# audio_chunks

audio: 2XWMqAc3ry4_0002.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
اتم‌ها هم خودشون از ذرات زیراتمی مثل الکترون و پروتون و نوترون ساخته شدن، باز پروتون و نوترون، خودشون از ذرات دیگه‌ای به نام کوارک تشکیل شدن. خب تهش چی؟ ماهیت واقعی کوارک چیه؟ وقتی که خیلی زوم کنیم روی اجزای سازنده‌ی این دنیا، ته تهش به چی می‌رسیم. یکی از نظریات جالبی که برای این قضیه وجود داره، نظریه‌ی ریسمانه که حرف کلیش اینه که


audio: 2XWMqAc3ry4_0003.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
همه چیز توی دنیای ما از ریسمان‌های خیلی خیلی کوچیکی از جنس انرژی به وجود اومده. تو این ویدیو اول یه نگاهی میندازیم به اینکه اصلا چی شد که یه همچین نظریه‌ی عجیبی به وجود اومد، بعدش بررسی می‌کنیم که این نظریه حرفش چیه، دنیای ما رو چطور توصیف می‌کنه، بعدشم میریم سراغ ایرادات این نظریه. تا آخر این ویدیو با من باشید.


audio: 2XWMqAc3ry4_0004.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
زمانی که اتم رو کشف کردیم فکر می‌کردیم این دیگه بنیادی‌ترین جز جهانه. اما همونطور که توی ویدیو داستان اتم توضیح دادم، کم‌کم فهمیدیم که خود اتم هم از ذرات کوچیکتری تشکیل شده. باز همینطور که زمان گذشت، متوجه شدیم همین ذرات هم بعضیاشون از ذرات کوچیکتری تشکیل شدن، مثلا پروتون‌ها و نوترون‌ها که هسته‌ی اتم رو می‌سازن، خودشون از ذرات کوچیکتری به نام کوارک تشکیل شدن.


audio: 2XWMqAc3ry4_0005.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
این ذراتی که دیگه قابل‌تقسیم به ذرات کوچیکتر نبودن، معروفن به ذرات بنیادی . برای اینکه ما بتونیم یه جسمی رو ببینیم، باید نور محیط به اون جسم برخورد کنه، بعدش از اونجا بازتاب بشه و وارد چشم ما بشه. ذرات بنیادی به حدی ریزن که چنین اتفاقی نمی‌تونه براشون بیفته، مثل اینه که اینقدر ریزن که نور نمی‌تونه بهشون برخورد کنه و بازتاب بشه. یعنی عملا برای ما غیرقابل دیدن هستن.


audio: 2XWMqAc3ry4_0006.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
برای اینکه بتونیم با این ذرات فوق‌العاده ریز بهتر کنار بیاییم و بتونیم تعاملاتشون رو با ذرات دیگه بررسی کنیم، اومدیم یه روش جالبی ابداع کردیم. به صورت یه نقطه توی فضا در نظر گرفتیمشون، یعنی دیگه کاری با این نداریم که چه قطری دارن یا چه شکلی‌ان. مثلا الکترون رو به صورت یه نقطه‌ی تک درنظر گرفتیم که یه جرم مشخصی داره، یه مقدار مشخصی بار الکتریکی داره، با ویژگی‌های دیگه‌ش.


audio: 2XWMqAc3ry4_0007.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
همین مدلسازی، که معروفه به ذرات نقطه‌ای ، کمک زیادی بهمون کرد، باعث شد ارتباطات بین این ذرات بنیادی و ویژگی‌هاشونو خیلی بهتر بشناسیم و اندازه‌گیری کنیم. در نهایت یه نظریه‌ی عالی به دست آوردیم به نام مدل استاندارد ، که انواع ذرات بنیادی رو با خواصشون توصیف می‌کنه، نیروهای بنیادی طبیعت هم توضیح میده مثل نیروهای هسته‌ای قوی و ضعیف و نیروی الکترومغناطیس.


audio: 2XWMqAc3ry4_0008.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
تو این مدل، غیر از ذراتی که ماده رو می‌سازن، یه سری ذرات هم وجود دارن که برای تبادل انرژی استفاده میشن، که بهشون میگن ذرات حامل نیرو. یعنی مثلا نیروی هسته‌ای قوی توسط ذراتی به نام گلوئون حمل میشه، یا نیروی هسته‌ای ضعیف توسط ذراتی به نام بوزون حمل میشه. در مورد این سه‌تا نیروی بنیادی یعنی هسته‌ای قوی و هسته‌ای ضعیف و الکترومغناطیس


audio: 2XWMqAc3ry4_0009.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
مشکلی نبود، اما نیروی چهارم یعنی گرانش، یه مقداری سر ناسازگاری داشت. همونطور که توی ویدیوهای قبلی گفتم، نظریه‌ی نسبیت عام اینشتین گرانش رو به صورت خمیدگی‌های فضازمان توصیف می‌کنه. یعنی تو این نظریه، اگه جهان رو به صورت یه صحنه‌ی نمایش فرض کنیم، ذرات بنیادی بازیگرهای این نمایشن، اما گرانش، خود صحنه‌ی نمایشه.


audio: 2XWMqAc3ry4_0010.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
دانشمندا سعی کردن با معرفی یه ذره‌ی بنیادی جدید به نام گراویتون  که ذره‌ی حامل نیروی گرانش هست، این مشکل رو حل کنن. گراویتون هنوز آشکارسازی نشده، یعنی وجودش هنوز اثبات نشده. اما اگه وجود داشته باشه، می‌تونه یه پلی باشه بین کوانتوم و نسبیت، یعنی دو تا ستون فیزیک که اولی به بخش‌های خیلی ریز از جهان ما می‌پردازه، مثل اتم و ذرات داخلش، دومی، یعنی نسبیت،


audio: 2XWMqAc3ry4_0011.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
به قسمت‌های بزرگ جهان ما می‌پردازه مثل ستاره‌ها و کهکشان‌ها. یه نظریه به نام نظریه‌ی همه‌چیز  وجود داره که هدفش اینه که کوانتوم و نسبیت عام رو با هم ترکیب کنه و به یه نظریه‌ی واحدی برسه که برای همه‌چیز جوابگو باشه. یکی دیگه از اصلی‌ترین اهدافش هم اینه که هر چهارتا نیروی بنیادی طبیعت رو بتونه ادغام بکنه توی یه نیروی واحد. با وجود تلاش‌های زیادی که انجام شده هنوز این اتفاق نیفتاده یعنی هنوز


audio: 2XWMqAc3ry4_0012.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
یکی از اصلی‌ترین چالش‌های دنیای فیزیک، از بین بردن ناسازگاری بین نسبیت و کوانتومه. نظریه‌ی مدل استاندارد که درباره‌ش صحبت کردیم، تا حدودی تونسته تو این زمینه موفق باشه، اما نه کامل، برای همین معروفه به نظریه‌ی تقریبا همه‌چیز .


audio: 2XWMqAc3ry4_0013.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
خب پس با اینکه ذرات بنیادی واقعا نقطه نیستن، اما وقتی که به صورت نقطه مدلسازیشون کردیم خیلی از مشکلات حل شد و پیشرفت‌های خوبی داشتیم. اما هنوزم مسایل حل نشده‌ی زیادی باقی موند، مثل همین بحث توضیح نیروی گرانش تو فیزیک کوانتوم. اینجا باز دانشمندا یه خلاقیت دیگه نشون دادن. به جای نقطه اومدن از یه چیزی استفاده کردن که یه درجه پیچیده‌تره، یعنی خط، یا همون ریسمان. نظریه‌ی ریسمان متولد شد،


audio: 2XWMqAc3ry4_0014.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
یکی از پیچیده‌ترین نظریاتی که تا حالا به ذهن ما رسیده. حرف اصلی این نظریه اینه که ریسمان‌های خیلی خیلی ریزی از جنس انرژی وجود دارن که به شکل‌های مختلفی می‌تونن ارتعاش داشته باشن. این ریسمان‌ها یک‌بعدی‌ان یعنی فقط طول دارن، هیچ ضخامتی ندارن. هر شکلی از ارتعاش اینا، باعث ایجاد یه نوع از ذرات بنیادی میشه. مثلا یه سیم گیتار رو در نظر بگیرید.


audio: 2XWMqAc3ry4_0015.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
وقتی که این سیم با فرکانس‌های مختلفی مرتعش میشه صداهای متفاوتی تولید می‌کنه. نظریه‌ی ریسمان میگه که وقتی خیلی زوم کنیم روی اجزای سازنده‌ی جهان، در نهایت به تارهای لرزانی از جنس انرژی می‌رسیم که شکل ارتعاششون باعث میشه ذرات بنیادی خاصی رو به وجود بیارن. مثلا الکترون به صورت یه ریسمانی در نظر گرفته میشه که به شکل خاصی ارتعاش می‌کنه،


audio: 2XWMqAc3ry4_0016.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
یا کوارک یه ریسمان دیگه‌س که ارتعاشش با ارتعاش ریسمان الکترون فرق می‌کنه. برای جاذبه هم توضیحاتی ارائه می‌کرد، برای همین نظریه‌ی ریسمان به عنوان یه کاندید قوی برای گرانش کوانتومی اعلام شد، یعنی توضیح نیروی گرانش تو فیزیک کوانتوم. از چالش‌هایی که سر راهش بود، یکیش این بود که از نظر محاسبات ریاضی، برای اینکه این نظریه بتونه درست کار کنه، نیاز به ابعادی بیشتر از این سه تا بعد فضایی ما داشت.


audio: 2XWMqAc3ry4_0017.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
به طور دقیق‌تر، به ده تا بعد نیاز داشت. اما این ابعاد اضافی کجا بودن، ما که غیر از این فضای سه‌بعدی، بعد بیشتری ندیدیم تا حالا. جوابی که براش ارائه شده اینه که این ابعاد اضافی، خیلی خیلی کوچیک و فشرده‌ان. منظور از فشرده بودن یه بعد، اینه که وقتی که داخل اون بعد به اندازه‌ی کافی جلو برید برمی‌گردید به همون جای اول. کوچیک بودن هم یعنی برای اینکه به جای اول برگردید مسافت زیادی لازم نیست طی بشه.


audio: 2XWMqAc3ry4_0018.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
مثالی که خیلی از منابع برای درک بهتر این موضوع می‌زنن، اینه که یه مورچه رو تصور کنیم که داره روی یه طناب راه میره که از دو طرف نامحدوده. مورچه همینطور که در طول طناب حرکت می‌کنه و جلو میره، می‌تونه حرکت عرضی هم داشته باشه، یعنی دور طناب هم می‌تونه بچرخه. وقتی که یه دور کامل دور طناب می‌چرخه، باز برمی‌گرده به همون موقعیت اولش،


audio: 2XWMqAc3ry4_0019.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
پس این بعد عرضی طناب یه بعد فشرده و کوچیکه مثل همون بعدهای اضافی که نظریه‌ی ریسمان توصیف می‌کنه. اما این اتفاق در مورد بعد طولی طناب نمیفته چون مورچه هرچقدر که جلو بره به جای اولش برنمی‌گرده. شبیه همین سه تا بعد فضایی خودمون که می‌شناسیم. کوچیک بودن اون بعد عرضی طناب، باعث شده که این بعد برای یه چیز کوچیکی مثل مورچه قابل درک باشه اما برای ما انسان‌ها


audio: 2XWMqAc3ry4_0020.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
اینطور نیست، ما از فاصله‌ی دور، فقط طول طناب رو می‌بینیم. به خاطر همینه که اون ابعاد اضافی فشرده و کوچیک، برای ریسمان‌ها وجود داره اما ما حسش نمی‌کنیم. خلاصه اینکه این نظریه‌ی ریسمان تلاش زیادی کرد که سوالات بزرگ فیزیک رو جواب بده اما جواب دادن به هر سوال باعث میشد سوالات و مشکلات جدیدی به وجود بیاد. البته نظریه‌ی ریسمان هم یه شکل واحدی نداره، دو تا نوع اصلی داره به نام


audio: 2XWMqAc3ry4_0021.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
نظریه‌ی ریسمان بوزونی . نظریه‌ی ابرریسمان باز خودش پنج تا نوع مختلف داره. به خاطر اینکه توصیف دقیق این‌ها خیلی پیچیده و ریاضیاتیه دیگه وارد جزییاتش نمیشم. پیشرفت نظریه‌ی ریسمان ادامه داشت تا اینکه سال 1995 یه فیزیکدان آمریکایی به نام ادوارد ویتن اعلام کرد که انواع مختلف نظریه‌ی ریسمان، در واقع می‌تونن جنبه‌های مختلف یه نظریه‌ی واحد باشن.


audio: 2XWMqAc3ry4_0023.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
این هم باز مخالف‌ها و موافق‌های خودشو داره و هنوز به صورت کامل فرمول‌بندی نشده. یکی از بزرگترین دانشمندانی که طرفدار نظریه‌ی ام بود، استفن هاوکینگ بود که نظرش این بود که این می‌تونه بهترین شانس ما برای رسیدن به نظریه‌ی همه‌چیز باشه. حالا بریم ببینیم نظریه‌ی ریسمان چه مشکلاتی داره. اولین مشکلش اینه که فقط یه تئوریه که از نظر ریاضیاتی قویه،


audio: 2XWMqAc3ry4_0024.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
ولی هیچ اثبات آزمایشگاهی براش نیست، هیچ مشاهده‌ای انجام نشده که کاملا تاییدش کنه. برای همین از نظر بعضی از دانشمندا اصلا یه نظریه‌ی علمی حساب نمیشه. هرچند بعضیای دیگه معتقدن که همین پشتوانه‌ی قوی ریاضیاتی که داره می‌تونه به ما کمک کنه تا به نظریه‌ی همه‌چیز برسیم. مشکل بعدیش اینه که هنوز هیچ توضیح کاملی برای ماده‌ی تاریک و انرژی تاریک نداده. هرچند خود وجود ماده و انرژی تاریک هنوز جای سوال داره.


audio: 2XWMqAc3ry4_0025.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
احتمالا هنوز باید چندین سال دیگه صبر کنیم تا ببینیم این نظریه کلا رد میشه یا اینکه همینطور کامل و کامل‌تر میشه تا اینکه بالاخره جواب ما رو میده. به نظرم دو تا از چیزایی که خیلی تو این قضیه تاثیر دارن، یکی کشفیات سرن هست که میتونه شناخت ما از ذرات بنیادی رو کامل‌تر کنه، یکی هم تلسکوپ جیمز وب که میتونه دانش ما از اون اتفاقاتی که لحظات اولیه‌ی پیدایش جهان افتاده رو بیشتر کنه.


audio: 2XWMqAc3ry4_0026.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
خلاصه‌ی تمام حرفایی که تو این ویدیو زده شده اینه که ذرات زیراتمی به خاطر اینکه خیلی خیلی ریز بودن، اندازه‌گیریشون به شدت سخت یا شایدم غیرممکن بود. دانشمندا اومدن این ذرات رو به صورت نقطه در نظر گرفتن که همین باعث شد پیشرفت خیلی زیادی تو شناخت این ذره‌ها داشته باشیم. اما این ذرات نقطه‌ای جواب مناسبی برای نیروی گرانش نداشتن برای همین دانشمندا این بار به‌جای نقطه، از خط استفاده کردن.


audio: 2XWMqAc3ry4_0027.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
اینجا نظریه‌ی ریسمان ارائه شد. انگار که دنیای ما با این همه پیچیدگیش، در نهایت از تارهای کوچیکی از جنس انرژی ساخته شده که ارتعاش می‌کنن و موسیقیش میشه ماده و انرژی و ستاره‌ها و کهکشان‌ها و من و شما. خارج از اینکه در آینده اثبات بشه یا نشه، خیلی ایده‌ی جالب و هیجان‌انگیزیه. این نظریه جواب خیلی از سوالات رو داد ولی باز پیچیدگی‌های زیادی به وجود اومد که هنوز جوابی براشون نداریم.


audio: 2XWMqAc3ry4_0028.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
اگه یه زمانی بتونیم نظریه‌ی نسبیت و با فیزیک کوانتوم ترکیب کنیم و و به نظریه‌ی همه‌چیز برسیم، جواب خیلی از سوالاتمونو می‌گیریم. این احتمالا بزرگترین انقلاب علمیه که در آینده اتفاق میفته. شما هم لطفا نظرات خودتونو توی کامنت‌ها بنویسید، لایک هم لطفا یادتون نره. یه نکته‌ای هم تا یادم نرفته بگم، اینکه میگم بدون ترس سوال بپرس، بعضی از دوستان فکر کردن که منظورم اینه که از من سوال بپرس،


audio: 2XWMqAc3ry4_0029.opus
source: youtube
source_id: 2XWMqAc3ry4
invalidation: VALID
text:
نه من می‌خوام بگم ذهن پرسشگر داشته باشید، هیچ چیزی رو بدون دلیل قبول نکنید. چون کاملا واضحه دیگه هیچکس نمی‌تونه بگه هر سوالی که دارید از من بپرسید، حتی بزرگترین دانشمندا هم نمی‌تونن همچنین ادعایی کنن، حالا من که دیگه اصلا چیزی بلد نیستم که بخوام همچین حرفی بزنم. پس تا ویدیوی بعدی یادت باشه که بدون هیچ ترسی، سوال بپرس!


audio: xTipE6WiY7M_0001.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
سلام، حدود سه ماه از آخرین ویدیویی که منتشر کردم می‌گذره، اما پیام‌هایی از شما گرفتم که باعث شد یه نظرسنجی تو یوتیوب و اینستاگرم بذارم، که بیشتر نظرها این بود که دوباره شروع کن اما محتوایی بساز که به درد اوضاع امروز بخوره. برای همین از این به بعد، غیر از اون بحث‌های مربوط به فیزیک و فضا، وارد یه سری مباحث جدید هم میشیم که با مسیر کلیمون بی‌ارتباط نیست.


audio: xTipE6WiY7M_0002.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
اولی رو می‌خوام با یه موضوع مهمی شروع کنم به نام مغالطه. یعنی روش‌هایی که باهاش میشه موقع بحث کردن، طرف مقابل رو به اشتباه انداخت. اگه این روش‌ها رو بلد باشیم، دیگه کسی نمی‌تونه به راحتی با استفاده از اینا فریبمون بده. اول یه کوچولو توضیح میدم که اصلا مغلطه چی هست، بعدش 5 تا نمونه‌ی مهمشو با هم بررسی می‌کنیم. اسپانسر این برنامه هم شرکت فیوتک تو جنوب کالیفرنیاست، که زمینه‌ی


audio: xTipE6WiY7M_0003.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
فعالیتش ابزارهای دقیق اندازه‌گیری و سنسورهای پیشرفته و رباتیکه. فیوتک تو پروژه‌های بزرگ ناسا، مثل شاتل فضایی دیسکاوری و مریخ‌نورد کیوریاسیتی نقش پررنگی داشته. برای اطلاعات بیشتر می‌تونید به سایتشون سر بزنید، یا لینکدین فیوتک رو دنبال کنید که تو بخش توضیحات همین ویدیو هست. مغالطه یا مغلطه یعنی به غلط انداختن، به اشتباه انداختن، برای یه چیزی دلیل غلط آوردن.


audio: xTipE6WiY7M_0004.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
مثلا یه نمونه از مغلطه اینه که بگیم چاقو باعث آسیب زدن به آدما میشه، پس دیگه نباید بسازیم. یعنی یه فرض اشتباه در نظر گرفتیم، که باعث شده به یه نتیجه‌ی اشتباه برسیم. چرا فرضمون اشتباه بوده؟ چون چیزی که باعث جنایت میشه خود چاقو نیست، اون آدمیه که چاقو رو دستش گرفته. اونه که تصمیم می‌گیره خوب ازش استفاده کنه یا بد.


audio: xTipE6WiY7M_0005.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
پس هروقت با یه دلیل اشتباه به یه نتیجه‌ی اشتباه برسیم، بهش میگن مغلطه. اما یه کلمه‌ی دیگه هم داریم به نام سفسطه، اون چیه. سفسطه تقریبا همون مغلطه‌ست، با این تفاوت که عمدا انجام میشه. یعنی من عمدا دلایل اشتباه میارم تا به اون نتیجه‌ای که تو ذهنمه برسم. مثلا من کلا از چاقو بدم میاد، برای همین میام موذیانه میگم


audio: xTipE6WiY7M_0006.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
چون چاقو باعث مرگ آدما میشه دیگه نباید بسازیم. اینجا من سفسطه کردم، مغلطه‌ی عمدی انجام دادم. حالا بریم چند نوع مغالطه‌ی معروف رو بررسی کنیم.


audio: xTipE6WiY7M_0008.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
شما به هم‌اتاقیت میگی چرا ظرف‌ها رو نشستی؟ اونم میگه پس خودت چی که خونه رو جارو نکردی. یعنی به جای اینکه دلیل کار اشتباه خودشو توضیح بده، میره سراغ اشتباه دیگران. این یه نوع مغلطه‌ی معروفه که بهش میگن پس‌چه‌ایسم.


audio: xTipE6WiY7M_0011.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
این روش، زمان جنگ سرد، تو شوروی خیلی پرطرفدار بوده. زمانی که از دولتی‌هاشون در مورد کشتن اعتراض‌کننده‌ها پرسیده میشد،


audio: xTipE6WiY7M_0014.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
تو کشور خودمون هم اگه دقت کنید می‌بینید به شدت پرکاربرده. بارها خودتون دیدید که وقتی از یه نفر در مورد مشکلی که وجود داره پرسیده میشه، به جای اینکه یه جواب قانع‌کننده بده، میره سراغ بقیه. مثلا میگه این مشکل تو همه کشورها هست، فلان کشور از ما هم بدتره. با این روش، از جواب دادن به اون سوال اصلی فرار می‌کنن.


audio: xTipE6WiY7M_0016.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
از زمان‌های قدیم، برای تمرین مبارزه، از آدمک‌هایی استفاده می‌کردن که با حصیر یا پوشال ساخته میشد. خاصیت این مرد پوشالی اینه که خیلی راحت‌تر میشه باهاش مبارزه کرد و شکستش داد. زمانی که شما یه ایده‌ی محکم و مناسبی دارید، مخالف شما میاد یه ورژن دیگه از ایده‌ی شما می‌سازه که یا خیلی ضعیف شده یا بیش از حد بزرگ‌نمایی شده. بعد به جای اینکه جواب حرف اصلی شما رو بده،


audio: xTipE6WiY7M_0017.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
میاد به این ورژن جدیدی که ازش ساخته حمله می‌کنه. یعنی به‌جای مبارزه با یه مرد واقعی، با یه مرد پوشالی می‌جنگه، تا توان شکست‌دادنشو داشته باشه. مثلا زن به شوهرش میگه دوست دارم امروز ناهار بریم بیرون. اما مرد میگه امروز سرم خیلی شلوغه نمی‌تونم بیام. زن در جوابش میگه که تو همیشه برای بیرون رفتن با من وقت نداری. اینجا زن از مغلطه‌ی مرد پوشالی استفاده کرده.


audio: xTipE6WiY7M_0018.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
چون شوهرش حرفش این بود که ، اما زن با بی‌انصافی این حرف رو تغییر داد به اینکه . اینجوری می‌تونه شکستش بده، چون اگه یه فقط یه روز باشه کاملا منطقیه، اما اگه کار همیشگیش باشه دیگه قابل دفاع نیست. یا مثلا یه نمونه‌ی دیگه‌ش این بحث لخت شدنه، که این روزا زیاد می‌شنویم. خواسته‌ی درست آدما رو تقلیل بده به یه چیزی مثل لخت شدن


audio: xTipE6WiY7M_0021.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
اجازه نمیدم بچه‌م پاشو از خونه بیرون بذاره، چون دوست بد پیدا می‌کنه، بعدش معتاد میشه، بعد برای اعتیادش دزدی می‌کنه، در نهایت هم میفته زندان.پس همون خونه بمون بهتره. این یه نمونه از مغالطه‌ی شیب لغزنده‌ست. آدمایی که از این مغلطه استفاده می‌کنن، هدفشون اینه که نشون بدن پذیرفتن یه موضوع بی‌خطر، باعث میشه که در آینده


audio: xTipE6WiY7M_0022.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
مجبور به پذیرفتن موضوعات بزرگتر و خطرناک‌تری بشیم. مثل یه آدمی که قدم اول رو می‌ذاره روی یه سطح لغزنده، بعدش همینطور به لغزیدن ادامه میده و دائما سرعت سقوطش بیشتر میشه.


audio: xTipE6WiY7M_0024.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
با سلف مختلط شروع میشه، اما کم‌کم میرسن به خوابگاه و استخر مختلط. تو ریاضی اگه یادتون باشه یه چیزی داشتیم به نام عبارت‌های شرطی.


audio: xTipE6WiY7M_0025.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
مثلا می‌گفتیم اگه رویداد a اتفاق بیفته، بعدش حتما b اتفاق میفته، بعد از b هم c اتفاق میفته، همینجور زنجیروار میره تا آخر.


audio: xTipE6WiY7M_0026.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
مغلطه‌ی شیب لغزنده هم در ظاهر شبیه همینه، اما اینطوری نیست که اگه بچه پاشو از خونه بیرون گذاشت، به طور صددرصد گیر یه دوست بد بیفته. یا نمیشه گفت به احتمال صددرصد معتاد میشه. ممکنه احتمالش مثلا ده درصد باشه. یا احتمال دزدی کردنش مثلا پنج درصد باشه. این قطعی نبودن هر مرحله، باعث میشه رسیدن به اون نقطه‌ی پایانی، احتمالش خیلی کوچیک بشه.


