه اتفاقی رو ایجاد می‌کرد؟ میتونستن آلمان‌ها رو اذیت کنن و کردن این کار رو


audio: jPEB5lP1ju4_0021.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
خب کاتیوشا چی بود اصلا؟ خیلی جذابه یه خمپاره‌انداز بود که میتونست همزمان حجم زیادی از مواد منفجره رو به سمت دشمن پرتاب بکنه خمپاره‌اندازهای قبلی یه‌دونه یه‌دونه پرتاب می‌کردن این عزیز چندتا همزمان، اما حمل و نقل راحت‌تری داشت پشت کامیون قرار می‌گرفت اینور اونور می‌رفت و کار رو برای آلمان‌ها سخت کرده بود لوله‌ی کاتیوشا شبیه به لوله‌ی ارگ کلیساها بود


audio: jPEB5lP1ju4_0022.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
و صدای سوت انفجارش هم شبیه صدای ارگ بود برای همین نازی‌ها بهش می‌گفتند ارگ استالین اما روس‌ها چرا بهش می‌گفتن کاتیوشا؟ اینجا نکته تاریخی جذابیه یه موسیقی فولکلوریک روسی هست به اسم کازاچوک یه رقص ویژه‌ای هم داره که سربازهای ارتش سرخ با این آهنگ می‌رقصیدن و اینطوری روحیه‌شون رو می‌بردن بالا اگر الان دارید مورخ رو از طریق یوتوب می‌بینید


audio: jPEB5lP1ju4_0023.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
الان دارید این رقص سریع و محصورکننده رو تماشا میکنید اگر هم که دارید صدای بنده رو می‌شنوید که پیشنهاد میکنم یه سری به کانال یوتوب مورخ پادکست بزنید و از اونجا به صورت تصویری و مستندطور تمام این صحبت‌ها رو ببینید و بشنوید و لذت ببرید خب برگردیم به بحث


audio: jPEB5lP1ju4_0024.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
یه مقدار از این رقص و شادی ارتشی‌های روس که گذشت یک شاعری به اسم آقای مایاکوفسکی اومد چیکار کرد؟ یک شعری رو روی آهنگ کازاچوک گذاشت به اسم چی؟ کاتیوشا کاتیوشا که در زبان روسی مخفف اسم کاترینا میشه یه اسم دخترونه روسه حالا این ترانه حسابی معروف شد بین سربازهای روس و برای بالا بردن روحیه‌شون می‌خوندن و می‌رقصیدن


audio: jPEB5lP1ju4_0025.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
داستانش چی بود؟ راجع به یک دختر به اسم کاتیوشا که معشوقه‌ش میره جنگ و این شعر راجع به عشق و عاشقی این دخترخانم و اون آقای رفته سفر کی برمی‌گردیه درواقع حالا خمپاره‌انداز جدید شوروی که ابداع شد فرماندهان ارتش سرخ اومدن گفتن تشریف بیارید آقایون سربازها تشریف بیارید این کاتیوشایی که عشق شما هست میخونید و می‌رقصید و چشم ما روشن ایشونه اون نیست، خمپاره‌اندازست، عشق شما اینه


audio: jPEB5lP1ju4_0029.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
خب، خب ، خب نه وسعت زیاد، نه چریک‌های شهری و نه حتی کاتیوشا هیچ چیزی نمیتونست جلوی ارتش آلمان رو بگیره اونها تا پشت دروازه‌های مسکو رسیده بودند از اینجا به بعد فرمان هیتلر و هاینریش هینلر فرمانده ارتش رایش سوم این بود که بیخیال مسکو شید و برید گوله به سمت لنینگراد و از اونجا هم به سمت کیف کیف چی بود؟


audio: jPEB5lP1ju4_0030.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
یک شهر صنعتی و کشاورزی، آها تسخیرش میتونست یه ضربه سنگین به شوروی بزنه درنهایت سپتامبر 1941 کیف محاصره شد


audio: jPEB5lP1ju4_0034.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
ولی محاصره کیف شدیدترین محاصره نظامی تاریخ بود یعنی چی؟ یعنی نازی‌ها توی کیف 665هزار نیروی ارتش سرخ رو محاصره کرده بودند از محاصره دانکرک هم بیشتر بود تعداد


audio: jPEB5lP1ju4_0036.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
که تو قسمت قبل مفصل گفتیم نشنیدید حتما بشنوید یا ببینید در یوتوب ما حالا آب و غذا و مشروب و سوخت موجود در اکراین به دست نازی‌ها افتاده بود و نکته‌ی مهم دشمنی اکراین و روسیه ریشه تاریخی داره و به همین دلیل مردم اکراین هم اون زمان و الان هم البته چندان دل خوشی از کمونیست‌ها نداشتن پس از حضور نازی‌ها در اکراین استقبال کردند


audio: jPEB5lP1ju4_0037.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
یهودی‌های اکراین هم که همون سرنوشت یهودی‌های بقیه کشورهایی رو پیدا کردند که قبلا به دست نازی‌ها افتاده بودند یعنی چی؟ مرگ، مرگ، مرگ


audio: jPEB5lP1ju4_0039.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
توسط نازی‌ها کشته شدند ولی بقیه اکراینی‌ها خوشحال بودند، چرا؟ اکراینی‌ها اصلی‌ترین تامین‌کننده‌ی مواد غذایی شوروی بودند و حالا مردم اکراین از این راضی بودند که غذاهاشون برای خودشون باقی میمونه باقی شوروی اما باید خودش رو برای شرایطی سخت از نظر منابع غذایی آماده می‌کرد خیلی از اوکراینی‌ها اون زمان به ارتش نازی پیوستن و باهاشون به سمت لنین‌گراد


audio: jPEB5lP1ju4_0040.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
یا همون سن‌پترزبورگ رفتن یکی دیگه از مراکز صنعتی و اقتصادی شوروی درنهایت لنینگراد هم به دست ورماخت افتاد ورماخت چی بود؟ گفتیم ارتش نازی‌ها حالا وقتش بود که دوباره برگردن سروقت مسکو


audio: jPEB5lP1ju4_0041.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
عملیاتی به اسم تایفون توسط نازی‌ها انجام شد و 700هزار سرباز روس در مسکو اسیر نازی‌ها شدند و مسکو هم سقوط کرد، حالا پرچم‌های نازی‌ها به اهتزاز دراومدند یکی از کارگردان‌های اهل اتحاد جماهیر شوروی به اسم آقای یوری اوزروف در سال 1985 یک فیلم 2 قسمتی به اسم نبرد مسکو ساخت


audio: jPEB5lP1ju4_0042.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
که خیلی دراماتیک به داستان اشغال مسکو به دست نازی‌ها می‌پردازه، آلمان‌ها خیلی شیک و با یک استراتژی درست درمون داشتن تو شوروی جولون می‌دادن که یهو یک پدیده‌ای به نام راستپوتیستا


audio: jPEB5lP1ju4_0044.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
راسپوتیستا یعنی چی حالا؟ یعنی گل و لای شدید در یک برهه‌هایی از بهار و پاییز در روسیه چه اتفاقی می‌افته؟ این پدیده رخ میده یعنی به‌وجود میاد، بارون‌های شدید باعث میشه خاک روسیه بیشتر شبیه باتلاق شه تا خاک باتلاقی که نازی‌ها رو حسابی درون خودش فرو برد


audio: jPEB5lP1ju4_0049.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
اما اتفاقی که باعث شد شوروی بتونه از این ضعف نیروهای نازی استفاده کنه چی بود؟ در شرق این کشور و در مرز با ژاپن


audio: jPEB5lP1ju4_0050.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
یادتونه؟ گفتیم شوروی در منطقه خالخین مغولستان داشت با نیروهای ژاپن می‌جنگید، درگیر بود درباره این صحبت کردیم در قسمت‌های قبل حالا این درگیری تموم شده بود جاسوس‌های شوروی دوئیدن اومدن گفتند چه نشستید؟ ژاپن بیخیال شوروی شده و میخواد بره سروقت کی؟ آمریکا پس استالین سریع دستور داد تا نیروهای مرز شرقی شوروی و سیبری، برن سراغ آلمان‌ها


audio: jPEB5lP1ju4_0051.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
سربازهای سیبری استاد جنگیدن در سرما بودند اینجا ورق برگشت اونها به مسکو رسیدن و آلمان‌ها رو تا 200کیلومتر به عقب روندند این اولین شکست هیتلر بود جایی که 918هزار سرباز آلمانی


audio: jPEB5lP1ju4_0053.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
حالا اوضاع بین آمریکا و ژاپن که متحد آلمان بود داشت خراب و خرابتر می‌شد آمریکا ژاپن رو تحریم کرده بود و صادرات سوخت به این کشور رو تعلیق کرده بود ژاپن هم در عوض حمله کرد بود به کجا؟ به منطقه هندوچین یا


audio: jPEB5lP1ju4_0055.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
که مستعمره فرانسه بود هندوچین به منطقه‌ای در جنوب شرقی آسیا گفته میشد که یک قسمت‌هایی بود از ویتنام و کامبوج و لائوس ژاپنی‌ها شمال هندوچین رو اشغال کردند آمریکا سریع شروع کرد، تحریم جدید وضع کرد و فروش آهن و فولاد رو هم به ژاپن ممنوع کرد ژاپن در جواب اما به سمت جنوب هندوچین رفت که دست انگلیس و هلند بود یعنی نه تنها فرانسه حالا درگیر بود


audio: jPEB5lP1ju4_0056.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
مستعمرات انگلیس و هلند هم درگیر کرد در پاسخ همه کشورهای غربی به تحریم‌های ژاپن پیوستن آمریکا هم نیروهاش رو وارد فیلیپین کرد تا یه تهدیدی ژاپن رو کرده باشه ژاپن اما در جواب دست به اقدام عجیبی زد که یکی دیگه از نقاط عطف جنگ جهانی دوم به حساب میاد اقدامی که باعث شد پای آمریکا مستقیما به جنگ باز بشه


audio: jPEB5lP1ju4_0060.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
هنوز قسمت‌هایی باقی‌ست اما در این اپیزود و تا به اینجا چی گفتیم؟ از برهه‌هایی گفتیم که هیتلر میتونست با یه‌ذره درایت بیشتر پیروز قطعی جنگ جهانی دوم بشه ولی ایشون این 2 شانس رو خودش با دست‌های خودش از بین برد و درنهایت اولین شکستش رو هیتلر در زمستان شوروی تجربه کرد


audio: jPEB5lP1ju4_0062.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
و در 7 دسامبر 1941 ژاپن به بندر پرل هاربر در هاوایی حمله کرد و نیروی دریایی آمریکا رو عملا تار و مار کرد جنگ اقیانوس آرام اینطوری در دل جنگ جهانی دوم شروع شد زمان به فرجام رسید اما کلام نه در قسمت بعد میریم سراغ جنگ جهانی دومی که حالا آمریکا و روزولت یکی از بازیگران اصلی اون شدند


audio: jPEB5lP1ju4_0065.opus
source: youtube
source_id: jPEB5lP1ju4
invalidation: VALID
text:
منابع ما رو و البته تیم پادکست مورخ رو میتونید در توضیحات همین ویدئو ببینید یا اگر بنده رو می‌شنوید میتونید در توضیحات همین پادکست باز ببینید تا چند روز آتی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ میسپرم و می‌بینمتون


audio: OZT0zSnglwA_0001.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
عرضی دارم که هرگاه مورد قبول افتد و به مرحله عمل درآید هم خود و هم چاکر را آسوده خواهید فرمود یکی از این روزها که در اندرون سرگرم صید هستید مهدعلیا را هدف قرار دهید آنگاه زاری آغاز کرده و از اینکه به تیری خطا مادری مهربان را از پای درآورده‌اید


audio: OZT0zSnglwA_0003.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی کنیم سه منبع داریم یک کتاب قبله عالم اثر عباس امانت دو کتاب ایرانیان اثر همایون کاتوزیان و سه کتاب یادداشت‌هایی از زندگانی خصوصی ناصرالدین شاه اثر دوستعلی خان معیرالممالک حالا بریم در دل تاریخ


audio: OZT0zSnglwA_0004.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
قبل از اینکه شروع کنیم من دو نکته رو عرض کنم ما در این قسمت فراوون اسم‌های قجری به کار می‌بریم که بسیار بهم شبیهن پر از میرزا و امثالهم بنابراین پیشاپیش از حسن دقت شما سپاسگذارم نکته بعد چیه؟ اون دیالوگی که ابتدا عرض کردم که عرضی دارم و فلان و این‌ها قطعا به یاد بسپارید چون جلوتر باهاش کار داریم یه کار خیلی مهم


audio: OZT0zSnglwA_0006.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
خب نخبه‌کشی و وزیر کشی که عموما به دلیل کش‌مکش و اختلاف بین شاه و وزیر اتفاق می‌افته همواره بخشی از فرهنگ سیاسی ایران‌زمین بوده متاسفانه البته صرفا مختص به ما ایرانی‌ها نیست این پدیده در سایر نقاط دنیا حالا چه در غرب دنیا و چه در شرق دنیا در تاریخ دیده میشه، به خصوص در شرق دنیا


audio: OZT0zSnglwA_0007.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
به هر حال در طول تاریخ در ایران‌زمین موارد متعددی از کشته شدن وزرا به دست پادشاهان نگاشته شده از زمان ساسانیان و داستان بردار شدن بزرگمهر بگیریم تا اتفاقی که در دربار هارون‌الرشید و مامون عباسی افتاد تا برسیم به داستان بردار شدن حسنک وزیر در حکومت غزنویان و بعد ها هم


audio: OZT0zSnglwA_0008.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
وزیرکشی‌های سلسله صفویه و دوران قاجار و حتی در ادامه در دوران رضا شاه و داستان قتل تیمورتاش ما وزیرکشی‌های زیادی رو در تاریخمون داریم


audio: OZT0zSnglwA_0009.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
از دوران محمدرضا شاه پهلوی به این ور هم اگرچه قتل وزرا رو دیگه نمی‌بینیم ولی حذفشون رو به طرق دیگه می‌بینیم مثالش داستان حصر محمد مصدق یا داستان حذف امیرعباس هویدا که به طور غیرمستقیم به مرگش هم منجر شد درتاریخ نزدیک‌ترمون و در دوران جمهوری اسلامی هم که عموما رئیس‌جمهورها و نخست‌وزیرها


audio: OZT0zSnglwA_0010.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
بعد از پایان دوره درواقع صدارتشون مورد غضب حاکمیت واقع شدند و اگرچه کشته نشدند ولی به انواع مختلف میشه گفت حذف شدند نتیجه حذف وزیر ریشه در فرهنگ سیاسی مملکت ما داره متاسفانه اما ما در این قسمت رفتیم سراغ یکی از مهم‌ترین این وزیرکشی‌ها داستان اختلاف بین ناصرالدین شاه قاجار


audio: OZT0zSnglwA_0012.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
میرزامحمدتقی‌خان فراهانی بعد از مرگش ملقب شد به امیرکبیر حالا مثال عدم مطالعه و وفادار بودن به اصل تاریخ چیه؟ در سریال جیران که اخیرا پخش شد ما می‌بینیم که همسر امیر کبیر در اون سریال به ایشون میگه امیرم در حالی که لقب امیر کبیر بعد از مرگ ایشون به ایشون اعطا شد نتیجتا خیلی منطقی نیست که


audio: OZT0zSnglwA_0013.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
همسرشون ایشون در زمان حیاتش با لقبی که هنوز بهش داده نشده ایشون رو صدا می‌زنه در سریال تازه فارغ از اینکه اصلا اینطور مکالمات بین زوج‌ها آیا در اون دوران اصلا رواج داشته یا نه که مثلا امیرم در خلوت و این مسائل حالا بگذریم قبل از اینکه بریم سراغ اختلاف بین شاه و امیرکبیر کمی درباره خود میرزا محمدتقی‌خان فراهانی صحبت کنیم و ببینیم اولین وزیر عصر ناصری


audio: OZT0zSnglwA_0014.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
چطور وارد سیاست شد و البته چطور رشته کل امور کشور رو در دست گرفت خوبه اینجا یاداوری کنم که ما در قسمت مربوط به ترور ناصرالدین شاه درباره داده‌هایی از تاریخ عصر ناصری صحبت کردیم که به درک بهتر این قسمت قطعا کمک می‌کنه پس اگر ندیدید یا نشنیدید پیشنهاد می‌کنم یا از طریق یوتوب ببینید و بشنوید یا از تلگرام مورخ و یا پادگیرها به صورت


