# audio_chunks

audio: sCUFcaHDwE0_0056.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
که برو برو با ژاپن بجنگ محاصره‌ی ارتش سرخ تنگ‌تر و شدیدتر و تنگ‌تر و شدیدتر شد از اونور دولت ملی با کمک و مشاوره‌ی آلمان هیتلری که اونا به اینا مشاوره می‌دادن از اونجا ژنرال می‌فرستاد مستشار می‌فرستاد هیتلر با مشاوره و کمک اون‌ها اینا اومدن راه‌های دسترسی به جنوب رو هم بستن که دیگه خفه کنن این ارتش سرخ مائو رو اون پایین یه دیوارهای بتنی می‌گن کشیدن روی جاده‌ها و حلقه محاصره تنگ‌تر شد


audio: sCUFcaHDwE0_0057.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
تا اینکه رهبران ارتش سرخ فکر کردن که دیگه اینطوری مبارزه نمی‌شه کرد چه کنیم چه نکنیم؟ تصمیم بر این شد که یک راهپیمایی بزرگی رو شروع کنن و نیروهاشون رو از اونجایی که توش گیر افتاده بودن منتقل کنن بیارن به سمت شمال بپیوندن به نیروهای کمونیست دیگه اونجا اون‌وقت روس‌ها هم هستن کمک می‌کنن دوباره ارتش‌شون رو سازماندهی کنن راهپیمایی بزرگ 1934 شروع شد


audio: sCUFcaHDwE0_0058.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
با 86 هزار نفر سرباز از جنوب چین 9 هزار کیلومتر می‌گن این‌ها راه رفتن 370 روز راه رفتن تا رسیدن به منطقه‌ی یان آن 9 هزار کیلومتر 9 هزار کیلومتر مسیر صاف نرفتن دیگه اومدن به سمت غرب بعد رفتن به شمال از یک مسیر کوهستانی سخت و پر از رودخانه و پر از موانع و اینا هم گذشتن 9 هزار کیلومتر برای اینکه بفهمیم چقدره


audio: sCUFcaHDwE0_0059.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
خط صاف اگر بکشی از استانبول می‌ره تا توکیو 9 هزار کیلومتر یه همچین فاصله‌ایه 9 هزار کیلومتر به اندازه‌ی تقریبا دور کل مرزهای ایرانه خشکی و ساحلی با هم یک همچین مسافتی رو داریم ازش حرف می‌زنیم و از نظر سختی هم به نظرم همین بس که به یه روایتی از هر ده نفری که این راهپیمایی رو شروع کردن 9 تاشون تو مسیر یا مردن یا موندن فقط یکی‌شون رسید


audio: sCUFcaHDwE0_0060.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
یعنی 10 درصد نیروها فقط به مقصد رسیدن خود مائو تو مسیر یه مالاریای سختی گرفت بخشی از مسیر رو روی برانکارد می‌بردنش قایق و ماشین و اینا هم کلا نداشتن بعضی از مقامات ارشدشون انگار مثلا اسب داشتن بقیه پای پیاده خیلی داستان عجیبیه این پیاده‌روی طولانی خیلی داستان عجیبیه یه سری با پای پیاده زیر حمله‌های زمینی و هوایی دولت


audio: sCUFcaHDwE0_0061.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
دولت مستقره ارتش داره هواپیما داره اینا دووم آوردن هر طوری که بود یه جایی فرار، یه جایی مبارزه یه جایی قایم شدن، یه جایی معامله با نیروهای محلی


audio: sCUFcaHDwE0_0063.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
و نهایتا رسیدن یک سال، بیش از یک سال تو راه بودن و نهایتا رسیدن به منطقه‌ی یان آن داستان این راهپیمایی که پخش شد در چین دیگه مائو شد یک رهبر انقلابی هدفش فقط اون‌موقع این بود احتمالا که ایده‌ی انقلاب چین رو زنده نگه داره دیگه چون اون محاصره‌ای که اونجا داشتن اونجا مونده بودن به نظر می‌رسید دیگه کارشون تموم باشه ولی با این طوری، با نشون دادن اینکه


audio: sCUFcaHDwE0_0065.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
حواس‌مون هم باشه که این وسط حمله ژاپن هم هست حمله ژاپن هم هست و ادامه هم داره ژاپن از اوائل دهه 30 گفتیم وارد منطقه منچوری شده آروم آروم راه افتاده به سمت جنوب بیاد جولای 1937 دیگه یک حمله‌ی سنگینی می‌کنه به بنادر چین، به شهرهای چین از زمین و هوا تو یک دوره‌ای این وضعیت انقدر سنگین می‌شه برای چین که اینا جنگ داخلی رو آتش‌بس می‌دن


audio: sCUFcaHDwE0_0066.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
و اولویت رو می‌ذارن دفاع از چین در برابر ژاپن موقتا متحد می‌شن عملا بعد از اونورم جنگ جهانی دوم هم شروع می‌شه آمریکا با شوروی کمونیست بدتر متحد می‌شه دیگه در چین هم ملی‌گراهایی که با آمریکا وصل‌تر بودن با کمونیست‌هایی که وصل بودن به شوروی اینا هم شروع می‌کنن کنار هم جنگیدن یعنی اتحاد اینا رو تو تصویر کلی دنیا هم ببینیم ژاپن هم‌پیمان آلمان هیتلری می‌شه در جنگ دیگه وقتی که متحد می‌شن


audio: sCUFcaHDwE0_0067.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
آمریکا میاد از ملی‌گراها حمایت می‌کنه روسیه میاد کمک و تجهیزات می‌فرسته برای کمونیست‌ها هر دو با این هدف که جلوی پیشروی ژاپنی‌ها رو بگیرن این حمایتی که استالین کرد بعد از حمله‌ی ژاپن این کمک کرد که کمونیست‌ها ارتش‌شون رو بازسازی کنن و بتونن به ارتش ژاپن ضربه‌های خیلی سختی بزنن در واقع حمله‌ی ژاپن به چین توازن قدرت رو در چین به نفع مائو عوض کرد کمونیست‌ها بهتر می‌جنگیدن و ژاپنی‌ها


audio: sCUFcaHDwE0_0068.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
و پیروزی‌های خیلی زیادی به دست آوردن و طرفدارای زیادی پیدا کردن بین مردم چین ارتش مائو تو اون دوره از چند هزار نفر شد نیم میلیون نفر برای خیلی از مردم اینطوری بود که می‌گفتن اصلا مقصر این جنگ مقصر این وضع ضعیف و آسیب‌پذیر ما در برابر ژاپن همین دولت ملی‌گراهاست مخصوصا که اینا متحد با اون طبقه‌ی حاکم قبلی هم شده بودن می‌گفتن اصلا مقصر این جنگ این ضعف ارتشه


audio: sCUFcaHDwE0_0069.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
و الا ژاپن نباید همچین بلایی سر ما می‌آورد برا همین چینی‌هایی که می‌خواستن برن با ژاپنی‌ها بجنگن ترجیح می‌دادن بیان زیر پرچم ارتش سرخ بجنگن از اونور اون قوای ملیون اتفاقا ضربه‌ی زیادی خوردن از حمله‌های ژاپنی‌ها بعد هم اتحادشون اتحاد پایداری نبود از 1940 اختلافات‌شون دوباره شروع کرد شکاف ایجاد کردن بین‌شون سال 42 آتش‌بس رو دیگه تمام کردن


audio: sCUFcaHDwE0_0070.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
جنگ داخلی بین دو حزب کمونیست و ملی‌گراها عملا دوباره شروع شد البته می‌گیم جنگ داخلی دو حزب حواس‌مون باشه کمونیست‌ها دارن می‌خوان با دولت مستقر بجنگن دیگه دولت دست ملی‌گراهاست بعد جنگ با ژاپن هم طولانی شد طولانی شدنش هم به نفع ژاپنی‌ها نبود هزینه‌های ژاپن هی بیشتر و بیشتر می‌شد زمان به نفع‌شون نبود و مائو هم استراتژیش واقعا این بود که جنگو طولانی کنه هزینه رو برای ژاپن ببره بالاتر


audio: sCUFcaHDwE0_0071.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
دیگه کی کمک می‌کرد که هزینه جنگ رو برای ژاپن ببره بالاتر؟ آمریکا و بقیه جبهه‌ی متفقین اومدن ژاپن رو تحریم نفتی کردن که مثلا تحت فشار بیشتری قرار بدن جلوی پیشرفت‌شون بتونن بگیرن ژاپن هم در جواب چیکار کرد؟ حمله کرده به پرل هاربر و رسما وارد جنگ با آمریکا شد اینا دیگه می‌شه داستان جنگ جهانی دوم توش نمی‌خوایم بریم آگوست 1945 آمریکا دو تا بمب اتم رو انداخت روی ژاپن و ژاپن تسلیم شد و عقب‌نشینی کرد و


audio: sCUFcaHDwE0_0072.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
جنگ جهانی دوم هم نهایتا با پیروزی متفقین تمام شد بعد از جنگ ارتش ژاپن از منچوری رفت بیرون کنترل منطقه دوباره افتاده دست روسیه الان و در 1945 که جنگ تموم می‌شه مائو خیلی قدرتمندتر از اون موقعیه که اون راهپیمایی طولانی رو کرده بودن در واقع همونطوری که اون راهپیمایی طولانی انقلاب مائو رو زنده نگه داشت


audio: sCUFcaHDwE0_0073.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
حمله ژاپن و هشت سال جنگ باعث شد که کمونیست‌ها قدرت بگیرن و حمایت مردمی پیدا کنن در چین زمان راهپیمایی طولانی ارتش مائو مشکلش این بود که گرسنه بود، تشنه بود تجهیزات نداشت، توان نداشت الان ولی با تانک و تجهیزاتی که گرفته بودن خیلی هم قوی شده بودن با دست بالا با دست پر هم می‌جنگیدن با ملی‌گراها سال 46 هم استالین اصلا کنترل اون منچوری رو که از ژاپنی‌ها گرفته بود سپرد به مائو


audio: sCUFcaHDwE0_0074.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
این موقعیت مائو رو در چین از قبل هم بیشتر تقویت کرد جنگ داخلی تمام نشد هنوز ادامه داشت ولی شرایط داشت به نفع مائو تغییر می‌کرد دیگه شرایط به نفع مائو تغییر کرد و کرد تا 1949 ژانویه 1949 هم چیانگ‌جین هم بیجینگ سقوط کردن و کمونیست‌ها دیگه کاملا بر شمال چین مسلط شدن بعد هم پیشروی رو ادامه دادن


audio: sCUFcaHDwE0_0075.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
شانگهای و نانجینگ که دیگه مقر اصلی حزب ملی‌گراها بود اونجاها رو هم گرفتن چند دهه جنگ داخلی در چین تموم شد اول اکتبر 1349 مائو جمهوری خلق چین رو تاسیس کرد چین رو یکپارچه کرد و خودش شد قدرتمندترین آدم در حزب و قدرتمندترین آدم در کشور چین معمولا تو چین تغییر حکومت اینطوری نبوده که


audio: sCUFcaHDwE0_0077.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
یک مدتی فاجعه رو فاجعه افتضاح رو افتضاح باعث می‌شه که یه سیستمی بریزه یه سیستمی بریزه سیستم جدیدی بیاد سر کار


audio: sCUFcaHDwE0_0078.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
با این نگاه که سیستم قبلی جواب نداد یعنی چی جواب نداد؟ یعنی نتونست امنیت جامعه چین رو ازش محافظت کنه نتونست ما چینی‌ها رو به اون جایگاه درخورمون برسونه پس این باید بره یه سیستم جدیدی باید بیاد که بتونه ما رو به اون جایگاه واقعی برسونه و اینطوری که کتاب چین کیسینجر می‌گفت می‌گفت سیستم جدید همینکه می‌تونست خودش رو مستقر کنه


audio: sCUFcaHDwE0_0080.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
وقتی تونستن سوار بشن یعنی الان حالا اینا باید.ماموریت با ایناست که عظمت چین بزرگ رو ازش محافظت کنن اینطوری نبود که یکی بیاد پایه‌های فرهنگ و هویت چینی رو هوا کنه یا نفی‌ش کنه یا دستی توش ببره خودش رو تو همون سیستم تعریف می‌کرد می‌گفت ما اومدیم اون آموزه‌های اصلی تمدنی مثلا کنفوسیوسی رو حکمای باستانی‌مون رو اونا رو پیاده کنیم چون اونا درسته اونا همه‌ش درسته همه‌ش میزونه


audio: sCUFcaHDwE0_0081.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
ما هم همونو می‌خوایم فقط این پیشینیان ما بد اجراش کردن ما اومدیم که خوب اجرا بکنیم حتی می‌گفت خارجی‌هایی که می‌اومدن تو همون سیستم برا خودشون مشروعیت درست می‌کردن بروکراسی رو حفظ می‌کردن مرام و مکتب کنفوسیوسی رو حفظ می‌کردن نگه می‌داشتن به عنوان سیستم اداره‌ی کشور سیستم این بود تا زمان مائو


audio: sCUFcaHDwE0_0083.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
حالا توی ویدیوهای بعدی به اینکه مایو چیکار کرد با فرهنگ چینی و اصلا چطوری چین رو عوض کرد درباره‌ش صحبت می‌کنیم این ویدیو ادامه‌ی کنجکاوی ما بود درباره‌ی چین دیدیم که بین جنگ‌های تریاک و اصلاحات ناموفق و برپایی جمهوری خلق چین، جمهوری کمونیستی چه اتفاقایی افتاد چی شد که شخصیتی مثل مائو ظهور کرد و قدرت گرفت حالا یه کمی آماده‌تر هستیم که درباره‌ی مائو


audio: sCUFcaHDwE0_0084.opus
source: youtube
source_id: sCUFcaHDwE0
invalidation: VALID
text:
یکی از شخصیت‌های بسیار مهم و تاثیرگذار قرن بیستم بشنویم در یک ویدیوی دیگه من علی بندری این کانال یوتیوب بی‌پلاس


audio: YN3aSdfH8GI_0001.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
موبایل‌تون رو یه دقیقه بردارین واتس‌اپ‌تون رو نگاه کنین ببینین تو چند تا از پیغام‌های آخرتون یه ایموجی استفاده کردین همین شکلک‌هایی که می‌ذاریم می‌خنده یکی نمی‌دونم اخم می‌کنه یکی قهقهه می‌زنه یکی چیکار می‌کنه اینا بعد فکر کنین 5 سال پیش چقدر ایموجی استفاده می‌کردین 10 سال پیش چقدر استفاده می‌کردین زیاد شده، نشده؟ از کجا اومدن این ایموجی‌ها؟ کی درست‌شون کرده؟ کی ایموجی‌های جدید اضافه می‌کنه؟


audio: YN3aSdfH8GI_0002.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
من علی بندری هستم اینا برای من یه مقدار سوال و کنجکاوی درست کرد و توی این ویدیوی کانال یوتیوب بی‌پلاس می‌خوام قصه ایموجی‌ها رو تعریف کنم اینجور موضوعات کنجکاوی‌ها اگر برای شما هم جالبه کانال یوتیوب ما رو سابسکرایب کنید که ویدیوهای بعدی رو از دست ندین


audio: YN3aSdfH8GI_0003.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
ایموجی از اون چیزاییه که خیلی از ماها رشد و تولدش رو دیدیم یعنی قشنگ دیدیم که چطوری از نبودن آمد و بعد چطوری کم‌کم بزرگ شد و معمول شد و معمول‌تر شد و اینا تا رسید به اینجایی که امروز می‌گن تو نصف پست‌های اینستاگرام از یه ایموجی حداقل استفاده می‌شه بعضیامون هم البته هنوز با این ایموجی‌ها کنار نیامدیم سخت‌مونه بپذیریم که اینا اومدن دیگه یه بخشی از زبان شدن و موندنی‌ان دیگه


audio: YN3aSdfH8GI_0004.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
جا پاشون سفت شده و همینطور هم که می‌ریم جلو انگار بخش مهم‌تر و مهم‌تری از مکالمات‌مون می‌شن اول مثلا ممکنه استفاده کنیم ازشون چون که فکر کنیم بامزه‌ن مثلا ما باحال به نظر می‌آیم اگه این کار رو بکنیم بعد می‌بینیم که یک حرفا و احساساتی رو اینطوری سریع‌تر و شاید حتی بهتر بتونیم منتقل کنیم بعد هم لابد یه روزی می‌رسه که اصلا ایموجی نباشه نمی‌تونیم حرف بزنیم


audio: YN3aSdfH8GI_0005.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
اما قصه ایموجی‌ها چیه؟ متن خالی مگه چشه که حتما باید یه شکلک وسطش بیاری؟ یا به قول بعضیا تو اگه نمی‌تونی منظورت رو و احساساتت رو درست منتقل کنی احتمالا خودت یک اشکالی در کارته اونقدری که لازمه زبانت خوب نیست بیانت خوب نیست وگرنه چطور شکسپیر و حافظ و اینا چطوری با همین زبان‌ها تونستن؟ ایموجی نداشتن که جواب اینه که خب اولا که نوابغ حساب‌شون جداست


audio: YN3aSdfH8GI_0006.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
بعدش هم بابا همون شکسپیر و حافظ و اینا رو الان ملت باید برن دانشگاه دو تا دکترا بگیرن بفهمن چی داشتن می‌گفتن یعنی وقتی می‌گیم که متن سخت بود فهمیدنش واقعا سخت بود حالا شوخیش هم به کنار واقعا همیشه متن برای انتقال احساسات کمبودهایی داشته برای انتقال معنا هم بعضی وقتا داشته اول اول اول که شروع کرده بودن نوشتن در زمان باستان که خیلی متن ساده‌تر هم بود دیگه خیلی تخت بود فقط حروف بزرگ داشتن این علائم نقطه و ویرگول و


audio: YN3aSdfH8GI_0007.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
علائم سجاوندی و اینا اصلا وجود نداشت که واسه همین خوندن خیلی سخت بود یونانیان باستان اصلا می‌گفتن که این سوسول بازیا چیه کاما، نقطه، فلان فاصله همه نمی‌ذاشتن بین کلمه‌ها همه حروف رو بزرگ می‌نوشتن بره می‌گفتن خواننده خودش باید عاقل باشه بدونه که کجا این کلمه تموم شد بعدی شروع شد کجا جمله تموم شد واسه همین خوندن اصلا یه کاری بود که عرق طرف رو درمی‌آورد اینطوری نبود متن رو بگیری دستت بخونی همون دفعه اول بفهمی


audio: YN3aSdfH8GI_0008.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
و البته این به فرهنگ‌شون هم می‌خورد بیشتر شفاهی و صحبت کردنی و سخنرانی و اینطوری نبود واقعا یه متنی دست یه کسی باشه بتونه همون اول بگیره و از روش مثلا درست بخونه اینطوری نمی‌شد حتی یه بزرگواری در کتابخانه اسکندریه آمد گفت اینطوری نمی‌شه بیاین یه علامت‌هایی بذاریم اون وسط حداقل خواننده بدونه کجا باید مکث کنه کجا نفس بگیره یه نقطه‌ای ویرگولی چیزی اما حتی همین رو هم همه قبول نداشتن


audio: YN3aSdfH8GI_0009.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
رومی‌هایی که بعد از یونانی‌ها شده بودن تمدن‌ساز غرب می‌گفتن نه آقا این کارای ویرگول و نقطه و اینا اینا کارای سطح پایینه خواننده واقعی اونیه که خودش بفهمه که کی باید وایسته نفس بگیره کی جمله تموم شد وگرنه اگه بخوای با ویرگول و نقطه و اینا چیز کنی که دیگه همه ممکنه فکر کنن باسوادن و توهم دانش بده به آدما و خلاصه از این حرفا مدل استدلاله یه خرده آشناستا اگر دقت کرده باشین


audio: YN3aSdfH8GI_0010.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
الان هم مثلا بعضیا همین حرف رو درباره کتاب می‌زنن درباره پادکست می‌زنن که چیه که مثلا حرفا رو شما می‌آی ساده می‌کنین ساده می‌زنین آدما توهم دانستن پیدا می‌کنن باید همه برن کتاب رو اصل مقاله رو بخونن تا مطلب رو بفهمن خلاصه همیشه یه کسایی بودن که نگران بودن علم، دانش، اطلاعات اینا زیادی دم دستی بشه آدما خیال کنن بلدن در حالی که بلد نیستن این مسئله از دوران باستان هم خلاصه بوده


audio: YN3aSdfH8GI_0011.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
برگردیم دوباره به همون قصه روم و یونان چند قرن بعدش قرن مثلا 4 و 5 میلادی مسیحیت داره کم‌کم سر بلند می‌کنه بعد مسیحی‌ها اینا اهل نوشتن بودن و ترجیح می‌دادن بنویسن که قشنگ اون منظور نویسنده منتقل بشه بتونن حفظ کنن اون معنا رو از نطق و سخنرانی یه خرده‌ای دور بود فرهنگ‌شون واسه همین این علامت‌ها کم‌کم آمدن توی نوشتن


audio: YN3aSdfH8GI_0012.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
و بعد کم‌کم توی قرن‌های بعدی نقش گرامری هم پیدا کردن یعنی گفتن که حالا به خواننده کمک می‌کنه یه طرف از اینور طرف کمک می‌کنه که ما هم مطمئن‌تر باشیم که داریم منظور نویسنده اصلی رو درست منتقل می‌کنیم اصلا انگیزه مسیحی‌ها از نوشتن هم یه مقدار همین بود دیگه مسیحیان اولیه بعد کم‌کم در طول قرون اینا کامل شد این ویرگول برعکسه اومد سمیکالن اومد همینطوری علامت سوال اومد علامت تعجب آمد


audio: YN3aSdfH8GI_0013.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
در قرن 15 هم چاپ اختراع شد و دیگه هرچی بازی بازی اینا داشتن با شکل اینا می‌کردن تقریبا اون موقع تمام شد و تو همون شکلی که اون موقع داشتن دیگه سفت موندن فریز شدن یخ زدن تا تقریبا همین دوران ما تا رسیدیم به دنیای امروز که کامپیوتر و موبایل و اینا آمد دست همه و همه مشغول نوشتن شدن و دوباره این علامت‌ها هم انگار زنده شدن منتها ما چرا داریم قصه علامت‌ها رو می‌گیم؟


audio: YN3aSdfH8GI_0014.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
به‌خاطر اینکه یک مهمه که بدونیم که متن یک نارسایی‌هایی داشت یک کمبودهایی داشت با این علامت‌ها کامل شد با اضافه شدن مثلا حروف کوچیک و بزرگ کامل شد بعضی از حروف اصلا اضافه شدن کم‌کم متن نوشتن کامل شد که معنی بهتر منتقل بشه و همیشه هم یه کسایی بودن که می‌گفتن آقا این زبان نوشتنی که ما داریم استفاده می‌کنیم این قشنگ همه چیو منتقل نمی‌کنه


audio: YN3aSdfH8GI_0015.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
بعضی وقتا شفاف معلوم نیست ما چی داریم می‌گیم شاید هم همین باشه واقعا که در طول تاریخ در قرون گذشته از قرن 16 و حتی قبل‌تر هم اسنادی هست یه نمونه‌هایی هست که یه آدمایی از یه اسمایلی‌هایی استفاده کردن که مثلا نشون بدن خوشحالن از این دو نقطه خطا اسمایل خنده و یا مثلا 1862 نیویورک‌تایمز یه دفعه‌ای داشت گزارش یه سخنرانی رو می‌داد یه علامتی استفاده کرد که احساس مخاطبین سخنرانی رو مثلا نشون بده


audio: YN3aSdfH8GI_0016.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
که خوشحال بودن یا هرچی منتها ما درباره این علامت‌ها داریم صحبت نمی‌کنیم ما وقتی می‌گیم ایموجی منظورمون همون ایموجیه که امروز می‌شناسیم اینا علامت‌هاییه که عمودیه اونی که ما داریم می‌گیم افقیه مثل همین متن نوشته می‌شه کشیده می‌شه در واقع جهتش اینوریه اینا از کجا آمدن؟ این ایموجی‌هایی که ما امروز می‌شناسیم اینا از کجا آمدن؟ ایموجی‌های امروز اینا دهه 90 میلادی متولد شدن


audio: YN3aSdfH8GI_0017.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
و مثل خیلی دیگه از طراحی‌های مدرن دیگه این‌ها هم در ژاپن طراحی شدن اصلا موجی در ژاپنی انگار یعنی کاراکتر یه طراح ژاپنی دنبال یک راه تازه‌ای می‌گشت که بتونه خیلی سریع اطلاعات منتقل کنه واسه مکالمه توی موبایل هم دنبال این بود مثلا بخواد بگه هوا چطوره به جای اینکه بنویسه ابریه یا آفتابیه بتونه یه علامت بذاره با یک همچین ماموریتی برای یه چنین نیازی


audio: YN3aSdfH8GI_0018.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
ایشون این ایموجی‌های اولیه رو درست کرد منتها این نشانه‌هایی که درست شد دیگه همه‌ش ابر و خورشید و ماشین و میکروفون و اینا نبود یک چیزهایی هم بود که اینا می‌تونستن احساسات رو منتقل کنن که مثلا یه پیغام دو کلمه‌ای لحن پیدا کنه مثلا من الان مامانم وقتی به من پیغام می‌ده خیلی ایموجی استفاده می‌کنه و این خیلی طبیعی و خیلی درست لحن رو منتقل می‌کنه من ایموجی رو که می‌بینم انگار که داره با من مکالمه می‌کنه


audio: YN3aSdfH8GI_0019.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
خیلی بیشتر و بهتر از متن بدون ایموجی خیلی این شکلی مکالمه کردن سخت می‌شد برای ما خیلی کلمه می‌خواست و بعد احتمال اینکه بد فهمیده بشه هم زیاد بود به‌خاطر اینکه متنه دیگه تخته دیگه بعد همه ما که واقعا سعدی نیستیم که بتونیم حالا تازه در اون سطح هم منتقل کنیم منظورمون رو تندتند داری یه تکستی می‌زنی یه چیزی می‌نویسی ممکنه باعث هزارتا کج‌فهمی و سوء‌تفاهم و اینا هم بشه قصه ولی این شد در ژاپن اینا رو شروع کرد این آقا و طراحی کرد و


audio: YN3aSdfH8GI_0020.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
شرکت ژاپنی‌ها شروع کردن استفاده کردن و بعد در دهه 2000 نیمه دوم دهه دوهزار مخصوصا کم‌کم اپل و گوگل و اینا هم پیوستن به این شرکت‌های ژاپنی و افتادن تو بازار ایموجی


audio: YN3aSdfH8GI_0022.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
عملا دیگه رفت به سمت اینکه بشه به یه زبانی برای خودش اول باید از یه جای دیگه کپیش می‌کردی می‌آوردی ایموجی‌ها رو بعد اپل و بعد هم اندروید اینا رو اصلا به کیبوردشون هم اضافه کردن و ایموجی کم‌کم زیادتر و گسترده‌تر شد و محبوب‌تر الان هم یه کمیته‌ای هست در یونیکد که شما بخوای ایموجی اضافه بشه درخواست می‌دی به اونا و ممکنه بعضی وقتا تا دوسال هم طول بکشه تا مثلا اون ایموجی درخواستی شما برسه روی همه کیبوردا


audio: YN3aSdfH8GI_0023.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
بعد این کمیته خودش یه زیرکمیته‌هایی داره یه سری کمیته‌های فرعی داره اینا هفته‌ای دوبار جلسه دارن بررسی و مداقه نهایی را به عمل می‌آرن و نتیجه غایی رو به همه اعلام می‌کنن


audio: YN3aSdfH8GI_0024.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
بعد این ایموجی خودش خب خیلی هم پتانسیل بحث و اختلافات فرهنگی و اینا داره سال 2014 یه چیزی اتفاق افتاد


audio: YN3aSdfH8GI_0026.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
اختلاف‌های سیاسی بالا گرفت چرا این همه سفید هست سیاه نیست؟ چرا این همه مرد هست زن نیست؟ چرا این همه سوشی هست تاکو نیست؟ چرا پرچم اسرائیل هست فلسطین نیست؟ و این برد ایموجی رو به سمت اینکه تنوع‌گراتر باشه 2015 رنگ پوست‌های مختلف را آورد یونیکد تنوع رو زیاد کرد باحجاب آورد از این نظرقربونیا آورد ایموجی‌های آدمایی رو آورد که رو ویلچرن آدم ناشنوا آورد شما هم همین الان هم اگر فکر می‌کنید یه ایموجی می‌خواین


audio: YN3aSdfH8GI_0027.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
که نیست می‌تونید برید پروپوزال بفرستید برای یونیکد لینکش رو می‌گذاریم توی توضیحات می‌تونین برین بفرستین درخواست بدین یک مرحله‌ای داره می‌ره برای بررسی این یونیکد هم که چند بار ازش صحبت کردیم یک نهاد غیرانتفاعی بین‌المللیه کارشون اینا اینه که این متن‌هایی که تو اینترنت می‌نویسیم یه کاری کنن که اینا همه شکل هم باشن چون کامپیوتر که زبان نمی‌فهمه که کد می‌فهمه بعد این کدها همه با هم ممکنه فرق کنه یه کد یکپارچه‌ای هست که الان باعث می‌شه که


audio: YN3aSdfH8GI_0028.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
مثلا من فارسی می‌نویسم با این کامپیوتر شما هم بتونی با هر کامپیوتری یا هر موبایلی همین فارسیه رو ببینی و بخونی کار بسیار مهم و حیاتی بوده این یکپارچه کردن این‌ها و کار مهمی هست یکپارچه نگه داشتن اینا خیلی وقت‌ها هم ما اصلا حواس‌مون نیست که اگه یه آدمایی احساس وظیفه نمی‌کردن که این کار رو بکنن ما ممکن بود اصلا نتونیم تو اینترنت فارسی بنویسیم و بخونیم واقعا ما ولی حواس‌مون هست و ازشون خیلی هم ممنونیم


audio: YN3aSdfH8GI_0029.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
یونیکد پس به‌خاطر اینه که در ایموجی هم هست به‌خاطر اینکه اینم می‌خواد یکپارچه باشه دیگه ما روی همه کامپیوترا و همه موبایل‌ها و اینا ایموجی هم یه چیز باشه دیگه چون کلا هم بهش فکر کنی جالبه دیگه یه زبان جدیدی داره می‌شه عملا ایموجی یه زبان جدیدی که توی اینترنت درست شده توی اینترنت درست داره می‌شه توسعه پیدا می‌کنه و بی‌مرزتر از زبان‌های دیگه هم هست زبانیه که حتی اگر سواد هم نداشته باشی می‌تونی بفهمیش


audio: YN3aSdfH8GI_0030.opus
source: youtube
source_id: YN3aSdfH8GI
invalidation: VALID
text:
و می‌تونی بنویسیش به شکلی این داستان خیلی کوتاه و مختصر ایموجی‌ها بود من علی بندری هستم اینجور کنجکاوی‌ها رو اگر که دوست دارید با من دنبال کنید کانال یوتیوب رو سابسکرایب کنید که بقیه‌ش رو هم از دست ندین


audio: HRAH-ghHSkI_0002.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
دنیا این شکلی بود بعد راه‌آهن اومد یه جاهایی به هم وصل شد دنیا این شکلی شد کم‌کم این شکلی این شکلی شد دنیا دنیای دیگری شد با راه‌آهن فقط هم این نبود که یه جاهایی که از هم دور بودن به هم وصل شدن


audio: HRAH-ghHSkI_0003.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
حالا مثلا این بله مهمه تو این مسیر کلی کالا و آدم جابه‌جا می‌شه امن‌تر از قبل، سریع‌تر از قبل ولی فقط این نیست داستان راه‌آهن این هست ولی اثرش روی دنیا خیلی مفصل‌تر از اینه تو این ویدیو یه کمی با من باشید قصه راه‌آهن رو یه طوری می‌خوایم ببینیم که تا حالا ندیدیم من خودم تا قبل از این اینطوری ندیده بودم داستان راه‌آهن رو


audio: HRAH-ghHSkI_0004.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
راه‌آهن از چیزاییه که قرن نوزدهم به دنیای ما اضافه شد از اون تکنولوژی‌های انقلابی هم بود که می‌آن چهره دنیا رو عوض می‌کنن قرن 19 چند تا دیگه از اینا هم داشت یه دونه از مهم‌هاش راه‌آهن بود ظرف چند دهه کشورها رو و قاره‌ها رو به هم وصل کرد به جز این یک محرکی شد برای رشد اقتصادی عظیمی در جامعه‌ها و در مثلا صفحه جغرافیایی


audio: HRAH-ghHSkI_0005.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
یه چیزهایی رو برای همیشه تغییر داد عوض کرد یه چیزایی که به نظر می‌رسه هیچ ربطی به هم نداشته باشن ربطی به راه‌آهن نداشته باشن دارن اینکه آلمان چی شد متحد شد؟ اینکه تزار روسیه چی شد سقوط کرد؟ اینکه تو سازمان‌ها مثلا می‌بینیم یه کسی هست که مدیره شغلش مدیره


audio: HRAH-ghHSkI_0006.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
مدیریت شغل شد اینا یه جای دوری به هم وصل می‌شن در همین داستان راه‌آهن در خود داستان خط آهن و تکنولوژی راه‌آهن بریم ببینیم داستان رو بریم ببینیم چیه؟ راه‌آهن در واقع ترکیب دو تا اختراعه دو تا تکنولوژی جدا از هم دو تا تکنولوژی اصلی در واقع جدا از هم داشتن رشد می‌کردن و در نتیجه‌ی پیشرفت‌های اون‌ها پدیده حمل‌ونقل ریلی درست شد یکی تکنولوژی موتور رو ساخت


audio: HRAH-ghHSkI_0007.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
یکی هم ریلی رو ساخت که واگن بتونه روش بره این دوتا موتور بخار و فرایند پیشرفته تولید آهن و بعدتر فولاد اینا تکنولوژی‌های اساسی دوره انقلاب صنعتی هستن این آهن و بخار که در لوکوموتیو بخار وصل شدن به هم هر دوشون اینجا هستن و با همدیگه که شدن شدن ستون فقرات انقلاب صنعتی یهویی هم نیست می‌دونیم اختراع هیچ چیز اینطوری یکهویی نیست این راه‌آهنی که الان موضوع این ویدیوئه


audio: HRAH-ghHSkI_0008.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
در یک مسیر بسیار طولانی یک قدم خیلی بزرگیه قدم بزرگی هست ولی در یک مسیر خیلی طولانی از هزاران سال پیش آدمیزاد داره فکر می‌کنه به ریل و هی سعی می‌کنه که یه چیزی ساخته هی سعی می‌کنه بهترش کنه


audio: HRAH-ghHSkI_0010.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
از 5800 سال پیش انگار یه ریلی درست می‌کردن واسه اینکه مثلا تو زمینی که رفت‌وآمد توش آسون نیست یک راهی باز کنن یه جاده چوبی خیلی باریک فکر کن هزاران سال پیش آثارش در انگلستان هست در چین هست بعد اینو کار کردن جاهای دیگه هی کار کردن بهتر شده بهتر شده ظاهرا از قرن 16 تو معدن‌ها ریل چوبی می‌ذاشتن که بار رو راحت بیارن ببرن قرن 18 هم ریل‌های آهنی آمد


audio: HRAH-ghHSkI_0012.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
که بتونن این همه باهاش چیز بسازن موتور بخار اختراع شد که آهن زیاد شد موتور بخار اون موقعی که درست شد قرار نبود خودش اینور اونور بره یه چیز سنگین بزرگی بود این می‌موند سر جاش نیروی محرکه‌ای تولید می‌کرد که مثلا کجا باعث می‌شد کاربرد داشته باشه؟ مثلا یکیش تو کارگاه‌هایی که آهن تولید می‌کردن باد می‌خواستن بدمن توی کوره با موتور بخار با شدت و قدرت بیشتری می‌دادن هوا رو توی کوره


audio: HRAH-ghHSkI_0014.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
تولید آهن رفت بالا آهن زیاد شد ریل‌ها بهتر شد زیادتر شد شکل و طراحی ریل حالا کم‌کم عوض شد وقتی کارکردش بیشتر شد دیگه می‌ارزید که بشینی رو بهتر کردن اون کار کنی مسئله‌ها یکی یکی شروع شد به حل شدن دور زدن رو چیکار کنیم؟ برگشتن رو چیکار کنیم؟ یواش یواش یواش یواش ریل آهنی و طراحیش بهتر شد و جا افتاد پس تکنولوژی آهن و تولید آهن و ریل


audio: HRAH-ghHSkI_0015.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
و اون یکی تکنولوژی تو همین داستان هم رد پاش بود تکنولوژی موتور بخار اینم تو همین قرن 18 ابداع شد جیمز وات اسکاتلندی اون چیزایی رو که تا اون موقع ساخته بودن ورداشت خیلی بهترشون کرد یه چیزی درست کرد بهش می‌گن موتور رفت و برگشتی


audio: HRAH-ghHSkI_0017.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
چرخ آهنی رو می‌تونستی باهاش بچرخونی بردن اینو تکنولوژی آقای وات رو توی کارخونه‌های پارچه‌بافی توی خیلی جاهای دیگه استفاده می‌کردن منتها این موتور موتوری بود خیلی بزرگ و خیلی سنگین اون چیزی که باعث شد این موتور بزرگ سنگین کوچیک بشه بعدا پیشرفت‌ها در تکنولوژی بود و پیشرفت‌ها در دانش آهن و فلزات بود


audio: HRAH-ghHSkI_0018.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
تولید آهن زیاد شده بود علاقه به آهن کاربرد آهن زیاد شده بود رفته بودن آدما درباره این تحقیق می‌کردن و هی داشتن بهینه‌ش می‌کردن و چی شده بود که تولید راه‌آهن زیاد شده بود؟ چون تکنولوژی موتور بخار تکنولوژی جدیدی بود چرخه تکنولوژی که می‌گیم اینطوریه دیگه همینطوری باعث تشدیدش می‌شه و حالا موتور بخار سبک‌تر شد از اون طرف ریل‌ها هم مقاوم‌تر شدن و زیادتر هم شدن رسیدیم به یه جایی که این دو تا تکنولوژی با هم قاطی شدن


audio: HRAH-ghHSkI_0020.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
راه‌آهنی که روی ریل آهنی می‌ره با موتور بخاری که نسبتا هم سبک شده اینطوری شد که دهه 1820 وقتی رسیدیم دیگه همه چی داشت آماده می‌شد از اونور تکنولوژی‌ها از اینور هم حرفه مهندسی رسمیت پیدا کرده بود یعنی انجمن مهندسی داشتی سازمان مهندسی داشتی نشریه‌های مخصوص مهندسی داشتی 1820 گفتیم


audio: HRAH-ghHSkI_0021.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
1820 200 سال پیش و خلاصه هم گسترش تکنولوژی و هم شکل گرفتن نهادهای اجتماعی و آموزشی لازم در کنارش که خب خیلی اینا مهم هستن خیلی مهم هستن منتها کافی نیستن یعنی شما این نهادها رو داشته باشی تکنولوژی رو هم داشته باشی باز نمی‌تونی خط آهن بکشی به بلندی که، به اون عظمتی که در واقع بخواد اثرگذار باشه چون گرونه


audio: HRAH-ghHSkI_0022.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
چون راه‌آهن حالا مشکل تکنولوژی و اینا مسئله رو حل می‌کنه ولی خیلی هزینه داره ساختنش یه مسیر کوتاهش خیلی سرمایه می‌خواد خیلی از سرمایه‌ها هم رفت اون سمتی ولی کافی نبود خط آهن چیزی نبود که دیگه مثلا یه آدم پولداری یا یه خانواده ثروتمندی بیان بگن که ما پول می‌ذاریم مثلا درست می‌کنیم بهره‌ش رو ببریم اینطوری نمی‌تونست باشه تنهایی نمی‌تونستن خرجش رو بدن برای همین باید یه جور سازمان جدید درست می‌شد


audio: HRAH-ghHSkI_0023.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
یا اصلا یک نهاد جدیدی تازه داشت معرفی می‌شد به ما به تمدن بشری برای اینکه بتونه این مسئله رو حل کنه برای حل کردن یک مسئله جدید یا خود دولت هم باید مسئله‌های جدید حل می‌کرد


audio: HRAH-ghHSkI_0024.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
دولت می‌گفتش که مثلا از اینجا راه‌آهن بره تا فلان جا خب وسط این دو تا نقطه کلی آدم زمین دارن املاک دارن، روستا دارن هرچی


audio: HRAH-ghHSkI_0025.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
تکلیف اینا چی می‌شه؟ پس یک نوآوری‌های حقوقی لازمه انجام بشه سازمان‌هایی باید درست بشن ساختارهایی باید درست بشن اینا باید رشد کنن که این تکنولوژی بتونه خوب کار کنه همه رو ببره جلو دیگه ببره جلو یعنی چی؟ یعنی رشد اقتصادی یه معنیش اینه که ببره رشد اقتصادی بیاره بریم رو نقشه یه دقیقه این نقشه کل دنیاست اینجاهایی که خط پررنگ‌تره اینجاها خط آهن بیشتره


audio: HRAH-ghHSkI_0031.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
اینجاها یه تمرکز خیلی بیشتری هست بقیه جاهای دنیا به نسبت اینجاها خیلی خبری نیست این جاهاییه که تمرکز ریل زیاده جاهایی‌ان که وضع‌شون هم بهتره احتمالا چون بالاخره جاهایی که ثروتمندتر بودن راه‌آهن بیشتر ساختن و هم برعکسش جاهایی که راه‌آهن ساختن ثروتمند شدن این ما رو می‌رسونه به یک نکته‌ای که به آنکه دارد بیشتر داده خواهد شد اونی که داره بیشتر هم داره گیرش می‌آد


audio: HRAH-ghHSkI_0032.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
ساختن راه‌آهن خیلی پول می‌خواد ولی از اونور از راه‌آهن هم خیلی پول درمی‌آد یعنی راه‌آهن کمک بزرگی می‌کنه که پول زیاد بشه پول بیاد پول از مبادله درمی‌اومد دیگه عمدتا مبادله کالا از یه جایی بره به یه جایی حالا راه‌آهن یه روش جدیدی بود برای مبادله کالا مبادله کالا یه چیزی بود که ثروت درست می‌کرد می‌بردن کالا اون موقع دریایی می‌بردن ولی دریایی هم یه سقفی داشت محدودیت‌هایی داشت همه لب آب نبودن


audio: HRAH-ghHSkI_0033.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
بعد محدودیت بار کشتی بود راه‌آهن این مسئله‌ها رو حل کرد خیلی تغییر زیادی توشون داد الان شما می‌تونستی کالاهایی رو جابه‌جا کنی با حجم و مقداری که قبلا قابل تصور نبود در نتیجه منی که مثلا پارچه‌باف بودم الان می‌تونستم محصولم رو بفرستم شهرای خیلی دورتر یعنی بازارم می‌تونست بزرگتر بشه پس من می‌تونستم توسعه بدم کارم رو می‌تونستم تکنولوژیم رو بعدا بهتر کنم که بیشتر تولید کنم


audio: HRAH-ghHSkI_0034.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
چون به آدمای دور هم می‌تونم برسونم اصلا وقتی با راه‌آهن چیزای به این سنگینی و بزرگی رو می‌شه جابه‌جا کرد یعنی من می‌تونم به این فکر کنم که چیزای بزرگ و سنگینی رو هم می‌تونم بسازم و بفروشم چون می‌شه فروخت‌شون این یعنی چی؟ یعنی اونی که تولید موفقی داره می‌تونه موفق‌تر هم بشه امکاناتش هم بیشتر می‌شه یعنی همون به آنکه دارد بیشتر داده خواهد شد خلاصه اومدن با همه گرونیش با همه دردسرش با یک سرعت حیرت‌آوری


audio: HRAH-ghHSkI_0035.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
شروع کردن در اروپا و بعد در آمریکا راه‌آهن ساختن تا 1860 به پول امروز یک میلیارد دلار سرمایه‌گذاری کردن روی راه‌آهن سرمایه‌گذاری خصوصی خیلی مبلغ قابل توجه‌ایه برای اون موقع خیلی مبلغ زیادیه


audio: HRAH-ghHSkI_0036.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
و ممکن هم هست فکر کنیم که تکنولوژی تازه‌ایه طول می‌کشه تا پا بگیره یه خرده زمان می‌بره ولی واقعا ظرف مدت کوتاهی ظرف واقعا مدت کوتاهی 30 تا خط آهن عمده کشیده بودن در دنیا 30 تا خط آهن درست کردن و راه انداختن مقیاس پروژه‌ها عجیب و غریب بزرگ بود بعضیاش امروز هم یه همچین پروژه‌هایی رو نمی‌شه اینطوری راه انداخت و ساخت که مثلا یکی بیاد بگه من دو طرف یه قاره عظیم رو می‌خوام به هم برسونم خیلی داستان عجیبی داره


audio: HRAH-ghHSkI_0037.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
چند تا از این‌ها رو می‌گیم مال جاهای مختلف رو هم کمک‌مون می‌کنه باز داستان راه‌آهن رو بهتر بفهمیم هم به نظر من یه پنجره جدیدیه برای فهمیدن تاریخ این منطقه‌ها و این کشورها


audio: HRAH-ghHSkI_0039.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
زمان ناصرالدین شاه می‌سازنش ساحل غرب و شرق آمریکا رو به هم وصل می‌کنن خیلی کنجکاوی‌های مختلفی می‌شه کرد از این قصه از روحیه آمریکاییا رو می‌شه توش گشت دنبالش در تاریخ می‌شه نگاه کرد که لینکلن رئیس‌جمهور بود چرا یهو یاد راه‌آهن افتاد؟ درباره روش ساختنش می‌شه فکر کرد درباره اثراتش می‌شه فکر کرد تکنولوژی بود راه‌آهن که هم فضا رو فشرده می‌کرد هم زمان رو فشرده می‌کرد مسیر شیش ماهه رو می‌کرد یه هفته‌ای


audio: HRAH-ghHSkI_0040.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
یه جایی که یه قایق باری می‌خواست مثلا یه بار بره برسه قطار 6 بار رفته بود برگشته بود هر بارم کلی بیشتر از قایق بار برده بود یعنی هم سرعت داشت بعد هم پایدار بود استیبل بود مثل کشتی مثلا وابسته به آب‌وهوا نبود می‌رفت برای اینکه هم سرعت داشت هم پایداری داشت تجارت و معامله در اروپا و بعد در آمریکا حجمش انفجاری زیاد شد هم حجمش زیاد شد هم هزینه‌ش آمد پایین ارزون شد


audio: HRAH-ghHSkI_0041.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
شما از ساحل شرقی آمریکا اگه مثلا می‌خواستی حرکت کنی راحت‌تر بود برات که بری اروپا تا اینکه بری کالیفرنیا، بری ساحل غربی در حالی که خیلی‌ها می‌خوان برن کالیفرنیا اون موقع روحیه آمریکایی اون موقع این بود که پول می‌خوای برو غرب آینده می‌خوای برو به سمت غرب می‌خوای کسی بشی برو به سمت غرب غرب افق بازه راه پیشرفت بازه این تصویر اصلا تو فرهنگ عمومی آمریکایی مونده


audio: HRAH-ghHSkI_0044.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
ثروت داشت درست می‌شد دیگه می‌رفتن اونجا که طلا دربیارن جویندگان طلا اما خب حالا چطوری بریم غرب؟ این کار ساده‌ای نبود چند ماه طول می‌کشید تا برن برسن چند ماه تازه مثلا اگه خوش‌شانس بودن زنده می‌موندن بالاخره سرمای کوه‌های راکی بود وسط راه بیابون‌هایی بود که ممکن بود اونجا از گرما هلاک شی به این هم فکر کنیم آدمایی که اینطوری دل به خشکی می‌زنن برن دنبال یک آینده موهومی اون سر قاره چه جور آدمایی‌ان اصلا؟


audio: HRAH-ghHSkI_0045.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
اصلا چطوری انقدر جاه‌طلبه یه نفر؟ اینم یه چیز خاصی می‌خواد با اون شرایط تو بگی که نه من می‌رم این ریسک رو می‌کنم برای این اینم باز نکته‌ایه برای فکر کردن ولی حالا بگذریم یکی اگر از خشکی نمی‌خواست بره چی؟ گزینه‌ش چی بود؟ اونی که از دریا می‌خواست بره هم خیلی چشم‌انداز روشنی نداشت یه کسی از دریا اگه می‌خواست از شرق آمریکا بره مثلا به غرب بره به کالیفرنیا چون اول باید می‌رفت تا ته ته ته دنیا پایین


audio: HRAH-ghHSkI_0046.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
زیر آمریکای جنوبی اونجا دور می‌زد برگرده بیاد بالا تا مثلا ساحل غربی رو بیاد تا ساحل کالیفرنیا دنیا یه همچین دنیاییه وقتی می‌گیم حمل‌ونقل باید از جایی به جایی رفتن سخت بود تو این دنیاست که راه‌آهن می‌آد یک سری اول خطوط کوتاه و تیکه پاره و اینا تو آمریکا ساختن بیشتر در قسمت شرقی اینجا هم یه آقایی یه مهندسی خیلی بلند‌پروازی بود


audio: HRAH-ghHSkI_0048.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
از اینور بره بره اون طرف مهندس بلند‌پرواز می‌گیم یعنی اینکه شرکت‌های دیگه 10 مایل خط رو به سختی می‌کشن ایشون داره می‌آد می‌گه که 2000 مایل خط آهن بکشیم یعنی در یه همچین وضعیتی می‌آد و بعد چهار تا سرمایه‌گذار رو قانع می‌کنه که اینا بیان و روی پروژه کار کنن


audio: HRAH-ghHSkI_0050.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
چهار تا غولن یکی‌شون آقای استنفورده که بعدا دانشگاه استنفورد رو می‌سازه و این 4 نفر یک شرکتی تاسیس می‌کنن


audio: HRAH-ghHSkI_0053.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
این خط آهن عظیمه از اینور تا اون طرف می‌فرستن برای دولت که می‌گن که شما بیا روی این پروژه ما سرمایه‌گذاری کن ما می‌سازیمش دولت در چه فکریه؟ در چه وضعیتیه؟ اینم بخش مهمی شه دیگه نیمه دوم قرن نوزدهم هستیم آمریکا درگیر جنگ داخلیه بین شمال و جنوب از 1861 تا 65 اولای جنگ ولی یه اتفاقی می‌افته سه ماه از جنگ نگذشته


audio: HRAH-ghHSkI_0056.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
اما لحظه آخر جنوبی‌ها با همون خط آهن‌های وصله‌پینه‌ای که بود 11 هزار نفر نیرو می‌رسونن به منطقه ورق رو برمی‌گردونن به کمک راه‌آهن نبرد دوباره مغلوبه می‌شه و جنگ داخلی دوباره چند سال دیگه طول می‌کشه این اتفاق چشم لینکلن رو باز کرد به اهمیت راه‌آهن می‌فهمه که دولت مرکزی اگر بخواد روی قلمروش کنترلی داشته باشه وسیله‌ش راه‌آهنه


audio: HRAH-ghHSkI_0057.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
بدون راه‌آهن شدنی نیست تا بخوای نیرو جابه‌جا کنی و اینا کار از دستت رفته جلوتر می‌گیم حالا در روسیه هم همین طرز تفکر و در آلمان هم همین طرز تفکر آمد و حالا هر کدوم یک طوری باعث رشد راه‌آهن شد یعنی فقط لینکلن نبود که در آمریکا به این کارکرد راه‌آهن فکر کرد طبیعتا قدرتمندان در کشورای دیگه هم داشتن بهش فکر می‌کردن الان ولی بمونیم یه خرده دیگه تو آمریکا این ذهنیت لینکلن و دولت مرکزی


audio: HRAH-ghHSkI_0060.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
پروژه رو فرستادن کنگره اونجا هم تصویب شد گفتن که شروع می‌کنیم منتها یه تغییری دادن تو اون پیشنهاد اولیه تغییری که یه خرده غافلگیرکننده هم بود برای اون چهار غول گفتن که پروژه هست شما می‌تونی شروع کنی


audio: HRAH-ghHSkI_0061.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: INVALID_CHARS
text:
یه شرکت دیگه‌ای هم هست به نام Union Pacific Railroad اینا Central Pacific بودن، اینا Union Pacific Railroad هستن


audio: HRAH-ghHSkI_0062.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
دولت هم گفته بود که آره شما دوتا بیاین دوتایی خط آهن بکشید یکی از شرق به غرب یکی از غرب به شرق بکشید تا برسید به هم اونجا نگاه می‌کنیم هر کی هر چقدر ساخته پولشو می‌گیره در واقع هم پول اونو می‌گیره هم بالاخره منابعش تا اونجا مال اون می‌شه دو تا شرکت یعنی لینکلن گذاشت با هم مسابقه بدن


audio: HRAH-ghHSkI_0063.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
هم سر پول هم سر حق دسترسی به زمین‌ها پای خیلی چیزا وسط بود خلاصه دیگه قضیه‌ای بود که پیچیدگی‌های حقوقی زیادی داشت


audio: HRAH-ghHSkI_0064.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
نه اینجا واقعا جاشه نه فکر کنم ما که داریم کنجکاوی و یه مرور می‌کنیم اصلا بتونیم اینطوری از عهده‌ش بربیایم ولی اونطوریش هم می‌شه حتی نگاه کرد منتها یه نکته مهمش اصلا همین بود که دو تا شرکت رو گذاشتن که با هم رقابت کنن مسیر هم از اول معلوم نیست یعنی معلوم نیست دقیقا کجا قراره این دو تا خط آهن به هم برسن هر دو تا شروع می‌کنن کار کردن


audio: HRAH-ghHSkI_0066.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
می‌رن تا وسط راه هم می‌رسن زودتر می‌رسن ولی خب طبیعتا متوقف نمی‌کنن خودشون رو ادامه می‌دن با سرعت که تا جایی که می‌تونن ببرن جلو و دولت یه خرده کم‌کم نگران می‌شه که اینا کجا قراره به هم برسن؟ و حاضر هم نیستن اینا که یه نقطه نهایی رو مشخص کنن چون همچین که نقطه نهایی رو بپذیرن یعنی پذیرفتن که سهم نهایی‌شون انقده دیگه و می‌خوان که اگه می‌تونن بیشترش بکنن خلاصه کار انقدر بیخ پیدا کرد که مجبورشون کرد دولت به زور که تمومش کنن داشتن با یه فاصله 100 مایلی از کنار هم رد می‌شدن


audio: HRAH-ghHSkI_0067.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
خلاصه یه جایی رو مشخص کردن و کار تمام شد الان در نتیجه‌ش چی شد؟ در نتیجه‌ش این شد که از نیویورک تا سانفرانسیسکو که 6 ماه طول می‌کشید الان شد یه هفته شیش ماه شد یه هفته و الان برای خیلی‌ها کل قاره دیگه در دسترس بود یک موج مهاجرت بزرگ راه افتاد کلی از مناطق وسط راه آباد شد کم‌کم آدما رفتن شهر و روستاهای تازه ساختن منتها اینا رو شاید بگیم که اینا بالاخره می‌شه پیش‌بینی کرد


audio: HRAH-ghHSkI_0068.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
اون موقعی که فکر کردیم از اینجا می‌خوایم راه‌آهن بکشیم اونجا می‌شد پیش‌بینی کرد این اتفاق‌ها بیفته یه اتفاقایی ولی بعدش افتاد که اینا رو اصلا نمی‌شد پیش‌بینی کنی نمی‌تونستی بدونی این‌ها رو مثل چی؟ مثل اینکه سرمایه جمع کردن برای یه پروژه‌ای با این ابعاد واقعا کار راحتی نیست کار تقریبا غیر ممکنیه تا قبل از اون هر کسی هم که می‌خواست یه بیزینسی راه بندازه یا خودش پولش رو می‌آورد می‌ذاشت وسط یا خانوادگی می‌اومدن پول جمع می‌کردن بالاخره راه این بود


audio: HRAH-ghHSkI_0069.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
و خودشون هم کار می‌کردن یه پروژه‌ای مثل راه‌آهن گفتیم انقدر گرون بود که کار یه نفر و یه خانواده و این‌ها نبود یک بیزینس‌مدل جدید لازم شد همون چیزی که بعدا تبدیل شد به شرکت به شرکت سهامی اونطوری که ما امروز داریم ایده شراکت کردن قبلا هم بود چند تا سرمایه‌گذار جمع می‌شدن پولاشون رو می‌ذاشتن یه معامله بزرگی انجام می‌دادن یا یه کار بزرگی


audio: HRAH-ghHSkI_0070.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
و بعد کار که تموم می‌شد هر کی سهمشو برمی‌داشت و می‌رفت پی کار خودش به جز اینا دوتا شرکت سهامی هم اون موقع بودن


audio: HRAH-ghHSkI_0071.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
شرکت کمپانی هند شرقی بریتانیا و کمپانی هند شرقی هلند که درباره اینا صحبت قبلا اینجا کردیم حالا راه‌آهن سرمایه داشت از جاهای مختلف می‌آمد توش مقدارش خیلی زیاد بود و یک نظام گسترده‌تری لازم داشت برای اینکه مدیریتش بکنه از جمله برای همین هم یک بازار سهام کوچک و محلی مثل بازار سهام نیویورک تبدیل شد به یک غول اقتصادی


audio: HRAH-ghHSkI_0072.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
یه بخشی از راه‌آهن آمریکا رو اصلا دولت انگلیس رفت خرید یه بخشیش رو بخش کمتریش رو فرانسه و آلمان سرمایه‌گذاری کردن بعضی‌ها اصلا می‌گن اگر نگاه کنی


audio: HRAH-ghHSkI_0074.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
اولین شرکت‌ها و بعد فرهنگ شرکتی سازمانی اینکه مکاتبات اداری اینطوری باشه اینکه مدیر باشه ساختار هرمی داشته باشه شرکت یک دفتر مرکزی باشه یک سری شعبه باشن می‌گن این‌ها هم از نوآوری‌هایی بود که با راه‌آهن اومد تخصصی شدن مدیریت اینکه یک طبقه جدیده یه شغل جدیده من کارخونه دارم، من کارگاه دارم من مغازه دارم، من یک شرکتی دارم پول از منه، سرمایه از منه، مالکش منم


audio: HRAH-ghHSkI_0075.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
ولی یه غریبه‌ای رو آوردم مدیریتش می‌کنه اینی که داره می‌چرخونه نه منم نه بچه‌های منن این خیلی چیز تازه‌ای بود این طبقه مدیریت درست شدن این پروسه‌ها و مکاتبات و این‌ها همه چیزای تازه‌ای بود


audio: HRAH-ghHSkI_0076.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
و اثرات راه‌آهنه وقتی نگاه می‌کنی خیلی‌ها می‌گن اینا اثرات راه‌آهنه مثل آقای جرمی ریفکین نویسنده کتاب هزینه نهایی صفر


audio: HRAH-ghHSkI_0078.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
چون یه چیزیه که خیلی بزرگه خیلی هیولاست واقعا، گنده‌ست و از اون طرف خیلی مهمه که همه چیش درست کار کنه به‌خاطر اینکه این همه آدم دارن تو این همه شهر مختلف بلیط می‌خرن سوار می‌شن جابه‌جا می‌شن اینا این یه دونه‌ش اگه تاخیر داشته باشه یه جا هر چقدر که مشکل توش به وجود بیاد نقص داشته باشه قطع بشه یه جا این باعث می‌شه که اثرش خیلی جاهای دیگه هم دیده بشه جامعه یعنی با مسئله‌های جدید مواجه می‌شه هم قانون‌گذار باید بهش فکر کنه


audio: HRAH-ghHSkI_0079.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
هم بازار سرمایه باید بهش فکر کنه هم متفکرینش بهش فکر می‌کنن ماکس وبر درباره اینکه حالا این شکل جدید کار کردن چه اثری روی جامعه روی آدم‌ها می‌گذاره فکر می‌کنه صحبت می‌کنه چون اینا همه‌ش جدیده زندگی کارمندی اونطوری که ما می‌شناسیمش چیز تازه‌ایه اون موقع‌ وجود نداره این قانون‌ها اینکه شما کارت اینه و اینطوری باید کار بکنی اینطوری تحویل بدی زمان داری تو زمان انجام می‌دی با عدد و رقم ارزیابی می‌شه چیزها


audio: HRAH-ghHSkI_0080.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
مقایسه کنین فکر کنین شما تا قبل از این وقتی می‌گیم شرکت نبود یعنی هر چیزی اگه خیلی هم بزرگ بود یک کسب‌وکار خانوادگی بود خب شما بقالی رو می‌خوای اداره بکنی یه نگاه می‌کنی دور و بر ببینی جنس کمه چی زیاده می‌گی چی باید بخرم؟ کجا بذارم؟ یه دفتردستکی نهایتا داری که مثلا توش بنویسی شرکت بزرگ رو که اینطوری که نمی‌چرخونن که ولی تو راه‌آهن شما می‌دونی که سوخت لازم داری شما می‌دونی که آهن لازم داری سیستم برنامه‌ریزی دقیق می‌خواد


audio: HRAH-ghHSkI_0081.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
که بتونی نیاز مثلا سه ماه و شیش ماه و یک سالت رو پیش‌بینی بکنی گزارش‌دهی می‌خواد ارزیابی می‌خواد، جلسه می‌خواد ارائه کردن می‌خواد سیستم اداری و سیستم شرکتی و این چیزی که به اسم زندگی کارمندی و اینا می‌شناسیم خلاصه یه مقداریش تحت تاثیر رشد و توسعه راه‌آهن بود چه احداثش و چه بعدا توسعه‌ش که به وجود آمد این یه مقدار از اثرش بود در دنیای کسب‌وکار و اقتصاد و تجارت


audio: HRAH-ghHSkI_0082.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
ولی فقط این نیست و فقط هم آمریکا نیست ما آمریکاش رو به این بهانه با این قصه‌ها تعریف کردیم جاهای دیگه اگه بریم می‌بینیم که در دنیای سیاست در سیاست بین‌الملل هم تاثیر داره یه چیزهای خیلی مهمی رو تغییر می‌ده وقتی می‌گیم شکل دنیا رو عوض کرد راه‌آهن یعنی همین لینکلن گفتیم واسه چی ذهنش رفت سراغ راه‌آهن؟ به‌خاطر تو جنگ دید برای جابه‌جا کردن نیرو فقط لینکلن نبود که به این فکر کرده بود دیگه بقیه هم می‌دیدن که راه‌آهن چه توانایی‌هایی می‌تونه داشته باشه


audio: HRAH-ghHSkI_0083.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
دولت مرکزی چطوری می‌تونه یه قلمرو پهناوری رو کنترل داشته باشه روش؟ این مسئله مسئله روسیه هم هست مسئله مسئله آلمان هم هست تا قبل از راه‌آهن دولت مرکزی پایتخت رو داشت مناطق اطرافش رو داشت اینا رو سفت کنترل داشت روش ولی هرچی از پایتخت دورتر می‌شدی کنترل دولت واقعا سخت‌تر می‌شد


audio: HRAH-ghHSkI_0084.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
و همینم بود که دولت‌ها به فکر افتادن خیلی فشرده و سنگین بعضی از دولت‌ها درگیر این شدن که راه‌آهن رو توسعه بدن پولش رو هر طور شده تامین کنن و اصلا به‌خاطر اینکه پول این رو تامین کنن یه جاهایی رابطه دولت و جامعه یه جور خاصی شکل گرفت دولت‌ها خیلی بیشتر درگیر شدن در اقتصاد چون پولش رو لازم داشتن رو برنامه‌ریزی نظامی دولت‌ها اثر گذاشت یه بخشی از داستان اینکه آلمان چطور تو اروپا اوج گرفت در مدت کوتاهی


audio: HRAH-ghHSkI_0085.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
تعادل قدرت رو در اروپا به هم زد زمینه‌ش اصلا تو همین گسترده شدن راه‌آهنه باز درس‌های تاریخی رو یادمون باشه دیگه هیچ ماجرای تاریخی هیچ تغییر و تحولی نیست که فقط یه دلیل داشته باشه همیشه کلی عامل مختلف هست کلی ماجرای مختلف هست ما اینجا داریم از اتحاد آلمان می‌گیم و راه‌آهن یه بخشیه از ماجرا منتها چرا درباره راه‌آهنش می‌گیم؟ چون اون بخشیه که برای ما تازگی داره حرف این نیست که همه قصه اینه یه بخش جالب و مهم قصه اینه


audio: HRAH-ghHSkI_0086.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
این قصه‌ایه که تا حالا من نشنیده بودم آلمان یکی از مشکلاتی که همیشه داشته این بوده که دو جبهه‌ایه از یه طرف مرزش با فرانسه وسیعه از یه طرف هم مرزشه با اتریش و با روسیه یعنی بین چند تا کشور چند تا امپراتوری قدر گیر افتاده این اصلا همیشه یکی از موانع شکل گرفتن یه قدرت مرکزی در آلمان بود موانع اتحاد آلمان بود یه کارکردی که راه‌آهن از همون اول براش به چشم آمد در آلمان این بود که می‌تونست بشه ابزار نظامی مهمی


audio: HRAH-ghHSkI_0087.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
اگر ما راه‌آهن داشته باشیم سریع می‌تونیم نیروها رو و تجهیزات نظامی رو از این مرز ببریم به اون مرز و اگه این کار رو بتونیم بکنیم قدرت نظامی آلمان یک جهش بزرگی می‌کنه اگه بتونه انقدر سریع از جبهه‌ای به جبهه دیگه بره در قرن 19 که دولت‌های محلی آلمان یه نگاه به انگلیس کردن دیدن راه‌آهن براشون چیکار کرده شروع کردن راه‌آهن رو گسترش دادن هم بالاخره رشد هم داشتن وضع‌شون هم یه خرده خوب شده بود نیازش رو هم احساس می‌کردن یه عده‌ای‌شون هم این انگیزه سیاسی رو داشتن


audio: HRAH-ghHSkI_0088.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
که ما با همدیگه می‌تونیم یه شبکه فشرده‌ای درست بکنیم راه باز می‌شه برای اینکه بعدا با هم متحد بشیم به این فکر می‌کردن اینکه یک خط آهن مثل نخ بیاد اینا رو به همدیگه بدوزه اینا بتونن یکی بشن اون‌وقت می‌تونن قدرت یکپارچه نظامی و اقتصادی درست کنن این ایده در آلمان مطرح شد که ما اگر راه‌آهن داشته باشیم اون موقع می‌تونیم در این جبهه‌ای که دو طرف‌مون داریم مقاومت کنیم می‌تونیم به راحتی نیرو منتقل کنیم


audio: HRAH-ghHSkI_0089.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
و واقعا هم این اتفاق افتاد بدنه نظامی پروس خیلی هم نظام‌مند بودن از قدیم تکنولوژی‌شون هم خوب بود سطح بالا بود سریع دست به کار شدن خیلی موثر از راه‌آهن تونستن استفاده کنن از دهه هزار و هشتصد و سی و چهل تکنولوژی رو کم‌کم آوردن دانش‌نوها رو آوردن دانش رو آوردن می‌رفتن قرارداد می‌بستن لایسنس بگیرن آدمای از اونجا رو می‌آوردن براشون کار کنن هر روش قانونی و غیرقانونی تونستن و آوردن آوردن و توسعه دادن


audio: HRAH-ghHSkI_0090.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
و بعد هم نیروهای نظامی‌شون داشتن فکر می‌کردن که چطوری از این راه‌آهنه استفاده کنن چطوری برنامه‌ریزی تجهیز نیرو و انتقال نیرو بکنن که سریع بتونن جابه‌جا بشن با ریل با قطار راه‌آهنی که آلمان ساخت تاثیر گذاشت رو کل روابط بین‌المللی قاره اروپا و بعدا هم جهان این تکنولوژی جدید بود که به آلمان راه‌حل داد برای مسئله دوجبهه‌ایش


audio: HRAH-ghHSkI_0093.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
و چون این مسئله رو داشت با اینکه آلمان از برنده‌های جنگ‌های ناپلئونی بود نتونسته بود یک قدرت مرکزی بشه یه کنفدراسیونی داشت از دولت‌های محلی بازم 39 تا دولت کوچیک بودن، تیکه‌پاره نیروی واحد نمی‌تونستن درست بکنن که مثل فرانسه بشن یا مثل روسیه بشن