audio: xTipE6WiY7M_0028.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
اسم این مغلطه، از یه داستان خنده‌دار میاد در مورد یه تیرانداز، که چند تا تیر به یه دیوار شلیک می‌کنه، بعدش میره اونجایی که تیرهاش نزدیک به هم خورده، یه دونه سیبل می‌کشه. یعنی هدف تیراندازی رو بعدا بر اساس نتیجه‌ی شلیک‌هاش انتخاب می‌کنه. آدمایی که از این مغلطه استفاده می‌کنن، اول اون نتیجه‌ای که مدنظرشونه انتخاب می‌کنن، بعدش اون قسمتی از اطلاعات که با


audio: xTipE6WiY7M_0029.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
هدفشون هم‌خوانی داره جدا می‌کنن، بقیه رو دور می‌ریزن. مثلا وقتی می‌خواهیم زندگی یه آدم مهم رو بررسی کنیم، اگه فقط از موفقیت‌هاش صحبت کنیم و حرفی از شکست‌هاش نزنیم، مرتکب این مغلطه‌ی تیرانداز تگزاسی شدیم. بین افراد مسئول هم زیاد دیده میشه که چند تا از کارهای خوبشونو رو بولد می‌کنن، گنده می‌کنن، اما چیزی از اشتباهاتشون نمیگن. به صورت عمدی یا غیرعمدی مغلطه می‌کنن.


audio: xTipE6WiY7M_0031.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: INVALID_CHARS
text:
شماره پنج: مسئولیت اثبات: فرض کنید من میگم: "بیگ‌بنگ صددرصد اتفاق افتاده. هرکی قبول نداره ثابت کنه که اتفاق نیفتاده."


audio: xTipE6WiY7M_0032.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
اینجا من مغلطه کردم، چون مسئولیت اثبات، با اون کسیه که ادعا می‌کنه، نه اونی که مخالفه. اگه من ادعا می‌کنم بیگ‌بنگ اتفاق افتاده، خودم باید درست بودنشو اثبات کنم. .نه اینکه کسی که مخالفه، درست نبودنشو اثبات کنه. در مورد بحث اثبات وجود خدا هم خیلی وقتا این مغلطه اتفاق میفته. مثلا نفر اول خدا رو باور داره، اما نفر دوم باور نداره.


audio: xTipE6WiY7M_0033.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
دومی به اولی میگه تو که باور به خدا داری برای من اثبات کن که وجود داره. اما اولی بهش میگه تو اگه می‌تونی ثابت کن وجود نداره. که این دقیقا همون مغلطه‌ی مسئولیت اثباته. کسی که یه ادعایی می‌کنه مسئول اثبات اون ادعاست.


audio: xTipE6WiY7M_0034.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
اما به عنوان بخش انتهایی این ویدیو، یه نکته‌ی ظریفی وجود داره که در مورد مغالطه باید بدونیم. فرض کنید من مدیر فروشگاه اینترنتی شمام، کارم هم خیلی خوب انجام دادم. می‌خوام گزارش عملکردمو نشونتون بدم، اما از رو بی‌دقتی فقط اون مواردی که سود خوبی داشتید اعلام می‌کنم، ضررها رو یادم میره بگم. شما متوجه میشی که من دارم از اون مغلطه‌ی تیرانداز استفاده می‌کنم،


audio: xTipE6WiY7M_0035.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
فقط اون اطلاعاتی که به نفعمه نشونتون میدم. اگه به خاطر این مغلطه‌ی من، شما کل کارهای من رو زیر سوال ببری، خودت گرفتار یه نوع دیگه‌ای از مغالطه شدی، به نام مغالطه‌ی مغالطه. چون وقتی یه نفر موقع اثبات ادعاش دچار مغلطه میشه، نمیشه به این نتیجه رسید که اون ادعاش صددرصد غلطه.


audio: xTipE6WiY7M_0036.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
ممکنه درست باشه ممکنه نباشه.فعلا تو روش اثباتش شکست خورده. شاید از یه روش دیگه بتونه ادعاشو اثبات کنه، بدون اینکه دچار مغلطه بشه. پس در مورد مغلطه‌ها نباید خیلی زود قضاوت کنیم، باید صبر کنیم تا مطمئن بشیم.


audio: xTipE6WiY7M_0037.opus
source: youtube
source_id: xTipE6WiY7M
invalidation: VALID
text:
جالب اینجاست که هرچقدر آدم مغلطه‌های بیشتری یاد می‌گیره، بیشتر متوجه میشه که چقدر اطرافمون داره از اینا استفاده میشه. احتمالا بارها پیش اومده که با این ، نظرمونو عوض کردن، طرز فکرمونو جوری تغییر دادن که مطابق سلیقه‌ی خودشون بشه. اگه این ویدیو رو دوست داشتید می‌تونم قسمت‌های بعدیش هم بسازم.


audio: R543K4lo4EU_0001.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
مغناطیس و آهنربا یکی از چیزاییه که برای خیلیامون از بچگی تا همین الان جذابیت زیادی داشته. با اینکه از هزاران سال پیش با نمونه‌های طبیعیش آشنا بودیم، اما از زمانی که طرز کارشو کاملا متوجه شدیم مدت زیادی نگذشته. امروز می‌خوایم ببینیم دقیقا چی باعث میشه که یه چیزی به نام آهنربا داشته باشیم که بعضی از مواد رو به خودش جذب می‌کنه،


audio: R543K4lo4EU_0002.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
با بعضیای دیگه هیچ کاری نداره، این نیروی مرموزش از کجا میاد. و اینکه اصلا این آهنرباها رو چه جوری می‌سازیم، چه جوری یه فلز معمولی رو تبدیل می‌کنیم به یه آهنربا. تا آخر این ویدیوی جالب با من باشید تا جواب تمام این سوالارو با هم پیدا کنیم.


audio: R543K4lo4EU_0003.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
قبل از شروع، می‌خوام چند ثانیه اولین و تنها اسپانسر کانال آرانتیک رو معرفی کنم. شرکت فیوتک که بیشتر از سه دهه قبل، توسط یه ایرانی به نام آقای جواد مخبری تو کالیفرنیای جنوبی تاسیس شده. که تو زمینه‌ی ابزارهای دقیق اندازه‌گیری، سنسورهای پیشرفته، رباتیک فعالیت داره. حتی تو پروژه‌های بزرگ ناسا از جمله شاتل فضایی دیسکاوری، مریخ‌نورد


audio: R543K4lo4EU_0004.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
کیوریاسیتی، یا خیلی پروژه‌های پیچیده‌ی مهندسی پزشکی مشارکت داشته. برای اینکه با این شرکت که واقعا یه افتخاری برای ما ایرانی‌هاست بیشتر آشنا بشید، می‌تونید از لینک سایتشون که تو بخش توضیحات همین ویدیو گذاشتم استفاده کنید. فیوتک به عنوان اسپانسر کمک‌های مالی بزرگی به کانالمون کرده


audio: R543K4lo4EU_0006.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
خب اول بریم یه تاریخچه‌ی کوتاهی از آهنربا و مغناطیس ببینیم، بعد بریم سراغ طرز کارش. داستان کشف آهنربا و خواص عجیبش خیلی قدیمی‌تر از چیزیه که به نظر میاد. تالس فیلسوف یونانی حدود 2600 سال پیش از این موضوع حرف زده. از اون زمان، آدما یه نوع سنگ پیدا کرده بودن که وسایل آهنی رو به خودش جذب می‌کرد. معروفه که مردم قدیم، این سنگ رو تو یکی از سواحل دریای اژه،


audio: R543K4lo4EU_0007.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
تو یه منطقه‌ای به نام مگنزیا استخراج می‌کردن، برای همین معروف شده به سنگ مگنتیس یا مگنت یا همون آهنربا. که بعدا همین مگنتیس وارد عربی شده و تبدیل شده به مغناطیس. پس مغناطیس، به زبان ساده، میشه خاصیت آهنربایی. الان می‌دونیم که این سنگ که قوی‌ترین آهنرباییه که به صورت طبیعی


audio: R543K4lo4EU_0009.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
که دلیل خاصیت آهنرباییش همین ماده‌ست. احتمالا اولین کسایی که از این سنگ استفاده‌ی عملی کردن چینی‌ها بودن، که از حدود هزار سال پیش، برای جهت‌یابی ازش استفاده می‌کردن. چینی‌ها متوجه شده بودن که بعد از مالیدن یه سوزن آهنی به این سنگ، وقتی که از یه نخ آویزونش می‌کنن، این سوزن می‌چرخه و در جهت شمال‌به‌جنوب می‌ایسته. یعنی اولین قطب‌نما رو ساخته بودن.


audio: R543K4lo4EU_0010.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
بعدش کم‌کم این روش وارد اروپا شد و بین دریانوردها کاربرد زیادی برای مسیریابی پیدا کرد. برای همین این سنگ معروف شد به سنگ راهنما یا لودستون. اون زمان هیچ شناختی از طرز کار آهنربا وجود نداشت، برای همین به نظرشون یه چیز خیلی مرموز و جادویی میومد. یکی دو قرن بعد، یه ایتالیایی به نام پیتر پرگرینوس متوجه شد که هر آهنربا دو تا ناحیه‌ی مختلف داره به نام قطب.


audio: R543K4lo4EU_0011.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
آهنربایی که معلق شده باشه، یکی از این قطب‌هاش همیشه به سمت شمال زمین می‌ایسته برای همین بهش میگن قطب شمال آهنربا. اون یکی قطبش هم همیشه به سمت جنوب زمین می‌ایسته، که بهش میگن قطب جنوب آهنربا. و اینکه قطب‌های مشابه دو تا آهنربا همدیگه رو دفع می‌کنن، اما قطب‌های مخالفشون همدیگه رو جذب می‌کنن. بعد از اون، حدود چهارصد سال پیش یه فیزیکدان انگلیسی


audio: R543K4lo4EU_0012.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
به نام ویلیام گیلبرت یه کتاب معروفی نوشت درباره‌ی آهنربا و مغناطیس که دانش ما از این موضوع رو خیلی بیشتر کرد. یکی از کشفیاتش این بود که وقتی یه آهنربا رو از وسط نصف می‌کنیم، هرکدوم از این تیکه‌ها خودش دوباره یه آهنربای کامله که دو تا قطب داره. هرچقدر این کارو ادامه بدیم بازم نمی‌تونیم قطب‌های شمال و جنوب


audio: R543K4lo4EU_0013.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
آهنربا رو از هم جدا کنیم، که جلوتر دقیقا توضیح میدم چرا اینجوریه. تا قبل از گیلبرت نظرات مختلفی بود درباره‌ی اینکه چرا عقربه‌ی قطب‌نما همیشه به سمت شمال می‌ایسته. بعضیا فکر می‌کردن دلیلش اینه که یه جزیره‌ی مغناطیسی بزرگ تو قطب شمال زمین وجود داره که سوزن تمام قطب‌نماها رو به سمت خودش جذب می‌کنه. یه عده‌ی دیگه معتقد بودن که کار، کار ستاره‌ی قطبیه.


audio: R543K4lo4EU_0014.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
یعنی چون این ستاره همیشه بالای قطب شماله و از اون طرف هم سوزن قطب‌نماها همیشه به سمت شمال می‌ایسته، پس احتمالا از طرف این ستاره داره یه نیروی مرموزی بهشون وارد میشه. اما آزمایشات گیلبرت نشون داد که زمین در واقع خودش یه آهنربای غول‌پیکره که قطب جنوب این آهنربا نزدیک قطب شمال زمین قرار گرفته.


audio: R543K4lo4EU_0015.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
برای همین چیزی که باعث عملکرد قطب‌نما میشه، در واقع جاذبه‌ی بین قطب‌های ناهمنام دو تا آهنرباست، یعنی زمین و عقربه‌ی قطب‌نما. تا اون زمان، قوی‌ترین آهنربا، همون سنگ طبیعی لودستون بود، اما آدما روش‌هایی پیدا کرده بودن که باهاش می‌تونستن آهن یا فولاد معمولی رو تبدیل به آهنربا کنن. یکیش مالیدن آهن به همین سنگ لودستون بود.


audio: R543K4lo4EU_0016.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
وقتی یه تیکه آهن رو به دفعات زیاد به این سنگ میمالیدن، خاصیت آهنربایی پیدا می‌کرد. یه روش دیگه این بود که حرارت زیادی به آهن میدادن تا اینکه کاملا گداخته میشد، بعدش تو راستای شمال به جنوب زمین ولش می‌کردن تا سرد بشه. یا اینکه تو همین مدتی که سرد میشد چکش‌کاریش می‌کردن. یعنی در واقع از میدان مغناطیسی زمین


audio: R543K4lo4EU_0017.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
برای مغناطیسی کردن این آهنرباهای مصنوعی استفاده می‌کردن. با این روش‌ها آهنرباهای ضعیفی به دست میومد که تو بخش‌های بعدی دقیقا متوجه میشیم که چطور این اتفاق میفتاده. بعدش کم‌کم دانشمندا شروع کردن به ساختن موادی با خاصیت مغناطیسی قوی‌تر. فلزات مختلف رو با هم ترکیب می‌کردن و آلیاژهای جدیدی می‌ساختن، بعدش این مواد جدید رو در معرض میدان‌های مغناطیسی قوی


audio: R543K4lo4EU_0018.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
قرار می‌دادن که باعث میشد تبدیل بشن به آهنرباهای قدرتمند. مثلا سال 1880 با اضافه کردن تنگستن و کروم به فولاد تونستن آهنربایی بسازن که تقریبا 2.5 برابر قوی‌تر از سنگ لودستون بود. یا سال 1917 کبالت هم به این ترکیب اضافه کردن و آهنربایی ساختن که 7.5 برابر از لودستون قوی‌تر بود.


audio: R543K4lo4EU_0019.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
حتی با استفاده از فلزاتی که معروفن به عناصر خاکی کمیاب، مثل نئودیمیوم و ساماریوم، آهنرباهایی ساخته شد که تا چهارصد پونصد برابر از لودستون قوی‌تر بودن.


audio: R543K4lo4EU_0020.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
خب حالا برای اینکه دقیقا بتونیم طرز کار مغناطیس و آهنربا رو درک کنیم، واجبه که سه تا نکته‌ی مهم رو بدونیم. اولیش میدان مغناطیسیه. میدان مغناطیسی یه خاصیتیه که اطراف مواد مغناطیسی وجود داره. تو مدرسه خیلیامون این آزمایش رو انجام دادیم که یه ورقه‌ی کاغذی رو یه آهنربا قرار دادیم و روش براده‌های آهن پاشیدیم.


audio: R543K4lo4EU_0021.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
با این کار، این تیکه‌های ریز آهن یه شکل خاصی پیدا می‌کنن که این دقیقا نشون‌دهنده‌ی میدان مغناطیسی اون آهنرباست. این میدان یه چیز کاملا نامرییه که فقط می‌تونیم اندازه‌گیریش کنیم، یا با یه روش‌هایی مثل همین براده‌های آهن، آشکارسازیش کنیم. برای نشون دادنش هم می‌تونیم از یه سری خطوط جهت‌دار استفاده کنیم. هر جایی اطراف این آهنربا که میدان مغناطیسی


audio: R543K4lo4EU_0022.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
قوی‌تر باشه، تراکم این خطوط بیشتره. و اینکه جهت این خطوط به این صورته که همیشه از قطب شمال آهنربا خارج میشن و دوباره به قطب جنوبش وارد میشن. این خطوط میدان مغناطیسی در واقع جهت نیروی مغناطیسی رو نشون میدن، برای همین بهشون خطوط نیرو هم گفته میشه. دلیل اینکه قطب‌های مشابه دو تا آهنربا همدیگه رو دفع می‌کنن،


audio: R543K4lo4EU_0023.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
همینه که این خطوط نیرو در خلاف جهت هم قرار می‌گیرن. یعنی این به اون نیرو وارد می‌کنه، اون هم به این نیرو وارد می‌کنه، برای همین کلا همدیگه رو هل میدن رو به عقب. اما در مورد دو تا قطب ناهمنام، برعکسه. یعنی خطوط نیروشون هم‌جهتن، این اونو می‌کشه، اونم اینو می‌کشه، برای همین همدیگه رو جذب می‌کنن. این شد یه تعریف خیلی کلی از میدان مغناطیسی.


audio: R543K4lo4EU_0024.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
نکته‌ی دومی که باید بلد باشیم یه موضوع مهمیه به نام گشتاور مغناطیسی. یه جعبه‌ای که رو زمینه، وقتی که هلش میدیم تو یه مسیر مستقیم جلو میره. اما اگه یه بخشی از این جسم ثابت باشه دیگه قضیه فرق می‌کنه. مثلا در اتاقتون رو در نظر بگیرید. از همه طرف آزاده اما فقط یه طرفش با لولا وصل شده به چارچوب.


audio: R543K4lo4EU_0025.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
وقتی که هلش میدید دیگه مستقیم رو به جلو نمیره، دور این نقطه‌ی ثابتش می‌چرخه. این چیزی که باعث میشه در دور لولا بچرخه بهش میگن گشتاور یا ممان. اما دقت کنید که نمی‌تونیم بگیم گشتاور همون نیروییه که به در وارد می‌کنیم و باعث چرخیدنش میشه. حتما تجربه کردید که موقع باز کردن در، هرچقدر دستتون به لولا نزدیکتر


audio: R543K4lo4EU_0026.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
باشه باید بیشتر زور بزنید، نیروی بیشتری باید وارد کنید. اما هرچقدر از محور چرخش در فاصله بگیرید مقدار این نیرویی که برای چرخوندن در لازمه کمتر میشه.


audio: R543K4lo4EU_0028.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
فاصله‌ی بین محل وارد کردن نیرو تا محور چرخش. خب حالا این چه ربطی داشت به بحث مغناطیس. در مورد مواد مغناطیسی هم یه چیزی داریم به نام گشتاور مغناطیسی. همونطور که گفتم، یه جسمی که خاصیت مغناطیسی داره، اطراف خودش یه میدان مغناطیسی ایجاد می‌کنه. وقتی که این جسم خودش داخل یه میدان مغناطیسی دیگه قرار می‌گیره،


audio: R543K4lo4EU_0029.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
از طرف این میدان خارجی یه نیرویی بهش وارد میشه که سعی می‌کنه این جسم رو جوری بچرخونه که میدان مغناطیسیش با این میدان مغناطیسی خارجی هم‌جهت بشه. تقریبا شبیه این چیزایی که جهت باد رو نشون میدن. یعنی باد یه نیرویی وارد می‌کنه به این چیزی که می‌تونه آزادانه بچرخه، که باعث میشه جهتش با جهت باد یکی بشه.


audio: R543K4lo4EU_0030.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
پس نکته‌ی اول این شد که فهمیدیم میدان مغناطیسی چیه، نکته‌ی دوم این شد که فهمیدیم گشتاور مغناطیسی چیه، نکته‌ی سوم، که الان می‌خوام بگم، اینه که ارتباط بین الکتریسته و مغناطیس رو بفهمیم.


audio: R543K4lo4EU_0031.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
سال 1820 هانس کریستین اورستد به صورت اتفاقی متوجه شد که عقربه‌ی قطب‌نما، کنار یه سیمی که توش جریان الکتریکی برقراره منحرف میشه. تحقیقات بیشتر نشون داد سیمی که حامل جریان برقه، اطرافش یه میدان مغناطیسی ایجاد میشه، که همین میدان باعث منحرف شدن عقربه‌ی قطب‌نما میشه.


audio: R543K4lo4EU_0032.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
این جریان برق، چیزی نیست جز حرکت الکترون‌های آزاد داخل سیم. پس نتیجه‌ی مهمی که به دست اومد این بود که حرکت الکترون‌ها، یا بارهای الکتریکی، باعث ایجاد میدان مغناطیسی میشه. حالا آمادگیشو داریم که بریم سراغ بحث اصلیمون، یعنی اینکه خاصیت مغناطیسی یه آهنربا دقیقا از کجا میاد، یا آهنرباها چطوری ساخته میشن.


audio: R543K4lo4EU_0033.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
یکی از مدل‌هایی که معمولا برای نشون دادن اتم‌ها استفاده میشه اینه که الکترون‌ها رو در حال چرخیدن دور هسته‌ی اتم نشون میدن، شبیه چرخش سیاره‌ها دور خورشید. اما رفتار الکترون‌ها پیچیده‌تر از همین چرخش ساده‌ست. الکترون‌ها تو یه سری نواحی اطراف هسته حضور دارن به نام اوربیتال. اگه بخوام دقیق‌تر بگم، اوربیتال‌ها جاهایی‌ان که احتمال حضور الکترون‌ها اونجا بیشتره.


audio: R543K4lo4EU_0034.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
در واقع اوربیتال‌ها، خونه‌ی الکترون‌ها هستن. یکی از ویژگی‌های خیلی مهم الکترون‌ها اینه که دور خودشون می‌چرخن، که به این نوع حرکت میگن اسپین. این حرکت چرخشی تو دو تا جهت مختلف می‌تونه باشه، که به یکیش میگن اسپین بالا، به اون یکی میگن اسپین پایین. خب دیدیم که حرکت الکترون‌ها تو یه سیم باعث ایجاد میدان مغناطیسی میشه. اینجا هم تقریبا همون اتفاق میفته.


audio: R543K4lo4EU_0035.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
یعنی چرخش الکترون دور خودش باعث ایجاد یه میدان مغناطیسی خیلی کوچیک اطراف الکترون میشه. اما قرار گرفتن الکترون‌ها داخل اوربیتال‌ها به این صورته که تو هر اوربیتال حداکثر دو تا الکترون می‌تونه قرار بگیره، که تازه این دو تا هم صددرصد باید اسپین مخالف داشته باشن. نتیجه‌ی این موضوع چیه؟ اینه که میدان مغناطیسی که این دو تا الکترون


audio: R543K4lo4EU_0036.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
ایجاد می‌کنن، هم‌اندازه‌ن اما جهتشون مخالف هم هست. برای همین همدیگه رو کاملا خنثی می‌کنن. پس هر اوربیتالی که با دو تا الکترون پر شده، در نهایت هیچ میدان مغناطیسی‌ای تولید نمی‌کنه. ولی مساله اینجاست که بعضی از اتم‌ها اینجوری‌ان که تو چند تا از اوربیتال‌هاشون فقط یه دونه الکترون قرار می‌گیره، یعنی چندتاشون پر نمیشن.


audio: R543K4lo4EU_0037.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
مثلا یه نمونه‌ش اتم‌های آهنه. هر اتم آهن چند تا اوربیتال نیمه پر داره که تو هرکدومشون فقط یه الکترونه، که اسپین همه‌شون هم یکیه. این الکترون‌های جفت‌نشده، دیگه میدان مغناطیسیشون خنثی نمیشه. پس هر اتم آهن وقتی که داخل یه میدان مغناطیسی قرار می‌گیره، یه گشتاور مغناطیسی بهش وارد میشه که سعی می‌کنه


audio: R543K4lo4EU_0038.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
میدان اون اتم رو با این میدان خارجی هم‌جهت کنه. خب این در مورد اتم‌های تکی. اما در مورد یه تیکه آهن که از میلیاردها میلیارد اتم ساخته شده چی میشه گفت؟ یه مفهوم مهمی وجود داره به نام حوزه‌های مغناطیسی. قضیه از این قراره که تو فلزاتی که الکترون‌های جفت‌نشده دارن و در نتیجه اتم‌هاشون میدان مغناطیسی دارن، این اتم‌ها


audio: R543K4lo4EU_0039.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
به صورت گروه گروه، میدان‌هاشون با هم هم‌جهت میشن. برای همین هرکدوم از این گروه‌ها یه میدان مغناطیسی کلی داره که از مجموع میدان‌های تک‌تک اتم‌هاشون ایجاد شده. به هرکدوم از این گروه‌ها میگن یه حوزه‌ی مغناطیسی. اندازه‌ی هر حوزه هم خیلی خیلی کوچیکه، در حد میکرومتر. تو حالت عادی، میدان هرکدوم از حوزه‌ها برای خودش تو یه جهته.


audio: R543K4lo4EU_0040.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
برای همین همدیگه رو خنثی می‌کنن. اما وقتی که این تیکه آهن رو وارد یه میدان مغناطیسی می‌کنیم، مثلا یه آهنربا رو بهش نزدیک می‌کنیم، یه گشتاور مغناطیسی به هرکدوم از این حوزه‌ها وارد میشه که سعی می‌کنه میدان این حوزه‌ها رو با این میدان خارجی هم‌جهت کنه. وقتی که بیشتر این حوزه‌ها هم‌جهت میشن، دیگه میدان‌های همدیگه رو خنثی نمی‌کنن.


audio: R543K4lo4EU_0041.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
در نتیجه یه میدان مغناطیسی بزرگ از مجموع این میدان‌های کوچیک کوچیک ایجاد میشه. که باعث میشه این آهن تبدیل بشه به یه آهنربا. برای همین جذب اون آهنربا میشه چون خطوط میدان‌هاشون هم‌جهت شدن. اما به محض اینکه از آهنربا جداش می‌کنیم، خاصیتش از بین میره. دلیلش اینه که حوزه‌های مغناطیسی دوباره برمی‌گردن به حالت قبلیشون،


audio: R543K4lo4EU_0042.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
یعنی تو جهت‌های مختلف قرار می‌گیرن و میدان‌های همدیگه رو خنثی می‌کنن. پس حالا قضیه روشن شد، برای اینکه بتونیم یه تیکه آهن رو تبدیل کنیم به آهنربا، باید یه کاری کنیم که بیشتر حوزه‌های مغناطیسیش به صورت دائمی هم‌جهت بشن. مردم قدیم هم بدون اینکه شناختی از اتم و حوزه‌های مغناطیسی داشته باشن، از همین روش برای ساختن آهنربا استفاده می‌کردن.


