# audio_chunks

audio: 8iAiAumRcPI_0132.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
و انگلیس هم دقیقا به همین دلیل فکر می‌کرد که این راه‌آهنه منافع بریتانیا رو به خطر می‌ندازه در مصر، در هند


audio: 8iAiAumRcPI_0133.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
می‌گفت با این راه‌آهن دیگه ارتش آلمان و عثمانی سریع می‌تونن بسیج بشن به هم وصل بشن علیه منافع بریتانیا بندر اسکندریه، تنگه داردانل، کل مدیترانه اینا در معرض ریسکن که بیفتن دست آلمانا بعد مسیر راه‌آهنه رو برای این گفتم بهش نگاه کنین مسیر راه‌آهنه رو نگاه کنی یه نکته حاشیه‌ای خیلی خیلی مهم دیگه‌ای هم معلوم می‌شه


audio: 8iAiAumRcPI_0134.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
به این خط آهن که نگاه کنیم دیگه عجیب نیست که بالکان انقدر جای مهمی شده بود انقدر منطقه پرتنشی بود بیسمارک می‌گفت یه خل بازی در آلمان آتیش جنگ رو روشن می‌کنه


audio: 8iAiAumRcPI_0135.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
اتفاقی نیست که جرقه جنگ بزرگ در صربستان زده می‌شه در سارایوو زده می‌شه تاریخ بالکان اون دهه‌ها رو نگاه کنیم پره از جنگ و آشوب و ناآرامی جنگ‌های اول بالکان داریم، دوم بالکان داریم بلغارستان درگیره صربستان درگیره رومانی درگیره نهایتا هم این تملکات اروپایی همه از امپراتوری عثمانی جدا می‌شن چرا؟ نتیجه این ناآرامی‌ها چیه؟


audio: 8iAiAumRcPI_0138.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
بعضیا اصلا می‌گن انگلیسه که اونجا هی موش می‌دوونه در این کار ناآرامی‌ها رو خیلیا رو برمی‌گردونن به انگلیس


audio: 8iAiAumRcPI_0139.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
انقدر انگلیس این تهدید رو بزرگ می‌بینه دعوت آلمان رو برای همکاری هم رد می‌کنه قیصر گفتیم رفت استانبول اونجا با سلطان استانبول دیدار کرد و قرار همکاری و گسترش خط تا بغداد و اینا رو گذاشتن بعد از استانبول که برگشت رفت لندن با ملکه انگلیس هم دیدار کرد گفت بیاین مشارکت کنیم توی این راه‌آهنه


audio: 8iAiAumRcPI_0140.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
واقعا بدون مشارکت انگلیس اصلا شدنی نبود و شدنی هم نشد منابع مالی نمی‌تونست جور کنه آلمان برای تکمیل خطه ولی انگلیس نیامد که نیامد که دیگه نیامد دیگه که تا دیگه سرشاخ شدن با همو رفتن به جنگ در 1914 نه تنها نیامد


audio: 8iAiAumRcPI_0141.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
رفت انگلیس گفت حالا اگر اینا یه وقتی کشیدن اومدن تا اون پایان رسیدن و اینا رفت با شیخ صباح چی چی کویت بست که این بندر شما تحت‌الحمایه بریتانیاست از این به بعد عثمانی اونجا هستا یعنی کویت مال مثلا عثمانیه، دست عثمانیه ولی عثمانی زوری نداره که بخواد جلوی امپراتوری بریتانیا رو بگیره امپراتوری بریتانیا زورش یه طوریه اون موقع که وقتی یه چیزی رو انقدر بخواد کاریش نمی‌تونه بکنه عثمانی دم شیخ کویت رو دیدن


audio: 8iAiAumRcPI_0143.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
مطمئن شدن که خب در این ناحیه هم دست کسی به جز انگلیسی‌ها نه به بندر می‌رسه نه به نفت می‌رسه واقعا از هر نظر تلاش‌هاشون رو می‌کردن که پروژه اتصال زمینی آلمان به آسیا، به خاورمیانه به خلیج فارس اجرا نشه و اجرا نشد جنگ هم که شروع شد از استانبول تا سامرا رو انگار کشیده بودن مثلا نصف خط رو کشیده بودن ولی کامل نشده بود و کامل هم نشد بعدش


audio: 8iAiAumRcPI_0144.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
حالا با این مقدمه‌ها برگردیم اون یک ماه طوفانی التیماتوم‌های اول جنگ جهانی اول رو دوباره نگاه کنیم چند بار به این نگاه کردیم یه بار دیگه هم می‌ارزه


audio: 8iAiAumRcPI_0145.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
سنگی که از بالا قل خورد چی بود؟ ولیعهد اتریش در سارایوو ترور شد اتریش اعلام جنگ کرد به صربستان صربستان انقدره


audio: 8iAiAumRcPI_0148.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
خشن عجیب 48 ساعته‌ای می‌ده به صربستان صربستان خب می‌ترسه روسیه متحد صربستان می‌آد به پشتیبانی صربستان روسیه انقدره


audio: 8iAiAumRcPI_0149.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: INVALID_CHARS
text:
اتریش-مجارستان انقدره معلومه که امپراتوری آلمان، متحد اتریش-مجارستان می‌آد به پشتیبانی اتریش-مجارستان


audio: 8iAiAumRcPI_0151.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
یه طوری که می‌گن نامه اعلام جنگ رو وقتی سفیر آلمان داد به تزار روسیه خودش زد زیر گریه فامیل هم بودن دیگه تزار روس و قیصر آلمان و اینا همه پسرخاله پسرعموی همدیگه بودن روسیه هم متحد فرانسه‌ست آلمان گفت خب الان پس فرانسه هم به من حمله می‌کنه اینا اصلا کلا قصه‌شون این بود که اگه من با یکی‌شون به جنگ رفتم اون یکی هم بیاد به کمک دیگری پس حالا که فرانسه می‌خواد به من حمله بکنه من بالاخره با فرانسه می‌رم به جنگ


audio: 8iAiAumRcPI_0152.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
سریع برم به جنگ فرانسه فرانسه رو بکوبم تا قبل از اینکه روس‌ها دست و پاشون رو جمع کنن ارتش عظیم‌شون رو بخوان به مرز برسونن من فرانسه رو بزنم و برگردم


audio: 8iAiAumRcPI_0153.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
به فرانسه اعلام جنگ کرد درجا حمله کرد از خاک بلژیک حمله کرد به فرانسه که استحکامات دفاعی کمتر بود یا نبود این بهانه‌ای شد برای انگلیس که بگه ما باید از بلژیک محافظت کنیم شما به بلژیک حمله کردی دیگه ما هم می‌آیم تو جنگ


audio: 8iAiAumRcPI_0154.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
و البته بریتانیا هم مجبور نبود بیاد تو جنگ موظف نبود بیاد تو جنگ این نکته خیلی خیلی مهمیه که باز من قبل از اینکه سر این ویدیو تحقیق کنم اینطوری بهش فکر نکرده بودم و درست نمی‌دونستم


audio: 8iAiAumRcPI_0157.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
انگلیس براش چی مهمه؟ سردمداران امپراتوری بریتانیا تو دست‌شون چیه؟ نگاه‌شون به آینده چیه؟ منافع‌شون چیه؟ از چی می‌خوان محافظت کنن؟ نگران چی هستن؟ این خیلی نکته‌های مهمی توی این سوال‌ها هست این سوال‌ها چیزاییه که من دوست دارم درباره‌شون کنجکاویم رو ادامه بدم مطمئنم نیستم که واقعا مثلا باید بیام اینجا تعریف بکنم ویدیو بسازیم یا نه اگر که فکر می‌کنید جالبه حتما کامنت بذارید بگید


audio: 8iAiAumRcPI_0159.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
برای من که خب حالا کمتر می‌دونم که خیلی کار سختیه برای استادهای تاریخ بریتانیایی که عمرشون رو گذاشتن تاریخ اون دوره بریتانیا رو مطالعه کردن هم اینطوری نیست که همه هم‌نظر باشن که نه، بریتانیا مثلا خوب کرد وارد جنگ جهانی اول شد


audio: 8iAiAumRcPI_0160.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
اینطوری نیست با این که جنگ رو برد ولی اینطوری نیست که همه مطمئن باشن که این کار برای منافع بریتانیا و اروپا و دنیا خوب بود این مناظره رو مثلا ببینید خیلی مناظره جالبیه درباره اینه که آیا انگلیس خوب کرد وارد جنگ جهانی اول شد یا اشتباه کرد؟ می‌بینید چه اختلاف نظر عمیقی هست


audio: 8iAiAumRcPI_0161.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
و حالا البته کیفیت مناظره رو هم واقعا به نظرم ببینین لذت ببرین ولی چه اختلاف نظر عمیقی هست درباره اینکه کار کار درستی بود یا نبود


audio: 8iAiAumRcPI_0162.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
این نگاهی که ما تو این ویدیو ازش داریم صحبت می‌کنیم متفاوته با اونی که قبلا شنیده بودم من خودم که آلمان رو عامل راه افتادن جنگ می‌دونست من این حرفا رو توی یه منابعی خوندم و شنیدم که اینا دارن اون روایته رو یه خرده می‌برن زیر سوال هم از زاویه اهداف آلمان هم اهداف بریتانیا و بیشتر اصلا انگلیس رو سرزنش می‌کنن که وارد جنگ شد می‌گن این جنگی بود که آلمان داشت در قاره اروپا انجام می‌داد


audio: 8iAiAumRcPI_0164.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
و اگر انگلیس نمی‌اومد وقتی می‌گن انگلیس نباید بیاد منظورشون اینه که باید انگلیس می‌ذاشت آلمان پیروز بشه


audio: 8iAiAumRcPI_0165.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
انگلیس باید می‌ذاشت آلمان بتونه به خواسته‌هاش برسه و قلمروش رو بزرگ کنه حرفه در واقع اینو داره می‌گه دیگه


audio: 8iAiAumRcPI_0168.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
و حتی می‌گن اون رقابت نیروی دریایی و ناوها و اینا تموم شده بود می‌گن آلمان اونقدری سرمایه نداشت که بتونه به بریتانیا برسه 1912 اون رقابت تمام شده بود بریتانیا برده بود بریتانیا قدرت اول دریایی دنیا می‌موند


audio: 8iAiAumRcPI_0169.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
آلمان می‌خواست در اروپا از محاصره دربیاد از تهدید دربیاد به جایگاهی برسه که متناسب باشه با ظرفیت‌های روزش براش آماده بود و باید می‌ذاشتن که بگیره


audio: 8iAiAumRcPI_0171.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
اونی که این جنگه رو تبدیل کرد به یک جنگ جهانی و یک جنگ اونقدر بزرگ و پرتلفات انگلیس بود و البته خب جنگ هم خیلی پرتلفات شد منصف اگر بخوایم باشیم اونایی هم که


audio: 8iAiAumRcPI_0173.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
خود جنگ رو شاید حتی خیلی کوتاه پیش‌بینی می‌کردن شاید، شاید هم واقعیتش این نبود و دروغ می‌گفتن که می‌گفتن مثلا فکر می‌کنیم کوتاهه ولی تلفاتش رو قطعا انقدر فکر نمی‌کردن نمی‌دونستن پیشرفت تکنولوژی چقدر توان ویرانگری‌شون رو زیاد کرده


audio: 8iAiAumRcPI_0174.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
بدون اینکه یعنی توان تخریبی‌شون رو برای حمله زیاد کرده ولی حمله نمی‌تونه موثر باشه یه کدوم از طرفین یه برتری تکنولوژیکی ندارن که بتونن حرف آخر جنگ رو بزنن


audio: 8iAiAumRcPI_0175.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
این دیده کلا برای من دید تازه‌ای بود چندتا لینکش رو می‌ذارم در توضیحات که شما هم اگر کنجکاو شدید بهش بتونید چک کنید بیشتر بخونید و ببینید ایده بعضیاشون اینه که اصلا انگلیس برنامه‌ایی داشت که اقتصاد اروپا رو اقتصاد ببخشید آلمان رو نابود کنه اقتصاد آلمان رو نابود کنه مثلا استیون کاتکین اینطوری می‌گه یا آلمان اصلا می‌گن وارد جنگ شدنش از زاویه تهاجمی نبود


audio: 8iAiAumRcPI_0179.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
می‌گفتن آلمانا که روسیه به هر حال با ما می‌جنگه به هر حال می‌آد به جنگ ما و هی داره قوی‌تر و قوی‌تر می‌شه این ضعیف‌ترین روسیه‌ایه که ما می‌تونیم باهاش مواجه بشیم


audio: 8iAiAumRcPI_0183.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
سال‌ها داشتن براش آماده می‌شدن آماده می‌شدن هم اسب و علوفه می‌بردن دم مرزشون هم کارخونه‌های اسلحه‌سازی و مهمات‌سازی‌شون رو می‌ساختن راه می‌نداختن، سفارش می‌ذاشتن تولید می‌کردن قوانین می‌ذاشتن برای سربازگیری، برای بسیج اینا در آلمان نبود فقط بیش از همه اینا در انگلیس بود


audio: 8iAiAumRcPI_0184.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
همون سیاست سنتی که نباید قدرت برتری در قاره اروپا وجود داشته باشه همون سیاستی که جلوی لویی چهاردهم ایستاد همون سیاستی که با ناپلئون جنگید همون سیاستی می‌شه که این بار بریتانیا رو گذاشت جلوی قیصر ویلهلم دوم چون اینم می‌خواست بشه یک قدرت هژمون اروپایی و انگلیس این رو برنمی‌تابید نگاه ما نگاه جامعی نبود توی این ویدیو دیگه همه اینایی که گفتیم اصلا تبعات شکل‌گیری و رشد آلمان بود


audio: 8iAiAumRcPI_0185.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
داستان رو برای اینکه یه خرده‌ای یه زاویه جالب‌تر شاید بهش بدیم ما می‌دونیم شبیه این اتفاق اونور دنیا هم افتاد ما قصه ژاپن هم تعریف کردیم


audio: 8iAiAumRcPI_0187.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
مثل بیسمارک کشور جدید درست نکرد ولی قدرت جدیدی درست کرد ژاپن از کشوری ضعیف و بی‌اهمیت تقریبا تبدیل شد به یک قدرت جاه‌طلب در سطح جهانی، صنعتی و دقت کنید دوتا قدرت جدید داریم در جهان


audio: 8iAiAumRcPI_0188.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
این طرف آلمان اون طرف ژاپن این طرف آلمان، اون طرف ژاپن اینا دو طرف چی هستن؟ اشتراک‌شون با همدیگه چیه؟ اینا هر دو هم‌مرز روسیه‌ان


audio: 8iAiAumRcPI_0190.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
این ما رو می‌رسونه به وضعیت روسیه در آستانه جنگ جهانی اول که اون حالا یک داستانیه برای یک ویدیوی دیگه


audio: 8iAiAumRcPI_0192.opus
source: youtube
source_id: 8iAiAumRcPI
invalidation: VALID
text:
50 درصد کسایی که می‌بینن معمولا سابسکرایب نکردن سابسکرایب کنید که ویدیوهای بعدی رو از دست ندید ما درباره جنگ جهانی اول و بقیه تاریخ اروپا و بقیه دنیا اینجا صحبت می‌کنیم


audio: 3M2-q_pWpNE_0001.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
به این هیچ‌وقت فکر کردین که جنگ‌ها چطوری تمام می‌شن؟ که از کجای جنگ می‌شه که طرف‌هایی که دارن با هم می‌جنگن شروع می‌کنن به صلح و فردای بعد از صلح فکر کردن من با این کنجکاوی شروع کردم یه خرده‌ای تحقیق کردن و نتیجه‌ش شده این ویدیو که در واقع برای اینکه جواب این سوال رو پیدا بکنه


audio: 3M2-q_pWpNE_0002.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
می‌ره یک نمونه تاریخی خیلی برجسته‌ای رو از 200 سال پیش می‌آره کنگره وین رو به اون نگاه می‌کنیم به زمینه‌ش به اتفاقاتی که اونجا افتاد به اثراتی که در دنیای بعدش گذاشت و فکر می‌کنم یه مقدار به فهمیدن این سوال یا به پیدا کردن جوابش نزدیک‌تر می‌شیم که جنگ‌ها چطوری تمام می‌شن؟


audio: 3M2-q_pWpNE_0003.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
تمام کردن جنگ واقعا هنرمندی می‌خواد خیلی چیزا می‌خواد ولی کیفیت کارش فکر می‌کنم کمتر از کار هنرمند نیست از نظر خلاقیتی که لازم داره معادله پیچیده‌ای باید حل بشه معادله پرظرافتی باید حل بشه که از معادلات شروع کردن جنگ سخت‌تره به‌خاطر اینکه برای شروع کردن جنگ طرف‌هایی که دارن جنگ می‌کنن مدت‌ها فکر کردن و برنامه‌ریزی کردن و استراتژی‌های مختلف درآوردن احتمالا ولی شرایطش رو می‌دونستن یعنی می‌دونستن این شرایطه


audio: 3M2-q_pWpNE_0004.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
در این شرایط می‌خوایم جنگ رو شروع کنیم یا جنگ شروع خواهد شد اما پایان جنگ که شرایطش از قبل معلوم نیست که معلوم نیست شما موقعیت خودت و حریفت در اون لحظه صلح چی می‌خواد باشه برای همین ذهن آدمایی که دارن تصمیم می‌گیرن باید ذهنیت مبارزه داشته باشن در جنگ از یه جایی باید بتونن یا به جای اون یا در کنار اون به دیپلماسی فکر کنن از تخاصم به دیپلماسی فکر کنن ببینن هر دو نفع‌شون در صلحه و چه تعادلی چه نقطه موازنه‌ای می‌تونن پیدا کنن


audio: 3M2-q_pWpNE_0005.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
که بعد از اون صلح‌شون پایدارتر بشه معمولا هم آدم‌هایی که درگیر این کار هستن دیپلمات‌ها، مذاکره‌کنندگان صلح اینا آدمای خوش‌نامی خیلی وقتا از توشون درنمی‌آد به‌خاطر اینکه ما قضاوت‌مون معمولا برای آدم‌ها قضاوته از نظر اخلاقیه نهایتا دیگه و اینا تصمیمایی نیست که یه طرفش خیلی منزه باشه از نظر اخلاقی خیلی بتونی بگی که پاکه و کارنامه و اینطوری نیست واقعیتش اینه که اینطوری نیست اینکه باید باشه یا نباید باشه می‌تونه باشه یا نمی‌تونه باشه


audio: 3M2-q_pWpNE_0006.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
نمی‌دونم ولی واقعیتش اینه که عموما اینطوری نیست برای همین من فکر می‌کنم ما نگاه بهش نمی‌کنیم به این شکل که این معادله پیچیده با این داده‌ها و ورودی‌ها رو چطوری تونستن حل کنن و چون اینطوری بهش نگاه نمی‌کنیم فرصت‌های زیادی رو برای یاد گرفتن از دست می‌دیم و هر چی ما بهتر یاد بگیریم بهتر بلد باشیم در آینده کسانی که می‌خوان صلح درست بکنن کار راحت‌تری خواهند داشت من فکر می‌کنم


audio: 3M2-q_pWpNE_0007.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
من فکر می‌کنم هر چی ما به گذشته آگاه‌تر باشیم بهتر بفهمیم که چطوری می‌شه توازن قدرت کرد آینده بهتری خواهیم داشت برای همه‌مون فکر می‌کنم این بهتره و برا همین فکر می‌کنم که دونستن این یه چیز لازمیه یعنی با اونطوری اخلاقی نگاه کردن این فرصت یاد گرفتن رو از خودمون دریغ می‌کنیم و من دوست دارم یه وقتایی بتونم پیچ و مهره این کار رو ازش سر دربیارم این کنجکاوی شخصیه این ویدیو هم واقعا جوابی برای این کنجکاوی شخصیه


audio: 3M2-q_pWpNE_0008.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
مثل همیشه من متخصص نه علوم سیاسی هستم نه متخصص تاریخ هستم علاقه‌مند پیگیر تاریخم و چیزایی رو که خوندم دارم اینجا برای شما تعریف می‌کنم اگر شما متخصص هستید اشکالی در حرف‌های من می‌بینید که به احتمال خیلی زیاد هست توش لطف کنید و بگید که ما هم یاد بگیریم حالا مذاکرات صلح


audio: 3M2-q_pWpNE_0009.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
مذاکرات صلح معمولا یه چیزی هم هست که خیلی طول می‌کشه یعنی فرایند خیلی طولانی‌ایه اون چیزی که ما ته‌ش می‌بینیم اصلا می‌گیم مذاکرات صلح اون دیگه آخرشه اون دیگه ایستگاه آخره خونه آخرشه شروع فرایند صلح معمولا خیلی خیلی قبل از اینکه جنگ تمام بشه بوده از خیلی قبلش شروع شده بعد استراتژی مذاکره و استراتژی صلح ممکنه در طول فرایند اصلا شکل گرفته باشه و در نهایت هم می‌رسه به یه جایی که آماده مذاکره هستن


audio: 3M2-q_pWpNE_0010.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
آماده مذاکره هستن که چی بشه؟ که دو تا کار بکنن یه وقتیه دارن مذاکره می‌کنن که بگن که حالا که جنگ ما تمام شد چی به کی می‌رسه می‌خوان این مناطق این سرزمین‌هایی که سرش جنگه رو


audio: 3M2-q_pWpNE_0011.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
تکلیفش رو مشخص بکنن ببینن که خب بعد از جنگ حالا جنگ ما تمام شد چی مال کیه این یک مسئله مهم در این مذاکراته یک مسئله مهم‌تر دیگه شاید مهم‌تر از این رابطه بین خودشونه فردای صلح من اینجا کنجکاویم بیشتر معطوف به این دومیه چون اولیه مذاکراتیه که می‌گم بعد از هر جنگی هست مثال‌های خوبی هم هست که چرا می‌گیم این از خیلی قبل جنگ شروع می‌شه کنفرانس تهران یه بار درباره‌ش گفتیم


audio: 3M2-q_pWpNE_0012.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
سران متفقین روزولت، چرچیل، استالین وقتی که جمع شدن در تهران مذاکره بکنن درباره ادامه جنگ در واقع هم داشتن درباره ادامه جنگ صحبت می‌کردن هم داشتن درباره بعد از جنگ صحبت می‌کردن وقتی که اینا اومدن تهران 25 درصد زمان کل جنگ جهانی دوم هنوز مونده بود یعنی جنگ خیلی مونده بود که تمام بشه هم دارن تصمیم می‌گیرن چطوری حمله کنیم به هیتلر که پیروز جنگ بشیم


audio: 3M2-q_pWpNE_0013.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
هم دارن شروع می‌کنن صحبت کردن که خب حالا پیروز شدیم فردای جنگ کی چی می‌خواد با چی می‌شه کنار آمد شوروی، بریتانیا، آمریکا هر سه تا عملا هر سه تا از خارج قاره اروپا به یک معنی آمدن می‌گن که ما آمدیم حالا اروپا رو از هیتلر نجات دادیم چیکارش بکنیم؟ نقشه‌ش رو چطوری بکشیم؟ چطوری بچینیم؟ جنگ رو هنوز نبرده دارن درباره فردای بعد از صلح صحبت می‌کنن یا عقب‌تر بریم یه نمونه دیگه‌ای که باز برای ما آشناست سایکس پیکو


audio: 3M2-q_pWpNE_0014.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
اومدن نشستن دو تا دیپلمات انگلیسی و فرانسوی خیلی قبل از اینکه جنگ جهانی اول تمام بشه قبل از اینکه عثمانی فرو بپاشه نشستن تقسیم کردن که در این منطقه خاورمیانه رو کی کجاش رو ورداره


audio: 3M2-q_pWpNE_0015.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
نقشه خاورمیانه جدید رو اینا کشیدن خاورمیانه رو مناطقی رو که دست عثمانی بود رو اینا در میدان جنگ خیلی جاهاش رو فتح نکرد ارتش‌هاشون رو کاغذ دو نفر دیپلمات نشستن محرمانه گفتن اینجا منطقه تحت نفوذ انگلیس اینجا تحت نفوذ فرانسه قصه‌ش رو قبلا تعریف کردیم نقشه خاورمیانه رو اینا کشیدن و خیلی‌ها می‌گن که اصلا ریشه ناآرامی‌های خاورمیانه یه مقدار زیادی روی این نقشه‌ایه که درست کشیده نشده بد کشیده شده


audio: 3M2-q_pWpNE_0016.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
گفتن همینطوری اینجا عراق باشه اینجا اردن باشه اینجا سوریه باشه می‌گن یه مقداری از مشکلات از همین‌جا می‌آد ولی وقتی اینا ملاقات کردن دو سال مونده بود جنگ تمام بشه دو سال مونده که جنگ تمام بشه اینا دارن نقشه دنیای بعد از جنگ رو می‌کشن و عجیب هم نیست بالاخره دارن می‌جنگن به یه هدفی برسن باید آماده باشن که اگر به اون هدف رسیدن بعدش چی؟ چیکار می‌خوان بکنن؟ چیزی که اینجا می‌خوایم ازش صحبت بکنیم درباره همین قسمت دومه


audio: 3M2-q_pWpNE_0017.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
بعد از جنگ برنده‌ها چطوری به یک تعادلی می‌رسن؟ به یه سیستمی می‌رسن که حداقل مدتی هرچی طولانی‌تر بهتر این سیستمه کار کنه همه انقدری ازش راضی باشن که نیارزه براشون دوباره جنگ رو شروع بکنن درباره این می‌خوایم صحبت بکنیم با نگاه به یک مثال تاریخی خیلی مهم از تاریخ اروپا می‌خوایم بریم به اوایل قرن نوزدهم در پایان جنگ‌های ناپلئونی


audio: 3M2-q_pWpNE_0018.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
جایی که قدرت‌های بزرگ اروپایی نشستن قدرت‌های کوچک و بزرگ اروپایی نشستن ولی بزرگاشون عملا نقشه دنیای جدید رو طوری تلاش کردن بکشن تعادل رو طوری توش برقرار بکنن که دیگه اروپا چنان جنگ ویرانگری نبینه حالا ما با خرد پس‌نگر تاریخی نگاه می‌کنیم می‌بینیم که اینا خب خوردن تو دیوار دیگه چون اروپا همچنان جنگ‌های بزرگ بعد از اون دید جنگ‌هایی که شبیه‌ش رو در تاریخش ندیده بود دید


audio: 3M2-q_pWpNE_0019.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
و تمام نشد مسئله اما می‌شه یه خرده دقیق‌تر هم شد و نگاه کرد که خب اینکه نتونست برای همیشه جلوی جنگ رو بگیره یعنی کلا شکست خورد؟ اینکه بعدش جنگ شد جنگ‌ها رو برای همیشه از بین نبرد یعنی بی‌دستاورد بود؟ یا اینکه نه موفقیت داشت می‌شه اینطوری نگاه کرد که جامعه بشری چه راه درازی رو آمد که رسید به این نقطه که تونستن بشینن یک همچین فکری داشته باشن یه همچین برنامه‌ای بریزن برای آینده


audio: 3M2-q_pWpNE_0020.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
یه مقدار موفق بود یه مقدار ناموفق بود حالا از این چی می‌شه یاد گرفت؟ که هم دنیای امروز رو بهتر بتونیم بفهمیم هم تلاش برای آینده رو بتونیم اگر روش نقش داریم نقش‌مون رو بهتر ایفا بکنیم و اگر هم ناظرش هستیم ناظر آگاه‌تری بهش باشیم بریم سراغ کنگره وین حالا اگر این براتون جالب بود آخرش بگید یه بار درباره معاهده ورسای و کنفرانس صلح پاریس هم صحبت کنیم اون صد سال بعد از اینه پایان جنگ جهانی اوله


audio: 3M2-q_pWpNE_0021.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
از حالا تا کنفرانس وین 200 ساله این نقطه وسطش می‌شه کنفرانس پاریس اونم جز باز نکته‌های خیلی جالبی داره هم در مقایسه با وین هم در مقایسه با امروز ما ولی تمرکز اینجا فعلا روی کنفرانس وینه بریم وین صلح می‌گن وضعیتیه که توش نمی‌جنگیم یعنی در جنگ نبودن یعنی صلح و این ممکنه باعث بشه ما خیال کنیم صلح وضعیت عادیه جنگه که استثنائه اگر هم امروز اینطور باشه داستان تاریخ بشر این نیست حالا من می‌گم تاریخ بشر


audio: 3M2-q_pWpNE_0024.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
چندین قرن تاریخ جنگ‌های پی‌درپیه هر چی پول داشتن پادشاهی‌های اروپایی هزینه جنگ و لشکرکشی و این‌ها می‌کردن یعنی بودجه نظامی می‌رفت تا بعضی وقتا بیش از 90 درصد بودجه کشور رو می‌بلعید اگه بخوایم به زبان امروز صحبت بکنیم از یه جایی این عوض شد از قرن 19 صلح حداقل برای مدتی تبدیل شد به وضعیت پایدار جدیدی مخصوصا داریم درباره رابطه قدرت‌های بزرگ حرف می‌زنیم


audio: 3M2-q_pWpNE_0025.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
وقتی می‌گیم صلح یعنی بین قدرت‌های بزرگ جنگ‌های عظیم نبود که همه توش اینطوری درگیر بشن از زمان کنگره وین تا جنگ جهانی اول برای 100 سال یا دقیق‌تر 99 سال


audio: 3M2-q_pWpNE_0026.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
و این دستاورد کنگره وینه دستاورد اون سیاستمداراییه که با معیارهای امروز ما هیچ‌کدوم‌شون آدم‌های خوبی نیستن سیاستمدارهای خوبی حساب نمی‌شن از نظر فکری و ایدئولوژیک اینا طرفدار حفظ یا برگردوندن پادشاهی‌های سنتی اروپا هستن یا حفظ قدرت اونا هستن تا مثلا دنبال باز کردن جامعه باشن اصلا علیه‌ش هستن علیه ارتش و انقلاب فرانسه هستن اما همینا تونستن یک سیستمی درست بکنن


audio: 3M2-q_pWpNE_0027.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
که حداقل تا 100 سال بعدش به جون هم نیفتن و مردم اروپا هم حالا که اینا همه پول‌ها رو نمی‌ریزن تو ارتش فرصت بکنن زندگی‌شون یه مقدار بهتر بشه چون حالا دولت واقعا می‌تونست بیاد هزینه بکنه برای اینکه وضع مردم رو بهتر بکنه و بعضی از دولت‌ها شروع کردن این کار رو کردن پس این صلحه صلح مهمیه این کنگره وین و نتیجه‌ای که از توش درمی‌آد مهمه و مثل همیشه این صلح هم بذرش در دوران آرامش کاشته نشد در اوج جنگ کاشته شد


audio: 3M2-q_pWpNE_0028.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
یه جایی در اوج جنگ آدم‌هایی در راس کشورایی که درگیر مناقشه بودن شروع کردن فکر کردن تخیل کردن دنیای بعد از جنگ و از همون‌جاها مدت‌ها قبل از اینکه سروصدای تیر تفنگ‌ها بخوابه این رقص ظریف و پیچیده و پر از ریزه‌کاری شروع می‌شه که بهش می‌گیم دیپلماسی با هدف رسیدن به صلح پایدار


audio: 3M2-q_pWpNE_0029.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
و صلح حداقل اونطوری که رئالیست‌های دنیای سیاست می‌گن ادامه جنگه همونطور که اون ژنرال نامی ارتش پروس می‌گفت جنگ ادامه سیاسته با ابزار دیگری صلح هم ادامه جنگه با ابزار دیگری پیچیدگی‌هاش هم اینه که باید اینا عمل‌گرا باشن ضمن اینکه اصول‌شون رو باید حفظ کنن باید یک سیستمی برای موازنه قدرت دربیارن که به اندازه کافی به طرف مقابل‌شون


audio: 3M2-q_pWpNE_0030.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
بده که انگیزه برای جنگیدن نداشته باشه به خودشون هم به اندازه کافی بده که بتونن ازش راضی باشن این موازنه قدرت


audio: 3M2-q_pWpNE_0032.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
این یک اصطلاحیه که توی این زمینه زیاد می‌شنویم اینکه یک طوری مذاکره کنن که دستاوردهای میدان حفظ بشه اینکه این هنر ظریف مصالحه رو چطوری بهش مسلط بشن و چطوری بتونن خروجی واقعا برد برد از توش دربیارن


audio: 3M2-q_pWpNE_0033.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
و این پیمان‌های تاریخی هر کدوم‌شون پیمان‌های مهم تاریخی هر کدوم‌شون یک دوره‌ای از تاریخ رو برای ما تعریف می‌کنن


audio: 3M2-q_pWpNE_0034.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
به اروپای بعد از کنفرانس وین می‌گن عصر مترنیخ مترنیخ دیپلمات صدراعظم یا دیپلمات ارشد امپراتوری هابسبورگ بود میزبان کنفرانس وین اتریش بود هابسبورگ حاکم وین بود مترنیخ دیپلمات ارشدی بود که از طرف اون‌ها آمده بود و طراح اصلی این صلح تا حدود زیادی ایشون بود سیستمی که درست شد سیستم مترنیخی بود و پایدار هم موند


audio: 3M2-q_pWpNE_0035.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
تا دهه‌ها بهش می‌گن اصل مترنیک بریم نگاه کنیم یه خرده دقیق‌تر به این اروپای خسته از جنگ اروپای بعد از ناپلئون یعنی اروپای اوایل قرن 19 خسته از جنگ بی‌رمق چند دهه جنگ بی‌امان واقعا نفسش رو گرفته یه خرده عقب‌ترش انقلاب فرانسه اتفاق افتاده نظم قدیم در فرانسه به هم خورده بعد انقلابیون فرانسه راه افتادن به صادر کردن انقلاب به زیر و رو کردن نقشه‌های قدیمی‌


audio: 3M2-q_pWpNE_0036.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
کشیدن نقشه‌های جدید و برقرار کردن نظم تازه‌ای در اروپا دوران ناپلئون فقط این نبود که یک سری فتوحات داشته باشه یک سری سرزمین‌هایی رو بگیره واقعا اروپا عوض شده بود زندگی برای هیچ‌کس مثل قبل نبود نه برای مردم عادی مثل قبل بود نه برای اشراف مزارع مردم همه شده بود میدان نبرد کاخ اشراف همه ستادهای استراتژیک جنگ بود و بعد که جنگ حالا تمام شد


audio: 3M2-q_pWpNE_0037.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
واقعا کسی نمی‌دونه مرزها کجاست یه نقشه‌ای قبل از جنگ هست که می‌خوان بهش برگردن ولی اون نقشه خیلی ربطی به واقعیت روی زمین نداره اون نقشه رو نگاه کنی توش پولند داره لهستان داره ولی در واقع لهستانی نمونده که لهستان الان همه‌ش در اشغال روسیه‌ست یه مقدارش هم دست پروسه روسیه و پروس اصلا نمی‌خوان لهستانی اونجا باشه یه چیزی که اینا می‌رن باهاش توی مذاکرات وین شرکت می‌کنن اینه که اونجا لهستانی نباید باشه اصلا تزار روسیه می‌گه من همین‌جایی که هستم نمی‌رم بیرون


audio: 3M2-q_pWpNE_0038.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
اینجا رو بی‌خود نگرفتم که من اینجا رو هستم می‌خوامش لازم دارم بمونم از یه طرف اتریشی هست که حالا میزبان کنفرانس هم هست که لهستان رو می‌خواد اونجا به وجود بیاد لهستان مستقلی باشه که حائلی باشه در برابر روسیه یعنی اینطوری نیست که اختلاف‌های اینا با هم کم باشه اینا اختلافاشون با هم زیاده کلی از خاکی که تو اون نقشه‌های 1792 بوده نقشه‌های قبل از جنگ بوده مال فرانسه‌ست منتها الان در اشغال پروسه یعنی درسته که جنگ تمام شده


audio: 3M2-q_pWpNE_0039.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
نقشه رو می‌خوان برگردونن به عقب ولی اون نقشه کار نمی‌کنه اون نقشه دیگه جوابگو نیست از این زمین‌هایی که گرفتن به راحتی اینا مخصوصا برنده‌های جنگ بیرون نمی‌رن برای چی می‌گن؟ می‌گن برای چی باید بریم بیرون؟ پس نقشه جدیدی لازمه و سیستم تازه‌ای لازمه اتریش و بریتانیا و روسیه اینا دوست دارن که نقشه رو برگردونن به 1792 فرانسه برگرده همون‌جایی که قبل از شروع این جنگ‌ها بود


audio: 3M2-q_pWpNE_0040.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
ولی پروس و فرانسه که تو این دوره یه مقدار قوی‌تر شدن می‌خوان حالا نقشه امروز هم نمونه ولی برگرده به 1806 در 1806 فرانسه وضعش یه مقدار از 92 بهتره ولی حالا خب به خوبی مثلا زمان اوج ناپلئون هم نیست پروس هم یه خرده‌ای سرزمین اون موقع گرفته می‌بینین یعنی خواسته‌ها خواسته‌های بزرگیه که اینا اولش داشتن و اصلا اینکه فرانسه می‌تونه یه خواسته اینطوری مطرح بکنه


audio: 3M2-q_pWpNE_0041.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
ذهن آدم رو می‌بره به اینکه چه دیپلماسی استادانه‌ای داره دیپلمات فرانسه می‌کنه پشت صحنه تالیرند دیپلمات فرانسه‌ست به ایشون هم می‌رسیم واقعا کنگره وین اینطوری که نگاه کنیم محل هنرنمایی یه گروهی از ماهرترین دیپلمات‌ها و کارشناس‌های اون روز اروپاست هم در مقام مذاکره‌کننده‌های اصلی هم در کمیته‌های جانبی و همه‌ش هم در عمل زیر سایه تهدید فرانسه‌ست ها


audio: 3M2-q_pWpNE_0042.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
یعنی ناآرامی‌های 25 سال قبلش رو فرانسه‌ست که شروع کرده فرانسه‌ای که یه ارتشی جمع کرده که در برابرش ارتش‌های اروپایی قبل از ناپلئون دیگه شوخی به نظر می‌آن ناپلئون در سایه تغییرات فضای سیاسی در فرانسه با سربازگیری از مردم عادی یعنی مسلح کردن مردم آوردن سربازی عمومی چیزی که تا قبلش وجود نداشت یک اندازه‌ای ارتشش پیدا کرد که دیگه خیلی ترسناک شد


audio: 3M2-q_pWpNE_0043.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
اندازه ارتش‌های اروپایی از یه حدی بیشتر نمی‌شد ولی چون بالاخره اینا نمی‌خواستن تفنگ رو دست هر کسی بدن نگران بودن از موقعیت خودشون از جمله یه دلایلش این بود ولی ناپلئون جمهور مردم رو فراخوانده بود ترکیب این اندازه مهیبی که ارتشش داشت با تاکتیک‌های تازه جنگی که خود ناپلئون داشت اینا کمک کرده بود که حالا عددها مختلفه ولی از نود نبردی که توش شرکت کرد


audio: 3M2-q_pWpNE_0044.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
هشتاد تاش رو پیروز شد ناپلئون رکورد حیرت‌انگیزیه بعضیا تعداد نبرد رو پایین‌تر می‌گن و می‌نویسن ولی باز نسبت تقریبا همینه واقعیت اینه که خیلی خیلی زیاد پیروزی به دست آورد برای همین هم ناپلئون کبیر بهش می‌گن در نتیجه‌ی پیروزی‌هایی که به دست آورد نقشه فتوحات ناپلئون یه همچین چیزی شده بود یعنی فرانسه تا اینجاها رفته بود جلو و آخرش هم هیچ‌کدوم از رقبا نتونستن ناپلئون رو شکست بدن


audio: 3M2-q_pWpNE_0046.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
ناپلئون رو یک ائتلاف فراگیری از همه قدرت‌های اروپایی شکست داد تازه اون هم به کمک زمستان روسیه و البته اشتباهات پرشمار خودش یعنی دیدن هیچ‌کی حریف اون ارتش نمی‌شه اما اگه همه بهش حمله کنن اون که بالاخره نمی‌تونه همه جا بجنگه که بالاخره شکست می‌خوره و تسلیم می‌شه و همین هم شد و بالاخره فرانسه ناپلئون شکست خورد حالا از دل اون سال‌های پر از جنگ اول قرن 19


audio: 3M2-q_pWpNE_0047.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
سیاستمداران و حاکمانی در اومدن که هدف مشترک‌شون صلحه و صلح با جهان نه ها فکر نکنیم که اینا می‌خوان با جهان صلح کنن نه، با هم صلح کنن


audio: 3M2-q_pWpNE_0048.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
اگه هدف‌شون صلح با جهان بود مثلا شاید حداقل باید عثمانی رو هم دعوت می‌کردن بالاخره عثمانی قدرت بزرگی بود که تمام این قرن‌های گذشته اتریش درگیر با عثمانی بود با اینا درگیر نبود که ولی عثمانی اصلا در این کنگره نبود یا اگه هدف‌شون صلح در جهان بود بعدش اینطوری نمی‌کردن که در زمین‌های مستعمره‌ها در آسیا و آفریقا و اینجاها با هم گلاویز بشن هدف این‌ها صلح جهانی نبود هدف‌شون این بود که دیگه بین خودشون در اروپا


audio: 3M2-q_pWpNE_0049.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
بین قدرت‌های بزرگ جنگ فراگیری اتفاق نیفته نه چون نیک‌نفس و صلح‌طلب بودن نه چون یهو عاقل‌تر شده بودن، نه چون جنگ‌های بعد از انقلاب فرانسه چنان ترسونده بودتشون که الان انگیزه پیدا کرده بودن که با هم هم‌فکری کنن همکاری کنن از خواسته‌هاشون یه مقدار بیان پایین مصالحه کنن یه طوری که اون کابوس دوباره برنگرده و این حتما انگیزه مهمیه شاید انگیزه‌های انسانی هم داشته باشن


audio: 3M2-q_pWpNE_0050.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
شاید دل‌شون به رحم آمده از کشته شدن مردم در خیلی از خانواده‌های دهقانی اروپای اون موقع می‌گن دیگه مرد جوانی نمونده بود بعد از این همه سال‌های جنگ شاید از اون فشارهای مالی جنگ هم می‌خوان فرار کنن چون بالاخره جنگ خیلی هزینه‌ساز بوده شاید حساب کتاب سیاسی‌شون هم هست بالاخره می‌خوان موقعیتی رو که در جنگ به دست آوردن از دست ندن با یک جنگ دیگری ولی هر چی که هست الان دنبال پی‌ریزی یک صلح بادوامن


audio: 3M2-q_pWpNE_0051.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
سیاستمدارهایی که محافظه‌کار هستن نگرانن از اینکه اندیشه‌های روشنگری که ناآرامی و جنگ و بی‌ثباتی آورده بیاد تسری پیدا کنه گسترش پیدا کنه به بقیه اروپا باعث گرفتاری بشه در واقع ریشه ناآرامی و جنگ و بی‌ثباتی و اینا رو اون اندیشه‌ها می‌دونن و طرفدار اینن که پادشاهی‌ها و دنیای قبل از روشنگری در واقع حفظ بشه می‌خوان هم ناپلئون رو شکست بدن هم انقلاب فرانسه رو شکست بدن


audio: 3M2-q_pWpNE_0053.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
اندیشه‌های انقلابی رو Contain کنن مهار کنن یه Undo در واقع می‌خوان بزنن می‌خوان یه Undo رو نقشه بزنن چند دهه برن عقب


audio: 3M2-q_pWpNE_0054.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
و جالب اینه که تونستن این کار رو بکنن تونستن یک سیستمی رو در کنگره وین دربیارن که 99 سال اروپا رو از جنگ فراگیر بین قدرت‌های بزرگ حفظ کرد جنگ شد بعدش جنگ کریمه بود ولی محدود بود در گستردگیش واقعا نه شبیه جنگ‌های ناپلئونی اول قرن 19 بود نه ربطی به جنگ جهانی اول مثلا اول قرن 20 داشت


audio: 3M2-q_pWpNE_0055.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
برای همین هم هست که نمی‌شه گفت وین کنگره وین شکست خورد ناموفق بود چون بعدش هم جنگ شد مطمئن‌تر می‌شه این حرف رو زد وقتی که به اروپای قبل از اون نگاه کنیم قرن 16 قرن 17 قرن 18 اروپا درگیر جنگ‌های بزرگه


audio: 3M2-q_pWpNE_0058.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
بودجه نظامی دولت‌ها کمتر می‌شه و در نتیجه پول یه مقدار می‌تونه بره هزینه بشه برای بهتر شدن وضع مردم و این دستاورد بزرگیه حالا دستاوردهای وین و دنیای بعد از کنگره وین و این‌ها مال وقت دیگریه بریم سراغ خود کنگره ببینم که کیا توش بودن و چیکار داشتن می‌کردن چون گفتیم قدرت‌های بزرگ اینجا بودن قدرت‌های بزرگ کی‌ان در اروپای اول قرن 19؟ می‌شه هابسبورگ اتریش


audio: 3M2-q_pWpNE_0061.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
و البته می‌شه بریتانیا اینا چهار قدرت بزرگ اروپای اون روز هستن و خواست مشترک همه اینا اینه که برگردن به دوران خوش قبل از ناپلئون گفتم محافظه‌کار هم هستن قدرت‌های سنتی اروپا گریزان از جمهوری و آشوب حالا گذشته‌ای که می‌خوام بهش برگردم گفتم دقیقا یکی نیست ولی آینده رو بیشتر از اینکه به امروز شبیه باشه می‌خوان به دیروز و به پریروز شبیه باشه این از مهم‌ترین نکته‌های کنگره وینه


audio: 3M2-q_pWpNE_0062.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
برای اینه که می‌گیم نشستی نیست فقط برای تمام کردن جنگ قبلی یه هدف مهمش اینه که جلوی جنگ بعدی رو بگیره کجا جمع می‌شن اینا؟ داریم می‌گیم کنگره وین در وین جمع می‌شن شهر موسیقی شهر پارتی شهر پایتخت باشکوه امپراتوری اتریش هابسبورگ‌ها


audio: 3M2-q_pWpNE_0063.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
و ابتکار نشست هم اصلا مال آقای مترنیکه اصلا گفتم به دوره بعد از کنفرانس وین در اروپا می‌گن اصل مترنیک معمار این سیستم جدید اروپا ایشون بود دیپلمات مبتکر اتریشی بود کسی بود که پیش‌قدم شده بود اصلا برای اینکه اینا ائتلاف درست کنن در جنگ با ناپلئون آدمیه که هم خیلی معروف بود به زیرکی و هم خیلی مصمم بودن بدنام تاریخه در سیاست داخلی و حکومت‌داری


audio: 3M2-q_pWpNE_0065.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
معمار صلح صد ساله‌ای شد که از نظر دوام در اروپا بی‌نظیر بود و دولت‌مردی بود که سرکوب مردم، جاسوسی از مردم سانسور، محدود کردن خیلی از ارزش‌های لیبرال اینا در راس سیاست‌هاش بود برای جامعه اون روز اتریش و بقیه امپراتوری هابسبورگ


audio: 3M2-q_pWpNE_0067.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
بی‌خود هم نیست که 150 سال بعدش وقتی کسینجر می‌خواست تز دکتریش رو بنویسه رفت سراغ این آدم کتابی نوشت درباره دنیایی که بازیابی کرده بود مترنیک تا حدی چرا تا حدی؟ یعنی نمی‌خواست مثلا بره امپراتوری مقدس روم رو دوباره درست بکنه امپراتوری‌ای که نه امپراتوری بود و نه مقدس بود و نه ربطی به روم داشت نمی‌خواست حتی نمی‌خواست اون رو برگردونه


audio: 3M2-q_pWpNE_0069.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
و حتی برای اتریش هابسبورگ دیگه کارکردی نداره ولی از گذشته چیزای زیادی بود که می‌خواست برگردونه اول با هماهنگ کردن این ائتلاف قدرت‌ها علیه ناپلئون و بعد که موفق شدن در شکست دادنش در طرح‌ریزی اروپای بعدش اروپایی که نه تنها از خطر ناپلئون در امان باشه بلکه آشوب‌های ملی‌گراها یا انقلاب‌های لیبرالی که بوش می‌آمد به زودی در اروپا بلند شن هم در برابرشون بیمه شده باشه


audio: 3M2-q_pWpNE_0070.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
چون حواس‌مون باشه شکست دادن ناپلئون شکست دادن ارتش مردمی فرانسه هم بود که پشتش ایده‌های انقلاب فرانسه بود یعنی اینا به عنوان نظام مستقر الان می‌خوان ریشه‌های انقلاب‌ها رو هم بخشکونن که دیگه سیستم حکومتی‌شون بتونه برقرار بمونه ولی چون داریم می‌گیم وین اتریش خوبه که یه خرده به موقعیت اتریش در شروع این کنفرانس فکر بکنیم چون یادمونه هابسبورگ‌ها قرن‌هاست دشمن اصلی‌شون که همه‌ش با هم درگیرن عثمانیه


audio: 3M2-q_pWpNE_0071.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
و اینا به هم شباهت‌های جالبی دارن یکیش که اینجا مهمه اینه که هر دوی این‌ها به شدت متنوع هستن تنوع ملیتی و قومیتی و زبانی و مذهبی دارن در هابسبورگ خب اتریشی‌ها هستن یک جمعیت عظیم مجار هستن


audio: 3M2-q_pWpNE_0072.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
چک‌ها هستن اسلواک‌ها هستن اسلوون‌ها هستن کروات‌ها هستن صرب‌ها هستن بعدا یه گروهی از مردمان ایتالیایی مردمان جرمن که خب حالا هستن پولیش‌ها هستن اینا می‌بینی اینا بعدا هر کدوم‌شون ملتی شدن چند دهه بعد که ملیت سکه‌ی روز شد در اروپا اون موقع ولی مثل چند قرن پیشش همه اینا در امپراتوری هابسبورگ بودن عثمانی هم از یه نظرایی شبیه همینه عثمانی رو من قبلا تو همین کانال هم به اشتباه گفتم که


audio: 3M2-q_pWpNE_0074.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
این می‌فهمم که چرا اینطوری گفتم ولی این ممکنه خیلی اشتباه گمراه‌کننده‌ای باشه باعث بشه تصویر خیلی غلطی بگیریم از اون امپراتوری در سرزمین‌های عثمانی مسلمون‌ها بودن مسیحی‌ها بودن یهودی‌ها بودن زرتشتی‌ها هم بودن در سرزمین‌های عثمانی ترک‌ها بودن یونانی‌ها هم کم نبودن بلغاری‌ها هم کم نبودن بوسنیایی‌ها، صرب‌ها، آلبانیایی‌ها، رومانیایی‌ها عرب‌ها، کردها، ارمنی‌ها


audio: 3M2-q_pWpNE_0075.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
اینا همه در امپراتوری عثمانی بودن تنوعش رو می‌بینید چقدر زیاده و البته هیچ‌کدوم اینا عثمانی و هابسبورگ هیچ‌کدوم‌شون اون اوج عصر ملی‌گرایی رو تاب نیاوردن و درسته که تا جنگ جهانی اول خودشون رو کشیدن ولی اونجا دیگه رفتن به بایگانی تاریخ و چقدر ملت، دولت ملی از توی سرزمین‌های این‌ها درآمد و چقدر گرفتاری هم عثمانی و هم هابسبورگ حالا این هابسبورگ اتریشه که دنبال اینه که


audio: 3M2-q_pWpNE_0076.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
جایگاه امپراتوریش رو حفظ کنه هم جایگاه خودش رو حفظ کنه هم تعادل رو برقرار کنه که نه فرانسه‌ای که تا همین چند وقت پیش ارتشش انقدر بزرگ بود که آمد همه اروپا رو لوله کرد تهدیدی باشه دیگه و بتونه بیاد تهدید کنه نه روسیه‌ای که حالا حداقل ادعا داره می‌کنه که ارتش فرانسه رو من بودم که متوقف کردم نه کسی توانش رو داشته باشه تو این سیستم جدید بیاد به هم بزنه تعادل رو نه کسی انگیزه‌ش رو داشته باشه که


audio: 3M2-q_pWpNE_0077.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
همه رو توی دردسر تازه‌ای بندازه و چنین تجربه انسانی ویران‌کننده‌ای بیاره میلیون‌ها کشته رو دست‌شون بذاره اون راه‌حلی که برای این پیدا کردن اون سیستم موازنه قدرت می‌گن راه‌حلی بود که مترنیک پیدا کرد که نماینده اصلی اتریش بود اتریش میزبان بود در کنگره وین نماینده‌های بقیه رو هم ببینیم ببینیم که از هر کشوری کیا آمدن یه خرده‌ای فضای کنفرانس دست‌مون می‌آد از روسیه خود تزار الکساندر شرکت کرده


audio: 3M2-q_pWpNE_0078.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
تزار الکساندر اول یه خرده هم عجیبه نفر اول کشور آمده شرکت کرده ولی آمده آدم عجیبی هم هست واقعا شخصیت عجیبیه در تاریخ کلا سیاستمدارهای اون موقع رو حواس‌مون باید باشه با سیاستمدارهای امروز مقایسه نکنیم اونا اصلا از یک نهاد دیگری می‌آمدن و همه چی‌شون فرق می‌کرد با اینا خیلی خیلی متفاوته اینکه شخصیت‌شون فرق می‌کرد نکته مهمیه به‌خاطر اینکه با هر دیپلماتی که شما صحبت کنی


audio: 3M2-q_pWpNE_0079.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
که در مذاکرات سیاسی شرکت کرده می‌گن که شخصیت طرف مهمه روابط شخصی مهمه حتی در دنیای امروز اینو می‌گن من اینو از یک دیپلماتی شنیدم در یه ویدیویی یوتیوب خیلی حرف جالبی هم بود می‌گفت در دانشگاه‌ها در ادبیات امروز دانشگاهی علوم سیاسی هیچ‌کس درباره این صحبت نمی‌کنه ولی با هر دیپلماتی صحبت می‌کنی می‌گه روابط شخصی و ویژگی‌های شخصی مهم هستن اون موقع قطعا مهم‌تر هم بودن به‌خاطر اینکه اینا خب چیزای دیگه انقدر مهم نبودن


audio: 3M2-q_pWpNE_0080.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
برای خیلی از اینا اصلا افکار عمومی و گروه‌های ذی‌نفع و اینا خیلی مسئله نبود و از این گذشته شخصیت‌های اینا شخصیت‌های خارق‌العاده‌ایه واقعا بعضیاشون یکی از عجیب‌ترین‌هاشون همین تزار الکساندر روسیه‌ست اصلا نمی‌شه خیلی متوجه شد که دنبال چی بوده خیلی رمز‌آلوده خیلی متناقضه رفتارش و حرف‌هاش از نظر خیلی‌ها دمدمی‌مزاجه از یه طرف می‌گه من از پادشاهان روشن‌ضمیرم


audio: 3M2-q_pWpNE_0082.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
در روسیه تفکیک قوا باید باشه و چی باید باشه و چی باید باشه از اون طرف می‌گفت خدا منو انتخاب کرده که بر روسیه فرمانروایی کنم یه روز می‌گفت پرچمدار ارتش‌های مسیحی می‌خوام بشم ناپلئون رو باید مشمول بخشش مسیحی کنیم یه روز دیگه می‌گفت من دوباره الان می‌خوام حاضرم بزنم به جنگ بعد یک همچین شخصیتی


audio: 3M2-q_pWpNE_0084.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
شخصا آمده بود در مذاکرات وین شرکت کرده بود که با بقیه دیپلمات‌های اروپایی مذاکره بکنه بعد همینطوری هم نیامده به عنوان ناجی اروپا آمده وین که آره اون ناپلئونی که همه‌تون رو لوله کرده بود ما بودیم که متوقف کردیم در واقعیت هم البته ارتش روسیه بود که با فرماندهی خود تزار الکساندر اول اول وارد پاریس شد بقیه رو جا گذاشت رفت فرانسه رو اشغال کرد ناپلئون رو تسلیم کرد واقعیت هم داشت این


audio: 3M2-q_pWpNE_0085.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
پشتش هم واقعا گرمه به ارتش عظیمی که پرجمعیت‌ترین کشور اروپا آورده ارتشی بسیار بزرگ ارتشی بسیار قوی البته نیروی زمینی بسیار قوی دیگه و البته از کشوری می‌آد که نهادهاش ضعیفن حکمرانیش ضعیفه از نظر فنی هم توسعه پیدا نکرده و عقبه و اینطوری که به نظر می‌رسه در نگاه خیلی بلند و گسترده تاریخی این شکل دیپلماسیش و این شفاف نبودنش


audio: 3M2-q_pWpNE_0086.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
در اون دوره و دوره‌های بعدی ضربه می‌زنه به روسیه یه نکته حاشیه‌ای من سر همین تحقیق این ویدیو یاد گرفتم یه خرده این ویدیو اینطوری هست نکته‌های حاشیه‌ای و اینا اینور اونورش من می‌گم چون حیفم می‌آد که نگم یعنی فقط درباره کنفرانس وین داریم صحبت نمی‌کنیم دیگه مشخصه ولی فکر می‌کنم خوبه اینطوری بشه می‌گن بعضی از کارشناس‌های سیاسی و تاریخی که یک امتیازی که دموکراتیک‌ترهایی مثل فرانسه و بریتانیا مثلا در اون دوره داشتن این بود که سیستمی که توش دموکراسی هست


audio: 3M2-q_pWpNE_0087.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
یه مقدار اطلاعات و انگیزه‌ها و اینا به هر حال درز می‌کنه می‌آد بیرون پشت درهای بسته تصمیم‌گیری نمی‌مونه


audio: 3M2-q_pWpNE_0088.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
می‌آد بیرون و روش حتی ممکنه گفت‌وگو بشه در رسانه‌ها در افکار عمومی صحبت بشه درباره‌ش برای همین دولت بریتانیا اگر با دولت فرانسه یه بیفی داشته باشه این می‌زنه بیرون این می‌زنه بیرون که اینا نگاه تهاجمی دارن به ما و دولت فرانسه خودش رو تنظیم می‌کنه با این متوجه می‌شه که نگاه تهاجمی هست تنظیم می‌کنه یا با هم مذاکره می‌کنن و اگر که همچین چیزی بیرون نیاد یعنی اینکه رویکرد تهاجمی ندارن


audio: 3M2-q_pWpNE_0089.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
ولی در برابر روسیه‌ای که کلا بسته‌ست سیاستمدار انگلیسی و افکار عمومی انگلیسی دسترسی به اتفاقی که توش می‌افته و شکل فکر کردن حاکمانش نداره نمی‌تونه ازش مطمئن باشه حتی این سیستم روسیه ممکنه که نتونه سیگنال بده بعضی وقتا درست اهدافش رو نتونه درست منتقل بکنه و اینا اشتباه متوجه‌ش بشن یعنی بازیگرهای دیگه فکر کنن این ایده‌های تهاجمی داره


audio: 3M2-q_pWpNE_0090.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
در حالی که نداشته باشه یک مثالی که می‌زد کسی که این صحبت رو می‌کرد لینکش رو در توضیحات هست می‌گفت که تزار الکساندر و تزارهای دیگر روس اینا انگار هیچ‌وقت نمی‌خواستن بیان استانبول رو اشغال کنن رویکرد تهاجمی حداقل این تزار درباره استانبول نداشت ولی در چند نقطه مهم عملکردش در لندن تفسیر شد به بلندپروازی‌های سرزمینی و نگاه به استانبول و در نتیجه


audio: 3M2-q_pWpNE_0091.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
انگیزه پیدا کردن برای جنگ اصطلاحا پیش‌گیرانه با روس‌ها یعنی دولت بریتانیا تصمیم می‌گیره که من باید برم با منی که تا حالا داشتم با فرانسه می‌جنگیدم به نظر می‌رسه اونجا ایده‌های تهاجمی انگیزه‌های تهاجمی هست من باید برم خودم رو آماده کنم برای جنگی با روسیه و این کار سختیه برای دولتی که باید به افکار عمومیش جواب بده تا یه حدی یک جنگ راحتی نیست جنگ طولانی و سنگین و پرتلفات و پرهزینه‌ای خواهد شد


audio: 3M2-q_pWpNE_0092.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
باید ذهن جامعه براش آماده بشه و ذهن جامعه رو چطوری می‌شه آماده کرد؟ یه چیزی که کمک می‌کنه به آماده شدن ذهن جامعه هیولا کردن اون طرف و چیزی که به هیولا کردنش کمک می‌کنه ناشناس بودنشه رازآلود بودنشه غریبه بودنشه پشت درهای بسته بودنشه چنانچه روسیه تزاری اینطوری بود در جامعه بریتانیا تفاوت نگاه بریتانیایی‌ها به روسیه با نگاه‌شون به فرانسه‌ای که


audio: 3M2-q_pWpNE_0093.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
اتفاقا بیشتر داشتن باهاش می‌جنگیدن تا قبل از این اینطوری شد اینطوری فضاسازی شد واقعا و این خیلی جالبه چون شاید اینطوری نبود چون اینطوری نیست که همه دیکتاتورها ستیزه‌جو باشن ما تو ذهن‌مون بعضی وقتا این رو یکی می‌گیریم که کسی که دیکتاتوره مخصوصا اگه دیکتاتور نظامی باشه این حتما ستیزه‌جو هم هست جنگ‌طلب هم هست ممکنه اینطوری نباشه دیکتاتورهای نظامی خیلی وقتا دیدیم که اصلا دنبال صلح و آرامش هستن در خارج از مرزهای خودشون


audio: 3M2-q_pWpNE_0094.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
منتها روسیه کشوری دور با اون زبون عجیب و غریبی که ما نمی‌فهمیم این کم‌کم تبدیل شد به اینکه این برای ما خطره این هیولاست این پرخاشگره این جنگ‌طلبه این نظر داره به کشورهای اطرافش این حرف رو من در این ویدیوی خیلی جالب از این آقا شنیدم و می‌گفت اینطوری که نگاه کنیم اون دوران بدون جنگ از کنفرانس وین کنگره وین تا کریمه


audio: 3M2-q_pWpNE_0095.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
مدیون برقرار شدن رژیم لیبراله در فرانسه که این باعث نزدیکی بیشتر شد و نمی‌تونست دیگه فرانسه تبدیل به اون دشمن بزرگ بشه و از اون طرف چطوری اینو می‌آورد برای امروز یه درسی ازش می‌گرفت؟ می‌گفت یکی از گرفتاری‌های قرن بیستم اینه که روسیه بعد از جنگ سرد دموکراتیک نشد حرف جالبیه به نظرم برگردیم سر حرف خودمون برگردیم به تزار الکساندر یکم


audio: 3M2-q_pWpNE_0096.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
امپراتور روسیه که گفتیم آمده وین و از روسیه‌ای می‌آد که نه تنها همین الان کل زمین‌هایی رو که آزاد کرده از ناپلئون دستش داره همینطور هم داره از اون طرف به سمت جنوب پیشروی می‌کنه یعنی حالا این سمت اروپاییش رو ما الان داریم نگاه می‌کنیم ولی این همون تزاریه که در گلستان و ترکمانچای و اینا قفقاز رو از ایران جدا کرده پیشروی‌های جنوبش ادامه داره سر دسترسی به دریای سیاه با عثمانی درگیره


audio: 3M2-q_pWpNE_0097.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
حوزه نفوذش رو داره در اروپای شرقی گسترش می‌ده همینطوری و از وین هم همین اروپای شرقی و لهستان و اوکراین و این‌ها رو می‌خواد قدرت بزرگ اروپا روسیه با تزار الکساندر در کنفرانس وین حاضر شد دیگه کی؟ قدرت بزرگ دیگه اون روز پروسه پروس قدرت نظامی و سیاسی تازه اروپاست اون موقع البته هنوز هم کوچیکه به نسبت بقیه هم کم‌جمعیته ولی قدرت منطقه‌ایه که می‌خواد قدرت جهانی بشه


audio: 3M2-q_pWpNE_0098.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
از قدرت منطقه‌ای قوی تا قدرت جهانی حالا اولش ضعیف از یه نظرایی اینا همه اون چیزی بودن که هابسبورگ اتریش نبود اینا دوتا امپراتور آلمانی‌ان دیگه


audio: 3M2-q_pWpNE_0100.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
دو تا برادرن ولی خیلی متفاوت از هم اتریش برادر بزرگه‌ست قدیمی‌تره‌ست پروس برادر کوچکه‌ست ضعیف‌تره زمین‌هایی هم که داره حتی اون موقع پراکنده‌ست اصلا یکپارچگی سرزمینی نداره اون قدیمیه این جوون و تازه اون متنوع اتریش گفتیم تنوعش رو


audio: 3M2-q_pWpNE_0102.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
تا حد زیادی از مردمان جرمن اتریش قدرت نظامیش کمه الان کمتر از اونیه که واقعا لازم داره برای حفظ چنین امپراتوری عظیمی برا همین باید هی معامله‌هایی بکنه که بتونه امپراتوریش رو حفظ بکنه پروس ولی اصلا انگار یه کشوریه که دور یه ارتشی درست شده خیلی قوی‌تر از خود کشورشه ارتشش و در نتیجه تهدید دائمی شده برای همسایه‌هاش با جاه‌طلبی سرزمینی که داره


audio: 3M2-q_pWpNE_0103.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
پروس یه حکومت مدرنه جدیده که آمده در وین که هم از سمت لهستان زمین بگیره هم از اون طرف در منطقه مرزی با فرانسه سرزمین‌های جدیدی بگیره که بسیار هم جالبه چون بخشی از زمین‌هایی رو که نهایتا می‌گیره بعدا توش معادن زغال‌سنگ و آهن زیادی پیدا می‌شه زمان کنگره وین اصلا نه معلوم بود که اونجا همچین چیزایی هست خیلی نه اهمیتش مشخص بود


audio: 3M2-q_pWpNE_0104.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
ولی بعدا کمک بسیاری می‌کنه همون منطقه‌ها به صنعتی شدن و رشد بیشتر و قوی‌تر شدن پروس و بعدا آلمان اصلا ریشه خیلی قدرتمند شدن پروس و آلمان یه مقداری همین‌جاست از پروس هم صدراعظم شرکت کرده در اجلاس، هاردنبرگ البته امپراتور هم یک زمانی می‌آمده و می‌رفته من دیدم که صحبت امپراتور هم بود ولی صحبت صدراعظم‌شون هم زیاده به عنوان دیپلمات ارشدی که اونجا هست


audio: 3M2-q_pWpNE_0105.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
با این هدف هم آمده که پروس رو یکی دو قدم جلوتر ببره در این مسیر تبدیل شدن به یک قدرت بزرگ و یک نیم‌نگاهی هم به این مناطق آلمانی‌زبان داره چون این اصلا یه سوال مرکزی کنگره وین هست که با اینا چیکار بکنیم؟ اینا قرن‌ها یک نهادی بود به نام امپراتوری مقدس روم ناپلئون در واقع جمعش کرد و کسی هم دیگه نمی‌خواد اینو برش گردونه چون واقعا کار نمی‌کرد جواب نمی‌داد


audio: 3M2-q_pWpNE_0107.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
این وسط هستن باید مشخص بشه بالاخره یه کنفدراسیون شل‌وولی از این‌ها اینجا بود از این دولت‌شهرهای کوچک و بزرگ آلمانی‌زبان که الان نیست و اینا افتادن بین دو قدرت بزرگ پروس و اتریش که هر کدوم‌شون یه نیم‌نگاهی به این‌ها دارن اتریش قدرت در حال افوله پروس قدرت در حال اوج گرفتنه و این باز دوباره از اون چیزاییه که امروز راحت‌تر می‌تونیم بفهمیم چون همین شد اون امپراتوری اتریشی که رو به افول بود بعد از جنگ جهانی اول جمع شد


audio: 3M2-q_pWpNE_0108.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
دیگه فقط ازش یک اتریشی بعدا موند پروس ولی بعدا بزرگ شد بزرگ شد همه اینا رو گرفت تبدیل شد به امپراتوری آلمان این از اتریش و روس و پروس قدرت‌های این طرف اروپا