audio: HRAH-ghHSkI_0095.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
چون متحد هم اگه با هم می‌شدن با این مرزهای باز و بی‌مانع جغرافیایی آسیب‌پذیر بودن از دو طرف آسیب‌پذیر بودن مدام تحت تهدیدی


audio: HRAH-ghHSkI_0096.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
فکر و ایده‌شون این بود که یه طوری برنامه‌ریزی کنیم که اگه لازم شد بتونیم نیروی نظامی رو در این کشور سریع جابه‌جا کنیم هر کدوم از دو جبهه که لازم بود بفرستیم اینطوری می‌تونیم در دو جبهه دفاع کنیم ایده تئوری که نیروهای نظامی پروس داشتن روش کار می‌کردن این بود مخصوصا ژنرال مولتکه از بزرگترین مغزهای نظامی پروس شیفته و خراب راه‌آهن شده بود عموی اون مولتکه‌ایه که بعدا ژنرال برجسته‌ی آلمان‌ها شد در جنگ جهانی اول


audio: HRAH-ghHSkI_0099.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
چهار سال بعدش با فرانسه استراتژی که مولتکه استفاده کرد همون چیزی بود که برنامه‌ریزی کرده بود وابسته بود کلا به راه‌آهن اینکه نیروها رو سریع بتونی از جاهای مختلف بفرستی به صحنه‌ای که می‌خوای توش بجنگن اینکه اینا تونستن موفق شدن تونستن خیلی موثر با نیروهای بقیه استیت‌ها ایالت‌ها در آلمان هماهنگ بشن این راه رو باز کرد که اصلا آلمان با هم متحد بشه اینا بشن امپراتوری آلمان


audio: HRAH-ghHSkI_0100.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
و الان دیگه می‌دونیم وقتی که آلمان متحد شد چی شد اون تعادل ظریف قدرتی که در اروپا بود به هم خورد شکسته شد و دو تا جنگ جهانی و چند ده میلیون کشته طول کشید که دوباره به یک تعادل شکننده جدیدی برسن حرف ولی می‌بینیم چیه دیگه اثرات راه‌آهنه باز این کشورای اروپایی می‌شه اثراتی که راه‌آهن‌های اینا داشت در مستعمرات‌شون می‌شه اونم رفت بررسی کرد چون در آفریقا، در خاورمیانه، در آسیا


audio: HRAH-ghHSkI_0101.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
اینا از راه‌آهن استفاده کردن کنترل استعماری‌شون رو بیشتر کنن اصلا توسعه راه‌آهن در آفریقا هم یه داستانی داره که اونم برای خودش یه موضوع جداییه ولی همینطوریه قشنگ در مسیرهاییه که این‌ها لازم داشتن ولی از اینا هم یه خرده بیایم بیرون بریم داستان یه کشور دیگه رو هم ببینیم اونجا هم یک پروژه راه‌آهن عظیم اجرا شد ولی به سبک خودش اینجا سبک روسیه‌ست و هم شکل پروژه، ابعادش شکل اجرا شدنش مسئله‌هایی که حل کردن


audio: HRAH-ghHSkI_0102.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
جوری که مسئله‌ها رو حل کردن و بعد عواقب‌شون توی همه اینا می‌تونی ببینی مدل کلا یه چیز دیگه‌ست یعنی یه پنجره‌ست دیگه داستان راه‌آهن رو دیدن یه پنجره‌ایه اصلا به تاریخ و فرهنگ اون کشور هم در اون مقطع خلاصه هست روسیه هم داره فکر می‌کنه که خب از این راه‌آهن چطوری می‌تونم استفاده کنم یکی از این مشکلات قدیمیم رو حل کنم مسئله روسیه چیه؟ اینه که خیلی بزرگه انقدر بزرگه تزار دستش به اون ته کشور نمی‌رسه اون پهنه عظیم سیبری و قسمت‌های شرقی


audio: HRAH-ghHSkI_0103.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
واقعا عملا از حوزه نفوذ دارن دیگه می‌افتن بیرون و حتی یه نگرانی‌هایی هست که نکنه روسیه شرقی و غربی داشته باشیم مثل امپراتوری روم و این باعث می‌شه که تشویق بشه تزار برای اجرا کردن این پروژه عمرانی یکی از عظیم‌ترین پروژه‌های عمرانی کل تاریخ


audio: HRAH-ghHSkI_0105.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
گفتیم خیلی طولانی بود و اینا این 9300 کیلومتره دو برابر و نیم اونه از مسکو می‌خواد بره به ولادی‌وستوک یعنی از منتهی‌الیه شرقی امپراتوری روسیه می‌خواد بیاد تا مسکو تا پایتخت


audio: HRAH-ghHSkI_0107.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
بعد یه تفاوتی هم داره روسیه با آلمان و با آمریکا واقعا امپراتوری مطلقه‌ی روسیه کلی دلیل داره که اصلا سراغ همچین پروژه‌ای نره یه پادشاهی مطلقه‌ست اصلا برنامه‌ای برای اینکه سمت دموکراسی و این‌ها بره نداره ساختارهای اقتصادی و مالی که مثلا انگلیس و آمریکا دارن نداره بازار اقتصادی و سرمایه‌دارا و اینا رو نداره اصلا مردمش نمی‌تونن راحت جابه‌جا بشن تو کشور که شما بگی از راه‌آهن استفاده می‌کنن


audio: HRAH-ghHSkI_0108.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
اینا یه پاسپورت داخلی می‌خوان برای اینکه برن از منطقه‌ای به منطقه دیگه کیو می‌خواد جابه‌جا کنه راه‌آهن؟ تو کشوری که از نظر اقتصادی عقبه یه کشور کشاورزی ناکارآمده اصلا چیو می‌خواد جابه‌جا کنه راه‌آهن؟ بعد سیبری هم یه جاییه کم جمعیت با جمعیت پراکنده، آب‌وهوای خشن


audio: HRAH-ghHSkI_0110.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
مردم مهاجرت می‌کردن می‌رفتن جاهای جدید رو آباد کنن در سیبری امیدی به این هم نیست کی اونجا می‌خواد بره؟ پس یه همچین پروژه بزرگی خیلی دلیل داره واقعا تزار روسیه که انجامش نده ولی اونم یه ضرورتی می‌بینه در انجام دادنش هم از نظر منابعش و معادنش اینو می‌خواست سیبری رو می‌خواست می‌گن کاترین کبیر می‌گفت سیبری هند روسیه‌ست یه جایی که منابعش افتاده برو بردار بیار هم برای اون می‌خواست هم از نظر سیاسی واقعا


audio: HRAH-ghHSkI_0111.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
قسمت شرقی امپراتوری خیلی داشت دیگه دور از دسترس می‌شد یه امکانی می‌خواست که بتونه قدرتش رو گسترش بده در شرایط اضطراری بتونه نیرو بیاره امکانات بیاره از غرب به شرق و اگر لازم شد از اون طرف به این طرف و خب حاکم مطلق هم بود دیگه دیگه نه پارلمانی نه اصلا کسی چیزی ایده رو خودش داد و تصمیم گرفت اجرا کنه لازمم نبود ملاحظات اقتصادیش رو در نظر بگیره قیمتی براش تعیین کنه یه وزیر دارایی تعیین کرد


audio: HRAH-ghHSkI_0113.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
و این آقا هم از اونایی بود که شهرتش به این بود که واقعا کارو که بهش می‌دادی به هر قیمتی شده انجام می‌داد یه کمیته مخصوصی درست کردن روش اینا چی بود؟ همه‌ش تو ذهنم من اینا رو دارم می‌گم شما به مدلی که در کشورای دیگه تعریف کردیم فکر کنید روش اینا این بود که یه کمیته درست کردن که همه فرایندهای قانونی و بودجه‌بندی و هرچی که داشتن رو بتونه دور بزنه مستقیم اون کاری رو که لازمه انجام بده و در نتیجه الانم ما بعد از صد و خرده‌ای سال نگاه می‌کنیم


audio: HRAH-ghHSkI_0114.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
نمی‌دونیم واقعا هیچ‌کس نمی‌دونه خرج دقیق این پروژه چقدر بوده برآوردهای خود این آقا می‌گفتش که پروژه 12 ساله بود که این پروژه حدود 15 درصد بودجه سالانه امپراتوری رو گرفت برای 12 سال 12 سال تو کشوری که اقتصادش ضعیفه اقتصاد کشاورزی داره که کشاورزی یه سال برداشتش خوب نباشه کشور لبه‌ی قحطیه یعنی وضع یه همچین وضعیت شکننده‌ای داره ولی می‌سازه اینو می‌سازه


audio: HRAH-ghHSkI_0115.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
پول رو از کجا می‌آره می‌سازه؟ مالیات‌ها رو می‌بره بالا مالیات می‌بره بالا از مردم پول می‌گیرن وقتی که می‌گن اهل عمل بود منظور همینه دیگه یک ماه بعد از اینکه وزیر دارایی شد شروع کرد به عملیات ساخت در روسیه هم مثل جاهای دیگه هر طرفش رو که نگاه کنیم یه مسئله‌ست حالا مسئله‌های اجراییه و برای حل کردنش یه راه‌حلی می‌آد که باز نمی‌خوام بگم راه‌حل روسیه ولی راه‌حل‌ها یه پنجره‌ایه به نظام و جامعه و حکومت اون موقع روسیه در مقایسه اگه جاهای دیگه رو دیدیم


audio: HRAH-ghHSkI_0116.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
اینم می‌تونیم اینطوری ببینیم مسئله نیروی کارشون رو چطوری حل کردن اینا؟ یه گروهی رو مجبور کردن کوچ کنن برن تو اون مسیر زندگی کنن اونجا کار کنن یه عده‌ای رو تشویق کردن امکانات و اینا دادن برن سیبری یک میلیون نفر تخمین می‌زنن سر این راه‌آهن جابه‌جا شدن بیشترشون هم رفتن که در ساخت خود راه‌آهن کمک کنن بخش مهمی از نیروی کاری که کار کردن روی این پروژه عمرانی در شوروی زندانی‌ها بودن تبعیدی‌ها بودن همون داستانی که توی اتحاد جماهیر شوروی هم بعدا بود


audio: HRAH-ghHSkI_0117.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
پروژه‌ها رو می‌ساختن با زندانی‌ها می‌ساختن این پروژه هم همینطوری بود نیروی کار مفت زندانی شرایط سخت هوای مرگبار روحیه‌ها داغون سوانح مرگ‌ومیر بالا بیش از 2 درصد کارگرها موقع کار کشته می‌شدن کلی مرگ‌ومیر داشتن به‌خاطر مسمومیت الکل کارگر تو اون شرایط واقعا راه دیگری نداشتن خیلیاشون به جز اینکه به ضرب الکل یه جوری روزشون رو بگذرونن که دیگه نفهمن چی داره بهشون می‌گذره


audio: HRAH-ghHSkI_0118.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
ولی با این وضعیت راه‌آهن رو ساختن ساختن البته کامل هم نشد یه تیکه‌ش موند یه تیکه‌ش روی دریاچه‌ای بود موند دو طرفش کوه بود نمی‌تونستن اونو تکمیل بکنن


audio: HRAH-ghHSkI_0120.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
و مهم هم بود سر جنگ‌های مثلا روسیه و ژاپن که به سرعت می‌خواستن مهمات و نیرو و اینا جابه‌جا بکنن باید می‌رفتن اونجا پیاده می‌شدن بار بارج می‌کردن می‌بردن اون ته دوباره سوار می‌شدن می‌نداختن تو قطار و مثلا می‌رفتن ولی خب بالاخره تونستن اونجا بکشن و بعدش هم دیگه تمامش کردن نهایتا تمامش کردن ولی شیرینی استفاده‌ش اصلا به تزارها نرسید


audio: HRAH-ghHSkI_0121.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
یعنی سال 1916 خط آهن تکمیل شد یک سال بعدش انقلاب شد و کمونیست‌ها به قدرت رسیدن و و حکومت تزاری دیگه رفت که رفت حکومت تزاری رفت ولی خب اون دلیل‌های نظامی و سیاسی که تزار داشت و به‌خاطرشون رفته بود دنبال راه‌آهن اون دلیل‌ها سر جاشون بودن مسئله‌های کشورها خیلی وقتا عموما مسئله‌هاشون ژئوپلیتیکه به‌خاطر موقعیتیه که هستن


audio: HRAH-ghHSkI_0122.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
داستان‌شون، وضع‌شون، همسایه‌هاشون، شرایط‌شون و تکرار می‌شه حکومت هم که عوض می‌شه تکرار می‌شه در روسیه هم اصلا با اینکه حالا یکی از چیزایی که باعث انقلاب شده بود می‌گن همین فشاری بود که به مردم آمده بود از جمله به‌خاطر تامین بودجه راه‌آهن


audio: HRAH-ghHSkI_0123.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
یعنی نفس کشور رو گرفته بود پروژه ضعیف کرد، اقتصاد رو ضعیف کرد فشار آورد که شرایط سیاسی هم شکننده شد و شوروی درست شد ولی همون مسئله‌ها رو شوروی هم داشت و اتفاقا همونطوری‌ها هم تقریبا شروع کرد از راه‌آهن استفاده کردن برای برطرف کردنش برای حل کردنش می‌بینیم پس وقتی می‌گیم راه‌آهن دنیا رو عوض کرد داریم فقط درباره حمل‌ونقل و جابه‌جایی صحبت نمی‌کنیم داریم درباره اینم حرف می‌زنیم که


audio: HRAH-ghHSkI_0124.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
یه تکنولوژی ثابت همه جا شبیه هم اثر نمی‌ذاره می‌ره با عواملی که در اون محل هستن ترکیب می‌شه و هر دفعه هر جایی یه نتیجه تازه‌ای می‌ده یه چیزی در آمریکا رشد اقتصادی می‌آره که بی‌سابقه‌ست


audio: HRAH-ghHSkI_0126.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
می‌ریزه برخورد این دو تا سیستم دو تا جامعه با اون تکنولوژی فرق داره و نتیجه‌ای که ازش درمی‌آد متفاوته در ایران هم می‌دونیم راه‌آهن یه داستانیه گره خورده به یه دوره مهمی و اتفاقات مهمی در تاریخ ما یه مقدارش رو توی ویدیوهای رضاخان و رضاشاه و اینا گفتیم و حالا بعدا هم می‌گیم به نظر من ما اینطوری کمتر نگاه کردیم به تاریخ‌مون درباره حالا ایده‌ها و اندیشه‌ها و پادشاه‌ها و اینا صحبت کردیم


audio: HRAH-ghHSkI_0127.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
ولی اینطوری تاریخ چیزها رو در تاریخ خودمون کمتر بهش نگاه کردیم و من دوست دارم به اینم یه خرده نگاه کنیم و فکر هم نکنیم که وقتی از راه‌آهن حرف می‌زنیم فقط داریم قصه قرن پیش رو می‌گیم تا امروز هم نقشه‌های راه‌آهن نقشه‌های توسعه ریلی کشورهای مختلف حرف‌های متفاوت و جالب بهمون می‌زنن اینو ببینین فکر کنم اصلا خوب باشه آخرین تصویری که تو ویدیو می‌بینیم این باشه


audio: HRAH-ghHSkI_0128.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
این مقایسه خط آهن سریع‌السیر چینه در 2008 و 2022 یعنی مال همین 15 سال گذشته‌ست فکر کن شما از 88 تا الان تو این 15 سال چنین تغییری کرده و این یعنی اینکه تو این دنیای امروز هم همچنان مسیر توسعه کشورها رو از جمله با کاری که در صنعت حمل‌ونقل می‌کنن و از جمله با کاری که در راه‌آهن می‌کنن می‌شه پیگیری کرد


audio: HRAH-ghHSkI_0129.opus
source: youtube
source_id: HRAH-ghHSkI
invalidation: VALID
text:
این البته داستان دیگریه و مال جای دیگری بمونه برای یک جای دیگه اگر این ویدیو اشکالی داشت چیزی رو اشتباه گفتیم ناقص گفتیم لطفا حتما کامنت بذارید بگید و دم شما هم گرم که دیدید من علی بندری این کانال یوتیوب بی‌پلاس


audio: NKEKTG6UBTk_0001.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
این نقشه رو ببینین اینا دو تا کشورن همسایه هم که انگار رو نقشه قرینه همن بغل همن از رو خط مرزی تا کنی نقشه رو تقریبا می‌افتن رو همدیگه هر دو کشیده می‌شن کنار دریا تا یه جایی 90 درجه تقریبا خم می‌شه خط ساحلی‌شون می‌ره بالا می‌رسه به یه تنگه استراتژیکی و بعد هم تموم می‌شه هر دو هم رشته کوه‌های بلندی دارن نزدیک همین خط ساحلی کوتاه‌شون و شباهت‌شون بیشتر از ایناست


audio: NKEKTG6UBTk_0002.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
اینا به عنوان دو تا مرکز تجاری در شرق و غرب حاشیه جنوبی شبه‌جزیره عربستان قرن‌هاست که هستن هر دو کشور میراث فرهنگی قدیمی دارن تاریخ سنگینی دارن و داستان هر دوتاشون گره خورده به تجارت دریایی هر دوشون ساحل‌های بیابونی دارن رشته کوه‌های ساحلی دارن هر دو بیشتر جمعیت‌شون عرب هستن و عربی حرف می‌زنن هر دو اکثریت‌شون مسلمونن


audio: NKEKTG6UBTk_0003.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
و البته هر دو تنوع نژادی و مذهبی هم دارن که تو اونم یه خرده به هم شبیه‌ن در عمان اقلیت مذهبی‌ای هستن به نام مسلمانان اباضی در واقع نه سنی‌ان نه شیعه‌ان ولی مهمن ادامه یه شاخه‌ای از خوارجن انگار که از زمان اول اسلام هم بودن و اقلیت هم هستن مرکزشون هم پشت این کوه‌هاست و از اونجا دارن چند قرنه که حکومت می‌کنن یعنی قدرت دست همین‌هاست


audio: NKEKTG6UBTk_0004.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
در یمن هم یه بخشی از جمعیت کشور شیعه هستن ولی باز اینا هم یه شیعه خاصی‌ان مثل بقیه شیعه‌ها نیستن شیعه 12 امامی نیستن تا امام چهارم مشترکن بعد می‌گن این پسرش امام نبود اون یکی پسر امام بود می‌شن شیعیان زیدی


audio: NKEKTG6UBTk_0005.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
حالا تفاوت‌های دیگه هم البته دارن و امام زنده هم دارن اینا امام‌هاشون تموم نمی‌شن امام زنده هم دارن و داشتن و قرن‌ها این امام‌ها حکومت هم می‌کردن پادشاهی هم می‌کردن و در طول تاریخ زمان‌های مختلف اینا قدرت داشتن هر دو هنوز ساختار قبیله‌ای دارن توی جامعه هر دو نفت و گاز دارن تقریبا هم اندازه هم تقریبا حالا به اندازه عربستان و ایران و عراق و کویت و اینا ندارن ولی دارن می‌بینی واقعا شباهت‌هاشون به هم خیلی زیاده


audio: NKEKTG6UBTk_0006.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
این دو تا کشوری که همین‌طوری نقشه‌شون هم شبیه همه از جغرافیا تا تاریخ تا پایه‌های جامعه‌شون ملت‌شون تا منابعی که دارن اما از نقشه که بیای بیرون شروع کنی چند تا عکس ببینی از این دوتا انگار داری درباره‌ی دو تا کشور در دو تا جهان مختلف صحبت می‌کنی یا در قرن‌های مختلف صحبت می‌کنی


audio: NKEKTG6UBTk_0007.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
از یمن عکسایی که می‌بینی ایناست وضع کشور اینه خبری که ازش می‌آد جنگه، قحطیه، بحران‌های انسانیه گرسنگیه وضعیت سیاسیش جنگ داخلیه و نقشش هم در منطقه اینه که اون تنگه استراتژیکی رو که داره سرش وایستاده و یه حالت ناآرامی درست کردن حالا اگر نخوایم بگیم راهزنی داره یه همچین کاری می‌کنه به هم بزنه بازی رو استفاده‌ش از اون موقعیت استراتژیک


audio: NKEKTG6UBTk_0008.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
کنار تنگه ورودی کانال سوئز اینه با اینکه تنگه تنگه خیلی مهمیه که حالا بهش می‌رسیم عمان هم همون‌طوریه عمان نزدیک یه تنگه خیلی مهمیه ولی عمان رو اسمش رو کجا می‌شنوی؟ عمار رو به عنوان یک مقصد سرمایه‌گذاری می‌شنوی به عنوان یه جایی برای زندگی یه جایی برای گشتن و توریست و اینا


audio: NKEKTG6UBTk_0010.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
مثال ایرانی که می‌گه من با آمریکا مذاکره می‌کنم ولی حاضر نیستم بشینم تو یه اتاق مستقیم حرف بزنم عمان رو می‌کنه واسطه مذاکرات ایران و آمریکا از 10 سال پیش در عمانه که داره انجام می‌شه تو مقاطع مختلف در اوج تنش در منطقه و در حالی که قطر و عربستان درگیرن و اینا عمانه که واسطه‌ست عمانه که بی‌طرف موند بین دعوای قطر و عربستان بی‌طرف موند یعنی با عربستان همراه نشد در محاصره قطر


audio: NKEKTG6UBTk_0014.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
سرانه و نرخ بیکاری و اینا که اصلا وارد اختلاف‌شون نشیم مشخصه نموداراشون کجاست اصلا وقتی یمن رو داری نگاه می‌کنی داری به یه اقتصادی نگاه می‌کنی که هنوز کشاورزیه یه جوری قراره زندگی 32 میلیون نفر رو با کشاورزی بچرخونن در اون چنین اقلیم و آب‌وهوایی 32 میلیون نفری که بیشترشون هم جوونن با نرخ همچنان خیلی بالایی هم دارن زیاد می‌شن و گرسنه هم هستن و بیکار هم هستن و کشورشون هم درگیر یکی از


audio: NKEKTG6UBTk_0015.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
طولانی‌ترین و ویران‌کننده‌ترین جنگ‌های دنیاست سیستم سیاسیش هم عملا ترکیده‌ست واقعا در حالی که اون همسایه قرینه‌شون با جمعیتی زیر 5 میلیون که تازه کلیش هم خارجی‌هایی هستن که رفتن اونجا کار می‌کنن


audio: NKEKTG6UBTk_0017.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
ثبات اقتصادی هم داره اقتصادش هم در حال رشده وابستگیش هم داره به نفت و گاز کمتر می‌شه دو تا کشور داریم بغل هم قرینه هم از بسیاری نظرها خیلی شبیه هم


audio: NKEKTG6UBTk_0018.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
و از یه نظرایی خیلی خیلی خیلی متفاوت انقدری که تقریبا هیچ دو کشور همسایه‌ای در کل دنیا انقدر با هم تفاوت ندارن کره شمالی و کره جنوبی رو می‌گیم خیلی با هم فرق می‌کنن


audio: NKEKTG6UBTk_0021.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
یعنی تفاوت واقعا از زمین تا آسمونه و بعد کشورایی هم هستن که به ما نزدیکن به ایران نزدیکن جغرافیایی نزدیکن سیاسی بهشون وصلیم و تاریخی هم با هم کار داشتیم اصلا من قبل از اینکه ویدیو رو ضبط کنم سایت گنجور رو رفتم نگاه کردم یمن رو و عمان رو هر دو رو سرچ می‌کنی کلی ردپاشون در ادبیات فارسی هست از رودکی و فردوسی تا شاعران قرن‌های بعدی هست اسم این‌ها


audio: NKEKTG6UBTk_0022.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
تاریخ رو هم نگاه کنیم از زمان باستان که شاهپور ساسانی به عمان لشکر می‌کشید خسرو انوشیروان در پاسخ به درخواست کمک سیف بن ذی‌یزن یا سیف ذی‌یزن با کشتی حمله کرد یمن رو کمک کرد فتح کنن کنترل تجاری دریای سرخ رو در واقع بگیرن اون موقعی که با بیزانس درگیری داشتن با روم شرقی دوران مدرن دوران نادرشاه که رفت نیروی دریایی راه بندازه سر تسلط بر خلیج فارس با عمانی‌ها درگیر شد


audio: NKEKTG6UBTk_0024.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
وقتی که ایران رفت در جنگ ظفار به نفع سلطان عمان علیه کمونیست‌ها وارد جنگ شد کمک کرد به حکومت لبنان که کمونیست‌ها رو قیام کمونیستی رو سرکوب کنه تا امروز که بیای نگاه کنی رابطه ایران رو با حوثی‌های یمن اینا همه‌ش نشون می‌ده که اون کشورهای جنوب شبه‌جزیره عربستان همیشه تاریخ برای ایران یک حدی از اهمیت رو داشتن یا حالا ایجابی یا سلبی


audio: NKEKTG6UBTk_0025.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
ولی یه جوری توی منظومه ایران بودن اینم برای ما جالب‌ترش می‌کنه این ویدیو داستان یک مقدار مقایسه این دو تا کشوره یه خرده هم به این بهانه که خودشون رو ببینیم ببینیم که اینا واقعا چی‌شون انقدر فرق می‌کرده؟ داستان‌شون چی بوده که ته داستان‌شون یا حداقل تا اینجای داستان‌شون که ما می‌بینیم انقدر انقدر متفاوت شده داستان عمان و یمن


audio: NKEKTG6UBTk_0026.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
عمان و یمن هر دو به آب‌های آزاد دسترسی دارن و این خب خیلی مهمه به آب‌های آزاد دسترسی داشتن چیز خاصیه عراق مثلا به آب‌های آزاد دسترسی نداره راه داره ولی سر راهش یه تنگه‌ای هست که کنترلش دست عراق نیست وقتی می‌گیم دسترسی نداره منظورمون یه همچین چیزیه عربستان حتی به آب‌های آزاد دسترسی به اون معنی نداره یعنی عربستان کنار آبه از یه نظری ولی از هر دو طرف راهش برای اینکه به آب‌های آزاد برسه


audio: NKEKTG6UBTk_0027.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
از یک تنگه‌هایی می‌گذره که اون تنگه‌ها کنترلش دست عربستان نیست در دریای سرخ تنگه پایین دست یمنه باب‌المندبه کانال سوئز دست مصره در خلیج فارس تنگه هرمز هست و می‌بینین رابطه عربستان با کسانی که سر این تنگه‌ها هستن رابطه مهمیه با مصر با یمن و البته از این طرف با عمان و خب رابطه رقابتیش با ایران هم که همیشه بوده و هست ولی رابطه‌ش با این کشورایی که


audio: NKEKTG6UBTk_0028.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
می‌تونه رابطه خوب باهاشون داشته باشه خیلی خیلی رابطه مهمیه کلا هم می‌دونیم دیگه که این آبراه‌ها و تنگه‌ها و این‌ها چقدر مهمن از همین تنگه هرمز تا باب‌المندب تا جبل‌الطارق تا بسفر تا مالاکا یا حالا کانال‌های دست‌سازی که درباره‌شون یه خرده صحبت هم کردیم کانال سوئز، کانال پاناما قصه تاریخ دنیا رو اصلا می‌شه با اینا تعریف کرد و سر از کار جنگ‌ها و سیاست دنیا درآورد یعنی می‌شه همه چی رو گذاشت کنار


audio: NKEKTG6UBTk_0029.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
این تنگه‌ها رو نگاه کرد و دید که اوکی حالا می‌تونم بفهمم تاریخ دنیا رو داستان کلی از جنگ‌ها رو می‌تونم بفهمم برای همین موقعیت این دو تا کشور کنار این تنگه‌ها خیلی مهمه در نتیجه حواس قدرت‌های بزرگ همیشه به اینا هست پس داستان اینا رو می‌شه با همین تنگه‌ها هم اصلا بهش وارد شد هر دوی این‌ها در مسیرهای تجاری بودن


audio: NKEKTG6UBTk_0030.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
عمان سر راه هند بود یمن هم اول مسیر تجاری باستانی مهمی به نام جاده بخور راه دریایی‌ای که از چین و هند می‌آمد می‌اومد جنوب شبه‌جزیره به همین عمان و یمن بعد از اینجا صاف می‌اومد بالا از مکه و مدینه رد می‌شد وسط شبه‌جزیره می‌اومد به سمت شمال تا به پترا و شام و از اون طرف از غرب برسه به غزه و مدیترانه از این طرف هم به ایران مسیری بود که توش فلزات و پارچه و


audio: NKEKTG6UBTk_0031.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
ادویه و کافور و عطر و اینا تجارت می‌شد مسیریه که ردپاش تو تورات هست در کتاب مقدس هست یه مسیر باستانی‌ایه این یه چیزیه که من نمی‌دونستم قبل از این ویدیو اهمیت تجاری یمن رو در زمان باستان نمی‌دونستم که این مسیر تجاری شمال به جنوب از جمله از یمن می‌گذشته از یمن شروع می‌شد این ولی خب مال دوران باستانه که کشتی‌ها همین جاها می‌گشتن و اینا در عصر اکتشاف کشتی‌های قدرت‌های بزرگ قدرت‌های دریایی بزرگ


audio: NKEKTG6UBTk_0032.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
سروکله‌شون این طرف دنیا پیدا می‌شه باز دوباره اینجا بندرها بندرهای مهمی می‌شه یمن رو نگاه کنیم اسم یه بندر یمن هست موکا


audio: NKEKTG6UBTk_0033.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
همین که اسم این موکاست باید به ما بگه چه خبر بوده ما موکا رو از کجا می‌شناسیم؟ از قهوه می‌شناسیم امروز یمن اولین کشوریه که توش قهوه رو تجاری پرورش دادن و شروع کردن فرستادن به بقیه دنیا تا مدت‌ها یمن تنها جایی بود که قهوه تولید می‌کرد از همین بندر موکا هم صادرش می‌کردن می‌گن یک فرقه مذهبی صوفی‌مانندی داشت اینا رهبرشون خواص محرک قهوه رو کشف کرده بود پیدا کرده بود


audio: NKEKTG6UBTk_0034.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
یک نوشیدنی چنین و چنانه و از اینجا هم می‌فرستادن به همه دنیا و محبوب شد همین اوایل دوران مدرن هم هست که یه جایی داستان این دو تا کشور شروع می‌کنه خیلی با هم متفاوت شدن داریم درباره سال‌های 1500 و کم اول قرن 16 صحبت می‌کنیم زمانی که ایران داره می‌شه صفویان و عمان و یمن رو هر دو رو قدرت‌های بزرگ اون روزگار می‌آن و در کنترل می‌گیرن همون عصر اکتشافه اول عصر اکتشافه


audio: NKEKTG6UBTk_0035.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
عمان رو پرتغالی‌ها می‌آن می‌گیرن یمن رو هم امپراتوری قدرتمند عثمانی می‌آد می‌گیره اینا قدرت‌های بزرگ دریایی اون روزگارن منتها داستان‌شون متفاوت می‌شه اونجایی که عمانی‌ها خیلی زود از استعمار می‌آن بیرون وسط قرن 17 عمانی‌ها پرتغالی‌ها رو بیرون می‌کنن و کنترل شهر بندری خودشون رو می‌گیرن دست خودشون زمان شاه‌عباس شاه‌عباس دوم زمانی که در ایران زمان ثباته و زمان رونق ایران صفویه و


audio: NKEKTG6UBTk_0036.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
چند دهه بعد از اینه که ایرانی‌ها هم پرتغالی‌ها رو بیرون کردن بندرعباس درست شده زمان شاه‌عباس بیرون کردن بندر گمبرون شده بندرعباس عمان هم مستقل شده به یک معنی یمن ولی می‌مونه دست عثمانی و می‌مونه می‌مونه هست هست تا قرن بیستم عملا یمن دست عثمانیه تا قرن بیستم یمن دست عثمانیه حداقل یک بخشیش دست عثمانیه اونجایی که عمانی‌ها پرتغالی‌ها رو بیرون می‌کنن و کنترل رو می‌گیرن از نظر تاریخ دریایی ایران هم نقطه مهمیه


audio: NKEKTG6UBTk_0037.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
ایران نه تنهایی می‌تونه کنترل رو از عمانی‌ها بگیره نه موفق می‌شه که از پرتغالی‌ها و فرانسوی‌ها کمک بگیره برای این کار برای همین مسیرهای تجاری خلیج فارس برای 100 سال تقریبا از رونق می‌افته از رونق افتادن مسیر تجاری خلیج‌فارس در کنار کم شدن تولید ابریشم در شمال ایران و حالا مشکلات دیگر سیاسی و اداری و کشاورزی و اینا اینا همه‌ش می‌شه یه بخشی از این پازل افول صفویان


audio: NKEKTG6UBTk_0038.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
و بعد هم افتادن ایران به دورانی پرتلاطم و پرآشوب اقتصاد قوی داشت صفویه در دورانی پررونقی داشت و بعد افتاد از جمله اتفاقایی که افتاد همین از رونق افتادن خلیج فارس بود در قرن‌های بعد بندرهای مهمی در جنوب شرقی ایران مثل بندرعباس مثل جاسک اینا بین ایران و عمان دست‌به‌دست می‌شد زمان نادرشاه ایران می‌ره مسقط رو می‌گیره


audio: NKEKTG6UBTk_0045.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
عمان مستعمره داره در آفریقا یه دوره‌های زنگبار رفته چیکار؟ رفته تجارت تجارت برده و تجارت عاج این خب تفاوت مهمیه از قرن 17 در حالی که یمن همچنان دست عثمانیه عمان یک پادشاهی مستقلی داره مستقله البته یه جاهایی قرن بیستم قدرتش کم می‌شه تحت نفوذ پادشاهی بریتانیا امپراتوری بریتانیا و اینا می‌ره ولی هیچ‌وقت رسمی یک بخشی از امپراتوری بریتانیا نمی‌شه یمن ولی هیچ‌وقت قدرت دریایی نمی‌شه


audio: NKEKTG6UBTk_0046.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
یمن دست عثمانی هست از یه زمانی مقاومت‌های محلی و اینا زیاد می‌شه قدرت امامان زیدی بیشتر می‌شه یه جاهایی کمتره اقتصادش هم همین‌طور کشاورزیه بعد هم که برای قهوه یمنی رقیب پیدا می‌شه از آمریکای جنوبی و کارائیب و اینا اهمیت یمن کمتر هم می‌شه حالا داستان قدرت دریایی و تجاری و اقتصاد و اینا یه طرف یه تفاوت یه مسئله دیگه هم بی‌ثباتی سیاسیه و درگیری داخلی در یمن


audio: NKEKTG6UBTk_0047.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
یمن کلا یه طوریه که ساحلش گرفتنش راحت بوده این بندر نه که راحت بوده ولی حالا خیلی گرفتنش ولی کسی نبوده که بتونه به عمقش بره عمقش رو بتونه بره بگیره کمتر کسی بوده یک دیوار دفاعی طبیعی‌ای داره با همین کوه‌ها و بیابون‌ها و واحه‌ها و اینا که گرفتنش سخته برا همین هم این امامان زیدی قرن‌ها حکومت می‌کردن از اون بالا یه وقتی ضعیف‌تر یه وقتی قوی‌تر و درگیر بودن با عثمانی‌ها درگیر بودن در تمام اون مدت


audio: NKEKTG6UBTk_0048.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
عمانی‌ها ولی سیستم سیاسی‌شون می‌ره یه جوری تو منظومه اتحاد با بریتانیا و یک ثبات نسبی خوبی هم دارن این داستان تا قرن 19 هم ادامه داره عمان به عنوان یک قدرت دریایی که مستعمره داره در آفریقا حتی یه زمانی پایتختش رو می‌بره زنگبار از اونجا اداره می‌کنه در اتحاد با امپراتوری بریتانیاست که حاکم دریاهاست اون موقع یمن هم عثمانی‌ها یه مدت رفتن دوباره برمی‌گردن توش


audio: NKEKTG6UBTk_0050.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
بریتانیا سراغ یمن هم می‌آد بریتانیا اون دوره‌ایه که انقدر قدرتش زیاده که هر جایی می‌ره و می‌خواد خواستش رو تحمیل بکنه دیگه می‌دونیم در همین قرن 19 چین هم می‌رن با جنگ تریاک به زور درهای چین رو باز می‌کنن حضور خودشون رو در بنادر تحمیل می‌کنن تثبیت می‌کنن در مصر هم در جبل‌الطارق هم در مالت هم در هنگ‌کنگ و سنگاپور و آفریقای جنوبی و بمبئی و مدرس و کلکته


audio: NKEKTG6UBTk_0051.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
همه تنگه‌ها و آبراه‌های مهم و شهرهای بندری دنیا رو می‌ره بریتانیا می‌گیره یا شروع می‌کنه با تعرفه‌هایی که خودش می‌خواد تجارت کردن یا پایگاه نظامی اونجا درست کردن اینو حالا یه وقتی اگر قصه امپراتوری بریتانیا رو بخوایم تعریف کنیم می‌بینیم که وقتی می‌گیم قدرت همه دریاها بود قدرت بزرگ همه دریاها بود یعنی چی اثرش روی نقشه امروز دنیا چیه اینجا ولی چیزی که مهمه اینه همون موقع بریتانیا به یمن هم می‌ره


audio: NKEKTG6UBTk_0052.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
می‌ره به یمن و عدن رو همون موقع با اینکه عملا دست عثمانیه یمن کنترل عدن رو بندر عدن رو می‌گیره می‌گیره و اونجا می‌ره و جای پاش رو توش اونجا محکم می‌کنه و در این چک‌پوینت مهم تنگه استراتژیک باب‌المندب نقطه مهم بین شرق و غرب بریتانیا جای پاش رو سفت می‌کنه تصویر چی شد پس؟ اون امامان زیدی و اینا رو گفتیم که هستن عثمانی هم که گفتیم هست حالا بریتانیا هم رفته اونجا


audio: NKEKTG6UBTk_0053.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
اونا هم پاشون تو یمنه از تاریخ‌شون یه دقیقه بیایم بیرون وضعیت امروزشون رو نگاه کنیم دوباره به تاریخ برمی‌گردیم یک خرده سیستم سیاسی‌شون رو نگاه کنیم ببینیم با همدیگه چه شباهت‌هایی داره چه فرقایی داره چون اینجا هم غافل‌گیری‌های جالبی داشت برای من عمان همین امروز هم یک حکومت سلطنتی قبیله‌ای داره یک پادشاهی مطلقه داره که پادشاهش هم رئیس دولته هم رئیس حکومته نه حزبی هست نه مخالف سیاسی هست


audio: NKEKTG6UBTk_0054.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
یه مجلس شورا داره که واقعا هم نقشش همونیه که تو اسمش هست مجلس شوراست برای شور و مشورت دادنه دو تا هیئت مشورتی دارن سلطان رئیس دولته شورای وزرا بهش کمک می‌کنن این شورای وزرا هم همین بازرگانان مسقطی و نماینده‌های قبایل و اینائن که اصلا خود سلطان منصوب‌شون می‌کنه یه سیستمی که هیچ ربطی به دموکراسی نداره دیگه از کنار دموکراسی به اون شکلی که ما می‌شناسیم


audio: NKEKTG6UBTk_0057.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
رفته به سمت ساختن یک دموکراسی پارلمانی لیبرال اصلا رئیس‌جمهور داره که رئیس دولته با رای مستقیم مردم انتخاب می‌شه برای دو تا دوره 7 ساله می‌تونه کار کنه قوه مقننه داره دو تا مجلس داره مجلس نمایندگان داره شش سال یه بار یه شورای مشاوره داره که رئیس‌جمهور اعضاش رو انتخاب می‌کنن سیستمش رو کاغذ خیلی دموکراتیک‌تره حداقل نسبت به عمانی که می‌گم پادشاهیش هم حتی پادشاهی مشروطه نیست قشنگ پادشاهی مطلقه‌ست


audio: NKEKTG6UBTk_0058.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
و گفتم تو این 30 سال اخیر 30 سال اخیر یمن داستانش فرق کرده یمن دوتا یمن داشتیم یه مدتی الان یه دونه یمن داریم ولی تا مدت‌ها دوتا یمن داشتیم


audio: NKEKTG6UBTk_0060.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
گفتم قرن 19 انگلیسی‌ها اومدن عدن رو گرفتن که حواس‌شون به مسیر هند باشه و اینا عثمانی هنوز بود دیگه عثمانی در شمال یمن بود عملا کشور از اونجا رفت سمت اینکه دوتیکه باشه حوزه نفوذ عثمانی در شمال و انگلیس در جنوب جنوب هم منظورمون همین شهرهای ساحلیه بقیه‌ش نه واقعا و همین عملا منجر شد به دوپاره شدن یمن قرن بیستم دیگه رسما یمن شمالی داشتیم و یمن جنوبی


audio: NKEKTG6UBTk_0061.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
یمن شمالی هم بعدا زودتر مستقل شد از عثمانی رفت دست همون امامان زیدی شیعیانی که اقلیت جمعیت هستن اونجا حکومت رو دوباره گرفتن پادشاه شدن جنوب رو طول کشید که انگلیسی‌ها ولش کردن حتی هند مستقل شد اینا هنوز یمن جنوبی رو نگه داشته بودن تا اینکه نهایتا مبارزین محلی آمدن و در بستر جنگ سرد استعمارگران انگلیسی رو بیرون کردن و دولت جدید درست کردن


audio: NKEKTG6UBTk_0063.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
کمونیستی شد اولین دولت کمونیستی خاورمیانه رو اینا اونجا درست کردن یعنی اونی که از قیمومیت بریتانیا درآمد شد بعدش یک حکومت مارکسیست لنینیستی بر تمام جنگ سرد این چطوری بود؟ حالا هنوزم داریم کره شمالی و کره جنوبی داشتیم که هر کدوم در یک قطب دنیا بودن آلمان شرقی و غربی داشتیم چند دهه ویتنام شمالی و جنوبی داشتیم یمن هم دوتیکه بود دو تا کشور شبیه به هم


audio: NKEKTG6UBTk_0064.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
هر دو قبیله‌ای و روستایی، کشاورزی ولی با سیستم‌های سیاسی و اقتصادی کاملا متفاوت یمن شمالی و یمن جنوبی یمن جنوبی مارکسیستی و اقتصاد سوسیالیستی و اینا زیدی‌ها چی شدن؟ گفتیم این امامان زیدی 11 سال بود داشتن یه جورایی بر مناطقی حکومت می‌کردن در یمن دیگه اینا خب در یمن شمالی بودن تا 1962 1962 کودتا شد در یمن


audio: NKEKTG6UBTk_0065.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
نیروهای جمهوری‌خواه سکولار علیه پادشاهی کودتا کردن متحد مصر بودن اینایی که کودتا کردن زمان جمال عبدالناصره اصلا ناصر گفتش که انقلاب یمن انقلاب ماست خیلی اینا پشت‌شون به مصر بود جنگ شد جنگ داخلی شد بین جمهوری‌خواهان متحد ناصر و سلطنت‌طلبانی که می‌شدن همون شیعیان زیدی که امام داشتن از خاندان متوکلیه


audio: NKEKTG6UBTk_0066.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
سلطنت‌طلب بودن یعنی می‌خواستن پادشاه باشه و بمونه و برگرده به قدرت و متحد هم لازم داشتن و دنبال ایران هم اومدن برای متحد پیدا کردن از عربستان کمک گرفتن اصلا اون امام‌شون فرار کرده بود رفته بود عربستان ولی کافی نبود یه جایی علم توی خاطراتش نوشته بود که یمن خاک بر سر داره عربستان رو شکست می‌ده کمک عربستان کافی نبود برای اینکه اینا بتونن علیه اون جمهوری‌خواه‌های ناصریست مقاومت بکنن و علم می‌گه با شاه صحبت کردم


audio: NKEKTG6UBTk_0067.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
که آره ما باید بریم کمک‌شون یعنی ایران باید بره کمک کنه به حفظ پادشاهی این شیعیان زیدی در یمن که دست جمهوری‌خواهان پان‌عربیست متحد ناصر نیافته اینو داشته باشین یه فلش‌بک تاریخی بزنیم آقای آرش رئیسی‌نژاد تعریف می‌کرد تو یک رشته توییتی اینو نوشته بود نوشته بود که این درخواست کمک امام زیدی از شاه ایران در قرن بیستم


audio: NKEKTG6UBTk_0068.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
یه خرده شبیه درخواست کمک سیف بن ذی‌یزنه از خسرو انوشیروان پادشاه ایران در قرن ششم 14 قرن قبلش اون موقع دوره‌ای بود که ایران با ایران ساسانی با بیزانس در جنگ بود با امپراتوری روم شرقی راه ابریشم زمینی دست ساسانیان بود رومی‌ها می‌خواستن اینو دورش بزنن براش جایگزین پیدا کنن رفته بودن با حبشه متحد بشن که راه ابریشم دریایی رو بگیرن که اونطوری وصل بشن به هند


audio: NKEKTG6UBTk_0071.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
موفق بود اون موقع در این کار در قرن بیستم ولی این درخواست حمایت به جایی نرسید من راستش متوجه نشدم که ایران اصلا وارد شد یا نشد یا چقدر وارد شد یا نشد ولی به هر حال عربستان و اردن و اسرائیل و بریتانیا اینا کمک کردن به حفظ سلطنت یا به سلطنت‌طلبا ولی نهایتا موفق نبودن 8 سال این جنگ داخلی طول کشید و نهایتش جمهوری‌خواهان متحد مصر پیروز شدن یعنی به آتش‌بس رسیدن و این جمهوری‌خواه‌ها در قدرت موندن


audio: NKEKTG6UBTk_0072.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
منتها پیروزی‌ای بود که برای مصر بسیار پرهزینه شد می‌گن ویتنام مصر بود این جنگ یمن که یه کمی بهش فکر کنیم خیلی جالبه ویتنام مصر بود


audio: NKEKTG6UBTk_0074.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
این الان می‌گن این ویتنام عربستانه یمن یه خاصیت اینطوری داره ویتنام یعنی چی؟ یعنی داستان جنگ ویتنام رو تعریف کردیم جنگیه که رو کاغذ آسون به نظر می‌آد یه قدرتی خیلی بزرگتر از اون یکیه باید بتونه تمومش کنه جنگ رو سریع ولی آخرش یه باتلاقی می‌شه منابع و استعداد کشور قوی‌تر و مهاجم رو می‌بلعه می‌کشه تو خودش و به نتیجه هم نمی‌رسه جنگ اینا هم تا دهه 70 ادامه داره در دل جنگ سرد هم هست آخرش البته جمهوری‌خواه‌ها موفق می‌شن


audio: NKEKTG6UBTk_0075.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
اون حکومت سنتی امامان زیدی می‌ره کنار جمهوری‌خواه‌ها پیروز می‌شن و عبدالله صالح می‌شه رئیس‌جمهور یمن شمالی یک جمهوری سکولار جمهوریه ولی خب کم‌کم می‌شه مثل جمهوری‌های عربی دیگری که بودن و هستن می‌ره سمت دیکتاتوری یعنی پارلمانش سر جاشه


audio: NKEKTG6UBTk_0076.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
ولی هی قدرت صالح قدرت رئیس‌جمهور بیشتر می‌شه آدماش رو می‌ذاره بیشتر تو موقعیت کلیدی آزادی سیاسی کم‌کم جمع می‌شه اقتصاد و سیاست و همه رو می‌گیره دست خودش و وفادارانش و اینا یک جور سیاست‌مداریه رئیس‌جمهوریه خیلی متحد و نزدیک به صدام


audio: NKEKTG6UBTk_0077.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
برای اینکه بخوایم بفهمیم درباره‌ی چه جور سیاست‌مداری داریم صحبت می‌کنیم نه اینکه عین هم باشن من نمی‌دونم واقعا چقدر شبیه‌ن ولی متحد با صدام هم هست که حالا این تو زمان جنگ ایران و عراق هم باز دوباره مشخص می‌شه سر همین هم اتفاقا هزینه زیادی می‌ده بعدا سر حمله عراق به کویت هم متحد صدام می‌مونه که دیگه اون یک سوتی سیاسی می‌شه براش از یه جایی هم این یمن شمالی و جنوبی با هم متحد می‌شن چرا متحد می‌شن؟ به‌خاطر اینکه یمن جنوبی که گفتیم کمونیست بود


audio: NKEKTG6UBTk_0081.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
از قبل هم البته صدای متحد شدن و اینا بلند بود در یمن خیلی وقت بود که صحبتش بود در مناطق مرزی یمن شمالی و جنوبی هم نفت و گاز پیدا شده بود واقعا دیگه یمن جنوبی خیلی راهی برای ادامه دادن نداشت یمن‌ها با هم متحد شدن


audio: NKEKTG6UBTk_0082.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
اتحادی که در واقع اینا رفتن توی یمن شمالی همون عبدالله صالح که رئیس‌جمهور یمن شمالی بود حالا شد رئیس‌جمهور کل یمن گفتن نظام دموکراسی چندحزبی درست می‌کنیم رئیس حکومت از شمال باشه رئیس دولت از جنوب باشه دموکراسی پارلمانی داشته باشیم ولی گفتیم همه اینا از کجا شروع شد؟ از 1962 که جمهوری‌خواهان در یمن شمالی کودتا کردن در اتحاد با مصر علیه حکومت پادشاهی امامان زیدی


audio: NKEKTG6UBTk_0083.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
1962 1962 می‌شه اول دهه 40 ایران که از قضا برای عمان هم سال بسیار مهمیه اونم یه درگیری داره که اونجا هم پای ایران کشیده می‌شه توش در عمان هم یک جنبش کمونیستی شکل می‌گیره جبهه آزادی جبهه آزادی‌بخش ظفار به حمایت شوروی و البته در اتحاد با یمن جنوبی کمونیست بعدش هم چین یعنی دیگه همه قدرت‌های کمونیستی اینا می‌آن سراغش


audio: NKEKTG6UBTk_0085.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
پادشاه اون موقع عمان اینجا هم یکی از اون جاهاییه که جنگ سرده که داغ می‌شه سلطان عمان هم یه سلطانیه خودش یه خرده خسته و ایناست انگلیسی‌ها می‌آن کمکش نمی‌تونن جمع کنن آخرش پسرش می‌آد یه کودتای بدون خونریزی می‌کنه باباهه رو می‌زنه کنار خودش می‌شینه جاش و شروع می‌کنه به یک سری اصلاحاتی اصلاحات نه به معنی اصلاحات سیاسی و اینا


audio: NKEKTG6UBTk_0086.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
نوسازی سیستم نظامی و توسعه و اصلاحات این شکلی منظورمه و بعد هم کمک بیشتر می‌گیره و اینا رو کمونیست‌ها رو سرکوب می‌کنه یعنی برخلاف یه جایی مثل ویتنام اینجا که وسط جنگ سرده جنگ می‌شه بین کمونیست‌ها و دولت متحد غرب دولت متحد غرب اینجا می‌تونه مخالفین کمونیستش رو سرکوب کنه شکست بده از جمله کسانی که بهش کمک کردن


audio: NKEKTG6UBTk_0087.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
به دولت عمان و به این سلطان جدید سلطان قابوس جوان ایران بود شاه ایران به دعوت دولت عمان نیروی نظامی فرستاد اینکه دقیقا چقدر فرستاد معلوم نیست چقدر نیرو رفت و چقدر هزینه کردن و چقدر تلفات دادن معلوم نیست مخصوصا سال‌های اول اصلا حضور ایران رسمی هم نبود اعلام نمی‌شد


audio: NKEKTG6UBTk_0088.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
ولی موفق شدن موفق شدن کمک کنن سلطان عمان حکومتش رو اونجا حفظ بکنه عملیات مهمی بود برای ایران شاه هم کمونیسم رو یه خطری می‌دید که حالا اگر از جنوب هم بخواد پا بگیره و بیاد تهدیدی می‌شه برای ایران مسئله امنیت تنگه هرمز هم بود مسیر نفت بود ایران بعد از قرن‌ها یک نقش جدیدی پیدا کرده بود به کمک شاه با ویژن شاه در نقشه جهان شاه این نقش رو پیدا کرد و داشت مدیریتش می‌کرد


audio: NKEKTG6UBTk_0089.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
که ایران تامین‌کننده انرژی دنیا باشه و تامین‌کننده امنیت انرژی دنیا باشه این بخش بزرگی از انرژی و نفت که از خلیج فارس از تنگه هرمز رد می‌شه امنیتش رو ایران تامین بکنه نقش تازه‌ای بود ایران چند قرن بود که نقشی در نقشه دنیا نداشت این نقش این فرصت پیدا شده بود و شاه مصمم بود که این بازی رو خیلی خیلی خوب انجام بده و براش مهم بود برای همین که عمان هم مثلا عمان خیلی خطرناک می‌شد اگه عمان کمونیسم می‌شد


audio: NKEKTG6UBTk_0090.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
برای این نقش و این نقشه خیلی آسیب‌زا بود و تونست این نقش رو درست ایفا بکنه در جنگ ظفار رفت و کمک کرد و اینا اونا رو شکست دادن جنگ ظفار از یه نظر دیگه‌ای هم جالبه گفتیم این شاهی که ایران رفت کمکش کرد سلطان قابوس بود ایران پهلوی به کمک همون سلطانی رفت در عمان که همون آدم همون حکومت همون کشور همون آدم بعدها میانجی مورد اعتماد جمهوری اسلامی هم شد


audio: NKEKTG6UBTk_0091.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
این واقعا بهمون بیشتر نشون می‌ده که عمان چه‌جور کشوریه چه‌جور حکومتیه رابطه یه آدمی مثل سلطان قابوس چطوریه که با شاه اونطوریه و با جمهوری اسلامی هم همون‌طوریه همون سلطان قابوس بود بود تا همین سه چهار سال پیش که از دنیا رفت و یکی دیگه از همون خانواده برادرزادشه کیه داره حکومت می‌کنه در واقع خانواده‌این که اینا از 1740 از زمان نادرشاه در قدرتن از زمان نادر که ما نادرشاه داشتیم افشاریه داشتیم زندیه داشتیم


audio: NKEKTG6UBTk_0092.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
قاجار داشتیم پهلوی داشتیم جمهوری اسلامی داشتیم همین خانواده اینا دارن بر عمان فرمانروایی می‌کنن این چیه این ثبات سیاسیه یمن چی؟ یمن هیچی یمن جنگ، یمن درگیری یمن فقر، یمن پرجمعیت یمن فساد، یمن قحطی، یمن گرسنگی از دهه 60 میلادی تا همین امروز خیلی دوره‌های کم و کوتاهی بوده که یمن در جنگ و درگیری نبوده یمن شمالی رو گفتیم از 62 تا 70


audio: NKEKTG6UBTk_0093.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
یمن جنوبی هم بعد از اینکه متحد می‌شن جنگه بعد از اتحاد دو یمن دوباره جنگ داخلیه در آستانه قرن بیست‌ویکم هم


audio: NKEKTG6UBTk_0094.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
یک بخشی از شیعیان زیدی به نام حوثی‌ها سر بلند می‌کنن دوباره یمن می‌ره توی درگیری اینا یه گروهی بودن در یمن شمالی نزدیک مرزهای عربستان یه گروهی نزدیک مرز عربستان ضد وهابی و اینا و ایران هم رفت به این‌ها نزدیک شد یه جایی که دیگه عربستان حیاط خلوت خودش می‌دونست و دوباره یمنی‌ها درگیر شدن درگیر جنگ شدن این بار بین حوثی‌ها و عربستان حوثی می‌گن رهبرشون یه کسی بود به نام حوثی


audio: NKEKTG6UBTk_0095.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
اینو دولت عبدالله صالح کشت در 2004 و از اون موقع دیگه گاهی با وقفه گاهی بی‌وقفه پیوسته اینا همین‌طوری در جنگ هستن از 2014 هم دیگه درگیر مبارزه گسترده‌تر شدن یه تیکه‌هایی از یه جاهایی از یمن رو گرفتن صنعا رو گرفتن الان هم دولت موقتی دارن و شهر عدن رو کردن پایتخت خودشون و عربستان هم ناتوی عربی درست کرده حکومت رو از دست حوثی‌ها دربیاره و دیگه در جنگن از 2015 در جنگی‌ان که


audio: NKEKTG6UBTk_0096.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
دیگه وضعیتش بارها اومده تو گزارش‌ها که بدترین بزرگترین بحران انسانی دنیاست از فقر و گرسنگی با این همه جمعیت این همه جمعیت این همه جنگ واقعا اصلا صحبت کردن از اقتصاد یمن و مقایسه اقتصاد یمن با عمان شوخیه واقعا شوخیه  عمانی که گفتیم کاملا غیر دموکراتیکه رو کاغذ بسیار غیر دموکراتیک‌تر از یمن هست ولی ثبات داره و درهای باز داره


audio: NKEKTG6UBTk_0097.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
و سیاست‌های تشویقی برای سرمایه‌گذاری داره و نیروی کار خارجی آوردن داره عمانی که از همون قرن 19 از تجارت برده و از استعمار کشورهایی مثل تانزانیا و پاکستان و کنیا و اینا سود خیلی زیادی برد به اقتصادش کمک کرد الان هم اقتصادش بر نفت مبتنی هست بر تجارت و ماهی‌گیری و توریسم و از این‌ها هم داره استفاده می‌کنه


audio: NKEKTG6UBTk_0098.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
کشاورزی توش جایگاه تعیین‌کننده‌ای نداره واقعا و مردمش هم روستایی نیستن یعنی بیشتر مردم اصلا شغل‌شون مربوط به کشاورزی نیست که مشکلات کشاورزی و اقلیمی باعث فقر و کمبود کار و اینا بشه یمن 32 درصد مردم شهرنشینن عمان 73 درصد شهرنشینن تفاوت شهرنشینی و روستانشینی نشون می‌ده توسعه اقتصادی و صنعتی یه کشور کجاست و یمن واقعا واقعا وضعش پایین دنیاست جزو جاهای خیلی پایین دنیاست


audio: NKEKTG6UBTk_0099.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
یمنی که حالا زیبایی‌های طبیعیش به کنار این خیال‌انگیزی تاریخیش به کنار ملکه سبا و اینا رو شنیدین یمنی که صنعا داره صنعا یکی از قدیمی‌ترین شهرهای همچنان مسکونی دنیاست از قدیم واقعا منبع خیال و خیال‌پردازی یومیان باستان می‌گفتن یمن عربستان خوشبخته با این آب‌وهوایی که داره و حاصلخیزی که داره و این حرفا موقعیت تاریخیش هم کنار باب‌المندب از قدیم خوب بوده


audio: NKEKTG6UBTk_0100.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
تازه وقتی که دریای سرخ بالاش باز نبود یمن موقعیت استراتژیک مهمی داشت دیگه وقتی کانال سوئز باز شد اهمیتش در وصل کردن شرق و غرب هم خیلی بالا رفت هویت استراتژیک یمن از همین تنگه باب‌المندب می‌آد و خب مثل هر چیز دیگری این تنگه هم کلی فرصت می‌تونه بسازه هم کلی تهدید اصلا به‌خاطر همین تنگه از قدیم به یمن حمله می‌کردن قدرت‌های نزدیک و قدرت‌های دور


audio: NKEKTG6UBTk_0101.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
و خب فرصت هم به‌خاطر همین تنگه براش خیلی درست می‌شده و درست می‌شه الان هم اگه نگاه کنید توی راه ابریشم نوین همین پروژه یک جاده یک کمربند چین مهمه یمن چین 2019 یک تفاهم‌نامه با دولت یمن امضا کرد امارات ولی اومده امارات خیلی بازی بزرگی می‌کنه اونجا که همه این بنادر و جزایر مهم یمن رو و باب‌المندب و اینا رو بگیره دستش که بتونه تجارت جهانی رو روش کنترل داشته باشه عدن و شهرای بندری دیگه و اینا


audio: NKEKTG6UBTk_0102.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
توشون نفوذ امارات الان خیلی زیاده یه وقتی باید بشینیم درباره اینکه امارات چطوری داره در کشورای منطقه و در آفریقا نفوذش رو با یک نگاه بلندمدت و متمرکز تجاری زیاد می‌کنه ببینیم یمن ولی امارات هست توش ترکیه هست ایران هست قطر هست همه نیروهای نیابتی دارن یکی تخریب یکی دنبال تجارت یکی دنبال ناآرامی سیاسی یکی دنبال قدرت گرفتن در جنگ داخلی


audio: NKEKTG6UBTk_0103.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
عربستان هم که خب از اونور داره همین‌طوری بمب می‌ریزه و می‌زنه شده واقعا محل جنگ دیگران همه آمدن در یمن هر کدوم هم دنبال منافع خودشون و خب قربانی هم مردم یمن و البته مردم یمن هم نه که بگیم اینا در جنگ نیستن اینا هم در جنگن دیگه بخشی از جنگ هم مردم یمنن و برای عربستان خب خیلی مهمه که یمن دست متحدین ایران نیفته یادمون باشه گفتیم عربستان به آب‌های آزاد دسترسی نداره


audio: NKEKTG6UBTk_0104.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
کابوس عربستان اینه که هم تنگه هرمز هم باب‌المندب دست رقیب منطقه‌ایش باشه یا متحدان اونا باشه این خب به عربستان خیلی انگیزه می‌ده برای یک چنین دخالت و جنگی که در یمن داره پیش می‌بره اما گفتم خود سیستم سیاسی یمن هم یک تصمیم‌های اشتباه بزرگی داشت یه اشاره‌ای کردم به رابطه با صدام


audio: NKEKTG6UBTk_0105.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
این خیلی گرون تموم شد براشون زمان جنگ خلیج فارس اینا رفتن از صدام حمایت کردن عبدالله صالح رفت پشت صدام و اینطوری آمریکا هم باهاش بد شد هم آمریکا بد شد هم کشورای عربی دیگه بد شدن آمریکا کمک‌هاش رو قطع کرد همسایه‌ها کارگرای یمنی رو اخراج کردن که اوضاع بدتر شد یمنی که اقتصادش کشاورزیه همین‌طوری گرفتار بود و وابسته به کشاورزی و در حالی که حالا آب هم نداره و اینا


audio: NKEKTG6UBTk_0106.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
کلی نیروی کار خارجش با این تصمیم ضربه خیلی سنگینی بهشون خورد بعد کشوریه که آماده اینم نیست زیرساختش هم نداره به جنگل وابسته‌ست کلا یه درصدش جنگله اون وقت قانون مالکیت جنگل‌هاش هم معلوم نیست چطوریه دو سوم مردمش از کشاورزی نون می‌خورن در حالی که نه زمین زیادی دیگه داره الان برای کشاورزی مخصوصا برای کشاورز فقیر و کم‌درآمد چیزی نمونده همه دست مالکای بزرگه


audio: NKEKTG6UBTk_0107.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
بعد درگیری و دعوا هم سر مالکیت زمین زیاده سیستم رسمی‌ای برای ثبت اسناد زمین و اینا هم ندارن یعنی نه زمین بزرگ مرغوب هست نه آب هست از نظر سرانه آب جزو فقیرترین کشورای دنیاست یه کشوری که رودخونه دائمی هم نداره هی داستانش رو که نگاه می‌کنی می‌بینی که توجه نکردن به محیط زیست، تخریب محیط زیست چطوری زندگی اینا رو هی بدتر و بدتر و بدتر کرده جنگل‌ها مدام فرسوده شدن


audio: NKEKTG6UBTk_0108.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
تغییر کاربری پشت سر هم زمین کمیت و کیفیت آب رو همین‌طوری آورده پایین یه تصویر واقعا آخرالزمانیه از خیلی نظرها وقتی اینطوری به یمن نگاه می‌کنی


audio: NKEKTG6UBTk_0109.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
همین الان همین الان منابع آب‌های زیرزمینی‌شون انقدر آلوده شده با پسماندهای صنعتی و مسکونی و نشت فاضلاب و اینا یکی از عوامل مرگ‌ومیر زیاد نوزادها در یمن همین آب آلوده‌ست و این مشکلاتی نیست که یه دفعه بیاد اینکه این همه وبا و حصبه و هپاتیت و اسهال خونی اینا مشکلاتی نیست که یه دفعه بیاد مدت‌ها تونستن قایم بشن اینا بودن ولی قایم شدن به‌خاطر پول نفت


audio: NKEKTG6UBTk_0110.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
نفت تونسته مدت‌ها اشکالات حکومت رو قایم کنه یه طوری نفته رو فروختن و پولش رو یه خرده برداشتن پخش کردن بین همون سران قبائل و وفاداری اونا رو بخرن و اینا با اینکه نفت زیادی هم نبوده برای این همه جمعیت مخصوصا ولی بالاخره یه مدتی تونسته قایم کنه مشکلات رو منتها برای کشوری با این همه مشکل و چنین سیاست‌مدارانی خب دیگه کفاف کی دهد این باده‌ها به مستی ما نفت کمه آب کمه


audio: NKEKTG6UBTk_0111.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
آب که کم می‌شه دولت داغون چیکار می‌کنه؟ می‌ره سراغ اینکه چطوری از زمین بیشتر آب بکشیم بیرون که مشکل‌مون رو برای امروز حل کنیم واسه فردا حالا 10 برابر بزرگتر می‌شه بشه ما که نیستیم که خیلی مشکلات یمن خیلی ریشه‌ایه و خیلی ترسناکه به یه سری ریشه‌هاش که نگاه می‌کنیم راستش خیلی نگران‌کننده‌ست و اینا وضعیتیه که عمان هم دور نیست ازش یعنی عمان هم یه سری از این ریسک‌ها رو داره مثلا در زمینه آب


audio: NKEKTG6UBTk_0112.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
ولی خب از چند دهه قبل برنامه‌ریزی کرده با آب شیرین‌کن و اینا یه مقداری زیادی از کمبود آب شربش رو ‌و آب مورد نیاز صنعتش رو تامین می‌کنه که به اون مشکلاتی که یمن گرفتارشه نخوره عمان مشکلات زیاد داره ولی نه سطح مشکلاتش نه عمق مشکلاتش اصلا قابل مقایسه با یمن نیست واقعا داریم درباره دو تا کشوری حرف می‌زنیم که شبیه هم هستن از خیلی نظرها ولی خب یکی 5 میلیون جمعیت داره یکی 35 میلیون جمعیت داره


audio: NKEKTG6UBTk_0113.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
35 میلیون جمعیتی که همین‌طوری داره زیاد می‌شه تعداد بچه‌هایی که در یک سال در یمن به دنیا می‌آن از روسیه با اون عظمتش بیشتره یعنی سرعت رشد جمعیتش همین الان از عمان خیلی بیشتره و این اوضاع رو براشون بدتر هم می‌کنه اینه که یمن جایی که به گزارش سازمان ملل بدترین بحران انسانی جهان توش در جریانه 30 سال هم نیست که دولت مدرن متحد اینطوری داره ولی تو همین مدت دیکتاتوری داره خشکسالی دیده جنگ دیده قحطی داده بمباران دیده


audio: NKEKTG6UBTk_0114.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
جنگ داخلی دیده حمله خارجی دیده واقعا هر بدبختی که بگی داشته و سه چهارم مردمش الان نیازمند کمک‌های انسان‌دوستانه هستن و خب این فاجعه‌ایه که همه جامعه یمن و قدرت‌های منطقه‌ای و قدرت‌های بین‌المللی و اینا همه اینایی که توش مشارکت کردن هر کدوم به قدری مقصرن در به وجود آمدن این شرایط دیگه تو جزئیات داستان هیچ کدوم نرفتیم خیلی زاویه‌های دیگه هم داره این قصه همین عبدالله صالح چهارتا ملق زده


audio: NKEKTG6UBTk_0115.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
پوزیشنش و متحدینش رو عوض کرده تو این سال‌ها تعریف کردنش پیچیده‌تر می‌کنه قصه رو ولی فکر کردم وارد اینا نشیم


audio: NKEKTG6UBTk_0116.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
برای من اینطوری کنار هم دیدن داستان این دو تا کشور خیلی جالب بود اگر داستان هر کدوم رو جدا می‌گفتیم شاید نه واقعا متوجه این شباهت‌ها می‌شدیم و تفاوت‌ها نه اینکه شاید جذابیت داشت یعنی برای خود من اونقدری داستان تک تکشون جالب نبود که این مقایسه جالب بود


audio: NKEKTG6UBTk_0117.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
صحبت‌هامون هم اینجا درباره اینکه چرا اینطوریه نبود خیلی یعنی اون یه بحث دیگه‌ایه ما بیشتر تعریف کردیم که چطوریه امروز چطوریه دیروز چطوری بود توصیفی بود از دو تا کشوری که خیلی شبیه همن و هیچ شباهتی به هم ندارن یکی چند دهه‌ست که فقیرترین کشور عربیه و روزبه‌روز شبیه‌تر می‌شه به سومالی دقیقا اون طرف خلیج عدن یک سومالی عربی در همسایگی یک سوئیس عربی تشبیهی که حالا دقیق نیست