audio: R543K4lo4EU_0043.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
یعنی با آزمایش و تجربه فهمیده بودن که وقتی یه آهن گداخته به صورت آهسته تو میدان مغناطیسی زمین سرد میشه، یه خاصیت آهنربایی ضعیفی پیدا می‌کنه. دلیلش اینه که آهنی که گداخته شده و نرم شده، اتم‌هاش آزادی بیشتری برای حرکت کردن دارن. وقتی از طرف میدان مغناطیسی زمین بهشون گشتاور وارد میشه،


audio: R543K4lo4EU_0044.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
سعی می‌کنن میدانشون رو با میدان زمین هم‌جهت کنن. کم‌کم آهن سرد میشه و حوزه‌های مغناطیسیش تو این وضعیت جدیدی که پیدا کردن ثابت میشن. پس این آهن تبدیل به یه آهنربا شده. چکش‌کاری هم همین نتیجه رو میده، یعنی با ضربه‌های پشت سر هم باعث هم‌جهت شدن حوزه‌های مغناطیسی میشه. یه روش دیگه که از قدیم رواج داشته اینه که


audio: R543K4lo4EU_0045.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
آهن رو میمالیدن به سنگ لودستون، که یه تعدادی از حوزه‌های مغناطیسیش تحت تاثیر میدان مغناطیسی سنگ لودستون هم‌جهت میشدن. اما آهنرباهایی که با این روش‌های قدیمی به دست میاد قدرت چندانی ندارن. چون تعداد حوزه‌هایی که هم‌جهت میشن زیاد نیست. هرچقدر بتونیم حوزه‌های بیشتری رو هم‌جهت کنیم، آهنربایی که به دست میاد قوی‌تره.


audio: R543K4lo4EU_0046.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
برای همین الان وقتی که می‌خوان آهنرباهای قدرتمند بسازن، آلیاژهای مختلف رو به صورت مذاب درمیارن، بعدش تحت یه میدان مغناطیسی خیلی قوی قرارشون میدن، که باعث میشه وقتی سرد میشن، یه تعداد خیلی زیادی از حوزه‌های مغناطیسیشون هم‌جهت باقی بمونن.


audio: R543K4lo4EU_0047.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
دو تا نکته‌ی تکمیلی هم میگم و دیگه بحث رو تموم می‌کنم اول اینکه آهنرباهای طبیعی هم مبنای به وجود اومدنشون همین هم‌جهت شدن حوزه‌های مغناطیسیه. اما چند تا ایده‌ی مختلف هست که چی هم‌جهتشون کرده. یکیش اینه که اون دوران اولیه‌ای که سیاره‌ی ما در حال شکل گرفتن بوده، اکسیدهای آهنی که این سنگ‌ها رو تشکیل دادن به صورت مذاب بودن.


audio: R543K4lo4EU_0048.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
برای همین حوزه‌های مغناطیسیشون با میدان مغناطیسی زمین هم‌راستا شده، که باعث شده تبدیل به آهنربا بشن. یه ایده‌ی دیگه اینه که صاعقه دلیلش بوده، یعنی برخورد صاعقه به زمین باعث شده که یه جریان الکتریکی شدیدی از این سنگ‌ها عبور کنه و حوزه‌های مغناطیسیشون رو هم‌جهت کنه. نکته‌ی دوم اینه که همونطور که گفتم، وقتی یه آهنربا رو نصف کنیم اینجوری نیست که


audio: R543K4lo4EU_0049.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
دو تا آهنربا به دست بیاریم که یکیشون فقط قطب شمال باشه اون یکی فقط قطب جنوب. دلیلش اینه که خاصیت مغناطیسی از اتم‌ها میاد. برای همین وقتی یه تیکه از یه آهنربا رو جدا می‌کنیم، این تیکه خودش از یه تعداد خیلی زیادی حوزه‌های مغناطیسی تشکیل شده که میدان‌هاشون با هم جمع میشه و یه میدان بزرگ‌تر ایجاد می‌کنن. که این میدان خودش یه قطب شمال داره یه قطب جنوب.


audio: R543K4lo4EU_0050.opus
source: youtube
source_id: R543K4lo4EU
invalidation: VALID
text:
موضوع مغناطیس خیلی وسیع‌تر از چیزیه که بشه همشو تو یه ویدیو توضیح داد، اما سعی کردم مهم‌ترین قسمت‌هاشو بگم تا یه شناخت کلی ازش به دست بیاریم. حالا که مغناطیس رو فهمیدیم، تو یکی از ویدیوهای آینده میریم سراغ الکتریسیته، تا بعدش بتونیم بحث الکترومغناطیس رو شروع کنیم، چون الکتریسیته و مغناطیس در واقع هردوشون جنبه‌های مختلف یه چیزن، یعنی الکترومغناطیس.


audio: j9z-hXl_IAc_0001.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
ایپریل 2019 بود که اولین عکس واقعی از یه سیاهچاله منتشر شد. دفعه‌ی اولی بود که به چهره‌ی ترسناک یکی از عجیب‌ترین چیزایی که تو دنیا هست نگاه می‌کردیم. این سیاهچاله، تو یه کهکشان دیگه بود، اما همین چند وقت پیش، یعنی می 2022 یه تصویر دیگه از سیاهچاله منتشر شد که از اولی جالب‌تر بود، چون این یکی تو کهکشان خودمون بود.


audio: j9z-hXl_IAc_0002.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
تو ویدیوی امروز می‌خواهیم ببینیم اگه هیچ نوری از سیاهچاله منتشر نمیشه، پس این عکس‌ها از کجا اومدن. از چه تلسکوپی برای این کار استفاده کردن، روش کارشون چی بوده، چه سختی‌هایی رو پشت سر گذاشتن تا تونستن انجامش بدن. پس تا آخر ویدیو با من باشید.


audio: j9z-hXl_IAc_0003.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
اسپانسر این برنامه، شرکت فیوتک هست که توسط آقای جواد مخبری تو کالیفرنیای جنوبی تاسیس شده. زمینه‌ی فعالیتش ابزارهای دقیق اندازه‌گیری و سنسورهای پیشرفته و رباتیک و اینجور موارده. فیوتک تو پروژه‌های بزرگ ناسا، مثل شاتل فضایی دیسکاوری، مریخ‌نورد کیوریاسیتی، و پروژه‌های پیچیده‌ی مهندسی پزشکی مشارکت داشته. برای آشنایی بیشتر با تکنولوژی‌های پیشرفته‌ی فیوتک می‌تونید از


audio: j9z-hXl_IAc_0004.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
لینک سایتشون که تو بخش توضیحات همین ویدیو گذاشتم استفاده کنید. وجود اجرام فضایی که اونقدر گرانش بالایی دارن که نور هم به خودشون جذب می‌کنن، اولین بار تو نظریه‌ی نسبیت عام اینشتین پیش‌بینی شده بود، چیزی حدود یه قرن پیش. اما تا چند دهه بعد، همچنان جاش تو همون نظریه‌ها بود، یعنی تو دنیای واقعی هیچ اثری از این هیولا پیدا نکرده بودیم.


audio: j9z-hXl_IAc_0005.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
تا سال 1964 که میشه گفت اولین نشونه‌های وجود یه سیاهچاله دیده شد. دانشمندا متوجه شده بودن که یکی از موشک‌های تحقیقاتی که برای آزمایش‌های مختلف پرتاب میشن، پرتوهای ایکسی پیدا کرده بودن که از فضا میومدن. منشا این پرتوها یه جایی داخل صورت فلکی قو یا ماکیان بود. حدود شیش هفت سال بعد، یعنی 1971، ستاره‌شناسا


audio: j9z-hXl_IAc_0006.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
متوجه شدن که این پرتوها از یه ستاره‌ی آبی‌رنگ میان که داره دور یه جسم ناشناخته‌ی سیاه می‌چرخه. کم‌کم فهمیدن موادی که این جسم تاریک داره از این ستاره جدا می‌کنه و می‌بلعه، منشا این پرتوهای ایکسن. این اولین اثراتی بود که از سیاهچاله‌ها تو دنیای واقعی پیدا کردیم، دیگه فقط تو کتاب‌ها نبودن.


audio: j9z-hXl_IAc_0007.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
ولی همیشه فقط اثراتشون رو می‌دیدیم، مثل یه موجود نامریی که فقط رد پاشو میشه دید. تمام این عکس‌ها و فیلمایی که با جزییات بالا یه سیاهچاله رو نشون میدن، همه‌شون شبیه‌سازی‌ان. یعنی ما تا الان یه شناختی از اینا پیدا کردیم، فرمول‌ها و قوانین فیزیک هم می‌دونیم، حالا وقتی که این اطلاعات رو میدیم به کامپیوتر، می‌تونه یه شبیه‌سازی از سیاهچاله برامون تولید کنه.


audio: j9z-hXl_IAc_0008.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
ولی دانشمندا علاقه‌ی خیلی زیادی داشتن که بتونن یه تصویر واقعی از خود سیاهچاله ضبط کنن. همون طور که تصاویر واقعی زیادی از کهکشان‌ها و ستاره‌ها و سیارات ضبط کردن. از نظر خیلی از آدما مشکل این کار این بود که اگه سیاهچاله هیچ نوری از خودش منتشر نمی‌کنه، پس چه جوری میشه ازش عکس گرفت. اما برای دانشمندا مشکل اصلی این نبود.


audio: j9z-hXl_IAc_0009.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
چون درسته که خود سیاهچاله هیچ نوری منتشر نمی‌کنه، اما اون مواد داغی که دارن تو سیاهچاله سقوط می‌کنن، به اندازه‌ی کافی نورانی هستن که بتونیم ازشون عکس بگیریم. وقتی که گرانش شدید سیاهچاله مواد اطرافشو به سمت خودش می‌کشه، باعث میشه اینا با یه سرعت خیلی زیادی دور سیاهچاله بچرخن. حتما دیدید زمانی که درپوش سینک یا وان حموم رو برمیدارید،


audio: j9z-hXl_IAc_0010.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
آبی که داخلش جمع شده به صورت مارپیچ سقوط می‌کنه داخل اون سوراخ. در مورد سیاهچاله هم تقریبا همین اتفاق میفته، مواد اطرافش با سرعت زیادی دورش می‌چرخن و در نهایت سقوط می‌کنن داخلش. این باعث میشه یه چیز دیسک مانند اطراف سیاهچاله تشکیل بشه که معروفه به دیسک برافزایشی. مواد داخل این دیسک، به خاطر اصطکاکی که بینشون به وجود میاد، حسابی داغ میشن.


audio: j9z-hXl_IAc_0011.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
در نتیجه شروع می‌کنن از خودشون پرتوهای الکترومغناطیسی منتشر می‌کنن، مثل پرتوهای ایکس، یا امواج رادیویی یا حتی همین نور معمولی. غیر از این، سیاهچاله‌های بزرگتر یه رفتار عجیب دیگه هم دارن. اونم اینه که از دو تا قطبشون، ستون‌های بزرگی از پلاسما به بیرون پرتاب میشه. یعنی ذرات خیلی داغ ماده. سرعت این ذرات به شدت زیاده، نزدیک به سرعت نور.


audio: j9z-hXl_IAc_0012.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
به این ستون‌ها، که می‌تونن تا فاصله‌ی چندین هزار سال نوری از سیاهچاله ادامه داشته باشن، میگن جت پلاسما. خلاصه اینکه خود سیاهچاله قابل دیدن نیست، اما اون دیسک نورانی اطرافش، یا این ستون‌های نورانی، قابل دیدنه. پس از این نظر برای دانشمندا مشکلی وجود نداشت، مساله‌ی اصلی این بود که چه جوری از یه فاصله‌ی خیلی خیلی دور بتونن عکس اینا رو بگیرن.


audio: j9z-hXl_IAc_0013.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
راستی داخل پرانتز بگم که دور سیاهچاله علاوه بر اون دیسک نورانی، حلقه‌های دیگه‌ای هم دیده میشه که بعضیا تو کامنت‌های قبلی پرسیده بودن که اینا چی‌ان. چیزی که تا الان می‌دونیم اینه که این قسمت‌ها هم همون دیسک برافزایشی‌ان، ولی مربوط به پشت سیاهچاله هستن. یعنی گرانش شدید سیاهچاله باعث میشه نور این قسمت‌های پشتی وقتی که از کنار سیاهچاله می‌گذرن حسابی خمیده بشن.


audio: j9z-hXl_IAc_0014.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
پس ما در واقع می‌تونیم جلو و پشت سیاهچاله رو همزمان ببینیم. خب تو ویدیوی طرز کار تلسکوپ، گفتم که هر چقدر دهنه‌ی تلسکوپ بزرگتر باشه، نور بیشتری واردش میشه. در نتیجه این تلسکوپ می‌تونه اجسام دورتر یا کوچیکتر رو بهتر نشون بده، با جزییات بیشتر. تلسکوپ‌های زمینی یا فضایی که الان در اختیار داریم، اونقدر قدرتمند نیستن که


audio: j9z-hXl_IAc_0015.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
بتونن خودشون به تنهایی تصویر یه سیاهچاله رو به ما نشون بدن. برای همین دانشمندا اومدن یه ترفند خیلی جالبی زدن، به جای یه تلسکوپ از چندین تلسکوپ رادیویی استفاده کردن. یه دلیل اینکه از این تلسکوپ‌های رادیویی استفاده کردن، اینه که امواج رادیویی که از سیاهچاله‌ها منتشر میشه، به خاطر طول موج بلندی که داره، کمتر پراکنده میشه. یعنی تو مسیرش کمتر برخورد می‌کنه به ذرات ماده.


audio: j9z-hXl_IAc_0016.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
برای همین نسبت به امواجی با طول‌موج‌های کوتاه‌تر، مثل نور مریی، امواج رادیویی کمتر با ذرات گاز و گردوغباری که سر راهش هست برخورد می‌کنه، احتمال رسیدنش به زمین بیشتره. غیر از این، تو اتمسفر زمین هم کمتر پراکنده میشه. خب پس یه شبکه‌ای از تلسکوپ‌های رادیویی ایجاد کردن که هرکدومشون تو یه نقطه از زمین بودن.


audio: j9z-hXl_IAc_0019.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
که اسمشو از سیاهچاله‌ها گرفتن. چون هر سیاهچاله، یه مرز کروی اطراف خودش داره به نام افق رویداد، که هر چیزی از این مرز رد بشه و به سیاهچاله نزدیک بشه، دیگه نمی‌تونه از چنگش فرار کنه. بعضی از این سایت‌های تلسکوپی فقط یه دونه تلسکوپ دارن، بعضیاشون بیشتر. مثلا اونی که تو کشور شیلی قرار گرفته، از شصت هفتاد تا تلسکوپ رادیویی تشکیل شده.


audio: j9z-hXl_IAc_0020.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
بعد خودش شده یه بخشی از تلسکوپ افق رویداد. اما چرا این سایت‌ها رو اینقدر دور از هم انتخاب کردن. چون هدفشون این بود که با ترکیب اطلاعات این تلسکوپ‌ها بتونن به یه جور تلسکوپ مجازی برسن که قطرش نزدیک به قطر سیاره‌ی زمین باشه. هرچقدر تعداد این تلسکوپ‌ها بیشتر باشه و فاصله‌شون از همدیگه


audio: j9z-hXl_IAc_0021.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
زیادتر باشه، یه تلسکوپ مجازی بزرگتر داریم که می‌تونه اجسام دورتری رو ببینه، کیفیت تصویرش هم بیشتر میشه. تمام این تلسکوپ‌ها با یه دقت خیلی زیادی، از نظر زمانی با هم هماهنگ میشن، بعدش همه‌شون تمرکز می‌کنن رو اون سیاهچاله‌ای که می‌خوان رصدش کنن. همینطور که زمین می‌چرخه، این تلسکوپ‌ها امواج رادیویی که از سیاهچاله میاد دریافت می‌کنن، بعدش اطلاعات زمانی


audio: j9z-hXl_IAc_0022.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
مربوط به دریافتشون رو بهش اضافه می‌کنن. در نهایت تمام این اطلاعات فرستاده میشه به یه ایستگاه مرکزی برای پردازش. حجم این داده‌ها خیلی خیلی زیاده، مثلا اطلاعاتی که برای اولین عکس سیاهچاله جمع‌آوری شده بود حدود 5 پتابایت بود، یعنی تقریبا 5 میلیون گیگابایت. اینا رو دانشمندای کامپیوتر با استفاده از الگوریتم‌های پیشرفته تجزیه تحلیل می‌کنن،


audio: j9z-hXl_IAc_0023.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
که باعث میشه یه تصویر از اون سیاهچاله ساخته بشه. یه چالش دیگه‌ای هم که تو این روش وجود داره اینه که اون تایمی که تلسکوپ‌ها شروع به رصد می‌کنن باید هوا صاف باشه. برای همین ممکنه مدت زیادی منتظر بمونن، چون خیلی کم پیش میاد که هوای این قسمت‌های مختلف زمین با هم صاف باشه.


audio: j9z-hXl_IAc_0024.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
خب پس تا اینجا روش کلی به دست آوردن این عکسا رو متوجه شدیم، اما می‌خوایم ببینیم که کدوم سیاهچاله‌ها رو برای این کار انتخاب کردن، و اینکه دلیلشون چی بوده. واضحه که رصد کردن سیاهچاله‌های بزرگتر، راحت‌تر از اون کوچیکاست.


audio: j9z-hXl_IAc_0026.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
سیاهچاله‌های ستاره‌ای که جرمشون تو حد و اندازه‌ی ستاره‌هاست، سیاهچاله‌های متوسط، سیاهچاله‌های ابرپرجرم. گروه اول جرمشون تقریبا کمتر از صد برابر جرم خورشیده، گروه دوم جرمشون بین صد تا چندصدهزار برابر خورشیده، گروه سوم هم که بزرگترین و سنگین‌ترین سیاهچاله‌ها هستن،


audio: j9z-hXl_IAc_0027.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
جرمشون از چند میلیون تا چند میلیارد برابر جرم خورشیده. گروه اول، یعنی سیاه‌چاله‌های ستاره‌ای، از رمبش ستاره‌های بزرگ، بعد از اینکه سوختشون تموم میشه، به وجود میان، که تو ویدیوهای قبلی کاملا در موردش توضیح دادم. ولی در مورد گروه‌های دوم و سوم، خیلیا نظرشون اینه که از ترکیب سیاهچاله‌های کوچیکتر ایجاد میشن.


audio: j9z-hXl_IAc_0028.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
الان اطلاعاتی که از تلسکوپ هابل و تلسکوپ‌های دیگه به دست آوردیم نشون میده که خیلی از کهکشان‌ها از جمله کهکشان خودمون راه شیری، یه سیاهچاله‌ی ابرپرجرم تو مرکزشون دارن. اما سیاهچاله‌های کوچیکتر، تعدادشون خیلی بیشتره، مثلا تو راه شیری تخمین میزنن که بیشتر از صد میلیون سیاهچاله‌ی کوچیک ستاره‌ای وجود داره.


audio: j9z-hXl_IAc_0030.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
که هرکدومشون یه خوبی‌هایی داشتن یه بدی‌هایی. اولیش همونی بود که وسط کهکشان خودمونه. این سیاهچاله از رو زمین، داخل صورت فلکی قوس یا سجیتریس قرار می‌گیره،


audio: j9z-hXl_IAc_0032.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
جرمش تقریبا چهار میلیون برابر جرم خورشیده، برای همین بین ابرپرجرم‌ها، نسبتا کوچیکه. فاصله‌ش با ما، تقریبا 26 هزار سال نوریه. پس مزیتش اینه که نزدیک‌ترین سیاهچاله‌ی ابرپرجرم به زمینه. اما ایرادش اینه که اطرافش آلودگی زیادی وجود داره، یعنی یه مقدار خیلی زیادی ستاره و غبار که دیدنش رو سخت‌تر می‌کنه.


audio: j9z-hXl_IAc_0034.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: INVALID_CHARS
text:
Messier 87 یا M87 ،که یکی از بزرگترین سیاهچاله‌هاییه که تا حالا پیدا کردیم. اسمش هم از روی کهکشانش برداشتن، یعنی بهش میگن سیاهچاله‌ی M87* .


audio: j9z-hXl_IAc_0035.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
فاصله‌ش با زمین تقریبا 57 میلیون سال نوریه، یعنی بیشتر از دو هزار برابر از سیاهچاله‌ی راه شیری دورتره. اما در عوض خیلی از اون بزرگتره، اون جرمش چهار میلیون برابر خورشید بود، این شیش و نیم میلیارد برابر خورشیده. عکس گرفتن از این سیاهچاله مثل اینه که بخواهیم عکس یه پرتقالی که رو سطح ماهه، از رو زمین بگیریم.


audio: j9z-hXl_IAc_0036.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
بهرحال با بررسی‌هایی که انجام دادن، تصمیم گرفتن اول عکس این سیاهچاله رو بگیرن، نه اونی که تو کهکشان خودمونه. پس تمام تلسکوپ‌های رادیویی رو به سمت مرکز این کهکشان گرفتن و در نهایت بعد از چندین ماه تلاش بین‌المللی، ایپریل 2019


audio: j9z-hXl_IAc_0043.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
باز یکی دیگه‌ش تلسکوپ فضایی سویفت بود که پرتوهای ایکس و گاما رو شناسایی می‌کرد، یا تلسکوپ فرمی که اونم امواج گاما رو رصد می‌کرد. یعنی اینا هم همزمان با تلسکوپ‌های رادیویی رو زمین، قسمت‌های دیگه‌ی امواج الکترومغناطیسی که از اون سیاهچاله منتشر می‌شد رو


audio: j9z-hXl_IAc_0045.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
خب این از پرو‌ژه‌ی اول. همون زمانی که دانشمندا مشغول تولید اولین عکس بودن، به فکر سیاهچاله‌ی دوم هم بودن. بعد از اینکه کارشون با اولی تموم شد، تلسکوپ افق رویداد تمرکز کرد به سمت مرکز کهکشان خودمون. اما این بار یه مقدار قوی‌تر هم شده بود، چون سه تا سایت دیگه به قبلی‌ها اضافه شده بود. این کار واجب بود چون این سیاهچاله با اینکه از قبلی


audio: j9z-hXl_IAc_0046.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
نزدیک‌تره، اما اندازه‌ش خیلی کوچیکتره. عکس گرفتن از این یکی مثل این بود که بخواهیم عکس یه دونه فندق که رو سطح ماه وجود داره رو بگیریم. دوباره طبق روال دفعه‌ی قبل، اما اینبار با قدرت بیشتر، اطلاعات خیلی زیادی جمع‌آوری کردن و فرستادن برای پردازش. تا اینکه می 2022، تقریبا سه سال بعد از عکس اول،


audio: j9z-hXl_IAc_0047.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
دومین عکس منتشر شد که ابرسیاهچاله‌ی وسط کهکشان خودمون بود. نسبت به قبلی شاید به نظر بیاد پیشرفت چندانی اتفاق نیفتاده، اما یه مساله اینه که هنوز مدت زیادی از اولی نگذشته، یه مساله‌ی دیگه هم اینه که پروژه‌ی دومی نسبت به اولی یه مقدار سخت‌تر بوده، به خاطر همون کوچیکتر بودن سیاهچاله و آلودگی نوری زیادی که اطرافش وجود داره.


audio: j9z-hXl_IAc_0049.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
آخرین نکته اینکه خب این عکس‌هایی که با این همه سختی و هزینه به دست میاد، چه فایده‌ای برای ما داره. جوابش اینه که غیر از اینکه دانشمون از سیاهچاله‌ها بیشتر میشه، از خود کهکشان‌ها هم اطلاعات بیشتری به دست میاریم، یعنی دقیقتر می‌تونیم بفهمیم که چی باعث ایجاد کهکشان‌ها میشه، چرا باید یه سیاهچاله‌ی بزرگ تو مرکزشون به وجود بیاد. وقتی کهکشان‌ها رو بهتر بشناسیم ممکنه جواب سوال‌های


audio: j9z-hXl_IAc_0050.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
بزرگی مثل ماده‌ی تاریک و انرژی تاریک هم پیدا کنیم. یا خیلی اطلاعات جالب دیگه که شاید الان حتی نتونیم تصورش کنیم. مثلا بفهمیم این ادعا که سیاهچاله‌ها دروازه‌هایی به دنیاهای دیگه هستن، واقعیت داره یا داستانه. مزیت دیگه‌ای که این تحقیقات و این عکس‌ها دارن اینه که دانش فیزیکمون کامل‌تر میشه. مثلا نظریه‌ی نسبیت عام اینشتین میگه که اجسام سنگین فضازمان اطراف خودشون رو


audio: j9z-hXl_IAc_0051.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
خمیده می‌کنن، یا زمان نزدیک یه جسم سنگین مثلا سیاهچاله، خیلی کند میشه. وقتی که اطلاعاتمون از سیاهچاله‌ها بیشتر بشه، صددرصد فیزیک هم کامل‌تر میشه، یا اگه کمبودی داشته باشه برطرف میشه.


audio: j9z-hXl_IAc_0052.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
همین سیاره‌ی همسایه‌ی خودمون، مریخ رو در نظر بگیرید. از حدود پنجاه سال پیش تا الان عکس‌هایی که ازش گرفتیم، قدم به قدم کیفیتشون بالاتر رفته، دقیق‌تر شدن. حتی ربات‌هایی فرستادیم رو سطحش که تونستن عکس‌های خیلی با کیفیتی از سطح این سیاره بگیرن. شاید بشه امید داشت که در مورد سیاهچاله‌ها هم همین اتفاق بیفته. یعنی همینطور که ابزارهامون پیشرفت می‌کنه، مرحله به مرحله عکس‌هامون دقیق‌تر


audio: j9z-hXl_IAc_0053.opus
source: youtube
source_id: j9z-hXl_IAc
invalidation: VALID
text:
بشن، تا کم‌کم چهره‌ی این هیولاهای همیشه گرسنه برامون واضح‌تر بشه. البته به خاطر مشکلات بزرگی که این کار داره، احتمالا مدت خیلی بیشتری طول می‌کشه تا به اونجا برسیم. شما فکر می‌کنید چند وقت دیگه می‌تونیم به یه همچین تصاویری از سیاهچاله‌ها برسیم؟ تو کامنت‌ها برام بنویسید.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0001.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
برای هممون این یه چیز واضحیه که کارای امروز ما روی وضعیت فردای ما اثر میذاره. این در واقع همون بحث علت و معلوله که یکی از اصلی‌ترین قوانین دنیای ماست. یعنی در مورد هر اتفاقی که تو دنیای ما میفته، اول علت میاد بعد معلول؛ اول من غذا زیاد می‌خورم بعد چاق میشم، نمیشه اول چاق بشم بعد شروع کنم به زیاد غذا خوردن!