audio: 3M2-q_pWpNE_0109.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
اون طرف از اون طرف کی بود سر میز؟ بریتانیا بود فرانسه هم بود اول درباره بریتانیا صحبت کنیم بریتانیا با وزیرخارجه شرکت کرده بریتانیایی که بخش زیادی از هزینه‌های جنگ در برابر ناپلئون رو داده اگر پول بریتانیا نبود اینا شاید نمی‌تونستن دیگه بجنگن و اونا هم دنبال این هستن که نذارن یک قدرت مسلطی در اروپا درست بشه می‌خوان در اروپا موازنه قدرت باشه یک فرق اساسی هم دارن بریتانیایی‌ها با بقیه


audio: 3M2-q_pWpNE_0110.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
تفاوتش اینه که برای بقیه افکار عمومی کشورهاشون عملا نقشی در تصمیمی که می‌گیرن نداره تزار الکساندر خیلی لازم نیست به این فکر کنه که حالا که این تصمیم رو من می‌گیرم حکومت هم در روسیه ضعیف می‌شه یا رقیب سیاسیم اینو علیه‌م استفاده می‌کنه یا چی اصلا از این صحبت‌ها نیست در بریتانیا ولی رقیب سیاسی هست مطبوعات هست و سیاستمدار بریتانیایی چون از یه سیستم شبه‌دموکراتیکی می‌آد حالا با استانداردهای قرن 19 دستش یه مقداری بسته‌تره


audio: 3M2-q_pWpNE_0111.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
وقتی برمی‌گرده باید بره در یک جلسه چهار ساعته از بند بند این توافق دفاع کنه جلوی پارلمان یا باید بره جواب بده که چرا خودش رو خیلی قاطی این مهمونی‌های رقص خانواده‌های سلطنتی می‌کردین و خودت و زنت خیلی فاز سلطنتی گرفته بودین و اینا باید بره جواب بده خب اصلا سلطنتی هستن جواب چی رو باید بدن؟ همینن که هستن دیگه و این بریتانیایی هم هست که دیگه الان قوی‌ترین کشوره بین این قوی‌ترین قدرت‌ها دشمن بزرگش فرانسه شکست خورده


audio: 3M2-q_pWpNE_0112.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
به کمک نیروی دریایی عظیمش حاکم بی‌رقیب آب‌های دنیاست درباره عمق استراتژیک گاهی می‌شنویم کشوری که عمق استراتژیک داره یعنی شهرهاش شهرهای مهمش از منطقه‌های جنگی بالقوه خیلی فاصله دارن بریتانیای قرن 19 با تسلطی که روی همه آب‌راه‌های دنیا داره در برابر اشغال واقعا امنیتی داره که در طول تاریخ بی‌نظیره یه جایی من دیدم که می‌گفت در طول تاریخ هیچ کشوری انقدر خیالش راحت نبود از اشغال که بریتانیای این دوره بود


audio: 3M2-q_pWpNE_0113.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
جمعیتش به نسبت بقیه خیلی زیاد نیست اما از جمله به کمک ابداعات و پیشرفت‌های انقلاب صنعتی اول انقلاب صنعتی و این‌ها خیلی ثروتمند شده چطوری ثروتمند شده‌ش رو یه خرده‌ای تو اپیزود 88 پادکست بی‌پلاس گفتیم ولی مجموعه‌ای از عوامل فرهنگش هست نهادهاش هست موقعیت جغرافیاییش هست ترکیب جمعیتیش هست استعمارش هست در طول همین جنگ‌های ناپلئونی انگلیسی‌ها کلی از مستعمرات فرانسه رو


audio: 3M2-q_pWpNE_0115.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
یعنی وضع‌شون بهتر هم شده یه نمونه‌ش آفریقای جنوبی داستانش رو شنیدیم قبل وضعیت بریتانیا خلاصه یک همچین وضعیه وضعیت داخلیش هم وضعیت جالبیه یک قرنی درگیری و دوپارگی و جنگ داخلی و این‌ها بوده منتها نهایتش دیگه لیبرال‌ها در انگلستان بر محافظه‌کارها پیروز شدن دعوا سر این بوده که قدرت پارلمان بیشتر باشه یا قدرت پادشاه بیشتر باشه عملا پیروز شدن پادشاه دیگه رفته پشت صحنه قدرت بیشتر از آریستوکرات‌ها و زمین‌دارها


audio: 3M2-q_pWpNE_0116.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
دست شهری‌ها و بیزینسی‌ها و صنعتی‌ها و این‌هاست که خواسته‌شون آزادی تجارته خواسته‌شون رواداری مذهبیه حقوق سیاسیه ضد برده‌داری هستن البته دولت اون موقع بریتانیا برخلاف چند دهه قبلش یه هوا محافظه‌کاره به نسبت احتمالا در واکنش به همین انقلاب فرانسه و اینا ولی به هر حال اینا لیبرال حساب می‌شن محافظه‌کار لیبرال هستن و نماینده بریتانیایی‌ها در وین هم آدم مهمیه


audio: 3M2-q_pWpNE_0117.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
اونم در دسته‌بندی اون موقع محافظه‌کار حساب می‌شه کاسلری ایشون وزیرخارجه بریتانیا بود طرفدار این بود که انگلیس نباید بیفته توی موقعیتی که لازم داشته باشه نیروی نظامی بفرسته به اروپا یعنی اروپا باید باثبات باشه آرام باشه که بریتانیا که الان دیگه عملا تنها قدرت استعماری بزرگ دنیاست بتونه در اطراف دنیا به کارهاش برسه و از مستعمراتش پول دربیاره انگیزه به کنار


audio: 3M2-q_pWpNE_0118.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
صلح و آرامش در اروپا برای بریتانیا خیلی مهم بود اینکه اون طرف کانال هلند مستقل قوی درست بشه که متحد انگلستانه برای بریتانیا مهم بود چون این می‌تونست جلوی گسترش فرانسه رو بگیره اینکه مرزهای فرانسه با اسپانیا و از این طرف با ایتالیا سفت بشه که در نهایت خلاصه فرانسه سه تا خط قرمز سفت و سخت اطرافش داشته باشه نتونه فکر دیگه بکنه برای بریتانیا مهم بود


audio: 3M2-q_pWpNE_0119.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
اینا خواسته‌هاییه که کمابیش بریتانیا با این‌ها می‌ره به وین و اما آخرین قدرت سر میز، فرانسه اصلا یه کار خیلی جالب و درس‌آموزی که اینا کردن این بود که فرانسه رو هم دعوت کردن به کنگره وین فرانسه‌ای رو که خب بازنده جنگ بود یعنی همه فتنه از اونجا بود الانم شکست خورده بود اشغال شده بود ولی خب همه می‌دونستن که فرانسه به هر حال قدرت بزرگیه و نبودنش در مذاکرات ریسکه


audio: 3M2-q_pWpNE_0120.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
و از اون طرف بودنش رو هم مخصوصا بریتانیایی‌ها فکر می‌کردن که کمک خوبیه براشون که بتونن موازنه کنن مثلا قدرت روسیه رو برای همین بریتانیا خیلی تلاش کرد که فرانسه رو بیاره اونجا که مثلا الکساندر نتونه هر چیزی که می‌خواد بگیره فرانسه هم اونجا بود دیپلمات نامی و قدری داشتن اونا هم به نام تالی رند از اینایی که گربه مرتضی علی واقعا با هر رژیمی در فرانسه ایشون کار کرده بود 8 سال وزیرخارجه ناپلئون بود


audio: 3M2-q_pWpNE_0121.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
بعد دید ناپلئون داره می‌ره سرپایینی رفت با دشمنان ناپلئون یعنی با کشورهایی که فرانسه باهاشون در جنگ بود مذاکره کرد که ببینن فرانسه بعد از ناپلئون چه شکلی باید باشه خاندان سلطنتی قبلی رو برگردونن و الان هم اصلا آمده بود طرف به عنوان نماینده رژیم جدید فرانسه چون خودش رژیم بعدی رو در واقع تسهیل کرده بود برگردوندنش رو شاه قبلی رو برادر پادشاهی رو که گیوتینی شده بود


audio: 3M2-q_pWpNE_0122.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
به قدرت برگردونده بودن به نمایندگی از آن‌ها آمده بود که بالاخره تلاش کنه هم فرانسه بهش غرامت سنگینی بسته نشه که بیچاره‌ش بکنه و هم اینکه اونقدری سرزمین بتونه بگیره که گرفتاری درست نشه یعنی زیاد زمین از دست ندن و این هم نمایش خیره‌کننده‌ای داره واقعا از دیپلماسی در وین از این‌ها واقعا ابتکارات و حرکت‌هایی که برای منافع کشورشون


audio: 3M2-q_pWpNE_0123.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
در مذاکرات می‌کنن اونا جالبه از خود شخصیت‌ها و داستان‌شون جالبه چون اینا قطع کن وصل کن 9 ماه اونجا بودن فقط هم همین پنج قدرت نبودن هر دولت اروپایی هیئت نمایندگی فرستاده بود به وین هر دولت اروپایی هم باز همه کشورهای امروز رو نگاه نکنیم اون امپراتوری مقدس روم که منحل شده خب اینا همینطوری توش هستن انواع دوک‌نشین و چی‌چی نشین و اینا هستن اینا همه نماینده فرستادن


audio: 3M2-q_pWpNE_0124.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
تابستان 1814 در وین مذاکرات روزانه یک طرف پارتی‌های شبانه، موزیکال‌ها، مجالس رقص، بالماسکه اینا اصلا اینا رفته بودن وین چون وین شهر پارتی و موزیک بود با تیم و تشکیلات و هیئت همراه رفته بودن می‌گن جمعیت وین 200 هزار نفر بود در طول کنگره وین شده بود 300 هزار نفر بتهوون سمفونی شماره 7 رو همون شب‌ها اونجا اجرا کرد


audio: 3M2-q_pWpNE_0125.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
یک قطعه‌ای اصلا به مناسبت کنگره وین نوشت رقص والت در همین فستیوال چند ماهه فراگیر شد در اروپا قبلش در اتریش محبوب بود در وین محبوب بود ولی اینجا بود که فرستادش به همه اروپا می‌گفتن کنگره‌ای‌ها پیشرفت مذاکرات‌شون تعریف نداره ولی مهمون‌های رقص‌شون خوب پیش می‌ره رابطه عاشقانه مترنیک با یکی از خانم‌های یکی از هیئت‌ها داستانی بود که بر سر هر بازاری بود یه پارتی معروفی تزار الکساندر روسیه گرفته بود


audio: 3M2-q_pWpNE_0126.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
یک شبی شام مجلل برای همه هیئت‌های دیپلماتیک و بعدش هم مجلس رقصی که تاریخی شد و و همه این برنامه‌ها توش یه لایه دیگری از مذاکرات سیاسی و تبادل نظر و این‌ها هم جریان داشت دیگه ملکه روسیه در رقص والتش با دیپلمات‌های اروپایی می‌گن یک بخشی از مذاکرات رو هم انگار پیش می‌برد کلی دخترای جوون رو خانواده‌های آریستوکرات مادراشون آورده بودن وین که در اون فرصت شوهر مناسبی پیدا کنن براشون


audio: 3M2-q_pWpNE_0127.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
بین این همه شاهزادگان و اشرافی که آنجا آمدن آشپزهای هیئت‌های مختلف شف‌های هیئت‌های مختلف در رقابت با هم یه چیزایی آوردن یه چیزایی به سلیقه غذایی وین به منوی غذایی وین اضافه کردن بعضیاش هنوز توی منوی کافه‌های وینی محبوبه ضیافت امپراتور هابسبورگ هر شب صدها نفر مهمانش بودن یه تعریف خیلی جالبی هست می‌گن مترنیک گفته که در وین تزار روسیه به جای همه سانتیمانتال و رمانتیک بود


audio: 3M2-q_pWpNE_0128.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
پادشاه پروس به جای همه فکر می‌کرد پادشاه دانمارک به نمایندگی از همه صحبت می‌کرد پادشاه باواریا جای همه می‌نوشید و پادشاه وورتمبرگ جای همه می‌خورد و امپراتور اتریش هم همه هزینه‌ها باهاش بود یه تصویری می‌ده از اینکه چه خبر بوده اونجا ولی ایناش به کنار نتیجه‌ش چی بود؟ نتیجه کنگره وین این بود که فضای اروپا عوض شد و نقشه جدید و سیستم تعادلی جدیدی آمد


audio: 3M2-q_pWpNE_0129.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
روی نقشه توافقات مهمی داشتن تهدید اصلی گفتیم فرانسه بود پس اطراف فرانسه یه بافرزون‌هایی سرزمین‌های حائلی درست کردن از بلژیک و هلند اون بالا تا این راینلندی که دادن به پروس جنوایی که در این پایین دادن به ایتالیا ثروتمندترین بخش‌های ایتالیا رو اتریش تونست بگیره به امپراتوری خودش اضافه بکنه هم جلوی فرانسه رو بگیره هم اتریش قدرتمندتر بشه تقریبا جایی از اروپا نبود که نقشه‌ش دست نخوره سالزبورگ همون‌جا بود که رفت تو اتریش


audio: 3M2-q_pWpNE_0130.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
ژنو همون‌جا بود که رفت به سوئیس بی‌طرفی سوئیس اونجا بود که دیگه به صورت قانون درآمد همه اروپایی‌ها امضا کردن هلندی رو که ناپلئون دوباره برده بود تو فرانسه اونجا جدا کردن به خواست انگلیس که خیالش از این طرف کانال راحت بشه نروژ در جریان همین کنفرانس بود که مستقل شد از دانمارک و قانون اساسی که اون موقع نوشتن پایه قانون اساسی امروز نروژ شد تغییرات نقشه‌ای واقعا زیاده و مهمه داستان لهستان از جالب‌ترین‌هاشه


audio: 3M2-q_pWpNE_0131.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
که حالا باید بمونه برای یک جای بعد ولی مهم‌ترین احتمالا از مهم‌ترین تصمیماتی که گرفتن اوناییه که برمی‌گرده به آلمان امروز به فرمانروایی‌های مرکزی این آلمانی‌زبان‌ها امپراتوری مقدس روم جمع شده بود اینا رو باید فکر می‌کردن که خب مستقل‌شون کنیم یعنی استقلال‌شون رو بپذیریم بین اتریش و پروس تقسیم‌شون بکنیم یا اینکه یکی‌شون بکنیم یک واحد سیاسی جدیدی درست می‌شه یکی شدن‌شون رو بریتانیا نمی‌پذیرفت


audio: 3M2-q_pWpNE_0132.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
چون یهو می‌گفت اینا خیلی قدرتمند می‌شن از اون طرف هم نمی‌خواستن دولت‌های خیلی ضعیفی اونجا درست بشه مستقل بشن ولی ضعیف بشن و حالا همه‌ش قدرت‌های بزرگ دنبال این بخوان باشن که فرصت مناسب بشه بپرن اینا رو بگیرن برا همین رسیدن به یک راه‌حل میانه‌ای یک کنفدراسیون شلی یک اتحادی از دولت‌های اینا که در همه امور اختیار دارن مستقلن به جز در امور نظامی یعنی مستقلن کامل به جز در مسائل نظامی


audio: 3M2-q_pWpNE_0133.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
مدل اتحاد نظامی‌شون هم اینطوریه که اگر بخوان به یکی حمله کنن نمی‌تونن متحد بشن ارتش‌ها‌شون رو بریزن رو همدیگه اما اگر یکی بهشون حمله کرد اینا می‌تونن ارتش‌هاشون رو جمع کنن کنار هم و با هم از همه دفاع کنن یا از اونی که بهش حمله شده دفاع کنن یعنی یک اتحاد نظامی قوی در دفاع ضعیف در حمله مستحکم ولی غیر تهاجمی‌ اتریش و پروس رو هم می‌ذاریم این تو حالا اونا هم استقلال خودشون رو دارن خیلی هم بزرگن


audio: 3M2-q_pWpNE_0134.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
ولی در این کنفدراسیون هم هستن مرکزش رو هم می‌گذاریم در فرانکفورت پروس خیلی خوشحال نبود با نتیجه وین ولی هر چی گذشت


audio: 3M2-q_pWpNE_0135.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
اون چیزی که به دست آورده بود ارزشش بیشتر مشخص شد ولی همه چیزایی که در کنگره بحث شد این مسائل مهم و کشوری و این‌ها نبود مسائل جزئی‌تری هم اونجا بحث شد که به همون اندازه شاید مهم بود مثل حق کشتیرانی در آب‌های اروپا مثل ممنوعیت تجارت برده که یکی از خواسته‌های بریتانیا بود الان افکار عمومی بریتانیا خیلی دنبالش بودن نمی‌تونست مذاکره‌کننده بریتانیایی بهش بی‌توجه باشه


audio: 3M2-q_pWpNE_0136.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
و نهایتا در توافقات کنفرانس هم آمد و موضع بریتانیا اینجا هم البته حداقل همون قدر که اخلاقیه سیاسی نظامی هم هست ممنوعیت تجارت برده فاصله بریتانیایی رو که در مستعمره‌داری از بقیه جلوتر بود حالا بیشتر هم می‌کرد باهاشون و بعد معنیش این بود که نیروی قوی بریتانیا می‌تونه بشه پلیس برده‌داری و می‌تونه کشتی‌های بقیه رو هرجایی بخواد نگه داره بگه وایسا ببینم برده داری تجارت می‌کنی یا نمی‌کنی به قول یه دیپلمات اسپانیایی می‌گفت


audio: 3M2-q_pWpNE_0137.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
بریتانیایی‌ها همیشه استاد این بودن که منافع تجاری‌شون رو پابه‌پای موعظه‌های اخلاقی پیش ببرن و بیارن جلو کلا بریتانیایی‌ها با توجه به قدرتی که داشتن و البته مهارت‌های دیپلمات‌هاشون بیشتر چیزهایی رو که می‌خواستن گرفتن در این مذاکرات هرچند بعدا گفتن دادن اون راینلند به پروس بزرگ‌ترین اشتباه‌شون بوده از اون مهم‌تر ولی شاید این سیستم کنگره‌ای بین کشورها که بعدا مدلش تغییر کرد تبدیل به جامعه ملل شد


audio: 3M2-q_pWpNE_0138.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
تبدیل به سازمان ملل شد یک شباهتی داره با اتحادیه اروپایی که درست شد نهادی که اداره کنه امور دنیا رو مدلش روی همین کنگره وین ساخته شده اگه الان می‌بینیم شورای امنیتی داره سازمان ملل که توش قدرت‌های برنده آخرین جنگ فراگیر نشستن دارن تصمیم می‌گیرن برای امنیت دنیا تا یه سطحی این میراث کنگره وینه الگوش اونه در واقع یه چیز دیگری من بهش فکر کردم


audio: 3M2-q_pWpNE_0139.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
اونم خیلی به نظرم جالبه فرانسه و بریتانیا چی می‌خواستن از اینجا؟ می‌خواستن که روسیه نتونه بیاد وسط اروپا می‌خواستن سدی در برابر روسیه درست بشه در اروپای مرکزی و پروس شد اون سد پروس باید می‌شد قدرت بزرگی که سد راه روسیه بشه امکاناتش رو هم داشت بلندپروازیش رو هم داشت با کمک توافقات وین شد واقعا اون قدرتی که می‌خواست بشه و نهایتا همین پروس بزرگ‌تر شد قدرتمندتر شد انقدری که همه آلمان رو گرفت


audio: 3M2-q_pWpNE_0140.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
اصلا شد امپراتوری بزرگ آلمان و بعد چی شد؟ همین پروسی که سد دفاعی فرانسه و بریتانیا می‌خواست بشه در مقابل روسیه شد آلمانی که این فرانسه و بریتانیا رفتن با همون روسیه متحد شدن که جلوش رو بگیرن و دو جنگ جهانی سر همین بر پا شد چه داستانی واقعا چه داستانی الان می‌فهمم که چقدر با ندونستن تاریخ اروپا تصویرمون از جنگ‌های قرن بیستم ناقصه قبلا هر وقتی که می‌گفتیم تاریخ تاریخ اروپا


audio: 3M2-q_pWpNE_0141.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
جنگ جهانی دوم چیزی بود که آدما بیشتر درباره‌ش می‌خوان بدونن ولی خیلی تصویر ناقصه اگر که از اونجا شروع کنیم تاریخ رو خوندن تا 40 سال بعد از وین قدرت‌های اروپایی در هیچ جنگی با هم روبه‌رو نشدن اونطوری وقتی شدن کریمه بود و به بقیه قاره هم کشیده نشد جنگ قاره‌ای نشد تا 99 سال بعد از وین دیگه دستاوردهای کنگره‌ی وین چیه؟ اینم هست که بعد از کنگره وین سفرای قدرت‌های اروپایی در پاریس و در لندن


audio: 3M2-q_pWpNE_0142.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
و در پایتخت‌های دیگه کنفرانس‌های منظم داشتن رابطه رو و گفت‌وگوهای منظم رو حفظ کردن که اختلاف‌شون رو با مذاکره و با دیپلماسی کم کنن و حل کنن در اون سیستم 5 قدرتی در یه چیزی که معروف شد به کنسرت اروپا به‌خاطر هارمونی که درست کرده بود در قاره و خب اون تمرین بسیار پیچیده‌تر و تعادل ظریف‌تریه که باید در حرکت حفظ بشه نسبت به مثلا تعادل یک لحظه‌ای


audio: 3M2-q_pWpNE_0143.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
که تو در کنگره می‌خوای درست بکنی در کنگره صلح می‌خوای درست بکنی در طول زمان تعادل رو حفظ کردن وقتی مهره‌ها همه دارن حرکت می‌کنن جلو عقب می‌رن کار بسیار پیچیده‌تریه و تمرین خیلی سختی بود برای اروپایی‌ها دیپلمات‌های اروپایی در سال‌ها و دهه‌های بعدش شروعش ولی از وین بود که الان انگار می‌شه گفت که موفق بوده حتی حتی اینکه سران کشورها الان می‌رن همدیگه رو می‌بینن برای گفت‌وگو و رایزنی و مذاکره


audio: 3M2-q_pWpNE_0144.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
یه چیزیه که یک مورخی می‌گفت در ادامه همون سنته خیلی جالبه یه دلیلش همین بوده که سران کشورها نماینده‌های خیلی بلندمرتبه داشتن برای اولین بار اینطوری با هم ملاقات می‌کردن یا اصلا ایده مصالحه کردن به جای جنگ پیشرفت بزرگی بود در خیلی از مناطق دیگه دنیا هنوز اتفاق نیفتاده اروپایی‌ها چند قرن راه جنگ رو رفته بودن


audio: 3M2-q_pWpNE_0146.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
نتیجه‌ش هم این شد که این دوره صلح همزمانه با انقلاب صنعتی همزمانه با پیشرفت‌های تکنولوژیک در تولید، در حمل‌ونقل، در ارتباطات در عوض شدن شکل جامعه‌ها از جامعه‌های اکثریت کشاورزی به جامعه‌هایی که حالا توش کارمند و کارگر و این‌ها هم هست و یه طرف اینکه اینا با هم نمی‌جنگن رقابت‌هاش رو می‌برن جای دیگه اینه که دعوای مستعمرات بالا می‌گیره


audio: 3M2-q_pWpNE_0147.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
قرن استعمار و بازی بزرگ و روزگار بقیه مردم دنیا رو سیاه کردن اینم از حل کردن اختلافات در زمین اصلی شروع می‌شه واقعا واسه همین چیزا هست که الان فکر می‌کنیم به کنگره وین کنگره وین 200 سال ازش می‌گذره الان بعد از 200 سال نگاه‌ها بهش مثبت‌تر از اونیه که 100 سال پیش بود صد سال پیش بعد از جنگ جهانی اول وودرو ویلسون رئیس‌جمهور آمریکا رفت در پاریس


audio: 3M2-q_pWpNE_0148.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
در ورسای توافق صلحی درست بکنن و می‌گفت که اینجا می‌خوایم به توافق دیرپایی برسیم یه صلحی درست کنیم برعکس وین که دوامی نداشت این دوام بیاره و نتیجه این بلندپروازی احتمالا کوته‌بینانه ویلسون هم این بود که صلح بعد از ورسای خیلی زودتر از صلح بعد از وین به جنگ جهانی دوم رسید چندتا نکته جالب دیگه هم من درباره کنگره خوندم و شنیدم اصلا کمکم کرد که


audio: 3M2-q_pWpNE_0149.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
بعضی ارجاعات تاریخ معاصر اروپا رو بهتر بفهمم یا وضعیت سیاسی دنیای امروز رو بهتر بفهمم چندتا از اینا رو هم می‌گم فکر می‌کنم برای بعضی از شما هم حداقل جالب باشه در کنگره وین فرانسه‌ی بازنده جنگ حضور فعال و مبتکرانه‌ای داشت در طول کنگره یه بار ناپلئون دوباره لشکرکشی کرد از تبعید فرار کرد اومد بیرون یه حمایتی هم به دست آورد هم در مردم هم در ژنرال‌های ارتش ولی خب سرکوبش کردن شکستش دادن


audio: 3M2-q_pWpNE_0150.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
در نتیجه‌ش هم فرانسوی‌ها تنبیه شدن به‌خاطرش تنبیه شدن ولی اینطوری نگاه کردن که ناپلئون باخته و تمام شده ولی فرانسه که باخته که تمام نشده که به هر حال بازنده رو کسی که اصلا جمع شدن قدرتش رو مهار کنن رو آوردن در مذاکرات و باهاش هم خوب مذاکره کردن که ملت فرانسه احساس باخت نکرد اونطوری که آلمانی‌ها بعد از جنگ جهانی اول کردن یا حداقل اون روایت پذیرفته‌تر رو جامعه آلمان خرید


audio: 3M2-q_pWpNE_0151.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
که غرامت و تنبیه سنگینی که به ما بستن بعدا خب زمینه‌ساز ظهور هیتلر شد و جنگ جهانی دوم یک چیز دیگری توجه من رو باز یک کارشناسی جلب کرد به رفتار غرب با روسیه بعد از پایان جنگ سرد که می‌گفت اگر مثلا با روسیه هم بعد از پایان جنگ سرد به خواسته‌هاش توجه بیشتری می‌شد و یا اصطلاحا رفتار بهتری باهاش می‌شد شاید شاهد وضعیت امروز نبودیم پوتین هم می‌گفت من یادمه یک بار اشاره کرد


audio: 3M2-q_pWpNE_0152.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
ارجاع تاریخی داد به تزار الکساندر اول که چطوری در اون زمان با همکاری قدرت‌های اروپایی موازنه قوا رو یه طوری طراحی و اجرا کردن در اروپا که آرامش آورد کنگره وین در زمانی بود که دنیا دنیای چندقطبی شده بود شبیه چیزی که برای امروز می‌گن برای دنیای امروز می‌گن که در مسیر چندقدرتی شدنه حداقل و این شاید دوباره یه دلیل خوبی باشه که فکر کنیم به این کنگره وین و بیشتر درباره‌ش بدونیم سال‌هاست درباره این صحبت می‌شه که


audio: 3M2-q_pWpNE_0153.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
ساختار شورای امنیت مثلا باید عوض بشه شورای امنیت بازتاب موازنه قدرت 80 سال پیش دنیاست آخر جنگ جهانی دوم الان قدرت‌های جدیدی هستن در دنیا و برای پرهیز از یک جنگ گسترده لازم داریم که موازنه قدرت یه بازتابی باشه واقعا از صحنه قدرت واقعی در دنیا صحبت از هند بوده که اضافه بشه چین چه رفتاری خواهد داشت صحبت از برزیل بوده که اضافه بشه ژاپن بوده که اضافه بشه آلمان اضافه بشه


audio: 3M2-q_pWpNE_0154.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
آفریقای جنوبی اضافه بشه یا نیجریه از آفریقا اصلا کل اروپا یه نماینده داشته باشه اونجا بحث این نیست که کدوم شدنیه یا اصلا کدومش درسته یا نه ولی اتفاقیه که لازمه‌ش اینه که چین و آمریکا به عنوان قدرت‌های بزرگ فعلی بخوان که این رو عوض کنن و توافق کنن سر اعضای جدید حالا موضوع این نیست اینجا درباره این چیزا نمی‌خوایم صحبت کنیم می‌خوایم درباره این صحبت کنیم که دنیای چندقطبی موازنه چندقطبی لازم داره که یه نمونه اولیه‌ش رو در وین تجربه کردیم


audio: 3M2-q_pWpNE_0155.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
و یک نگاه به عقب بهش داشتن یک نگاه مروری و تحلیلی ترجیحا بهش داشتن می‌تونه الهام‌بخش باشه برای دنیای امروز مخصوصا که اصلا امروز یه چالش‌هایی داریم و خطر یه چالش‌هایی رو می‌فهمیم که در زمان وین و ورسای اصلا وجود نداشتن یا نمی‌فهمیدیم‌شون مثل وضعیت تغییرات اقلیمی که اساسا در چارچوب به جز چارچوبی که همه قدرت‌ها توش باشن قابل حل کردن نیست و نیاز داره به یک همکاری‌های جهانی اینطوری


audio: 3M2-q_pWpNE_0156.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
یا یک موضوع دیگه دیدم باز موضوع امروز رو وصل می‌کرد به وین اینم خیلی جالب بود از ایشون شنیدم که دیپلمات از طرف اروپا بود بعد از جنگ بالکان اروپا و روسیه و آمریکا داشتن مذاکره می‌کردن ایشون به عنوان نماینده اروپا داشت مذاکره می‌کرد می‌گفت ما اونجا روسیه رو به عنوان بخشی از راه‌حل دیدیم سه‌طرفه آمریکا و روسیه و اروپا داشتن مذاکره می‌کردن و خیلی جاها می‌گه موضع روسیه به مای اروپا نزدیک‌تر بود تا موضع آمریکا به مای اروپا و این برای من جالب شد


audio: 3M2-q_pWpNE_0157.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
چون پوتین هم چند بار به موضوع کوزوو اشاره کرده توی ارجاع‌هاش که ما اونجا با حسن‌نیت و برای کمک آمدیم ولی پذیرفته نشدیم و این‌ها جزئیات مهمش زیاده واقعا و موضوع حرف من نیست موضوع اینه که شریک دیدن قدرت دیگه حتی وقتی که قدرت بازنده‌ای مثل فرانسه بود کاریه که اگر ردش رو در تاریخ معاصر بگیریم و بیایم جلو می‌بینیم خیلی جاها تکرار نشده حرف از این نیست که موضع اخلاقی کی درسته


audio: 3M2-q_pWpNE_0158.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
حرف از اینه که این درس بزرگ کنگره وین این بوده که فرانسه‌ای رو که بخش بزرگی از مشکل بود به عنوان بخشی از راه‌حل نادیده نگرفتن کنار نگذاشتن و احتمالا این هم در دستاوردهاش نقش داشته یه چیز دیگه‌ای که درباره‌ش صحبت می‌کنن مخصوصا وقتی از این می‌گن که چطوری کنگره وین و موازنه لحظه‌ای تبدیل شد به کنسرت اروپا و صلح نسبی در دهه‌های بعدی می‌گن چقدر مهم بود که


audio: 3M2-q_pWpNE_0159.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
ایدئولوژی دست و پای این کشورها رو نبسته بود برای اینکه بشه یه همچین کنسرتی داشت یک همچین هارمونی رو ایجاد کرد و حفظ کرد کشورها باید بتونن موقعیت‌شون رو هی ارزیابی کنن و ائتلاف‌هاشون رو هی عوض کنن از کنار عثمانی بودن برن در برابر عثمانی از کنار روسیه بودن برن در برابر روسیه از در برابر روسیه بودن برن در کنار روسیه از مقابل فرانسه بودن برن کنار فرانسه این یک انعطافی لازم داره


audio: 3M2-q_pWpNE_0160.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
دست و پاشون رو نمی‌تونه ایدئولوژی‌های سفت یا احساسات شدید بین ملت‌هاشون بسته باشه دست و پاشون دولت‌ها باید باز باشه و هم دولت‌ها باید باز باشه هم وقتی که یک کنگره‌ای مثل کنگره وینه دنبال بسط دموکراسی نیست این هم یک دیپلماتی می‌گفت و جالب بود باز برا من اینا خیلی‌هاش با نظراتی که من دارم رو به چالش می‌کشه من فکر می‌کنم یه طوری فکر می‌کنم درباره دنیا یه چیزایی می‌دونم و اینا


audio: 3M2-q_pWpNE_0161.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
ولی چیزایی می‌بینم و می‌خونم که اونا رو به چالش می‌کشه و اونا اتفاقا برام خیلی وقتا جالب‌تره می‌گفتش که مثلا در جنگ با ترور ما یک موضع اخلاقی داریم و از اون موضع داریم می‌ریم ائتلاف درست می‌کنیم در دنیا یه آمریکایی داشت طبعا اینو می‌گفت دیگه ولی کنگره وین هدفش این هدف‌های اینطوری نبود هدفش ساده بود امنیت بود نه دنبال بحث دموکراسی بود نه ایده خاصی رو می‌خواست در اروپا یا دنیا حاکم کنه نه حتی نرم‌های حقوق بشری خاصی رو من قطعا به این موضوع فکر خواهم کرد از این به بعد یه کمی بیشتر


audio: 3M2-q_pWpNE_0162.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
یه چیز دیگری که بهش فکر می‌کنم اینه که چقدر احتمالا فرق می‌کنه زندگی در منطقه‌ای که از 200 سال پیش تصمیم‌گیرانش شروع کردن با هم مصالحه کردن و پیمان‌های چندجانبه‌ای درست کردن و از یه جایی نهادهای تجاری مشترک درست کردن نهادهای مالی مشترک درست کردن نهادهای سیاسی هم‌راستا و بعضی وقتا مشترک داشتن در اروپایی که خیلی خیلی خون و جنگ بین‌شون بود چندین قرن کار رو به جایی رسوندن که


audio: 3M2-q_pWpNE_0163.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
از این سر قاره تا اون سر قاره رو آدما بتونن برن و بیان نه بهشت باشه نه بی‌نقص باشه ولی بشه توش اینطوری فکر کرد که در آسیا و در آمریکای جنوبی و در آفریقا و در بقیه مناطق هم می‌شه به چیزهایی شبیه این فکر کرد شدنیه؟ نیست؟ موانعش چیه؟ چرا نمی‌شه؟ چرا نشده؟ این هم یه چیزیه که بهش فکر می‌کنم از این به بعد گفتم به این عصری که بعد از کنگره وین شروع شد می‌گن عصر مترنیک دیپلمات مبتکر و نامی اتریشی


audio: 3M2-q_pWpNE_0164.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
گفتم هم که اتریش و پروس دو تا برادر آلمانی بودن انگار خیلی متفاوت از هم یک نشونه از تغییر اروپا در قرن 19 همینه که چطوری اتریش رفت پایین و پایین‌تر و پروس رفت بالاتر و بالاتر اینطوری که بهش نگاه کنیم دیگه عجیب نیست که دهه‌های آخر قرن 19 یک دیپلمات آلمانی جدیدی این بار از پروس می‌آد و نظم جدیدی معادله قدرت جدیدی در اروپا درست می‌کنه اروپای جدید دیگه اروپایی مترنیکی نیست


audio: 3M2-q_pWpNE_0165.opus
source: youtube
source_id: 3M2-q_pWpNE
invalidation: VALID
text:
اروپای بیسمارکیه درباره بیسمارک صدراعظم آهنین آلمان که از پروس آمده بود این ویدیو رو می‌تونید ببینید مرسی


audio: QQ6uIyHOypI_0003.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
تاریخ فقط قصه شاهان و جنگ‌ها نیست اون هست ولی بعضی وقت‌ها خیلی جالب‌تر از اونه تو این ویدیو درباره یکی از شاید مهم‌ترین و جالب‌ترین چیزای تاریخی حرف می‌زنم که تازه یاد گرفتمش و قبلا هیچی درباره‌ش نمی‌دونستم


audio: QQ6uIyHOypI_0005.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
اتحادیه هانزا یا لیگ هانزا من اگر به شما بگم که می‌خوام درباره یک پیمان تجاری بین‌المللی صحبت بکنم شما چی می‌آد تو ذهن‌تون؟


audio: QQ6uIyHOypI_0007.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
یا سازمان تجارت جهانی یا اتحادیه اروپا یا بازار مشترک مثلا یک سری سازمان مدرن که یه کاری می‌کنن که این کشورایی که توشون عضون راحت‌تر بتونن با هم تجارت کنن تعرفه‌ها رو تنظیم می‌کنن اختلافی بین اعضا باشه برطرف می‌کنن یه قانون برای تجارت بین هم می‌نویسن با همدیگه راحت بتونن کار کنن تو این ویدیو درباره اتحادیه تجاری حرف می‌زنم که این کارا رو می‌کنه یا می‌کرده هدف‌هاش شبیه اینه کارکردش شبیه اینه ولی مال دنیای امروز نیست


audio: QQ6uIyHOypI_0008.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
اصلا مال دوره مدرن نیست مال قرون وسطی‌ست رده‌های میانه از قرن 12 شروع شده اصلا اوجش همون قرن 12، 13، 14 یک پیمان تجاری و دفاعی که اصلش هم در آلمان امروز بوده ولی گسترده بوده در اروپای شمالی یه سرش در نووگورود روسیه یه سرش از اینور در لندن و در بلژیک امروز بروژ هانزیاتیک لیگ اسمش رو احتمالا شنیدین بدون اینکه بدونین


audio: QQ6uIyHOypI_0009.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
کجا شنیدین؟ وقتی اسم لوفت‌هانزا رو شنیدین هانزای لوفت‌هانزا همینه یا اینجا یا اینجا یا اینجا یا اینجا یا جاهای دیگه اصلا تو اسم یه سری از شهرا هم هست تو این ویدیو داستان این هانزا رو تعریف می‌کنم نیم ساعت اینا وقت‌تون رو به من بدین نتیجه چند ساعت تحقیق و کار و این‌هاست واقعا فکر نمی‌کنم که پشیمون بشین داستان واقعا جالبیه


audio: QQ6uIyHOypI_0012.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
تاریخ اروپا، سال‌های مثلا بین 1000 تا 1300 دوره جنگ‌های صلیبی دوره چنگیزخان مغول دوره خلافت عباسی تو یه همچین دوره‌ای هستیم یعنی ذهن‌مون رو ببریم اونجا هنوز این طرف دنیا که ما هستیم اروپا هست، آسیا هست کسی نمی‌دونه که اون طرف هم آدمی هست آمریکایی هم هست


audio: QQ6uIyHOypI_0014.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
یک سری از کشورایی که الان می‌بینیم مثل آلمان اینا اصلا یکپارچه نیستن جمع نشدن با همدیگه یکی نیستن کشورهای پایین دست هلند، بلژیک، کشورهای بالتیک اینا کشور نیستن اصلا کشور خیلی به معنی امروز نداریم ولی کشور نداریم و شهر داریم دیگه شهر داریم و یه سری شهرای قوی هم داریم از جمله شهری مثل هامبورگ از جمله شهری مثل لوبک در شمال آلمان


audio: QQ6uIyHOypI_0015.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
در اروپای قرن 11 تا 13 که رشد جمعیت هم توش زیاد داشتیم جنگل‌ها رو زمین کشاورزی کردن تغییرات اقلیمی بوده دلایل دیگه هم بوده جمعیت زیاد شده حالا این جمعیت زیاد خواسته‌هایی داره از جمله اینکه تجارت باید بهتر بشه کالا بیشتر باید بره بیاد یه محصولاتی که مثلا از شرق می‌آن مثل پر مثل ماهی، مثل فلزات، مثل چربی‌ها، وکس از همه شاید مهم‌تر پوست حیوون‌ها


audio: QQ6uIyHOypI_0016.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
که اینا مثلا از روسیه می‌آد اینا بازار پیدا کردن نیاز بهشون بیشتر شده و باید بیان مثلا به انگلستان از روسیه، از گوتلند سوئد از اینا باید بیان به انگلستان این همین مسیری که داریم می‌بینیم تو نقشه مسیر اتحادیه هانزاست یعنی اتحادیه تجاری که روسیه رو از اینور داره وصل می‌کنه از نظر تجاری به غرب اروپا تا خود انگلیس در قرن 12 خیلی پل مهمی داره می‌زنه دیگه


audio: QQ6uIyHOypI_0017.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
با وصل کردن این شهرهای بندری در کناره دریای بالتیک و دریای شمال تو این شهرا این مسیر اسم بعضی از شهراشون هنوز برای ما مهمه هنوز برا ما هست از نووگورود و تالین تا گدانسک تا گوتلند، هامبورگ، روشتوک، برمن بروژ، برگن، لندن و کلی شهرای کوچیک و بزرگ دیگه یه کنفدراسیونی از شهرهایی در شمال اروپا از یه نهادی داریم صحبت می‌کنیم


audio: QQ6uIyHOypI_0018.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
که از قرون وسطی شروع می‌شه تا دوره مدرن ادامه پیدا می‌کنه چه کار می‌کنه؟ یه سری تاجرن، یه سری بازرگانن از شهرایی که گفتیم تو نقشه می‌تونید ببینید که اینا می‌گن ما منافع مشترک داریم بیاین با هم همکاری کنیم که به نفع همه‌مونه بعد هی بیشتر می‌شن، تعدادشون زیادتر می‌شه تا می‌رسن به 200 و خرده‌ای شهر در آلمان امروز، در لهستان امروز در روسیه، در استونی، در لتونی در سوئد، در نروژ، در هلند، در بلژیک


audio: QQ6uIyHOypI_0019.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
و در انگلیس مخصوصا در منطقه بالتیک خیلی قدرتمندن و تعداد بسیار زیادی شهر در شمال آلمان عضوش هست تجارت گندم، تجارت ماهی، الوار چوب اینا همه این چیزها رو کنترل می‌کنن اونجا خیلی شهر هست در این لیگ هانزا و توی خیلی از این شهرهای امروز نشانه‌هایی از اون دوران رو هم می‌شه دید تو ساختمون‌ها، توی موزه‌ها، توی یادمان‌ها اتحادیه دارن اینا یعنی چیکار می‌کنن؟ یعنی گفتیم باید از منافع هم محافظت کنن


audio: QQ6uIyHOypI_0020.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
منافع‌شون رو باید یکی کنن تو خیلی از چیزها شما یه تاجر اگه باشی همه جا بخوای انبار داشته باشی همه جا پست داشته باشی محافظ داشته باشی گارد داشته باشی از اینا نگهداری کنی خب خیلی هزینه زیاد می‌شه دیگه حالا یه کارکرد ساده‌ش رو داریم می‌گیم ولی اگر مثلا چند تا تاجر دیگه با هم جمع بشید این هزینه‌های اداره کردن انبارها اداره کردن تجارتخونه‌ها سرشکن بشه قدرت چونه‌زنی‌تون زیاد بشه این خب خیلی قصه عوض می‌شه


audio: QQ6uIyHOypI_0021.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
انبار داشتن تو این همه شهر یعنی اینکه شما بازار رو عرضه به بازار رو خودت می‌تونی کنترل کنی هم برای اینکه مثلا قیمت زیاد نشه به هم بریزه هم برای اینکه کم نشه گرفتاری بشه قیمت‌ها یه ثباتی داشته باشن عرضه و تقاضا یه تناسبی همیشه داشته باشن بیش از هر چیزی تجارت راحت بشه برای خودشون بین خودشون بین خودشون دیگه یعنی اتحادیه‌ای که داریم نمی‌گیم تجارت آزاد جهانی برقرار کردن بین خودشون دارن این کارا رو می‌کنن


audio: QQ6uIyHOypI_0022.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
تجارت در دنیای اون روز هم پر بوده از تعرفه مالیاتی که اینا می‌گرفتن از همدیگه این شهرها و کشورهای مختلف ولی اینا بین همدیگه تعرفه‌ها و عوارض رو ورداشته بودن خیلی به نظرم پدیده جالبیه من وقتی باهاش آشنا شدم اولین جایی که ذهنم رفت این بود که خب اگه امروز می‌بینم کشورهای اروپایی خیلی راحت با هم تجارت می‌کنن بین یه کشورایی در شمال اروپا مخصوصا اصلا انگار مرزی نیست تو یه سری چیزا شاید یه ریشه‌ش هم یه همچین سنت‌هاییه


audio: QQ6uIyHOypI_0023.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
یه همچین جاهایی بوده دیگه بعد به اینم فکر کردم که چطوریه که تاجرها می‌تونن از شهرهای مختلف بیان با همدیگه ببندن؟ بالاخره اینا تو یه شهر دیگه هستن چطوری یه قدرتی درست می‌کنن که بعضی‌ها از خود قدرت اون شهره بزرگتره؟ اینا از شهرای مختلف دارن می‌آن مثلا قدرت سیاسی نبود که این تاجرا تونستن بیان و بشن قدرت سیاسی کسی جلوی اینا نبود من فکر کنم جواب اینم پیدا کردم نکته‌ش اینه که انگار وقتی که می‌گیم اتحادیه‌ی تاجرها بود


audio: QQ6uIyHOypI_0024.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
در واقع داریم می‌گیم اتحادیه شهرا بود اتحادیه‌ای بین این شهرایی بود که قدرت توشون دست تاجرها، دست بازرگان‌ها بود نگاه کلا تجاری بود دنبال سود بیشتر در این مسیرهای طولانی‌تر با شرکایی بلندمدت‌تر یک مدل اینطوری انگار داشتن و چطوری اداره می‌کردن این لیگ رو؟ یه مرکزی داشت در شهر لوبک در شمال آلمان امروز زبان اداری داشت


audio: QQ6uIyHOypI_0028.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
و همین عملا رهبریش می‌کرد اداره‌ش می‌کرد هر شهری یه نماینده‌ای می‌فرستاد اونجا بسته به اندازه شهرش و تعداد تاجراش لابد و حجم تجارتش و این‌ها یه فرمی از دموکراسی در اداره‌ش داشتن جالبه و این نماینده‌ها می‌اومدن مثلا از منافع شهر و تاجرای شهر خودشون دفاع می‌کردن و کمک می‌کردن که منافع جمعی رو حفظ کنن و گسترش بدن قانون‌گذاری کنن برای این مسیر تو این مسیر در تجارت بین همدیگه


audio: QQ6uIyHOypI_0029.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
جریمه بذارن برای کسی که تخلف بکنه از این قانون‌ها یه چیزهاییش رو که می‌خونی واقعا انگار که کم از قدرت سیاسی نبودن امپراتوری مستقلی بودن انقدر هم گنده‌ست از اونجا تا اینجا و انقدر اختیار عمل سیاسی هم داره یعنی کاری که می‌خواد و کارایی که می‌خواد رو داره می‌کنه عمرش هم که حالا انقدر زیاده حالا بعدش می‌گم شاید مثلا اونطوری باید بهش نگاه کرد بیشتر ولی این اشتباهه اینطوری که من فهمیدم به شکل یک واحد سیاسی نباید بهش نگاه کنیم


audio: QQ6uIyHOypI_0030.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
واقعا اتحادیه تجاری بوده بین یه سری شهرهایی حالا یه سری کارای جزئیاتی عملیاتی مهم هست که باید بکنن مثلا شبیه اینکه باید یه استانداردی درست کنن بین خودشون برای مثلا واحدهای اندازه‌گیری وزن و حجم و اینا احتمالا یه سیستم اندازه‌گیری که بشه اعتماد کرد که تو مثلا می‌گی تو این انقدر ماهیه حتما همین قدر ماهیه مهرش که بشه دیگه من لازم نباشه دوباره مثلا هی چک‌های مختلف بذارم


audio: QQ6uIyHOypI_0031.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
یه توافق‌های، پروتکل‌های اینطوری احتمالا باید درست می‌کردن یه سیستم حواله کردن درست کردن خرید و فروش کردن بدون اینکه پول نقد رو بخوای شما جابه‌جا بکنی یه سیستم‌های حسابداری که واقعا برای اون موقع خیلی پیچیده‌ست احتمالا از نووگورود تا لندن همه بتونن دنبال کنن همه بتونن بفهمن چون مرکزش می‌گیم در لوبک بود ولی بالاخره توی همه این شهرای دیگه دفتر داشت تو خیلی از این شهرها انبار داشت و دفتر داشت


audio: QQ6uIyHOypI_0032.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
اینطوری بود که می‌تونستن از واقعا موضع قوی حضور داشته باشن و مذاکره بکنن و چند قرن داشت کار می‌کرد سیستم اداره‌ش پخته‌تر شده بود سیستم حقوقی داشت که اختلاف اگر به وجود آمد بین‌شون که می‌آمد حل‌وفصلش بکنه قانون‌هاش هی مفصل‌تر می‌شد غنی‌تر می‌شد اینا باز دقت کنیم دیگه از منطقه‌ها و شهرها و کشورای مختلفن به اصطلاح امروز منتها دارن اون تو توی اتحادیه برای خودشون تعرفه‌های گمرکی رو تعیین می‌کنن


audio: QQ6uIyHOypI_0033.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
این کوته‌ها رو تعیین می‌کنن حتی یه ناوگان نظامی داشتن یعنی برای اینکه امنیت کشتی‌هاشون رو بارهاشون رو تامین کنن کشتی‌هاشون رو می‌تونستن تبدیل کنن به نظامی اگر لازم بشه و واقعا قدرت زیادی هم می‌شد وقتی که همه این شهرا می‌اومدن کنار هم نمونه هم داره دانمارک وقتی آمد عوارض گذاشت واسه کشتی‌هایی که می‌خواستن از اینجا رد بشن بین سوئد و دانمارک که تنگه خیلی مهمیه اینا با کشتی‌ها رفتن محاصره‌ش کردن و قطع کردن دسترسی دانمارک رو


audio: QQ6uIyHOypI_0034.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
چند سال کشمکش بود تا نهایتا به توافق رسیدن یعنی ارتش پادشاه دانمارک جنگید با ارتش اتحادیه هانزا عملا ارتش لیگ هانزا و شکستش داد خواسته‌هاش رو تونست تحمیل کنه به نروژ تونست خواسته‌هاش رو تحمیل کنه باز با یه محاصره‌ای چنین قدرتی بود که تونسته بود با وصل کردن شهرای مستقل به هم داوطلبانه وصل کردن‌شون به هم نه اینکه مثلا اشغال‌شون بکنه کس دیگه اینا داوطلبانه به هم وصل شدن متحد شدن یه جور مونوپولی اقتصادی درست کردن


audio: QQ6uIyHOypI_0035.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
و برای مدت زیادی موفق بودن یک اتحاد محکمی داشتن بین خودشون که یه طوری بود که انگار به شهری که صدها کیلومتر اون طرف‌تره ازشون نزدیک‌ترن تا اون شهر کناری خودشون که در اتحادیه نیست به جنس این شهر کناریه تعرفه می‌بندن به اون دوریه تعرفه نمی‌بندن دور هم جمع شده بودن لیگ هانزا شده بودن دیوارشون به شهر همسایه بلندتر بود


audio: QQ6uIyHOypI_0036.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
از اون دیواری که بین مثلا نووگورود بود و لندن که خیلی شهرهای متفاوتی‌ان خیلی دورن، هیچ ربطی به همدیگه نداشتن ولی در تجارت یه سری کالاهایی خیلی خیلی انگار نزدیک بودن در واقع اینطوری هم می‌شه بهش فکر کرد که شهرای بندری شهرایی هستن که به دریا باز هستن و اینطوری شاید به هم نزدیک‌ترن تا خیلی وقت‌ها به شهرایی که تو خشکی هستن و تو همون اقلیم هستن و این یه جاهایی البته خب باعث جنگ داخلی هم شد مثل گوتلند این باعث مشکلات شد


audio: QQ6uIyHOypI_0037.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
بین همین شهر لب آب و اونایی که یه خرده‌ای توتر هستن تجارت آزاد با همه نبود واقعا نبود تجارت داخلی بین خودشون آزاد بود منتها با غیر خودی‌ها خیلی هم سفت و بسته بودن نوآوری خیلی کردن در خودشون کشتی‌های خودشون رو طراحی کردن


audio: QQ6uIyHOypI_0039.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
که در سواحل کم‌عمق بالتیک هم بتونه بره و لنگر بندازه و بتونه بار زیاد ببره اصلا طراحی شده بود به عنوان کارگوشیپ مثل مادر و پدر این کارگوشیپ‌های امروزی احتمالا کشتی‌های زشتی بود تند نمی‌رفت ولی بار می‌زدن 80 تن، 100 تن بار می‌زدن که بین این شهرا جابه‌جا بشه یه جایی عدد شهرا رو گفتم 200 تا واقعا عددی که درباره‌ش می‌گن متغیره چون احتمالا در زمان‌های متفاوت فرق می‌کرده سطح عضویت شهرا هم فرق می‌کرده


audio: QQ6uIyHOypI_0040.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
ولی رو نقشه ببینید تعدادشون واقعا زیاده خیلی شهرای معروفی که ما امروز می‌شناسیم توشون هستن بعضیا در هسته اصلی‌ان بعضیا همکاری دارن بعضی از اینایی که همکاری دارن توشون


audio: QQ6uIyHOypI_0041.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
مثل برگن نروژی یا مثل کینگزلین انگلیس یا لندن اینا اونجا اون ساختمونی که دارن رو بهش می‌گن کنتور به اون دفتری که داره اتحادیه در اون شهر بهش می‌گن کنتور که همون کلمه‌ایه که امروز در زبان‌های اسکاندیناوی معنی دفتر کار معنی آفیس معنی این چیزها هم می‌ده نیروی جوون‌شون رو می‌فرستادن تو این کنتورها توی شهرای مختلف اونجا تربیت بشن پادویی کنه یاد بگیره بیاد بالا بتونه مستقل بشه


audio: QQ6uIyHOypI_0044.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
قرن 13 و 14 خیلی قوی بود کلا 500 سال این اتحادیه بود تا نیمه قرن 17 جمع شد سال‌های 1600 جمع شد شروعش و قدرتش ولی در دنیاییه که حواس‌مون باشه آمریکا هنوز کشف نشده یعنی دنیا هنوز همون دنیای قدیمه برای همینم از جمله برای همینم اینجا خیلی جای مهمیه شهرایی که دور دریای بالتیک و دریای شمال هستن حتی در انگلستان اون موقع این بندرهای شرقی مهم‌ترن


audio: QQ6uIyHOypI_0045.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
که روشون به سمت بقیه دنیای شناخته شده‌ست تا مثلا اون طرف تا لیورپول این باز دوباره یه خرده ممکنه درکش برا ما سخت باشه ولی خب نقشه دنیا تو ذهن اینا محدود خیلی محدودتر از اونی بود که ما الان می‌دونیم و می‌شناسیم همه شهرا ولی خب با هم برابر نبودن بعضیا در اتحادیه قوی‌تر بودن مثل لوبک، مثل هامبورگ، مثل برمن بعضیا هم نه ولی بودن عضو بودن منتها خب همه به قوی‌تر شدنش کمک می‌کردن و همه از قوی بودنش فایده می‌بردن


audio: QQ6uIyHOypI_0048.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
و قدرتمند شدن از قرن 16 و 17 اینا هم دیگه کم‌کم زورشون از دولت‌ها کمتر شده بود مسیرای جدید هم برای تجارت باز شده بود اون مونوپولی که اینا داشتن دیگه اونقدرها مفید نبود یه سوال دیگه‌ای که من داشتم این بود که چی شد که تموم شد دوران قدرت لیگ؟ بالاخره پایانش چطوری بود؟ به نظرم الان خوبه که اینو اینطوری جواب بدیم که ببینیم چی جاشو گرفت یعنی وقتی که این رفت کنار چی به جاش آمد؟ قدرت‌های دریایی بعدی که سر بلند کردن در اروپای اون روز


audio: QQ6uIyHOypI_0049.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
اونا هم از همین منطقه آمدن بریتانیا، کمپانی هند شرقی، کمپانی هند شرقی هلند اینا هم از یه نظرهایی شبیه‌ان اینا هم قدرت‌های دریایی بزرگی‌ان ولی اینا دیگه از اتحاد شهرها نیومدن اینا از توی کشورها آمدن بیرون تاجرای انگلیسی الان زور بهشون می‌آمد که یه همچین مونوپولی بخواد از این طرف بهشون اعمال بشه ضمن اینکه تجارت با دنیای جدید هم داشت رونق می‌گرفت رو به سمت غرب و آمریکا بود حالا دیگه کینگزلین نبود که


audio: QQ6uIyHOypI_0050.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
مثلا بندر پررونقی می‌تونست باشه برای آینده لیورپول بود این طرف انگلیس داشت مهم‌تر می‌شد و می‌گم افول هانزا خب همزمان بود با اوج گرفتن هلند هم هلندی‌ها شروع کردن خودشون تا بالتیک آمدن و تجارت کردن و دیگه بی‌نیاز از هامبورگ و هانزا شدن کلا هم مسیر تجارت به سمت آتلانتیک باز شده دیگه ولی خب همه شهرها مثل هم نمی‌افتن هامبورگ همچنان در قرن‌های بعد بندر مهمی می‌مونه ولی مثلا لوبک کلا از رونق می‌افته


audio: QQ6uIyHOypI_0051.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
احتمالا به جز موقعیت جغرافیایی چیز دیگری که اینو توضیح می‌ده اینه که این دوتا شهر به این تغییر چطوری واکنش نشون دادن؟ به سر بلند کردن رقیب چطوری واکنش نشون دادن؟ لوبک در برابر تغییرات محافظه‌کارتر شده انگار مثلا تبعیض قائل می‌شدن اینا دیگه به نفع تاجرهای خودی اعضای لیگ اینو حفظ کرد نگه داشت مونوپولی سعی کرد بازی کنه هامبورگ ولی بیشتر خودش رو باز کرد و با زمان تغییر کرد


audio: QQ6uIyHOypI_0052.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
و همچنان بعد از هانزا هم شهر مهمی موند توی خیلی از این شهرا همین امروز هم رد پای هانزا رو می‌شه دید هم رو یه سری از ساختمون‌های اون دوره می‌شه دید هم تو یه سری ارتباط‌ها و مشابهت‌های فرهنگی که بین شهرای هانزایی هنوز هست تو پرچم یه سری شهرا هنوز این رنگ قرمز و سفید هانزیاتیک لیگ هست


audio: QQ6uIyHOypI_0054.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
شهر هانزایی هامبورگه اسمش اصلا باشگاه فوتبال داریم هانزا روشتوک داریم تو اسم یه سری برندها تو اسم یه سری از نهادها اینا رو قبلا احتمالا دیدیم منتها ممکنه که اون موقع ندونسته باشیم که چیه ولی الان دیگه برای من هانزا اسم مشخصیه می‌دونم یعنی چی دفعه بعد که ببینمش اینو می‌دونم و اینو هم می‌دونم که


audio: QQ6uIyHOypI_0056.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
هانزیاتیک لیگ از مهم‌ترین چیزاییه به نظرم که من تا کمی پیش هیچی ازش نمی‌دونستم همه نشانه‌های ظاهری و غیر ظاهری نشون می‌دن که چه چیز بزرگ و قدرتمند و مهمی هم بوده به قول یک مورخی می‌گفتنش که


audio: QQ6uIyHOypI_0059.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
امروز وقتی در اروپا صحبت می‌شه درباره رابطه بین کشورای اروپایی که چطوری باید باشه گاهی بعضی‌ها لیگ هانزا رو مثال می‌زنن بعضیا می‌گن اروپا رو نباید متشکل از ملت‌های مختلف ببینیم باید از منطقه‌های متفاوت ببینیم ملت‌های مختلف نیستن اونایی که اروپا رو فدرالی می‌خوان یه همچین فکری رو دنبال می‌کنن


audio: QQ6uIyHOypI_0063.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
الان دنیا عوض شده کشورا هستن که قدرت دارن مرزهای فرهنگی، زبانی، قومیتی نیست که قدرت سیاسی می‌آره شهرا نیستن که می‌آره و به نظرم نگاه کردن به چیزی مثل هانسیاتیک لیگ یه خرده تصویر ما رو از گذشته دقیق‌تر و واقعی‌تر می‌کنه دیگه تاریخ اقتصاد، تاریخ تجارت، تاریخ چیزها و پدیده‌ها اینم در کنار تاریخ کشورها و جنگ‌ها و پادشاهان و اینا یه چیزیه که دیدمون رو کامل‌تر می‌کنه


audio: QQ6uIyHOypI_0064.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
من این ویدیو رو اول پایانش رو همینطوری نوشته بودم که الان بود جمع‌بندیم همینی بود که الان گفتم درباره‌ی میراث و اهمیت هانسیاتیک لیگ اما بعد از یه مدت فاصله وقتی برگشتم بازنویسی بکنم متنش رو یه دید دیگری هم بهش پیدا کردم ما تاریخ مدرن اروپا رو که نگاه می‌کنیم می‌بینیم وقتی که آلمان متحد شد شد کشور جدیدی خیلی سریع قاره اروپا خودش رو در مقابل آلمانی‌هایی دید که


audio: QQ6uIyHOypI_0065.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
می‌خواستن بهش مسلط بشن و از روسیه تا انگلیس رو مثلا داشته باشن و نه یک بار بلکه دو بار و بعد از جنگ هم با اتحادیه اروپا دوباره آلمان قدرت اول قاره موند و تاثیرش در قاره اگر نه تاثیر سیاسی حداکثر اقتصادی واضحه یعنی حتی شده حالا با صرف نظر از قدرت سیاسی ولی با تثبیت قدرت تجاری و اقتصادی آلمان قدرت اول اروپاست این مخصوص دوران مدرن شاید نباشه


audio: QQ6uIyHOypI_0066.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
شاید اصلا اگه اینو فقط بهش در بعد از تشکیل کشور آلمان نگاه کنیم اشتباه باشه حتی به زمان پروس برگشتن هم شاید کافی نباشه شاید همین هانسیاتیک لیگ یه نشونه دیگری به ما بده از اینکه این ماجرا قدیمی‌تر از اینه که در قرون وسطی هم یک شهرایی در شمال آلمان یعنی یه مردمان جرمنی انقدر قوی کردن خودشون رو شهراشون رو


audio: QQ6uIyHOypI_0067.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
که تجارت رو از نووگورود روسیه امروز تا کینگزلین تا بروژ اومدن گرفتن دست خودشون کشور آلمان نیست هنوز پنج قرن مونده که آلمان بخواد کشور بشه ولی مردمان جرمنیک هستن و چنین حالی هم دارن نهادی می‌سازن با هدف مشخصی که تجارت رو بین خودشون بهتر بکنن و تو دنیای اون روز این رو چنان خوب اجرا می‌کنن


audio: QQ6uIyHOypI_0069.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
این همکاری بین خودشون رو برای هدف مشترک برای اون خیر عمومی که تعریف کردن یه طوری اجرا می‌کنن که می‌تونن 600 سال، 700 سال ادامه‌ش بدن کمتر چیزی هست که این همه عمر کنه کمتر امپراتوری هست که انقدر دوام آورده باشه ولی اینا آوردن سیستم‌شون کار کرد و مدت‌های بسیار بسیار بسیار زیاد تونستن با هم همکاری کنن و بعضیا اصلا می‌گن یه دلیل اینکه


audio: QQ6uIyHOypI_0070.opus
source: youtube
source_id: QQ6uIyHOypI
invalidation: VALID
text:
اروپای شمال غربی شروع کرد ثروتمند شدن همین شبکه قدرتمند تجاری اینطوری بود این چیزی بود که من توی بازنویسی دوم متن این ویدیو بهش رسیدم کنجکاوی ما درباره‌ی تاریخ آلمان و کشور آلمان همچنان ادامه داره هم خود کشور هم بعضی از شهراش از جمله هامبورگ و برمن که شهرای مهم لیگ هانسا هم بودن امیدواریم که این‌ها رو هم ببینید و ازشون خوش‌تون بیاد دم شما گرم


audio: O2wBLLPlhHs_0001.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
چرا وضع کشورها با هم فرق می‌کنه؟ ما از این سوال‌ها داریم گاهی دیگه گاهی وقتا هم سوالش مربوط به امروزه چرا ملت‌ها شکست خوردن؟ چرا غرب پیش رفت و مثلا شرق عقب ماند؟ از این صحبت‌هاست بعضی وقتا یه خرده می‌ریم عقب‌تر می‌ریم در تاریخ چرا توسعه صنعتی اول در غرب اتفاق افتاد؟ چرا سرمایه‌داری اول در غرب شکل گرفت؟ فارغ از اینکه اصلا فکر می‌کنیم سرمایه‌داری چیز خوبیه یا بدیه یک واقعیت بزرگ دنیای ماست و یه مقدار زیادی از توسعه با همین آمده


audio: O2wBLLPlhHs_0002.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
چی شد که در غرب اینا شروع شد؟ بعضی وقتا این سوال‌ها جواب‌های مشابه دارن یه تعدادی از بهترین ذهن‌ها، بالاترین متفکرین مهم‌ترین متفکرین بشر نشستن در طول تاریخ مثلا قرن بیستم و بعد از اون فکر کردن درباره این موضوع حرف زدن و نوشتن و از اون موضوع‌هایی هم هست که ماها هم درباره‌ش ممکنه حرف بزنیم فکر کنیم، با هم صحبت کنیم یه مسافرت می‌ریم می‌آیم بشینیم صحبت کنیم دو تا کشور رو درباره‌شون می‌خونیم با هم بحث می‌کنیم درباره‌ش


audio: O2wBLLPlhHs_0003.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
از اون موضوع‌هایی هم هست که همه چون درباره‌ش حرف می‌زنن حرف نامعتبر هم خب زیاده دیگه من دوست دارم نظر آدم‌های مهم متفکرین مهم رو درباره این موضوع بدونم


audio: O2wBLLPlhHs_0004.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
هم ایرانی، هم غیر ایرانی قبلا هم شبیه این کار رو کردیم این بار هم می‌خوایم ببینیم یکی از مهم‌ترین متفکرین علوم اجتماعی در قرن بیستم ماکس وبر درباره این موضوع چی فکر کرده؟ چی گفته؟ درباره چی؟ درباره اینکه سرمایه‌داری از کجا آمد در اواخر قرن 19 اوایل قرن 20 یک سوال مهم متفکرین این بود مارکس هم این سوال رو یه طوری جواب داد وبر آمد یه جواب دیگری براش داد حالا اینا موضوع ما نیست چیزی که وبر بهش نگاه کرد رو


audio: O2wBLLPlhHs_0005.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
تو این ویدیو می‌خوایم درباره‌ش صحبت کنیم که چی بود؟ که حرفش این بود ایده‌ش این بود که یه سری چیزایی یه ویژگی‌های فرهنگی دینی مذهبی اینا اینا یه ارتباطی می‌تونن داشته باشن با به وجود آمدن سرمایه‌داری یا حالا یه جوری که خیلی‌ها سوال رو می‌پرسن چون یه خرده صورت‌بندیش هم مهمه چی شد ملت‌هایی که پروتستان بودن پیشرو شدن در سرمایه‌داری؟ این ربطی داشت به هم؟ پروتستان بودن اینا با شکل گرفتن سرمایه‌داری ربط به هم داشت؟


audio: O2wBLLPlhHs_0006.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
چی شد که توسعه صنعتی اول و بیشتر در ملت‌های پروتستان به وجود آمد؟ نقشه‌های امروز دنیا رو هم نگاه کنیم یه خرده ردش رو می‌شه دید یه مقدار کنجکاوی تاریخی جغرافیایی داشته باشیم سواله برای خیلی‌ها سوال معتبری می‌شه و حالا اگه 100 سال بریم عقب 150 سال بریم عقب 300 سال بریم عقب این همزمانی مشهودتر هم می‌شه اگر سرمایه‌داری رو از اینی که امروز ما ازش می‌شناسیم یه خرده‌ای دور بشیم


audio: O2wBLLPlhHs_0007.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
برگردیم اون تصویر 100 سال و 150 سال پیشش رو بهش نگاه کنیم یه خرده واضح‌تر می‌شه این حرفه کاری که وبر کرده اینه اوایل قرن 20 آقای ماکس وبر یکی از بزرگان جامعه‌شناسی یکی از کساییه که آمده فکر کرده درباره اینکه جامعه چطوریه؟ جامعه چطوری کار می‌کنه؟ اصلا پایه درک و سواد جامعه‌شناسی امروز ما یه مقدارش از کارای آدم‌هایی مثل ایشون می‌آد و یه سوالش اینه که سرمایه‌داری چرا در غرب درست شد؟