audio: NKEKTG6UBTk_0118.opus
source: youtube
source_id: NKEKTG6UBTk
invalidation: VALID
text:
ولی به نظرم دور از حقیقت هم نیست در یک زمینه‌هایی اگر ایده براتون جالب بود بگید که دیگه چه دوتا کشور دیگری رو دوست دارین که اینطوری کنار هم و مقایسه‌ای ببینیم


audio: 3_vmtjdDDVI_0002.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
جان اف.کندی یکی از اون رئیس‌جمهورای قرن بیستم آمریکاست که زیاد درباره‌ش شنیدیم یک نگاه می‌خوایم بکنیم مروری تو این ویدیو به اینکه از کجا اومده بود؟ از چه خانواده‌ای اومده بود؟ چه پس‌زمینه‌ای داشت؟ چه جور رئیس‌جمهوری بود؟ و الان به چی معروفه؟


audio: 3_vmtjdDDVI_0003.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
انتقال قدرت در آمریکا معمولا لحظه مهمیه یک رئیس‌جمهوری داره می‌ره کنار رئیس‌جمهور جدیدی می‌خواد بیاد سر کار تغییره به هر حال گاهی تغییر نرمیه گاهی یه خرده‌ای شدیدتره یعنی اختلاف جدید و قدیم زیاده انقدری بعضی وقتا زیاده که به چشم دیده می‌شه کاملا مشهوده یکی از این دفعه‌هایی که به چشم دیده می‌شد همین 1961 بود ظاهری هم اختلاف معناداری بود بین اون کسی که داشت می‌رفت


audio: 3_vmtjdDDVI_0004.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
و اون کسی که داشت می‌آمد روز مراسم تحلیف، مراسم سوگند یه روز سرد آفتابی در ژانویه 1961 جان فیتزجرالد کندی در 43 سالگی یکی از جوون‌ترین آدم‌هایی که رئیس‌جمهور آمریکا شده داره می‌آد پست رو از کسی تحویل می‌گیره آیزنهاوری که پیرترین کسیه که تا اون موقع رئیس‌جمهور آمریکا بوده آیزنهاور پالتو پوشیده دستمال گردن داره کلاه داره اینطوری داره می‌آد


audio: 3_vmtjdDDVI_0006.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
کت و پالتو نداره دستمال گردن اونطوری نداره سبک‌تر به نظر می‌رسید چالاک‌تر هست قطعا و می‌ره سخنرانی می‌کنه


audio: 3_vmtjdDDVI_0008.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
شبیه اون صحنه‌ای از جادوگر شهر ازه که فیلمه یهو از سیاه سفید می‌شه رنگی رنگ‌های تند می‌آد پرده رو می‌گیره خود کندی هم توی سخنرانیش اشاره می‌کنه به اینکه مشعل الان رسیده به نسل جدید آمریکاییا کسایی که در همین قرن بیستم به دنیا آمدن کسایی که در جنگ آبدیده شدن دوران تلخ و سخت بعد از جنگ رو دیدن اونجا تربیت شدن و من از اون نسل هستم به میراث‌مون افتخار می‌کنیم


audio: 3_vmtjdDDVI_0009.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
دوست نداریم ببینیم که حقوق بشر در این کشور از بین بره کم‌کم و متعهدیم هم در آمریکا هم در جهان خارج به اینکه از اون ارزش‌ها محافظت کنیم پس تاکید داره می‌کنه به همین نسل جدید بودن و جوانی و البته اولین کاری نیست که کندی این کار رو داره می‌کنه از سال‌ها قبل کلا آدمیه که یک برگ برنده‌ش همینه که جان تازه‌ای باید به آمریکا داد کندی قبل از اینکه رئیس‌جمهور بشه سناتور بود قبل از اینکه سناتور بشه هم توی مجلس نمایندگان بود


audio: 3_vmtjdDDVI_0010.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
وقتی سناتور بود آمریکا درگیر این بود که مثلا در الجزایر که می‌خوان مستقل بشن آمریکا چه باید بکنه چه سیاستی باید در پیش بگیره کندی از اونایی بود که موضع‌شون این بود که ما باید از انقلابی‌های الجزایر حمایت کنیم می‌گفت درسته که فرانسه متحد آمریکاست منافع ما با فرانسه گره خورده ولی این امپریالیسم و مستعمره داشتن و اینا دیر یا زود بساطش جمع خواهد شد و آمریکا اگه می‌خواد در آینده الجزایر پایگاهی داشته باشه


audio: 3_vmtjdDDVI_0011.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
باید از حالا اعتمادسازی کنه یعنی باید سمت استعمارگر نایسته خطاب به اعضای کنگره گفتش که به گذشته نباید رای بدیم باید به آینده رای بدیم رای شما باید معطوف به آینده باشه با نگاه به آینده باشه آینده‌ای هم که داره تصویر می‌کنه آینده‌ایه که آمریکا توش چابکه در حقوق بشر پیشروئه دنیای جنگ سرد هستیم شوروی اون موقع در بخش فضایی جنگ سرد جلو افتاده از آمریکا اون موقعی که کندی داره می‌آد زودتر از آمریکا سفینه اسپوتنیک رو هوا کرده


audio: 3_vmtjdDDVI_0012.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
درباره‌ش تو ویدیوی آیزنهاور صحبت کردیم کندی از این استفاده می‌کنه بگه ببین ما پیر شدیم ببین آمریکا پیره لخته نمی‌تونه پابه‌پای شوروی بره جلو یه شکافی افتاده بین ما و شوروی و این برای ما باعث سرافکندگیه حرف‌هایی می‌زد که با استعمار مخالفم اون دنیای استعمار رو می‌خوایم ازش عبور کنیم با آمریکای لاتین باید تعامل داشته باشیم کشورهای جهان سوم برای ما


audio: 3_vmtjdDDVI_0013.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
به چشم متحدی باید بهشون نگاه کنیم که نمی‌خوایم غصب‌شون کنیم می‌خوایم همکار ما باشن همکار آمریکا باشن ادعا این بود که می‌خوایم قدرت علمی و قدرت نظامی آمریکا رو زیاد کنیم


audio: 3_vmtjdDDVI_0014.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
یه کاری کنیم آمریکا تو جنگ سرد دست بالا رو داشته باشه و بتونیم بریم به کشورهای دیگه سوغاتی آمریکا رو بدیم سوغاتی آمریکایی چیه؟ آزادیه وعده مهم‌ترش درباره جنگ سرد البته این بود که ما دینامیک جنگ سرد رو می‌خوایم عوض کنیم صلب نمی‌خوایم به جنگ سرد نگاه کنیم می‌خوایم که تنش‌ها رو کم کنیم تو همون سخنرانی تحلیفش گفت در جهان نسل‌های کمی بودن که وقتی آزادی بیش از هر وقت دیگری به خطر افتاده ازش دفاع کردن این الان مسئولیت ماست


audio: 3_vmtjdDDVI_0015.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
و من از این مسئولیت شونه خالی نمی‌کنم استقبال می‌کنم ازش ما بهترین جاییم ما هیچ‌کدوم‌مون اینجا نیستیم که مثلا بگیم که نه ما می‌خوایم با یه نسل دیگه‌ای کاش کاش در یک نسل دیگه‌ای بودیم جامون رو بخوایم عوض کنیم نه ما جای درستی هستیم و خیلی باید کار بکنیم برای آمریکا جمله معروفش که بعدا ما از قول دیگران هم شنیدیم از کشورتون نپرسید که برای من چه کرده ببینید خودتون برای کشورتون چه کار کردید وظیفه مثلا میهن‌پرستی‌تون و


audio: 3_vmtjdDDVI_0016.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
وطن‌دوستی‌تون رو جامعه داشت یادآوری می‌کرد اما کیه این آقای جان اف کندی؟ چی شد که تبدیل شد به یکی از واقعا پرحاشیه‌ترین رئیس‌جمهورهای تاریخ آمریکا؟ و آیا واقعا می‌شه گفت که نماد نسل جدیدی بود خون تازه‌ای بود؟ یا نمی‌شه گفت اینو برای اینکه ببینیم باید یه خرده برگردیم خانواده کندی رو نگاه کنیم ببینیم اصلا از چه خانواده‌ای آمده بود؟ به‌خاطر اینکه حالا در مورد همه این مهمه در مورد کندی شاید مهم‌تر از همه هم باشه یا بیشتر از بقیه هم مهم باشه به‌خاطر اینکه خانواده کندی همون موقع


audio: 3_vmtjdDDVI_0017.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
یکی از ثروتمندترین خانواده‌های آمریکا هستن اینا اصالت‌شون ایرلندیه بابابزرگ باباش و مادربزرگ باباش اینا در قرن 19 میلادی از قحطی ایرلند فرار کردن آمدن آمریکا قحطی ایرلند خیلی‌ها رو فراری داد از ایرلند دیگه شکلتون هم اگه تو چنل بی شنیده باشین از همون فرار کردن باباش اینا رفتن انگلیس اینا آمدن بوستون کاتولیک هم بودن‌ و اون موقع پروتستان‌ها خودشون رو از کاتولیک‌ها جدا می‌کردن خیلی کاتولیک‌ها رو تو بازی نمی‌آوردن


audio: 3_vmtjdDDVI_0018.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
ولی این خانواده اونجا کار کردن و پیشرفت کردن و اینا باباش یعنی بابابزرگ کندی شد شهردار بوستون بابای کندی هم که بهش می‌گیم کندی بزرگ در این ویدیو و آدم خیلی مهمی بود تاجر موفقی شد تو کار ملک بود در بازار فایننس بود بازار مالی بود تو تولید فیلم سرمایه‌گذاری می‌کرد آدم واقعا ثروتمندی بود انقدری که وقتی که مرد در 1969 مرد البته ولی وقتی که مرد 500 میلیون دلار ثروتش بود


audio: 3_vmtjdDDVI_0020.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
آدم ثروتمندی حساب می‌شد و البته به جز پولداری در سیاست هم بود هم جاه‌طلب بود اصلا می‌گن که می‌خواست رئیس‌جمهور بشه خودش که حالا می‌گیم چی شد که دیگه نشد و هم اینکه بود در سیاست بود و به رزولت اتفاقا خیلی نزدیک بود در یه دوره‌هایی پس کندی خانواده‌ای داشت ایرلندی‌تبار کاتولیک، پولدار، قدرتمند و بزرگ ده تا بچه داشتن پسر بزرگه جو کندی بود


audio: 3_vmtjdDDVI_0021.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
پسر دوم همین جان کندی بود تو خونه البته جک صداش می‌کردن کی به دنیا اومد کندی؟ در 1917 1917 سال مهمیه در تاریخ دنیا سال مهمیه 1917 نه به‌خاطر اینکه کندی توش به دنیا آمد به‌خاطر اینکه وسط جنگ جهانی اوله دیگه 1917 اون سالیه که در روسیه انقلاب شد و روس‌ها دیگه کشیدن از جنگ بیرون امپراتوری تزارها در روسیه بر افتاد


audio: 3_vmtjdDDVI_0022.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
و گروه جدیدی که در شوروی آمدن سر کار دیگه در جنگ نمی‌خواستن شرکت کنن اصلا اولش که اصلا موقت و فلان و اینا و خلاصه روسیه اصلا از جنگ آمد بیرون و 1917 سالیه که آمریکا رفت توی جنگ آمریکا وارد جنگ جهانی اول شد و افتاد توی مسیری که قدرت بزرگ جهانی شد و اصلا بعدا هم که دیگه ابرقدرت دنیا شد دیگه در ایران قاجاری اواخر ایران قاجاری تو همین نیم قرنی هم که کندی زندگی می‌کنه


audio: 3_vmtjdDDVI_0024.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
قرن بیستم اگه مثلا می‌گیم قرن آمریکاست تا حد زیادی این قرن آمریکا از 1917 واقعا شروع می‌شه نشونه‌ش رو می‌تونیم همونجا بذاریم بچگیش هم اینطوری بود کندی که مریض شد در زندگیش خیلی درگیر مریضی و بیماری بود در کودکی هم مخملک گرفت احتمال می‌دادن بمیره بخش مهمی از زندگیش واقعا بیماریش بود هرچند تا وقتی زنده بود خیلی عموم از وضعیتش خبر نداشتن ولی یه بیماری‌هایی داشت از کودکی داشت منتها خب کودکی خیلی خوشی هم داشت


audio: 3_vmtjdDDVI_0025.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
غم چندانی نداشت واقعا به جز بیماریش و باباشم براش برنامه‌های بزرگی داشت البته در اصل برای داداش بزرگه داشت ولی همه‌شون رو می‌خواست که اینم سیاستمدار برجسته‌ای بشه آدم سخت‌گیری هم بود انتظارش هم ازش زیاد بود ولی توجه بیشتر روی داداش بزرگه بود سوگلی خانواده اون بود موفق‌تر هم بود جدی‌تر هم بود دو سال بزرگتر از جان اف کندی بود از این به بعد من می‌گم کندی دیگه


audio: 3_vmtjdDDVI_0027.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
کندی بزرگ که می‌گم باباشون رو می‌گیم بقیه رو هم حالا یا می‌گم داداش بزرگه یا می‌گم داداش کوچیکه کندی دنبال رفیق‌بازی بود بیشتر دنبال بازی و خوشی و تنیس و بسکتبال و فوتبال خیلی تو ورزش بود فوتبال آمریکایی و گلف و اینا بازی می‌کرد کتاب هم البته می‌خوند تو مدرسه خیلی دنبال درس نبود دوست داشت انگلیسی رو دوست داشت تاریخ رو دوست داشت اینا رو خوب می‌خوند بقیه رو بیشتر سرسری می‌خوند بعد داداش بزرگه رفت هاروارد رفت هاروارد اینم دنبالش رفت هاروارد


audio: 3_vmtjdDDVI_0028.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
اونجا هم دوباره خیلی اهل ورزش و فوتبال آمریکایی و اینا می‌خواست مثل داداش بزرگه بشه یه روزی ولی وسط بازی کمرش آسیب دید یه جوری هم آسیب دید این مصدومیت واقعا این آسیب تا آخر عمر این مشکل کمر باهاش موند ولی در اون جوانی خلاصه آدمی بود فعال آدمی بود پر انرژی و جاه‌طلب که البته بگی نگی زیر سایه برادر بزرگه مونده بود خونه‌شون خونه‌ای بود همیشه شلوغ کلی آدم بیاد و بره


audio: 3_vmtjdDDVI_0029.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
کلی اتفاقات هیجان‌انگیز توش بیفته خانواده‌ای که مثلا همه‌ش خب با همه‌ن همه‌ش تو تفریح خوشی و اینا ولی گفت‌وگوهای سیاسی با همدیگه می‌کنن درباره سیاست تو این خونه زیاد صحبت می‌شه


audio: 3_vmtjdDDVI_0031.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
چرا خانواده خیلی سیاسیه؟ از جمله به‌خاطر اینکه گفتیم باباشون در سیاست هست من یه جایی شنیدم خیلی وقت پیش شاید تو یکی از مستندهایی که درباره مثلا کندی‌ها دیده بودم می‌گفتش که آمریکا که خانواده سلطنتی نداره که


audio: 3_vmtjdDDVI_0033.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
کندی‌ها دیگه نزدیک‌ترین چیزیه که شاید در آمریکا تو بتونی به خانواده سلطنتی پیدا کنی نمی‌دونم چقدر حرف دقیقیه راستش ولی تو ذهن من خیلی موند سلطنتی یا غیرسلطنتی آدم قدرتمندی بود کندی بزرگ در تجارت و البته در سیاست زمان رزولت رزولتی که 12 سال رئیس‌جمهور بود ایشون قبل از اینکه جنگ جهانی دوم شروع بشه سفیر آمریکا شد در انگلستان مهمه دیگه سفیر آمریکا در کشور خیلی مهمی در زمان خیلی مهمی


audio: 3_vmtjdDDVI_0034.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
1937 جنگ هنوز رسما شروع نشده هیتلر ولی در قدرته بوی جنگ در اروپا همچی بگی نگی بلند شده در یه چیزایی فکرشون مشترکه هیتلر و کندی بزرگ مهم‌ترینش اینه که با یهودی‌ها مشکل دارن جفت‌شون آدم پیچیده‌ای بود البته واقعا شهرت پیچیده‌ای هم در تاریخ داره ولی حالا یا متاثر از یه سری چیزای کاتولیکیش یا به‌خاطر مسائل بیزینسی یه ژست ضد یهودی داشت خود کندی هم وقتی که رفت آلمان


audio: 3_vmtjdDDVI_0035.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
1934 مسافرت رفته بود اروپا یادداشت‌هایی که اون موقع نوشته یه چیزایی توش هست درباره اینکه آره همه تجارت دست یهودیاست قضاوت دست یهودیاست وکلا همه یهودی‌ان یه حرکتی باید بشه و از این حرفا توی یادداشت‌های کندی هم هست


audio: 3_vmtjdDDVI_0036.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
ولی باباش مسئله‌ش فقط این نبود باباش قبل از جنگ سیاستمدارهایی بودن کلا که می‌خواستن که یک توافقی بشه با هیتلر هیتلر به یه شکلی راضی بشه جلوی جاه‌طلبیش گرفته بشه و جنگ نشه جلوی جنگ رو اینطوری بگیرن همه جای اروپا بودن در آمریکا هم بودن در خود انگلیس هم بودن کندی بزرگ هم از اونا بود فکر می‌کرد که اگر جنگ بالا بگیره و پای آمریکا بهش باز بشه اونطوری که در جنگ جهانی اول شده بود


audio: 3_vmtjdDDVI_0037.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
برای آمریکا بده آمریکایی که دنبال آرمان‌های آزادیه و اینا یه همچین چیزی براش خطرناکه البته احتمالا یه چشمش هم به این بود که برای سرمایه‌گذاری‌ها و کارهای تجاری خودش و شرکاش هم خوب نیست در این زمینه البته به نظر می‌رسه کندی موافق و هم‌نظر باباش نبود و هیتلر رو آدم خطرناکی می‌دونست به قدرت رسیدنش رو خطرناک می‌دید و می‌دونست از همون موقع‌ها شاید بشه گفت که


audio: 3_vmtjdDDVI_0039.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
یه نظرهایی هست مثلا زندگی‌نامه‌نویسش می‌گفتش که شبیه‌تره اصلا به مادرش مادرش خیلی کتاب‌خونه، دید تاریخی داره و اینا کندی هم یه خرده به اون برده کنجکاوی فکری داره تاریخ اروپا رو با علاقه می‌خونه جنگ چطوری شروع می‌شه؟ چطوری می‌شه صلح می‌شه؟ به این سوال‌های مهم سیاسی تاریخی خلاصه علاقه داره چند تا سفر هم می‌ره اروپا قبل از اینکه باباش سفیر بشه می‌ره بعد زمانی که باباش سفیره و کندی در هاروارده هم


audio: 3_vmtjdDDVI_0040.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
یه مدتیه اجازه مرخصی یه چیزی می‌گیره می‌ره اونجا می‌ره اصلا پیش باباش می‌مونه بعد می‌ره دور اروپا رو یه خرده‌ای می‌چرخه خیلی از این جاهایی که در سال‌های آینده جاهای مهمی می‌شن تو اخبار جنگ توی موضوع جنگ مناطق جنگی می‌شن اینا رو قبلش کندی دیده از جمله در آلمان به عنوان مرد جوون 29 ساله‌ای علاقمند و کنجکاو اومده اروپا رو گشته دیده هیتلر وقتی که می‌ره چکسلواکی رو می‌گیره


audio: 3_vmtjdDDVI_0041.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
سر وقت چکسلواکی می‌ره یه عده‌ای هستن که کندی بزرگ جزو اوناست طرفدار اینن که مذاکره کنیم باهاش این چیزی رو که می‌خواد بهش بدیم دست از سر اروپا برداره این کار رو هم می‌کنن دیگه رهبران فرانسه و ایتالیا و بریتانیا و آلمان جمع می‌شن بدون حضور چکسلواکی می‌دن منطقه رو به آلمان الحاق می‌شه به آلمان که در عوض هیتلر بی‌خیال جنگ بشه


audio: 3_vmtjdDDVI_0042.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
کندی اون موقع نبود انگلیس دیگه برگشته بود آمریکا ولی دید از دور دید که باباش به چمبرلین نخست‌وزیر بریتانیا تبریک گفت که آفرین شما تونستی جهان رو از خطر یک جنگ بزرگ دیگه نجات بدی اینجا کندی از دانشگاه اجازه گرفت بره اروپا درباره مسائل روابط سیاسی در اروپا و اینا تحقیق کنه که بتونه پایان‌نامه‌ش رو بنویسه آمد اروپا


audio: 3_vmtjdDDVI_0043.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
و البته که هیتلر سر قولش نموند و جنگ رو شروع کرد و یه هفته مثلا قبل از اینکه جنگ شروع بشه کندی اصلا برلینه خودش داره نگاه می‌کنه خیلی سفرهای آموزنده‌ای داره در موقع خیلی مهمی و اصلا کم‌کم نظرش درباره نقش آمریکا در سیاست جهان عوض می‌شه آمریکاییا البته فقط هم کندی نیست دیگه خیلی‌ها دارن اینطوری می‌شن


audio: 3_vmtjdDDVI_0045.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
نگاه انزواطلبی که وجود داشته فاصله می‌گیرن کندی بزرگ هم اون نگاه رو داشته ما باید کاری به کار این اروپایی‌ها نداشته باشیم بذاریم اینا جنگ خودشون رو بکنن ما بیزینس خودمون رو حواس‌مون بهش باشه ولی در آمریکای روزولت کل جامعه داره این تغییر رو می‌کنه مرکز ثقل افکار عمومی آمریکا داره بیشتر طرفدار مداخله می‌شه یکی‌شون هم همین کندی جوانه البته سفره رو می‌ره و پایان‌نامه‌ای هم می‌نویسه بعدا کتاب می‌شه منتشرش می‌کنه


audio: 3_vmtjdDDVI_0047.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
چرا انگلیس جا موند عقب موند کتابش رو منتشر می‌کنه کتاب درباره اینه که چرا انگلیس آماده نبود برای مواجهه با آلمان نازی کم‌کم اینجا یه بخشی از شخصیت جان اف کندی که بعدا رئیس‌جمهور می‌شه داره شکل می‌گیره جوانیه خوش‌فکر، جاه‌طلب، ریزبین با قوه استدلال قوی


audio: 3_vmtjdDDVI_0048.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
که ابایی هم نداره از اینکه خودش رو بذاره در معرض قضاوت افکار عمومی‌ برای همینه که وقتی می‌ره تحقیق می‌کنه اینا مثلا می‌ره کتاب می‌نویسه می‌گه نظرات من اینه آدمی که خب خیلی تجربه‌ای نداره جنگ ولی شروع می‌شه کندی بزرگ رو گفتیم خودش خیلیا می‌گن می‌خواست رئیس‌جمهور بشه بشه اولین رئیس‌جمهور کاتولیک آمریکا ولی با اون برنامه‌هایی که دیگه زمان سفارتش شد و چسبیده شد اسمش به مثلا کسایی که در برابر هیتلر کوتاه آمدن و ساده‌لوح بودن و اینا دیگه عملا کریر سیاسی براش نموند


audio: 3_vmtjdDDVI_0049.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
کنسل شد خودش فهمید اون برنامه به جایی نخواهد رسید این انگ واقعا خوشبینی و از در اشتباه وارد معامله با هیتلر شدن چیزی نیست که آدم بتونه از بدنامیش دربیاد دیگه ولی خب برای پسرهاش برنامه داشت جنگ که شروع شد هر دو پسر بزرگ خانواده رفتن به جنگ


audio: 3_vmtjdDDVI_0050.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
همونطوری که چهار تا پسر روزولت هم رفتن روزولتی که می‌گفت بچه‌های شما رو به جنگ نمی‌فرستیم وقتی جنگ شد چهار تا پسر خودش هم رفتن جنگ


audio: 3_vmtjdDDVI_0051.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
کندی البته گفتیم که از کودکی بیماری داشت جسم نحیفی داشت اول گفتن معاف از رزمه نمی‌تونه بره و اینا ولی واقعا رفت تلاش کرد بدنش رو آماده کرد که وارد جنگ بشه و رفت تو جنگ رفت تو نیروی دریایی یه جایی در اقیانوس آرام اونجا مستقر بود و با ژاپنی‌ها در واقع درگیر بود یک اپیزود قهرمانانه‌ای هم داره در جنگ نزدیک جزایر سلیمان یه شبی قایقی‌ها ژاپنی‌ها حمله می‌کنن به قایق‌شون


audio: 3_vmtjdDDVI_0052.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
قایقه تیکه می‌شه دو نفر کشته می‌شن کندی مسئول ایناست اینا نیروهای تحت فرمان کندی هستن و خیلی انگار اونجا از خودش رشادت نشون می‌ده یکی از افرادش رو نجات می‌ده شناکنان با خودش برمی‌گردونه تو قایق شناگر خوبی بوده البته یه بار دیگه با دو تا دیگه از آدماش فکر می‌کنم می‌رن دو تای دیگه رو که خیلی خوب نبودن در شنا اینا می‌کشن و هل می‌دن و می‌رسونن با خودشون به خشکی باز دوباره کندی تنهایی می‌زنه به آب


audio: 3_vmtjdDDVI_0053.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
می‌ره شنا می‌کنه که کمک بیاره دردسر ندم مفصل داستانش رو گفتن خیلی از خودش خلاصه شجاعت اونجا نشون می‌ده در اون عملیات نجات بارها می‌کشه همرزمانش رو در شرایط سخت شنا می‌کنه از این جزیره به اون جزیره اینا خلاصه پیغام کمک رو می‌نویسه روی یه پوست نارگیلی و می‌رسونن خودشون رو به افراد نجات‌دهنده داستان مهمی می‌شه گزارش می‌شه ازش می‌ره تو نیویورکر مفصل و نشون می‌ده یه سری توانایی‌های رهبری داره حالا احتمالا هم به دیگران یه خرده نشون می‌ده


audio: 3_vmtjdDDVI_0054.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
هم خودش یه منبع اعتمادبه‌نفسی می‌شه تونسته جون افرادش رو حفظ کنه کار خوبی انجام بده در حفاظت از جون تعداد زیادی از افرادش و دیده که می‌تونن خودش هم دیده که توانایی‌های رهبری رو داره نقطه برجسته‌ایه در کارنامه‌ش مدال افتخار و رشادت و اینا هم به خاطرش می‌گیره منتها این تنها کندی‌ای نبود که در جنگ بود دیگه گفتیم داداش بزرگه هم تو جنگ بود اونم یک ماموریت پررسیکی شرکت کرد در نیروی هوایی که البته ازش جان سالم به در نبرد


audio: 3_vmtjdDDVI_0055.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
یعنی دو تا برادر سرنوشت متفاوتی پیدا کردن داداش بزرگه که باباشون هم امید داشت که حالا خودش که نتونسته رئیس‌جمهور بشه اینو بتونه بفرسته بالا از جنگ برنگشت و کندی که تقریبا همیشه تا اون موقع در سایه برادرش بود در درس و ورزش و همه چی از جنگ برگشت آسیب‌دیده ولی قهرمان به جز اینکه توانایی‌های رهبریش رو نشان داد این تجربه‌ش در جنگ یه کاری هم به نظر می‌رسه باهاش کرد


audio: 3_vmtjdDDVI_0056.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
نگاه این آدم رو به جنگ شکل داد یه طوری شد که کلا خیلی به راه‌حل‌های نظامی خوش‌بین نبود اینو تا آخر زندگی سیاسیش هم می‌شه دید از اون سیاستمدارهایی شد که خیلی خوش‌بین نیستن که مشکلات سیاسی رو بشه با راه‌حل نظامی حل کرد تو تصمیم‌گیریاش واقعا رد این رو می‌شه دید حالا می‌رسیم به اون بریم ببینیم اصلا چطوری رسید به اون نقطه بالای سیاست در آمریکا کندی و انتخابات‌هایی که توش شرکت کرد چون اینا هم داستان جالبیه


audio: 3_vmtjdDDVI_0057.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
کندی خیلی رقابتی بود در هر انتخاباتیش اصلا شرکت که می‌کرد همه تعجب می‌کردن که این نامزد شده چه برسه به اینکه مثلا بخوان امید داشته باشن که پیروز بشه جوون بود اوایل خیلی خوش صحبت هم نبود تند تند حرف می‌زد در مقابل کسایی می‌رفت مثلا وارد رقابت می‌شد که سابقه سیاسی زیاد داشتن برای سنا که مثلا نامزد شد چهره سیاستمدار هم نداشت بچه‌سال می‌زد هنوز مریض هم بود به‌خاطر مریضی لاغر بود کتش به تنش زار می‌زد


audio: 3_vmtjdDDVI_0060.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
غده‌های تنظیم‌کننده متابولیسمش و فشار خونش تحت‌تاثیر هستن هورمون کافی تولید نمی‌کنه بدنش خستگی مزمن داره


audio: 3_vmtjdDDVI_0061.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
کاهش وزن داره ضعف عضلات داره کمردرد داره مشکلات گوارشی داره آلرژی داره، آمپول‌های استروئیدی می‌زد چهرش می‌دونست که نباید چهره نزاری باشه نباید به عنوان یه کسی شناخته بشه که بیماری مزمن داره وقتی اونطوری می‌خواد وارد سیاست بشه ولی می‌شد که از پا بیفته می‌شد که از پا بیفته و اون موقع پر می‌کردن خانواده‌ش مطبوعات رو که اوو این قهرمان ملی ما به‌خاطر صدماتی که در جنگ دیده داره با عواقب اون دست‌وپنجه نرم می‌کنه و اینا


audio: 3_vmtjdDDVI_0062.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
خیلی زیاد کار رسانه‌ای رو جدی می‌گرفتن خانواده‌ش خیلی زیاد و البته می‌تونستن هم یعنی هم دسترسی داشتن هم امکانش رو داشتن که اون تصویری رو که می‌خوان بسازن بتونن بسازن این تا مدت‌ها بعد هم ادامه داشت البته خودش هم با بیماری می‌جنگید با حریفان قدرتمندش هم در انتخابات مختلف می‌جنگید


audio: 3_vmtjdDDVI_0063.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
با اراده زیاد واقعا با اراده خیلی زیاد و البته با پول تقریبا نامحدود پدرش در هر انتخاباتی که وارد می‌شد با پول خیلی زیادی تبلیغ می‌کرد منتها تبلیغ کردن اونطوری فقط پول نیست دیگه یعنی تورهایی که می‌رفت اینو درباره کمپین‌های مختلفش می‌گن هر کمپینی رو چه برای کنگره، چه سنا، چه ریاست‌جمهوری می‌گن زودتر از بقیه شروع می‌کرد که البته خب چون پول داشت یه بخشیش اینه که چون پول داشت می‌تونست ولی بسیار هم سخت کار می‌کرد


audio: 3_vmtjdDDVI_0066.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
خونه به خونه رفتن اینا کارای سختیه که می‌گن خیلی خوب تو اون دوره انجام می‌ده منتها وقتی که می‌رسید به وقتی برنده می‌شد انتخابات رو چه وقتی که به کنگره رفت چه وقتی که در سنا رفت خیلی نماینده درخشان و پردستاوردی نشد اسمی برای خودش دست و پا کرد مخصوصا یه دوره‌ای مثلا نامزد معاونت رئیس‌جمهوری شد تو انتخاباتی که آیزنهاور برنده شد توی مقدماتی دموکرات‌ها البته شکست خورد اصلا به انتخابات نهایی نرسیدن


audio: 3_vmtjdDDVI_0067.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
ولی اونجا یه اسمی برای خودش مطرح کرد الان خوش‌صحبت هم شده بود خوش‌قیافه بود اثرگذار می‌تونست بشه اسمش رو انداخت رو زبون‌ها یه چیز دیگه‌ای که اسمش رو اون موقع انداخت رو زبون‌ها ازدواج کرده بود


audio: 3_vmtjdDDVI_0070.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
حالا از همسرش گفتیم بذار یه خرده از زندگی شخصیش بگیم زندگی شخصی آدما مثلا ممکنه بگیم خیلی به ما ربط نداره و اینا زندگی شخصی همه رئیس‌جمهورا رو هم ما اینطوری واردش نمی‌شیم ولی درباره کندی مخصوصا بعد از مرگش که ابعاد زندگی شخصیش یه خرده‌ای معلوم‌تر شد برای جامعه آمریکا داستانی شد که واقعا بر سر هر بازاری بود و هست


audio: 3_vmtjdDDVI_0072.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
جور دیگری نمی‌شه گفت واقعا تو فارسی گاهی می‌گن زن‌باره که یه جوریه واقعا کلمه‌ش من راحت نیستم باهاش گاهی هم می‌گن خانم‌باز که اون دیگه خیلی به نظرم یه جوریه ولی واقعیتش اینه که خب به همسرش بارها خیانت می‌کرد از قبل از اینکه ازدواج کنن وقتی که وارد رابطه شده بودن با آدم‌های دیگه بود و تا بعد از ازدواج و تا آخر عمرش هم این برنامه رو ادامه می‌داد از این نظر هم انگار رهرو راه پدرش بود البته


audio: 3_vmtjdDDVI_0073.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
زن براش باز اینو من از زندگی‌نامه‌نویسش شنیدم می‌گفت یک چیزی بود که باید تسخیر بشه این نگاهش اینطوری بود به زن دوست داشت ژاکلین کندی رو دوست داشت واقعا خوشش می‌آمد ازش هم زن خوشگلی بود هم باهوش بود هم جذاب بود هم بامزه بود ولی اونو می‌خواست در کنارش برنامه‌های خودش رو هم می‌خواست ادامه بده دیده بود که ژاکلین چه شخصیت جذابی داره نویسنده بود عکاس بود ویراستار بود


audio: 3_vmtjdDDVI_0074.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
و البته اونم می‌دونست که این با زنان متعددی رابطه داره ولی اون هم آدم جاه‌طلبی بود و البته خطرها رو هم دست کم می‌گرفت یه مقداری


audio: 3_vmtjdDDVI_0075.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
بعد از ازدواج‌شون اینا کم‌کم تبدیل شدن به زوجی که دیگه عکس‌شون روی مجله‌های مختلف می‌رفت هم روابط مطبوعاتی‌شون خوب بود واقعا می‌شناختن هم هزینه می‌کردن این تصویر رو ساختن بخش زیادیش رو خودشون فعالانه توش بودن شاکی بود البته ژاکلین یه وقتایی از روابط متعدد کندی و از خلق تندش منتها جلوی دوربین همیشه گرم و صمیمی و لبخند بزنن و شدن سلبریتی محبوب آمریکایی‌ها


audio: 3_vmtjdDDVI_0076.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
یه زوج پولدار موفق خوشگل جوون که به رویای آمریکایی رسیدن الگو هستن از همه نظر توجه بهشون می‌شه یه همچین آدمی خلاصه با یه همچین زمینه‌ای شخصی و خانوادگی و در یه همچین دنیایی می‌آد می‌شه رئیس‌جمهور کی داره رئیس‌جمهور می‌شه؟ بعد از آیزنهاور رئیس‌جمهور می‌شه تو آمریکایی که روزولت جنگ جهانی دوم رو پیش برده ترومن آمده جنگ رو تمام کرده


audio: 3_vmtjdDDVI_0077.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
بعد آیزنهاور ژنرال پیروز جنگ جهانی دوم اومده رئیس‌جمهور شده هشت سال رئیس‌جمهور بوده حالا داره می‌ره کنار کندی دموکرات می‌خواد بیاد جاش رو بگیره البته قبل از اینکه برسه به رقابت نهایی تو همون مقدماتی تو دموکرات‌ها رقیب قدرتمندی داره جانسون که بعدا رئیس‌جمهور آمریکا می‌شه خودش هم سناتور قدرتمند تگزاسه اون موقع رهبر حزب دموکرات هم هست در کنگره


audio: 3_vmtjdDDVI_0078.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
اینجا کندی دیگه داره از برادرش خیلی کمک می‌گیره رابرت کندی بابی کندی مدیر کمپینش هم هست تو این انتخابات تا آخر عمر سیاسی کندی تا آخر عمر کندی هم از نظر سیاسی همیشه کنارش هست به کمک بابی موفق شد که و البته با تلاش خیلی زیاد موفق شد که جانسون رو در انتخابات شکست بده البته تو همون انتخاباتی که جانسون رو شکست داد تگزاس رو بهش باخت تو مقدماتی تگزاس رو باخت و می‌دونست که اگه رای تگزاس رو نداشته باشه واقعا در انتخابات نهایی هم شانس زیادی نخواهد داشت


audio: 3_vmtjdDDVI_0079.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
برای همین همونجا تماس گرفت با جانسون و گفتش که تو بیا بشو معاون من تو بشو معاون رئیس‌جمهور و اینطوری رای تگزاس رو برای خودش در واقع تونست بگیره چون رای جانسون اونجا خیلی زیاد بود و همین معاونت می‌دونیم نهایتا جانسون رو به ریاست‌جمهوری هم رسوند دیگه این ولی مقدماتی بود تو دور نهایی با کی سرشاخ شد؟ باز با یه کسی که بعدا رئیس‌جمهور شد با نیکسون نیکسون که معاون آیزنهاور بود و به عنوان نامزد جمهوری‌خواها آمده بود


audio: 3_vmtjdDDVI_0080.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
نیکسون و کندی تقریبا هم‌نسل هم بودن با هم سنا بودن حتی یه سفرهایی با هم رفته بودن فکر کنم تو یه کوپه قطار مثلا با هم رفته بودن مسافرت زمان سناتوری انتخاباتی بود برای کندی که فرصتی بود که حالا اون تصویری رو که سال‌ها روش کار کرده بود می‌خواست نشون بده جوون، با انگیزه، جاه‌طلب سال‌هاست سخنرانی کرده گفتم خوش‌صحبت شده در برابر نماینده آمریکای دوره سفت و سخت جنگ سرد


audio: 3_vmtjdDDVI_0081.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
چون نیکسون نماد ادامه وضع موجود آیزنهاوره دیگه اولین باری هم هست این انتخابات که پخش تلویزیونی داره مناظره‌ها اولین پخش تلویزیونی اولین مناظره تلویزیونی تاریخ انتخابات آمریکاست جلوی دوربین کندی مسلطه با لبخند صحبت می‌کنه می‌فرسته نیکسون رو گوشه رینگ چند بار حمله می‌کنه بهش بهش می‌گه که سیاست‌های شما در جنگ سرد شکست خورده و جلوی دوربین می‌بینی که نیکسون جلوی پروژکتورها و داغه و همه این حرف‌ها راحت نیست خیلی


audio: 3_vmtjdDDVI_0082.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
این تو تلویزیون خودش رو نشون می‌ده تو نظرسنجی‌هایی که بعد مناظره کردن بیننده‌های تلویزیون قاطع گفتن که نه کندی برنده مناظره بود رادیویی‌ها می‌گفتن نیکسون کمی بهتر بود اونا تصویر رو ندیده بودن و تصویر کار خودش رو کرد تو این تو این انتخابات واقعا اونطوری که کندی سال‌ها بود داشت می‌گفت انگار آمریکا نیاز داشت به یک نسل جدید به یک چهره تازه که به مردم امید بده که این دوران جنگ سرد هم درسته که دوران سختیه


audio: 3_vmtjdDDVI_0084.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
باید این کار رو بکنیم سیاست‌های تازه داشته باشیم و از یه طرف این نقطه ضعف هم هست ها یعنی شما می‌تونی اینطوری هم بهش نگاه کنی که جنگ سرده وسط جنگی حالا بر فرض عقب هم هستی اگر که اصلا این عقب بودن کاملا درست هم باشه عقب هم هستی یه آدم بی‌تجربه جوون تازه‌کار اینا این چطوری می‌شه بهش اعتماد کرد؟ منتها همین چیزایی که می‌تونست نقطه ضعفش بشه شد برگ برنده‌ش بچه‌سال می‌زد حاشیه زیاد داشت کم‌سابقه بود


audio: 3_vmtjdDDVI_0085.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
ولی دوران گذاره دیگه دوران گذاره اتفاقا آمریکا یک رئیس‌جمهوری می‌خواست شاید که شبیه هیچ‌کدوم از رئیس‌جمهورای قبلیش نباشه و کندی نبود پروتستان نبود رگ‌وریشه‌ش ایرلندی بود اینا همه ماده خام بود براش که بتونه خودش رو به عنوان چهره تازه جا بندازه کاتولیک بود سنتی رای خیلی از آمریکایی‌ها رو نمی‌تونست داشته باشه ولی به جای اینکه بره از مذهبش دفاع کنه بگه نه مثلا کاتولیک هم که هستیم ما خوبه و اینا به آمریکاییا گفت مسئله آمریکا این نیست که


audio: 3_vmtjdDDVI_0086.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
رئیس‌جمهورش کدوم کلیسا می‌ره آمریکا باید چشمش رو بدوزه به آزادی به آینده چشم بدوزه به جدایی دولت از کلیسا چشم بدوزه دیگه کدوم کلیسا می‌ره اهمیتی نداره که رقابت رئیس‌جمهوری خیلی هم نزدیک و تنگاتنگ بود واقعا معلوم نبود کندی می‌بره یا نیکسون می‌بره و انتخاباتی بود که توش یه موضوع مهم چی بود؟ موضوع مبارزات حقوق مدنی برای سیاهان مخصوصا ظهور مارتین لوتر کینگ بود اون دوره


audio: 3_vmtjdDDVI_0087.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
نه کندی نه نیکسون هیچ‌کدوم هم موضع‌شون رو شفاف نمی‌کردن سر موضوع حقوق سیاه‌پوستان چون معلوم نبود جامعه کجا ایستاده مطمئن نبودن جامعه کجا ایستاده و نمی‌تونستن تصمیم بگیرن که اگه بپرن دوپا وسط مثلا حمایت بکنن این براشون بیشتر نفع داره یا ضرر داره شروع جنبش رو می‌دونیم کم‌وبیش دیگه یه دادگاهی رای داده بود که جداسازی لغو بشه چون تا اون موقع جداسازی بود دیگه مدرسه جدا این جدا رستوران جدا فلان اتوبوس جدا


audio: 3_vmtjdDDVI_0088.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
دادگاه‌هایی رای داده بودن که اینا جدا بشن جداسازی ببخشید لغو بشه ولی خیلی از ایالت‌ها زیر بار نمی‌رفتن و این شروعی شد بر اعتراضات که چرا دولت فدرال دست به کار نمی‌شه؟ چرا دولت فدرال وارد نمی‌شه که حکم دادگاه رو جاری بکنه؟ چرا اجازه می‌ده بعضی از ایالت‌ها نقض کنن این قانون رو؟ دولت فدرال دخالت کنه یعنی چی؟ خب همه جامعه که نمی‌خوان که اینو در جامعه یه گروهی از سفیدها هستن که مشکل دارن می‌خوان اون جداسازی ادامه پیدا بکنه


audio: 3_vmtjdDDVI_0089.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
می‌خوان کماکان همین بمونه و اگه یه رئیس‌جمهوری بیاد بگه که نه یا یه کاندیدای ریاست‌جمهوری بیاد بگه که نه من می‌خوام دولت دخالت کنه برای اعمال این حق یعنی داره رای یک گروهی از سفیدپوست‌های راست‌گراتر رو از دست می‌ده و این رو کندی حاضر نبود چنین ریسکی بکنه


audio: 3_vmtjdDDVI_0090.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
نزدیک‌تر به انتخابات می‌شدیم هیچ‌کدوم‌شون شفاف صحبت نمی‌کردن یک ماه مونده بود به انتخابات مارتین لوتر کینگ دستگیر شد کندی می‌دونست رای سیاه‌ها رو لازم داره واقعا کافی نیست که مثلا حالا آیزنهاور هیچ کار نکرده این کافی نیست که اینا بیان به کندی رای بدن کندی باید در مقابل یه چیز جذابی رو کنه کندی سفید بچه پولداری که نسل اندر نسل در سیاست آمریکا بوده و کسایی که در سیاست آمریکا بودن نسل اندر نسل


audio: 3_vmtjdDDVI_0091.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
در واقع کسایی‌ان که مسئله سیاهان رو نادیده گرفتن این همینطوری نیست که چون قبلیه کاری نکرده مثلا کردیتش رو این بتونه بگیره اینجا دستگیری مارتین لوتر کینگ براش یه فرصت خوبی بود برای کندی که بتونه خودی نشون بده و فکر کرد و تصمیم گرفت که یه ریسکی بکنه به داداشش گفت زنگ بزنه به قاضی و یه جوری قاضی رو راضی کنه که آزاد کنن لوتر کینگ رو و خودش هم زنگ زد به همسرش و گفت من متاسفم یه همدردی و همدلی کرد


audio: 3_vmtjdDDVI_0092.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
به این امید که این یک هلی به رایش بده چون انتخابات واقعا انتخابات نزدیکی بودن انقدری نزدیک بود انتخابات که بعد از اینکه تمام شد شبش کندی می‌خواست بخوابه نمی‌دونست برده یا نبرده صد سال بود که آمریکا انتخاباتی انقدر نزدیک نداشت آخرش هم لب مرزی برد 112 هزار تا رای دونه رای از نیکسون بیشتر آورد ایالتی نگاه کنید تعداد ایالت‌هایی که نیکسون برد بیشتر بود ولی کندی ایالت‌های مهم‌تری رو برد


audio: 3_vmtjdDDVI_0093.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
و البته مرزی هم برد تگزاس رو گفتیم با حمایت جانسون برد با اختلاف 46000 رای و 24 تا رای الکترال در واقع جلو افتاد در واقع اون مانوری که داده بود سر دستگیری مارتین لوتر کینگ اون براش یه مقدار رای آورد و باعث شد که بتونه برنده بشه برنده شد جان فیتزجرالد کندی شد سی‌وپنجمین رئیس‌جمهور آمریکا یکی از جوون‌ترین رئیس‌جمهورهای تاریخ آمریکا و البته اونطوری که حالا بعدا می‌بینیم


audio: 3_vmtjdDDVI_0094.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
جوان‌مرگ‌ترین رئیس‌جمهور آمریکا هم شد کی؟ در 1961 رئیس‌جمهور شد 1961 دنیا در چه وضعیه؟ اروپا همچنان داره ویرانه‌های بعد از جنگ رو می‌سازه جنگ جهانی دوم 15 ساله تموم شده ولی خب تبعاتش هنوز هست جنگ سرد هم در جریانه تنش هم بالاست تهدید هسته‌ای هست در شوروی خروشچف رهبره استالین‌زدایی در جریانه


audio: 3_vmtjdDDVI_0095.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
دیگه اون استالینی که همه ازش بترسن نیست و یه خرده آدما دارن علیه اون دوره علیه بعضی سیاست‌های اون دوره صحبت می‌کنن مائو در چین هست و داره اون جهش بزرگ رو پیش می‌بره یه برنامه‌ای که داشت برای صنعتی کردن و مدرن کردن چین تو این ویدیو گفتیم همون برنامه‌ای هم بود که میلیون‌ها چینی رو به کشتن داد دیگه چه خبره؟ در آفریقا وقتی که کندی می‌آد در آفریقا کشورا دارن مستقل می‌شن از استعمار یکی یکی می‌آن بیرون


audio: 3_vmtjdDDVI_0096.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
در خاورمیانه تنش سر فلسطین و اسرائیل اون موقع بین در واقع اسرائیل و کشورهای عربی بالاست و در ایران هم اون موقع از 28 مرداد سرنگونی مصدق یک دهه می‌گذره از زمانی که شاه به کمک آمریکا و انگلیس به قدرت برگشته دنبال مدرن کردن و صنعتی کردن ایرانه که در دهه 40 دیگه خیلی موفق می‌شه و جواب خیلی خوبی هم از سیاست‌هاش می‌گیره


audio: 3_vmtjdDDVI_0097.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
از نظر سیاسی ولی سیستم بسته‌ست کاملا نخست‌وزیرها کسایی‌ان مثل اقبال و شریف امامی و این‌ها یعنی کنترل کلا و کاملا رفته دست شاه حالا برمی‌گردیم به رابطه کندی و ایران و شاه و اینا جلوتر برمی‌گردیم اینا فقط برای این بود که بدونیم کجای تایم‌لاین تاریخ هستیم وقتی که کندی رئیس‌جمهور می‌شه حالا نگاه کنیم به چند تا اتفاق‌های مهم دوران کندی که واقعا تا امروز همچنان اینا هستن که


audio: 3_vmtjdDDVI_0098.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
تا می‌گیم کندی یادمون می‌افته اوکی هایلایت‌هاش این چند تا اتفاق بود برگردیم به این چندتا هم یک نگاهایی بندازیم


audio: 3_vmtjdDDVI_0100.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
خلیج خوک‌ها این در دوره کوتاه ریاست‌جمهوری کندی چند تا اتفاق برجسته هست این یکی از اوناست اول از همه در واقع اینه ماجرای خلیج خوک‌ها برمی‌گرده به داستانی بین آمریکا و کوبا یا یه خرده کلی‌تر بخوایم ببینیم رابطه آمریکا و شوروی و متحدان شوروی و جنگ سرد داستان کوبا چیه؟ سال 59 در کوبا انقلاب شده فیدل کاسترو رهبر چپ‌گرای انقلاب کوبا شده رهبر کوبا


audio: 3_vmtjdDDVI_0101.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
کوبا کجاست؟ اینجا بیخ گوش آمریکا در اوج جنگ سرد کوبا شده متحد شوروی در واقع و خود کاسترو هم کم نمی‌ذاره در نفرت‌ورزی به آمریکا و اعلام دشمنی


audio: 3_vmtjdDDVI_0102.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
کسب‌وکارهایی رو که در اختیار آمریکاییاست ملی می‌کنه با شوروی ساخت‌وپاخت می‌کنه و آمریکایی‌ها می‌ترسن انقدری که آیزنهاور برنامه‌های مختلفی می‌ریزه برای اینکه قبل از اینکه اصلا قدرت کاسترو تثبیت بشه دولتش رو بندازن که یک متحد شوروی کنار آمریکا نباشه چیکار می‌کنن؟ یه برنامه‌ای که می‌ذارن اینه که 1500 تا کوبایی تبعیدی در آمریکا مخالفین کاسترو که در آمریکا بودن رو


audio: 3_vmtjdDDVI_0103.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
اینا رو تمرین می‌دن آماده می‌کنن که اینا حمله کنن برن کوبا رو بگیرن بریزن تو بعد مردم هم از داخل حمایت کنن دولت کاسترو رو بندازن


audio: 3_vmtjdDDVI_0104.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: INVALID_CHARS
text:
این طرحیه که CIA در زمان آیزنهاور می‌چینه و آماده می‌کنه کندی که رئیس‌جمهور می‌شه CIA این طرح رو می‌آرن می‌ذارن رو میز


audio: 3_vmtjdDDVI_0105.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
می‌گن آقا ما این برنامه رو گذاشتیم در زمان کندی هم می‌برن جلوتر تکمیلش می‌کنن و می‌رن برای اجرا اجرا می‌کنن در 1961 و شکست می‌خورن شکست تحقیرآمیزی می‌خورن پشتیبانی هوایی آمریکایی‌ها ضعیفه ناکافیه حرف زیاده واقعا حالا چرا چون کندی نمی‌خواست آمریکا دخالت مستقیم بکنه نگران بود نتونن عواقبش رو کنترل کنن کوبا به هر حال متحد شوروی بود از نظر قدرت نظامی ترسناک بود


audio: 3_vmtjdDDVI_0106.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
موشک‌های شوروی بمب اتم اینا شوخی نبود حتی ارتش آمریکا مطمئن نبود که بتونه جلوی ضدهوایی‌های کوبا انگار مقاومت بکنه یا نکنه خلاصه نیروهای کوبایی وقتی که وارد خاک کوبا شدن نه تنها پشتیبانی آمریکایی‌ها رو نداشتن اونجا هم به جای اینکه مردم بیان استقبال‌شون تانک‌های کاسترو اومدن استقبال‌شون و تارومارشون کردن کلا برنامه‌ریزی واقعا برنامه‌ریزیش پرخطا بود اجراش هم ضعیف بود اصلا یه رسوایی بزرگی شد در داستان آمریکای قرن بیستم


audio: 3_vmtjdDDVI_0107.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
پای این کوبایی‌های بیرون از کشور به ساحل نرسید نیروهای هوایی کوبا کلی‌هاشون رو کشتن و اینطوری اولین چالش جدی کندی در جنگ سرد شکست مفتضحانه‌ای خورد آمریکا تحقیر شد و کندی هم مسئولیت اشتباه رو پذیرفت یه چیزی گفت در تاریخ موند گفت پیروزی هزار تا پدر داره و شکست یتیمه و حرف درستی هم بود این شکستی هم بود که کندی رو رسوند به اینجا که


audio: 3_vmtjdDDVI_0109.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
به سیاستمدارای کهنه‌کار آمریکایی بدبین شد قبلا هم خیلی خوش‌بین نبود بهشون بدبین‌تر هم شد به این رسید که باید به همونایی اعتماد کنه که همیشه بهشون اعتماد می‌کرده که کی بشه؟ که خانواده‌ش بشن رابرت بابی کندی برادر کوچیکه رو که کمپینش رو هم مدیریت کرده بود دیگه از اینجا به بعد آورد کرد دست راست خودش انگار واقعا دوتا برادر با هم رئیس‌جمهور آمریکائن کندی اونیه که کاریزما داره چهره داره برای دوره تازه آمریکا


audio: 3_vmtjdDDVI_0113.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
دومین چالش اصلی کندی در جنگ سرد مسئله برلین بود مسئله آلمان بود داستان برلین رو قبلا گفتیم بعد از جنگ جهانی برنده‌های جنگ آلمان رو تقسیم کردن به مناطق اشغالی مختلف فرانسه، آمریکا، بریتانیا بخش غربی رو گرفتن شوروی بخش شرقی رو گرفت برلین در کنترل شوروی بود ولی خود برلین هم آمدن تقسیمش کردن بعد تنش جنگ سرد بالا گرفت


audio: 3_vmtjdDDVI_0114.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
کنترل شوروی بر قسمت کمونیستی آلمان بیشتر شد سیل جمعیت از آلمان شرقی راه افتادن به سمت آلمان غربی خروشچف رئیس‌جمهور شوروی راضی نبود از این وضعیت در این شرایط کندی رفت اروپا


audio: 3_vmtjdDDVI_0115.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
می 61 کندی و ژاکلین تور اروپایی رو شروع کردن اول رفتن پاریس ستاره محافل هم ژاکلین بود مردم پاریس آمده بودن اولین بانوی اول آمریکا رو ببینن در عصر تلویزیون که یه شخصیت صمیمی گرمی هم داشت فرانسه رو هم مسلط بود واقعا همسرش رو برد زیر سایه خود کندی گفت من اینجا آمدم که ژاکلین کندی رو همراهی کنم منتهای این سفر پاریس نقطه اوجش نبود از نظر سیاسی نقطه اوجش در وین بود


audio: 3_vmtjdDDVI_0116.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
جایی که قرار بود خروشچف رو ببینه و اونجا می‌گفت می‌رم با خروشچف زبان مشترک پیدا می‌کنم تنش رو کم می‌کنیم خروشچف ولی دنبال زبان مشترک و اینا نبود رفته بود مسئله برلین رو حل کنه به کندی گفت برین از برلین بیرون کندی گفتش که اگه اینو شما می‌خوای دیگه داریم درباره جنگ صحبت می‌کنیم دو روز مذاکره کردن و به جایی نرسیدن خروشچف کهنه‌کار هم بود مسخره می‌کرد انگار کندی رو کندی می‌دید تا حالا با آدم اینطوری روبه‌رو نشده برگشت آمریکا


audio: 3_vmtjdDDVI_0117.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
حتی ظاهرسازی هم نکرد گفتش که نتونستم من به اون وعده‌هایی که داده بودم نتونستم حتی نزدیک بشم نه به پیشرفتی رسیدیم نه حتی با ادای پیشرفت مواجه شدیم هیچی به هیچی و دو ماه بعد هم در برلین دیوار ساختن


audio: 3_vmtjdDDVI_0118.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
خروشچف داد دیوار کشیدن کانال بکن و سیم خاردار و سرباز کشیک و راه رفت‌وآمد بین دو طرف برلین رو خروشچف بست کندی می‌خواست با نرمی و سیاستمداری از جنگ دور بشه خروشچف گفت من می‌خوام بترسونم آمریکا رو واقعا هم شوخی نداشت مذاکره نمی‌شد کرد برای صلح بعدش بمب اتمش رو هم امتحان کرد شوروی کندی همچنان طفره می‌رفت که مستقیم مواجه بشه با خروشچف نمی‌خواست سر برلین جنگ بشه


audio: 3_vmtjdDDVI_0119.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
بعد آمریکا هم سلاح هسته‌ای دوباره امتحان کرد یک سال کندی رئیس‌جمهور بود هم سر کوبا اونطوری رسوا شده بود سر خلیج خوک‌ها هم با خروشچف به جایی نرسیده بود در واقع یعنی خطر جنگ بیشتر از قبل شده بود اگه کم نشده بود سال اول ریاست‌جمهوریش پس اینطوری بود اون رسوایی خلیج خوک‌ها با کوبا با خروشچف هم به جایی نرسید و خطر جنگ هم از همیشه بیشتر بود چیزی گفتیم اول ویدیو درباره خانواده کندی و اینا


audio: 3_vmtjdDDVI_0120.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
واقعا در طول ریاست‌جمهوری هم نقش خانواده کندی نقش مهمی بود خانواده کندی کسایی بودن که تصمیم گرفتن چهره‌ش رو بازسازی کنن در واقع همون چهره تازه‌ای رو که وعده داده بود بسازن بیارن دوباره روی پرده ژاکلین کندی شد نماد تغییرات شوهرش نماد تغییرات در آمریکا بود ژاکلین کندی هم شد نماد تغییرات در کاخ سفید کاخ سفید رو بازسازی کرد


audio: 3_vmtjdDDVI_0121.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
دو میلیون دلار هزینه کردن دکوراسیون داخلی رو مجلل کنن جاهایی رو که خراب بود درست بکنن یه چیزی شبیه کاخ ورسای اینجا رو اونجا رو درست کنن


audio: 3_vmtjdDDVI_0123.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
تور کاخ سفید داد اولین تور تلویزیونی کاخ سفید 80 میلیون نفر برنامه رو دیدن واقعا یه تاریخ جامع کاخ سفید هم هست برنامه‌ش جالبه و جذابه کاملش رو می‌تونید ببینید توی این ویدیو تو یوتیوب هست ژاکلین کندی جایزه امی برد بانوی اول آمریکا نقش پررنگی گرفته بود دیگه نقش پررنگ رسانه‌ای هم حالا داشت سفر رفت آسیا رفت با مقامات سیاسی دیدار می‌کرد جلوی صحنه بود واقعا به چند زبان صحبت می‌کرد سلیقه فشن جذابی داشت


audio: 3_vmtjdDDVI_0124.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
بانوی اول محبوبی بود و واقعا تا آخر عمرش هم محبوب موند محبوبیتش حتی بعد از مرگش بیشتر هم شد در سال‌های اخیر هم محبوبیتش اگه نگاه کنین زیاده اما خود کندی رابطه رو ادامه می‌داد با سلبریتی‌ها و با شخصیت‌های صنعت سرگرمی مهم‌ترینشون مهم‌ترینشون که هنوز داستان خیلی معروفیه در تولد 45 سالگی رئیس‌جمهور آمریکا، جان اف کندی


audio: 3_vmtjdDDVI_0125.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
تولدت مبارک رو براش مرلین مونرو خوند کسی که اون موقع بمب سکسی آمریکا حساب می‌شد خیلی محبوب بود خیلی سروصدا داشت و شایعه رابطه‌ش با رئیس‌جمهور پیچیده بود همون موقعی که این آهنگ رو خوند تصویر کندی هم بالاخره مرد جذابه دیگه خیلی موفقه این‌ها اینو براش خوند کندی رفت روی سن گفت دیگه من بعد از اینکه مرلین مونرو برام تولدت مبارک خونده دیگه می‌تونم استعفا بدم از رئیس‌جمهوری کارم رو کردم


audio: 3_vmtjdDDVI_0126.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
خیلی صحنه سختی بود برای ژاکلین کندی اصلا نیامد به مراسم تولد فکر می‌کرد خب تصویر تحقیرکننده‌ایه دیگه نیامد اون تصویری که برای خانواده‌ش سعی کرده بود بسازه رو می‌دونست داره خراب می‌شه با یه همچین کاری اصول اخلاقیش زیر سوال داره می‌ره و تهدید می‌گن کرد اونجا که گفت اگه این رابطه رو تموم نکنی قبل از اینکه انتخابات بشه من می‌رم و جدا می‌شم ازت و این دیگه واقعا امیدهایی کندی رو برای انتخابات مجدد انتخاب مجدد ممکن بود که به باد بده واقعا


audio: 3_vmtjdDDVI_0127.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
کندی البته تمام کرد نمی‌خواست جاه‌طلبی سیاسیش رو فدا کنه رابطه‌ش رو با مرلین مونرو می‌گن که تمام کرد ولی رابطه مخفیانه‌ش با زن‌های دیگه اینطوری اینجا تمام نشد


audio: 3_vmtjdDDVI_0128.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
و این هم فقط مسئله شخصی رختخوابی نبود دیگه چون کسایی بودن که کندی باهاشون رابطه داشت و مثلا می‌گن که با سران مافیا هم رابطه داشتن یا یه کس دیگه‌ای بود که کندی باهاش رابطه داشت جاسوس شوروی بوده می‌گن یعنی این روابط بعضیاش حالا البته درباره اینا واقعا حرف یه خرده‌ای زیاده‌ها قطعی قطعی من نمی‌تونم بگم این رو در نظر داشته باشیم ولی خب خیلی زیاد می‌گن آدم‌های معتبر هم می‌گن


audio: 3_vmtjdDDVI_0129.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
و این یعنی اینکه رابطه‌هاش ریسک‌های سیاسی امنیتی اطلاعاتی داشتن هیچ کسی من ندیدم که بگه که این اطلاعات رو مثلا منتقل شد این اتفاق افتاد از این کانال ولی درباره اینکه این آدما اون رابطه رو داشتن تقریبا دیگه اجماع هست داداش کوچیکه هم البته اینجاها اسمش هست خیلی وقتا به عنوان کسی که باید بره این رسوایی‌ها رو علاج کنه بعضی وقتا هم خودش شریک جرمه تا یه جاهایی ولی خلاصه اینا جزئی از داستان کندیه


audio: 3_vmtjdDDVI_0130.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
که مخصوصا بعد از مرگش معروف‌تر شد یه چیزی من توی پادکست چنل بی گفتم درباره اون آقای جی ادگار هوور تو پادکست اوکلاهاما


audio: 3_vmtjdDDVI_0132.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
آدم بدنامی هم بود اینو می‌خواست کندی برش داره ولی این مدارک محکمه‌پسندی داشت علیه کندی و اینطوری باج‌خواهی کرد و شغلش رو حفظ کرد حالا اونجا هم مفصل‌تر تعریف کردیم بالاخره فرمانده کل قوا در زمان جنگ سرد کارای خیلی پرریسکی کرده در رابطه بوده با کسانی که وصل می‌شن به دشمن برای همین حرف خیلی توش زیاده برگردیم این خلاصه یه قسمتی از داستان زندگی شخصیش بود ولی با معنی‌ها و عواقب و اثرات سیاسی


audio: 3_vmtjdDDVI_0133.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
دیگه چی داریم از دوره کندی؟ داستان موشک‌های شوروی در کوبا رو داریم یعنی دوباره باید برگردیم به سیاست خارجی و روابط بین‌الملل برگردیم به چیزی که اوج دوران ریاست‌جمهوری کندیه بحران موشکی کوبا دوباره کوبا چی بود قصه؟ شوروی یه سری موشک دوربرد آورد مستقر کرد در کوبا بیخ گوش آمریکا آمریکا همین که کاسترو اونجا بود باز هم سعی کرد کاسترو رو برداره با حمله برداره نشد با ترور سعی کرد برش داره نشد


audio: 3_vmtjdDDVI_0134.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
حالا خروشچف برداشته بود موشک آورده بود در 500 کیلومتری ساحل آمریکا گذاشته بود گزارش آمریکایی‌ها هم می‌گفت این موشک‌ها آرایش حمله‌ای دارن شوروی می‌گفت نه اینا دفاعی هستن ولی به هر حال خطر جنگ هسته‌ای وجود داشت و تا همین امروز اون رو می‌گن یکی از لحظاتیه که جهان بیش از هر وقت دیگری به جنگ نزدیک شد دوباره خروشچف نگاهش به کندی این بود که این یه آدم ضعیفیه آدم خوش‌گذرونیه می‌تونم مرعوبش بکنم


audio: 3_vmtjdDDVI_0135.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
و واقعا هم کندی خیلی تصویری بهتری از خودش ارائه نداده بود این داستان بحران موشکی کوبا رو احتمالا یه دونه کتاب مثلا نظریه بازی خونده باشین یا یه کلاس نظریه بازی رفته باشین دیدین که مثال کلاسیکشه می‌زنن که طرفین با چه اطلاعاتی باید تصمیم می‌گرفتن و در این شرایط بهترین تصمیم چیه آمریکا نه می‌خواد از خودش نشان ضعف مثلا نشون بده نه می‌خواد که جنگ بشه و شوروی هم نمی‌خواد جنگ بشه


audio: 3_vmtjdDDVI_0136.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
ولی می‌خواد که نشون بده که مثلا قدرت دست منه آمریکا رو متهم می‌کنه که تو داری فعالیت‌های هسته‌ای رو گسترش می‌دی قلدری داری می‌کنی در واقع اصلا موشک‌ها یه پیغامی بودن برای آمریکایی‌ها که این کارهاش رو متوقف بکنه و طرفین هم فقط موضع عمومی همدیگه رو می‌دونن دیگه نمی‌دونن حالا ما اگه اونطوری بکنم اینا واقعا دارن به چی فکر می‌کنن و چیکار ممکنه که بکنن نگران بود کندی که واقعا شوروی بخواد به آمریکا موشک بزنه موشک بیخ گوشش بود و می‌خواست که حتما نشون بده که


audio: 3_vmtjdDDVI_0138.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
و اینا بهش گفتن که باید حمله کنی به کوبا ضعف نباید نشون بدی و باید بزنی کندی اینجا اونجاییه که می‌گم تجربه جنگش رو می‌تونیم ردش رو اینجا ببینیم واقعا اعتماد کامل نداشت به ژنرال‌های جنگی قبل از هر چیز خودش سیاستمدار بود از جنگ این براش مونده بود که خیلی مشکلات سیاسی رو با راه‌حل نظامی نمی‌شه حل کرد بعد از خلیج خوک‌ها اعتمادش به اینا و راه‌حل‌هاشون


audio: 3_vmtjdDDVI_0140.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
می‌ترسید حمله کنه به کوبا شوروی از سلاح هسته‌ای استفاده کنه و دیگه عواقب جبران‌ناپذیر داشته باشه چند روز خیلی سخت و پرفشار داره


audio: 3_vmtjdDDVI_0143.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
ژنرال کهنه‌کار با سابقه که حالا به جز ژنرال بودن 8 سال هم رئیس‌جمهور آمریکا بوده و البته کندی سیاست‌هاش رو شدید نقد کرده سیاست‌هاش در جنگ سرد رو


audio: 3_vmtjdDDVI_0144.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
مکالمه‌ی بسیار جالبیه فکر کنم تو ویدیوهای آیزنهاور درباره‌ش صحبت کردم واقعا پیشنهاد می‌کنم بشنوینش اگر قبلا هم شنیدید یه بار دیگه بشنویدش


audio: 3_vmtjdDDVI_0145.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
با این دید که کندی رئیس‌جمهوریه که اصلا با انتقاد از سیاست‌های جنگ سردی آیزنهاور آمده سر کار ولی زنگ می‌زنه به ژنرال کهنه‌کار، رئیس‌جمهور سابق و تو این مکالمه بهش می‌گه که من تصمیم ندارم به کوبا حمله کنم می‌گه خروشچف گفته که اگر آمریکا موشک‌هاش رو از ترکیه ببره شوروی هم موشک‌هاش رو از کوبا می‌بره می‌گه من این پیشنهاد رو نمی‌خوام بپذیرم ولی می‌خوام که دستور بدم که موشک‌ها رو جمع کنن