audio: 9Ip_JFEyMyk_0002.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
اما همونطور که می‌دونید دنیای کوانتوم به این راحتیا قابل پیش‌بینی نیست. اتفاقاتی توش میفته که بعضی وقتا حتی بزرگترین دانشمندا هم جوابی براش ندارن. یه آزمایش عجیبی وجود داره به نام آزمایش انتخاب تاخیردار ویلر  که میاد این سوالو بررسی میکنه که آیا عملی که در آینده انجام میشه، میتونه برگرده به گذشته و چیزی رو تغییر بده؟ تو این ویدیو، از این آزمایش عجیب غریب صحبت می‌کنم و


audio: 9Ip_JFEyMyk_0003.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
توضیح میدم که آیا نظام علت و معلولی رو نقض میکنه یا نه. یه بخشایی شو من میگم یه بخشایی شو دانیال از کانال علمی دان‌بافت برامون میگه و موضوع رو بیشتر برامون می‌شکافه. دانیال تو کانالش ویدیوهای خیلی خوبی درباره‌ی فیزیک داره که پیشنهاد می‌کنم عضو کانالش بشید و از ویدیوهای مفیدش استفاده کنید. لینک کانالشو زیر همین ویدیو گذاشتم. پس کمربندا رو محکم ببندید که ویدیوی امروز یه کوچولو پیچیده‌تره!


audio: 9Ip_JFEyMyk_0004.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
خب همونطور که قبلا گفتم، یکی از آزمایشای خیلی مهمی که میشه گفت سرمنشا یه انقلاب بزرگ توی فیزیک بود، آزمایش دو شکاف یانگ بود. در مورد این آزمایش و بقیه‌ی نکات اصلی کوانتوم، هم من و هم دانیال توی ویدیوهای قبلیمون کامل توضیح دادیم اما اینجا هم یه خلاصه‌ای ازش میگم. این آزمایش به این شکل بود که وقتی نور از دو تا شکاف عبور میکرد، یه طرح تداخلی روی صفحه‌ی روبه‌روش ظاهر میشد که


audio: 9Ip_JFEyMyk_0005.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
باعث میشد اینطور نتیجه‌گیری کنیم که نور از جنس موجه. چون امواج هستن که می‌تونن یه همچین طرحی رو به وجود بیارن، اگه نور از جنس ذره بود، فقط باید دو تا خط روی صفحه ظاهر میشد. ولی مشکلی که پیش اومد این بود که وقتی که فوتونهای نور رو به صورت تک‌تک به سمت دو شکاف شلیک کردیم، بازم طرح تداخلی ایجاد شد. در صورتی که قاعدتا نباید این اتفاق میفتاد.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0006.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
برای همین گفتیم بیاییم بررسی کنیم ببینیم که هر فوتون دقیقا از کدوم شکاف داره رد میشه، چجوری میشه که فوتونای تکی می‌تونن طرح تداخلی ایجاد کنن. پس یدونه آشکارساز گذاشتیم بالا سر این شکافا تا ببینیم هر فوتون دقیقا از کدوم شکاف رد میشه. اما وقتی این کارو کردیم یهو طرح تداخلی ناپدید شد، به جاش دو تا خط روی صفحه ظاهر شد. یعنی خاصیت موجی فوتونا از بین رفت، خاصیت ذره‌ای پیدا کردن.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0009.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
یه فوتون میتونه هم رفتار موجی داشته باشه، هم رفتار ذره‌ای، اما نمی‌تونه به طور همزمان هم موج باشه هم ذره. یعنی در واقع اینطور نتیجه‌گیری کردیم که اون لحظه‌ای که فوتون‌ها شلیک میشن تعیین میشه که خاصیت موجی داشته باشن یا ذره‌ای. که البته الان می‌دونیم که این طرز فکر درست نیست.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0010.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
اولین ایده‌های چنین آزمایشی از یک فیزیکدان خیلی معروف به اسم جان ویلر توی سال 1978 درمیاد. جان ویلر میاد یه سوالی خیلی جالب رو در مورد آزمایش یانگ بررسی میکنه و میاد یک آزمایش ذهنی طراحی میکنه که ببینه آیا ما میتونیم یه کلکی به آزمایش یانگ بزنیم تا یه کاری بکنیم که سیستم‌مون آیندش روی گذشتش تاثیر بذاره. حالا چه کلکی میزنه؟ بریم ببینیم.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0011.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
کل ایده‌ی ویلر اینه که ماها بیایم بعد از اینکه فوتون ما یا الکترون ما تصمیم‌شو گرفته که از کدوم یکی از شکافا رد بشه در آزمایش یانگ، از بالایی رد بشه، از پایینی رد بشه یا از هردو به صورت موجی همزمان رد بشه، بعد از این به مشاهده و یا اندازه‌گیریش بکنیم و ببینیم که آیا مشاهده و اندازه‌گیری ما، تصمیمی که ما در آینده میگیریم، در روی تصمیم اینکه خودش قبلا گرفته تاثیری میذاره یا نه. چطور میاد این کارو میکنه؟


audio: 9Ip_JFEyMyk_0012.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
میاد میگه فرض کن یه ستاپ آزمایشگاهی شبیه به این داریم. یدونه لیزر دارید که فوتون‌ها رو دونه دونه پرت میکنه. فوتون‌ها میتونن از شکاف بالایی، پایینی و یا هردو رد بشن. بعد از اون یک عدسی‌ای دارید که این فوتون‌ها رو به همدیگه نزدیک میکنه و فوتون‌ها میرسن به یکی از این آشکارساز‌های یک و یا دو. اگر آشکارساز یک روشن بشه، شما وقتی یک فوتون شلیک کردید اون‌موقع می‌فهمید که فوتون‌تون از سوراخ پایینی رد شده و رسیده به اینجا. اگر دو روشن بشه می‌فهمید که از بالا اومده و از پایینی رد شده.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0013.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
خب خیلی ساده و منطقی. ولی اگر شما بیاین اینجا یک صفحه‌ای بذارید، یه صفحه‌ی آشکارکننده بذارید که اصن نذاره فوتون برسه به این دوتا، اون‌موقع اینجا شما یدونه الگوی تداخل دارید و نمی‌تونید بفهمید که از کدوم یکی از این دوتا سوراخ فوتون‌تون رد شده و رفتار موجی رو می‌بینید. پس اگر این صفحه باشه رفتار موجی، اگه این صفحه نباشه رفتار ذره‌ای رو می‌بینید. حالا ویلر میاد چکار می‌کنه؟ میگه که این فاصله فرض کنید خیلی زیاده


audio: 9Ip_JFEyMyk_0014.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
و من میام اول صفحه رو میذارم، فوتون‌ها رو شلیک میکنم، صبر میکنم که فوتون انتخابش رو بکنه، از اینجا رد بشه و اصولا چون این صفحه موقع پرتاب بوده این فوتون باید از دوتاشون رد بشه و رفتار موجی از خودش نشون بده. ولی وقتی که فوتون انتخابش رو کرد و تصمیم‌شو گرفت من میام این صفحه رو برمی‌دارم. اون‌موقع فوتون باید به یکی از این دوتا برسه و اون‌موقع رفتار ذره‌ای از خودش نشون میده.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0015.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
پس یک تضادی ایجاد میشه، کاری که من انجام دادم باید تصمیمی که فوتون در گذشته گرفته که چیکار بکنه با این دوتا سوراخا به صورت ماده باهاشون برخورد بکنه یا ذره رو تحت تاثیر قرار میده. می‌تونید اینکارو برعکسم بکنید، اول صفحه وجود نداشته باشه بعد از اینکه فوتون از دوتا سوراخا رد شد صفحه رو اضافه بکنید. در هر صورت داستان این جوریه که تصمیم شما در اضافه کردن


audio: 9Ip_JFEyMyk_0016.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
و یا برداشتن صفحه، میاد یه جورایی تاثیر میذاره روی تصمیمی که فوتون قبلا خودش گرفته که چطور باید با این سوراخا رفتار بکنه. همین ایده یک نسخه‌ی نجومی‌تر و یکمی پیچیده‌ترم داره. در این نسخه‌ی پیچیده‌تر ویلر میاد تصور میکنه که یدونه کوازار وجود داره که فاصله‌ی خیلی زیادی تا زمین داره این فاصله مثلا چند میلیارد سال نوریه.و کوازار چیه؟ کوازار یه شبه ستاره در حقیقت هسته‌ی پرنور یک کهکشانه.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0017.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
پس اینو می‌تونیم به شکل یه منبع نور فرض کنیم. طبیعتا نمی‌تونستم یه کوازار بکشم برا همین یه دایره کشیدم براتون. و فرض میکنیم که بین این کوازار و زمین یدونه کهکشان وجود داره و طبیعتا این کهکشان جرم خیلی زیادی داره. یه پدیده‌ای وجود داره به اسم لنز گرانشی که نورهایی که از این ساطع میشن، در دور این گرانش، در دور این کهکشان به خاطر گرانش خم میشن و نورها به زمین در حقیقت این جوری میرسن.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0019.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
ماها یا میتونیم بیایم این نورایی که از کوازار رسیده رو در دوتا نقطه‌ی مختلف زمین بررسی کنیم مثلا در اینور و در این طرف با دوتا تلسکوپ متفاوت و در حقیقت دوتا تصویر متفاوت داریم از کوازار می‌گیریم، یکی اینکه از پایین اومده در یکه نقطه‌ی زمین میگیریم، یکی که از بالا اومده در یک نقطه‌ی دیگه‌ی زمین میگیریم و این درحقیقت یعنی نور یا از بالاییه رد شده یا از پایینیه رد شده


audio: 9Ip_JFEyMyk_0020.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
پس یعنی نوری که از اینجا وارد شده به ما فوتون‌هایی که به ما رسیدن رفتار ذره‌ای نشون دادن. یا ماها میتونیم بریم این تصویر رو، این تصویر این دوتا فوتون رو در نقطه‌ای که این دوتا فوتون به هم میرسن و تداخل دارن با همدیگه آشکار کنیم با یدونه تلسکوپ، اون‌موقع در حقیقت نوری که ما گرفتیم از ترکیب این دوتاست ورفتار موجی از خودش نشون داده به خاطر اینکه ما مسیر حرکت رو نمی‌دونیم.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0021.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
پس این اتفاق که، این تصمیم که ماها بیایم بریم دوتا تلسکوپ بذاریم در دوتا جای متفاوت و دوتا تصویر متفاوت بگیریم، یا اینکه بیایم تلسکوپ رو بذاریم در یک جا و یدونه تصویر بگیریم از این داستان میاد کل قضیه رو عوض میکنه و یه تاثیری انگار میذاره روی تصمیمی که فوتون چندهزار سال قبل یا چند میلیارد سال قبل گرفته.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0022.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
پس تصمیم ما الان میاد یه تاثیری میذاره روی چند میلیارد سال قبل. اما حالا این دوتا آزمایش ذهنی آیا واقعا به این معنی‌ان که آینده روی گذشته تاثیر میذاره؟ خیلی نه.در مورد اینا همچنان شک و شبهه‌هایی وجود داره و نمیشه در مورد این ایده‌ها حرف قطعی‌ای زد ولی یه جورایی تفسیری که برای اینا وجود داره اینه که شما وقتی که دارید از فوتون‌تون و یا الکترون‌تون یا هر سیستم کوانتومی صحبت می‌کنید، در حقیقت اینا همشون با یه چیزی توصیف میشن به اسم تابع موج.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0023.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
تابع موج درحقیقت یک ابر احتمالیه که توصیف میکنه ذره‌ی شما، سیستم شما میتونه در چه حالت‌های مختلفی باشه و چه رفتارهای مختلفی رو هرکدوم رو با چه احتمالی نشون بده. واین معادله‌ی ریاضی، این تابع موج میاد تقریبا همه چیو در مورد سیستم شما میگه. ولی وقتی شما میاین پدیده‌ی اندازه‌گیری، پدیده‌ی مشاهده رو روی این تابع انجام میدید، تابع فرو می‌ریزه و تبدیل میشه به یکی از حالتهاش و شما میاین


audio: 9Ip_JFEyMyk_0024.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
با تابع یه جورایی ارتباط برقرار می‌کنید و اونو تغییرش میدید بعد مجبورش میکنه که تبدیل بشه به یک حالت از بین تمامی حالت‌های ممکنش. در این حالت و در آزمایش دو شکاف هم، در دوتاشونم یه چنین اتفاقی میوفته و در حقیقت دیدن مایه که یک تغییر ایجاد میکنه و این خیلی ربطی به گذشته و آینده و این جور بحث‌های قضیه نداره ولی همچنان شک و شبهه‌هایی باقیه. ولی آیا ما کارمون تموم شده با آینده و گذشته؟ نه.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0026.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
سال 1999 یه گروه دیگه‌ای از دانشمندا یه آزمایش جدید طراحی کردن به نام پاک‌کننده‌ی کوانتومی انتخاب تاخیردار. این آزمایشم در واقع برای بررسی این ایده طراحی شد که آیا آینده می‌تونه روی گذشته تاثیر بذاره یا نه. تو این آزمایش از فوتونهای درهم‌تنیده استفاده میشه. ساختارش خیلی پیچیده‌س اما یه حالت ساده‌شده هم ازش وجود داره که اینجا من اونو توضیح میدم.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0028.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
این بالاست اما اینجا هم یه خلاصه‌ی کوتاه ازش میگم. دو تا ذره‌ی کوانتومی، می‌تونن درهم‌تنیده بشن، یعنی یه جور اتصال نامرئی بینشون به وجود میاد که باعث میشه وقتی که یکیشونو تغییر میدیم، اون یکی هم بلافاصله تغییر کنه. هیچ اهمیتی هم نداره که چقدر از همدیگه فاصله داشته باشن. این یکی از ویژگیای خیلی عجیبه که ذرات کوانتومی دارن. مثلا دو تا فوتون رو در نظر بگیرید. همونطور که قبلا گفتم هر فوتون تا وقتی که مشاهده


audio: 9Ip_JFEyMyk_0029.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
یا اندازه‌گیری نشه، به صورت تابعی از احتمالاته. اگه دو تا فوتون درهم‌تنیده داشته باشیم، وقتی که یکیشونو مشاهده یا اندازه‌گیری کنیم و باعث بشیم که تابع موجش فروبریزه، برای اون یکی هم بلافاصله همین اتفاق میفته، بدون اینکه اصلا ما حتی نزدیکش بشیم یا مشاهده‌ش کنیم. حالا بریم سراغ این آزمایش جالب. آزمایش دو شکافو در نظر بگیرید. حالا فرض کنید جلوی اون دو تا شکاف، یه کریستال باریم‌بورات قرار بدیم.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0030.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
این کار باعث میشه هر فوتونی که وارد این کریستال میشه، دوتا فوتون ازش خارج بشه، با این ویژگی که این دو تا فوتون درهم‌تنیده شدن. پس فوتونی که از شکاف بالایی رد میشه، به صورت دو تا فوتون درهم‌تنیده از کریستال بیرون میاد، فوتونی که از شکاف پایینی خارج میشه هم همینطور. حالا این دو تا فوتونی که یکیشون از شکاف بالایی اومده یکیشون از شکاف پایینی، جلوشون یه عدسی قرار میدیم تا به سمت همدیگه منحرفشون کنه.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0031.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
محل تلاقی این دوتا، یه آشکارساز قرار میدیم به نام آشکارساز 1 . این آشکارساز همیشه ترکیب این دو تا فوتونو دریافت می‌کنه، پس هیچ شناختی نداره که هر فوتونی که دریافت میکنه از کدوم شکاف اومده. برای همین، به این عدسی که اینجا قرار دادیم، پاک‌کننده‌ی کوانتومی گفته میشه، چون درواقع داره اطلاعات مربوط به مسیر حرکت فوتونا رو از بین می‌بره.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0032.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
حالا میریم سراغ اون دو تا فوتون دیگه که جفت‌های درهم‌تنیده‌ی دو تا فوتون قبلین برای همین هر اندازه‌گیری که روی یکی از اینا انجام میدیم بلافاصله روی اون یکیم اتفاق میوفته. جلوی هرکدوم از این دو تا پرتو، یه شکافنده قرار میدیم. ساختار این شکافنده طوریه که پرتویی که بهش تابیده میشه، به احتمال 50 درصد ازش عبور میکنه، به احتمال 50 درصدم بازتاب میشه.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0033.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
تقریبا مثل اینکه یه آینه داشته باشیم که اون جیوه‌اندود پشتش خیلی نازک باشه برا همین نوری که بهش می‌تابونیم نصفش از آینه رد میشه نصفشو آینه بازتاب میکنه. این شکافنده‌ها رو طوری قرار میدیم که اون پرتوهایی که بازتاب میشن، توی یه نقطه به هم برسن. تو همین نقطه، یه آشکارساز دیگه اضافه می‌کنیم به نام آشکارساز 4 . این آشکارسازم مث آشکارساز 1 هست یعنی اون فوتونی که بهش میرسه رو نمی‌تونه تشخیص بده که از کدوم شکاف اومده.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0034.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
یعنی اینجا هم ترکیب دو تا پرتو به عنوان پاک‌کننده‌ی کوانتومی عمل میکنه، اطلاعات مربوط به مسیر حرکت فوتونا رو پاک می‌کنه. اما پرتویی که از شکاف بالایی میاد و از شکافنده‌ای که جلوشم هست رد میشه، وارد آشکارساز 2 میشه. این آشکارساز فرقش با دوتای قبلی اینه که هر فوتونی که بهش وارد میشه رو دقیقا میتونه تشخیص بده که از کدوم شکاف اومده. چون سر راهش از پاک‌کننده استفاده نشده.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0035.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
هر فوتونی که بهش وارد میشه دقیقا می‌فهمه که این فوتون از شکاف بالایی اومده. از اون طرفم، پرتویی که از شکاف پایینی میاد و از شکافنده‌ی جلوش رد میشه، وارد آشکارساز 3 میشه که اینم باز هر فوتونی که واردش میشه دقیقا می‌تونه تشخیص بده که از شکاف پایینی اومده.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0037.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
وقتی که یه فوتون وارد آشکارساز 2 میشه، تشخیص میده که این ذره‌س نه موج. چون دقیقا میدونه که از شکاف بالایی اومده. از طرفی، جفت درهم‌تنیده‌ی این فوتونم وارد آشکارساز 1 میشه. چون جفت درهم تنیده‌ش توی آشکارساز 2 به عنوان ذره تشخیص داده شده، اینم بلافاصله به عنوان ذره تشخیص داده میشه. این از خواص درهم‌تنیدگیه دیگه.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0038.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
پس توی هردو آشکارساز 1 و 2 طرح دو خطی تشکیل میشه که مربوط به ذرات هست. دقیقا همین اتفاق برای آشکارساز 3 هم میفته. یعنی آشکارسازای 1 و 3 هردوشون طرح دو خطی رو نشون میدن. اما در مورد آشکارساز 4 قضیه فرق میکنه. وقتی یه فوتون وارد آشکارساز 4 میشه، داخلش طرح تداخلی بوجود میاد نه طرح خطی. دلیلش اینه که همونطور که گفتم، پرتوهایی که واردش میشن باهم ترکیب میشن و


audio: 9Ip_JFEyMyk_0039.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
دیگه مشخص نیست که اون فوتون از کدوم شکاف اومده. برای همین به صورت موج در نظر گرفته میشه نه ذره. در نتیجه جفت درهم‌تنیده‌ی این فوتون هم که وارد آشکارساز 1 شده، به عنوان موج تشخیص داده میشه.پس توی هر دو آشکارساز 1 و 4 طرح تداخلی تشکیل میشه. خب تا الان که خیلی چیز غیرقابل فهمی ندیدیم. یه کم پیچیده هست ولی با یه مقدار تلاش میشه متوجه شد چه اتفاقی داره میفته.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0040.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
در واقع هروقت که آشکارساز بتونه تشخیص بده که یه فوتون از کدوم شکاف اومده، اون فوتونو به عنوان ذره تشخیص میده، اما برعکس هربار که نتونه اینکارو انجام بده، اون فوتونو به عنوان موج تشخیص میده. اما مساله‌ی اصلی یه چیز دیگه‌س! اگه دقت کنید می‌بینید که مسیرایی که به آشکارساز 1 میرن، از اون مسیرایی که به آشکارسازای 2 و 3 و 4 میرن کوتاه‌ترن.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0041.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
از بین اون دو تا فوتونی که از کریستال خارج میشن و در هم‌تنیده هم هستن، اونی که وارد آشکارساز 1 میشه زودتر میرسه از اون یکی. یعنی همیشه یه فوتون قبل از اینکه توی آشکارسازای 2 یا 3 یا 4 تشخیص داده بشه، توی آشکارساز 1 تشخیص داده میشه. مثلا وقتی که یه طرح تداخلی توی آشکارساز 4 تشکیل میشه، قبلش همین طرح تداخلی توی آشکارساز 1 تشکیل شده. چون گفتم که مسیرش کوتاه‌تره.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0042.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
اما آشکارساز 1 چطور فهمیده که باید طرح تداخلی تشکیل بده اونم وقتی که هنوز جفت در‌هم‌تنیده‌ش، به آشکارساز 4 نرسیده و اطلاعات مسیرش پاک نشده؟! یا در مورد آشکارسازای 2 و 3 ، چطوری آشکارساز 1 میفهمه که باید طرح خطی تشکیل بده اونم وقتی که هنوز اون جفت درهم‌تنیده به این آشکارسازای 2 و 3 نرسیده و به عنوان ذره درنظر گرفته نشده.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0043.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
خب الان یه اتفاق خیلی عجیب افتاده، آشکارساز شماره‌ی 1 یه جورایی متوجه میشه که قراره در آینده چه اتفاقی توی آشکارساز 2 و 3 ویا 4 بیوفته و در حقیقت نتیجه‌ی آشکارساز 2 ، 3 و 4 که در یک زمان آینده‌ای اتفاق میوفتن روی آشکارساز شماره‌ی 1 در زمان قبل تری اتفاق افتاده، تاثیر میذاره. و در حقیقت آینده‌ی یک سیستمی روی گذشته‌ی همون سیستم


audio: 9Ip_JFEyMyk_0044.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
تاثیر گذاشته و این یجورایی در تضاد با کل مفهوم علیته. حالا اصلا چرا این اتفاق میوفته آیا برای این توضیح درست و درمونی داریم؟ شاید ناامید کننده باشه ولی واقعا هنوز نمی‌دونیم. یعنی هنوز هنوز فیزیک‌دانا هیچ نظر دقیقی برای این اتفاق ندارن. ولی این یادتون باشه که این یک آزمایشه که بارها و بارها تکرار شده و ماها می‌دونیم که این آزمایش درسته و این اتفاق میوفته و حقیقت قضیه اینه. فقط نمی‌دونیم که چطور این قضیه رو باید تفسیر کنیم.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0046.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
اولا این اتفاق در مقیاس‌های کوانتومی میوفته و ما هنوز اثباتی برای این قضیه در مقیاس‌های بزرگ‌تر پیدا نکردیم. ممکنه که درک زمان و فضا و همه‌ی بحثا در مقیاس‌های کوانتومی متفاوت‌تر از زندگی روزمره‌ی ما باشه و زمان دو رفتار متفاوت بکنه در این مقیاس و یا از یه طرف دیگه ما در این آزمایش داریم از ذرات درهم‌تنیده استفاده می‌کنیم و ممکنه در این حالت خاص هم زمان یه تفسیر دیگه‌ای داشته باشه.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0047.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
پس حالت اول اینه که زمان در جهان کوانتومی با جهان ما متفاوته. حالت دوم که شاید یه کمی ترسناک باشه اینه که شاید این قضیه قابل تعمیم باشه به کل زندگی ما در تمامی ابعاد و اون‌موقع یه جورایی به این معنیه که خب سرنوشت وجود داره و همه چی از پیش تعیین شدس ولی این خیلی یحتمل به نظر نمیاد. از یک طرف دیگه یک سری چیز دیگم که یکمی قاطی به تئوری‌های توطئه میشه و شاید خیلی مربوط به این قضیه‌ها نباشه ولی یکی از حرفایی که


audio: 9Ip_JFEyMyk_0048.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
در مورد این قضیه میزنن اینه که شاید شاید و شاید این داستان برگرده به این قضیه که جهان ما شبیه‌سازی شدس واین در حقیقت، این ارتباط آینده به گذشته فقط یک ارور و یک خطاییه در سیستم جهان شبیه‌سازی شده‌ی ما. این آزمایشم بارهای مختلف در جاهای مختلف انجام شده و همیشه


audio: 9Ip_JFEyMyk_0050.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
این کارو کردن و پرتوهارو با لیزر فرستادن به طرف ماهواره‌ها توی سال 2017 دانشگاه ملی استرالیا این کارو کرده و از یک طرف دیگه چین و فرانسه نتایج خیلی مشابهی به همین قضیه گرفتن.


audio: 9Ip_JFEyMyk_0051.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
این بحث انتخاب تاخیردار، واقعا یکی از عجایب دنیای کوانتومه. برخلاف نظریه‌ها و فرضیه‌های عجیب غریب زیادی که در مورد چیزای مختلف هست، بارها امتحان خودشو پس داده و تایید شده. حتی بعضی از دانشمندا معتقدن که این آزمایش ممکنه بتونه در آینده شکاف بین دو تا از اصلی‌ترین نظریه‌های فیزیک جدید یعنی کوانتوم و نسبیتو


audio: 9Ip_JFEyMyk_0053.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: INVALID_CHARS
text:
ویلر خودش جمله‌ی جالبی داره که میگه: "ما روی جزیره‌ای زندگی می‌کنیم که توسط دریایی از نادانی احاطه شده. هرچقدر که جزیره‌ی دانش ما رشد می‌کنه، به همون نسبتم، سواحل نادانی ما بیشتر میشه."