audio: O2wBLLPlhHs_0008.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
بین این همه تمدن و فرهنگی که از اول تاریخ بشر بودن چرا غرب شد خاستگاه و منشا کاپیتالیسم؟ چرا جاهای دیگه نشد؟ جاهای دیگه هم تجارت می‌کردن دادوستد می‌کردن در تمدن‌های باستانی هم بود ولی چرا از دل تمدن چین باستان درنیومد بیرون؟ چرا اون تجارت و دادوستدها باعث نشد نظام اقتصادی سرمایه‌داری درست بشه؟ حالا نه فقط هم حتی اقتصاد وبر توضیح می‌ده که حتی هنر موسیقی رو اگه بهش نگاه کنی همه جا بود


audio: O2wBLLPlhHs_0009.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
ولی در غرب بود که شکل منطقی به خودش پیدا کرد در تمدن‌های کهن هم سازهای موسیقی وجود داشت تو فرهنگ غربی بود که سیستم پیدا کرد نیم‌فاصله در اومد نیم‌پرده پیدا شد زبان نوشتاری براش پیدا کردن نکته ظریفیه که دقت کنیم حرف رو اشتباه متوجه نشیم از همین اول نمی‌گه بیرون از تمدن غرب سرمایه‌داری نبود می‌گه این سرمایه‌داری این نظامه عقلانی نشده بود منطقی نشده بود معماری بود، هنر بود، همه اینا بودن


audio: O2wBLLPlhHs_0010.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
ولی عقلانی نشدن نظام‌مند نشدن و در جواب این سوالش گشت یک چیزایی پیدا کرد یک چیزهایی دید یه ویژگی‌هایی دید و حرف جالبی درآورد حرفش این بود که انگار در آموزه‌های مذهبی هست در مذاهب پروتستان و حالا صحبت می‌کنیم در یکی‌شون مخصوصا کالونیست‌ها که این انگار کمک کرده زمینه‌ای درست کرده که سرمایه‌داری این طرف بهتر شکل بگیره


audio: O2wBLLPlhHs_0012.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
اصلا حرف تخصصی و سنگین من بلد نیستم که بخوام بزنم ولی این حرف یه حرفیه که من فهمیدم یعنی با همین در سطح همین ویدیوهای دیگه‌ای که اینجا درست کردیم و حرفای دیگه‌ای که اینجا زدیم اینم حرفیه که هم حرف بسیار مهمیه هم حرف جالبیه هم حرفیه که یه خرده‌ای گوش کنیم متوجه می‌شیم ممکنه جاهای دیگه هم به دردمون بخوره اول ولی مفاهیم پایه‌ای چون اون یه مفاهیم پایه‌ای درست کرد وبر بعد حرفش رو با اونا زد ما هم سعی کنیم اول ببینیم که اینایی که داره می‌گه چیه


audio: O2wBLLPlhHs_0013.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
گفت این سرمایه‌داری مدرن این جریان عقلانی شدن، استمرار سرمایه‌داری یک منشایی داره دادوستد قبلا هم بوده تجارت قبلا هم بوده ما درباره اینی که اونا بوده صحبت نمی‌کنیم داریم درباره نظام عقلانی صحبت می‌کنیم که بهش می‌گیم سرمایه‌داری مدرن و سرمایه‌داری مدرنی که وبر داره می‌گه اون چیزی نیست که ما امروز می‌بینیم یعنی فکر نکنیم که اینی که می‌گه پس شبیه به اینی که ما امروز داریم می‌بینیم نیست اون چیزی که درباره‌ش حرف می‌زنه


audio: O2wBLLPlhHs_0015.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
می‌گه خودش که ما به اون چیزی که الان هست کار نداشته باشیم برگردیم به سرمایه‌داری اولیه می‌گه من دارم درباره منشا پیدایشش به ریشه‌هاش دارم برمی‌گردم درباره اون دارم حرف می‌زنم اونا رو وقتی بذاریم کنار هم یعنی منشا پیدایشش رو وقتی بهش فکر بکنیم می‌گه یه سری ویژگی‌هایی من دیدم در پروتستان در مذهب پروتستان و در زیر شاخه‌هاش بعضی از زیر شاخه‌هاش که اینا کمک کردن فضا رو انگار آماده کردن


audio: O2wBLLPlhHs_0016.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
برای به وجود آمدن سرمایه‌داری مدرن چیه داستان؟ در اروپای قرن 15 توی ویدیوی مذهب هم، مذهب در اروپا هم گفتیم مذهب کاتولیک خیلی در زندگی مردم نقش داشت یعنی اینطوری نبود که بگی حالا یه کلیسایی هم هست نه از تولدشون تا ازدواج‌شون تا مرگ‌شون همه جا مذهب بود و وقتی هم که می‌گیم مذهب بود یعنی کلیسا بود یعنی یه گروه خاصی که روحانیون کلیسای کاتولیک بودن


audio: O2wBLLPlhHs_0017.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
اینا اختیار نهاد کلیسا دست‌شون بود نهادی که بسیار قدرتمند شده بود بسیار پولدار شده بود همه جای زندگی مردم بود و می‌گفت من واسطه بین این دو دنیا هستم دنیای مادی و دنیای معنوی دو تا جهان انگار داریم جهان اصلی اونه این دنیا نیست جهان اصلی اونه کلیدش دست منه یعنی زندگی مسیحی‌ها دو پاره بود قصه این دنیا جهان معمول و روزمره و زندگی اون دنیا


audio: O2wBLLPlhHs_0018.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
تو زندگی این دنیایی گناه می‌کردن پشیمون می‌شدن بعد می‌رفتن پیش کلیددار اون دنیا اعتراف می‌کردن توبه می‌کردن و کشیش به نمایندگی از خدا یا مسیح یا حالا واسطه فیض یا هرچی این اختیار رو داشت که بگه که بسیار خوب شما دیگه بخشیده شدی خیالت راحت باشه تا یه حدی خیالت راحت باشه برو برگرد بچسب به زندگیت در ازای این حالا کشیش ممکن بود یه چیزی بگیره وفاداریش رو بگیره یا قدرت بگیره


audio: O2wBLLPlhHs_0019.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
یا حالا بعدا تو مواقعی دیدیم پول بگیره اصلا مغفرت‌فروشی بکنه یعنی این چرخه‌ی گناه کن پشیمون شو توبه کن بخشش می‌بینی بعد دوباره گناه می‌کنی این چرخه هی تکرار می‌شد و پذیرفته هم شده بود تکرارش اصلا یکی از کارکردهای نهاد کلیسا همین بود که بار گناه مردم رو سبک کنه و شد کم‌کم یه منبع درآمدی برای کلیسا دیگه با همین مغفرت‌فروشی یه پولی بده گفتیم می‌گفتن که درگذشتگانت در برزخ دارن ناله می‌کنن که ما گناه کردیم اینجا گیر افتادیم و اینا


audio: O2wBLLPlhHs_0020.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
تو نمی‌خوای نجات‌شون بدی یه پولی بده پدر مرحومت رو از برزخ آزاد کن پول رو از مردم می‌گرفتن و می‌رفتن کلیسا می‌ساختن باسیلیکای سنت پیتر رو در واتیکان می‌ساختن میکلانژ رو می‌آوردن که نقاشی بکشه و حالا از اینجور کارها و مارتین لوتری که الان می‌گیم بنیان‌گذار پروتستانتیسمه یه مشکلش با همین بود با فساد کلیسا مشکل داشت و با قدرت زیاد پاپ مشکل داشت می‌گفت نمی‌شه که اینطوری کشیش‌ها خودشون رو کردن واسطه بین خدا و مومنین


audio: O2wBLLPlhHs_0021.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
و می‌گن که اصلا کتاب مقدس رو کسی نمی‌تونه بخونه ما فقط می‌تونیم بخونیم به زبان لاتین فقط باید باشه ماییم که می‌تونیم به شما بگیم ماجرا چیه جریان چیه ماییم که به شما می‌گیم خدا از شما چه انتظاری داره ماییم که پیغام تو رو برای خدا می‌بریم ماییم این وسط واسطه ماییم برا همینم ترجمه کردن کتاب مقدس یه کار گنده‌ای بود که لوتر کرد تحول بزرگی درست شد بعد هم که حالا صنعت چاپ رسیده بود به اروپا


audio: O2wBLLPlhHs_0022.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
این ترجمه باعث شد که منتشر هم بشه دست این و اونم برسه یه حرکت گسترده‌ای شروع شد اینا ولی حالا قصه لوتره ما نمی‌خوایم تو لوتر متوقف شیم می‌خوایم بریم یکی دیگه از شاخه‌های پروتستان رو بهش نگاه کنیم اصل حرف اونجاست


audio: O2wBLLPlhHs_0023.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
اون اصلاحگر دینی که ما بیشتر می‌خوایم درباره‌اش صحبت کنیم تو این ویدیو درباره ژان کالوین و آموزه‌های کالونیسم می‌خوایم صحبت بکنیم ایشون ایشونم یکی از کسایی بود که در اون روزگاری که حالا یه آزادی به وجود آمده بود با کارهای لوتر و این‌ها داشت یه ایده‌هایی پرورش می‌داد درباره رابطه انسان و خدا یکی از رهبران فکری اصلاحات مذهبیه در اروپا ایشون هم کالوین در فرانسه زندگی می‌کرد همونجا هم با ایده‌های لوتر آشنا شد


audio: O2wBLLPlhHs_0024.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
متوجه شد یک سری از مومنین مسیحی بالاخره می‌خوان که یک بازنگری بشه در آموزه‌ها و عملکرد کلیسای کاتولیک کی ولی؟


audio: O2wBLLPlhHs_0025.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
موقعی که داریم صحبتش رو می‌کنیم 15 سال از ظهور لوتر و زدن اینکه اون بیانیه اعتراضیش رو زد به در کلیسا و این حرفا می‌گذره و البته مثل لوتر ایشون هم داره یه روایت جدیدی می‌ده ولی خب روایتش با لوتر فرق می‌کنه یعنی مطابقت نداره کاملا اصلاحات کالون و اصلاحات پیشنهادی لوتر منتها به هر حال داره از مسیحیت یک روایت جدیدی می‌ده که هم در الهیاتش تفاوت داره با پروتستان‌های دیگه


audio: O2wBLLPlhHs_0026.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
و هم در یک سری از آموزه‌های رفتاری و اصلا نگاهش به دنیا اصل صحبت ما تو این ویدیو درباره ایشونه و درباره کالونیسمه چون وقتی که می‌گن که پروتستان‌ها اخلاق پروتستان اینا زمینه‌ساز سرمایه‌داری می‌تونسته باشه درباره کالونیست‌ها بیشتر دارن صحبت می‌کنن مدل فکری و رفتاری و آموزه‌های ایناست که می‌گن زمینه و ابزار سرمایه‌داری رو فراهم کرده


audio: O2wBLLPlhHs_0027.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
چرا؟ یه خرده‌ای منطقش شاید یه خرده عجیب باشه برامون ولی جالبه واقعا واقعا جالبه چرا جالبه؟ اینطوری بهش فکر کنین قبل از اینکه اصلش رو بگم فکر کنید در فضایی که با آمدن لوتر آمده و حالا یه خرده‌ای می‌شه خارج از چارچوب مسیحیتی که تا اون موقع بوده فکر کرد یکی آمده نشسته می‌گه گفته که من فکر می‌کنم الان برای جامعه ما این این این اینا چیزایی هست که خوبه ما لازم داریم که پیشرفت کنیم پیشرفت خوبه


audio: O2wBLLPlhHs_0028.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
و برای اینکه پیشرفت کنیم باید یک سری باورهایی یک سری کارها‌مون رو عوض بکنیم باید اینا رو پیشروتر بکنیم این روایت جدید من از مسیحیت کارکردش اینه اصلا برامون بهتره برای آینده‌مون بهتره این حرف رو آورده زده و چون تو فضای بعد از لوتر بوده این حرف جایگاه پیدا کرده تونسته اصلا مطرح بشه و بعد هم یه عده‌ای این رو پذیرفتن و همینطوری که حالا در ادامه ویدیو می‌بینیم اینا آدمای موثری هم شدن موثر در چی؟


audio: O2wBLLPlhHs_0029.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
در اینکه دنیایی که امروز ما داریم توش زندگی می‌کنیم این شکلی بشه که شد برا همینه که خیلی کالونیسم جالب‌تره از اینی که من فکر می‌کردم یعنی فکر می‌کردم اصلا چیز مهمی نیست هیچی هم درباره‌ش نمی‌دونستم و بعد دیدم که نه داستان مثل همیشه ندانسته‌های ما خیلی خیلی بیشتر از چیزهاییه که می‌دونیم از جمله در چیزهای بسیار مهم چی بود باور این‌ها؟ یه پایه مهم سیستم اعتقادی اینا جبرگرایی بود


audio: O2wBLLPlhHs_0030.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
یعنی چی؟ یعنی اینکه می‌گفتن که آقا سرنوشت ما اصلا از قبل از اینکه به دنیا بیایم معلوم شده معلومه کی بهشت می‌ره کی رستگاره کی نیست از قبل از تولد ما معلوم شده تغییر هم نمی‌شه دادش همینه که هست


audio: O2wBLLPlhHs_0032.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
بعد این اعتقاد رو با یه چرخش عجیبی وصلش می‌کنه به اینکه چطوری آدما رو تشویق کنه به بیشتر کار کردن می‌گه که خب وقتی که شما که فکر کنی که سرنوشت همه از قبل از تولد تعیین شده و تغییرش هم نمی‌شه داد کاری که از دستت برنمی‌آد که خودت رو سعادتمند کنی چیزی که فقط می‌خوای بدونی اینه که آقا من جزو برنده‌ها هستم یا نیستم؟ من جزو خوشبخت‌ها و سعادتمندها هستم یا نیستم؟ این یک تشویش دائمی به تو می‌ده نگرانت می‌کنه


audio: O2wBLLPlhHs_0034.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
تشویش رستگاری برات پیدا می‌شه چیکار باید بکنیم با این تشویش رستگاری؟ این نگرانیه رو چیکارش کنی که از بین ببری؟ شما یه راه داری سرنوشتت رو تغییر نمی‌تونی بدی ولی یه راه داری که بفهمی که رستگار هستی یا نه و اونم اینه که کار کنی خیلی زیاد کار کنی و اگر موفق شدی این نشانه‌ایه از طرف خدا که تو جزو سعادتمندانی یعنی شما اصلا وظیفه‌ت اینه که فرض کنی که سعادتمندی


audio: O2wBLLPlhHs_0035.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
وظیفه اخلاقیته که خودت رو برگزیده بدونی منتخب بدونی و یک لحظه هم در این شک نکنی که برگزیده شدی و در گروه سعادتمندانی و همین رو هم به بقیه نشون بدی ببینی که نشون‌شون بدی که ببین من چقدر کار می‌کنم و چقدر موفقم پس حتما سعادتمندم دیگه وگرنه که نمی‌شد که برای اینکه این رو نشون بدی باید خیلی سخت‌کوش باشی باید خیلی زیاد کار کنی باید خیلی زیاد تلاش کنی که به موفقیت برسی و این موفقیتت بشه نشانه‌ای برای اینکه اون تشویشت رو از بین ببره


audio: O2wBLLPlhHs_0036.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
خیالت رو راحت کنه که به سعادتمندی می‌رسی نهایتش آخرش ته خط موفقیت هم که می‌گه دقیقا منظورمون موفقیت این جهانیه یعنی موفقیت بیزینس موفقیت کسب‌وکار موفقیت در شغل و حرفه شما اگر سخت کوشش بکنی سخت تلاش بکنی و موفق بشی معنیش اینه که این نشانه‌ایه که شما در گروه سعادتمندان بودی و اون سعادت خوشبختی سرنوشتیه که خدا برات از اول رقم زده بوده


audio: O2wBLLPlhHs_0037.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
اما اگر دیدی شلی اگر دیدی پرتلاش نیستی اگر دیدی که اصلا تلاش کردی به موفقیت نرسیدی نشون می‌ده که یا به اندازه کافی تلاش نکردی یا خدا برات شقاوت و بدبختی گذاشته یعنی جزو سعادتمندان نیستی به هر حال


audio: O2wBLLPlhHs_0038.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
رای خدا تغییر نمی‌کنه سرنوشت شما هم تغییر نمی‌کنه ولی حداقل برای اینکه به اون نشانه برسی شما می‌خوای هی تلاش کنی و امروز هم که شکست خوردی دوباره تلاش کنی که موفق بشی چون اگر موفق بشی نشون می‌ده که کارت درسته و می‌تونی اون نشانه رو ببینی یه خرده می‌گم منطقش پیچیده‌ست ممکنه برای ما معنی‌دار هم نباشه واقعا هم مهم نیست به ما که ارائه نمی‌کنه منطقش رو که به یه آدمایی اون موقع ارائه کرده و کار کرده


audio: O2wBLLPlhHs_0039.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
جواب داده و این‌ها پذیرفتن این راه مقابله با تشویش رستگاری رو ازش خریدن ازش پذیرفتن که آره ما وظیفه داریم که به عنوان یک باورمند به عنوان یک معتقد ایمان داریم که ما انتخاب شدیم به عنوان گروه سعادتمند اگر شک کنیم در انتخاب کردن‌مون یعنی افتادیم به راه شیطان و به راه گمراهی خیلی چیز جالبیه واقعا نه حالا به‌خاطر همین الهیاتش و همین سیستمی که طراحی کرده به‌خاطر اینکه ردش رو می‌بینی


audio: O2wBLLPlhHs_0040.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
تا دنیای امروز ردش رو می‌بینیم در روحیه آمریکایی در روحیه جامعه سرمایه‌داری امروز خیلی چیزاش هنوز اکو داره هنوز رگه‌ش مشخصه اصلا باور به اینکه ما مردمان برگزیده‌شده هستیم ما انتخاب شدیم حالا برمی‌گردیم بهش ولی ریشه‌ش اینجاست ایده منتخب بودن توسط خدا یکی از مفاهیم کلیدیه در اندیشه‌های آقای کالون توی حالا خیلی از شاخه‌های دیگه از پروتستان هم هست و حالا چرا ما انتخاب شدیم؟ ما چی شده که ما انتخاب شدیم؟


audio: O2wBLLPlhHs_0041.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
چی‌مون بهتر از بقیه بوده؟ چه تفاوت‌های ذاتی داشتیم؟ هیچی می‌گفتن این محبت خدا بوده خدا محبت کرده و مثلا ما رو انتخاب کرده عنایت کرده ما رو انتخاب کرده یه خرده دقیق‌تر که نگاه کنیم یا یه خرده ساده‌ترش که بکنیم انگار جهان در چشم کاتولیک‌ها اینطوری بوده که یه چرخه‌ای هست که چرخه اینه که شما گناه می‌کنی و پشیمون می‌شی و اعتراف می‌کنی و بخشیده می‌شی تا گناه بعدی


audio: O2wBLLPlhHs_0042.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
که بعد دوباره گناه بکنی و پشیمون بشی و اعتراف بکنی و بخشیده بشی در فاصله مثلا این گناه بخشیده شدن تا گناه بعدی هم شما پاک و سعادتمندی درواقع تا اعتراف بعدی هم پاک و سعادتمندی کالونیسم ولی بخشش رو و نیک‌روزی شما رو می‌ده فقط به دست خدا یعنی شما پیش کشیش برم و اعتراف کنم و اینا کسی رو بخشوده نمی‌کنه اینا باعث بخشش کسی نمی‌شه شما قبل از اینکه به دنیا بیای


audio: O2wBLLPlhHs_0043.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
معلوم شده که اصلا نفرین ابدی نصیبته یا خوشبختی ابدی نصیبته کاری که می‌تونی بکنی اینه که سر دربیاری می‌تونی تقدیر خودت رو بفهمی که چیه چطوری باید بفهمی‌؟ باید به جایگاهت در جامعه و وضعیتت در جامعه نگاه کنی اگر موفقی یعنی جزو سعادتمندانی اگر موفق نیستی یعنی سعادتمند نیستی اصلا قرار نبوده باشی برگزیده نیستی و شما چیکار می‌کنی؟ تلاش می‌کنی طبیعتا که خودت رو برگزیده نشون بدی دیگه یعنی هی کار می‌کنی


audio: O2wBLLPlhHs_0044.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
هی تلاش بیشتر کار بیشتر برای موفق شدن اگر پرتلاش و سخت‌کوش باشی کار کنی تولید ثروت کنی و حالا جلوتر می‌گیم ولخرجی هم نکنی موفق می‌شی یعنی همون سعادتی رو که خدا از اول برات رقم زده حالا می‌تونی نشونه‌ش رو هم ببینی وبر که اینا رو بررسی می‌کنه ماکس وبر جامعه‌شناس بزرگ وقتی که این‌ها رو بررسی می‌کنه در اوایل قرن بیستم می‌گه این نگاه رو مقایسه کنیم با آموزه‌های آیین هندو


audio: O2wBLLPlhHs_0045.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
که یه بخش بزرگیش نه تنها تشویق به این کارها نمی‌کنه بلکه اصلا در مقابل زندگی مادیه درباره پشت کردن به دنیا حرف می‌زنه پشت کردن به همه تجربه‌های این دنیا حرف می‌زنه اون‌هایی که می‌آن یک دنیای دیگری رو برای پیروان‌شون ترسیم می‌کنن که اصل اونه و برای اینکه به اون برسی باید به این دنیا پشت کنی یعنی زندگی مرتاضانه تمجید می‌شه زندگی مادی سرزنش می‌شه نکوهیده می‌شه توش


audio: O2wBLLPlhHs_0046.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
یا وبر می‌گه حتی آموزه‌های کنفوسیوس اونا در نکوهش زندگی مادی و متعلقات این دنیا خیلی حرف توشون هست می‌گن از مادیات رو بگردان بی‌توجه باش به امور مادی یا اصلا شاید لازم نباشه بریم تا تمدن‌های دور شرقی در کاتولیک‌ها هم خیلیا اینطوری بود این زهد جدا شدن از دنیای مادی دنبال تجربه‌های معنوی رفتن یعنی شما فرمان خدا رو می‌خوای اطاعت کنی باید بری عبادت کنی عبادت هم چیه؟ ذکر گفتنه گوشه‌نشینیه


audio: O2wBLLPlhHs_0047.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
کتاب مقدس خوندنه پشت کردن به این دنیاست قصه این بود برای خیلی از کاتولیک‌ها هم ولی جهان معنوی کالون‌ها انگار خیلی گسترده‌تر بود کالونیست‌ها انگار خیلی گسترده‌تر بود دین و مذهب یه چیزی براشون نبود که یکشنبه یکشنبه بری کلیسا مثلا سراغش کل زندگیت همه جنبه‌های زندگیت همه لحظه‌های زندگیت باید معنوی می‌بود عالم براشون محضر خدا بود یعنی دین توشون بود برعکس اون چیزی که ما بعضی وقت‌ها ممکنه فکر کنیم که پس نقش دین رو داشتن کم می‌کردن


audio: O2wBLLPlhHs_0048.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
دین نقش مهمی هم اتفاقا داشت منتها دو تا جهان‌شون از هم جدا نبودن جهان مادی و معنوی اونطوری عبادت می‌گفتن اصلا یعنی خدمت به خدا و چطوری بفهمیم به خدا داریم درست خدمت می‌کنیم یا نه؟ با اینکه ببینیم در حرفه و شغل‌مون می‌تونیم اونقدری کار کنیم که موفق بشیم یا نه اونی که سخت‌کوش‌تره به خدا نزدیک‌تره چون فرمان خدا همینه که بچسب به کار بچسب به کاسبی تا می‌تونی پول دربیار این کار رو که بکنی و موفق بشی نشونه اینه که سعادتمندی


audio: O2wBLLPlhHs_0050.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
و ممکنه باز به گوش ما یه خرده‌ای جالب باشه عجیب باشه بسته به اینکه چقدر باهاش آشنا باشیم برا من ناآشنا عجیب بود که چطوری کسب درآمد رو عبادتش کردن چطوری نگاه کرد و تعریف کرد که اینو به عنوان عبادت پذیرفتن ازش؟ این نگاه به شغل و حرفه رو کالون از کتاب مقدس درآورده بود یعنی چی؟ گفتیم کتاب مقدس رو ترجمه کرده بود لوتر به آلمانی دیگه


audio: O2wBLLPlhHs_0052.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
به عنوان شغل به عنوان پیشه الان انگار بیشتر معنی می‌ده ولی اون موقع بیشتر کار خدایی فهمیده می‌شد یعنی کاری که خدا خواسته اراده و خواست خداست


audio: O2wBLLPlhHs_0054.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
این خواست خداست که خواسته که مثلا من این کار رو بکنم یه خرده از شغل ببینیم یه مرحله دیگه‌ست یا حداقل یه جور نگاه دیگه‌ست به شغل من مطمئنم معادل فارسی خوب هم داره من هرچی فکر کردم یادم نیومد براش اگر کسی تونست کمک کنه حتما کامنت بذارین اینکه اصلا خدا از ما می‌خواد که به همین شغله بچسبیم و با موفق شدن توی این عظمت خدا رو نشون بدیم ندای الهی این بوده ندا یعنی یه کسی داره صدا می‌کنه دیگه


audio: O2wBLLPlhHs_0055.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
یه کس دیگری داره صدا می‌کنه شغل رو وصل کردن به ندای الهی ابتکار مفیدی بوده انگار و برای همینم این ارزش شد کار، کسب درآمد، ثروت درآوردن از کار پول درآوردن از کار ارزش شد به شرطی که نری باهاش هر چیزی بخری برای مصرف کردن بیشتر نه این اتفاقا اونجاییه که سرمایه‌داری مدرن جدا شده از اون چیزی که مثلا اول سرمایه‌داری بوده و این اخلاق پروتستان خیلی زمینه‌سازی کرده براش


audio: O2wBLLPlhHs_0056.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
چون امروز سرمایه‌داری که ما می‌شنویم بیشتر در کنارش مصرف رو هم داریم دیگه مصرف خیلی زیاد وبر اینطوری که ما فهمیدیم می‌گه که اون چیزی که باعث می‌شه نظام اقتصادی سرمایه‌داری درست بشه مصرف نیست پول درآوردنه انباشت ثروته اخلاق کالونی همونطوری که می‌گه برو کار کن و پول دربیار از اینورم می‌گه که با پولت چه کار نکن می‌گه با این پول نباید بری طلا بخری جواهر بخری این پول رو سرمایه‌گذاری باید بکنی اون ثروتی که با سخت‌کوشی به دست آوردی رو


audio: O2wBLLPlhHs_0057.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
قرار نیست مصرف کنی هزینه تجملات بکنی این قراره باعث تولید ثروت بیشتر بشه توی ویدیوی هلند هم اشاره کردیم که کالونیست‌های هلند از تجارت پول درمی‌آوردن ولی مذهب‌شون می‌گفتش اینو نبری باهاش خونه بخری لباس بخری طلا بخری تجملات بخری می‌تونی جنس بخری ولی باید مثلا کالای طبیعی بخری چیزی بخری که دست‌ساز بشر نباشه مثل صدف یا مثل همون گل لاله که اون مصیبت گل لاله رو سر هلند آورد


audio: O2wBLLPlhHs_0058.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
و همینم رونق داد اصلا به بازار گل لاله هلند و جنون لاله در هلند دیگه یعنی ولی اصل حرف این بود که پول نه تنها کثیف نیست پول درآوردن نه تنها شما رو آلوده نمی‌کنه بلکه اصلا وظیفته باید پول دربیاری که بتونی باهاش بیشتر پول دربیاری که نشون بدی به خودت و به بقیه که برگزیده خداوند هستی و بعدش هم اینکه با این پولت چه کار کنی خیلی مهمه از این پول باید استفاده کنی برای پول بیشتر درآوردن


audio: O2wBLLPlhHs_0059.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
خیلی چرخش بزرگیه در نگاه به کار و به شغل و اصلا من هی تکرار دارم می‌کنم چون واقعا خیلی برام جالبه تا قبل از این کار معنیش برای خیلی‌ها حداقل برای خیلی از مومنین تو دستگاه‌های اخلاقی و ایمانی معنیش آلودگی به امور دنیا بود یعنی آدم قرون وسطایی اگر می‌رفت سراغ کار می‌رفت که نیازهای اولیه‌ش رو برآورده کنه این شاید فهمش هم برای ما سخت باشه شاید هم نباشه نمی‌دونم شاید اصلا بستگی داره به اینکه


audio: O2wBLLPlhHs_0060.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
تو چه شرایطی هستیم و کجا هستیم ولی من فکر می‌کنم این طرز تفکر مال یه دنیای دیگه‌ست که من فقط انقدری کار می‌کنم که واقعا نیاز دارم فکر کن مثلا من با روزی دو ساعت کار سه ساعت کار خیالم از غذا و سرپناه راحته دیگه بیشتر از اون کار نمی‌کنم هوا می‌کنم اصلا ایده‌ال این بوده که شما دستت رو انگار به کار آلوده نکنی برای همینم سلسله مراتب جامعه رو که می‌دیدی اونایی که بالا بودن اونایی بودن که شغلی نداشتن کاری نمی‌کردن کشیش‌ها رو می‌دیدی اون بالا نشستن زمین‌دارها رو می‌دیدی نشستن


audio: O2wBLLPlhHs_0061.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
اینا دست‌شون به کار آلوده نمی‌شد نیروی کاری داشتن که براشون کار می‌کرد و ثروت درست می‌کرد اینا ثروت رو می‌گرفتن خرج طلا و جواهر و تجملات و این‌ها داشتن می‌کردن کالون الان اومده بود اینو داشت تغییر می‌داد یه طوری که نونوا و کشاورز و بقال و فروشنده و هر کسی که شغلی داشت سرش بالا بود نه اینکه من دستم به کار آلوده‌ایه من دستم به مال دنیا آلوده‌ست نه نه نه سرش بالا بود که من دارم یه کاری می‌کنم یعنی دارم یه عبادتی می‌کنم


audio: O2wBLLPlhHs_0062.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
پس دارم یک قدمی برمی‌دارم برای نزدیک‌تر شدن به خدا و گرفتن نشونه از خدا دعوت‌شون می‌کرد کالون که بیشتر وقت بذارن برای کار بیشتر کار کنن بیشتر انرژی بذارن پول بیشتر دربیارن اینو اگر که علاقه بیشتر دارین توی توضیحات براش منبع چند تا گذاشتیم ببینید مخصوصا درباره دو تا موضوع


audio: O2wBLLPlhHs_0064.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
که قرن‌های 16 و 17 پا گرفت و اصلا شد نگاه جدیدی به کار کردن که شبیه‌تره به اون کاری که ما امروز می‌کنیم


audio: O2wBLLPlhHs_0066.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
بخونید به نظرم خیلی موضوع جالبیه خیلی موضوع جالبیه ما که همین امروز مثلا سعی می‌کنیم هی بهره‌بری رو ببریم بالا بیشتر کار کنیم بهتر کار کنیم سود رو بیشتر کنیم بنیان سرمایه‌داری این چیزاست دیگه اینا خیلیاش از اینجا می‌آد و تلاش وبر هم اینه که همین تغییر رو توضیح بده که مایی که اونطوری نبودیم چی شد که اینطوری شدیم می‌گه این پرش بزرگ رو این قدم فیلی گنده رو می‌دونی ما با چی برداشتیم؟ با اخلاق پروتستان ما که می‌گم منظور جامعه غربه


audio: O2wBLLPlhHs_0067.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
اخلاق پروتستان بوده که باعث شده که ما از اون آدم که کار براش اونطوره بشیم این آدم کجا می‌شه نمونه این رو خیلی واضح دید؟ خود وبر می‌گه در نوشته‌های بنجامین فرانکلین که از موثرترین آدم‌هاست در شکل گرفتن آمریکا یه ویدیو ما کامل درباره فرانکلین صحبت کردیم تو ویدیوهای دیگه تاریخ آمریکا هم ازش گفتیم می‌گه این نوشته‌ها رو که بخونی وبر یه تیکه مفصل تیکه‌های مفصلش رو نقل می‌کنه توی کتابش مستقیم می‌گه این‌ها رو که بخونی


audio: O2wBLLPlhHs_0068.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
می‌بینی که نگاه آدم‌های مذهبی در این سطح به کار چی بوده که مومن باید چیکار کنه؟ کار کار کار پرهیز از بطالت انقدر کار کنی که دیگه نتونی دیگه هیچ کاری نکنی دو دقیقه نتونی بیکار بشینی


audio: O2wBLLPlhHs_0069.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
باز یه خرده ممکنه برای ما آشنا باشه که مثلا نمی‌دونیم دو ساعت وقت خالی داریم حتی نمی‌دونیم چطوری پرش کنیم باید یه کاری بکنی و این باید یه کاری بکنیم یه زمانی شاید کار می‌کردیم توش و الان اینو حالا می‌ریزیم توی نتفلیکس و توی اینستاگرام و توی توییتر و اینجور جاها ولی شاید از همون می‌آد که دو ساعت واقعا نمی‌تونیم خودمون با فکرامون تنها بشینیم کالون می‌گفت به پیروانش که بیکار نشینین ایمان‌تون به فنا می‌ره کار کنین همه‌ش


audio: O2wBLLPlhHs_0070.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
وقتی همه‌ش کار کنی فرصت نداری فکر کنی به اینکه حالا من سعادتمند هستم نیستم اون تشویش رستگاری هم می‌ره از ذهنت بیرون دیگه فرصت نمی‌کنی بهش فکر کنی


audio: O2wBLLPlhHs_0071.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
و وقتی همه‌ش کار کنی و پول دربیاری و از اونور آموزه‌های دینیت اجازه هم نده که بری تجملات بخری زندگی پر زرق‌وبرق درست کنی چیکار می‌کنی؟ پول رو نمی‌تونی بخوابونی گوشه خونه نمی‌تونی طلا بخری اینا می‌ری تشویق می‌شی که پولو بیاری تو کار کار بیشتر برای تولید پول بیشتر که باز با اون تولید کنیم پول بیشتر نه چون لازم داری بلکه چون وظیفه خودت می‌دونی اینو


audio: O2wBLLPlhHs_0072.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
نه تنها شما به عنوان وظیفه اخلاقی می‌ری کار بیشتر می‌کنی پول بیشتر درمی‌آری که حتی با این بیشتر کار کردن و بیشتر پول درآوردن و این کارهات جایگاه و منزلت اجتماعی خودت رو هم بالا می‌بری احترام پیدا می‌کنی قبلا هم آدمایی بودن که زیاد کار می‌کردن پول زیاد درمی‌آوردن ولی اولا که از نگاه اخلاقی این کارو نمی‌کردن به عنوان یه وظیفه اخلاقی این کار رو نمی‌کردن بعدش هم اینکه در مقابلش قدرت به‌دست می‌آوردن


audio: O2wBLLPlhHs_0073.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
هم جاهای دیگه دنیا هم در اروپا قدرت به‌دست می‌آوردن احترام اجتماعی به‌دست نمی‌آوردن این خیلی تغییر گنده‌ایه واقعا و من فکر می‌کنم که برا ما شاید وقتی بهش دقیق بشیم یه خرده آشنا هم باشه ما دیده باشیم ما نشانه‌هایی از هر دو جورش رو دیده باشیم ما دنیای خودمون رو داریم فرهنگ خودمون رو داریم فرهنگ دنیای غرب رو هم بهش


audio: O2wBLLPlhHs_0074.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
جلوی چشم‌مون هست و داریم می‌بینیم و هی بهش نزدیک شدیم دور شدیم نزدیک شدیم دور شدیم اونم برامون غریبه نیست و فکر کنم حتی بعضی از این تفاوت‌ها رو اونجا هم بتونیم ببینیم ولی رد بشیم از این رد بشیم این چیزایی که تا حالا گفتیم خیلی کلی بود و اینا با یه توضیحاتش سعی کردیم که متوجه بشیم که اصلا اخلاق پروتستان که وبر می‌گه یعنی چی اما حالا بیایم یه کم نگاه‌مون رو جزئی‌تر کنیم ببینیم در عمل این اخلاقیات که می‌گه اینطوری شده و اینا چه تغییراتی در جامعه به وجود آوردن


audio: O2wBLLPlhHs_0075.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
یعنی اثر واقعی‌شون در جامعه چی بوده؟ به عنوان نمونه اول بریم ببینیم که چی شد ساعت‌سازی در سوئیس اوج گرفت؟ اصلا سوئیس شد مهد ساعت‌سازا این مربوطه به داستان ما از سه جهت هم مربوطه از سه جهت رد پای این کالونیسم می‌رسه به ساعت‌سازی در سوئیس


audio: O2wBLLPlhHs_0076.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
ظهور کالونیسم می‌رسه به ساعت‌سازی در سوئیس یک، حواس‌مون باشه کالون خودش از فرانسوی‌هاییه که می‌ره سوئیس یعنی آزار و اذیت و این حرفا می‌شه اونجا و عرصه در فرانسه تنگ می‌شه به پروتستان‌ها این مهاجرت می‌کنه می‌ره به سوئیس سوئیسی که از قبلش هم پروتستان‌های دیگری از جاهای دیگه آمدن توش پس هم کالون می‌آد هم از فرانسه پروتستان‌های دیگری که دارن تحقیر می‌شن و اذیت می‌شن و اینا می‌آن به سوئیس که خیلیاشون صنعتگرن که خیلیاشون تاجرن


audio: O2wBLLPlhHs_0077.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
انقدی که اصلا می‌گن اقتصاد فرانسه از این ضربه خورد و صنعتی شدن فرانسه به تاخیر افتاد به‌خاطر اینکه این‌ها رانده شده بودن عملا جامعه تحمل‌شون نکرد و اینا رو فرستادن و اینا فرار کردن یا انتخاب کردن که برن سوئیس زندگی کنن پس این صنعتگرا و خود کالون آمدن به سوئیس در سوئیس چی وجود داشت اون موقع؟ از قبل صنعت جواهرسازی وجود داشت صنعت جواهرسازی که بعدا شد پایه صنعت ساعت‌سازی وجود داشت در سوئیس منتها الان آموزه‌های جدید این‌ها داشت می‌گفتش که


audio: O2wBLLPlhHs_0078.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
جواهرات و زیورآلات و تجمل و این حرفا خوب نیست اینم کمک کرد که اون مهارت‌های اینا راهش رو پیدا کنه در بازار جدید در صنعت جدید و اونم ساختن ساعت که نیاز به ساعت چرا زیاد شده بود؟ چرا یه همچین بازاری برا ساعت به وجود آمد؟ چون حالا وقت‌شناسی مهم‌تر شده بود چون وقتی شما می‌خوای بیشتر کار کنی می‌خوای متعهدتر باشی منظم‌تر باشی بیشتر نیاز داری وقتت رو دقیق بدونی


audio: O2wBLLPlhHs_0079.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
دیگه کافی نیست که بگیم صبحه یا ظهره یا عصره یا شبه وقت برامون یک مسئله دقیق‌تری داره می‌شه این نیاز اون مهارت این آدم‌ها و صنعتگرا این جامعه سوئیس شد جایی که ساعت‌سازی توش اوج گرفت


audio: O2wBLLPlhHs_0080.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
حالا ممکنه که بعضیا فکر کنن که مثلا این صنعت ساعت‌سازی خیلی خاصه یک صنعت خاصیه که ما رد مثلا اخلاق کالونیستی رو توش دیدیم


audio: O2wBLLPlhHs_0081.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
و زیاد داریم از یک نمونه چیزای زیادی داریم می‌خونیم ولی یک پژوهشگرایی هستن که اینا اصلا می‌گن منشا انقلاب صنعتی در بریتانیا هم پروتستانتیسم بود و نه فقط اینکه اخلاق پروتستانی که سخت‌کوشی و صرفه‌جویی و وقت‌شناسی و اینا رو ترویج می‌کرد نه اینکه پروتستان‌ها جاهایی براشون عرصه تنگ شد باعث شد که مهاجرت بکنن به سرزمین‌هایی مثل انگلستان


audio: O2wBLLPlhHs_0082.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
چون این‌ها خیلی‌هاشون صنعتگران ماهری بودن چون اعتقادات‌شون تشویق‌شون می‌کرد به کار و کار و کار و کار این کمک کرد امکانی درست کرد در کنار عوامل دیگه که مثلا صنعت نساجی هم اونجا متحول بشه و در ادامه‌ش تحول بزرگتری در صنایع دیگه اتفاق بیفته منجر بشه به اون چیزی که بهش می‌گیم انقلاب صنعتی بین 100 تا 140 هزار پناهنده پروتستان وارد انگلستان شدن در سال‌های منتهی به شروع انقلاب صنعتی


audio: O2wBLLPlhHs_0083.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
و بیشتر اینا آدمایی‌ان که اخلاقیات پروتستانی رو پذیرفته بودن درونی کرده بودن یعنی نگاه‌شون به زندگی به کار به دنیا از دریچه آموزه‌های کالون شده بود با همون اخلاقیات پروتستانی رفته بودن انگلیس و اونجا شروع کردن به کار زیاد کار بسیار زیاد و تلاش خیلی زیاد کاری که براشون الان می‌دونیم نشونه عبادته تقواشونه به جای اینکه برن یه گوشه‌ای صومعه بشینن مثلا ذکر بگن این‌ها باید کار می‌کردن دین‌شون این بود باید با پشتکار کار می‌کردن


audio: O2wBLLPlhHs_0084.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
با جدیت کار می‌کردن که نشونه سعادت‌شون بیاد نه که همه انقلاب صنعتی نتیجه فعالیت پروتستان‌ها بوده طبعا اینو داریم نمی‌گیم ولی حرف اینه که روحیه این‌ها و اخلاقیاتی که این‌ها به این خاطر داشتن از عوامل اثرگذار بودن اثرشون کاملا محسوسه در گزارش‌های تاریخی هست و به جز اینکه اینا خودشون سخت‌کوش بودن و پرکار بودن یک شبکه‌ای هم اینا درست کرده بودن شبکه پروتستان دیاسپورا یک شبکه فراملی


audio: O2wBLLPlhHs_0085.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
انگار که پروتستان‌های دور از وطن رو به هم وصل می‌کرد اینترنشنال می‌شدن اینا با هم مبادله تجاری می‌کردن با هم بده‌بستون داشتن تو این شبکه خودشون رشد می‌کردن باز شبکه می‌گیم ذهن‌مون تو سازمان مخفی و فلان و این‌ها نره دیگه لزوما این نیست واقعا شبکه خیلی وقت‌ها در سطح‌های دیگری کار می‌کنه اینا کمک کردن که جامعه‌های پروتستان رشد کنن و موفق باشن چرا؟ چون موفق شدن‌نشون نشانه رستگاری و سعادت‌شون بود


audio: O2wBLLPlhHs_0087.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
می‌بینیم دیگه وقتی داریم اثر کالون رو بررسی می‌کنیم و تفکرات کالونیستی رو بررسی می‌کنیم فقط خود ایده‌ها و آموزه‌ها و الهیاتش نیستن برخوردی هم که جامعه باهاش کرده و خود این مومنین هم کارایی که کردن اینا حالا اثرات مرحله 2 و 3 گذاشتن یه جای دیگه‌ای که البته دیگه از خود ایده‌های کالون بود اثر گذاشت روی انقلاب صنعتی این بود که مسئله ربا رو حل کرد یعنی یه راه‌حلی برای مسئله ربا داد


audio: O2wBLLPlhHs_0088.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
اینم خیلی کمک کرد به اینکه مثلا بانک‌های انگلیسی شکل بگیرن اینم یکی از اون جاهایی هم هست که لوتریست‌ها از کالونیست‌ها جدا می‌شن یعنی نگاه به ربا یه چیز دوراهیه یک دوراهی تعیین‌کننده‌ست لوتر به سود پول به ربا نگاه مثبتی نداره نگاهش خیلی به کاتولیک‌های قرون وسطی و اینا نزدیکه ولی کالون انگار متوجه شده که این اثر اقتصادی داره و برای همینم می‌گه که ربا ذاتا بد نیست


audio: O2wBLLPlhHs_0089.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
ربا ذاتا پدیده شری نیست کسی که پول قرض می‌ده می‌تونه بعدا پولش رو با یه بهره‌ای پس بگیره اگه این کارو بکنه اگر کسی بهره پول بگیره گناه نکرده اینکه گناه داره می‌کنه یا داره نمی‌کنه بستگی داره به نیتش نیت قرض‌گیرنده و نیت وام‌دهنده این نگاه یک مسیر جدیدی باز کرد در تجارت و در اقتصاد و در این دنیای جدیدی که درست شد


audio: O2wBLLPlhHs_0091.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
بانک انگلیس هم تاسیس شد و بعدا هم که دیدیم که چه بانک مهمی شد همین بانکه که اسکناس می‌آد چاپ می‌کنه اولین بار با پشتوانه طلا یک نقش مهمی داره در اینکه بریتانیا یک ثبات مالی پیدا بکنه چرخ صنعت و تجارت بهتر بچرخه و اون انقلاب صنعتی که داریم می‌گیم شکل بگیره مستحکم بشه پاش محکم‌تر بشه داریم مثال می‌زنیم دیگه اول یه سری ایده‌های کالونیستی و این حرفا رو گفتیم و حرف وبر رو گفتیم حالا داریم مثال می‌زنیم مثال ساعت رو زدیم


audio: O2wBLLPlhHs_0092.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
مثال انقلاب صنعتی رو زدیم یک مثال خیلی برجسته دیگه که باز یک سری کنجکاوی مهم رو می‌تونه جواب بده قصه تولد آمریکاست اینم یکی از اون جاهاییه که اخلاق پروتستانی رو حیفه که اگر اینو در ترکیب با اون نبینیم خیلی دیدمون رو ممکنه باز بکنه کالون متفکر قرن شونزدهمی بود از نیمه قرن 16 خیلی اینورتر نیومد 1564 مرد یعنی 50 سال هنوز مونده که اولین انگلیسی‌ها برن آمریکا برای جاگیر شدن


audio: O2wBLLPlhHs_0093.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
بعد از اینکه ایشون مرد طرفداراش بیشتر شدن شاخه‌های مختلف و جدیدتری درست کردن یکی از این شاخه‌های پروتستان پاک‌دینان بودن


audio: O2wBLLPlhHs_0095.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
اینا بیشتر اعتقادات‌شون پایه‌ش همون اخلاقیات کالونی بود و البته خب حالا یه شباهت‌هایی داشتن با بقیه تفاوت‌هایی داشتن با بقیه کار اون تفاوت‌های الهیاتی و عقیدتی و ایناشون کار ما نیست واقعا نمی‌خوایم توش بریم منتها این پیوریتن‌ها در انگلیس یک کلیسای جدیدی درست کردن که خیلی جامعه نپذیرفت‌شون


audio: O2wBLLPlhHs_0096.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
و بعد اوایل قرن 17 اینا دیدن که شرایط داره براشون سخت می‌شه آزار و اذیت داره زیاد می‌شه یه گروهی هم شروع کرده بودن می‌رفتن سوار کشتی می‌شدن می‌رفتن آمریکا اینا هم می‌افتن تو این فکر که بریم ما هم آمریکا بریم به دنیای جدید اونجا از نو یه جامعه‌ای رو اینطوری که خودمون می‌دونیم درسته و باید باشه بسازیم یکی از گروه‌هایی که از انگلیس رفتن و مستقر شدن در این مستعمره‌های آمریکایی


audio: O2wBLLPlhHs_0097.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
در ساحل شرقی آمریکا همین پیوریتن‌ها بودن اینا بودن که رفتن نیوانگلند رو آباد کردن نیوانگلند رو ساختن اینا بودن که بیش از همه جا متمرکزتر از همه جا رفتن در ماساچوست ساکن شدن تصورشون این بود که ما برگزیده هستیم ما انتخاب شده هستیم خدا انتخاب‌مون کرده و حالا که نمی‌ذارن تو انگلیس اون کاری رو که می‌خوایم بکنیم رو بکنیم بریم برا خودمون یه سرزمین جدیدی بسازیم اونجا رو آباد کنیم اونجا دور هم جمع می‌شیم مشغول زندگانی می‌شیم


audio: O2wBLLPlhHs_0098.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
این زندگی‌مون توام با موفقیت مادی می‌شه چون سرنوشتیه که خدا برامون رقم زده حالا می‌بینیم نشونه‌ش رو هم وقتی خیلی تلاش کنیم موفق شدیم نشونه‌ش هم معلوم می‌شه پس بریم آمریکا حتی وقتی در انگلیس انقلاب صنعتی گسترش پیدا می‌کنه یکی از گروه‌هایی که تو اون شبکه تجارت فراملی گفتیم کمک می‌کردن به اینکه چرخ انقلاب بچرخه در انگلیس همین پاک‌دینان ساکن نیوانگلند بودن بنجامین فرانکلین از همین پاک‌دینان بود از ماساچوست نبود


audio: O2wBLLPlhHs_0099.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
قصه‌ش رو حالا جای دیگه گفتیم و گفتیم وقتی وبر داره از روح سرمایه‌داری حرف می‌زنه یک مثال بارزی که اصلا براش می‌بینه و هی ازش نقل‌قول می‌کنه بنجامین فرانکلینه و نوشته‌های اونه درباره ثروت درباره مال‌اندوزی درباره اینکه با پول چه کار باید کرد چقدر باید کار کرد توصیه‌های بنجامین فرانکلین و می‌گه که ببینید و می‌بینیم و درست هم هست که چقدر این نوشته‌ها و اینطوری نگاه کردن به پول به کار اثر داره در شکل‌گیری روحیه آمریکایی و اخلاق آمریکایی


audio: O2wBLLPlhHs_0100.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
ماساچوست می‌شه یکی از صنعتی‌ترین یکی از پیشروترین ایالت‌های آمریکا در ادامه هم در تجارت خیلی پیشرو می‌شه کارخونه‌های صنعتی اینجا متولد شدن و بعدا که آمریکا مسیرش از کشاورزی و تجارت مواد خام و اینا رفت به سمت صنعتی شدن در واقع داشت الگوی نیوانگلندی رو می‌گرفت برای کل سرزمین آمریکای مدرن اثر نیوانگلند البته زودتر از این هم معلوم بود تو شروع ماجرای استقلال آمریکا هم


audio: O2wBLLPlhHs_0101.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
اختلاف بین مستعمره‌نشین نیوانگلند و پادشاهی بریتانیا سر قوانین تجارت و مبادلات و این حرف‌ها بود که یک نقطه‌ای شد که بین آمریکایی‌ها نشون داد که ما دیگه نمی‌خوایم تحت حکومت بریتانیایی باشیم که اونور اقیانوس نشسته خیلی مفصل‌تر می‌شه صحبت کرد با جزئیات خیلی بیشتر می‌شه نشانه‌های اخلاق کالونی رو در روحیه آمریکایی دید و اینکه چطوری این اخلاقیات شده پایه‌های ارزش‌های آمریکایی


audio: O2wBLLPlhHs_0102.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
ولی به نظرم ما همین حدش بهمون یه دید خوبی می‌ده و حالا اگر کنجکاوی تازه‌ای شد برامون شاید بعدا بیشتر هم سراغش رفتیم ولی همین چند تا مثال نشون‌مون داد که اصلاحات مذهبی جامعه غرب رو فقط مسئله مذهبش رو عوض نکردن دامنه تغییرات خیلی گسترده‌تر بود خیلی گسترده‌تر بود تو انگلیس دیدیم تو سوئیس دیدیم تو فرانسه دیدیم تو تاسیس و شکل‌گیری آمریکا دیدیم یک مروری بکنیم که چی گفتیم تو این ویدیوی طولانی


audio: O2wBLLPlhHs_0103.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
و به نظرم خیلی خیلی مهم درباره تاریخ تولد چیزی حرف زدیم که ما به اسم سرمایه‌داری می‌شناسیمش و معمولا می‌ذارنش نیمه قرن 16 و قرن 17 در دنیای غرب در اروپا و در آمریکا رفتیم سراغ این جواب این سوال که چرا؟ یعنی چی شد که اونجا به وجود آمد سرمایه‌داری این شکلیش؟ چه ویژگی چه مجموعه اتفاقات و ویژگی‌هایی باعث شد که سرمایه‌داری در غرب رشد بکنه؟ غرب چی داشت که شرق نداشت؟


audio: O2wBLLPlhHs_0104.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
این البته یه پرسشیه که خب یک جواب نداره نمی‌شه فقط روی یک ویژگی دست گذاشت گفت تنها عامل این بوده اثرگذارترین عامل این بوده ما تو این ویدیو یه نگاهی کردیم به یکی از ویژگی‌های فرهنگ غربی که کمک کرده به گسترش سرمایه‌داری و درباره اخلاق پروتستانی و کالونیستی صحبت کردیم درباره ثروت‌اندوزی در عین فروتنی و سخت‌کوشی و دیدیم که اصلاحات مذهبی در مسیحیت


audio: O2wBLLPlhHs_0105.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
جهان‌بینی اروپای غربی، آمریکا دنیای غرب رو چطوری عوض کرد و تاثیراتش چقدر تاثیرات پردامنه‌ای بود دیگه نه فقط در مذهب که در اقتصاد در صنعت، در فرهنگ و در سیاست


audio: O2wBLLPlhHs_0106.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
البته هستن کسایی که این دیدگاه رو کلا قبول ندارن می‌گن که اخلاق کالونی کمکی به روحیه سرمایه‌داری نکرد که هیچ اصلا سرمایه‌داری به رغم این اخلاق و غل‌وزنجیرهاش تونست پا بگیره و گسترش پیدا بکنه ولی حالا ما فعلا داشتیم به اون قصه می‌پرداختیم و سعی می‌کردیم که یک دیدی از همون نظر وبر بگیریم و برای خود من یک نگاهی به این هست که خیلی جالب‌ترش می‌کنه من اینطوری بهش فکر کردم فکر کردم که در قرن 16


audio: O2wBLLPlhHs_0107.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
بعد از اینکه مارتین لوتر کلیسای کاتولیک رو به چالش کشیده یک دری باز شده برای اصلاح یک سری از باورها و رویه‌ها یه کس دیگری به نام ژان کالون فکر کرده که به نظر من ما باید پیشرفت کنیم ما باید بسازیم که پیشرفت کنیم برای اینکه بسازیم باید بیشتر کار کنیم چیکار کنیم که بیشتر کار کنیم همه بیشتر کار کنن؟ باید کار کردن ارزش بشه چطوری باید ارزش بشه؟


audio: O2wBLLPlhHs_0108.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
چطوری باید مردم رو تشویق کرد به کار و تولید بیشتر؟ باید اینا رو آورد تو دین من بیام حالا که فضا باز شده یه روایت جدیدی از مسیحیت بدم که دیگه توش کناره‌گیری از دنیا ارزش نباشه پشت به مال دنیا کردن ارزش نباشه مردم برای سعادت اون دنیاشون هم که شده مشغول به کار بشن و خیلی کار بکنن این راه پیشرفت ماست و راه اتفاقا بهتر شدن وضعه


audio: O2wBLLPlhHs_0109.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
من وقتی اینطوری بهش نگاه می‌کنم نمی‌گم که اینطوری فکر کرده و این کارو کرده ها ولی از اینجایی که من دارم نگاه می‌کنم می‌شه اینطوری دیدش و خیلی جالبه که اون الهیات اون آموزه‌ها این‌ها درست شد آدم‌هایی آمدن این‌ها رو پذیرفتن مومن شدن بهش و انقدر اینا آدمای موثری بودن که وقتی 300 سال بعدش هم یه جامعه‌شناسی مثل وبر برگشت نگاه کرد ببینه که چی شده سرمایه‌داری در دنیای غرب پا گرفته یه توضیحی که براش پیدا کرد


audio: O2wBLLPlhHs_0110.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
در مقابل حالا مثلا تئوری مارکس که ما اینجا سراغش نرفتیم حضور این آدم‌ها و باورها و کاراشون بود آدمایی که از بقیه‌ی مسیحی‌ها جدا شدن کم‌کم تو یه جاهایی مثل انگلستان توی یه جاهایی مثل آمستردام اینا پا گرفتن یه خرده در شکل‌گیری سرمایه‌داری و رونق هلند در رونق انگلستان و انقلاب صنعتی نقش این‌ها رو می‌شه دید و وقتی هم که اونجا ماندگار نشدن نهایتا راهی دنیای جدید شدن


audio: O2wBLLPlhHs_0111.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
اونجا رو ساختن اونطوری که می‌خواستن بشه اینا می‌شن از اولین اروپایی‌هایی که آمدن آمریکا و جامعه جدید درست کردن و این شهر نمادینی رو که با اخلاقیات خودشون می‌خواستن اونجا در نیوانگلند شکل دادن فوق‌العاده این نگاه برای من جالب و تازه بود


audio: O2wBLLPlhHs_0112.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
دو تا یادآوری بکنم دیگه ویدیو رو ببندیم یکی اینکه اینا یادآوری تکراریه ولی لازمه اینا برداشت ماست از نظرات ماکس وبر در اول قرن بیستم طبعا بدیهتا اینا به این معنی نیست که هرچی که اینجا گفتیم یا هرچی وبر گفته ما داریم می‌گیم که درسته یعنی درست بودنش رو همه پذیرفتن نه این جواب وبره به سوالی که مارکس بهش جواب دیگری داده و دیگرانی قبلش و مخصوصا بعدش جواب‌های دیگری دادن ما الان سراغ این رفتیم


audio: O2wBLLPlhHs_0113.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
از جمله چون چند تا از موضوعات ما رو به هم وصل می‌کرد حالا از تاریخ آمریکا و تاریخ هلند و مسیحیت و بنجامین فرانکلین تا سوال‌های کلی‌تری که داریم که مثلا چرا بعضی از کشورها اونطور بعضی از کشورها اینطور؟ نظرای دیگه هم طبعا هست و از همین نظرات حالا تفسیرهای دیگری هم این یک و دو این حرف‌ها معنیش این نیست که همه اون آموزه‌ها و باورهای کالونیست‌ها که زمینه‌ساز سرمایه‌داری شد همه مثبت بودن ما وارد اون قصه نشدیم اصلا


audio: O2wBLLPlhHs_0114.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
خود وبر یه مقداری شده درباره قفس آهنین اونطوری که معروف بود و می‌گفتن حرف زده در عمل هم دیدیم که همین سیستم چطوری می‌تونه طبقاتی شدن جامعه رو توجیه کنه افزایش شدید نابرابری رو حتی می‌تونه براش توجیه بیاره برسه اصلا به یه جایی که خب اگر پول داشتن من نشانه اینه که من رستگارم شاید پول نداشتن تو هم نشانه اینه که تو هم رستگار نیستی دیگه


audio: O2wBLLPlhHs_0116.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
می‌دونم که دامنه حرف گسترده‌تر از اینه دقایقش هم خیلی بیشتر از اینه ولی برای کنجکاوی که من الان داشتم همینقدر به نظرم بسه و کافیه ما سراغ اون اشکالاتش جنبه‌های دیگه‌ش این زاویه‌ش اون زاویه‌ش اونا الان نمی‌خوایم بریم این ویدیو رو نتیجه یه کنجکاوی چند هفته‌ای ما ببینین درباره یک موضوعی که برامون تازه بود و بسیار جالب من تا همین چند وقت پیش انقدر چیزی از این نمی‌دونستم که توی ویدیوی گل لاله هلند


audio: O2wBLLPlhHs_0118.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
کالونیسم خیلی تاکید داره روی سخت‌کوشی و کار کردن زیاد و این حرف‌ها و بعد از کامنت‌های شما متوجه اشتباهم شدم و گفتم برم ببینم که ایشون کی بوده که آدم مهمی بوده و اون تحقیقات وصل شد به موضوع پروتستان تاریخ مذهب در اروپا که یه خرده نگاه کرده بودیم بهش از یه طرف دیگه به پدران بنیان‌گذار به هلند و اینا کم‌کم شد یه قطعه مهمی از این پازل بزرگی که داریم سعی می‌کنیم درست کنیم اطلاعات ما درباره این موضوع مهم زیاد نیست


audio: O2wBLLPlhHs_0119.opus
source: youtube
source_id: O2wBLLPlhHs
invalidation: VALID
text:
مثل همیشه احتمال اشتباه توش هست اگر شما متخصص هستین یا مطالعه مفصل‌تری داشتین نکته اشتباه یا تکمیل‌کننده‌ای اگر توش دیدید حتما لطف کنید در کامنت‌ها بگید ما هم می‌خونیم و یاد می‌گیریم دم شما گرم


audio: 8LfCJelOmMg_0001.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
این ویدیو برای خود من دو تا کار کرد چیزایی که اون تو می‌گم هم باعث شد که نگاه من درباره قرون وسطی و تاریخ اروپا اصلاح بشه


audio: 8LfCJelOmMg_0002.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و هم کمک کرد یه نظریه مهم رو درباره تاریخ ایران بهتر بفهمم امیدوارم که برای شما هم همین دو تا کار رو حداقل بکنه


audio: 8LfCJelOmMg_0006.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
کلمه‌های دیگه هم هست یه خرده بیشتر بدونیم یاد فئودالیسم می‌افتیم که دوره‌ایه که فئودالیسم توش شکل گرفت و خیلی رشد کرد و مهم شد و یا توی حالا یوتیوب بی‌پلاس مثلا ویدیوی لیگ هانسا رو دیده باشیم می‌دونیم که اصناف و انجمن‌های صنفی و تاجرها و اینا یه خرده توش قدرت گرفتن تو این ویدیو درباره سده‌های میانه صحبت می‌کنیم درباره این کلمه‌های کلیدی می‌گیم


audio: 8LfCJelOmMg_0007.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
ولی ما توی بی‌پلاس خیلی دوست نداریم اینطوری مثلا تاریخ بخونیم که بگیم داستان فئودالیسم مثلا اینه فئودالیسم رو اینطوری بهش نگاه کنیم به عنوان یه چیز جدایی از اول تا آخر


audio: 8LfCJelOmMg_0008.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
یعنی من خودم دوست دارم همه‌ش مقایسه کنم همه‌ش تطبیقی بخونم همه‌ش بفهمم که خب مثلا اگه می‌گیم داستان اروپا این موقع اینطوری بود فئودالیسم بود خب این چه فرقی با ایران می‌کنه؟ ایران چطوری بود مگه؟ مگه آسیا چطوری بود؟ چرا اون مهمه؟


audio: 8LfCJelOmMg_0009.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
وقتی می‌گیم در اروپا کلیسا قدرت داشت اون موقع ایران چه خبر بود؟ وقتی می‌گیم سیستم سیاسی اونجا اینطوری بود سیستم سیاسی جاهای دیگه چطوری بود؟ تو این ویدیو هم همین کار رو می‌خوایم بکنیم امیدوارم و تقریبا مطمئنم که شما هم از همین خوش‌تون می‌آد که اینجا هستید دیگه


audio: 8LfCJelOmMg_0011.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
اون چیزی که بهش می‌گیم قرون وسطی و معمولا هم تصویر خوبی نداریم یعنی وقتی می‌گیم یه چیزی قرون وسطاییه منظورمون اینه که داغونه می‌گیم این دادگاه‌های قرون وسطایی


audio: 8LfCJelOmMg_0012.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
این حکومت قرون وسطایی این قوانین قرون وسطایی این روابط این جامعه قرون وسطایی یعنی بده یعنی واپس‌گراست یعنی عقب‌مونده‌ست


audio: 8LfCJelOmMg_0015.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
عصر تاریکی عصر ظلمت دورانی که یکی دو قرن هم نیست صحبت ده قرنه هزار سال رو اینطوری بهش نگاه می‌کنیم هزار سال وقتی می‌گیم سده‌های میانه از قرن 5 هستن تا قرن 15 به همه این ما می‌گیم قرون وسطی من یکی درمیون می‌گم قرون وسطی و سده‌های میانه چون هر دوتاش معموله رایجه گفتنش و وقتی می‌گیم همه اینا مثلا عقب‌گرد بوده و


audio: 8LfCJelOmMg_0018.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و خب معلومه که این غلطه دیگه این از اون ساده‌سازی‌های خیلی گمراه‌کننده‌ست که انقدر تکرارش کردیم جا افتاده برامون


audio: 8LfCJelOmMg_0022.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
اولین چیزی که می‌خوام تو این ویدیو یادم بمونه همینه چرا بهش گفتن قرون وسطی؟ چون این ده قرن بین دو تا چیز مهم بوده می‌خواستن بگن دوره قبلش مهم و خوب بود که دوره کلاسیک بود


audio: 8LfCJelOmMg_0023.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
دوره بعدش هم که دوره مدرنه و با رنسانس شروع می‌شه و اینا هم دوره خوبیه این وسطش سده‌های میانه‌ست دیگه خبری توش نیست


audio: 8LfCJelOmMg_0024.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
دوره کلاسیک چیه که می‌گفتن خوب بود؟ دوره کلاسیک همون دوره باستانه دوره یونان باستان و ایران باستان و روم باستان و هخامنشیان و اسکندر و اشکانیان و جمهوری روم و امپراتوری روم و


audio: 8LfCJelOmMg_0027.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
وقتی که کی می‌گن این تمام شد؟ وقتی که امپراتوری روم غربی برافتاد نزدیک سال 500 توی قرن پنج دوره باستان تمام شد امپراتوری روم غربی افتاد سقوط کرد


audio: 8LfCJelOmMg_0028.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
بعد ده قرن این وسط می‌گیم قرون وسطی داریم سده‌های میانه داریم از قرن 15 دیگه با عصر اکتشاف و رفتن به آمریکا و


audio: 8LfCJelOmMg_0029.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
دور زدن آفریقا از پایین و اینا دیگه وارد دوره جدیدی می‌شیم حالا بسته به اینکه با چه زاویه‌ای نگاه کنیم ولی دوروبر همون موقع‌هاست


audio: 8LfCJelOmMg_0030.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
چرا اینطوری بهش نگاه می‌کردن؟ کی اصلا اینطوری نگاه می‌کرد که اونا قرون وسطی بودن اتفاقی نیفتاد؟ تاریخ‌دان‌ها و تاریخ‌نویس‌های دوره رنسانس اینطوری نگاه می‌کردن


audio: 8LfCJelOmMg_0031.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
می‌گفتن که مردم که تو این دوره‌ها خرافاتی بودن نادان بودن هنر و ادبیات و آموزش و اینا هم از بین رفته بود پیشرفت در همه زمینه‌ها متوقف بود قبلش خوب بود ولی این وسط اینطوری شد تا بعد دوباره دوره ما شروع شد دوره رنسانس شروع شد و ما دوباره وصل می‌شیم به اون میراث یونان و روم باستان و این صحبت‌ها این عقب‌ماندگی ده قرنه رو این واپس‌ماندگی رو


audio: 8LfCJelOmMg_0032.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
بی‌عدالتی اجتماعی و اینا همه اینا رو می‌خوایم جبران بکنیم الان ولی خب تاریخ رو دیگه اینطوری نمی‌بینن دیگه اولا که اصلا این نگاه خیلی نگاه اروپا محوریه یعنی حتی اگر می‌شد که گفت در اروپا خبری نبود که بود همینطوری که خواهیم دید دنیا که اروپا نیست که اون قرن‌های دنیا پر از اتفاقای مهمه


audio: 8LfCJelOmMg_0034.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
یه طوری که واقعا هیچ‌وقت در طول تاریخ نه قبلش نه بعدش هیچ امپراتوری انقدر سریع انقدر بزرگ نشد که امپراتوری اموی شد بعدش عصر طلایی تمدن اسلامی رو داریم توی همین دوره در چین عصر قدرت امپراتوری تانگه اوج قدرت عصر طلایی چینه


audio: 8LfCJelOmMg_0035.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و تازه تو خود اروپا هم اینطوری نیست که خیلی خبرا بوده خبرای مهمی بوده این فاز دوره رنسانس که این قرن‌های گذشته جهل بود و تاریکی بود و


audio: 8LfCJelOmMg_0037.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
برگردیم به شکوه دوران کلاسیک این فاز درستی نیست خیلی از تاریخ‌نویس‌ها امروز می‌گن که این فقط یه دوره واسطه نبود سده‌های میانه یک بخشی بود از فرایند رشد تمدن غرب


audio: 8LfCJelOmMg_0038.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و خیلی هم مشارکت داشت نه فقط به‌خاطر اینکه تمدن و فرهنگ از یونان و روم آمد مثلا اینا منتقلش کردن به این طرف


audio: 8LfCJelOmMg_0040.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
از نظر خرافاتی بودن و نادانی مردم و اینا هم خیلی متفاوت از دوره‌های دیگه نیست تفاوت داره با قبلش بله