audio: 3_vmtjdDDVI_0146.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
در واقع پشت پرده قرار بود که بابی بره با سفیر شوروی دیدار کنه و همین طرح رو بده آیزنهاور مطمئن می‌کنه کندی رو که تصمیمت تصمیم درستیه کندی می‌گه که ممکنه شوروی کارو بکشونه به برلین آیزنهاور می‌گه ما ناتو رو داریم یادت باشه کار به اونجا نمی‌کشه بابی هم تلگراف رسمی می‌ده به سفیر شوروی که پیغام صلح داره توش که آمریکا موشک‌هاش رو از ترکیه می‌بره شوروی هم از کوبا می‌بره فقط ماجرا علنی نشه


audio: 3_vmtjdDDVI_0147.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
چون علنی شدنش برای کندی هزینه‌های زیادی خواهد داشت نشانه ضعف می‌شه چهار روز بعد از سخنرانی کندی که توش اولتیماتوم داده به شوروی خروشچف اعلام می‌کنه که ما موشک‌ها رو از کوبا می‌بریم و جهان یک نفس راحتی می‌کشه که خطر جنگ جهانی این بار از سر ما گذشت


audio: 3_vmtjdDDVI_0148.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
بسیار بسیار این بحران موشکی کوبا نقطه مهمیه چند روز مهمیه در تاریخ آمریکای قرن بیستم و قطعا در دوران ریاست‌جمهوری کندی موضوع مهم دیگه زمان کندی و اون دوره آمریکا جنبش حقوق مدنیه درباره این ما یه جایی مفصل‌تر بعدا باید صحبت کنیم پیوسته این رو ببینیم اصل قصه مبارزات برابری‌خواهانه سیاه‌پوستان در آمریکاست سال‌ها هم بود که آغاز شده بود البته از اواخر دهه 50، اوایل دهه 60 اوج گرفت


audio: 3_vmtjdDDVI_0149.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
تو آمریکایی که هنوز سیاست جداسازی بوده خیلی جاها جداسازیه دانشگاه‌ها مثلا بعضیا همه سفیدپوستن تو بعضی از ایالت‌های جنوبی سیاه‌پوست‌ها حق ندارن تو اتوبوس بشینن کنار سفیدا حالا کندی رئیس‌جمهور شده که تو خانواده ثروتمند سفیدی بودن واقعا خیلی مسئله نژاد براشون مسئله نبوده هیچ‌وقت حالا خودشون گاهی وقتا فکر می‌کنن که چون ما هم اقلیت بودیم ایرلندی کاتولیک بودیم ما هم مثلا یه چیزایی می‌دونیم یه بار بابی کندی مثلا در مذاکره با سیاه‌ها یه همچین چیزی می‌گه


audio: 3_vmtjdDDVI_0151.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
ولی خلاصه این مبارزه اون موقع ادامه داره و وقتی کندی رئیس‌جمهور می‌شه خیلی داغ‌تر هم شده این مسئله چون قانون گذاشته شده در ایالت‌ها این قانونه رو نادیده می‌گیرن دولت فدرال دخالت نمی‌کنه چون ریسکیه ایالت‌های جنوبی بیشتر دموکراتن دولت می‌ترسه نتیجه معکوس بده در واقع پایگاه رایش رو از دست بده دور بعد هم بالاخره انتخاباته


audio: 3_vmtjdDDVI_0153.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
یه سری فعالان سیاه و سفید قاطی هم می‌رن سوار اتوبوس می‌شن که مثلا تبعیض رو بشکنن یا کارای دیگه‌ای که در جنبش مقاومت مدنی می‌کنن و اینا به درگیری می‌رسونه بالاخره یه جاهایی شلیک می‌شه می‌زنن با میله بزن خشونت بالا می‌گیره واقعا دادستان کل اون موقع رابرت کندیه داداش کوچیکه‌ست نیرو می‌فرسته نیرو می‌فرستن آلاباما برای اینکه مثلا محافظت بکنن از این فعال‌ها یا دوباره سال بعدش سال 62 ثبت‌نام دانشگاهه


audio: 3_vmtjdDDVI_0154.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
درگیری می‌شه پلیس نمی‌ذاره اینا ثبت نام بکنن دانشجوها تظاهرات می‌کنن باز دوباره نیروهای فدرال رو می‌فرسته که مثلا امنیت رو تامین کنن دوباره سال بعد نافرمانی مدنی می‌شه یه کمپین دیگه‌ست مارتین لوتر کینگه دوباره سرکوب می‌شه منتها الان دیگه دوره جدیدیه یک ویژگیش اینه که تلویزیون هست وقتی تلویزیون هست تصاویر این سرکوب می‌آد پخش می‌شه سطح خشونت بالاست کندی هم این رو می‌بینه جامعه هم این رو می‌بینه


audio: 3_vmtjdDDVI_0155.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
نماینده دولت رو می‌فرسته کندی برای اینکه وساطت بکنه مثلا یک مصالحه‌ای بکنن آخرش قرار می‌ذارن که خب در بیزینس، در تجارت مثلا این تبعیض نژادی رو برش دارن یه خرده‌ داستان داستان دنباله‌دارتر از این حرف‌هایه واقعا پر از بالا پایین هم هست بمب‌گذاری می‌شه دوباره کندی نیرو می‌فرسته آلاباما دوباره ثبت‌نام دانشجو می‌شه فرماندار می‌آد وایمیسته می‌گه من نمی‌ذارم سیاه‌ها رو ثبت‌نام بکنن


audio: 3_vmtjdDDVI_0156.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
باز رئیس‌جمهور مجبور می‌شه بره وسط و دخالت بکنه و توی این شرایط اوضاع داره از کنترل خارج می‌شه مشاورهای کندی بهش می‌گن شما همچنان مستقیم دخالت نکن زوده که همه کارت‌هات رو بازی کنی و هنوز موقعیت موقعیت ریسکی‌ایه


audio: 3_vmtjdDDVI_0157.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
و باز دوباره اینجا داداششه که قانعش می‌کنه که نه باید اقدام کنیم باید کار بکنی چون دیگه فعالین مدنی جنبش رنگین‌پوستان سیاه‌پوستان اینا گفتن به بابی کندی که ما وقتی که کشور حاضر نیست حقوق ما رو تامین بکنه نادیده می‌گیره ما حاضر نیستیم برای آمریکا بجنگیم و این خیلی نقطه مهمی بود حرف خیلی بزرگ و مهمی بود برگشت به داداشش گفتش که تو اصلا واسه همین رئیس‌جمهور شدی دیگه باید یه حرکتی بکنی


audio: 3_vmtjdDDVI_0158.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
و کندی رفت جلوی دوربین‌های تلویزیونی سخنرانی بسیار مهمی کرد گفت این یک معضل اخلاقیه دانشگاه آلاباما رو محکوم کرد گفتش که یعنی چی؟ همه مردم برابرن همه دانشجوهای آمریکایی حق دارن برن در موسسات آموزش عالی ثبت‌نام بکنن ما نمی‌تونیم در سطح بین‌المللی در جهان بریم بگیم ما دنبال آزادی هستیم تو کشور خودمون اینطوری باشه وضع‌مون کنگره باید بیاد قوانینی تصویب بکنه که این حقوق رو بده به همه


audio: 3_vmtjdDDVI_0159.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
از جمله استفاده از خدمات عمومی رو فرصت‌های آموزشی رو حق رای رو همه این‌ها رو و البته می‌دونیم حالا کندی اونقدری عمر نکرد که اجرایی شدن قانونه رو ببینه ولی قدم‌های مهمی برداشت برا همین تو کارنامه‌ش این می‌آد که در زمینه جنبش حقوق مدنی کار مهمی کرد قدم مهمی برداشت درباره کندی و ایران هم گفتم که می‌خوایم بگیم اینو بگیم البته واقعا ایران مسئله مهمی نبود خیلی در زمان کندی


audio: 3_vmtjdDDVI_0160.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
کندی در سیاست آمریکا در متن و در حاشیه خیلی مسائل بیشتری داره واقعا ایران مسئله برجسته‌ای نبود منتها برای ما مهمه چون تو همین دوره کوتاه ریاست‌جمهوریش حداقل یه اتفاق خیلی مهم تو ایران می‌افته که آینده سیاست و جامعه ایران رو تحت‌تاثیر خودش قرار می‌ده و کندی هم یه جورایی روی اون اتفاقه یا نحوه اجرای اون اتفاق تاثیر می‌گذاره اتفاق چیه؟ اصلاحات ارضی


audio: 3_vmtjdDDVI_0161.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
اول ولی ببینیم رابطه کندی با شاه چطور بود کندی گفتیم جای آیزنهاور آمده بود آیزنهاور رابطه‌ش با شاه فوق‌العاده خوب بود فوق‌العاده خوب بود


audio: 3_vmtjdDDVI_0162.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
شاه بعد از 28 مردادم هست به نماینده دولت آیزنهاور اصلا گفته بود که من مملکتم رو مدیون خدا، ملتم، ارتشم و شما هستم بعدش هم هرچی شاه تغییر داده بود در ساختار حاکمیت قدرت خودش رو بیشتر کرده بود در همه مراحل آیزنهاور باهاش بود همراه بود اعتماد هم زیاد داشت شاه بهش احترام هم براش زیاد قائل بود حالا آیزنهاور داشت می‌رفت یعنی رفته بود و به جاش کندی آمده بود کندی که اولا دموکراته شاه با جمهوری‌خواها میونه‌ش کلا بهتر بود


audio: 3_vmtjdDDVI_0163.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
به جز این ایده‌های نو درباره اصلاحات و فسادستیزی و مبارزه با کمونیسم حالا از یه مسیر دیگه و اینا حالا معلوم نبود واقعا چقدر شاه می‌تونه باهاش هماهنگ بشه و باهاش کار بکنه یکی از مهم‌ترین تزهای این تیم جدید در کاخ سفید این بود که ما با کمونیسم می‌خوایم مبارزه بکنیم جلوی رشدش رو بگیریم باید حواس‌مون باشه که تو چه ساختارهای اقتصادی و اجتماعی کمونیسم استعداد رشدش بیشتر می‌شه


audio: 3_vmtjdDDVI_0164.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
یک وضعیت‌های اقتصادی هست که خیلی ناعادلانه‌ست و اگه یه کشوری وضعش اون باشه این خیلی مستعده که نطفه انقلاب کمونیستی توش رشد بکنه مثلا اینکه زمین‌های کشاورزی مرغوب دست یه عده ارباب باشه که وضعیتیه که تو ایران بود بخش عمده درآمد زمین‌ها می‌رفت توی جیب ارباب‌ها بعد یه دهقان‌هایی بودن مثلا کار رو بیشتر این‌ها می‌کردن در بهترین حالت ممکن بود یک چیزی گیر یک بخور نمیری مثلا گیرشون بیاد


audio: 3_vmtjdDDVI_0165.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
بعد اگه خشکسالی می‌شد همون هم ممکن بود گیرشون نیاد تازه ولی خیلی وضع آشکارا ناعادلانه‌ای بود که البته قرن‌ها بود بود یعنی وضع تازه‌ای نبود که بگی اون موقع اینطوری شده بود ولی خب بالاخره می‌گفتن حق همینه و بالاخره ارباب اینه و خدا اینطوری خواسته و رعیت باید مثلا نونش رو بخوره و شکرگزار باشه و اینا پذیرفته بودن بالاخره یا اگه هم نپذیرفته بودن کار خاصی نمی‌تونستن بکنن ولی الان دیگه قرن بیستم شده بود چشم و گوش دهقان‌ها باز شده بود که حق‌شون اینی نیست که الان بهشون دادن


audio: 3_vmtjdDDVI_0166.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
و یک نارضایتی داشت ایجاد می‌شد و یا می‌تونست ایجاد بشه که کاملا مناسب بود برای تبلیغات کمونیست‌ها برای برابری علیه استثمار قیام کردن و از اینجور چیزا این حرفایی که به گوش دهقان‌ها خوش‌آهنگ ممکنه برسه و بشه همونی که اون وقت در چین شد بشه همون گرفتاری که در روسیه شد در کوبا شد و حالا یه خیلی جاهای دیگه شد این بود که آمریکایی‌ها گفتن که این شکاف اقتصادی رو باید


audio: 3_vmtjdDDVI_0167.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
خیلی جدی افتادن دنبالش که اینو باید کمش بکنیم این مسئله باید در ایران حل بشه کندی هم متوجه این مسئله بود از قبل از اینکه رئیس‌جمهور بشه کندی در دوران سناتوری با علی امینی خیلی نزدیک می‌شه آشنا می‌شه علی امینی اون موقع سفیر ایرانه در آمریکا روابط خانوادگی پیدا می‌کنن واسطه آشنایی هم اصلا انگار ژاکلینه که با همسر امینی دوست بوده کندی حالا با شوروی هم بالاخره ایران همسایه‌ست حواسش به مسئله ایران هم هست


audio: 3_vmtjdDDVI_0168.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
با امینی که دوست می‌شه بیشتر هم پیگیر مسئله ایران می‌شه یه خاطره‌ای هست از علی امینی نقل شده که یه بار کندی بهش می‌گه که وضعیت دهقان‌ها تو ایران خیلی بده و اینا خیلی مستعد یک انقلاب کمونیستی می‌کنه این وضعیت ایران رو امینی می‌گه آره این نگرانی رو من دارم شاه هم خیلی نگران اینه البته می‌دونیم واقعا بعد از 28 مرداد بوده واقعا ولی هیچ‌وقت نتونسته یه طرحی رو به مرحله اجرا بیاره


audio: 3_vmtjdDDVI_0169.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
کندی می‌گه آره این کار راحتی نیست و آدم قوی‌ای می‌خواد یه آدمی می‌خواد که در سطح بین‌المللی شناخته شده باشه مثل خود شما امینی به شوخی برمی‌گرده می‌گه که خدا رو چه دیدی شاید یه روزی شما شدی رئیس‌جمهور آمریکا منم شدم نخست‌وزیر ایران


audio: 3_vmtjdDDVI_0170.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
و واقعا هم چند سال بعد کندی می‌شه رئیس‌جمهور آمریکا و 6 ماه از انتخاب کندی نمی‌گذره که شاه هم که می‌خواد حالا دل ساکن جدید کاخ سفید رو به دست بیاره می‌فهمه که بالاخره باد از کدوم سمت داره می‌وزه امینی رو می‌کنه نخست‌وزیر


audio: 3_vmtjdDDVI_0172.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
و به جز قدرت آدم جاه‌طلبیه حداقلش اینه که در تصور شاه آدم جاه‌طلبیه شاه هم سابقه بدی داره از آدم‌های قدرتمند جاه‌طلب که مخصوصا یه کانال شخصی خودشون با آمریکاییا دارن اینو در امینی می‌بینیم در تیمور بختیار می‌بینیم در قرنی هم بعدا می‌بینیم وضع امینی ولی فرق داره هم سابقه دوستی شخصیش با کندی یه خرده کار شاه رو سخت می‌کنه و هم اینکه واقعا در سیاست ایران شناخته شده و با نفوذه اون موقع


audio: 3_vmtjdDDVI_0174.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
این خب منبع مشکله با شاه طرح اصلاحات ارضی دست وزیر کشاورزیشه آقای ارسنجانیه که اون مشهوره به تندروی بعد کارها رو داره خودش می‌بره جلو از کانال شاه و دربار جلو نمی‌بره چند ماه بعد از اینکه امینی رو نخست‌وزیر می‌کنه شاه تلاش می‌کنه که ورش داره ولی آمریکایی‌ها مخالفت می‌کنن یه خرده‌ای کشمکش و این حرفا شاه به این نتیجه می‌رسه که راه ورداشتن امینی اینه که


audio: 3_vmtjdDDVI_0175.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
بره از همون کانالی که در واقع امینی رو تشویق شده بیاره سعی کنه از همون کانال بره زیرابش رو بزنه می‌ره فروردین 41، آوریل 62 یه سفر می‌ره آمریکا و اونجا می‌گه به کندی که شما نگران نفوذ کمونیسم هستید دیگه منم نگران هستم


audio: 3_vmtjdDDVI_0176.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
منم می‌دونم که این وضع فساد و شکاف طبقاتی اینا خطرناکه و ممکنه زمینه انقلاب کمونیستی بشه مملکت به هم بریزه اینا منم این نگرانی رو دارم شما هم دارید اینی که الان نخست‌وزیره آدم این کار نیست شما اون حمایتی رو که از امینی می‌کنید از من بکنین من خودم کار رو خیلی بهتر می‌برم جلو قانع می‌کنه کندی رو و تیمش رو که ما هم‌انگیزه‌ایم و من توانش رو هم دارم به جز اینکه انگیزه‌ش رو دارم توانش رو هم دارم گفتم 6 ماه نشده بود بعد از انتخاب کندی


audio: 3_vmtjdDDVI_0177.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
امینی رو نخست‌وزیر کرده بود این بار هم وقتی که برگشت از آمریکا سه ماه نشد که با امینی سر بودجه به اختلافی خوردن و دیگه امینی اون پشتیبانی تیم کندی رو هم از دست داده بود خودش می‌فهمه که باید استعفا بده و بره و بعد شاه کار رو می‌گیره دستش همونطوری هم که گفته بود به کندی در کمتر از 6 ماه از استعفای امینی ایده اصلاحات ارضی رو اجرایی می‌کنه اصلاحات ارضی رو با چند تا در واقع مورد اصلاحات دیگه که اونا هم واقعا خیلی خیلی مهم بودن


audio: 3_vmtjdDDVI_0178.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
یعنی اونی رو که گفته بود اجرا می‌کنم اجرا کرد و یک سری اتفاقات دیگه‌ای رو هم کنار اون یک سری اصلاحات دیگه‌ای رو هم کنار اون آورد و اجرا کرد مخصوصا اگر اینا صحیح اجرا می‌شدن بسیار می‌تونستن مهم‌تر هم بشن چیزایی که کنارش اومد حق رای به زن‌ها بود سهیم کردن کارگران در سود کارخانه‌ها بود فروش سهام کارخونه‌های دولتی بود درست کردن سپاه دانش بود برای اینکه روستاییان بی‌سواد رو باسواد بکنن


audio: 3_vmtjdDDVI_0179.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
اینا رو در واقع می‌آرن به رفراندوم می‌ذارن رای بالایی هم می‌آره داستان مفصلیه هم داستان اصلاحات ارضی هم اینکه چطوری اجرا شد


audio: 3_vmtjdDDVI_0181.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
بسیار بسیار مهمه این یه دوره‌ایه که ایران توش روند توسعه صنعتی رو شروع می‌کنه اول دهه چهله تو دهه 40 این می‌دونیم اوج می‌گیره و همزمان که شاه که دیگه واقعا قدرتی رو هم جلوی خودش نمی‌بینه روزبه‌روز قدرتمندتر می‌شه این رو توش توی فشاری که برای شروع این برنامه بود کندی هم نقش داشت


audio: 3_vmtjdDDVI_0182.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
بعدا هم که کارتر رئیس‌جمهور آمریکا می‌شه سال 56 یه طوری این قصه تکرار می‌شه فشار می‌آرن که هویدا رو باید برکنار بکنن و یک چهره ملی رو نخست‌وزیر بکنن شاه انگار اونجا یاد این قصه آوردن و برداشتن امینی می‌افته می‌گه که 15 سال پیش مثلا حالا من تحت فشار اینا نخست‌وزیر آوردم ولی نه من الان شاه 15 سال پیشم نه این کارتر اعتبار کندی رو داره برای همین اولش یه خرده مقاومت و ایناست


audio: 3_vmtjdDDVI_0183.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
ولی بعد نهایتا بعد چند ماه هویدا رو می‌گذارن کنار همونطوری که امینی رو نهایتا پذیرفته بود که نخست‌وزیر بکنه حالا به این ماجراها ما بعدا وقتی به تاریخ ایران اون دوره رسیدیم می‌پردازیم اینجا چون کندی نقش داشت توش گفتیم که درباره این هم یک اشاره‌ای بکنیم و بعد دیگه برسیم به ترور کندی


audio: 3_vmtjdDDVI_0184.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
کندی کلا سه سال رئیس‌جمهور بود کمتر از سه سال آمریکا البته رئیس‌جمهورهای کوتاه‌تر از این هم داشته ولی دیگه این خیلی کمه دیگه دور اولش رو هنوز تموم نکرده بود که ترور شد در یک ماجرایی که از رمزآلودترین پرونده‌های سیاسی جنایی تاریخ آمریکاست در ذهن خیلی‌ها هنوز بازه و هنوز علامت سوال‌های بسیار زیادی دورشه دالاس بودن در تگزاس همون تگزاسی که دور اول ریاست‌جمهوری رایش رو با کمک جانسون به دست آورد و رئیس‌جمهور بود


audio: 3_vmtjdDDVI_0185.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
شکننده بود یه خرده براش رفته بود که برای دور دوم هم مثلا بتونه جای پاش رو اونجا محکم کنه تو ماشین بودن تو خیابون داره می‌ره دو طرف خیابون هم جمعیت جمع شدن که اونجا تیر می‌خوره دیگه رابرت کندی داداش کوچیکه اون موقع واشنگتنه استخره داره شنا می‌کنه می‌گه تلفن زنگ خورد از خط هاتلاین کاخ سفید که بله در دالاس تیری شلیک شده ماشین البته ادامه داد به حرکتش


audio: 3_vmtjdDDVI_0186.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
خون کندی ریخت روی صورت و لباس ژاکلین بردنش بیمارستان ولی همونجا تو ماشین فهمیدن که رئیس‌جمهور کشته شده تحقیقات رسمی گزارش دادن که شلیک‌کننده کسی بوده به نام لی هاروی اسوالد جوان 25 ساله‌ای که از 17 سالگی عضو نیروی دریایی آمریکا بود آدم خیلی معروفی هم شد چند بار تو ارتش دادگاهی شده بود زندان افتاده بود بعد ترخیص شده بود از نیروی دریایی رفته بود اروپا شوروی پناهنده شده بود با یه خانم روسی ازدواج کرده بود


audio: 3_vmtjdDDVI_0190.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
45 دقیقه بعدش هم یه افسر پلیسی رو بهش شلیک کرد بعد توی سالن سینما ریختن گرفتنش زیر بار قتل کندی نرفت گفت اینا پاپوشه و دو روز بعد هم دست پلیس بود رو آنتن تلویزیون بود که یکی اومد یک شلیکی بهش کرد و کشتش


audio: 3_vmtjdDDVI_0192.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
سال بعد کمیته تحقیقات جمع شدن و گزارش 888 صفحه گزارش دادن و به این نتیجه رسیدن که تنها بوده همدستی نداشته اسوالد دخالت دیگران در کار نبوده و از همون موقع بسیاری از آمریکایی‌ها قانع نشدن و تا همین امروز هم خیلی‌ها قانع نشدن از این گزارش رسمی


audio: 3_vmtjdDDVI_0194.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
من راستش خودم علامت سوال برام وجود داره بگم دیگه خیلی روایت رسمی رو 100 درصد نپذیرفتم به نظرم توش سوراخ‌هایی هست


audio: 3_vmtjdDDVI_0195.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
شک اصلی به کوبا بود زمان کندی بود که طرح حمله به کوبا رو ریخته بودن چند تا تلاش ناموفق هم برای ترور کاسترو داشتن تا یک ماه قبل از ترور طبق تحقیقات می‌گفتن اسوالد مکزیک بوده سعی کرده با شوروی و کوبا تماس بگیره کاسترو البته کلا رد کرد گفت اصلا من حاضر نبودم خودم رو تو همچین دردسری بندازم


audio: 3_vmtjdDDVI_0196.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
نه ما دخالت نداشتیم تئوری‌های دیگه‌ای می‌گن که مخالفین کاسترو کندی رو کشتن به‌خاطر اینکه سر شکست عملیات خلیج خوک‌ها ازش خشمگین بودن


audio: 3_vmtjdDDVI_0197.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
گزارش‌هایی نشون می‌دن که یه افسر کاگ‌ب رو دیده بوده توی مکزیکوسیتی این آقا خیلی ماجرا خیلی علامت سوال می‌گم واقعا زیاد داره سال 92 یه سری اسناد اومد که حالا اطلاعات بیشتر نداد دوره ترامپ حتی دوره بایدن دوباره یه سری اسناد جدید اومد بیرون همچنان یه سری از اسناد محرمانه‌ست همچنان یه سری سوال هست که با کسی در ارتباط بوده یا شخصا تصمیم گرفته


audio: 3_vmtjdDDVI_0202.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
این آدم رو زیر نظر نگرفته باشه بعضی از شاهدای عینی اصلا می‌گن یه تیرانداز دیگری بوده صحنه رو هی مدام بازبینی می‌کنن فیلماش هم هست دیگه دیدین احتمالا این زاویه‌ای که گلوله شلیک شد این بوده اون نبوده


audio: 3_vmtjdDDVI_0204.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
و این جالب هم هست دیگه رئیس‌جمهوری که تصویرش رو اینطوری مدیریت می‌کرد خودش و خانواده‌ش بیماریش رو مخفی کنن زندگی شخصی و روابط پنهانیش رو قایم کنن و اینا مرگش هم موند در هاله‌ای از ابهام واقعا خیلی جالبه واقعا اسم کندی هست رو مثلا فرودگاه بزرگی در آمریکا هست اسمش ولی هنوز نمی‌دونن بسیاری از آدما و ما نمی‌دونیم که دقیقا کی بود


audio: 3_vmtjdDDVI_0206.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
این سوال بزرگ درباره این آدم مهم همچنان هست جمع‌بندی جمع‌بندی که حالا نه ولی یه تلاش کنیم که ببندیم آخر ویدیو رو کار راحتی نیست واقعا جمع‌بندی چون مثل هر کس دیگه‌ای شاید بیشتر از خیلی آدمای رئیس‌جمهورای دیگه


audio: 3_vmtjdDDVI_0207.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
جمع تناقض‌های زیادی بود کندی با اعتمادبه‌نفس بود و شکننده بود قاطع تصمیم می‌گرفت و شک می‌کرد خودش و همسرش نماد زوج آمریکایی موفق بودن از اونور اینطوری روابط پنهانی داشت


audio: 3_vmtjdDDVI_0208.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
سفیدپوست و ثروتمند بود اما در جنبش حقوق مدنی نقش انکارناپذیری داشت دیدگاه‌های ضداستعماری داشت از همون جوونی فکر می‌کرد که مستعمره‌داری تموم شده و این‌ها ولی از اونور تو ویتنام یه مسیری رو شروع کرد که توش آمریکا نهایتش رفت کنار فرانسه استعمارگر ایستاد جلوی مردم ویتنام جنوبی پر از این تناقض‌هاست کارنامه‌ش سال 1988 نظرسنجی کردن بین مورخان و روزنامه‌نگاران و اینا


audio: 3_vmtjdDDVI_0213.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
از بی‌توجه‌ای به حقوق مدنی در شروع کارش چون طول کشید تا وارد این قصه شد و شاید همین می‌گن نقش داشت تو اینکه این ماجرا بزرگتر از اونی شد که باید می‌شد


audio: 3_vmtjdDDVI_0215.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
تا کارهاییش که منجر به جنگ ویتنام شد و اون یک گرفتاری دیگری شد که دو تا رئیس‌جمهور طول کشید تا بتونن که به راه‌حلی نزدیک بشن توش و چقدر چقدر آدم قربانی شد این وسط


audio: 3_vmtjdDDVI_0216.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
اینا حالا باشه برای یه جای دیگری درباره سیاست بین‌المللیش در جنگ سرد هم بالا پایین زیاد داشت اونم جای دیگه باید صحبت بکنیم ولی محبوبیتش رو واقعا اینا تکون نداد نسلی که بعد از کندی اومدن سال 83 مثلا تو نظرسنجی نگاه می‌کنی از روزولت بیشتر به کندی رای دادن یعنی بالاتر از روزولت کندی محبوب‌ترین رئیس‌جمهور آمریکا بود برای اون‌ها 65 درصد مردم اعتقاد داشتن که اگر ترور نمی‌شد


audio: 3_vmtjdDDVI_0217.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
آمریکا مسیر کاملا متفاوت و بهتری می‌رفت واقعا هم چهره رئیس‌جمهور آمریکا رو کندی نه که عوض کرد ولی یه بعدهای تازه‌ای بهش داد


audio: 3_vmtjdDDVI_0218.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
نزدیک شد یه خرده به آدما کسی شد که می‌شه باهاش همزادپنداری کرد زندگی شخصیش اونقدری هم دور از دسترس نیست


audio: 3_vmtjdDDVI_0219.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
بعد از اون سرمای اولیه جنگ سرد و دوران البته دوران وحشتش حالا بعدا هم ادامه داشت ولی یه خرده‌ای گرما یه خرده‌ای امید به آمریکا می‌گن آورد جوون بود به هر حال، جاه‌طلب بود ریسک می‌کرد، شکست می‌خورد گاهی


audio: 3_vmtjdDDVI_0220.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
و چنین چهره‌ای حالا شاید برای اداره کشور مثلا چهره خیلی مطلوبی نباشه ولی قطعا کسیه که نماد تغییره قطعا کسیه که نماد دوره پرجنب‌وجوشه


audio: 3_vmtjdDDVI_0221.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
و واقعا هم از وقتی که رئیس‌جمهور شد این تلقی و این دید هم در آمریکا بود هم در بقیه دنیا بود هم من شنیدم در آمریکا بود


audio: 3_vmtjdDDVI_0222.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
ببخشید در ایران بود که حس کردن آدمای زیادی حس کردن که آره دنیا داره عوض می‌شه یه چیزایی داره عوض می‌شه یک نمونه‌ش اینکه این جوون شده رئیس‌جمهور آمریکا توی تحلیل‌ها و تحقیق‌های دانشگاهی‌ها و محققین و اینا هم می‌بینیم بعضی وقتا واقعا تن نمی‌ده انگار به دسته‌بندی‌های راحت و مقایسه با دیگران دوره‌ش خیلی کوتاهه


audio: 3_vmtjdDDVI_0224.opus
source: youtube
source_id: 3_vmtjdDDVI
invalidation: VALID
text:
و واقعا هم شخصیتش انقدری متفاوت هست که خودش یک کتگوری تازه‌ای بتونه بشه در رئیس‌جمهورهای آمریکا الان هم بعد 60 سال بیشتر از اینکه آدم‌ها با کاراش با اتفاقات دوران ریاست‌جمهوری به یاد بیارنش با اون چهره افسانه‌ای و مثلا به چنگ نیامدنی می‌شناسنش این بود داستان جان اف کندی


audio: CiPNDKjtfVI_0001.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
امیرعباس هویدا سیاست‌مدار خاصیه اصلا دولتمرد خاصیه در تاریخ ایران در تاریخ ایران نه قبلش شبیه‌ش زیاد بوده نه حتی بعدش تا امروز رابطه‌ای احساس می‌کنم با افراد این مملکت قوم و خویشی، نزدیکی که برای من خیلی مهمه روزای تاریکی بود روزایی بود که واقعا امیدوارم هیچ‌وقت برنگرده حتما هم برنمی‌گرده چشماتون رو ببندید و 10 سال دیگه رو به یاد بیارید اگر بنده ترسی داشتم در ایران نبودم امروز


audio: CiPNDKjtfVI_0003.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
اولین سیاست‌مدار تصویری رسانه‌ای ایرانه ‌یک تصویری رو با دقت می‌سازه نه اینکه ادا در بیاره و مثلا همه یه تصویری داریم از خودمون بعضی‌ها آگاهانه‌تر رفتار می‌کنن حواس‌شون بیشتر هست که این تصویره باید یه چفت و بستی داشته باشه یه داستانی رو بتونه بگه و هویدا از اینا بود از اون سیاست‌مدارایی بود که با برنامه جلو اومدن با برنامه بالا رفتن آدمی بود که اهمیت این تصویر رو


audio: CiPNDKjtfVI_0004.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
اهمیت تاثیر گذاشتن روی آدما رو می‌دونست نه چون مشاورینش بهش گفته باشن خودش می‌دونست آدمی بود که سرش از بچگی تو کتاب بود اهل کنجکاوی بود خیلی اهل خوندن بود داستان و تاریخ و هنر و اندیشه از داستانای پلیسی تا تاریخ اروپا کلی چیز رو خونده بود خیلی چیز خونده بود


audio: CiPNDKjtfVI_0006.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
و متوجه شده بود که چقدر روی ذهن آدما اثر گذاشتن کار مهمیه که تو اگه یه کاری رو بخوای پیش ببری اگه بتونی آدما رو قانع کنی به همراهی خیلی موفق‌تر خواهی بود چه با رئیس بخوای کار کنی چه با آدم بانفوذ بخوای کار کنی چه با شاه بخوای کار کنی چه با مردم عادی بخوای کار کنی چه با همکار بخوای کار کنی چه با کارمند بخوای کار کنی زیردستت بخوای کار کنی


audio: CiPNDKjtfVI_0010.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
آشکاره که به این مهارت آگاه بود و به گواه کارنامه تاثیرگذار و موفقش در این زمینه بسیار هم توش خوب بود بیش از چهار دهه از کشته شدنش می‌گذره ولی هنوز درباره‌ی تصویرش، درباره‌ی تیپش درباره‌ی ارکیده، درباره‌ی عصا، درباره‌ی پیپ درباره اینکه تو دادگاه گفت قیمت خودکار بیک چند بوده چند شده یه سری جمله‌های معروفی ازش اینا هنوز ادامه داره


audio: CiPNDKjtfVI_0011.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
و کی این برند رو برای خودش ساخت؟ 70 سال 80 سال پیش داشت روش کار می‌کرد اینطوری نیست که کلی دفتر روابط عمومی داشته باشن و


audio: CiPNDKjtfVI_0013.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
مشاوره بدن که این کار رو بکن اون کار رو نکن با ذوق خودش ساخت بخش زیادیش رو با ذوق خودش پرورش داد و بعد با غریزه خودش فیدبک گرفت و این رو نگه داشت و بهترش کرد درباره هویدا یه کتاب خیلی معروف هست من 20 سال پیش اون کتاب رو خوندم موضوع هویدا رو برام اون کتاب خیلی جالب‌تر کرد شکل تاریخ گفتن کتاب میلانی هم برام یه چیز جدیدی بود و علاقه‌مندترم کرد به تاریخ و به تاریخ خوندن بعدها هم فیلم‌های دست اولی خوندم


audio: CiPNDKjtfVI_0014.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
خودم دیدم ازش این طرف و اون طرف بعدا مصاحبه‌های تاریخ شفاهی هر چی بیشتر اومد درباره‌ش خب زیاد صحبت کرده بودن


audio: CiPNDKjtfVI_0015.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
دو سه سال پیش من‌وتو یک مستندی پخش کرد 5 قسمتی یه فیلمی به نام مستند هویدا که الان رو یوتیوب نیست امیدوارم برگرده توش روایت‌هایی از نزدیکان هویدا بود خاطرات شخصی بود کلی فیلم آرشیوی و جالب خوب توش بود که جای دیگه من ندیده بودم اون فیلم من‌وتو خیلیش مال بعد از عزل هویدا بود بعد از برکناریش بود و داستان دادگاهش و این‌ها خوب هم دیده شد


audio: CiPNDKjtfVI_0016.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
توی ایران هم رسانه‌های یه خرده نزدیک‌تر به جمهوری اسلامی یه چیزایی ساختن یه مستندی ساختن که روایت جایگزینی بده واسه بعضی از اون حرف‌ها کنجکاوی ما هم از همین مستندها شروع شد بعد اومدیم بیرون رفتیم به بهانه اونا و به کمک روایتی که توی مستند من‌وتو دیده بودیم و نکاتی که جاهای دیگه دیدیم و خوندیم و اینا سعی کردیم یک داستان یه خرده کامل‌تری بگیم برای خودمون


audio: CiPNDKjtfVI_0017.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
از امیرعباس هویدا یه ویدیو داشتیم درباره اینکه هویدا چی شد که در نقطه نخست‌وزیری رسید یعنی از اول زندگیش تا اینکه اونجا شاه و هویدا و نخست‌وزیری و ایران و اینا همه به هم رسیدن


audio: CiPNDKjtfVI_0018.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
حالا این داستان نخست‌وزیریش رو اینجا می‌خوایم بگیم ته‌ش می‌خوایم اینا کمک کنه که پازل‌مون رو از تاریخ معاصر ایران یه خرده‌ای کامل‌تر کنیم دیگه داریم درباره یه دوره‌ای حرف می‌زنیم که قبلا ازش گفتیم بعدا هم خیلی بیشتر ازش خواهیم گفت


audio: CiPNDKjtfVI_0021.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
مطیع اوامر شاهانه توی کلیشه‌های دیگه‌ای هم خیلی خوب جا می‌شه توی کلیشه‌های وزیرکشی هم خیلی خوب می‌شینه هویدا داستانش حتی در اسطوره‌های پسرکشی در تاریخ ایران هم می‌شه کم‌وبیش یه قالب توضیح‌دهنده‌ای براش پیدا کرد هویدا و شاه هم‌سن بودن البته ولی رابطه سیاسی‌شون بی‌شباهت به رابطه پدر و پسری نیست


audio: CiPNDKjtfVI_0022.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
اینا البته واقعا موضوع‌های تخصصیه و بدین پرده اندر مرا راه نیست ولی اشاره به نظرم باید کرد مخصوصا عباس میلانی یه جایی می‌گه که مقایسه می‌کنه اسطوره ادویپ و بعد از این طرف پیروزی رستم بر سهراب کشته شدن سهراب به دست رستم و در افسانه‌های ایرانی بعد می‌گه که اون جایی که پدر پیروز می‌شه می‌گه چون اینا یه جوریه دیگه دو جوره یه وقتیه که پدر بر پسر پیروز می‌شه


audio: CiPNDKjtfVI_0024.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
می‌گه اونجایی که پدر پیروز می‌شه اون نظامیه که توش پدر داره قدرت خودش رو تثبیت می‌کنه پسر رو مرخص می‌کنه و این راه پیشرفت نیست


audio: CiPNDKjtfVI_0027.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
ولی نگاه جالبیه همون‌طوری که درباره هویدا کلیشه وزیرکشی هم کلیشه‌ایه که می‌شه بهش سنتیه که می‌شه بهش برگشت و نگاه کرد وزیرکشی سنتیه که می‌گن از دوران باستان از زمان بزرگمهر حکیم تا دوران معاصر فرهنگ سیاسی ایران و تاریخ ایران توش نشانه‌هایی هست که نشون می‌ده که این یه سنتیه که دوام داشته یا خیلی پرتکراره حداقل


audio: CiPNDKjtfVI_0029.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
وزیری رو که عمدتا هم داستان اینه که حالا وزیره وزیر خوبی بوده و خردمند و مدبر و اینا بوده شاهه حذفش کنه یا دستور حذفش رو بده یا اصلا با حذفش که از جاهای دیگه دارن هل می‌دن و اینا موافقت کنه نهایتا سیاهه‌ی بلندی هست ازش در تاریخ ایران و وزیر هم که می‌گیم منظور همون صدراعظمه دیگه وزیر به معنی امروز که تو کابینه وزیر این و اون داریم نه وزیر به اون معنی که تو شطرنج وزیر داریم


audio: CiPNDKjtfVI_0030.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
وزرگ فرمذار ساسانی یا وزیر اعظم پادشاهی‌های اسلامی یا صدراعظم در دوره‌های جدیدتر بعد از مشروطه رئیس‌الوزرا و بعد هم که دیگه نخست‌وزیر یه کسی که وظایف و اختیاراتش و اینا مثل هر چیز دیگری به میل پادشاهه پادشاه می‌آردش پادشاه می‌بردش


audio: CiPNDKjtfVI_0033.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
پاسخگوییش هم فقط به شاهه شاه خوشش بیاد هست شاه خوشش نیاد برش می‌داره حالا بعد مشروطه قانون اساسی هم آمده وسط حالا اختیار قوه مجریه هنوز اولش با شاهه ولی قانون اساسی و مجلس و اینا هم کم‌کم به معادلات قدرت اضافه می‌شن یعنی یه کمی جا باز می‌شه برای مانور نخست‌وزیر که حالا بسته به شخصیت نخست‌وزیر بسته به روحیه خودش


audio: CiPNDKjtfVI_0034.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
بسته به وضعیت شاه و اوضاع این جای مانور باید تنظیم بشه مخصوصا حالا دوره خود شاه رو که نگاه کنیم اولش همه‌ش این بکش‌واکشه مشخصه که جای نخست‌وزیر کجاست دهه‌های اول سال‌های اول یا دهه اول شاه جوان کم‌تجربه داریم با صدراعظم، نخست‌وزیرایی که هم‌نسل پدرشن آدمایی که توی این سیستم جدید دیگه نمی‌خوان صدراعظم سنتی پادشاهان قبل از مشروطه باشن


audio: CiPNDKjtfVI_0035.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
اینا می‌خوان صدراعظم مشروطه باشن شاه هم شاه مشروطه باشه یعنی قدرتش دیگه مثل ناصرالدین‌شاه نباشه که بتونه هر کاری می‌خواد بکنه بکنه و خب شاه این رو نمی‌خواد و درگیر می‌شن و عموما هم در این درگیری صدراعظم و نخست‌وزیرها ناموفقن نه که همه‌شون درگیر می‌شن اونایی‌شون که می‌شن ناموفقن بعضیام هستن که اصلا درگیر نمی‌شن بعضی‌هام هستن که می‌گن نه ما با همین اختیارات هستیم و راضی هستیم و با همین کار می‌کنیم


audio: CiPNDKjtfVI_0036.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
هویدا از این دسته‌ست هویدا برای همین می‌گم بیشتر آدم رو یاد صدراعظم‌های کلاسیک دوران قاجار می‌ندازه و این خب شباهتیه که با اون سرنوشت تراژیکش بیشتر هم می‌شه دیگه 13 سال هم نخست‌وزیره که خب رکوردیه برای خودش


audio: CiPNDKjtfVI_0037.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
دومه در فهرست اگر که نگاه بکنیم منتها دومیه که نفر اولش اصلا اسمش هم برای ما آشنا نیست خیلی میرزا شفیع مازندرانی صدراعظم فتحعلی‌شاه بود هویدا خیلی طولانیه روی تایم‌لاین هم نگاه کنیم مشخصه در مقایسه با بقیه


audio: CiPNDKjtfVI_0038.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
هم طولانیه و هم دوره مهمیه دوره مهم و پررونق و دوره رشد اقتصادیه و البته در ادامه‌ش شکست سیاست‌هاش هم هست و سرنوشت عجیبش هم هست که از روشنگرترین‌هاست برای تاریخ فهمیدن تاریخ معاصر ایران بریم یه کم دوران نخست‌وزیری هویدا رو ببینیم که چه شکلی بود و هویدا چه‌جور نخست‌وزیری بود با نگاه اول به تایم‌لاین تایم‌لاین نخست‌وزیرهای قرن بیستم ایران


audio: CiPNDKjtfVI_0039.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
نخست‌وزیر، صدراعظم، رئیس‌الوزرا هرچی که بهشون بگیم اینا آخرین روسای قوه مجریه هستن در ایران که رای مستقیم مردم رو نگرفتن برای اینکه اونجا بشینن


audio: CiPNDKjtfVI_0040.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
ممکنه بعضیاشون رای گرفته باشن تو پارلمان رفته باشن ولی برای اونجا نشستن رای مردم رو نگرفتن بعد از این دیگه خب نظام حکمرانی عوض می‌شه نخست‌وزیری حذف می‌شه رئیس‌جمهوری که رای مستقیم رو می‌گیره می‌شه رئیس دولت و رئیس قوه مجریه و رئیس هیئت‌وزیران ولی اینا همه نخست‌وزیرهای قبل از اونن در قرن بیستم و خب می‌بینین که چه بخش بزرگیش می‌شه دوره هویدا هویدا رو از یک آدم رندمی اگه بپرسیم که درباره هویدا چی می‌دونی؟


audio: CiPNDKjtfVI_0044.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
عصا بعد از اون تصادف اتومبیلی که داشتم اجبارا بایستی عصا دستم باشه که گاهی این زانوم باعث اشکال می‌شه هویت بصری فکرشده‌ای داشت


audio: CiPNDKjtfVI_0045.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
که با ذوق خودش و همسرش البته ساخته شده بود و با غریزه و سلیقه خودش هم همین‌طوری کم‌کم داستانی براش پیدا شد و ادامه‌ش می‌داد و و این تصویر تا سال‌ها بعد از مرگش هم ادامه داره اتیکت بصری داره رفتاری داره که رعایتش توش اصرار هوشمندانه‌ای هست اون عصا و پیپ و ارکیده و کاریکاتورش کمک می‌کنه این کمک می‌کنه که کاریکاتورش بیشتر کشیده بشه خوب کشیده بشه


audio: CiPNDKjtfVI_0051.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
و بنده خودم هم این حق رو دارم مشکلی نداره با این قصه و اینم باز هم چیز تازه‌ایه یک شکل تازه‌ای از سیاست‌مداره در جامعه ایرانی سوژه ثابت روی جلد مجله طنز توفیقه با همین المان‌ها خب برجسته‌تر هم می‌شه آدمیه که موسیقی غربی گوش کنه و باخ دوست داره و فلان اجرای فلان ارکستر رو خیلی می‌پسندم و


audio: CiPNDKjtfVI_0053.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
تفریحش هم مطالعه‌ست همین‌طوری هم کتاب خیلی خوب می‌خونه و خیلی زیاد می‌خونه یعنی تکنیک کتاب خوندنش خیلی تند کتاب خوندنش خیلی قویه سبک زندگیش اینطوریه و از گذشته و تحصیلاتش هم می‌دونیم فقط هم حالا مثلا رمان و اینا بخونه نیست به تاریخ اروپا علاقه داره می‌دونه تاریخ اروپا رو می‌شناسه تو خاطراتش هم می‌گه که عاشق اروپا بوده همیشه می‌گه اروپا برای من جاییه که فکر می‌کردم حیات بشری اونجاست که داره قوام می‌گیره و همه اینا یعنی اینکه


audio: CiPNDKjtfVI_0054.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
مقصدی که دوست داره کشور رو به سمتش هدایت بکنه یه جاییه که شناخت خوبی ازش داره یه جاییه که اتفاق افتاده قبلا و کم‌وبیش خوب می‌شناستش و خیلی هم بهش علاقه داره از این نظر یه مقدار شبیه شاه هم هست


audio: CiPNDKjtfVI_0055.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
دیدشون درباره مقصد دید فانتزی نیست که فقط از خیال کردن آمده باشه و دست دوم هم نیست که از خوندن و شنیدن چیزای دیگه آمده باشه یه دید مستقیم یه تجربه مستقیمی داره


audio: CiPNDKjtfVI_0056.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
و این خب چیزیه که بعدا در رابطه برقرار کردن با جهان مخصوصا با کشورهای غربی کمک‌شون می‌کنه همین آشنایی‌شون بلد بودن زبان البته واقعا مسئله فقط بلد بودن زبان نیست


audio: CiPNDKjtfVI_0059.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
فقط از مثلا بلد بودن زبان و حتی از خوندنش به دست نمی‌آد و این ابزار خیلی مهم رو تو اون دوره‌ای که اتفاقا خیلی هم بهش نیاز دارن دارن این سیاست‌مداران ایرانی، دولتمردان ایرانی


audio: CiPNDKjtfVI_0060.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
هویدا خیلی دوست و رفیق داره بین سیاست‌مدارها و چهره‌های مهم غربی ویترین خیلی مناسبیه برای اون سیاست‌هایی که شاه و ایران اون موقع دارن برای ارائه به غرب به عنوان اینکه یک دولتمرد ایرانیه که خیلی هم آشناست به فرهنگ غرب


audio: CiPNDKjtfVI_0061.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
اون کلیشه سیاست‌مدارهای جهان سومی که همه چیزشون با غربیا فرق می‌کنه رو می‌تونه بشکنه کامل کامل می‌تونه بشکنه مقایسه‌ش بکنیم با سیاست‌مدارهای همون دوره در کشورهای منطقه


audio: CiPNDKjtfVI_0062.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
نگاهش بکنیم خیلی جالبه این مخصوصا با اون ویژن و دید و برنامه‌ای که شاه داره و می‌خواد که حکومت نقشی که می‌خواد بازی بکنه خب این خیلی متناسبه برای اون


audio: CiPNDKjtfVI_0063.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
و اینم این نیست که بگیم متناسبه برا اون معنیش این نیست که خب از اونا بود پس مثل اونا بود مثل اونا رفتار می‌کرد رفتارش نه، مسئله اینه که با اون شناخت و آشنایی تو می‌تونی یه رفتار فکرشده و تعریف‌شده‌ای بکنی که من ممکنه الان از اون رفتار خوشم بیاد یا نیاد بپسندم یا نپسندم ولی این رفتار رو با فکر انتخاب می‌کنی و با فکر و درست هم اجراش می‌کنی هویدا مثلا می‌گه که


audio: CiPNDKjtfVI_0064.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
من خارجی‌ها که می‌اومدن دیدنم من از قصد بهشون بی‌ادبی می‌کردم یه خرده حالا یه کاری می‌کردم که خیلی محترمانه نبود پام رو می‌ذاشتم رو میز باهاشون صحبت می‌کردم


audio: CiPNDKjtfVI_0066.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
شبیه رفتاریه که از شاه هم یه خرده شنیدیم و یه جاهایی دیدیم و هست نمونه‌هاش این به‌خاطر اینه که از یک پوزیشنی می‌آد که توش این آشنا بودن و تسلطه مهارت مهمیه بخش مهمیشه رابطه‌ش ولی کلا خوبه رابطه‌ش کلا با سیاست‌مدارای غربی با روزنامه‌نگارها


audio: CiPNDKjtfVI_0067.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
روابط عمومیش کلا خوبه با خبرنگارا خوبه اخبار بد که می‌رفت توی رسانه‌ها مخصوصا در زمینه‌های حقوق بشری و اینا هویدا بلد بود که چطوری بره علاجش کنه چون به قول امروز می‌گن زبان دنیا رو بلده زبان دنیا رو بلد بود ابزار اون کار رو بهش مسلط بود و مسلط‌تر هم شده بود


audio: CiPNDKjtfVI_0068.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
جواب‌هایی بلد بود بده که با استاندارد و ذائقه اون‌ها متناسبه کم‌وبیش جواب‌هاییه که کار می‌کنه پذیرفته می‌تونه بشه یا زمینه پذیرشش یه خرده‌ای بیشتره از اون نظر کارش رو داره درست انجام می‌ده می‌بینین دیگه اینایی که داریم می‌گیم خیلی نشون می‌ده که چه آدم اروپایی بود از خیلی نظرا تو داستان زندگیش هم دیدیم که خب این اصلا از تربیتش می‌آد و از بچگیش می‌آد و اینا و خب البته که این یه بدی‌هایی هم داره دیگه


audio: CiPNDKjtfVI_0070.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
اونم اینه که خب ایران و مردم ایران رو ممکنه که خوب نشناسه و کامل نشناسه شناختش از جامعه خیلی بافاصله‌ست هویدا دو سالش بوده از ایران رفته بیرون حالا متناوب ایران اومده و زندگی کرده و اینا ولی خیلی خارج بوده حتی وقتی که نخست‌وزیر می‌خواد بشه خودش به شاه می‌گه می‌گه که من شاید هنوز آماده نباشم من خیلی خارج بودم خیلی زیاد ایران نبودم اینو ولی بعدا هم در طول حکومتش می‌بینیم


audio: CiPNDKjtfVI_0071.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
همون‌طوری که در شاه هم البته یه خرده‌ای کمتر در کارگزاران دیگه هم یه کمی کمتر یا بیشتر می‌بینیم که یه جاهایی حواس‌شون نیست که دارن یک کشوری رو مدیریت می‌کنن که توش نیروهای سنت و نهادها و مراجع سنتی خیلی قدرت دارن با تصمیم گرفتن و اراده کردن و اینا نمی‌شه سریع یک تغییراتی بدی


audio: CiPNDKjtfVI_0073.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
این نتیجه چندصدسال درگیری نیروهای مختلف اجتماعی با همدیگه‌ست که آخرش به یک تقسیم قدرتی به یک تعادلی رضایت دادن که تعادلیه که حالا جابه‌جا هم می‌شه دیگه تغییر می‌کنه تعادل پایداری هست ولی تعادلیه که در تغییر پایداره این سرعته رو خیلی نمی‌شه با اراده کردن تغییر داد ما حداقلش الان می‌دونیم با نگاه به تاریخ


audio: CiPNDKjtfVI_0074.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
که این رو با اراده نمی‌شه خیلی تغییرش داد توی کتاب‌ها توی مصاحبه‌های شاه این موضوع برجسته‌ست و خاطرات هویدا خیلی واضحه


audio: CiPNDKjtfVI_0075.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
که اینا خیلی عجله دارن برای رسیدن به هزاره سوم ایران وارد دروازه‌های تمدن بزرگ بشه بارها تکرار شده توی سخنرانی این اصلا ترم‌هایی هست که شاه هم خیلی استفاده می‌کنه ما گفتیم تازه 11 سال دیگه می‌رسیم به دروازه‌های تمدن بزرگ


audio: CiPNDKjtfVI_0077.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
که از هر لحاظ قوام و استحکام مملکت برقرار بشه هویدا می‌گفتش که این مراحل پیش رومون رو باید هرچه زودتر بسوزونیم بریم جلو تا برسیم به اون تمدن


audio: CiPNDKjtfVI_0082.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
که واقعا جمله‌ایه که من خیلی بهش فکر کردم انتخاب کلمات می‌گه که چه عجله‌ای هست پشتش برای اینکه می‌خوایم به یه چیزی برسیم که معلوم نیست چقدر توی این فرهنگ و سنتی که داری کار می‌کنی شدنیه این سرعت چقدر باهاش سازگاره به جز سرعت حالا این چیزیه که در اروپا هست از یک سنت اروپایی و سبک زندگی و نهادها و خیلی چیزای دیگری در آمده معلوم نیست که بشه عین اون رو جای دیگه‌ای


audio: CiPNDKjtfVI_0083.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
که سنتش و تاریخش و همه چیش باهاش فرق داره عینا پیاده کرد و اینو نه اینکه بگم بهش بی‌توجه بودن و اینا توی صحبت‌های شاه هم هست تو صحبت‌های هویدا هم هست ولی وقتی که به عملکردشون نگاه می‌کنیم


audio: CiPNDKjtfVI_0084.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
حالا اینجا که مخصوصا موضوع هویدائه می‌بینیم که همون چیزی که نقطه قوتش بود یک ضعف‌هایی رو هم براش داشت اون دنیا رو خوب شناختن و بلد بودن یه جاهایی می‌شد جامعه ایران رو خوب نشناختن مجیدی تعریف می‌کرد عبدالمجید مجیدی می‌گفت رفته بودیم کاشان یه طرح عمرانی بیمارستانی چیزی افتتاح کنیم که خب خیلی مهم بود فکر کردیم الان مردم خیلی خوشحالن استقبال می‌کنن اینا و ما رفتیم اونجا غافلگیر شدیم


audio: CiPNDKjtfVI_0085.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
از مردمی که اونجا دیدیم و خواسته‌هایی که اینا از ما داشتن می‌گه اولش رفتیم یه سری خانم‌های معلم مدرسه آمده بودن خیلی سفت حجابی بعد هویدا گفتش که شما با این وضع سر و وضع نمی‌تونین بچه‌ها رو تعلیم بدین شما باید بچه‌ها رو برای دنیای امروز آماده کنین دنیای آینده آماده کنین و اینا


audio: CiPNDKjtfVI_0086.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
جا خورده بوده از مواجهه با جامعه مثلا با معلم‌ها در یه شهری مثل کاشان بعد می‌گه اینا شروع کردن اهالی مثلا صحبت کردن نیازهاشون رو گفتن دیدیم که اینا در یک دنیایی‌ان که خیلی با دنیایی که ما هستیم فرق می‌کنه مشکل‌شون اینه که مسجد خوب نداریم


audio: CiPNDKjtfVI_0088.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
از اون چیزی که اونجا می‌بینن و می‌شنون و اینا و این به نظرم خاطره مهمیه فکر کردن بهش مهمه سیاست‌مدار خوب سیاست‌مداریه که البته که مقصد و ایده‌آل و هدفی که جامعه رو می‌خواد به سمتش راهبری کنه رو باید داشته باشه ولی خب باید شرایط واقعی رو و وضعیتی که توش داره کار می‌کنه هم ببینه


audio: CiPNDKjtfVI_0089.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
ابزاری رو که در اختیارشه هم باید بشناسه و بدونه که چقدر با این ابزار می‌تونه به سمت اون ایده‌آل حرکت کنه


audio: CiPNDKjtfVI_0090.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
خیلی غرق شدن توی مسیر و نگاه به هدف و اصرار کردن به اینکه زودتر و زودتر به اون هدفه برسیم به اونجایی که دوست داریم برسیم نه تنها ممکنه کار رو سخت کنه اصلا ممکنه باعث بشه جامعه واکنش نشون بده و کل این پروژه شکست بخوره خیلی بیشتر از اون چیزی که کندی ممکن بود عقب بندازتش بندازتش عقب چون برگرده به یه نقطه‌ای قبل از نقطه شروع اینم یه درسیه که ما باید از تاریخ‌مون بگیریم


audio: CiPNDKjtfVI_0091.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
ما یه تجربه‌ای داریم با کلی دستاورد و خیلی ناکامی‌ باید بتونیم مسیر آینده رو اگه می‌خوایم بهتر تصورش کنیم باید حواس‌مون به گذشته باشه که چه چیزایی خوب بوده تقویت کنیم اشکالاش رو هم سعی کنیم واقعا یه خرده‌ای بیشتر و عمیق‌تر بهش فکر کنیم که بتونیم ازش پرهیز کنیم بگذریم بریم یه خرده بیشتر ببینیم هویدا تو چه کارهایی خوب بود از زندگی قبل از وزارتش تعریف کردیم که چقدر اهل پاتوق و برنامه و اینا بود


audio: CiPNDKjtfVI_0092.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
تو بیروت بود تو پاریس بود تهران بود هرجایی که بود اینطوری بود تهران هم با همین فرمون ادامه داده بود و اینم خیلی خب نقش داشت تو اینکه بتونه خودش رو بکشه بالا و به شاه نشون بده و نظر شاه رو جلب کنه به خودش بعد از نخست‌وزیری هم اینو حفظ می‌کنه همچنان با روزنامه‌نگارها با مسئولان حتی دولتی رده‌های پایین‌تر خارج از ساختار بروکراسی روابط شخصی برقرار می‌کنه معاشرت غیرکاری می‌کنه


audio: CiPNDKjtfVI_0093.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
و دستش هم بازه برای این کارا کردن چون آدمیه که آدما دوست دارن باهاش معاشرت کنن نه فقط چون نخست‌وزیره آدمه خوش‌صحبتیه آدم با مطالعه‌ایه می‌تونه با آدما ارتباط برقرار کنه این کمکش می‌کنه که بتونه روابط رسمی رو یه جاهایی دور بزنه تو امور مملکت یه جایی که دسترسی همین‌طوری ممکنه بهش راحت نداشته باشی یا پشت هزار تا دیوار اداری بره بتونه از منابع غیررسمی یا غیراداری اطلاعات بگیره


audio: CiPNDKjtfVI_0094.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
احساس و فیدبک خوب بگیره مخصوصا جایی هستیم که بروکراسی اداری کارآمد هنوز شکل نگرفته یا اگر هم شکل گرفته یه خرده فشله خیلی مهمه که این دوره‌ها و گروه‌های غیررسمی و این کانال‌ها و این‌ها رو داشته باشه و هویدا خیلی آدم مناسبیه برای این‌ها خیلی دستش پره از بچگی اینطوری تربیت شده فکری و ذوقی خودش هم با چشم باز از حداقل 10 سال پیشش


audio: CiPNDKjtfVI_0095.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
قدم‌هاش رو حساب شده در همین مسیر ورداشته و واقعا مجهزه از این نظر وقتی هم که در 45 سالگی نخست‌وزیر می‌شه با همین ویژگی‌ها می‌آد و با همه مهارت‌ها هم ادامه می‌ده نخست‌وزیر می‌شه که چه کار کنه؟ پروژه‌ش چیه؟ چه کار می‌خواد بکنه؟ 13 سال می‌گیم نخست‌وزیر می‌مونه دیگه پروژه‌ش یا حالا در واقع پروژه شاه دیگه چون هویدا پروژه خودش نیست هویدا مجری پروژه شاهه جبران عقب‌ماندگی ایران


audio: CiPNDKjtfVI_0096.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
ایران از توسعه صنعتی عقب مونده در قرن 19 و الان این پروژه اینه که این رو جبرانش بکنیم و ایران برسه به توسعه علمی و تکنیکی قرن بیستم با قدم‌های فیلی به قول هویدا با سوزوندن مراحل یکی بعد از دیگری کشور باید صنعتی بشه تمرکز اقتصادش از کشاورزی بیاد بیرون شرکت‌های خصوصی بزرگ باید بیان ایران نوینی باید معماری بشه و ساخته بشه


audio: CiPNDKjtfVI_0097.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
آموزش گسترده لازمه نیروی کار باید تربیت بشه مدرسه، بورسیه، مبارزه با بی‌سوادی انقلاب سفید انقلاب شاه و ملت یه بخش بزرگیش همینه همین کارا رو قراره بکنه یه چیزی من نمی‌دونم گفتم توی ویدیوی قبلی هویدا یا نه یکی از القاب شاه تا پایان حکومتش که توی گزارش‌ها و اینا می‌گفتن رهبر انقلاب بود می‌گفتن رهبر انقلاب توی خود گفته‌ها سخنرانی‌های شاه خیلی صحبت از انقلابه


audio: CiPNDKjtfVI_0098.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
و انقلاب هم منظورش همون انقلاب شاه و ملته یک انقلاب گسترده حالا چرا بهش می‌گفتن انقلاب و اینا هم یه بحثیه دیگه


audio: CiPNDKjtfVI_0099.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
و اینکه آیا تصمیم درستی بود که اینو بهش بگن یا نه ولی یک تحول گسترده‌ای انقلاب گسترده‌ای که توش اصلاحات ارضی هست که نظام اربابی رعیتی رو جمع کردن هست سیاست‌های آموزشی هست اصلا یک تغییرات مهمی در ساختار اجتماعی ایران قراره اتفاق بیفته باهاش انقلاب اداری هست سیاست‌های دولت رفاه هست محیط زیست هست ملی‌سازی هست


audio: CiPNDKjtfVI_0100.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
اصلاح قانون انتخابات هست خیلی گسترده‌ست واقعا و بسیار بسیار حرف داره ولی دولت هویدا اومده که اینو اجرا کنه همین اصول انقلاب رو آمده ببره جلو و دولتی هم هست که توش درخشان‌ترین دوره تاریخ توسعه ایران رو داریم یعنی تاریخ معاصر ایران رو کلش رو نگاه کنیم از بهترین دوره‌های تکرار نشده رشد اقتصادی همین دوره‌ایه که دوره دهه چهله که در دوره نخست‌وزیری هویدا اتفاق می‌افته


audio: CiPNDKjtfVI_0101.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
و خیلی مهمه که ببینیم نظام سیاسی در اون دوره چطوری داره کار می‌کنه و چه آدمایی عامل این تغییر هستن و نقش هویدا این وسط چیه به این می‌رسیم حالا اینو یه خرده‌ای بیشتر بازش می‌کنیم و چیز دیگری که باز می‌کنیم یه خرده رابطه ایران و آمریکاست به‌خاطر اینکه توی ایران بعد از جنگ جهانی دوم که می‌شه ایران زمان محمدرضاشاه دیگه و مخصوصا ایران دهه 30 خورشیدی به بعد یه چیز مهم آمریکاست


audio: CiPNDKjtfVI_0102.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
و نگاه آمریکا و سیاست آمریکا درباره ایران تمام دوره محمدرضاشاه در جنگ سرده اینو همیشه حواس‌مون باید باشه جنگ سرد قرن بیستم تمام دوره شاه رو روش سایه انداخته و حافظه ایرانی اون موقع هنوز جنگ سرد قرن 19 رو خوب یادشه بازی بزرگ قرن 19 جنگ سرد روسیه و انگلیس بود در ایران یا سر ایران


audio: CiPNDKjtfVI_0103.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
سر بخش‌هایی از ایران و افغانستان و اینا با هم درگیر بودن هر کدوم می‌خواستن داستان خودشون رو پیش ببرن با ایران ضعیف و فقیر اواخر قاجار حالا در نیمه دوم قرن بیستم جنگ سرد جدید هست بین شوروی همون روسیه قبلی با یک ایدئولوژی جدید و ابرقدرت تازه غربی یعنی آمریکا


audio: CiPNDKjtfVI_0104.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
آمریکایی که فرقش با انگلیس اینه که همسایه ایران نیست انگلیس همسایه ایران بود انگلستان در هند همسایه ایران بود ولی الان آمریکا که با شوروی در رقابته در جنگ سرده با ایران مرز نداره شوروی داره همون مرز طولانیش رو داره ولی قطب دیگر جنگ سرد خیلی از ایران دوره


audio: CiPNDKjtfVI_0105.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
و تو این آرایش جهانی از یه جایی شاه تصمیم می‌گیره که برای ایران بهتره که بره بچسبه در اردوگاه غرب اونجا خودش رو پوزیشن بکنه که حالا این البته بعدا تعدیل می‌شه تغییراتی می‌کنه ما هم حالا بعدا بیشتر ازش حرف خواهیم زد ولی یه نتیجه‌ش اینه که نگاه آمریکا به ایران در اون دوره خیلی مهمه تو ویدیوهای رئیس‌جمهورای آمریکا و جنگ سرد و حتی ویدیوی ثابتی فکر کنیم دیدیم اینو


audio: CiPNDKjtfVI_0106.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
که آمریکا در دهه 30 خیلی نگران وضع ایرانه ایران در همسایگی شورویه آمریکا از شاه مطمئن نیست یعنی مطمئن نیست که شاه کنترل خوبی داشته باشه بتونه جلوی شوروی بایسته یا بتونه کارای لازم رو بکنه که ایران زمین مساعدی برای رشد سوسیالیست نشه اصلا اینکه ساواک درست می‌شه اینا یه طرح آمریکاست


audio: CiPNDKjtfVI_0107.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
در همین راستا که یک دیوار دفاعی جلوی شوروی ساخته بشه در قالب اون پیمان سنتو که نهایتا ایران هم می‌ره توش قرار می‌شه اونجا همکاری اطلاعاتی بین این کشورها زیاد بشه ساواک رو درست می‌کنن در ایران چون باید یه سازمان اطلاعاتی باشه که بتونه در این راستا همکاری کنه


audio: CiPNDKjtfVI_0109.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
این دوره دوره شروع شکل‌گیری همکاریای جدی‌تر ایرانه و آمریکا مخصوصا بعد از برکناری مصدق بعد از سال 32 حالا آمریکا هم پاش به صنعت نفت ایران باز شده کنسرسیوم هفت خواهران نفتی آمده


audio: CiPNDKjtfVI_0111.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
که از این کنسرسیوم سه‌تاشون اروپایی‌ان چهارتا شرکتش آمریکایی‌ان این دستاورد آمریکا بود از 28 مرداد در صحنه جدید صنعت نفت ایران این شده بود نقش آمریکا و باز شدن نفت ایران به آمریکا یک جلوه‌ای بود از این رابطه جدید کمک‌های آمریکا هم از اون طرف باز شده بود


audio: CiPNDKjtfVI_0112.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
این دوره‌ایه که شاه نگران داره می‌شه کم‌کم یعنی وضع جنگ سرد نگرانش می‌کنه یه نگاه به غرب می‌کنه عراق رو می‌بینه خب کودتا می‌شه گسترش پان‌عربیسم و ناصریسم و این‌ها نگرانش می‌کنه نگران شمال و شورویه که دنبال براندازی در ایران باشه نگرانی‌هاش هم بی‌پایه نیستن و همین نگرانی‌ها هم نهایتا می‌برنش به سمت توسعه نظامی و اینکه ما باید ارتش رو تقویت کنیم


audio: CiPNDKjtfVI_0113.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
10 سالی چونه می‌زنه و تلاش می‌کنه که از آمریکا سلاح بخره و نمی‌تونه نمی‌دن تا اینکه نیکسون می‌آد نیکسون می‌آد و دیگه آمریکا به ایران شروع می‌کنه سلاح فروختن یه طوری که بخش بزرگی از درآمدهای نفتی ایران خرج توسعه نظامی می‌شه و یه بخش بزرگی از صادرات اسلحه آمریکا هم به ایرانه این انتخاب شاه بود برای اینکه توی اون وضعیت بتونه