audio: 9Ip_JFEyMyk_0054.opus
source: youtube
source_id: 9Ip_JFEyMyk
invalidation: VALID
text:
اگه از این ویدیو راضی بودی، لطفا لایک فراموش نشه، در آخرم یادت باشه که مث همیشه، بدون هیچ ترسی سوال بپرس!


audio: NV6fbhsSMA8_0001.opus
source: youtube
source_id: NV6fbhsSMA8
invalidation: VALID
text:
اگه یه روز از خواب بیدار شیم و ببینیم فضاییا اومدن سیاره‌ی ما، چکار میکنیم؟ یا درستتر بپرسم، اونا با ما چکار میکنن؟ خب وقتی با این مسافتای زیادی که بین ستاره‌ها و کهکشانا هست، تونستن تا زمین بیان، یعنی خیلی پیشرفته‌تر از ما هستن. اصلا چه دلیلی داره که بخوان تا زمین بیان؟ جوابای دقیقی نمیشه به این سوالا داد اما اگه دوس داری یه مقدار بیشتر وارد عمق مطلب بشیم و درباره‌ش بحث کنیم ادامه‌ی ویدیو رو ببین.


audio: NV6fbhsSMA8_0003.opus
source: youtube
source_id: NV6fbhsSMA8
invalidation: VALID
text:
در مورد اینکه فضایی‌ها اصلا وجود دارن یا نه، نظرات مختلفی هست که هرکدوم دلایل خودشونو دارن. نظر یه عده اینه که با وجود تعداد خیلی زیاد کهکشانا و ستاره‌ها و سیاره‌ها، احتمال اینکه زندگی فقط روی زمین باشه خیلی خیلی کمه. یعنی شما در نظر بگیرید یه کهکشان مثل کهکشان راه شیری چیزی بین 100 تا 400


audio: NV6fbhsSMA8_0004.opus
source: youtube
source_id: NV6fbhsSMA8
invalidation: VALID
text:
میلیارد ستاره داره بعد حدود 400 میلیارد کهکشان هم توی کل دنیا وجود داره. فکرشو کن 400 میلیارد کهکشان که هرکدومشونم چندصد میلیارد ستاره دارن. خیلی عدد بزرگیه اصلا نمیشه تصورش کرد.


audio: NV6fbhsSMA8_0006.opus
source: youtube
source_id: NV6fbhsSMA8
invalidation: VALID
text:
دو.سه.چهار.میدونی چقدر طول میکشه تا برسی به یک میلیارد؟ 32 سال! یعنی میخوام بگم که عدد یک میلیارد خیلی عدد بزرگیه. حالا از بین این همه ستاره و سیاره چطوری میشه انتظار داشت ک زندگی فقط روی یه سیاره‌ی معمولی به وجود اومده باشه که داره دور یه خورشید معمولی میچرخه که اونم روی لبه ی یه کهکشان از بین چندصدمیلیارد کهکشان هست؟ من که خودم نمی‌تونم همچین چیزی رو قبول کنم.


audio: NV6fbhsSMA8_0007.opus
source: youtube
source_id: NV6fbhsSMA8
invalidation: VALID
text:
من فکر میکنم این ایده خیلی درست‌تره که زندگی مثل ویروس توی کل جهان پخش شده. منتها بزرگترین دلیلی که تا حالا هیچ اثری ازش پیدا نکردیم این فاصله‌های وحشتناکیه که بین ستاره‌ها و کهکشانا هست. اون طرفم، یه عده‌ای اعتقاد دارن زندگی اتفاقا خیلی خیلی نادره و احتمال اینکه جاهای دیگه هم حیات وجود داشته باشه تقریبا نزدیک به صفره. اینام دلایل خودشونو دارن. بهرحال ما توی این ویدیو فرضو بر این میگیریم که زندگی بیرون از زمین


audio: NV6fbhsSMA8_0008.opus
source: youtube
source_id: NV6fbhsSMA8
invalidation: VALID
text:
وجود داره، یعنی آدم‌فضایی‌ها وجود دارن و حالا می‌خوایم ببینیم اگه یه وقت به سیاره‌ی ما بیان، چه رفتاری از خودشون نشون میدن؟ دوست مان یا دشمن ما؟ این صحنه‌هایی که فضایی‌ها با یه تعداد زیادی هجوم آوردن به سیاره‌ی ما و میخوان بشرو نابود کنن و سیاره‌ی مارو استعمار کنن، توی فیلما زیاد دیدید. اما چقد احتمال داره که واقعا همچین اتفاقی بیفته؟ برای اینکه بتونن این کارو بکنن باید به حدی پیشرفت کرده


audio: NV6fbhsSMA8_0009.opus
source: youtube
source_id: NV6fbhsSMA8
invalidation: VALID
text:
باشن که بتونن سفرای بین‌ستاره‌ای انجام بدن. تازه نه بین هر ستاره‌هایی که دلشون خواست، بین ستاره‌هایی که نزدیک به همن. مگه اینکه بتونن با یه سرعتی بیشتر از سرعت نور حرکت کنن که فعلا از نظر علمی غیرممکنه. یکی از آدمای مهمی که نسبت به فضاییا دید منفی داره استفن هاوکینگ هست که


audio: NV6fbhsSMA8_0012.opus
source: youtube
source_id: NV6fbhsSMA8
invalidation: VALID
text:
تبدیل به چیزی می‌شود که نمی‌خواهیم آن را ببینیم. من تصور می‌کنم آن‌ها در فضاپیماهای بزرگی زندگی می‌کنند و تمام منابع سیاره‌ی خودشان را مصرف کرده‌اند. چنین فضایی‌های پیشرفته‌ای احتمالا کوچ‌نشین شده‌اند و


audio: NV6fbhsSMA8_0014.opus
source: youtube
source_id: NV6fbhsSMA8
invalidation: VALID
text:
ناسا یه صفحه‌ی طلا روی یکی از کاوشگراش به نام کاوشگر ویجر نصب کرده بود که روش نقشه‌ی دقیق منظومه‌ی شمسی و سیاره‌ی زمینو حک کرده بودن. ویجر الان از منظومه‌ی شمسی خارج شده و داره با سرعت خیلی زیاد توی فضا حرکت میکنه.


audio: NV6fbhsSMA8_0016.opus
source: youtube
source_id: NV6fbhsSMA8
invalidation: VALID
text:
به فضایی‌ها نگویید ما اینجا هستیم، ممکن است دوست ما نباشند. به نظر استفن هاوکینگ این یه اشتباه بزرگ بود مث اینکه توی یه جنگل خطرناک راه بری و سروصدا کنی، که این باعث میشه که توجه شکارچیا به سمتت جلب بشه


audio: NV6fbhsSMA8_0017.opus
source: youtube
source_id: NV6fbhsSMA8
invalidation: INVALID_CHARS
text:
استفن هاوکینگ در مورد اینکه وقتی فضاییا بیان با ما دوستن یا دشمن، گفته بود: "اگر فضایی‌ها ما را ملاقات کنند، نتیجه بسیار شبیه به وقتی خواهد بود که کریستف کلمب برای اولین بار به آمریکا رفت و این برای بومیان آنجا خوشایند نبود."


audio: NV6fbhsSMA8_0018.opus
source: youtube
source_id: NV6fbhsSMA8
invalidation: VALID
text:
یعنی به نظر هاوکینگ همونطور که اروپایی‌ها که از نظر علمی پیشرفته‌تر بودن وارد آمریکا شدن و از منابع بکرش استفاده کردن و بومیای اونجا هم تقریبا از بین رفتن، مشابه این اتفاقم وقتی میفته که فضاییا به زمین بیان. یعنی این فضاییا در اصل دنبال یه سیاره‌ای بودن که مستعمرش کنن و از منابعش استفاده کنن چون منابع سیاره‌ی خودشونو خیلی وقت پیش تموم کردن.


audio: NV6fbhsSMA8_0019.opus
source: youtube
source_id: NV6fbhsSMA8
invalidation: VALID
text:
اما یه طرزفکر دیگه‌ای هم هست که با این ایده مخالفه. استدلالش اینه که وقتی تاریخ خودمونو بررسی می‌کنیم متوجه میشیم که هرچقدر که زمان گذشته خشونت انسانها کمتر و کمتر شده. آدمای الان نسبت به صد سال یا هزار سال پیش نرم‌تر و عاقل‌تر و اجتماعی‌تر شدن. ولی می‌تونیم بگیم این قضیه در مورد فضاییا هم درسته؟ ممکنه درست باشه ممکنه نباشه.


audio: NV6fbhsSMA8_0020.opus
source: youtube
source_id: NV6fbhsSMA8
invalidation: VALID
text:
ولی اگه از نظر تکاملی به قضیه نگاه کنیم میشه حدس زد که احتمالا فضاییا هم همینطورن. برای توضیح بزرگ شدن اندازه‌ی مغز ما انسانا نظریه‌های مختلفی هست که یکی از مهمتریناشون اینه که حرکت ازسمت زندگی تکی به زندگی گروهی و اجتماعی باعث شده که مغز ما رشد بکنه. چون توی زندگی گروهی لازم بوده با بقیه ارتباط برقرار کنیم


audio: NV6fbhsSMA8_0021.opus
source: youtube
source_id: NV6fbhsSMA8
invalidation: VALID
text:
و مهارتایی مثل زبان و احساسات مختلف بوجود اومدن که همینا نیاز به عصب‌های پیچیده‌تری داشتن و در نتیجه مغز بزرگتر شده. حالا، موجوداتی که غیراجتماعی هستن هم میتونن به یه حدی از پیشرفت برسن که سفرهای بین‌ستاره‌ای انجام بدن؟ واقعا خیلی بعیده، چون یه همچین پیشرفت‌های بزرگی از همکاریای بزرگ بوجود میاد. یعنی مثلا یه پروژه‌ای که نسبت به سفرهای بین ستاره‌ای


audio: NV6fbhsSMA8_0022.opus
source: youtube
source_id: NV6fbhsSMA8
invalidation: VALID
text:
خیلی ساده‌تره مثل همین ایستگاه فضایی بین‌المللی از همکاری چندتا کشور به وجود اومده به خاطر هزینه‌های بالا و مشکلات دیگه. موجودات غیر اجتماعی بیشتر از اینکه بتونن وقتشونو صرف چیزایی مثل پیشرفت علم و تکنولوژی و اینا بکنن، مجبورن وقتشونو صرف پیدا کردن غذا و تولید مثل و جنگ و بقیه‌ی کارا کنن.


audio: NV6fbhsSMA8_0023.opus
source: youtube
source_id: NV6fbhsSMA8
invalidation: VALID
text:
پس خلاصه‌ی همه‌ی حرفام این میشه که یه عده فک میکنن فضاییا خطر خیلی بزرگی هستن برای ما بعد وقتی که بیان احتمالا باعث نابودی ما میشن، یه عده‌ی دیگه فک میکنن که موجوداتی که بتونن از فواصل خیلی دور تا کره‌ی زمین بیان، احتمالا دیگه اونقد پیشرفت کردن که به فکر نابود کردن ما نباشن. البته خب یه عده‌ای هم هستن که وسط رو میگیرن و میگن که این طرز فکر


audio: NV6fbhsSMA8_0024.opus
source: youtube
source_id: NV6fbhsSMA8
invalidation: VALID
text:
صفر و صدی اشتباهه، فضاییا ممکنه یسریاشون با ما دوست باشن یسریاشونم دشمن، نه اینکه همشون یا دوستن یا دشمن. اگه این ویدیو رو دوس داشتی لایک و کامنت فراموش نشه، منتظر نظراتتونم هستم و مثل همیشه، بدون ترس سوال بپرس و دنبال جواب باش.


audio: MipPiTJftRw_0001.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
در مورد منظومه‌ی شمسی یا سامانه‌ی خورشیدی، تو جاهای مختلف زیاد دیدیم و شنیدیم، اما تو این ویدیو هدفم اینه که جزییات بیشتری ازش بدونیم، چون این سیستم از اون چیزی که فکر می‌کنیم خیلی بزرگ‌تر و پیچیده‌تره. یعنی این عکس‌ها و ویدیوهایی که از منظومه‌ی شمسی می‌بینیم زیاد مطابق واقعیت نیستن، برای همین می‌خوایم یه دید واقعی‌تری به دست بیاریم از اندازه‌ها، فاصله‌ها، حرکت‌ها.


audio: MipPiTJftRw_0002.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
یعنی می‌خوایم ببینیم سیاره‌ی ما تو چه سیستمی داره می‌چرخه، و اینکه خود این سیستم چطوری داره حرکت می‌کنه. با کلی اطلاعات جالب دیگه که فکر می‌کنم خوشتون بیاد.


audio: MipPiTJftRw_0003.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
خب سفرمون رو از قلب این سیستم ستاره‌ای شروع می‌کنیم. یه ستاره‌ی متوسط که حدود چهار و نیم میلیارد سال سن داره، اما هنوز تو دوران جوونیشه. 99.8 درصد از کل جرم منظومه‌ی شمسی مال خورشیده! یعنی زمین و مریخ و مشتری و تمام سیارات دیگه، به اضافه‌ی تمام قمرها، سیارک‌ها، شهاب‌سنگ‌ها، همه‌شون رو هم فقط دو دهم درصد از منظومه‌ی شمسی ان.


audio: MipPiTJftRw_0004.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
پس عملا همه‌چیز خورشیده، بدون خورشید هیچ منظومه‌ای در کار نیست، هیچ سیاره‌ای در کار نیست، هیچ زندگی‌ای وجود نداره. چند هزار سال آدما به عنوان خدا می‌پرستیدنش و حیوونا یا حتی آدمای دیگه رو برای راضی نگه داشتنش می‌کشتن، قربانی می‌کردن. نمیدونم شایدم هیچ تقصیری نداشتن، به هر حال یه چیز خیلی نورانی و گرمابخش تو آسمون میدیدن که هیچ احدی نمی‌تونست بهش دسترسی داشته باشه،


audio: MipPiTJftRw_0005.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
هیچکس نمی‌تونست کنترلش کنه، اما اون زندگی همه‌شونو کنترل می‌کرد. حتی همین الان هم بعضیا مثلا تو هند هنوزم خورشیدپرستن. وقتی که حدود 58 میلیون کیلومتر از خورشید دور بشیم، می‌رسیم به اولین سیاره‌ای که دور این ستاره می‌چرخه، یعنی عطارد، یا تیر. تو فاصله‌ی بین خورشید تا عطارد، تقریبا 40 تا خورشید جا می‌گیره.


audio: MipPiTJftRw_0006.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
این، فاصله‌ی درست عطارد تا خورشیده، نه اون چیزی که تو عکس‌ها می‌بینیم. اما خب چاره‌ای نیست جز اینکه وقتی که می‌خوایم منظومه‌ی شمسی رو نشون بدیم، خورشید رو کلی کوچیکتر کنیم، فاصله‌ی بین خورشید و سیاره‌ها هم خیلی کمتر کنیم، تا بتونیم همه‌شون رو تو یه قاب نشون بدیم. چون تو اندازه‌های واقعی اونقدر ریز میشن که دیگه دیده نمیشن.


audio: MipPiTJftRw_0007.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
هر شبانه‌روز عطارد تقریبا اندازه‌ی دو ماه رو زمینه، سالش هم به اندازه‌ی سه ماه زمینیه. روز خیلی طولانیش، به اضافه‌ی فاصله‌ی کمش تا خورشید، باعث میشه که روزا دماش به چهارصد درجه برسه، اما شبا برسه به 180 درجه زیر صفر. عطارد کوچیکترین سیاره‌ی منظومه‌ی شمسیه، اما نسبت به اندازه‌ی کوچیکش جرم خیلی زیادی داره.


audio: MipPiTJftRw_0008.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
دانشمندا نظرشون اینه که از یه هسته‌ی فلزی بزرگ تشکیل شده که یه لایه‌ی نازکی از جنس سنگ روش کشیده شده. برای همین این ایده وجود داره که عطارد در واقع هسته‌ی یه سیاره بوده که میلیاردها سال پیش، به یه دلیلی که ما نمی‌دونیم، بیشتر پوسته و گوشته‌ی خودشو از دست داده، فقط هسته‌ی آهنیش باقی مونده. شاید یه برخوردی با یه سیاره‌ی دیگه داشته.


audio: MipPiTJftRw_0009.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
تقریبا همونقدر دیگه از خورشید فاصله بگیریم، می‌رسیم به سیاره‌ی زهره یا ناهید که معروفه به خواهر دوقلوی زمین، چون از نظر اندازه خیلی شبیه زمینه. 243 روز زمینی طول می‌کشه تا یه دور دور خودش بچرخه، اما چرخیدنش دور خورشید فقط 225 روز زمینیه. یعنی تو زهره، یک شبانه‌روز از یک سال طولانی‌تره!


audio: MipPiTJftRw_0010.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
دمای سطحش، روزها می‌رسه به حدود 470 درجه، شبا هم حدود 420 درجه. پس با اینکه نسبت به عطارد دو برابر از خورشید دورتره، اما دماش از اون بیشتره، که دلیلش اتمسفرشه. زهره یه اتمسفر خیلی خیلی غلیظ داره که بیشترش از کربن‌دی‌اکسید تشکیل شده. برای همین اثر گلخانه‌ای باعث میشه که گرمای خورشید داخل اتمسفرش


audio: MipPiTJftRw_0011.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
گیر بیفته، در نتیجه دماش دائما بیشتر و بیشتر میشه. یعنی یه جهنم واقعیه، بالای چهارصد درجه گرما داره، جوری که سرب به حالت مذاب درمیاد، فشار هواش 90 برابر زمینه، طوری که می‌تونه یه ماشین آهنی رو مچاله کنه، از ابرهاش هم اسید سولفوریک می‌باره! زهره بعد از ماه، درخشان ترین جرم آسمونه که زمان طلوع و غروب خورشید خیلی راحت میشه پیداش کرد.


audio: MipPiTJftRw_0012.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
تو فاصله‌ی 150 میلیون کیلومتری، می‌رسیم به سومین سیاره، که سیاره‌ی خودمونه. زمین اولین سیاره‌ایه که قمر داره، اونم یه بزرگش. مهم‌ترین ویژگی زمین اینه که خونه‌ی موجودات زنده‌ست، هنوز هیچ اثری از حیات تو هیچ سیاره‌ی دیگه‌ای پیدا نکردیم. در مورد ماه و زمین باید تو یه ویدیویی مخصوص خودشون صحبت کنم.


audio: MipPiTJftRw_0013.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
بعد از زمین، تو فاصله‌ی 210 میلیون کیلومتری از خورشید، می‌رسیم به سیاره‌ی چهارم، مریخ یا بهرام. این سیاره‌ی قرمز رنگ، که خدای جنگ رومی‌ها بوده، دو تا ماه خیلی کوچیک داره به نام فوبوس و دیموس. طول شبانه‌روز مریخی خیلی شبیه زمینه، فقط چهل دقیقه از زمین طولانی‌تره. اما طول سالش نزدیک دو برابر زمینه، یعنی 687 روز زمینی.


audio: MipPiTJftRw_0014.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
بعد از زمین، میشه گفت بیشترین شناخت رو از این سیاره داریم. ربات‌های زیادی رو سطحش فرود آوردیم که غیر از اینکه هزینه‌ش از فرستادن آدم‌ها خیلی خیلی کمتر بوده، دقت کارشون هم از آدما بیشتر بوده. بلندترین قله‌ی منظومه‌ی شمسی، کوه المپوس مریخه که ارتفاعش حدود سه برابر اورست خودمونه. قطب‌های مریخ، مثل زمین از یخ پوشیده شده، البته خیلی کمتر.


audio: MipPiTJftRw_0015.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
اما تصاویری که کاوشگرا برامون فرستادن خیلی واضح نشون میده که قبلا رودخونه‌هایی مشابه زمین رو مریخ جریان داشتن که الان هیچ اثری ازشون نیست. در مورد مریخ و اسرارش لازمه که یه ویدیو مخصوص خودش داشته باشیم با جزییات خیلی بیشتر. حدود صد میلیون کیلومتر که از مریخ فاصله بگیریم، می‌رسیم به یه بخش بزرگی از منظومه‌ی شمسی به نام کمربند سیارکی.


audio: MipPiTJftRw_0016.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
میلیون‌ها قطعه سنگ و فلز و یخ که تو مدار بین مریخ و مشتری، دور خورشید می‌چرخن. یکی از مهم‌ترین نظراتی که در مورد این سیارک‌ها وجود داره اینه که در واقع یه سیاره بین مریخ و مشتری وجود داشته که نیروی گرانش شدیدی که از طرف مشتری بهش وارد شده باعث شده از هم بپاشه. بعضی از تیکه‌هاش اندازه‌ی یه دونه‌ی شنه،


audio: MipPiTJftRw_0017.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
بعضیاشون اندازه‌ی یه ماشین، بعضیاشونم بزرگتر. سیارک سرس بزرگترین سیارک تو این کمربنده که قطرش نزدیک هزار کیلومتره. برای همین جزو سیاره‌های کوتوله محسوب میشه. برخلاف چیزی که تو فیلم‌ها و عکس‌ها می‌بینیم، فاصله‌ی بین این سیارک‌ها خیلی خیلی زیاده، دلیلشم اینه که تو یه محدوده‌ی خیلی بزرگی پخش شدن، تقریبا به اندازه‌ی فاصله‌ی بین زمین تا خورشید.


audio: MipPiTJftRw_0018.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
فضای خالی که بینشون وجود داره اونقدر زیاده که اگه یه فضاپیما بخواد از این ناحیه عبور کنه، عملا نیازی نیست نگران برخورد با اینا باشه. البته دو ناحیه‌ی دیگه از سیارک‌ها هم وجود داره که تو مدار مشتری، رو نقاط لاگرانژی قرار گرفتن و دور خورشید می‌چرخن. تو فاصله‌ی حدود 750 میلیون کیلومتر از خورشید، می‌رسیم به سیاره‌ی پنجم، یعنی مشتری یا هرمز.


audio: MipPiTJftRw_0019.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
تا اینجا تمام سیارات، سنگی بودن اما از اینجا به بعد سیارات بزرگ گازی رو داریم. مشتری بزرگترین سیاره‌ی منظومه‌ی شمسیه، شاید به خاطر همینه که اسم ژوپیتر، که خدای خدایان رومی بوده رو براش انتخاب کردن. به قدری بزرگه که 1300 تا سیاره اندازه زمین توش جا میشه. اما با این عظمتش در برابر خورشید حرفی برای گفتن نداره،


audio: MipPiTJftRw_0020.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
چون هزار تا سیاره اندازه مشتری جا میشه تو خورشید. با این حال، جرمش فقط 320 برابر زمینه، دلیلش هم اینه که بیشترش از گاز تشکیل شده. مشتری هیچ سطح جامدی نداره که بشه روش فرود اومد. یعنی اگه یه فضاپیما بفرستیم به این دنیای گازی، همینطور داخل مشتری فرو می‌ره، بعد هرچقدر پایین‌تر میره دما و فشار بیشتر میشه.


audio: MipPiTJftRw_0021.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
تا اینکه به یه جایی می‌رسه که از فشار زیاد مچاله میشه و از گرمای شدید ذوب میشه. سطحش که 99 درصد گاز هیدروژن و هلیومه، اما در مورد هسته‌ش نظرات مختلفی هست. مثلا یه نظر اینه که از هیدروژن فلزی تشکیل شده. با وجود اینکه مشتری از نظر اندازه از بعضی از ستاره‌ها بزرگتره،


audio: MipPiTJftRw_0022.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
اما اونقدر جرم نداره که بتونه عمل همجوشی هسته‌ای داخلش انجام بشه، اگه تقریبا هفتاد هشتاد برابر الانش جرم داشت، تبدیل به ستاره میشد. سرعت چرخش مشتری دور خودش خیلی زیاده، طوری که با وجود اندازه‌ی بزرگش، تقریبا هر ده ساعت یه بار یه دور دور خودش می‌چرخه. اما برای یه چرخش کامل دور خورشید، 12 سال زمان لازم داره.


audio: MipPiTJftRw_0023.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
مشتری هم بر خلاف چیزی که معمولا دیده میشه، حلقه داره، در واقع هر چهار تا غول گازی همه‌شون حلقه دارن، اما حلقه‌های زحل از همه‌شون بزرگ‌تره. یه ویژگی دیگه‌ای که غو‌ل‌های گازی دارن، اینه که تعداد قمر‌هاشون زیاده. تا الان 79 تا قمر برای مشتری پیدا شده که بعضیاشون معروف‌ترن. مثلا گانیمد هم بزرگ‌ترین قمر مشتریه، هم بزرگ‌ترین قمر


audio: MipPiTJftRw_0024.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
تو منظومه‌ی شمسی، که از سیاره‌ی عطارد هم بزرگتره. یا قمر یوروپا که یکی از مهم‌ترین نقاط منظومه‌ی شمسیه که احتمال وجود زندگی توش هست. مقدار آبی که رو این قمر وجود داره، حتی از کل آب‌های رو زمین بیشتره. سطحش یخ بسته، اما به نظر میاد زیرش آب مایع وجود داره که ممکنه موجودات زنده هم داخلش باشن. قمر آیو هم از قمرهای معروف مشتریه.


audio: MipPiTJftRw_0025.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
در کل مشتری یه جورایی شبیه یه منظومه‌ی شمسی کوچیکه، اما ستاره‌ای این وسط وجود نداره، مشتری به یه روش دیگه‌ای داره به قمرهایی که دورش می‌چرخن انرژی میده. چرخیدن این قمرها تو مدارهای بیضی‌شکل، باعث میشه که فاصله‌شون با مشتری دائما کم و زیاد بشه. نتیجه‌ش اینه که جاذبه‌ی مشتری یه کش و قوس دائمی بهشون وارد می‌کنه که باعث میشه داخلشون یه گرمایی بر اثر اصطکاک ایجاد بشه.