audio: OZT0zSnglwA_0016.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
برای شروع داستان محمدتقی‌خان فراهانی باید کمی تاریخ رو به عقب بریم کجا بریم؟ دوران صدارت سیدابوالقاسم قائم‌مقام فراهانی پدر این آقای ابوالقاسم میرزا عیسی قائم مقام بود که وزیر آذربایجان بود ایشون یعنی وزیر نائب‌السلطنه بود،کی؟ در دوران پادشاهی فتحعلی شاه قاجار


audio: OZT0zSnglwA_0017.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
یعنی زمانی که نائب السلطنه کی بود؟ عباس‌میرزا، کجا زندگی می‌کرد؟ در تبریز اساسا خاندان سیدابوالقاسم از منصب‌داران قدیمی ایران بودند چه در دوران زندیه و چه قاجاریه و خلاصه خانواده سیاسی‌ای بودن کلا این آقای سید ابوالقاسم هم می‌خواست به شغل آبا و اجدادیش مشغول بشه یعنی سیاستمدار بشه


audio: OZT0zSnglwA_0018.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
نتیجه، رفت تبریز در دفتر عباس‌میرزایی که نائب‌السلطنه بود مشغول کار شد و وقتی پدرش درگذشت عیسی شد جانشین پدرش وقتی عباس‌میرزا به دلیل بیماری درگذشت سید ابوالقاسم یا همون قائم مقام فراهانی شد وزیر نائب‌السلطنه جدید نائب‌السلطنه جدید کی بود؟ محمدمیرزا فرزند عباس میرزا


audio: OZT0zSnglwA_0019.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
در ادامه وقتی فتحعلی شاه مرد قائم‌مقام کمک کرد تا محمدمیرزا به تخت سلطنت بشینه و اینطوری خودش هم شد اولین صدراعظم دوران محمدشاه قاجار


audio: OZT0zSnglwA_0020.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
دو سال بعد از به سلطنت رسیدن محمدشاه قاجار اختلافی بین شاه و قائم‌مقام فراهانی به وجود اومد و نتیجه، یک وزیرکشی دیگر در تاریخ ایران نگاشته شد شاه دستور قتل قائم مقام رو داد که البته ما در این قسمت قصد پرداختن به این موضوع رو نداریم اگر دوست داشتید بدانید بنویسید ما رو آگاه کنید ما انجام وظیفه خواهیم کرد اما سوال این‌هایی که گفتیم


audio: OZT0zSnglwA_0022.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
بزرگ‌ترین شانس میرزا محمدتقی‌خان که بعدا به امیرکبیر ملقب شد این بود که هم‌ولایتی قائم‌مقام فراهانی بود یعنی هر دو از اهالی روستای هزاوه از توابع فراهان بودند در واقع اصالت خاندان قائم‌مقام فراهانی بر می‌گرده به قریه مهرآباد که چسبیده‌س به کجا؟ به هزاوه‌ پدر میرزا محمدتقی یعنی امیر کبیر


audio: OZT0zSnglwA_0023.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
آقایی بود به نام کربلایی محمدقربان به دلیل همین هم‌روستایی بودن یعنی همین هم‌ولایتی بودن این آقای کربلایی محمدقربان یعنی پدر امیر کبیر میره تو دم و دستگاه میرزا عیسی یعنی قائم مقام اول پدر قائم‌مقام فراهانی معروف که گفتیم کشتتش محمدشاه وزیرش بود میره چیکار می‌کنه پدر امیر کبیر؟ آشپز بوده ایشون


audio: OZT0zSnglwA_0024.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
در واقع ناظر آشپزخونه قائم‌مقام بوده و وقتی مقام قائم مقامی از عیسی پدر می‌رسه به سیدابوالقاسم پسر کربلایی محمدقربان هم مشغول خدمت میشه به قائم‌مقام پسر باز یاداوری کنم که این قائم‌مقام پسر یعنی یعنی ابوالقاسم همون قائم‌مقام فراهانی معروفه یه خیابون هم به نامشه در تهران و محمدشاه قاجار وزیرکشی کرد ایشون رو خب به هر حال


audio: OZT0zSnglwA_0025.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
کربلایی محمدقربان یعنی پدر امیر کبیر مشغول آشپزی شد در این خاندان و تا وقتی جان در بدن داشت خدمت کرد تو آشپزخونه در نهایت هم که پیر شد شد قاپوچی یا همون دربون


audio: OZT0zSnglwA_0026.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
پس بابای امیر کبیر در دم و دستگاه قائم‌مقام فراهانی پیر شد حالا حضور پدر در دستگاه قائم‌مقام باعث شد پسر، یعنی میرزا محمدتقی هم وارد دم و دستگاه این بزرگان حکومت بشن از بچگی با بچه‌های قائم‌مقام اول از جمله همین سیدابوالقاسم هم بازی بود میرزا محمدتقی از همون کودکی مسئول سرو غذای قائم‌مقام اول بود


audio: OZT0zSnglwA_0027.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
و وقتی معلم می‌اومد که به قائم‌مقام اول و بچه‌هاش آموزش بده آقای امیر کبیر وای می‌ایستاده یه گوشه و درس معلم رو گوش می‌داده و هرچی خاندان قائم‌مقام یاد می‌گرفتن رو یاد می‌گرفته یه روزی قائم‌مقام اول یعنی پدر بچه‌ها رو جمع می‌کنه که از بچه‌هاش درس بپرسه ببینه کی چی یاد گرفته؟ میرزا محمدتقی هم که خب هم‌بازی بچه‌ها بوده اون گوشه وایساده بوده آقازاده‌ها که کلا تعطیل طبیعتا


audio: OZT0zSnglwA_0028.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
یعنی هرچی پدر می‌پرسیدن در و دیوار رو نگاه می‌کردن آقازاده‌ها بلد نبودن پرت و پلا جواب می‌دادن اما میرزا محمدتقی همه سوالات قائم‌مقام پدر رو بلد بوده و جواب میده همین اتفاق باعث میشه قائم‌مقام تصمیم بگیره روی این بچه رعیتی که پدرش آشپز بود سرمایه‌گذاری کنه و کمکش کنه که در زندگیش پیشرفت کنه


audio: OZT0zSnglwA_0029.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
در ادامه میرزامحمدتقی نوجوون به عنوان منشی قائم‌مقام پدر یا قائم‌مقام اول در آذربایجان مشغول خدمت شد قائم‌مقام اول که درگذشت و قائم‌مقام دوم یا پسر یا قائم‌مقام فراهانی معروف که کمی از زندگیش گفتیم همراه با محمدشاه به تهران رفت و صدراعظم شد آقای میرزا محمدتقی یا امیر کبیر در آذربایجان موند


audio: OZT0zSnglwA_0030.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
تا به نائب‌السلطنه جدید یعنی ناصرالدین میرزا خدمت کنه در واقع جای قائم‌مقام رو گرفت میرزا محمدتقی جای قائم‌مقام فراهانی ایشون به نائب‌سلطنه قبلی خدمت می‌کرد به محض اینکه شاه شد با هم رفتند تهران و شد صدراعظم با رفتن این دوتا امیر کبیر یا میرزا محمدتقی فراهانی جایگزین قائم‌مقام شد و به نائب‌سلطنه جدید شروع کرد خدمت کردن که کی باشه؟


audio: OZT0zSnglwA_0031.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
ناصرالدین میرزا درایت میرزا محمد تقی باعث اعتماد و رفاقت بسیار ناصرالدین میرزا به این کارگزاری شد که از خاندان اشرافی نبود میرزامحمدتقی خان تا حدی پیشرفت کرد که به جایگاه وزیرنظام آذربایجان منصوب شد در همین جایگاه بود که پله بعدی رشد و ترقی رو طی کرد اقداماتی که ایشون


audio: OZT0zSnglwA_0032.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
یعنی میرزا محمدتقی خان فراهانی در جایگاه وزیرنظام آذربایجان انجام داد بسیار درخشان بود یه سفری کرد به روسیه با تزار دیدار کرد و بابت به قتل رسیدن وزیر مختار روسیه از جناب تزار عذرخواهی کرد، حلش کرد بعدش توی سفر دیگه با خود ناصرالدین میرزا رفت پیش تزار و با تزار ملاقات کرد و بعد هم به عنوان وکیل تام الاختیار ایران به عثمانی رفت


audio: OZT0zSnglwA_0033.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
و بعد از چهار سال تونست یک قرارداد صلح مهم رو بین دو تا کشور منعقد کنه بین ایران و عثمانی در واقع هم در ارتباط با روسیه موفق بود و هم در ارتباط با عثمانی این اقدامات در دوران محمدشاه قاجار صورت گرفت اما اصلی‌ترین سکوی پرتاب میرزا محمدتقی خان مربوط به بعد از مرگ محمدشاه بود


audio: OZT0zSnglwA_0036.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
محمدشاه قاجار بر اساس بیماری نقرس درگذشت نتیجه اوضاع حسابی شیر تو شیر شد حالا وقتش رسیده بود تا سه تا از سیاستمداران زبده اون روزگار دست به دست هم بدن تا از کیان سلطنت و حکومت دفاع کنند و ناصرالدین میرزای نائب‌السطنه رو به تخت پادشاهی برسونن کی بودن این سه نفر؟


audio: OZT0zSnglwA_0038.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
ما در رابطه با مهداولیا در قسمت مربوط به ترور ناصرالدین شاه مفصل توضیح دادیم گفتیم که پیش‌بینی تولدش در وصیت‌نامه آقامحمدخان قاجار اصلا شده بود تو همون وصیت نامه گفته شده بود آقا آب دستته بذار زمین این دختر رو بگیر برای محمدمیرزا کی بود ایشون؟ از خاندان قجر بود از بچگی مشق سیاست دیده بود و یک خانم بسیار سیاسی بود برای خودش


audio: OZT0zSnglwA_0039.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
زبان فرانسه رو فول بود قلم قوی‌ای داشت و خطاط هم بود از بدو تولد پسرش هم با سفرای کشورهای خارجی برای جانشین شدن پسرش لابی رو شروع کرده بود یعنی همچین زن سیاستمداری بود ایشون لقب مهداولیا رو داشت که اشرافی‌ترین لقب زنانه تاریخ ایرانه و صاحبانش هم همیشه از قدرتمندترین زنان دوران خودشون بودن البته تعداد کسانی که


audio: OZT0zSnglwA_0040.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
لقب مهداولیا رو داشتند در تاریخ بسیار کمه اولین مهداولیا، ملکه گوهرشاد بیگم بود یعنی همسر سلطان شاهرخ تیموری که مسجد معروف گوهرشاد رو در مشهد بنا کرد ایشون آخرین مهداولیا هم همین خانم ملک‌جهان خانم بود


audio: OZT0zSnglwA_0041.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
ملک‌جهان خانم مهداولیا همسر محبوب محمدشاه نبود اختلافاتی با محمدشاه داشت یه بخشیش هم اختلافات سیاسی بود مثلا یکی از اختلافاتش سر همین آقای میرزا آقاخان نوری بود سیاستمداری که مورد حمایت مهداولیا بود ولی محمدشاه باهاش چپ افتاده بود حال نمی‌کرد باهاش در ادامه محمدشاه از ارتباط آقاخان نوری


audio: OZT0zSnglwA_0042.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
با سفارت انگلیس با خبر میشه شلاقش می‌زنه بعد هم تبعیدش می‌کنه با مرگ محمدشاه قاجار اما مهداولیا سریعا از آقاخان نوری می‌خواد که برای کنترل پایتخت به تهران بیاد به امیرکبیر هم میگه که آقا هرچه سریع‌تر نائب‌السلطنه رو از تبریز وردار بیاره تهران خود خانم هم مدیریت رو به دست می‌گیره و مشغول مدیریت فضا و کنترل حکومت میشه تا ناصرالدین میرزا برسه تهران


audio: OZT0zSnglwA_0046.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
حالا چرا تهران نیاز به مدیریت داشت؟ مگه وضعیت چطور بود؟ اها با مرگ محمدشاه عده‌ای اصلا ادعای حکومت کردند کلا مثلا یه بنده خدایی به اسم حسن خان سالار رئیس طایفه دولوی قاجار در مشهد ادعای حکومت کرد بعدم قشونش سریع مشهد رو تسخیر کردن وقتی ناصرالدین میرزا به قدرت رسید و شد ناصرالدین شاه


audio: OZT0zSnglwA_0047.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
هنوز هم مشهد در دست سالار بود یکی از اولین اقدامات میرزاتقی خان فراهانی یا همون امیرکبیر سرکوب کردن همین آقای سالار خان بود که 13 ماه هم به طول انجامید تو تهران اما اصلی‌ترین خطری که مهداولیا حس می‌کرد چی بود؟ خطر زن و بچه محبوب محمد شاه بود که مرحوم شده بود یعنی عباس میرزای ملک‌آرا و مادرش


audio: OZT0zSnglwA_0048.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
خدیجه‌خانم چهریقی که قجر هم نبود مهداولیا می‌ترسید که این‌ها با کمک حاجی میرزا آقاسی صدراعظم محمدشاه بیان قدرت رو در دست بگیرن


audio: OZT0zSnglwA_0049.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
حالا خدیجه خانم و پسرش عباس‌میرزای ملک‌آرا و حاجی میرزا آقاسی صدراعظم سابق کجا بودن؟ همگی تو سوراخ موش چرا؟ از ترس مهداولیا دیگه حاجی میرزا آقاسی که کلا رفته بود تو حرم شاه‌عبدالعظیم بست نشسته بود از ترس جونش اون‌زمان البته اینطوری بوده که هرکی هرکاری می‌کرد تا وقتی می‌رفته می‌مونده تو حرم شاه‌عبدالعظیم مصونیت داشته


audio: OZT0zSnglwA_0050.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
این مسخره بازی هم البته باز میرزاتقی خان فراهانی وقتی به صدارت می‌رسه جمع می‌کنه میگه آقا ما از این مسخره بازیا نداریم جمع کن البته که وقتی می‌خواد این سنت بست نشینی رو از بین ببره یه سری میاین میگن آقا شاه‌عبدالعظیم رو استثنا کن، چرا؟ یه وقتی هم ممکنه خودت گرفتارشی یه جایی بخوای بری اونجا مصون باشی ها حالا ما گفتیم امیر کبیر اما به گرفتاری خودش فکر نمی‌کرد


audio: OZT0zSnglwA_0051.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
حالا هم‌زمان در تبریز اوضاع چطور بود؟ تقریبا تمام ایران به هم ریخته بود الا همین تبریز که آرامش داشت اما کسری بودجه آذربایجان در حدی بود که بودجه کافی برای اعزام نائب‌السلطنه به تهران هم وجود نداشت بفرستنش پایتخت در نتیجه میرزاتقی خان فراهانی میره از بازاریان تبریز پول قرض می‌گیره بعد به ناصرالدین میرزا میگه آقا همه دور وری‌ها رو بذار تو تبریز بمونن


audio: OZT0zSnglwA_0052.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
خودمون دوتا داداشی میرم تهران چرا؟ اینا اگه باهات بیان تهران پست فردا انتظار پست و مقام دارن ها بذار همینجا تو تبریز بمونن بعدا تو رودربایستیم گیر نکنیم آفرین پسر خوب


audio: OZT0zSnglwA_0053.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
خب ناصرالدین میرزا رسید تهران قدرت رو از مادرش تحویل گرفت و شد ناصرالدین شاه قاجار اما برخلاف نظر مادر که ایشون دوست داشت میرزا آقاخان نوری بشه صدراعظم کسی رو به صدارت رسوند که از بچگی بزرگش کرده بود یه جورایی براش جایگاه پدر داشت و حسابی هم باهاش رفیق و امینش بود یعنی کی؟ یعنی میرزاتقی‌خان فراهانی یا همون امیرکبیر


audio: OZT0zSnglwA_0054.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
مهداولیا و درباریان حسابی شاکی شدن گفتن آقا جان طرف آشپززاده‌ست‌ها عه چه کاریه صدراعظم باید از اشراف باشه ناصرالدین شاه اما زیر بار نرفت و برای اینکه دهن مهداولیا رو هم ببنده به میرزاتقی‌خان گفت آقا پاشو برو زنتو طلاق بده بدو بعدم بیا این تنها خواهر تنی ما رو بگیر برو یعنی کی؟ یعنی ملک‌زاده خانم یا همون عزت‌الدوله گرچه که یک کودک همسری مشتی بوده برای خودش