audio: 8LfCJelOmMg_0041.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
ولی از نظر یک تاریخ‌نگارهایی اتفاقا داستان غرب امروز از توی قرون وسطی درآمده از تو یک سری از نمادها و ابداعات قرون وسطی درآمده اونجا شکل گرفته


audio: 8LfCJelOmMg_0043.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
علوم تجربی شهرای امروزی یا اصلا اینکه جامعه در قدرت شریک بشه اینا یه چیزایی‌ان که از اون دوره شروع شدن قدم‌های اول‌شون اون دوره برداشته شد


audio: 8LfCJelOmMg_0044.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و برای اینکه دقیق‌تر بتونیم صحبت کنیم درباره ده قرن ده قرنه دیگه یعنی وقتی شروع می‌شه ساسانیان در قدرتن وقتی تمام می‌شه یه کم مونده که صفویان بیان


audio: 8LfCJelOmMg_0045.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
برای اینکه این ده قرن رو دقیق‌تر نگاه کنیم تقسیمش می‌کنن به دوره‌هایی معمولا به سه دوره می‌گن قرون وسطای آغازین داریم قرون وسطای میانی داریم و سده‌های پایانی


audio: 8LfCJelOmMg_0049.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
اینا رو یکی یکی ببینیم آخرش هم یه مرور دیگه بکنیم یه طور دیگه بعد آخر آخر ویدیو من یه نکته مرتبط و جالبی می‌گم درباره تاریخ ایران که از یه نظرایی ربطی نداره ولی از یه نظرایی من بدون اینکه برای این ویدیو کار بکنیم خوب و درست نفهمیده بودم این نکته رو الان فکر می‌کنم این نظریه رو یه مقداری بهتر فهمیدم نظریه ایران جامعه کوتاه‌مدت رو


audio: 8LfCJelOmMg_0051.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
همونیه که شروعش با سقوط امپراتوری روم غربیه فقط هم سقوط امپراتوری روم غربی نیست دیگه یک جامعه پیشرفته و نهاددار و تا حد خوبی باسواد و اصطلاحا متمدن شده روم متمدن روم جامعه رومی مغلوب شد حکومتش مغلوب شد جامعه‌ش هم از هم پاشید


audio: 8LfCJelOmMg_0052.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
در برابر کی؟ کی اومد این کار رو باهاش کرد؟ فرهنگ‌های خیلی بدوی‌تر فرهنگ‌های بی‌سوادتر غیرشهری‌تر از نظر اقتصادی و نهادی توسعه‌نیافته‌تر قبایل ژرمنیک آمدن و روم رو انداختن حالا نه که یه دفعه انداختن ولی اتفاقی که چند قرن طول کشید در قرون در دوران کلاسیک متاخر


audio: 8LfCJelOmMg_0054.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
واضح هم هست که جامعه پیشرفته‌ای بود که اینطوری این بلا سرش آمد اگر می‌خوایم ببینیم چرا پیشرفته بود یه نگاه به شهر رم بکنیم معلوم می‌شه یک نگاه به اطراف اروپا بکنیم جاهایی که شهرای اروپایی واقعا هنوز ویترین دستاوردهای مهندسی و معماری رومی‌ها هستن در ظاهر و در باطن تو شهر و در موزه‌ها


audio: 8LfCJelOmMg_0055.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
روم در شکل‌های مختلفش در حالا امپراتوری روم و قبلش جمهوری و قبل‌ترش پادشاهی و اینا هزار سال حکومت کرده بود


audio: 8LfCJelOmMg_0056.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و بسیار میراث ماندگار و بادوامی هم داشت و داره یعنی میراثش با پایان این دوره خودش از بین نرفت با پایان قرون وسطی از بین نرفت امروز هم 1500 سال بعد از اینکه امپراتوری روم غربی افتاده میراثش هنوز ملموس و ناملموس هست


audio: 8LfCJelOmMg_0059.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
یا از یه نظر دیگه مشهودترین شکلی که می‌تونیم بگیم روم ادامه پیدا کرده یک سری نهادهاییش اینه که به این فکر کنین چرا مرکز کلیسای کاتولیک در واتیکانه در رمه؟


audio: 8LfCJelOmMg_0060.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
چرا در 60 سال پیش همه مکاتبات واتیکان به همون زبان لاتین انجام می‌شد؟ زبان رسمی کلیسای کاتولیک لاتینه چرا؟


audio: 8LfCJelOmMg_0063.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
در همین قرون وسطای آغازین آمد و سرزمین‌های شاهنشاهی ساسانی بعد از یه مدت نه چندان زیادی از ظهور پیغمبر اسلام


audio: 8LfCJelOmMg_0064.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
افتاد همه‌ش تقریبا دست یک امپراتوری عربی اسلامی تقریبا همون عرصه شاهنشاهی ساسانی بعد هم سرزمین‌هایی که زمانی مال امپراتوری روم شرقی بود بیزانس بود اینا رو هم شروع کردن گرفتن دیگه امپراتوری خیلی بزرگی شد از سوریه و شام در شرق مدیترانه تا بالکان تا مصر و شمال آفریقا بعدا تا اسپانیا


audio: 8LfCJelOmMg_0069.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و کم‌کم همین قبایل داشتن یک حکومت‌های محلی کوچیکی شکل می‌دادن اینجا امپراتوری گسترده روم با اون سیستم اداری مرکزیش که روی همه اینا تسلط داشت رفته بود قبایل ژرمن قبایل متفاوت حالا می‌گیم قبایل ژرمن اینا واقعا ارتباطی خیلی با همدیگه ندارن قبایل متفاوتی هستن از مردمی که حکومت مرکزی هم ندارن و اینا شروع می‌کنن ریز ریز یه جاهایی یه چیزایی درست کردن


audio: 8LfCJelOmMg_0070.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
بریم یه کم سراغ اون کلمه کلیدی‌هایی که گفتم وقتی می‌گیم قرون وسطی یادمون می‌آد کلیسا و فئودالیسم و اینا این یه خرده تصویرمون رو از این قرون وسطای آغازین دقیق‌تر بکنیم


audio: 8LfCJelOmMg_0072.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
در اروپایی که قدرت مرکزی توش نیست برای چند قرن روم با اون عظمت و قدرت افتاده و اصلا تا چند قرن قدرت مرکزی دیگری یا به یک بیانی تا هیچ‌وقت دیگه قدرت مرکزی اونطوری در اروپا به وجود نمی‌آد اصلا چیزی نیست که بخواد قدرت بزرگی نیست که بخواد همه رو بگیره یا نگیره ولی یه نهادی هست که قدرتش یه خرده عجیبه


audio: 8LfCJelOmMg_0076.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
توی مردم حرفش می‌ره و پول از مردم می‌گیره و اینا ولی مثلا سیستمش سیستم مالیاتی نیست و اینم همین کلیسای کاتولیکه


audio: 8LfCJelOmMg_0078.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
که تشکیلات رو خیلی گسترش می‌ده و شروع می‌کنه مبلغ فرستادن به سمت شمال و به سمت بریتانیا و اینا سلسله‌مراتب درست می‌شه توی کلیسا با یک پاپی در راس، کاردینال‌ها


audio: 8LfCJelOmMg_0079.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
بعد اسقف‌های اعظم و اسقف‌ها و کشیش‌ها و هم این ساختار پیدا می‌کنه هم دامنه کارش گسترش پیدا می‌کنه صومعه‌هایی که اینا توش هستن دیگه فقط جای عبادت نیست مرکز فرهنگیه مرکز آموزشیه همون جاییه که کتاب می‌شینن می‌نویسن یا رونویسی می‌کنن


audio: 8LfCJelOmMg_0083.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
وقتی این همه کار می‌کنه خب کارای اجتماعی هست کارای آموزشی هست کارهای خیریه هست کار مریض‌داری و رسیدن به فقرا و در راه‌مانده‌ها و اینا هست این قدرتش رو خیلی زیاد می‌کنه مخصوصا که ژرمن‌ها رو هم تونستن کم‌کم جذب کنن


audio: 8LfCJelOmMg_0084.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
شمال اروپا و شمال غربی اروپا که مسیحی شدن قدرت این‌ها بیشتر هم شد و واقعا کلیسای کاتولیک بدون اینکه پادشاهی گسترده‌ای داشته باشه قدرتش در اروپا بی‌رقیب بود تا وقتی که تا آخر عمر قرون وسطی


audio: 8LfCJelOmMg_0085.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
تا وقتی که لوتر آمد و مثلا حالا پروتستانتیسم شروع شد و برای خود کلیسا یه خرده قدرت مذهبی‌شون هم کم شد توی بسیاری از دوره قرون وسطی خیلی خیلی نهاد قدرتمندی بود عجیب هم نیست چون داریم درباره آدم‌هایی صحبت می‌کنیم که


audio: 8LfCJelOmMg_0086.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
مهارت‌هایی دارن و امکاناتی دارن که دیگران در جامعه ندارن یه قلمش اینکه باسوادن خیلی کمن در قرون وسطی کسایی که می‌تونن بخونن و بنویسن


audio: 8LfCJelOmMg_0089.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و بعد این تبدیل می‌شه به چالشی به‌خاطر اینکه اینا از کلیسائن می‌رن توی دولت شروع می‌کنن دخالت کردن یعنی دوتا منبع مختلف قدرت شروع می‌کنن سر قدرت با همدیگه یک بکش‌واکشی نشون دادن و کردن


audio: 8LfCJelOmMg_0090.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و مجبور می‌شن که برسن به یه کامپرومایزهایی مجبور می‌شن برسن به یک محدودیت‌هایی که باید برای حوزه قدرت هر کدوم‌شون بگذارن چون قدرت باید تقسیم بشه دیگه قبلا که قدرت متمرکز بود نیازی به این نبود الان ولی لازم شده که اینا یک حقوقی رو برای خودشون تضمین بکنن توی این کشمکش


audio: 8LfCJelOmMg_0092.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
چون همینه که بعدا دامنه‌ش بزرگتر می‌شه اول فقط مال این آدم کماست بعد بزرگتر می‌شه آدمای بیشتری رو در برمی‌گیره بعد در دوران مدرن همین حقوق رو به همه زمین‌دارها می‌دن بعد به همه مردها می‌دن بعد زنان رو هم اضافه می‌کنن بعدا جاهای دیگه غیرسفیدها رو هم اضافه می‌کنن می‌شه حقوق مدنی افراد ولی اولش همون اول با درگیری صاحبان قدرت اونجا شروع می‌شه


audio: 8LfCJelOmMg_0093.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و اینکه اینا نیاز پیدا می‌کنن که حقوقی برای خودشون تضمین بکنن توی این درگیری صاحبان قدرت کیائن؟ گفتیم کلیسائه که می‌خواد تو کار قدرت دخالت کنه تو کار دولت دخالت کنه دولت هم دیگه دولت قدرت مرکزی بزرگ روم و اینا نیست همین قدرت‌های محلی همین شاه‌های کوچیک و بزرگی که توی مناطق مختلف هستن همین لردها لرد یه اصطلاح تازه‌ایه بهش می‌رسیم همین لردهایی که


audio: 8LfCJelOmMg_0098.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
مسیحی می‌شن بعدا خب این می‌شه یه اعتباری برای کلیسا قدرت کلیسا بیشتر می‌شه ولی از اون طرف حالا اینا از کلیسا مشروعیت هم می‌گیرن یعنی قدرت این‌ها هم باهاش بیشتر می‌شه متوازن و متعادل با هم قوی دارن می‌شن


audio: 8LfCJelOmMg_0099.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
یه بار دیگه من اینو اینجا بگم چون تو ویدیوهای دیگه هم گفتم این موضوع تخصصی من نیست اینا منو به عنوان معلم این چیزها نبینین من آدم کنجکاو این موضوع‌ها هستم رفتیم یه سری چیزایی رو تحقیق کردیم


audio: 8LfCJelOmMg_0100.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و نوشتیم حالا منابع‌مون رو هم توی توضیحات می‌تونین ببینین نتیجه اون تحقیقات رو داریم برای شما تعریف می‌کنیم


audio: 8LfCJelOmMg_0102.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
امیدواریم نباشه ما خیلی دقت می‌کنیم که چیز اشتباه نباشه ولی موضوعات برای ما موضوعات همه‌ش جدیده طبیعت کار ما اینه که هر ویدیو داریم با یه موضوع جدیدی کار می‌کنیم


audio: 8LfCJelOmMg_0104.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
تهدید هم البته دارن هم تهدیدهای داخلی هست علیه‌شون هم اختلاف‌های این دستگاه کلیسا با کلیسای شرقی کم‌کم زیاد می‌شه می‌دونیم کلیسای شرقی روم وقتی که می‌گیم روم غربی سقوط کرد روم غربی سقوط کرد روم شرقی که قبلش جدا شده بود سقوط نکرد اونا موندن و اونا نه تنها حکومت‌شون با اینا فرق می‌کرد سیستم کلیساشون هم با اینا فرق می‌کرد و هرچی گذشت اختلافات بیشتر شد تفاوت‌های این دوتا کلیسا بیشتر شد


audio: 8LfCJelOmMg_0106.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
خلاصه قصه ولی اینه که کلیسا توی اون قرون وسطای آغازین قدرت می‌گیره بدون مشکل نیستن هم با کلیسای شرقی هم با مسلمون‌ها هم از این طرف داخلی کلیسا خیلی درگیر فساده و اصلا واسه اینکه به مقام پاپ برسن دیگه کار به رشوه و شکنجه و کارای خیلی فلان و اینا هم رسیده خرید و فروش می‌شه مقام‌های بالای کلیسا توی یه دوره‌هایی بدنام شدن ولی قدرت‌شون قدرت زیادیه


audio: 8LfCJelOmMg_0107.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
قدرت دینی و سیاسی و اجتماعی زیادیه و خیلی از نهادهای مهم اروپا مستقیم یا غیرمستقیم بهش وصلن برا همین بی‌خود نیست که وقتی می‌گیم قرون وسطی یاد قدرت کلیسا می‌افتیم درسته واقعا تو این دوره قدرت کلیسا زیاد شد


audio: 8LfCJelOmMg_0110.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
یک نظم جدیدیه فئودالیسم برای ساختار جامعه اروپا که تو همین سده‌های میانه‌ی آغازین شکل گرفت سیستم فئودالی حالا اسم رو که بعدا براش گذاشتن ولی واقعا اگه تاریخ اروپا رو می‌خوایم بفهمیم و بعدترش می‌خوایم ببینیم که چرا تاریخ اروپا تفاوت‌های مهمی داره مثلا با تاریخ ایران یا تاریخ چین و تاریخ روسیه و این‌ها باید این فئودالیسم رو درست بفهمیم


audio: 8LfCJelOmMg_0112.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و این نظام سیستمیه که تقریبا همه این هزار سال در اروپا بود یه جاهایی بعدش هم بود مثلا مثل روسیه دیرتر شروع شد دیرتر هم رفت


audio: 8LfCJelOmMg_0113.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و سیستمی هم هست که تازه بود برای اروپا با اونی که قبلا در دوران باستان متاخر در اروپا بود فرق می‌کرد در زمان سیستم دولت مرکزی رومی با اونی که بعدش آمد هم فرق می‌کرد با سیستمی که همون موقع جاهای دیگه دنیا بود هم فرق می‌کرد


audio: 8LfCJelOmMg_0115.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
هرم جامعه یک جامعه سلسله‌مراتبی یه جامعه هرمیه فئودالیسم اولا که حواس‌مون باشه نقطه مرکزیش کشاورزیه چون اقتصاد همه‌ش کشاورزیه همه‌ش کشاورزیه دیگه کار دیگه صنعتی به اون معنی وجود نداره تو اون دوره


audio: 8LfCJelOmMg_0116.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و فئودالیسم خیلی دور نیست توی سطح خیلی خیلی ساده‌ش خیلی دور نیست از همون سیستم ارباب رعیتی که ما ممکنه باهاش آشناتر باشیم تو ایران بوده و اینا ولی واقعا فقط توی سطح خیلی ساده اینطوریه یه خرده که دقیق‌تر نگاه کنیم و مخصوصا یه خرده توی هرم جامعه یه خرده بیایم بالاتر تو رده‌های بالاتر می‌بینیم تفاوت‌ها بنیادیه


audio: 8LfCJelOmMg_0117.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
برا همین به نظرم نباید بگیم فئودالیسم رو ترجمه کنیم به نظام ارباب رعیتی چون می‌گیم ارباب رعیتی فکر می‌کنیم ما ارباب رعیتی می‌دونیم چیه این رعیته اون اربابه و فکر می‌کنیم فئودالیسم رو هم فهمیدیم چیه


audio: 8LfCJelOmMg_0118.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و اون وقت در فهمیدن تاریخ اروپا خطا می‌ریم و تاریخ خودمون رو هم ممکنه بد بفهمیم نتیجه اشتباه ازش بگیریم


audio: 8LfCJelOmMg_0119.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
فئودالیسم مال اروپاییه که بیشتر جمعیتش در روستا هستن در شهرهای کم‌تعداد اروپا شغل اصلا انقدری نیست که مردم بخوان برن تو شهر زندگی کنن شهر، بازار، تجارت اینا یه چیزیه که بعدا می‌آد اون چیزی که اون موقع هست روستاست و روستا هم کار کشاورزیه


audio: 8LfCJelOmMg_0120.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و یک سری نیازهایی به وجود می‌آد تو این جامعه‌ای که حکومت مرکزی نداره که در جواب بهش این سیستم فئودالیسم شکل می‌گیره و چند قرن هم کار می‌کنه و جواب می‌ده


audio: 8LfCJelOmMg_0121.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
تو سیستمی که شاه نیست به اون شکلی که ما می‌شناسیم یا اگه هست قدرتش و برد فرمونش و اصلا کارایی که می‌تونه بکنه از اون چیزی که ما از شاه انتظار داریم خیلی کمتره


audio: 8LfCJelOmMg_0122.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
به‌خاطر اینکه طبقات بالای هرم قدرت‌شون زیاده یعنی اینا هم یه بخشی از قدرت رو دارن با هم شریکن این چیزیه که توی جامعه ما نیست در جامعه نظام ارباب رعیتی ایرانی نبوده برای همین در سیستم فئودالیسم طبقات اجتماعی داریم که اینا طولانی‌مدت توی طبقه خودشون هستن نسل اندر نسل هستن و در قدرت برا همین سهیمن


audio: 8LfCJelOmMg_0123.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
چند قرن اینا مالک زمینن تقریبا و مالک هر چیزی‌ان که روی زمینه از جمله همه دهقان‌ها همه رعیتی که دارن اونجا کار می‌کنن


audio: 8LfCJelOmMg_0125.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
در اتحاد با شاهن از شاه چی گرفتن؟ همین زمین رو گرفتن حق استفاده از زمین رو گرفتن زمین، اصل قصه زمینه دیگه داریم می‌گیم اقتصاد کشاورزی ارزشمندترین دارایی اون زمان زمینه


audio: 8LfCJelOmMg_0126.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
امروز هم با این همه تکنولوژی و پیشرفت و همه چیزایی که می‌شه ازش پول درآورد و ثروت حساب می‌شه و اینا زمین همچنان دارایی مهمی حساب می‌شه برای ما ولی دیگه اون موقع دیگه ببین چقدر خبر بوده دیگه اون موقع که راه‌های پول درآوردن و اقتصاد و اینا خیلی متنوع به تنوع امروز نیست که زمین منبع اصلی ثروت و قدرته


audio: 8LfCJelOmMg_0127.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و زمین اون موقع مال کیه؟ مال شاهه در واقع تا وقتی امپراتوری روم بود خب زمین‌ها مال امپراتور بود مال سناتورها بود نخبگان حکومتی و نظامی و اینا بودن اینام همه زمین داشتن شهروندان رومی هم زمین داشتن بعضی‌ها بعد هم خب ارتشی بود و دشمن که مثلا حمله می‌کرد از مرزها اینا می‌رفتن با اون دشمن ارتشه می‌رفت با اون دشمن می‌جنگید و از این دارایی


audio: 8LfCJelOmMg_0129.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
الان ولی این سیستم نمی‌تونست کار بکنه به‌خاطر اینکه اولا دشمن فقط از اون طرف مرزها نمی‌اومد که این زمین‌های اینا مدام در معرض حمله اقوام جرمنی بود که دیگه لابه‌لا بودن تو بودن مرزهای مشخصی وجود نداشت چون امپراتوری وجود نداشت


audio: 8LfCJelOmMg_0130.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
از وایکینگ‌ها تا مجارها تا دیگران همین‌طوری می‌زدن و می‌آمدن و می‌رفتن شما اگه محافظت می‌خواستی برای جان و اموال خودت محافظتی می‌خواستی باید می‌رفتی سراغ یه کسی که نه اون امپراتوری که در رم نشسته که ارتشی بفرسته چون همچین چیزی نداریم که یکیو می‌خواستی نزدیک خودت باشه نزدیک زمین کشاورزیت باشه بتونی به این پناه ببری و اون ازت محافظت کنه


audio: 8LfCJelOmMg_0131.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و اون همون لرده همون لندلردها هستن اصطلاحا که امنیت دهقان رو تامین می‌کنه در ازاش دهقان براش کار می‌کنه و این لندلرد یه رابطه‌ای هم داره با بالادست خودش دیگه اینا خدمتگزاران شاهن اصطلاحا


audio: 8LfCJelOmMg_0133.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
قصری دارن و قلعه‌ای دارن و اونجا زندگی می‌کنن و حاکمن بر زمین‌های خودشون و آدم‌هایی که توی اون زمین‌ها هستن و در مقابل هر وقتی که شاه کمک بخواد


audio: 8LfCJelOmMg_0135.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
یعنی شاه به اشراف به نخبگان به این دوک‌ها به این کنت‌ها به این بارون‌ها به اسم‌های اینطوری که شنیدیم و درست نمی‌دونیم یعنی چی


audio: 8LfCJelOmMg_0136.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
به اینا می‌گیم اشراف و نخبگان سیستم فئودالی به اینا زمین می‌ده زمین رو حالا واگذار نمی‌کنه مالکیتش رو همیشه بهشون ولی زمین مال ایناست که بتونن استفاده کنن و در واقع نسل اندر نسل دست این‌ها می‌مونه اینا در مقابل به شاه وفاداری می‌دن


audio: 8LfCJelOmMg_0137.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
بعد اینا در مقابل اینا زیر خودشون چی دارن؟ زیر خودشون خدمتگزارانی دارن شوالیه‌هایی دارن جنگاورانی دارن که اینا به اونا دوباره زمین می‌دن اونا می‌شن نیروی جنگی اینا که هر وقت لازم داشته باشن شاه می‌فرستدشون بعد زیر اینا دوباره شوالیه‌ها هستن اینا به اون شوالیه‌ها حق استفاده از زمین‌هایی رو می‌دن شوالیه‌ها می‌شن نیروی جنگی این‌ها وقتی که شاه نیرو می‌خواد لرد این شوالیه‌ها رو می‌فرسته براشون


audio: 8LfCJelOmMg_0138.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
زیر اون شوالیه‌ها سرف‌ها هستن اجاره‌دار می‌گن در فارسی گاهی به اینا که اینا برده نیستن ولی خیلی هم با برده تفاوت نمی‌کنن


audio: 8LfCJelOmMg_0140.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و یه حقوقی هم دارن تا وقتی دارن کارشون رو می‌کنن سهم‌شون رو می‌دن همونجا هستن ولی خب نمی‌تونن هر جایی می‌خوان برن برن نمی‌تونن بابت کاری که می‌کنن حقوق کامل بگیرن بیشتر کاری که دارن می‌کنن مجانیه نمی‌تونن با هر کسی خواستن ازدواج کنن لرد باید اجازه بده که ازدواج کنن با یک سرف یک لرد دیگری بخوان ازدواج کنن باید یه پولی ردوبدل بشه اینجا


audio: 8LfCJelOmMg_0141.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
این اون نظام اجتماعیه که بهش می‌گیم فئودالیسم که سازماندهی خودش رو داره نظم خودش رو داره و بعدا هم اثر این رو تو شکل‌گیری نظام اجتماعی بعدی بورژوازی و کپیتالیسم، سرمایه‌داری می‌شه دید این هرمه که چند بار دیدیم و حالا بازم می‌بینیم این خیلی ساده سیستم فئودالی رو نشون می‌ده که کی داره به پایینی چی می‌ده و از پایینی چی می‌گیره در ازاش


audio: 8LfCJelOmMg_0142.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و این توی همین قرون وسطی آغازین شکل گرفت که غذا زیاد شده بود و کشاورزی بهتر شده بود و این شد سیستمی در سرتاسر اروپا


audio: 8LfCJelOmMg_0143.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
که داره چطوری جلو می‌ره کار جامعه‌ش؟ با یک ترکیبی از چیزایی که از روم مونده که خودش حالا ترکیب سنت‌های یونانی بود و سنت‌های مسیحی بود و این‌ها


audio: 8LfCJelOmMg_0145.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
فرهنگ مختلطی اینطوری داره در اروپا درست می‌شه بعدا نهادها و فرهنگ و تمدن جدید اروپایی از دل این‌ها درمی‌آد از دل این‌ها درمی‌آد بیرون


audio: 8LfCJelOmMg_0146.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و سوالی که اینجا پیش می‌آد گفتم من دوست دارم بهش برگردم اینه که خب این چیش خاصه؟ مگه بقیه دنیا اینطوری نبودن؟


audio: 8LfCJelOmMg_0147.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و الان می‌خوایم یه خرده به این نگاه کنیم می‌خوایم بریم ببینیم ایران اون موقع چطوری بود چون لابد فرق داره دیگه وقتی می‌گیم فئودالیسم مهمه لابد با سیستمی که در ایران بود و در چین بود متفاوته


audio: 8LfCJelOmMg_0149.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
ایران چه خبره؟ گفتیم اول قرون وسطی ایران ساسانیه بعد ایران ساسانی سقوط می‌کنه و تا چند قرن همه اون سرزمین‌هایی که در شاهنشاهی ساسانیه افتاده دست امپراتوری‌های عربی اسلامی اموی و عباسی


audio: 8LfCJelOmMg_0152.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
در پادشاهی‌هایی که این طرف حکومت می‌کنن حالا چه عربی چه مخصوصا بعدتر ایرانی یا ترکی که اینجا حکومت می‌کنن عمدتا قدرت مرکزی قویه


audio: 8LfCJelOmMg_0153.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
این یک فرق بزرگه در بسیاری از قرن‌هایی که در اروپا قدرت مرکزی قوی نداریم این طرف سمت ما داریم این فرق بزرگیه یه فرق مهم دیگه هم همین رابطه‌ایه که با زمین و مالکیت زمین دارن


audio: 8LfCJelOmMg_0154.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
در ایران هم بیشتر زمین‌ها خب اراضی خاصه‌ست یا اراضی خالصه‌ست حالا اصطلاح اراضی خالصه مال بعد از دوره صفویه


audio: 8LfCJelOmMg_0155.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
ولی زمین‌ها مال دولته قبل‌تر اگه اشتباه نکنم بهش می‌گفتن اراضی دیوان و باز اگه اشتباه نکنم اینم یادگار دوران پیش از اسلامه مثل سنت وقف که یادگار دوره پیش از اسلامه زمین وقفی اصلا قبل از اسلام در شاهنشاهی ساسانی هم در ایران بوده چیزایی که اصلا از سنت ساسانی وارد اسلام می‌شه با زمین چیکار می‌کنن اینا؟


audio: 8LfCJelOmMg_0157.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
در تیول‌داری هم اینطوریه که زمین مالکیتش منتقل نمی‌شه مثل سیستم فئودالی که شاه زمین رو به یکی می‌ده در مقابل ازش یه چیزی می‌گیره اینجا هم همینطوریه در مقابل باید یه کاری واسه شاه بکنه در سیستم فئودالی بیشتر خدمات نظامی می‌ده سرباز و شوالیه و اینا می‌ده تو سیستم اقطاع بیشتر پول می‌ده


audio: 8LfCJelOmMg_0160.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
اینکه چطوری اونجا رو اداره کنه چطوری بین این‌ها حکم کنه کلا زمین‌هاش رو چطوری بگردونه تا حد زیادی دست خودشه تو سیستم اقطاع دولت مرکزی کنترل بیشتری داره


audio: 8LfCJelOmMg_0161.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
راحت‌تره برای شاه که توی سیستم اقطاع یا تیول‌داری ایرانی بگیره زمین رو از یه کسی با اینکه قبلا بهش داده حالا ازش بگیره


audio: 8LfCJelOmMg_0163.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
اختیار تیول‌دار کمتره بعد تو سیستم فئودالی گفتیم وراثتی منتقل می‌شه دیگه خیلی معمول‌تر و جاافتاده‌ست که املاک منتقل بشه به پسر بزرگتر این هم سنته مشخصه واقعا سنت مشخصی داره


audio: 8LfCJelOmMg_0165.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
وارثش بقیه می‌رن حالا دنبال مسیرهای دیگه یعنی زمین تقسیم نمی‌شه زمین یکپارچه می‌مونه تیول ولی چی؟ تیول یا اقطاع ولی چی؟ اینطوریه که اونجا به ارث نمی‌رسه زمین اصلا برای همین مالکیتش یا کنترل زمین به دست تیول‌دار اونقدری پایدار و بلندمدت نیست که شما بگی نسل‌به‌نسل یک چیزی اونجا شکل می‌گیره شاه پس می‌گیره می‌ده به یکی دیگه قبل از اینکه


audio: 8LfCJelOmMg_0167.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
زمین‌های دیگری بهش می‌ده یا هیچ زمینی بهش نمی‌ده یا اگر ممکن بود بخواد به ارث برسه تیکه‌تیکه می‌شه زمین به ارث می‌رسه یه تیکه‌ش رو می‌ده به یکی یه تیکه‌ش رو می‌ده به یکی دیگه روال معمول اینه که شاه می‌گه این زمین رو داشته باش تا وقتی که من می‌گم سالی انقدر به من بده من هر وقت خواستم نه تنها ورت می‌دارم اصلا ممکنه همه اموال خودت رو هم بگیرم اگه دلم خواست خودت رو هم ممکنه بدم فلک کنن تازه


audio: 8LfCJelOmMg_0168.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
این کاریه که شاه در اروپا نمی‌تونه بکنه اینا حرفا رو داریم از قول کی می‌زنیم؟ از قول آقای کاتوزیان می‌زنیم آقای هما کاتوزیان از مطالعه تطبیقی جامعه ایران و اروپا در این دوره به این نتیجه رسیده اینطوری که بنده می‌فهمم


audio: 8LfCJelOmMg_0169.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
که اینکه فئودال ایرانی حق مالکیت نداشت یعنی همه مالکیت مال شاه بود مال دولت بود هر وقت می‌خواست می‌داد هر وقت می‌خواست می‌گرفت این مهمه در شکل‌گیری رابطه دولت با نخبگان با اشراف جامعه به‌خاطر اینکه تو سیستم ایرانی اینکه طرف صاحب عواید این زمین شده این حقش نیست این امتیازیه که شاه داره بهش می‌ده


audio: 8LfCJelOmMg_0170.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
قدرت مرکزی داره بهش می‌ده برای همین شاه لازم نداره قدرتش رو با کسی تقسیم کنه شاه سفته شاه نشسته اون بالا و اون بالا هم که می‌گم نه بالای هرم در راس هرم نشسته در فراز هرم در واقع هست و امتیازیه تصمیم می‌گیره بده به یه کسی


audio: 8LfCJelOmMg_0173.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
بلندمدت اونجا خواهد بود و چون بلندمدت نیست انباشت ثروتی شکل نمی‌گیره اصلا ممکنه تا ثروت جمع بشه شاه ازش بگیره دوباره


audio: 8LfCJelOmMg_0174.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
می‌بینین اصل قصه شبیه اصل این فئودالیسم و این سیستم تیول‌داری یا اقطاع ایرانی به هم شبیه تو جفتش زمین‌هایی که مال شاهه داره بلندمدت و بدون انتقال مالکیت می‌ره در اختیار یه آدمای دیگری ولی تفاوت‌هاشون خیلی مهمه انقدری که بعضی‌ها می‌گن اینا باعث شده نهادهای مختلفی شکل بگیره و نهایتا دو جور جامعه مختلف داشته باشیم


audio: 8LfCJelOmMg_0175.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
آخر ویدیو بیشتر درباره این مقایسه و نتیجه‌ای که ازش می‌گیرن صحبت می‌کنم ولی اون داستان تفاوت حق و امتیاز که گفتم داستان مهمیه به‌خاطر اینکه


audio: 8LfCJelOmMg_0176.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
اونجایی که سیستم در اختیار داشتن زمین طولانی‌تره و موروثی منتقل می‌شه و به مالکیت شبیه‌تره همون‌جاییه که بعدا قوانین مالکیت توش درمی‌آد وقتی هم که دارایی دیگه فقط زمین نیست گسترده‌تر می‌شه و متنوع‌تر می‌شه اون قوانین هم دامنه اطلاق‌شون بزرگ می‌شه من از حق مالکیت ممکنه به حقوق دیگه هم برسم بعدا


audio: 8LfCJelOmMg_0177.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
ولی اونجایی که کنترل دولت بیشتره اختیار این لردهای محلی کمتره یه طوریه که چیزی که دست توئه مال تو نیست مال دولته مال شاهه هر وقت خواست بگیردش امتیازیه که به تو داده از این امتیاز حقی درنمی‌آد امتیازی داده شده و هر وقت هم بخواد می‌تونه بگیره


audio: 8LfCJelOmMg_0178.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و آقای کاتوزیان می‌گه که این تفاوتیه که پادشاهی استبدادی ایرانی داره با حتی پادشاهی مطلقه اروپایی به‌خاطر اینکه استبداد از اینجایی می‌آد که قدرتش رو شاه لازم نیست با هیچ‌کس در هیچ سطحی تقسیم بکنه چیزی دست و پاش رو نبسته هر وقت خواست می‌ده هر وقت خواست می‌گیره هر وقت خواست گردن می‌زنه نه دادگاه می‌خواد نه هیچی


audio: 8LfCJelOmMg_0179.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
از اشراف تا پایین همه رعیت شاهن و این الکی نیست تصادفی نیست این به‌خاطر اینه که خب قدرت مرکزی اینجا هنوز هست و در اروپا قدرت مرکزی نیست فئودالیسم می‌گن یک واکنشی بود به فروپاشی امپراتوری روم و هرج‌ومرجی که اونجا ایجاد شده بود


audio: 8LfCJelOmMg_0180.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
گردهمایی بزرگ مردم در قالب یک سیستمی  به اسم امپراتوری از بین رفته بود اون سلسله‌مراتب فرماندهی و فرمانداری فرمانبرداری فروپاشیده بود


audio: 8LfCJelOmMg_0181.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و دیگه چیزی نبود که مردم رو در یک نظمی نگه داره این نظم جدید آمد سلسله‌مراتبی بود مثل قبلی ولی متمرکز نبود مثل قبلی


audio: 8LfCJelOmMg_0182.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
رد بشیم از این هم بریم حالا یه خرده درباره قرون وسطی در جاهای دیگه صحبت کنیم هم اینکه ببینیم دیگه چی می‌شه گفت درباره‌ی قرون وسطی در اروپا


audio: 8LfCJelOmMg_0183.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
بریم ببینیم دیگه چی می‌شه گفت درباره قرون وسطای اروپایی یه جای دیگه‌ای که می‌شه فرق شرق و غرب رو حالا اصطلاحا دید توی کلیساست گفتیم کلیسا خیلی قوی بود در قرون وسطی قوی شد در قرون وسطای آغازین در اروپای غربی و درست هم هست


audio: 8LfCJelOmMg_0186.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
عجیب هم نیست به همون دلیلی که تونست کنترل خودش رو نگه داره تونست کنترل خودش رو روی روم شرقی نگه داره چون قوی بود


audio: 8LfCJelOmMg_0188.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
اینا همه‌ش بخشی از این تصویره‌ست دیگه حکومت شرق خیلی روم شرقی خیلی قوی‌تر و متمرکزتر بود کلیساش هم از اول تحت سلطه حکومت بود نتونست مستقل از حکومت عرض اندامی بکنه در غرب ولی اینطوری نبود قدرت مرکزی ضعیف شده بود کلیسا تونست قدرتش رو و استقلالش رو بیشتر بکنه و قدرت دیگه یه جایی تقسیم شد بین کلیسا و امپراتور


audio: 8LfCJelOmMg_0190.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
کارل بزرگ اولین کسی که بعد از امپراتوری روم تونست یک حکومت یکپارچه گسترده در بخشی از اروپای غربی درست بکنه


audio: 8LfCJelOmMg_0191.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
پدر اروپا بهش می‌گن تو داستان فرانسه تاریخش رو شنیدیم یه خرده تو داستان هابسبورگ شنیدیم قصه‌ش رو سال 800 تاج‌گذاری کرد شارلمانی دیگه


audio: 8LfCJelOmMg_0192.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
ایشون وقتی که تاج‌گذاری کرد گفت من امپراتور رومم یعنی داشت ارجاع می‌داد به اون قدرت حالا فروپاشیده با کلیسا هم تونست به توافق برسه کلی زمین داد به کلیسای واتیکان


audio: 8LfCJelOmMg_0193.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
پاپ اومد تاجش رو گذاشت روی سر این یعنی تاج‌گذاری شارلمانی به دست پاپ انجام شد اسم امپراتوریش اصلا شد امپراتوری مقدس روم که یعنی ما همون رومیم ولی دیگه انقدر هم تایید داریم از کلیسا می‌گیریم


audio: 8LfCJelOmMg_0195.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
چرا می‌گیم به روم شباهت نداشت؟ به‌خاطر اینکه دیگه اون قدرت متمرکز رو نداشت اون سیستم دیوانی گسترده رو نداشت واقعا امپراتوری مقدس روم همونطوری که بارها دیدیم تو ویدیوهای مختلف یه کنفدراسیون شلی بود از قدرت‌های محلی کوچکی از اعیان و لردها و اینایی که وفادار بودن به یه کسی که بهش می‌گفتن امپراتور


audio: 8LfCJelOmMg_0199.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
در نتیجه باید یک بده‌بستونی با این‌ها می‌کرد که بتونه حمایت‌شون رو بگیره برای همین قدرتش اصلا نمی‌تونست قدرت متمرکز یکپارچه مطلقی بمونه


audio: 8LfCJelOmMg_0200.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
این چرا جالبه؟ به‌خاطر اینکه این چیزا رو وقتی اون موقع نگاه می‌کردن بهش یا الان ما به تاریخ از یه نظر نگاه می‌کنیم می‌گیم خب این نشانه ضعفه قدرت مرکزی نداشتن


audio: 8LfCJelOmMg_0202.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
در حالی که همون چیزی که اون موقع نشانه ضعف ممکن بود به حساب بیاد الان چیزیه که می‌گن زمینه‌ساز رشد و توسعه‌شون شد


audio: 8LfCJelOmMg_0203.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
الان می‌گن همین تمرین تقسیم قدرت و اینکه اینا باید با هم مذاکره می‌کردن به یه جایی برسن این چیزیه که باعث شد اینا به قول کتاب دالان باریک بیفتن تو دالان باریک آزادی


audio: 8LfCJelOmMg_0204.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
به‌خاطر اینکه شاه بود ولی شاهه خیلی زیاد قدرت نداشت این لردهایی که قلعه‌ها و دژهای محلی‌شون پناهگاه مردم بود پناهگاه دهقان‌ها و سرف‌هاشون بود اینا خیلی قدرت داشتن مردم از دست این اقوامی که هنوز شهری و یک‌جانشین و اینطوری نشده بودن مثل وایکینگ‌ها، مثل مجارها از دست اینا پناه می‌بردن به اینا این لردها قدرت‌شون کمتر از شاه نبود یه جاهایی


audio: 8LfCJelOmMg_0206.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و واقعا این بساط تا آخر قرون وسطی آغازین ادامه داشت تا اینکه دیگه در اسکاندیناوی پادشاهی‌هایی به وجود آمدن وایکینگ‌ها دیگه به جای اینکه برن به بقیه حمله کنن رفتن اونجا مستقر شدن و اونا هم مثل قبایل دیگه به هر حال شهری شدن بالاخره و بعد هم اصلا مسیحی شدن و مسیحیت اون ارزش‌های جنگاوری اینا رو هم دیگه خیلی تشویق و تایید نمی‌کرد شرایط آماده شد برای چیزی که


audio: 8LfCJelOmMg_0212.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
هم تغییرات اقلیم داریم این دوره‌ایه که توش تغییرات اقلیم به بهتر شدن کشاورزی کمک می‌کنه ابداعاتی هم هست توی کشاورزی مثلا یاد می‌گیرن تناوب زراعی داشته باشن دو قسمت زمین رو بکار یه جا رو استراحت بده


audio: 8LfCJelOmMg_0214.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
جمعیت زیاد می‌شه زمین‌هایی که روش آدم‌ها دارن زندگی می‌کنن زیاد می‌شه یعنی چون جمعیت زیاد می‌شه زمین‌های بیشتری لازم دارن جنگل از بین می‌برن باتلاق خشک می‌کنن با این آسیاب بادی‌هایی که درست می‌کنن یه جایی مثل هلند تو این دوره جای زندگی می‌شه مناطق جنگلی نزدیک بالتیک هم همینطور تو همین دوره تو داستان سیسیلی دیدیم تکنولوژی قنات رو عرب‌ها می‌آرن در سیسیلی


audio: 8LfCJelOmMg_0215.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
اونجا یه چیزی اتفاق می‌افته بهش می‌گن بعضی وقتا انقلاب کشاورزی و این فقط مال سیسیلی نیست خیلی جاهای دیگه اروپا هم اتفاق می‌افته دوره‌ایه که آدم اروپایی داره از طبیعت زندگی می‌گیره برای اینکه برای خودش برای اینکه جاهای بیشتری بتونه زندگی کنه


audio: 8LfCJelOmMg_0223.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
حتما یه نشونه‌هایی از این تو خیلی از شهرها می‌بینین دیگه یه نمونه خیلی جالبش که با هم توی ویدیو دیدیم لیگ هانزاست دیگه اتحادیه هانزا


audio: 8LfCJelOmMg_0228.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
تاجراشون با همدیگه یه اتحادی می‌بندن از همدیگه عوارض نگیرن و بعد دیدیم در دوره‌ایه که کشوری نیست و ملتی نیست این اتحادیه از بالتیک هست تا از این طرف دریای شمال تا انگلیس از نووگورود در روسیه امروز هست تا جنوب شرقی جزیره انگلستان و بعد از اینور شمال اروپا دیدیم چقدر چیز قدرتمند و مهمی بود اون موقع شاید درست نمی‌فهمیدیم کجاست کجای تاریخ قرار می‌گیره


audio: 8LfCJelOmMg_0230.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
این طرف هم پایین‌تر هم جمهوری ونیز و جمهوری فلورانس و جنوا و فلاندرز و فلاندرها و خانواده مدیچی و اینا هم مال همین دوره‌ان


audio: 8LfCJelOmMg_0231.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
دوره‌ایه که فئودالیسم هنوز هست ولی یه حکومت‌های مرکزی هم دارن سروکله‌شون پیدا می‌شه کم‌کم یک واحدهای جغرافیایی جدیدی دارن درست می‌شن که شهر نیستن از شهر یه خرده بزرگترن


audio: 8LfCJelOmMg_0232.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
تکنولوژی‌ای که گفتیم قبلا توی کشاورزی پیشرفت کرد در معماری هم داره پیشرفت خودش رو نشون می‌ده در ارتباطات هم در کاغذ هم در حالا دیرتر از اون ساعت مکانیکی هم تو تجارت هم ابداعات داریم می‌بینیم توی این سیستم حواله حواله از راه دور که بتونن با همدیگه تجارت بکنن یه چیزیه که اون موقع توی اروپا آمد شبیه سیستمی که توی ایران هم داشتیم صرافی‌ها توی ایران کارشون همین بود


audio: 8LfCJelOmMg_0233.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
ناصرخسرو می‌گه 200 تا صرافی در اصفهان بود همین قرن 11 اونم همزمان با همینه دیگه تو قرون وسطای میانیه


audio: 8LfCJelOmMg_0237.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
می‌بینین پیشرفت‌های تکنولوژی یه مقدارش مربوط به کشاورزیه یه مقدارش نظامیه یه چیزاییش مال صومعه‌هاست یه چیزایش مال تجارته و این نشون می‌ده که اینا اون جاهای جامعه هستن که داغن از نظر فنی توشون داره اتفاقای زیادی می‌افته پس ابداعات هم اونجا اتفاق می‌افته


audio: 8LfCJelOmMg_0238.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
سه چهارتا چیز مهم گفتیم درباره قرون وسطای میانی رشد کشاورزی رشد شهر رشد تجارت و پیدا شدن سروکله قدرت‌های مرکزی کوچیک پادشاهی‌های محلی حالا هم پادشاهی هم حکومت‌های محلی چون همه‌شون پادشاهی نیستن یه جاهایی مخصوصا در شمال ایتالیا در میلان و در جنوا و برگامو و بولونیا و اینا


audio: 8LfCJelOmMg_0243.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
ولی حد زیادی از استقلال رو هم دارن و اینایی که گفتم شهرهایی‌ان که بسیار هم وضع‌شون خوبه خیلی هم ثروتمند و پررونق و کم‌کم صنعتی هستن


audio: 8LfCJelOmMg_0244.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
همه‌شون در کجا؟ در شمال و مرکز ایتالیا یه جایی که سنت‌های رومی داره ترکیب می‌شه با سنت‌های قبایل ژرمن


audio: 8LfCJelOmMg_0246.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
اینو در قرون وسطی میانی دیگه خیلی واضح می‌تونیم ببینیم یه جایی که حالا از مرکز امپراتوری مقدس هم که توی آلمان امروزه جداست یعنی یه کوه‌های آلپی هست که محافظتی براشون درست می‌کنه


audio: 8LfCJelOmMg_0247.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
نهادهای دولتی قوی داره به میراث روم باستان یه مقداری و اسمبلی‌هایی هم داره مجمع‌های عمومی هم داره میراث همین سنت‌های قبایل ژرمنیک که اینا یه سری تصمیم‌ها رو برای شهر خودشون می‌تونن بگیرن


audio: 8LfCJelOmMg_0248.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
این باز دوباره یک نمای تکراریه برای ما از اون تقسیم شدن قدرت بین دولت قوی و جامعه قوی نهادهایی که قدرت رو دارن می‌آن محدود می‌کنن


audio: 8LfCJelOmMg_0249.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
دوباره من مثالش رو تکرار نمی‌کنم ولی کتاب دالان باریک رو اگر خونده باشیم قشنگ می‌فهمیم که اینجا داریم درباره چی صحبت می‌کنیم


audio: 8LfCJelOmMg_0253.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
اینکه دانشگاه راه می‌ندازه کلیسا یه خرده در راستای همین حرکته دانشگاه هم توی بولونیا مثلا یکی از اولین دانشگاه‌ها راه می‌افته در پاریس در آکسفورد


audio: 8LfCJelOmMg_0254.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
ساینس حالا به معنی امروزی انجام نمی‌شه ولی همین الهیات و حقوق و یه خرده طب و هنر و این‌ها هست توش و تدریس می‌شه و


audio: 8LfCJelOmMg_0255.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
چون یه سری از پاپ‌ها و کشیش‌ها خیلی مخالف بودن با آثار و کتاب‌های یونان و روم می‌گفتن اینا همه‌ش صحبت از خدایان می‌کنن و الهه‌ها می‌کنن و مطالب خیلی سکسی توش هست و اینا


audio: 8LfCJelOmMg_0258.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
می‌بردن بالا یه کسی مثل ویرژیل شاعر کلاسیک روم رو می‌بردن بالا در حد پیامبر بعضی از روحانیاشون و خلاصه این باعث شد وسط قرون وسطای میانی یه جایی باز بشه که آثار کلاسیک و طرز فکر کلاسیک فلسفه کلاسیک هم بیاد و این باعث شد که توی اروپای قرون وسطی میانی


audio: 8LfCJelOmMg_0260.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
یه چیزی هم که تو این دوره خیلی کمک کرد تبادل با شرقه در واقع آمدن تکنولوژی و ایده‌ها از سرزمین‌های اسلامیه


audio: 8LfCJelOmMg_0261.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
دوره تمدن اسلامی سرزمین‌های اسلامی هنوز خوبن از نظر علمی‌ دنیای اسلام از نظر علمی پیشروئه هنوز وضعش بد نشده


audio: 8LfCJelOmMg_0262.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و دنیای اروپا هم داره آماده می‌شه برای اینکه بیشتر سراغ علوم تجربی بره استقبال می‌کنه ازش و این اتفاقای مهمیه که یک بخش‌هایی از کلیسا هم توی زمینه‌سازی براش نقش دارن و پذیراش هستن


audio: 8LfCJelOmMg_0264.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
چیز هم نیست دیگه غیرقابل پیش‌بینی هم نیست هم امکانات دست راهبه‌هاست مواد چاپی دست راهبه‌هاست سواد دست کلیساست اونائن که دارن می‌خونن اونائن که می‌تونن داستان‌های کتاب مقدس رو بخونن و تعریف کنن


audio: 8LfCJelOmMg_0266.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
این یک نمونه حالا نمونه مال قرون وسطی متاخره ولی خوبه ببینیمش چون خیلی نمونه قشنگ و بارزیه پنجره‌های توی دوموی میلانه این پنجره رنگی‌ها اینا هر کدوم عظمت و شکوهی هم داره واقعا هر کدوم این پنجره‌ها داره یکی از قصه‌های کتاب مقدس رو تصویر می‌کنه همین‌طوری از پایین به بالا صحنه به صحنه قصه رو می‌گه می‌ره جلو


audio: 8LfCJelOmMg_0267.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
نقاشی‌ها و مجسمه‌های بسیاری از صحنه‌ها و شخصیت‌های کتاب مقدس تو این دوره شروع شدن کشیده شدن خیلی گسترده‌تر از قبل


audio: 8LfCJelOmMg_0268.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و مخصوصا معماری و معماری کلیساها یه چیزیه که چشم ما خیلی بهش عادت داره معماری گوتیک تو این دوره شروع می‌شه


audio: 8LfCJelOmMg_0270.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
تشخیصش یعنی برای چشم آموزش‌ندیده هم خیلی آسونه چه از تو با این شیشه رنگی‌های بلند و طاق‌های نوک‌تیز و این‌ها چه از بیرون که دیگه خب تابلوئه دیگه معماری گوتیکه


audio: 8LfCJelOmMg_0272.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
از همین ژرمن‌هایی که حمله می‌کردن به روم ولی بعدا به این نتیجه رسیدن که اینم یک پیشرفت مهمی بوده در معماری سبکیه که در کلیسای نوتردام پاریس می‌بینیم در دوموی میلان می‌بینیم در جامعه کلن می‌بینیم یورک می‌بینیم


audio: 8LfCJelOmMg_0273.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
ساختمونایی هستن که اینا حالا یه جور دیگه هم می‌شه نگاه کرد ساختن‌شون دهه‌ها و بعضا قرن‌ها طول کشیده الان ما می‌ریم هر توریستی می‌ره اینا رو می‌بینه خب جا می‌خوره واقعا عظمت این‌ها می‌گیردش


audio: 8LfCJelOmMg_0278.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
کلیسا که حالا گفتیم نمی‌دونم در دین نهاد دینی قدرتمندی بود نهاد اجتماعی قدرتمندی نهاد سیاسی و علم و هنر و


audio: 8LfCJelOmMg_0279.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
می‌بینی از نظر اقتصادی هم چقدر قوی بوده با کلی زمین و کلی بیزینس و دامنه عملیاتش هم دیگه حالا از آموزش تا خدمات عمومی و مدرسه و یتیم‌خانه و شفاخانه و دانشگاه و خیریه و همه چی


audio: 8LfCJelOmMg_0281.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
کمتر بخش‌هایی از جامعه اروپایی قرون وسطی میانی هست که واقعا کلیسا کاری به کارش نداشته باشه و توش نباشه


audio: 8LfCJelOmMg_0282.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
کلیسای کاتولیک رو داریم صحبت می‌کنیم کلیسای کاتولیک جدایی بزرگش هم از کلیسای ارتدکس تو همین قرون وسطای میانیه از جمله سر همین قدرت پاپ


audio: 8LfCJelOmMg_0284.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
مشخصه دیگه پاپ قدرت مذهبی نیست تو همین دوره پاپ‌ها پادشاهی خودشون رو شروع می‌کنن با نظام سلسله‌مراتبی و دولت مرکزی


audio: 8LfCJelOmMg_0285.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
انقدر قدرت می‌گیره که جمع می‌کنه مسیحی‌ها رو از سرتاسر اروپا می‌گه بریم به جنگ مسلمون‌ها یک سری جنگ شروع می‌شه به نام جنگ‌های صلیبی که بریم اورشلیم رو از مسلمون‌ها پس بگیریم


audio: 8LfCJelOmMg_0287.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
ولی از همین قرن 11 شروع می‌شه پاپ می‌گه نیروهای مسیحی اروپا رو متحد کنیم در اتحاد مقدسی سرزمین‌های مقدسی که افتاده دست مسلمون‌ها بریم ازشون بگیریم


audio: 8LfCJelOmMg_0288.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
یه جایی امپراتور بیزانس می‌گه بیاین کمک ما که ترکان سلجوقی دارن می‌آن جلو می‌ره اون سمتی یه جای دیگه جنگ با مسلمونا نیست مسیحی‌ها می‌رن حمله می‌کنن قسطنطنیه مسیحی اونو غارت می‌کنن خیلی جنگ‌های عجیبیه شکاف مسیحیا و مسلمونا رو هم زیاد می‌کنه شکاف کاتولیک و ارتدکس رو هم زیاد می‌کنه


audio: 8LfCJelOmMg_0290.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
لردها مجبور می‌شن نیرو بفرستن به جنگ کشته بدن کشته بشن زمین مجبور می‌شن بفروشن که هزینه کنن و اینا نهایتا باعث می‌شه قدرت پادشاهی‌ها بیشتر بشه چون قدرت لردها کم می‌شه


audio: 8LfCJelOmMg_0291.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
پادشاهی‌ها شهرها رو دارن شهرها دارن رونق می‌گیرن چون تجارت داره رونق می‌گیره لردها دارن قدرت از دست می‌دن چون زمین دارن از دست می‌دن نیرو دارن از دست می‌دن و کم‌کم موازنه قدرت بین این‌ها به هم می‌خوره قدرت شاه زیادتر می‌شه و اروپا آماده می‌شه برای یک پوست‌اندازی مهم


audio: 8LfCJelOmMg_0294.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
این حالا خلاصه قرون وسطی میانی بود بریم یه کوچولو قرون وسطی پایانی رو هم ببینیم چون اون هم دوره مهمیه قرون وسطی پایانی یه مقدار فازش متفاوت می‌شه 200 ساله تقریبا جمعیت که گفتیم تا حالا مثلا همه‌ش می‌گفتیم زیاد می‌شد یهو کم می‌شه


audio: 8LfCJelOmMg_0298.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
معلومه چه بحران چندبعدی می‌شه دیگه انقدر از اون سرف‌ها، دهقان‌های پایین هرم انقدر مردن که اونایی که زنده موندن حالا می‌تونستن چونه بزنن شرایط‌شون رو بهتر کنن یا اصلا از زمین‌های لردشون برن بیرون دنبال فرصت‌های بهتر یا محصول اضافی که درآوردن بفروشن آزادی‌شون رو بخرن از لردهایی که پول لازم هم بودن از این سیستم بیان بیرون و سیستم فئودالی دیگه واقعا از زیر خالی بشه دیگه


audio: 8LfCJelOmMg_0300.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
روستاها خالی بشه شهرا از اون طرف جمعیتش هی زیاد بشه آدما برن تو شهر شهری که قبلا فقط شاه‌ها و اسقف‌ها و صومعه‌ها و اینا بودن حالا مشاغل متنوع توش برن حالا بازار توش درست بشه حالا دیواری و برج و بارویی و سیستم دفاعی


audio: 8LfCJelOmMg_0301.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
بعد هم دیگه حالا قدرت شهرها زیاد می‌شه چون پادشاه حالا یه قدرتی یک دیگه لردی در کار نیست قدرت پادشاهی که به شهرا حکومت می‌کنه زیاد می‌شه نظام قضایی برای خودش درست می‌کنه


audio: 8LfCJelOmMg_0303.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
تجارت می‌کنه لباس درست می‌کنه پول به بقیه قرض می‌ده شهر فانکشن‌های خودش رو هم داره دیگه حالا بانک یه چیزی مثل بانک بعدا توش درست می‌شه


audio: 8LfCJelOmMg_0304.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
اتفاق‌های مهمی داره توی زندگی اروپایی‌ها می‌افته توی این دوره کم‌کم کسب‌وکارهای بزرگتری می‌آد که پول بیشتری لازم داره


audio: 8LfCJelOmMg_0307.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
با پول اضافیه‌ای که داره خرج لباس و غذا و ضروریاتش رو می‌ده حالا می‌ره سراغ آموزش می‌ره سراغ هنر اونجا سرمایه‌گذاری می‌کنه و این می‌شه یه بخشی از خون تازه‌ای که تزریق می‌شه به اروپا و بعدا رنسانس رو درست می‌کنه


audio: 8LfCJelOmMg_0308.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
کلیسای کاتولیک هم که تا اینجای سده‌های میانه قوی بود و تو رشد بود و اینا دیگه تو این دوره می‌افته از قدرتش یه مدتی اصلا منتقل می‌شه از واتیکان به فرانسه مرکزش هفت‌تا پاپ فرانسوی و اینا داریم بعد درگیری و اختلاف توی سیستم‌شون و این بگه اون الکیه اون بگه این باطله


audio: 8LfCJelOmMg_0309.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
از قبل هم حالا با این پولی که اینا داشتن جمع می‌کردن و فسادی که زیاد شده بود سروصدای آدمایی بلند شده بود که می‌گفتن مثلا اصلاحاتی باید اینجا انجام بشه و اینا قدم‌به‌قدم مرحله‌به‌مرحله کار رو می‌رسونه به یه جایی که می‌شه زمینه ظهور مارتین لوتر در قرن‌های بعدی


audio: 8LfCJelOmMg_0310.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
چیزی که برای من جالبه یه چیزی که جالبه اینه که یک تایید دوباره‌ایه برای اینکه هیچ اتفاق تاریخی یه دفعه نمی‌افته


audio: 8LfCJelOmMg_0311.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
هیچی با این تا جایی که من واقعا با این سواد اندکم فهمیدم هیچ اتفاق تاریخی یه دفعه نمی‌افته هرجا می‌خونیم یهو یه چیزی اینجا ظاهر شد یهو یه لوتری آمد و گفتش که کلیسا اینطوری نمی‌تونه باشه و دیگه تاریخ عوض شد


audio: 8LfCJelOmMg_0313.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
این احتمالا در ادامه یک روندی اتفاق افتاده جنبش اصلاح مذهبی مسیحی هم همینطوره توی ویدیوهای تاریخ واتیکان و داستان کالونیسم و اینا هم دیدیم اینا ما می‌گیم دوره قرون وسطی دوره قرون وسطی تموم شد دوره رنسانس شروع شد دوره مدرن شروع شد ولی خب معلومه دیگه اینا نامگذاری‌هایی هستن که قرن‌ها بعد انجام شدن هیچ‌وقت اون موقع نیومدن بگن که


audio: 8LfCJelOmMg_0315.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
اینا رو اسما رو گذاشتیم که مثلا تاریخ رو بهتر بتونیم بفهمیم بین این دوره‌ها که گسستی نیست یه دفعه به همدیگه نپریدن که تغییرات تدریجیه چیزای جدید به دنیا می‌آد چیزی مثل فئودالیسم از بین می‌ره


audio: 8LfCJelOmMg_0324.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
چون خاندان سلطنتی انگلیس می‌خواست بر فرانسه هم حکومت کنه اصلش سر این بود در واقع که آخرش نشد ولی خیلی اتفاق‌های مهم تو این صدسال افتاد


audio: 8LfCJelOmMg_0325.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
نتیجه‌ش این شد که حالا انگلیس نتونست این کارو بکنه ته‌ش دیگه از اروپا رفت بیرون و عملا شد جزیره‌ای جدا از خشکی اصلی


audio: 8LfCJelOmMg_0329.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
قبل از جنگ مردم وفاداری‌شون به همون دوک منطقه خودشون بود وقتی این جنگ‌ها تموم می‌شه دنیای دیگری شده ملت شکل گرفته در فرانسه در انگلیس قدرت متمرکزتر شده


audio: 8LfCJelOmMg_0330.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
در طول جنگ بروکراسی شکل گرفته به یه شکل جدیدی چون مالیات باید جمع می‌کردن چون ارتش باید درست می‌کردن دیگه کار با شوالیه و اینا پیش نمی‌رفت


audio: 8LfCJelOmMg_0331.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
این نظام اداری می‌خواست اصلاحات قانونی و حقوقی بعدش اومد ترکیب این با اینکه لردها ضعیف شدن سیستم فئودالی از بین رفته بود دولت‌های قوی بزرگ متمرکز تازه‌ای در اروپا درست کرد


audio: 8LfCJelOmMg_0332.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
بریم کم‌کم ببندیم ویدیو رو اول یه مرور ریز بکنیم همه حرف‌هایی رو که زدیم تا بعد برسم به اون داستان ایران


audio: 8LfCJelOmMg_0333.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
گفتیم ده قرن قرون وسطی نه همه‌ش تاریکی بود نه همه‌ش بی‌خبری بود گفتیم ساختار اقتصادی جامعه اروپا عوض شد


audio: 8LfCJelOmMg_0334.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
اول که قدرت مرکزی روم افتاد ناامنی بود و در غیاب قدرت مرکزی دهقان‌ها یکی رو می‌خواستن امنیت بیاره سیستم فئودالی شد جوابی برای این مشکل


audio: 8LfCJelOmMg_0336.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
ساده‌ش این دیگه بعد هم من زمین رو از شاهه می‌گیرم به تو شاه هم یه چیزی می‌دم یک سرباز می‌دم شوالیه می‌فرستم هر وقت لازم داشتی


audio: 8LfCJelOmMg_0337.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
بعد سیستم پیچیده‌تر شد کشاورزی پیشرفت کرد مازاد محصول زیاد شد تجارت رونق گرفت پول و قدرت بیشتر شد دست شاه‌هایی که بالای هرم نشسته بودن


audio: 8LfCJelOmMg_0340.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
هرم سیستم فئودالی از زیر شروع شد خالی شدن و لرزیدن و کم‌کم رفت و جاش رو داد به پادشاهی‌های قدرتمند محلی و منطقه‌ای


audio: 8LfCJelOmMg_0341.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
تو همین ده قرن گفتیم کلیسا خیلی عوض شد گفتیم از بعد از سقوط روم صومعه‌ها نقش مذهبی داشتن نقش اجتماعی داشتن در حفظ و نگهداری و رشد علم نقش داشتن


audio: 8LfCJelOmMg_0342.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
پاپ قدرت گرفت اثرگذاریش زیاد شد قدرت شاه رو با قدرت معنوی خودش تقویت کرد از قدرت شاه قدرت سیاسی گرفت یا در کنار شاه قدرت سیاسی گرفت


audio: 8LfCJelOmMg_0344.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
هم توی مکاتب الهیاتی که شروع کرد می‌بینیم هم شروع کردن می‌بینیم هم توی لشکر بزرگی که جمع کردن و جنگ‌های صلیبی رفتن و کلیساهایی که ساختن و


audio: 8LfCJelOmMg_0346.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
و بعد هم دیدیم در قرن‌های آخر قدرت کلیسا هم کم شد فسادش هم زیاد بود مردم هم بعد از طاعون می‌گفتن اگه روحانی هستی اگه وصلی چرا دعات نمی‌گیره؟ این طاعون چی می‌گه؟


audio: 8LfCJelOmMg_0348.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
سومین چیزی هم که تغییر و تحولش رو توی این هزار سال دیدیم سیستم سیاسی بود از قدرت‌های پراکنده محلی تا کم‌کم پادشاهی‌های محلی آخرش بارقه‌های چیزی که بعدا شد دولت‌های ملی


audio: 8LfCJelOmMg_0351.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
کمتر از دو قرن بعدش ایران می‌ره توی امپراتوری‌های عربی اسلامی و تمام قرون وسطی آغازین و میانی پادشاهی‌هایی یا از عرب‌ها یا از ترک‌ها یا از اطراف فلات ایران آمدن دارن و حکومت می‌کنن و تقریبا اینطوری هست تا توی قرون وسطی متاخر


audio: 8LfCJelOmMg_0353.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
بعد از سه حمله حکومت مغولی داریم یعنی دوره ایلخانی مغولی داریم در ایران و وقتی که تموم می‌شه قرون وسطی ایران در حکومت تیموریانه آماده می‌شه با یه فاصله‌ای بعد از این برای اینکه وارد دوره صفوی بشیم در عصر مدرن


audio: 8LfCJelOmMg_0354.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
عصر مدرن دورانیه که از 1500 تقریبا می‌گیم شروع می‌شه دیگه یعنی در بیشتر قرون وسطی اصل حرف اینه چکیده تاریخ ایران تو اون دوره اینه در بیشتر قرون وسطی اینطوری نیست که تمام این سرزمین از دجله تا جیحون در حکومت یک پادشاهی ایرانی باشه


audio: 8LfCJelOmMg_0355.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
شکل گرفتن چنین حکومتی می‌مونه تا اول قرن 16 و به قدرت رسیدن صفویه که داستانش رو دیگه در چند تا ویدیو مفصل تعریف کردیم


audio: 8LfCJelOmMg_0356.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
این ویدیو موضوعش قرون وسطی بود و گفتیم چون از چندتا کلمه مهم داره قرون وسطی بریم یه خرده درباره اینا بیشتر بدونم یکی از این کلمه‌ها فئودالیسم بود


audio: 8LfCJelOmMg_0357.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
بعد یادمون افتاد که یه چیزایی ما قبلا درباره تاریخ ایران خوندیم که این ربط داره به فهمیدن مفهوم فئودالیسم این از موضوع قرون وسطی واقعا یه خرده خارجه ولی به نظرم هیچ‌جا بهتر از اینجا نیست برای اینکه این حرف رو مرور کنیم


audio: 8LfCJelOmMg_0358.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
داستان چیه؟ یه کتابی توی پادکست بی‌پلاس تعریف کردیم ایران جامعه کوتاه‌مدت آقای کاتوزیان که این نظریه ایران جامعه کوتاه‌مدت از ایشون می‌آد ایشون واضح این نظریه‌ست ایشون می‌گه من یک مطالعه تطبیقی کردم یعنی مقایسه کردم تاریخ ایران رو با تاریخ اروپای غربی و از این مقایسه یه چیزایی فهمیدم


audio: 8LfCJelOmMg_0360.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
می‌گه من از مقایسه این دوتا دیدم در اروپا طبقات اجتماعی مستقل از حکومت قدرت پیدا کردن که می‌تونن قدرت پادشاه رو محدود کنن


audio: 8LfCJelOmMg_0363.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
در حالی که توی تاریخ ایران که نگاه می‌کنیم یه طبقه‌ای هستن که اونا هم اختیارات زیادی دارن زمین رو دارن بهره‌برداری می‌کنن رعیت دارن اینا ولی دولت به این‌ها متکی نیست اینائن که به دولت متکی‌ان


audio: 8LfCJelOmMg_0365.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
در اروپا هرچی طبقه بالاتر باشه اتکای دولت بهش بیشتره در ایران هرچی طبقه بالاتر باشه اتکاش به دولت بیشتره


audio: 8LfCJelOmMg_0367.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
به‌خاطر اینکه مال و زندگی و همه چیز مردم و حتی بالاترین طبقات دست دولت بوده دست حکومت بوده دست شاه بوده یعنی


audio: 8LfCJelOmMg_0368.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
شاهی که قدرتش رو هم از این طبقات نمی‌گیره بدهی هم به اینا نداره چیزی رو لازم نیست با اینا چونه بزنه چون همه چیو از خدا گرفته


audio: 8LfCJelOmMg_0373.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
یا به نام فر ایزدی قبل از اسلام یا به اعتبار ظل‌اللهی بعد از اسلام ولی شاه به بالا وصله قدرت به بالا وصله و به جز خودش به جز توانایی خودش چیز دیگری نیست که قدرتش رو محدود کنه