audio: MipPiTJftRw_0026.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
به خاطر همینه که مثلا یوروپا زیر سطح یخیش، آب مایع داره، یا آیو پر از آتشفشانه. بعد از مشتری، تو فاصله‌ی یک و نیم میلیارد کیلومتری می‌رسیم به سیاره‌ی شیشم، یعنی زحل یا کیوان. از نظر بزرگی، دومین سیاره‌ست، با حلقه‌های قشنگی که باعث شدن این سیاره معروف بشه به جواهر منظومه‌ی شمسی.


audio: MipPiTJftRw_0027.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
قطرش حدود 9 برابر قطر زمینه، اما گول هیکلشو نخورید، وزنش فقط 95 برابر زمینه. یعنی نسبت به اندازه، زحل سبک‌ترین سیاره‌ست، که باز دلیلش همینه که تقریبا به طور کامل از گاز تشکیل شده، دقیقا مثل مشتری هیچ سطح جامدی نداره. جنسش هم تقریبا شبیه مشتریه، یعنی بیشترش هیدروژن و هلیومه. تقریبا هر 11 ساعت یه بار، یه دور دور خودش می‌چرخه،


audio: MipPiTJftRw_0028.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
اما هر یک سالش، به اندازه‌ی 29 سال زمینه. شاید مهم‌ترین ویژگی زحل همین حلقه‌های جالبش باشه که بیشتر از 90 درصدش از آب یخ زده تشکیل شده. این حلقه‌ها از دور شبیه یه چیز صاف و یکپارچه دیده میشن اما اگه نزدیک‌تر بریم، می‌بینیم که میلیون‌ها تیکه سنگ و یخ و گرد و غبارن با اندازه‌های مختلف. در مورد اینکه این سنگ‌ها از کجا اومدن نظرات مختلفی هست،


audio: MipPiTJftRw_0029.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
اما یکی از معروف‌تریناشون اینه که یکی از قمرهای زحل به یه دلیلی، شاید برخورد با قمرهای دیگه‌ش، از هم پاشیده ولی ذراتش همچنان دارن دور زحل می‌چرخن. شاید میلیاردها سال بعد، این تیکه‌ها دوباره بر اثر جاذبه کنار هم جمع بشن و یه قمر جدید تشکیل بدن، اما چیزی که بعضی از تحقیقات نشون میده اینه که این ذرات دارن کم‌کم جذب زحل میشن و از بین میرن.


audio: MipPiTJftRw_0030.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
ویژگی دیگه‌ای که زحل داره اینه که بیشترین تعداد قمرها رو بین سیارات داره، یعنی تا الان 83 تا قمر براش کشف شده. بزرگترینشون تایتان هست که بعد از قمر مشتری، گانیمد، دومین قمر بزرگ منظومه‌ی شمسیه. تایتان هم از اون دنیاهای عجیبیه که ویژگی‌های جالبی داره. تنها قمریه که اتمسفرش ده برابر غلیظ‌تر از اتمسفر زمینه.


audio: MipPiTJftRw_0031.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
آبی که رو سطحش وجود داره چند برابر آب‌های رو زمینه. اما به خاطر فاصله‌ی خیلی زیادش با خورشید، دماش خیلی پایینه، چیزی حدود صد و هشتاد درجه زیر صفر. برای همین تایتان هم ممکنه مثل یوروپا، اقیانوس‌های زیرسطحی داشته باشه که شاید موجودات زنده هم توش باشن.


audio: MipPiTJftRw_0032.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
اورانوس سیاره‌ی هفتمه که هر 84 سال یه بار، یه دور دور خوشید می‌چرخه. قطرش تقریبا چهار برابر قطر زمینه، اما مثل بقیه‌ی غول‌های گازی، زیاد سنگین نیست. اورانوس 27 تا قمر داره، با یه حلقه‌ی نازک. بیشتر مواد تشکیل‌دهنده‌ش، آب و متان و آمونیاکه، اما اتمسفرش مثل مشتری و زحل بیشتر از هیدروژن و هلیوم تشکیل شده.


audio: MipPiTJftRw_0033.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
نظری که وجود داره اینه که بعد از سطح گازیش، یه گوشته‌ی مایع داره با یه هسته‌ی جامد کوچیک. آخرین سیاره، یعنی سیاره‌ی هشتم، نپتون هست که حدود 4.5 میلیارد کیلومتر از خورشید فاصله داره، یعنی تقریبا سی برابر فاصله‌ی زمین تا خورشید. نپتون هم مثل اورانوس قطرش تقریبا 4 برابر قطر زمینه. از نظر مواد تشکیل‌دهنده هم خیلی شبیه اورانوسه.


audio: MipPiTJftRw_0034.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
هر شبانه‌روزش حدود 16 ساعته، اما 165 سال طول می‌کشه تا یه دور دور خورشید بچرخه.یه حلقه‌ی نازک هم داره با 14 تا قمر. پلوتو هم قبلا به عنوان نهمین سیاره در نظر گرفته می‌شد، اما سال 2006 اتحادیه‌ی بین‌المللی ستاره‌شناسی از لیست سیاره‌ها خارجش کرد و اضافه‌ش کردن به لیست سیاره‌های کوتوله که تعدادشون 5 تاست.


audio: MipPiTJftRw_0035.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
اما یه توضیح تکمیلی هم در مورد حرکت این سیارات باید بگم. اگه از بالای قطب شمال خورشید، یا قطب شمال زمین به این سیارات نگاه کنیم، جهت چرخش همه‌شون، هم دور خورشید، هم دور خودشون، خلاف جهت عقربه‌های ساعته.


audio: MipPiTJftRw_0037.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
محور چرخش تمام سیارات، کم و بیش یه انحرافی داره، مثلا زمین خودمون تقریبا 23 درجه محورش کجه. اما این انحراف، در مورد زهره خیلی زیاد شده، حدود 177 درجه. در واقع این سیاره کاملا سر و ته شده، برای همین برعکس سیاره‌های دیگه دور خودش می‌چرخه. انحراف اورانوس هم 98 درجه‌س، که باعث شده جهت چرخش


audio: MipPiTJftRw_0039.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
این از بحث سیارات. اما منظومه‌ی شمسی کارش به همینجا ختم نمیشه، حالا می‌خوام در مورد بقیه‌ی قسمت‌هاش صحبت کنم. با فاصله‌ی کمی بعد از آخرین سیاره، یعنی نپتون، یه ناحیه‌ی بزرگی از میلیون‌ها جرم فضایی از جنس یخ و سنگ و فلز وجود داره به نام کمربند کویپر. این محدوده تا حدود 30 میلیون کیلومتر دورتر از نپتون ادامه داره،


audio: MipPiTJftRw_0040.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
یعنی یه بخش خیلی بزرگی از منظومه‌ی شمسیه. در مورد اینکه این اجسام از کجا اومدن، گفته میشه که بقایای اون دیسک چرخانی بودن که باعث تشکیل منظومه‌ی شمسی شده. یعنی موادی که تو قسمت‌های داخلی این دیسک بودن به هم چسبیدن و این هشت تا سیاره رو تشکیل دادن، اما قسمت‌های بیرونی‌ترش نتونستن تبدیل به سیارات بزرگی بشن.


audio: MipPiTJftRw_0041.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
برای همین به شکل صخره‌های کوچیک و بزرگ دارن دور خورشید می‌چرخن. از بین 5 تا سیاره‌ی کوتوله‌ای که تو منظومه‌ی شمسی وجود داره، چهار تاشون تو همین کمربند کویپر هستن، از جمله پلوتو. فقط یکیشون تو کمربند سیارکیه، که همون سرسه که قبلا گفتم. اما منظومه‌ی شمسی ما هنوزم تموم نشده. الان دیگه اینقدر فاصله‌مون از خورشید زیاد شده که بهتره به جای کیلومتر،


audio: MipPiTJftRw_0042.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
از واحد نجومی استفاده کنیم، که هر یه واحد نجومی، به اندازه‌ی فاصله‌ی زمین تا خورشیده، یعنی 150 میلیون کیلومتر. تقریبا تو فاصله‌ی 2000 واحد نجومی از خورشید، یه ناحیه‌ی دیگه شروع میشه به نام ابر اورت. این قسمت هم از صخره‌های یخی و سنگی تشکیل شده که منشا خیلی از ستاره‌های دنباله‌داره. وسعت ابر اورت خیلی خیلی زیاده، تخمین می‌زنن که


audio: MipPiTJftRw_0043.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
تا فاصله‌ی ده‌هزار یا حتی صدهزار واحد نجومی از خورشید، ادامه داره. یعنی تقریبا یک چهارم فاصله‌ی خورشید تا نزدیک‌ترین ستاره‌ی همسایه‌ش. در مورد اینکه ابر اورت چه جوری به وجود اومده، دانشمندا میگن که سنگ‌ها و صخره‌هایی که تو قسمت‌های داخلی منظومه‌ی شمسی بودن، بعضیاشون بر اثر گرانش سیارات منحرف شدن به سمت بیرون، بعدش اونجا گرانشی که


audio: MipPiTJftRw_0044.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
از طرف بقیه‌ی قسمت‌های کهکشانمون بهشون وارد میشده اجازه نداده که دوباره برگردن به سمت داخل منظومه، برای همین همونجا گیر افتادن. پس ابر اورت، آخرین بخش از منظومه‌ی ماست، بعد از این وارد فضای بین‌ستاره‌ای میشیم. باز کمربند کویپر و ابر اورت هم مثل کمربند سیارکی، اصلا به اون شلوغی که تو عکس‌ها و فیلم‌ها می‌بینیم نیستن.


audio: MipPiTJftRw_0045.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
اما آخرین موضوعی که بررسی می‌کنیم، اینه که کل این منظومه‌ی شمسی، همش با هم، چه جوری تو کهکشان راه شیری حرکت می‌کنه. سیستم ما، تو یکی از بازوهای مارپیچی کهکشانمون قرار گرفته. صفحه‌ای که این هشت تا سیاره داخلش قرار می‌گیرن، تقریبا 60 درجه انحراف داره نسبت به صفحه‌ی کهکشان.


audio: MipPiTJftRw_0046.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
ستاره‌ی ما، با تمام چیزایی که دورش می‌چرخن، با یه سرعتی حدود 200 کیلومتر بر ثانیه، دور مرکز کهکشان می‌چرخه، اما با همین سرعت وحشتناک هم چیزی حدود 230 میلیون سال طول می‌کشه تا یه دور دور کهکشان بزنه. خود کهکشان هم ثابت ننشسته تو فضا، داره با یه سرعت خیلی زیادی حرکت می‌کنه که باید تو یه ویدیوی جدا مخصوص خودش بررسی بشه.


audio: MipPiTJftRw_0047.opus
source: youtube
source_id: MipPiTJftRw
invalidation: VALID
text:
این سیاره‌هایی که اطراف ستاره‌ی ما می‌چرخن، تو مقیاس ستاره‌ای و کهکشانی، اینقدر کوچیکن که مثل ذرات غباری اطراف خورشید حرکت می‌کنن، همونطور که گفتم جرم همشون رو هم به یه درصد هم نمی‌رسه، بیشتر از 99 درصد جرم منظومه‌ی شمسی، فقط مال خورشیده. اما تو مقیاس ما، هرکدومشون یه دنیای بزرگ پر رمز و رازن، از بس که ما کوچیکیم.


audio: rbeqoJNIJCY_0001.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
فرض کنید سه تا جعبه به شما نشون میدم که داخل یکیشون یه جایزه‌ی خوبه، اون دو تای دیگه خالی‌ان شما یکی از اینا رو انتخاب می‌کنی حالا من که می‌دونم جایزه توی کدومه، یکی از جعبه‌های خالی رو باز می‌کنم بعدش به شما یه پیشنهاد میدم دوست داری همین جعبه‌ی اولی که انتخاب کردی رو نگه داری یا انتخابت رو عوض کنی و اون یکی رو برداری اینجا منطق شما میگه از این دو تا جعبه، قطعا یکیشون خالیه، یکیشون جایزه داره


audio: rbeqoJNIJCY_0002.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
پس فرقی نداره که اولی رو نگه دارم یا عوضش کنم توی هر حالتی برنده‌شدنم پنجاه‌پنجاهه ولی به‌طرز شگفت‌انگیزی اینطور نیست با عوض کردن جعبه، احتمال برنده‌شدنت دوبرابر میشه این پارادوکس، معروفه به مساله‌ی مانتی هال اما چطور یه همچین چیز عجیبی ممکنه هدف امروزمون اینه که ببینیم درک ما از احتمالات بعضی‌وقتا چقدر می‌تونه با واقعیت فاصله داشته باشه اول یه کوچولو از تاریخچه‌ی این معما میگم


audio: rbeqoJNIJCY_0003.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
بعدش صبا از کانال مت‌باز مهمون ما میشه و ریاضیاتش رو توضیح میده داخل کانالش کلی ویدیوهای جالب داره درباره‌ی آموزش موضوعات مختلف ریاضی به زبان ساده بعدش هم دوباره خودم برمی‌گردم با کاربردهای عملی این معما توی زندگی‌مون تا ببینیم آیا همیشه عوض کردن انتخاب اول‌مون به نفع ما تموم میشه اسپانسر این برنامه شرکت فیوتک از جنوب کالیفرنیاست پیشرو در تولید انواع سنسورهای دقیق و مطمئن


audio: rbeqoJNIJCY_0004.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
از مریخ‌نورد ناسا، تا ابزارهای پیشرفته‌ی پزشکی و صنعتی ردپای سنسورهای فیوتک همه‌جا دیده میشه برای مشاهده‌ی محصولات و سفارش سنسور می‌تونید به سایت یا لینکدین این شرکت مراجعه کنید، که آدرسشون زیر همین ویدیو هست از سال 1963 یه شوی تلویزیونی پرطرفدار توی آمریکا پخش میشه


audio: rbeqoJNIJCY_0006.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
یکی از محبوب‌ترین مسابقاتش به این صورت بود سه تا در وجود داشت که پشت یکیشون یه جایزه‌ی خیلی خوب گذاشته بودن مثلا یه ماشین لوکس یا چند هزار دلار پول نقد اما پشت اون دو تای دیگه، جایزه‌های بی‌ارزش یا خنده‌داری بود مثلا یه بز، یا اردک، یا یه ماشین اسباب‌بازی حالا یه بازیکن وارد میشد و از بین این سه تا در یکیشون رو انتخاب می‌کرد مجری برنامه، آقای مانتی هال، که می‌دونست پشت هرکدوم از درها چه خبره


audio: rbeqoJNIJCY_0007.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
یکی از اون دو تا در باقیمونده رو باز می‌کرد دری که مطمئن بود پشتش جایزه‌ی بی‌ارزشیه بعدش به بازیکن می‌گفت دوست داری همین انتخاب اولت رو نگه داری یا عوضش کنی با اون یکی در باقیمونده


audio: rbeqoJNIJCY_0008.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
خب همونطور که گفتم، خیلی از مردم، حتی تعداد زیادی از دانشمندها فکر می‌کردن تو یه همچین وضعیتی، شانس برنده شدن پنجاه‌پنجاهه دری که بازیکن انتخاب کرده، ممکنه پشتش ماشین باشه، یا شاید هم بز اگر هم انتخاب خودش رو عوض کنه و اون یکی در رو برداره، بازم همینه، یا ماشینه یا بز پس پافشاری روی انتخاب اول، هیچ فرقی نداره با عوض کردنش


audio: rbeqoJNIJCY_0009.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
با این حال کم‌کم افراد کنجکاو متوجه شدن که وقتی بازیکن‌ها انتخاب اولشون رو تغییر میدن احتمال اینکه برنده‌ی ماشین بشن افزایش پیدا می‌کنه برعکس، اونایی که اصرار زیادی روی همون انتخاب اولیه دارن بیشتر وقت‌ها باید با یه بز برگردن به خونه از سال 1975 داخل مقاله‌های مربوط به آمار و احتمالات، در مورد دلیل این اتفاق بحث میشد


audio: rbeqoJNIJCY_0010.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
معروف شده بود به مساله‌ی مانتی هال، یعنی اسم همون مجری برنامه حالا بیایید ببینیم از نظر ریاضی چرا عوض کردن اون انتخاب اولیه به نفع بازیکن تموم میشه


audio: rbeqoJNIJCY_0011.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
سلام به همه‌ی مخاطب‌های خوب کانال آرانتیک من صبا هستم و خیلی خوشحالم که توی این کانال هستم تا قسمت ریاضیاتی این معما رو براتون توضیح بدم امیدوارم که توضیحاتم رو دوست داشته باشید اون زمانی که بازیکن می‌خواد انتخاب خودش رو انجام بده هرکدوم از درها به احتمال یک‌سوم، پشتش ماشینه از بین یه ماشین و دو تا بز، احتمال اینکه ماشین رو انتخاب کنیم میشه یک سوم


audio: rbeqoJNIJCY_0019.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
خب حالا واضحه که اگه بازیکن روی همون انتخاب اولش بمونه احتمال اینکه برنده‌ی ماشین بشه یک‌سومه ولی اگه انتخاب خودش رو عوض کنه


audio: rbeqoJNIJCY_0021.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
برای اینکه مطمئن بشیم، تمام حالت‌های ممکن رو بررسی کردیم چون شاید بعضی از بیننده‌ها با احتمالات آشنا نباشن فرض می‌کنیم بازیکن، در اول رو انتخاب می‌کنه


audio: rbeqoJNIJCY_0022.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
اگه پشتش بز باشه، برای اون دو تا در دیگه، دو تا حالت مختلف پیش میاد یا دومی هم بزه، سومی ماشین، یا برعکس، دومی ماشینه، سومی بز


audio: rbeqoJNIJCY_0023.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
اما اگه پشت در اول ماشین باشه، اون دو تای دیگه فقط می‌تونن بز باشن پس کل حالت‌های ممکن همینه مجری هم که توی هر حالت، یکی از درهای حاوی بز رو باز می‌کنه توی حالت شماره یک اگه سر همون در اول که انتخاب کردی بمونی، بز برنده میشی اگه عوضش کنی، ماشین


audio: rbeqoJNIJCY_0024.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
حالت دو هم همینه، اگه عوضش کنی ماشین می‌بری اما حالت سوم، عوض کردنش مفید نیست، چون همون انتخاب اولت ماشین بود پس توی دو تا از این سه حالت، بهتره انتخابمون رو عوض کنیم برای همینه که شانس برنده‌شدنمون دوبرابر میشه


audio: rbeqoJNIJCY_0025.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
جالب اینجاست که هرچی تعداد درها بیشتر باشه، عوض کردن انتخاب به‌صرفه‌تره مثلا فرض کنید به‌جای سه‌تا، هزار تا در داریم که پشت یکیشون ماشینه، بقیه‌شون بز بازیکن یکی از این درها رو انتخاب می‌کنه مجری هم از بین 999 در باقی مونده، همه رو به غیر از یکی باز می‌کنه شما میتونی بین انتخاب خودت و این یکی، جابجا بشی


audio: rbeqoJNIJCY_0026.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
تو این حالت، اگه انتخاب خودت رو نگه داری احتمال برنده‌شدنت فقط یک‌هزارمه اما اگه عوضش کنی، به احتمال نهصدونودونه‌هزارم ماشین برنده میشی که خیلی شانس خوبیه، تقریبا می‌تونی از برنده بودنت مطمئن باشی ولی خب بازم بعضی‌ها به اشتباه فکر می‌کنن شانس برنده شدن هرکدوم از این درها پنجاه درصده


audio: rbeqoJNIJCY_0027.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
بعد از توضیحات خوب صبا، حالا می‌خواهیم ببینیم دونستن این معما اصلا چه اهمیتی داره مساله‌ی مانتی هال، یه پارادوکسه از نوع راست‌نما یعنی پارادوکس‌هایی که اولش نتایج اشتباه و غیرمنطقی به ما میدن ولی وقتی درست بررسی‌شون می‌کنیم حقیقت روشن میشه اینجا هم ما فکر می‌کنیم احتمال برنده شدن هرکدوم از گزینه‌ها پنجاه درصده در حالی که منطق و ریاضی ثابت می‌کنه اینطور نیست یه نمونه‌ی دیگه‌ش همین بحث زمین تخته


audio: rbeqoJNIJCY_0028.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
چشم‌های ما اینطور می‌بینه که زمین صافه و خورشید هم هر روز از طرف شرق بالا میاد و از اون طرف میره پایین ولی خب علم نشون داد زمین یه کره‌ست که دور خورشید می‌چرخه


audio: rbeqoJNIJCY_0029.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
به نظرم مهم‌ترین درسی که از مساله‌ی مانتی هال می‌گیریم اینه که خیلی وقت‌ها ممکنه تصورات شهودی یا عینی ما با واقعیت فرق داشته باشن مخصوصا وقتی با احتمالات سروکار داریم، زیاد این اتفاق میفته ما فکر می‌کنیم احتمال یه رویدادی خیلی کمه و بر اساس همین تصور خودمون تصمیم‌های مهمی می‌گیریم ولی پیش‌بینی‌هامون اشتباه درمیاد و شکست می‌خوریم


audio: rbeqoJNIJCY_0031.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
دقیقا به خاطر همینه که ریاضیات اینقدر مهمه شبیه یه نورافکن قوی، مسیر حرکت ما رو روشن می‌کنه کاملا قابل‌اطمینانه، برخلاف تصورات ذهنی ما که بعضی‌وقت‌ها نمیشه بهشون اعتماد کرد


audio: rbeqoJNIJCY_0032.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
درس دومش اینه که بعد از تصمیم‌گیری بر اساس یه شرایط مشخص وقتی این شرایط اولیه تغییر می‌کنن، باید تصمیم‌هامون رو دوباره بررسی کنیم توی مساله‌ی مانتی هال، اولش سه‌تا در داریم که با انتخاب هرکدومشون احتمال برنده شدن ما برابره، یعنی یک‌سوم ولی وقتی مجری میاد یکی از درها رو باز می‌کنه، دیگه اون شرایط اولیه تغییر کرده


audio: rbeqoJNIJCY_0036.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
ولی خب وقتی این موضوع رو نمی‌دونیم با خودمون میگیم شاید همین انتخاب اولم درست باشه شاید اگه عوضش کنم پشیمون بشم پس حالا که پنجاه‌پنجاهه، بذار روی همین بمونم


audio: rbeqoJNIJCY_0037.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
البته خب واضحه که یه وقت‌هایی هم پیش میاد که همون انتخاب اول رو نگه می‌داریم و برنده هم میشیم ولی در کل وقتی به دفعات زیادی این بازی انجام بشه عوض کردن تصمیم اولیه نتایج بهتری داره


audio: rbeqoJNIJCY_0038.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
این نکته هم حتما باید در نظر بگیریم که استراتژی تعویض انتخاب برای شرایطی دقیقا شبیه همین مساله‌ی مانتی هال مفیده یعنی مثلا اگه مجری ندونه که پشت درها چه خبره و شانسی یکی از درها رو باز کنه این احتمال‌هایی که به دست آوردیم عوض میشن پس اینطور نیست که بتونیم بگیم توی هر وضعیتی، تحت هر شرایطی باید انتخاب اولیه رو رها کرد و رفت سراغ گزینه‌های دیگه نه، همه‌چیز بستگی داره به شرایط موجود


audio: rbeqoJNIJCY_0040.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
کلا مساله‌ی مانتی‌هال توی خیلی از جنبه‌های زندگی ما دیده میشه سرمایه‌گذارهای بورس باید دائما تصمیم‌های خودشون رو بر اساس اطلاعات جدیدی که دریافت می‌کنن تغییر بدن پزشک‌ها مجبورن با هر داده‌ی جدیدی که از عکس و آزمایش به دست میارن توی اون تشخیص اولیه‌ی خودشون تجدیدنظر کنن حتی یه پوکرباز ممکنه با کارت‌هایی که به دستش رسیده یه نتیجه‌گیری اولیه بکنه


audio: rbeqoJNIJCY_0041.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
ولی از روی حرکات رقیبش چیزای بیشتری بفهمه و تصمیمش رو عوض کنه یا مثلا شرکتی که در حال استخدام کارمنده ممکنه بعد از مصاحبه‌ی اول، یکی از گزینه‌ها رو انتخاب کنه ولی بعدش یه مصاحبه‌ی دوم ترتیب میده و حالا با اطلاعات جدیدی که از این افراد به دست آورده فقط عوض کردن اون انتخاب اولیه شانس موفقیت شرکت رو افزایش میده برای پیدا کردن یه کارمند بهتر


audio: rbeqoJNIJCY_0042.opus
source: youtube
source_id: rbeqoJNIJCY
invalidation: VALID
text:
هدف اصلیم از این ویدیو این بود که نشون بدم فکر و ذهن ما بعضی‌وقت‌ها چقدر می‌تونه ما رو گمراه کنه تو یه همچین موقعیت‌هایی ریاضیاته که دست ما رو می‌گیره و ما رو برمی‌گردونه به مسیر درست ریاضیات میگه وقتی شرایط تغییر می‌کنه باید تصمیماتی که گرفتی رو دوباره بازبینی کنی چون یه نکته‌ی کوچیکی که توی حساب و کتابت در نظر نگرفتی می‌تونه شانس موفقیتت رو نصف بکنه شاید یه بار، دو بار، ده‌بار، لجاجت و پافشاری روی حرف اولت


audio: zLqibZvtBOs_0001.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
دنیایی رو تصور کنید که آدما بتونن با پوشیدن یه لباس مخصوص، نامریی بشن. ساعت‌های مچی بتونن قدرت پردازش یه ابرکامپیوتر رو داشته باشن. ربات‌های خیلی کوچیکی وارد بدن بشن تا سلول‌های سرطانی رو نابود کنن، یا رگ‌های بسته رو باز کنن و جلوی سکته رو بگیرن. یا حتی کارهای بدی بکنن، مثلا تغییرات عجیبی تو دی‌ان‌ای آدما ایجاد کنن، باعث بیماری‌های هدفمند بشن.