audio: OZT0zSnglwA_0055.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
میرزاتقی‌خان 41 ساله بوده ملک‌زاده خانم 15 ساله عجیبا غریبا گرچه امروز هم در تاریخ که نه در حال داریم از این اتفاق‌ها می‌بینیم به هر حال، نه میرزاتقی‌خان نه ملک‌زاده خانم نه مهداولیا به این ازدواج راضی نبودن اما حکم حکم قبله عالم بود البته که وقتی این ازدواج به دستور شاه صورت می‌گیره طوری میرزاتقی‌خان و ملک‌زاده خانم عاشق و معشوق هم میشن


audio: OZT0zSnglwA_0057.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
خلاصه میرزا تقی خان صدراعظم شد و دست به اقدامات مهمی زد اقداماتی که البته چون موضوع این قسمت نیست ما نمی‌خوایم مفصل بهش بپردازیم در واقع ما در این قسمت به داستان قتل امیرکبیر قصد داریم بپردازیم گذرا اگر من بخوام بگم خدمتتون مثلا ساخت مدرسه دارالفنون که از دانشگاه پلی‌تکنیک عثمانی و مدارس اکول پلی تکنیک فرانسه الگو برداری شده بود


audio: OZT0zSnglwA_0058.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
اگرچه تاریخ تاسیس این اولین دانشگاه ایران افتاد برای بعد از مرگ امیرکبیر دیگه چه کرد آقای امیر کبیر؟ انتشار دومین روزنامه ایران یا همون وقایع‌الاتفاقیه تاسیس دارالترجمه سر و سامون دادن به نظام دولتی و همینطور تحول در روابط بین‌الملل و البته تشکیل یک نظام مالی بهتر از قبل این‌ها قسمتی از دستاوردهای امیرکبیر بود


audio: OZT0zSnglwA_0059.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
ایشون وقتی صدراعظم شد دولت ایران یک میلیون تومن خیلی بوده کسری بودجه داشت منفی بود وقتی از قدرت کنار رفت سه میلیون تومن مازاد بودجه داشت یعنی مثبت بود انصافا کار بزرگی کرده بود توجه کنیم که میرزاتقی‌خان فراهانی تنها شخصیت سیاسی عصر قاجار بود که جایگاه صدراعظمی و جایگاه امیرنظامی رو توامان باهم برعهده داشت


audio: OZT0zSnglwA_0060.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
شاه تا این حد یعنی به ایشون اعتماد و اعتقاد داشت اما چی شد که سرنوشت این صدراعظم محبوب شد مرگ به دستور شاه قاجار؟ عرض می‌کنم


audio: OZT0zSnglwA_0061.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
با به قدرت رسیدن ناصرالدین شاه دعوای بین مهداولیا و امیرکبیر بالا گرفت مهداولیا در گوش ناصرالدین شاه مدام از صدراعظم بد می‌گفت و میرزاتقی‌خان هم مدام سعی داشت دست مهداولیا رو از قدرت کوتاه کنه اون دیالوگی که این قسمت رو باهاش شروع کردیم یادتون هست؟ کلام کسی خطاب به شاه که از شاه می‌خواد چیکار کنه؟


audio: OZT0zSnglwA_0062.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
هنگام شکار مثل یه دست و پا چلفتی مهداولیا رو با تیر بزنه بعدم بگه تیرم خطا رفت و زاری کنه و این حرف‌ها این پیشنهاد امیرکبیر بود به ناصرالدین شاه یعنی اوضاع و احوال بینشون این شکلی بود جالبه که شاه در اون صحنه زمانی که این در واقع سخنان رو از امیر کبیر می‌شنوه یه جوری رفتار میکنه انگار حرف امیرکبیر رو نشنیده جالب‌تر کجاست؟ اها وقتی فردای اون روز ناصرالدین شاه میره پیش مادرش


audio: OZT0zSnglwA_0063.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
مهداولیا ازش گلایه می‌کنه چی میگه؟ میگه عه میرزاتقی‌خان بهت گفت منو بکشی تو هم نزدی تو دهنش؟ اونو به سزای اعمالش نرسوندی؟ در واقع امیرکبیر وقتی تو خلوت دو نفره این پیشنهاد رو به ناصرالدین شاه داد و وقتی ناصرالدین شاه واکنشی نشون نداد چیکار کرد؟ از طریق آدم‌های خودش در دربار این خبر رو به گوش مهداولیا رسوند تا اینطوری بین شاه و مادر رو بهم بزنه


audio: OZT0zSnglwA_0064.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
یعنی ناصرالدین شاه بگه اونجا که کسی نبود آدمت کجا بوده و از این حرف‌ها و شکرآب بشه در نهایت در انتهای همه این بازی‌ها برنده اولیه این دعوا و درگیری کی بود؟ آقای امیر کبیر


audio: OZT0zSnglwA_0065.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
خانم مهداولیا به قم تبعید شد و از قدرتش کم شد وقتی به قم رسید یه نامه‌ای خطاب به ناصرالدین شاه نوشت با این مضمون حالا که بلاتشبیه مثل سیدالشهدا در صحرای کربلا یکه و تنها مانده‌ام به هر طرف نگاه می‌کنم نه یاری می‌بینم و نه پشت و پناهی در مادر پادشاهی الان از من بی‌پناه‌تر کسی نیست


audio: OZT0zSnglwA_0066.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
پناه برده‌ام به همان سید‌الشهدا که هرکس می‌خواهد پادشاه را از من برنجاند و شاه را رسوا بکند همان به غضب شاه گرفتار شود این دعایی‌ست که در حضرت معصومه از برای میرزاتقی‌خان کرده‌ام با من سر به سر نگذارید اگر من در درگاه خدا رو سیاهم ولیکن بسیاری کارهای بزرگ برایم کرده است


audio: OZT0zSnglwA_0068.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
حالا چی شد که ورق بازی به ضرر امیرکبیر برگشت؟ در سال سوم سلطنت ناصرالدین شاه عزم سفر به اصفهان کرد تمام بزرگان خاندان قاجار و رجل مملکت و حتی سفرای روس و انگلیس و عثمانی رو هم صدا کرد که آقا با هم بریم اصفهان یه دوری بزنیم یه حالی بکنیم این وسط دو نفر دعوت نشدن مشخصا عباس‌میرزای ملک‌آرا


audio: OZT0zSnglwA_0069.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
و خدیجه خانم مادرش که مورد غضب مادرشاه و البته خود شاه قاجار یعنی ناصرالدین شاه بودن از اون‌ور ولی تحت‌الحمایه سفارت بریتانیا هم بودن یعنی سفارت بریتانیا از جونشون محافظت می‌کرد که اگر این نبود احتمال خیلی زیاد ناصرالدین شاه می‌کشتشون شاید، این وسط اما امیرکبیر اصرار داشت که آقا این دو نفر همراه ما باشن تو سفر اصلا دنگ‌شون با من می‌گفت آقا جان به هر حال برادرین


audio: OZT0zSnglwA_0070.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
کدورت‌ها رو باید کنار بذارین نکن دیگه ناصرالدین شاه راضی نبود اما در نهایت به رفاقت و مرامی که با امیرکبیر داشت نه نگفت و اجازه داد عباس‌میرزای ملک آرا و مادرش همراهشون بیان


audio: OZT0zSnglwA_0071.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
حالا دلیل امیرکبیر برای همسفر کردن عباس‌میرزا و ناصرالدین شاه چی بود؟ اولین فرزند پسر ناصرالدین شاه به تازگی در یک سالگی مرده بود و شاه پسر دیگه‌ای نداشت امیرکبیر به دنبال گرفتن حکم ولیعهدی برای عباس‌میرزای ملک آرا بود از شاه چرا؟ چون می‌خواست باز هم از قدرت مهداولیا کم کنه


audio: OZT0zSnglwA_0072.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
عباس‌میرزا در نهایت همسفر کاروان سلطنتی شد و در طول این سفر اصفهان هم روابط حسنه امیرکبیر با عباس‌میرزا حسابی به چشم می‌اومد در واقع امیرکبیر داشت نقشه‌ش خوب پیش می‌برد اما ناصرالدین شاه که انگار متوجه یه خطری شده بود تو راه برگشت یه رکبی زد به امیرکبیر به قم که رسیدند شاه دستور داد که آقا عباس‌میرزا بشود حاکم قم


audio: OZT0zSnglwA_0073.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
اینطوری می‌خواست این خطر رو یعنی عباس‌میرزا رو از پایتخت و تهران دور نگه داره در واقع محترمانه داشت تبعیدش می‌کرد امیرکبیر اما می‌خواست عباس میرزا رو در تهران نگه داره تا یه بالانسی در قدرت ایجاد بکنه در قدرت شاه چیکار می‌کنه؟ دست به یه کار عجیب می‌زنه شاید یه جورایی اشتباه می‌کنه محافظان خودش رو می‌فرسته قم عباس‌میرزای ملک آرا و مادرش رو تحت الحفظ میارن تهران


audio: OZT0zSnglwA_0074.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
وقتی این خبر به ناصرالدین شاه رسید حسابی کفری شد طبیعتا برای اولین‌بار از تمرکز قدرت در دستان امیرکبیر ترسیده بوده انگار پس تصمیم‌گرفت از قدرت امیرکبیر کم کنه اول یه حکمی صادر می‌کنه خطاب به امیرکبیر می‌نویسه که چون صدارت عظمی و وزارت کبری زحمت زیاد دارد و تحمل این مشقت برای شما دشوار است


audio: OZT0zSnglwA_0075.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
شما را از آن کار معاف کردیم باید به کمال اطمینان مشغول امارت نظام باشید تو پرانتز بگم که ما این نامه رو در قسمت ترور ناصرالدین شاه خوندیم و توضیحاتی دادیم علاقه‌مند بودید به اون قسمت هم می‌تونید مراجعه بکنید ببینید یا بشنوید خب، طبیعتا امیرکبیر از دیدن این نامه آشفته شد، ناراحت شد یعنی یه جورایی شاکی شد اصلا پس تو نامه دوم میاد از دلش در میاره آقا ناصر


audio: OZT0zSnglwA_0076.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
نامه‌ای که خیلی هم محبت‌آمیز بود البته میشه ترس رو هم بین کلمات شاه دید واقعا شاه خطاب به میرزاتقی‌خان فراهانی نوشته بود جناب امیرنظام به خدا قسم آنچه که می‌نویسم عین واقعیت است شما را قلبا دوست دارم و خداوند مرا مرگ دهد اگر بخواهم تا زنده‌ام دست از شما بردارم


audio: OZT0zSnglwA_0077.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
یا اینکه بخواهم سر مویی از عزت شما بکاهم در ادامه ناصرخان می‌نویسه تمام احکام و فرامین، اعم از قشونی و دیوانی که قبلا شما می‌بایست مهر و امضا کنید حالا هم به همان منوال به مهر شما برسد تنها تفاوت این خواهد بود که مدت کوتاهی مردم می‌بینند که من خودم اموری که مربوط به قشون نیست را عهده‌دار شده‌ام


audio: OZT0zSnglwA_0079.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
امیرکبیر تقاضای دیدار با ناصرالدین شاه قاجار رو می‌کنه و میگه آقا از من بدگویی کردن بذار بیام صحبت کنیم حلش کنیم اما شاه در پاسخ نامه‌ش می‌نویسه که خدا شاهد است امروز که شما را نپذیرفته‌ام شرمنده‌ام، چه می‌توانم بکنم ای کاش هرگز شاه نبودم حالا که این را می‌نویسم اشکم جاریست اگر باور نمی‌کنید بی‌انصافید


audio: OZT0zSnglwA_0080.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
کدام مادر قحبه‌ای می‌تواند در حضور من از شما بد بگوید؟ هر کس در حضور من از شما بد بگوید حرامزاده‌ام اگر نگذارمش جلوی توپ و در انتهای این نامه به امیر کبیر میگه که فردا همدیگر رو می‌بینیم


audio: OZT0zSnglwA_0081.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
حالا فردای اون روز چه خبر بوده؟ اها مراسم رسمی سلام شاهی که جهت معرفی میرزا آقاخان نوری به عنوان صدراعظم برگزار میشده مراسم سلام شاهی حالا چیه؟ معتبرترین مراسم پادشاهی در دوران قاجار بوده چیزی مثل تجدید بیعت با شاه ناصرالدین شاه که می‌ترسیده میرزاتقی‌خان فراهانی


audio: OZT0zSnglwA_0082.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
نیاد به مراسم و قهر کنه عملا بهش یه نامه‌ای می‌نویسه میگه که خدا و پیغمبر به حساب شما خواهند رسید به علامت التفات‌مان می‌خواهم یک شمشیر مرصع الماس نشان قیمتی و همچنین حمایلی را که بر گردن خودم می‌اندازم برایتان بفرستم انشاالله که آن‌ها را می‌پذیرید و فردا به حضور می‌آیید جیره و مواجب افواج


audio: OZT0zSnglwA_0083.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
باید به حکم و دستور خودتان صادر شود عواید هم ذره‌ای با دستورالعملی که شما مقرر کرده‌اید توفیر نخواهد داشت امیرکبیر اما به مراسم سلام شاهی فردا نرفت


audio: OZT0zSnglwA_0084.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
با حضور نیافتن امیرکبیر در مراسم سلام شاهی برادرش که فهمیده بود اوضاع خیطه سریع رفت سفارت انگلیس و پناهده شد خشم شاه که بالا گرفت خود امیرکبیر هم از سفارت انگلیس خواست تا از جونش محافظت کنه سفارت انگلیس هم رفت پیش شاه و ضمانت جون امیرکبیر رو از شاه درخواست کرد ناصرالدین شاه پذیرفت ولی به سفارت انگلیس گفت که آقا میرزا تقی‌خان


audio: OZT0zSnglwA_0085.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
باید بره بشه حاکم اصفهان، کاشان و قم یعنی از پایتخت باید دور باشه به هر حال به نظر می‌رسید همه از این توافق راضین یعنی هم شاه هم سفارت انگلیس هم مهداولیا مخصوصا و هم خود امیرکبیر با این حال، امیرکبیر داشت در پس ماجرا کار دیگری می‌کرد


audio: OZT0zSnglwA_0086.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
امیرکبیر در عین حالی که از سفارت انگلیس مدد خواسته بود با سفارت روسیه هم به توافق رسیده بود سر یه اجرای یک نقشه در نتیجه، در آخرین لحظات تحت‌الحمایگی سفارت انگلیس رو رد کرد و اعلام کرد که آقا من تحت‌الحمایه سفارت روسیه‌ام هیچکس هم نمی‌تونه من و از پایتخت بیرون کنه چون تحت‌الحمایه روسیه‌ام خونه امیرکبیر هم حالا کجا بوده؟


audio: OZT0zSnglwA_0087.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
دیوار به دیوار سفارت روسیه نتیجه سربازان روسی در سفارت رو باز کردن اومدن بیرون همین بغل هم خونه امیرکبیر بود از قضا اون لحظه مهداولیا و خواهر شاه یعنی زن امیر کبیر تو خونه امیر کبیر بودن این قشون روسیه اومدن خونه رو محاصره کردن تحت‌الحمایه بوده دیگه در واقع خواهر مادر شاه و تحت محاصره درآوردن قشون روس


audio: OZT0zSnglwA_0089.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
ناصرالدین شاه قاجار قاطی کرد قشون رو صدا کرد گفت باهم میریم خودم سر امیر کبیر رو می‌برم میارم این حرف‌ها نیست اما میرزا آقاخان نوری اومد گفت آقا یه لیوان آب بخور، شما من الان درستش می‌کنم قشون رو فرستاد ایشون قزاق‌های روس رو از خونه امیرکبیر دور کرد بعد هم امیرکبیر رو تحت‌الحفظ آورد بیرون از تمام مناصبش عزلش کردند و فرستادنش کجا؟ کاشان سفارت روسیه چیکار کرد؟


audio: OZT0zSnglwA_0090.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
می‌خواست به قانونی استناد کنه که طبق اون اعضای خاندان سلطنتی تحت‌الحمایه‌ی امپراطوری روسیه هستن پس شاه یعنی ناصرالدین شاه سریعا یک اطلاعیه داد در روزنامه وقایع‌الاتفاقیه که خود امیر کبیر تاسیسش کرده بود و توش چی نوشت؟ گفت آقا جان امیرکبیر عضو خاندان سلطنتی نیست و ایشون یک رعیت عادیست