audio: 8LfCJelOmMg_0374.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
این متفاوته با این چیزی که داریم تو سیستم فئودالی اروپا می‌بینیم که پادشاهی که اونجا نشسته قدرت داره ولی قدرتش متکی به طبقاته این طبقات قدرتش رو محدود می‌کنن


audio: 8LfCJelOmMg_0377.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
چون تو کتاب دالان باریک آزادی چی می‌گفت؟ می‌گفت برای توسعه شما باید یه دولت خیلی قوی که بتونه خیلی کارا بکنه داشته باشی بعد یه جامعه قوی یعنی نهادهای قوی دیگری داشته باشی که بتونن قدرت این رو کنترل کنن


audio: 8LfCJelOmMg_0378.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
جامعه قوی یعنی چی؟ یعنی همین طبقاتی که دولت به اینا اتکا داره دولت متکی به این‌هاست اینا یه بخشی از جامعه قوی هستن یه بخشیش هم همون نهاد کلیساست


audio: 8LfCJelOmMg_0380.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
برا من خیلی جالبه وقتی که این کتاب‌های مختلفی که می‌خونیم به هم وصل می‌شه کمک می‌کنه یه ویدیویی مثل این که باهاش بخوایم تاریخ قرون وسطی رو بهتر بفهمیم اون هزار ساله رو بفهمیم کمک می‌کنه دوتا کتابی رو که پارسال و چند سال پیش خوندیم هم یه خرده حالا برامون مفهومش روشن‌تر بشه


audio: 8LfCJelOmMg_0381.opus
source: youtube
source_id: 8LfCJelOmMg
invalidation: VALID
text:
پیشنهاد می‌کنم این حرفای این ویدیو اگه براتون جالب بود حتما اون کتاب و اون اپیزودهای مربوط به ایران جامعه کوتاه‌مدت و اپیزود دالان باریک آزادی رو اگر نشنیدید حتما اگر هم شنیدید یک بار دیگه گوش بدین و مرور کنین دم شما گرم مرسی که با ما هستین و کمک می‌کنید که ما هم این کنجکاوی‌ها رو ادامه بدیم


audio: o7rkv51brfA_0001.opus
source: youtube
source_id: o7rkv51brfA
invalidation: VALID
text:
یک کتابایی هست اینا همچین قیافه‌شون رو می‌بینی چند صفحه‌شون رو می‌خونی داد می‌زنن که اومدن یک تغییری تو زندگی‌مون بدن یه چیزی رو اومدن مثلا در ما عوض کنن انگیزه بدن مثلا بهت که یه کاری رو بکنی یا یه کاری رو دیگه نکنی یه جور دیگه فکر کنی قشنگ از همون اولش معلومه یا اصلا از قیافه‌ی کتاب از حجم کتاب مثلا ممکنه معلوم باشه یه کتابایی هم هستن که این کارا رو می‌کنن این تغییرا رو در ما ایجاد می‌کنن ولی اصلا به قیافه‌شون نمی‌آد


audio: o7rkv51brfA_0002.opus
source: youtube
source_id: o7rkv51brfA
invalidation: VALID
text:
خیلی بی‌ادعا میان و وقت زیادی هم نمی‌گیرن راحت هم می‌خونیشون یا می‌شنویشون خیلی ساده واقعا بعد می‌بینی اه! عجب تاثیری گذاشتن مثلا یه عادت جدیدی این کتاب واسه من درست کرد یه فکر جدیدی بهم داد یک اثر مثبتی روم گذاشت یه کتابی از کتابایی که من پارسال خوندم اینطوری بود برام


audio: o7rkv51brfA_0004.opus
source: youtube
source_id: o7rkv51brfA
invalidation: VALID
text:
نیروی پنهان دوستی من البته نخوندم گوش دادم نسخه صوتیش رو می‌دونستم دوستی مهمه دوست مهمه، اینا نگاهم به دوستی نگاه فرهنگی بود اولا فکر نمی‌کردم تحقیق جدی درباره‌ی دوستی شده باشه تحقیق علمی و دانشگاهی و اینا بعد هم خیلی به‌جز همون نگاه فرهنگی و اجتماعی و اینا به اهمیتش اینطوری که این کتاب درباره‌اش صحبت می‌کرد هیچ‌وقت فکر نکرده بودم ولی برام سوال بود و کنجکاوی شد و کتاب رو برداشتیم و خوندیم و بعد دیدم عجب داستانیه


audio: o7rkv51brfA_0005.opus
source: youtube
source_id: o7rkv51brfA
invalidation: VALID
text:
واقعا هم اینطوریه که البته سال‌های سال، دهه‌ها تحقیق جدی و مطالعه جدی درباره‌ی دوستی نمی‌شد تا حدود 30 سال پیش که یه مطالعه‌هایی اومد


audio: o7rkv51brfA_0007.opus
source: youtube
source_id: o7rkv51brfA
invalidation: VALID
text:
چیزی که مثلا ما به رژیم غذایی مربوطش می‌دونیم به اینکه چی می‌خوریم، چطوری می‌خوریم یا توی یه ویدیوی دیگه توی کانال گذاشتیم از یه جایی وصلش کردم به ورزش و تحرک یک مقاله‌ای نوشته شد که آره دیدن که رژیم غذایی مهمه مثلا ورزش هم مهمه تحرک هم انگار یک رابطه‌ای با فکر کنم بیماری قلبی بود مشکل قلبی بود، اینا داره شبیه این اتفاق برای روابط اجتماعی هم افتاد یعنی روابط اجتماعی هم از یه جایی شروع کردن دانشمندانی تحقیق کردن


audio: o7rkv51brfA_0008.opus
source: youtube
source_id: o7rkv51brfA
invalidation: VALID
text:
یه مقاله‌ای در اومد که این وصل می‌شه، این اثر داره روی سلامتی همونطوری که تغذیه و رژیم غذایی اثر داره رو سلامتی همونطوری که تحرک و ورزش اثر داره روی سلامتی این خب خیلی نکته‌ی مهم و تازه‌ای بود بعد از این خیلی مطالعه شد روی رفتار اجتماعی پرایمت‌ها بابون‌ها مثلا نخستی‌سان‌ها دیدن که آره روابط اجتماعی واسه اینا مهمه کیفیت رابطه واسه اینا مهمه اینکه چطوری رابطه‌شون شروع شده اینکه فامیل هم هستن یا نه


audio: o7rkv51brfA_0009.opus
source: youtube
source_id: o7rkv51brfA
invalidation: VALID
text:
ارتباط خونی دارن یا نه، اونقدری مهم نیست اونی که مهمه اینه که رابطه‌شون پایدار باشه رابطه‌شون مثبت باشه و توش همکاری باشه


audio: o7rkv51brfA_0011.opus
source: youtube
source_id: o7rkv51brfA
invalidation: VALID
text:
این خیلی حرف مهمیه اگه درست متوجه‌اش بشیم به خاطر اینکه ما معمولا نگاه‌مون به دوستی یه چیزیه در مرحله‌های پایین اهمیت از کجا می‌گم رده‌های پایینه ازونجایی که قرارمون رو با دوستامون راحت کنسل می‌کنیم به دلایل مختلف به کار، به زندگی خانوادگی به همه چی اینا اجازه می‌دیم که بیان از اون وقتی که باید برای دوست‌هامون بگذاریم بگیرن چون فکر می‌کنیم اون واسه سرگرمیه اون واسه خوش‌گذرونیه حالا نرفتم هم نرفتم الان یه کار مهمتری دارم


audio: o7rkv51brfA_0012.opus
source: youtube
source_id: o7rkv51brfA
invalidation: VALID
text:
مطالعه‌هایی هست که نشون می‌ده این اشتباهه یه مطالعه‌هایی که درباره‌ی دوستی کردن و نتیجه‌ای که ازش می‌گیرن اینه که باید سرمایه‌گذاری کنیم باید وقت بگذاریم قشنگ واسه‌ی دوستی‌ها واسه رابطه‌هایی که قوی هستن برای آدم‌های مثبتی که آدم‌های موندنی زندگی‌مون هستن اینارو قدرشون رو باید بدونیم باهاشون باید همکاری کنیم چون بیشتر مواقع، بیشتر مواقع دوست خوب همین کسیه که این خصوصیت‌ها رو داره


audio: o7rkv51brfA_0013.opus
source: youtube
source_id: o7rkv51brfA
invalidation: VALID
text:
این سه‌تایی که گفتیم مثبت، بادوام و همکاری می‌کنیم با هم این سه تا رو من خیلی بهش فکر کردم بعد از خوندن این کتاب خیلی بهش فکر کردم به اهمیت دوستی هم خیلی فکر کردم که من وقتم رو کلا چطوری دارم می‌گذرونم تقویم من رو نگاه کنی تقویم ماه گذشته‌ام رو نگاه کنی ماه آینده‌ام رو نگاه کنی نشون می‌ده که ارزش رابطه‌ی دوستی رو فهمیدم و می‌دونم یا نه؟ چون اگه بگم آره آره می‌دونم می‌دونم ولی تو تقویمم، تو کارایی که کردم تو شکلی که وقت گذروندم در ماه گذشته اولویت‌بندی‌هایی که کردم


audio: o7rkv51brfA_0014.opus
source: youtube
source_id: o7rkv51brfA
invalidation: VALID
text:
این دیده نشه خب معلومه حرفم کشکه دیگه من واقعا دنبال آدم‌هایی که باهاشون رابطه‌ی پازیتیو دارم نرفتم، نیستم دوست دارم بگم هستم ولی نیستم براش وقت نذاشتم پس اولویتم نبود بعد از اون طرف من اصلا چقدر این آدم هستم برای دوستای خودم؟ چقدر دارم این چیزا رو بهشون می‌دم؟ اینم هست دیگه من چقدر دوست مثبت و دوست همکار و دوست بادوامی برای دوستای خودم هستم؟ حق دوستی رو دارم به جا میارم یا نه؟ این سه تا مشخصه‌ای که گفتیم


audio: o7rkv51brfA_0017.opus
source: youtube
source_id: o7rkv51brfA
invalidation: VALID
text:
اینا ویژگی‌های دوستی خوبه بادوام بودن، مثبت بودن و اینکه توش همکاری هست واسه من از این کتاب ساده چیزی که موند این بود که یک دوستی نیاز زیستی منه و من باید مثل رژیم غذایی و مثل ورزش که بهش فکر می‌کنم و براش برنامه می‌ریزم برام مهمه برای اینم برنامه بریزم وقت بذارم، بهش اولویت بدم و اینکه بادوام بودن و مثبت بودن و تعاملی بودن اینا اغلب نشونه‌های دوستی خوب هستن


audio: o7rkv51brfA_0018.opus
source: youtube
source_id: o7rkv51brfA
invalidation: VALID
text:
می‌گن که قوت و استحکام رابطه‌های شما در 50 سالگی می‌تونه یه نشونه‌ای باشه ازین که شما در 80 سالگی از نظر سلامتی کجا خواهی بود اینم خیلی حرف مهمیه مهمه که بلد باشی دوست خوب پیدا کنی مهمه که بلد باشی دوست خوبی باشی دوستای خوبت رو حفظ کنی و اینا هم هر کدومش تکنیک داره برای هر کدومش باید فکر کرد برنامه‌ریزی کرد یه کار جدیه مثل اینه که آدم برای زندگیش برای وضع اقتصادیش برای سلامتیش فکر می‌کنه برنامه‌ریزی می‌کنه به اینا هم باید فکر کنه


audio: o7rkv51brfA_0019.opus
source: youtube
source_id: o7rkv51brfA
invalidation: VALID
text:
من حواسم جمع شد به رابطه‌هایی که دارم به دوستایی که دارم براشون باید وقت بذارم برای کدوم باید کمتر وقت بذارم؟ کدوما هستن که خیلی برام با ارزش و مهمن؟ باید بهشون بیشتر توجه کنم که آسیب نبینه کار راحتی هم نیست سر همه شلوغه باید ازش ولی محافظت کنیم به خاطر اینکه اینطوری که من اینجا فهمیدم واقعا مسئله فقط فرهنگی و اینا نیست نیاز زیستیه برای همین باید براش برنامه داشته باشم استراتژی داشته باشم و البته وقتی درباره‌ی دوستی صحبت می‌کنم اون روی سکه‌اش هم هست که تنهاییه دیگه


audio: o7rkv51brfA_0021.opus
source: youtube
source_id: o7rkv51brfA
invalidation: VALID
text:
من حالا وارد اون نمی‌شم اینجا خودش یه موضوعیه می‌تونه باشه برای یه ویدئوی دیگری ولی چون اشاره به کلمه‌اش کردم و این نویسنده هم می‌گه که تنهایی در برابر دوستی تعریف می‌شه پیشنهاد می‌کنم این ویدیویی رو که لینکش رو این زیر می‌ذاریم حتما ببینین خیلی بعید می‌دونم راستش که این ویدیو رو ببینین و هیچ‌کاری نکنین بعدش یعنی هیچ اثری روتون نگذاره همونطور که واقعا بعید می‌دونم کسی اون کتاب رو بخونه یا اون اپیزود پادکست بی‌پلاس رو گوش بده و کاری نکنه


audio: o7rkv51brfA_0022.opus
source: youtube
source_id: o7rkv51brfA
invalidation: VALID
text:
برا من این کتاب ساده‌ی خیلی بی‌ادعا و واقعا کتاب ساده خیلی مهم بود چون تشویقم کرد، هلم داد که چند تا تغییر توی زندگیم دادم و فعلا که ازشون خیلی راضیم تغییری هم که دادم معلومه چیکار کردم دیگه با دوستام تماس گرفتم با بعضی از دوستام که خیلی وقت بود صحبت نکرده بودم تماس گرفتم بعدم برای خودم نوشتم که من باید ماهی یه بار، دو ماهی یه بار با این دوستام صحبت کنم دیگه حالا اون می‌گه، من می‌گم، کی می‌گه مهم نیست من باید با اینا صحبت کنم باید وقت بذارم


audio: o7rkv51brfA_0023.opus
source: youtube
source_id: o7rkv51brfA
invalidation: VALID
text:
به خاطر اینکه این برام کار مهمیه می‌دونم برام مهمه اشتباهه که پشت گوش بندازم و اشتباهه که فکر کنم که این رابطه‌ایه که اگه بهش هم نرسم همونجا هست همونطوری که بیست ساله دوست موندیم تا بیست سال دیگه هم دوست می‌مونیم اینطوری نیست هیچی اینطوری نیست تو دنیا یعنی هیچ رابطه‌ای اینطوری نیست حداقل باید زحمت بکشی براش برنامه بذاری براش اولویت بهش بدی وقت بهش بدی و بعد انتظار داشته باشی که اون اثر مثبتی رو که می‌خوای ازش بگیری


audio: LHBT_tm9FuM_0001.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
این قسمت دوم نگاه کوتاه ماست به قرن 17 میلادی سال‌های 1600 تا 1700 تو قسمت قبلی ایران و دنیای اسلام یعنی ایران و شرق و غربش رو سریع یه نگاهی کردیم این قسمت می‌خوایم بریم ببینیم که وقتی در ایران صفویه با شاه‌عباس اوج گرفت و بعد کم‌کم در ادامه قرن سرازیری رفت به سمت افول و وقتی که عثمانی داشت قرن تغییرات داخلی رو سپری می‌کرد و در کشورگشایی از شرق خورد به دیوار ایران


audio: LHBT_tm9FuM_0002.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
و از غرب هم به دیوار هابسبورگ و وین بقیه اروپا چه خبر بود بقیه دنیای قدیم چه خبر بود دنیا البته فقط این جاها نیست ما شرق رو داریم الان بهش نگاه نمی‌کنیم دیگه جا نمی‌شه اینجا و از دنیای جدید هم خیلی نمی‌گیم دنیای جدید فعلا هنوز اتفاق خاصی داره توش نمی‌افته به جز اینکه این مستعمره‌چیا دارن می‌رن اونجا خاکش رو به توبره می‌کشن فعلا داریم تمرکز می‌کنیم رو دنیای قدیم من علی بندری هستم این کانال یوتیوب بی‌پلاسه


audio: LHBT_tm9FuM_0004.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
در اروپا دوران خیلی دوران پرجنگ و درگیری‌ایه به جز پنج سال، پنج تا تک‌سال در واقع بقیه این قرن جنگ‌های بزرگ در جریانه اروپا یعنی 95 سالش جنگه جنگ‌های خشن پرخون پرخیانت ما دوتا جنگ معروف داریم اون موقع در اروپا که اینا رو هم افتادن تو این دوره یکی جنگ معروف به جنگ‌های 30 ساله‌ست یکی جنگ‌های 80 ساله‌ست یا جنگ‌های استقلال هلند


audio: LHBT_tm9FuM_0005.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
تاریخ اروپا البته از این جنگ‌های طولانی زیاد داره ما هم چون معمولا اسم این سلسله‌های اون موقع اروپا رو خیلی بلد نیستیم حتی نمی‌تونیم درست بفهمیم کی داشته با کی می‌جنگیده شما رو البته عرض نمی‌کنم خودم رو عرض می‌کنم و حتی یه اصول اولیه‌ای وجود نداشت که آقا مثلا جنگ تموم شد اینجا مرزه دیگه شما بعدش اینور مرز نیا تو کار ما دخالت کن ما یه حاکمیتی داریم این طرف مرز که دیگه اینجا می‌شه مثلا کشور ما ما اینجا هر کاری بخوایم می‌کنیم از این چیزا نبود قبلا واقعا


audio: LHBT_tm9FuM_0006.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
هر کی هر جایی هر کاری می‌خواسته می‌کرده برا همین هم شاید جنگ‌هاشون انقدر طولانی بوده وسط قرن 17 ولی یه اتفاق بسیار مهمی می‌افته که در تاریخ اروپا از اون نقطه‌های خیلی مهمه در تاریخ دنیا هم در تاریخ روابط بین‌الملل و دیپلماسی و سیاسی و مذهبی و خیلی خیلی نقطه مهمیه اثرگذار هم هست پیمان صلح وستفالیا بسته می‌شه ما درباره وستفالیا بعدا صحبت می‌کنیم چون خیلی مهمه منم درباره‌ش خیلی کنجکاوم الان زیاد نمی‌دونم


audio: LHBT_tm9FuM_0007.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
منطقه وستفالیا در شمال آلمان دورتموند شهر معروفشه درباره‌ش حالا بعدا صحبت می‌کنیم مذاکرات طولانی و پیچیده‌ای بوده 109 تا هیئت نمایندگی آمده بودن خلاصه خلاصه‌ش ولی اینه کار مهمی که این پیمان کرد یه کار مهمی که کرد این بود که جنگ در امپراتوری مقدس روم رو بین هابسبورگ یعنی اتریش و اسپانیا و متحدین کاتولیک این‌ها از یک طرف و قدرت‌های پروتستان اروپا مثل سوئد و دانمارک و البته فرانسه کاتولیک که متحد اینا بود


audio: LHBT_tm9FuM_0008.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
ولی خیلی با هابسبورگ مشکل داشت جنگ بین این‌ها رو تموم کرد این یکی از دستاوردهای مهم سیاسی فوری وستفالیا بود کی بسته شد این پیمان وستفالیا؟ 1648 این از مهم‌ترین نقاط سیاسی قرن هفدهمه در اروپا اتفاق خیلی مهم دیگه استعمار آمریکاست به دست اروپاییا و سرازیر شدن منابع ثروت از قاره جدید به اروپا و در نتیجه این تورمی که اینجا ایجاد کرد


audio: LHBT_tm9FuM_0009.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
و البته این همه پول در اروپا مشکل ایجاد کرد برای کشورهای شرقی که دسترسی به این ثروت جدید نداشتن مخصوصا یه کشوری که اون موقع خیلی رونق گرفت و دوران طلاییش بود نیمه دوم قرن پیش و نیمه اول همین قرن 17 هلند بود تو ویدیوی قبلی یه کوچولو از اوج‌گیری نیروی دریایی هلند گفتیم وقتی قصه قرن 16 رو می‌گفتیم شرکت‌های مختلف هلندی اینا با هم رقابت می‌کردن اینا جمع شدن بعدا زیر یک اسم


audio: LHBT_tm9FuM_0010.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
کمپانی هند شرقی هلند و رونق کار این‌ها شد دوران طلایی هلند در تجارت، در علم، در هنر و در قدرت نظامی معجزه هلندی هم می‌گن به این دوره این رشد هلند، قدرتمند شدنش دلایل مختلفی براش می‌گن در واقع هم یه ایالت‌های متحدی بود مجموعه‌ای از استان‌ها بودن اینا بعد از کلی جنگ و مذاکره و درگیری و این‌ها نهایتا تونسته بودن از امپراتوری اسپانیا خودشون رو مستقل کنن


audio: LHBT_tm9FuM_0011.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
جدا بشن خط‌کشی مذهبی هم اونجا شده بود پروتستان بودن اینایی که از اون کاتولیک‌ها جدا شده بودن و بعد خب پروتستان‌های دیگه که جاهای دیگه بودن تو همین امپراتوری رفته بودن به سمت شمال و یهودی‌های پرتغال و اسپانیا و فرانسه هم عده‌ای‌شون آمده بودن به این‌ها ملحق شده بودن و دلایل مختلفی می‌گم برای این رشد هلند در این دوران ذکر شده دوران خیلی مهمی هم هست شاید درباره اینم بعدا صحبت کردیم منابع انرژی ارزون بود در هلند همین مذهب پروتستان رو


audio: LHBT_tm9FuM_0012.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
اخلاق کاری پروتستان رو خیلی‌ها درباره‌ش صحبت می‌کنن درست یا غلط می‌گن این ربط داشته نظام مالی جدید می‌گن اینجا اختراع شده حالا این اینجا موضوع صحبت ما نیست به اشاره گفتیم برای ما مهمه که یکی از نکات قرن 17 همینه که هلندی‌ها این موقع دوران طلایی‌شون رو داشتن اوج گرفتن دیگه از اسم‌ها و اتفاقات آشنای قرن 17 برای ما چیه؟ شکسپیر در اوایل همین قرن از دنیا می‌ره گالیله دادگاهش در همین قرن برگزار می‌شه


audio: LHBT_tm9FuM_0013.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
دادگاه معروف گالیله ژاپن گفتیم ما درباره ژاپن زیاد صحبت نمی‌کنیم چین و ژاپن اینجا جا نمی‌شه ولی اینو باید بگیم که در 1630 یعنی در نیمه اول قرن 17 ژاپن درهاش رو به روی دنیا می‌بنده این خیلی مهمه واقعا در دهه چهارم قرن 17 اروپا داره وارد عصر مدرن می‌شه زمان گالیله‌ست ژاپن کلا می‌آد رابطه رو با بقیه دنیا قطع می‌کنه می‌ره در دوران ساکوکو بهش می‌گن 214 سال هم طول می‌کشه


audio: LHBT_tm9FuM_0014.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
214 سال نه خارجی راه می‌دن تو ژاپن نه می‌ذارن ژاپنی از ژاپن بره بیرون بره خارج خیلی اتفاق مهمیه و حالا اثراتش رو بعدا درباره‌ش باید صحبت کرد در انگلستان هم تو همین قرن یک اتفاق نادر و تاریخی می‌افته چارلز یکم پادشاه انگلستان و اسکاتلند و ایرلند اعدام می‌شه به جرم اینکه با پارلمان و اینا مخالفت کرده بوده و مثلا مشروطه نمی‌خواسته بکنه قدرت رو سلطنت رو داستان خب داستان مفصلیه اینم طبیعتا


audio: LHBT_tm9FuM_0015.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
حتی یه مدتی انگلستان جمهوری می‌شه بعد از ایشون جمهوری البته به این معنی که مثلا شاه در کار نبوده والا حکومت دیکتاتوری بوده اون آقای الیور کرامول که به جاش آمده بود خودش پارلمان رو بست کلی آدم رو هم خودش گردن زد و بعد هم که ایشون مرد جمهوری جمع شد دوباره پادشاهی برگشت ایشون رو هم برای اینکه سرنوشتش درس عبرتی بشه رفتن جنازه‌ش رو از زیر خاک درآوردن و سر از بدن جدا کردن و کله رو زدن بالای یه میله‌ای که اونجا باشه


audio: LHBT_tm9FuM_0016.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
یه وقت کم‌کاری‌ای هم نشده باشه جنگ‌های داخلی در انگلستان خودش از اتفاقای خیلی مهم این قرن هفدهمه آتیش‌سوزی بزرگ لندن هم در 1666 بخش بزرگی از لندن از بین می‌ره چین در همین قرن هفدهمه که تایوان رو می‌گیره و ملحق می‌کنه به خودش تایوان یک پادشاهی جدایی بوده درباره چین و تایوان و وضع امروزشون ما جای دیگه گفتیم لینکش رو این بالا می‌تونید ببینید دانشگاه هاروارد در کمبریج ماساچوست در بوستون در همین قرن بنیان‌گذاری می‌شه


audio: LHBT_tm9FuM_0017.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
اولین دانشگاه آمریکاست اینم نقطه مهمیه با پرستیژترین دانشگاه دنیا هم هست الان هاروارد اولین سالن اپرای دنیا در قرن 17 ساخته می‌شه در وین از نظر فرهنگی اروپا عصر باروکه شاید یه بار درباره این عصرهای فرهنگی مختلف اروپا هم صحبت کردیم در دنیای علم چه خبره قرن 17؟ سلول رو زیر میکروسکوپ در میانه این قرن می‌تونن ببینن


audio: LHBT_tm9FuM_0019.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
می‌نویسه نسخه اولش رو از مهم‌ترین کتاب‌های تاریخ علمه این یه مدت البته طول می‌کشه که مثلا قشنگ همه می‌پذیرنش و جا می‌افته ولی می‌گن اواخر قرن 17 دیگه در دنیای علم اون روز کسی شک نداشت که با این کتاب نیوتن اتفاق بزرگی افتاده قوانین حرکتی نیوتن شد پایه درک ریاضی ما از حرکت و از جاذبه سه تا قحطی خیلی بزرگ ثبت شده در قرن 17 در روسیه، در فرانسه و در فنلاند


audio: LHBT_tm9FuM_0020.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
اتفاق بسیار مهم دیگری که تو همین قرن 17 می‌افته کشف باکتریه کشف باکتری درک ما رو از مریضی و بیماری و جرم و اینا عوض کرد


audio: LHBT_tm9FuM_0021.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
محاسبه سرعت نوره تو این قرن حسابان، حساب دیفرانسیل و انتگرال اینا هم از دستاوردهای علمی اروپاست در قرن 17 و مرور اصلا همین دستاوردهای علمی پایه‌ای باکتری، سرعت نور، قوانین نیوتون اینا نشون می‌ده که فاصله بین اروپا و شرق داره از کی زیاد می‌شه دیگه همچنان البته دنیا پر از جنگه چه اروپا چه بقیه دنیا گفتیم اروپا 95 سال از 100 سال این قرن جنگ‌های خانمان‌سوز داشته


audio: LHBT_tm9FuM_0022.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
اما لای همین جنگ‌ها در خلال همین جنگ‌ها قدم‌های خیلی بزرگ و بنیادی علمی هم داره برداشته می‌شه البته اثرات این شتاب‌گیری رو در قرن‌های بعدی می‌شه دید قرن 17 که تمام می‌شه در ایران صفویه دیگه رو به زواله ایران در آستانه یک دوران پرتلاطم جدیده که اونم یک قرنی طول می‌کشه حالا درباره اون صحبت می‌کنیم بقیه دنیا هم چه دنیای اسلام چه بقیه دنیای قدیم خیلی خلاصه گفتیم توشون چه خبر بوده


audio: LHBT_tm9FuM_0023.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
چی شد در قرن 17 دیگه قرنی که اتفاقات بسیار اساسی توش می‌افته قرن 18 ئه قرن 17 مقدماتشه و تقریبا بارقه‌های اینکه هر طرف دنیا چی می‌خواد بشه از همین قرن 17 معلومه ما قبلا تو این کانال درباره قرن 16 هم صحبت کردیم داریم از 1500 می‌آیم همین‌طوری جلو برسیم به زمان حاضر این کانال یوتیوب بی‌پلاسه من علی بندری هستم مخلص شما سابسکرایب، زنگوله، معرفی به بقیه اینا بهترین کمک شماست به ما


audio: LHBT_tm9FuM_0024.opus
source: youtube
source_id: LHBT_tm9FuM
invalidation: VALID
text:
هم خوشحال‌مون می‌کنه هم بهمون روحیه می‌ده و هم واقعا کمک‌مون می‌کنه کمک‌مون می‌کنه که کارمون رو بتونیم با برنامه ببریم جلو و شما رو هم خوشحال کنیم دم شما گرم علی بندری کانال یوتیوب بی‌پلاس


audio: a1fkjPb4ki4_0001.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
تو این ویدیو می‌خوایم درباره تاریخ مشروطه صحبت کنیم منتها هنوز نه درباره‌ی اتفاقات مشروطه و دونه دونه‌ی اون‌ها یه خرده می‌خوایم ببینیم که قبل از مشروطه، در زمان مشروطه چه جور کشوری بود ایران؟ و اصلا این قصه مشروطه چطوری و از کجا شروع شد؟


audio: a1fkjPb4ki4_0002.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
ایران کشوریه که در طول یک قرن دوتا انقلاب توش اتفاق افتاده دو تا کودتا توش اتفاق افتاده یه جنگ 8 ساله توش اتفاق افتاده تو همون قرنی که تازه نصفش جنگ سرده که اونم در همسایگی ایرانه و در نصف دیگرش هم دوتا جنگ جهانی اتفاق افتاده که تو هر دوش ایران تلاش کرده بی‌طرف بمونه و نشده و زخم‌های زیاد و عمیقی روی ایران گذاشتن که زخماش ماندگار هم شده یه همچین قرنی بوده برای ایران قرن بیستم


audio: a1fkjPb4ki4_0003.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
و اینطوری که بهش فکر کنیم واقعا واقعا عجیبه از همون انقلاب مشروطه هم شروع می‌شه در ابتدای قرن و بعد اینطوری فکر کنیم بهش که وقتی پدران و مادران ما داشتن انقلاب می‌کردن در 1357 70 سال فقط از مشروطه می‌گذشته یعنی ما بعد از 70 سال دوباره در ایران یه انقلابی داشتیم یک نگاه هم به تحلیل انقلاب 57 اینه که اصلا این ادامه حسابای تسویه نشده و مسئله‌های حل نشده انقلاب مشروطه بوده


audio: a1fkjPb4ki4_0004.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
که خیلیاش همچنان مسئله‌ی امروز جامعه ایران هم هستن برای همین اگر برگردیم ببینیم در مشروطه دنبال چی بودن و بعد نگاه کنیم به اینکه امروز جامعه چی می‌خواد یک شباهت‌ها و یادآوری‌های خیلی گویایی توش پیدا می‌کنیم و باز احتمالا فکر کنم برای همینم هست که ما بعد از صد و خرده‌ای سال هنوز درباره‌ی مشروطه صحبت می‌کنیم نه فقط به‌خاطر اینکه خودش اتفاق مهمیه بلکه از جمله به‌خاطر اینکه اون دردی که مشروطه می‌خواست دوا کنه


audio: a1fkjPb4ki4_0005.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
انگار اون درد هنوز با ما هست و هنوز نتونستیم چاره بادوامی براش به کار ببندیم حداقل برای همینم من دوباره دلم خواست که برگردم و تاریخ مشروطه رو مرور کنم عمیق و دقیق هیچ‌وقت نخوندم ولی خب در طول سال‌ها ریز ریز خوندم الان می‌خوام که دوباره برگردم و بهش فکر کنم و خب طبق عادتی که الان اینجا داریم اون چیزی رو که می‌خونم و می‌بینم و به نظرم می‌تونم که تعریفش هم بکنم برداشت خودم رو می‌آم برای شما هم اینجا تعریف می‌کنم


audio: a1fkjPb4ki4_0006.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
اگر که علاقه‌ای باشه که فکر می‌کنم باشه منتها خب تاریخ مشروطه رو قبلا خوندیم یعنی تو مدرسه خوندیم اصلا و اگر هم علاقه داشته باشیم مثلا به تاریخ یه اندک علاقه‌ای اگه داشته باشیم بعدا احتمالا کم و زیاد یا خوندیم یا شنیدیم درباره‌ش برای همینم من اینجا شروع نمی‌کنم با سیر اتفاقات سیر اتفاقات رو هم یه وقتی می‌گیم ولی اینجا به این نمی‌خوام بپردازم اولش می‌خوام یه خرده به این فکر کنم که اصلا مشروطه چی بود؟ دنبال چی بود؟ کی بود؟


audio: a1fkjPb4ki4_0007.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
کی بود نه فقط دقیقا فقط از نظر زمانی کی بود بلکه تو چه دوره‌ای بود؟ در چه دنیایی بود؟ قبلش چی بود؟ از کجا آمده بود؟ بعدش چی شد؟ اون موقع دور و بر ایران چه خبر بود؟ اطراف ایران چه خبر بود؟ در نزدیک، دور یه همچین سوالایی رو می‌خوام شروع کنیم به این‌ها فکر کنیم این ویدیو هم شروع فکر کردن درباره این‌هاست اول ولی اصلا مشروطه چی بود؟ مشروطه یک انقلابی بود که می‌خواست قدرت پادشاه رو در ایران مشروط کنه


audio: a1fkjPb4ki4_0008.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
جالب هم هست که بهش می‌گیم انقلاب به‌خاطر اینکه بعدش حکومت عوض نشده قبلش سلسله‌ی قاجاریه‌ست بعدشم سلسله قاجاریه‌ست حتی شاه هم عوض نشده همون مظفرالدین شاه سر جاش مونده فقط قرار شده بعد از انقلاب مشروطه یه مجلسی باشه و قانون اساسی باشه و عدالت‌خانه‌ای باشه و یک شکلی، یه شکل امروزی‌تری از تفکیک قوا شاه بمونه اما اونطوری که


audio: a1fkjPb4ki4_0009.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
بعدا مصدق انگار که مثلا بیانش کرد اولین بار سلطنت بکنه حکومت نکنه یعنی چی؟ یعنی نتونه هر کاری که بخواد بکنه قدرتش مطلق نباشه قدرتش مقید بشه قدرتش مشروط بشه از این نظر می‌شه انقلابی بیشتر از اینکه شبیه انقلاب فرانسه بشه یا شبیه انقلاب آمریکا بشه شبیه اتفاقیه که در انگلیس افتاده بود قبل‌ترش پادشاهی سر جاش مونده بود ولی پارلمان آمده بود قدرت پادشاهی رو مشروط کرده بود


audio: a1fkjPb4ki4_0010.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
برای همینم بهش می‌گیم مشروطه چرا ایرانی‌ها به این فکر افتادن؟ چرا یه ایرانی‌هایی به این فکر افتادن که یه همچین چیزی برای ما خوبه اونم در کشوری، در جامعه‌ای که سنت پادشاهی توش بیست و چند قرن عمر داره سابقه داره و تازه تو منطقه‌ای که کس دیگه‌ای سراغ این برنامه‌ها نرفته بود اون موقع نرفته بود خیلیاشون هنوزم کامل نرفتن سراغ این برنامه‌ها چی شد که یک آدم‌هایی در ایران قرن 19 به این فکر افتادن که


audio: a1fkjPb4ki4_0011.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
قدرت پادشاه رو مشروط کنن، مقید کنن این برای من خیلی پرسش جالبیه و به نظر می‌رسه پرسش به جایی هم هست پادشاه ایران خیلی قدرت داشت خیلی قدرت داشت می‌تونست بده نفر دوم مملکت رو بکشن همونطوری که بارها پادشاها داده بودن در ایران وزیر رو کشته بودن بازاری رو، هر کسی رو که می‌خواست فعال اقتصادی به زبان امروز یه آدم قدرتمندی رو می‌تونست پادشاه بده فلکش کنن کسی هم نتونه چیزی بگه


audio: a1fkjPb4ki4_0012.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
خودش رو بکشن، اموالشم خودش بگیره بکشه بالا در مملکتی که قرن‌ها سیستم این بوده حالا با یه دوره‌های استثنایی متفاوتی چطوری این فکر مشروط کردن قدرت جوونه می‌زنه؟ بعد مملکتی هم هست که بی‌سواده روستاییه فقیره، توسعه نیافته‌ست جامعه ایران رو حالا یه خرده جلوتر درباره‌ش می‌گیم اینم باید حواس‌مون بهش باشه جامعه ایران قرن 19 رو داریم صحبتش رو می‌کنیم خیلی متفاوته با تصویری که


audio: a1fkjPb4ki4_0013.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
ما ممکنه از امروز جامعه ایران داشته باشیم جامعه شهری، جامعه تحصیل کرده اون جامعه چطوری به این فکر رسید؟ یه جواب کوتاه و ساده اینه که خب اون سیستم معلوم بود دیگه جواب نمی‌ده اون سیستم معلوم بود دیگه کار نمی‌کنه و البته این سوالی هم هست که خیلی متفاوت می‌شه نگاهش کرد و نظرای مختلفی هم براش هست و خیلی ساده‌ش می‌گم اینه که از مردم و نخبگان و روشنفکرا و دربار و یعنی حتی روشنفکرای وابسته به حکومت


audio: a1fkjPb4ki4_0014.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
بازار و آخوند و همه فهمیده بودن که این سیستم دیگه جواب نمی‌ده سیستمی که توش پادشاه خیلی قدرت داره خیلی بیشتر از پادشاه انگلیس قدرت داره در راس هرم نشسته و فرمان ملوکانه می‌ده و فرمانش هم اجرا می‌شه منتها مشکلش چیه؟ مشکلش اینه که این هرم پوکه پادشاه مستبد بود چیزی جلوش رو نگرفته بود هر کاری بخواد بکنه می‌تونست بکنه می‌تونست یعنی قدرتش رو داشت بکنه


audio: a1fkjPb4ki4_0015.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
ولی قدرتش رو واقعا نداشت که بکنه اجازه‌ش رو داشت بکنه ولی سیستمی نداشت که این قدرت بی‌قیدش رو اعمال بکنه بالاخره استبداد هم یه ارتشی می‌خواد یه بروکراسی می‌خواد راه می‌خواد که اینا نداشتن نه داشتن و نه می‌تونستن بسازن ایران قاجاری وضعیتش اینطوری شده بود قدرت بی‌مهار ولی ناکارآمد و یه سیستمی هم شده بود که معایب قدرت مرکزی داشتن رو داشت ولی مزایاش رو نداشت


audio: a1fkjPb4ki4_0016.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
بعد معایب ملوک‌الطوایفی هر کی ساز خودش رو بزنه رو داشت چون اونم بالاخره یه معایبی داره یه مزایایی داره دیگه از اونم باز معایبش رو داشت ولی مزایاش رو که اینا یک استقلالی، یه هویتی برا خودشون اینم نداشت و از اونور وضع مملکت هم خراب بود شده بود یک پادشاهی ضعیف و گرفتار وضع از نظر سیاسی خراب و از نظر اقتصادی هم خراب و الان طوری هم شده بود که خرابی به چشم می‌اومد صحبت نیمه دوم قرن نوزدهه دیگه خرابی به چشم می‌آد در داخل به چشم می‌آد


audio: a1fkjPb4ki4_0017.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
و مردم می‌بینن وضع‌شون بده و در مقایسه با دنیا هم برای اون اندکی که می‌تونستن ببینن یا بشنون یا بخونن دیگه خیلی آشکاره که عقب افتادیم از دنیا دنیا رفته جلو و ما نرفتیم درباره‌ی اینکه این اولین خواسته‌های مشروطه در ایران خواسته قانون، خواسته اینکه یک قیدی برای قدرت شاه بزنیم برای قدرت بزنیم یه نظمی‌، سامانی به امور بدیم از کجا اومده


audio: a1fkjPb4ki4_0018.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
این یه مقداری درباره‌ش بحث هست یعنی از کی شروع شده اما اصل متوجه این عقب‌افتادگی شدن به نظر می‌آد از جایی اتفاق افتاده که ایران در برابر روس شکست خورد ابتدای قرن نوزدهم ایران در برابر روس شکست خورد منجر شد به اون قراردادهای گلستان و بعد هم ترکمنچای قبلش هم البته در چالدران که شاه‌اسماعیل صفوی شکست خورده بود برگشته بود یه مقداری قصه به امکانات نظامی بهتری که عثمانی‌ها داشتن


audio: a1fkjPb4ki4_0019.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
که خب یه نشونه‌ای از همین فاصله‌ی فنیه دیگه فاصله‌ای که افتاده بود بین ایران و عثمانی و در واقع بین ایران و بقیه‌ی دنیا اما تا بعد از اون و همه قرن 16 قرن 17 اینطوری بود که یه بار ایران می‌برد مثلا یه بار عثمانی می‌برد یه دفعه روس‌ها جلو می‌اومدن یه مقدار می‌گرفتن یه مدتی بعد ایران مثلا اونا رو عقب می‌زد تو مرور قصه نادرشاه و اینا هم دیدیم تو مرور داستان صفویه هم اینا رو دیدیم مرز عقب و جلو می‌شد و آره یه فاصله‌ای افتاده بود


audio: a1fkjPb4ki4_0020.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
ولی اینطوری نبود که همه‌ش یکی ببره همه‌ش یکی ببازه یک بالانسی بهش رسیده بودن اما قرن 19 دنیا کلا دنیای دیگری شد قرن 19 اینطوری شد که اروپا چند قرن بود داشت یه پیشرفتایی می‌کرد و در این قرن دیگه نتیجه‌ش انقدر واضح شده بود که هرچی هم ایرانی‌ها از اینور نرفته بودن دنبال اینکه اون نتیجه رو ببینن یا ببینن چه خبره و اینا دیگه دنیا اومد تق تق تق در خونه رو زد که


audio: a1fkjPb4ki4_0021.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
شما نمی‌تونی سرتو بکنی زیر برف ما انقدر از شما فاصله گرفتیم که دیگه شما حتی اگر بخواین هم نمی‌تونید به روال سابق ادامه بدید این وقتی برای ما خیلی آشکار شد که سرشاخ شد ایران با روسیه در زمان فتحعلی شاه با امپراتوری روسیه تزاری و دیگه ایرانیا دیدن که نه این دیگه قصه‌ی یه بار من ببرم یه بار اون ببره نیست این جنگ صد سال هم طول بکشه ما نمی‌تونیم ببریم صد بار هم ما با اینا بجنگیم شکست می‌خوریم


audio: a1fkjPb4ki4_0022.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
فاصله خیلی زیاده بعد روسیه هم اینطوری نیست که مثلا گذارش افتاده باشه اینجا که روسیه همسایه شمالی ایرانه و الان یک امپراتوری فوق‌العاده قدرتمندیه و تو این جنگا اومده مرز خودش رو با ایران تا ارس آورده پایین دفعه بعد معلوم نیست کی بیاد مثلا چی بخواد ما هم نمی‌تونیم جلوش وایستیم بعد فقط هم اونا نیستن که الان ایران داره برای انگلیس مهم‌تر می‌شه از جمله به‌خاطر اینکه سر راه هنده انگلیس نمی‌خواد راه روسیه که داره قوی می‌شه به هند باز بشه از طریق ایران


audio: a1fkjPb4ki4_0023.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
ایران قاجاری هم می‌دونیم بین سه تا امپراتوریه عثمانی هست که حالا یه مقدار ضعیف‌تره این موقع ولی بالاخره هست روسیه همسایه قدرتمند شمالیه انگلیس هم اونطوری که اون موقع معروف بود می‌گفتن همسایه قدرتمند جنوبیه ایرانه اولین واکنش ایرانی‌هایی که متوجه این شکاف بین ایران و روسیه و در واقع ایران و اروپا ایران و غرب شدن این بود که خب ما تو جنگ شکست خوردیم و وقتی تو جنگ انقدر فاصله داریم در امور نظامی انقدر فاصله داریم


audio: a1fkjPb4ki4_0024.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
پس مشکل‌مون رو هم همینجا باید حل کنیم باید بریم قشون‌مون رو بهتر کنیم از آموزش سرباز تا تجهیزات نظامی مشکل اینجاست پس راه‌حل هم همینجاست اینجا اسمایی که ما بیشتر می‌شنویم از این دوره مثلا عباس میرزا ولیعهده ولیعهد فتحعلی‌شاهه شاید به‌خاطر اینکه نیروی نظامی ایران هدایتش با ایشون بود ایشون بعد از شکست در برابر روسیه می‌آد مثلا بررسی می‌کنه که چی شد ما یه همچین شکست بدی خوردیم؟ مقایسه می‌کنه قشون ایران رو با روسیه


audio: a1fkjPb4ki4_0025.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
تجهیزات نظامی ایران رو با روسیه و می‌بینه که خب مقایسه خیلی واضحه دیگه نیروی نظامی ایران اصلا نیروی نظامی تربیت شده نیست ایران ارتش نداره که جنگ که می‌شد ایلات می‌آمدن برای ایران شمشیر می‌زدن همین ایلات وقتی هم که می‌آد یه کسی در جنگ شمشیر می‌زنه خب قدرت داخلی هم در اصل دست این می‌آد دیگه نیروی نظامی ایران ایلیاتی بود شیوه جنگ و استراتژی و طرح و نقشه و اینا نداشتن


audio: a1fkjPb4ki4_0026.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
دشمن مثلا در محدوده دیدشون می‌اومد حمله می‌کردن خیلی هم انگار با هم هماهنگ نمی‌کردن یهو یورش می‌بردن حالا اگه مثلا اون طرف جمعیت زیاد بود نیرو زیاد بود اینا می‌اومدن عقب اگه کم بود ادامه می‌دادن می‌رفتن جلو جنگ‌هاشون یک همچین حالی پیدا کرده بود توپخانه و تجهیزات درست حسابی اینا نداشتن لباس یکسان نداشتن ارتش مثلا ایران لباس یکسان نداشت یونیفرم نداشت چکمه نداشت نقشه نداشتن که بدونن مثلا الان کجا هستن


audio: a1fkjPb4ki4_0027.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
دشمن کجاست تا کجا می‌خوان برن برنامه اینطوری بخوان بریزن انبار برای علوفه نداشتن سر مرز که مثلا اسباشون رو بتونن غذا بدن برای همین می‌گن اردوکشی‌شون پاییز بود و بهار بود که نیازی نباشه علوفه انبار کنن تو مسیر بتونن اسبا بچرن بعد جنگ رو چطوری، کی اداره می‌کرد؟ کی فرماندهی می‌کرد؟ یه سری می‌گن از دربار می‌آمدن که این نیروهای ایلیاتی رو هدایت کنن بعد اینی که از دربار می‌اومد


audio: a1fkjPb4ki4_0028.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
انقدر خدم و حشم می‌خواست که اصلا اداره کردن خود بزرگوار یه برنامه‌ای بود تریاکش میزون باشه قلیونش رو بیار زغال رو بیار، منقل رو بیار که همینطوری رو اسب که نشسته اراده کرد بتونه تریاکش رو بکشه با یک همچین نیرویی و با یک همچین شرایطی و با یه همچین مثلا فرمانده‌هایی ایران رفته بود به جنگ روسیه تزاری روسیه تزاری که اولین قدرت اروپایی بود که ناپلئون رو شکست داده بود جلوی ناپلئون رو تونسته بود بگیره


audio: a1fkjPb4ki4_0029.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
داستان این جنگ‌ها باشه برای جای دیگه‌ای که بسیار بسیار جنگ مهمیه در تاریخ ایران ولی اون چیزی که اینجا به دردمون می‌خوره اینه که عباس میرزا بعد از اینکه این شرایط رو می‌بینه و مقایسه می‌کنه می‌گه خب ما خیلی واضحه که باید تغییر بدیم و اینطوری نمی‌شه ادامه داد شروع می‌کنه تماس گرفتن با دشمنان اروپایی رقبای اروپایی روسیه با ناپلئون صحبت می‌کنه برا اون نامه می‌نویسه از انگلیس کمک می‌گیره برای دفع شر روسیه


audio: a1fkjPb4ki4_0030.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
می‌ره در واقع سراغ یه کسی که زورش به روسیه برسه و از اون کمک بگیره این این الگوئه این اتفاقیه که در طول قرن‌های بعد هم مدام در ایران می‌افته گروه‌های مختلفی چه از دولتی‌ها و چه از روشنفکرا برای اینکه بتونن در مقابل روسیه، امپراتوری روسیه تزاری و بعدا اتحاد جماهیر شوروی مقاومت کنن و مقابله کنن می‌رن سراغ انگلیس یا حالا بعدتر می‌رن سراغ آلمان یا می‌رن سراغ آمریکا


audio: a1fkjPb4ki4_0031.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
اینو قشنگ می‌تونیم تو تاریخ قرن 19 و تاریخ قرن 20 ایران اینو ببینیم عباس میرزا هم همینطوری شروع می‌کنه عباس میرزای ولیعهد فتحعلی‌شاه که دفتر و دستکش کجاست؟ دیوانش کجاست؟ در تبریزه باکی مشورت می‌کنه؟ کیائن توی اون دیوان که عباس میرزا تحت تاثیر‌شونه یا فکراشون روی این دوره تاثیر داره؟ میرزای بزرگه میرزا ابوالقاسم قائم‌مقامه قائم‌مقام فراهانیه اینا می‌آن پنج نفر رو می‌فرستن انگلیس برای تحصیل


audio: a1fkjPb4ki4_0032.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
اولین گروه محصل‌های اعزامی هستن به اروپا دو نفر برن تحصیل نظامی کنن یه نفر پزشکی یه نفر بره فنون اسلحه‌سازی یاد بگیره یه نفر بره چاپ یاد بگیره بعدا مثلا می‌بینی زمان مشروطه صد تا روزنامه منتشر می‌شه چاپ اینطوری آمد توی ایران این آدما حالا داستان دارن سرگذشت بسیار بسیار جالبی دارن هم چطوری رفتن‌شون تو اون دوره پول از کجا آمدن‌شون مذاکرات‌شون بسیار ماجرای جالبیه


audio: a1fkjPb4ki4_0033.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
یک لینکی توی توضیحات می‌ذاریم یک پادکست فارسیه قصه این محصل‌ها رو کامل تعریف می‌کنه اما نکته اینه که بیشتر ایده‌های اصلاحی عباس میرزا برای تقویت قشون نظامی بود یعنی چون نیروی نظامی روس‌ها رو دیده بودن برنامه و اصلاحاتی هم که داشتن برای همین تقویت نیروی نظامی بود خیلی انگار متوجه این نبودن یا به این فکر نمی‌کردن که شما نمی‌شه فقط یه جزئی رو ببری جلو مدرنش کنی و تغییرش بدی و بعد مثلا پیشرفت کنی


audio: a1fkjPb4ki4_0034.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
روسیه اگر همچین نیروی نظامی داره برای اینه که اون پشت یه ساختار کم‌وبیش قانونمندی هست تزار هست امپراتوره ولی مدل حکومتش فرق داره با سلطنت ظل‌الله در ایران ولی خب اینطوری فکر نکردن و مستقیم رفته بودن برای نوسازی قشون بیش از هر چیز دیگری عباس میرزای ولیعهد خیلی زود در چهل و چند سالگی از دنیا می‌ره منتها حرکتی که زمان ایشون شروع شد حرکت مهمی بود به جز اون نوسازی نظامی‌


audio: a1fkjPb4ki4_0035.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
در تبریز دارالسلطنه، دارالحکومه درست شد پایتخت در تهران بود ولی ولیعهد هم در تبریز یک دفتر و دیوانی داشت و اینجا اونجاییه که آقای دکتر طباطبایی سید جواد طباطبایی می‌گه که یک بخشی از نخبگان ایرانی اینجا شروع کردن به تجددخواهی فکر کردن و دنبالش رفتن تو این کار می‌گه این دفتر و دیوان تبریز نقشش مهمه ما یادمون باشه چرا اینا رو داریم می‌گیم ما می‌خوایم ببینیم مشروطه دنبال چی بود


audio: a1fkjPb4ki4_0036.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
و مشروطه به نظر می‌رسه یه خواسته روشنش این بود که شاه سلطنتش رو بکنه و کار حکومت کار دولت، کار وزارت به زبان اون موقع ازش جدا بشه و به نظر می‌رسه فکر اینکه سیستم باید عوض بشه اینطوری بشه همین جاها از نظر زمانی و از نظر مکانی هم همینجا یعنی در تبریز شروع کرد در سر این نخبه‌های دیوانی ایران شکل گرفتن و همین محصلینی هم که رفتن اروپا همین آدمایی که رفتن عثمانی


audio: a1fkjPb4ki4_0037.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
اینا بعدا و در دهه‌های بعد کمک کردن به شکل دادن به این ایده که ما باید دولت رو از حکومت و سلطنت جدا کنیم اون کار خودش رو بکنه اینم کار خودش رو بکنه البته خب این ایده‌ایه که ارزان جلو نرفت حالا جلو رفت نرفتش هم کلی بحث توش هست ولی قائم‌مقام جونش رو سر همین داد امیرکبیر جونش رو سر همین داد و حالا ما چه سرچشمه‌ی مشروطه رو همین حرکتای اصلاحی بدونیم به گفته آقای طباطبایی چه ندونیم و فکر کنیم مشروطه بعدا


audio: a1fkjPb4ki4_0038.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
با سفرهای روشنفکران از عثمانی آمد به ایران از اون مسیر آمد اینو فکر کنم همه قبول داشته باشن که از وقتی که ایران در برابر روس‌ها اونطوری شکست خورد در دهه‌های اول قرن نوزدهم یه کسانی فهمیدن وضع بده و یه تلاش‌هایی شروع شد برای درست کردن وضع و جبران عقب‌موندگی با عباس میرزا، با میرزای بزرگ با قائم‌مقام، با امیرکبیر با میرزا حسین خان سپهسالار با ملکم‌خان، با آخوندزاده


audio: a1fkjPb4ki4_0039.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
با میرزا یوسف مستشارالدوله در مورد مستشارالدوله امیدوارم که یه ویدئویی جدا بسازیم یه دیپلماتی بود ایشون در دوره ناصرالدین‌شاه رفته بود دنیا رو دیده بود رفته بود نمایشگاه بین‌المللی پاریس وضع پیشرفت و تکنولوژی و اینا رو دیده بود بعدا یه رساله‌ای نوشت به نام یک کلمه که آقا ما مشکل داریم و دوای مشکل ما هم، چاره‌ی مشکل ما هم یک کلمه است قانون قانون یعنی چی؟ یعنی قیدی به قدرت بی‌قید شاه زدن


audio: a1fkjPb4ki4_0040.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
یعنی مشروط کردن قدرت استبدادی و مطلق شاه یعنی یکی از خواسته‌های مهم مشروطه رساله یک کلمه ایشون خیلی از چیزای مهمه از مدارک مهم مشروطه‌ست یا تاریخ اصلاح ایرانه و سرنوشتش هم البته زنجیر بود و زندان بود و مصادره اموال بود و نهایت هم مرگ در حبس آدمی که یکی از اولین طرحایی که برای قانون اساسی در ایران نوشته شده هم ایشون توش مشارکت داشته این اسم‌ها رو برای این گفتم چون


audio: a1fkjPb4ki4_0041.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
داستان مشروطه از یه نگاه هم داستان این آدماست دیگه که آجر رو آجر گذاشتن بعضیاشون اسما رو گفتیم خیلی اسما رو هم نگفتیم یه جایی حالا به اون اتفاقات هم می‌پردازیم ولی داستان اینه که با اون شکست در دهه‌های اولیه قرن نوزده و بعدش هم یه سری اندیشه‌های اصلاحی واینا ایران رسید به نیمه قرن نوزده و زمان ناصرالدین‌شاه نیمه دوم قرن نوزده ما از همین چیزهایی که توی پادکست بی‌پلاس و توی ویدیوهای اینجا گفتیم و شنیدیم و خوندیم


audio: a1fkjPb4ki4_0042.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
می‌دونیم که اون دوره‌ایه که توش چین و ژاپن هم دیدن که ای بابا ما که خواب بودیم دنیا خیلی جلو رفته چینی‌ها در جنگ‌های تریاک همین جنگ‌های تریاک همزمان با دوره ناصرالدین‌شاهه و ژاپنی‌ها بعد از پیدا شدن سروکله اون کشتی آمریکایی متوجه شدن که فاصله خیلی زیاد شده و ما باید یه حرکتی بکنیم و اینو جبرانش کنیم حالا هرکی مسیر خودش رو رفت ایران هم اینطوری متوجه شد و این مسیر رو رفت


audio: a1fkjPb4ki4_0043.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
اما اینایی که داریم می‌گیم مال نیمه قرن نوزدهه فرمان مشروطه در ایران 1906 امضا شد یعنی انقلاب مشروطه مال اول قرن بیسته ما چرا موندیم تو قرن 19؟ به‌خاطر اینکه داریم می‌گیم فکرهای تجددخواهی در ایران از چند دهه قبل از مشروطه شروع شد شروع شد آمد جلو در دوره ناصرالدین‌شاه که می‌شه از نیمه‌های قرن نوزده چند دهه در وسط قرن نوزده پنجاه سال حکومت کرد ناصرالدین‌شاه دیگه در اون دوره ما چند موج حرکتای اصلاحی داریم


audio: a1fkjPb4ki4_0044.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
اصلاحات ناصری تو همون نیم قرنی اتفاق می‌افته که گفتم چین توش بیدار می‌شه و بعدا ژاپن بیدار می‌شه خیلی اینا فرق دارن با هم ها اینا هرکدوم داستان خودشون رو رفتن و فرقاشون هم خیلی زیاده قصد مقایسه خیلی ساده نیست ولی این شباهت رو دارن که همه‌شون تیر و تفنگ غربیا رو دیدن و متوجه فاصله شدن فاصله‌ای که فقط تو تیر و تفنگ نبود فاصله‌ای که توی چند قرن حرکت غرب بود در رنسانس، در انقلاب علمی در روشنگری، در انقلاب صنعتی


audio: a1fkjPb4ki4_0045.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
ولی خب دنیا به هم وصل نبود که همه درجا از حال هم خبردار بشن طول کشید تا اینا این طرف دنیا فهمیدن اون طرف دنیا چه خبر شده آدمایی باید می‌رفتن می‌دیدن خبر می‌آوردن خود شاه باید می‌رفت ناصرالدین‌شاه و مظفرالدین‌شاه که خودشون به هر دری می‌زدن برن به یه سفر اروپا دولت و ملت رو می‌برن زیر قرض منابع کشور رو مفت می‌دادن بره که بتونن یه دور بزنن پاریس و لندن رو ببینن و بعضی وقتا هم صدراعظمای خیرخواه‌شون اینا رو می‌فرستادن


audio: a1fkjPb4ki4_0046.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
تشویق‌شون می‌کردن که برن ببینن چون دیدن اون فاصله تاثیر داشت روی اینکه اینا همراه حرکت اصلاحی بشن این خیلی ساده و یه مقداری عجیبه انقدر پیش پا افتاده‌ست که چقدر از پیش نرفتن کشور ممکنه مال این باشه که پادشاهش که همه تصمیمای مهمش رو می‌گرفت اصلا دنیا رو ندیده بود شاید اگه دیده بود شرایط دیگری می‌شد ولی نشد و نهایتا یهو مواجه شدن با دستاوردهای چند قرن اروپا


audio: a1fkjPb4ki4_0047.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
و خیره موندن به اون آبادی و امنیت و آزادی و طرف از خونه خشتی توی کوچه تنگش مثلا این دیپلماتی که از ایران می‌رفت اروپا می‌رفت اروپا می‌دید که مثلا خیابونا درسته سامان داره جاده هست تو روستا می‌رفت می‌دید مثلا تو روستا کوچه‌ها سنگفرشه خونه‌ها منظمه هر کسی نمی‌تونه هرجا بخواد خونه بسازه می‌رفت تو شهر می‌رفت تماشاخونه تئاتر می‌دید می‌رفت موزه می‌دید مثلا مامور حکومت هست


audio: a1fkjPb4ki4_0048.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
لازم نیست مامور حکومت رو که می‌بینه تن و بدنش بلرزه که این الان می‌آد سراغش اینا تو سفرنامه‌هاشون هست اینا که می‌رفتن فرنگ می‌دید مامور حکومت می‌تونه به تو احساس مثلا


audio: a1fkjPb4ki4_0049.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
احساس این بده که خب این حواسش به حقوق تو هست و کم‌کم اینا خب متوجه تفاوت می‌شدن و این اراده درشون ایجاد می‌شد که چرا واقعا؟ چرا اینا اینطوری ما اونطوری؟ این طرح بحث می‌شد فکر نکنیم البته مثلا می‌گیم طرح بحث به راحتی بود دیگه بسیار سخت و با هزینه زیاد و با گرفتاری زیاد امیدوارم چیز اشتباه درست نکنیم که مثلا دوره ناصری که می‌گیم ایده‌های اصلاحی اومد یعنی فرش قرمز پهن کرده بودن که کسایی که ایده‌های اصلاحی دارن بیان نه واقعا


audio: a1fkjPb4ki4_0050.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
امیرکبیر رو می‌دونیم کشته شد ولی مسئله فقط اون نیست اون فقط یک اتفاق نیست یه بار به ناصرالدین‌شاه گفتن 6 نفر هستن شبا جمع می‌شن دور هم مثلا کتاب می‌خونن بحث می‌کنن و اینا فرداش اینا رو داد گرفتن بردن انداختن توی یک چاه عمیقی درش رو گذاشتن شیش تا آدمی که جمع می‌شدن کتاب می‌خوندن با فکر اینکه اینا لابد دارن توطئه می‌کنن دیگه در چاه رو گذاشتن روی این آدما


audio: a1fkjPb4ki4_0051.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
و بعد تازه ناصرالدین‌شاه گفت شاید این کافی نباشه اینا رفتن بالای چاه هم تق تق تق شلیک کردن مطمئن بشن که اینا مردن 30 تا تیر زدن چرا؟ چون نشسته بودن کتاب می‌خوندن اندیشه‌های اصلاحی داشتن دوره ناصری ولی بالاخره تمام شد 50 سال قبله عالم سلطنت کرد سلطان صاحبقران 50 سال حکومت کرد و بعدش پسرش مظفرالدین‌شاه که خیلی طولانی ولیعهد بود آمد و پادشاه شد


audio: a1fkjPb4ki4_0052.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
مظفرالدین‌شاه پادشاه شد در 1896 دیگه آخرای قرن 19 ده سال هم بیشتر پادشاهی نکرد منتها همچین یه خرده قبل از اینکه از دنیا بره فرمان مشروطیت رو امضا کرد مظفرالدین‌شاه معروف هم هست آخرین پادشاه ایرانه که در ایران مرد فرمان مشروطیت رو امضا کرد و مرد منتها قبل از اینکه امضا کنه یک مقدار اون طرف‌تر دنیا یک اتفاق بسیار مهمی افتاد


audio: a1fkjPb4ki4_0053.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
اتفاق مهمیه که اینجاست که می‌گم تاریخ رو وقتی که می‌خونیم هی به تناوب لنزمون رو باز کنیم و بسته کنیم هی مثلا زوم کنیم توی ایران بعد هی بیایم بیرون رو هم ببینیم به‌خاطر اینکه اگه این کارو نکنیم ممکنه متوجه نشیم یا یه چیزای مهمی رو تو تاریخ از دست بدیم اتفاق مهمی که اون موقع افتاد این بود که ژاپن روسیه رو شکست داد شکست بدی هم داد ما داستانش رو تو این ویدیو تعریف کردیم بسیار این جنگ مهمی بود برای همه دنیا و از جمله برای ایران


audio: a1fkjPb4ki4_0054.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
و این برای روشنفکرای ایرانی خیلی جالب شد که روسیه با اون ارتشش چطوری اینطوری جلوی ژاپن شکست خورده؟ برای خیلی‌ها سوال شد برای اروپایی‌ها هم همینطور شد و خب این طلیعه بیدار شدن هیولای ژاپن بود جنگای ژاپن و روسیه مال چه سالیه؟ 1905 فرمان مشروطیت ایران کی امضا می‌شه؟ 1906 دقت در این دوتا تاریخ خیلی حرف بهمون می‌گه به نظرم درباره شرایط ایران


audio: a1fkjPb4ki4_0055.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
و قدرت‌های موثر در سیاست ایران در زمان مشروطه ما درباره‌ی خواست و اراده روشنفکران و نخبگان و اینا گفتیم که مدتی بود دنبال اصلاح بودن چه اون مستقل‌ترهای اروپانشین یا روشنفکرای اروپا رفته چه اون روشنفکرا و نخبگان درباری که دنبال تغییرات بودن اما خب همه بازیگرای صحنه اینا نیستن اینا هستن دیگرانی هم هستن خود جامعه هست جامعه‌ای که 50 درصدش روستاییه


audio: a1fkjPb4ki4_0056.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
جامعه سنتیه، جامعه توسعه نیافته‌ست عمدتا بی‌سواده و در این دوره مشکلات شدید اقتصادی داره تنگنای شدید بیماری، وبا، قحطی قیمت بالای قند و شکر و گندم اینم هست جامعه هم یه بازیگر مهم این قصه‌ست و جامعه هم وضعیتش اینه یه بازیگر دیگه خود درباره دربار هم وضعش خرابه دربار یه طوری وضعش خرابه که ولیعهدش افتاده به خفت‌گیری یه نمونه محمدعلی‌شاه که ولیعهد ناصرالدین‌شاه بود


audio: a1fkjPb4ki4_0057.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
می‌گفتن شبا می‌ره شکار بعدا معلوم شد که می‌ره شکار رعیت این کشاورزایی که می‌آمدن جنساشون رو تو شهر می‌فروختن شبا که داشتن برمی‌گشتن این با چند نفر دیگه می‌رفت تو راه خفت‌شون می‌کرد پول‌شون رو می‌گرفت


audio: a1fkjPb4ki4_0058.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
ولیعهد مملکت وضعش این بود دیگه حالا رئیس گمرکات و بقیه معلومه چطوری داشتن می‌چلوندن مردم رو دیگه و شاید اگر مهم‌تر از همه این‌ها نباشه حداقل به اندازه‌ی این نیروها مهم انگلیس و روسیه هستن انگلیس و روسیه دو بازیگر اصلی ایرانن در قرن نوزدهم به گفته خیلی‌ها حداقل از نظر خارجی که هیچ‌کی به اندازه‌ی اینا نیست خیلی جاهای دیگه هم البته اینا اینطوری هستن


audio: a1fkjPb4ki4_0059.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
ولی در ایران واقعا خیلی چیزا دست این دوتاست اینم اگه ندونیم و حواس‌مون بهش نباشه ممکنه که وقایع سیاسی اون‌روز ایران رو یه خرده اشتباه بفهمیم من گاهی فکر می‌کنم یه ریشه اینکه جامعه ما خیلی سخت می‌پذیره که یک اتفاقی در ایران بیوفته نقش خودش رو سخت می‌پذیره چه وقتی که می‌خواد یه کاری بکنه چه وقتی می‌خواد به گذشته نگاه کنه که مثلا چه کارهایی کرده چه خوب یا بد چه کارهایی کرده


audio: a1fkjPb4ki4_0060.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
خیلی سختشه که نقش خودش رو ببینه و بپذیره هم جامعه و هم حکومت سخت می‌پذیره این رو حواله می‌دیم همه واقعا به قدرت‌های خارجی و این شاید یه مقدار ریشه‌ش تو همین وضع خاص ایران باشه در قرن 19 وضعی که مستعمره نیست کشور مستعمره نیست رسما ولی شاهش همون شاهی که گفتیم خیلی قدرتمنده هیچ‌کی، هیچ قیدی، هیچ نهادی دستشو نبسته همون شاه برای ساده‌ترین کاراش باید با روسیه و انگلیس مذاکره کنه


audio: a1fkjPb4ki4_0061.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
شکار می‌خواد بره تو محدوده‌ی این چون اینا محدوده دارن دیگه باید با اون یکی چک کنه که مثلا مشکلی نباشه دونستن این و بهش فکر کردن در پشت اتفاقات قرن نوزده ایران و اون چیزی که منجر به مشروطه می‌شه به نظرم خیلی مهمه چون اثر اون دوره در حافظه ما یه طوری مونده الانم همه جا دست خارجی رو می‌بینیم چه وقتایی که هست چه وقتایی که نیست برامون مهم‌ترین عامل تعیین کننده‌ست خیلی وقتا از کشتن امیرکبیر تا انقلاب مشروطه