audio: CiPNDKjtfVI_0114.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
تو ذهن شاه هم همه‌ش اینه که اتفاقی که در شهریور 20 افتاد به‌خاطر اینه که ایران ارتش قوی نداشت و ایران اشغال شد و ما نباید بذاریم که این اتفاق دوباره بیفته


audio: CiPNDKjtfVI_0115.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
داخل سیاست ایران چه خبره اون موقع اول دهه 40؟ اول دهه 40 دوره‌ایه که شاه از نظر سیاسی داره تغییر مسیر می‌ده


audio: CiPNDKjtfVI_0117.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
معلوم شده که سیستم قبلی ایراداتی داره و می‌خواد عوضش بکنه یا حالا فکر می‌کنه الان فرصت مناسبیه که عوضش بکنه یا فکر می‌کنه الان وقت خوبیه اصلاحاتی رو که آمریکایی‌ها انقدر روش تاکید دارن و اصرار دارن پیاده بکنه بدون اینکه ریسک‌های زیادی تهدیدش بکنه اینایی که گفتم سه تا روایت مختلفه واقعا سه جور مختلف دیدن یک تاریخه ولی حالا هر کدومش که باشه


audio: CiPNDKjtfVI_0118.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
اتفاقی که می‌افته اینه که یک تغییرات بزرگی باید اتفاق بیفته برای همین هم بهش می‌گن انقلاب خود شاه بهش می‌گفت انقلاب گزینه‌های مختلفی رو هم فکر می‌کنه اولش اینطوری نبود که بگه خب من می‌خوام با یک سری مثلا تکنوکرات جوون و اینا این کارو بکنم کاری که نهایتا کرد این بود ولی از اولش اینطوری نبود به گزینه‌های دیگه‌ای هم فکر کرد اینکه مثلا بره سمت جبهه ملی‌ها منتها اونا توی فازی بودن که عبور کرده بودن از نظام


audio: CiPNDKjtfVI_0119.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
اصلا بعد از مصدق دیگه به هیچ‌وجه نمی‌خواستن برگردن همکاری بکنن چند بار شاه خودش یا نخست‌وزیرایی مثل امینی اینا سعی کردن که از نیروهای حذف‌شده‌ای که فکر می‌کردن کمتر فاصله داشته باشن با نظام کمک بگیرن اونا رو برگردونن به نظام ولی اونا به جایی نرسید مخالفین سیاسی‌ای بودن اونا که دیگه هیچ راهی برای اصلاح حکومت نمی‌دیدن و از این طرف یک تکنوکرات‌هایی داشتن پیدا می‌شدن


audio: CiPNDKjtfVI_0120.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
که می‌گفتن نه ما می‌ریم و تعامل می‌کنیم و با شاه کار می‌کنیم یه آدمای جوون‌تری که غرب درس خونده بودن آماده بودن برای اینکه از توی نظام از داخل نظام یک تغییراتی ایجاد بکنن بدون اینکه زاویه‌ای با شاه پیدا بکنن آدمای مهمی هم هستن عمدتا غرب‌گرا هستن بعضیاشون آشکارا طرفدار یا حتی دلبسته آمریکا هستن و وقتی که شاه می‌بینه که خب با نیروهای قدیمی سیاسی


audio: CiPNDKjtfVI_0121.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
نمی‌شه اون تحولی رو که می‌خواد اجرا بکنه نه می‌تونن با شاه همکاری کنن نه می‌خوان و اینا فضا باز می‌شه برای این تکنوکرات‌ها آدمایی که سیاسی نیستن با بورس‌های مختلف دولتی و حتی اصل 4 و اینا رفتن خارج درس خوندن و برگشتن ایران که کار کنن موقعیت شغلی بهتر و اعتبار اجتماعی بهتر و این‌ها و تکنوکراتن یعنی به همون صفت دنبال مبارزه نیستن دنبال اینکه نظام سیاسی رو تغییر بدن و این‌ها نیستن


audio: CiPNDKjtfVI_0122.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
و یه برنامه‌های عمرانی هم توی ایران نوشته شده اون موقع به کمک بنیاد فورد یا داره نوشته می‌شه و اینا هم کمابیش دور یا نزدیک با این برنامه‌ها آشنائن با این ایده اصلا نوشته شده اون برنامه‌ها که نهاد برنامه نوشتن در ایران درست بشه و بتونه کار کنه و اینا خیلی چیزهای نهادها به سمت آمریکایی شدنه ایران هم دیگه واقعا واضحا رفته در جبهه غرب این آدما هم همدلن با این حرکت


audio: CiPNDKjtfVI_0123.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
دغدغه کلیت نظام و اینا رو هم ندارن می‌خوان تو این زمینه‌ای که درس خوندن بیان کار کنن و آدمایی هم هستن که توی سیاست سنتی ایران نبودن و نیستن آدمایی‌ان که بعدا حالا اینا رو دنبال کنیم می‌شن کانون ترقی بعدا دنبال کنیم می‌شن حزب ایران نوین


audio: CiPNDKjtfVI_0124.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
و دهه 40 دهه این آدماست تا حد خیلی زیادی همه دهه چهل رو هستن تا روزی که دیگه شاه تصمیم می‌گیره که نه دیگه ما لازم نیست دو تا حزب داشته باشیم یه حزبی بهتره در واقع اونا رو هم جمع می‌کنه یک نشانه‌ای از اون لحظه‌ایه که از اون موقعیتیه که شاه احساس می‌کنه که خب دیگه خودم


audio: CiPNDKjtfVI_0125.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
خودم تنهایی بهتر از اینم که اینا می‌تونن انجام بدن من بهتر می‌تونم تا حالا هم هر کاری کردیم مثلا من خودم کردم اول دهه 40 ولی وضع این نیست اول دهه 40 اینا یه سری آدم جوونن به‌خاطر سن‌وسال‌شون عمدتا توی دعواهای دهه بیست و اول دهه سی و اینا نبودن اصلا کوله‌بار سنگینی ندارن که هی لازم بشه درباره گذشته‌شون شفاف‌سازی بشه سابقه سیاسی ندارن که این خیلی مهمه


audio: CiPNDKjtfVI_0126.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
چون جامعه سیاسی داره از یه فضای پرتنشی می‌آد که اینا در مرکز آتیشش نبودن یا سنی نبودن یا مثلا مثل هویدا اصلا اون موقع ایران نبود هویدا کارمند وزارت‌خارجه زمان فاطمی بود ولی اون سال‌ها اصلا ایران نبود رفته بود کمیساریای پناهندگان سازمان ملل هیچ نقشی نداشت در هیچ طرف دعوا موضع‌گیری نداشت که بعدا بخواد براش بد بشه خیلیای دیگه‌شون هم اینطوری‌ان سابقه‌ای ندارن که بخواد حالا سوء‌سابقه بشه یا حسن سابقه بشه اینا


audio: CiPNDKjtfVI_0127.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
کمک‌شون می‌کنه که با کمترین اصطکاک سیاسی بتونن کار رو ببرن جلو خیلی از آدمایی که اون تغییر اقتصادی بزرگ دهه 40 رو توش نقش بازی کردن نقش‌های مهم چه عالیخانی و مجیدی یا آدمای دیگری که سال‌های بعد پست‌های تخصصی یا سیاسی گرفتن از فرخ‌رو پارسا، غلامرضا نیک‌پی، انصاری خیلی از مقامات دیگه‌ای که در سال‌های نخست‌وزیری هویدا می‌آن بالا وزیر می‌شن اینا مال این نسل هستن


audio: CiPNDKjtfVI_0128.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
هویدا البته خودش تکنوکرات نیست هویدا یه تیپیه که اون موقع بهش بیشتر می‌گفتن انتلکتوئل یک دیدی که نسبت به مسائل داره دید کلیه دید تخصصی نیست و اینم مزیتشه این کمکش می‌کنه یک فضایی ایجاد بکنه برای کار کردن تکنوکرات‌ها در راستای مسیری که شاه می‌خواد و خودش می‌گه شاه از این وضعیت راضی بود به‌خاطر اینکه احساس می‌کرد کار اجراییش کم می‌شه


audio: CiPNDKjtfVI_0129.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
می‌تونه تمرکز کنه روی اون حوزه‌ای که اختصاصی برای خودش تعریف کرده یعنی سیاست خارجی، امور نظامی‌ کارای امنیتی و حالا بعدا نفت یک دهه کار در امور دیگه می‌افته دست تکنوکرات‌هایی که یا گرایش سیاسی قوی ندارن یا حتی مثلا بعضیاشون چپ بودن ولی خلاصه آمدن که در چارچوب همون نظام و شرایطی که شاه درست کرده کار کنن و نتیجه‌ای هم که می‌گیرن نتیجه‌ایه که درخشانه


audio: CiPNDKjtfVI_0130.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
هم در تاریخ ایران درخشانه هم اینکه در دنیای اون سال‌ها هم خیلی تکرار شده جاهای زیادی نیست دورانیه که سازمان برنامه‌وبودجه و وزارت اقتصاد می‌شن موتور توسعه ایران دو تا برنامه خیلی موفق 5 ساله 7 ساله رو اجرا می‌کنن با تمرکز روی صنعتی شدن تورم در یک دهه در حد 2 درصد 3 درصده رشد اقتصادی بالاست در حد دو رقمیه


audio: CiPNDKjtfVI_0131.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
دوره طولانی رشد اقتصادی داریم رشد اقتصادی بالا با تورم پایین ایران از یک کشور کشاورزی تبدیل می‌شه به کشوری که داره واقعا صنعتی می‌شه خیلی از کارخونه‌ها و صنایعی که الان می‌شناسیم از ذوب‌آهن اصفهان تا پتروشیمی‌ها تا هپکوی اراک تا ایران‌ناسیونال و سایپا و ارج و اینا و خیلیای دیگه صنایع شکل‌گرفته‌ی اون دوره یا قوی‌شده‌ی اون دوره هستن


audio: CiPNDKjtfVI_0132.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
این دهه 40 دهه استثنایی تاریخ ایران مدرنه ما خیلی بیش از این درباره‌ش حرف خواهیم زد و موفقیتی هم هست که خب خیلی شخصیت قهرمان داره قطعا هم اینطوریه که خیلی چیزها درست کار کردن که موفقیت به دست آمده و قطعا هم شانس و عوامل خارج از کنترل هم توش دخیل بوده ولی واقعیت اینه همون‌طوری که در ناکامی هر کسی رو به قدر اختیارش مسئول می‌دونیم اینجا هم باید تصویر رو کامل ببینیم


audio: CiPNDKjtfVI_0133.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
و بدونیم که شاه و هویدا و عالیخانی‌ای که هویدا باهاش مشکل داشت و می‌خواست برش داره و بسیاری دیگه اینا همه سهم داشتن در این این وضعیت به هم می‌خوره بعدا این ادامه پیدا نمی‌کنه سیاست‌مدارها یا خیلی مشخص‌تر شاه یک اعتماد‌به‌نفس بزرگی می‌گیره از این موفقیت‌ها و یه طوری می‌شه که خودش هی شروع می‌کنه


audio: CiPNDKjtfVI_0134.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
توی جز جز تصمیم‌گیری‌های اقتصادی و تخصصی وارد شدن اقتصاد عملا دنباله‌روی سیاست می‌شه و نتیجه‌ش هم می‌شه تلاطم در اقتصاد و بعدا در سیاست دیگه کل نظام سیاسی نابود می‌شه از بین می‌ره و تو اقتصاد هم یه نمونه‌ش رو بخوایم بگیم اینکه از اون تورم 2 درصد 3 درصد می‌رسه به تورم‌های 27 درصدی و رشد اقتصادی که بعدا تو دهه 50 منفی می‌شه یه جاهاییش


audio: CiPNDKjtfVI_0135.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
هویدا اون دوره رو نخست‌وزیره دوره خوبش رو نخست‌وزیره دوره بدش رو هم هست وقتی اوضاع بد می‌شه و دیگه کشتی در حال غرق شدنه هم همچنان نخست‌وزیره تو اون دوره‌ی موفق ولی یه خرده الان می‌خوایم بریم ببینیم نقشش چی بوده مثلا گفتیم هویدا خیلی اروپایی بود و اینا با مردم ایران خیلی شناختی نداشت خیلی رابطه‌ای نداشت این یه نقطه ضعفی بود که خودش می‌دونست که داره و خیلی فعالانه حواسش بود که اینو رفعش کنه و بهتر بشه


audio: CiPNDKjtfVI_0136.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
خیلی رابطه خوبی با مردم برقرار می‌کنه از این نظر هم فکر می‌کنم یه چیز جدیدیه در سیاست ایران دوره مدرن که یه نخست‌وزیری بیاد مردم ببیننش هی می‌ره سفرهای استانی داره حالا خب تغییر تکنولوژی و پیشرفت تکنولوژی و اینا هم هست که این چیزا ممکن شده ولی بالاخره یه شبه تغییر تکنولوژی اتفاق نیفتاده


audio: CiPNDKjtfVI_0137.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
ولی هویدا یهو می‌شه نخست‌وزیری که می‌ره سفرهای استانی داره صحبت می‌کنه و البته دستش هم پره استقبال هم می‌شه ازش و شاه هم نگران محبوبیتش نیست ازش ترسی نداره جلوش رو نمی‌گیره یه اعتمادی تونسته بسازه که اینم واقعا یک نقطه کلیدی‌ایه که چطوری مدیریت شده و چکار کرده و چی دیده شاه در هویدا؟ و هویدا چی نشون داده که نگرانی از این نظر نداره


audio: CiPNDKjtfVI_0142.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
اینطوری که من فهمیدم یه جور دفتر ارتباطات مردمی و اینا ولی نه فقط برای اینکه پیغام بگیره از مردم می‌گه دفتر هویدا با یک تعداد زیادی از مردم در جاهای مختلف ایران در ارتباط مداوم بود زنگ بزنن احوال‌شون رو بپرسن نامه بدن بهشون برسن گرفتاری دارن رسیدگی کنن کمکی می‌خوان بهشون کمک کنن یعنی از تو دفتر نخست‌وزیری یک دفتری داشتن


audio: CiPNDKjtfVI_0143.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
از لیست آدم‌ها در سرتاسر ایران زنگ می‌زدن شما خب مثلا بچه به دنیا اومده کمک هزینه نمی‌دونم مدرسه می‌خواد بره این اینطوری ارتباط برقرار کردن یا به زبان شفاف‌تری داره اموال ملت رو هزینه می‌کنه یکی ممکنه بگه برای قوی‌تر کردن رابطه دولت و ملت یکی هم ممکنه بگه برای خریدن محبوبیت سیاسی بسته به اینکه شما کجا ایستاده باشی ولی کاری که داره می‌کنه اینه مشکلی نداره با اینکه در این راه هزینه کنه


audio: CiPNDKjtfVI_0144.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
مشکلی در اینکه برای اتحاد و هم‌پیمان سیاسی و متحد سیاسی اینا درست کردن پول خرج کنه نداره باز به نقل از نهاوندی که اوایل رابطه خوبی داشت با هویدا و وزیرش بود و بعدا رابطه‌شون بد شد انگار چون دور زد هویدا رو مستقیم رفت پیش شاه و جاه‌طلبی پیش از موعدی شاید داشت به مشکل خورده بود با هویدا بعدا ولی اوایل رابطه‌ش خوب بود و خود ایشون هم می‌گه می‌گه که هویدا آدم بسیار سلیم‌النفس و سالمی بود و


audio: CiPNDKjtfVI_0145.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
هیچ اهل رشوه گرفتن و اصلا ریخت و پاش شخصی و اینا نبود زندگیش جایی برای این کارها نداشت ولی با رشوه دادن و تسهیل کردن رشوه گرفتن دیگران نه تنها مشکلی نداشت بلکه ایشون می‌گه اصلا تو برنامه‌هاش بود این کاری بود که می‌کرد می‌گه چه مدیران دولتی چه اعضای خانواده سلطنتی رو هویدا در فساد می‌دید یا فسادشون رو ناظرش بود یا تسهیل‌کننده‌ش بود


audio: CiPNDKjtfVI_0146.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
و مشکلی هم باهاش نداشت و ممکنش هم می‌کرد و منتها شخصا اهل رشوه گرفتن نبود و این باز دوباره چیزی که برای من برجسته می‌کنه اینه که این آدم چطوری داره از اون مهارت‌های خودش استفاده می‌کنه که پشتوانه اجتماعی حکومت رو تقویت کنه هزینه کنه خرج کنه از پول و از اون مهارتش در رابطه گرفتن و رابطه ساختن و اینا


audio: CiPNDKjtfVI_0147.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
که از گروه‌های مختلف اجتماعی یا حامی بسازه برای حکومت یا دیگه اگه حامی هم نمی‌تونه بسازه مخالفی بسازه که غیرفعاله با بدنه جامعه و شهر و روستا و اینا یه جور سخنرانی و سفر و ارتباطات و تصویر اینکه من راننده ندارم و خودم پشت پیکانم می‌شینم و ساده‌زیستی و اینا که دروغ هم نبود واقعا واقعی بود با مخالفین فرهنگی و سیاسی حکومت هم اونا که حالا مثلا این چیزا براشون جالب نبود مهم نبود


audio: CiPNDKjtfVI_0148.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
با روشنفکرها با مذهبی‌ها با اینا با پول رسوندن یه کاری کنه که بتونن پروژه بگیرن کار بکنن یا با رابطه رو نگه داشتن یه خاطره خیلی جالب دیگه بنی‌صدر تعریف می‌کرده بنی‌صدری که خب مخالف رژیم بود مخالف حکومت شاه بود بعدا هم از سران انقلاب شد شد از اولین رئیس‌جمهور ایران و اینا ولی دانشجو که بود مخالف سیستم بود دانشجوی فعال مخالف سیستم بود


audio: CiPNDKjtfVI_0149.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
بعد این بنی‌صدر داشت از ایران می‌رفت می‌رفت برای درس خوندن می‌رفت بره خارج بعد می‌گه من داشتم می‌رفتم خارج رفتم دیدن هویدا به خداحافظی خیلی برا من خاطره عجیبی بود اولا که خب بالاخره جالبه


audio: CiPNDKjtfVI_0150.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
آخرین نخست‌وزیر مهم دوران شاه و اولین‌رئیس جمهور بعد از انقلاب دیدار می‌کنن اینطوری ولی خیلی جالبه که دانشجویی که مخالفه و داره می‌ره بیرون از کشور این قبل از اینکه بره می‌ره دیدن نخست‌وزیر می‌ره می‌بیندش درباره بازرگان هم فکر کنم باز دوباره نهاوندی می‌گفت توصیه داشت که پروژه بدین بهشون کار بهشون برسونین


audio: CiPNDKjtfVI_0151.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
می‌دونه با کیا کار کنه می‌دونه چطوری خوشحال‌شون کنه می‌دونه از امکاناتی که در اختیارش داره چطوری استفاده کنه که اون رابطه رو حفظ بکنه هر جایی که هستن اگر مخالفن یا موافق مثلا دورن هرچی که هستن شخصا هم آدم انتقاد‌پذیریه طبع لیبرال داره و اینا هم طبعا کمکش می‌کنه دیگه چون آدم بی‌تعصبیه در رابطه با خارج هم این نقشش مهمه


audio: CiPNDKjtfVI_0152.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
اون که آدمیه که راحت می‌تونه صحبت بکنه و راحت می‌تونه ارتباط بگیره و اینا در رابطه با خارج هم مهمه مخصوصا اگه نگاه کنیم که دورانیه که چه کار داره شاه می‌کنه رابطه با منطقه، رابطه با بلوک شرق که از یه جایی اونم می‌آد توی سیاست‌های جدید شاه گسترش رابطه با شوروی با متحدان شوروی توی اینا هم یه همچین نخست‌وزیری و یه همچین شخصیتی که طبعا می‌تونه رابطه بگیره و می‌تونه شخصا


audio: CiPNDKjtfVI_0154.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
این داستان‌ها رو حالا بعدا تو مرور تو مرورهای دیگر ایران دهه 40 و اینا خواهیم دید ولی شخصیت و توانایی هویدا کمک کرد برای پیش بردن برنامه‌هایی که عموما البته در سطح کلان برنامه‌های شاه بود با ویژن شاه طراحی شده بود با کمک هویدا و بقیه دولت داشت اجرا می‌شد این خب سیستم خوبی هم بود و تا یه جایی هم جواب می‌داد ولی خب اون همه قدرت دست یک نفر و بعد می‌خواد همه تصمیم‌ها رو کم‌کم خودش بگیره


audio: CiPNDKjtfVI_0155.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
همون موفقیت‌های اولیه‌ای که داره باعث می‌شه اعتماد‌به‌نفسش در تصمیم گرفتن بیشتر بشه و ادامه بده به همه تصمیم‌ها رو خودش گرفتن و از یه جایی هم اشتباه می‌کنه و همون موفقیت‌ها یک شکلی چون توی سیستم اشتباهه می‌شه زمینه شکست‌های بعدیش خیلی از اقتصاددان‌ها و بروکرات‌های دولتی بعدا که صحبتاشون رو گوش می‌کنی و می‌خونی


audio: CiPNDKjtfVI_0156.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
می‌گن که من فلان جا پیش‌بینی کردم من به فلانی گفتم که اینطوری می‌شه اینطوری می‌شه منظورم اینه که انقلاب می‌شه و


audio: CiPNDKjtfVI_0157.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
انقلاب هم حالا ما آخرش رو می‌گیم انقلاب واقعیتش اینه که خب اوضاع اقتصادی کنترلش خارج می‌شه اوضاع شروع می‌کنه به بد شدن اصلا قبل از اینکه شما انقلاب تو خیابون بیاد و انقلاب بشه و اینا شاخص‌های اقتصادی رو می‌شه نگاه کرد و متوجه شد که چی داره می‌شه در دهه 50 در ایران از رشد اقتصادی از تورم همون چیزایی که در دهه 40 انقدر خوب بود و عالی بود و فقط هم البته توی اقتصاد نیست تو همین مستندها می‌بینیم تو جاهای دیگه هم بعضی از تصمیمات سیاسی‌ای که


audio: CiPNDKjtfVI_0158.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
امروز معلوم شده غلطه توی اینا هم آدما می‌دونن که اشتباهه واضحه براشون که این تصمیمه اشتباهه خیلی‌ها حداقل اینه که باهاش مخالفن ولی کسی نمی‌تونه بگه مثل تاسیس حزب رستاخیز که یک زمانی که شاه تصمیم می‌گیره که نه این سیستم دو حزبی که داریم خوب نیست می‌خوایم یه حزبی بشیم خیلی‌ها باهاش مخالفن ولی کسی نمی‌تونه جلوی این اشتباه رو بگیره و اینو باید درباره‌ش صحبت کنیم به‌خاطر اینکه تیمی که انقدر موفقه و ما داریم بهشون کردیت می‌دیم


audio: CiPNDKjtfVI_0159.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
اعتبار می‌دیم به‌خاطر موفقیت‌هاشون باید می‌دیدن که قطار داره از ریل خارج می‌شه بعضیاشون می‌گن می‌دیدیم و باید می‌تونستن حرف‌شون رو بزنن که نمی‌دونیم چقدر زدن چقدر نزدن حالا هر کسی باید بره بخونه این تاریخ‌ها رو ما هم درباره‌ش صحبت می‌کنیم ولی ته‌ش رو می‌دونیم که عملا هیچ تاثیری نتونستن بذارن برای عوض کردن این تصمیمای غلط و همه اینا در مراتب مختلف مسئول هستن


audio: CiPNDKjtfVI_0160.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
به‌خاطر این توی اون سیستم از همه مهم‌تر شاید خود هویدا هویدا اگر به‌خاطر این فضای استقلالی که برای تکنوکرات‌ها و بروکرات‌ها و اینا به وجود آمده بود اعتبار بهش می‌دیم که باید هم بهش بدیم به خاطر از بین رفتنش هم قاعدتا باید مسئول باشه بیشتر تاریخ‌نگارایی که باهاشون مصاحبه می‌کنن بعضی از نزدیکان هویدا آدمایی که شاهد دست اول بودن اینا می‌گن که هویدا احتمالا انقدر چسبید به جایگاهش


audio: CiPNDKjtfVI_0161.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
که دیگه دلش رو نداشت رو حرف شاه حرفی بزنه دوره نخست‌وزیری هویدا رو اصلا بعضیا می‌گن دو دوره‌ست دوره دومش اون دوره‌ایه که چسبید به صندلی و پستش و کاری که باید بکنه و دیگه هشدار دادن به شاه و مخالفت با کارهای غلط و خطرناک سال‌های آخر شاه رو اصلا انجام نمی‌داد این یه تفسیریه و ممکنه اینطوری هم بهش نگاه کرد این مستند من‌وتو هم بیشتر سمتش اینطوری بود یه همچین روایتی بود ولی شاید یه طور دیگه هم بشه نگاه کرد


audio: CiPNDKjtfVI_0162.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
ما واقعیتش اینه که هیچ سندی نداریم من ندیدم نه من دیدم نه حالا آرش که با هم این ویدیو رو نوشتیم در واقع هیچ چیزی ندیدیم که یک جایی هویدا چه در زمان کامیابی‌ها و موفقیت‌ها چه بعدا که اوضاع خراب می‌شه جدی جلوی شاه ایستاده باشه با تصمیمی مخالفت کرده باشه بالاخره دو تا آدم هر چقدر هم به هم نزدیک باشن جدا از اینکه جایگاه‌شون در سیاست چیه ممکنه مخالفت‌هایی داشته باشن


audio: CiPNDKjtfVI_0163.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
هویدا اتفاقا به نظر می‌رسه یه وسواس شدیدی داره که علنا مدام اعلام ابراز وفاداری کنه و اعلام کنه که مملکت یک نفر شخص اول داره و شخص دوم هم نداره همونه که هست و نخست‌وزیر مجری دستورات شخص اوله این احتمالا یه بخشش به این برمی‌گرده که می‌خواد همراهی شاه رو با خودش داشته باشه و شاه احساس نگرانی نکنه و


audio: CiPNDKjtfVI_0164.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
این شخصیت رو از خودش جا بندازه که من جاه‌طلبی‌ای هم ندارم و اینا و احتمالا اینا توی موفقیتش هم موثره به تجربه و به شناخت فهمیده که این راه امن‌تریه برای تنظیم رابطه با شاه با وجود اینکه روابط عمومی خوبی داره دار و دسته‌ی سیاسی نداره درست هم نمی‌کنه تو این همه سالی که در قدرته واقعا واقعا خیلی جالبه همون چیزی که رمز موفقیتشه همون چیزیه که باعث می‌شه خیال شاه ازش جمع بشه


audio: CiPNDKjtfVI_0165.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
همون چیزیه که اتفاقا بعدا باعث زمین خوردن نه تنها خودش بلکه همون شاه و کل همه اون سیستم می‌شه شکل حکومت پادشاهی در ایران همیشه اینطوری بوده شخص اول اگر بخواد می‌تونه همه استقلالی رو که نفر دوم داره ازش بگیره می‌تونه بهش یه مقدار استقلال بده بعد می‌تونه همه رو بگیره نه تنها از شخص دوم از همه می‌تونه بگیره قبلا درباره‌ش صحبت کردیم درباره اون ایران جامعه کوتاه‌مدت و اینا صحبت کردیم


audio: CiPNDKjtfVI_0166.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
اینو تو رابطه هویدا و شاه هم می‌تونیم ببینیم اینکه می‌گیم هویدا دو دوره داشت واقعا شاید دقیق‌ترش اینه که هویدا که خیلی عوض نشد چه مثبتاش چه منفیاش همینه


audio: CiPNDKjtfVI_0168.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
ولی این ادامه همون رونده همون چیزایی که باعث قدرتش می‌شه چون ویژگی‌هایی نیست و اون سیستم سیستمی نیست که بتونه پایدار طولانی بمونه همونا می‌شه بعدا عامل ضعفش شاه از یه جایی بعد از موفقیت‌های دهه 40 احساس می‌کنه که خب دیگه خیلی کنترل خیلی خوبی داره شاید واقعا هویدا همون هویداست


audio: CiPNDKjtfVI_0169.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
شاهی که اول دهه 40 می‌دونسته که مشکل داره هم داخل مشکل داره مشکل داخلی داره هم به لحاظ بین‌المللی وضع شکننده‌ست احتیاج داشته به یک حرکت جدیدی اون انقلاب شاه و ملت به نیرویی که بیاد اون چشم‌انداز رو پیاده کنه ریلی که می‌خواد ایران رو بندازه روش حالا بعد از موفقیت‌های دهه چهل مشخصه که اعتماد‌به‌نفسش رو گرفته و باور کرده که اصلا عامل همه این موفقیت‌های شخص خودش بوده


audio: CiPNDKjtfVI_0170.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
دیگه حاضر نیست هیچ مقداری از قدرت رو با هیچ کس دیگری تقسیم کنه نه به جامعه حاضر بده نه به همون تکنوکرات‌ها حاضره بده و این نهایتا باعث می‌شه که حتی وقتی امروز می‌خوان نگاه کنن بررسی بکنن شاید اعتباری که باید به شاه بدن به‌خاطر پیشرفت‌های دهه 40 رو هم بهش نمی‌دن به‌خاطر تصمیم‌هاش در دهه 50


audio: CiPNDKjtfVI_0171.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
چند تا مثال بزنیم یه خرده‌ای دقیق‌تر شاید بشه دید یکی از مهم‌ترین اشتباهات شاه در جریان اصلاح برنامه پنجمه برنامه پنجم عمرانی اون موقع بهش می‌گفتن الان برنامه توسعه می‌گن اون موقع برنامه عمرانی 5 ساله و 7 ساله و اینا بوده از دهه 20 یا دهه 30 اگه اشتباه نکنم تو ایران هست چهار تا برنامه خلاصه اجرا شده بوده


audio: CiPNDKjtfVI_0172.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
برنامه چهارم دیگه رشد اقتصادی ایران می‌ره هم‌تراز سنگاپور و کره جنوبی و اینا کشورایی که تازه اصلا به اندازه ایران هزینه نظامی هم نمی‌کنن کلی هم سرمایه خارجی جذب کردن ولی ایران بدون اینکه سرمایه خارجی زیادی جذب بکنه


audio: CiPNDKjtfVI_0174.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
داره صرف هزینه نظامی می‌شه رشد اقتصادی خیلی خوبی داره شاه نگاهش اینه که خب این به خاطر همون 12 ماده انقلاب شاه و ملته که می‌گفت من خودم پیشنهاد دادم برنامه پنجم رو هم نوشتن شاه رفته در تخت جمشید درباره‌ش صحبت کرده برنامه رفته تو اجرا


audio: CiPNDKjtfVI_0175.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
بعد نفت گرون می‌شه در واقع گرون که نه، قیمت نفت جهش می‌کنه نزدیک 4 برابر می‌شه یعنی چی؟ یعنی درآمدهایی که تو برنامه پیش‌بینی شده یه دفعه خیلی زیاد می‌شه افزایش شدیدی می‌کنه درآمدی می‌آد که توی برنامه پیش‌بینی نشده برنامه رو وقتی می‌نوشتن برنامه پنجم رو خب از هزارتا کار و پروژه‌ای که می‌شده اجرا کرد و لازم بوده که اجرا کرد طبیعتا یه تعدادیش رو گذاشتن کنار چون بودجه براش نبوده دیگه حالا که یه پول اضافه‌ای پیدا می‌شه


audio: CiPNDKjtfVI_0177.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
برنامه رو داریم کلی کار هم گذاشته بودیم کنار چون پول نداشتیم سال 51 و 52 و ایناست دیگه من کم‌اطلاع ممکنه اینطوری فکر کنم که خب ما که می‌خوایم رشد کنیم طرح هم داریم افق‌مون هم که معلومه تمدن بزرگ و اینا مشکل این بوده که پول کم داشتیم حالا که پول داریم بریم همون کارایی رو که دوست داشتیم بکنیم نمی‌تونستیم رو الان بیاریم تو برنامه انجام بدیم اقتصاددان‌ها می‌گن نه این کار کار خوبی نیست اگر این پول گنده رو سریع بیاری توی اقتصاد


audio: CiPNDKjtfVI_0178.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
رشد رو سریع نمی‌کنه این می‌شه تورم همه برنامه‌هات رو به هم می‌ریزه نه که الان بگن تقریبا بیشتر اقتصاددان‌های سازمان برنامه همون موقع هم این رو می‌گفتن


audio: CiPNDKjtfVI_0179.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
اقتصاد ایران اقتصاد اون روز ایران ظرفیت جذب ناگهانی این درآمد اضافه رو نداره تجربه دنیا هم هست حالا بیماری هلندی ادبیاتش مثل امروز تولید نشده ولی پدیده ناشناخته‌ای نیست راه‌حل‌هایی هم براش داشتن یه جلسه خیلی مهمیه در رامسر معروفه به کنفرانس رامسر برای اینکه شاه صدا می‌کنه می‌گه بیاین اینجا برای اینکه این برنامه پنجم رو بازنگری کنیم خیلی جلسه تاریخی‌ای می‌شه شاه می‌گه من وقتی این برنامه رو اعلام کردم


audio: CiPNDKjtfVI_0180.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
خب اهداف ما خیلی بیشتر از اونی بود که جا داشتیم براش و می‌تونستیم انجام بدیم الان که پول داریم همون کارا رو باید بکنیم با سرعت بیشتر


audio: CiPNDKjtfVI_0181.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
ما که می‌دونیم کجا می‌خوایم بریم الان با پول بیشتر همون هزینه کنیم چند سال زودتر برسیم پیشنهاد می‌کنم واقعا کل سخنرانیش رو بخونید خیلی جالبه و نهایتا می‌ره به این سمت که برنامه باید بازنگری بشه


audio: CiPNDKjtfVI_0184.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
که بعدا در این برنامه تغییراتی داده شد حجم برنامه در بازنگرانی دو برابر می‌شه شاهی که دیگه الان مخالفت کردن باهاش راحت هم نیست حالا ما همیشه باید حواس‌مون باشه از 53 به بعد شاه بیمار هم هست و بیماریش رو هم کس خاصی نمی‌دونه و خودش می‌دونه اینا هم ممکنه که به هزار شکل تاثیر مستقیم یا غیرمستقیم گذاشته باشه روش


audio: CiPNDKjtfVI_0185.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
ولی به هر حال کسی نمی‌تونه باهاش مخالفت بکنه یا می‌کنن مثلا یه کارشناسای شاخصی می‌گن مخالفت می‌کنن آقای کنستانتین مژلومیان، بهمن آبادیان اینا آدمایی‌ان که اسم‌شون مونده در تاریخ که به عنوان مدیرانی از سازمان برنامه اقتصاددان‌هایی که مخالفت کردن و واکنش خیلی شدیدی شاه بهشون نشون داده


audio: CiPNDKjtfVI_0186.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
آبادیان رو یعنی به آبادیان نشون داده اون یکی رو اون آقای مژلومیان رو می‌گن پاراف کرده بوده زیر برنامه‌ای ولی آبادیان می‌گن تو همون جلسه مخالفتی کرد و شاه بهش فحش داد از جلسه انداختش بیرون مژلومیان می‌گن نوشت اون برنامه رو زیرش نوشت که این برنامه بوی خون می‌ده خیلی تکان‌دهنده‌ست واقعا می‌گن که نوشته که این پول‌ها پا درمی‌آرن می‌آن توی خیابون آدمی که واقعا آدم سیاسی نبود آدم سیاسی هم بعد از اینم نبود


audio: CiPNDKjtfVI_0188.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
ولی خطرهای بحران اجتماعی رو دیده بود که ممکنه بعد از این برنامه اتفاق بیفته خودش هم بعدا می‌گفت می‌گفت دیگه اصلا سیستم طوری شده بود که برنامه‌ریزی معنی نداشت شاه تصمیم می‌گرفت که چقدر کار باید بشه چیکار باید بشه چقدر هزینه بشه دیگه خب راه دیگه‌ای هم نبود دیگه


audio: CiPNDKjtfVI_0189.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
برنامه باید همون می‌شد برنامه نوشتن عملا از معنی افتاده بود اینه که شاه در مقابل این مخالفت‌های خیلی جزئی و آرومی که می‌شه خیلی قاطع می‌ایسته و می‌گه که نه ما باید بریم سریع‌تر برسیم به دروازه‌های تمدن بزرگ


audio: CiPNDKjtfVI_0190.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
این درآمد اضافه این فرصت رو به ما می‌ده و همه‌ش رو باید بیاریم توی بودجه و سریع کل اقتصاد رو متحول کنیم اگر پارسال ما هنوز در بستن بودجه مملکت ملاحظه داشتیم و وسط تابستان همیشه صحبت از این بود که خب این کسری بودجه رو چیکار بکنیم؟


audio: CiPNDKjtfVI_0192.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
با این همه درآمدمون چه بکنیم؟ به مجیدی رئیس سازمان برنامه هم می‌گه که اگر کارشناس‌های سازمان برنامه بخوان از این حرفا بزنن من در اون سازمان رو گل می‌گیرم مجیدی امیدوارم یک ویدیو هم درباره تاریخ شفاهی ایشون بسازیم


audio: CiPNDKjtfVI_0193.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
حتی وقتی که کارشناس‌های سازمان بعدا گزارش می‌آرن که این وضع این همه هزینه کردن داره فشار می‌آره به زیرساخت‌هایی که آماده نیست بحران دیگه تو همه زمینه‌ها آشکار شده از صنعت و کشاورزی و آب و برق و اینا


audio: CiPNDKjtfVI_0194.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
گزارشه رو می‌بینه می‌گه آره ولی خب کی جرات داره اینو ببره پیش شاه؟ این موضوعیه که توی سال‌های اخیر بیشتر و بیشتر هم داره درباره‌ش گفته می‌شه و نوشته می‌شه و ویدیو ساخته می‌شه و اونا رو هم پیشنهاد می‌کنم ببینین ولی خیلی خیلی جالبه خیلی خیلی آموزنده‌ست واقعا


audio: CiPNDKjtfVI_0196.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
می‌گن که گفت که من این کشور رو این همه سال بدون کارشناس اداره کردم بازم می‌کنم و وقتی می‌گه این همه سال معلومه داره به اون سال‌های موفقیت اشاره می‌کنه و معلومه که موفقیت‌ها رو کلا داره به اسم خودش می‌زنه از خودش می‌بینه قطعا نقشش توی اون موفقیت‌ها و در تعیین مسیر خیلی بزرگ بوده در زمینه سیاست خارجی و بازی که با نفت کرده و اینا کاملا مشخصه که چقدر دید خوبی داشته و چه ثباتی داشته


audio: CiPNDKjtfVI_0197.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
ولی اینکه اینطوری همه رو از خودش می‌بینه در حالی که تکنوکرات‌ها به‌خاطر اون فضایی که ایجاد شده بود برای کار کارشناسی تونسته بودن این همه کار رو درست پیش ببرن خب می‌شه همون زمینه‌ساز همون وضعیت بعدیش دیگه تو همین مستند من‌وتو هم بود که چندین بار اقتصاددان‌هایی که مطمئنن که عواقب این کار چیه به هویدا می‌گن که باید جلوی شاه رو گرفت ولی هویدا هیچ‌وقت این کار رو نمی‌کنه


audio: CiPNDKjtfVI_0199.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
دو تا برنامه موفق اقتصادی رو اجرا کرده ولی همچنان در خودش نمی‌بینه که بره روی حرفی که دیگه همه کارشناسا دارن بهش می‌گن درسته بره رو این وایسه سفت و این رو به شاه بگه نهایتش می‌گه اگه می‌تونید خودتون برین بگین و این کاریه که قبلا دست شاه نبوده جزو موضوعات امنیتی و سیاست خارجی و اینا نبوده که بگیم همیشه دست شاه بوده سپرده بوده به هویدا اینجا ولی تصمیم می‌گیره که خودش انجام بده


audio: CiPNDKjtfVI_0201.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
یکی دیگه از نمونه‌های اعتمادبه‌نفس کاذب شاه دوباره تو حرفیه که پشت سر کارتر می‌زنه علم می‌گه اینم می‌گم به‌خاطر اینکه مال همین دوره‌ست علم می‌گه که کارتر فشار می‌آورد که شاه وقتی که هویدا رو ورداشت به جاش یه شخصیت ملی بذاره یه آدمی که بتونه یه خرده‌ای جمع بکنه یک شخصیتی که نزدیک‌کننده باشه و


audio: CiPNDKjtfVI_0202.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
چون می‌دیدن که اوضاع خطرناکه و شاه مقایسه می‌کرد این رو با فشاری که کندی بهش آورده بود و اون موقع امینی رو برداشته بود شاه نخست‌وزیر کرده بود می‌گه من شاه 15 سال پیش نیستم خودش رو خب خیلی قوی‌تر می‌دونه و واقعا هم قوی‌تر بوده حداقل تا دو سال قبلش برای همین وقتی هویدا رو برمی‌داره به جاش آموزگار رو می‌ذاره که خب


audio: CiPNDKjtfVI_0203.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
حالا هر قضاوتی داشته باشی موفق نیست دیگه به نظر خیلیا اصلا انتخاب خیلی خیلی خیلی نامناسبی هم بوده تصمیمات اقتصادی دیگری هم داره شاه تو اون سال‌ها مخالف نظر کارشناس‌های تیم دولت و خب طبیعیه در هر سیستم سیاسی بین دو تا مقام ارشد سیاسی اختلاف نظر به وجود می‌آد چیزی کمیابی نیست فارغ از اینکه اصلا حق با کیه راه حل داره وقتی که این اختلاف رو هیچ طوری نمی‌شه حلش کرد خب مقام پایین‌تر استعفا می‌ده دیگه


audio: CiPNDKjtfVI_0206.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
ولی هویدا نمی‌تونه استعفا بده استعفا نمی‌ده چرا؟ چون در اون نظام سیاسی کسی استعفا نباید بده باید وایسه تا برکنارش کنن تا وقتی که مقام بالاتر نخوادش نخست‌وزیر که هیچی وزیر هم نمی‌تونه استعفا بده وزیر استعفاش چرا انقدر باید چیز پیچیده‌ای باشه؟ ولی وزیر نمی‌تونه استعفا بده


audio: CiPNDKjtfVI_0207.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
عالیخانی که سال‌ها تو کابینه هویدا وزیر اقتصاده می‌گه از دوره امینی به بعد اصلا کسی از وزرای کابینه حق استعفا نداشت


audio: CiPNDKjtfVI_0208.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
یا باید وایمیستاد شاه عوضش می‌کرد یا اگه می‌خواست بره باید یه طوری به شاه می‌گفت که اگر ممکنه یه پست دیگری به من بدین یا مثلا اجازه بدین من برم بخش خصوصی و اینا


audio: CiPNDKjtfVI_0209.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
هرم قدرت یه طوریه که یه کار خیلی متعارفی مثل استعفا چنان معنی بزرگی پیدا می‌کنه که نمی‌شه انجامش داد


audio: CiPNDKjtfVI_0210.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
کسی که 13 سال در قدرته اگر به میل خودش استعفا بده یعنی چی؟ یعنی متوجه شده یه سری رویه‌ها در کشور غلطه غلطه یعنی چی؟ یعنی نفر اول داره اشتباه می‌کنه استعفا می‌شه اعتراض به نفر اول و خب اعتراض یک مقام بلندپایه به نفر اول معنیش در ادبیات پادشاهی ایران می‌شه سرکشی


audio: CiPNDKjtfVI_0211.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
و سرکشی هم تحمل‌پذیر نیست و می‌تونه تاوانش خیلی سنگین باشه برای همین هم هویدا استعفا نمی‌ده وایمیسته وایمیسته انقدری که همه اون پیش‌بینی‌های کارشناسا اتفاق می‌افته بعد بالاخره شاه باید یه کسی رو مسئول این وضعیت معرفی کنه دیگه اون می‌شه هویدا


audio: CiPNDKjtfVI_0212.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
بازم شخص اول که نمی‌تونه اشتباه کرده باشه شخص اول همیشه حرف درسته رو گفته اقتصاد باید درست بشه اینا وابسته به این افزایش و کاهش درآمدهای نفتی نباشه پایین‌دستی‌ها بودن که مسئولیت‌شون بوده که گوش بدن و انجام بدن اگر گوش کرده بودن اینطوری نمی‌شد گوش نکردن اینطوری شد حالا هویدا باید بره چون به اراده مبارک ملوکانه


audio: CiPNDKjtfVI_0217.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
حالا ما واقعا نمی‌دونیم شاه از اول می‌خواسته هویدا رو موقت نگه داره یا واقعا می‌خواسته طولانی نگه داره یا نه ولی به هر حال تجربه هویدا به اون اندازه براش خوشایند بوده که 13 سال نگه‌ش داره و بعد برش می‌داره می‌ذاردش وزیر دربار اینا یه خرده حرف‌های حالا اقتصادی بود یه خرده حرف‌های سیاسی هم بود


audio: CiPNDKjtfVI_0218.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
یه خرده هم خارج از داستان هویدا مجبور شدیم بگیم به‌خاطر اینکه داستان هویدا رو نمی‌شه بدون واقعا این‌ها و جدا از داستان انقلاب گفت دیگه وقتی هم که تحلیل می‌کنن تحلیلگرها انقلاب رو بهش نگاه می‌کنن می‌گن که این توسعه‌ای که در دوران شاه به خصوص بعد از دهه 40 اتفاق افتاد توسعه نامتوازنی بود به چه معنی؟ به این معنی که کشور خیلی تغییر کرد خیلی خیلی تغییر کرد


audio: CiPNDKjtfVI_0219.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
مخصوصا در عملکرد اقتصادی کاملا مشخصه ولی شکل حکمرانی خیلی نسبت به زمان حتی مثلا ناصرالدین‌شاه عوض نشده بود از یه نظرایی


audio: CiPNDKjtfVI_0221.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
مخصوصا مخصوصا تو سال‌های بعد از دهه 40 ولی در بالاترین سطح سیاسی در تصمیم‌گیری‌ها یه چیزهایی عجیب مثل قبل مونده بود


audio: CiPNDKjtfVI_0222.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
باز دوباره تو همین مستند من‌وتو یک نشانه‌های واضحی برای این هست یه جایی که خیلی واضح می‌شه دید اونجاییه که دوستای هویدا می‌گن که هویدا سال‌های آخر با همه تصمیم‌های عجیب غریب شاه مشکل داشت


audio: CiPNDKjtfVI_0223.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
ولی مجری تصمیماتی بود که با خیلی‌هاشون مشکل داشت مجبور می‌شه که دبیرکل حزب رستاخیز بشه تغییر خیلی بزرگی بود ولی هویدا نه از این تغییر خبر داشت قبلش و نه اینکه بعدا که خبردار شد باهاش موافق بود


audio: CiPNDKjtfVI_0224.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
ولی شاه می‌گه نه من فکر کردم تک‌حزبی بشیم بهتره فکر کرده شکلش رو هم درآورده فرمتش رو هم حالا یا با کسی مشورت کرده یا نکرده به هر حال هویدا در جریان نیست به نظرم نمی‌رسه مشورتی کرده باشه نه در محتواش نه در جهت‌گیری اسمش رو هم حتی انتخاب کرده بعد یه تعدادی از مدیران مطبوعات رو جمع کرده اعلام عمومی می‌کنه که بله به اون دلیل اون دلیل ما تصمیم گرفتیم این حزب رو تاسیس کنیم اسمش رو هم بذاریم رستاخیز ملت ایران هویدا رو هم می‌کنه رئیسش


audio: CiPNDKjtfVI_0225.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
ما امروز یک تشکیلات جدید سیاسی ر پایه‌گذاری بکنیم و اسمشم بد نیست بگذاریم یا رستاخیز ایران یا رستاخیز ملی کار عجیبیه ما الان می‌فهمیم که این چقدر عجیبه همون موقع هم از صحبت‌ها و خاطرات آدما معلومه که فهمیدن این کار کار عجیبیه ولی مسیر سیاسی یه طوری پیش رفته که تصمیم اینطوری گرفته می‌شه و هویدا هم هیچ کاری نمی‌تونه


audio: CiPNDKjtfVI_0226.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
هیچی نمی‌گه حتی مخالفتی نمی‌تونه بکنه بگذریم از قدرت خلاصه هویدا اینطوری می‌ره کنار از کار که برکنار از قدرت که می‌ره کنار و دیگه یه جاهایی مشخص می‌شه که به زودی ممکنه قربانی بشه


audio: CiPNDKjtfVI_0227.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
این فرصت رو بهش می‌دن که مثل خیلی دیگه از مقامات نظام سیاسی بره از کشور خارج بشه اینور اونور حتی روایته که بعد از برکناری خود شاه بهش یه علامت‌هایی می‌ده که شما می‌تونی بری منتها هویدا نمی‌کنه این کار رو حالا بیماری مادرش رو بهانه می‌کنه یا هرچی نمی‌ره و می‌مونه تا سرنوشتش اون سرنوشت تراژیک می‌شه چند نفر می‌گن که مثلا فرار کردن رو دوست نداشت


audio: CiPNDKjtfVI_0228.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
نمی‌دونیم واقعا دلیلش چیه ولی شاید یه جور پرنسیپی برای خودش داشته که اینطوری فرار کردن رو دون شان خودش می‌دونسته شاید فکر می‌کرده اتهامی نداره که نتونه ازش دفاع کنه شاید به تشکیلات مملکتش اعتقاد داشت شاید هم به اون چه که کرده بود اعتقاد داشت و من خیال می‌کنم که اعتقاد او به اون چه که کرده بود به سالیان زحماتی که با یه گروهی متقبل شده بود


audio: CiPNDKjtfVI_0230.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
نمی‌تونست در نظر نگیره و یه روزی در یکی از این جلساتی که با او صحبتی کردم به من این حرف دقیقا یادم نمی‌آد گفت فوقش جوخه اعدامه


audio: CiPNDKjtfVI_0232.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
و خودم رو مدیون خیریه‌ی صدقه‌ی این و این بدونم نمی‌دونیم چقدر احتمال سقوط نظام سیاسی رو پیش‌بینی می‌کرده که بیاد مثلا توی همچین دادگاهی محاکمه بشه اونطوری بکشنش اگر بنده ترسی داشتم در ایران نبودم امروز آقای رئیس


audio: CiPNDKjtfVI_0233.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
بنده امکان رفتن به خارج رو نداشتم؟ می‌تونستم همون روزی که از وزارت دربار استعفا می‌دادم فرداش می‌رفتم بنده این شهامت رو داشتم بمونم اینجا تسلیم عدالت بودم


audio: CiPNDKjtfVI_0235.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
آدم با مطالعه‌ایه تاریخ انقلاب فرانسه رو قطعا خونده و می‌دونه تو همون زندان هم که هست کتابی که می‌خوان براش ببرن می‌گه کتاب تاریخ انقلاب فرانسه و چین و اینا رو می‌گه برام بیارین چون معلومه می‌دونه چیو باید مرور بکنه فکر می‌کنه اونا بهش کمک می‌کنن که شرایط رو بفهمه تصمیم بهتری بگیره ولی خلاصه نه می‌ره از ایران و نه کار دیگری می‌کنه و می‌مونه


audio: CiPNDKjtfVI_0236.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
حالا ما دیگه وارد اون قصه نمی‌شیم چون این ویدیو رو می‌خوایم با پایان نخست‌وزیریش تمام کنیم سراغ بعد از اون نمی‌خوایم بریم ولی سرنوشتش این می‌شه سرنوشت کسی که بر خلاف خیلی از آدمای دوروبر شاه


audio: CiPNDKjtfVI_0237.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
شهرتی به زندگی پرتجمل و فساد اقتصادی و اینا نداره هیچ‌وقت یک نان و پنیر بسیار مختصری براتون منظور شده


audio: CiPNDKjtfVI_0240.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
بله نان و پنیره خیلی هم خوشمزه‌ست من نان و پنیر رو خیلی دوست دارم در هر صورت مشهور بود با یه پیکان خودش داشت با همون رانندگی می‌کرد و بعدها هم اتهامش چه در دوره شاه چه در دادگاه انقلاب این بود که در دوره مسئولیتش فساد زیاد شده بدون اینکه صدایی از هویدا در بیاد که واقعا هم صدایی ازش در نیامده بود نه که حالا صدایی در نیامده بود ولی به شهادت دیگران ناظر فساد بود و علیه فساد خیلی کاری نکرده بود


audio: CiPNDKjtfVI_0242.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
قدرتی رو که برای اون مسئولیت لازمه بگیره قبول کرد مدیر اجرایی بشه و تا زمانی که قدرت سیاسی توی کارش دخالت نمی‌کرد فضای خوبی رو درست کرد برای کار کردن یک نسلی از تکنوکرات‌های درست شده در همین حکومت پهلوی پهلوی اول و دوم و موفق بود تا یک زمانی خیلی موفق بود در کل اون منظومه‌ای که داشت موفق کار می‌کرد هر کاری رو که انجام دادم با خلوص نیت بود


audio: CiPNDKjtfVI_0246.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
سعی هم می‌کنم که اینطور باشم امیدوارم که موفق باشم نمی‌دونم ولی سعی می‌کنم و بعد هم که قدرت سیاسی به این نتیجه رسید که حالا که مملکت رو خودش بدون کارشناس می‌تونه اداره کنه تا اینجا هم خودش بدون کارشناس رسونده اون فضای کاری مستقل از بین رفت و هر چی رشته بود پنبه شد نمی‌دونیم چقدر، کجا، با چه شیوه‌ای مشکل داشت با شاه و با روشی که شاه داشت کشور رو اداره می‌کرد درباره هیچ چیز دیگری هم که به نظرش غلط بود


audio: CiPNDKjtfVI_0247.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
ندیدیم مخالفتی با شاه بکنه ولی می‌دونیم که موافق بعضی از اینا نبود ولی سکوت کرد و نه برای خودش تو اون دوره طلایی اقتصاد ایران اعتباری برداشت خیلی نه به روز سختی هیچ اختلاف نظرش رو با شاه بروز داد نه از مسئولیت‌های اضافه‌ای که مثل دبیرکل حزب رستاخیز و اینا جز هزینه واقعا چیزی براش نداشت سر باز زد و نه حتی حاضر شد خیلی ساده در زمان مناسب استعفا بده موند و ایستاد


audio: CiPNDKjtfVI_0249.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
با اینکه بالاخره قربانی شد و قربانی بی‌فایده‌ای هم شد نه شاه باقی موند نه نظام سیاسی هویدا رو شاه دستور دستگیریش رو داد زمان شاه افتاد زندان تو همون زندان بود که انقلاب شد از دست زندانبان‌های دوره شاه افتاد دست زندانبان‌های دوره انقلاب و شد بالاترین مقام حکومت پهلوی که افتاده دست انقلابیون و اونا هم کشتنش کارگزاران دیگه چه اونایی که هویدا باهاشون خوب بود چه اونایی که خوب نبود


audio: CiPNDKjtfVI_0251.opus
source: youtube
source_id: CiPNDKjtfVI
invalidation: VALID
text:
و هویدا آخرش هم قربانی اون حکومت شد هم قربانی این حکومت شد قربانی انقلاب شد اما درست که نگاه کنی قبل‌تر قربانی شده بود در واقع قربانی انقلاب شد قبل از وقوع انقلاب داستان امیرعباس هویدا بود در دو ویدیو یه بار گفتیم تا زمان نخست‌وزیری یه بار هم داستان نخست‌وزیریش امیدوارم که یک تیکه دیگه‌ای باشه در پازل ما از تاریخ معاصر ایران


audio: 6sHPP5YYBsk_0002.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
جنگ سرد رو بهش می‌گن سرد چون توش دو طرف اصلی درگیر یعنی ایالات متحده آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی مستقیم با هم نجنگیدن در واقع جنگ سرد یک اسمیه برای یک دوران چهل و چند ساله‌ای که از دو سال بعد از جنگ جهانی دوم شروع شد از 1947 و تا 1991 و فروپاشی شوروی ادامه داشت و توش سطح تنش بالا بود بین دو ابرقدرت دنیا که از نظر ایدئولوژیک با همدیگه خیلی فرق داشتن


audio: 6sHPP5YYBsk_0003.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
خیلی خیلی با هم مخالف بودن در رقابت نظامی هم بودن در رقابت سیاسی هم بودن جنگ هم در واقع با هم کردن اما نه جنگ مستقیم گسترده یه سوال ممکن این باشه که چی شد شوروی و آمریکا اصلا با هم دشمن شدن؟ اینا که با هم خوب بودن جنگ جهانی دوم که اینا با هم خوب بودن جواب اینه که اینا با هم خوب نبودن یک دشمن مشترکی به نام هیتلر و آلمان نازی باعث شد اینا مدتی با هم متحد بشن اما همچین که شر اون کم شد


audio: 6sHPP5YYBsk_0004.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
اینا هم شروع کردن با همدیگه سرشاخ شدن چون در واقع از وقتی شوروی شد شوروی یعنی از زمان انقلاب بلشویکی آمریکا و شوروی با هم اختلاف داشتن اختلاف بزرگی هم داشتن می‌ترسیدن آمریکایی‌ها که همچین انقلابی با تاثیر ازون انقلاب بخواد در آمریکا هم اتفاق بیوفته یعنی این اختلاف بود، بزرگ هم بود ولی خاموش موند تا وقتی که جنگ جهانی دوم داشت دیگه به آخراش نزدیک می‌شد اون موقع این کشورهایی که با هم متحد بودن


audio: 6sHPP5YYBsk_0005.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
کم‌کم شروع کردن فکر کردن به فردای بعد از پیروزی که ما وقتی حالا آلمان نازی رو شکست دادیم هیتلر رو بساطش رو جمع کردیم حالا اون موقع تکلیف دنیا چی می‌شه؟ تکلیف نقشه‌ی اروپا چی می‌شه؟ اینجا هرکی هم دیگه نظر خودش رو داشت دیگه هر کسی گرفتاری خودش رو داره چرچیل می‌دید که جنگ تموم بشه خزانه‌ی بریتانیا خالیه و محتاجن اینا به کمک آمریکا در حالی که رقیب، دشمن، شوروی از همیشه قوی‌تر خواهد بود


audio: 6sHPP5YYBsk_0006.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
وقتی که جنگ تموم بشه مخصوصا چرچیل از اینکه شوروی بیاد در دریای مدیترانه نیروی دریایی مستقر کنه خیلی نگران بود و می‌ترسید یونان، ایتالیا، یوگسلاوی هر کدوم اینا می‌افتاد دست استالین کابوس چرچیل بود کلا ولی چرچیل دنبال اینه که یه چیزایی واسه بریتانیا بگیره و البته دنبال اینه که یک منطقه حایلی درست بشه بین شوروی و اروپای غربی روزولت دنبال چیه؟ آمریکا دنبال چیه؟ روزولت دنبال اینه که آمریکا رو بشونه در راس اقتصاد دنیا خیلی خیلی خلاصه


audio: 6sHPP5YYBsk_0007.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
هدفش برای بعد از جنگ جهانی دوم یه همچین چیزیه استالین هم اون موقع عملا شرق اروپا دستشه ارتش شورویه که آزاد کرده اروپایی شرقی رو و می‌خواد کنترل امورات داخلی رو توی این کشورا حفظ کنه برای خودش و البته دنبال رشد اقتصادی برای شوروی هم هست خیلی خلاصه گفتیم دیگه خیلی ساده‌سازی شده و اینا ولی یه همچین رئوس برنامه‌هایی اینا دارن مدت‌ها این سه قدرت مذاکره کردن چرچیل پا شد رفت مسکو با استالین مذاکره کرد


audio: 6sHPP5YYBsk_0008.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
روزولت رفت با استالین دیدار کرد سه تایی همدیگه رو دیدن در یالتا دیدن در تهران دیدن، در کنفرانس معروف تهران دیدن اونی که چرچیل و استالین توافق کرده بودن رو روزولت نمی‌پسندید اونی که روزولت با استالین بسته بود رو چرچیل دوست نداشت یه بارش جالبه، چرچیل که رفته بود استالین رو دیده بود توافقی با همدیگه کردن اونو روی یه کاغذ یادداشت، یه کاغذ پاره‌ی مچاله‌ای نوشته بودن اینو بعدا چرچیل این سند رو توی کتاب خاطراتش منتشر کرد


audio: 6sHPP5YYBsk_0010.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
که کی به کی می‌رسه قشنگ تقسیم می‌کنن با همدیگه بلغارستان 80 درصدش برسه به شوروی 20 درصدش مثلا برسه به غرب یونان 10 درصدش برسه به شوروی 90 درصدش برسه به غرب


audio: 6sHPP5YYBsk_0012.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
اینطوری نشستن تقسیم کردن دنیا رو بین خودشون یا مثلا یه بار توافق کردن چرچیل و روزولت که آلمان رو کلا بکنیم کشور کشاورزی صنایع نظامی و اینا رو همه رو جمع کنیم از آلمان که دیگه نتونن جنگ راه بندازن یه برنامه‌ای که البته اجراش نکردن بعدا گفتن اگه اجرا کنیم 25 میلیون نفر آلمانی می‌میرن از گرسنگی اما خلاصه فازشون این بود که بشینن دور هم سیگار بکشن چونه بزنن که مثلا دنیا رو چطوری بین خودمون تقسیم کنیم یک سوال جالب اینجا می‌تونه پیش بیاد


audio: 6sHPP5YYBsk_0013.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
اینکه چرا اصلا دارن انقدر درصد می‌دن به شوروی؟ چی شد که اصلا شرق اروپا افتاد دست شوروی که اینا اینطور مجبور بشن مذاکره کنن؟ جواب اینه که بنیان بلوک شرق رو همون موقع استالین گذاشت در واقع همون اول جنگ اول جنگ جهانی دوم یک پیمانی بست استالین با هیتلر یک مفادی از این پیمان اصلا تا سال‌ها سری بود کسی ازش خبر نداشت که بیا ما به هم حمله نکنیم لهستان رو بین خودمون تقسیم می‌کنیم قبل از اینه که آلمان بره لهستان رو اشغال کنه ها!