audio: OZT0zSnglwA_0091.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
امیرکبیر به عنوان آخرین تلاش سعی کرد به سفارت انگلیس مجددا پناهنده بشه که موفق نشد البته توجه کنیم که این پناهنده شدن و اساسا تحت‌الحمایه سفارت‌های بیگانه رفتن چیز عجیبی نبوده اون زمان یعنی خیلی عادی بوده در واقع استراتژی امیرکبیر موفق نشد وگرنه پناهنده شدنش به ذات مثل امروز نبوده که حالت حالا خیانت دیده بشه کلا خیلی عادی بوده


audio: OZT0zSnglwA_0092.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
از اون‌ور دشمن همیشگی امیر کبیر یعنی مهداولیا به دخترش، یعنی زن امیرکبیر گفت دخترم کجا؟ شما لازم نیست بری قربونت برم همینجا بمون دورهمیم ولی ملک‌زاده خانم زیربار نرفت و ترجیح داد به شوهرش وفادار بمونه در نهایت دستوری با این مضمون به حاج‌علی خان حاجب‌الدوله مامور قتل امیرکبیر ارسال شد


audio: OZT0zSnglwA_0093.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
حاج علی خان پیشخدمت خاصه فراش‌باشی دربار سپهر اقتدار مامور است که به فین کاشان رفته میرزا تقی خان فراهانی را راحت نماید و در انجام این ماموریت بین الاقران مفتخر و به مراحم خسروانی مستظهر بوده باشد


audio: OZT0zSnglwA_0094.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
از اون‌ور به امیر کبیر خبر دادند که شاه دوباره باهات رفیق شده و پاشو برو حموم که می‌خواد برات خلعت شاهی بفرسته معلوم نیست که امیرکبیر واقعا خوشحال از خلعتی شاه پا شد رفت حمام فین یا می‌دونست که سرنوشتش چیه و اون‌رو پذیرفته بود و برای مرگ به حمام فین کاشان رفت به هر حال چیزی که مشخصه در تاریخ اینه که


audio: OZT0zSnglwA_0095.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
رگ‌های دست و پای امیرکبیر رو در حمام زدند دستمالی در دهانش کردند تا جان دهد میرزا محمد تقی خان فراهانی ملقب به امیر کبیر اعدام شد


audio: OZT0zSnglwA_0096.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
گفته میشه ناصرالدین شاه از به قتل رسوندن امیرکبیر پشیمون شد به نحوی که تا آخر حکومتش حتی اگر یکی از رجال سیاسی خیانت هم می‌کرد دستور به قتلش نمی‌داد اما امیرکبیر، با مرگ جانسوزش در تاریخ ایران به نمادی از اصلاح‌گران باتدبیری تبدیل شد که توسط حاکمان تحمل نمیشن


audio: OZT0zSnglwA_0097.opus
source: youtube
source_id: OZT0zSnglwA
invalidation: VALID
text:
نخبگانی که در تمام تاریخ ایران‌زمین بودند و هنوز هم هستند و طبیعتا خواهند بود زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا چند روز آتی و موضوع جذابی بعدی سالم باشید و در صلح شما رو به تاربخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: hIWhcjadGeQ_0001.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
بچه ها یه قراری با هم بذاریم؟ قول بدیم به هم هر کدوممون بزرگ شدیم به یه منصبی رسیدیم دست همدیگه رو بگیریم باشه؟ قول؟ قول این قولی بود قراری بود بین سه یار دبستانی سه یاری که هر سه در ایام بزرگیشون اتفاقا انسان‌های تاثیرگذاری شدند در تاریخ ایران زمین در تاریخ مملکت ما از کیا صحبت می‌کنیم؟


audio: hIWhcjadGeQ_0002.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
اولی خواجه نظام الملک بود دومی خیام بود شاعر پرآوازه‌ی ایرانی و سومی هم کسی نبود جز حسن صباح از این جمع خواجه نظام الملک شد وزیر سلجوقیان به خیام شاعر، ریاضی‌دان و منجم و فیلسوف پیشنهاد داد او که آقا بیا بشو حاکم نیشابور که طبعا شما به می‌دانید در تاریخ چه شد؟ او نپذیرفت اما


audio: hIWhcjadGeQ_0003.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
درباره‌ی حسن صباح انگار عهد گذشته فراموش شد خواجه نظام الملک عهد از یاد برد در نتیجه حسن صباح تصمیم به انتقام گرفت و انتقام گرفت این یک افسانه‌ی قدیمی ایرانیه، مطالبی که عرض کردم افسانه‌ای که در کتاب‌های قدیمی مثل جامع التواریخ رشیدالدین همدانی هم اومده بهش اشاره شده اما سوال


audio: hIWhcjadGeQ_0004.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
چقدر این داستان افسانه ست؟ و چقدر حقیقته؟ اساسا دلیل واقعی این دشمنی چیست؟ از کجا میاد؟ دشمنی دیرینه‌ی بین حسن صباح و خواجه نظام الملک آیا فقط سر یک بدقولی بوده؟ سر یک عهد قدیمی؟ عهدی که در دوران دبستان بسته شده؟ و سوال مهمتر حسن صباح که بود واقعا؟ ما در دقایق آتی به این سوالات پاسخ خواهیم داد و در این قسمت از مورخ


audio: hIWhcjadGeQ_0005.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
رفتیم سراغ این شخصیت مرموز تاریخمون حسن صباح خداوند الموت سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: hIWhcjadGeQ_0006.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم اول کتاب حسن صباح، چهره‌ی شگفت انگیز تاریخ اثر محمداحمد پناهی سمنانی و دوم کتاب خداوند الموت اثر ذبیح الله منصوری و اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید حالا بریم در دل تاریخ


audio: hIWhcjadGeQ_0007.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید برای پاسخ به این سوال که حسن صباح که بود؟ سوالات بیشتری مطرح کنیم و به این بهانه از این یاد کنیم که همین روزهایی که با هم صحبت میکنیم سریالی به نام حشاشین در حال پخشه در کشور مصر و از یک شبکه‌ی تلویزیونی در وهله‌ی اول که مایه‌ی تاسفه که ما باز هم به تاریخ و فرهنگ خودمون بی اهمیتیم سایر کشورها استفاده یا سواستفاده می‌کنند یا از اساس مال خود می‌کنن اون شخصیت رو یا اونچه که دلشون میخواد روایت می‌کنند از تاریخ ما ایرانیان


audio: hIWhcjadGeQ_0008.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
حالا چرا این مسئله رو مطرح کردم؟ به این جهت که یک سوال میتونیم بپرسیم چرا یک شبکه‌ی مصری؟ یک کشور عربی؟ باید بپردازه به حسن صباح؟ یک سریال چند میلیون دلاری بره بسازه برای این شخصیت؟ تاریخ ایران؟ جواب ذبیح الله منصوری در کتاب خداوند الموت که یکی از منابع این قسمت ما هم هست اینطور روایت می‌کنه تاریخ حسن صباح رو که او علیه حاکمیت اعراب در ایران زمین


audio: hIWhcjadGeQ_0009.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
دست به قیام زده بود و یک عرب ستیز و میهن پرست واقعی بود ایران دوست، عرب ستیز حالا سوال مطرح کنیم آیا داستان همین بوده؟ که آقای منصوری گفته در خداوند الموت؟ و یک سوال دیگر حامیان حسن صباح کیا بودند؟ و از کجا به وجود اومدند؟ به این سوالات پاسخ خواهیم داد اما یک نکته قطعیست که حسن صباح فردی بود که به دلایل مختلف سعی می‌کرد


audio: hIWhcjadGeQ_0010.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
شخصیت، اهداف و توانمندی‌های خودش و گروهش رو مخفی نگه داره و به همین جهته که افسانه‌های بسیاری از حسن صباح در تاریخ روایت شده و موجوده از خداوند الموت افسانه‌های زیادی بر الواح تاریخ الواح تاریخ ایران زمین، نگاشته شده ما البته در دقایق آتی از تعدادی از اونها پرده برخواهیم داشت


audio: hIWhcjadGeQ_0011.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
حسن صباح کیست؟ هزار سال پیش چیزی حدود 1050 میلادی در شهر قم امروزی پسری به دنیا اومد که خانواده‌ش از شیعیان دوازده امامی قم بودند مخاطبان مورخ به می‌دانند که شیعه به افرادی گفته میشود که معتقدند علی بن ابی‌طالب جانشین رسول خداوند بوده و اکثریت قریب به اتفاق شیعیان ایران هم


audio: hIWhcjadGeQ_0012.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
معتقدند این امامت با امام دوازدهم شیعیان پایان یافته و در زمانی دیگر مجدد آغاز خواهد شد اما گروهی از شیعیان وجود دارند که نامشون هست اسماعیلیون و این نکته رو اول اضافه کنم بعد از شیعیان دوازده امامی مهمترین گروه شیعیان همین اسماعیلیون هستند حالا تفاوت چیه؟ این گروه عقیده دارند که اسماعیل فرزند امام جعفر صادقه و میشه امام هفتم شیعیان


audio: hIWhcjadGeQ_0013.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
این دیگه محل اختلافه حالا چرا این توضیحو دادم حسن داستان ما، پسرکی که 1050 میلادی حدود 1050 میلادی در قم امروزی به دنیا اومد و خانواده‌ش اعتقاد به دوازده امام داشتند و شیعه‌ی دوازده امامی بودند کمی که بزرگتر شد، به هر دلیلی که حالا برای هیچکس کاملا واضح نیست کم کم به این فرقه ایمان میاره، به فرقه اسماعیلیون هفت امامی‌ها در ادامه هم با بالاتر رفتن سنش


audio: hIWhcjadGeQ_0014.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
تبدیل میشه این آدم به یکی از مبلغان جدی فرقه‌ی اسماعیلیون شیعه‌ی اسماعیلی و یک نکته‌ی جذاب اضافه کنم اینجا اسماعیلیون نفوذ بسیار زیادی داشتند در کشور مصر و بسیار تعیین کننده بودند واقعا و اگر بخوایم نتیجه بگیریم تا اینجای بحث به نظر میرسه جواب این سوال واضح شد این گره باز شد و این راز سر به مهر نموند که چرا امروز در کشور مصر


audio: hIWhcjadGeQ_0015.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
یک سریال چند میلیون دلاری ساخته میشه به نام حشاشین؟ و از حسن صباح میگه و آنچه دلش میخواد هم میگه بسیار دور از حقایق تاریخ هم میگه دلیلش دقیقا همین مسئله‌س که او روزی مبلغ شیعه‌ی اسماعیلیه بود در مصر و بعد ایران روزگار نوجوانیش و بعد جوانیش


audio: hIWhcjadGeQ_0016.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
خب اجازه بدید یک سوال دیگه مطرح کنیم اسماعیلیان کیا بودند؟ در واقع این جمعیت مذهبی از کجا میان؟ برای جواب این سوال به تاریخ رجوع کنیم مثل همیشه اسماعیلیان در واقع بزرگترین جمعیت مذهبی منظم ایرانی در قرون وسطی بودند که عقایدشون چهارصد سال در ایران زمین موندگار شد اون زمان و بسیاری از چهره‌های فکری تاریخ ایران معتقدن بعضی‌ها که پیرو مکتب اسماعیلیه بودند احتمالا


audio: hIWhcjadGeQ_0017.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
مثال بزنیم چند تا شونو شیخ الرئیس ابوعلی سینای بزرگ ابوریحان بیرونی ناصرخسرو و بسیار انسان‌های مهم دیگر از اون طرف زمانی که حسن صباح زندگی می‌کرد سلسله‌ی فاطمیان بر مصر حکومت می‌کردند ما پیش از این صحبت کردیم در رابطه با فاطمیان در پادکست مورخ و در ادامه هم صحبت خواهیم کرد در همین قسمت، مختصر از فاطمیان به‌هرحال این سلسله حاکم مصر بودن همزمان و


audio: hIWhcjadGeQ_0018.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
پیروی اسماعیلیان هم بودند هفت امامی بودند فاطمیان در مصر اساسا زمانی که به تاریخ و زندگی حسن صباح نگاه کنیم می‌بینیم که همین مسئله یعنی رفتنش به مصر و همزمانی رفتن ایشون و حکمرانی فاطمیان هفت امامی بر مصر باعث چی شد؟ حسن صباح اینجا دیگه گرایش کامل پیدا میکنه به فرقه‌ی اسماعیلیان و شیعه‌ی هفت امامی میشه


audio: hIWhcjadGeQ_0019.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
گرچه پیش از این هم ایشون با اسماعیلیان آشنا شده بود اما این نبود که پیرو این در واقع، گروه مذهبی بشه اینجا که میره مصر دیگه این اتفاق میفته حالا سوال چرا حسن صباحی که در ایران به دنیا اومد در قم امروزی به دنیا اومد سفر کرد به مصر؟ و جواب، برای تحصیل این کارو کرد زمانی که حسن آقای داستان ما به 20 تا 30 سالگی میرسه حدودا در واقع به سنین جوانی میرسه پا میشه میره مصر برای تحصیل


audio: hIWhcjadGeQ_0020.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
اونجا با این فرقه، شیعه‌ی هفت امامی، اسماعیلیان آشنا میشه و پیش بزرگان این مذهب تحصیل می‌کنه تمام این اتفاقات باعث چی میشه؟ کم کم با فاطمیان روابط گرمی پیدا میکنه کم کم با حاکمان بر کشور مصر، خیلی رفیق میشه و اینجاست شروع ماجرای حسن صباح


audio: hIWhcjadGeQ_0021.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
خب اجازه بدید در حد یک پرانتز ما در رابطه با فاطمیان مختصر صحبت کنیم، حیفه خلافت فاطمی سلسله‌ای بود که از 909 میلادی تا 1171 میلادی بر بخش مهمی از شمال آفریقا و جنوب غرب آسیا حکومت می‌کرد عرض کردم پیش از این، حسن صباح متولد کی بود؟ 1050 میلادی در واقع زمانی این آدم به دنیا میاد


audio: hIWhcjadGeQ_0022.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
که فاطمیان مصر کاملا قدرت رو در دست داشتند اوج قدرتشون بود یه جورایی حالا از اعتقادات فاطمیان بگیم خلفای فاطمی خودشون رو امامان شیعه‌ی اسماعیلی به حساب می‌آوردند و نام سلسله‌شون رو هم از نام فاطمه‌ی زهرا دختر پیامبر اسلام از اونجا گرفته بودن، از اونجا برداشته بودن اینه اختلاف داستان، که میگن هفت امامی هستیم از هفت به بعد خلفای ما خودشون امامن


audio: hIWhcjadGeQ_0023.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
یعنی ما از نسل اسماعیلیم به هر جهت در اون زمان، زمان تولد آقای حسن صباح و در ادامه رسیدنش به سنین جوونی که حالا رفت مصر و تحت تاثیر فاطیمان قرار گرفت تحصیل کرد روابط گرمی هم پیدا کرد با حاکمان مصر قاهره پایتخت فاطمیان بود جایی که حسن صباح هم رفت اونجا و اون زمان قاهره در اوج و اقتدار و شکوه بود هم قاهره، هم مصر و هم خلافت فاطمی


audio: hIWhcjadGeQ_0025.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
خب این از بحث فاطمیان، کوتاه عرض کردم پیش از این مفصل صحبت کردیم در مورخ برگردیم به حسن صباح حسن داستان ما بعد از برگشتن از مصر یعنی رفت، دروس مذهبی خوند پیش بزرگان مذهب اسماعیلیان با حاکمان مصر یعنی فاطمیان بسیار رفیق شد حالا برگشته از مصر به چه عنوانی برگشته؟ این مهمه آقای حسن صباح از طرف فاطمیان به عنوان حجت امام وقت، که امام وقت کی بود؟


audio: hIWhcjadGeQ_0026.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
عرض کردم حاکمان فاطمیان امام محسوب می‌شدند در ادامه‌ی هفت امام اول شیعیان حسن صباح به عنوان حجت امام وقت یعنی خلیفه‌ی وقت مصر در فلات ایران منصوب میشه و کارش چی بوده؟ تبلیغ و ترویج اصول مذهب اسماعیلیه و اندیشه‌های اسماعیلیه شروع میکنه این آدم تبلیغ مذهب، بین کی؟ بین مردم ایران حالا تو پرانتز بگم مردم ایران تو چه شرایطی قرار گرفتند؟


audio: hIWhcjadGeQ_0027.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
که این آدم اومده داره یک مذهب جدیدی رو تبلیغ میکنه داریم از ایران زمان بنی عباس صحبت می‌کنیم که خب بسیار ظالم بودند اگر علاقه‌مند بودید خودش مبحث یک پادکست جداگانه‌ایست برای ما بنویسید حتما درباره‌ش صحبت خواهیم کرد و مردم ایران در این شرایط و در این بازه‌ی زمانی بسیار ناراضی‌اند از حاکمان خودشون حاکمان بنی عباس به همین دلیله که زمانی که یک نفر میاد میگه آقا این مذهب اصلا درست نیست