audio: zLqibZvtBOs_0002.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
تمام اینا به‌اضافه‌ی هزاران هزار کاربرد عجیب و دور از ذهن، همه‌شون با یکی از پراهمیت‌ترین تکنولوژی‌های ساخت انسان قابل انجامن، یعنی نانوتکنولوژی یا فناوری نانو. امروز می‌خوایم ببینیم فناوری نانو که این همه ازش صحبت میشه، دقیقا چیه، بعدش میرم سراغ چند تا از کاربردهای جالبش.تا آخر ویدیو همراه من باشید.


audio: zLqibZvtBOs_0003.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
مفهوم فناوری نانو، خیلی خیلی وسیعه. همه‌مون می‌دونیم که یک متر میشه صد سانتی‌متر، یا هزار میلیمتر یا یک میلیون میکرومتر. یه چیز دیگه هم داریم به نام نانومتر که وقتی یک متر رو تقسیم می‌کنیم به یک میلیارد قسمت، هر کدوم از این قسمت‌ها میشه یک نانومتر. برای درک بهتر اینکه یک نانومتر چقدر کوچیکه، باید بگم که کاغذ روزنامه،


audio: zLqibZvtBOs_0004.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
با اون همه نازکی، ضخامتش صدهزار نانومتره. خب، حالا به تمام کارهایی که تو ابعاد یک نانومتر تا صد نانومتر، روی اتم‌ها و مولکول‌ها انجام میشه تا به ویژگی‌های خاصی برسیم، فناوری نانو گفته میشه. پس مخصوص یه نوع اتم یا ماده‌ی خاص نیست، بلکه مهم‌ترین نکته‌ش، اندازه‌های نانومتریه، چون تو این


audio: zLqibZvtBOs_0005.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
مقیاس‌ها اتفاقاتی میفته که تو اندازه‌های بزرگ نمیفته. پس خیلی ساده اگه بخوام بگم، فناوری نانو میشه دستکاری کردن بلوک‌های سازنده‌ی این دنیا، یعنی اتم‌ها. مثلا تو طبیعت ما هیچوقت نمی‌بینیم که شصت تا اتم کربن جوری به هم بچسبن که یه کره ایجاد بشه. اما خودمون به صورت مصنوعی تونستیم این شصت تا اتم رو به این شکل به هم وصل کنیم.


audio: zLqibZvtBOs_0006.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
بعدشم کلی کاربردهای انقلابی براش پیدا کردیم. یا مثلا اتم‌ها رو جور دیگه‌ای کنار هم چیدیم که نتیجه‌ش شده یه جور ماده که ده برابر از فولاد سبک‌تره، اما صد برابر مقاومتش بیشتره. پس مفهوم کلی فناوری نانو همینه، یعنی نشستیم بلوک‌های سازنده‌ی دنیا رو به دلخواه خودمون کنار هم چیدیم و مواد عجیب غریبی درست کردیم. انگار که جادو کردیم.


audio: zLqibZvtBOs_0007.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
برای همین این فناوری واقعا مهمه، اصلا دنیای آینده دنیای نانو هست. تو همه چیز نقش داره، لباسی که می‌پوشیم، غذایی که می‌خوریم، دارویی که مصرف می‌کنیم، ماشینی که سوار میشیم، تجهیزات جنگی، وسایل الکترونیکی، همه چیز با فناوری نانو می‌تونه هزاران برابر بهتر و کارآمدتر بشه. چون قبلا از موادی که به صورت طبیعی وجود داشتن استفاده می‌کردیم،


audio: zLqibZvtBOs_0008.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
نهایتا یه مقدار کمی توش دستکاری می‌کردیم، ولی با نانوتکنولوژی کلا از ریشه همون ماده‌ای که خودمون لازم داریم رو می‌سازیم. اما جالبه بدونید که استفاده از این فناوری زیادم جدید نیست. زمانی که جنگ‌های صلیبی بین مسلمانان و مسیحیان شروع شد، یعنی نزدیک هزار سال پیش، مسلمونا تونستن با شمشیرهای عجیبی که داشتن شکست‌های سنگینی به مسیحی‌ها وارد کنن.


audio: zLqibZvtBOs_0009.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
این شمشیرها غیر از اینکه مقاومت خیلی زیادی داشتن، خیلی هم انعطاف‌پذیر بودن. با اضافه کردن یکی دو درصد کربن به آهن، فولاد ساخته میشه. این فولاد از آهن خیلی مقاوم‌تر و محکم‌تره اما مشکلش اینه که شکننده‌ست. شمشیرهای مسلمونا از یه نوع فولاد عجیب ساخته شده بود که هم خیلی مقاوم بود هم خیلی منعطف، بر اثر ضربه نمی‌شکست.


audio: zLqibZvtBOs_0010.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
این شمشیرها معروفن به شمشیر دمشقی که خطوط موج‌دار عجیبی روشون دیده میشه. مسلمونا خیلی شدید مراقب بودن که روش ساخت این نوع فولاد لو نره، برای همین الان ما از روش دقیق ساختنش اطلاعات کافی نداریم. اما سال 2006 یه تیم از دانشگاه درسدن آلمان، با تجزیه تحلیل مواد سازنده‌ی یکی از این شمشیرها که تو موزه‌ی تاریخی برن سوییس نگهداری میشه،


audio: zLqibZvtBOs_0011.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
تو فولاد این شمشیر نانولوله‌های کربن پیدا کردن. یعنی یه جور ساختار لوله‌ای شکل از اتم‌های کربن که ما الان برای ساختن مواد ضدگلوله ازش استفاده می‌کنیم. دلیل مقاومت بالا و انعطاف این شمشیرها این بوده که به یه شکلی این لوله‌های نانو به فولاد اضافه شدن، اما نمی‌دونیم دقیقا چطور چنین کاری کردن. الان تا حدودی تونستیم فولادهایی شبیه فولاد دمشقی درست کنیم و


audio: zLqibZvtBOs_0012.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
وسایل مختلفی باهاش بسازیم، اما ویژگیاشون با اینکه خیلی شبیه اون فولاد دمشقی اصله، هنوز به اون نمی‌رسه. ولی خب نانوتکنولوژی جدید، میشه گفت جرقه‌ش سال 1959 توسط یکی از بزرگترین مغزهای قرن بیستم زده شده، یعنی ریچارد فاینمن فیزیکدان.


audio: zLqibZvtBOs_0014.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
اون پایین فضای خیلی زیادی وجود داره. منظورش این بود که با ریز شدن رو اجزای سازنده‌ی دنیا، یعنی اتم‌ها و مولکول‌ها، جای زیادی برای کار هست، کارای زیادی میشه کرد. در ادامه‌ش هم کلی ایده‌های جالب و انقلابی مطرح کرد که بعدا توسط دانشمندای دیگه دنبال شدن. برای همین ریچارد فاینمن به عنوان پدر نانوتکنولوژی شناخته میشه.


audio: zLqibZvtBOs_0016.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
یکی از مهمترین ساختارهایی که تو این فناوری وجود داره، نانولوله‌های کربنی هست. از یه شبکه‌ی شیش‌ضلعی از اتم‌های کربن ساخته شده که به صورت یه لوله یا استوانه درومده. قطرش حدود یکی دو نانومتره، اما طولش می‌تونه خیلی بیشتر باشه، در واقع طول مشخصی نداره. پیوندهای بین اتم‌های کربن تو این ساختارهای شیش‌ضلعی، به حدی قویه که


audio: zLqibZvtBOs_0017.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
از آلومینیوم سبک‌تره اما می‌تونه صدها برابر محکم‌تر از فولاد باشه. برای همین جزو قوی‌ترین موادیه که در اختیار داریم. هرچند هنوزم در حال بهبوده، یعنی با تکنیک‌های مختلف سعی می‌کنن بازم مقاومتشو بیشتر کنن. بعضیاشون فقط یه دیواره دارن، ولی بعضیاشون از لایه‌های تودرتو تشکیل شدن. اما نکته‌ی مهم اینه که کنار این قدرت زیاد، انعطاف خیلی بالایی هم دارن.


audio: zLqibZvtBOs_0018.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
با اینکه کربن خودش جزو فلزات نیست، اما نانولوله‌های کربنی فلز محسوب میشن، به خاطر ویژگی‌هایی مثل رسانایی الکتریکی و گرمایی که دارن. کاربرد این لوله‌ها به شدت زیاده، از پارچه‌های ضدگلوله و ماشین‌های ضدگلوله گرفته تا قطعات الکترونیکی و تصفیه‌ی آب و هوا. حتی یکی از آرزوهای قدیمی ما انسان‌ها ممکنه با همین نانولوله‌ها


audio: zLqibZvtBOs_0020.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
سال 2011 دانشمندای دانشگاه دالاس آمریکا تونستن با الهام گرفتن از پدیده‌ی سراب، یه قدم بزرگ برای نامریی شدن بردارن. اتفاقی که تو سراب میفته اینه که تابیدن نور خورشید باعث میشه که دمای سطح زمین بالا بره. بعدش این خاک داغ، هوای بالای خودشو گرم می‌کنه. لایه‌های پایینی هوا، دماشون زیاده اما هرچی از سطح


audio: zLqibZvtBOs_0021.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
زمین فاصله بگیریم دمای مولکول‌های هوا پایین‌تر میاد. از اون طرف، تغییر دما باعث تغییر چگالی میشه. یعنی لایه‌های گرم‌تر، چگالی کمتری دارن چون انرژی مولکول‌های هوا بالاتره، برای همین فاصله‌شون از همدیگه بیشتره. اما لایه‌های سردتر چگالی بالاتری دارن، مولکول‌ها به همدیگه نزدیکترن.


audio: zLqibZvtBOs_0022.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
این اختلاف چگالی، باعث میشه که وقتی نور خورشید یا آسمون از این لایه‌ها عبور می‌کنه، دچار خمیدگی بشه. تا جایی که مثلا نور آسمون به صورت کامل خمیده میشه و از سطح زمین دوباره بازتاب میشه به سمت بالا. برای همین کسی که این نور بازتاب شده رو می‌بینه، فکر می‌کنه تصویر آسمون داره از یه برکه‌ی آب منعکس میشه. در حالی داره سراب می‌بینه.


audio: zLqibZvtBOs_0023.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
حالا دانشمندا اومدن از همین اتفاق الهام گرفتن برای ساخت شنل نامریی. اما فعلا فقط داخل آب کار می‌کنه، یعنی هنوز داخل هوا امکان انجامش نیست.


audio: zLqibZvtBOs_0024.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
کاری که کردن این بوده که یه لایه‌ی خیلی نازکی از جنس نانولوله‌های کربن ایجاد کردن که همونطور که گفتم یه رسانای خیلی قوی برای گرما و الکتریسیته محسوب میشه. با استفاده از جریان الکتریکی یه گرمای خیلی شدیدی حدود 2300 درجه تو این نانولوله‌ها ایجاد میشه که این گرما منتقل میشه به مولکول‌های آبی که نزدیک نانولوله‌ها هستن. برای همین یه اتفاقی مشابه سراب میفته، یعنی نوری که


audio: zLqibZvtBOs_0025.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
از پشت این جسم میاد، انحراف زیادی پیدا می‌کنه. در نتیجه پشت جسم قابل دیدن میشه، یا در واقع جسم نامریی میشه. ساختار پرکاربرد بعدی، توپ‌هایی از اتم‌های کربنه با اندازه‌های مختلف که معروفن به باکی‌بال.


audio: zLqibZvtBOs_0027.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
شیش‌ضلعی به هم وصل شدن و یه کره ایجاد کردن. این مولکول‌های توپی خواص خیلی زیادی دارن، از پزشکی گرفته تا صنعت. توخالی بودنش اجازه میده که ازش به عنوان یه جور کپسول دارو استفاده بشه. الان تحقیقات زیادی داره انجام میشه برای اینکه بتونن داروهای ضدسرطان رو داخل این توپ‌های مولکولی قرار بدن تا این داروها مستقیما برن سراغ سلول‌های سرطانی.


audio: zLqibZvtBOs_0028.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
این باعث میشه که کل بدن گرفتار عوارض جانبی این داروها نشه. یعنی هم دوز مصرفی دارو خیلی پایین میاد، هم اینکه اثرگذاریش خیلی بیشتر و دقیق‌تر میشه.


audio: zLqibZvtBOs_0029.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
باز یکی دیگه از کابردهای جالب نانوتکنولوژی، پارچه‌های ضدآب و ضدلکه هستن. تو الیاف این پارچه‌ها از نانوذراتی استفاده میشه که از جنس اکسید سیلیکون هستن. منظور از نانوذرات یعنی ذرات خیلی ریزی از ماده که اندازه‌شون بین یک تا صد نانومتره. یعنی هر نانوذره میتونه از تعداد کمی اتم تشکیل شده باشه. قطرات آبی که رو این پارچه‌ها ریخته میشه اصلا


audio: zLqibZvtBOs_0030.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
جذب نمیشن، کافیه یه کم کج بشه تا تمام آب‌ها پایین بریزن. یه نمونه‌ی دیگه، استفاده از نانوذرات نقره برای کشتن میکروباست. این ماده وقتی که به لباس اضافه میشه، یون‌های مثبتی آزاد می‌کنه که باعث میشه باکتری‌ها و قارچ‌هایی که تولید بوی بد می‌کنن از بین برن. مثلا تو جوراب‌های نانو از همین مواد استفاده میشه.


audio: zLqibZvtBOs_0031.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
اما شاید هیچکدوم از این کابردهای نانوتکنولوژی، به جالبی نانوربات‌ها نباشه. یعنی ربات‌های خیلی ریز، تو مقیاس نانو، که بهشون نانوبات هم گفته میشه. این ایده‌ی دیوانه‌وار هم از ذهن ریچارد فاینمن بیرون اومد. حرفش این بود که به جای اینکه بدن ما از بیرون جراحی بشه، اگه ما بتونیم جراح رو قورت بدیم شاید خیلی بهتر باشه. منظورش این بود که نانوربات‌ها رو به صورت دارو مصرف کنیم،


audio: zLqibZvtBOs_0032.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
بعد اینا برن به اون قسمتی از بدن که مشکل داره، اصلاحش کنن. مثلا رگ‌های بسته رو باز کنن، یا قسمتی از مولکول دی‌ان‌ای که ایراد داره رو درستش کنن. الان داره تحقیقات زیادی انجام میشه رو این که از مولکول دی‌ان‌ای استفاده کنن برای ساختن یه همچین ربات‌هایی. چون مولکول‌های دی‌ان‌ای می‌تونن اطلاعات خیلی زیادی رو تو خودشون جا بدن.


audio: zLqibZvtBOs_0033.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
اما هنوز فاصله‌ی زیادی داریم تا ساخته شدن این ربات‌ها. تا الان فقط تونستیم ساختارهای خیلی ساده‌ای ایجاد کنیم که میشه گفت نمونه‌های اولیه‌ی همون ربات‌های آینده‌ن. سال 2005 دانشمندای دانشگاه رایس تگزاس، اولین نانوماشین دنیا رو ساختن. این ماشین مولکولی، که اندازه‌ش سه نانومتر در چهار نانومتر بود،


audio: zLqibZvtBOs_0035.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
اما این چرخ‌ها دکوری نبودن، می‌تونستن بچرخن. با قرار دادن این ماشین روی یه ورقه‌ی نازک از جنس طلا، اتم‌های چرخ‌ها به اتم‌های طلا می‌چسبیدن، ولی وقتی که دما رو تا حدود دویست درجه بالا بردن ماشین روی این صفحه حرکت کرد. برای اینکه مطمئن بشن چرخ‌ها واقعا دارن می‌چرخن، یعنی سر نمی‌خورن،


audio: zLqibZvtBOs_0038.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
ساختن این اشیای نسبتا ساده تو ابعاد نانو، همچنان ادامه داشت، تا سال 2018 که دانشمندای دانشگاه سن‌دیه‌گو یه نانوروبات طراحی کردن که بیست و پنج برابر کوچیک‌تر از قطر موی انسان بود. از طریق امواج فراصوت انرژی می‌گرفتن و می‌تونستن داخل جریان خون حرکت کنن. کارشون هم این بود که سموم داخل خون رو از بین ببرن.


audio: zLqibZvtBOs_0039.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
این ربات‌ها هنوز تو مرحله‌ی آزمایشن، ولی اگه همه چیز خوب پیش بره، شاید در آینده به جای استفاده از دستگاه‌های بزرگ تو بیمارستان‌ها برای تصفیه‌ی خون، از یه آمپول کوچیک حاوی نانوربات‌های پاک‌کننده‌ی خون استفاده بشه. یا چندین پروژه‌ی دیگه که همه‌شون تقریبا تو همین سطح هستن، یعنی هنوز به اون حد از پیشرفت نرسیدیم که بتونیم ربات‌هایی بسازیم که تو بدنمون حرکت کنن و یه کارایی انجام بدن.


audio: zLqibZvtBOs_0040.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
اما این فناوری هم مثل هر تکنولوژی دیگه‌ای، هم می‌تونه کاربرد خوب داشته باشه هم کاربرد بد. کاربردهای خوبش که چند نمونه‌شو گفتم، اما کاربردهای بدش می‌تونه باعث آسیب به سلامتی ما یا آسیب به محیط زیستمون بشه. یکی از ضررهاش اینه که این نانوذرات، به خاطر اندازه‌ی خیلی کوچیکی که دارن، خیلی راحت می‌تونن تو هوا شناور بشن، بعدش


audio: zLqibZvtBOs_0041.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
از طریق پوست یا از راه تنفس یا روش‌های دیگه وارد بدن ما بشن. پس احتمالش صفر نیست که در آینده نانوربات‌هایی با هدف آسیب زدن به انسان‌ها ساخته بشن. شاید هم نانوربات‌های پلیس هم تا اون موقع به وجود بیان، داخل بدن ما بچرخن، هر وقت یه نانوربات مشکوک دیدن از بین ببرنش. اینم فقط یه نمونه از استفاده‌های نادرست این فناوریه، هزاران استفاده‌ی دیگه ممکنه پیدا کنه.


audio: zLqibZvtBOs_0042.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
کشورهای پیشرفته به شدت دارن رو فناوری نانو سرمایه‌گذاری می‌کنن. دولت آمریکا برای همین سال 2022 تقریبا دو میلیارد دلار از بودجه‌شو گذاشته برای تحقیق و توسعه‌ی نانوتکنولوژی. ژاپن یک میلیارد دلار، انگلیس حدود نهصد میلیون دلار. بعد خیلی هم جدی دارن دنبالش می‌کنن، مخصوصا آمریکا. همین نشون میده که این فناوری چقدر مهمه، یعنی شاید تو یه آینده‌ی نزدیک،


audio: zLqibZvtBOs_0043.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
دیگه نفت و گاز و این چیزا اهمیت زیادی نداشته باشه، برعکس اون کشوری دنیا رو کنترل کنه که تونسته تو مقیاس اتم‌ها و مولکول‌ها حرفی برای گفتن داشته باشه. کشور خودمونم الان از نظر این فناوری جایگاه خوبی داره، یعنی تا سال 2020 حدود شیش درصد از کل مقالاتی که تو این زمینه منتشر شدن مال دانشمندای ایرانی بوده، که رتبه‌ی چهارم دنیا رو بهمون داده.


audio: zLqibZvtBOs_0044.opus
source: youtube
source_id: zLqibZvtBOs
invalidation: VALID
text:
هرچند متاسفانه امسال یعنی 2022 رتبه‌مون یکی اومده پایین، از چهارم رسیدیم به پنجم. شما هم لطفا نظرات خودتونو تو کامنت‌ها بنویسید، مرسی که همراه من بودید، فعلا.


audio: zcUSQW2ejm0_0001.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
میلیون‌ها سال قبل از اینکه ما آدم‌ها پا روی این سیاره بذاریم زنبورهای عسل اینجا بودن نقاشی‌هایی داخل غارها پیدا شده که نشون میده انسان از حدود هشت هزار سال پیش شروع کرده به برداشت عسل زنبورهای وحشی امروز می‌خواهیم وارد عمق کندوی این موجودات زحمت‌کش بشیم و از جزییات زندگی شگفت‌انگیزشون سردربیاریم یعنی روش ساخت خونه‌هاشون، روش تولید عسل


audio: zcUSQW2ejm0_0002.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
رفتارهای عجیب ملکه، قتل‌عام زنبورهای نر داخل کندو، مهاجرت زنبورها تولد و مرگشون، و خیلی چیزای دیگه که باعث میشه از این به بعد یه جور دیگه به این حشرات مرموز نگاه کنید اسپانسر این برنامه شرکت فیوتک از جنوب کالیفرنیاست یه شرکت پیشرو در تولید سنسورهای دقیق و قابل‌اطمینان سنسورهای فیوتک همه‌جا هستن اندام‌های مصنوعی، ابزار پزشکی، ساعت‌های هوشمند ربات‌ها، کاوشگرهای فضایی، و خیلی موارد دیگه


audio: zcUSQW2ejm0_0003.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
برای اطلاعات بیشتر به سایت یا لینکدین این شرکت مراجعه کنید که آدرسشون زیر همین ویدیو هست موریس مترلینک فیلسوف بزرگ بلژیکی، کتاب معروفی نوشته به نام زندگی زنبور تو این ویدیو خلاصه‌ی این کتاب عالی رو میگم به‌اضافه‌ی اطلاعات تکمیلی از منابع جدیدتر مترلینک حدود بیست سال از عمرش رو صرف مطالعه‌ی زنبورهای عسل کرده زنبورهایی داخل کندوهای شیشه‌ای تا بتونه جزییات زندگیشون رو از نزدیک ببینه


audio: zcUSQW2ejm0_0004.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید اول با ملکه‌ی این شهر شروع کنیم ملکه رو به راحتی میشه از بقیه‌ی زنبورها تشخیص داد یه مقدار بزرگ‌تره، با یه شکم درازتر تا بتونه ته هر سلول یه‌دونه تخم بذاره


audio: zcUSQW2ejm0_0005.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
غیر از این، چندصدتا زنبور نر داخل کندو هست با یه چیزی بین بیست تا هشتادهزارتا زنبور کارگر ماده کارگرها مغز بزرگ و دستگاه تناسلی کوچیکی دارن چون تا آخر عمر کوتاه و پرزحمت‌شون باکره می‌مونن و هیچ‌وقت جفت نمیشن ولی ملکه برعکسه، مغزش کوچیکتره، سیستم تولیدمثلش بزرگتر


audio: zcUSQW2ejm0_0006.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
همیشه یه تعدادی زنبور کارگر اطرافش حضور دارن بهش غذا میدن، تروتمیزش می‌کنن، خلاصه همه‌جوره مراقبشن انگار احترام زیادی براش قائلن، چون معمولا رو به ملکه می‌ایستن، بهش پشت نمی‌کنن


audio: zcUSQW2ejm0_0007.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
غذای ملکه ماده‌ی عجیبیه که توسط همین ندیمه‌ها تولید میشه داخل سر زنبورهای کارگر غده‌ای وجود داره به‌نام هیپوفارینژیال که یه مایع سفیدرنگ ترشح می‌کنه این مایع، معروفه به ژل رویال شیر سلطنتی یا شاه‌عسل و شاه‌انگبین هم بهش میگن از نظر مواد مغذی، رتبه‌ی اول رو داخل کندو داره برای بدن انسان هم به‌شدت مفیده


audio: zcUSQW2ejm0_0008.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
این تنها غذاییه که ملکه می‌خوره زنبورهای کارگر جوونی که سنشون بین شیش تا پونزده روز باشه این ماده رو داخل سرشون تولید می‌کنن و مستقیما به خورد ملکه میدن همین مقوی بودن ژل رویاله که باعث میشه ملکه بتونه تا پنج سال عمر کنه و دائما تخم بذاره برخلاف زنبورهای کارگر که عمرشون به دو ماه هم نمی‌کشه


audio: zcUSQW2ejm0_0009.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
ملکه مدت کوتاهی بعد از تولدش می‌تونه تخم بذاره اما مشکل اینجاست که همه‌شون تبدیل میشن به زنبورهای نر این اصلا به نفع کندو نیست چون زنبورهای نر هیچ چیز مفیدی تولید نمی‌کنن و هیچ خدمتی انجام نمیدن ولی خب ملکه فقط بعد از جفت‌گیری با ایناست که می‌تونه تخم‌هایی بذاره که زنبورهای ماده ازشون متولد بشن دلیل وجود این حشرات تنبل فقط همین


audio: zcUSQW2ejm0_0010.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
اگه ملکه این کار رو نکنه، شهر زنبورها حسابی دچار اضطراب و هرج‌ومرج میشه چون حس می‌کنن بقای نسلشون در خطره اینجا اتفاق جالبی که میفته اینه که بعضی از زنبورهای کارگر سعی می‌کنن خودشون تخم بذارن بلکه زنبور ماده متولد بشه اندام‌های مخصوص این کار داخل بدنشون رشد می‌کنه و شروع می‌کنن به تخم گذاشتن ولی خب چون اینا هم هیچ‌وقت جفت‌گیری نکردن، همه‌ش تبدیل میشه به زنبورهای نر


audio: zcUSQW2ejm0_0011.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
بنابراین کندو پر میشه از مفت‌خورهایی که فقط عسل می‌خورن و هیچ چیزی تولید نمی‌کنن اگه این روند همینطور ادامه داشته باشه این شهر بعد از مدتی تمام ذخایر خودش رو از دست میده و دچار قحطی و نابودی میشه


audio: zcUSQW2ejm0_0012.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
راه‌حل این مشکل، فقط جفت‌گیری ملکه‌ست بنابراین تو یه روز گرم و آفتابی از کندو خارج میشه و مستقیم پرواز می‌کنه به طرف بالا چندصدتا زنبور نر که اطراف کندو گشت می‌زنن، می‌بیننش و دنبالش می‌کنن اینا ممکنه از اهالی کندوهای مختلف باشن هرچقدر که ملکه بالاتر میره، زنبورهایی که پیرتر و ضعیف‌ترن یا اونایی که تنبل و ترسو هستن، یا اهل شهرهای فقیرن و عسل کافی نخوردن