audio: 6sHPP5YYBsk_0014.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
یک مرزی بکشیم وسط لهستان مرز شوروی و آلمان می‌شه اینجا همین کار رو هم کردن شوروی اومد اون تیکه‌ی لهستان رو گرفت بعد شوروی رفت لتونی رو گرفت و استونی رو گرفت و لیتوانی رو گرفت و شرق فنلاند رو گرفت و یه بخشی از رومانی رو گرفت و اینارو همه رو اضافه کرد به خاک خودش الان که من دارم صحبت می‌کنم مارس 2022 هست چند هفته است که روسیه حمله کرده به اوکراین در تحلیل این حمله‌ی پوتین بعضیا می‌گن که لینکش رو تو این توضیحات می‌ذاریم


audio: 6sHPP5YYBsk_0015.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
این بیش از هر واقعه‌ی تاریخی دیگه‌ای یادآور اون حمله‌های استالین به اروپای شرقیه قبل از شروع جنگ جهانی دوم اولای جنگه که رفت و این کشورها رو گرفت و اونجا جای پاش رو محکم کرد یه نکته حاشیه‌ای بود برای کسایی که تحولات روسیه و اوکراین رو دنبال می‌کنن فکر کنم جالب باشه و حالا برای اینکه یه خرده‌ای پیچیده‌تر هم بشه ماجرا به این توجه داشته باشین که یه بخشایی از لهستان که اون موقع به شوروی اضافه شد الان تو خاک کیه؟


audio: 6sHPP5YYBsk_0016.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
تو خاک همین اکراینه و تو خاک بلاروسه بعدا ولی می‌دونیم که هیتلر این توافق رو نقض کرد حمله کرد به شوروی و استالین وارد جنگ جهانی دوم شد و بعدا هم در نهایت شرق اروپا رو شوروی از دست هیتلر آزاد کرد و همچی که آزاد کرد جا پا خودش رو اونجا سفت کرد کجا؟ در آلبانی در بلغارستان، در چکسلواکی در لهستان، در رومانی در مجارستان، در آلمان شرقی و اینطوری شد که اروپا و بعد در ادامه دنیا تقسیم شد


audio: 6sHPP5YYBsk_0017.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
به قول چرچیل پرده‌ی آهنینی وسط اروپا کشیده شد جنگ سرد اینطوری شروع شد وقتی این پرده کشیده شد و این دو قدرت باهم عملا سرشاخ شدن هرکی در حوزه‌ی خودش اول منتها در طول این دوران جنگ سرد تنش خیلی بالا گرفت از خرابکاری و جنگ‌های روانی گسترده و عملیات جاسوسی و رقابت فضایی و برنامه‌های نظامی و جنگ‌های واسطه‌ای و اینا تا دل‌تون بخواد این دو ابرقدرت کردن


audio: 6sHPP5YYBsk_0018.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
و چه بلاهایی هم که سر دنیا نیاوردن تو همین دوره کمتر کشوری فکر می‌کنم هست تو این دنیا که یه ترکشی از جنگ سرد بهش نخورده باشه ایران هم می‌دونیم یکی از اولین نقطه‌های بروز جنگ سرد بود قوای شوروی بعد از اینکه جنگ جهانی دوم تموم شد نمی‌رفتن از ایران بیرون از آذربایجان بیرون نمی‌رفتن می‌گفتن امتیاز نفت شمال رو باید به ما بدین که بریم بیرون ماجرایی که منجر شد به غائله‌ی آذربایجان و البته نهایتا اخراج روس‌ها از اونجا یا 28 مرداد و سقوط دولت مصدق رو


audio: 6sHPP5YYBsk_0019.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
در بستر جنگ سرد بهتر می‌شه فهمید یا اشغال افغانستان به دست شوروی رو که شروع یه فصل طولانی مدتی از بلاهاییه که سر افغانستان اومد یا کلی ماجراهای دیگه در آسیا و اروپا و آمریکای جنوبی و آمریکای مرکزی و بقیه‌ی دنیا جنگ سرد جنگ عقیده‌ها بود لیبرال دموکراسی بود در برابر سوسیالیسم این طرف آمریکا هر چی حکومت دست راستی تو دنیا پیدا می‌کرد، حمایت می‌کرد کاری نداشت اینا چقدر فاسدن، چقدر دیکتاتورن


audio: 6sHPP5YYBsk_0020.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
و از اونورم شوروی همه جا دنبال این بود که چپ‌ها رو برسونه به قدرت، هر طور که شده جنگ سرد رو می‌گن فازهای مختلفی هم داشت فاز اولش می‌گن فاز مهار بود سیاست آمریکا در واقع سیاست غرب به رهبری آمریکا


audio: 6sHPP5YYBsk_0022.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
در همان دوران ترومن هم شروع شد از ایران هم شروع شد این همون جاییه که می‌گیم جنگ سرد از ایران شروع شد ایران، می‌دونیم دیگه اشغال بود در جنگ جهانی دوم هر چند می‌خواست بی‌طرف بمونه ولی خب نشده بود و اشغال بود و انگلیس در طول جنگ از جنوب گرفته بود اومده بود شوروی هم از شمال گرفته بود از این راه در واقع غربی‌ها به شوروی چیزمیز می‌رسوندن قرار هم بود جنگ که تموم شد اینا بعد شیش ماه از ایران برن بیرون ولی جنگ تموم شد مهلت 6 ماهه هم سر اومد و روس‌ها نرفتن یه دولتی در آذربایجان درست کردن


audio: 6sHPP5YYBsk_0023.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
فرقه‌ی دموکرات، یک جمهوری درست کرد در آذربایجان یه جمهوری کردی هم درست کردن در مهاباد داستان‌هاش مفصله جاش واقعا اینجا نیست اگه دوست داشتید یه لینک تو توضیحات می‌ذارم اونجا جای خوبیه که بشنوید خلاصه‌ی این ماجرا رو بسیار بسیار ماجرای مهم و جالبیه ولی بلاخره اینا اینجا موندن آمریکا و انگلیس هم نمی‌خواستن بذارن شوروی اینطوری بیاد نفوذش رو اینجا در ایران هم زیاد کنه مخالفت کردن و نهایتا قوای روس بیرون رفتن حالا یا با فشار ترومن بیرون رفتن با تهدید و فشار ترومن بیرون رفتن


audio: 6sHPP5YYBsk_0024.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
که رئیس جمهور آمریکا بود یا با تدبیر قوام‌السلطنه رفتن حالا یا هر چی داستان ما اینجا این نیست داستان ما اینه که در این دوره‌ی مهار دوره دکترین ترومن غربی‌ها اومدن سازمان ناتو رو درست کردن می‌خواستن مهارکنن دیگه یک اتحاد نظامی درست کردن که بتونن جلوی شوروی رو بگیرن آمریکا، انگلیس، فرانسه و چندتا کشور دیگه البته آلمان توشون نیست آلمان خیلی زوده که بخواد در یه پیمان نظامی شریک اینا بشه ولی اینا اومدن و یک پیمانی درست کردن


audio: 6sHPP5YYBsk_0025.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
گفتن اگه یه کسی به یکی از ما حمله کنه انگار به دیگری حمله کرده همه باید دفاع کنیم از همدیگه در برابر شوروی شوروی در مقابل اومد پیمان ورشو رو درست کرد با یه سری کشورهای اروپای شرقی پیمانی بستن در مقابل پیمان ناتو تو اون سال‌های اول چندتا اتفاق خیلی مهم هم افتاد یکیش این بود که آلمان دو تیکه شد می‌دونیم شرق آلمان رفت در بلوک شرق غرب آلمان رفت به اردوگاه غرب در اون دوره در کره با هم جنگیدن دو طرف به واسطه در چین جنگیدن


audio: 6sHPP5YYBsk_0026.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
جنگ چین البته جنگ داخلی بود ولی خب هر کدوم طرف یکی بودن هر جای دنیا، هر جای دنیا تقریبا که درگیری می‌شد یه طرف درگیری با شوروی می‌بست یه طرفش با آمریکا معنی دنیای دوقطبی یه معنیش هم همینه دیگه از آمریکای لاتین، کوبا، نیکاراگوئه گواتمالا، شیلی پاراگوئه، برزیل پرو، آرژانتین السالوادور اینور تو آسیا چین، کره شمالی، کره جنوبی ویتنام، کامبوج، تایلند اندونزی، مالزی هند، پاکستان، افغانستان


audio: 6sHPP5YYBsk_0027.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
همه جا ردپای این درگیری هست در طول این جنگ هم خب رهبرای مختلفی هم آمدن در هر دو کشور سیستم عوض شد دولت عوض شد در شوروی بعد از استالین می‌دونیم خروشچف آمد خروشچف و یه دوره‌ای استالین‌زدایی داشتن داستان سخنرانی خروشچف علیه استالین رو توی وبلاگ بی‌پلاس نوشتیم داستان آموزنده و بسیار مهمی هم هست از معروف‌ترین داستان‌های فکر می‌کنم دوران خروشچفه یه مقداری هم درباره‌ی اون ماجرا توی اپیزود چین پادکست بی‌پلاس صحبت کردیم


audio: 6sHPP5YYBsk_0028.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
توی آمریکا هم تغییرات بزرگ داشتیم آیزنهاور رئیس جمهور آمریکا شد به عنوان یکی از ژنرال‌های فاتح جنگ جهانی از ژنرال‌های فرمانده‌ی قوای متفقین شد رئیس جمهور آمریکا و جالب اینکه این آدمی که نظامی بود یکی از مهم‌ترین سخنرانی‌هاش که یادگارشه در سیاست آمریکا مونده به عنوان میراثش سخنرانیه که وقتی داشت دولت رو تحویل می‌داد انجام داد


audio: 6sHPP5YYBsk_0030.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
در واقع علیه صنعت نظامی آمریکا سخنرانی کرد و هشدار داد درباره‌ی رشد این و قدرتی که داره می‌گیره هشدارهای بسیار جالب و آینده‌نگرانه‌ای داده


audio: 6sHPP5YYBsk_0031.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: INVALID_CHARS
text:
In the councils of government we must guard against the acquisition of unwarranted influence whether sought or unsought by the military-industrial complex The potential for the disastrous rise of misplaced power exists


audio: 6sHPP5YYBsk_0032.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
پیشنهاد می‌کنم اگر علاقه دارید به این موضوع‌ها اون سخنرانی رو حتما ببینین و البته شاید در ذهن ما بزرگترین نقطه‌ی منفی کارنامه‌ی آیزنهاور نقش دولتش باشه در ساقط کردن دولت مصدق بگذریم، برگردیم به جنگ سرد یک نقطه‌ی عطف مهم در دوران جنگ سرد ماجرای بحران موشکی کوبا بود سال 1962 بود دیگه هر دو ابرقدرت الان بمب اتم داشتن و آمریکا ورداشت موشک‌هاش رو آورد مستقر کرد از جمله در ترکیه شوروی هم برد موشک گذاشت کجا؟


audio: 6sHPP5YYBsk_0033.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
بیخ گوش آمریکا در کوبا خیلی ماجرای پرتنش و بسیار مهمیه این هیچ‌وقت نه قبلش، نه بعدش در طول جنگ سرد دنیا به اندازه‌ی اون روزها به آستانه‌ی جنگ اتمی نزدیک نشد اینو همون موقع هم گفتن اما پنجاه سال بعد سال 2002 معلوم شد تو یه کنفرانسی که فاصله دنیا با جنگ جهانی اتمی ازونی که فکر می‌کردیم هم کمتر بوده و احتمالا احتمالا یک نفر یک نفر، یه آقایی به نام واسیلی آرخیپوف


audio: 6sHPP5YYBsk_0034.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
اگر مخالفت نمی‌کرد با شلیک بمب از زیر دریایی یا یه همچین چیزی جنگ اتمی شروع می‌شد در واقع این آدم الان می‌گن دنیا رو نجات داد چون ارتش شوروی که مستقر بود در کوبا اینا اجازه و کد لازم برای اینکه حمله بکنن رو داشتن سه تا فرمانده هم بودن اینا باید تصمیم می‌گرفتن که بزنن یا نزنن و دوتاشون موافق بودن و یکی‌شون مخالف بود و اگر این آقای واسیلی آرخیپوف مخالفت نکرده بود واقعا ممکن بودن دنیا کشیده بشه به جنگ اتمی


audio: 6sHPP5YYBsk_0035.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
البته می‌گم اینو واقعا اون موقع ما نفهمیدیم یعنی ما که نبودیم دنیا اون موقع نفهمید چیزی که ما فهمیدیم چیزی که شد و صورت ماجرا بود مذاکرات پرتنش و تاریخی بود بین کندی، رئیس جمهور آمریکا و خروشچف رئیس اتحاد جماهیر شوروی و نهایتا آمریکا توش متعهد شد که دست از خیال اشغال کوبا برداره شوروی هم موشک‌ها رو جمع کنه و موشک‌هایی هم که تو ترکیه گذاشته بودن جمع بشه چند تا درس بزرگ داشت این بحران موشکی


audio: 6sHPP5YYBsk_0036.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
یک نتیجه‌ی مهم داشت در ادامه‌ی جنگ سرد اونم اینکه گفتن که یک مسیر مستقیم شفافی باید داشته باشیم برای گفت‌وگو بین دو ابرقدرت


audio: 6sHPP5YYBsk_0038.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
اون موقع برقرار شد تو فیلما می‌بینیم یه تلفن قرمز نشون می‌دن رو میز رئیس‌جمهور آمریکاست از اونور هم مثلا تو کرملین هست این می‌تونه به اون زنگ بزنه حالا این شکلی نبوده در اصل اول فکس بوده بعدا هم تبدیل شده به یه جوری ایمیلی ولی ایناش مهم نیست دیگه اینا صورت ماجراست اصل قضیه اینه که یک خط ارتباطی مستقیمی گفتن لازمه بین دو قدرت برقرار باشه مستقیم و در سطح بالا این بعد از این ماجرای بحران موشکی کوبا اتفاق افتاد بعد از این بحران موشکی


audio: 6sHPP5YYBsk_0041.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
تنش‌زدایی فکر می‌کنم به فارسی می‌شه کاهش تنش دورانی که توش نیکسون و کیسینجر نیکسون رئیس جمهور و کیسینجر وزیر خارجه سعی کردن تنش رو با شوروی کم کنن برنامه‌های نظامی رو شروع کردن محدود کردن شوروی متعهد شد که تو کشورای اروپای شرقی مثلا انتخابات برگزار بشه چین رو از شوروی جدا کردن آمریکا شروع کرد با چین رابطه برقرار کردن و البته بعد از اینکه نیکسون کله پا شد و بعد هم که شوروی به افغانستان حمله کرد این دوران هم تموم شد


audio: 6sHPP5YYBsk_0042.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
دوران پر حرف و حدیثی هم هست به خاطر اینکه انگار هر کسی تعریف خودش رو داشت از این تنش‌زدایی هیچ‌کدوم هم راضی نبودن از کارهای اون یکی شاید واسه همینم بود بعد از چند سال برگشتن دوباره به همون دوران پرتنش روابط شرق و غرب در دهه‌ی 80 دوباره رابطه‌ی پرتنشی شد سال 82، 1982 که ریگان رئیس‌جمهور شد یکی از شعارهای کمپینش همین بود که چیه این دیتانت؟ این خیابون یه طرفه‌ست این تنش‌زدایی فقط ما دارین امتیاز می‌دیم اصلا و اینطوری تنش بالا رفت


audio: 6sHPP5YYBsk_0043.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
در حالی که وضع شوروی خوب نبود وضع اقتصادی شوروی خراب بود و در این دوران گورباچف جوان اومد شد رهبر شوروی یه خرده توی اپیزود ما تعریف کردیم که چه فازی داشت شوروی اون موقع چند تا پشت سر هم رهبرای پیر و خسته اومده بودن در شوروی خیلی خیلی چهره‌ی ضعیفی پیدا کرده بود رهبری بعد از اینا گورباچف اومد، جوون و بعد با سیاست‌های اصلاحات اقتصادی و سیاسی


audio: 6sHPP5YYBsk_0045.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
بعد هم خروج از افغانستان بعد هم کشورهای اروپای شرقی می‌خواستن از زیر کنترل شوروی بیان بیرون روش اتحاد جماهیر شوروی تا اون موقع این بود که در این جور مواقع تانک بفرست سراغ‌شون ولی گورباچف تانک‌کار نبود و تمایلی برای اینکه با این دولت‌های دست‌نشانده از این دولت‌های دست‌نشانده‌ی نظامی حمایت بکنه نداشت و کم‌کم یک موجی از انقلاب‌ها شروع شد در اروپای شرقی انقلاب‌های عموما عموما آرام و صلح‌آمیز


audio: 6sHPP5YYBsk_0046.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
و تقریبا همه این دولت‌های کمونیستی اروپایی شرقی یکی یکی بساط‌شون جمع شد بعدم که خب حزب کمونیست شوروی قدرت رو از دست داد و بعد هم اصلا اتحاد جماهیر شوروی جمع شد جمع شد بعد چی شد؟ می‌دونیم هر کدوم شدن یک جمهوری هرکدوم شدن یک کشوری روسیه شد جانشین شوروی میراث شوروی رسید به روسیه بقیه‌شون هم همین اکراین و قزاقستان و آذربایجان و ارمنستان و گرجستان و ترکمنستان و تاجیکستان و کلی‌های دیگه


audio: 6sHPP5YYBsk_0047.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
اینا شدن جمهوری‌های تازه استقلال‌یافته به زبان اون موقع درباره‌ی جنگ سرد خیلی حرف هست هم می‌شه منطقه به منطقه رفت مثلا تو آسیا بررسیش کرد جنگ کره، ویتنام، جاهای دیگه هم می‌شه یه خرده فعالیت‌های جاسوسی، ضد‌اطلاعاتی این دو بلوک علیه همدیگه رو توش کنجکاوی‌های جالبی کرد و ردش رو در دنیای امروز گرفت و همینکه می‌شه به زمینه‌های تاریخی و اتفاقات بعدش نگاه کرد که آیا مثلا واقعا جنگ سرد واقعا اونطوری که ما همه فکر می‌کردیم تموم شد؟


audio: 6sHPP5YYBsk_0048.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
آیا آمریکا شوروی رو شکست داد؟ آیا اصلا جنگ سرد، سرد بود؟ اگه تموم شد چرا پیمان آتلانتیک شمالی که در واقع پیمان نظامی بود علیه شوروی نه تنها جمع نشد بعدش بلکه هی بزرگتر شد؟ هم مرزهاش به سمت شرق رفت هم دامنه‌ی دخالتش مثلا کشید به اینکه در لیبی هم دخالت کنه که دیگه اصلا ربطی به روسیه و شوروی نداشت دیگه جنگ سرد مثل بسیاری دیگه از اتفاقات مهم تاریخی اثرش در اون بازه‌ی خودش محدود نیست دنیای امروز رو اگه بخوایم بفهمیم


audio: 6sHPP5YYBsk_0049.opus
source: youtube
source_id: 6sHPP5YYBsk
invalidation: VALID
text:
باید دنیای دیروز رو هم یه کمی بشناسیم و این ویدئو اولین تلاش ما بود برای آشنا شدن با دورانی که بهش می‌گیم جنگ سرد ولی کارمون با این دوران مهم تاریخ معاصر اینجا تموم نمی‌شه


audio: ImsTZbGTWJI_0003.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
خیلی از سوال‌های اساسی درباره اسرائیل رو این بیانیه می‌تونه جواب بده به خاطر اینکه اسرائیل کشور جدیدیه دیگه دولت نسبتا تازه‌ایه یک عده‌ای آدم از جاهای مختلف دنیا عموما به صورت سازماندهی شده پاشدن اومدن یه جای جدیدی یه کشور تازه درست کردن گفتن این کشور ماست و دنیا هم اینو پذیرفت تا حد خیلی زیادی پذیرفت امروز برای ما شاید خیلی طبیعی باشه که آمریکا، انگلیس، قدرت‌های بزرگ حامی اسرائیل هستن ولی چی شد که همچی شد؟


audio: ImsTZbGTWJI_0004.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
چی شد که یه همچین حمایتی شکل گرفت؟ بیانیه بالفور یه مقدار زیادی این رو توضیح می‌ده من علی بندری هستم و این کانال یوتیوب بی‌پلاسه


audio: ImsTZbGTWJI_0007.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
بالفور اسم یه آقایی بود که سیاستمدار بود در بریتانیا در اوائل قرن بیستم بیانیه بالفور هم بیانیه رسمیه که دولت بریتانیا در 1917 در پایان جنگ بزرگ جنگ جهانی اول صادر کرد و حمایت کرد تو این بیانیه رسما از این ایده که مردمان یهودی برن در فلسطین ساکن بشن فلسطینی که اون موقع منطقه‌ای بود در امپراتوری عثمانی جمعیتش هم عمدتا مسلمان بعد هم تعدادی هم مسیحی


audio: ImsTZbGTWJI_0008.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
و اقلیتی هم یهودی پس بیانیه بالفور کی صادر شد؟ 1917 در پایان جنگ جهانی اول کی صادرش کرد؟ دولت بریتانیا ولی چرا این موضوع اصلا مهم شد؟ ما معمولا شنیدیم جنگ جهانی دوم و هولوکاست و هیتلر و اینا بود که


audio: ImsTZbGTWJI_0010.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
سال 1948 این قصه بیانیه بالفور ولی مال 30 سال قبل از اونه چرا اون موقع چنین ایده‌ای تونست حمایت سیاسی پیدا کنه؟ این رو برای اینکه بفهمیم باید یه مقدار پیش‌زمینه‌ی قصه رو بدونیم پیش‌زمینه‌ی قصه هم برمی‌گرده به صهیونیسم ریشه‌ی صهیونیسم برمی‌گرده به قرن 19 میلادی قرن 19 میلادی یک عده‌ای از یهودی‌ها در اروپا طرفدار این ایده شدن که یهودیت فقط دین ما نیست


audio: ImsTZbGTWJI_0011.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
یهودی بودن، هویت قومی و هویت ملی ماست حواسمون هم باشه وقتی دارن این حرف رو می‌زنن که هر چند در کشورهای زیادی آدم یهودی داره زندگی می‌کنه اما اینها همه‌جا اقلیت هستن اقلیت کوچیکی هم هستن معمولا هیچ‌جا کشورشون نیست ولی تو این شرایط هم‌زمان با اینکه یک موج یهودی ستیزی هم در روسیه شکل گرفته یک عده‌ای از یهودی‌ها شروع می‌کنن رفتن به سرزمین فلسطین کی؟ 1880


audio: ImsTZbGTWJI_0014.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
میاد یه مقاله‌ای، یه متنی منتشر می‌کنه به عنوان دولت یهودی و می‌گه که آقا تنها راه‌حل مسئله‌ی یهود اینه که ما یهودی‌ها دولت خودمون رو درست کنیم دولت خودمون رو تاسیس کنیم مسئله‌ی یهود


audio: ImsTZbGTWJI_0016.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
یک مسئله‌ای بود در قرن 18، قرن 19 نیمه اول قرن 20 واقعا یکی از مسائل اساسی بود در اروپا اهل فکر درباره‌اش نظر می‌دادن که آقا با این اقلیت یهودی در این قاره‌ی مسیحی چه باید بکنیم؟ از نظر قانونی، از نظر اجتماعی اقتصادی، سیاسی چند دهه موضوع مناظره‌ی فکری بود این آقا یه ایده‌ای داد گفت که راه‌حل اینه که ما یهودی‌ها دولت یهودی داشته باشیم یک سال بعد هم آمد بنیاد صهیونیسم رو تاسیس کرد اولین جلسه بنیاد هم


audio: ImsTZbGTWJI_0017.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
اصلا همین بحث بازگشت به ارض موعود یا همون سرزمین فلسطین مطرح شد گفتن ما باید بریم دولت یهودی درست کنیم فلسطین هم باید این کار رو بریم بکنیم برای این کار هم یه سری اقداماتی لازمه تقویت احساسات یهودی وجدان یهودی، این‌ها بعد قدم‌هایی باید اصلا برداریم برای تاسیس دولت و جلب حمایت و این‌ها درباره این چیزها صحبت کردن این آقا البته در سال 1904 خودش مرد و ایده‌ای رو که داده بود و حرکت صهیونیسمی رو که بنا کرده بود


audio: ImsTZbGTWJI_0018.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
رو عمرش اصلا قد نداد که ببینه که داره پا می‌گیره و جانی پیدا می‌کنه و این‌ها کسی که بعد از ایشون رئیس بنیاد صهیونیست شد  بود ایشون یه برنامه‌ی مهمش این بود که حمایت بین‌المللی بگیره واسه‌ی این ایده‌شون توی منطقه‌ای که اینا می‌خوان برن خب اکثریت که مسلمونن، هیچی مسیحی‌هایی هم که هستن کاتولیک‌هاشون حمایت فرانسه رو دارن ارتدکس‌هاشون حمایت روسیه رو دارن بریتانیا یه مقدار اینجا بی‌متحد مونده یک مشکلی هم اون‌موقع خود بریتانیا با یهودی‌ها داره


audio: ImsTZbGTWJI_0019.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
گفتیم آزار یهودی‌ها در روسیه زیاد شده اینا دارن فرار می‌کنن از جمله جاهایی که می‌رن، می‌رن بریتانیا و بریتانیایی‌ها نمی‌خوان که اینا برن اونجا دنبال جا می‌گردن واسه‌ی این‌ها مثلا یک گزینه اصلا این بود که اینا می‌گفتن ما شرق آفریقا جا داریم بریتانیا می‌گفت در اوگاندا، بیاین برین اونجا اون آقای بنیانگذار صهیونیست هم راضی بود انگار به این راه‌حل اصل براش دولت یهودی داشتن بود، توی این مرحله حمایت بریتانیا هم داشت به دست می‌آمد منتها اون که مرد این جانشینش از مخالفان ایده بود


audio: ImsTZbGTWJI_0020.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
گفت نه آفریقا چیه؟ اوگاندا چیه؟ اورشلیم واسه ما مثل لندنه واسه شما بریتانیایی‌ها ما باید بریم فلسطین خلاصه کم‌کم حمایت رسمی دولت بریتانیا جلب شد این خودش البته خب خیلی داستانه ها ما اون داستان رو الان نمی‌خوایم بگیم برای همین کوتاه داریم می‌کنیم اونجاشو این‌طوری ولی دولت بریتانیا شد حامی این ایده که یهودی‌ها برن فلسطین اونجا دولت یهودی تشکیل بدن سال 1914 جنگ شد جنگ جهانی اول در اروپا شروع شد


audio: ImsTZbGTWJI_0023.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
بعدا اون طوری که در اپیزود توپ‌های ماه اوت پادکست بی‌پلاس شنیدیم عثمانی هم پیوست به همین جبهه‌ی آلمان همچی که عثمانی آمد در جنگ حامیان صهیونیست‌ها هم در دولت بریتانیا قدرت رو گرفتن دستشون آقای بالفور که اسمش روی این بیانیه هست اون موقع نخست وزیر نبود حزب اپوزیسیون دولت بود ولی سیاستمدار مهمی بود صهیونیست‌ها داشتن با این جلسه می‌کردن و این رو همراه خودشون می‌کردن از اون ور بریتانیایی‌ها داشتن به حسین


audio: ImsTZbGTWJI_0024.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
حاکم مکه می‌گفتن که آقا تو بیا علیه عثمانی شورش کن یادمون باشه حجاز و همه اونجاهایی که الان عربستان و اردن و عراق و کویت و سوریه و لبنان و اینا همه در امپراتوری عثمانی بود دیگه اینا می‌خواستن از تو هم یک حمله‌ای به عثمانی بکنن به این حاکم مکه، بریتانیایی گفتن تو بیا شورش کن ما در عوض قول می‌دیم وقتی عثمانی رو کله‌پا کردیم به شما عرب‌ها اصلا استقلال بدیم مرزها رو هم اصلا می‌دیم شما خودت بکش حالا بیشترشو می‌دیم خودت بکش


audio: ImsTZbGTWJI_0025.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
به جز یه بخش‌هایی از سوریه که غرب دمشقه مثل حمص و حلب و حما و این‌ها بقیه‌اش رو اصلا هم می‌دیم تو بکش این بعدا البته یه مقدار دردسر شد چون فلسطین هم به هر حال غرب دمشقه منتها خب اسمش رو به طور مشخص اونجا نیاورده بودن اسم اون حمص و حلب و اینا رو آورده بودن درباره این قرار مدارهایی که این‌ها با حسین حاکم مکه گذاشتن ما قبلا در وبلاگ بی‌پلاس نوشتیم اونجا می‌تونید بخونید در نیمه دوم جنگ یعنی سال 1916 تا 1918


audio: ImsTZbGTWJI_0026.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
دو اتفاق مهم افتاد دو تا اتفاقی که برای تعیین سرنوشت فلسطین خیلی کلیدی بودن اولین اتفاق این بود که قرارداد امضا شد قراردادی که اولا محرمانه بود ولی مشخص می‌کرد که بعد از این‌که جنگ تموم بشه قراره بریتانیا و فرانسه سرزمین‌های عربی رو چطوری بین خودشون تقسیم کنن؟ بقایای عثمانی چطوری قراره تقسیم بشه؟


audio: ImsTZbGTWJI_0028.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
یک سرزمین بین‌المللی باشه حالا اینو داشته باشین در بریتانیا دولت عوض شد دولت عوض شد و آقای بالفور شد وزیر خارجه و برعکس دولت قبلی که اینا می‌گفتن که عثمانی رو باید با اصلاحات و این‌ها کارش رو پیش ببریم، درستش کنیم اینا می‌گفتن نه کار عثمانی با اصلاحات درست نمی‌شه بعد از جنگ ما باید اینا رو ورداریم تیکه تیکه کنیم تجزیه‌اش کنیم بره پی کارش یه فشار هم گذاشت پشت نیروهای نظامی که آره واسه این که حمایت افکار عمومی رو


audio: ImsTZbGTWJI_0029.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
به دست بیارین، در بریتانیا خوشحال بشن مردم بریم یه پیروزی خوبی در اون منطقه جور کنیم یعنی علیه عثمانی چیکار کنیم؟ فلسطین رو بگیریم خودمون رو برسونم به اورشلیم اینجا دولت بریتانیا سه تا گروه ذینفع رو باید مدیریت می‌کرد هم فرانسوی‌ها رو، هم عرب‌ها رو هم صهیونیست‌ها رو مذاکره با صهیونیست‌ها رو کی انجام می‌داد توی دولت؟ وزیر خارجه که همین آقای بالفوری بود که گفتیم از قبل صهیونیست‌ها داشتن باهاش صحبت می‌کردن


audio: ImsTZbGTWJI_0030.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
بالفور حالا باید میومد با وایزمن که رهبر جدید بنیاد صهیونیسم بود، صحبت کنه قبل از اون خیلی مذاکره کرده بودن منتها همیشه می‌گن که اون مذاکرات غیر رسمی بود اصلا تحت پوشش مذاکرات دیگه و کارهای دیگه بود الان دیگه داشت رسمی می‌شد بریتانیا اینجا فرمون رو خودش گرفت دستش گفتش که شما هم براتون بهتره که با ما توافق کنین تا این که برین با آمریکا توافق کنین یا با فرانسه و این‌ها ما با هم توافق کنیم بعدش ما، ما بریتانیا، می‌ریم سراغ بقیه


audio: ImsTZbGTWJI_0033.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
گفتش که بدون اینکه درباره نقشه‌های صهیونیست‌ها صحبتی بکنی فرانسه رو شما به عنوان متحد، کنار ما نگه‌دار فرانسه کنار ما بمونه ولی دیگه درباره‌ی سرزمین‌های عربی هیچ قولی به این شیخ‌های عرب نده فرانسوی‌ها تا اون موقع بناشون


audio: ImsTZbGTWJI_0035.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
خودشونم داشتن در جبهه غرب می‌جنگیدن دیگه در خانه خودشون داشتن می‌جنگیدن برعکس بریتانیایی‌ها یعنی اصلا فرانسه تو منطقه هم نبود تو منطقه عثمانی نبود بریتانیایی‌ها چون در مصر مستعمره داشتن حضور فیزیکی داشتن، حضور قدرتمندی هم داشتن ایتالیا هم البته بود که اون هم اصلا در جبهه خاورمیانه حضور نداشت خلاصه فرانسوی‌ها یه خرده‌ای هم غایب شده بودن


audio: ImsTZbGTWJI_0037.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
صحبت کردن و بریتانیا شروع کرد ایده حمایت از صهیونیسم رو کم‌کم تزریق کنه در سیاستمداران فرانسوی اواخر جنگ که شد بریتانیا دیگه کم‌کم


audio: ImsTZbGTWJI_0038.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
متقاعد کرد که فرانسه هم بیاد بشه حامی حقوق یهودی‌ها در فلسطین حمایت پاپ هم از اون ور جلب شد آمریکا هم وارد شده بود به جنگ بالفور رفت واشنگتن در مذاکراتی که اونجا داشت حمایت آمریکایی‌ها رو هم گرفت البته جزئیات رو واقعا داریم نمی‌گیم دیگه داریم کلش رو خلاصه می‌گیم رد می‌شیم همین جلب حمایت آمریکایی‌ها یه پایه‌اش واقعا اینه که یکی از قاضی‌های دادگاه عالی که خیلی هم نزدیک بود به آقای ویلسون رئیس‌جمهور


audio: ImsTZbGTWJI_0039.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
خودش صهیونیست بلندمرتبه‌ای بود اون موقع واسه خودش منتها به هر حال بعد از زمینه‌سازی‌های قبلی و این ماموریت‌های رسمی و دیپلماتیک بریتانیایی‌ها زمینه داشت فراهم می‌شد که مذاکرات رو علنی کنن و حمایت رو هم علنی کنن قرار گذاشتن که یک بیانیه رسمی بدن و اعلام کنن حمایت رو این شد بیانیه‌ی بالفور حالا اصلا تو بیانیه چی نوشته؟ نوامبر 1917 بیانیه بالفور منتشر شد ماه‌ها مذاکرات فشرده


audio: ImsTZbGTWJI_0040.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
بیانیه هم کلا 67 کلمه بیشتر نیست ده‌ها جلد کتاب و مقاله و مطالعه و اینها شده الان درباره‌ی بیانیه تفسیر و تاویل شدن کلماتش از همون موقع تا حالا منتها حرفش، مغز حرفش 4 تا موضوعه یکی می‌گه که


audio: ImsTZbGTWJI_0044.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
عمدا گنگه  معلوم نیست دقیقا یعنی چی؟ یعنی کجا؟ چیزی که داره نمی‌گه اینه که نمی‌گه فلسطین باید تبدیل بشه به یک دولت یهودی می‌گه قراره در فلسطین یک خانه‌ای برای یهودی‌ها درست بشه یا مثلا می‌گه که یهودی‌های ساکن در فلسطین حقوق شهروندی داشته باشن یهودی‌های ساکن فلسطین حقوق مذهبی داشته باشن یا می‌گه که به حقوق یهودی‌هایی که خارج از فلسطین هستن کسی حق نداره تعرض کنه


audio: ImsTZbGTWJI_0045.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
این بیانیه‌ی بالفوره می‌بینین زبانش واقعا گنگه دقیق نیست و به نظر می‌رسه که عمدا همین‌طور نوشته شده کلیتش خیلی مهم‌تر از اون جزئیاتشه کلیتش نشون‌دهنده‌ی حمایت بریتانیا بود از ایده‌های صهیونیست‌ها واکنش‌هایی هم که بهش شد کم‌وبیش همون‌طوری بود که انتظار می‌رفت یهودی‌ها خب خیلی استقبال کردن مخصوصا صهیونیست‌ها اولین بار بود یه حمایت بین‌المللی از جامعه‌ی یهودی‌ها شکل گرفته بود


audio: ImsTZbGTWJI_0046.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
خیلی نرخ صهیونیست شدن یهودی‌ها بیشتر شد فقط در آمریکا در مدت کوتاهی 20 برابر شد اعضای جامعه صهیونیست از طرف دیگه فلسطینی‌ها، اعراب اینا به شدت اعتراض کردن فلسطینی‌ها می گفتن چطور چند تا کشور اروپایی تصمیم گرفتن که آدم‌های غیربومی بیان در یک سرزمین آسیایی در جهان عرب ساکن بشن این اصلا آخه یعنی چی؟ اعراب خارج از فلسطین هم می‌گفتن که ما قرار بود خودمون بیایم سلطنت کنیم بر فلسطین چی شد؟ اینا قولش رو به ما داده بودن


audio: ImsTZbGTWJI_0047.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
احساس می‌کردن بهشون خیانت شده اینه که استقبال اولیه از بیانیه بسیار بد بود این طرف دنیا منتها بیانیه، بیانیه‌ی مهمی شد دیگه همین بیانیه‌ی بالفور تنشی درست کرد که هنوزم که هنوزه بعد از صد سال ادامه داره تا سال‌ها صهیونیست‌ها از یک طرف می‌خواستن دولت یهودی راه بندازن فلسطینی‌ها از اون طرف می‌خواستن که مهاجرت یهودی‌ها رو به کشور خودشون محدود کنن می‌خواستن که نذارن این دولت شکل بگیره بعد، بعد از جنگ جهانی دوم


audio: ImsTZbGTWJI_0048.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
اوضاع خیلی بدتر هم شد بسیاری عقیده دارن که این بیانیه‌ای که بریتانیا عامل اصلی انتشارش بود باعث شد که این حل نشدنی‌ترین و طولانی‌ترین مناقشه‌ی دنیا اتفاق بیفته اگر هم براتون سوال شد که خود بیانیه الان کجاست؟ متن بیانیه متن اصلی بیانیه در موزه بریتانیاست و در کتابخونه‌ی بریتانیا نگهداری می‌شه این خلاصه چیزی بود که من درباره‌ی بیانیه بالفور توی صفحه‌ی ویکی‌پدیای انگلیسیش خونده بودم


audio: ImsTZbGTWJI_0049.opus
source: youtube
source_id: ImsTZbGTWJI
invalidation: VALID
text:
اگر دوست دارید ظرف هشت دقیقه، ده دقیقه یه نکته تازه‌ای یه چیزی یاد بگیرید کانال ما رو سابسکرایب کنید اینجا از اینجور کنجکاوی‌ها می‌کنیم من علی بندری این کانال یوتیوب بی‌پلاس


audio: BgxVXHAZphk_0001.opus
source: youtube
source_id: BgxVXHAZphk
invalidation: VALID
text:
درباره غرقگی ما چند بار تو پادکست بی‌پلاس صحبت کردیم تو اپیزود فرضیه خوشبختی روابط از دست رفته چند بار دیگه هم حرفش شده هیچ‌وقت ولی تعریف خلاصه و شسته رفته‌ش رو فکر کنم ندادیم اینجا تو این ویدیو من علی بندری می‌خوام درباره این صحبت کنم که غرقگی چیه


audio: BgxVXHAZphk_0003.opus
source: youtube
source_id: BgxVXHAZphk
invalidation: VALID
text:
و چرا انقدر از وقتی که من شنیدمش تو ذهنم واقعا خوب نشسته که هر کسی رو که می‌بینم از اون موقع دوست دارم در مورد این باهاش صحبت کنم


audio: BgxVXHAZphk_0004.opus
source: youtube
source_id: BgxVXHAZphk
invalidation: VALID
text:
توی کتاب فرضیه خوشبختی یاد گرفتیم از جاناتان هایت که لذت و رضایت دو تا چیز مختلف هستن اینکه بگیم از یه شرایطی ما رضایت داریم راضی هستیم با اینکه داریم خیلی لذت می‌بریم اینا دو تا چیز متفاوتن لذت چیه؟ لذت همونیه که خیلی شدید ممکنه باشه در لحظه خیلی زیاد باشه ولی بعدش شما اصلا بدت بیاد انقدر غذا خوردی سیری


audio: BgxVXHAZphk_0005.opus
source: youtube
source_id: BgxVXHAZphk
invalidation: VALID
text:
که دیگه واقعا حرف غذا هم نمی‌تونی بشنوی یا بزنی لذتش موقعی که می‌خوردی ولی خیلی زیاد بود لذت یه همچین جنسیه ولی دوام زیاد نداره رضایت تعریفش همینجا شکل می‌گیره اونی که می‌تونه بادوام باشه چیه؟ رضایته اینجا جاشه که این مفهوم غرقگی رو معرفی کنیم مبدعش یه آقاییه به نام چیک‌سنت میهای ایشون یک روانشناس مجارستانی بود اومد گفت یه حالتی وجود داره که توش رضایت کامله


audio: BgxVXHAZphk_0006.opus
source: youtube
source_id: BgxVXHAZphk
invalidation: VALID
text:
و رضایت کامل آدما اینو خیلی بیشتر از لذت کامل هم دوست دارن بعد یه حالتی هم هست که این توش دیگه ته ته‌شه اون حالت اسمش حالت غرقگیه


audio: BgxVXHAZphk_0008.opus
source: youtube
source_id: BgxVXHAZphk
invalidation: VALID
text:
وقتی که شما انقدر مجذوب و غرق یه کاری می‌شی که اصلا گذر زمان رو متوجه نمی‌شی نشستی داری کار می‌کنی اصلا نمی‌فهمی کی سه ساعت شد کی چهار ساعت شد کی پنج ساعت شد هیچ داری لذتش رو می‌بری تا حدی که هیچ چیز دیگه‌ای رو حواست بهش نیست غرق کارت شدی بعد یه فرمولی هم داره این هر کاری آدم رو به اینجا نمی‌رسونه باید کاری باشه که یه مقدار چالشی باشه


audio: BgxVXHAZphk_0009.opus
source: youtube
source_id: BgxVXHAZphk
invalidation: VALID
text:
یه مقدار سخت باشه برات که لازم داشته باشه همه حواست رو بهش بدی ولی انقدری سنگین نباشه که لهت کنه اما همه حواست که بهش باشه بتونی از پسش بربیای ها این دو تا شرط شرط‌های مهمیه همه حواست رو درگیر کنه ولی لهت نکن این نقطه تعادل اونجاییه که غرقگی می‌تونه توش اتفاق بیفته تحقیقات این آقای چیک‌سنت میهای رسید به اینجا که


audio: BgxVXHAZphk_0010.opus
source: youtube
source_id: BgxVXHAZphk
invalidation: VALID
text:
این آدما تو این حالت انقدر بهشون خوش می‌گذره که این رو از ماکزیمم لذت هم بیشتر دوست دارن حالت غرقگی رو رضایت‌شون توش خیلی زیاده چون هی چالش دارن به این چالش غلبه می‌کنن چالش بعدی می‌آد جلوشون یه خرده پیچیده‌تره اول سخته بعد دوباره غلبه می‌کنن پس هی پیشرفت می‌کنن هی پیشرفت‌شون رو توش می‌بینن و این احساس رضایت دائما ری‌شارژ می‌شه و اون بالا می‌مونه


audio: BgxVXHAZphk_0011.opus
source: youtube
source_id: BgxVXHAZphk
invalidation: VALID
text:
حالا این غرقگی رو نقطه تعادل رو فرمولش رو درآوردیم این رو باید برداریم ببریم بذاریم تو چه فرمولی؟ تو فرمول خوشبختی که آقای جاناتان هایت بهمون داده بود گفته بود خوشبختی مجموع شرایط اولیه‌ست شرایط ژنتیکی‌مونه عوامل بیرونیه و شرایط محیطیه به اضافه یه سری فعالیت‌های خودخواسته اون اولیه دست ما نبوده دومیه هم عمومش دست ما نیست یه سری فعالیت‌های خودخواسته‌ای هست


audio: BgxVXHAZphk_0012.opus
source: youtube
source_id: BgxVXHAZphk
invalidation: VALID
text:
اینا رو ما اگه انجام بدیم می‌تونیم مجموع خوشبختی‌مون رو ببریم جلو حتی مثلا یه شرایط اولیه بد رو هم برای خودمون جبران کنیم یکی از اون‌ها همین غرقگیه تجربه کردن حالت غرقگیه یعنی یه کاری رو پیدا کنیم اولا بهش علاقه دارم بعد انقدری سخت هست که واقعا همه توانم رو همه حواسم رو بکشه و اونقدری سخت نیست که نتونم انجامش بدم از پسش برمی‌آم ولی


audio: BgxVXHAZphk_0013.opus
source: youtube
source_id: BgxVXHAZphk
invalidation: VALID
text:
دیگه مثلا حواسم نمی‌تونه جای دیگه باشه موقع انجامش این کار رو واسه خودت پیدا کن و بیشتر و بیشتر این کار رو انجام بده پیشرفت می‌کنی توش یه کاریه که ازش لذت می‌بری پیشرفتت رو می‌بینی از پیشرفتت لذت می‌بری و این یعنی غرقگی تو داری غرقگی بیشتر و بیشتر تجربه می‌کنی تو اون مجموع معادله خوشبختیت هم میزان خوشبختیت داره می‌ره بالاتر برای هر کسی هم طبیعتا این حالت غرقگی تو یه کاری به وجود می‌آد دیگه


audio: BgxVXHAZphk_0014.opus
source: youtube
source_id: BgxVXHAZphk
invalidation: VALID
text:
کاری که من توش به این حالت می‌رسم با کاری که شما بهش می‌رسی قطعا فرق می‌کنه نکته اینه که بگردیم این کار خودمون رو پیدا کنیم من دیدم آدمای مثلا آدمای کتاب‌خون آدمای اهل فکر و مطالعه و اینا از یه همچین فعالیت‌هایی صحبت می‌کنن که من وقتی مشغول تحقیق هستم وقتی دارم می‌خونم یه متن دقیقی رو نمی‌فهمم چهار پنج ساعت می‌ره اینجور آدما رو دیدم آدم ورزشکار هم دیدم می‌گه که من تو ورزش به این حالت می‌رسم تو ورزش سنگین مثلا به این حالت می‌رسم


audio: BgxVXHAZphk_0015.opus
source: youtube
source_id: BgxVXHAZphk
invalidation: VALID
text:
پیشرفت خودم رو می‌بینم به خودم همه‌ش دارم فشار می‌آرم تلاش می‌کنم یه قدم برم جلوتر همه جورش هست هر کسی باید این رو برای خودش پیدا کنه چون این یکی از کارهای کمیه که ما می‌تونیم بکنیم تا خودمون رو خوشبخت‌تر کنیم من علی بندری هستم این کانال یوتیوب بی‌پلاسه اینجا درباره مفاهیمی مثل خوشبختی، کار، رابطه ما با کارمون و اینجور چیزها صحبت کردیم و باز هم صحبت می‌کنیم اگر دوست دارید بقیه صحبت‌ها رو ببینید و خبردار بشید


audio: 8E4Cvz8GQ70_0001.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
درباره کوین کلی قبلا توی کانال یوتیوب صحبت کردیم تو پادکست بی‌پلاس هم کتاب آینده نزدیک رو ازش خلاصه کردیم تعریف کردیم اینجا هم دو تا ویدیو گذاشتیم معرفیش کردیم امروز من می‌خوام از این آدمی که خیلی ازش چیز یاد گرفتم یک پستی رو معرفی کنم که یکی از معروف‌ترین پست‌هاییه که نوشته نسبتا هم تازه‌ست مال یک سال یا دو سال گذشته‌ست و از این چیزاییه که نمونه‌ش رو ممکنه زیاد این طرف اون طرف دیده باشیم


audio: 8E4Cvz8GQ70_0002.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
68 نصیحت کوین کلیه به مناسبت تولد 68 سالگیش ولی این با نمونه‌های دیگه‌ش فرق داره یعنی برای من حداقل فرق داشت بعضی از توصیه‌هاش یه طوری تو ذهنم نشسته و دارم ازش استفاده می‌کنم که واقعا حیفم می‌آد به دوستانم نگم من علی بندری هستم این کانال یوتیوب بی‌پلاسه اگر دوست دارید که تو این کنجکاوی‌هایی که من دارم با من همراه باشید این کانال رو سابسکرایب کنید که چیزی رو از دست‌تون نره


audio: 8E4Cvz8GQ70_0004.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
این پسته هم تو اون پست‌های محبوبش هست تو این پست‌های محبوبش اون پست هزارتا طرفدار واقعی هم هست اونم درباره‌ش صحبت کردیم می‌تونید توی کانال ببینید ولی می‌خوام مستقیم برم سر چند تا از این توصیه‌هاش مخصوصا اونایی‌شون که به خود من خیلی کمک کرده و من توشون معنی دیدم و وقتی استفاده کردم تغییر گرفتم ازشون خوشحال شدم چیه مثلا؟ اولیش اینه که می‌گه که اگر یاد بگیری از اونایی که باهات مخالفن چیز یاد بگیری


audio: 8E4Cvz8GQ70_0005.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
یا حتی اونایی که وقتی مثلا حرف می‌زنن ممکنه بهت بربخوره انقدر با همدیگه مخالفین اگر از اونا هم بتونی چیز یاد بگیری بردی یا مثلا یه چیز دیگه داره این دومیش هم خیلی جالبه ما خیلی وقتا شکایت می‌کنیم که یا فکر می‌کنیم حداقل پیش خودمون که من اگه مثلا آی‌کیوم یه مقدار بالاتر از این بود موفق‌تر می‌شدم این کاری رو که الان نمی‌تونم بکنم این موقعیتی رو که الان نمی‌تونم به دست بیارم اگر آی‌کیوم بالاتر بود به دست می‌آوردم ممکنه حرف درستی هم باشه


audio: 8E4Cvz8GQ70_0006.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
ولی خب خیلی کاریش نمی‌شه کرد دیگه اینا کارتیه که به ما دادن با همینا باید بازی کنیم ایشون داره می‌گه که آی‌کیوت رو درسته کاری نمی‌کنی اما اگر نسبت به یه کاری شور و شوق داشته باشی این مثل اینه که 25 نمره آی‌کیوت بالاتر از این باشه شور و شوق داشتن به اندازه 25 نمره آی‌کیو می‌ارزه این یه چیزیه که من تجربه کردم دیدم در آدمای مختلف دیدم که وقتی نسبت به کاری شور و شوق داشته باشی


audio: 8E4Cvz8GQ70_0009.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
شور و شوق داشتن یکی دیگه بذار بگم که جالب باشه آها توانایی شنیدن این هم یه چیزیه که من تو این یک سال اخیر دارم هی بیشتر و بیشتر روش تمرین می‌کنم این اصلا می‌گه که سوپرپاوره یه قدرت عجیب غریبه اینکه شما بتونی خوب به آدم‌ها گوش کنی خیلی صادقانه گوش کنی یه جایی هم پایین‌تر یه حرف دیگه‌ای می‌زنه درباره اینکه علاقه‌مند باشی به آدما می‌گه می‌خوای علاقه‌مند باشن آدما بهت قدم اولش اینه که علاقه‌مند باشی بهشون


audio: 8E4Cvz8GQ70_0010.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
این حرف هم من تو همون می‌بینمش در راستای همون می‌بینمش توانایی گوش کردن من گاهی به خودم دارم می‌گم که یه طوری باید به حرف طرف مقابلت گوش کنی که انگار واسه گوش کردنه که حقوق می‌گیری انگار بهت پول می‌دن که خوب گوش کنی و خوب بفهمی که این چی داره می‌گه حالا می‌خواد شریک زندگیت باشه می‌خواد بچه‌ت باشه می‌خواد دوستت باشه آشنات باشه همکارت باشه کسی باشه که داره صحبتی می‌کنه و شما برات جالبه صحبت کردنش


audio: 8E4Cvz8GQ70_0011.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
با کسی که در مکالمه هستی خیلی فعال بهش گوش کن من از این هم خیلی چیز گرفتم خیلی گیرم آمد یه چیز دیگه که باز من تجربه کردم و دیدم می‌گه که مرتب برای بچه‌تون کتاب بخونین می‌گه این کار هم رابطه شما رو قوی‌تر می‌کنه درسته از نظر منم درسته تجربه منم می‌گه درسته و هم اینکه باعث می‌شه که خلاقیت اون‌ها به کار بیفته خیال‌پردازی بچه به کار بیفته مرتب برای بچه کتاب خوندن یکی دیگه از این چیزای عملی نیست


audio: 8E4Cvz8GQ70_0012.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
ولی یه زبانی می‌ده برای فکر کردن به یه چیزی که احتمالا خیلی‌هامون شاید تمرینش کردیم ولی اینطوری بهش نگاه نکردیم می‌گه ادعای عجیب غریب اگه کسی کرد باید براش شاهد عجیب غریب هم بیاره مدرک عجیب غریب هم باید بیاره اینطوری نیست که ادعای عجیب غریب رو بخوای بتونی بگی که مثلا نه هیچ‌وقت درست نیست بعضی وقتا درسته ادعاها ممکنه عجیب غریب باشن ولی درست باشن حرف اینه که اگر ادعای عجیب غریب کردی من ازت مدرک عجیب غریب هم می‌خوام اینم یه نکته یکی دیگه باز


audio: 8E4Cvz8GQ70_0013.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
یکی دیگه باز که تو این یک سال مخصوصا تو چند ماه اخیر برای من خیلی اجراش هم عملی‌تر شده می‌گه که باهوش‌ترین آدم اتاق نباش این رو از دیگرانی هم البته شنیدیم من اون دفعه شنیدم که یکی می‌گفتش که اینو کنفوسیوس هم گفته یا به کنفوسیوس هم منتسب شده فارغ از اینکه کی گفته داره می‌گه که شما نباید باهوش‌ترین آدم اتاق باشی اینم اینطوری فکر نکنیم بهش که نه من که خودم رو خیلی باهوش نمی‌بینم و اینا توی زمینه‌ای بالاخره شما احساس می‌کنی


audio: 8E4Cvz8GQ70_0014.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
که از بقیه بیشتر بلدی دیگه اینکه شما نگاه کنی دوروبر خودت رو ببینی تو یه سری زمینه‌هایی مخصوصا تو کارایی که برات مهمه همه‌ش داری با کسایی معاشرت می‌کنی که کمتر از تو می‌دونن این نشونه خوبی نیست منتها آقا گرفتاری اینه که خب محدودیت‌های زندگی معمولا باعث می‌شه که ما نتونیم با مثلا باهوش‌ترین آدم‌ها در این زمینه در اون زمینه اینا تو یه اتاق باشیم بالاخره هر کسی یه جا داره زندگی می‌کنه یه شرایطی داره کلاب‌هاوس یکی از جذابیت‌هاش برای من


audio: 8E4Cvz8GQ70_0015.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
این اپلیکیشن کلاب‌هاوس که واسه اونم یه ویدیویی ساختیم معرفیش کردیم من نظر اولیه خودم رو درباره‌ش گفتم لینکش رو می‌ذارم کلاب‌هاوس یه خوبیش واسه من این بوده که در وقت‌های زیادی از هفته من می‌تونم برم تو یه اتاقی که درباره موضوعاتی که من بهشون کنجکاوی دارم علاقه دارم کلی آدم هستن که اینا خیلی بیشتر از من می‌دونن و من می‌تونم در حضور این‌ها باشم توی اتاقی باشم تو تالاری باشم که این‌ها دارن صحبت می‌کنن اینو فهمیده بودم و ناراحت بودم که نمی‌تونم اجراش کنم


audio: 8E4Cvz8GQ70_0016.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
کلاب‌هاوس این رو برام عملی کرد اجراش رو برام راحت کرد دیگه چی؟ جالباش واقعا خیلی زیاده من نمی‌خوام همه‌شون رو بگم می‌خوام تندتند برسم به اوناییش که مثلا من خیلی استفاده کردم و کوتاهم هست و می‌شه تندتند گفتش آها یه چیز دیگه می‌گه که اگه یه چیزی رو گم کردی بعد پیداش کردی مثلا شما در بطری‌بازکن رو گم کردی بعد رفتی توی کشوی وسایل و ابزار و اینا گشتی نبود بعد رفتی تو کشوی قاشق چنگال‌ها گشتی دیدی اونجاست


audio: 8E4Cvz8GQ70_0017.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
وقتی پیداش کردی نذارش دوباره تو کشوی قاشق چنگال‌ها بذارش تو کشوی وسایل و ابزار بذارش اونجایی که اول دنبالش گشتی چون ذهنت داره فکر می‌کنه جاش اونجاست دیگه بذار اونجا دفعه بعد هم اگر گم کردی راحت‌تر پیداش می‌کنی از این راهنمایی‌ها هم داره درباره معذرت‌خواهی هم می‌گه یه حرف خیلی قشنگی می‌گه معذرت‌خواهی سریع باید باشه مشخص باید باشه و صادقانه و صمیمانه باید باشه اینم باز توی یه ویدیوی دیگه ما داشتیم


audio: 8E4Cvz8GQ70_0019.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
اونجا هم با یه بازی اینو داشت توضیح می‌داد اینم یه چیزیه که ارزش داره بهش فکر کنیم دفعه دیگه هم دیدی کسی به‌خاطر کاری عذرخواهی کرد یا شما لازم شد به‌خاطر کاری عذرخواهی کنی این سه تا کلیدواژه رو داشته باش که هم باید سریع این کار رو بکنی هم باید مشخص عذرخواهی کنی اینکه اگر حرف من باعث شد تو فکر کنی اینطور اونطور من بابتش معذرت‌خواهی می‌کنم این عذرخواهی نیست واقعا عذرخواهی باید مشخص بشه و عذرخواهی باید صمیمانه هم باشه


audio: 8E4Cvz8GQ70_0021.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
یا مثلا یکی دیگه که باز بیشتر تو کار و اینا به درد آدم می‌خوره جواب پیشنهادی رو پای تلفن ندین من قبلا هم نگاه کردم دیدم هر پیشنهادی رو که جواب دادم هرکی زنگ زده گفته مثلا یه چیزی می‌خوام بفروشم بهت و من خریدم و بعد پشیمون شدم بیشترش به‌خاطر این بوده که یا حداقل بیشترش اون‌هایی بوده که من آنلاین خریدم همونطوری که تلفن کرده داشته می‌گفته می‌گفته انقدر به نظرم جذاب بوده گفتم باشه می‌خوام بعدا یاد گرفتم نه چه پیشنهاد بزرگ کاری چه پیشنهاد مثلا کوچیکه بیا اینو بخر اونو بخر


audio: 8E4Cvz8GQ70_0022.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
اینا خیلی پیشنهاد جذابیه ولی من تلفنی جواب هیچ پیشنهادی رو نمی‌دم تو آفرت رو برای من بفرست من بررسی کنم جوابت رو می‌دم یا اینکه اگه می‌گه نه این خیلی مهمه همین الان فقط می‌تونی بگیری و اینا می‌گم باشه به من ایمیل کن من تا یه ساعت دیگه جواب می‌دم من 10 دقیقه دیگه جوابت رو می‌دم تلفنی جواب نمی‌دم من اینم راه خوبیه به من خیلی کمک کرد که تصمیم‌های غلط پلط اونطوری نگیرم یکی دیگه چرت 20 دقیقه‌ای می‌گه بتونی چرت 20 دقیقه‌ای بزنی بدون اینکه خجالت بکشی


audio: 8E4Cvz8GQ70_0023.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
اینم خیلی توانایی بزرگیه اینو نسیم طالب هم من یادمه یه جایی می‌گفتش که این مثلا مثل سوپرپاوره اینم باز من تجربه‌ش رو شخصا دارم و بلدم و خیلی هم به دردم می‌خوره وسط روز وسط کار وسط هر چیزی می‌تونم برم 10 دقیقه 20 دقیقه بخوابم و برگردم و ادامه ماجرا بدون هیچ مشکلی تقریبا دو تا دیگه آخرش هست اینا یه خرده طولانی‌تره ولی می‌گم به نظرم می‌ارزه که یه مقدار بهش فکر کنیم یکی اینکه می‌گه که صد سال دیگه


audio: 8E4Cvz8GQ70_0024.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
بیشتر چیزایی که ما الان فکر می‌کنیم درستن دنیا اینطوری کار می‌کنه این قانونش اینه و اینا اینا معلوم می‌شه غلطه اینو که بدونی باعث می‌شه یه خرده‌ای به همین باورها و نظرات تند امروزت یه خرده‌ای با نگاه نرم‌تری نگاه کنی دیگه کوین کلی می‌گه که من خیلی تلاش می‌کنم بتونم تشخیص بدم که اونایی که صد سال دیگه معلوم می‌شه غلطن چیا می‌تونن باشن اون یه استفادشه یه استفاده از این مفهومه من استفاده دیگه‌ش واسه‌م اینه که خیلی هم مطمئن نباش


audio: 8E4Cvz8GQ70_0025.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
دفعه دیگه داشتی با یه کسی بحث می‌کردی و فکر می‌کردی قطعا دیگه حرف تو درسته باز اینو بدون که ببین صد سال دیگه ممکنه که خیلی خنده‌دار به نظر بیاد حرف تو معلوم بشه که به شکل خجالت‌آوری غلط بوده همونطوری که الان اگه به صد سال پیش نگاه کنیم اینو می‌بینیم تازه ما داریم می‌گیم که سرعت تغییرات و سرعت رشد علم و اینا خیلی بیشتر شده این نکته‌ای که صد سال دیگه بیشتر چیزایی که امروز فکر می‌کنی درستن غلط از آب درمی‌آن غلط بودن‌شون معلوم می‌شه


audio: 8E4Cvz8GQ70_0026.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
این هم تو اینکه آدم یه مقدار متواضع بشه به نظرم خیلی موثره و آخری اینه که می‌گه در درازمدت آینده رو آدم‌های خوش‌بین دارن می‌سازن این چرا مهمه؟ به‌خاطر اینکه ما خیلی وقتا فکر می‌کنیم اگه یه کسی خوش‌بینه به‌خاطر اینه که فکر می‌کنه مشکل نیست یا مثلا این شرایطی رو که بده ما همه بد می‌بینیم این بد نمی‌بینه این خوبی‌هاش رو داره می‌بینه داره خودش رو گول می‌زنه


audio: 8E4Cvz8GQ70_0027.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
این داره می‌گه عملا حرفی که داره می‌زنه به نظر من اینه که حتی اگر اینطوری باشه که شما همه‌ی بدی‌ها رو ببینی و خوبی‌ها رو نبینی ولی بخوای آدمی باشی که اثری جایی بگذاری بهتره خوش‌بین باشی چون آینده رو خوش‌بین‌ها هستن که دارن می‌سازن در درازمدت چون عمل از آدمای خوش‌بین می‌آد کار از آدمی می‌آد که خوش‌بینی داره برای همین این توصیه‌ش یه خرده برای من فراتر از یه توصیه عمومی به خوش‌بینی بود


audio: 8E4Cvz8GQ70_0028.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
که مثبت باشیم و اینا این یه خرده بیشتر از اون بود این این بود که اگر می‌خوای اثرگذار بشی اصلا باید خوش‌بین باشی حتی اگر فکر می‌کنی همه چی بده باید ادای اون رو دربیاری باید خودت رو توی اون فاز قرار بدی چون در درازمدت آینده به دست خوش‌بین‌ها ساخته می‌شه تعداد توصیه‌های جذابش خیلی بیشتر از اینه من الان دیدم یه پست جدید هم نوشته 99 توصیه جدید اونو هنوز شیرجه نزدم توش ببینم چی به چیه اونم حتما این کار رو باهاش می‌کنم ولی الان نه


audio: 8E4Cvz8GQ70_0029.opus
source: youtube
source_id: 8E4Cvz8GQ70
invalidation: VALID
text:
باید یه خرده‌ای باهاش وقت بگذرونم بخونم استفاده کنم ببینم که اوناییش که برای من خیلی جذاب‌تر و عملی‌تر بوده کدومه و اوناییش هم که کوتاه بوده می‌تونم تو یه ویدیوی کوتاه توضیح بدم اگر که اون رو هم خواستید حتما کامنت بگذارید که بعدا ویدیوی اون رو هم درست کنیم اینا تعدادی از توصیه‌های آقای کوین کلی بود که به نظر من بسیار جذاب، آموزنده و کمک‌کننده هستن


audio: fdHoJezSxjg_0001.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
800 سال پیش در قرن 13 میلادی مغول‌ها به ایران حمله کردن و یک خاطره وحشتناک و وحشت‌آفرینی از ویرانی گذاشتن روی تن و روان ملت ایران در 3 حمله ظرف 40 سال کشتن و سوختن و غارت کردن و خراب کردن و دفعه‌های اولی هم که آمدن آمدن همه این کارا رو کردن و رفتن دفعه آخری که آمدن دیگه نرفتن


audio: fdHoJezSxjg_0003.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
این اون تاریخیه که شنیدیم و درست هم هست تو این ویدیو می‌خوایم این دو سه خط قصه رو بازش کنیم ببینیم مغول‌ها دنبال چی آمدن اینجا؟ کی؟ کی؟ چطوری آمد؟ و بعد که آمدن چی شد؟ چند وقت بودن؟ چی شد که موندن؟ موندن چیکار کردن؟ و خلاصه اینکه آخرش چی شد؟ داستان مغولان و ایران اونطوری که خیلی نشنیدیم


audio: fdHoJezSxjg_0004.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
ما تاریخ رو خیلی وقت‌ها داستان فرمانروایان و شاه‌ها و اینا می‌خونیم یه کسی شمشیر زد فلان شاه رو کشید پایین خودش شد شاه بعد هم پسرش و پسر پسرش و پسر پسر پسرش و تا یه قرن بعد یکی دیگه آمد اینو کشید پایین و باز از سر نو غلط هم نیست


audio: fdHoJezSxjg_0005.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
اما خب تنها راه خوندن تاریخ این نیست خودمون هم دیدیم گاهی وقتا هم تاریخ رو از روی مثلا ایده‌ها و اندیشه‌ها می‌خونیم پادشاهی مطلقه حاکم بود بعد پادشاهی مشروطه شد بعد جمهوری شد بعد انقلاب شد بعد امپراتوری برگشت بعد دوباره جمهوری شد یعنی اندیشه‌ها و نظام‌های سیاسی و اینا رو مرور می‌کنیم که مثلا از پی هم می‌آن و اینم راه درستیه یه جور دیگه‌ای هم هست که می‌شه تاریخ رو مرور کرد جورای بیشتری هم هست ولی یه جور دیگه هم برای من خیلی جالبه


audio: fdHoJezSxjg_0006.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
مخصوصا برای یه منطقه‌هایی این خیلی معنی‌دار هم می‌شه معنی‌دارتر هم می‌شه مثل منطقه ما اونم از زاویه راه‌هاست


audio: fdHoJezSxjg_0007.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
راه‌ها، راه‌های تجاری چطوریه که تاریخ اروپا رو مثلا می‌خونیم سریع می‌ریم سراغ رودخانه‌ها ما داستان آلمان رو با قصه سه تا رودخانه تعریف کردیم داستان وین رو می‌گفتیم قصه رودخانه تو قصه اروپا هر وقت می‌گیم سراغ رودخانه‌ها می‌رویم تاریخ ایران رو هم که ببینیم حالا رودخانه خیلی نبوده توش ولی در 2000 سال از قرن دوم قبل از میلاد تا سال 1700 حداقل تو این دوره وقتی تاریخ ایران رو می‌بینیم


audio: fdHoJezSxjg_0008.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
حداقلش اینه که یک چشم‌مون باید به راه‌ها باشه همیشه خیلی تاریخ خوندن رو متفاوت و جالب‌تر کرده اینطوری دیدنش برای من حداقل


audio: fdHoJezSxjg_0009.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
در نگاه کلی‌ترش اینطوریه که نگاه کردن به اینکه کشور پولش رو از کجا می‌آره؟ ما الان مثلا خب داریم زندگی می‌کنیم می‌گیم ایران الان به چی سرپاست؟ پولش رو از کجا می‌آره؟ در این یک قرن گذشته داستان اینه که پول از زیر زمین در می‌آد عمدتا دیگه مستقیم یا غیر مستقیم از گاز در می‌آد از نفت در می‌آد از معادن در می‌آد قبلش چی بوده؟


audio: fdHoJezSxjg_0010.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
این حالا پرسشیه که زیاد می‌خوایم توی کانال تو ویدیوهای مختلف بهش برگردیم در قرن‌های دور قبل از داستان نفت و منابع و این‌ها ایران چیز خاصی برای فروختن و صادر کردن نداشت ولی موقعیت خیلی مهمی داشت یعنی نقشه راه‌ها


audio: fdHoJezSxjg_0011.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
یه کم لنزمون رو باز کنیم می‌خوایم قصه مغول رو بگیم ها ولی ربط داره یه کم لنزمون رو باز کنیم ایران رو وسط یک شبکه‌ای از راه‌ها می‌بینیم نه اینکه حالا همه راه‌های مهم جهان از ایران رد می‌شدن یا ایران مهم‌ترین بود در راه‌های ابریشم اینطوری نه ولی یک شهرایی از ایران در این مسیر نقطه‌های مهمی بودن یعنی سرشون سر کنترل‌شون جنگ زیاد می‌شد مثلا می‌دونیم قبل از اسلام 700 سال بین ایران و روم جنگ بود


audio: fdHoJezSxjg_0012.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
بین ایران باستان و روم باستان جنگ بود از جمله سر کنترل راه‌های ابریشم سر شهرای مهم در این مسیرها مسیر شبکه‌ای از راه‌های تجاری معروف بود به راه ابریشم که خودش اصلا روی استخون‌بندی راه شاهی باستانی بود مسیری که داریوش هخامنشی توش سیستم راه‌ها رو برقرار کرده بود این همون مسیریه که اسکندر توش به ایران حمله کرد از اون سرش به ایران حمله کرد در شکل راه ابریشمش حالا خیلی کلی بخوایم بگیم


audio: fdHoJezSxjg_0013.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
مسیریه که چین رو وصل می‌کرد شمال چین رو وصل می‌کرد از آسیای میانه و خراسان و ایران وصل می‌کرد از اون طرف‌تر به روم و به اروپا بعد در قرن هفتم یعنی سال‌های 600 و اندی دیگه بعد از 700 سال که ساسانیان و ایران و روم آخرش در قالب ساسانیان و امپراتوری بیزانس خیلی دیگه زدن و کشتن و با هم جنگیدن و اینا عرب‌های مسلمان آمدن و از این وسط از بین این دو تا قدرت سر برآوردن و قدرت رو گرفتن


audio: fdHoJezSxjg_0014.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
و قدرت رو گرفتن رفتن سراغ کجا؟ رفتن سراغ شهرای مهم همین راه‌ها یعنی اونا هم رفتن سراغ همین شبکه اسلام هم تو این مسیره اومد رفت تا هند مسلمانان عرب شروع کردن کنترل تعداد زیادی از این شهرا رو گرفتن از دمشق و لب مدیترانه تا خراسان بزرگ و آسیای میانه بعد هم پایتخت رو اونطوری که تعریف کردیم آوردن بغداد دوباره بازار و مرکز تجاری بعدتر هم اولین حکومت‌های مستقلی که در ایران سر برآوردن


audio: fdHoJezSxjg_0015.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
بعد از اسلام در همین مسیر بودن تو همین مسیر راه ابریشم بودن تعداد زیادی‌شون کنترل مسیرهای تجاری دست‌شون بود شبکه تجاری که البته همراه کالا کلی هم آدم و کلی هم ایده و این‌ها توش منتقل می‌شه حالا اینو داشته باشین


audio: fdHoJezSxjg_0016.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
بیایم قرن 13 بیایم اول قرن 13 سالای 1200 و خرده‌ای اون موقعی که مغول‌ها دارن پا می‌گیرن قصه مغول‌ها رو شنیدیم دیگه مغول‌ها شروع کردن از سرزمین‌هایی که بودن اون بیابون‌های استپی که بودن چین رو گرفتن


audio: fdHoJezSxjg_0017.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
و دارن می‌آن به سمت غرب خودشون به سمت آسیای میانه تو همون مسیر استپ دنبال چی دارن می‌آن مغول‌ها؟ این مقدمه رو اصلا برای چی گفتیم؟ برای همین مغول‌ها تو چه مسیری دارن می‌آن؟ و دنبال چی دارن می‌آن؟ تو همون مسیر راه ابریشم دارن پیشروی می‌کنن تو همون مسیری دارن می‌آن که شیش قرن پیشش اسلام تو همین مسیر در جهت برعکس رفته بود به سمت شرق مغول‌ها همون رو دارن از شرق می‌آن به سمت غرب مسیری که برای کالا بود


audio: fdHoJezSxjg_0018.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
از همه مهم‌تر زمانی برای ابریشم بود که از چین بیاد در ایران ساسانی روش یه نقش و نگاری بخوره پارچه‌های گرون‌قیمتی بشه بیاد بره در اروپا استفاده بشه مسیری که مسیر آدم‌ها بود مسیر ایده‌ها بود البته مسیر بیماری‌ها بود


audio: fdHoJezSxjg_0019.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
و در طول این مسیر امپراتوری‌هایی آمدن پادشاهی‌هایی آمدن برافتادن جون گرفتن و حالا در سده‌های میانه در قرون وسطی مغول‌ها دارن از اونجا می‌آن اینو برای این گفتم که به این فکر کنیم اگه رسیدیم به اینکه چرا مغول‌ها به ایران حمله کردن؟ بالاخره ایران هم قدرتی بود ایران خوارزمشاهی از نظر شکل و شمایل حکومت و وضعیت جامعه و اینا از مغول‌های بیابان‌گرد کوچ‌نشین خیلی پیشرفته‌تر بود


audio: fdHoJezSxjg_0020.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
ولی چرا با چه انگیزه‌ای؟ مغولی که حالا چین رو گرفته بود چرا فکر کرد حالا بیام این طرف رو بگیرم؟ به‌خاطر اینکه این ادامه مسیر راه ابریشم بود مغول‌ها چین رو هم گرفته بودن حالا اون مزه اون پیروزی هم رفته بود زیر دندون‌شون و با ویژگی‌های چنین حکومت‌هایی و سرزمین‌هایی هم آشنا شده بودن و البته اینم هست بعضیا می‌گن که مغول اول جنگ هم نمی‌خواست یعنی اینم باز دوباره این فکر رو تایید می‌کنه که دنبال چی بود و برای چی تو این مسیر بود


audio: fdHoJezSxjg_0021.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
اصلا بعضیا می‌گن بعضی از سندهای تاریخی می‌گن که مغول دنبال تجارت بوده اولش طرف ایرانی بود که سطح تنش رو برد بالا


audio: fdHoJezSxjg_0023.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
می‌گن رابطه این‌ها یعنی رابطه چنگیزخان مغول و سلطان‌محمد خوارزمشاه اول اصلا قرار بود رابطه تجاری باشه


audio: fdHoJezSxjg_0025.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
نامه‌نگاری محترمانه داشتن و این‌ها تا واقعه اترار واقعه اترار پیش آمد فرستادگان چنگیز یعنی هیئت نمایندگی مغولان آمده بودن بازدید هیئت ایرانی رو پس بدن 450 تا بازرگان و تاجر و این‌ها با کلی هدایای نفیس آمده بودن به قلمرو خوارزمشاهیان