audio: hIWhcjadGeQ_0028.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
اینی که من میگم درسته یه نگاه به مصر بکنید در اوج اقتدار و شکوهه ملت به حسن صباح، ایرانیان به حسن صباح روی خوش نشون میدن ما در واقع داریم از دوره‌ی سوم خلفای بنی‌عباس صحبت می‌کنیم آقای قائم بامرالله، خلیفه‌ی عباسی‌ها بود اون زمان از اون سمت خود عباسیا هم با سلجوقیها بسیار درگیر بودن در ایران جنگ‌های صلیبی هم حالا از اون ور وجود داشت به تاریخ که نگاه بکنیم از همین بازه شروع شد


audio: hIWhcjadGeQ_0029.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
اوضاع شیر تو شیر بود برای همه مخصوصا این که حالا عباسیان هم بسیار ظالم بودند عملکرد بدی هم داشتن هم دشمن داخلی داشتن سلجوقیان هم دشمن خارجی و دینی داشتن مسیحیان مردمشون هم ناراضی توی این جنگ‌ها و رقابت‌ها و کشمکش‌های سیاسی حسن صباح چه کرد؟ اومد با شریعت و دین ارائه شده توسط ترک‌های سلجوقی و البته اعراب بنی عباس کلا مخالفت کرد


audio: hIWhcjadGeQ_0030.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
زیرشو کشید، گفت اصلا این درست نیست و چه گفت؟ گفت آقا این تفسیر جدید بنده از دین درست است اسلام راستین این است اینه که عرض بنده مدام این بوده در پادکست مورخ که تاریخ، تکرار میشه یک قومی میاد میگه دین درست اصلا اینه اینه که من میگم، اون الکی بود چه در مسیحیت چه در اسلام چه در هر دین دیگری که شما بفرمایید به‌هرحال آقای حسن صباح هم میاد همین کارو میکنه


audio: hIWhcjadGeQ_0031.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
میگه هر چی تا الان گفتن اشتباس دین اسلام اینه که من میگم بیاید پیرو اسماعیلیان شید و شیعه‌ی هفت امامی امام کیست؟ امام وقت مصر، خلیفه‌ی مصر و اینجای داستان جالبه که به واسطه‌ی شرایطی که در ایران حاکم بود ظلم عباسیان، جنگ‌های داخلی، سلجوقیان، مسیحیان و و و کم کم این تفسیر جدید از دین اسلام توسط حسن صباح


audio: hIWhcjadGeQ_0033.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
روی ایران زمین نازک‌تر شیم در این بازه‌ی تاریخی در این دوران سلجوقیان بزرگ‌ترین حکومت و قدرتمندترین حکومت رو داشتند در ایران


audio: hIWhcjadGeQ_0035.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
میره بغداد رو فتح می‌کنه و عملا میشه گفت رهبری جهان اسلام رو ایشون اون زمان به دست میگیره اما یه نکته‌ای وجود داره کماکان یه جور هرج و مرج در فلات ایران وجود داشته یعنی چیزی تغییر نکرده بود به لحاظ ثبات، به لحاظ ایجاد اتحاد و این هرج و مرجی که ازش صحبت می‌کنیم برای سالها هم ادامه پیدا میکنه و همین هرج و مرجه که موقعیت خوبی ایجاد می‌کنه برای حسن صباح که چه کنه؟


audio: hIWhcjadGeQ_0036.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
ادامه بده مسیرش رو آدم‌های بیشتری جذب بکنه بره در شهرهای مخصوصا فارس نشین ایران بتازونه و رفت تازوند به تاریخش نگاه کنیم حسن صباح رفت شهرهای مختلفی از جمله گرگان ساری دماوند اینها میشه گفت جزو شهرهای مهم فارس نشین فلات ایران بودند رفت و عده و عده‌ای برای خودش جمع کرد در نهایت وقتی تاریخ رو بیایم جلو


audio: hIWhcjadGeQ_0038.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
آقای صباح الموت رو به عنوان مرکز اسماعیلیه در ایران انتخاب میکنه و از اونجا اسماعلیان ایران رو شروع میکنه رهبری کردن و اینجا بد نیست به ریشه‌ی تاریخی الموت هم اشاره کنیم الموت جایی‌ست نزدیک قزوین امروزی دیگه و بسیار هم جای جذابی‌ست مخصوصا در این فصل در بهار بسیار جذابه پیشنهاد میکنم حتما سری بهش بزنید هم به لحاظ تاریخی بسیار جذابه، هم به لحاظ حالا طبیعت‌گردی اما میخوام به این برسم که


audio: hIWhcjadGeQ_0039.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
الموت از دو واژه تشکیل میشه اله یا آله و آموت از این دو واژه تشکیل میشه و اله یا آله به معنای عقابه آموت به معنای آشیانه در واقع الموت به معنای آشیانه‌ی عقابه اینجاست که باز می‌تونیم به یک سوال پاسخ بدیم چرا به حسن صباح می‌گفتند خداوند الموت؟


audio: hIWhcjadGeQ_0040.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
خب حسن صباح انتخاب کرد الموت رو به عنوان مرکز اسماعیلیه در ایران حالا مفصل جلوتر داستانو میگم بعد چه کرد؟ اول قلعه‌ی الموت رو که یک قلعه‌ی بی‌نظیر بود قلعه‌ی نظامی بود و توسط خلفای عباسی ساخته شده بود رو تصرف کرد، این قلعه رو گسترش داد چرا میگم بی‌نظیر بود؟ چون واقعا امروز چیزی ازش به اون صورت نمونده، بود امید که البته همین مخروبه‌های فعلی از بین نره به‌هرحال، اینجا رو تصرف میکنه، گسترش میده


audio: hIWhcjadGeQ_0041.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
و کلی دژ و دیوار و برج و بارو میسازه کلی انبار و سیستم آب‌رسانی اضافه می‌کنه تبدیل می‌کنه عملا این قطعه‌ی نظامی رو به یک پایگاه بسیار حرفه‌ای برای کیا؟ اسماعیلیون و واقعا سخت بوده ساخت همچین قلعه‌ای در اون ارتفاع پیشنهاد می‌کنم حتما یه سر بزنید ببینید آثار به جا مونده رو اگر ما رو به شکل تصویری می‌بینید که در حال حاضر مشاهده می‌کنید تصاویر رو اگر صوتی می‌شنوید حتما این قسمت رو


audio: hIWhcjadGeQ_0042.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
به شکل تصویری ببینید از یوتیوب مورخ به‌هرحال این کارو انجام میده و بعد از تصرف این قلعه‌ی الموت و گسترش دادنش شروع می‌کنه به تصرف دژهای مناطق مختلف ایران شروع می‌کنه حالا پایگاه‌های حودشو بیشتر کردن، مثال بزنیم میره شاهدژ ساری رو تصرف می‌کنه بعد میره دژ قهستان در خراسان جنوبی رو می‌گیره بعد لمسر، اطراف قزوین رو میره تصرف می‌کنه، دژش رو


audio: hIWhcjadGeQ_0043.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
و چرا حالا این کارها رو می‌کنه؟ آدم بسیار باهوشی بوده استراتژی داشته برای خودش میره این دژها رو می‌گیره که با توجه به موقعیت استراتژیک و خاص این دژها برای دفاع کردن، دفاع نظامی راحت‌تر کاراشو پیش ببره آدماشو بیشتر بکنه و اسماعیلیه رو عملا قدرتمندتر حالا دفاع در برابر کی؟ عرض کردم پیش از این بزرگترین حکومت اون زمان در ایران زمین کیا بودن؟


audio: hIWhcjadGeQ_0044.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
سلجوقیان بودن این دژهای استراتژیک رو می‌گیره یعنی میبینه دژا کجاس؟ کدوما مهمن؟ کدوما به درد بخورن؟ همه رو میره می‌گیره اصل کاریا رو که جلوی اینا وایسه به هر حال بزرگ‌ترین تمام این پایگاه‌ها پایگاه‌های حسن صباح همون قلعه‌ی الموت بوده و بسیار عجیب غریب بود و به قدری این قلعه بزرگ بوده و عجیب غریب و سخت بوده ساختش که صدها افسانه درباره‌ش ساخته شده


audio: hIWhcjadGeQ_0046.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
کمی بیایم جلوتر 1094 میلادی مستنصر بالله فوت می‌کنه و کی بوده ایشون؟ خلیفه‌ی وقت فاطمیون در واقع امام اونا بوده اصافه شده بوده به سایر امام‌های قبلی شیعیان اسماعیلیون وفات ایشون باعث اختلاف میشه بین مدعیان جانشینی در قاهره یعنی امام تو امام میشه دعوا سر این بوده که امام بعدی کیه؟ من امامم، اون می‌گفته من امامم این وسط حسن صباح چه می‌کنه؟


audio: hIWhcjadGeQ_0047.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
به‌هرحال با اقداماتی که کرده بود تبدیل به یک چهره‌ی مهم شده بود بین اسماعیلیون درسته عرب نبود اما چهره‌ی مهمی بود، به‌هرحال در فلات ایران تاثیرگذار بود چه می‌کنه؟ میاد از نزار فرزند ارشد خلیفه‌ی سابق یعنی امام سابق که فوت کرده بود حمایت می‌کنه و شاید همین حمایت باعث میشه که تو دعوای قدرت داداش کوچیکه‌ی این نزار می‌کشدش داداش بزرگه رو می‌کشه نزارو نزار می‌کنه حسن صباح چه اقدامی می‌کنه؟ به عنوان حجت امام


audio: hIWhcjadGeQ_0048.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
یعنی بابای اینا یه روزی گفته بود تو حجتی در فلات ایران به عنوان حجت امام رهبری نزاریان رو در آسیای مرکزی به عهده می‌گیره در واقع در آسیای مرکزی، ایران، عراق و شام میاد رهبری نزاریان رو به عهده می‌گیره میگه این مرد من رهبرشونم باز پرانتز عرض کنم امروز نزاریان بزرگترین فرقه‌ی اسماعیلیه به حساب میان یعنی اگه ایشون به عهده نمی‌گرفت ممکن بود اینا از بین برن شاید اسماعیلیه یه جورایی تحت الشعاع قرار می‌گرفت


audio: hIWhcjadGeQ_0049.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
امروز که با هم صحبت می‌کنیم به هر جهت امروز بزرگ‌ترینن بگذریم با این بالا و پایین‌ها اتفاق مهمی می‌افته حسن صباح حمایت می‌کنه، طرف می‌میره اینم میگه حالا که اینطوره من میشم رهبر باقی‌مونده‌شون من که حجت بودم باباتون گفته به شما چه؟ دعوا دعوا دعوا ارتباط خودش رو با خلافت فاطمی کلا قطع میکنه حسن صباح مستقل میشه و چه می‌کنه؟ این‌جای تاریخه که حکومت اسماعیلیه الموت رو ایشون تاسیس می‌کنه


audio: hIWhcjadGeQ_0050.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
میگه خودم حکومتم قربونت، جان؟ با تاسیس این حکومت جدید شروع می‌کنه ترویج افکار جدید تا حالا فقط دین بود، شیعه‌ی اسماعیلیه بود هفت امامی بود حالا افکار جدید هم اضافه میشه دیگه حکومت یه جورایی لازم داره که، حالا عرض خواهم کرد آقای حسن صباح هر جا کم می‌آورده از خودش اجتهاد میکرده به واسطه‌ی همین اجتهادها کم کم بعضی‌ها مخالفش میشن


audio: hIWhcjadGeQ_0051.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
یعنی با اعتقادش مخالفت می‌کنن و این مخالفت‌ها به جایی میرسه که کم کم مخالفانش میگن حسن صباح ادعای خدایی داره پیروانش هم ملحدن یعنی نه اسلام است، نه شیعه است اینا اصلا ملحدن اون که اصلا ادعای خدایی داره از اون ور حسن صباح با سلجوقیان بسیار مشکل پیدا میکنه معتقد بوده که آقا این سلجوقیان مشروعیتشون رو دارن از خلفای عباسی می‌گیرن عباسیانم که سنی‌ان ما از بیخ قبول نداریم


audio: hIWhcjadGeQ_0052.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
دینی که ما میگیم درسته، شیعه اونم فقط هفت امامی از اون ور هم میگفته این سلجوقیان سیاستشون اقطاعه یعنی چی؟ یعنی سیاست طبقه‌بندی زمین‌ها دعوای اصلیشون هم این بوده که آقا سلجوقیان میان اغلب زمین‌های مملکت رو واگذار می‌کنن به نظامیون که یه جورایی حالا خودشون قدرت بگیرن قدرت نظامیون زیاد باشه، اینا از بین نرن و این اشتباه است نتیجه؟ حسن صباح با عباسیان که بد بود و دعوا داشت، به کنار


audio: hIWhcjadGeQ_0054.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
خب برگردیم به سی سال حدودا عقب‌تر و خواجه نظام الملک، عرض کردم یکی از مشهورترین نخست‌وزیران تاریخ ایران زمینه و مشهورترین وزیر دوره سلجوقیانه پیش از این که بریم سراغ ایشون یه داستانی رو بنده تعریف کنم ابتدای این قسمت هم عرض کردم داستان چی بود؟ سه یار دبستانی که با هم قرار مدار میذارن که آقا هر کی به یه جایی رسید دست بقیه رو بگیره احتمالا البته از اساس، افسانه‌س این داستان، چرا؟


audio: hIWhcjadGeQ_0055.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
این سه نفر یعنی خواجه نظام الملک، حضرت خیام و حسن صباح اصلا همسن و سال نبودن همشون که بخوان یار دبستانی من باشن هم‌درس و هم‌بازی هم نمیتونستن باشن قول و قرار نمیتونستن با هم گذاشته باشن حسن صباح احتمالا متولد 1050 میلادیه خیام احتمالا متولد 1048 میلادیه حالا این دو تا میگیم هم سن و سال اما خواجه نظام الملک احتمالا متولد 1018 میلادیه


audio: hIWhcjadGeQ_0056.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
یعنی سن بابای این دو تا بوده اگه قول و قراری هم گذاشتن اصلا خطریه واردش نشیم بهتره نتیجه؟ دلیل جنگ بین خواجه نظام الملک و حسن صباح این داستان و به نوعی این افسانه نیست که ما بچه بودیم قرار گذاشتیم، پس چی شد؟ چرا به قولت عمل نکردی؟ پس میکشمت داستان چیز دیگری‌ست قطعا، و سوال اصل داستان چیست؟ عرض میکنم


audio: hIWhcjadGeQ_0057.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
خواجه نظام الملک مردی مذهبی و شافعی بود که این شافعی هم باز از شاخه‌های اسلام اهل سنت به حساب میاد یعنی شیعه برای خودش شاخه‌ها دارد این ور هم سنی‌ها برای خودشون شاخه‌ها داشتند و دارن این خواجه نظام الملک شافعی بود اما به قدری تو تاریخ، ما چهره‌ی محبوب و موثری می‌بینیم از این آدم و واقعا هم بوده و سیاستنامه‌ی خواجه نظام الملک به قدری موندگاره


audio: hIWhcjadGeQ_0058.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
که امروز هم تندیسش تو بوستان ملت شهر مشهد هنوز وجود داره یعنی خیلی کسی گیری نداشته که این سنیه نذاریم برش داریم البته تا این لحظه امیدواریم که از پس این قسمت مورخ کسی نره این تندیس رو برداره اگر کسی برداشت لطفا به اطلاع ما هم برسونید به‌هرحال اسم اصلی خواجه نظام الملک چیست؟ ابوعلی حسن نام پدر ایشون چیست؟ ابوالحسن علی ایشون در نویسندگی و حسابداری هم دستی داشته اون زمان


audio: hIWhcjadGeQ_0059.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
این توانمندی‌ها اون زمان هر کدومش خودش اصلا یه چیز عجیبی بوده واقعا به‌هرحال در سیاست، نویسندگی و حسابداری دستی داشته در ادامه این آدم مقدمات علوم رو از زبان عربی و قرآن یاد می‌گیره، می‌آموزه حدود بیست سالگیش از تحصیل فقه و حدیث و سایر علوم شرعی و فنون ادبی فارغ میشه فارغ التحصیل میشه و عملا تو همین سن و سال یعنی حدود بیست سالگی تبدیل میشه به یک فاضل عالم