audio: a1fkjPb4ki4_0062.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
از برآمدن رضا شاه تا سقوط رضاشاه 28 مرداد، انقلاب 57 همه جا همه جا مهم‌ترین عامل رو خارجی می‌بینیم شاید یه مقدار ریشه‌ش برگرده به اون موقع و اون موقع واقعا اینطوریه که اینا خیلی قوی هم هستن انگلیس قرن نوزده خیلی قدرتمنده، در اوجه واقعا روسیه قرن 19 روسیه‌ای که قرارداد ترکمنچای رو به ایران تحمیل می‌کنه درسته که ایران ضعیفه ولی روسیه هم اولین کشوریه که ناپلئون رو شکست می‌ده


audio: a1fkjPb4ki4_0063.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
قدرتمندترین نیروی خشکی اروپاست نیروی بری اروپاست انگلیس هم قدرتمندترین نیروی بحری اروپاست اگه مال دنیا نباشه در نیمه قرن 19 که اروپا درگیر انقلابات می‌شه از ایتالیا و فرانسه و آلمان و اتریش و جاهای دیگه روسیه و بریتانیا تکون نمی‌خورن تقریبا بی‌رقیب می‌شن دیگه اما خود حالا در نیمه دوم قرن 19 روسیه نشانه‌های لختی و سنگینی و ضعفش کم‌کم آشکار می‌شه


audio: a1fkjPb4ki4_0064.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
از جنگ کریمه و حالا بعدا هم در ابتدای قرن بیستم جنگ ژاپن و بعد همین ضعیف شدن روسیه برای نیروهای تجددخواه در ایران یه فرصتی ایجاد می‌کنه که شاید شاید به ثمر رسیدن مشروطه اصلا یه عامل مهمش همین فرصت باشه همونطوری که بعدا وقتی روسیه و انگلیس که کلی با هم اختلاف دارن و تمام قرن نوزده داشتن کشتی می‌گرفتن تو ایران با هم دیگه وقتی اینا یه کم به هم نزدیک می‌شن


audio: a1fkjPb4ki4_0065.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
به‌خاطر دشمن مشترک‌شون آلمان امپراتوری آلمان در قرن بیستم اول قرن بیستم تصمیم می‌گیرن اختلافات‌شون رو حل کنن با هم متحد بشن در آستانه جنگ جهانی اول یکی که ضربه بزرگی از این اتحادشون می‌خوره ایرانه توی ویدیوی داستان نفت گفتیم وقتی می‌شینن اختلاف‌شون رو با هم حل کنن یه توافقی هم که می‌کنن اینه که ایران رو بین خودشون تقسیم کنن منتها در دوره‌ای که مشروطه اتفاق می‌افته روسیه موقتا ضعیفه


audio: a1fkjPb4ki4_0066.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
و صحنه دیپلماتیک ایران بیشتر دست انگلیس‌هاست و تو این شرایط کار می‌رسه به اون اعتراضات بازار که می‌دونیم یا شنیدیم خوندیم که در تاریخ مشروطه تریگر بود اون عاملی بود که تحریک کرد و شروع انقلاب رو از اونجا خیلیا می‌گن و بعد اجتماع‌ها و بعد مذهبی‌ها و بعد دیگه حالا سیر اتفاقاتی که عنوان تاریخ مشروطه‌ست دیگه بازاری‌ها رو فلک می‌کنن و بست‌نشستن در سفارت و درخواست عدالت‌خانه و


audio: a1fkjPb4ki4_0067.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
فشار و نهایتا مظفرالدین‌شاه می‌پذیره که یک مجلس شورای ملی تشکیل بشه حالا داستان وقایع انقلاب مشروطه رو ما یک جای دیگه می‌گیم اینجا فقط می‌خواستیم خیلی خلاصه ببینیم قبل از اینکه بریم تو وقایع از بالا نگاه کنیم ببینیم این انقلاب مشروطه‌ای که توش حتی شاه هم عوض نشد حکومت که هیچی، سلسله پادشاهی که هیچی خود شخص شاه هم عوض نشد همون شاه قبلی موند این کی بود؟ در چه ایرانی بود؟ و در چه دنیایی بود؟ نگاه‌مون نگاه خیلی کوتاهی بود؟


audio: a1fkjPb4ki4_0068.opus
source: youtube
source_id: a1fkjPb4ki4
invalidation: VALID
text:
نگاه خیلی ناقصی بود کم‌کم بیشتر درباره‌ی ایران قرن 19 و از جمله درباره انقلاب مشروطه صحبت می‌کنیم من علی بندری این ویدیو در کانال یوتیوب بی‌پلاس منتشر می‌شه


audio: fGqAwiIFYWw_0002.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
برای تعدادی از ما روتین قبل از خواب چنین چیزیه مسواک می‌زنیم نخ دندون می‌کشیم چراغا رو خاموش می‌کنیم لباسامونو درمیاریم و می‌ریم تو تخت بعد موبایلو می‌گیریم دستمون انگشت شستمون رو موبایل بالا پایین می‌شه و بعد هم می‌خوابیم شنیدیم که می‌گن اسکرین نگاه کردن قبل از خواب خوب نیست، اما این کارو می‌کنیم شاید یه دلیل این‌که این کارو می‌کنیم اینه که نمی‌دونیم چرا نباید این کارو بکنیم نمی‌دونیم چیش بده این‌جا می‌خوایم یه کم بررسی کنیم ببینیم پشت این توصیه‌ای که متخصصین خواب


audio: fGqAwiIFYWw_0003.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
از جمله آقای نویسنده‌ی کتاب چرا می‌خوابیم می‌کنن چه منطقی هست ما چی‌کار می‌تونیم بکنیم که بهتر بخوابیم؟


audio: fGqAwiIFYWw_0004.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
من علی بندری هستم.این کانال یوتیوب بی‌پلاسه این ویدئو رو هرجا که می‌بینید درجریان باشید که ما مرتب در کانال یوتیوبمون از این ویدئوها می‌گذاریم اگر می‌خواین از دستشون ندین یوتیوب رو باید سابسکرایب کنید


audio: fGqAwiIFYWw_0005.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
اما قصه‌ی خواب چیه؟ از پایه شروع کنیم ملاتونین اصلا چیه؟ وقتی درباره‌ی خواب می‌خونیم یکی از کلمه‌هایی که زیاد بهش برمی‌خوریم ملاتونینه ملاتونین هورمونیه در بدن ما که ریتم شب و روز ما رو تنظیم می‌کنه


audio: fGqAwiIFYWw_0006.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
شب که مقدارش زیاد می‌شه وقت خوابمون می‌شه وسط روز که خوابمون نمیاد ملاتونین بدنمون کمه توی مواد غذایی کمی هم هست به عنوان داروی خواب هم مصرف می‌شه بعضی جاهای دنیا با نسخه بعضی جاها بدون نسخه درباره‌ی اثرش روی خواب و عوارض جانبی احتمالیش بحث و اختلاف نظر خیلی زیاده چیزی که این‌جا و الان برای ما مهمه همین پایه‌ی مساله ست


audio: fGqAwiIFYWw_0007.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
که یکی از چیزایی که چرخه‌ی روز و شب ما رو تنظیم می‌کنه همین هورمون ملاتونینه و شب که می‌خواهیم بخوابیم باید مقدار ملاتونین بدنمون بالا باشه اگه بالا نباشه چی می‌شه؟ اگر شب که می‌خوایم بخوابیم ملاتونینمون کم باشه، خواب ممکنه از ما فرار کنه چرا؟ ممکنه دلیلش باشه برگرده به نور آبی و این‌که نور خورشید، نور آبی زیادی داره


audio: fGqAwiIFYWw_0008.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
درباره‌ی اهمیت نور آبی جلوتر حرف می‌زنیم ولی قبلش بذار درباره‌ی نورهای طبیعی و مصنوعی صحبت کنیم چون خیلی مرتبطه برای اجداد ما، نور فقط نور طبیعی بود خورشید که غروب می‌کرد دیگه باید می‌رفتن تو غار کاری نمی‌شد کرد که.تاریک می‌شد بدنشون می‌فهمید وقت خواب شده ملاتونین زیادی آزاد می‌شد و خستگی رو هم حس می‌کردن و کمی بعدش می‌خوابیدن


audio: fGqAwiIFYWw_0010.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
وقتی آتش کشف شد شب‌نشینی‌های دور آتش هم شروع شد آواز و قصه و صفا و اما اثر خاصی روی چرخه‌ی خواب نداشت بعدتر که شمع و فانوس نفتی اومد کم‌کم شب‌ها شدن ادامه‌ای از روز هرچی جلوتر اومدیم، کارهای بیشتری هم بود که شب می‌شد کرد دیگه فقط مختص روز نبودن و این‌طوری ساعت خواب ما هی عقب‌تر و عقب‌تر رفت


audio: fGqAwiIFYWw_0011.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
تا این‌که در نیمه‌ی دوم قرن نوزده، لامپ الکتریکی اختراع شد و رسید به تولید انبوه و بعدش هم لامپ مهتابی و دیگه شب‌ها اصلا روشن شدن این اتفاق خیلی مهمی بود برای هزارها سال شب‌ها تاریک بودن یعنی اختیار نور دست آدمی‌زاد نبود الان اختیار نور افتاده بود دست آدم‌ها و همراهش اختیار کنترل خواب و البته مسئولیت کیفیت خواب هم بیش‌تر از قبل افتاده بود گردن خودمون


audio: fGqAwiIFYWw_0012.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
نتیجه‌ی این همه نور این شد که وقتی بعد از غروب هم چراغ‌ها روشنه بدن ما نمی‌فهمه که شب شده فکر می‌کنه هم‌چنان روزه برای همین ملاتونین رو چند ساعت دیرتر آزاد می‌کنه مثلا وقتی تاریکی خونه بیش‌تر شد بدن می‌فهمه که شب شده برای همین وقتی می‌ریم توی تخت هنوز آماده‌ی خواب نیستیم یه دلیل پیشنهاد کسانی مثل آقای متیو واکر در کتاب چرا می‌خوابیم


audio: fGqAwiIFYWw_0013.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
که اتاق خواب هیچ نوری نداشته‌باشه، همینه می‌گن کم‌ترین نور هم ممکنه تولید ملاتونین رو سرکوب کنه یعنی نور کلا تنظیم خواب ما رو به هم می‌زنه این‌جا صحبت از نوره به معنای هر نوری ولی نقش نور آبی همون‌طور که گفتیم مهم‌تره چرا؟ چشم ما طیفی از نورها رو می‌تونه ببینه از طول موج‌های کوتاه مثل آبی و بنفش تا نورهای طول موج بالاتر مثل نورهای گرم زرد یا قرمز


audio: fGqAwiIFYWw_0014.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
نور خورشید که برای هزاران سال تنها منبع نور ما بود همه‌ی این‌ها رو در خودش داره از جمله آبی رو اون چیزی که نور آبی رو خاص می‌کنه اینه که اون‌طور که علم امروز به ما می‌گه، قدیمی‌ترین و دورترین اجداد ما در دریا زندگی می‌کردن آب‌زی بودن آب دریا هم نور خورشید رو فیلتر می‌کنه و نورهای بلندتر و گرم‌تر رو بیرون نگه می‌داره و زیر آب همه‌چیز آبی به‌نظر میاد


audio: fGqAwiIFYWw_0015.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
برای همین چشم ما و بدن ما به نور آبی حساس‌تره و یه چیزهاییش رو انگار با این نور تنظیم می‌کنه مثل چی؟ مثل سطح ملاتونین


audio: fGqAwiIFYWw_0016.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
پس نور آبی رو تنظیم سطح ملاتونین اثر داره مقدار ملاتونین هم در توانایی ما برای خوابیدن اثر داره اما نورهای خونه‌ی ما که آبی نیستن، پس ما برای چی خوابمون نمی‌بره؟


audio: fGqAwiIFYWw_0017.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
جواب اینه که درسته ما امروز دیگه زیر آب نیستیم اما چند سال هست که دوباره خودمونو گذاشتیم در معرض نورهای آبی از اواخر قرن بیستم لامپ‌های ال.ای.دی اختراع شدن که اختراع خیلی خوبی بودن و مصرف انرژی رو خیلی کم می‌کردن خیلی سریع و خیلی زیاد رشد کردن اما این لامپ‌های ال.ای.دی نور آبی قوی‌ای هم دارن همون نور آبی که اثرش روی سرکوب ملاتونین بیش‌تر از نورهای گرمه


audio: fGqAwiIFYWw_0018.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
درسته که ما هم قبل از خواب زل نمی‌زنیم به لامپ‌های ال.ای.دی ولی به صفحه‌های الکترونیکی که زل می‌زنیم مثلا به تلویزیون مثلا به تبلت یا مانیتور یا از همه بیش‌تر و از همه محتمل‌تر به همین موبایل یک ریشه‌ی گرفتاری همین‌جاست برای همین آقای متیو واکر می‌گه حداقل قبل از خواب، آبی دریا قدغن


audio: fGqAwiIFYWw_0019.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
اگر می‌خوای قبل از خواب کتاب بخونی، کتاب کاغذی خیلی بهتره چون روی موبایل کتاب یا چیزی خوندن، ملاتونین رو پنجاه درصد بیش‌تر سرکوب می‌کنه آزمایشی رو توضیح می‌ده می‌گه کتاب رویخوندن می‌تونه ملاتونین بالا رو تا سه ساعت عقب بندازه فقط هم مساله دیر خوابیدن نیست.تو همون آزمایش دیدن این کار یعنی کتاب رو روی آی.پد خوندن خواب رو هم کم می‌کنه


audio: fGqAwiIFYWw_0020.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
فردای اون شب هم آدما احساس خستگی بیش‌تری دارن و تازه فقط فرداش هم نیست تا روزها بعد از آزمایش، انگار هنوز یک هنگ اور دیجتال دارن شب‌ها هم‌چنان دیرتر خواب‌شون می‌بره یعنی مقدار و نوع نوری که چشمان ما می‌بینن هم رو زمان خواب هم رو مقدار خواب و هم روی کیفیت خواب اثر می‌گذاره پس اگر برامون مهمه که بهتر بخوابیم و دنبال بهتر کردن خوابمون هستیم


audio: fGqAwiIFYWw_0021.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
ممکنه لازم باشه بعضی روتین‌های قبل از خوابمون رو عوض کنیم کتاب، چند تا از قدم‌های ساده‌تری رو که می‌تونیم برداریم توضیح می‌ده مثلا شب‌ها از این چراغ‌های قوی سقفی که همه‌جا رو نورانی می‌کنن استفاده نکنیم.چلچراغ وسط خونه روشن نکنیم اتاقی رو که توش می‌خوابیم کاملا تاریک نگه داریم خودش می‌گه تاریک و سرد و به‌دور از هر وسیله‌ی الکترونیکی مثل غاری که اجدادمون توش می‌خوابیدن


audio: fGqAwiIFYWw_0022.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
تاریک بودن محل خواب خیلی مهمه و جایی از کتاب به سرد بودنشم اشاره می‌کنه که شاید تو یه ویدئوی دیگه بهش پرداختیم و این‌که مثلا یک ساعت قبل از خواب به صفحه‌ی نمایش الکترونیکی نگاه نکنیم قدم دیگه‌ای که تکنولوژی‌های امروز بهمون اجازه می‌دن انجام بدیم اینه که نور موبایل و تبلتمون رو جوری تنظیم کنیم که حداقل در انتهای روز نور آبی کم‌تری داشته باشن


audio: fGqAwiIFYWw_0023.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
اینا چند تا از نکته‌های کاربردی بود که من از کتابنوشته‌ی متیو واکر یاد گرفته‌بودم پیشنهاد می‌کنم حتما کتابشو بخونید چون بسیار آموزنده ست هم واقغا درباره‌ی این‌که چرا می‌خوابیم توضیح می‌ده هم از این نوع راهنمایی‌ها داره خود شما هم اگر بعد از خوندن این کتاب چیزهایی یاد گرفتین، قدم‌هایی برداشتین و اثرش رو دیدین همین‌جا تو کامنت‌ها اگر بنویسید فکر کنم خیلی به درد بخوره


audio: fGqAwiIFYWw_0024.opus
source: youtube
source_id: fGqAwiIFYWw
invalidation: VALID
text:
معمولا ایده‌هایی که از آدم‌های هم‌فکر و هم‌هدف می‌گیریم، برامون موثرتر و کاربردی‌تر هستن من علی بندری هستم این کانال یوتیوب بی‌پلاسه


audio: FAmmtMAHGOo_0001.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
سال‌های آخر حکومت صفویان در ایران چطوری گذشت؟ ما قصه‌ی سقوط اصفهان رو و پایان کار صفویان رو توی این ویدیویی که بالا لینکش هست تعریف کردیم خلاصه‌اش اینه که علی‌رغم دستاوردهای صفویان مخصوصا در دوران شاه عباس عملا یه سری محدودیت‌های ساختاری و محدودیت‌های نهادی و اینها جلوی پیشرفت رو گرفت ضمن اینکه مشکل بزرگ شاید این بود که در جانشین پروری مشکل داشتن از ترس و بی‌اعتمادی ولیعهدها رو یا می‌کشتن


audio: FAmmtMAHGOo_0002.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
یا کور می‌کردن اونایی که می‌موندن هم توی حرمسرا بودن تا وقتی که مثلا یهو می‌انداختنشون تو کارای مملکت‌داری وسط کلی مرد کارکشته و اینا و این هم اصلا عادت نداشت تصمیمای عجولانه می‌گرفت شاه جوان جدید کلا سیستم مشکل‌داری بود البته این سیستم رو عثمانی‌ها هم داشتن بهش می‌گفتن  اینکه ولیعهد رو مثلا بندازن توی قفسی عملا ولی اینکه مثلا شاهان صفوی در سی و چند سالگی اسیر الکل و پارانویا و اینا می‌شدن


audio: FAmmtMAHGOo_0003.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
رو شاید واقعا بشه یه مقدار از این دونست هر چند حالا گفتیم الکل کلا مصرف زیاد الکل و تریاک در این دوره‌ی آخر اواخر دوران صفوی در دربار می‌گن ممکنه به خاطر این باشه که سفلیس هم خیلی زیاد شده بود روابط جنسی خیلی متعدد داشتن سفلیس هم اون موقع زیاد شده بود از اروپا از طریق عثمانی آمده بود به ایران و درصد زیادی از مردم رو گرفتار کرده بود مخصوصا توی همین درباریا‌ش شاید این مخدرها کلا واسه این بوده که درد و رنج اون بیماری رو


audio: FAmmtMAHGOo_0004.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
که درد و رنج بدی هم انگار داشته، کم کنه اما هر چی که بود اوضاع دربار صفوی در دهه‌های آخر واقعا خوب و پایدار نبود وزیرها، وزیر اعظم‌ها اینا از جایگاه خودشون مطمئن نبودن نمی‌دونستن فردا چی سرشون میاد اینکه خیلی از این آدمای صاحب منصب اینا رگ و ریشه‌ی غلامی داشتن این هم اوضاع رو براشون ناامن‌تر می‌کرد در مقایسه مثلا در قرن 17 قرن 17 سال‌های 1601 تا 1699


audio: FAmmtMAHGOo_0005.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
در عثمانی می‌گن به صورت نمادین هم درگاه وزیر اعظم از درگاه سلطان جدا شد باب عالی جدا شده بود که کمک کرد یه مقدار به قدرت گرفتن وزیرها ولی در صفویان چنین اتفاقی نیوفتاد دیگه چه خبر بود در اواخر دوره‌ی صفوی؟ بین قبیله‌ها مناقشه بود درگیری داخلی اینها بود منبع اصلی درآمد ایران همچنان تجارت ابریشم بود ولی شرکت‌های بازرگانی اروپایی قوی‌تر شده بودن تلاش اینکه ایرانیا بیان یک شبکه موازی درست کنن و اینا


audio: FAmmtMAHGOo_0006.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
تلاش موفقی نبود به جایی نرسیده بود نیروی دریایی ایران نداشت که نقص خیلی بزرگی بود برای امپراتوری صفوی بعد، امپراتوری گسترش پیدا کرده بود در قفقاز در خلیج فارس در عراق امروز منابع درآمد برای یک مدتی زیاد شده بود ولی واقعیت اینه که اینها کافی نبود مخصوصا مرکزگرایی کرده بودن درآمدها بیاد به حکومت مرکزی و اینا درآمد حکومت مرکزی زیاد شد ولی در درازمدت باعث شد که


audio: FAmmtMAHGOo_0007.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
قدرت دفاعی کم بشه نشون به اون نشون که وقتی که افغان‌ها شورش کردن یا قیام کردن قیام محمود افغان اونطوری که شنیدیم کارشون رو همینطوری ساخت کسی نبود جلوشون وایسته اینا از اونجایی که راه افتادن، از قندهار تا اصفهان رو تقریبا راحت آمدن کی؟ 300 سال پیش دقیقا 300 سال پیش 1722 این قصه رو ما تو ویدیوی سقوط اصفهان گفتیم چیزی که اونجا کامل نگفتیم این بود که این شورش یهویی نبود دیگه


audio: FAmmtMAHGOo_0008.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
اینو من توی کامنت‌ها متوجه شدم شاید یه خرده‌ای باید دقیق‌تر می‌گفتیم این شورش زمینه‌هایی داشت از زمان پدر محمود میرویس هوتکی ظلم‌هایی کرده بودن این حاکمان شیعه‌ی صفوی به سنی‌های اونجا و زمینه داشت اینا یهویی پا نشده بودن بیان اینجا اما یه اتفاق جالبی افتاد توی همون دهه‌های آخر انگار این دربار که کم‌توان شده بود و درگیر بود و آشفته بود و گرفتار الکل و تریاک بود و به هم مشغول بودن و اینا انگار اتفاقا واسه‌ی جامعه خیلی بد نبوده


audio: FAmmtMAHGOo_0009.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
اول اینکه تو اون دوره جنگ نیست یک آرامش نسبی هست مثلا بین ایران و عثمانی اوضاع تقریبا در طول این دوره تنشی نداره بعد این در جامعه هم نمود داره دوره‌ی پایانی دوره صفوی از نظر فرهنگی هم دوره پررونق‌تریه هم ملاصدرا که احتمالا مهم‌ترین فیلسوف و شاید از مهم‌ترین متفکرینیه که در طول تاریخ ایران آمده، در این دوره بود هم مجلسی علامه مجلسی که کارهاش


audio: FAmmtMAHGOo_0010.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
بعدا شد یکی از ستون‌های فرهنگ شیعه در هنر هم در نقاشی و شعر هم انگار درهای جدیدی در همین دوره باز شد شاعرانش برجسته‌ترین شاعران تاریخ زبان فارسی نیستن هاتف اصفهانیه شاعر برجسته‌ی قرن 17 سبک اصفهانی می‌گن مثلا سبک معروف بوده نقاشی هم اگر نگاه کنیم می‌گن که نقاشی اون دوره یه رونقی گرفته قهوه‌خونه‌ها رونق گرفته مردم چای‌خور شدن قهوه‌خور شدن


audio: FAmmtMAHGOo_0011.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
اصلا فراغت و لذت و دور هم بشینیم و یه شعری بخونیم و اینها راه افتاده مشاعره، شاهنامه‌خونی، بازی ورق‌بازی احتمالا تخته، اینا باب شده یه فراغتی رو انگار اون دوره داشتن تجربه می‌کردن این قهوه‌خونه و قهوه‌خونه‌بازی رو علما انگار باهاش البته خوب نبودن ولی چون شاه‌عباس مثلا خودش می‌رفته و شاهان بعدی می‌رفتن این آخوندها هم بالاخره نمی‌تونستن خیلی کاری بکنن اینا موندن و دووم آوردن بعد، نقال‌ها بودن


audio: FAmmtMAHGOo_0012.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
نقال‌ها هم اونجا قصه تعریف می‌کردن اینا هم بعدا یه خرده داستانای تاریخ شیعه و اسلام و حمزه‌نامه رو بگن و اینا رو هم اضافه کردن خلاصه این پدیده‌ی قهوه‌خونه بریم بشینیم و قصه گوش کنیم موند پدیده‌ی خیلی جالبی هم هست به‌خاطر اینکه همون موقع در عثمانی هم در مصر هم در فرانسه هم در بریتانیا هم شبیه این چیزا داشت باب می‌شد شبیه چی؟ اینکه آدما برن بشینن تو کافه حرف بزنن ما توی ویدیوی قهوه هم این قصه رو تعریف کردیم


audio: FAmmtMAHGOo_0013.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
خیلی جالبه، اینا تقریبا در این دنیاها همزمان داره اتفاق میوفته در ایران صفوی تو این دوره شراب و تریاک و خدمات جنسی عموما آزاد بود قانون داشت، مالیات می‌گرفتن ازش یه دوره‌هایی هم البته سعی کردن ممنوعش کنن ولی عموما بی‌نتیجه چپق و قلیان و تنباکو اینا هم اومده بود اون‌موقع ولی هنوز نگرفته بود خیلی همچنان صدر جدول در اختیار تریاک بود سفت نشسته بودن اونجا تکون نمی‌خورد تا مدت‌ها هم می‌دونیم که وضع ایران این بود تنباکو در واقع از قرن نوزدهه که


audio: FAmmtMAHGOo_0014.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
تو ایران پا می‌گیره این برای من یک تصویر جالبی بود که حداقل در جامعه‌ی شهری ایران در انتهای عصر صفوی قرن 17 و اوایل قرن 18 یه نشانه‌های اینطوری از فراغت و صفا و اینها بوده حواس‌مون البته باشه که همزمان با اینا علما هستن که کلا با این برنامه‌ها خوب نیستن بیشتر اینا از نظرشون مردوده ولی خب زورشون اون‌موقع زیاد نیست یه اتفاق دیگه هم تو این دوره افتاد در دنیای غرب


audio: FAmmtMAHGOo_0015.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
که هم روی صفویان اثر گذاشت رو ایران اثر گذاشت هم تو قصه‌های دیگه می‌شنویم رو ژاپن، رو چین در واقع رو همه‌ی دنیای شرق همه جا به غیر از غرب اونم این بود که اینا، اروپاییا رفته بودن آمریکا رو گرفته بودن دنیای جدید پاشون باز شده بود و داشتن منابع اونجا رو چپاول می‌کردن می‌آوردن به سمت خودشون از جمله طلا و نقره این طلا و نقره خیلی تو دست اونا داشت زیاد می‌شد و خب این طرف دولت‌های اینور دنیا که همچین منابع جدیدی نداشتن که


audio: FAmmtMAHGOo_0016.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
یکی مثل عثمانی، یکی مثل ایران اینا مبنای پول‌شون هم نقره بود سکه‌ی نقره داشتن و این همه نقره‌ای که از اونور دنیا گیر اروپاییا اومده بود قدرت خرید اینا رو خیلی زیاد کرده بود اینجا باعث تورم شده بود اینو نمی‌تونستن از پسش بر بیان فشارایی که شروع کردن اروپاییا آوردن توی ایران اثرش رو اینجاها داریم می‌بینیم کم‌کم بعدا اثرش رو شدیدتر در چین می‌بینیم در هند می‌بینیم در ژاپن می‌بینیم اینا همه مال اینه یه بخش زیادیش


audio: FAmmtMAHGOo_0017.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
که یهو دست غربی‌ها، اروپایی‌ها رسید به یک همچین منابع خیلی خیلی زیادی از طلا و نقره‌ی مفتی تقریبا این خیلی نکته مهمیه وقتی تاریخ این قرنا رو داریم می‌خونیم خوبه که حواس‌مون به این هم باشه ایران صفوی اقتصادش کشاورزی بود کشاورزی بود، وابسته به جمعیت هم بود جمعیتش هم زیاد نبود از همسایه‌هاش خیلی کمتر بود هند گورکانی بالای 100 میلیون نفر جمعیت داشت یا ترکیه، عثمانی در غرب ایران 22 میلیون نفر جمعیت داشت


audio: FAmmtMAHGOo_0018.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
در حالی که جمعیت ایران رو، جمعیت صفویان رو در اوج اوج اوجش احتمالا بیشتر از 10 میلیون نفر نمی‌شه تخمین زد اینم یه دلیل دیگه بود که چرا حتی در دوران اوج اقتصاد صفوی‌ها اندازه‌ی این همسایه‌هاش نشد و بزرگ نشد اقتصاد کشاورزی‌محور بود که هم نسبت به فشار قبائل کوچ‌نشین و بیابان‌گرد و اینها آسیب‌پذیر بود در طول تاریخ هم نسبت به سوء مدیریت داخلی


audio: FAmmtMAHGOo_0019.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
و در نتیجه در اواخر دوره‌ی صفوی اقتصاد بالنده و مطمئنی واقعا نبود حالا تو این شرایط اروپایی‌ها هم شروع کرده بودن به آمدن و طلا و نقره از اونور گیر آوردن و فشار آوردن به دولت‌های این سر دنیا بعد یادمون باشه داریم درباره‌ی دنیایی صحبت می‌کنیم که هنوز صنعتی نشده کشاورزی هنوز خیلی مهمه توش وقتی کشاورزیش می‌گیم آسیب‌پذیره یعنی کلا دیگه اقتصادش خیلی خیلی آسیب‌پذیر خواهد شد تازه عباس امانت می‌گه اروپاییا


audio: FAmmtMAHGOo_0020.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
وقتی که منابع جدید هم به دست‌شون آمد باز دست از غارت منابع همین شرق برنداشتن یعنی همه‌ی این طلا و نقره‌های مفتی اونجا گیرشون اومده بود بازم کمپانی هند شرقی هلند می‌گه در تمام قرن 17 و حتی اوایل قرن 18 داشت از ایران نقره قاچاق می‌کرد می‌برد به اروپا و هر چی هم صفویا‌ن تلاش کردن تلاش‌های مختلف و اینا جلوی اینها رو نتونستن بگیرن اینم از اینور به ضعف‌شون کمک کرد یعنی از اونور هم شره می‌کرد می‌رفت چی می‌گن؟ آره چیکه می‌کرد، نشت می‌کرد می‌رفت


audio: FAmmtMAHGOo_0021.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
درآمد کم بود، اوضاع خوب نبود از اونور هم نشت می‌کرد این چیزی که داشتن می‌رفت در چنین شرایطی و با چنین اقتصاد ضعیف و بی‌پولی و اوضاع نابسامانیه که اصفهان سقوط می‌کنه و حکومت ایران میوفته به دست محمود افغان عثمانی‌ها هم سابقه درگیری‌شون رو قبلا با ایران گفتیم اینا هم شروع می‌کنن مرزها رو انگولک کردن ببین چی می‌تونن بگیرن از شمال ایران هم این دوره‌ایه که ایران یک بازیگر جدیدی رو می‌بینه در سیاست خارجی و بعد کم‌کم در سیاست داخلی خودش


audio: FAmmtMAHGOo_0022.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
روسیه‌ی تزاری در روسیه از 1682 یک امپراتور جدیدی آمده سلطنت رو شروع کرده به نام پتر کبیر که این خیلی آدم مهمیه در تاریخ روسیه روسیه رو ایشون تبدیل کرد به یه قدرت بزرگ اروپایی درباره‌اش جای دیگه باید صحبت کنیم اینجا اینو بگیم که وقتی بهش گفتن که اصفهان اینجور و قدرت صفویان اونجور فهمید که وقتشه که حمله کنه و بیاد مرزهای جنوب روسیه رو مرزهای جنوب روسیه و شمال ایران رو بیاره پایین‌تر


audio: FAmmtMAHGOo_0023.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
آمد با یه لشکر عظیمی از قفقاز شروع کرد گرفتن و جلو آمد تا دربند و داغستان و گیلان و مازندران و استرآباد و سیزده سال این مناطق رو اشغال کردن آخرش هم نیروهای ایرانی نبودن که اینها رو تونستن هل بدن عقب از قرار معلوم مالاریا بود که یکی از دردسرای بزرگ‌شون شد و این روس‌ها رو پس فرستاد منتها نکته اینه که از همون موقع روسیه شد یک بازیگر مهم در مرکز سیاست خارجی ایران فارغ از اینکه در این دو کشور


audio: FAmmtMAHGOo_0024.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
کی در حال حکومت باشه از اون به بعد دیگه روسیه برای ایران مهم شد محمود افغان چی شد؟ شاه محمود هوتکی یا محمود افغان می‌گن دیوانه شد نتونست قدرت رو و حکومت رو در عمل نگه داره نتونست قدرت اعمال کنه حتی بر همه‌ی قلمرو صفویان مشکل داخلی هم داشتن این پشتون‌ها پشتش نبودن انگار برادرزاده‌اش اشرف‌خان رو ترجیح می‌دادن اشرف رو گرفته بود زندانی کرده بود منتها اینو فراریش دادن و به سردستگی همون اشرف آمدن محمود رو از تخت کشیدن پایین


audio: FAmmtMAHGOo_0025.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
سه سال بعد از فتح اصفهان محمود 27 ساله در حالی که شواهد تاریخی می‌گن دیوانه شده بود و گرفتار افکار خودش بود از دنیا رفت حالا یا مرد اون طوری که اون موقع گفتن یا کشته شد و اشرف شد شاه جدید اشرف یک مدت با روس جنگید و با عثمانی جنگید عثمانی خیلی دیگه می‌خواست بیاد جلو با بازماندگان صفویان هم بسته بودن انگار که اونها رو برگردونن نهایتا اشرف افغان در جنگ با طهماسب دوم از شاهزاده‌های صفوی شکست خورد


audio: FAmmtMAHGOo_0026.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
و فرار کرد و کشته شد و داستان هوتکی‌ها هم اینطوری تمام شد کلا دوران حکومت این دو شاه افغان نسبتا کوتاه بود از 1722 تا 1729 مجموعا هفت سال این طهماسب دوم صفوی رو ما خیلی اسمی ازش در تاریخ نمی‌شنویم با اینکه عملا پس گرفت حکومت رو از افغان‌ها صفویان رو دوباره موقتا برگردوند با روسیه و عثمانی جنگید ولی اسمش خیلی نیست چرا؟ چون اون سرداری که


audio: FAmmtMAHGOo_0027.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
این فتوحات رو در سپاه طهماسب دوم کرد بعد از یه مدتی دید که از این شاهزاده‌های صفوی دیگه شاه در نمیاد ایشون یک فرمانده‌ای بود که می‌گن یکی از نوابغ نظامی تاریخ بوده با اسکندر از گذشتگانش و ناپلئون از بعدیانش، پسینیانش مقایسه می‌شه واقعا هم به فهرست فتوحاتش فقط نگاه کنی حیرت‌انگیزه الگوش چنگیز بود و تیمور از قبیله‌ای بود ترکمن که از همون اول داشتن به صفویان


audio: FAmmtMAHGOo_0028.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
سرویس نظامی می‌دادن و براشون می‌جنگیدن منتها در 1736 دیدن که فایده نداره چاره‌ی کار اینه که ایشون خودش بشینه به تخت سلطنت و نشست و امپراتوری تاسیس کرد که هر چند عمرش کوتاه بود ولی شاید بشه گفت قدرتمندترین امپراتوری اون روز دنیا بود نادر شاه کسی که هم بی‌سروسامانی آخر دوره صفوی رو جمع کرد هم مرزهای امپراتوری رو دوباره خیلی گسترش داد


audio: FAmmtMAHGOo_0029.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
و همسایه‌های خارجی رو عقب روند هم فتوحات و غنائمی که گرفت مخصوصا از هند خزانه‌های ایران رو رونق دادن و البته در همون هند راه رو برای استعمار بریتانیا هم بعدا هموار کردن یکی از مهم‌ترین پادشاهای تاریخ ایرانه بعد از 300 سال درباره‌ی نقشش در تاریخ ایران و منطقه همچنان حرف و بحث هست داستان نادرشاه رو حتما باید در فرصت دیگری تعریف کنیم اینجا فقط می‌خواستیم خیلی مختصر بگیم سال‌های آخر صفوی، ایران چه حال و روزی داشت


audio: FAmmtMAHGOo_0030.opus
source: youtube
source_id: FAmmtMAHGOo
invalidation: VALID
text:
تا بعد دیگه پرونده‌ی صفویان رو فعلا برای حالا ببندیم و بریم سراغ دو پادشاهی کوتاه عمر قرن 18 ایران افشاریه و زندیه من علی بندری این کانال یوتیوب بی‌پلاس


audio: pMVUVvUWeU4_0001.opus
source: youtube
source_id: pMVUVvUWeU4
invalidation: VALID
text:
نظام آموزشی ما از کجا آمده؟ نظام ایران رو نمی‌گما کلا این سیستم مدرسه و این‌ها رو کی درست کرده؟ چرا اینطوریه؟ خوبه؟ بده؟ من نه معلمم نه کارم در هیچ نظام آموزشی‌ایه ولی چند ساله که این سیستم برام جالب شده توجه‌م بهش جلب شده بهش کنجکاوم دوست دارم بدونم نقشش در این چیزی که ما الان هستیم جامعه‌ای که الان داریم چیه در تربیت نسل بعدی چیه در تربیت خودمون چیه


audio: pMVUVvUWeU4_0002.opus
source: youtube
source_id: pMVUVvUWeU4
invalidation: VALID
text:
و این راه دیگری داره؟ طور دیگری می‌تونه باشه؟ خیلی از ما فکر می‌کنیم همینه که هست مدرسه همینه که هست کار همینه که هست اداره همینه که هست شرکت همینه که هست کارمندی همینه که هست کاریش نمی‌شه کرد همینه بایدم همین باشه ولی اینا سوالاییه که برای من هست و من نسبت بهش کنجکاوم و یکی از کسایی که کمک کرده یه جوابایی براش پیدا کنم آقای ست گودینه توی این ویدیوی کوتاه از کانال یوتیوب بی‌پلاس من علی بندری می‌خوام جواب‌هایی رو که به کمک ست گودین


audio: pMVUVvUWeU4_0006.opus
source: youtube
source_id: pMVUVvUWeU4
invalidation: VALID
text:
تو یوتیوب هم حالا بعدا بیشتر درباره‌ش صحبت می‌کنیم تو بلاگ هم ازش گفتیم خیلی ولی اگه کنجکاوین اسمش رو گوگل کنین به فارسی و انگلیسی مطلب درباره‌ش زیاده اما حرف چیه؟ کار چیه؟ اداره اصلا چه‌جور جاییه؟ اداره، آفیس، شرکت یا کارخونه اینا خیلی وقتا تو ذهن ما معنی کار همینه یه جاییه که ما می‌ریم کار می‌کنیم یعنی یکی بهمون می‌گه چیکار کنیم ما هم همون کار رو می‌کنیم می‌گیم چشم حقوق‌مون رو هم می‌گیریم و بعدش هم خوشحالیم


audio: pMVUVvUWeU4_0009.opus
source: youtube
source_id: pMVUVvUWeU4
invalidation: VALID
text:
یعنی فرمان‌پذیری و سازگاری بالا اینا ویژگی‌هایی هستن که کمک می‌کنن که ما کارمند موفقی بشیم در چنین محیط‌های کاری یعنی موفق بشیم نظام آموزشی هم اساسا طراحی شده که ما رو برای چنین رقابتی آماده کنه مدرسه اصلا از رو کارخونه طراحی شده مدلش دسته‌بندی آدما اینکه مثلا آدما رو بگیریم بر اساس یکی از ویژگی‌هاشون ما ویژگی‌های مختلفی داریم دیگه


audio: pMVUVvUWeU4_0010.opus
source: youtube
source_id: pMVUVvUWeU4
invalidation: VALID
text:
قد داریم سن داریم هوش داریم هزار تا ویژگی داریم هزار تا نه خیلی ویژگی داریم ولی بر اساس یکی از ویژگی‌هامون یعنی سن‌مون اونایی که متولد سال هشتادن این تو 81 این تو 82 این تو اینطوری آدما رو کلاس کلاس می‌کنیم بعد همه راس ساعت 8 بیاین اینجا 9 این کار


audio: pMVUVvUWeU4_0012.opus
source: youtube
source_id: pMVUVvUWeU4
invalidation: VALID
text:
بعدازظهر این کار گاهی حتی دامنه وسیع‌تر هم هست شب تو خونه هم کارات مشخصه تا یه جایی که بعضی وقتا به جز ساعت خواب بقیه‌ش رو عملا همون نظام مدرسه برامون برنامه ریخته و داره دیکته می‌کنه بعد حتی لباس رو مدل مو رو ناخن رو می‌گیرین چی دارم می‌گم دیگه؟ حالا هر جای دنیا به نوعی الان دیگه بیشتر جاهای دنیا اینطوری نیست ولی خب ما که دیدیم چطوری می‌تونه باشه تا چند سال پیش در واقع می‌دونیم سیستم چطوری بود


audio: pMVUVvUWeU4_0013.opus
source: youtube
source_id: pMVUVvUWeU4
invalidation: VALID
text:
مدرسه طرز فکر اینه مدرسه داره ما رو آماده می‌کنه برای بازار کاری که توی اون جامعه وجود داره برای سازگاری در نگاه کلی و فرمان بردن اینکه کارمندای سربه‌راهی بشیم به درد اون اداره و کارخونه‌هه بخوریم اما خب گولاگ که نیست که یه لذتی هم قراره ببریم از زندگی دیگه باید خوشحال بشیم با چی خوشحال بشیم؟ فکر چی بوده؟ برنامه چی بوده؟


audio: pMVUVvUWeU4_0014.opus
source: youtube
source_id: pMVUVvUWeU4
invalidation: VALID
text:
گفتن با خرید کردن باید خوشحال بشیم صبح تا شب تولید کن تولید بره بالا پروداکتیویتی بره بالا، تولید بره بالا بعد هم خرید کن خرید کن که هم تو احساس خوشحالی و خوشبختی کنی هم کارخونه‌هه واسه اون مازاد تولیدش یه بازاری پیدا کرده باشه داستان سیستم آموزشی که ما توش بزرگ شدیم اصلا اینه خیلی از جاهای دنیا همچنان هم واقعا همین برقراره خیلی مطابق و بر اساس سیستم خط تولیدی کارخونه‌ها کار می‌کنن مدرسه‌ها


audio: pMVUVvUWeU4_0015.opus
source: youtube
source_id: pMVUVvUWeU4
invalidation: VALID
text:
منتها این قصه چند تا نکته داره که خوبه که بهشون توجه کنیم قبل از اینکه نکته‌هاش رو بگم لطفا اگر سابسکرایب نکردید سابسکرایب کنید نصف کسایی که ویدیوهای ما رو می‌بینن سابسکرایب نکردن اینطوری یوتیوب ممکنه که ویدیوهای جدید ما رو جلوی چشم شما اصلا نذاره سیستمش یه مقدار با پادکست فرق می‌کنه اگه براتون جالبه و دوست دارید که ما هم بتونیم با برنامه کار کنیم لطفا سابسکرایب، زنگوله مرسی نکته این قصه مدرسه و صنعت و کارخونه چیه؟


audio: pMVUVvUWeU4_0016.opus
source: youtube
source_id: pMVUVvUWeU4
invalidation: VALID
text:
یکیش اینه که درسته که ممکنه به نظر ما طبیعی بیاد و اصلا فکر کنیم که خب معلومه همینه بایدم همین باشه پس چطوری باشه اگه اینطور نباشه؟ ولی در واقع این سیستم جدیده تا همین اواخر ما سیستم اینطوری نداشتیم سیستم کاری اینطوری نداشتیم ما اینو خودمون درستش کردیم مدرسه‌های اینطوری رو خودمون درست کردیم ساخته دست انسانه برای یه نیازی پس یه زمانی همیشه اینطوری نبوده


audio: pMVUVvUWeU4_0017.opus
source: youtube
source_id: pMVUVvUWeU4
invalidation: VALID
text:
یه زمانی نیازهایی وجود داشته این سیستم درست شده پس همیشه هم لازم نیست اینطوری بمونه می‌تونه عوض شه نیازهای ما اگه عوض شده باشه سیستم‌مون هم می‌تونه و باید عوض شه نکته دیگه اینه که شما ممکنه بگی اصلا برای چی؟ اصلا ما داریم زندگی‌مون رو می‌کنیم کارمندی‌مون رو می‌کنیم آسه می‌ریم آسه می‌آیم چیکار دارین؟ چرا به خودمون سختی بدیم؟ چرا بخوایم از این سیستم بیایم بیرون؟ چرا به این سیستم اعتراض داریم؟ آقای ست گودین می‌گه که لیاقت شما بیشتر از این حرفاست


audio: pMVUVvUWeU4_0018.opus
source: youtube
source_id: pMVUVvUWeU4
invalidation: VALID
text:
هر کی که باشی هر کی باشی لیاقتت بیشتر از اینه درسته که این مدرسه و بالا رفتن بهره‌وری و اینا ما رو کشیده تا اینجا این پیشرفت‌ها رو به‌خاطر این داریم ولی معنیش این نیست که ما از اینجا به بعد هم باید با همین فرمون بریم این سیستم برای مشکلات 100 سال پیش طراحی شده و خیلی هم خوب بوده امروز ولی مشکلات مشکلات 100 سال پیش نیست شما به مغزهای بزرگ امروز آدم‌های مهم اجرایی، آدمای مهم فکری بگی مشکلات بزرگ دنیا چیه؟


audio: pMVUVvUWeU4_0019.opus
source: youtube
source_id: pMVUVvUWeU4
invalidation: VALID
text:
یکی می‌گه مثلا تغییرات اقلیمی یکی می‌گه محدودیت منابع یکی می‌گه نابرابری ولی 100 سال پیش که مشکلات اینا نبود که صد سال پیش می‌گفتن مشکل چیه؟


audio: pMVUVvUWeU4_0021.opus
source: youtube
source_id: pMVUVvUWeU4
invalidation: VALID
text:
برای حل کردن این دو تا مشکل جواب دادن این دو تا مسئله این سیستم درست شد خیلی هم خوب جواب داد مهارت لازم برای کارگر خیلی آمد پایین خط تولید هر کارگری می‌تونه هر کاری رو بکنه کارگر ارزون فراوون آموزش مجانی آموزش فراگیر میلیون‌ها کارگر مطیع سازگار ارزون درست شد برای کارخونه‌ها بعد هم از اون طرف با تبلیغات با رشد مصرف‌گرایی


audio: pMVUVvUWeU4_0022.opus
source: youtube
source_id: pMVUVvUWeU4
invalidation: VALID
text:
مازاد تولید مصرف‌کننده پیدا کرد آدم صد سال پیش در طول زندگیش چند تا کفش می‌پوشید؟ یه دقیقه شما فکر کن پدربزرگت در طول زندگیش در طول زندگیش جد شما مثلا چند جفت کفش پوشیده؟ بعد فکر کن شما تا همین امروز چند جفت کفش پوشیدی؟ یا لباس یا هرچی سیستمه خوب طراحی شده خوب طراحی شده تولید رو برده بالا بعد جواب هم داده برای همون مازاد تولید نیاز درست کرده و مصرف می‌شه


audio: pMVUVvUWeU4_0023.opus
source: youtube
source_id: pMVUVvUWeU4
invalidation: VALID
text:
ولی ما دیگه از اون مسائل عبور کردیم مسئله امروز ما اصلا اون‌ها نیست ما برای مسائل امروزمون سیستم امروزی می‌خوایم که آدمی رو تربیت کنه پرورش بده که بتونه مسائل امروز رو حل کنه اگه شما از ست گودین بپرسی که نسل فردا اونایی که امروز می‌رن مدرسه چی باید یاد بگیرن؟ می‌گه به نظر من مهارت رهبری و حل مسئله


audio: pMVUVvUWeU4_0025.opus
source: youtube
source_id: pMVUVvUWeU4
invalidation: VALID
text:
می‌گه جامعه ما آرتیست می‌خواد هنرمند می‌خواد به اون معنی که توی اپیزود مهره حیاتی توضیح دادیم آدم دست‌ودل‌باز می‌خواد آدم بخشنده آدم خلاق می‌خواد آدم پرسشگر می‌خواد آدم شفاف می‌خواد آدمی می‌خواد که بدونه راه‌حل غم و مشکل و افسردگی و ناراحتیش بیشتر خرید کردن نیست این چیزا رو لازمه یاد بگیره من راستش ست گودین رو خیلی بهش علاقه دارم خیلی برام الهام‌بخشه خیلی سرحالم می‌آره


audio: pMVUVvUWeU4_0026.opus
source: youtube
source_id: pMVUVvUWeU4
invalidation: VALID
text:
بهم روحیه کار کردن می‌ده هر وقت شل و کم‌انگیزه می‌شم اما به جز این این طرز فکرش هم روی من اثر گذاشته یعنی بارها دیدم که همین حرفاش رو دارم برای دوستانم تعریف می‌کنم نمی‌دونم چقدر به دردشون خورده ولی گفتم اینجا هم بگم به شما هم بگم شاید به درد شما هم خورد اگر جالب باشه برای شما اینجا بعدا هم از ست گودین صحبت می‌کنیم


audio: YWOajx_yk7c_0001.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
اولین بار من اسم سیسیلی رو از پدرم شنیدم فکر کنم سال 90 بود 1990 بود اولین جام جهانی بود که من متوجه می‌شدم یه انیمیشن‌طوری نشون می‌داد تلویزیون توش این چکمه ایتالیا می‌اومد یه توپی رو شوت می‌کرد بعد اونجا پدرم برام توضیح داد که این چکمه ایتالیاست این توپه هم سیسیلیه و این تو ذهن من موند که سیسیلی این توپیه که ایتالیا داره شوتش می‌کنه


audio: YWOajx_yk7c_0002.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
به تصریح و به استعاره بعدتر البته سیسیلی رو تو فیلم دیدم پدرخوانده 3 تو سیسیلی بود یه تصویری شد از سیسیلی به عنوان یکی از جاهایی که توش مافیا پا گرفته اما خب فقط این نبود مالنا هم توی سیسیلی بود سینما پارادیزو هم توی سیسیلی بود این خب یه دلربایی و چارم دیگری داشت و خلاصه اینطوری تصویر من از سیسیلی کم‌کم شکل گرفت بعدتر یه کمی تاریخ خوندم تاریخ جنگ‌ها رو دیدم


audio: YWOajx_yk7c_0003.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
سیسیلی اونجا مهم بود تو جنگ‌های جهانی جنگ جهانی دوم مخصوصا بعد هم تو کارایی که واسه بی‌پلاس و کانال یوتیوب و یه خرده امپراتوری روم و مدیترانه و هرچی بیشتر خوندم و دیدم سیسیلی برام جالب‌تر شد مخصوصا وقتی این نقشه رو دیدم اصلا دیدم عوض شد تو خود سیسیلی هم بودم یه مغازه نقشه‌فروشی بود نقشه‌های اینطوری می‌فروخت اینو گذاشته بود بعد من دیدم یهو جا خوردم


audio: YWOajx_yk7c_0005.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
چون اینجا بود که فهمیدم چرا سیسیلی انقدر ترکیب عجیبیه از المان‌هایی که برای ما غریبه‌ان و المان‌هایی که خیلی آشنائن یه چیزایی که تو ذهن من شرقی هستن توی سیسیلی می‌بینی در جایی که غربه وسط غربه چون تو این نقشه نشون هم داد که سیسیلی وسط مدیترانه‌ست وسط مدیترانه‌ست به قول گوته می‌گفت سیسیلی کلید دنیاست می‌دونیم کلی از اتفاق‌های مهم تاریخ تمدن دور همین دریای مدیترانه افتاده


audio: YWOajx_yk7c_0006.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
ادیان ابراهیمی برآمدن‌شون بعدا قدرت گرفتن‌شون تثبیت‌شون همه دور همین دریا بوده از دوران باستان تا سده‌های میانه تا دوران مدرن دور مدیترانه خیلی خبرها بوده مدیترانه اگر حالا از نظر جغرافیایی هم وسط دنیا نبوده از نظر اهمیت وسط دنیای قدیم بوده و سیسیلی همیشه وسط مدیترانه بوده اینطوری که دیدمش خیلی برام جالب‌تر هم شد


audio: YWOajx_yk7c_0007.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
بعد رفتم یه خرده‌ای بیشتر دیدم و دقیق‌تر دیدم و خوندم و شنیدم و یه خرده تحقیق و اینا و حالا می‌خوام اون چیزایی رو که فهمیدم و فکر می‌کنم جالبه برا من خیلی جالب بوده برای شما هم تعریف کنم یه سری چیزایی رو هم که قبلا گفتیم به همدیگه می‌دوزه پیوند می‌ده و فکر می‌کنم که چیزای خیلی جالبی داره هم واسه اینکه تاریخش رو ببینیم که بفهمیم چرا مثلا در مرکز سیسیلی در پایتخت سیسیلی، پالرمو یه خیابونی هست


audio: YWOajx_yk7c_0008.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
که توش هم به عربی نوشته اسمش رو هم به عبری نوشته در وسط پالرموی سیسیلی و هم اینکه چرا کلیسای جامع‌شون مثلا انقدر شکل مسجده؟ یا موزاییک‌هاشون چرا انقدر آشناست واسه ما و هم برای اینکه ببینیم این اصلا سیسیلی کجاهاش دیدنی‌تره خیلی سیسیلی مقصد توریستی مهمیه الان ببینیم کجاهاش دیدنی‌تره چی داره برای دیدن؟ و خلاصه از اینجور چیزا همه‌ش رو می‌خوام توی این ویدیو مروری بگم داستان سیسیلی رو می‌خوایم تعریف کنیم


audio: YWOajx_yk7c_0009.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
سیسیلی یک جزیره‌ایه پنج میلیون نفر جمعیتشه یعنی از نصف کشورای دنیا جمعیتش بیشتره مساحتی هم همینه یعنی درسته که ته ایتالیاست درسته که خیلی ازش ممکنه نشنویم و اینا ولی هم بزرگه هم به نسبت پرجمعیته بزرگترین جزیره مدیترانه‌ست با یه موقعیتی سر گذر سر گذر سر گذر بودن یعنی هم خب اهمیت استراتژیکش خیلی زیاده در نتیجه در معرض خطره همیشه


audio: YWOajx_yk7c_0010.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
سیسیلی توی ایتالیاست یعنی در اروپاست طبعا ولی پالرمو که پایتخت سیسیلیه عملا و لب ساحل جنوبی هم تازه نیست به تونس نزدیک‌تره تا به رم فاصله پالرمو تا تونس اندازه تهرانه تا بندرانزلی تازه ساحل به ساحل هم نه ها مرکز سیسیلی به پایتخت تونس خط صاف بکشی نزدیک‌تره تا تهران به انزلی بی‌خود نیست که در طول تاریخ سیسیلی دروازه ورود به اروپا بوده


audio: YWOajx_yk7c_0011.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
همه‌ش آدما می‌اومدن اینجا که از اینجا وارد ایتالیا بشن و حالا مثلا بعدش هم بیان توی اروپا تاریخ‌شون هم اصلا همین طوری شروع می‌شه مردمانی هم البته بودن که بومی سیسیلی بودن و اینا ولی ما حالا دیگه از اونا رد می‌شیم قصه رو از قرن 8 قبل از میلاد شروع می‌کنیم نه به‌خاطر اینکه اونا بی‌اهمیت بودن به‌خاطر اینکه من خیلی علاقه‌ای فعلا به پیشاتاریخ و اینا ندارم از قرن 8 قبل از میلاد شروع می‌کنیم در واقع از وقتی که فنیقیه‌ای‌ها


audio: YWOajx_yk7c_0012.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
که استاد دریانوردی و تجارت دریایی و اینا بودن اینا خودشون رو رسوندن اینجا فنیقیه‌ای‌ها تمدن لب آبی بودن اصلا خیلی اهل اینکه بیان تو نبودن هرجا می‌رفتن همون لب آب بس‌شون بود سیسیلی رو هم واسه موقعیتش آمدن سراغش


audio: YWOajx_yk7c_0014.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
یک ایستگاه وسط راهی بود براشون در راه رفتن به غرب مدیترانه یا حالا بعدا از اونور به شرق مدیترانه گفتیم قبلا اصلا فنیقیه بیشتر از اینکه مثلا یک تمدن استعمارگری بودن


audio: YWOajx_yk7c_0016.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
بیشتر از اینکه اونطوری باشن اساسا یک کانسپتی بودن یک مفهومی بودن از شهرایی که همه لب آبن لب مدیترانه‌ان و با هم ارتباط تجاری دارن خیلی هم واقعا به خشکی‌های دورتر از دریا که پشت همین شهرها بودن کاری نداشتن ولی فقط فنیقیه‌ای‌ها نبودن که آمدن سیسیلی اینا آمدن همون موقع یا کمی بعدش یونانی‌ها هم آمدن اگر فنیقیه‌ای‌ها فقط واسه لوکیشن و تجارت دریایی آمدن یونانی‌ها که اونا هم دریانوردان قابلی بودن


audio: YWOajx_yk7c_0017.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
برای اون آمدن ولی بیشتر آمدن دنبال خاک حاصلخیزش یونانی‌ها دنبال جای جدید بودن برای مستعمره کردن کلونایز کردن به این معنی که برن اونجا که محصول خوب عمل می‌آد مواد خوراکی از اونجا وردارن ببرن واسه شهروندان خودشون در یونان در ادیسه هومر هم یه جاهایی از داستانش در واقع سیسیلیه سفرش به سیسیلیه شهر مهم سیراکیوز رو هم که الان هم هست و برقرار و باصفا هم هست همون موقع یونانی‌ها ساختن


audio: YWOajx_yk7c_0018.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
آمدن اینجا غلات و زیتون و انگور و دیگه سیسیلی نان‌آور یونان بود نان و شراب البته برای یونان بعد هم از نظر علمی فرهنگی هم همون موقع جای برجسته‌ای شد ارشمیدس از شاخص‌ترین دانشمندان یونان باستان که ما الان می‌شناسیم اسمش رو می‌دونیم اهل سیسیلیه اهل همین سیراکیوز بود در مگنا گراسیا، در یونان بزرگ و البته سرنوشت تلخی هم داشت در همین‌جا


audio: YWOajx_yk7c_0019.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
اون موقعیت مهم و استراتژیک معنیش هم این بود که سر گذر بود سر راه بود یعنی مورد حمله بود مورد جنگ بود در جنگ‌های طولانی بین همین یونانی‌ها و کارتاژ‌ها کارتاژ‌ها ادامه فنیقیه‌ای‌ها که حالا توش می‌گن از قرار هخامنشیان هم آمدن کمک کارتاژ‌ها چون که با یونانی‌ها در جنگ بودن از اینا هم یه پشتیبانی کردن سیسیلی سر جنگ بود ساندویچ بود بین این‌ها بعدتر در جنگ کارتاژ‌ها و رومی‌ها


audio: YWOajx_yk7c_0020.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
سیسیلی باز دوباره ساندویچ بود بین این دو تا قدرت بزرگ عجیب هم نیست دیگه رو نقشه ببینیم دوباره کارتاژ‌ها جاشون کجا بود؟ کارتاژ‌ها جاشون در تونس امروز بود محل استقرارشون از جمله در تونس امروز بود تونس رو ببینین کجاست چقدر نزدیکه به سیسیلی وقتی یه قدرت بزرگی اینجا هست عجیب نیست که نظر داشته باشه به سیسیلی بخواد این گذرگاه رو کنترل بکنه بعد اصلا فکر کن من همیشه فکر می‌کردم سیسیلی شمال تونسه در حالی که همچین یه هوا شرق تونسه


audio: YWOajx_yk7c_0021.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
شمالی جنوبی نیست یه خرده شرقی غربی می‌شه نقشه رو ببینین واقعا دقت رو نقشه هم خیلی چیزای جالب به آدم نشون می‌ده خلاصه ولی جنگ‌های روم و کارتاژ، جنگ‌های پیونیک اولین جنگ‌های پیونیک اصلا همین‌جا بود بیشترش هم این دور سیسیلی بود آخر این جنگ‌ها هم می‌دونیم رومی‌ها پیروز شدن یعنی قدرت بزرگ خشکی اون روزگار بر قدرت بزرگ دریایی که کارتاژ بود غلبه کرد


audio: YWOajx_yk7c_0022.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
و اینطوری سیسیلی شد اولین جای خارج از شبه‌جزیره ایتالیا که رومی‌ها تونستن بگیرنش یعنی امپراتوری روم که می‌گیم می‌دونیم از رم شروع شد از شهر رم شروع شد بعدا اومد بیرون اومد بیرون و بعد اومد از شبه‌جزیره ایتالیا هم بیرون و بعد هم دیگه رفت همه دور مدیترانه رو گرفت آغاز برنامه‌های امپراتوری روم از همین سیسیلی بود که شروع شد در واقع اولین جای خارج از شبه‌جزیره بود که گرفتن


audio: YWOajx_yk7c_0023.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
محصولات کشاورزی حالا از اینجا بره برای شهروندان خوشحال رم داستان اسپارتاکوس رو اگر دیده باشین یا خونده باشین شنیده باشید اونم درباره شورش بردگانه در دوران امپراتوری روم کجا؟ از همین سیسیلی خلاصه‌ی این حرفا ولی اینه که از همون دوره باستان سیسیلی به‌خاطر خاک مرغوبش و به‌خاطر موقعیت استراتژیکش مورد طمع و نظر قدرت‌ها بود


audio: YWOajx_yk7c_0024.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
و از همون موقع هم شد کم‌کم دیگ جوشانی از آدم‌هایی از تمدن‌های مختلف و با پیشینه‌های متفاوت و همینطوری سیسیلی از اون موقع بود تا امروز یعنی همه این مردمان دور مدیترانه واقعا یک جوری یه ردی یک نشانه‌ای در این جزیره از خودشون دارن حالا جلوتر می‌بینیم تو باورها، تو سنت‌ها، تو سلیقه‌ها تو ژن‌های مردم از دوران باستان تا دوران مدرن


audio: YWOajx_yk7c_0025.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
همینطوری سیسیلی محله رفت‌وآمد بود از دوره یونانی امروز که بریم سیسیلی کجا چیز می‌تونیم ببینیم؟ بیشتر در شرق جزیره در دره معابد در شهر سیراکیوز در کاتانیا در شهر نوتو در تائورمینا تائورمینا یک تئاتر بزرگی داره مال قرن سوم قبل از میلاده همچنان هم توش حالا برنامه و اینا برگزار می‌شه گاهی اینجا که وایستی هم به کوه اتنا دید داری کوه آتشفشان فعالی که نزدیک کاتانیاست


audio: YWOajx_yk7c_0026.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
ورودی جزیره سیسیلیه تقریبا هم اتنا رو می‌بینی هم به دریای خیلی قشنگش دید داری یه نمونه‌ای هم از سالن‌های تئاتر یونانی روباز در دل طبیعت با همون حالا اهمیت و جایگاهی که تئاتر و نمایش برای یونانی‌ها داشته دیگه حالا یونانیه که در واقع خراب شده روش رومی‌ها آمدن بنای آجری ساختن و طبیعتا صحبت بیست و چند قرن پیشه تو این بیست و چند قرن بارها البته که تغییر کرده


audio: YWOajx_yk7c_0027.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
و بازسازی شده و اینا ولی نفس‌گیره واقعا هم خودش هم اصلا اونجا ایستادن و فکر کردن به اینکه دو هزار و چندصدسال آدم‌ها آمدن اینجا ایستادن نمایش دیدن سرگرم شدن خیلی وقتا و همه چی‌شون فرق می‌کرده دو هزار و چندصدسال همه چی عوض شده همه چی فرق می‌کرده به جز منظره در افق دیدشون همین دریا بوده و این طرف هم که نگاه می‌کردن همین کوه اتنا بوده


audio: YWOajx_yk7c_0028.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
بیایم از دوره باستان جلوتر برسیم به سده‌های میانه بعد از سقوط روم در سده‌های میانه سیسیلی همچنان پرتلاطمه و شلوغه روم که ضعیف شد قدرت‌های جدید خودشون رو رسوندن به سیسیلی با فرهنگ‌های تازه با سیستم‌های اداری جدید اول بیزانس بود امپراتوری روم شرقی پنج سال حتی اینا پایتخت‌شون سیراکیوز بود


audio: YWOajx_yk7c_0029.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
ولی خب کوتاه بود این دوره تقریبا همه طول تاریخش رو سیسیلی تقریبا با یه استثناهایی از مرکز دور بوده از مرکز قدرت هم دور بوده از رم دور بوده از استانبول، قسطنطنیه دور بوده از مراکز قدرت هر جایی که بودن عموما دور بوده و خیلی وقتا برای همین هم آسیب‌پذیر بوده حالا تغییر از روم به بیزانس شاید خیلی تغییر شدیدی نباشه شدیده، از سیستم لاتینیه به سیستم یونانی ولی بالاخره رومه


audio: YWOajx_yk7c_0030.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
همچنان امپراتوری رومه از روم غربیه به روم شرقی مسیحی‌ان همچنان سیستم اداره همچنان تا حد زیادی رومیه این دوره کلیسا زیاد ساخته می‌شه در سیسیلی و اینا ولی کم‌کم بعدش سروکله مسلمون‌ها پیدا می‌شه در قرن نهم در دوران امپراتوری عباسی عرب‌های شمال آفریقا می‌آن نه تنها سیسیلی رو بلکه ساردینیا رو هم


audio: YWOajx_yk7c_0031.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
بلکه بعدا بخش‌هایی از شبه‌جزیره ایتالیا رو هم می‌گیرن شروعش زمان هارون‌الرشیده یک سردار خراسانی داشت به نام ابراهیم بن اغلب اینو فرستاده بود یه حکومتی برپا کرده بود در آفریقا در تونس و الجزیره امروز و اینا اینا حمله کردن به سیسیلی و جالب اینه که امویانی هم که در اندلس بودن در کردوا بودن اسپانیای امروز بودن و اینا خب با عباسیان چیز نبودن با هم یکی متحد نبودن


audio: YWOajx_yk7c_0032.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
اموی بودن اینا عباسی بودن ولی اینا با هم متحد شدن ائتلافی از نیروهای عباسی و اموی با هم آمدن شروع کردن بیزانس رو شکست دادن یعنی یکی‌یکی شهرها رو در سیلی گرفتن پالرمو رو گرفتن مسینا رو گرفتن سیراکیوز رو گرفتن تائورمینا رو گرفتن و از همون‌جا توی شبه‌جزیره هم رفتن در طول قرن‌های بعد عمارت‌های عربی اسلامی داریم جاهای مختلف ایتالیا عمارت باری داریم حتی اینا به رم حمله کردن دوبار که حالا داستانش بمونه برای یه وقت دیگری


audio: YWOajx_yk7c_0033.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
منتها حالا پیشروی‌هاشون توی خود شبه‌جزیره نه زیاد بود نه پایدار بود بیشتر حمله می‌کردن و می‌زدن و می‌رفت ولی در گرفتن جزایر مثل مالت مثل ساردینیا و مثل همین سیسیلی موفق‌تر بودن قرن نهم اینطوری بود از اوایل قرن 10 دیگه کل سیسیلی دست مسلمون‌ها بود مدتی در قلمرو پادشاهی فاطمیون مصر بود پادشاهی شیعه شیعه اسماعیلی قرن 10 اونجا رو داشتن


audio: YWOajx_yk7c_0034.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
عمارت سیسیلی داشتن و اون دوره هم اثرش روی سیسیلی ماندگاره تا امروز اثرش هست زبان این‌ها عربی سیسیلی بود یک فرهنگ عربی بیزانسی درست شد توشون زبان امروزشون هم یه ته مزه‌ای از عربی داره


audio: YWOajx_yk7c_0035.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
خیلی کمتر از زبان مالتی مثلا مالت هم یه خرده تاریخش شبیه اینجاست ولی خب زبانش خیلی بیشتر رنگ و آهنگ عربی داره


audio: YWOajx_yk7c_0036.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
ولی به جز زبان هم رد پاش رو می‌بینیم رد پای اون دوره رو تو غذاهای سیسیلی می‌بینیم تو معماری‌هاش می‌بینیم تو بازارهاش می‌بینیم از اون چیزاییه که چشم ممکنه انتظار نداشته باشه تو ایتالیا ببینه ولی همه‌ش باید به خودت یادآوری کنی که این سیسیلیه داستان سیسیلی خیلی قدیمی‌تر از داستان یک کلیت واحدی به نام ایتالیاست