audio: fdHoJezSxjg_0027.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
اینا رو کشت اموال‌شون رو هم مصادره کرد یکی‌شون در رفت رفت به چنگیز گفت آقا اینطور شده چنگیز گفت آره خیلی خب خودت خواستی رفت بالای یه کوهی گفت ای خدای ترک و تاجیک بیا به کمک من من می‌خوام برم انتقام بگیرم خیلی حرف هست سر اینکه خب چرا اون حاکم این‌ها رو کشت آیا به دستور سلطان‌محمد خوارزمشاه کشت؟ سر خود کشت؟ هوشمندانه پیش‌دستی کرد خوارزمشاه؟ یا احمقانه تن به تله داد؟


audio: fdHoJezSxjg_0028.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
اینا هر کدومش رو می‌شه یه خرده‌ای براش ادعا دید و ادعای تاریخی پیدا کرد داستانش هم مفصله ولی بعضیا از این تصمیم دفاع می‌کنن یعنی می‌گن به فرمان سلطان‌محمد خوارزمشاه بود که کشت سرخود نکشت بعد هم که چنگیز دوباره فرستاده فرستاد دوباره گرفت سفیره رو کشت ریش همراهانش رو هم داد تراشیدن که چنگیز حساب کار دستش بیاد و می‌گن بعضیا که کار قابل دفاعی کرد کار قابل فهمیدنی کرد به‌خاطر اینکه


audio: fdHoJezSxjg_0029.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
فکر می‌کرد چنگیز به هر حال بهش می‌خواد حمله بکنه و می‌گفت بهتره که من این رو تحریکش کنم که حمله رو وقتی بکنه که هنوز خیلی دیگه قوی نشده هنوز همه منابع چین رو به چنگ نیاورده اون موقع باهاش رودررو بشم شانسم برای مقابله بیشتره من نمی‌دونم چی درسته کدوم یکی از اینا درسته واقعا هم وقتی آدم زیاد نمی‌دونه خیلی احمقانه‌ست که مثلا بخوام بگم این به نظر من درست‌تره من واقعا نظری ندارم ولی نتیجه‌ش خیلی فکر کنم تفاوتی هم نداره


audio: fdHoJezSxjg_0030.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
نتیجه‌ش اینه که چنگیز حالا چه از قبل برنامه‌ش این بود چه نبود چه درست بود چه غلط بود الان دیگه نمی‌تونست به ایران حمله نکنه رفت سپاهش رو جمع کرد


audio: fdHoJezSxjg_0031.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
با منطق مغولی دیگه سپاهش رو جمع کرد و در سال 1219 آمد به سمت ایران سه تا پسر داشت هر کدوم رو فرستاد یه طرفی و خودش هم رفت به سمت بخارا اول همون اترار یا فاراب شهری در کنار راه ابریشم بر کرانه سیحون در قزاقستان امروز چند ماهی محاصره و مقاومت و نهایتا سقوط و


audio: fdHoJezSxjg_0032.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
این شد اولین شهر ایران که مغول‌ها گرفتن کل مردم شهر رو کشتن حاکم رو شکنجه کردن یعنی تو گوشش و تو حلقش نقره داغ ریختن و اینطوری ازش انتقام گرفتن و بعد زدن به جند و خجند و بناکت و بخارا و دیگه هرکی که نمی‌تونست بجنگه کشتن کشتن شهر رو هم ویران کردن بعد هم سمرقند و بدون دردسر اونجا رو هم گرفتن و


audio: fdHoJezSxjg_0033.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
سلطان خوارزمشاه هم دید وضع اینطوره فرار کرد دو تا از سرداراش رو چنگیز فرستاد دنبال این‌ها اینم فرار کرد رفت جزیره آبسکون وسط دریای کاسپین و همون جا هم از دنیا رفت همونجا مرد سلطان خوارزمشاه البته خوارزمشاهیان اینجا تمام نشد حالا ادامه‌ش رو می‌گیم چی شد


audio: fdHoJezSxjg_0034.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
پسرای چنگیز هم دو تا دیگه‌شون رفتن خوارزم و اونجا رو گرفتن و ویران کردن و کلی شهر دیگه مرو و نیشابور و اینا رو هم گرفتن حالا نیشابور رو هم قصه‌ش می‌گیم چه کردن باهاش اصلا رو نقشه شهرایی رو که ویران شدن ببینیم می‌بینیم تا کجا اینا آمدن چون آمدن آمدن آذربایجان رفتن همدان رفتن یعنی خیلی این طرف‌تر آمدن ولی گرفتن خراسان ضربه خیلی بزرگی بود مخصوصا خود نیشابور


audio: fdHoJezSxjg_0035.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
هم در شاهراه جاده ابریشم و اینا بود هم نیشابور خودش شهر خیلی مهمی بود جمعیت زیاد، وفور نعمت، رونق تجارت عمارت‌های باشکوه مدارس زیاد کاروانسرا، خانقاه خیلی از نظر تنوع فرهنگی و جمعیتی و دینی شهر مهمی بود اون موقع و مغول‌ها که حمله کردن حالا بعد از یه خرده‌ای کش و واکش و اینا همه مردم رو جمع کردن در یک صحرایی


audio: fdHoJezSxjg_0037.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
چنان کشتن چنان ویران کردن شهر رو شخم زدن می‌گن شخم زدن می‌شد کشاورزی کرد توش فقط هم تصادفی نبود که می‌شد کشاورزی کرد توش اصلا می‌گن در یاسا در قوانین چنگیز آمده بود که مغول‌ها شهرنشین نباید بشن که عادت‌های بیابان‌گردی و جنگ و اینا از سرشون نیفته باید هرجا رفتن بزنن بیابون درست کنن چراگاه درست کنن این کارها رو بکنن خیلی گرفتن و خیلی خراب کردن


audio: fdHoJezSxjg_0038.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
ولی حکومت خوارزمشاهیان اینجا تمام نشد جانشین محمد خوارزمشاه سلطان‌محمد خوارزمشاه جلال‌الدین خوارزمشاه بود این جنگید هرچند این هم شکست خورد ولی نمرد


audio: fdHoJezSxjg_0039.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
کشته نشد در کنار رود سند شکست خورد به طرز معجزه‌آسایی افسانه‌واری در رفت فرار کرد و حالا این بعدا دستاویز کلی قصه شد که حالا جلوتر بهش می‌رسیم


audio: fdHoJezSxjg_0040.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
چنگیز هم یه خرده‌ای پیروزی و اینا رو به دست آورد و بعد برگشت به همون مغولستان خودشون و بعد از مدتی هم از دنیا رفت این حمله اول مغول‌ها بود به ایران در زمان خود چنگیز رفتن ده سال بعد دوباره آمدن پسر چنگیز، اوگتای در قدرت بود این دفعه هم آمدن باز دوباره خراب کردن و کلی گرفتن و کلی کشتن و این‌ها رفتن باز دوباره 30 سال 20 سال بعدش برگشتن


audio: fdHoJezSxjg_0044.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
نرفتن موندن این هولاکوخان در ایران موند و شروع کرد در ایران حکومت کردن حکومتی که بهش می‌گیم ایلخانان ایران تو این حمله که آمدن غزنین و کابل و سند و زابلستان و اصفهان و از اونور تا دیاربکر و اینا رو هم گرفتن تو این مدت جلال‌الدین خوارزمشاه می‌گن خیلی تلاش کرد که یک ائتلافی درست بکنه از همه اینایی که باید می‌ترسیدن از حمله بعدی مغول


audio: fdHoJezSxjg_0045.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
از اسماعیلیان تا خلیفه عباسی در بغداد تا سلاجقه روم تا حاکمان ارمنی شام به همه اینا می‌گن پیغام اتحاد داد ولی موفق نشد اینا خیلی‌هاشون اصلا خطر رو جدی نگرفتن و این هم نتونست این‌ها رو متحد کنه و البته که مغول آمد و ترتیب همه‌شون رو داد


audio: fdHoJezSxjg_0046.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
این حمله سوم بود 40 سال بعد از اولین حمله چنگیز به رهبری هولاکوخان یعنی حمله مغول به ایران یه حمله نیست بین اولی و آخری 40 سال فاصله‌ست و این حمله سوم اونی هم می‌شه که هم می‌آد بساط حکومت اسماعیلیان رو در ایران جمع می‌کنه هم خلافت عباسی بغداد رو مهر انقراضش رو می‌زنه اسماعیلیه یک فرقه‌ای بودن از شیعیان یک گروهی از شیعیان که تا 12 تا امام رو اعتقاد نداشتن


audio: fdHoJezSxjg_0047.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
به هفت تا امام اعتقاد داشتن من قبلا فکر می‌کردم که مثلا شیعه که می‌گیم همین شیعه‌ای که می‌شناسیم دیگه همین شیعه یعنی می‌شه 12 امامی و اینا بعدا دیدم که نه شیعه خودش انواعی داره چهار امامی و شیش امامی و هفت امامی و بعضی از اینا قدرت‌های سیاسی قابل‌توجهی هم ساختن در یه دوره‌هایی از تاریخ توی این ویدیو که قبلا هم بهش اشاره کردیم چیزای خیلی جالبی در این باره می‌گه اگه که موضوع براتون جالبه این اسماعیلیه هم کسایی بودن که و هستن که


audio: fdHoJezSxjg_0051.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
بعضیا می‌گفتن نه اسماعیل امام غایبه یه گروهی می‌گفتن اسماعیل مرده بعدش فرزندش به امامت رسیده اینا حالا دیگه واقعا داستان‌هاییه که تو جزئیاتش نمی‌خوایم بریم


audio: fdHoJezSxjg_0054.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
در فاصله حمله چنگیز و حمله هولاکو تو این 40 سال ایشون هم رفت دنبال اینکه یک ائتلافی اتحادی بتونه درست کنه رفت دنبال دولتای اروپایی که بتونن هم‌داستان بشن علیه مغول‌ها ولی اونا همه دست رد به سینه‌ش زدن هیئت‌هایی فرستاده بود فرانسه و بریتانیا و جاهای دیگه ولی اروپایی‌ها هم فکر نمی‌کردن مغول سراغ‌شون بیاد هم بعضیاشون گفتن که چرا دنبال دردسر باشیم


audio: fdHoJezSxjg_0055.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
این سگان بگذار همدیگه رو پاره کنن بعد ما رو خرابه‌های شهرای اینا آیین کاتولیک رو کلیساهای کاتولیک رو بنا می‌کنیم مهم هم هست حواس‌مون باشه این حمله مغول‌ها در دوره اواخر دوره جنگ‌های صلیبیه جنگ‌های صلیبی یک سلسله جنگ‌های 200 ساله‌ایه بین مسیحی‌ها و مسلمون‌ها پاپ مسیحی‌ها رو جمع کرده بیان با مسلمون‌ها بجنگن این سرزمین‌هایی رو که می‌گن سرزمین‌های مقدس ما بود و اینا بگیرن


audio: fdHoJezSxjg_0056.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
خلاصه این حمله مغول هم داره اواخر اون جنگ‌ها اتفاق می‌افته این رو که بدونیم یه خرده‌ای شاید راحت‌تر هم بشه فهمید که چرا گفت


audio: fdHoJezSxjg_0057.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
اروپایی‌ها گفتن بعضیاشون که بذاریم اینا همدیگه رو بدرن ته‌ش به نفع ماست خلاصه به هر انگیزه‌ای بود نیامدن کمک حالا می‌آمدن هم معلوم نیست که فرقی داشت یا نداشت ته‌ش این شد که اون سلطان رکن‌الدین خورشاه هم از مغولان شکست خورد دژ اسماعیلیون رو هم گرفتن و اینطوری شد که حکومت هولاکو دیگه واقعا همه رو جمع کرد و حکومت ایلخانان مغول رو در ایران تشکیل داد


audio: fdHoJezSxjg_0058.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
یه کوچولو تایم‌لاین تاریخ ایران رو ببینیم از بعد از سقوط ساسانیان در ایران در قرن هفتم حکومت‌های عربی اسلامی داریم اموی داریم عباسی داریم بعد از اواسط دوره عباسی حکومت‌های محلی تو ایران دارن استقلال بیشتری از بغداد پیدا می‌کنن


audio: fdHoJezSxjg_0059.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
خودمختارتر می‌شن و بعد مغول‌ها سروکله‌شون پیدا می‌شه کم‌کم از شمال شرقی می‌گیرن می‌آن جلو تا دیگه می‌مونه این اسماعیلیه و خلافت بغداد که اونم دیگه هولاکو حمله می‌کنه و جمع می‌کنه و از اونجا دیگه می‌گیم حکومت مغولان بر ایران شروع می‌شه همونطوری که حکومت مغولان در چین داشتیم همونطوری که حکومت مغولان در روسیه امروز داشتیم حکومت مغولان بر ایران هم داشتیم


audio: fdHoJezSxjg_0061.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
در اصل توسط مغولان اداره می‌شد حکومت بر ایران هم که می‌گیم دیگه بر ایران بزرگه از جیحون تا فرات تقریبا دارن بر همه قلمرو ایران ساسانی حکومت می‌کنن و این نکته جالبیه چون دوباره داره از بعد ساسانی تا حالا یه همچین اتفاقی نیفتاده بود دیگه یک حکومت مستقلی با مرکزیتی در ایران حکومت بکنه بر قلمرویی از جیحون تا فرات


audio: fdHoJezSxjg_0063.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
ایلخانان هستن که اینا هم یک صد سالی در قرن 13 بر ایران حکومت می‌کنن مرزاشون از میان‌رودان هست تا عراق هست و ترکیه‌ی امروز و افغانستان و پاکستان و آذربایجان و از همه این کشورهای امروزی مناطقی تو حکومت ایلخانی بوده اینطوری که متوجه شدیم و ایران خلاصه اینطوری وارد دوره ایلخانان مغول می‌شه


audio: fdHoJezSxjg_0064.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
پایتخت‌شون رو می‌ذارن مراغه یه زمانی هم البته پایتخت‌شون تبریزه یه زمانی هم سلطانیه‌ست ولی اول پایتخت رو می‌ذارن مراغه چرا مراغه؟ به خاطر موقعیتش


audio: fdHoJezSxjg_0065.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
چون مغول‌ها برگردیم اول ویدیو دنبال تجارت و راه‌های تجاری بودن چون اینجا هم مثل همیشه دعوا سر مسیرهای تجاری بود مسیر راه ابریشم شهرای مهم مسیر و چشم مغول‌ها دنبال اینه که برسن به مدیترانه دنبال قفقازن دنبال گرجستانن دنبال اینور بقیه دنیای اسلامن و مراغه هم برای تجارت براشون مهمه هم برای امنیت راه‌های تجاری مهمه براشون موقعیتش آذربایجان براشون مهمه


audio: fdHoJezSxjg_0066.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
مراغه اون موقع یک مرکز تجمع انسانی مهمی هم هست و ما اسم مراغه رو الان می‌شنویم یه چیزی که یادمون می‌آد رصدخانه مراغه‌ست اونم داستانش به همین برمی‌گرده که حالا بهش خواهیم رسید ولی تصادفی نیست اصلا مناسبتش همینه مستقر می‌شن در مراغه و بعد هم از یه جایی به بعد خان‌های مغول این حاکمان مغول مسلمون می‌شن اصلا


audio: fdHoJezSxjg_0067.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
یعنی یه طوری می‌شه که همونطوری که مغول‌هایی که در چین حکومت می‌کردن دیگه یه حکومت چینی شدن انگار اینا هم یه جاهایی قاطی می‌شه فرهنگ‌شون و یه چیزایی می‌آرن به فرهنگ ایرانی اضافه می‌کنن یک چیزهایی می‌گیرن از فرهنگ ایرانی و سیستم حالا دستگاه اداری‌شون و اینا رو هم می‌بینیم یه خرده حکومت‌شون هم ایرانی می‌شه تا حد زیادی دیگه آخراش ایرانی می‌شه هرچند عمر حکومت‌شون در واقع عمر خود خان‌ها کوتاهه عموما اینا زیر 35 سال می‌میرن


audio: fdHoJezSxjg_0068.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
خیلی آدمایی‌ان که اهل پارتی و عیش و صفا و این‌ها بودن و عموما هم بدون اینکه پسری داشته باشن برای خودشون جانشینی داشته باشن می‌میرن و یه مقدار بی‌ثباتی این می‌آره تو سیستم‌شون


audio: fdHoJezSxjg_0071.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
چیزای مثبت‌شون و اینا ولی یادمون نره مهم‌ترین کاری که مغول‌ها کردن در ایران خراب کردن ایران بود از نظر ویران‌گری کاری که مغول با ایران کرد ضرب‌المثل شد دیگه از شرق تا غرب ایران و مرکز ایران هرجا رسیدن شهر رو ویران کردن و کلی از مردم رو کشتن چرا کشتن؟ کشتن که مراتع و چراگاه و این‌ها درست کنن چون زندگی شهری که نداشتن در مغولستان اونجایی که خودشون بودن زندگی روستایی هم نداشتن عشایر صحراگرد بودن


audio: fdHoJezSxjg_0072.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
اصلا شهر و زندگی شهری رو نمی‌فهمیدن معنی براشون نداشت نمی‌پسندیدن گفتم وصیت چنگیز بود تو یاسا بود که نباید این کارا رو بکنن اصلا زمین می‌خواستن برای چرا چیزی که دنبالش بودن همین بود


audio: fdHoJezSxjg_0073.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
نمی‌خواستن تو ایران هم نمی‌خواستن شهرنشین بشن برای همین خیلی خراب کردن ولی تنها نتیجه کارشون این نبود که شهر و روستاها رو خراب کنن دیگه واقعا از نظر روحی و روانی هم ضربه خیلی شدیدی زدن وقتی مردم می‌دیدن همه چی‌شون داره می‌ره این همه آدم داره کشته می‌شه امیدی نمی‌موند


audio: fdHoJezSxjg_0074.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
خیلی ضربه شدیدی بود ضربه‌ای که واقعا اگر توی ادبیات ما توی تاریخ ما توی فهم مشترک ایرانی که نگاه کنیم ردش رو می‌شه پیدا کرد تصوف در این دوره می‌گن خیلی رشد کرد در ایران می‌گن عرفان روح و روان آدم‌ها رو آروم می‌کرد یک جور تقدیرگرایی تزریق می‌کرد بهشون که باعث می‌شد بتونن در مقابل این ویرانی‌ها دوام بیارن تاب‌آوری بهشون می‌داد نابود نشن


audio: fdHoJezSxjg_0075.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
ادبیات هم تو این دوره رشد زیادی کرد بعضی‌ها می‌گن آدمایی به شعر و شاعری رو آوردن چون مستقیم نمی‌تونستن حرف‌شون رو به مغول‌ها بزنن اعتراض‌شون رو غیر مستقیم در شعر می‌گفتن


audio: fdHoJezSxjg_0077.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
هم مرگ بر جهان شما نیز بگذرد هم رونق زمان شما نیز بگذرد در مملکت چو غرش شیران گذشت و رفت این عوعو سگان شما نیز بگذرد این شعر مال اون دوره‌ست


audio: fdHoJezSxjg_0080.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
نماینده قومیست که مقهور شده مغلوب شده و خطاب به قوم مسلط شعرش رو گفته یعنی چشم در چشم سرداران مغول و حکومت مقتدر ظالم دوخته و با او سخن گفته نه از سر عجز و التماس که تو رو خدا به ما رحم کنید با آنکه ضعیف‌تره با آنکه شکست خورده اما قوم پیروز رو تحقیر می‌کنه


audio: fdHoJezSxjg_0081.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
حافظ و مولوی و این‌ها هم شاعران بزرگ اون دوره هستن تحت تاثیر جو عرفانی اون دوره بودن این‌ها همونطوری که گفتیم حرفاشون رو در قالب شعر می‌گفتن کشتار مردم ایران به ویژه در حمله اول و دوم مغول باعث شده بود انقدر جمعیت کم بشه که کشور از نظر اقتصادی دچار مشکل بشه حالا کشور که می‌گیم بالاخره مردمانی که در این سرزمین زندگی می‌کردن دیگه کشاورزی که می‌کردن داغون شد


audio: fdHoJezSxjg_0082.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
قنات‌ها و راه‌های آبرسانی و سیستمی که ایرانی‌ها داشتن در طول تاریخ استفاده می‌کردن خراب شده بود زمین‌ها رو از بین بردن که مرتع درست کنن برای خودشون صنعتگر پیدا نمی‌شد هرکی بود مغول‌ها برده بودن که اسلحه و وسایل جنگی بسازه برای خودش خیلی شرایط بدی درست شده بود در ایران حمله سوم که شد دیگه خیلی کم‌هزینه‌تر بود نسبت به اون‌ها مغول‌ها هم اون رویکرد فقط غارت و کشتار رو نداشتن


audio: fdHoJezSxjg_0084.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
که ساختن حکومتی که گفتم اولش کاملا مغولی بود بعد ایرانی مغولی شد بعد کم‌کم ارتباطش با مغول‌ها کمتر شد بر میزان ایرانی بودنش افزوده شد یه مقدار بریم یادگاری‌های دوره ایلخانان مغول رو ببینیم یادگارهای دوره ایلخانی رو برای ایران ببینیم چون هم یادگارهای ملموس زیادی برای ایران مونده از اون دوره هم یادگارهای ناملموس زیادی مونده


audio: fdHoJezSxjg_0085.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
از زمان حمله مغول واقعا هم از همون موقع هم ما داریم درباره‌ش می‌نویسیم از همون زمان ما گزارش‌های معاصر داریم تا امروز


audio: fdHoJezSxjg_0086.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
در قرن‌های اول حداقل در 700 سال اول روایت همچنان همون روایت هجوم و وحشی‌گری و ویرانی و این‌هاست روایت فتح و پیروزی برای مغول‌ها چون تاریخ رو اونا هم دارن می‌نویسن یا دبیران اون‌ها و کارگزاران اونا دارن می‌نویسن خیلی وقتا و از اینور روایت وحشت و رعب برای ایرانی‌ها و یک قرن حکومت زیر سلطه مغول تقریبا تا قرن بیستم روایت همینه


audio: fdHoJezSxjg_0087.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
که روایت غلطی هم نیست مخصوصا برای دهه‌های اول ولی روایت ناقصیه حکومت مغولان در ایران می‌گن نیاز به بازنگری داره هم بین اهل تاریخ هم بین ما علاقه‌مندان اهل تاریخ هم توی ادبیات عامه‌مون یه خرده‌ای باید حواس‌مون باشه که نگاه‌مون بهش دقیق و درست باشه اون چیزی که جنایته جنایته اون چیزی که بده بده و اون چیزی هم که بد نبوده بد نبوده اون جاهاییش هم که برامون فایده داشته


audio: fdHoJezSxjg_0089.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
اونطوری نگاه کنیم رو دیگه باید بتونیم بهش اونطوری نگاه کنیم متفاوت نگاه کنیم از جنایت‌های مغول شنیدیم و درسته ولی باید به اینم فکر کنیم که آیا همه پیامدهای حمله مغول و حکومت مغول همین بود؟ یعنی خواسته و ناخواسته هیچ نتیجه خوبی نداشت برای ایران؟ برای بقیه حکومت‌ها هم که نگاه می‌کنیم دوره‌های پادشاهی ایران هم که نگاه می‌کنیم باید همینطوری فکر کنیم حالا مغولا چون غریبه بودن شاید یه خرده راحت‌تر بتونیم اینطوری صحبت بکنیم


audio: fdHoJezSxjg_0090.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
نگاه‌های جدیدتر می‌گه داشت می‌گن داشت و زیاد هم داشت حتی حالا جلوتر می‌گم می‌گن در احیای تمدن ایرانی دوره ایلخانی بسیار دوره موثری بود شاهنامه توش احیا شد مرزهای ساسانی گفتم احیا شد دیگه حکومتی از جیحون تا فرات رویکردهای جدید به دوره ایلخانی نشون می‌ده که همه داستان این نیست که


audio: fdHoJezSxjg_0092.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
دیوان ایرانی مهار کرد خشونت مغول رو این درسته این حرف غلطی نیست ولی فقط این نیست چطوری باید نگاه کنیم اینو؟ یه کارش اینه که نگاه کنیم به سیستم حکومت کردن مغول‌ها اینا اصلا چطوری حکومت می‌کردن؟ نظام اداری و دیوان‌سالاری اینا چطور بود؟ اینا آمدن نظام حکومتی ایران رو استفاده کردن کامل چون اصلا عملی پرکتیکال بهش فکر کنیم مغولا مگه چند نفر بودن؟ چند نفر داشتن که بخوان بیان بر سرزمین‌هایی به این بزرگی حکومت کنن؟


audio: fdHoJezSxjg_0093.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
مغولایی که دارن چین رو هم اداره می‌کنن دارن روسیه رو هم اداره می‌کنن بالاخره خودشون هم لابد جاهای خودشون هم هستن یه سیستم اداری حکومتی بزرگی لازم داره نظام اداری رو که خوارزمشاهیان داشتن به هم زدن ولی می‌دونستن برای اینکه بتونن بر ایران حکومت کنن یک نظام اداری قوی لازم دارن اهداف نظامی دارن اون اهداف نظامی یک پشتوانه اقتصادی و اداری لازم داره می‌خواستن فتوحات رو ادامه بدن به سمت غرب دیگه اونو لازم دارن


audio: fdHoJezSxjg_0095.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
مغول‌ها وقتی که به ایران رسیدن یک سری تجربیاتی هم از سرزمین‌های شرقی داشتن اونجاها رو گرفته بودن یک سنت اداری‌هایی رو اونجا دیده بودن خودشون توسعه پیدا کرده بودن ضمن اینکه در ایران هم یک سنتی اداری قدیمی‌ از زمان ساسانی وجود داشت میراث اداری بود آدم‌هایی هم در ایران بودن می‌خواستن این رو قاطی کنن با اون چیزا ادغام کنن با اون چیزایی که خودشون از شرق آورده بودن و با یک سیستم جدیدی بر ایران حکومت کنن


audio: fdHoJezSxjg_0097.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
خیلی جالبه برای هر ایالتی یک حاکم نظامی می‌ذاشتن یک حاکم غیرنظامی مغولا هم همین کارو کردن هر شهری رو که گرفتن براش دو تا حاکم می‌ذاشتن یک شحنه می‌ذاشتن یه باسقاق می‌ذاشتن در شرایط صلح و ثبات قدرت دست شحنه بود اگر طوری می‌شد که حاکم نظامی لازم بود اختیارات اون باسقاق بیشتر می‌شد


audio: fdHoJezSxjg_0098.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
اینا چیزایی بود که از شرق آورده بودن اینجا ولی بخش ایرانی هم داشت تو دیوان‌شون گفتیم وزیر داشتن طبق سنت ایرانی حالا یا وزیری که به سنت خانوادگی می‌آمد بالا یا به حکم سلطان می‌آمد و کارش هم این بود که امور مالی رو سامان بده کار اصلیش این بود که مواظب باشه که پول به اندازه کافی برای نیروی نظامی‌ که رکن اصلی حکومته باشه داشته باشن و وزیرایی داشتن ایلخانان بزرگ اولین وزیری که داشت هولاکوخان که به ایران


audio: fdHoJezSxjg_0100.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
وزیرش خواجه نصیرالدین طوسی بود خواجه نصیرالدین طوسی حکیم ایرانی یکی از دیگه برجسته‌ترین وزیران تاریخ ایرانه احتمالا دیگه در کنار خواجه نظام‌الملک و بزرگمهر و این‌ها اینا دیگه بهترین وزیرانی هستن که احتمالا در تاریخ ایران بودن خواجه نصیرالدین طوسی وزیر همین ایلخانان مغول بود اولین ایلخان مغول بود بعدا تازه وقتی که نوه هولاکو به حکومت رسید یعنی ایلخان شد


audio: fdHoJezSxjg_0102.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
دقت هم کردید چی گفتم دیگه یعنی خان مغول هم مسلمان شد بعد از یه مدتی نه تنها مسلمون‌ها و ایرانی‌ها و اینا توی دستگاه‌شون بودن خودشون مسلمون شدن اصلا حالا جایگاه وزرا وزیرها ثابت نبود یعنی بعضی وقتا رابطه بد می‌شد یه طوری چیز می‌کردن سرکوب می‌کردن یعنی برخورد می‌کردن می‌گرفتن جایگاه وزیر رو ازش می‌گرفتن که اونم باز یک سنتیه که در ایران غریبه نیست


audio: fdHoJezSxjg_0103.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
ولی این سیستم وزیر داشتن رو از سنت اداری ایرانی آورده بودن بعد وزیرها یک سری نواب داشتن در شهرهای مختلف یا نواب داشتن وظیفه وزیر رو در شهر از طرف وزیر اونجا وظایفش رو انجام می‌دادن بعد وزیر یه کسایی رو منصوب می‌کرد رو کار اینا نظارت می‌کردن و فقط به وزیر و سلطان گزارش می‌دادن داستان وزیرها رو در دوره ایلخانی بخونیم می‌بینیم که خیلی از اینا


audio: fdHoJezSxjg_0104.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
حتی خیلی پرخدمات‌ترین‌شون اینا نهایتا کشته شدن مثل همون خواجه رشیدالدین کشته شد به دستور سلطان به‌خاطر یک توطئه‌ای یا شک به توطئه‌ای کشته شد همونطوری که بسیاری از وزیرها در تاریخ ایران این بلا سرشون آمد ولی اون چیزی که مشخصه وزیرای این دوره همه ایرانی بودن و بسیاری از خدمات و پیشرفت‌ها به‌خاطر حضور همین وزیرها بود شمس‌الدین جوینی خواجه نصیرالدین طوسی


audio: fdHoJezSxjg_0106.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
و این اصلا می‌رسوندمون به جای مهمی بعضی وقتا می‌نویسن که فرهنگ ایرانی مغول‌ها رو در خودش حل کرد جذب شدن کامل هرچی داشتن رها کردن این به نظر نمی‌رسه تصویر دقیقی باشه


audio: fdHoJezSxjg_0107.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
تصویر کاملی نیست تصویر ممکنه خیلی خوش‌مون بیاد بعضی وقتا ولی اینطوری نیست واقعا تصویر دقیقی نیست مثلا اینطوری نیست که حالا نمونه زبان دربار ایلخانی همه‌ش فارسی باشه فارسی یکی از زبان‌هایی بوده احتمالا که صحبت می‌شده حالا چقدر صحبت می‌شده مثلا


audio: fdHoJezSxjg_0108.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
هولاکوخان با خواجه نصیرالدین فارسی صحبت می‌کرده یا نه نمی‌دونم واقعا نمی‌دونیم ولی این رو می‌دونیم حداقل این مشخصه تو فارسی اون روز و حتی تو فارسی امروزی که ما صحبت می‌کنیم رد پای زبون اون دوره و یه کلماتی که مغول‌ها آوردن هست


audio: fdHoJezSxjg_0110.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
همین سوغات هم فکر می‌کنم که کلمه‌ایه که از اونجا از در واقع رودخانه فرهنگ مغولی وارد دریای زبان فارسی شده یا زبان دری شده


audio: fdHoJezSxjg_0111.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
نمونه‌های دیگه‌ای هم هست مخصوصا تو اصطلاحات دیوانی هست که اینا از دوره مغولی آمده اینجا جا افتاده در آداب و فرهنگ ما هم حتما چیزهایی هست که اینا آوردن یا خودشون داشتن از رسوم خودشون آوردن مخصوصا که خیلی هم اهل خرافات و اینا بودن مغول‌ها یا از چین آوردن چون اینا از اونجا هم به ایران خیلی چیز آوردن وصل کردن


audio: fdHoJezSxjg_0113.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
پیامدهای درازمدتی داشت حکومت ایلخانان برای ایران و ایرانی و فرهنگ ایرانی حتی در خاطره گذشتگان ما همه‌ش منفی نبود اگر منفی بود اسم بچه‌هاشون رو چنگیز نمی‌ذاشتن اگه منفی بود برخی از مورخین قاجار نسب قاجارها رو با افتخار به چنگیز نمی‌رسوندن


audio: fdHoJezSxjg_0114.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
ما می‌بینیم الان آدم‌هایی اسم‌شون چنگیزه حالا بعدا آدمایی اسم‌شون تیموره الان ممکنه عجیب باشه ولی وقتی گذاشتن یعنی نگاه کاملا منفی نبوده بعد هم اصلا یه خرده بیایم وسیع‌تر نگاه کنیم یه خرده‌ای ما الان داستان عباسیان رو هم گفتیم دیگه حمله‌های مغول حالا حمله آخر هولاکوخان به ایران چه کرد؟ هولاکوخانی که حتی یه جاهایی در تاریخ‌نویسی می‌گفتن که هولاکو مسلمان شده بود خودش که تقریبا قطعی می‌دونیم که این دروغه اینطوری نیست


audio: fdHoJezSxjg_0115.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
ولی نکته جالب اینه که چرا می‌گفتن؟ چرا این دروغ رو می‌ساختن؟ چرا می‌گفتن مسلمون شده؟ یه هدفی می‌خواستن بهش برسن دیگه چرا چرا مسلمون بودن هولاکو کمک‌شون می‌کرده؟ کمک می‌کرده برای رسیدن به چه هدفی؟ هر کسی که این دروغ رو درست می‌کرده از تاریخ‌نویسان


audio: fdHoJezSxjg_0116.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
بگذریم حمله هولاکو به ایران خواستیم بگیم چیکار کرد یک نگاه به این حمله و اون دوره اینه که حمله مغول‌ها حکومت ایرانی‌ای که ایرانی‌ها از ایران بر ایران حکومت کنن رو تسهیل کرد حمله مغول‌ها برای ایرانیانی که همون موقع یه گروهی‌شون شیعه بودن خوبی‌هایی داشت دو تا دشمن شیعه‌های ایران رو از سر راه برداشت هولاکوخان مغول هم خلافت عباسی رو منقرض کرد هم دژ اسماعیلی‌ها رو فتح کرد


audio: fdHoJezSxjg_0118.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
ایلخانان خدماتی به ایران انگار داشتن خدماتی به شیعه‌ها داشتن یعنی هم شیعیان و هم ایرانی‌ها اینا داشتن در حکومت مغولان نقش مهمی می‌گرفتن همونطوری که تو حکومت عباسی هم یه دوره‌هایی گفتیم وزرای ایرانی و وزیرای شیعه داشتن که داشتن نقش مهمی می‌گرفتن حتی مورخینی می‌گن ایرانی‌ها همونطور که در شکست دادن امویان و برآمدن عباسیان نقش مهمی داشتن


audio: fdHoJezSxjg_0119.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
اینجا هم در برانداختن خلافت عباسی بازیگر مهمی بودن هرچند به هر حال اونی که پیچیده شد تو فرش و حکومتش برافتاد خلیفه پیغمبر بود و با فروریختن خلافت عباسی روزگار مسلمان‌ها تیره و تار شده بود اسلام در خطر نابودی بود تو ذهن‌شون حداقل چون مغولا که مسلمون نبودن


audio: fdHoJezSxjg_0120.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
ولی اینم بود که خواجه نصیرالدین کنار هولاکوخان بود و بسیاری از روایت‌هایی که به دست ما رسیده اینه که تلاش کرد که به شیوه‌های مختلفی مثلا جلوش رو بگیره که همه کتابخونه‌های بغداد رو نابود نکنن که دانشمندای مسلمون رو بعدا جمع کنن بیارن در مراغه تو اون رصدخونه‌ای که در مراغه درست کرده بود که استفاده کنه از رابطه‌ش با هولاکوخان که به مسلمون‌ها خیلی آسیب بیشتری نرسه


audio: fdHoJezSxjg_0121.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
بعد از هولاکو هم جانشینانش که حالا سخت‌گیری زیادی هم درباره مسائل دینی نداشتن به شیعیان امکان فعالیت و رشد دادن تو دربار هم ازشون استفاده کردن اون غازان‌خان نوه‌ش هم که گفتیم اصلا مسلمون شد اسمش رو گذاشت محمود اسلام شد دین رسمی یعنی اسلام رو دین رسمی اعلام کرد که حالا بعضی از مغول‌ها هم با این کار مخالف بودن این غازان‌خان خودش به امام‌های شیعه علاقه‌مند بود


audio: fdHoJezSxjg_0122.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
می‌گفتن که اون دوره‌ست که مرثیه‌خوندن و شعر مذهبی در سوگ امام حسین خوندن و اینا رواج پیدا کرد حتی بعضیا می‌گن شیعه شد می‌گن تو شهرایی دارالسیاده درست کرد که مثلا شیعه‌ها یک جاهایی داشته باشن همونطور که دانشمندا داشتن و متصوفه داشتن و طلبه‌ها داشتن و این‌ها شیعه‌ها هم یه جاهایی داشته باشن که بعدا خودشون حالا به اینا چیزایی اضافه کردن


audio: fdHoJezSxjg_0123.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
این تصویره چقدر شبیه به اون تصویری که ما از حکومت مغولان در ایران داریم؟ داریم درباره یه حکومتی صحبت می‌کنیم دیگه با رنگ‌وبوی ایرانی از نظر وسعت و شکوهش با ساسانیان قابل مقایسه‌ست


audio: fdHoJezSxjg_0125.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
حتی علت اینکه من انقدر شیعه رو تکرار کردم اینه حتی وقتی دارن گسترش شیعه رو در ایران بررسی می‌کنن دوره ایلخانی دوره مهمی می‌شه چون مغول‌ها در زمینه دین با تساهل و تسامح برخورد می‌کردن اصطلاحا مثل حکومت‌های قبلی شیعه‌ها توش تحت فشار و آزار نبودن


audio: fdHoJezSxjg_0126.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
حتی خان بعد از غازان‌خان اونو هم بهش گفتن بیا برو مسلمون بشو رفت بغداد علامه حلی رو دید مثلا فقیه بزرگ شیعه بود دیگه اون رو برداشت آورد سلطانیه با دانشمندان سنی گفت‌وگو بکنه و آخرش هم می‌گن اصلا شیعه شد اسم امام‌های شیعه اومد رو سکه‌ها و اسم خودش هم شد سلطان‌محمد خدابنده و شیعه رو می‌گن مذهب رسمی کرد در حالی که بیشتر مردم سنی بودن و البته بعد سر همین هم می‌گن که پس گرفت یا اصلا خودش دوباره سنی شد و اینا


audio: fdHoJezSxjg_0127.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
کاری به اینش نداریم ولی اینکه شیعه‌ها دست‌شون برای کار و فعالیت بازتر شد در ایران ایلخانی عموما پذیرفته شده‌ست و این زمینه‌ساز گسترش شیعه شد در ایران و این نزدیکی به فرهنگ ایرانی و این مسلمون شدن خان و دربار و اینا یه مقدار فاصله هم انداخت بین ایلخانانی که در ایران بودن و بقیه مغول‌هایی که جاهای دیگه بودن گفتن اینا از ریشه مغولی‌شون دور شدن


audio: fdHoJezSxjg_0128.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
رابطه‌شون با دستگاه مغولی خارج از ایران انگار قطع شد حالا این مسئله دین و مذهب و دیوان و ایناست که گفتیم به جز این حرف این حرفای دیگه‌ای هم می‌شه زد در مراغه گفتیم رصدخونه درست کردن


audio: fdHoJezSxjg_0130.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
همونطوری که رشد مراکز علمی در بغداد دوره عباسی به تشویق وزیران بود ولی به‌خاطر اینم بود که علاقه و کنجکاوی علمی خلیفه پشتیبانش بود


audio: fdHoJezSxjg_0131.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
اینجا هم انگار هولاکوخان خیلی علاقه داشت به اینکه از روی ستاره‌ها بخونن پیشگویی کنن راهنمایی کنن و این‌ها خیلی اهل جادو جنبل و اینا بودن مغول‌ها و طالع سعد و نحس و اینا هم یه مقداریش در فرهنگ ما هست یادگاری اون‌هاست انگار


audio: fdHoJezSxjg_0132.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
و از خواجه نصیرالدین طوسی مشورت می‌خواست که ستاره‌ها رو بخونه و بگه چه خبره و اونم یه منجمان زبده‌ای آورده بود رو تپه بلندی در مراغه رصدخونه‌ای درست کرد یک بنای عظیم گنبدی بعد همونجا کتابخونه مفصلی و دانشمندانی اونجا جمع کردن و کتاب‌ها رو گفتیم وقتی رفتن اینا بغداد رو گرفتن کتاب‌ها رو ریختن به دجله سیاه شد کتاب‌هایی رو از بغداد نجات داشت خواجه نصیرالدین آورد با خودش بغداد


audio: fdHoJezSxjg_0135.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
طول روز و شب رو حساب بکنیم و یک کره زمینی درست کرده بودن از جنس خمیر کاغذ اول بعد یه کره فلزی اونجا درست کردن داشتن


audio: fdHoJezSxjg_0136.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
محل درس و بحث شد برای دانشمندانی توی همه سرزمین‌های مغول از چین تا ایران تا سرزمین مملوک‌ها که همسایه این‌ها بودن می‌آمدن اینجا درس و بحث می‌کردن و پول از کجا می‌آوردن؟


audio: fdHoJezSxjg_0138.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
می‌گن ابتکار منحصر به فردی که توی رصدخونه مراغه اتفاق افتاد برای اولین بار این بود که هزینه‌هاش از طریق درآمدهای حاصل از وقف تامین می‌شد پایه‌گذار این سنت هم می‌گن احتمالا خواجه‌نصیر بود به‌خاطر اینکه علاوه بر اینکه وزیر بود منصب اداره موقوفات ایلخانی هم دست خودش بود 10 درصد درآمد وقف رو گذاشته بود برای ساختن رصدخانه مراغه حالا رصدخانه‌ای که دست خودش بود و


audio: fdHoJezSxjg_0139.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
بعد هم دست پسراش بود و 40 سال کلا فعال بود منجمان معروفی اومدن کار کردن مکتب مراغه پایه‌گذاری شد که تاثیر هم داشت روی سنت‌های نجومی بعد خودش


audio: fdHoJezSxjg_0140.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
اینم حرکت مهمیه دیگه به‌خاطر اینکه تا قبل از این مراکز علمی که بود اصلش تمرکزش برای کارای دینی بود هرچند که کارای پژوهش‌های دیگه هم توش انجام می‌شد اینجا ولی مرکز پژوهش در علوم غیردینی شد قبل از این مرکزی برای پژوهش در حوزه علوم سکولار اصطلاحا نداشتیم پژوهش‌های غیردینی اگه می‌شد دانشمندا تو خونه خودشون می‌کردن بعضیا اصلا می‌گن این رصدخونه بیشتر برای همین کار پژوهش و


audio: fdHoJezSxjg_0141.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
جمع شدن دانشمندها و اینا بود تا اینکه برای رصد کردن باشه دانشمندا از جاهای مختلف می‌آوردن می‌آمدن کتاب‌هاشون رو هم می‌آوردن


audio: fdHoJezSxjg_0142.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
و یک مرکز مهم تالیف کتاب هم بوده در زمان خود خواجه‌نصیر خیلی کار رصد انجام نمی‌شده کارای رصد انگار مال بعد از خودشه و زمان پسراشه و که حالا البته اینا یک نظریه‌ست دیگه ممکنه همه موافقش نباشن یعنی همه موافقش نیستن قطعا و حواس‌مون هم باشه خواجه‌نصیر که می‌گیم می‌گیم که وزیر بود ولی اینطوری نیست که مثلا یه سیاستمدار فقط بوده باشه یک دبیری باشه دیگه خواجه‌نصیر یک دانشمندی بود یک حکیم بود یک همه‌چیزدان بود


audio: fdHoJezSxjg_0143.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
آدمیه که از نظر دانشش در ریاضیات در نجوم در فلسفه در کلام شیعی اینا در طول تاریخ ستایش شده‌ست بیش از هر چیزی یک دانشمند مهم و تاثیرگذاره که البته وارد سیاست هم شد و مشاوره‌های زیادی به هولاکوخان داد هم در مقابله با اسماعیلیون هم در فتح بغداد و هم در امور حکومتی دیگه و فقط هم ایشون نیست رشیدالدین فضل‌الله همدانی رو هم گفتیم


audio: fdHoJezSxjg_0144.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
اینم یکی از دانشمندای مهم دوره مغولیه که اینم مثل خواجه‌نصیر وارد سیاست شد و کارای مهمی کرد برای ایران مثل عموش مثل اقوامش ایشونم طبابت رو به عنوان شغل انتخاب کرده بود مثل خواجه‌نصیر ایشون هم با خانواده‌ش در قلعه‌های اسماعیلیه زندگی می‌کردن وقتی مغول‌ها اونا رو از بین بردن اینم مثل خواجه‌نصیر به‌خاطر توجه‌ای که مغول‌ها به دانشش داشتن


audio: fdHoJezSxjg_0145.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
چیز شد مورد توجه‌شون شد آمد تو دستگاه حکومت و رشد کرد و در زمان اون غازان‌خان وزیر شد و ایشون هم دانشمندی بود که اصلاحات زیادی کرد از جمله در امور مالی و خزانه و این‌ها


audio: fdHoJezSxjg_0146.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
در دوره قرون وسطی داریم صحبت می‌کنیم قرن سیزده‌ایم اواخر قرن 13 قرن چهارده‌ایم اروپا در قرون وسطی‌ست توجه اصلی به دانش دینیه حالا دانشگاه‌هایی هستن که به علوم غیردینی هم کمک می‌کنن


audio: fdHoJezSxjg_0147.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
ولی اینا هم کم‌کم در مقابل کلیسا قرار می‌گیرن هرچند خود کلیساست که اینا رو درست کرده یا کمک کرده تاسیس بشن که مثلا متون مقدس بهتر فهمیده بشن ولی دارن جلوی هم قرار می‌گیرن


audio: fdHoJezSxjg_0150.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
تبریز می‌شه شهر خیلی زنده‌ای از نظر علمی از نظر فرهنگی نظام مالیاتی درست می‌شه اصلاح می‌شه در واقع بیمارستان می‌سازن خیریه می‌سازن کارایی که مثلا برای راحتی رعایا باشه اصطلاحا ربع رشیدی رو خواجه رشیدالدین درست می‌کنه کتاب خیلی مهمی می‌نویسه به نام جامع التواریخ


audio: fdHoJezSxjg_0152.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
هم‌خوانی با زندگی شهری و روستایی نداشتن ولی وقتی قرار شد در ایران بیان زندگی کنن و حکومت کنن حالا اولش که رفته بودن سمت اینکه همه جا رو بکنن مرتع و چراگاه و اینا بعد دیدن که نه خب شهر و روستا هم خوبه و بالاخره یه صفای خاصی هم این داره و تصمیم گرفتن بمونن تدبیر اندیشمندانی هم که مشاورین‌شون بودن بود خلاصه اینا هم پسندیدن و اصلا قرار شد که در شهر زندگی کنن هرچند یه مقداری مشکل داشتن می‌اومدن اطراف بعضی از شهرها مثل مثلا تبریز


audio: fdHoJezSxjg_0153.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
یه محله‌های شهرک‌هایی درست می‌کردن اونطوری که خودشون دوست داشتن مثل غازانیه که در دوره غازان‌خان ساخته بودن در غرب تبریز و یک مقبره‌ای هم واسه خودش اونجا درست کرده بودن


audio: fdHoJezSxjg_0155.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
رشیدالدین فضل‌الله همدانی ساخته بود خودش می‌گه به‌خاطر علاقه‌ش به علم و دانش بود برای اینکه اهل علم رو بتونه اونجا جمع بکنه و هم‌صحبت‌شون بشه و کلی خونه و کاروان‌سرا و مغازه و باغ و آسیاب و شهربافی و کاغذسازی و این‌ها اونجا ساخته بودن


audio: fdHoJezSxjg_0156.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
دانشمند و طلاب و اینا اونجا جمع کردن براشون مقرری تعیین کرده بودن یک مجمع علمی در حد اون موقع بالاخره تا یه حدی بین‌المللی هم درست کرده بودن اونم جای مهمی بود


audio: fdHoJezSxjg_0157.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
که البته بعد از اینکه رشیدالدین رو کشتن غارت شد و ویران شد وقف‌نامه اون ربع رشیدی هم یک سند مهم تاریخیه که توش اموال مختلفش رو در قلمرو ایلخانی از یزد تا آسیای صغیر همه رو فهرست کرده همه رو وقف کرده آدمیه که یک حرکت مهمی کرده در تاریخ‌نگاری ایرانی ایشون آدمیه که کتاب جامع‌التواریخ رو نوشته می‌گن شروع تاریخ‌نگاری ایرانی بعد از ساسانی این کتاب بود


audio: fdHoJezSxjg_0158.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
خیلی البته بحث هست در مورد اینکه چقدر چیزایی که توش هست درسته چقدر معتبره چقدر نیست چون بالاخره مغولا می‌خواستن تاریخ خودشون رو بنویسن


audio: fdHoJezSxjg_0159.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
مثل عرب‌ها دوست داشتن اینا هم که نسب‌نامه قبیله‌ای‌شون رو حفظ کن بعد گفته بودن که ازدواج با هم‌خون یا به قول خودشون هم‌استخوان خودشون ممنوعه برای همین نسب‌نامه لازم داشتن که ببینن با کی می‌شه ازدواج کرد با کی نمی‌شه ازدواج کرد


audio: fdHoJezSxjg_0160.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
کلا هم می‌خواستن اسم‌شون و تاریخ‌شون و تاثیرات‌شون و سنت‌شون ثبت بشه ضبط بشه و برای همین هم غازان‌خان دستور داد به رشیدالدین که تاریخ قبایل مغول و نیاکان چنگیز و این‌ها رو بنویسه و توی اینا خیلی هم خب افسانه بوده قطعا هست حتما حتما ولی این می‌نشست غازان‌خان خودش تعریف می‌کرد خودش داستان تاریخ و داستان‌های مغول و تاریخ مغول رو اینا رو می‌دونست تعریف می‌کرد و رشیدالدین این‌ها رو می‌نوشت و توی کتابش آورده خیلی‌هاش رو


audio: fdHoJezSxjg_0161.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
بعد تاریخ مغول رو که داشت تاریخ کلی سرزمین‌ها و حکومت‌های دیگر رو هم آورد و تاریخ اقوام و جغرافیا رو هم اضافه کرد یک چیز عظیمی شد از تاریخ آسیا، قوم‌شناسی، مردم‌شناسی آداب‌ورسوم ملل و نحل


audio: fdHoJezSxjg_0162.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
بعد حالا تاریخ حمله مغول به ایران همونجا می‌گه که وقتی چنگیز به ایران حمله کرد برای مردم سخنرانی کرد اینو ممکنه شنیده باشیم منبع اولش اینجاست می‌گه اولین بار که چنگیز به ایران حمله کرد صحبت کرد برای مردم گفت من عذاب خدا هستم برای شما گفت سلطان‌محمد خوارزمشاه کار بده رو کرده و من دیگه مجبورم شما و بزرگان شما گناه بزرگی کردین خدا عذاب بزرگی رو که من باشم نازل کرده برای شما


audio: fdHoJezSxjg_0164.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
و به جز این کتاب نوشتن و اینا همینطوری که گفتیم در زمینه‌هایی از علم و فلسفه و علوم عقلی و اینا در دوره مغول رشد قابل‌توجه‌ای در ایران اتفاق افتاد مراکز آموزشی مهمی ساخته شد به عنوان دلیلش هم چیزای مختلفی رو گفتن هم گفتن که بالاخره یک عقل‌گرایانی آمدن بر نهادهای علمی و آموزشی حاکم شدن توی دولت آمدن گفتن تسامح مذهبی ایلخانان باعثش شده


audio: fdHoJezSxjg_0166.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
گستردگی امپراتوری مغول می‌گن خیلی موثر بوده حالا واقعا من کاری به چراهاش ندارم به‌خاطر اینکه دیگه موضوع خیلی تخصصی‌تر و اینا می‌شه توی اون تحلیلش نمی‌خوایم بریم ولی همین که چه اتفاقی افتاد فکر کنم برای خیلی از ماها تازگی داره در علم و دانش و اینا چه اتفاقی افتاد در معماری چه اتفاقی افتاد چون معماری دوره ایلخانی البته دنباله معماری دوره سلجوقیه


audio: fdHoJezSxjg_0167.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
ولی مهمه مخصوصا پادشاهان آخر ایلخانی که از اون‌ها اثر معماری برای ما به جا مونده و آثار معماری اونا هم به دستور وزیرای ایرانی‌شون ساخته شده و مردم ایران هم بودن که اینا رو ساختن


audio: fdHoJezSxjg_0168.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
اینا چیزای مهمیه اینا هم جزو یادگارهای ملموس دوره ایلخانیه برای ما پادشاه‌های ایلخانی خیلی تو قصرشون نمی‌رفتن واقعا به شیوه دوران صحرانشینی همون ییلاق و قشلاق می‌رفتن که ییلاق و قشلاق هم از آهنگش حدس می‌زنم چک نکردم فکر می‌کنم که یادگار همون دوره‌ست برای ما ولی اینا خلاصه خیلی تو چادر می‌موندن و اینا ولی با الهام از معماری دوره سلجوقی گنبدها و مناره‌ها رو بلند کردن


audio: fdHoJezSxjg_0169.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
خیلی از بناهای اون دوره از بین رفته ولی بالاخره در سلطانیه و تبریز و سمت آذربایجان یه آثاری مونده مهم‌ترینش دیگه گنبد سلطانیه‌ست که مقبره یکی از همین ایلخانان هم هست و واقعا هم برای اون موقع نقطه عطف مهمی بوده همون سلطان‌محمد خدابنده اینجا دفنه


audio: fdHoJezSxjg_0170.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
اینجا رو گفته بود بسازن پیکر علی‌بن‌ابی‌طالب رو امام اول شیعیان رو منتقل کنن بیارن اینجا ده سالی هم طول کشید تا ساختنش این هم اثر معماری مهمی شد اینا آثار ملموسش آثار غیرملموسش هم شاید دیگه بزرگترینش رو اثرش رو اون وقتی ببینیم که یک‌قرن‌ونیم بعد از رفتن ایلخانان مغول پادشاهی صفوی در ایران درست می‌شه این خیلی به نظر من جالبه چون ما وقتی می‌گیم اینا از نظر دینی تساهل و تسامح داشتن


audio: fdHoJezSxjg_0171.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
یعنی فضا این بود که ادیان و رویکردهای مختلف و اینا می‌تونن یه مقدار رشد بکنن یه چیزی که رشد می‌کنه عرفان و تصوفه یه زمینه‌ای براش اول ویدیو گفتیم که بالاخره شکوه از وضعیت و پناه بردن به این‌ها و اینا هست اینم بود که درویش‌ها یه کارای خارق‌العاده‌ای می‌کردن مغول‌ها خوش‌شون می‌آمد ولی حالا دلیلش هرچی که بود نتیجه این شد که این عصر طلایی تصوف در ایران شد می‌گن تشیعی که با تصوف قاطی شد


audio: fdHoJezSxjg_0172.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
یک خوانش خاصی از تشیع بود یا تشیع افراط‌گرایانه یا تشیع غالیانه بود رشد تصوف و جنبش‌های صوفیانه در این دوره و البته حالا سال‌های بعدش علاقه و احترام مغول‌ها به پیران طریقت و پیران عرفان و اینا قدرت این‌ها رو زیاد کرد و این برای ما جالب می‌شه وقتی می‌بینیم 160 سال بعد از اینا


audio: fdHoJezSxjg_0173.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
یک نوجوانی به نام شاه اسماعیل از نوادگان شیخ صفی‌الدین اردبیلی از لاهیجان قیام می‌کنه راه می‌افته می‌آد یه گروهی هم این رو منجی می‌بینن مرشد کامل می‌بیننش


audio: fdHoJezSxjg_0174.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
این ریشه‌ش از یه نظرایی در همین دوره ایلخانیه دیگه همین که شاه‌اسماعیل نواده شیخ صفی‌الدین اردبیلیه که شیخ صفی‌الدین اردبیلی در عصر ایلخانی بود که مهم شد شیخ صفی‌الدین شاگرد، داماد و جانشین یکی بود به نام شیخ زاهد گیلانی پیر تصوف در دوره ایلخانی از همون موقع هم ایشون قدرت گرفت نوادگانش هم قدرت گرفتن قدرتش اول مذهبی بود بعد قدرت مالی شد زمین گرفتن


audio: fdHoJezSxjg_0175.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
روستاهایی گرفتن و بعدا ظرف چند دهه و این‌ها شد یک قدرت سیاسی توی ویدیوی شاه اسماعیل دو سال سه سال پیش یه خرده قصه‌ش رو گفتیم اینا هم اول شیعه نبودن سنی بودن


audio: fdHoJezSxjg_0176.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
چون اصلا شروع‌شون مال زمانی بود که در ایران شیعه خیلی زیاد نبود شیعه 12 امامی از اون هم کمتر بود ولی همین‌هایی هم که بودن در دوره ایلخانی تحرک و فعالیت‌شون زیاد شد به جز این اصلا ایده‌های منجی‌گرایانه هم خیلی اون موقع رونق گرفت


audio: fdHoJezSxjg_0177.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
در موقعیت‌های سخت همیشه یکی از واکنش‌ها می‌تونه امید به این باشه که یک منجی از راه برسه دیگه یک اسطوره‌ای که بیاد با اومدنش همه چی خوب بشه جلال‌الدین خوارزمشاه گفتم که در حمله دوم مغول فرار کرد و زد به رود سند و گفتن کشته نشد فرار کرد معلوم نیست چی شد و اینا اینو می‌گفتن مردم که برمی‌گرده می‌گفتن این یک منجی‌ایه که غیب شده برمی‌گرده ما رو از مغول نجات می‌ده می‌گفتن رفته هند


audio: fdHoJezSxjg_0178.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
می‌گفتن غیب شده ولی برمی‌گرده سرنوشتش همچنان در هاله‌ای از ابهامه در ذهن مردم شد منجی و اسطوره‌ای که منتظر بودن که بیاد و نجات‌شون بده خیلی از کسایی که می‌خواستن علیه مغولا مبارزه کنن می‌گفتن که ما جلال‌الدینیم یا می‌گفتن روحش در ما حلول کرده یعنی بازار جلال‌الدین‌های دروغین گرم شده بود بعدا هم شیعیان 12 امامی که منتظر امام مهدی بودن


audio: fdHoJezSxjg_0179.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
وقتی شرایط رو خیلی سخت می‌دیدن می‌گفتن الان آخرالزمانه اون آخرالزمانی که می‌گفتن الانه و بعضیاشون که می‌خواستن حرکتایی بکنن می‌گفتن که مهدی موعود ماییم


audio: fdHoJezSxjg_0180.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
یه پدیده‌های جالب دیگه‌ای هم تو اون دوره داریم اینا هم برای ما یک زنگ آشنایی داره خیلی جالبه که از اون دوره‌ست فتوت، فتیان اینا یه جوانمردانی بودن که از فقرا دستگیری می‌کردن بعد حالا شرایط مناسب می‌شد ممکن بود یه حرکتی هم بکنن یه جایی قدرت رو هم بگیرن یا عیاران که مثلا یه حال رابین‌هودی داشتن از طبقات پایین جامعه بودن البته خودشون ولی می‌رفتن از آدم بدا می‌دزدیدن غارت می‌کردن


audio: fdHoJezSxjg_0181.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
به مردم می‌رسیدن تو حال و هوای نزدیک به این قصه‌ها شاید قصه سربداران رو شنیده باشیم یک گروه عیار شیعه‌ای بودن بر علیه مغول‌ها قیام کردن یه موفقیت‌هایی هم به دست آورده بودن و اینا توی اونا البته از اینا هست عالم شیعه هم هست تو قصه‌شون نریم اینا مال وقتاییه که حکومت ایلخانی ضعیف شده بود منفعل شده بود و دیگه حالا نهایتا هم به عنوان حکومت متمرکز می‌دونیم


audio: fdHoJezSxjg_0182.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
از هم پاشید دوره عصر فطرت شروع شد و پایان ایلخانیان شروع شد و این‌ها ولی موضوع اینه که این تیکه‌هایی که بعدا در تاریخ ایران زیاد می‌بینیم اینا ریشه‌های خیلی‌هاش رو می‌شه تو زمان ایلخانی خیلی برجسته دید به وجود آمدنش رو یا رشد کردنش رو پس یه بار خلاصه داستان مغول‌ها رو در ایران رو اینطوری ببینیم


audio: fdHoJezSxjg_0183.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
1219 اولین بار مغول‌ها با چنگیز به یک سری از شهرای ایران حمله کردن بعد در طول 37 سال با سه کارزار سنگین به سرزمین‌های ایران حمله کردن نهایتا تقریبا همه حکومت‌های توی فلات ایران رو شکست دادن و بعد هم در کمتر از یک قرنی که بر ایران حکومت کردن در تحت عنوان ایلخانان مغول به شکل غیرمنتظره‌ای دوره‌ی


audio: fdHoJezSxjg_0184.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
دوره‌ای از شکوفایی هنر و فرهنگ ایرانی رو زمینه‌سازی کردن دوره‌ای که توش هویت ایرانی حتی زنده شد مغول‌ها خودشون مسلمون شدن سیستم اداره کشور رو ترکیبی گذاشتن از سنت‌های خودشون روی چهارچاب سیستم اداری ایرانی


audio: fdHoJezSxjg_0185.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
و دوران مهمی از تاریخ ایران واقعا در دوره این‌ها گذشت از نظر فرهنگی علمی معماری دوره پربار و مهمی بود تصویر اون دوره رو تو مینیاتورها می‌بینیم توی سفرنامه ابن‌بطوطه می‌بینیم که از آثار مهم اون دوره‌ست خیلی من دوست دارم که یک مروری رو اون یه دفعه‌ای داشته باشیم و بعد هم البته نهایتا قدرت خان کم می‌شه و کمتر می‌تونن توافق کنن روی یک نفری و قدرت تجزیه می‌شه و


audio: fdHoJezSxjg_0186.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
تا دفعه بعد که اصلا یک حکومت مغولی دیگری تشکیل بشه در ایران باز از بازماندگان ادعایی چنگیز این بار به نام تیمور لنگ و تیموریان بین برافتادن ایلخانان و برآمدن صفویه در ایران 166 سال فاصله‌ست و فکر می‌کنم الان که یک کمی از دوره ایلخانی شنیدیم و دیدیم بهتر بتونیم بفهمیم که چی شد که در ایران 1500


audio: fdHoJezSxjg_0187.opus
source: youtube
source_id: fdHoJezSxjg
invalidation: VALID
text:
خاندان صفوی با اون پیشینه عرفانی با این هاله منجی‌گرایانه دور شاه اسماعیل با اونقدر اهمیت برای مذهب شیعه به قدرت رسیدن داستان ایران قرن 16 و شاه اسماعیل و صفویه رو توی این ویدیوها می‌تونید ببینید


audio: Px4gAIbLxsE_0001.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
کار و هنرمندا بیشتر حاصل استعداد ذاتی‌شونه یا تلاش و تمرین؟ یکی مثل کیارستمی یکی مثل باب دیلن یکی مثل اندی وارهول شجریان، اسکورسیزی پیکاسو، بتهوون من نمی‌دونم به نظر شما آدم خلاق کیه ولی هر کسی رو که هنرمند خلاق می‌دونین فکر می‌کنین یک نبوغ ذاتی داشته یا اینکه نه موفقیتش بیشتر به خاطر تمرکز و تلاششه


audio: Px4gAIbLxsE_0002.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
این برای من سوال خیلی مهمیه  هم برام آدم مهمیه برای همین جواب این آدم به این سوال برام جالبه تو این ویدیو نظر ست گودین رو می‌خوام در این باره توضیح بدم


audio: Px4gAIbLxsE_0003.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
ست گودین هم درباره‌ی خلاقیت توی بلاگش زیاد صحبت می‌کنه هم توی کتاب‌ها و سخنرانیا و مصاحبه‌ها و اینا ازش می‌پرسن به نظرت آدمای خلاق با استعداد خاصی به دنیا میان یا اینکه خلاقیت‌شون تماما قابل کسبه قابل یادگیریه؟ جوابش جوابیه که من از آدمای زیادی نشنیدم می‌گه تقریبا هیچ‌کس با استعداد ذاتی در یک زمینه‌ی خاص به دنیا نمیاد می‌گه حتی ، لری برد


audio: Px4gAIbLxsE_0004.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
از شاخای بسکتبال دهه‌ی 80 یکی از کسایی که بیشترین سه امتیازیای تاریخ رو مثلا می‌گن انداخته می‌گه حتی اونم بیشتر نتیجه‌ی تلاششه من بخوام یه مثال برای ذهن خودم بزنم فارغ از مقایسه می‌گم که ست گودین داره می‌گه که علی دایی بیشتر از اینکه استعداد داشته باشه تلاش کرده که شده علی دایی ولی حالا فارغ از مثال حرفش اینه که اصلا نباید به اون استعداد ذاتی و اینا فکر کنی نباید زیاد درباره‌ی اون حرف بزنی


audio: Px4gAIbLxsE_0006.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
در تلاش شلت می‌کنه روحیه‌ات رو تضعیف می‌کنه به هیچ‌کس می‌گه نباید بگی که تو در فلان چیز آدم با استعدادی هستی می‌گه این درست نیست می‌گه اگر می‌بینید که یک کسی در یک مهارت خاصی، در یک کاری اشتیاقی داره به این خاطر نیست که استعداد ذاتیش رو داره به این خاطره که واقعا مشتاقه و اصلا می‌گه اشتیاق داشتن خودش یک مهارته به چیزی اشتیاق داشتن


audio: Px4gAIbLxsE_0008.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
اشتیاق به خلق کردن هم مهارته اشتیاقش ها! نه خود خلق کردن اینطوری وقتی فکر کنی دیگه مهم نیست کی هستی مهم اینه که چی می‌خوای و چقدر براش تلاش می‌کنی مهارتا همه قابل به‌دست آوردنن این به نظرم نگاه انسانی‌تری هم هست به توانایی‌ها و به تلاش‌های انسان در این صورته که آدما کمتر از هم متنفر می‌شن


audio: Px4gAIbLxsE_0009.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
کمتر خودشون رو محکوم می‌بینن کمتر خودشون رو عاجز می‌بینن می‌گه شما اگه می‌خوای کاری بکنی اگر شوق خلق و ساختن و چیزی شدن و به جایی رسیدن و چیزی درست کردن داری به نبوغ و این چیزا فکر نکن تلاشت رو بکن بعد یه حرف جالب‌ترم می‌زنه هم جالب‌تر، هم کاربردی‌تر درباره‌ی سه تا مهارتی که باید یاد بگیریم می‌گه بین همه‌ی مهارت‌هایی که به دست میاریم


audio: Px4gAIbLxsE_0010.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
سه تا هستن از همه مهم‌ترن فرقی هم نمی‌کنه آدم بیست ساله باشی یا شصت ساله باشی شهری باشی یا روستایی باشی به منابع دست اول زیاد دسترسی داشته باشی یا کم دسترسی داشته باشی


audio: Px4gAIbLxsE_0011.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
این سه تا مهارت رو می‌گه اگر می‌خوای آدم بهتری بشی تبدیل بشی به آدم بهتری به کارت میاد چیه این سه تا؟ خوش‌بینی همدلی و یادگیری


audio: Px4gAIbLxsE_0012.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
خیلی به نظرم حرفش جالبه می‌گه چی؟ می‌گه خوش‌بینی خوش‌بینی کلمه‌ی دستمالی شده‌ایه و آدما واقعا ممکنه ازش برداشت‌های سطحی بکنن ولی توانایی‌های بزرگی داره برای تغییر اینکه چیزا هر چند که خیلی بدن ولی می‌تونن بهتر بشن هر چند خیلی خوبن باز می‌تونن از اینم بهتر بشن نه اینکه همه چیز محکوم به زواله نه اینکه کسی قدرت تغییر نداره این توانایی خوش‌بینیه که آدم‌ها رو می‌کشونه به اینکه


audio: Px4gAIbLxsE_0013.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
زندگی بهتری برای خودشون درست کنن من فکر می‌کنم شخصا که خوش‌بینی لازم نیست کلی باشه لازم نیست به همه چی خوش‌بین باشیم بیشتر اون طعنه به بلاهت می‌زنه وقتی به همه چیز خوش‌بین باشی کافیه به نظر من، بازم می‌گم نظر منه کافیه که بتونیم یه چیزی رو یه چیزی رو باور داشته باشیم که ما اینو می‌تونیم بهترش کنیم این توانایی باعث می‌شه آدم بتونه زندگی بهتری بسازه یک چیز رو بهتر کردن یه مقدار زندگی آدم رو بهتر می‌کنه چون بهت این باور رو می‌ده که