audio: hIWhcjadGeQ_0060.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
و دبیری توانمند شروع میکنه به اعمال دیوانی مشغول شدن اینا اسناد تاریخی داره البته این اعمال دیوانی مشغول شدن چیزیست که ما امروز بهش میگیم بوروکراسی اون زمان این آدم این کارو می‌کنه خواجه نظام الملک 21 ساله بود که با انحطاط سلطنت غزنویان و هجوم ترکمانان سلجوقی میاد خراسان و وارد دستگاه سلجوقیان میشه


audio: hIWhcjadGeQ_0062.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
به هر حال خواجه وارد دستگاه سلجوقیان میشه اینجا حسن صباح چند سالشه؟ مثلا بیست سی سال جوون‌تره دیگه مثلا این بیست سالشه اون مثلا هنوز به دنیا نیومده به هر جهت وحدت ملی ایران دوباره داشت به وجود میومد طغرل بیگ پایه گذار سلجوقیان میاد ری‌و میکنه پایتخت خودش و میانه‌ی قرن پنجم میره بغداد رو تصرف می‌کنه، عرض کردم پیش از این سلطه‌ی خودش رو تا کانون قدرت معنوی امپراتوری اسلامی


audio: hIWhcjadGeQ_0063.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
گسترش میده و عملا چه اتفاقی می‌افته؟ میشه حاکم اسلام در دنیای اسلام و با این تصرف چه اتفاقی می‌افته؟ دست آل بویه از خلافت در بغداد کوتاه میشه نتیجه سلجوقیان برای اداره‌ی سرزمین وسیع خودشون چی نیاز داشتن؟ دانش و تجربه و از این دانش و تجربه بهره‌ای نداشتند مجبور میشن بیان از فرهیختگان و کارگزاران با تحربه‌ی ایرانی استفاده کنند


audio: hIWhcjadGeQ_0064.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
اینه که میگم فرهنگ ایرانی، علم ایرانی در تاریخ با سند میشه ثابت کرد، این نمونه اش که همواره غالب شده بر حاکمانش در راس این فرهیختگان و کارگزاران که سلجوقیان میرن خواهش میکنن که آقا بیا سر و سامون بده به این حکومتی که ما الان داریم در راسشون خواجه نظام الملک بوده و ایشون خواجه نظام الملک در تاریخ هست که با قبول وزارت دو شاه مقتدر سلجوقی


audio: hIWhcjadGeQ_0065.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
یعنی آلپ ارسلان برادرزاده‌ی طغرل و بعد هم ملکشاه یکم پسر آلپ ارسلان با قبول کردن وزارت این دو نفر، تمرکزی ایجاد می‌کنه در وحدت سیاسی و ملی ایران زمین که تا اون زمان میشه گفت کم‌نظیر بود اینجا حسن صباح چند سالشه؟ حدودا ده دوازده سال


audio: hIWhcjadGeQ_0066.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
اما خواجه چطور شد وزیر؟ از دورانش بیشتر صحبت کنیم تو ده سالی که خواجه نظام الملک در خدمت چغری بیگ بود که این چغری بیگ برادر طغرل میشه آقای طغرل؛ شاه طغرل تو مناطق مرکزی ایران کلی لشکرکشی می‌کنه در نهایت زمانی که این شاه، سرشو میذاره میمیره، تموم میشه پسر نداشته، چه اتفاقی می‌افته؟


audio: hIWhcjadGeQ_0067.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
آلپ ارسلان پسر چغری بیگ یعنی برادر طغرل میشه جانشینش پسر برادر شاه میشه جانشین شاه حالا زمانی که وارد پادشاهی آلپ ارسلان میشیم می‌بینیم که نظام الملک به واسطه‌ی این که از زمان طغرل بوده دستش بازتر میشه مقامش میره بالاتر حالا وزیر شده زمان زیادی پیدا میکنه به امور نظامی بپردازه یه سر و سامونی بده خواجه نظام الملک جمعا حدود 29 سال و 7ماه و اندی


audio: hIWhcjadGeQ_0068.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
وزارت میکنه در سلجوقیان زیردست آلپ ارسلان و بعد هم ملکشاه و تو اداره‌ی امور و فتح کشورها و سرکوب مخالفین این دو پادشاه به قدری کفایت و حسن تدبیر به خرج میده که نتیجه‌ش چی میشه؟ یک دولت وسیع یک حکومت قدرتمند برای سلجوقیان ایشون قلمرو حکومت ایران رو اینقدر وسیع می‌کنه که زمانی که به تاریخ نگاه می‌کنیم تو کل 1400 سال تاریخ اسلام


audio: hIWhcjadGeQ_0070.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
خواجه نظام الملک کارهای موندگار بسیاری کرده واقعا زیاده خودش یک پادکسته بنویسید دوست داشتید درباره‌ی ایشون صحبت کنیم یه مثال بزنم یه سری مدرسه ایجاد می‌کنه که در تاریخ به نام خودش و به مدارس نظامیه مشهور میشه که این مدارس میاد دانش آموزا رو به هزینه‌ی دولت وارد مدرسه می‌کنه و تحصیل می‌کنن یعنی پولی نمیدن کجاها بوده این مدارس؟


audio: hIWhcjadGeQ_0071.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
نظامیه‌های بغداد، موصل، نیشابور، بلخ، هرات مرو، آمل، گرگان، بصره، شیراز، اصفهان همه‌ی این‌ها زمان خواجه نظام الملک ساخته میشه نهضتی که نظام الملک با ساخت نظامیه‌های متعدد به وجود آورد با یک سرعت بسیار زیاد، با یک سرعت واقعا شگفت‌آور سراسر شهرهای ایران و بسیاری از شهرهای کشورهای دیگه اسلامی رو می‌گیره


audio: hIWhcjadGeQ_0072.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
جوری که تو سده‌های پنجم و ششم هجری وقتی نازک شیم به تاریخ هیچ شهری وجود نداشته که توش مدارس متعدد حتی نه فقط یه دونه، مدارس متعدد نظامیه وجود نداشته باشه این یکی از خدمات خواجه نظام الملک در زمان خودش بود


audio: hIWhcjadGeQ_0073.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
برسیم به همزمانی نظام الملک و حسن صباح با همه‌ی این حرف‌ها، خواجه، در واقع با همه‌ی توانمندی‌هاش یه مشکل اساسی داشت گروهی که در ایران در حال یارگیری بودند و تحرکات مشکوکی داشتند این مشکل اساسی خواجه بود نام گروه چه بود؟ پیش از این در مورخ هم ازشون صحبت کردیم حشاشین به حشاشین معروف شده بودند و زیر نظر کی فعالیت میکردند؟ رهبر که بود؟ حسن صباح


audio: hIWhcjadGeQ_0074.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
به این گروه چی می‌گفتن مخالفا؟ میگفتن این کروه یه فرقه‌ی جدید آوردن و ملحد هم هستند عرض کردیم بالاتر مخالفان حسن صباح به جایی رسیدند مخصوصا مخالفان سلجوقیش به جایی رسیدن که گفتن آقا این میگه من خدام، خودش، دینش باطله طرفدارهاش هم همه ملحدن خودش و طرفداراشو باید بکشیم اصلا این تفکر نظام الملک هم بود یعنی کم کم داریم می‌رسیم به سر جنگ این دو تا


audio: hIWhcjadGeQ_0075.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
اختلاف نظام الملک و حسن صباح از کجا میاد؟ به این سوال داریم پاسخ می‌دیم نیروهای اطراف و خود نظام الملک معتقد بودن که آقا حسن صباح و دور و بری‌هاش ملحدن باید اینارو بکشیم از یه جایی به بعد دیگه اینو تو جامعه شروع کردن جا انداختن که آقا، این گروهی که می‌بینید حسن صباح اصلا تو جلسات خصوصیش ادعای خدایی میکنه آآآآآآی مسلمانان این میگه خداست پس ملحده باید کشته شه دیگه از اون ور پیروان حسن صباح ایهاالناس به این میگن خداوند الموت اصلا


audio: hIWhcjadGeQ_0076.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
پرانتز یادآوری کنم یکی دیگه از دلایلی که در تاریخ به حسن صباح گفتند خداوند الموت هم پس، از اینجا میاد خواجه نظام الملک و مخالفان گفتند که آقا این داره میگه من خدام دیگه حالا گفته یا نه بحث دیگری‌ست آقای نظام الملک کم کم شروع میکنه تو جامعه تبلیغ کردن که آقا این تو جلسات خصوصی میگه من خدام ولی تقیه میکنه یعنی تفکرشو چه خودش چه دور و بریاش


audio: hIWhcjadGeQ_0077.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
تو جایی که ممکنه آسیب ببینن، رو نمی‌کنن، زبلن اعلام نمی‌کنن رسما که این خدائه ما هم طرفدار خدامون هستیم حواستون باشه ایهاالناس، اینا همه ملحدن این تا اینجای اختلاف این دو نفر


audio: hIWhcjadGeQ_0078.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
خب بیایم جلوتر برگردیم سال 1090 حالا حسن صباح هم قدرت داره، الموت و پایتخت حکومت اسماعیلیه‌ای که گفتیم برای خودش برج و بارو و قلعه داره گفتیم قلعه‌ی الموت هم ویرانه بود اولش دیگه زمانی که آقای صباح وارد شد ویرانه بود وارد شد دستور بازسازی داد جامع التواریخ یکی از قدیمی‌ترین کتب تاریخی که به زبان فارسی هم نوشته شده یه وصفی داره از قلعه‌ی الموت عینا نقل می‌کنم


audio: hIWhcjadGeQ_0079.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
نوشته که قلعه‌ای بود به غایت مستحکم اگرچه عمارت‌های آن کهنه شده بود و هوای عفن داشت به سبب بی آبی مگر چشمه‌ای خرد که به خروج آب خرد وفا نکردی سیدنا فرمود جویی به الموت آورند و بسیار دی‌ها از حدود الموت به آن، بدان چشمه بگردید و پیرامون آن زراعت کردند و باغ‌ها و زرع‌ها بکاشتند


audio: hIWhcjadGeQ_0080.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
به این سبب هوای الموت، خوش شد پرانتز عرض کنم این خوش یعنی مطبوع شد در واقع طبق جامع التواریخ الموت بوی تعفن می‌داد با ساخت و سازها و استراتژی حسن صباح شد چیزی که امروز می‌بینیم که چیست؟ همه جا سبزه


audio: hIWhcjadGeQ_0081.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
حالا حسن صباح چی کار میکرد تو قطعه‌ش؟ آموزه‌هایی داشت و بسیارم خاص بود ازش صحبت کنیم بد نیست، مثال بزنیم به ریاضیات بسیار توجه داشت اما به ریاضیات التقاطی یعنی چی؟ احسان طبری مورخ معاصر ما که از مشهورترین اعضای حزب توده هم بود ایشون درباره‌ی ریاضیات التقاطی اسماعیلیه یه نقل قولی داره من مشخصا عرض می‌کنم


audio: hIWhcjadGeQ_0082.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
نوشته اسماعیلیه تحت تاثیر عقاید فیثاغورثی و نظایر آن بر کیش اعداد بودند اعداد پنج و هفت و دوازده و بیست و چهار و سی برای آنان مقدس بود عدد هفت را ارزش خاصی بود آن‌ها می‌گفتند وجود هفت آسمان و هفت زمین و هفت آیه در سوره‌ی فاتحه و هفت عضو در بدن که هنگام سجده به زمین می‌خورد


audio: hIWhcjadGeQ_0083.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
و هفت حفره در صورت انسان خود رمزی از اهمیت ویژه‌ی عدد هفت است این است ریاضیات التقاطی که حسن صباح بسیار خوشش میومد ازش


audio: hIWhcjadGeQ_0084.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
حسن صباح برای پیروان خرافات‌زده‌ش تبلیغ می‌کرد مثلا چه تبلیغی؟ می‌گفت واژه‌ی الموت به حساب ابجد میشه 483 این یعنی همون سال تصرف الموت و میومد از این امر، از این که ابجدش اینه، اینم همون ساله میرسید به چی؟ حقانیت خودش میگفت پس بنابراین ما حقانیت داریم در واقع اسماعیلیان علاقه‌ی بسیار خاصی داشتن به اعداد ابجد


audio: hIWhcjadGeQ_0085.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
و کلا اینجور بازی‌های خرافی رو واقعا باهاش حال میکردن گویا به همین جهته که تمام پیشامدهای اتفاقی رو میومدن با بدل کردن به اعداد رمزی حکمت آمیزش می‌کردن یعنی یه دلیلی براش پیدا میکردن اینقدر تبدیل میکردن به اعداد مختلف ابجد، این نشد اون یکی، اون نشد این یکی تهش یه چیزی ازش درمیومد و می‌شد به به حکمت آمیزه، عجب، پس باید این می‌شد بعدها هم این باورها توی نوشتار و


audio: hIWhcjadGeQ_0086.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
گفتار طرفداران شبه علم به کار گرفته شد حتی همین امروز هستن افرادی که واقعا باور دارن به این نوع خرافات و تبلیغش هم می‌کنن شما مثلا اگر دلارو اینجوری کنی این وری کنی این شکلیشو این وری بپیچونی میشه این یا اینجا نوشته 8 اونجا نوشته 6 اتفاقا تو ایران هم داریم یکی از اصلی‌ترین طرفداران این حکمت‌آمیز کردن اعداد همین جند ماه پیش هم یه لیست انتخاباتی منتشر کرد ایشون حالا خودتون پیدا کنید پرتقال فروشی که مثلا میشینه میگه


audio: hIWhcjadGeQ_0087.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
ببین کی برات چیدن؟ من نمیگما سرچ کن! گوگلش کن اینا چیدن ببین کی چی کار کردن که تو رو . یا مثلا هی اینطوری اینجوری میکرد، مثلا فلان آقای چی چی پور حالا کار نداریم یه فاصله‌ی موسیقایی و عرایض بنده


audio: hIWhcjadGeQ_0088.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
اسماعیلیان بر اساس این اصول و عقاید و عددبازی یک نوع سلسله مراتب بالا به پایین هم به وجود میارن که در راس این سلسله مراتب هم خلیفه‌شون بوده که حجت‌های خودشو چی‌کار میکرده خلیفه؟ برای تبلیغ به هفت گوشه‌ی عالم می‌فرستاده، هفت از اون طرف هفت سلسله مراتب هم حاکم بوده از این بالا به پایینی که ما نگاه می‌کنیم تو این سلسله مراتب هفت تا بوده خیلی با هفت حال می‌کردن


audio: hIWhcjadGeQ_0089.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
پنج، هفت، دوازده، بیست و چهار، سی مقدس بوده هفت چیز عجیبی بوده گویا به‌هرحال، هفت سلسله مراتب داشتن از بالا به پایین یا در واقع تو سیستم اعتقادی‌ای که حسن صباح ایجاد کرده بود همین سلسله‌ها یه سلسله‌ی هفتم داشت تو سلسله مراتبی که عرض کردم این هفتمیه فداییان بودن هفت هم خیلی مقدس بود فداییان هم تو قسمت هفتم بودن عرض کردم حسن صباح به محض مستقر شدنش در الموت


audio: hIWhcjadGeQ_0090.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
شروع می‌کنه تمهیدات دفاعی برای اونجا ترتیب دادن خیلی سریع مهمترین نیروی دفاعی الموت هم کیا بودن؟ همین فداییان بودن سوالی وجود نداشته، فدا فقط مثال امروزیشو بزنیم انتحاری‌ها به طور مثال به‌هرحال در ادامه اوضاع جوری پیش میره که دولت سلجوقی و وزیر مقتدرش خواجه نظام الملک می‌بینن اوضاع خیطه دیگه، خیلی دارن قدرت می‌گیرن و تاثیرگذار دارن میشن، نتیجه؟


audio: hIWhcjadGeQ_0091.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
تصمیم میگیرن حسن و پیروانشو هرجوری شده نابود کنن ملکشاه سلجوقی اول چی کار می‌کنه؟ یه سری نماینده می‌فرسته سراغ حسن آقای صباح که به صورت مسالمت‌آمیز تموم کنن کارو اقناع کنن عملا و بهش بگن که دست از تشکیل حکومت بردار قربونت ایران حکومت داره دیگه عه اما جناب صباح پیامی برای شاه سلجوقی می‌فرسته


audio: hIWhcjadGeQ_0092.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
که واقعا رعب و وحشت رو در دل درباریان و سربازان سلجوقی مخصوصا ایجاد می‌کنه صباح میگه به ملکشاه بگویید به من صدمه و آسیب نرساند وگرنه در برابر او صف آرایی خواهم کرد و این را نیز بداند که لشکریان او تاب مقاومت در برابر فداییان من را ندارند زیرا هر یک از سربازان من در جانبداری بی‌مانندند و کشتن و کشته شدن برایشان، هیچ فرقی نمی‌کند