audio: YWOajx_yk7c_0037.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
200 سال نشده هنوز که ما به این فرهنگ‌های متنوعی که از سیسیلی تا لومباردی و میلان و اینا هستن به همه‌شون می‌گیم ایتالیا اینا تازه شدن ایتالیا سیسیلی سیسیلیه و ایتالیا پر از تیکه فرهنگ‌های مختلفه و البته حالا یه فرهنگ رومی موثرتر هم که بوده و قبلا درباره‌ش صحبت کردیم و بعدا هم می‌کنیم این دوره اسلامی خیلی هم اثرگذاره روی سیسیلی خیلی زیاد


audio: YWOajx_yk7c_0038.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
عرب‌ها آزاری برای مسیحیان و یهودیان سیسیلی و این‌ها نداشتن قبلا هم جای دیگه هم دیدیم سنت امپراتوری عباسی کلا رواداری بود عموما اصلا دلیل بقا و ثبات‌شون هم همین بود در سیسیلی هم این اسباب رشد شد هم رشد فرهنگ و معماری و زبان و هم اقتصاد سیسیلی تو این دوره رونق گرفت عرب‌ها سیستم آبیاری جدیدی آوردن برای سیسیلی که برا ما البته آشناست ولی برای اونا تازه بود


audio: YWOajx_yk7c_0039.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
شروع کردن اون موقع قنات کردن قنات یا کاریز ابداع مهندسی ایرانی بود از دوره باستان که قبلا هم گفتیم اگر نبود خیلی از شهرها و روستاهای کنار کویر اصلا وجود نمی‌داشت با قنات‌ها آبرسانی کردن قنات خب مناسب آب‌وهوای اونجا هم بود کمک‌شون کرد برای رشد کشاورزی بعد حالا که تونستن آب ببرن چیزای تازه‌ای شروع کردن کاشتن الان شما بری سیسیلی از در و دیوار نقش و نگار لیمو می‌باره


audio: YWOajx_yk7c_0044.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
این یک یادگار واضح اون دوره‌ست یعنی خود این اصلا لیمو هم نداره نمی‌دونم چرا اینو آوردم این لیمو هم نداره به عنوان مثال ولی خیلی‌هاش لیمو داره حالا عکسش رو نشون می‌دیم این یادگار واضح اون دوره‌ست لیمو رو ولی خلاصه عرب‌ها آوردن به سیسیلی و میوه‌های دیگه رو و برنج رو و بعضی جاها نوشته بود پنبه رو اصلا یه جاهایی می‌گن نوآوری‌های اون دوره یه طوریه که باید بهش گفت انقلاب کشاورزی عربی که حالا یه مقدار بحثه بعضیا می‌گن اغراقه


audio: YWOajx_yk7c_0045.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
ولی حداقل نشون می‌ده که اثرش بزرگ ارزیابی می‌شه امروز هم البته واقعا فقط در سیسیلی نیست فقط هم در کشاورزی نیست ولی حالا این اونجاییشه که به داستان ما مربوطه و از نظر علمی هم پالرمو مرکز سیسیلی اون موقع خیلی رونق گرفت هم همین مطالعات گیاه‌شناسی و بوتانیک و کشاورزی و اینا هم ریاضی و اخترشناسی و فلسفه و ادبیات و معماری و


audio: YWOajx_yk7c_0046.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
مهندسی و طب و دیدیم از زمان یونانیان بود زمان اسلامی هم ادامه پیدا کرد حالا بعدا هم می‌بینیم ادامه پیدا می‌کنه باز کتابخونه‌های مفصلی داشت پالرمو ترجمه توش زیاد می‌شد قبلا گفتیم درباره عصر طلایی اسلام همون دوره‌ست که مسلمون‌ها رسیدن به سیسیلی گفتیم از دوران هارون‌الرشید شروع کردن وقت خوبی آمدن یعنی از نظر اینکه تمدن اسلامی وقت خوبی به سیسیلی رسید و کمک کرد به رونق سیسیلی خیلی کمک کرد و این ادامه پیدا کرد


audio: YWOajx_yk7c_0047.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
خیلی سنت‌هاش تا مدت‌ها بعد از رفتن‌شون هم ادامه پیدا کرد از قرن 9 تا اواخر قرن 11 سیسیلی دست مسلمون‌ها بود بعد نوبت نورمن‌ها شد که بیان و بگیرنش نورمن‌ها کی بودن؟ نورمن‌ها وایکینگ بودن و حالا ممکنه آدم بگه که وایکینگ‌ها سروکله‌شون چطوری اونجا پیدا شد؟ جوابش اینه که اینا وایکینگن سروکله‌شون همه جا پیدا می‌شه اگه یه روزی قصه وایکینگ‌ها رو تعریف کنیم می‌بینید


audio: YWOajx_yk7c_0048.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
مردمانی از وایکینگ‌ها تقریبا همون موقع‌ها گرگان هم اومدن خیلی مردمان عجیبی‌ان واقعا واقعا باید قصه‌شون رو دربیاریم سر فرصت بشینیم ببینیم چیه تقریبا همزمان در قرن 11 300 سال قبل از کریستف کلمب رفتن آمریکا همون موقع مردمانی از اینا مردمانی از این‌ها گیلان و مازندران و گرگان بودن و مردمانی از اینا هم سیسیلی بودن و سیسیلی یه طوری بودن که اصلا حکومت اونجا رو گرفتن دست‌شون


audio: YWOajx_yk7c_0049.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
چطوری و ایناش رو کاری نداریم ولی خلاصه رفتن و حکومت رو گرفتن دو قرنی هم اینا حکومت کردن از حدود سال 1000 تا 200 سال بعدش خیلی هم دوره مهمی در تاریخ سیسیلی بود دوره این‌ها تا حالا اگه دقت کرده باشین دیدیم سیسیلی داره بین فرهنگ‌های مختلف دست‌به‌دست می‌شه فرهنگ‌هایی که هر کدوم سرآمد زمان خودشونن دست یونانی‌ها بود فنیقیه‌ای‌ها بود رومی‌ها بود بیزانسی‌ها بود دست مسلمون‌ها بود اینا هر کدوم شاخ زمان خودشون بودن


audio: YWOajx_yk7c_0050.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
نورمن‌ها که آمدن سیسیلی رو چطوری اداره کردن؟ با ترکیبی از همه این فرهنگ‌های گذشته یک طوری که در اروپا نظیر نداشت یک کتدرال‌هایی اینا ساختن نشانی این ترکیب تمدنی و فرهنگی توشه واقعا و نتیجه‌ش چشم‌نوازه کم‌نظیره یک دوره درخشانی می‌شه این قرن‌ها برای سیسیلی و واقعا برای ما هم که الان می‌تونیم بریم ببینیم آثارش هست یا می‌تونیم ببینیم می‌تونیم درباره‌ش بخونیم


audio: YWOajx_yk7c_0051.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
اون دیگ جوشانی که گفتیم که شروع شده بود از زمان دوران باستان دیگ جوشان چند فرهنگی سیسیلی دیگه قل‌قل داره می‌کنه تو این دوره یه مثال بگم بگیم ببینیم چه خبره یه نقشه‌ای اون موقع در دربار پادشاهان وایکینگ سیسیلی پادشاه‌های نورمن سیسیلی کشیدن دانشمندی اینو کشید به نام الادریسی الادریسی دانشمند مسلمانی بود در دنیای اون روز رفته بود گشته بود اینور رو دیده بود و اونور رو دیده بود و اینا


audio: YWOajx_yk7c_0052.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
15 سال در دربار راجر دوم در پالرمو سیسیلی نشست کار کرد با جهانگردها صحبت کرد با بازرگانان سفرکرده و جنگاوران و فرماندهان نورمن و خود راجر و اینا صحبت کرد آقا اینجای دنیا چه خبره؟ اونجا رفتی چطور بود؟ اینجا رو تعریف کن نقشه‌های قدیمی رو هم خوند مطالعه کرد نهایتا یک اطلسی درست کرد به نام تابولا روجریانا


audio: YWOajx_yk7c_0053.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
نزهت المشتاق فی اختراق الآفاق 70 تا نقشه کشید که دنیای امروز این شکلیه خیلی اطلس مهمی بود تا قرن‌ها بعدش استفاده می‌شد حالا تکنیک‌های نقشه کشیدن و درآوردنش خودش بدیع بود داستانی بود واقعا چون مسیحی‌ها که نقشه می‌کشیدن عموما بر اساس کتاب مقدس می‌کشیدن این با تکیه بر مکتب بلخ و


audio: YWOajx_yk7c_0055.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
با تکیه بر اون‌ها نقشه‌هایی ساخت و اطلسی نوشت با جزئیات شهرها جزئیات مناطق نقشه‌ش طبیعتا کامل نیست دیدشون از دنیا کامل نبوده قطعا ولی نقشه‌ای بود که تا قرن 18 و 19 همچنان چاپ می‌شد و نمایش می‌دادن از روش یه چیزایی رو آموزش می‌دادن می‌دونستن دیگه کامل نیست ولی خیلی چیزاش هم استفاده می‌کردن این خیلی نمونه جالبیه چون نشون می‌ده دوران نورمن‌ها چقدر دوران مهمی بوده


audio: YWOajx_yk7c_0056.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
و اصلا چطوری می‌گیم دوران خوبی بوده برای علم و ترویج علم و تنوع فرهنگی و دینی و قومی یعنی چی؟ از نظر ما سیسیلی تو ایتالیاست دیگه در سیسیلی ایتالیا در دربار پادشاهی که نورمنه وایکینگه دانشمندی که متولد اسپانیای امروزه 15 سال فرصت داره کار می‌کنه جامع‌ترین اطلس جهان رو می‌نویسه به زبان عربی این خیلی فرق می‌کنه با تصویری که


audio: YWOajx_yk7c_0057.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
مثلا من از قرون وسطی تو ذهنم داشتم قرون وسطی‌ست این یعنی وقتیه که حالا تو خود دنیای مسیحی خیلی از اون انشقاق بزرگ در کلیسا نمی‌گذره که دنیای لاتین و دنیای یونانی رو از هم جدا کرد جنگ‌های صلیبی یه کم اون طرف‌تره دارن تیکه‌تیکه می‌کنن همدیگه رو مسلمون‌ها و مسیحی‌ها اینجا وسط مدیترانه اینطور کلا اصلا این سده‌های میانه احتمالا درخشان‌ترین دوران سیسیلی بوده تو دوره اسلامی هم وضعش خوب بود


audio: YWOajx_yk7c_0058.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
ولی بعدا در دوره نورمن‌ها دیگه اوجش بود خیلی آثارش توی جزیره هست و واقعا جذابش می‌کنه چیزهایی می‌سازه که چشم بیننده بهش عادت نداره بعد توی همینم گل عصر طلایی سیسیلی می‌گن دوران پادشاهی بود به نام فردریک دوم ایشون اگه می‌خواین یکم گیج بشین بگم بهتون که امپراتور مقدس روم هم بود یعنی عنوان‌هاش رو بخوام بخونم می‌بینید دیگه


audio: YWOajx_yk7c_0062.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
خیلی حکومت گسترده‌ای داشت منتها از زمین‌های خاکی سیسیلی شروع کرده بود در سه سالگی اینجا پادشاه شده بود شریکی با مادرش بعد رفته بود و بقیه ایتالیا رو بقیه آلمان و اینا رو گرفته بود در جنگ‌های صلیبی هم رفته بود اورشلیم رو گرفته بود با جنگ هم انگار نگرفته بود با مذاکره گرفته بود هم اورشلیم رو هم بیت‌لحم رو هم ناصره رو اینا شهرایی بود که برای مسیحی‌ها خب خیلی شهرای مهمی بود اینا رو با مذاکره گرفته بود


audio: YWOajx_yk7c_0063.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
بعد اینا رو می‌خونی می‌گی که پس لابد شاه مسیحی‌ها بود دیگه شاه مثلا قدیس مسیحی‌ها بود بعد می‌بینی نه این به جز مسلمون‌ها با یکی دیگه هم در جنگ بود اونم پادشاهی پاپ‌ها یه طوری در جنگ بود که گفتن اصلا این آنتی‌کرایسته گفتن این ضد‌مسیحه مثل اینکه مثلا بگی یکی دجاله تقریبا فرهنگ اسلامی خیلی پادشاه جالبیه در دورانش خیلی آزاد بودن آدم‌ها هرکی به دین خود باشن


audio: YWOajx_yk7c_0064.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
دربارش در سیسیلی باز بود به مسلمان و یهودی و مسیحی و علاقه‌ش به علم و هنر و اینا زبانزده خودش دستی در شعر و ادب داشت اصلاحات حقوقی که می‌گن در دوره‌ش شد خیلی مهمه با تکیه بر میراثی که فرهنگ‌های مختلف اونجا داشتن وضع‌شون خوب بود قصر و کلیساهای مهمی ساختن در زمان خودش یه سری ساختمون‌های بیزانسی ساختن یه سری اسلامی ساختن رمانسک ساختن


audio: YWOajx_yk7c_0065.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
بعد دیدن که خب این استایل‌ها رو می‌شه قاتی کرد یه جاهایی قاتی کردن سازه لاتینه بعد مثلا موزاییک‌ها طلاییه مثلا بیزانسیه همه‌ش از این قوس‌های معماری اسلامی داره نوشته‌هاش یه طرف یونانیه یه طرف عربیه یه طرف لاتینه خیلی واقعا چیز جالبیه اون چیزهایی که در سیسیلی در زمان رومن‌ها مخصوصا در زمان فردریک دوم ساختن


audio: YWOajx_yk7c_0069.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
همه‌چیزدان یا حکیم به قول ما شش تا زبون حرف بزنه و دانشمند بود و خودش معماری دوست داشت و بلد بود و شاعر بود و پشتیبان هنر بود و ترویج شعر می‌داد و خیلی کارایی که کرد ایشون می‌گن موثر بود اصلا بعدا در زبان ایتالیایی مدرن حالا خودش البته مال قرن سیزدهه مال خیلی وقت پیشه


audio: YWOajx_yk7c_0070.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
توی تاریخ اگه بخوای بدونی مال زمان کیه مال زمان مغوله هر وقت تو تاریخ رسیدیم به سال‌های 1200 قرن 13 بدونیم سمت ما مغولان مغول‌ها دارن فشار می‌دن یا آمدن یا هستن یا دارن می‌آن دوران مغول‌هاست سال‌های 1200 این آقای فردریک دوم هم مال اون موقع‌ست خلاصه و اینطوری که من الان فهمیدم یه جاهایی خیلی تحسینش می‌کنن الان می‌گن بهترین پادشاه کل سده‌های میانه بود


audio: YWOajx_yk7c_0071.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
یه جاهایی هم مخصوصا در آلمان انگار خیلی تحویلش نمی‌گیرن که نفهمیدم چرا ولی چه در پادشاهی و چه در کارهای علمی فرهنگی و چه در فرماندهی نظامی و جنگ و اینا خلاصه پادشاهیه که درباره‌ش حداقل بحث هست بعد 800 سال بعضیا اصلا می‌گن آلمانیه بعضیا می‌گن ایتالیاییه چون پادشاه آلمان هم گفتیم بود مجسمه‌ش الان مثلا تو سیتی‌هال هامبورگ هم هست در ناپل ایتالیا هم هست چیز جالب دیگه بگم


audio: YWOajx_yk7c_0072.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
یه نوادگانی ازش اتفاقا همچنان در سیسیلی زندگی می‌کنن در یک عمارتی ته بازار محلی پالرمو که می‌شه رفت و خونه‌شون رو دید می‌شه رفت خودشون رو دید و خونه‌شون رو هم دید عمارت‌شون رو هم دید یه قصریه در واقع من رفتم دیدم بنا مال قرن هفدهه با کلی ریزه‌کاری‌های سالن و بالروم اینطور و اتاق اونطور و یه تاریخ خیلی مفصلی


audio: YWOajx_yk7c_0073.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
ساختمونه توش البته معماری عرب نورمن هم داره به‌خاطر اینکه کنار برج‌های دیدبانی قدیمی شهر درست شده اون ستون‌ها هم یکیش یا دوتاش تو خونه افتاده ولی خب نقش و نگارهای سقفش و موزاییک‌های کفش و سرامیک‌های قدیمی که دارن و و اینایی هم که توش زندگی می‌کنن نوادگان فردریک دوم امپراتور مقدس رومن بزرگ هم هست عمارته خرجش هم بالاست اینا الان تور می‌ذارن


audio: YWOajx_yk7c_0074.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
و خودشون نشون می‌دن خونه رو یه خانواده خیلی جالبی هم هستن پالرمو اگه رفتید پیشنهاد می‌کنم سر بهشون بزنید حالا دیگه واقعا تو قصه اینا نریم رفتم یه خرده تو داستان فردریک و خانواده و ایل و تبارش به‌خاطر اینکه می‌گن دوره‌ش عصر طلایی سیسیلی بود دوره‌ای بود که می‌گن برای اولین و آخرین بار در تاریخ اروپا سه تمدن بزرگ مدیترانه


audio: YWOajx_yk7c_0075.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
یعنی تمدن یونانی و تمدن لاتین و تمدن عربی در هارمونی و هماهنگی با هم کار می‌کردن اینو ایشون می‌گفت در این ویدیو مردمانی بودن چندزبانه چند زبان رسمی داشت اون موقع سیسیلی چند فرهنگی یا یه نمونه جالب دیگه از اون موقع بگم این کتدرال پالرمو اون موقع ساخته می‌شه یکی از عجیب‌ترین کلیساهاییه که من دیدم کلیسا از اول هم کلیسا بوده اصلا ولی نمای بیرونی و


audio: YWOajx_yk7c_0076.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
حالا هم نمای بیرونی و هم نمای داخلیش یه المان‌هایی داره که آدم تو مسجد دیده اصلا یه خرده آدم شک می‌کنه که واقعا مسجده یا کلیساست از مسجد انتظار داری سبک معماریش می‌گن عرب نورمنه ولی المان‌های گوتیک هم داره که حالا خب اینا طبعا قرن‌های بعد در بازسازی اضافه شده یا اصلا المان‌های نئوکلاسیک داره که اینا دیگه قرن 18 و اینا آمده توش ولی قبر اون راجر دوم و فردریک دوم و چند تا دیگه از پادشاهان


audio: YWOajx_yk7c_0077.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
و شخصیت‌های مهم تاریخ سیسیلی هم اونجاست و طبعا نماد فرهنگی مهمی هم هست برای سیسیلی امروز عکسش هم خیلی جاها هست نه فقط به عنوان عبادتگاه بلکه به عنوان یه جای دیدنی و یه جایی که یادآور این فرهنگ چند وجهیه فرهنگیه که از چند جای مختلف تغذیه شده اینم از یادگاری‌های مهم اون دوره نورمن‌هاست و البته دوره نورمن‌ها همه‌ش هم دوران جشن وحدت و اینا نیست


audio: YWOajx_yk7c_0078.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
یه خاندان هم نیستن اینا البته حکومت می‌کنن از پادشاهی‌هایی که اتصال‌شون به جنوب و به آفریقا زیاده توشون هست تا پادشاهی‌هایی که جرمنی یا اتصال‌شون به شمال خلاصه بیشتره از یه جایی به بعد رواداری کمتر می‌شه تا قرن 13 بیشتر جمعیت احتمالا مسلمون بودن به جز نواحی شمال شرقی و نزدیک سرزمین اصلی ایتالیا اونا مسیحی بودن و یونانی بیزانسی و اینا ولی بعدش این عوض می‌شه


audio: YWOajx_yk7c_0079.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
یه دورانی شروع می‌شه که فشار روی مسلمون‌ها زیاد می‌شه قبلش واقعا داشتن مسیحیان لاتین و بیزانسی و مسلمون و یهودی اینا کنار هم زندگی می‌کردن جنگ و درگیری هم زیاد می‌شه جرمن‌ها و نیروهای پاپ‌ها و اینا در سیسیلی شروع می‌کنن با هم جنگیدن بعد یک عربی می‌آد می‌گه من امیرالمومنینم و شورش می‌کنه و جنگ بین مسلمون‌ها و مسیحی‌ها مغلوبه می‌شه و نهایتا مسلمون‌ها حذف می‌شن عملا دیگه مسلمونا حذف می‌شن به اون شکل از سیسیلی


audio: YWOajx_yk7c_0080.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
در قرن‌های بعد بیزانسی‌ها و فرهنگ‌شون هم کامل حذف می‌شن لاتینایز می‌شه اصطلاحا کاتولیک می‌شه و سیسیلی متحد می‌شه با پادشاهی پاپ‌ها از اونجا به بعد دیگه سیسیلی بیشتر وصله همیشه به شمال و به عنوان ادامه اتفاقیه که در جنوب ایتالیا داره می‌افته اینجا دیده می‌شه از اواخر قرن 13 هم سیسیلی وارد یک دوره ناآرامی می‌شه یه مدت از نظر سیاسی تو حکومت‌های فرانسوی می‌ره سیسیلی‌ها خوش‌شون نمی‌آد


audio: YWOajx_yk7c_0081.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
خیزشی و قیامی شاهه رو می‌ندازن لحظه مهمی هم هست حالا هم استقلال‌خواهی این‌ها رو نشون می‌ده و هم اینکه خب البته خب جنگ اینا یه بخشی از درگیری‌های بزرگتره بین حکومت‌های فرانسوی و اسپانیایی و از این بالا ناپل و پاپ‌ها و بیزانس و اینا هم هست ولی حالا همه این‌ها به کنار مهم‌ترین چیزش برای من اینه که داریم می‌گیم قرن 13 اینا انقلاب کردن و حکومتی رو انداختن


audio: YWOajx_yk7c_0082.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
این از اولین نمونه‌های یک خیزش و انقلاب موفقه و به همین مناسبت هم خیلی بعدا بهش برگشتن و مطالعه‌ش کردن و اینا عجیبه اتفاق عجیبیه برای اون موقع مردم بیان حکومتی رو بندازن ولی خلاصه شد و بعدش دیگه سیسیلی رفت توی امپراتوری اسپانیا یعنی در حکومت کسایی که این طرف مدیترانه داشتن حکومت می‌کردن و چهار قرن بعد دوره افول بود برای سیسیلی در امپراتوری هابسبورگ بود


audio: YWOajx_yk7c_0083.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
منتها خب اولا که رونق از مدیترانه کم‌کم رفت سیسیلی هم وسط مدیترانه بود و تا مدیترانه داغ بود سیسیلی هم داغ بود قبلا گفتیم استانبول که افتاد دست مسلمانان عثمانی راه‌های قبلی تجارت بسته شد کانال سوئز هم که خب باز نیست مدیترانه از رونق افتاد دزدی دریایی و دریا‌زنی و اینا هم توش زیاد شد اروپایی‌ها در جستجوی مسیرهای تازه برای تجارت دریانوردی‌شون هم پیشرفت کرد آمدن دیگه پرتغالی‌ها پایین آفریقا رو دور زدن و


audio: YWOajx_yk7c_0084.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
از اون پایین رفتن تا هند و از اینور رفتن به آمریکا رسیدن و مدیترانه ناامن‌تر کم‌رونق‌تر از قبل سیسیلی هم وضعش خراب توسعه و پیشرفت خبری نیست سیستم فاسد دوران بدیه نه رنسانس خیرش به سیسیلی رسید بیشتر از اینکه سیسیلی به شمال ایتالیا مربوط بشه اون موقع در واقع از دور با اسپانیا کار داشت نه ایده‌های روشنگری و اینا عملا در سیسیلی کاری کردن نه در آموزش اتفاقی افتاد


audio: YWOajx_yk7c_0085.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
نه زیرساخت‌ها نه اقتصاد مدرن شد نه قدرت اشراف مثلا بگی یه خرده کم شده باشه البته اسپانیا پول داشت درمی‌آورد از دنیای جدید برای همین پول در سیسیلی یه مقدار می‌آمد خرج ساخت‌وساز می‌شد یه زمین‌لرزه‌ای هم داشتن که همه جا رو خراب کرد بعد باید می‌ساختن با این پولای تازه کلی ساختن خیلی معماری‌های باروک و اینا می‌بینیم کلیساهای باروک و اینا تو سیسیلی می‌بینیم اینا مال اون دوره‌ست خیلی شهرسازی‌های جدید مال اون دوره‌ست


audio: YWOajx_yk7c_0086.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
تو خود پالرمو یک چهارراه معروفی هست وسط شهر بین چند تا از این کلیسا معروف‌ها اینم معماری باروکه هرچی می‌گیم باروک در سیسیلی مال زمان اسپانیایی‌هاست قرن هفدهه مثلا این خیابون‌های پهن و میدون‌های بزرگ و یه خرده فضاهای عمومی و از اون تنگ و ترشی شهرسازی قرون وسطایی فاصله گرفته دو تا از این خیابون صاف بلندا صاف می‌رسن به همدیگه یه چهارراهی به اسم کواترو کانتی


audio: YWOajx_yk7c_0087.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
هر گوشه‌ش از این چهار تا گوشه‌ش یک مجسمه‌ست مثلا چهار طبقه اثر هنریه فکر کن چهار طبقه مجسمه‌ست یه فرشته نگهبان شهره


audio: YWOajx_yk7c_0088.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
بعد زیرش چهار تا فواره‌ست زیر هر کدوم اینا یه فواره‌ست برای یکی از چهار فصل سال بالاش چهار فرمانروای اسپانیایی سیسیلی و پرچم‌هاشون از دیدنی‌های معروف و جالب شهره که خوبه چند دقیقه‌ای آدم اینو نگاه کنه یکی از مهم‌ترین یادگاری‌های دوره اسپانیاست منتها خب حالا معماری شکوهمند بود یه خرده‌ای و معماری گرون و اینا بود ولی به وضع مردم این کمکی نمی‌کرد


audio: YWOajx_yk7c_0089.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
چهار قرن سیسیلی دست اسپانیایی‌هاست و به قول ایشون که توی این ویدیو می‌گفت می‌گفت تو این 400 سال تقریبا هیچ اتفاقی نمی‌افته آریستوکرات‌ها یه خرده پولدارتر می‌شن و دهقان‌های سیسیلی همچنان تقریبا یکی از فقیرترین دهقان‌ها در کل اروپا می‌مونن نه صنعتی و نه راهی و نه حرکت تازه‌ای نه هیچی چهار قرن می‌مونه سیسیلی اینطوری تا زمان انقلاب فرانسه


audio: YWOajx_yk7c_0090.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
اواخر قرن 18 حالا بحث‌های آزادی‌خواهانه و تمایلات انقلابی و اینا بین نخبه‌ها و روشنفکرها هست سرکوب شد البته ناپلئون آمد ناپلئون آمد ایتالیا رو گرفت وضع اینا بدتر شد چند قرن بود که ناپل و سیسیلی با هم بهشون حکومت می‌شد پادشاهی ناپل بود که حالا مثلا به سیسیلی هم حکومت می‌کرد بعد حالا اولش که ناپلئون آمد این بوربون‌هایی که در ناپل و سیسیلی حکومت می‌کردن تو ناپل بودن


audio: YWOajx_yk7c_0091.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
اینا فرار کردن از دست ناپلئون پناه آوردن به سیسیلی ملکه اینا دختری بود از دختران ماریا ترزا امپراتور قدرتمند هابسبورگ یعنی خواهرش می‌شد ماری آنتوانت ملکه فرانسه که انقلابیون فرانسه کمی پیش گردن زده بودن و خلاصه دیگه موندن نداشت دیگه وقت فرار بود و درست هم بود باید فرار می‌کردن طولی نکشید که ناپلئون اونجا وقتی امپراتور که شد در واقع برادرش رو گذاشت شاه ناپل فرصتی برای این‌ها دیگه اونجا نبود اینا خلاصه رفتن سیسیلی


audio: YWOajx_yk7c_0093.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
انگلیسی‌ها آمدن کمک کنن به خانواده بوربون‌ها دیگه آمدن سیسیلی رو گرفتن که دست ناپلئون بهش نرسه یعنی سیسیلی رفت تحت حمایت قدرت خارجی این بار بریتانیا سیستم سیاسیش تو این دوره یه خرده عوض شد


audio: YWOajx_yk7c_0095.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
دو پارلمانی شد یه پارلمان مانندی از دوره اسپانیایی‌ها شروع شده بود و اینا ولی این استقلال‌خواهیه همچنان زنده بود نیمه قرن 19 در انقلاب‌های 1848 قصه‌ش رو تو این ویدیو گفتیم اصلا پالرموی سیسیلی یکی از جاهایی بود که جرقه انقلاب‌ها توش خورد در مسینا یه مدت اصلا انقلابیون قدرت رو گرفتن دست‌شون انقلابیون اینجا از اون گروه انقلابی‌ها هم هستن که استقلال می‌خوان ولی ارتش 20 هزار نفره‌ای فرستاد پادشاه از ناپل


audio: YWOajx_yk7c_0098.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
پادشاهی که بمباران کرده و بعد خب انقلاب شکست خورد 20 هزار نفر ارتش فرستاد انقلاب رو سرکوب کرد وضع بدی بود البته چون سیسیلی همیشه تقریبا اینطوری بود که درجه 2 بودن از دور بهشون حکومت می‌شد الان درجه 3 شده بودن


audio: YWOajx_yk7c_0100.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
پادشاهی دو سیسیلی داشتیم که خودش در فرمان اسپانیا بود و مرکز این پادشاهیه ناپل بود سیسیلی دیگه ته زنجیره غذایی بود واقعا و وضع سیسیلی کماکان همین بود کما‌وبیش در واقع همین بود


audio: YWOajx_yk7c_0102.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
دوره اتحاد ایتالیا وقتی که ایتالیا این مناطق مختلف ایتالیا با هم یکی شدن شدن ایتالیای واحد داستانش بمونه مفصل برای جای دیگه 1860 170 سال پیش 160 و خرده‌ای سال پیش گاریبالدی آمد و پادشاهی ساردینیا درست شد و بعد هم سیسیلی به عنوان بزرگترین و پرجمعیت‌ترین منطقه ایتالیا بهش پیوست و بعد هم که این اصلا شد پادشاهی ایتالیا


audio: YWOajx_yk7c_0103.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
منتها این چیزی نبود که همه تو سیسیلی طرفدارش باشن یادمونه اینا استقلال برای خودشون می‌خواستن حتی خیلیاشون که قدرتی داشتن می‌خواستن سیستم اقتصادی و سیاسی‌ای باشه که دست خودشون باشه همون موقع هم باز چند تا شورش و قیام و اینا اتفاق افتاد اونم سرکوب شد این دفعه دولت ایتالیا بود که سرکوب کرد نیروی دریایی فرستاد بمب ریختن روی پالرمو نیرو پیاده کردن کلی‌ها رو کشتن کلی‌ها رو گرفتن اعدام کردن


audio: YWOajx_yk7c_0104.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
10 سال بعدش جنگ‌های نامنظم و پارتیزانی و اینا بود و جواب حکومت ایتالیا هم حکومت نظامی گسترده اعدام، زندان تخریب روستاها یک فصل تاریکی شد این هم در داستان اتحاد ایتالیا چون در واقع قصه مقاومت جنوب بود و سرکوب شمال و نتیجه نهاییش این بود که سیسیلی شد بخشی از ایتالیا شد بزرگترین ایالت ایتالیا ولی توی ایتالیا و پر از مشکل از قبل مشکل داشت


audio: YWOajx_yk7c_0105.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
از همون موقع جنوب ایتالیا هم مشکل داشت هیچ‌وقت به اندازه شمال رونق نداشت توسعه نداشت از قدیمش هم نداشت اون موقع هم شمال انقلاب صنعتی شده بود رونق گرفته بود جنوب نشده بود سیسیلی همون کشاورزی بود که از قدیم بود که اونم تازه دیگه این موقع زیر سایه آمریکا رفته بود اهمیتش رو از دست داده بود بهره‌وریش هم خیلی پایین بود به نسبت بعد از یکپارچه شدن هم اوضاع خراب فقر گسترده‌تر بی‌کاری بیشتر


audio: YWOajx_yk7c_0106.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
و این حالا قصه کل جنوبه ولی سیسیلی هم همینه بعد نه که دور از مرکز هم هست نه که جزیره هم هست کنترل دولت مرکزی روش سخته بی‌توجهی هم بهش می‌شه یه نیازهای اصلی هم هست که بالاخره سر جاشه و کسی نیست که جواب‌شون رو بده ناامنی می‌شه یکی باید بالاخره بیاد امنیت مردم رو تامین کنه اگر دولت مرکزی نمی‌آد یا نمی‌رسه یا نمی‌تونه یا نمی‌خواد یا هرچی خب یکی دیگه می‌آد این کار رو می‌کنه


audio: YWOajx_yk7c_0107.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
و این یه جوری تعریف کردن قصه تولد مافیاست سیسیلی محل شکل‌گیری و تولد یک تعدادی از مهم‌ترین خانواده‌های معروف و اصلی مافیا و اصلا فرهنگ و سنت مافیاست در ایتالیا توی این وضع بد و توی این خلاء قدرتی که اونجا بود مافیا پا گرفت با خشونت با معاملات پنهان فساد توی سیستم بود با استفاده از این فساد، بیشتر کردنش


audio: YWOajx_yk7c_0109.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
مردم سیسیلی مثل مردم خیلی جاهای دیگری از ایتالیا و خیلی از جاهای جنوب مخصوصا فکر می‌کردن که اون وعده‌هایی که در اون ریسورجیمنتو بهشون داده شده بود در اتحاد داده شده بود بهش عمل نشده شکاف بین سیسیلی و ایتالیا بزرگ بود اون استقلالی که قولش رو گرفته بودن خبری ازش نبود


audio: YWOajx_yk7c_0110.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
گاریبالدی هم بعد از موفقیت مرخص شده بود عملا دولت ایتالیا هم همچی خیلی خاطرخواه سیسیلی نبود فقیر، توسعه‌نیافته به یه زبونی حرف می‌زدن که اینا درست هم نمی‌فهمیدن ایتالیایی‌ها فرهنگ‌شون هم فرق می‌کرد اینجا خیلی هوای خونواده رو داشته باش و به نزدیکانم برسم و اینا بودن تا حد خویشاوند‌سالاری ارزش‌ها متفاوته واقعا زمینه‌ها متفاوته تاریخ هم که متفاوته


audio: YWOajx_yk7c_0111.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
اینا همه فضا رو تقویت می‌کنه و بهتر می‌کنه برای اینکه یک شبه‌دولتی اینجا درست بشه یه سیستمی جایگزین دولت یه سری کارای دولت رو بکنه ولی دولت نیست نظارتی روش نیست شفافیتی روش نیست


audio: YWOajx_yk7c_0112.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
مافیا مافیا فقر، بی‌سوادی، بی‌توجهی رشد مافیا همه صادرات لیمو کم‌کم دست مافیا بیزینس‌ها هرچی که هست یه جوری زیر تیغ مافیا بعد اوضاع بد بود 1908 زمین‌لرزه‌ای آمد افتضاح شد اوضاع مخرب‌ترین زمین‌لرزه تاریخ اروپا


audio: YWOajx_yk7c_0113.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
110 سال پیش زمین‌لرزه‌ای آمد نصف مردم مسینا رو کشت کلا از نظر بلایای طبیعی خیلی سیسیلی حادثه‌خیزه بین همین مسینا که این زلزله آمد و کاتانیا اتنا هست اتنا رو جلوتر گفتم آتشفشان فعالیه که همین 2021 انقدری فوران کرد ریز ریز 30 متر قد کشید سیسیلی واقعا جای خاصیه از نظر زمین‌شناسی هم جای خاصیه صفحات آفریقا و اوراسیا اونجا به هم می‌رسن کلی داستان درست می‌کنه


audio: YWOajx_yk7c_0114.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
بعد همین اتنا بذار یه چیز جالب دیگه بگم همین اتنا همین آتشفشان آتشفشان فعالیه شما فکر کن کلی آدم دارن نزدیک آتشفشان زندگی می‌کنن آتشفشانی که قبلا هم فوران کرده و مخرب هم بوده و اینا این رو خلقیات آدم‌ها اثر می‌ذاره رو فرهنگ اون جامعه اثر می‌ذاره آتشفشانی که چند بار زندگی‌ها رو خراب کرده صخره‌های آتشفشانی و سنگ‌های سیاه حالا اتنا هم تو دیدت نباشه اینا یادآوری می‌کنن که


audio: YWOajx_yk7c_0115.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
همه چی ممکنه که از بین بره به زودی یه دفعه‌ای من یه دوستی دارم اهل کاتانیا این می‌گه چیزی که واسه ما مونده از این اینه که دم رو دریاب که هیچ معلوم نیست که فردا این آتشفشانه فوران نکنه همه چی رو از بین نبره هر صفایی که می‌خوای بکنی همین امروز بکن و حالا این حالا خودش عواقبی داره عواقب مثبتی داره تو فرهنگش و خیلی خوش بگذره و اینا عواقب منفی هم حتما داره خلاصه ولی اینجا بودم


audio: YWOajx_yk7c_0116.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
که وضع نابسامان سیسیلی اول قرن بیستم ادامه داره بعد از جنگ بزرگ بعد از جنگ جهانی اول هم در ایتالیا اعتصابات هست و یه خرده‌ای سوسیالیسم رشد می‌کنه و


audio: YWOajx_yk7c_0117.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
می‌دونیم نهایتش موسولینی می‌آد اونجا رژیم فاشیستی در ایتالیا می‌آد که البته این چیز مثبت رو داره برای سیسیلی که مافیا رو جمع می‌کنه مافیا رو یا همون‌جا می‌کوبه با خشونت سرکوب می‌کنه یا می‌فرستدشون آمریکا هرچند بعدا آمریکایی‌ها در جنگ جهانی دوم برشون می‌گردونن بهش می‌رسیم ولی نظم می‌آره کشاورزی رو مدرن می‌کنه در سیسیلی زیرساخت‌ها شروع می‌کنن توسعه پیدا کردن جاده‌ها، سیستم آبیاری


audio: YWOajx_yk7c_0118.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
حالا نفعش می‌گن که بیشتر به طبقات بالا می‌رسید ولی آبادی یه چیزی بود که مدت‌ها بود در سیسیلی اصلا اتفاق نیفتاده بود خیلی عقب بود نسبت به بقیه ایتالیا هم عقب بود منتها خب سیستم سیاسی بسته بود همچنان و یعنی معنیش این بود که اون میراث فرهنگی و میراث زبانی سیسیلی تضعیف می‌شد اونا اون سیستم موسولینی دنبال ایتالیایی کردن بیشتر بود اینا هم حالا یه مقدار مقاومت داشتن


audio: YWOajx_yk7c_0119.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
اصلاحات اقتصادی که می‌آورد عمدتا کشاورزی بود در حالی که شمال ایتالیا اقتصادش صنعتی بود و داشت صنعتی‌تر می‌شد ته‌ش اینه که قصه سیسیلی اول قرن بیستم هم خوب نیست و در نتیجه همون هم هست که ادامه مهاجرت‌های گسترده‌ست از بعد از اتحاد ایتالیا دارن می‌رن از سیسیلی خیلی‌ها رفتن بسیاری‌شون به آمریکا رفتن و این ادامه داره توی قرن بیستم هم ادامه داره رد پای اینا رو توی آمریکا دیدیم دیگه


audio: YWOajx_yk7c_0120.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
حالا توی فیلم‌ها و تو داستان‌ها و تو فرهنگ آمریکایی و خیلی از سیسیلی سیسیلین‌ها رفتن به آمریکا در جستجوی فرصت‌های بیشتر یا در فرار از بدبختی رفتن مثلا بروکلین رفتن شیکاگو اینا رو تو فیلم‌ها دیدیم تصویر حالا شاید یه خرده هالیوودی و غیر دقیقش رو ولی بخشی از داستانه بخشی از تاریخه


audio: YWOajx_yk7c_0121.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
و البته خب اینا در ساختن فرهنگ آمریکا هم نقش داشتن نیروی کاری بودن که اصلا در ساختن آمریکا هم نقش داشتن بگذریم خود جزیره چه خبر بود؟ خود جزیره دوباره داشت مهم می‌شد چرا؟ چون دوباره هیولای جنگ داشت در اروپا بیدار می‌شد گفتیم از دوره باستان سیسیلی به‌خاطر موقعیتش مهم بود الان هم در آستانه جنگ جهانی دوم سیسیلی جای مهمی پیدا کرد


audio: YWOajx_yk7c_0122.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
در برنامه‌های نیروی دریایی و نیروی هوایی ایتالیا و بعد هم متحدینش یعنی آلمان نازی از اونجا ایتالیایی‌ها و آلمانی‌ها می‌خواستن که تردد در مدیترانه رو کنترل کنن سر گذر نشسته بودن دیگه از اینجا می‌تونستن دسترسی متفقین رو به شمال آفریقا ببندن یه چیزی من دیدم توی شهر کوچیکی در سیسیلی خیلی جالب بود تو یه پارکی این زیردریاییه رو گذاشته بودن اونجا چیز عجیبی هم هست


audio: YWOajx_yk7c_0123.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
دو تا غواص مثلا باید بشینن روش شلیک کنن سرجنگیه رو یعنی یکی‌شون واقعا باید بره ضامن رو آزاد کنه سرجنگی رو شلیک کنه بره بعد این بنای یادبود یکی از اون غواص‌ها بود عملا که مال این شهره بود و در یک حمله‌ای به ناو انگلیسی کشته شده بود در اسکندریه یا حالا یه جای دیگه‌ای هم نوشته بود نزدیک جبل‌الطارق کاری حالا به خودش و داستانش و اینا ندارم ولی برای من یه یادآوری خیلی جالبی بود حیفم می‌آد اینجا نگم


audio: YWOajx_yk7c_0124.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
که یه جور شکل رابطه دیگری هم می‌شه با تاریخ داشت چون کنار این آمده بود داستان رشادت این سرباز رو نوشته بود که آره این حمله کرد به ناو انگلیسی و کشته شد یعنی در اون عملیات موفق نشد کلا هم یادمونه این جنگیه که توش ایتالیا طرف بازنده‌ست مال دورانی هم هست که دوران سربلندی ملت ایتالیا نیست به هر حال کلا هم اینجا سیسیلیه حالا گفتیم شکاف بین سیسیلی و ایتالیا رو هم یه خرده گفتیم


audio: YWOajx_yk7c_0125.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
بعد از همه اینا گذشته اینجا جای توریستیه بخش قابل‌توجهی از توریستی که اینجا می‌آد یا انگلیسیه یا آمریکاییه یا به هر حال امروز اگر داره به اون جنگ نگاه می‌کنه خودش رو طرف شما نمی‌بینه کاری به اینکه اون جنگه کی کجا بود و اینا ندارنما امروز آدمی که رفته اون طرف خودش رو همدلی باهاش نداره بیشتر همدلی احتمالا با طرف مقابل شما که پیروز جنگ شده داره اما اینا رو انگار جدا از هم هم می‌شه دید من اصلا ذهنم براش راستش رو بگم آماده نبود


audio: YWOajx_yk7c_0126.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
ولی دیدم که انگار می‌شه که همه اون گزاره‌ها درست باشه و یادبود این سرباز فداکار وطن هم سر جای خودش باشه این ربطی واقعا به داستان سیسیلی و اینا نداشت ولی چون تو سیسیلی دیدم فکر کردم اینجا بگم حالا شما هم اگه نظری داشتید تو کامنتا بگید خوشحال می‌شم که بخونم از اهمیت سیسیلی می‌گفتیم در جنگ جهانی دوم اوجش عملیات معروف هاسکیه که توش حمله کردن متفقین و دیگه سیسیلی رو گرفتن


audio: YWOajx_yk7c_0127.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
عملیاتی که فرمانده‌ش آیزنهاوره اولین جاییه که تونستن از ایتالیا بگیرن در واقع از آلمان و متحدینش بگیرن مقدمه‌ای شد این برای شکست دادن ایتالیای موسولینی برای اینکه مدیترانه رو باز کنن به کشتی‌های خودشون بعد از 1941 از اون موقع بسته بود مدیترانه نمی‌تونستن رد بشه ایده این بود که سیسیلی رو بگیریم هم دریا رو باز کنیم هم از اینجا شروع کنیم حمله کردن به خاک اصلی ایتالیا


audio: YWOajx_yk7c_0128.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
همونطوری که نورمن‌ها قبلا کرده بودن همونطوری که عرب‌ها قبلش کرده بودن سیسیلی بشه دروازه ورود به ایتالیا در جنگ جهانی دوم هم ایده همینه بعد ما که از اینجا حمله کنیم آلمان‌ها مجبورن بیان دفاع کنن مجبورن بیان به کمک ایتالیا برای دفاع و در نتیجه استعدادشون رو مجبورن یه خرده بیارن اینجا جبهه غرب ضعیف می‌شه و همینطور هم شد حمله‌های پرتلفات و سنگین و طولانی شد


audio: YWOajx_yk7c_0129.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
هم جنگ و هم بمباران و تخریب و پناهگاه و نهایتا هم وقتی سیسیلی سقوط کرد واقعا زمینه آماده شد برای افتادن موسولینی و پایان رژیم فاشیستی در ایتالیا و این البته پله مهمی بود برای بالا رفتن فرمانده نیروهای متحد اون ژنرال آمریکایی دوایت آیزنهاور که حالا بعدا تو این ویدیو تعریف کردیم چی می‌شه دیگه


audio: YWOajx_yk7c_0132.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
بعد هم دیگه با همین رزومه رفت رئیس‌جمهور محبوب آمریکا شد در دهه 50 سیسیلی رو در جنگ ولی فقط آمریکایی‌ها خراب نکردن ایتالیا متحد آلمان بود درست ولی آلمان‌ها نمی‌خواستن که ایتالیا بیفته دست متفقین برای همین وقتی که دیدن داره می‌ره اونا اومدن حمله کردن آلمان‌ها آمدن حالا شروع کردن به بمباران کردن و تلاش کردن که سیسیلی رو بگیرن یعنی ایتالیا از متحد آلمان


audio: YWOajx_yk7c_0133.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
حالا تبدیل شد به کشوری در اشغال آلمان همونطوری که حالا کشورای دیگه هم رومانی و بلغارستان هم دقیق نیست اگر که اینطور بگیم ولی اینطوری شدن تقریبا آخرای جنگ اثرش ولی روی سیسیلی خیلی شدید بود گفتیم سیسیلی از قبل هم توسعه‌نیافته بود و فقر بالا و بیکاری بالا و حالا کلی هم تخریب شده بود همون کشاورزی هم که داشت به هم ریخته بود زندگی برای مردم جزیره بدتر شده بود جامعه سیسیلی دیگه عوض شد


audio: YWOajx_yk7c_0135.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
یه گروه دیگه‌ای هم آمدن آمریکایی‌ها معروفه گفتم مافیایی‌ها رو برگردوندن اون مافیاییایی رو که موسولینی رد کرده بود آمریکایی‌ها برگردوندن که کمک‌شون کنن اینا آمریکایی ایتالیایی بودن محلی بودن دوزبون بلد بودن اینجا رو می‌شناختن اونجا رو می‌شناختن خیلی در این موقعیت به کار آمریکایی‌ها می‌آمدن دیگه اونا رو هم آوردن و مشکلاتی که سیسیلی یا ایتالیا با هزار هزینه برون‌سپاری کرده بود فرستاده بود رفته بود برگشت


audio: YWOajx_yk7c_0136.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
و مثل قرن‌های دیگه با آمدن اشغالگر جدید خواه نخواه تغییرات فرهنگی اجتماعی هم باهاش اتفاق افتاد و آمد نیمه دوم قرن بیستم از بعد از جنگ دوره تغییرات عمیقی بود در سیسیلی


audio: YWOajx_yk7c_0137.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
هم تلاش برای ساختن زیاد بود هم تغییرات سیاسی و اقتصادی و مخصوصا اجتماعی ساختن ایتالیا بازسازی ایتالیا بعد از جنگ خودش یک داستان جالبه هم اقتصادی هم سیاسی و فرهنگی ولی سیسیلی هم حالا شبیه ایتالیا ولی خب هم از یه جایی خیلی عقب‌تر شروع می‌کنن هم با سرعتی خیلی کمتر پیش می‌رن یه چیزایی هم ولی سر جاش می‌مونه در سیسیلی یکی از چیزایی که سر جاش می‌مونه


audio: YWOajx_yk7c_0138.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
فقط حالا شدتش انگار عوض می‌شه یا در واقع می‌تونی بگی تقویت می‌شه تا یه جایی فقط مافیاست بعد از جنگ هم در دوره بازسازی تو ساخت‌وسازها اصلا شد یک بستری برای رونق و رشد مافیا رفت تو تاروپود سیستم سیاسی سیسیلی جاش رو محکم‌تر کرد


audio: YWOajx_yk7c_0139.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
تو پروژه‌های ساخت‌وساز دولت یه مقدار تلاش کرد دست مافیا رو کوتاه کنه اصلاحات ارضی داشتن اینا زمین رو بدن به دهقان‌ها اون بقایای سیستم فئودالی رو به هم بزنن سیستم جامعه معمولا عوض می‌شه با تقسیم اراضی تو ایران هم دیدیم طبقه جدیدی درست می‌شه


audio: YWOajx_yk7c_0140.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
تو سیسیلی هم کمابیش همزمان با ایران داره این اتفاق می‌افته در ایتالیای بعد از جنگ جهانی دوم زندگی روستایی سنتی کم‌کم جاش رو می‌ده به زندگی شهری کم‌کم توسعه خدمات برای توریست‌ها


audio: YWOajx_yk7c_0141.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
جذابیت تاریخی داره سیسیلی با این همه قصه‌ای که تا حالا گفتیم دیگه باید واضح باشه جذابیت تاریخیش جذابیت طبیعی داره و کم‌کم می‌شه مقصد توریستی خوبی هر چند


audio: YWOajx_yk7c_0143.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
یا به خارج یا به شمال ایتالیا که خب به وضوح وضعش بهتره و توسعه یافته‌تره و فرصت توش بیشتره این دهه‌های آخر قرن بیستم دهه‌های بی‌ثباتی سیاسیه و فساده


audio: YWOajx_yk7c_0144.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
و البته مبارزه پیوسته با مافیا مخصوصا دهه 80 و 90 حالا داستان مافیا رو باید یه وقتی جدا بگیم خیلی عجیبه خیلی مفصله


audio: YWOajx_yk7c_0145.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
ولی تو سیسیلی الان برین عکس یه کشیش‌هایی رو می‌بینین که اینا رو می‌گن شهید مبارزه با مافیا بودن مافیا اینا رو کشتن کشته شدن بعضی از اینا چون مردم مذهبی هم بودن خیلی کمک کرد به درست شدن شور اجتماعی و خواست عمومی برای مقابله با مافیا دولت هم مصمم‌تر و قوی‌تر و موثرتر از قبل وارد شد


audio: YWOajx_yk7c_0146.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
دستگیری‌ها و دادگاه‌ها و بعدش واقعا انگار نفوذ مافیا در ساختار قدرت سیسیلی خیلی کمتر شد حالا چشم‌ها هم یه جور دیگه‌ای نگاه می‌کرد به سیسیلی اول خودشون شروع کردن جور دیگری دیدن آرتیست‌هاشون شروع کردن جور دیگری دیدن نویسنده‌ها و فیلم‌سازها و هنرمندها و


audio: YWOajx_yk7c_0147.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
یک استقلال مالی نسبی یک استقلال سیاسی نسبی هم پیدا کرد حالا استقلال نه در واقع خودمختاری شاید بهتر باشه


audio: YWOajx_yk7c_0149.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
خیلی از تصمیم‌ها رو در سیسیلی می‌تونن بگیرن بیشتر و بیشتر رفت تو دل اتحادیه اروپا این فرصت‌های بیشتری آورد براشون سرمایه آمد برای پروژه‌های توسعه و زیرساخت و اینا و سیسیلی رو کم‌کم آماده‌تر کرد برای قرن بیست‌ویکم تو قرن بیست‌ویکم هم سیسیلی از اقتصادهای ضعیف ایتالیاست یه جاهاییش خیلی توسعه‌نیافته‌تر هم هست همچنان سیسیلی سرزمین مثل دوران گذشته دور واقعا


audio: YWOajx_yk7c_0150.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
زیتون و روغن زیتون و لیمو و شراب و محصولات مهم اینا هستن و البته گردشگری توریسم بخش مهمی از اقتصاد سیسیلی الان توریسمه هم حالا توریسم معمولی هم توریسم لاکچری لوکس مبارزه با مافیا هم ادامه داره همچنان مشکلات سیاسی و اقتصادیش هم کم‌آبیش هم مشکلات اقلیمیش هم در سال‌های اخیر مسئله پناهنده‌ها هم مهم شده برای بسیاری از کسایی که از شمال آفریقا


audio: YWOajx_yk7c_0153.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
و همونطوری که در قرن‌های گذشته بود دیگه ما الان داستان رو که تعریف کردیم این شنیدنش برامون خیلی نباید عجیب باشه


audio: YWOajx_yk7c_0154.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
و این می‌دونیم مشکلاتی داره و فرصت‌هایی می‌سازه تو این ویدیو تلاش کردم که یه خرده‌ای بگم من خودم تصویرم چطوری از سیسیلی عوض شد من تصویر مافیا رو داشتم یه خرده این توسعه‌نیافتگی رو داشتم داستان جنگ جهانی دوم هم داشتم ولی سیسیلی بود و فقر و توسعه‌نیافتگی و وسپا و مافیا و همینا کمابیش یه خرده حالا که دقیق‌تر شدم و دیدم و خوندم و اینا راستش از تاریخ غنی جزیره جا خوردم


audio: YWOajx_yk7c_0155.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
تنوع عجیبش هم برام خیلی تازه بود البته بزرگ هست جزیره ولی توش هم ساحل‌های فوق‌العاده تمیز و قشنگ هست


audio: YWOajx_yk7c_0156.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
هم کثیف‌ترین ساحل‌هایی رو که می‌شه تصور کرد رو من دیدم اونجا هم جایی رو دیدم توی سیسیلی که قیمت بیشتر هتل‌های شهرش یه طوری بود که می‌خواستی ببینی یه صفر مثلا زیاد نذاشتن جلوی قیمت اتاق


audio: YWOajx_yk7c_0157.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
هم جاهایی بود که خب ارزون بود واقعا جاهایی بود که برای مسافرهای خیلی زیادی احساس می‌کردی در اروپا در دسترسه پالرمو مرکز سیسیلی وارد شهر که می‌شی با ماشین اصلا انگار یه شهر کویریه در حالی که نزدیکش چنین ساحل‌هایی هست یا کنار همون ساحل یه خرده قبل‌تر تائورمینایی هست که از قرن 19 به‌خاطر آب‌وهوای مطبوعش شده مقصد توریستی و تفرجگاه اروپایی‌هایی که


audio: YWOajx_yk7c_0158.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
دست‌شون به دهن‌شون می‌رسیده و می‌تونستن سفر کنن تاریخش هم دیدیم همیشه اون وسط بوده ولی همیشه انگار در حاشیه قصه بوده بیشتر تاریخش به دست دیگران رقم خورده


audio: YWOajx_yk7c_0159.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
هرکی بگی اینا رو اشغال کرده از یونانی‌ها و کارتاژها و رومی‌ها و عرب‌ها و جرمن‌ها و نورمن‌های وایکینگ و اسپانیا‌یی‌ها و فرانسوی‌ها بیا جلوتر انگلیس و آمریکا از قرن 12 تا حالا 11 بار اشغال شده تازه از قرن 12 تا حالا و هیچ‌وقت هم مال خودش نبوده اصطلاحا


audio: YWOajx_yk7c_0163.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
خیلی آشنا هستن واقعا یک صحنه‌هایی من تو بازار محلی پالرمو دیدم که شبیه‌ش رو این طرف دنیا ندیده بودم از میوه‌فروش و ماهی‌فروش و اینایی که داد بزنن جنس بفروشن شعر بخونن موزیک خیلی برای من خیلی آشنا بود ولی انتظارش رو اونجا نداشتم شبیه بازارهایی بود که مثلا شمال ایران بیشتر دیدم و انتظار دارم


audio: YWOajx_yk7c_0164.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
حالا من همه دنیا رو هم ندیدم ولی جالب بود برام خیلی تازه بود برام یا کاتدرال سیراکیوز بذارید با این ببندم تو این ویدیو ایشون درباره‌ی ساختمون کاتدرال شهر سیراکیوز توضیح می‌داد می‌گفت اینو یونانی‌ها ساختن یعنی ستون‌هاش ستون‌های اورجینال معبد آتن این شکلیه به مناسبت پیروزی بر کارتاژ‌ها اینجا اینو برافراشته کردن


audio: YWOajx_yk7c_0167.opus
source: youtube
source_id: YWOajx_yk7c
invalidation: VALID
text:
و بعد در قرن‌های بعد هم نورمن‌ها و اسپانیایی‌ها روی تکمیلش نقش داشتن و زمین‌لرزه‌ها و بلایای طبیعی هم هر کدوم‌شون تا جایی که زورشون رسیده تخریبش کردن و از همه این‌ها این ساختمون گذشته و پابرجا روی همون ستون‌ها هست


audio: b436VHEvFoo_0001.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
الان خیلی کم می‌شه که یه آمریکایی بیاد ایران رسما روابط سیاسی دو کشور می‌دونیم از زمان گروگانگیری سال 58 قطعه عملا مقام رسمی نمی‌آد بیاد هم چارچوب رسمی نداره بعضی وقتا می‌بینیم یک چهره هنری، بازیگری، فرهنگی ورزشی، سلبریتی یکی می‌آد تیتر روزنامه‌ها می‌شه


audio: b436VHEvFoo_0002.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
حالا یا به عنوان ژورنالیست می‌آد بعضی وقتا می‌آن می‌برن‌شون نماز جمعه بعضی وقتا می‌آن که مثلا یه تصویری بسازن بعضی وقتا هم آدم سیاسی چراغ خاموش تقریبا می‌آد مثل سفر مک فارلن که دیگه حالا ماجرای رسوایی شد پس‌لرزه‌هاش می‌شه گفت که رهبر دوم جمهوری اسلامی رو اصلا عوض کرد ولی حالا اینا به کنار این سیاسی‌ها به کنار بیشتر این ورزشی هنری فرهنگی‌ها اینا بیشتر اومدن که یه تصویری معمولا یه تصویری از ایران برای آمریکایی‌ها بسازن


audio: b436VHEvFoo_0004.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
هم برای جامعه آمریکا که مثلا می‌خواد با ایران آشنا بشه مثلا یه تصویریه حذف شده رفته پشت تصاویر دیگه می‌خواد اون بازسازی بشه یا این‌که حالا توی ایران یه برنامه‌ای پشتش هست که اینا رو می‌آرن اصل داستانش اینه که آمریکایی به ایران آمدن یه چیز عجیب غریبی شده در حالی که می‌دونیم همیشه اینطوری نبوده دوره‌هایی بوده که خب سفرهای رسمی سیاسی بین دو کشور در جریان بوده یه دوره‌هایی هم بوده قبل‌تر از اون اصلا قبل از این‌که رئیس‌جمهور آمریکا بخواد بیاد ایران و اینا


audio: b436VHEvFoo_0005.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
که مستشارهای آمریکایی می‌آمدن ایران جزو پروژه‌های ایران بوده جزو قدم‌های ایران بوده در پروژه نوسازی توسعه، مدرنیزاسیون این هر اسمی که بهش بگی یه آدمایی رو از آمریکا می‌آوردن که یه کاری بکنن مشاوره بدن ایران دنبال توسعه بود دنبال الگوهایی برای توسعه بود نگاهش هم بیشتر به غرب بود و به این‌که ببینه از آمریکا چی می‌تونه یاد بگیره چی می‌تونه کمک بگیره و یه آدمایی می‌آمدن به عنوان مستشار


audio: b436VHEvFoo_0006.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
که توی این راه کمک بکنن تو این ویدیو می‌خوایم یه نگاهی به اون دوره بکنیم به سه تا آمریکایی که در نیمه اول قرن بیستم آمدن ایران حالا با هدف‌های متفاوت واقعا چون داستان یکی‌شون یه خرده فرق هم می‌کنه


audio: b436VHEvFoo_0007.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
ولی یه چیز مشترک‌شون اینه که اینا نیمه اول قرن بیستم آمدن شروعش از دورانیه که نه اصلا آمریکا این آمریکا بود نه ایران امروز حتی اسمش ایران بود


audio: b436VHEvFoo_0008.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
می‌خوایم از خلال نگاه کردن داستان این سه تا آدم یه نگاهی بکنیم به ایران نیمه اول قرن بیستم با مرور داستان سه تا آمریکایی که اون سال‌ها آمدن ایران برای کار و مدتی موندن و از هر کدوم هم ردی و اثری مهم روی تاریخ ما مونده نفر اول آدمیه به اسم هوارد باسکرویل ایشون مال زمان مشروطه‌ست در تبریز یه شعر معروفی هست جوونی ما تو تجمع‌های دانشجویی و اینا می‌خوندن


audio: b436VHEvFoo_0009.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
سیصد گل سرخ، یک گل نصرانی اینا اینو شنیدین احتمالا گل نصرانی این بزرگوار بوده به‌خاطر این‌که مسیحی بوده می‌گفتن گل نصرانی این به عنوان مبلغ مذهبی آمد ایران ولی درگیر انقلاب مشروطه و مبارزات علیه استبداد محمدعلی‌شاهی شد نهایتا هم با 300 نفر از همراهان و یارانش در تبریز کشته شد یعنی از شهدای راه مشروطه‌ست در ایران خیلی هم داستان جالبی داره


audio: b436VHEvFoo_0010.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
مال وقتیه که مسیحیان آمریکا دارن مبلغ می‌فرستن ایران 50 ساله اواخر قرن 19 پروتستان‌های آمریکایی دارن میسیونر می‌فرستن ایران برای تبلیغ مسیحیت در ایرانی که خب فضای تبلیغ مذهبی دست آخوندهای شیعه‌ست عمدتا اینا برای همین از یه در دیگری وارد می‌شن اینا می‌آن می‌گن ما می‌خوایم مدرسه بسازیم و کار بهداشت و کار پزشکی و این کارا بکنیم و می‌کنن هم خیلی مدرسه می‌سازن


audio: b436VHEvFoo_0011.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
17 تا مدرسه این مبلغ‌ها در مثلا حدود 50 سال می‌سازن منتها فعالیت‌هاشون محدوده داریم درباره آمریکایی حرف می‌زنیم که اصلا وارد این نشده که بیاد در سطح دنیا کنشگری بکنه بیاد این طرف دنیا یه کاری بکنه آمریکای قبل از مشروطه یا زمان مشروطه آمریکای اوایل قرن بیستم نه واقعا اونا خیلی مسئله ایران دارن نه ایران مسئله آمریکا داره به هم فکر خاصی خیلی نمی‌کنن


audio: b436VHEvFoo_0012.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
منتها رفت‌وآمد اینطوری هست از جمله آمدن این آقای باسکرویل دو سال بعد از مشروطه جوون هم هست 22 سالشه پرینستون درس خونده مذهبی‌ایه، می‌خواسته بره الهیات بخونه کشیش بشه و اینا یک مطالعاتی هم روی نظام‌های قضایی و حکومت‌های مشروطه کرده بوده ایشون می‌ره وصل می‌شه به یه گروهی از پروتستان‌ها و اینا که خیلی روی آموزش و مدرسه‌سازی و اینا کار می‌کنن از جمله در ایران


audio: b436VHEvFoo_0013.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
در شمال غرب ایران که جامعه مسیحی هست و بوده این‌ها آمدن و مدرسه ساختن در تبریز از اوایل دهه 1210 آمدن و مدرسه ساختن از جمله مدرسه مموریال تبریز رو ساختن که به مسیحیان ایران مثلا آموزش بدن اول به پسرها بعد دیگه پسر و دختر عمدتا در شمال غرب ایران بودن کارشون ایشون هم اونجا می‌گه که من می‌خوام برم خارج به آمریکایی‌هایی که اونجا باهاشون وصل شده بوده می‌گه من می‌خوام برم خارج ببینم چی به چیه


audio: b436VHEvFoo_0014.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
اینا هم بهش می‌گن که نظرت چیه بری پرشیا؟ حالا نمی‌دونیم هم واقعا این می‌دونسته کجا داره می‌ره یا نه اینا ولی یه قرارداد دوساله می‌بنده و قرار می‌شه که بیاد اینجا و زبان و تاریخ درس بده بعدش هم برگرده اونجا بره بقیه الهیاتش رو بخونه یعنی برای یه کار دوساله آمده اینجا کلی هم تو راهه چندین ماه تو راهه تا این‌که نهایتا می‌آد می‌رسه به تبریز


audio: b436VHEvFoo_0015.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
کی می‌رسه؟ وقتی می‌رسه که حالا مشروطه شده محمدعلی‌شاه هم مجلس رو به کمک روس‌ها به توپ بسته یعنی در واقع داره سرکوب می‌کنه جنبش مشروطه رو و در تبریز هم جنبش مقاومتی شکل گرفته در تبریزی که خیلی برای ایران مهمه نقشش در مشروطه محوریه هم دروازه مهمی بوده و هست برای صادرات و واردات کالا هم یه جاییه که ایده و حرف و روزنامه و


audio: b436VHEvFoo_0016.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
مطبوعات و اینا از اونجا می‌آد به ایران از روسیه و از عثمانی دو تا همسایه ایران که روشن‌فکرا و دولتمردای ایرانی واسه این‌که راه آینده رو پیدا بکنن خیلی بهشون نگاه می‌کردن روسیه و عثمانی و تبریز دروازه‌ای بود که از هر دوی این‌ها چیز به ایران می‌آمد و در نتیجه اهمیت سیاسی هم داشت کسروی می‌گه که مشروطه‌ای که از تهران شروع شد در تبریز ازش پاسداری شد


audio: b436VHEvFoo_0017.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
و بعد از مشروطه این مدرسه مموریال هم مهم شد دیگه فقط یه جایی نبود که ارامنه توش درس بخونن یه جایی بود که فرانسوی و عربی و انگلیسی و اینا درس می‌دادن علوم مختلف درس می‌دادن تاریخ درس می‌دادن


audio: b436VHEvFoo_0018.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
و پیوند داشت با آشنا شدن ایرانی‌ها با دنیای مدرن یک مرکزی بود برای خودش همزمان که محمدعلی‌شاه داره در تهران مجلس رو به توپ می‌بنده روس‌ها در مشهد دارن سرکوب می‌کنن مشروطه رو یک لشکری هم فرستاده محمدعلی‌شاه به تبریز که توش عملا دیگه حکومتی وجود نداره و اینجا شده یک جبهه‌ای از تقابل نیروهای مقاومت و دولت محمدعلی‌شاه


audio: b436VHEvFoo_0019.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
وسط این درگیری درگیری دو ساله‌ای هم هست درگیری و مقاومت تبریز و اینا این آقای باسکرویل آمریکایی این گل نصرانی هم می‌آد وارد شهر می‌شه


audio: b436VHEvFoo_0020.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
می‌آد اینجا و کم‌کم وارد فعالیت سیاسی هم می‌شه مخصوصا یه رفیقی داره از محصل‌های سابق همون مدرسه مموریال حالا معلم شده ایشون کشته می‌شه و در نتیجه این براش یه حالت شخصی هم پیدا می‌کنه می‌پیونده باسکرویل به مشروطه‌خواهان ایرانی یه آموزش نظامی هم آمریکا دیده بوده با همون شروع می‌کنه اینجا اصلا سازماندهی کردن و کار کردن آمریکا یه کنسولگری اون موقع تو تبریز داره بهش می‌گن که آقا نکن شما این کار رو این مسائل داخلی اینجاست به ما ارتباط نداره


audio: b436VHEvFoo_0021.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
ما نباید درگیر بشیم ولی این درگیر می‌شه یعنی بچه‌های مدرسه رو شروع می‌کنه بهشون آموزش نظامی دادن تبریز که محاصره می‌شه فعال‌تر می‌شه جنگ چریکی و خیلی پرشور می‌شه ستارخان بهش می‌گه آقا شما خیلی پرشور شدی دیگه زیاده واقعا نباید این کارا رو بکنی ولی گوش نمی‌ده نیرو می‌بره ارگ تبریز اونجا آموزش می‌ده باز دوباره آمریکایی‌ها از واشنگتن پیغام پسغام که این کارای شما به صلاح نیست اونایی که فرستاده بودنش شاکی بودن