audio: Px4gAIbLxsE_0015.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
می‌تونی بخشی از اون تغییری باشی که دوست داری دیگه واقعا دست آدم یه جاهایی خیلی بسته‌ست این حرف‌ها رو یه جاهای دنیا راحت‌تر می‌شه زد و پذیرفت یه جاهایی و در یه شرایطی خیلی سخت‌تره شنیدنش سخت‌تره گفتنش سخت‌تره


audio: Px4gAIbLxsE_0018.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
می‌گفت در درازمدت آینده رو آدمای خوش‌بین می‌سازن هر چقدر هم حق با آدمای بدبین باشه اونی که بیشتر نقش داره و سهم داره در ساختن آینده، خوش‌بین هست می‌گم واقعا حرفیه که در شرایط سخت زدنش هزینه هم داره گاهی واقعا چیزی پیدا نمی‌شه که بخوای بهش خوش‌بین بشی ولی معنی این حرف برا من این نیست که مثبت بیاندیشیم و هر چی بدبختی سرمون می‌ریزه چشم‌مون رو ببندیم یا بریم بگیم نه من این گوشه در آرامش نشستم دارم مدیتیت می‌کنم کاری به جنگ 72 ملت ندارم


audio: Px4gAIbLxsE_0019.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
برای من این موتور کار کردنه بسیاری چیزها هست که جایی برای خوش‌بینی جایی برای امید نداره ولی کار من اینه که وسط اینا یه چیزی پیدا کنم بتونم به اون خوش‌بین باشم و نگاهم به درازمدتی باشه که من دارم براش یه چیزی می‌سازم مهارت دوم چیه؟ مهارت همدلی همدلی یا توان همزادپنداری کردن با دیگران اینم به نظرم فهمیدنش ظرافت داره معنیش اینه که دفعه‌ی بعد که دیدی یه کسی یه کاری کرد که


audio: Px4gAIbLxsE_0020.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
به نظرت هیچ منطقی نداره در جواب اینکه چرا این کارو کرد نگی چون احمقه چون دیوانه‌ست چون خیر و صلاح خودش رو نمی‌دونه چون شیطان‌صفته چون کوره، چون نمی‌بینه داره کجا می‌ره تو چاه میوفته خیلی خیلی خیلی به ندرت هستن که اینا جواب‌های درست سوال چرا این کارو داره می‌کنه هستن


audio: Px4gAIbLxsE_0022.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
اون آدم از کجا داره میاد که چنین تصمیمی می‌گیره وقتی تو این پیشرفت کنی و تکرارش کنی حیرت انگیزه که می‌بینی که در بسیاری از شرایط شما هم اگر جای اون آدم بودی همون اطلاعات رو داشتی و همون انتخاب‌ها جلوت بود انتخاب‌هات خیلی متفاوت از اون نمی‌بود و برعکس اون چیزی که خیلیا فکر می‌کنن این هم مهارت ذاتی نیست با تمرین و با تلاش به دست میاد برای من قدم اولش این طوری بوده که


audio: Px4gAIbLxsE_0023.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
بفهمم چیز لازمیه بفهمم چقدر ارزش توش هست چقدر کمکت می‌کنه این همدلی رو داشتن و بعد بگم حالا که چیز انقدر خوبیه تلاش کنم در خودم بسازمش توجه به چیزایی که ما نمی‌خوایم اما دیگران می‌خوان این واقعا فقط یک آدم خوش‌قلب درست نمی‌کنه از آدما می‌تونه یک امتیاز باشه کسی که می‌خواد کسب‌وکاری درست کنه کسی که می‌خواد چیزی بسازه مهارت به درد بخوریه این براش ست گودین هم دنبال عارف و حکیم ساختن از آدمای دیگه نیست، این شد دو تا


audio: Px4gAIbLxsE_0024.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
مهارت سوم چیه؟ یادگیری یعنی یاد بگیریم که چطوری یاد بگیریم می‌گه این دنیا مال کساییه که از چیزای جدید نمی‌ترسن سعی می‌کنن برن تو دلش و یاد بگیرن که چطوری باهاش کار کنن هر مهارت دیگری که ما یاد می‌گیریم هر زبان برنامه‌نویسی که شما یاد می‌گیری هر زبانی که یاد می‌گیری هر چیز تازه‌ای کار کردن با ابزاری که یاد می‌گیری این ممکنه امسال خیلی به درد بخوره و دو سال دیگه کمتر و پنج سال دیگه اصلا به هیچ درد نخوره


audio: Px4gAIbLxsE_0025.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
اون مهارتی که به درد می‌خوره و هیچ‌وقت ارزشش از بین نمی‌ره مهارت چیز یاد گرفتنه هر چی می‌گذره هم ارزشش بیشتر می‌شه چون هرچی می‌گذره نرم‌افزارها تندتر عوض می‌شن ابزارایی که باهاشون کار می‌کنیم تندتر جایگزین می‌شن برا همین کسی ارزشش زیادتره حتی تو بازار کار


audio: Px4gAIbLxsE_0026.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
که سریع‌تر می‌تونه چیز جدید رو یاد بگیره خیلی به نظرم اینم حرف جالبیه جا داره بعدا هم درباره‌اش صحبت کنیم یه حرف مهم دیگه هم ست گودین داره در ادامه می‌گم قبلش اما اگر کانال رو سابسکرایب نکردین لطفا بکنین آمار ما نشون می‌ده نصف شمایی که این ویدیو رو می‌بینید کانال رو سابسکرایب نکردین تقریبا اون دکمه لایک رو زدن کامنت گذاشتن سابسکرایب کردن دعوت کردن بقیه به اینکه این کارا رو بکنن در این مرحله یکی از بزرگترین کمک‌هاییه که می‌تونید به ما بکنید


audio: Px4gAIbLxsE_0027.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
برای اینکه بتونیم یوتیوب بی‌پلاس رو فعال و رو به جلو نگه داریم این حرف‌هایی‌ام که اینجا می‌زنیم اگه براتون جالبه لینک‌های زیر ویدیو رو ببینید


audio: Px4gAIbLxsE_0028.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
دنباله‌ی این حرفا رو اونجا می‌شه گرفت می‌شه بیشتر درباره‌اش خوند منابع ما هم که براش ازش استفاده می‌کنیم این حرف‌ها رو می‌نویسیم و توی ویدیو می‌گیم همه توی اون توضیحات هست اما حرف خیلی مهم دیگر ست گودین چیه؟ می‌گه که به فیدبک‌ها خیلی بها نده خیلی جالبه، می‌گه بقیه برای چی فیدبک می‌دن؟ در بهترین حالت می‌خوان که تو بهتر بشی دیگه اونی که می‌خواد تو رو برای آینده آماده‌تر کنه هیچی از آینده نمی‌دونه بیشتر از تو نمی‌دونه درباره‌ی آینده واقعا نمی‌دونه


audio: Px4gAIbLxsE_0029.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
بعدش هم شما یه مهارتی رو یاد می‌گیری و نیاز داری مثلا کسی تاییدت کنه عادت کردن به تایید دیگران مخربه شما فکر کن فیلم بخوای بسازی از معتبرترین آدمی که می‌شناسی تایید می‌گیری مثلا از اسکورسیزی فرض کن فیدبک می‌گیری خب، میاد می‌گه باریکلا کارت خیلی خوبه این تایید چقدر تاریخ مصرف داره؟ شما ممکنه بری یه تیکه دیگه فیلم بسازی دوباره سه ساعت دیگه نیاز داشته باشی که یکی دیگه بیاد تاییدت کنه دیگه دوباره سه ساعت بعدش دوباره فردا یکی دیگه


audio: Px4gAIbLxsE_0030.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
این عطش همینطور هست و ته نداره بهتره که اصلا این بازی رو به هم بزنیم به فیدبک‌ها بی‌توجه باشیم کاری رو انجام بدیم که می‌دونیم باید انجام بدیم بدون تفسیر بدون ترس بدون پاداش و بدون انتظار هم انجامش بدیم و کارمون رو بکنیم اونوقت واقعا می‌بینیم که چیزای خوب یکی یکی خودشون از راه می‌رسن این خیلی شعار به نظر میاد ولی ست گودین می‌گه شعار نیست تجربه‌ی منم می‌گه شعار نیست به بقیه هم، هر کسی که


audio: Px4gAIbLxsE_0031.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
پیشنهاد دوستانه دادم این حرفو حداقل اونایی‌شون که بعدا باهام صحبت کردن گفتن که خیلی به درد ما خورد این حرف واقعا کم‌توجهی بی‌توجهی به فیدبک‌های بسیار زیادی که تو این دنیا هم الان سر آدم می‌ریزه آدمی که کار می‌کنه در این اینترنت انقدر فیدبک می‌گیره که می‌تونه فلجت کنه یاد گرفتن اینکه چطوری به اینها بی‌توجهی کنی ‌چطوری اون اندک به درد بخوراشون رو جدا کنی و ازش استفاده کنی، یک مهارتیه که هر چی بیشتر یادش بگیریم


audio: Px4gAIbLxsE_0032.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
بیشتر می‌تونیم باهاش کار خوب بکنیم امیدوار همونطوری که به درد من خورد به درد شما هم بخوره و امیدوارم که بقیه چیزهایی رو هم که ست گودین می‌گه بخونید و شما هم مثل من ازش خوش‌تون بیاد دم شما گرم خوش‌بینی به نظرم از سخت‌ترین مهارت‌هاست در بعضی شرایط، در بعضی زمان‌ها در بعضی مکان‌ها خیلی سخت‌ترم می‌شه ولی از لازم‌ترین‌هاش هم هست


audio: Px4gAIbLxsE_0035.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
به کم شدن فاصله‌های بزرگ و خطرناک بین ما کمک می‌کنه خیلی کمک زیادی می‌کنه و هم اگر می‌خوایم آدم خلاقی باشیم آدم سازنده‌ای باشیم مهارت خیلی لازمیه چون شما می‌خوای با خلق و با ساختن یک تغییری ایجاد کنی دیگه می‌خوای یه چیزی رو عوض کنی وگرنه که نمی‌رفتی سراغ ساختن که


audio: Px4gAIbLxsE_0036.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
اینکه شما در هر سنی باشی مهارت یادگیریت رو حفظ کنی از زوالت جلوگیری می‌کنه باعث می‌شه به زندگی خودت حس بهتری داشته باشی احساس مفید بودن بکنی مفید بودن برای خودت برای دیگران بکنی


audio: Px4gAIbLxsE_0037.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
می‌گه مسیر آینده‌ات رو بر اساس فیدبک و بر اساس نظر دیگران نچین ولی کی می‌دونه آینده چطوریه؟ این تاییدا کارشون چیه؟ کارش اینه که به ما اطمینان خاطر می‌ده


audio: Px4gAIbLxsE_0039.opus
source: youtube
source_id: Px4gAIbLxsE
invalidation: VALID
text:
ولی واقعا درست نیست به خاطر اینکه اونکه داره این تایید رو به ما می‌ده هم اطلاعی از آینده نداره، هیچی نمی‌دونه تمرکز کنیم رو کاری که داریم می‌کنیم و فکر کنیم که اینو باید انجام بدیم نه به بهترین شکلی که دیگران انتظارش رو دارن دیگران نمی‌دونن ما چطوری داریم کار می‌کنیم دیگران توان ما رو نمی‌دونن وضعیت ما رو هم نمی‌دونن به بهترین شکلی که در توان خودمون هست


audio: Z-uzJcONo1U_0001.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
مغز ما چیکار می‌کنه؟ کارکرد مغز چیه؟ اینکه می‌گیم کار مغز تنظیم بودجه بدنه یعنی چی؟ من علی بندری هستم این کانال یوتیوب بی‌پلاسه اینجا می‌خوام یه چیز جالبی بگم درباره کارکرد مغز


audio: Z-uzJcONo1U_0003.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
کتاب خیلی جالبی بود منتها حرفش یه مقدار پیچیده بود مخصوصا برای من که سوادش رو هم خیلی ندارم برای همین دوست دارم یه کم تلاش کنم که حرفش رو بهتر بفهمم حرف خانم لیسا فلدمن برت یه ساختمونیه که روی چند تا مفهوم به عنوان ستون پایه‌های اصلی بنا شده من رفتم چند جای دیگه رو هم خوندم و شنیدم حرفاش رو ببینم می‌تونم این مفاهیم رو دونه دونه بفهمم یا نه این ویدیو درباره‌ی یکی از این مفاهیم بنیادیه


audio: Z-uzJcONo1U_0004.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
مفهوم بودجه‌بندی برای بدن و اینکه کارکرد مغز ما اینه که بودجه بدن ما رو تنظیم کنه این چیزیه که تو این ویدیو می‌خوام درباره‌ش صحبت کنم کار مغز چیه؟ شما اگه از من دو سال پیش مثلا می‌پرسیدی که کار مغز چیه؟ من می‌گفتم که خب ما یه سری گیرنده‌های حسی داریم بینایی، شنوایی، چشایی، بویایی مغز این‌ها رو می‌گیره یه فعل و انفعالی روش انجام می‌ده بعد تصمیم می‌گیریم ما چیکار باید بکنیم


audio: Z-uzJcONo1U_0005.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
و برای مثلا اندام‌های مختلف، ارگان‌های مختلف پیام می‌فرسته دستور می‌فرسته ایشون ولی می‌گه که نه می‌گه اصلا کارکرد مغز ما این نیست این فهمیدن دنیای بیرون نیست ما دنیای بیرون رو می‌فهمیم به‌خاطر اینکه مغز می‌خواد یه کار مهم‌تری انجام بده و اون کار تنظیم بودجه بدن ماست


audio: Z-uzJcONo1U_0008.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
بدن یه بودجه‌ای داره مثل خونه که یک بودجه‌ای داره مثل کشور که یه بودجه‌ای داره شرکت که یه بودجه‌ای داره یه بودجه‌ای داره بودجه این خونه 10 میلیون تومنه من باید هزینه‌هام رو یک طوری تنظیم کنم که به همه کارام برسم هر چیزی اونقدری که لازم داره بهش برسه بدن ما هم همینطوریه یک مقداری اکسیژن، یک مقداری گلوکز یک مقداری نمک یک مقداری از هر چیزی سلول‌های مختلف بدن ما لازم دارن


audio: Z-uzJcONo1U_0009.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
در هر لحظه‌ای هر سلولی یک مقدار لازم داره نه برای همه مساویه نه برای یک سلول در همه زمان‌ها مساویه برای همین این باید تنظیم بشه همونطوری که توی یک شرکت ممکنه که بگن که ما این ماه بودجه مارکتینگ رو یه مقدار کم می‌کنیم به بودجه تحقیق و توسعه اضافه می‌کنیم چون می‌خوایم یه محصول جدیدی بسازیم که مثلا 6 ماه دیگه بخوایم بفروشیم اینطوری تنظیم می‌کنیم این ماه بعد وقتی که اون محصوله آمد بودجه تحقیق و توسعه رو کم می‌کنیم


audio: Z-uzJcONo1U_0010.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
بیشتر بودجه می‌ذاریم رو مارکتینگ که مثلا محصوله رو بتونیم بهتر تبلیغ کنیم بفروشیم مثل همین تصمیم‌ها توی مغز هم توی بدن هم باید گرفته بشه به‌خاطر اینکه همه سلول‌ها همزمان یه مقدار اکسیژن نمی‌خوان دیگه من الان اینجا نشستم دارم با شما صحبت می‌کنم اگه یهو شروع کنم شنا رفتن یک سلول‌های دیگری از بدن من یک چیزایی رو می‌خوان که الان اینجا نشسته بودم لازم نداشتن مغز باید متوجه بشه و به اینایی که الان کمتر لازم دارن از اون چیزا کمتر بده به اونایی که بیشتر می‌خوان بیشتر بده


audio: Z-uzJcONo1U_0011.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
اگه نده من غش می‌کنم اگر شرکت طولانی‌مدت هی یه چیزایی رو مصرف کنه نتونه به واحدهای مختلفش بودجه برسونه یا بیش از اونی که داره مصرف کنه خب زمین می‌خوره شکست می‌خوره و سیستم نمی‌خواد شکست بخوره کار مغز اینه که مواظب باشه که سیستم ما شکست نخوره بودجه درست تنظیم بشه توزیع بشه این حرف اساسیه خانم فلدمن برته درباره بودجه‌بندی بدن و کارکرد مغز


audio: Z-uzJcONo1U_0012.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
می‌گه اینکه ما می‌بینیم و می‌شنویم و بو می‌کنیم و محیط بیرون‌مون رو درک می‌کنیم اینا اصلا کارکردهایی هستن در خدمت اینکه مغز بتونه بودجه‌بندیش رو و تنظیم بودجه‌ش رو بهتر و درست‌تر انجام بده


audio: Z-uzJcONo1U_0013.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
کار اصلی اونه حالا از کجا می‌فهمیم که داریم بیشتر از بودجه مصرف می‌کنیم؟ یا کمتر از بودجه مصرف می‌کنیم؟ این نمودش برای ما کجاست؟ یعنی دماسنجی که ما می‌تونیم ببینیمش کجاست؟


audio: Z-uzJcONo1U_0018.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
اینا افکته موده حاله حالم خوشاینده سرحالم سرحالم یعنی اینکه بودجه‌بندیم درست تنظیم شده هر چیزی هر کسی هر قدری که لازم داشته داره منم اونقدری که اینا لازم داشتن داشتم که بهشون بدم منتها حالم ناخوشاینده یعنی اینکه کسری بودجه دارم یعنی اینکه یه کسایی یه چیزایی می‌خوان یه سلول‌های یه چیزایی می‌خوان من نمی‌تونم بهشون بدم


audio: Z-uzJcONo1U_0019.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
و این هی حال ناخوشایند حال ناخوشایند از اینجا می‌آد حالا این افکت که گفتیم که دماسنج بودجه‌ست نشون می‌ده بودجه درست داره مصرف می‌شه یا کمه یا زیاده این خودش از کجا می‌آد؟ افکت یا حال یا مود این از کجا می‌آد؟ ببینین من الان نشستم اینجا دارم با شما صحبت می‌کنم خیلی هم در ظاهر آرومم منتها خب درون من غوغاست دیگه سلول‌های مختلف دارن کارهای متفاوتی می‌کنن و نیازهاشون هم هی داره تغییر می‌کنه


audio: Z-uzJcONo1U_0020.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
اینا دارن نیازاشون رو می‌فرستن به مغز مغز در هر لحظه داره مانیتور می‌کنه که الان مثلا سلول‌های معده دارن می‌گن که مثلا شام سنگین بوده ما مثلا امشب کار هضم‌مون سنگینه یه مقدار چیزایی لازم داریم ها من ولی اینجا نشستم متوجه این نیستم ممکنه یه مقدار مثلا نفسم رو متوجه بشم که سنگینه همین ولی بیش از این من آگاه نیستم به اون اتفاقی که داره اونجا می‌افته و سلول‌ها نیازاشون چطوری عوض می‌شه چی می‌خوان چی می‌گیرن


audio: Z-uzJcONo1U_0021.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
و درست هم هست که نباشم دیگه به‌خاطر اینکه من حواسم باید چند جای دیگه باشه من اگه اونا رو می‌خواستم بفهمم دیگه نمی‌تونستم که حالا حواسم هم به دوربین باشه حواسم به شما چی می‌خوام بگم بعد یه گوشم هم باشه که بالاخره تو خونه نشستم الان چه اتفاقی می‌افته دخترم اگه بیدار شد صدا کرد حواسم بهش جمع باشه اگه بیرون آتیش‌سوزی شد مثلا من گوش به زنگ باشم اگه زلزله اومد احساس کنم اینام همه یه چیزاییه که من حواسم باید بهشون باشه دیگه و چه خوب که من دیگه لازم نیست به درون توجه کنم


audio: Z-uzJcONo1U_0023.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
می‌شه اون چیزی که بهش گفتم که می‌شه حال من کلیتش رو متوجه می‌شم بیرون رو هم خودم باید حواسم بهش باشه مجموعه این‌ها ولی افکت رو می‌سازن برآیند اینکه اینا اون چیزایی رو که می‌خوان رو اونقدری که می‌خوان دارن یا نه اینا افکت رو می‌سازن حال عمومی من رو در این لحظه می‌سازن مود منو می‌سازن در این لحظه برای همینه که می‌گن مود، افکت دماسنج بودجه بدنه


audio: Z-uzJcONo1U_0024.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
چیز اولی که من از این کتاب یاد گرفتم همین بود اگر بودجه شما تامین باشه بودجه بدن تامین باشه حال ما خوشاینده اگر بودجه تامین نباشه کسری بودجه داشته باشیم حال‌مون ناخوشه بعد شرکت یه بار یه سال دو سال سه سال کسری بودجه داشته باشه چی می‌شه؟ ورشکست می‌شه کم می‌آره دیگه بدن هم اگر مشکل کسری بودجه داشته باشه مریض می‌شیم افسرده ممکنه بشیم مشکل گوارشی ممکنه پیدا کنیم


audio: Z-uzJcONo1U_0025.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
چند دفعه شده مریض شدین بعد به گذشته که نگاه کردید دیدید که آره دو هفته بوده حال‌تون خوب نبوده دو هفته بوده از نظر روحی اصلا خسته بودین درست استراحت نکرده بودین این شاید همین باشه کسری بودجه طولانی‌مدت بدن باعث شده که دیگه کم بیاره دیگه جواب کنه یه جایی یه ضعفی از خودش نشون بده این پس شد معنی بودجه‌بندی بدن و معنی این حرف که وقتی می‌گیم کار مغز تنظیم بودجه بدن ماست


audio: Z-uzJcONo1U_0027.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
این اولین ستون و مقدمه حرف نویسنده‌ست که بعدا برسه به اینکه احساسات چطور ساخته می‌شن منتها من یه مقدار زمان می‌خوام که همین رو خوب مرور کنم و مطمئن بشم که درست فهمیدمش بعد برم سراغ حرف بعدی تو همین کانال ویدیوهای دیگه‌ای هم درباره این موضوع هست سابسکرایب کنید اون زنگوله‌ش هم بزنین که


audio: Z-uzJcONo1U_0029.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
این یک برداشتی بود که من کم‌سواد داشتم از حرف‌های خانم لیسا فلدمن برت در کتاب احساسات چطور ساخته می‌شوند


audio: Z-uzJcONo1U_0031.opus
source: youtube
source_id: Z-uzJcONo1U
invalidation: VALID
text:
ادامه می‌دم من این کنجکاوی و کنجکاوی‌های دیگه رو ادامه می‌دم براش می‌رم توی کتاب‌ها و اینور اونور رو می‌خونم و می‌گردم و می‌بینم چیزایی رو که پیدا می‌کنم می‌آم به شما هم می‌گم اگر که شما هم دوست دارید این‌ها رو بشنوید کانال یوتیوب بی‌پلاس رو دنبال کنید


audio: BTbtaLz1k0A_0001.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
دیوار برلین چی شد که ریخت؟ این دیواری که سال‌ها اونجا بود و نماد این بود که دنیا دو قطبیه دنیا دو پاره است چطوری آمد پایین؟


audio: BTbtaLz1k0A_0002.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
این از اون چیزهاییه که خیلی‌ها ممکنه داستانش رو بدونن یا فکر کنن کلیاتش رو می‌دونن ولی بیشترشون اشتباه می‌کنن مثل خیلی دیگه از اتفاقات تاریخی اینجا هم همه چی در جزئیاته منم که خراب جزئیات توی این ویدیو می‌خوام تعریف کنم که چطوری شد که یک سوتی باعث پایین آمدن دیوار برلین شد؟ در اون شب تاریخی


audio: BTbtaLz1k0A_0003.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
ما گاهی فکر می‌کنیم که مثلا اتفاق‌های بزرگ تاریخی اینا یه برنامه‌ریزی دقیقی داشتن بایه نقشه‌ای پیش رفتن و افتادن حتما همه‌ی جوانب امر رو یکی سنجیده بوده ولی خیلی وقت‌ها این‌طوری نیست یکی از نمونه‌های جالبش که بی‌برنامه بود یهویی برداشته شدن دیوار برلین بود این دیوار برلین داستانش جالبه دیگه چرا اصلا وسط برلین دیوار بود؟ شاید اول اینو باید بگیم چون برلین رو مرز نیست برلین وسط آلمان شرقیه


audio: BTbtaLz1k0A_0004.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
برای چی دیوار برلین داشتیم؟ قصه اینه که جنگ جهانی دوم که تموم شد متفقین یعنی یک اتحادی از شوروی و آمریکا و انگلیس و فرانسه که آلمان رو شکست دادن حکومت نازی رو سرنگون کردن آلمان رو اشغال کردن کی؟ 1945 بعد آمدن کل این کشور رو کردن چهار بخش و هر کدوم یه تیکه رو برداشتن یه تیکه شد آمریکا، انگلیس، فرانسه، شوروی بعد هم اینایی که دست آمریکا و فرانسه و انگلیس بود شدن یک کشور، چند سال بعدش


audio: BTbtaLz1k0A_0005.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
شدن یک کشور دموکراتیک به نام آلمان غربی اونی که دست شوروی بود شد جمهوری خلق آلمان یا همون آلمان شرقی برلین که پایتخت بود افتاد تو اون منطقه‌ای که دست شوروی بود ولی چون بالاخره برلین بود و شهر مهمی بود و اینها آمریکایی‌ها و انگلیسی‌ها و اینا اومدن گفتند که نه اینم بیایم به نسبت بقیه‌ی کشور اینم بین 4 تا کشور تقسیم کنیم یعنی برلین هم که وسط آلمان شرقی بود اول شد چهار قسمت


audio: BTbtaLz1k0A_0006.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
و بعد مثل بقیه آلمان اینم شد دو قسمت برلین غربی و برلین شرقی منتها خب برلین غربی عملا شد یک ناحیه‌ی محدودی از آلمان غربی تو دل آلمان شرقی یعنی با هیچ جای دیگه‌ای مرز نداره به جز با آلمان شرقی انگار یه شهری از یک کشوری وسط یه کشور دیگه باشه یهو انگار که نه، واقعا اینطوری شد دیگه منتها برعکس بقیه‌ی جاهای آلمان که بین آلمان شرقی و غربی بالاخره مرز کشیده بودن


audio: BTbtaLz1k0A_0007.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
تو برلین اولش بین شرق و غرب مرز فیزیکی نکشیدن تو برلین تا مدت‌ها آزادانه آدم‌ها رفت‌و‌آمد می‌کردن بین غرب و شرق بین برلین شرقی و برلین غربی رفت‌و‌آمد البته اصطلاح خیلی درستی نیست بیشتر آمد آمد بود، یه طرفه بود تقریبا همه‌اش این طوری بود که آدم‌ها از برلین شرقی خودشون رو هر طور که می‌تونستن می‌رسوندن به برلین غربی که بعدا شاید از اونجا بتونن برن بقیه‌ی جاهای آلمان غربی و دنیای اصطلاحا آزاد


audio: BTbtaLz1k0A_0008.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
به خاطر این‌که شهروندای کشورهایی که در بلوک شرق بودن در شوروی و شرق اروپا و اینا اینا عمدتا اصلا اجازه سفر نداشتن برای همین این برلین شده بود یه روزنه‌ای که آلمانی‌هایی که مونده بودن شرق بتونن ازش فرار کنن تا سال 1961 می‌گن 20 درصد جمعیت آلمان شرقی پناهنده شد به غرب بخش بزرگیش هم نیروی کار ماهر آدم‌های حرفه‌ای و خیلی وقت‌ها تحصیل کرده، روشنفکرها


audio: BTbtaLz1k0A_0009.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
یک فرار مغزهای خیلی بزرگ و خیلی اثرگذار که این مقامات آلمان شرقی رو نگران کرد تا جایی که اینا در تابستون 1961 آمدن گفتن که دیگه از این به بعد رفت‌و‌آمد رو خیلی محدود می‌کنیم یه خط کشیدن، گفتن اینجا مرزه بعد هم سرباز آوردن و سیم‌خاردار و این شد نقطه‌ی شروع درست کردن دیوار برلین بعد هم همین‌طور هی محکم‌ترش کردن لایه لایه‌اش کردن یه جاهایی بیشتر جاها شد یه دیوار بتنی 5 متری


audio: BTbtaLz1k0A_0010.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
بالاش هم سیم‌خاردار و برج نگهبانی و سرباز و حتی یه جاهایی مین گذاری و 45 کیلومتر وسط شهر دیوار کردن بین برلین شرقی و غربی بعد هم 120 کیلومتر دور برلین غربی رو هم دیوار کشیدن که اصلا کسی نتونه بره اونجا بعد دیوار خب وسط شهره دیگه مثلا از سر یک کوچه‌ای یهو رد می‌شه فکر کن ته کوچه شما را ببندن یهو اون طرف بشه یک کشور دیگه که اصلا اجازه نداری بری خیلی موقعیت عجیبی بود یه مدتی یه خونه‌هایی بود


audio: BTbtaLz1k0A_0011.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
مثلا پنجره‌هاش باز می‌شد اون ور مرز بعد از تو اون خونه‌ها، از تو اون پنجره‌ها یه سری فرار می‌کردن ولی زود همه این‌ها بسته شد همه‌ی این روزنه‌ها بسته شد فرمان آتش هم دادن که هر کی بخواد رد بشه، بزنینش دنیای این‌طوری بود، دنیای دو قطبی بود نیمی از اروپا عملا در اتحاد شوروی بود یا از اقمار شوروی بود هر کدوم حالا تا حدی و به شکلی وابسته و تحت تاثیر رژیم مسکو بودن از جمله این آلمان شرقی


audio: BTbtaLz1k0A_0012.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
و این دیوار برلین هم شد اصلا نماد فیزیکی این جدایی نماد فیزیکی این که اروپا دو تیکه شده دو پاره شده یک دیوار بتنی ضخیم طولانی مدام به همه یادآوری می‌کنه که دنیا دو تیکه‌ست 1961 این دیوار رفت بالا و موند تا 28 سال بعد 28 سال توی این سال‌ها پنج هزار نفری می‌گن، تونستن رد بشن همین‌قدری رو هم موقع فرار گرفتن


audio: BTbtaLz1k0A_0013.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
و 119 نفر هم این طور که بریتانیکا نوشته موقع تلاش برای فرار از برلین شرقی کشته شدن تا رسیدیم به دهه‌ی 80 نیمه‌ی دوم دهه 80 گورباچف شده رهبر شوروی یک سری اصلاحات اقتصادی و سیاسی و اینها شروع شده در اروپای شرقی انقلاب‌های عمدتا مسالمت‌آمیز شروع شده انقلاب‌های مخملین در چکسلواکی و لهستان و اینا و و تو همین آلمان شرقی هم یک سری تظاهراتی شروع کردن مردم


audio: BTbtaLz1k0A_0014.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
از جمله مهم‌ترین خواسته‌ها هم یکی آزادی بیانه یکی آزادی سفر فشار این‌طوری کم‌کم زیاد شد زیر این فشار مجارستان اومد مرزش رو با اتریش باز کرد  رو اگه گوش بدین توی اپیزود 69 وقتی داشتیم قصه‌ی رو می‌گفتیم یه اشاره‌ای به این کردیم مجارستان مرزش رو با اتریش باز کرده بود مردم از آلمان شرقی می‌رفتن پایین و مثلا از اونجا خودشون رو می‌رسوندن به مجارستان از اونجا برن اتریش از اونجا برن آلمان غربی


audio: BTbtaLz1k0A_0015.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
یا از جنوب آلمان خارج بشن، برن بیرون برن چکسلواکی، از اونجا برن پراگ سفارت آلمان‌غربی اونجا مثلا پناهنده بشن دوباره این یک گرفتاری خیلی بزرگی بود برای آلمان شرقی و اینا به فکر افتادن که این ممنوعیت سفر رو باید یه مقدار شلش کنیم فشار خیلی زیاده نمی‌خواستن دیوار رو باز کنن نمی‌خواستن مرز رو بردارن اصلا فقط می‌خواستن که یه خرده این ممنوعیت‌ها رو کم کنن که این فشار از روشون برداشته بشه این شد که به یکی ماموریت دادن


audio: BTbtaLz1k0A_0016.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
گفتن شما برو خیلی سریع، ضربتی یه قانون جدید بنویس این هم رفت و سه‌سوته یه قانونی نوشت واقعا در عرض یه روز که توش می‌گفتش که سفر شخصی به خارج دیگه شرط و شروط نداره هر کی بخواد می‌تونه سفر شخصی بره خارج و برگرده منع سفر داره برداشته می‌شه اینو نوشت در قالب یک قانون جدید و داستان می‌گه که این رسید دست سخنگوی دولت دیر هم رسید دست سخنگوی دولت


audio: BTbtaLz1k0A_0017.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
ایشون اصلا نرسید که قبل جلسه بخوندش فقط بهش گفتن که یه همچین موضوعی هم هست اینم ته یادداشت‌هاش واسه‌ی اون جلسه یادداشت کرد که آره، یه اشاره‌ای هم به این مسئله قوانین سفر بکنم یادداشت‌های دستی این آقا


audio: BTbtaLz1k0A_0018.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
بعدا شد جزو اسناد تاریخی اونجا نشون می‌ده، ته حرفاش یه چیزی نوشته که مثلا آره، یه اشاره‌ای هم به این موضوع بکنم فکر نمی‌کرده واقعا داره خبر خیلی مهمی می‌ده کنفرانس مطبوعاتی رو هم شروع می‌کنه اول مفصل درباره‌ی مسائل دیگه حرف می‌زنه مسائلی که او موقع به نظر می‌رسه خیلی چیزای مهم‌ان ولی الان که نگاه می‌کنیم به عقب می‌بینیم هیچ اهمیتی نداشتن در واقع در مقایسه با این خبر یکی که تو اون جلسه بود می‌گه اصلا خبرنگارا چرت می‌زدن اول جلسه تا این که یه خبرنگار ایتالیایی برگشت گفتش که


audio: BTbtaLz1k0A_0019.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
درباره محدودیت‌های سفر چه خبر؟ اینم انگار یهو یادش اومد که اوه یه چیزی داشتم ته یادداشت‌هام درباره‌ی این موضوع کاغذش رو در میاره همون قوانین جدیدی رو که بهش داده بودن و این‌طوری می‌شه که تو برنامه زنده تلویزیونی که داره همون موقع از تلویزیون پخش می‌شه یک غروب پاییزی سال 1989 می‌شه مثلا حدود 32 سال پیش 18 آبان 68 این آقا، آقای شابوسکی قوانین جدید سفر رو جلوی دوربین می‌خونه


audio: BTbtaLz1k0A_0020.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
همون خوندن اولش هم هست یعنی بلندبلند جلوی دوربین که می‌خونه اولین باریه که داره می‌خونه اونایی که از تلویزیون دیدن برنامه رو بعضی‌هاشون می‌گن خیلی عجیب بود مطلب خیلی مهم بود تاریخی بود می فهمیدیم، اصلا باور کردنی نبود و می‌گفتیم، نه این اشتباهه اشتباه داریم می‌شنویم، این نمی‌تونه باشه جدی نیست ولی از این جدی‌تر دیگه چی؟ سخنگوی دولته، داره می‌خونه از روی قانون داره می‌خونه پس حتما درسته دیگه خوند از روش و گفتش که


audio: BTbtaLz1k0A_0021.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
آره این قوانین محدودیت سفر دیگه برداشته می‌شه و دیگه شرط و شروطی نداره و سفر شخصی آزاده و بعد یه خبرنگار ایتالیایی گفتش که از کی؟ یا حالا دیگه روایت‌ها زیاده بعضیا می‌گن خیلی‌ها هی گفتن از کی؟ از کی؟ از کی؟ این بابا هم یه خرده کاغذهاشو باز بالا پایین کرد گفتش که


audio: BTbtaLz1k0A_0022.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
این‌طوری که من می‌بینم، از همین الان دیگه الساعه دیگه این قوانین جدید برقراره درست نخونده بود که این قراره از فردا باشه و از فردا که مامورهای گذرنامه باید برن اونجا و بشینن تو باجه و این حرفا قراره گذرنامه ببینن قراره یک تشریفاتی بالاخره طی بشه قرار نیست یهو شب دیوار بیاد پایین دروازه‌ها باز بشه منتها این این‌طوری گفت گفت این‌طوری که من می‌بینم چیزی نگفتن و لابد پس از همین الانه و این حرفا


audio: BTbtaLz1k0A_0023.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
و این خبر دیگه همین طوری آمد بیرون خبر آمد بیرون که آلمان شرقی مرزها رو باز کرده مردم برلین شرقی جمع شدن دم دیوار و خب دیگه وقتی خبر اومده بیرون مردم هم از قبل مشتاقن دیگه دروازه‌ها اگر هم قرار نبود باز بشه الان دیگه باید باز بشه این طوری شد که هزاران نفر از آلمان شرقی اون شب قدم زنان رفتن به آلمان غربی


audio: BTbtaLz1k0A_0024.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
اتفاقی که 28 سال بود نیوفتاده بود 28 سال بود آدما این‌طوری از این مرز رد نشده بودن فرو ریختن دیوار برلین شاید جبر تاریخی بود الان خیلی‌ها نگاه می‌کنن می‌گن خب معلومه که دیوار برلین باید میومد پایین معلومه که دو آلمان باید متحد می‌شد ولی واقعیت اینه که اون موقع برای متخصصین برای کسایی که کارشون هم این بود این معلوم نبود بدیهی نبود درسته که قرار بود فرداش باز بشه ولی نه این شکلی


audio: BTbtaLz1k0A_0025.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
اصلا چیزی که این رو برای من جالب کرد همین بود که این برنامه‌ریزی شده نبود اونی که اعلامش کرد واقعا اون موقع نفهمید چی کار داره می‌کنه نگهبان‌های دم مرز غافلگیر شدن و اینطوری شد که یکی از شب‌های عجیب قرن بیستم رقم خورد درباره اون شب یه نکته‌ی بامزه هم اینه که خانم مرکل اون شب کجا بود؟ توی پادکست چنل‌بی اپیزود مرکل اینو تعریف کردیم آخر این ویدیو هم یادآوری می‌کنم ولی یه کسی که اون شب اونجا بود خیلی جالب نوشته درباره‌اش می‌گه که آلمانی‌ها هیچ شبی


audio: BTbtaLz1k0A_0026.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
به اندازه ی اون شب نه نوامبر گریه نکردن هیچ شبی به اندازه‌ی اون شب نخندیدن و هیچ شبی به اندازه‌ی اون شب آبجو ننوشیدن که خودش به نظرم نشون می‌ده که چه خبر بوده اونجا اون خبرنگار ایتالیایی که این سوال رو پرسید اونم یکی از نمادهای این ماجرا شد بعدا تبدیل به یک قهرمانی هم شد و توی مستندهای مختلف هم درباره‌ی ماجرا صحبت کرد و الانم زنده‌ست و هر از گاهی هم ازش یاد می‌کنن تو داستان همینگوی


audio: BTbtaLz1k0A_0027.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
یکی از یه کسی می‌پرسه که چطوری ورشکست شدی؟ طرف هم برمی‌گرده می‌گه که اولش کم‌کم بعدش یهویی دیوار برلین رو هم من دیدم یکی گفته بود همین‌طوری ریخت


audio: BTbtaLz1k0A_0029.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
و واقعا هم به نظرم توصیف دقیقیه ما سعی می‌کنیم همش از این جور ویدیوها بسازیم در یوتیوب بی‌پلاس اگر می‌خواین کمک کنین به ما لطفا لایک و سابسکرایب و زنگوله و از همه مهم‌تر پیشنهاد به دیگران رو فراموش نکنید اما آنگلا مرکل اون شب کجا بود؟ آنگلا مرکل اون شب نرفت پای دیوار برلین با یه سری دوستاش قرار داشت رفت سر قرار و رفتن بیرون و جزو این خیل جمعیتی که رفتن پای دیوار نبود آدمی که الان می‌شه گفت


audio: BTbtaLz1k0A_0030.opus
source: youtube
source_id: BTbtaLz1k0A
invalidation: VALID
text:
مهم‌ترین آدمیه که ما همین الان نگاه می‌کنیم سیاست آلمان داشته بعد از اتحاد دو آلمان این آدم اون شب هم ساکن برلین شرقی بود اون شب پای این واقعه‌ی تاریخی مهم حاضر نشد که یه مقدار زیادیش برمی‌گرده به شخصیتش شخصیتش رو توی پادکست چنل‌بی معرفی کردیم و توضیح دادیم دم شما گرم


audio: lrs_ZKFis7k_0001.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
چطوری می‌شه تاریخ گفت ولی تو داستان پادشاه و جنگ و کشورگشایی و اینا گیر نکرد؟ می‌شه اصلا؟ یه خرده اون طرف‌تر از لایه اول تاریخ رفت یه خرده دورتر از شاه و ملکه و جنگ و شکست و پیروزی‌ها و اینا شدنش البته می‌شه ولی چقدر سخته؟ می‌دونیم کار سختیه و هرچی هم عقب‌تر بریم منابع کمتر بشه محدودتر بشه خوندنش سخت‌تر بشه چون از ما دورتره


audio: lrs_ZKFis7k_0002.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
این کار دشوارتر هم می‌شه یه جاهایی ولی شانس می‌آریم یه جاهایی یه پنجره‌ای باز می‌شه یه جایی که در واقع نباید باقی می‌موند از دوران قدیم ولی به یه دلیلی باقی مونده و یه جایی که ما فکر نمی‌کردیم بتونیم ببینیم الان می‌تونیم نه فیلمش رو نه عکسش رو نه شرحش رو توی کتاب این و اون خودش رو می‌تونیم بریم ببینیم یا باقیمانده‌ش رو می‌تونیم بریم ببینیم و هر وقت این کار رو می‌کنیم یک چیزی توی ذهن‌مون تثبیت می‌شه


audio: lrs_ZKFis7k_0003.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
خیلی غنی‌تر و خیلی موندگارتر از خوندن تاریخ مثل وقتی که می‌ریم تخت جمشید رو می‌بینیم مثل وقتی که می‌ریم آکروپولیس رو می‌بینیم منتها این چیزی که می‌خوام درباره‌ش صحبت کنم تخت جمشید و اینا نیست یعنی درباره شاهان و فاتحان و اینا نیست یه چیزیه که بهمون یه دیدی از زندگی مردم عادی می‌ده در دوران باستان اونم نه در مرکز امپراتوری در یکی از شهرای نه چندان مهم


audio: lrs_ZKFis7k_0004.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
درباره امپراتوری روم داریم صحبت می‌کنیم درباره بزرگترین امپراتوری‌ای که در اروپا بوده بزرگترین امپراتوری یکپارچه‌ای که در اروپا بوده و تونسته دور همه مدیترانه رو یک زمانی داشته باشه یه چیزی یه جایی هست که یه پنجره‌ای به ما می‌ده به زندگی مردم عادی در روم باستان نه در حد مثلا یه بنایی و یه کاخی و یه ساختمونی و نه یک شهر یک شهر کامل


audio: lrs_ZKFis7k_0005.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
با خونه‌ها و مغازه‌ها و معبدها و میدون شهر و جایی که غذا می‌خورن و نونوایی و شراب فروشی و اسکله و حمام عمومی و روسپی‌خانه و همه چیزایی که یک شهر رومی داشته یه همچین چیزی هست واقعیه در جنوب ایتالیا نزدیک ناپل یه جایی هست که هر سال چند میلیون نفر می‌رن و می‌بیننش و واقعا هم چیز بی‌نظیریه شهری نیست که به مرور زمان خراب شده باشه


audio: lrs_ZKFis7k_0006.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
و مثلا ویرانه‌ش مدفون شده باشه حالا درش آورده باشن یا یکی حمله کرده باشه آتیش زده باشه خرابش کرده باشه مردم مثلا فرار کرده باشن ویرانه‌های بنا مونده باشه یک فاجعه طبیعی اینجا اتفاق افتاده و این شهر با ساکنینش با زندگی‌ای که توش در جریان بوده در لحظه مدفون شده مونده زیر کوهی از آوار و سنگ و خاکستر بعد قرن‌ها بعد کم‌کم پیداش کردن و شروع کردن درش آوردن


audio: lrs_ZKFis7k_0007.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
و هنوز که هنوزه دارن کاوش می‌کنن و درمی‌آرن و دقیقا هم نمی‌دونیم چقدر دیگه می‌تونن دربیارن چقدر بزرگ بوده من دو بار رفتم دیدمش و هر دو بار تحت تاثیر قرار گرفتم بار دوم یه چیزایی دیدم که بار اول ندیده بودم و یقین دارم که چند بار دیگه هم برم همین داستان می‌تونه ادامه پیدا بکنه تو این ویدیو یه کمی می‌خوام براتون داستان شرح پمپئی رو بگم و آتشفشان وسوویو رو


audio: lrs_ZKFis7k_0008.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
شهری بر دامنه کوهی بالای خلیج ناپل یه کوهی که تا قبل از سال 79 میلادی که این زلزله توش آمد و این آتشفشان فوران کرد این شکلی بود بعد از سال 79 این شکلی شد و هنوز هم دیگه این شکلی هست


audio: lrs_ZKFis7k_0009.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
پمپئی شهری بود قدیمی یعنی همون موقعی هم که بود و کار می‌کرد و اینا قدیمی بود از 500 سال قبل از میلاد شهر بود در قرن یک میلادی آتشفشان شد و این شهر مدفون شد قرن یک سال 79 معمولا ما نمی‌دونیم سال 79 و اینا یعنی چی بذار یه کمی همین اولش بگم مثلا سمت ما سال 79 چه خبر بود در چه دوره‌ای هستیم تو تاریخ ایران شاید این یه خرده‌ای کمک کنه جامون رو پیدا بکنیم در دوره اشکانی هستیم


audio: lrs_ZKFis7k_0010.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
قرن یک میلادی از اون دوره مثلا آثار باستانی چیزی مونده باشه از حفاری‌هایی که در نسا انجام شده در ترکمنستان امروز آثار هنری و مجسمه و ابزار و اینا درآوردن مال دوره اشکانیه دیگه گفتیم یا در عراق امروز در الهتر هترا که نزدیک‌تره به مرزهای اشکانیان و روم از اینجا یه چیزایی درآوردن هر دوی این شهرا اگر دقت بکنیم در مسیر جاده ابریشمه


audio: lrs_ZKFis7k_0011.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
جاده‌ای که سر شهرای مهمش و دسترسی بهش سالیان سال قرن‌ها بین ایران و روم جنگ بود سال 79 هم که می‌گیم زمان اشکانیانه زمان پاکور دومه بیست‌وپنجمین شاهنشاه اشکانیه شاهیه که زمانش مثلا به روایت زرتشتیان اوستا رو دارن جمع‌آوری می‌کنن از مناطق مختلف و جمعش می‌کنن یکی می‌کنن و دوره‌ای هم هست که ایران‌گرایی داره دوباره در ایران تثبیت می‌شه


audio: lrs_ZKFis7k_0012.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
یه دوره‌ای نبود بعد از حمله اسکندر و یونانی‌مآبی شدن و هلنی‌مآبی شدن و این‌ها دوباره ایران‌گرایی داره رونق می‌گیره یک نشونه‌ای که داریم اینه که شواهد زیادی هست که نشون می‌ده که افسانه‌های ایرانی که بعدا فردوسی در شاهنامه روایت‌شون کرد در همین دوره‌ست که در خدای‌نامک‌ها سروکله‌شون پیدا شده وضع ایران خلاصه اینه وضع روم چیه؟ ایران و روم قدرت‌های بزرگ دنیائن و قرن‌ها هم هست که در جنگن


audio: lrs_ZKFis7k_0015.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
خاندان فلاویان‌هائه فتوحات و ثبات قدرت و پمپئی هم شهریه در همون امپراتوری روم منتها شهر خیلی مهمی نیست ولی شهر قدیمیه از قبل از اینکه رومی‌ها بیان اینجا اصلا اینجا شهر بود در دامنه وسوویو شهری بود مسلط به خلیج ناپل در کامپانیای ایتالیا نزدیک ناپل یعنی از اون بالا دیگه ناپل مشخصه از ناپل هم کوه و پمپئی و اینا مشخص بود ناپل هم شهر مهمیه


audio: lrs_ZKFis7k_0016.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
حالا یه ویدیویی درباره ناپل می‌سازیم محل تولد پیتزاست احتمالا جایی که پیتزا اولین بار ساخته شد به احتمال زیاد و چند قرن قبل از اینکه می‌گم رومی‌ها بگیرنش شهر بود دیگه حالا الان خیلی هم رونق گرفته بود رودخونه‌ای نزدیکش بود به دریا نزدیک بود حالا امروز اگر بری پمپئی می‌بینی که با دریا فاصله داره ولی به‌خاطر اینه که دریا رفته پایین یا حالا کوه آمده بالا رودخونه و اینا هم همه از بین رفته ولی قبلا راه داشت پمپئی به دریا و واسه همین هم خیلی رونق داشت


audio: lrs_ZKFis7k_0017.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
اول از مستعمرات روم بود کمی اون طرف‌ترش یه اسکله‌ای بود که گندمی رو که از مصر می‌آوردن از اینجا وارد ایتالیا می‌شد گندم مصر خیلی چیز مهمی بود برای همه برای امپراتوری رومی که همه دور مدیترانه رو داشت کنترل می‌کرد پس از نظر تجاری و اینا مهم بود جای منطقه مهمی بود خودش هم خاک حاصل‌خیزی داشت اینجا از جمله به‌خاطر همین کوه آتشفشان در دامنه کوه آتشفشان بودن و اینا


audio: lrs_ZKFis7k_0018.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
جایی بود که واسه تجارت ایده‌آل بود واسه کشاورزی خوب بود دیگه در دنیای باستان یک شهر بیش از این چی می‌خواد؟ تا اینکه یک روزی در پاییز سال 79 در زمان حکومت امپراتوری به نام تایتوس آتشفشان وسوو فوران کرد


audio: lrs_ZKFis7k_0019.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
فوران کرد و بعدش هم دیگه شهر از بین رفت ایشون امپراتوریه که خیلی حکومت کوتاهی داشت دو سال، دو سال‌وخرده‌ای بیشتر حکومت نکرد ولی در همین حکومت کوتاه دو تا کار مهم دو تا اتفاق مهم افتاده که اصلا ما ازش ویدیو ساختیم توی همین یوتیوب بی‌پلاس یکیش همین فوران آتشفشانه یکی هم افتتاح کولوسئومه داستان آتشفشان رو می‌خوام تعریف کنم روایتش رو کامل می‌خوام بگم ولی قبلش بگم که چرا ما انقدر دقیق می‌دونیم


audio: lrs_ZKFis7k_0020.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
که چه اتفاقی افتاده کی چی شده و اینا به ساعت می‌دونیم به‌خاطر اینکه شاهد دست اول این ماجرا نوشتتش ما از 2000 سال پیش نامه‌ای داریم که یه کسی یه شاهد دست اولی برای تاریخ‌نویس معروف اون موقع نوشته و توش توضیح داده که چی شد کی نوشته؟ کسی به نام پلینی پلینی جوان می‌گه که من خونه عموم بودم که آتشفشان فوران کرد عموش هم آدم مهمیه


audio: lrs_ZKFis7k_0023.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
عموش پلینی بزرگه آدمی بود اهل فضل و دانش و اهل مطالعه در احوال طبیعت و اهل فکر و خیلی آدم جالبی دانشمندی که البته در کنار این کار دانشمندی و کنجکاوی در طبیعت و اینا فرمانده نیروی دریایی بخشی از امپراتوری روم هم بود آدمی که اولین دانشنامه علوم طبیعی رو نوشت در روم دایره‌المعارف نوشت یعنی یه مجموعه کتابی نوشت که هرچی تا اون موقع می‌دونستن رو


audio: lrs_ZKFis7k_0024.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
توش جمع کرده بود مرتب کرده بود همه چیزایی که می‌دونیم همینه دیگه شده چند جلد کتاب همه دانش رو جمع کرده بود آدم بسیار پرکار و بسیار اهل مطالعه و بسیار قدردان وقت همین برادرزاده‌ش می‌گه که این شب تا صبح می‌خوند و می‌نوشت و بعد از صبح می‌رفت سر کار کارمندیش بعد بر که می‌گشت دوباره ادامه برنامه دیگه خسته می‌شد دراز می‌کشید یکی واسه‌ش می‌خوند یعنی با امکانات 2000 سال پیش کتاب صوتی گوش می‌داد ایشون یه برادرزاده داشت به نام پلینی جوان


audio: lrs_ZKFis7k_0025.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
که اینم به عموش برده بود از خیلی نظرا و این در خونه عموش زندگی می‌کرد اینم آدم مهمی شد کسیه که خیلی چیز نوشته و خیلی از چیزایی که ما از روم باستان می‌دونیم به‌خاطر یکی از چند صد نامه‌ایه که ایشون نوشته یکی از این نامه‌ها در واقع دو تا از این نامه‌ها روایت‌های دقیقی می‌دن از داستان آتشفشان درباره فوران آتشفشان فوران کوه و اتفاق‌های اون روز نوشته برای ما ما اونا رو داریم


audio: lrs_ZKFis7k_0026.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
و البته بعدش هم خب کشفیات باستان‌شناسان رو هم داریم کشفیاتی که هم شهر و ساختمون و بازار و خونه و معبد و اینا رو بهمون نشون می‌ده هم نشون‌مون می‌ده که از اون 1500 نفری که تا حالا بقایاشون پیدا شده چی می‌فهمیم چی مثلا؟ مثلا اینکه اینا چطوری مردن یعنی در چه حالی مردن؟ چیکار داشتن می‌کردن که مردن؟ چون بعضیاشون داشتن کار بامزه‌ای می‌کردن


audio: lrs_ZKFis7k_0027.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
بامزه که یعنی حالا در موقعیت‌های خاصی بودن که مردن چی دست‌شون بوده که مردن؟ چطوری بودن؟ به چه سمتی داشتن می‌رفتن؟ خوابیده بودن؟ نشسته بودن؟ چمباتمه زده بودن؟ ایستاده بودن؟ تنهایی بودن؟ با کسی بودن؟ و اینطوری کم‌کم داریم قصه اون روز عجیب و مهیب رو این اتفاق مهیب رو ازش سر درمی‌آریم روزی پاییزی در سال 79 تاریخش رو هم داریم می‌فهمیم قبلا می‌گفتن در تابستون بوده


audio: lrs_ZKFis7k_0028.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
چندم آگوست بوده الان می‌گن که نه تو همین کاوش‌ها دیدن نه تو خونه اینا انار بوده و گفتن اگه انار بوده اگر تن اینا لباس‌های کلفت بوده که به نظر می‌رسیده بوده دیگه این نمی‌تونه ماه اوت باشه وسط تابستون پمپئی گرمه جای گرمی هم هست این نشون می‌ده که پاییزه این تاریخه پس به اون می‌خوره اونجا هم که اونطوری نوشته نقطه‌چین‌ها رو به هم وصل کردن گفتن که روز 17 اکتبر بوده انقدر اینجا جای جالبیه


audio: lrs_ZKFis7k_0029.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
محققین معماری و محققین شهرسازی و محققین مواد و تاریخ و باستان‌شناسی و عنکبوتیان‌شناسی و هر رشته‌هایی که اصلا فکرش رو هم ممکنه نکنید اونجا ممکنه باشن و دارن همه سعی می‌کنن هم یه تیکه از پازل شهر پمپئی رو تکمیل بکنن و زندگی در روم باستان رو کلا چون دیگه تنها شهریه که اینطوری کامل مونده و هم یه چیزی اصلا به دانش رشته خودشون و ادبیات تخصص خودشون اضافه کنن


audio: lrs_ZKFis7k_0031.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
اینجا بالای خلیج ناپل خلیجی که یه طرفش ناپله یه طرفش سورنتوئه یه طرفش همین کوه وسوویوئه غربش هم که دیگه بازه به دریای مدیترانه مدیترانه‌ای که برای اولین و آخرین بار در تاریخ اون موقع همه دورش دست یک قدرت بزرگه امپراتوری روم سرتاسر اطراف مدیترانه رو داره


audio: lrs_ZKFis7k_0032.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
بندرها پرکارن در فرستادن و گرفتن جنس و آدم از جمله در همه خلیج ناپل در دامنه وسوویو چند تا شهر هست همه آباد همه پررونق یکی‌شون یک شهر بیشتر ویلایی و تفریحی و ایناست یکی‌شون بیشتر کشاورزیه یکی‌شون بیشتر اسکله تجاریه یکی هم مثل پمپئی حالا از همه اینا یه مقداری هست بیشتر شهر انگار کارگریه کشاورزی گفتیم توش خوبه


audio: lrs_ZKFis7k_0033.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
ساخت‌وساز هم توش خوبه به‌خاطر همون خاکش خاکش یه طوریه که می‌گن با آهک قاطی می‌کنی می‌شه بتن بتنی که هرچی آب بیشتر می‌خوره


audio: lrs_ZKFis7k_0034.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
استقامتش هم بیشتر می‌شه این خاصیت خاکش چیزیه که توضیح پشتش رو اینا نمی‌دونن ولی می‌دونن که این خوبه حالا ممکنه خیلی ندونن یعنی نمی‌دونن که این خاکستر آتشفشان‌های قبلیه که اینجاست ولی می‌فهمن که خاصیت‌های خوبی داره خلاصه واسه ساختمون‌سازی خوبه واسه کشاورزی هم خوبه همین جا بذار یه نکته‌ای رو بگم برای من خیلی جالب بود خب ما الان اینجا می‌دونیم آتشفشان شده از کجا می‌دونیم؟ چون تاریخ داریم ما تاریخ رو می‌خونیم می‌فهمیم پلینی نوشته آتشفشان شد


audio: lrs_ZKFis7k_0035.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
شواهدش رو داریم مردم 2000 سال پیش که تاریخ نداشتن که بخونن که ولی یه چیزایی انگار از گذشته می‌دونستن نمی‌دونستن اینجا آتشفشانه ولی یه چیزایی درباره اینکه این کوهه یه گرفتاری داره یه چیزیش هست می‌دونستن چطوری می‌دونستن؟ چطوری از گذشته باخبر می‌شدن؟ اطلاعات و داستان‌ها رو چطوری به هم منتقل می‌کردن؟ یه جوابش به نظر من می‌آد اینه که با همین افسانه‌ها


audio: lrs_ZKFis7k_0037.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
تاریخ نداشتن ولی یه چیزایی می‌گفتن درباره کوهه که ما الان که می‌خونیم می‌فهمیم اینا داشتن به همین آتشفشان می‌بودنش اشاره می‌کردن درباره این حرف می‌زدن که آره زیر این کوهه یه غول‌هایی دفن شدن که اینا گاهی غرش می‌کنن یه افسانه‌ای داشتن که هرکول وقتی آمد ایتالیا این دیوان این غول‌ها اینا علیه خدایان عصیان کرده بودن اینم اینا رو گرفت‌شون تپوندشون زیر این وسوویوس


audio: lrs_ZKFis7k_0038.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
کوه وسوویو و اینا اونجا دربند و اسیرن و هر از گاهی یه حرکتایی می‌کنن احتمالا یه زمین‌لرزه‌های اونجا می‌شده اینطوری داشتن زمین‌لرزه‌ها رو توضیح می‌دادن اینطوری داشتن می‌گفتن این زیر یه خبراییه و با این داستان اینو نسل به نسل احتمالا منتقل کردن به همدیگه و اینطوری تاریخ نداشتن ولی برای منتقل کردن حرف به همدیگه واسه اینکه تعریف کنن قصه رو یه راه دیگری داشتن


audio: lrs_ZKFis7k_0039.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
و راهش همین گفتن افسانه‌هایی بوده درباره پمپئی درباره هرکولانیوم یه شهریه اونم نزدیک پمپئی اونم هم‌سرنوشت با پمپئی و یه جوری داشتن اینا به همدیگه می‌گفتن خلاصه اینا یه کیفیت سوپرنچرالی دارن ماورا طبیعی، فوق طبیعی دارن قصه‌ای دارن که طبیعی نیست اسم اون شهر هرکولانیوم هم که گفتم نزدیک پمپئی بود اصلا از همین افسانه آمده پمپئی خودش چه جور شهری بود؟


audio: lrs_ZKFis7k_0040.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
پمپئی شهریه که یک شهر تیپیکاله یک شهر معمولی رومیه شهره گفتم خیلی قدیمیه ولی الان دیگه شهر رومی شده وقتی رسیده به رومی‌ها


audio: lrs_ZKFis7k_0041.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
شهر لب آب هم بوده دریانورد زیاد می‌آمده پس یه حالت فان و سرگرمی مرد دریا هم داره یعنی همین بار و حمام‌های زیاد و روسپی‌خانه و طراحی شهری شهرای روم رو هم داره شهرای رومی معروفن که طراحی شبکه‌ای داشتن رومی‌ها می‌دونیم در جاده‌سازی و راه‌سازی و اینا خیلی خیلی پیشرو بودن انگار یه چیزی هم هست این نظم شهری‌شون و نظم احتمالا راه‌سازی‌شون


audio: lrs_ZKFis7k_0042.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
یه چیزیه که از سیستم‌های نظامی‌شون تاثیر می‌گرفته روم کلا ارتش و سیستم نظامی خیلی قوی و منظمی داشت من خیلی کم می‌دونم دوست دارم از چیزاییه که حالا دوست دارم توش بریم ولی حالا تو شهرسازیش می‌گن این خیابون‌های عمود بر هم اینکه شهر رو بلوک بلوک بکنن اینسولا داشته باشن بلوک‌های شهری یعنی چهار تا خیابون جعبه کنن یه بلوکی رو چهارراه به چهارراه باشه این سبک طراحی رومی بوده شهرای رومی بوده و تا دوره مدرن هم ادامه داشته هنوز هم تو یه سری شهرایی می‌بینی


audio: lrs_ZKFis7k_0043.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
همین خیابون‌ها خط‌کشی‌شده‌های بلوک بلوکیه وسط بلوک‌ها حالا الان آپارتمان می‌سازن این سبکیه که از یونان باستان به یک شکلی بوده در روم هم انگار ادامه دادن


audio: lrs_ZKFis7k_0044.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
مخصوصا هرجا کلونی جدید درست می‌کردن شهرش رو با همین سبک می‌ساختن شهره دو تا خیابون اصلی داشته باشه یه دونه شمالی‌جنوبی یه دونه شرقی‌غربی اینا همدیگه رو وسط شهر مرکز شهر طبعا قطع می‌کنن مرکز شهر می‌شه فروم‌ فروم می‌شه اونجایی که ساختمون‌های مهم عمومی‌ بازار، معبدها، شهرداری ساختمونی که مردم می‌رن کارای دعوایی دارن با همدیگه حل‌وفصل می‌شه دادگاه و اینجور چیزا


audio: lrs_ZKFis7k_0045.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
اینا همه دوروبر همین فروم هستن بعد این وسط خیابون‌هاست که می‌خوره به هم ته خیابون‌ها هم می‌رسن هر کدوم به دروازه‌های اصلی شهر این فرق می‌کنه با مدل توسعه شهری که توی شهرای دیگری می‌بینیم در قرون وسطی یا در اروپا یا در جاهای دیگه دنیا که خیلی وقتا کمتر برنامه‌ریزی و طراحی از پیش فکر شده دارن ارگانیک رشد می‌کنن اینا ولی اینطوری نبودن بعضی از شهراشون


audio: lrs_ZKFis7k_0046.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
توی بعضی از شهرایی که در دوره مدرن اصلا طراحی شدن و ساخته شدن همین امروز می‌تونیم شبیه این مدل رو ببینیم می‌گن یک جاهایی در نیویورک، در بارسلون، در پاریس یه منطقه‌هایی هست که این سیستم شبکه‌ای رو توش پیاده کردن با تقاطع‌های همه چهارراه‌های 90 درجه و خیابون‌های صاف و البته فضاهای عمومی شهری که اینا همه از ویژگی‌های شهرسازی رومی بوده پمپئی هم یک همچین سبکی داره


audio: lrs_ZKFis7k_0049.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
نسبت عرض به ارتفاع ساختمان‌ها یک‌به‌یک کلا خیابونا خوب مثل همون جاده‌هایی که می‌گیم خوب خیابون‌ها خوب نظم رو توشون می‌بینیم هم نظم هم کاربری یه طوری ساخته شدن طراحی شدن که درشکه راحت بتونه بره و بیاد آب بتونه بره جوب آب و فاضلاب و اینا نشون می‌ده یه درک خوبی از سیستم بهداشت عمومی داشتن اون حمام‌هایی که گفتم حمام زیاد داشت توی پمپئی


audio: lrs_ZKFis7k_0050.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
مخصوصا مثلا توی اسکله ورودی این برای این بود که ملوان‌ها و اونایی که از دریا می‌آن اول برن خودشون رو خوب بشورن بعدا بیان توی شهر بعد توی شهر تو این خیابون‌ها آب جاری می‌شد حالا وقتی بارون بود فاضلاب جمع می‌شد واسه اینکه از عرض این خیابون رد بشن الان بری مثلا اون وسطاش سنگ هست که مسیر عبور عابر پیاده‌ست برای رد شدن عابر پیاده از خیابونه که نزنه تو آب نخواد بزنه تو آب یا بزنه لای فضولات حیوانی که اون وسط جمع می‌شه و اینا


audio: lrs_ZKFis7k_0052.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
خط درشکه‌ها هنوز رو بعضی از این سنگ‌ها جاش هست اگر که دقت بکنی تو همین خیابونا سر چهارراه‌ها گله‌به‌گله آبخوری می‌بینی


audio: lrs_ZKFis7k_0053.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
که اگه تابستون بریم پمپئی کاملا مشخصه کاربری این آبخوری‌ها چقدر لازم بوده خیلی گرمه یک شبکه‌ای از کانال و لوله و اینا که آب تمیز بیاره و پخش کنه بعضی از آبخوری‌هاش حالا یه خرده قشنگ‌تر هم هستن بعضیاش هم معمولی‌ترن و اتفاقا یکی از نشانه‌هایی که نشون می‌ده که یه خبری داره می‌شه در زیر زمین همینه که کمی قبل از فوران آتشفشان آب چشمه‌ها قطع می‌شه


audio: lrs_ZKFis7k_0055.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
و موندن دیگه به صلاح نیست دیگه چی دارن از ساختمون‌های عمومی مثل هر شهر رومی دیگری سالن‌های تئاتر پمپئی دو تا سالن تئاتر هم داره


audio: lrs_ZKFis7k_0056.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
یه دونه داره کوچیک‌تره 1500 نفریه واسه مثلا موزیک و موسیقی و نمایش‌های کوچیک و احتمالا سخنرانی و ایناست به نظر می‌رسه که احتمالا سقف هم داشته یا می‌تونسته داشته باشه یکی هم یه آمفی‌تئاتر 20 هزار نفریه که دیگه توش برنامه‌های بزرگ و مبارزات گلادیاتوری حالا به بزرگی کولوسئوم روم نیست ولی خب از اون قدیمی‌تره اصلا قدیمی‌ترین آمفی‌تئاتر رومیه که داریم و مونده


audio: lrs_ZKFis7k_0057.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
بعد برعکس کولوسئوم که ساختن رفته بالا اینو ساختن رفته پایین یعنی کندن اون زیر سالن درآوردن فکر هم بکنیم بهش این مال قبل از میلاده 20 هزار آدم جمع می‌شدن توش نمایش ببینن بزرگه واقعا انقدری بزرگه که جمعیت پمپئی احتمالا همین 20 هزار نفر اینا بوده اگه تخمین‌هاش درست یادم باشه و این یعنی اینکه این یه جاییه بوده که از شهرا و روستاهای اطراف هم بیان اینجا برنامه ببینن یه همچین کارکردی احتمالا داشته


audio: lrs_ZKFis7k_0058.opus
source: youtube
source_id: lrs_ZKFis7k
invalidation: VALID
text:
کنارش هم حالا یه جاییه برای استراحت و تمرین گلادیاتورها و این ولی بیرون شهره یا در واقع دم دیوار ورودی شهره حصارهای شهره وسط شهر معبدهای مختلف هست اینا خب چندخدایی بودن دیگه قبل از مسیحیت پگانیسم بودن خداهای مختلف