audio: hIWhcjadGeQ_0094.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
تاریخ واقعا اتفاقات عجیبی به خودش دیده میگن حسن صباح برای این که نمایندگانی که از طرف شاه سلجوقی اومده بودند رو قانع بکنه که خیلی جدیه یعنی این حرفی که می‌زنه که فداییان من فرقی نمی‌کنه بمیرن یا بکشن چی کار میکنه؟ سه نفر از پیروانشو صدا میکنه میگه فلانی فلانی فلانی، یه قدم بیاین جلو، مثلا میان جلو به اولی میگه که خودتو با خنجر بکش


audio: hIWhcjadGeQ_0095.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
به دومی میگه که برو از بالای قلعه خودتو پرت کن پایین به سومی میگه، سخت بوده، تو آب خودتو خفه کن غرق کن خودتو هر سه بدون این که کوچکترین سوالی بپرسن یا لحظه‌ای درنگ کنن دستور حسن آقا را اطاعت می‌کنن و نمایندگان شاه سلجوقی با دیدن این صحنه اصلا چیز میشن یعنی به خودشون می‌ترسن و وحشت میفته به جونشون نه فقط از این که اینا چرا اینجوری کردن؟


audio: hIWhcjadGeQ_0096.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
واقعا این کارو میکنن از این که چه نفوذی داره حسن صباح، روی آدماش و سوال احتمالا اون لحظه در ذهن فرستاده‌های شاه سلجوقی چی بوده؟ این حسن صباح چند تا از اینا داره؟ بله


audio: hIWhcjadGeQ_0097.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
یه نکته رو اجازه بدین اینجا مطرح کنیم این که چقدر از این روایت‌ها و داستان‌ها واقعیه؟ و چقدش افسانه‌س؟ واقعا قضاوتش با شما اما در عمل هم مشخص شد که زور فداییان حسن صباح بسیار زیاده چرا؟ زمانی که ملکشاه لشکرکشی کرد برای تصرف قلعه‌ی الموت سه سوته شکست خورد در واقع سخن حسن صباح درست از آب دراومد در عمل هم ثابت شد


audio: hIWhcjadGeQ_0098.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
بعضیا روایت می‌کنن که پیروان حسن صباح تحت تاثیر حشیش اینطور شیفته می‌شدن و به همین خاطر به حشاشین هم معروفند اما بیشتر تاریخ نگاران معتقدند که آقا داستان این نیست حالا چون اسم حشاشینه الزاما حشیش نیست این هم نوعی افسانه‌ست تاریخ دانان معتقدند داستان نام حشاشین به این جهت بوده احتمالا که الموت گیاهان دارویی بسیار داشته و داره


audio: hIWhcjadGeQ_0099.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
همین امروز یکی از مراکز گیاهان دارویی ایران زمین همین کوه‌ها و در واقع دامنه‌های الموته به‌هرحال معتقد بودن به این واسطه یکی از کسب و کارهای الموت، داروفروشی بوده گیاه فروشی بوده، کیاه میشه حشیش


audio: hIWhcjadGeQ_0102.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
به هر حال یک مسئله قطعی‌ست نیازی به مصرف مواد مخدر نبوده اقدامات حشاشین به خاطر مصرف مواد مخدر نبوده، افسانه‌ست اون‌ها توسط رهبرشون چنان شستشوی فکری و مغزی شده بودند که هیچ نیازی به مواد مخدر نبود یعنی هیچ مواد مخدری اصلا نمیتونست این کارو بکنه


audio: hIWhcjadGeQ_0103.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
ایدولوژی حسن صباح از هر افیونی و از هر مخدری قوی‌تر بوده و تاریخ هم البته تکرار میشه به هر جهت حسن صباح یک چهره‌ی کاریزماتیک بود و نفوذ عجیبی بر انسان‌ها داشت، اینا دیگه سند داره زمانی که این آدم سخنرانی می‌کرده پیروانش با شنیدن هر کلمه‌ای زار زار، ابر بهار گریه می‌کردن تاثیر داشته زمانی که دستوری به کسی می‌داده، بی درنگ اطاعت می‌کرده


audio: hIWhcjadGeQ_0104.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
فداییان حسن صباح به شکل مخفی تو سراسر کشور پراکنده بودن با خنجری آخته در میان جامه‌هایشان این خنجر همواره پنهان بوده اون‌ها می‌تونستن هر لحظه و به دستور حسن صباح به اراده‌ی لحظه‌ی حسن صباح اون کسی که او میگفت رو بکشن یه جورایی راهی شدن این فداییان برای عملیات ترور شباهت‌های زیادی داره به عملیات‌های استشهادی امروز


audio: hIWhcjadGeQ_0105.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
به عملیات‌های انتحاری امروز زمانی که یک فدایی زنده از ماموریت برمی‌گشته جالبه مادر و خانواده‌ش مویه می‌کردند که خاک بر سرت کشته نشدنش در راه حسن صباح رو خسرانی بزرگ می‌دونستن می‌گفتن وای بر ما که در راه رهبرمون این کشته نشد در واقع این خانواده‌ها و اساسا طرفداران حسن صباح ایشون رو حقیقت عالم می‌دونستن خودشون هم چی می‌دونستن؟ میگفتن ما ولایی هستیم


audio: hIWhcjadGeQ_0106.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
و این قتل‌ها حالا در ادامه چه اتفاقی رو ایجاد کرد؟ آوازه‌ی حشاشین به اروپا هم رسید افسانه‌هایی که درباره‌ی قدرت حشاشین یا اون طور که در انگلیسی میگن


audio: hIWhcjadGeQ_0108.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
گفته می‌شد کم کم باعث رعب و وحشت در کجا شد؟ در تمام دنیا یه نکته‌ی جالب بگم اگه اهل بازی‌های کامپیوتری هستید


audio: hIWhcjadGeQ_0110.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
و احتمالا بازی هم کردید این بازی کامپیوتری تو همین دوره‌ی تاریخی داره روایت میشه، جالبه حتی توی این بازی‌ها اشاره‌هایی به حسن صباح شده تو بعضی از نسخه‌ها ما دیالوگ‌های فارسی می‌شنویم اگر دقت کنیم گرچه تو بازی جادوگری و این جور چیزام وجود داره که باز ناشی از همین افسانه‌پردازی‌هاییه که مردم کردند درباره‌ی کی؟ حسن صباح حسن صباح، خداوند الموت تا همین امروز هم آثارش وجود داره


audio: hIWhcjadGeQ_0111.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
قبل از ادامه یکی دیگه از این افسانه‌ها رو عرض کنم در توضیحاتی در همین کتاب خداوند الموت اومده که بنده مثال می‌زنم برای تبدیل شدن یک فرد به فدایی طرف باید اینقدر می‌گشته، می‌گشته و سختی می‌کشیده تا یکی یه جایی بهش می‌گفته که برو پای فلان کوه بشین مثلا در سرمای زمستون میرفته اونجا میشسته بدون هیچ آب و غذایی و معلوم نبوده یک ماه بعد؟ دو ماه بعد؟ سه ماه بعد؟ اینقدر باید میشسته


audio: hIWhcjadGeQ_0112.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
تا یک سواری ناآشنا بیاد، این آدم رو ببره از یک بیراهه‌ای که کسی باورش هم نمی‌شده احتمالا چشماش هم می‌بستن و به محض ورود این آدم باید اخته می‌شده و حالا کم کم میتونسته تبدیل بشه به یک فدایی این یکی از نسبتا میشه گفت افسانه‌هایی‌ست که ما مشابهش رو در شائولین هم می‌بینیم


audio: hIWhcjadGeQ_0114.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
باید همچین مسیری رو طی میکرده در فلانجا بشین اینقدر بشین تا یه سوار بیاد ببردت هزاران سختی بکشی تا قبول بشی برای چی؟ برای این که در شائولین باشی تا لیاقتت بر ما عیان شود تا تو فدایی شوی


audio: hIWhcjadGeQ_0115.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
مورخان غربی که شیفتگی به چهره‌های معنوی رو در تاریخ خودشون اصلا سراغ نداشتن استدلال می‌کردن که آقا چنین تاثیر غریبی بر انسان‌ها فقط با مسموم کردن روان این آدم‌ها توسط مواد مخدر ممکن است و بس اینقدر باید مواد بدی تو حال خودشون نباشن دیگه رد بدن دیگه، که مغزو شستشو بدی اما در ادامه پژوهش‌هایی انجام شد که نادرستی این نظریه رو اثبات کرد


audio: hIWhcjadGeQ_0116.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
و تاثیر حسن صباح بر پیروانش رو صرفا و صرفا و صرفا از طریق آموزه‌ها و نفوذ شخصیت خود این آدم و نفوذ کلام شخص این آدم اثبات کرد که اموزه‌ها و شخصیت و کلام این آدم، کافی بوده مواد نمی‌خواسته قدرت حسن صباح این بوده، دقیقا مثال بزنیم هیتلر مگه این نبود؟ مگه تاثیرگذار نبود؟ هزار مثال میشه آورد همین الان


audio: hIWhcjadGeQ_0117.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
از بزرگانی که در تاریخ زیستند یا می‌زیند که یا خوب بودند یا بسیار بد که یک کلامشون کافی بود و هست برای هر اتفاقی و تو بشنو البته، خواهد بود


audio: hIWhcjadGeQ_0118.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
برگردیم به دشمنی، درباره‌ی خواجه بیشتر صحبت کنیم یه افسانه رو گفتیم که اینا سه تا یار دبستانی بودن خواجه و حسن صباح و خیام و گفتن هر کی به یه جایی رسید، دست بقیه رو بگیره خواجه نگرفت دعواشون شد این که حالا واقعا افسانه بود اما بر اساس مستندات تاریخی این دو نفر قبل از این که به قدرت برسند همدیگه رو میشناختن واقعا زمانی که حسن صباح هنوز نرفته بود مصر عرض کردم بین بیست تا سی سالگی این آدم رفت مصر


audio: hIWhcjadGeQ_0119.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
قبل از این که بره چی بود؟ یه جوون سر به راهی بود شیعه‌ی دوازده امامی بود تو ایرانی که اغلبم سنی بودن یه جورایی همه سنی بودن حتی وارد دربار سلجوقیان میشه، حسن صباح نتیجه؟ اونجا همدیگه رو شناختن این دو نفر حالا نظام الملک بالاتر بوده به هر حال همونجا اولین اختلافات ایجاد شده یعنی تو دربار سلجوقی دعوا شروع شده بعد حسن آقا ول کرده رفته مصر و بعد شده حجت و اومده شده رهبر و حالا خداوند الموت و بجنگ تا بجنگیم


audio: hIWhcjadGeQ_0120.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
دلیل دعواشون تو دربار سلجوقی چی بوده جذابه دین سر مذهب با هم دعوا داشتن آقای خواجه نظام الملک عرض کردم شافعی بود سنی مذهب بود، سنی شافعی حسن صباح چی بود؟ شیعه‌ی دوازده امامی بود حالا در ادامه شد شیعه‌ی هفت امامی به‌هرحال شیعه و سنی گرفتاری با هم داشتن خواجه نظام الملک زمانی که حسن صباح تو دربار سلجوقی حضور داشته


audio: hIWhcjadGeQ_0121.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
هر جا می‌تونسته گویا به شیعیان و اسماعیلیه ضربه می‌زده یعنی دوازده امامی هفت امامی نداشته ایشون مشکل داشته با شیعیان، چرا حالا؟ شاید چون سنی مذهب بوده نتیجه؟ حسن صباح از همونجا در برابر خواست خواجه ایستاد دعواشون شد و حالا بعد گذاشت رفت مصر و ادامه‌ی داستان در واقع حسن صباح همواره منتظر فرصتی بود تا این مرد قدرتمندو یعنی خواجه نظام الملکو، از پا دربیاره


audio: hIWhcjadGeQ_0122.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
دشمن دیرینه رو حالا سال‌ها گذشته دشمنی دیرینه بدتر هم شده خواجه حالا وزیر دربار سلجوقیانه، با اون جلال و جبروت حسن صباح چی‌کاره‌ست؟ با اون جلال و جبروت خداوند الموته


audio: hIWhcjadGeQ_0123.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
ملکشاه و خواجه نظام عازم سفر بغداد بودند که یکی از فداییان به نام بوطاهر ارانی به بهانه‌ی دادن یک نامه میاد پیش خواجه نظام‌الملک و میگه آقا این نامه خدمت شما این خنجر هم خدمت شما بله شاهرگش رو میزنه اون فدایی خبر قتل خواجه نظام الملک به حسن صباح می‌رسه و این آدم از فرط خوشحالی خطاب به پیروانش میگه


audio: hIWhcjadGeQ_0124.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
قتل هذا الشیطان، اول السعادت بله قتل این شیطان آغاز سعادت است ایشون گفت اول سعادت بود اما تاریخ به ما میگه نه تنها اول سعادتش بود بلکه اول راهش بود تازه از اون روز به بعد، از خواجه نظام‌الملک به بعد فداییان حسن صباح بسیاری انسان رو با همین شیوه‌ها کشتند،ترور کردند برنارد لوئیس تاریخ شناس انگلیسی


audio: hIWhcjadGeQ_0125.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
یه نقل قولی در همین رابطه داره عینا عرض می‌کنم نوشته در جنگ رعب انگیز و حساب شده‌ای که اسماعیلیان آغاز کرده بودند قتل خواجه نظام نخستین حمله از سلسله حملات طولانی‌ای بوده که سلاطین، امیران، سرکردگان، حکمرانان و حتی دسته‌ای از فقیهان و علمای دینی که عقاید اسماعیلیان را مردود دانسته و قتل آنان را مباح اعلام کرده بودند


audio: hIWhcjadGeQ_0128.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
درگذشت شاه سلجوقی دربار و حکومت مرکزی رو به شورش و آشوب کشوند و همین دوباره بهترین اتفاق بود برای حسن صباح که چه کنه؟ قدرتشو زیاد کنه با مرگ ملکشاه برای دوران کوتاهی آقای محمود اول سلجوقی تونست بیاد قدرت رو به دست بگیره اما اما خیلی سریع تو دعوا و درگیری‌های قدرت کشته میشه در ادامه آقایی به نام برکیارق، میشه شاه سلجوقی


audio: hIWhcjadGeQ_0129.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
و این آدم سریعا میگه باید یه مبارزه‌ی همه‌جانبه علیه اسماعیلیان انجام داد فقهای سنی شافعی مذهب هم میان چی کار میکنن؟ فتوای جهاد میدن بر علیه اسماعیلیان و نتیجه؟ بسیاری از پیروان اسماعیلیه اعدام میشن و اسماعیلیان چی کار میکنن؟ از اون ور در پاسخ بسیاری از امرا و فقهای شافعی رو ترور میکنن همونطور که بالاتر عرض کردم اما شاه سلجوقی برکیارق


audio: hIWhcjadGeQ_0130.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
که همزمان گرفتار جنگ با برادرانش هم بود یعنی دعوای قدرت تو خود سلجوقیان هم ادامه داشت توان سرکوب حسن صباح رو نداشت بسیار قدرت گرفته بود، از فرصت استفاده کرده بود، عرض کردم


audio: hIWhcjadGeQ_0132.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
دیگه وزیر ملکشاه نبوده، تو دربار بوده ها یعنی جزو دربار بوده، قدرت هم داشته وزیر نبوده چرا نبوده؟ اسنادی وجود داره که میگه ظاهرا اختلافاتی بین ملکشاه و خواجه به وجود اومده بود که ناشی از چه بود؟ از سمپاشی و شایعه‌سازی همین گروه حسن صباح حتی درباره درگذشت ملکشاه هم شایعاتی در تاریخ هست که میگن طرفداران خواجه نظام الملک این کارو کردند یعنی چون ملکشاه با خواجه رفتار بدی کرد


audio: hIWhcjadGeQ_0133.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
در نهایت هم خلعش کرد از وزارت و خواجه هم حالا کشته شد ملکشاه رو مقصر می‌دونستن، مسموش کردن و ملکشاه هم به دست طرفداران خواجه نظام الملک در واقع کشته شد این درسته یا نه باز هم قضاوتش با شما