audio: b436VHEvFoo_0022.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
چون اینا می‌خواستن مدرسه‌شون رو اینجا داشته باشن می‌خواستن از دعواهای سیاسی تو ایران دور بمونن حتی بهش می‌گن که شما اگه این کارا رو می‌خوای بکنی برو شخصا بکن پاسپورت آمریکاییت رو اصلا بیا پس بده که کسروی می‌گه می‌ره تحویل می‌ده می‌ره از معلمی استعفا می‌ده پاسپورت آمریکاییش هم کسروی می‌گه پس می‌ده بعضیا می‌گن پس نمی‌ده ولی عملا می‌شه نیروی جنگ خیابانی و در دوره محاصره تبریز و قحطی برن بیرون از شهر آذوقه بیارن و


audio: b436VHEvFoo_0024.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
شهید راه مقاومت در برابر استبداد محمدعلی‌شاه قاجار می‌شه در تبریز و تشییع جنازه خیلی پرجمعیت و باشکوهی هم انگار براش می‌گیرن نام نیک و بلندی ازش در تاریخ ایران می‌مونه به عنوان اولین مواجه‌های یک آمریکایی با ایران که تاثیر انقدر مهمی گذاشت آمد ایران و خواست که برای ایرانیان و ایران مبارزه بکنه یه تصویر نمادین قشنگی شد زمان خاتمی که بنا بود رابطه ایران و آمریکا


audio: b436VHEvFoo_0025.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
یه کمی نرم بشه و خوب بشه و چی بشه و اینا بنده اعلام کردم در زمینه رابطه مدنی هیچ‌گونه مانعی میان دو کشور وجود نداره گفته بودن مجسمه‌ش رو بسازیم در موزه مشروطه تبریز یعنی ایشون هم بالاخره اسمش حداقل بالا بوده از زمان خاتمی قبرش هم در تبریزه در قبرستان آشوری‌ها عارف قزوینی هم براش شعر گفته داریوش هم شنیدین دیگه همین رو می‌خونه این رباعی رو سیصد گل سرخ، یک گل نصرانی


audio: b436VHEvFoo_0026.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
ما را ز سر بریده می‌ترسانی؟ یک گل نصرانی اشاره به همین آقای هوارد باسکرویله یکی از مهم‌ترین آیکون‌های آمریکایی در تاریخ ایران این از داستان نفر اول بریم جلو، دو نفر بعدی یه خرده قصه‌شون فرق می‌کنه منتها برای این‌که بریم جلو اول یه خرده بریم عقب توی داستان باسکرویل گفتیم که کنسول تبریز آمد بهش گفت آقا مداخله نکن و این حرفا یعنی تو این سال‌هایی که میسیونر زیاد شده بود و مدرسه می‌ساختن و اینا


audio: b436VHEvFoo_0027.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
دولت آمریکا کنسولی داشت کاردار فرستاده بود ایران پذیرفته بود نهایتا که این کار رو بکنه از زمان ناصرالدین‌شاه خیلی ایرانیا دوست داشتن که با آمریکا شروع کنن کار کردن الان بالاخره آمریکا وزیر مختار داره حالا یه پله از سفیر پایین‌تره ولی اختیار داره از طرف دولت متبوعش برای نمایندگی ایران خیلی دوست داره قبلا هم درباره این صحبت کردیم ایران خیلی علاقه‌منده از چند دهه قبلش


audio: b436VHEvFoo_0028.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
که با آمریکایی‌ها کار بکنه و البته حالا بعدا می‌بینیم به همون دلایل با آلمان‌ها یعنی می‌بینیم که یه خرده دیدیم دیگه دو تا ویدیو در این باره ساختیم الان تجارت بکنه حتی زمان ناصرالدین‌شاه به آمریکایی‌ها می‌گن کشتی بیارین تو خلیج‌فارس و اینا ولی آمریکا بی‌میلی شدیدی نشون می‌ده اونطوری که عباس امانت می‌گه تا سال 1883 که اولین وزیرمختار آمریکا می‌آد ایران


audio: b436VHEvFoo_0029.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
تقریبا همون موقع‌ها ایران هم پسر میرزا آقاخان نوری رو می‌فرستن آمریکا همون حاجی واشنگتن بشه اولین سفیر ایران در آمریکا حقیقتا ما تمدنی کهن داریم یا کهنه؟


audio: b436VHEvFoo_0030.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
کهنه یواش یواش خیلی محتاطانه آمریکا داره وارد ایران می‌شه دوره قبل از انقلاب مشروطه‌ست ایران داره اولین قدم‌ها رو در راه مدرن شدن برمی‌داره وضع داخلی خوب نیست و برای آمریکایی که از لنگ دنیا پا بشه بیاد ایران نه واقعا رابطه تجاری با ایران توجیه داره نه رابطه سیاسی توجیه داره ولی حالا بالاخره می‌آن وزیرمختارهایی هم هستن هر کدوم می‌آن چند سالی می‌مونن و خیلی دوام نمی‌آرن


audio: b436VHEvFoo_0031.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
بعضیاشون یه طرحی می‌دن که بیایم با ایران تجارت کنیم یا می‌گن بیا جلوی مثلا روسیه ایران با آمریکا و انگلیس ببنده ولی عملا این طرح‌ها خیلی پیش نمی‌ره حضور آمریکایی‌ها در اون دهه‌ها توی ایران می‌مونه در حد همین میسیونر و مبلغ مذهبی و مدرسه از نظر سیاسی هم نهایتا همین کنسولگری حالا اینو داشته باشین می‌خوایم برسیم به داستان نفر دوم نفر دومی که می‌آد اسمش آقای مورگان شوستره قبلا هم من یه دفعه فکر کنم اسمش رو تو یه ویدیویی آوردم


audio: b436VHEvFoo_0032.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
خزانه‌داری ایران یک آمریکایی اون موقع در راسشه به نام مورگان شوستر این برای این‌که بتونه مالیات جمع بکنه این ژاندارمری رو راه انداخته و اینا دارن کمکش می‌کنن ایشون هم مال بعد مشروطه‌ست 1911 1911 یعنی بین مشروطه و جنگ جهانی اول خیلی هم سال‌های بحرانی‌ایه کدوم سال‌ها خیلی بحرانی نیست نبوده واقعا ولی از اون دوره‌های چیزه دیگه مشروطه شده و هنوز جنگ جهانی اول نشده ولی این وسط انگلیس و روسیه اومدن


audio: b436VHEvFoo_0033.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
این درگیری چند دهه‌ای‌شون در ایران و افغانستان و اینجاها رو گذاشتن کنار با هم بستن توافق کردن بعد از سال‌ها جنگ سرد، بازی بزرگ، تصمیم گرفتن از جمله از ترس آلمان که در اروپا خیلی قوی شده تصمیم گرفتن اختلافات‌شون رو با هم بذارن کنار و یکی از اختلافات ایران بوده گفتن آقا ما سر ایران دیگه دعوا نکنیم سر افغانستان دیگه دعوا نکنیم افغانستان مال انگلیس ایران دو قسمتش می‌کنیم


audio: b436VHEvFoo_0034.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
حوزه نفوذ روسیه، حوزه نفوذ انگلیس وسطش هم یه جایی می‌ذاریم منطقه بی‌طرف که حالا بعدا اونم هاپولی می‌کنن ولی تقسیمش می‌کنیم بین همدیگه بدون این‌که ایران رو خیلی در جریان بذارن یعنی اصلا در جریان بذارن اولش می‌گن آقا ما اینجا مزاحم همدیگه نشیم انرژی‌مون صرف فشار آوردن به همدیگه و تو منطقه همدیگه کاری کردن نشه تقسیم می‌کنیم هر کسی تو منطقه خودش کار خودش رو بکنه قرارداد 1907 بعد حالا شاه ایران هم با روس‌ها هم‌دست می‌شه برای سرکوب مشروطه‌خواهان و


audio: b436VHEvFoo_0036.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
و نهایتا هم فرار می‌کنه پناهنده می‌شه به روسیه می‌ره روسیه ایشون و پسرش احمدشاه که طفل هم بوده می‌شه شاه جدید در ایرانی که درآمد دولت پایینه تعهدات و مخارجش هم بالاست مخصوصا نظام مالی و اداریش خیلی شلخته و رو هواست و کار اساسی لازم داره چه کنیم چه نکنیم؟ مستشار خارجی بیاریم یعنی یه کاریه که لازم داریم انجام بدیم و خودمون هم کسی رو نداریم که انجام بده


audio: b436VHEvFoo_0037.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
خب از یه جایی که بلدن و آدمش رو دارن کمک می‌گیریم ما الان یه مقداری تو کارای اداری و سیاسی و مالی و اینا برامون عجیبه که مثلا ایران یه کسی رو از یه جای دیگه بیاره بشه خزانه‌دار کل ولی تو زمینه‌های دیگه خیلی تعجب نمی‌کنیم مثلا تو فوتبال مربی از یه جای دیگه بیارن خیلی تعجب نمی‌کنیم می‌گیم خب بالاخره اون خوبه دیگه مربی خوبیه می‌آد می‌آد یه مدت هم اینجا کار می‌کنه امروز هم خیلی از کشورها تو پست‌های مدیریتی بالا هم این کار رو می‌کنن اون موقع هم ایران از آمریکا مستشار آورد


audio: b436VHEvFoo_0038.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
قبلش هم آدمای اینطوری از کشورهای کوچک‌تر اروپایی از سوئد، بلژیک اینا آمده بودن ولی شوستر یه خرده‌ای فرق می‌کرده از آمریکا می‌اومد کشوری بود که قدرت داشت ایده‌های مترقی داشت یا حداقل این دریافت ازش وجود داشت و مثل روسیه و انگلیس استعمارگر نبود اون سابقه استعماری رو نداشت مثل آلمان هم نبود که روسیه و انگلیس انقدر ازش بترسن و روش حساس باشن اصلا تو این بازی‌های اروپایی‌ها هنوز نبود این شد که مجلس دوم تصویب کرد که


audio: b436VHEvFoo_0039.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
بریم از آمریکا مستشار بیاریم یک هیئت 16 نفره‌ای به سرپرستی آقایی به نام مورگان شوستر 16 نفر البته با خانواده‌هاشون انگار می‌آن ایران 36 روز هم تو راهن تا برسن می‌آن آقای شوستر در راس‌شون که بشه خزانه‌دار کل که بشینه نظام مالی ایران رو درست بکنه یک مرد جوون لیبرال مسلکی که اصلا به این کارای خوی استعماری امپریالیستی روس‌ها و انگلیس‌ها


audio: b436VHEvFoo_0040.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
اینا رو خیلی نمی‌خوره روحیه‌ش بهش با راه و رسم ایرانی هم البته آشنایی خاصی خیلی نداره در میان استقبال ملی‌گراها و البته جلوی چشم‌های نگران دو قدرت استعماری و آدم‌هاشون در سیستم می‌آد و می‌شه خزانه‌دار کل یعنی با قدرتی خیلی زیاد می‌آد ایران مرد رکی هم هست مرد با اراده‌ای هم هست می‌آد در اصل وضعیت مالیاتی دولت رو یک سروسامونی بهش بده


audio: b436VHEvFoo_0041.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
که ما چطوری مالیات بگیریم؟ چقدر مالیات بگیریم؟ چطوری حسابرسی کنیم؟ چطوری خرج کنیم؟ چطوری نظارت کنیم؟ دفعه اولش هم نیست که می‌ره یه جایی این کار رو بکنه فیلیپین هم رفته، کوبا هم کار کرده اوضاع کشورهای اینطوری رو یه مقدار دیده گمرک رو مثلا دست گرفته معروف شد به این‌که آدم سفت و سختیه هم در کوبا هم در فیلیپین و اونجاها هم با دولت درگیری پیدا کرده بوده منتها مجموعا آدم کاربلدی بود و به نظر می‌رسید که ایران همونی رو که می‌خواد پیدا کرده دیگه


audio: b436VHEvFoo_0042.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
ضمن این‌که به عنوان کارمند دولت آمریکا هم نیومده بود مستقل آمده بود یک آمریکایی بود که شده بود کارمند دولت ایران و آمد سروسامونی به نظام مالی بده یک وامی دولت گرفته بود وظیفه شوستر این بود که وایسه بالا سر دولت که این پوله درست مصرف بشه و قدرتش هم همین‌طوری زیاد شد مجلس یه لایحه‌ای تصویب کرد عملا اختیار تام داد به شوستر که چطوری پول مصرف بشه امتیازها به کجا برسه مالیات‌ها چقدر باشه، بودجه تنظیم کنه همه دست خودش باشه


audio: b436VHEvFoo_0043.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
و یه خرده هم این سفت بود که من امتیازها رو نمی‌دم به خارجی‌ها و به اشراف و این حرفا یعنی جلوی قدرت هم انگلیس و روس می‌خواست بایسته با این‌ها درگیر بشه و واقعا تمام مدت با اینا درگیر بود و هم از اون طرف با یک سری اشراف نهایتا هم همین درگیری‌ها کاری کرد که رفت شوستر خیلی کمتر از اونی که قرار بود بمونه موند توی ایران خیلی دوره پرمشکلی هم داشت و ما درباره‌ش خیلی می‌دونیم یعنی روایت خودش رو می‌دونیم از این داستان به‌خاطر این‌که نوشته


audio: b436VHEvFoo_0044.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
یک سنت خوبی هست و بوده در این آدمایی که می‌آن اینطوری کار می‌کنن که تجربه‌شون رو می‌نوشتن و مستند می‌کردن آدمایی که اینطوری آمدن ایران که عموما کتاب‌های خوبی هم نوشتن الان سندهای خوبیه سندهای خیلی خوبیه برای خوندن تاریخ مثلا صد سال پیش ما شوستر هم یه کتابی نوشت از خاطراتش در ایران به نام اختناق ایران ایران بین این دو تا کشور دچار اختناق خفه‌ش دارن می‌کنن گلوش رو گرفتن دارن خفه‌ش می‌کنن


audio: b436VHEvFoo_0045.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
تقدیم کرد کتابش رو به مردم ایران که اینطوری اسیر دست این دو تا قدرت ظاهرا متمدن و روشن‌بین اروپایی شدن روسیه و انگلیس آدم سفت و سختی بود شوستر توی خاطراتش هم معلومه در اجرای قوانین آدم سیاسی نبود می‌گم وضعیت راه و چاه مذاکره با همه بازیگرای صحنه و این حرفا رو هم خیلی بلد نبود این کاره نبود و وقتی هم تو ایران آمده بود که دولت مرکزی ضعیف بود


audio: b436VHEvFoo_0046.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
قدرت نداشت که مالیات بگیره از تجار و از ملاک‌های بزرگ و اینا و خزانه خالی رو پر بکنه اون سیاست‌های اصلاح مالی که داشت شدنی نبود یک جزیره‌ای از کارآمدی می‌خواست بسازه در دریای طوفانی دولت متلاشی ایرانی اون موقع واقعا جمعیت رو می‌گه کسی اون موقع نمی‌دونست چقدره یعنی دیگه اولین قدمی که می‌خواست مدیریت بکنه باید می‌تونست بدونه جمعیت چقدره نمی‌دونست


audio: b436VHEvFoo_0047.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
60 سال قبلش یک سرشماری‌مانندی کرده بودن دیگه همون بود اروپایی‌ها یه برآوردی داشتن که جمعیت ایران مثلا 13 تا 15 میلیون نفر باشه ولی چیزی دقیق‌تر از این کسی نمی‌دونست خودش نوشت بعدا که من مسئول مالیه کشوری شدم که خب مالیات رو که اصلا همه عادت دارن بپیچونن یعنی کسی علاقه‌ای آمادگی برای این‌که مالیات بده نداره از جمله به‌خاطر این‌که می‌گن مالیات بدیم چی بشه؟ وقتی می‌دونیم یه سری وزیر و وکیل می‌خوان بیان پولا رو بزنن به جیب برن


audio: b436VHEvFoo_0048.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
اصلا مالیات از اول هم اینجا درست تعریف نشده هر پولی رو که هر جایی تونستن از مردم بگیرن گرفتن اسمش رو گذاشتن مالیات به اسم این‌که می‌ریزن تو خزانه حالا درباره اون خزانه هم صحبت می‌کنیم یه سری پست و سمت و اینا هست می‌گه اینا پخش می‌شه یه مدتی هست یه عده‌ای می‌خورن و تپل می‌شن تا می‌گن آقا دستا رو بریزین دوباره از اول دست بدن وزیرای بعدی بیان اونا یه خرده بخورن و بعد این آدم خب کارمند دولته ولی دولت‌هایی که دوام ندارن


audio: b436VHEvFoo_0049.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
یعنی خود دولته سفت نیست راه‌به‌راه دولته عوض می‌شه راه‌به‌راه وزیر عوض می‌شه بعد جامعه هم پرتلاطمه گیرهایی که به اینا می‌دن خیلیاش اینه که آقا اینا بهایی‌ان آقا اینا فلانن خودش یه جا می‌نویسه من گفتم بابا واقعا از جون زندگی ما چی می‌خواین؟ شما کار دیگه ندارین به جز این‌که به ما گیر بدین؟ به مذهب ما، به دین ما، به رنگ کراوات ما به اینا گیر بدین تو یه جایی که کسی نه تا حالا کسی بودجه‌ای نوشته نه خزانه کلی وجود داره خزانه که می‌گم می‌گه یه جایی نبود که


audio: b436VHEvFoo_0050.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
همه‌ی پولایی رو که دولت می‌گیره بریزن توش اصلا خزانه کلی نبود که من بخوام خزانه‌دار کلش بشم اصلا نمی‌دونه کسی درآمد دولت چقدره می‌گن نصف بودجه دولت خرج ارتش می‌شه ولی می‌گه ارتشی کسی ندیده از ارتش یه لیست حقوق هست یک لیست لوازم و اینا هست ارتش عملا چیزی نیست جز یه اسمی که باهاش یه عده‌ای پولی می‌گیرن و می‌گن ما می‌ریم هزینه ارتش می‌کنیم خیلی کتاب جالبی نوشته واقعا خیلی کتاب تکان‌دهنده‌ای نوشته


audio: b436VHEvFoo_0051.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
هشت ماه هم بیشتر کار نکرده در 8 ماه خیلی دشمنان قوی پیدا می‌کنه هم در رده‌های بالای حکومت و قدرتمندان جامعه هم مخصوصا در روس‌ها بین مردم ولی محبوبه بین مردم محبوبه مجلس هم پشتشه برا همین هم اختیارات هرچی که می‌خواد بهش می‌دن منتها نمی‌تونه نمی‌تونه با روسیه و انگلیس کار کنه اون حقوقی رو که اونا برای خودشون پذیرفتن و فرض می‌بینن که این حقوق رو دارن این به رسمیت نمی‌شناسه


audio: b436VHEvFoo_0052.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
می‌گه مثلا عواید گمرکی باید بیاد تو خزانه دولت اینا می‌گن یعنی چی؟ پس ما برای چی تقسیم کردیم شمال و جنوب رو؟ اینجا رو تقسیم کردیم که عواید گمرکی رو ما بگیریم دیگه یا می‌گه مثلا کله‌گنده‌های دولت می‌گن ما این همه زور زدیم قدرت رو گرفتیم حالا یکی دیگه بشینه سر خزانه پول نده به ما مثلا بگه انقدر نمی‌دم اونقدر می‌دم پس ما برای چی اومدیم شدیم وزیر؟ ما می‌خوایم هر چقدر پول می‌خوایم بتونیم برداریم این می‌گه نه مخارج قشون رو هم من خودم باید بدم قشون حقوق‌بگیر داره دیگه نباید رجال مثلا حقوقش رو بدن که


audio: b436VHEvFoo_0053.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
من باید حقوقش رو از خزانه باید بدم خیلی اختلافای پایه‌ای داره با صاحبان قدرت که موندن اختلافات نشون می‌ده که خب وضع چی بوده که این می‌خواسته درست کنه و چقدر فاصله زیاد بوده و نهایتش هم اوجش هم دیگه اونجاییه که شاخ به شاخ می‌شه با روس‌ها یه کار خیلی جالبی که کرده بود ژاندارمری خزانه درست کرده بود واسه این‌که بتونه مالیات جمع بکنه


audio: b436VHEvFoo_0055.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
که برن مالیات بگیرن چون همین‌طوری خب مالیات کسی نمی‌ده روس‌ها می‌گفتن اینا ضد روسن انگلیس‌ها هم می‌گفتن راست می‌گن اینا ضد روسن اینا زیادی ضد روسن و باید تعدیل بشه از اونجا مشکل وجود داشت چیز دیگری که دیگه خیلی باعث اوج گرفتن مشکل شوستر شد و یکی از عجیب‌ترین اپیزودهای تاریخ ماست واقعا که خیلی کم ازش می‌دونیم به نظرم ماجراییه که می‌شه پایان رسمی دوره مشروطه به قول تقی‌زاده دیگه


audio: b436VHEvFoo_0056.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
یعنی رفتن شوستر عملا همون موقعیه که مشروطه هم تمام می‌شه دوره‌ش در ایران روسیه و انگلیس می‌خوان شوستر رو بیرون کنن مجلس پشت شوستر هست مردم پشتش هستن شاه قبلی از ایران فراری شده رفته روسیه یا دقیق‌تر بگیم رفته اوکراین امروز منتها به فکر برگشتنه به فکر اینه که یه حرکتی بکنم با پشتیبانی روس‌ها بیام دوباره قدرت رو بگیرم و راه می‌افته می‌آد یه کشتی بخاری جور می‌کنه و


audio: b436VHEvFoo_0057.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
پا می‌شه می‌آد استرآباد از اونجا راه می‌افته می‌آد به سمت تهران همزمان دو تا شازده قدرتمند دیگه هم راه می‌افتن با پشتیبانی و همراهی ایلات و عشایری از سمت غرب از کرمانشاه به سمت همدان که اینا هم از اونور بیان تهران و بیان و قدرت رو دوباره بگیرن نیروهای مشروطه موفق می‌شن که اینا رو عقب بزنن یعنی شوستر هم یه ایده‌ای داره که اصلا دولت بیاد پول بذاره جایزه بذاره واسه گرفتن محمدعلی‌شاه


audio: b436VHEvFoo_0058.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
بگه زنده و مرده‌ش صد هزار تومن جایزه داره و ایشون هم برمی‌گرده فرار می‌کنه و برمی‌گرده سوار همون کشتی بخار می‌شه منتظر یارانش هم انگار نمی‌مونه از همون‌جا برمی‌گرده می‌ره روسیه دیگه تا آخر عمر هم برنمی‌گرده ربطش به شوستر چیه؟ شوستر بعد از این‌که اینا می‌آن اون دوتا شازده‌ای رو که آمده بودن شوستر می‌ره برای ضبط اموال این دوتا دو تا شازده روس‌دوست و بسیار ثروتمند که دنبال برگردوندن شاه مخلوع بودن اصلا پرچم روسیه می‌گه زده بودن بالا در خونه‌شون


audio: b436VHEvFoo_0059.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
حالا خونه که می‌گم داریم درباره یک همچین لیست املاکی درباره این دو نفر صحبت می‌کنیم دیگه منتها وقتی که می‌ره اونجا انگلیس و روسیه واکنش‌های بسیار تندی نشون می‌دن روس‌ها تهدید می‌کنن اولتیماتوم می‌دن که این دیگه از خط قرمز رد شده این‌که می‌خواد اموال اینا رو مصادره بکنه و می‌گن شوستر رو باید اخراج کنیم یه خرده دولت ایران مقاومت می‌کنه روس‌ها می‌گن اگر شوستر رو اخراج نکنین ما می‌آیم تهران رو می‌گیریم


audio: b436VHEvFoo_0060.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
دقت کنید شرایط رو دولت روسیه ضرب‌الاجل می‌ده به دولت ایران که یا اون کارمندتون رو که گذاشتید رئیس خزانه رئیس بانک مرکزی، برنامه و بودجه هرچی به زبان امروز می‌خواین بگین که کارمند شماست یا اینو اخراجش می‌کنید یا به شما حمله می‌کنیم می‌آیم پایتخت رو می‌گیریم ضمنا این لشکری رو هم که همین الان مجبور شدیم بفرستیم پیاده کنیم در ایران اینم پولش رو ازتون خواهیم گرفت به موقعش می‌گیم چقدر و می‌گیم چطوری می‌گیریم


audio: b436VHEvFoo_0062.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
کدوم لشکر؟ لشکری که همون موقع آورده بودن در گیلان و آذربایجان که حوزه نفوذشون می‌دونستن نیرو پیاده کرده بودن و واقعا اولتیماتوم خیلی تحقیرآمیزی بود صدای خیلیا رو درآورد در مجلس در مساجد و در ولایات آخوند بزرگ اون موقع کاظم خراسانی ایشون فتوا می‌ده که جنس‌های روسی و انگلیسی رو در بازار تحریم کنید حتی عباس امانت می‌گه که


audio: b436VHEvFoo_0063.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
جرکت مستقل اعتراضی از زن‌ها داریم اون موقع می‌آن تو لاله‌زار تظاهرات می‌کنن خیلی واکنش شدید و گسترده‌ست واکنش جامعه به این رفتار تحقیرآمیز اون آقاهه، آخوند بزرگ می‌گه که می‌گن می‌خواسته فتوای جهاد بده و راه بیفته بیاد به سمت تهران و اینا که به شکل مشکوکی می‌میره یعنی همه هم طبعا از همون موقع می‌گن که این توطئه‌ست و روس‌ها کشتنش و انگلیس‌ها کشتن اولتیماتوم روسیه رو مجلس رد می‌کنه


audio: b436VHEvFoo_0064.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
روس‌ها هم نیروشون رو پیاده می‌کنن می‌آن تبریز رو می‌گیرن و دوران وحشتناکی چوبه‌های دار برپا می‌کنن برای آزادی‌خواهان تبریز، برای مبارزان عده‌ای از جمله ثقه‌الاسلام تبریزی رو می‌کشن و جنایت‌هایی که واقعا من شرحش رو اینجا بازگو نمی‌کنم توی کتاب تاریخ ایران مدرن امانت پیشنهاد می‌کنم بخونید من با این تیکه تاریخ اینطوری آشنا نبودم واقعا نهایتا دولت ایران می‌پذیره یعنی دولت عوض می‌شه و بالا و پایین و اینا


audio: b436VHEvFoo_0065.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
نهایتا دولت می‌پذیره که شوستر رو اخراجش کنن و این نقطه‌ایه که می‌گن پایان مشروطه‌ست دیگه روس‌ها دیگه از اینجا از تبریز نمی‌رن روس‌هایی که اینطوری آمدن به تبریز و چوبه‌های دار رو برپا کردن و اینا دیگه نمی‌رن تا زمان جنگ جهانی اول فشار روس و انگلیس شوستر رو بعد از هشت ماه از ایران بیرون می‌کنه عارف قزوینی می‌گه که گر رود شوستر از ایران، رود ایران بر باد


audio: b436VHEvFoo_0066.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
ننگ آن خانه که مهمان ز سر خوان برود دیگه اینا در همون حد شعره دیگه شوستر می‌ره کتابش رو من کتابش رو شاید مثلا 18 سال پیش خوندم و بارها هم کتابش رو هدیه دادم و یه چیزی که از همون موقع خیلی ذهنم درگیرش شد این بود که این آدم هشت ماه کار کرد توی هشت ماه چقدر می‌شه کار کرد؟ چقدر می‌شه دید پیدا کرد؟ این آدم قبلش زندگی حرفه‌ای داشته بعدش رفته نیم‌قرن دیگه کار کرده


audio: b436VHEvFoo_0067.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
ولی توی کتابش یک توصیفی از نظام اداری ایران و وضع یک بخش مهمی از حکومت ایران و برآیند نیروها می‌ده که شبیه‌ش رو من جای دیگه ندیدم از وضع اون موقع برای همین هم وقتی می‌خوایم نظام اداری ایران بین مشروطه و کودتا رو مرور بکنیم نگاه بکنیم همچنان یکی از پرتوجه‌ترین منابع خاطرات شوستره یعنی کتاب شوستره ضمن این‌که می‌گم علاقه‌ای هم به ایران پیدا کرده بود و


audio: b436VHEvFoo_0068.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
ناراحته که انقدر زود داره می‌ره و اینم خب تاسف‌برانگیزه دیگه تو این 8 ماهی که کار کرد که حالا دو ماه اولش هم خودش می‌گه همه‌ش برو بیای مقامات سابق و لاحق بودن که بیان یه پستی بگیرن و یه آماری از ما در بیارن و اینا ولی تو همین مدت هم ادارات متعددی راه انداخت در تهران و در ایالت‌ها و ولایات هم اداره خزانه‌داری کل رو درست کرد که درآمدها و پرداخت‌ها و هزینه‌های دولت و اینا متمرکز باشه که شاید جالب باشه براتون


audio: b436VHEvFoo_0070.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
همچنان از حرفایی که می‌زنن که آره امسال دیگه می‌خوایم این کار اون کار رو بکنیم یکیش اینه که درآمدها رو می‌خوایم متمرکز کنیم و باز هم نمی‌شه داستان خیلی خیلی طولانیه انگار یک ژاندارم خزانه گفتیم درست کرد ژاندارمری خزانه درست کرد مالیات نواحی مختلف رو تعیین کرد نظارت بکنه این ژاندارمری بره مالیات رو بگیره چون مملکت قدرت مرکزی نداره اینا مال دوره قبل از رضاشاهه دیگه قدرت مرکزی اونطوری نیست که بتونه بره مالیات رو بگیره


audio: b436VHEvFoo_0071.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
مالی‌چی باید ژاندارم خودش رو داشته باشه که مالیات جمع کنه گفت اصلا سند و برات دولتی که خزانه‌دار کل یعنی من امضا نکرده باشم اعتبار نداره به‌خاطر این‌که کلی دولت تعهدات داشت هیچ‌کی نمی‌دونست حسابش رو کسی نداشت اونایی که از مالیات فرار می‌کردن رو می‌نداخت زندان قدم‌های مهمی برای بودجه‌نویسی برداشت اینا همه تو همون دوره کوتاه 8 ماهه‌ست


audio: b436VHEvFoo_0072.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
نفر بعدی آقای آرتور میلسپاوئه میلسپا یا میلسپو به فارسی بیشتر می‌گن ایشون هم تو همون مسیر شوستر می‌آد از یه نظر منتها یه دهه بعدش شوستر گفتیم بین مشروطه و جنگ جهانی اول آمده بود حالا جنگ جهانی اول شده کودتا هم شده احمدشاه همچنان پادشاهه قوام‌السلطنه صدراعظمه سال 1301 هستیم رضاخان میرپنج هم وزیر جنگه


audio: b436VHEvFoo_0073.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
یعنی رضاشاه هنوز نخست‌وزیر نشده داره پله‌های قدرت رو سریع طی می‌کنه و پول هم لازم داره برای کارایی که می‌خواد بکنه از جمله برای ساختن قشون اینو پس ذهن داشته باشیم چون به این برمی‌گردیم


audio: b436VHEvFoo_0075.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
خاطره خوب شوستر در ذهن‌ها هست منتها خیلی پیشرفتی در اون زمینه‌ها حاصل نشده یعنی تو این مدت قانون مالی جدیدی تصویب نشده مالیات بهتری از تجار نگرفتن ایالات و ولایات و اینا مالیات ندادن تجارتی هم نبوده دیگه جنگ و قحطی اینا که بخوان تجار مالیات بدن قوام که نخست‌وزیر می‌شه یه خرده هم چشم روس و انگلیس و اینا رو دور می‌بینه


audio: b436VHEvFoo_0076.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
دوباره برمی‌گرده به همون ایده‌ی مستشار آمریکایی که یکی رو بیاریم که وضع رو درست کنه و آمریکا هم آرتور میلسپو رو معرفی می‌کنه دانش‌آموخته دکترا از جانز هاپکینز حقوقدان، کارشناس مالی قرار می‌شه ایشون 5 سال بیاد ایران یه چیزی هست که میلسپو رو خیلی جالب می‌کنه میلسپو هم کتاب نوشته مثل شوستر ولی یه چیزی که خیلی جالبش می‌کنه اینه که ایشون دو بار آمده ایران و دو تا کتاب نوشته یه بار قبل از رضاشاه اومده


audio: b436VHEvFoo_0077.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
یه بار بعد رضاشاه یعنی ما که همه‌ش می‌خوایم ببینیم که رضاشاه در ایران چه کار کرد و اون دوره چه اتفاقاتی افتاد و اصلا داریم درباره چه ایرانی صحبت می‌کنیم و اینا یه جایی که خیلی جالبه نگاه کردنش کتاب‌های میلسپوئه به‌خاطر این‌که در سطح بالایی کار کرده توی ایران روایت‌هاش البته روایت شخصیه و روایت یک نفره ولی یک دید خوبی به ما می‌ده برای این‌که ایران قبل از رضاشاه و بعد از رضاشاه رو


audio: b436VHEvFoo_0078.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
از چشم یک بروکرات آمریکایی حداقل بتونیم ببینیم نگاهش بکنیم دفعه اولش گفتیم همون 1301 می‌آد که بشه رئیس مالیه رضاشاه گفتم هنوز نخست‌وزیر هم نشده وزیر جنگه در کابین قوام‌السلطنه سریع فوری فوتی یه سه روزه یه طرحی رو تصویب می‌کنن که این بیاد و یه سروسامانی به وضع مالی بده یعنی سیستم مالی ایران رو آپگرید کنه همه هم خیلی بهش امیدوارن که این دیگه امید آخره دقت کنیم هنوز تو قاجاریم احمدشاه می‌بیندش سر راهی که داره می‌آد ایران


audio: b436VHEvFoo_0079.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
بهش می‌گه که شما آخرین امید ایران هستین که به یک معنی حرف درستی هم هست برای اون ایران قاجاری دیگه از آخرین شانس‌ها بود که موفق هم نشد بعد هم دیگه قاجار تمام شد ایده قوام ولی این بود که دولت هی داره عوض می‌شه و اینا قدرت مرکزی هم نداریم یکی باید بیاد سیستم مالی رو درست کنه این بخش‌های مختلف رو هم‌راستا کنه و این باید بتونه مستقل حرکت کنه یعنی برنامه‌ریزی بلندمدت باید یه خرده مستقل از اینی باشه که کی سر کاره


audio: b436VHEvFoo_0080.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
هی دولت عوض می‌شه ما باید این برنامه‌ریزی رو از دولت بیاریم بیرون که حرف درستی هم هست روی کاغذ ولی خب افتاد مشکل‌ها دیگه میلسپو می‌آد ایران با اختیارات خیلی زیاد مثل دیکتاتور در زمینه مالیه اختیاراتش دیکتاتور به معنی ارزشیش نه به معنی فنیش مخصوصا سیستم مالیاتی رو مالیاتی که از ایل‌ها می‌گیرن و قبایل می‌گیرن و اینا اینا رو بتونه منظم کنه و زیاد کنه در چه مملکتی؟ خودش می‌گه مملکتیه که سیستم زراعت روستاییش


audio: b436VHEvFoo_0081.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
تقریبا مثل اروپای قرون وسطی‌ست یعنی ماشین‌آلات زراعی سه ساله آمده ایران صادرات خاصی نداره به جز تریاک و خشکبار نه به‌خاطر این‌که محصولی نیست محصولاتی هست برای صادر کردن بیشتر به‌خاطر این‌که نه بازاریابی شده نه حمل‌ونقلی می‌شه کرد در کشور صنعتی هم کشور نشده نه سرمایه‌ای هست نه اون اندک سرمایه‌ای که هست رو کسی حاضره بیاره توی صنعت در اون بی‌قانونی


audio: b436VHEvFoo_0082.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
می‌گه فرش ایرانی بازار رو به فرش چینی باخته صحبت سال 1301ئه صد و دو سه سال پیش می‌گه یک رنگ نامناسبی دارن استفاده می‌کنن که با این‌که دولت ممنوعش کرده بازم قاچاقی می‌آرن اون رو می‌زنن کسی هم کاری نمی‌تونه بکنه و این باعث شده که فرش ایرانی بازار رو به فرش چینی باخته از اون طرف یه چیز دیگه می‌گه اینم جالبه می‌گه همه اونایی که مناصب مهم دارن در ایران و هزاران نفر کارمند دولت اینا همه فرانسه بلدن


audio: b436VHEvFoo_0083.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
چند صد نفرشون انگلیسی هم بلدن باز دوباره یادآوری داریم درباره مقامات اداری ایران بدنه دولت ایران صحبت می‌کنیم 100 سال پیش


audio: b436VHEvFoo_0084.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
شاه و صدراعظم نه کارمندهای دولت هر چند خودش می‌گه کلی هم آدم باسواد لایق هستن که بی‌کارن کلی هم مفت‌خور بی‌ثمر هستن که در ادارات مشغولن 50 هزار تا کلا می‌گه دولت کارمند داره با یک میلیون تومن حقوق مجموعا شباهت‌هایی داره با دوره شوستر فرق‌هایی هم داره یه فرق مهمش اینه که خب تجربه شوستر هست خاطره خوش ایرانی‌ها از شوستر هست و این برای میلسپو یعنی شروع بهتریه ایرانی‌هایی هستن الان که درس خوندن


audio: b436VHEvFoo_0085.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
فرنگ رفتن، توی سیستم هستن خارجی‌هایی هستن که کار کردن از یه اداراتی گزارش و آمار درست حسابی هست مثلا گمرک گزارش هست به فارسی نیست به فرانسه‌ست چون دست بلژیکی‌ها بوده ولی گزارش مرتب و روشنی ازش وجود داره یا سازمان مالیات‌ها همچنان گزارش دادن رو داره توی سنت خودش می‌گه گزارش‌های مرتب و روشنی به زبان انگلیسی البته ولی وجود داره انگلیسی بودنش جالبه دیگه


audio: b436VHEvFoo_0087.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
می‌گه من قبل از این‌که بیام ایران تو آمریکا یه کمی پرس‌وجو کردم تحقیق کردم یه اطلاعاتی جمع کردم که آماده باشم بعد گفتم برم ایران دیگه حالا اصل قصه رو اونجا در بیارم آمار دقیق و جامع‌تر رو اونجا بگیرم آمدم ایران دیدم وزیر مالیه ایران چیزی پیش از اونی که من اون سر دنیا جمع کرده بودم نمی‌دونه یا حالا می‌دونه و اطلاعاتی داره و نمی‌ده به من که من واقعا نمی‌دونم دیگه کدومش بدتره ولی می‌گه من اون چیزی که تو آمریکا جمع کرده بودم عملا اومدم دیدم اینجا تو ایران هم


audio: b436VHEvFoo_0088.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
کسی آمار و اطلاعات بهتر از این به من نمی‌ده یه فرق بزرگی ولی داره دوره میلسپو با شروع دوره شوستر و اونم دولت مرکزیه الان دولت مرکزی هست و نیروی نظامی هم داره رضاخان که وزیر جنگه می‌گه من کمک می‌کنم نیروی نظامی بیاد کمک سیستم مالی می‌پذیره که کار کنه با میلسپو دوره‌ای هم هست که رضاخان داره قدرت می‌گیره تو همون دوره اولش میلسپو هم رضاشاه رو در وزارت جنگ می‌بینه هم در نخست‌وزیری می‌بینه


audio: b436VHEvFoo_0089.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
هم نهایتا رضاشاهی یعنی نهایتا در پادشاهی هم می‌بینه هر سه تای اینا رو می‌بینه دوره‌ی تموم کردن این ملو‌ک‌الطوایفی و ایجاد قدرت متمرکز اول در شمال غرب و بعد در خوزستان و در جنوب غرب و نهایتا هم عشایر بختیاری و قشقایی و ترکمن همه اینا رو جمع کردن رو می‌بینه می‌بینه که ملیت ایرانی داره درست می‌شه خیلی هم مثبته به این کارای رضاشاه تو اون دوره اول ماموریتش که این محافظه‌کار نیست مثل سیاسی‌کارهای ایرانی نیست


audio: b436VHEvFoo_0090.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
کار اساسی می‌کنه ارتش هم باهاشه تو مردم هم محبوبه اما یه چیزای دیگه‌ای هم می‌گه مخصوصا هرچی قدرت رضاشاه بیشتر می‌شه یه خرده مشکلات هم می‌آن رو به‌خاطر این‌که یکی از جاهایی که اعمال قدرت می‌خواد بکنه رضاشاه همین وایستادن جلوی میلسپوئه و هرچی بالاتر می‌ره کمتر می‌خواد که قدرت رو با کس دیگری تقسیم بکنه اونم با یه خارجی از همون زمان وزارت جنگ


audio: b436VHEvFoo_0091.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
یک سری ادارات خوش‌درآمد رو از مالیه درآورده بود رضاشاه برده بود تو وزارت جنگ یعنی هنوز شاه نیست حتی نخست‌وزیر هم نیست ولی یه سری اداره‌هایی که درآمدشون خوبه اینا رو برده تو وزارت جنگ که درآمدشون مستقیم بره تو وزارت جنگ چرا؟ چون پول برای وزارت جنگ لازم داره داره با نردبان ارتش در ساختار سیاست ایران می‌ره بالا و این نردبون برای این‌که کار کنه باید توش خرج بکنه پول لازم داره


audio: b436VHEvFoo_0092.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
و از اون طرف با قدرت گرفتن ارتش دولت قدرتمند می‌شه و می‌تونه کار بکنه پس این برای اون کسی که در راس خزانه نشسته هم خوبه یه جاهایی منافعش با میلسپو هم‌را‌ستاست از انضباط مالی نفع می‌بره یه جاهایی هم نیست و هرچی بالاتر می‌ره کمتر هم‌راستاست از وقتی نخست‌وزیر می‌شه حالا دیگه مسئولیتش خیلی فراتر از تامین امنیت و وزارت جنگه اینجا رفتاراش شبیه‌تر می‌شه به دولت‌های دیگری که


audio: b436VHEvFoo_0093.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
خیلی دیگه از انضباط مالی استقبال نمی‌کنن کسی که مامور خزانه‌ست رئیس خزانه‌دار کله یه سری کارای اساسی باید انجام بده که اینا باعث نارضایتی خواهد شد بین مردم و برای همین ترجیح می‌ده کسی که صاحب قدرته که این کار رو نکنن رضاشاه هم به همین مسیر می‌ره ازش حمایت نکنه میلسپو می‌خواد کارایی بکنه که نارضایتی درست می‌کنه ضمن این‌که حالا اخلاق تندی هم داشته انگار اینطوری که ایرج‌میرزا بهش ناسزا هم می‌گه


audio: b436VHEvFoo_0094.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
و بعد هم رضاشاه الان دیگه رفته در راس قدرت و اولویتش تغییر کرده و اینا منتها نه اونقدری که بزنه زیر میز همچنان همکاری می‌کنه ولی نه مثل قبل همکاریاش کجاست؟ توی سه تا کار مهم مالیات قند و شکر و مالیات کبریت بسیار همکاری جالبی دارن مالیات قند و شکر خیلی طرح مهمی بود چون با 5 میلیون تومنی که اونجا جمع شد تونستن راه‌آهن سراسری رو بسازن


audio: b436VHEvFoo_0096.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
مالیات کبریت هم مهم بود 200 هزار تومان بود که قرار بود بره توی بهداشت و درمان اون کارای بزرگ و مهمی که می‌گیم زمان رضا‌شاه انجام شد مثل راه‌آهن


audio: b436VHEvFoo_0097.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
اینا پول لازم داشت توی ویدیوی رضاشاه هم گفتم مذاکرات مجلس مشروطه پره از بحث درباره راه‌آهن بحث بود ایده بود ولی نمی‌تونستن اجرا کنن یه دلیلش این بود که نمی‌تونستن به تصمیم واحد برسن این یه طرف دلیل دیگه هم داشت این‌که راه‌آهن درست کردن پول می‌خواد و پول از کجا بیاره؟ یا باید امتیازنامه می‌فروختن سرمایه‌گذار خارجی می‌گرفتن پول خارجی می‌آوردن که سرنوشتش رو دیدیم زمان قاجار و اینا یا باید مالیات می‌گرفتن


audio: b436VHEvFoo_0099.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
حکومت باید یه قدرتی داشته باشه که یه سیستمی داشته باشه که بتونه مالیات بگیره و بتونه منظم و کارآمد هزینه‌ش بکنه اینجاست که معلوم می‌شه که چه پیچ و مهره‌هایی با همدیگه کار کردن که بتونن اون موقع راه‌آهن رو بسازن اون ثبات و نظم و امنیتی که رضاخان آورد چطوری در ترکیب با نظم مالی زمان میلسپو نهایتا اجرای پروژه‌ای مثل راه‌آهن رو ممکن کرد


audio: b436VHEvFoo_0100.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
این تصویرمون رو یه مقداری کامل‌تر می‌کنه باز البته اگه تصویر می‌خوایم از اینم کامل‌تر بشه باید اون طرفش رو هم ببینیم و اون طرفش چیه؟ اینه که دولت دولت پرخرجی شده بود بروکراسیش سنگین بود هزینه‌های نظامیش هم بالا بود عملا اینا همه درآمد نفت رو داشت می‌بلعید چون ایران شروع کرده بود اون موقع درآمد نفت داشتن ولی این پول نمی‌تونست بیاد صرف توسعه بشه


audio: b436VHEvFoo_0101.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
باید می‌رفت به اون خرج‌ها چیزی که شاید بی‌شباهت به دوره‌های دیگری از تاریخ معاصر ما هم نباشه اینجا داریم صحبت 1928 می‌کنیم 1307 که پولی دیگه برای این پروژه‌های توسعه نمی‌موند این بود که دولت آمد و مالیات قند و شکر رو آورد آمد و انحصار تجارت توتون و تنباکو و کم‌کم کلی چیزهای دیگه رو گرفت و اینطوری قدرت دولت زیاد شد توسعه در ایران دولتی شروع شد و این انحصارها رو گرفتن


audio: b436VHEvFoo_0102.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
اون موقع نارضایتی خیلی محسوسی ایجاد نکرد زیر سایه قدرت رضاشاهی اما نارضایانی درست کرد در بازار مثلا که این ناراضی‌ها همونایی‌ان که بعدا نزدیک شدن به یه گروه دیگری از ناراضی‌های اون موقع یعنی آخوندها


audio: b436VHEvFoo_0103.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
و اثرشون رو نیم‌قرن بعد در تاریخ ایران دیدیم دیگه در مجموع دوره پنج ساله میلسپو دوره اولش دوره موفقیه اصلاحاتی رو شروع می‌کنه که اوایلش حمایت قدرتمندترین آدم اون روز ایران رو هم داره ولی بعد که رضاخان رضاشاه می‌شه با میلسپو هم به مشکل می‌خوره


audio: b436VHEvFoo_0104.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
نمی‌خواد همون اول کار هم خیلی واضح هم هست دیگه رضاشاه نمی‌خواد قدرتش رو اختیار امور مالی رو بده دست یکی دیگه کنترل تام و تمام رو خودش می‌خواد می‌خواد اونطوری که می‌خواد بتونه هزینه کنه و این با سیستمی که میلسپو داره جور درنمی‌آد حالا شاکی و ناراضی هم زیاد داره اون موقع طبعا بعد از 5 سال کار کردن و نظم مالیاتی و انضباط و اینا آوردن و دیگه عذرش رو می‌خوان


audio: b436VHEvFoo_0105.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
خودش می‌گه بیگانه‌ستیزی شدید رضاشاه و این‌که از توانایی خودش هم دیگه خیلی زیادی مطمئن بود اینا باعث شد که عذر من رو بخواد و دوره اول میلسپو اینجا تمام می‌شه با یک کارنامه‌ای از اصلاحات مالیاتی و بودجه‌ای که در سایه قدرتی که دولت مرکزی پیدا کرده بود امکان‌پذیر شد اصل کاری که تونست بکنه این بود که سیستم مالیاتی رو یه کاری کرد بهتر کار کنه یک امیدی ولی بود که


audio: b436VHEvFoo_0106.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
ایشون بیاد مثلا یه زمینه‌ای بشه ایران بتونه از آمریکا وام بگیره اون خیلی پیش نرفت از جمله به‌خاطر این‌که اصلا آمریکا خیلی آمریکای انزواگرایی بود اون موقع در دوره‌ی بین دو جنگ یادمون باشه این آمریکاییه که خیلی فرق داره با آمریکای بعد از جنگ جهانی دوم آمریکایی که ما می‌شناسیم الان همه جای دنیا می‌خواد بره دخالت کنه با دعوت و بی‌دعوت و با دلیل و بی‌دلیل قبل از جنگ جهانی دوم اینطوری نیست اصلا اصرار اصرار که آقا پای منو نکشین وسط


audio: b436VHEvFoo_0107.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
من نمی‌خوام اینجا بیام این اروپا نمی‌خوام بیام اینور من می‌خوام تجارت بکنم واسه خودم هرجایی می‌رم ضمن این‌که اصلا دیگه سال‌های آخر رضاشاه یه دوره‌ایه انگار روابط با آمریکا قطع شده بود رسانه‌های آمریکایی یه چیزایی نوشته بودن رضاشاه که بسیار هم حساس بود به این چیزا نپسندیده بود ایران رابطه‌ش با آمریکا قطع شده بود همون‌طوری که رابطه‌ش با فرانسه هم سر یه موضوع مشابهی قطع شده بود تو داستان هویدا تعریف کردیم دیگه کاریکاتورش رو جایی کشیده بودن و چی بود و اینا رابطه با فرانسه هم قطع شده بود اینا دیگه سال‌هاییه که


audio: b436VHEvFoo_0111.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
بی‌دلیل نیست که جانشین میلسپو هم در ایران یک آلمانی بود که بعدا بانک ملی رو درست کرد و بعدا هم به اتهام اختلاس اگه اشتباه نکنم برکنار شد گذشت و گذشت ولی جنگ جهانی دوم شد ایران اشغال شد در شهریور بیست رضاشاه هم عزل شد و تبعید شد


audio: b436VHEvFoo_0113.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
و دوباره آقا یکی رو بیاریم که بالاخره دانش روز داشته باشه و بلد باشه و اینا بتونه این وضع مالی ما رو یک سروسامانی بده کی بیاد؟ دوباره گفتن همون آرتور میلسپو که اون دفعه اومد پنج سال کار کرد رفت


audio: b436VHEvFoo_0115.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
و بعد از رضاشاه برگشت یعنی ایران قبل رضاشاه رو دید حالا آمده بود ایرانی رو که رضاشاه تو این 15 سال ساخته ببینه ایرانی که البته اون موقع در اشغاله دچار انواع کمبود و ویرانی


audio: b436VHEvFoo_0116.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
و طبق هشداری که وزارت خارجه آمریکا به میلسپو می‌ده در آستانه فروپاشی و نکته جالب این‌که این بار هم کسی که میلسپو رو دعوت می‌کنه بیاد ایران قوام‌السلطنه‌ست


audio: b436VHEvFoo_0118.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
عمل‌گرای نیمه اول قرن بیستم ایران دعوت می‌کنه میلسپو که بیاد چیکار کنه؟ همون کار قبلی دیگه جمع‌آوری درآمد و نظارت بر هزینه بودجه دولت رو تدوین کنه روی پرداخت‌ها و تعهدات مالی نظارت کنه سازمان مالیه رو بازسازی کنه و بچرخونه یعنی 15 سال هم دوره رضاشاه طی شده همچنان مسئله ساماندهی مالیه ما توی ویدیویی که درباره مشروطه ساختیم که مشروطه‌خواه‌ها چی می‌خواستن گفتیم یه چیزی که می‌خواستن سامان دادن به مالیه بود مشروطه شد


audio: b436VHEvFoo_0119.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
شوستر آمد رفت 15 سال گذشت رضاشاه آمد رفت همچنان سامان نداشتن مالیه از بزرگترین مشکلات کشوره همچنان آمار و ارقام درستی از بدهی دولت و وضع مالی کسی نداره پنج سال هم هست کشور در تورم سنگینه قیمت‌ها مدام افزایشیه فقر گسترده‌ست نابرابری مشهوده و البته داریم درباره دوره رکود هم حرف می‌زنیم رکود بزرگ در دنیا داریم حرف می‌زنیم


audio: b436VHEvFoo_0120.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
یعنی کلا اقتصاد دنیا داره سال‌های مهیبی رو تجربه می‌کنه در ایران هم تورم سنگینی داریم و همراه با تورم عوارض اجتماعیش ناامیدی، بی‌اعتمادی نادرستی کارمندا یعنی دزدی و دولتی که به اندازه 90 درصد بودجه‌اش کسری سالیانه داره یعنی نیاز به درآمدهای جدید داره و یکی رو می‌خواد که کمکش کنه سیستم مالیاتی رو بهبود بده و از اون طرف کمک مالی هم لازم داره پول می‌خواد


audio: b436VHEvFoo_0121.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
و در دنیای بعد از جنگ دوم دیگه از تنها کسی که می‌شه امید پول و کمک داشت آمریکاست دیگه کس دیگری پولی نداره اینه که دوباره می‌رن سراغ مستشار آمریکایی دوباره میلسپو باز هم مثل زمان شوستر و دوره قبلی خودش با اختیاراتی بسیار زیاد


audio: b436VHEvFoo_0122.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
بیشتر و موثرتر از مجلس و حتی شاید دولت می‌آد که بتونه نظارت کنه روی قراردادهای بین‌المللی خودش کارمند بیاره خودش اخراج کنه خودش ساختار بچینه قوانین مالی رو می‌گن حتما باید امضا کنه و همیشه هم وقتی اوضاع خیلی خرابه و قدرت مرکزی نیست می‌رن سراغ مستشار قدرت مرکزی مستحکم اجازه نمی‌ده یکی از خارج بیاد انقدر قدرت داشته باشه و وقتی قدرت قوی می‌شه دیر یا زود منافع‌شون در مقابل این قرار می‌گیره


audio: b436VHEvFoo_0123.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
و نظم مالی رو هم نمی‌پذیرن و مستشار باید بره همه‌ش تکرار می‌شه این داستان این دفعه هم که می‌آد همینه 1321ئه رضاشاه رفته محمدرضاشاه آمده جاش هنوز سفت نیست دولت نمی‌تونه کالاهای ضروری توزیع کنه احتکار می‌کنن غلات رو قیمت رو ببرن بالا هزینه‌های دولت بالاست حقوق کارمندها رو نمی‌تونه بده و این رو می‌آرن می‌گن آقا وام هم از آمریکا بگیر توزیع رو اصلاح کن و قیمت‌ها رو کنترل کن و اینا در کشور اشغال شده


audio: b436VHEvFoo_0124.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
و در دنیایی که یک تغییر مهمی کرده هم دنیا هم ایران نسبت به دفعه‌های قبل الان دوره‌ایه که افکار ملی‌گرایانه در جهان قدرت گرفته موج انقلاب روسیه و شوروی و اینا هم به ایران رسیده اونم سروصدا کرده و یه سری حرف هست که آقا اصلا مستشار خارجی برای چی؟ کسی که آشنا نیست با منطقه کسی که با دغدغه‌های ما آشنا نیست نسخه‌های اونا اینجا جواب نمی‌ده اینا حرفای یه خرده تازه‌ایه نه که قبلا اصلا نبوده


audio: b436VHEvFoo_0125.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
ولی الان با صدای بلندتری می‌آد یا مثلا می‌گن که اینا می‌آن دولت رو بزرگ می‌کنن اینا می‌آن مترجم می‌خوان اینا نیرو می‌آرن بروکراسی زیاد می‌شه سنگین می‌شه حالا شوروی هم راضی نیست از ماجرا از این‌که ایران مستشار آمریکایی بیاره بکنه خزانه‌دار کل جنگ سرد هنوز شروع نشده ولی رقابت هست و شوروی هم بالاخره ایران رو اولش در اشغال داره روزنامه‌های اون موقع رو نگاه می‌کنیم می‌بینیم که مخالفت با میلسپو هست


audio: b436VHEvFoo_0126.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
که این دیکتاتور اقتصادی و سیاسیه حزب توده اولش می‌گفت تراکم کار آقای میلسپو زیاده و محتکرین کارشکنی می‌کنن و ایشون موفق نمی‌شن از اونور اونایی که باهاش موافقن مثلا توشون آدمای خیلی خوش‌نامی هم نه که آدم خوش‌نام توشون نیست ولی آدمای غیرخوش‌نام توشون هست مثل سیدضیاء طباطبایی که اون موقع نماینده مجلسه


audio: b436VHEvFoo_0128.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
و مخالفینش مثلا توش یکی مثل مصدق هست مصدق رفت گفتش که اشکال نداره که متخصص از خارج بیاد ولی امور مالی رو ایرانی داریم که انجام بده اگه قراره که ما برای این روسای دولت‌مون آمریکایی داشته باشیم چه نیازی هست که ایرانی‌ها برن درس بخونن؟ مخالفت باهاش از همون اول زیاده و این بار مخالفت از جاهای متفاوتی داره می‌آد بی‌دلیل شاید نیست یعنی اینا بی‌ربط هم نیست به این‌که دوره دوم میلسپو انقدر کوتاه می‌شه کلا دو سال می‌مونه


audio: b436VHEvFoo_0129.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
عموما هم می‌گن دوره دومش موفق نیست عجیب هم شاید نباشه این دو سال هفت تا وزیر مالیه بالا سرش می‌آن چهار بار فقط نخست‌وزیر عوض می‌شه اصلا ثباتی نیست خودش می‌گه کسی که نخست‌وزیر می‌شه راه برنده شدنش اینه که کار خاصی نکنه که کسی برنجه کسی اذیت بشه در عمل معنیش این می‌شه که کار خاصی نکنه دیگه این خروجی سیستم استبدادیه دیدیم نمونه‌ش رو دیگه میلسپو هم از هر کدوم از ماموریت‌هاش یه کتاب نوشت یعنی دو تا کتاب نوشت


audio: b436VHEvFoo_0130.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
کتابش هم اتفاقا در آمریکا ناشری چاپ کرد که مدیرش مورگان شوستر بود هر دو هم بعد از چند دهه در ایران ترجمه شدن چاپ شدن من خیلی به این فکر می‌کنم به این‌که جالبه دیگه نه تنها تجربه مکتوبی از بروکرات‌های خیلی مهم ایرانی زیاد نداریم از این‌که چطوری کار می‌کردن و چیکار می‌کردن و اینا بلکه انگار تا مدت‌ها خیلی کنجکاو هم نبودیم ببینیم اینایی که غیرایرانی‌هایی که اومدن کار کردن نوشتن چی نوشتن این همه درباره رضاشاه و چیکار کرد و چیکار نکرد


audio: b436VHEvFoo_0131.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
حرف و بحث و یقه‌گیری و اینا هست بدون این‌که بسیاری از این یقه‌گیران رگ گردنی این گزارش‌های میلسپو رو دیده باشن حتی


audio: b436VHEvFoo_0132.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
من پیشنهاد می‌کنم حتما ببینینش می‌گم اینطوری نیست که بگیم گزارش جامعی‌ایه یا گزارش بی‌طرفانه‌ست ولی گزارش بی‌طرفانه جامع وجود نداره بی‌طرفی و جامعیت توی کل چیزاییه که آدم می‌خونه و می‌بینه دیگه اونجا و در یه سطح دیگری باید رعایت بشه من پیشنهاد می‌کنم این کتابا رو ببینین اگر خودش رو ندیدید پیشنهاد می‌کنم پادکست دغدغه ایران دو تا اپیزود داره سه تا چهار تا اپیزود داره اینا رو بررسی کرده خلاصه‌های مفیدی از اینا می‌ده اینا رو پیشنهاد می‌کنم ببینین


audio: b436VHEvFoo_0133.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
هم شوستر رو هم میلسپو رو پادکستش رو ساختن گزارشی که میلسپو از ایران بعد از دوره رضاشاه می‌ده خیلی نکات جالبی داره یه چیزایی رو می‌گه برگشته به همون وضع قبل می‌گه بودجه شهرداری‌ها و بودجه کشور و بودجه خصوصی اینا همه با هم قاطی شده عوارض راهداری رو می‌گه دوباره برگردوندن این یه چیزی بود مال قرون وسطی که دروازه شهرها واسه ورود عوارض می‌گرفتن که این اصلا یه چیزی بود مانع رشد تجارت بود یا هر کی جنس می‌خواست تو یه شهری ببره


audio: b436VHEvFoo_0134.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
اون شهره عوارض می‌گرفت میلسپو می‌گه من دوره اولی که اومده بودم این رو برداشته بودم اومدم دیدم این دوباره برگشته اومدم دیدم برای درمان خیلی هزینه کردن بیمارستان ساختن و اینا ولی روی بهداشت و پیشگیری و اینا کار نکردن کلا دیدم ساختمون خیلی دوست داشتن ساختمون ساختن ساختمون بورس، ساختمون اپرا برای کشوری که مثلا اپرا نداره اینا مشاهدات جالبی داره من جای دیگه ندیده بودم و اگه یادمون بیاد که برای چی عذرش رو خواسته بودن این تغییرات خیلی عجیب نیست


audio: b436VHEvFoo_0135.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
چون فارغ از این‌که داوری این آدم درسته یا نه کاری که این آدم قرار بود بکنه انضباط مالی بود انضباط بودجه‌ای بود و با اقتدار زیادی هم کار می‌کرد و طبیعی هم بود که یه کسی مثل رضاشاه نخواد قدرتش رو باهاش شریک بشه اونم با یه خارجی و اون بیاد دست و پاش رو تو کارای مالی ببنده و در نتیجه وقتی قدرتش زیاد می‌شه دیگه اینو ردش کنه و وقتی ردش می‌کنه چی می‌شه؟ دستش باز می‌شه اونطوری که دوست داره اداره بکنه مالی رو و طبیعتا اون مستشاره حداقل وقتی برمی‌گرده


audio: b436VHEvFoo_0136.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
می‌بینه چیزا اون‌طوریه که قرار نبود باشه دیگه یعنی قضاوتش یه مقدار هم از اینجا می‌آد حتی یه حرف خیلی جالبی می‌زنه این دیگه مربوط به کار خودش نیست ولی به عنوان یک مشاهده آدمی که قبلش رو دیده و بعدش رو هم دیده و نوشته برای منی که هیچ‌کدومش رو ندیدم خیلی جالب بود می‌گه بعد رضاشاه حجاب هم داره برمی‌گرده کم‌کم یا می‌گه در نتیجه اون دوره استبدادی و سرکوب یک بی‌اعتمادی و نفرتی در مردم نسبت به دولت پیدا شده


audio: b436VHEvFoo_0137.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
هم بی‌اعتمادن هم بسیار غیر مسئولن یعنی جامعه در خودش اختیار و آزادی ندیده در نتیجه احساس مسئولیتی هم نمی‌کنه رشوه گسترده‌ست می‌گه منی که اون موقع رو دیدم الان رو دیدم این خیلی فاسد‌تر از قبله می‌گه اداره مالیه تهران شده 34 تا واحد پخش شده تو 15 تا ساختمون پره کارمندایی که می‌گه هر کدوم سر یه گردنه‌ای نشستن که یه باجی بگیرن از کسی که گذرش به اونجا می‌افته


audio: b436VHEvFoo_0138.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
عجیب هم نیست تورم بالا معمولا فساد رو بیشتر می‌کنه و رسیدگی به فساد رو کم اثرتر می‌کنه خیلی حرفای جالبی توی گزارشش هست که هنوز برای ما آشنائن یعنی هنوز برای ما مسئله هستن از کیفیت نون، از وضع آرد


audio: b436VHEvFoo_0139.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
از این‌که سیستم حمل‌ونقل همیشه خب مشکل‌دار بوده زمینی، آبی، ریلی، جاده‌ای هنوز هم گرفتاریه اصلا این‌که قحطی توی ایران زیاد اتفاق می‌افتاده یه بخشش به‌خاطر همین مشکل حمل‌ونقل بوده همیشه باز تکرار بکنم روایت میلسپو روایت یک نفره یک نفر غیرایرانی یک نفر آمریکایی که نه بی‌طرفه نه بی‌غرضه نه حتی علوم سیاسی خونده نه علوم اجتماعی خونده ولی روایت مهمیه روایت کلی رو این روایت‌های تک‌تک می‌سازه


audio: b436VHEvFoo_0140.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
و جالبه که می‌گه در پایان دوره‌ای که تازه یکی از دوره‌های خوب و موفقه در تاریخ توسعه ایران یعنی ما الان که برمی‌گردیم اون 15 سال از 15 سال‌های خوب بوده در تاریخ توسعه می‌گه در پایان این دوره نشانه‌ای از تحول ساختاری که بخواد مثلا راه توسعه رو هموار کنه در ایران دیده نمی‌شه قدرت سلطنت مهار نشده بوده جامعه قدرتی نداشته مظاهر فناوری هم نتونستن تغییر ساختاری درست بکنن


audio: b436VHEvFoo_0141.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
کلی می‌گه قانون پیچیده جدید اومده توی کارگزینی ما رفتیم دیدیم 15 هزارتا پرونده هست رو هم منتظر رسیدگی به دست کارمندایی که حقوق‌شون هم با این تورم بی‌ارزش شده و به قول میلسپو یا باید بدزدن یا از گرسنگی بمیرن یعنی توان حکومت کردن و دستگاه بروکراسی کمتر و بیشتر همون وضع ناکارآمدیه که در پایان دوره قاجار بود و حکومت هم همچنان همون قدر کم‌ظرفیته


audio: b436VHEvFoo_0142.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
البته همون موقع دولت یه بروکرات‌هایی هستن توش که میلسپو باید با اونا هم زورآزمایی کنه با اونا هم باید رقابت کنه و برای اختیارات بجنگه اینم از پیچیدگی‌هاییه که دوره دوم ماموریتش داره و دوره اول نداشته


audio: b436VHEvFoo_0143.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
و در نتیجه همه اینا ماموریت دوم میلسپو ماموریت موفقی نیست کمک‌های مالی آمریکا هم نه زمانش نه مقدارش به انتظارات و نیازهای ایران نمی‌خوره


audio: b436VHEvFoo_0144.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
ضمن این‌که باهاش توقعات نظامی هم دارن دیگه داره می‌ره تو فضای جنگ سرد ایران به‌خاطر شوروی برای آمریکا مهمه این اصلا یه جور نگاه تازه‌ایه کم‌کم اون راه‌حلی که برای ایرانی‌ها روزبه‌روز آشکارتر می‌شه اینه که خب ما برای این‌که درآمدمون رو زیاد کنیم باید درآمدمون رو از نفت بیشتر کنیم باید نفت رو بریم به سمت ملی کردن این می‌شه شروع جون گرفتن جنبش ملی نفت نهضت ملی نفت از اواسط دهه 20 این صداها شنیده می‌شه


audio: b436VHEvFoo_0145.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
و از همون موقع هم خب می‌خوره به سد امپراتوری بریتانیا و حافظان منافعش در ایران که حالا داستانش بمونه برای جای دیگه اتفاقا حالا صحبت توقعات نظامی آمریکا شد یک آمریکایی دیگری که اون موقع می‌آد ایران آقای نورمن شوارتسکفه ایشون رو تو داستانش نمی‌ریم اصلا ولی اینم خیلی داستان جالبی داره ایشون ژنرال آمریکاییه که بعد از اشغال ایران می‌آد مامور می‌شه ژاندارمری ایران رو سامانی بهش بده آدم مهمی هم هست فراماسون بوده


audio: b436VHEvFoo_0146.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
معروفه، معروف بودنش به‌خاطر اینه که تو پرونده آدم‌ربایی پسر نوزاد چارلز لیندبرگ اولین خلبانی که نیویورک تا پاریس رو یه سره تنهایی پریده بود بچه‌ش دزدیده شده بود این تو پرونده اوشون کار کرده بود


audio: b436VHEvFoo_0147.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
رو اون پرونده کار کرده بود منظورم اینه یه خرده پیچیده شد ولی لایو اول سال رو دیده باشین من یه رمان پیشنهاد کردم اون رمانه بر اساس داستان نه این ژنراله بلکه اون آقا خلبانه بود اسم این نورمن شوارتسکف اگر باز براتون آشناست و داستان این خلبانه رو نمی‌دونستین شاید به این خاطر باشه که پسر ایشون هم به همین اسم اینم نظامی شد اوج دوران کاریش این بود که فرمانده نیروهای آمریکایی شد در حمله به عراق در جنگ اول خلیج فارس اگه اشتباه نکنم