audio: hIWhcjadGeQ_0134.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
در نهایت برکیارق هم نتونست کار حشاشین و حسن صباح رو بسازه و عمر حکومتش در 1105 میلادی تمام شد سلطان سنجر پادشاه بعدی سلجوقیانه که از قدرت و نفوذ حسن صباح بسیار آگاه بوده چی کار میکنه؟ سعی می‌کنه باهاش صلح کنه حسن صباح سنجر رو از طریق جاسوسان فراوانی که دیگه حالا تو دربار سلجوقی هم داشت بسیار ترسونده بود چی کار کرده بود؟


audio: hIWhcjadGeQ_0135.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
مثلا دستور داده بود به جاسوساش وقتی شاه خوابیده برید یه خنجر بذارید بغلش بیدار شد خنجرو ببینه ببینه و همین اتفاق میفته شاه بلند میشه میبینه و میبینه اصلا به نفود حسن صباح تو دربار خودش پی میبره و عملا میشه گفت صلح با حسن صباح رو از سر ترس قبول می‌کنه، به این نتیجه می‌رسه در واقع حسن آقا اینجوری به شاه سنجر پیغام داده بود که


audio: hIWhcjadGeQ_0136.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
ببین گلم لازم باشه از این هم نزدیکتر میشم علاوه بر سطان سنجر الباقی حاکمان، فقها، امرا از ترس حسن صباح و فداییانش هیچ وقت خواب راحت نداشتند حتی گفته میشه یه سری‌ها با زره و کلاهخود می‌خوابیدن از امرا بگیر تا فقها


audio: hIWhcjadGeQ_0137.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
بله اسماعیلیه علاوه بر ترور، دشمنانش رو میترسوند یه مثال بزنیم یکی از مخالفان اسماعیلیون تو همین دوران کی بود؟ امام فخر رازی بسیار هم مشهوره ایشون، بود و هست ایشون از بزرگترین متکلمین تاریخ اسلامه و تسلطش بر علوم اسلامی زبانزد خاص و عام بوده در تاریخ هم هست حالا داستان ایشون چیه؟ منتقد فرقه‌ی اسماعیلیه بود و حسن آقا


audio: hIWhcjadGeQ_0138.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
اسماعیلیان چه می‌کنند؟ برای این که ایشونو بترسونن یکی از پیروان خودشون رو میفرستن پیش این آدم درس بخونه در قامت شاگرد و در زمان مناسب بنا بوده جلوش خنجرو بکشه بترسونه فقط، استاد رو فدایی مورد نظر چه می‌کنه؟ میره نزد امام هفت ماه شاگردش بوده و یک روزی زمانی که امام رو تنها پیدا می‌کنه خنجرو میکشه بعد از هفت ماه می‌ذاره رو گلوی امام فخر رازی، میگه توبه کن قربونت


audio: hIWhcjadGeQ_0139.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
فخر رازی نفس نکشیده توبه می‌کنه تا پایان عمرش هم از اسماعیلیه بدگویی نمی‌کنه حسن صباح دستور داده بود آقا نکشید بترسونیدش خیلی جالبه در ادامه‌ش هم حالبه حسن صباح کلی پول و طلا میده به ایشون که بدگویی نمی‌کنه از اسماعیلیون در نهایت به چه نتیجه‌ای میرسیم از این مثال‌ها؟ آقای حسن صباح با این روش یعنی ترور و ارعاب مخالفانش


audio: hIWhcjadGeQ_0140.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
میتونه اسماعیلیه رو حفظ کنه و گسترش بده دین با زور، با کشتن ایشون در طول این سال‌ها هیچ وقت از قلعه‌ی الموت خارج نمیشه خودش هم یه جورایی تو حصر بوده و خیلی هم زیست زاهدانه‌ای داشته البته اسنادش هست حسن صباح یک کتابخونه‌ی بسیار بزرگی هم داشته در الموت و تا حدودی زبان‌های لاتین و یونانی رو هم بلد بوده بیشتر اوقاتش رو به مطالعه و عبادت می‌گذرونده و یه عادت خاصی هم ایشون داشته


audio: hIWhcjadGeQ_0141.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
در پایان نماز همواره عادت داشته خبررسان‌ها بیان خبر ترورهای مقدس رو برای خداوند الموت بازگو کنن و ایشون شکر کنه


audio: hIWhcjadGeQ_0144.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
و 503 هجری شمسی حسن آقا در همون قلعه‌ی الموت زمانی که حدودا هشتاد ساله بود از دنیا رفت اما قبل از مرگش یه کار مهم می‌کنه این آدم یکی از سران حکومتش یعنی آقای کیا بزرگ امید رودباری رو به عنوان جانشین خودش انتخاب می‌کنه و گفته میشه حسن صباح تمام پسران خودش رو هم به قتل میرسونه که کسی مدعی جانشینی نباشه خب چرا به دنیا آوردی؟


audio: hIWhcjadGeQ_0145.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
یعنی نگران تشکیلاتش بوده دوام داشته باشه، عجیبه کجای دینش بوده؟ ای کاش یکی حالا می‌پرسید قبلش به هر جهت درست هم برنامه ریزی کرده بود حشاشین بعد از صباح به کار خودشون ادامه میدن اما جناب حسن خان قصه‌ی ما به مخیله‌ش هم خطور نمیکرد که روزی یک چنگیز خان مغولی پیدا شود و از خود حسن صباح هم، حسن صباح‌تر باشد و بیاد بساط هر جنبنده‌ای را در ایران زمین جمع کند


audio: hIWhcjadGeQ_0147.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
بعضی تاریخ نویسان خراسانی ایران خواجه نظام الملک رو بزرگترین وزیر تاریخ ایران زمین می‌دونن که در تشکیل ایران بعد از اسلام نقش بسیار موثری داشت بعضی تاریخ نویسان شیعه هم از حسن صباح به عنوان اولین کسی که به حکومت‌های اهل سنت در ایران پایان داد و پایه‌گذار اولین حکومت شیعه در ایران شد به دیدگاه احترام نگاه می‌کنند


audio: hIWhcjadGeQ_0148.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
قضاوت درباره‌ی افرادی که هزارسال پیش رفتند و اکثر آثار مکتوبی که ازشون باقی مونده هم نوشته‌ی خودشون و اطرافیانشون بوده واقعا ممکن نیست اما بدون شک هم حسن صباح و هم خواجه نظام الملک با وجودی که دشمن خونی هم بودند اما در کنار هم در ترسیم مرزهای فرهنگی و اعتقادی ما ایرانیان


audio: hIWhcjadGeQ_0149.opus
source: youtube
source_id: hIWhcjadGeQ
invalidation: VALID
text:
نقشی فراتر از سایر مردمان عصر خودشون داشتند این که خوب بودند یا بد؟ قضاوتش با شما زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن این که در ادامه با هم خواهیم دید ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو تا چند روز اتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ


audio: xX63AmMWRq8_0001.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
پرده‌ی اول دختر در حیاط مدرسه در انتهای صف ایستاده ناگهان بویی شبیه گازوئیل به مشامش می‌رسه همین طور که بدون از بین رفتن نظم صف داره سرش رو می‌چرخونه تا منشا بو رو پیدا کنه حالت تهوع می‌گیره استفراغ میکنه سرش گیج میره و میفته زمین هنوز چشاش بسته نشده که همشاگردی بعدیش میفته کنارش چشاش بسته میشه ولی هنوز هوشیاریش از بین نرفته


audio: xX63AmMWRq8_0003.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
پرده‌ی دوم نزدیک به 100 نفر که بیشترشون دختران نوجوان مدرسه‌ای هستند با یه سری علائم مشابه به درمونگاه منتقل شدند حالت تهوع، استفراغ، سردرد، سرگیجه و بیهوشی گرفتن عضلات، اختلال حرکتی، مشکلات تنفسی خونریزی بینی، خنده های دیوانه وار و توهم


audio: xX63AmMWRq8_0004.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
پرده‌ی سوم یک روزنامه نگار و نویسنده مخالف حکومت در آسانسور خونه‌ش به ضرب جهار گلوله کشته شد سه گلوله به سینه و یک گلوله مستقیما به مغزش سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه ویژه برنامه، بریم ببینیم چی شد؟


audio: xX63AmMWRq8_0005.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
روزهای آخر سال 2005 در یکی از مناطق شرقی جمهوری فدرال روسیه در جمهوری جنگ زده چچن یک سری اتفاقات عجیب غریب افتاد در یک تعدادی از مدارس دخترانه یک گاز بیماری‌زا منتشر شد و خیلی از دانش‌آموزها رو گرفتار علائم شدید مسمومیت کرد اصلی‌ترین مرکز انتشار این گازهای مسمومیت زا


audio: xX63AmMWRq8_0006.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
روستایی بود به نام استارو گلادوفسکا در شرق جمهوری چچن و البته در شهرها و روستاهای دیگه هم موارد مشابهی گزارش شد ولی در نهایت اوضاع انقدر حاد شد که خیلی از بیمارهای قربانی این گاز به گوزنی، پایتخت چچن منتقل شدند و اونجا بستری شدند


audio: xX63AmMWRq8_0007.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
جراداد دتوا، مادر یکی از بچه‌هایی که تحت تاثیر این گاز قرار گرفته بود تعریف میکنه اون روز بچه‌م زودتر اومده بود خونه گفت همه سر درد داشتیم و معده‌مون پیچ میخورد بچه‌م میلرزید و میگفت سردمه یه پتو آوردم پیچیدم دورش و کمی حالش داشت بهتر میشد مادر بقیه بچه‌ها هم که با هم در تماس بودیم همه میگفتند که حال بچه‌شون بهتره


audio: xX63AmMWRq8_0009.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
کشور فدرال روسیه یا همون فدراسیون روسیه یه کشور با قدمت تاریخی خیلی زیاد که برای دوران هفتاد ساله مرکز اتحاد جماهیر شوروی بود با فروپاشی شوروی خیلی از جمهوری‌های این کشور تجزیه شدند و خودشون به کشوری مستقل تبدیل شدند یه سری کشور اما با مسکو موندند و فدراسیون روسیه رو تشکیل دادند درواقع فدراسیون روسیه


audio: xX63AmMWRq8_0010.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
هشت ناحیه فدرال داره که هر کدوم توسط نماینده دولت مرکزی روسیه اداره میشه یکی از این هشت قسمت ناحیه فدرالی قفقاز شمالیه بعد حالا همین قفقاز شمالی هفت ناحیه فدرال دیگه داره که یکی از این ناحیه‌ها جمهوری خودمختار چچنه کشوری که سراسر تاریخش پر از جنگه یکی از اولین جنگ های تاریخ چچن


audio: xX63AmMWRq8_0011.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
با امپراتوری عثمانی بوده در سده پانزدهم میلادی که باعث میشه اکثریت چچنی‌ها مسلمون بشند علت مسلمون بودن چچن از این تاریخ میاد از قرن نوزدهم میلادی هم این مسلمونهای ساکن در منطقه‌ای در شمال دنیا به دنبال استقلال از روسیه بودند وقتی روسیه با عثمانی در قرن نوزدهم جنگید اینها یعنی چچنی‌ها خواهان استقلال بودند


audio: xX63AmMWRq8_0012.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
وقتی انقلاب 1905 روسیه رخ داد اینها یعنی چچنی‌ها باز خواهان استقلال بودند وقتی انقلاب اکتبر 1917 رخ داد اینها یعنی چچنی‌ها باز خواهان استقلال بودند وقتی بعد از انقلاب 1917 جنگ داخلی روسیه رخ داد دوباره اینها خواهان استقلال بودند و در تمام دوران کمونیسم هم


audio: xX63AmMWRq8_0013.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
باز چچنی‌ها خواهان استقلال بودند و براش می‌جنگیدند وقتی جنگ جهانی دوم رخ داد و باز هم چچنی‌ها دنبال استقلال بودند استالین بخش بزرگی از مردم چچن رو تبعید کرد به قزاقستان و سیبری با فروپاشی شوروی دو جنگ حسابی بین نیروهای تجزیه طلب چچن و دولت مرکزی روسیه رخ داد


audio: xX63AmMWRq8_0014.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
که آخریش رو در سال 1999 میلادی روسیه برد چند سال بعد و در سال 2006 یه رئیس جمهور مسلمون خیلی خیلی نزدیک البته به پوتین به نام رمضان قدیروف قدرت رو در این جمهوری خودمختار فدراسیون روسیه در دست گرفت تا همین امروز چند ماه بعد از انتخاب قدیروف


audio: xX63AmMWRq8_0016.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
وقتی دختران مدرسه‌ای به شکل گسترده مسموم شدند رسانه‌های رسمی چچن اول اعلام می‌کنند مسمومیت غذایی گسترده رخ داده بعد که گسترده تر می‌شه یعنی گستره مسمومیت از یک روستا فراتر می‌روه مشخص می‌شه که فرضیه و دروغ مسمومیت غذایی درست نیست پس یه سری سم شناس از طرف دولت روسیه مامور میشن برن ببینن چه خبر بوده


audio: xX63AmMWRq8_0017.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
اونها اول از همه رفتند تست کردند و گفتند آقا ما اثر رادیواکتیو پیدا نکردیم بعد اعلام کردند که مورد مشکوکه و نیاز به تحقیقات بیشتری هست بعد آقای حسین نطایف استاندار شلوکوفس کایا یعنی استانی که مدارس درش قرار داشت اومد گفت ممکنه گاز اعصاب در مدرسه زده باشن و حتی ممکنه اقدام تروریستی باشه کار دشمن باشه


audio: xX63AmMWRq8_0018.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
منتها آقای سلطان علیم خادجیف معاون وزیر بهداشت چچن که خودش رئیس بیمارستان اطفال گروزنی پایتخت چچن هم هست یعنی رئیس بیمارستانی که دانش آموزان مسموم شده رو آوردند اونجا سریع مصاحبه میکنه و میگه آقا از این خبرها نیست ما هیچ مدرک محکمی مبنی بر اینکه بیماری این دختران


audio: xX63AmMWRq8_0020.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
ممکنه روانی باشه آقای علیم خادجیف در ادامه چی میگه؟ حرف عجیبی می‌زنه ایشون به دوربین زل می‌زنه و میگه ممکنه اصلا روانی باشه کشور ما یه کشور جنگ زده است و کودکان خیلی از نظر روانی از این جنگ آسیب دیدند و از نظر جسمی و روانی خیلی ضعیف هستند شما ببینید از بین تمامی دانش آموزان ایشون میگه فقط یک نفر پسر بوده الباقی دخترند


audio: xX63AmMWRq8_0021.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
و دخترها به هر حال ضعیف ترند در نهایت هم پوتین دستور ارسال کمک مالی به چچنی های آسیب دیده رو صادر کرد قهرمان داستان و مدارس استان شلکوفس کایا هم برای چند روز تعطیل شد


audio: xX63AmMWRq8_0022.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
مردم ما به تحقیقات دولت مرکزی اعتماد ندارند ما خواهان تحقیقات بین المللی در رابطه با مسمومیت کودکانمون هستیم پوتین رهبر روسیه یه برنامه کامل به وسیله عناصر پزشکی و زیست محیطی رو با هدف کاهش جمعیت در چچن اجرا می‌کنه در پونزده سال گذشته چچن یک میدان آزمایش برای انواع سلاحها بوده


audio: xX63AmMWRq8_0024.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
اینهایی که شنیدید اظهارنظرهای سران تجزیه طلبان و استقلال خواهان چچن بود گروهی که به هیچ وجه آبشون با دولت مرکزی روسیه و به تبع اون دولت مرکزی چچن تو یه جوب نمی رفت و نمی‌ره اونها یه اتهام بزرگ به حکومت روسیه زدند چه اتهامی؟ اینکه روسیه در حال آزمایش مواد شیمیایی و زیست‌شناختی


audio: xX63AmMWRq8_0025.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
روی دختربچه‌های بی‌گناه چچنی بوده در این بین اما صدای یک نفر، یک نفر بیش از جدایی‌طلبان چچن صدایش به گوش جهانیان رسید صدای یه خبرنگار مخالف پوتین که البته چچنی نبود


audio: xX63AmMWRq8_0026.opus
source: youtube
source_id: xX63AmMWRq8
invalidation: VALID
text:
ما در حال برگشت به دوران شوروی هستیم به خلاء اطلاعاتی جایی که مرگ ناشی از جهل رو برامون به همراه داره تنها چیزی که برامون باقی مونده اینترنته جایی که اطلاعات هنوز البته آزادانه در دسترسه خیلی از ما می‌خوایم به عنوان یک کارمند به زندگی ادامه بدیم و اینطوری نوکر تمام و کمال قدرت یعنی پوتین باشیم