audio: zcUSQW2ejm0_0013.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
دونه‌دونه از دنبال کردن ملکه خسته و ناامید میشن و برمی‌گردن پایین تا جایی که از بین همه‌شون فقط قوی‌ترین‌ها و سریع‌ترین‌ها باقی می‌مونن اینجا ممکنه تا چهل متر از سطح زمین فاصله گرفته باشن ملکه با چند تا از این‌ها جفت‌گیری می‌کنه و هربار اون زنبور نر می‌میره، چون دل و روده‌ش بیرون میاد


audio: zcUSQW2ejm0_0014.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
در نهایت ملکه با ذخایری که از سلول‌های نر به‌دست آورده برمی‌گرده به کندو این سلول‌ها رو تا آخر عمرش حفظ می‌کنه و از این به‌بعد دیگه می‌تونه تخم‌هایی بذاره که تبدیل میشن به کارگرهای ماده


audio: zcUSQW2ejm0_0015.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
اما غیر از اون زنبورهای نری که به ملکه می‌رسن و می‌میرن بقیه‌شون هم سرنوشت شومی در انتظارشونه تا الان فقط می‌خوردن و می‌خوابیدن و گشت‌وگذار می‌کردن هیکل بزرگشون هم همیشه مانعی سر راه کارگرهای زحمتکش بود این وضعیت تا چند روز بعد از جفت‌گیری ملکه همچنان ادامه داره اما یهو زنبورها به این نتیجه می‌رسن که دیگه نیازی به وجود این مفت‌خورها نیست بنابراین به‌صورت گروهی بهشون حمله می‌کنن


audio: zcUSQW2ejm0_0016.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
و با آرواره‌هاشون بال‌ها و دست‌وپا و شاخک‌های اینا رو قطع می‌کنن اونایی که موفق به فرار میشن، با رسیدن شب به خاطر سرما و گرسنگی سعی می‌کنن دوباره وارد کندو بشن ولی نگهبان‌ها بهشون اجازه‌ی ورود نمیدن و همون بیرون می‌میرن


audio: zcUSQW2ejm0_0017.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
بعد از این اتفاق، دیگه معمولا تا بهار سال دیگه، هیچ زنبور نری داخل کندو وجود نداره کلا هرچقدر شهر زنبورها آبادتر و منظم‌تر باشه، قتل‌عام زنبورهای نر رو زودتر شروع می‌کنه شهرهایی که ضعیفن یا ملکه‌شون پیر و عقیمه و منتظر تولد یه ملکه‌ی جدیدن زنبورهای نر رو همچنان برای اون ملکه حفظ می‌کنن


audio: zcUSQW2ejm0_0018.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
بعد از این کشتار، کف کندو پر شده از جنازه ولی زنبورها خیلی تمیز و وسواسی‌ان همه‌ی اینا رو جمع می‌کنن و از کندو بیرون می‌اندازن


audio: zcUSQW2ejm0_0019.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
وسواسشون در حدیه که هیچ‌وقت داخل کندو مدفوع نمی‌کنن زمستون‌ها که به‌خاطر سرما نمی‌تونن از کندو خارج بشن خیلی‌هاشون به خاطر مشکلات گوارشی می‌میرن


audio: zcUSQW2ejm0_0020.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
فقط زنبورهای نر داخل کندو این کار رو می‌کنن برای همین همیشه چند تا کارگر باید پشت سرشون تمیزکاری کنه


audio: zcUSQW2ejm0_0021.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
حالا فعلا ملکه رو میذاریم کنار از اول بهار شروع می‌کنیم ببینیم دقیقا چه اتفاق‌هایی تو شهر زنبورها میفته زنبورهای عسل، برخلاف خیلی از موجودات دیگه خواب زمستونی ندارن در عوض داخل کندو به هم نزدیک میشن و یه خوشه‌ای از زنبورها می‌سازن که معروفه به خوشه‌ی زمستانی این کمکشون می‌کنه در طول فصل سرما گرم بمونن توی مرکز این خوشه‌ی زنده هم ملکه قرار گرفته، مادر تمام زنبورها


audio: zcUSQW2ejm0_0022.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
با رسیدن گرمای بهاری، این شهر کم‌کم به جنب‌وجوش میفته بیشتر زنبورهای کارگر وظیفه‌شون اینه که از کندو بیرون برن و شهد یا شیره‌ی اولین گل‌های بهاری رو جمع‌آوری کنن هرکدومشون با زبون خرطوم‌مانندش شهد گل‌ها رو می‌مکه و قورت میده تا وارد کیسه‌ای بشه به‌نام عسل‌دان یا معده‌ی عسل این کیسه که قبل از معده‌ی اصلی قرار گرفته آنزیم‌هایی ترشح می‌کنه که قندهای پیچیده‌ی داخل شهد


audio: zcUSQW2ejm0_0024.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
وقتی عسل‌دونش پر شد میره به کندو و این شیره‌ها رو برمی‌گردونه توی دهنش این قسمتش احتمالا یه کم چندش باشه زنبورهای عسل شیره رو دهن‌به‌دهن بین خودشون می‌چرخونن تا حسابی با بزاقشون مخلوط بشه چون داخل بزاق هم آنزیم‌های مربوط به شکستن ساکاروز به قندهای ساده وجود داره بعدش هم می‌ریزنش داخل یکی از خونه‌های شیش‌ضلعی تا رطوبت خودش رو از دست بده و غلیظ بشه


audio: zcUSQW2ejm0_0025.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
چند تا از زنبورها بین این خونه‌ها حرکت می‌کنن و بال می‌زنن تا جریان هوا سرعت تبخیر آب این شهد رو افزایش بده آنزیم‌های داخلش هم همچنان تغییراتی توش ایجاد می‌کنن و در نهایت این شیره تبدیل میشه به عسل آخرش هم در این خونه‌ها رو با موم می‌پوشونن


audio: zcUSQW2ejm0_0026.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
هر زنبور کارگر روزانه ده پونزده بار از کندو خارج میشه و هر بار به یه چیزی بین پنجاه تا صدتا گل سر می‌زنه یعنی به طور متوسط هزارتا گل توی هر روز در حالی که شیره‌ی دو‌سه‌تا دونه گل برای غذای کل روزش کافیه یعنی این همه تلاش، برای خودش نیست، برای جامعه‌ی زنبورهاست همچین فشار کاری شدیدی عمر کارگرهای بیچاره رو خیلی کوتاه می‌کنه


audio: zcUSQW2ejm0_0027.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
چهل‌پنجاه روز بعد از تولد، از خستگی و فرسودگی می‌میرن جالب اینجاست که اگه غروب آفتاب به کندو برگردن ولی چیزی جمع نکرده باشن نگهبان‌ها بهشون اجازه‌ی ورود نمیدن ممکنه همون بیرون بمونن و از بین برن


audio: zcUSQW2ejm0_0028.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
اما زنبورها هربار که بیرون میرن، غیر از شهد گرده‌های گل هم با خودشون به کندو میارن بدن زنبورها موهای زیادی داره و همینطور که بین گل‌های مختلف جابجا میشن گرده‌ها بین این موها گیر میفتن از یه گل منتقل میشن به یه گل دیگه و بارورشون می‌کنن زنبور با پاهاش اینا از روی بدنش جمع می‌کنه یه کمی از شیره‌ی گل و کمی هم از بزاق خودش بهش اضافه می‌کنه تا به هم بچسبن


audio: zcUSQW2ejm0_0029.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
حالا هرکدوم از این بسته‌ها رو قرار میده روی یکی از پاهای عقبیش که موهای بلندتری داره و حالت سبدمانند پیدا کرده


audio: zcUSQW2ejm0_0030.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
وقتی به کندو برمی‌گرده خالیشون می‌کنه داخل خونه‌هایی که مخصوص ذخیره‌ی گرده‌های گلن بعدش زنبورها یه مقداری عسل هم روی این گرده‌ها می‌ریزن و با کله فشرده‌ترش می‌کنن


audio: zcUSQW2ejm0_0031.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
با این کار، غذایی می‌سازن که معروفه به نان زنبور یه منبع غنی از پروتئین که هم زنبورهای بالغ ازش می‌خورن، هم به بچه‌ها میدن


audio: zcUSQW2ejm0_0032.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
غیر از شهد و گرده، محصول دیگه‌ای که استفاده می‌کنن صمغه زنبورها صمغی که روی شاخ‌وبرگ یا پوسته‌ی گیاه‌ها و درخت‌ها وجود داره رو جمع می‌کنن و با خودشون به کندو می‌برن اونجا یه مقدار موم بهش اضافه می‌کنن، با یه مقدار از بزاق خودشون این ترکیب قهوه‌ای رنگ معروفه به چسب زنبور یا پروپولیس که باهاش درزها و شکاف‌های کندو رو می‌بندن


audio: zcUSQW2ejm0_0033.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
یکی از نشونه‌های نمادین زنبور عسل، همین خونه‌های شیش‌ضلعی منظمه اینا رو چطور می‌سازن زیر شکمشون غده‌هایی وجود داره به نام موم‌ساز که ترکیب پیچیده‌ای ترشح می‌کنن از هیدروکربن‌ها و اسیدهای چرب و مواد معدنی مختلف این ماده به صورت پولک‌های شفاف مایل به سفید، از شکاف‌های بدن خارج میشه زنبور اینا رو جمع می‌کنه و می‌جوه تا با بزاقش مخلوط بشه و حالت خمیری پیدا کنه


audio: zcUSQW2ejm0_0034.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
این خمیر، همون چیزیه که بهش میگیم موم حالا این خمیر رو می‌بره به نقطه‌ی مناسبی از کندو و بهش شکل میده برای ساخت و ساز ما هنوز دقیقا نمی‌دونیم که زنبورها چطور می‌تونن این خونه‌های شیش‌ضلعی فوق‌العاده منظم رو ایجاد کنن هرکسی طبق تحقیقات خودش یه چیزی گفته مثلا بعضی‌ها معتقدن زنبورها از شاخک‌های حساس‌شون به عنوان یه جور ابزار اندازه‌گیری استفاده می‌کنن


audio: zcUSQW2ejm0_0036.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
حتی دیده شده که یه‌وقت‌هایی اشتباهاتی هم داشتن که باعث شده این خونه‌های شیش‌ضلعی درست از کار درنیاد اینجور مواقع، یا با اضافه کردن موم اصلاحشون می‌کنن یا اگه خیلی ناجور باشه کلا اون ردیف رو خراب می‌کنن و از اول می‌سازن


audio: zcUSQW2ejm0_0037.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
نکته‌ای که وجود داره اینه که شروع هر خونه با دایره‌ست ولی هرچقدر کامل‌تر میشه میره به‌سمت شیش‌ضلعی بعضیا معتقدن دلیلش اینه که محدودیت جا وجود داره و این خونه‌ها به هم فشار میارن که نتیجه‌ش میشه یه همچین ساختاری یه ایده‌ی دیگه هم اینه که گرمای تولید شده از فعالیت زنبورها باعث میشه موم این خونه‌های دایره‌ای تغییرشکل بده و به فرم شیش‌ضلعی دربیاد


audio: zcUSQW2ejm0_0038.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
به‌هرحال دلیلش هرچیزی که هست، این روش ساخت‌وساز چند تا مزیت عالی داره اول اینکه خونه‌های شیش‌ضلعی از تمام فضای موجود استفاده می‌کنن هیچ محیطی خالی نمی‌مونه


audio: zcUSQW2ejm0_0039.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
دوم اینکه کمترین مقدار ماده‌ی اولیه مصرف میشه چون تولید موم، انرژی خیلی زیادی از زنبورها می‌گیره، مجبور میشن عسل زیادی بخورن


audio: zcUSQW2ejm0_0040.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
سومین مزیتش اینه که این ساختار خیلی هم محکم و مقاومه خونه‌های شیش‌ضلعی می‌تونن چندین کیلو عسل رو داخل خودشون نگه دارن بدون اینکه از هم بپاشن


audio: zcUSQW2ejm0_0041.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
حالا می‌خوام در مورد پرورش بچه‌هاشون صحبت کنم خونه‌هایی که زنبورها می‌سازن همه‌شون به یه شکل و اندازه نیستن یه تعداد محدودی خونه‌های شیش‌ضلعی بزرگ‌تر ساخته میشه مخصوص پرورش زنبورهای نر که درشت‌ترن


audio: zcUSQW2ejm0_0042.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
ملکه چند روز بعد از جفت‌گیری، داخل هر سلول معمولی یه تخم می‌ذاره که تبدیل میشه به زنبور کارگر ماده داخل خونه‌های بزرگ‌تر هم تخمی می‌ذاره که نتیجه‌ش یه زنبور نره بعضی‌ها معتقدن ملکه خودش عمدا انتخاب می‌کنه که کدوم تخمش نر باشه کدوم ماده یه عده دیگه نظرشون اینه که وقتی می‌خواد داخل سلول‌های کوچیکتر تخم بذاره


audio: zcUSQW2ejm0_0043.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
به شکمش فشاری میاد که باعث میشه موادی روی این تخم ریخته بشه و زنبور ماده از کار دربیاد در حالی که تخم‌گذاشتن داخل سلول‌های بزرگتر همچین فشاری ایجاد نمی‌کنه


audio: zcUSQW2ejm0_0044.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
هر تخمی، سه روز بعد تبدیل میشه به لارو، یه کرم کوچیک سفیدرنگ زنبورهای پرستار، به مدت سه‌روز این لاروها رو با ژل رویال تغذیه می‌کنن چه نر باشن چه ماده بعد از اون، به‌جای این شیر سلطنتی، بهشون از همون نون زنبور میدن یعنی مخلوطی از عسل و گرده‌های گل این تغذیه اونقدر ادامه پیدا می‌کنه که تقریبا بعد از یه هفته، لارو تبدیل میشه به ننف یا شفیره


audio: zcUSQW2ejm0_0046.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
حالا اینجا یه اتفاق جالب میفته تو بعضی از قسمت‌های کندو، خونه‌های عجیبی ساخته میشن که کاملا با بقیه فرق دارن اینا کاخ‌های سلطنتی‌ان زنبورهای پرستار، بعضی از لاروهای داخل خونه‌های معمولی که قراره تبدیل به کارگر بشن برمی‌دارن می‌برن داخل این خونه‌های سلطنتی اینا رو به‌جای اینکه فقط تا سه‌روز بهشون ژل رویال بدن به‌طور دائمی تا زمان تولدشون فقط با همین ماده تغذیه‌شون می‌کنن


audio: zcUSQW2ejm0_0048.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
این تغذیه‌ی شاهانه باعث میشه این لارو‌ها کاملا متفاوت بشن با زنبورهای معمولی هم سرعت رشدشون بیشتر میشه، هم اندام‌های متفاوتی پیدا می‌کنن و طول‌عمر خیلی بیشتری هم دارن اینا شاهزاده‌خانم‌هایی هستن که قراره یکیشون تبدیل بشه به ملکه‌ی آینده‌ی این شهر


audio: zcUSQW2ejm0_0049.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
اما یکی از قوانین جالب شهر زنبورها، اینه که فقط باید یه ملکه داشته باشه به قول سعدی، دو پادشاه در یک اقلیم نگنجند اگه تو همون زمانی که ملکه‌ی اصلی زنده‌ست یه‌دونه از این شاهزاده‌خانم‌ها متولد بشه و از کاخ سلطنتیش بیرون بیاد بین این دو تا جنگ اتفاق میفته با تمام وجود سعی می کنن همدیگه رو نیش بزنن و از بین ببرن برای همین زنبورهای پرستار، تولد شاهزاده‌خانم‌ها رو به‌شدت کنترل می‌کنن


audio: zcUSQW2ejm0_0050.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
اگه ملکه‌ی فعلی جوون باشه و تنها وظیفه‌ش یعنی تخم‌گذاری رو به‌خوبی انجام بده پرستارها لاروهای معمولی رو به خونه‌های سلطنتی منتقل نمی‌کنن تا ملکه‌های جدیدی متولد نشن بعضی وقت‌ها هم شاهزاده‌خانم‌هایی که نزدیک به تولدن از داخل سعی می‌کنن سرپوش خونه‌هاشون رو بشکافن و بیرون بیان ولی پرستارها هی از بیرون به بهش موم اضافه می‌کنن در واقع این ملکه‌های آینده، تا رسیدن یه زمان مناسب زندانی میشن


audio: zcUSQW2ejm0_0051.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
اما اگه ملکه‌ی اصلی پیر شده باشه، یا به‌هر دلیلی از بین بره پرستارها اجازه میدن اولین شاهزاده‌خانم از زندان خودش بیرون بیاد به‌محض تولد، سعی می‌کنه بقیه‌ی خاندان سلطنتی رو بکشه ولی نگهبان‌ها اجازه‌ی انجام این کار رو بهش نمیدن و جلوی تولد بقیه‌شون هم می‌گیرن اگه هوا گرم باشه و گل‌های زیادی تو محیط وجود داشته باشن این ملکه‌ی جدید همراه با چند هزار تا کارگر مهاجرت می‌کنه


audio: zcUSQW2ejm0_0053.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
حالا زنبورها اجازه میدن شاهزاده‌خانم بعدی متولد بشه اونم اگه شرایط محیطی خوب باشه با یه عده‌ی دیگه مهاجرت می‌کنه کندوی اصلی هم باقی می‌مونه برای ملکه‌ی بعدی


audio: zcUSQW2ejm0_0054.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
اما زمانی که فصل سرما نزدیک باشه یا زنبورها به هر دلیل دیگه‌ای تمایلی به مهاجرت نداشته باشن اولین شاهزاده خانمی که متولد میشه سعی می‌کنه نفرات بعدی رو بکشه زنبورها هم جلوش رو نمی‌گیرن دونه‌دونه میره در کاخشون رو باز می‌کنه و نیش بزرگش رو داخل بدن شاهزاده‌خانم‌هایی که کامل شدن فرو می‌کنه با اونایی که هنوز تو مرحله‌ی شفیره هستن کاری نداره


audio: zcUSQW2ejm0_0055.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
زنبورهای پرستار هم توی این قتل‌عام با ملکه‌ی جدید همکاری می‌کنن جنازه‌ی شاهزاده‌خانم‌های کشته شده رو از کندو بیرون می‌اندازن اون شفیره‌هایی که ملکه نکشته هم خودشون می‌کشن تمام خاندان سلطنتی از بین میره و فقط یه ملکه باقی می‌مونه


audio: zcUSQW2ejm0_0056.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
اون مواقعی هم که زنبورها اجازه نمیدن ملکه بقیه‌ی شاهزاده‌خانم‌ها رو بکشه انگار عصبانیتش باقی می‌مونه داخل کندو به این‌طرف و اون‌طرف میره و صدای ویزویز بال‌هاش حالت خاصی پیدا می‌کنه که این صدا برای خیلی از زنبوردارها آشناست یه‌جور رجزخوانیه برای رقیباش که نگهبان‌ها نذاشتن بکشدشون


audio: zcUSQW2ejm0_0057.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
بقیه‌ی زنبورها هم با شنیدن این صدا حالت اضطراب و نگرانی بهشون دست میده جالب اینجاست که یه گونه‌ی خاصی از پروانه‌ها به نام آکرونتیا آتروپوس با تقلید همین صدای بال‌های ملکه وارد کندو میشه و هرچقدر که دلش می‌خواد عسل می‌خوره این یکی از دشمن‌های مهم زنبور عسله با یه طرحی شبیه کله‌ی اسکلت روی پشتش که ظاهر جالبی بهش داده


audio: zcUSQW2ejm0_0058.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
با نزدیک شدن فصل سرما و کم شدن گل‌ها، فعالیت شهر زنبورها کاهش پیدا می‌کنه دیگه خونه‌ی جدید نمی‌سازن، تعداد تولدها کمتر میشه و تعداد مرگ‌ها بیشتر کم‌کم هوا اونقدر سرد میشه که دیگه زنبورها از کندو خارج نمیشن خوشه‌ی زنده رو تشکیل میدن و سعی می‌کنن خودشون رو گرم نگه دارن تا بهار آینده که دوباره چرخه‌ی زندگیشون تکرار بشه


audio: zcUSQW2ejm0_0059.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
اما یه اشاره‌ای هم کردم به مهاجرت زنبورها بذارید یه مقدار بیشتر در موردش توضیح بدم چون این هم یکی از پدیده‌های عجیب زندگی این حشراته در طول بهار زنبورها هرچقدر که می‌تونن شیره و گرده‌ی گل‌ها رو ذخیره می‌کنن و جمعیت شهرشون هم دائما بیشتر و بیشتر میشه کندو به ثروتمندترین حالت خودش می‌رسه ولی این فراوانی، یه روی تاریک هم داره شهرشون اونقدر شلوغ میشه که


audio: zcUSQW2ejm0_0060.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
بعضی از زنبورهای کارگر وقتی برمی‌گردن نمی‌تونن وارد کندو بشن دم در کندو می‌مونن و سرمای شب باعث میشه از بین برن مرگ این کارگرها، باعث اضطراب اهالی شهر میشه از طرفی، دیگه توی کندوی فعلی جا برای تخم گذاشتن ملکه یا اضافه کردن عسل وجود نداره تهویه‌ی شهر هم به‌خاطر شلوغی مناسب نیست همه‌ی این عوامل باعث میشه کم‌کم زنبورها به فکر مهاجرت بیفتن


audio: zcUSQW2ejm0_0062.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
اول از همه، معده‌ی عسل خودشون رو تا جایی که بتونن پر می‌کنن تا برای یه مدتی غذا داشته باشن بعدش تمام چیزایی که این همه برای ساختنش تلاش کردن رو رها می‌کنن برای نسل‌های آینده و میرن دیگه هر اتفاقی هم که بیفته حاضر نیستن به کندوی قبلی برگردن حتی اگه از گرسنگی و سرما بمیرن


audio: zcUSQW2ejm0_0063.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
ملکه روی نزدیک‌ترین شاخه‌ی درختی که اطراف کندو هست میشینه و زنبورها هم ازش پیروی می‌کنن.این یه مکان موقته حالا بعضی از زنبورها ازشون جدا میشن و میرن به نقاط دورتر تا دنبال بهترین مکان برای ساخت کندوی جدید بگردن چند ساعت بعد برمی‌گردن و جاهایی که پیدا کردن رو به بقیه اطلاع میدن به‌نظر میاد زنبورها بعد از چند ساعت مشورت بهترین نقطه رو انتخاب می‌کنن و حرکت می‌کنن به سمتش


audio: zcUSQW2ejm0_0064.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
پرورش‌دهنده‌های زنبور، توی همون بازه‌ی زمانی که اینا روی شاخه‌ی درخت نشستن و منتظر مامورهای جستجو هستن، یه کندوی خالی زیر این شاخه می‌گیرن و تکونش میدن تا زنبورها همراه با ملکه بریزن داخلش بعدش میذارنش تو یه محل مناسب زنبورها هم یه مدتی که می‌گذره این خونه‌ی جدید رو می‌پذیرن و کارهای روزانه‌شون رو شروع می‌کنن


audio: zcUSQW2ejm0_0065.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
اما اگه این کار از طرف زنبوردار انجام نشه وقتی جای مناسب رو انتخاب کردن و راه افتادن، دیگه بهشون دسترسی نداره اینجور مواقع میگن زنبورهای اهلی، وحشی شدن، به طبیعت برگشتن


audio: zcUSQW2ejm0_0066.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
بهرحال، چه زنبورهای مهاجر از کندوی آماده‌ای که ما براشون ساختیم استفاده کنن چه شکاف تنه‌ی درخت‌ها یا صخره‌ها رو انتخاب کنن برای ساخت خونه‌ی جدید چند تا کار مهم رو باید انجام بدن بعضیاشون با صمغی که از کندوی قبلی با خودشون آوردن درزها رو پر می‌کنن بعضیای دیگه هم کنار هم جمع میشن و با بال زدن و لرزیدن دمای بدنشون رو افزایش میدن تا غده‌های تولیدکننده‌ی موم فعال بشه


audio: zcUSQW2ejm0_0067.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
این موم‌ها رو همونطور که گفتم با بزاقشون مخلوط می‌کنن و خمیرهایی که به دست میاد رو شروع می‌کنن از بالای کندو می‌چسبونن روی همدیگه بعدش خونه‌های شیش‌ضلعی رو شکل میدن و همینطور دائما موم می‌سازن و به این خونه‌ها اضافه می‌کنن


audio: zcUSQW2ejm0_0068.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
ملکه هم که خیلی برای تخم گذاشتن عجله داره به محض آماده شدن خونه‌ها شروع می‌کنه به انجام وظیفه اگر هم هنوز جفت‌گیری نکرده باشه، اول اون کار رو انجام میده


audio: zcUSQW2ejm0_0069.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
زنبورهای کارگر هم میرن بیرون و با شیره و گرده‌ی گل‌ها برمی‌گردن شهر جدید رونق می‌گیره و جمعیتش زیاد میشه


audio: zcUSQW2ejm0_0070.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
حالا بد نیست چند تا نکته‌ی تکمیلی هم در مورد زندگی زنبورها بدونیم نکته‌ی اول اینه که دقیقا شبیه جوامع خود ما، زنبورها هم دچار فساد و بداخلاقی میشن مثلا اهالی بعضی از کندوها به این نتیجه می‌رسن که دزدیدن عسل دیگران خیلی راحت‌تر از اینه که از صبح تا غروب پرواز کنن و روی چندصدتا گل بشینن فقط واسه یه قطره عسل بنابراین تبدیل میشن به قبیله‌های مهاجمی شبیه مغول‌ها


audio: zcUSQW2ejm0_0071.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
زنبوردارها برای اصلاح رفتار همچین شهرهایی یا جلوگیری از نابود شدن بقیه‌ی کندوها روش‌های خاصی دارن مثلا ملکه‌ی پیر یه کندوی ضعیف رو عوض می‌کنن با یه ملکه‌ی قوی و جوون تا مقاومتشون در برابر قبیله‌های مهاجم بیشتر بشه البته این هم باید بگم که زنبورها به‌راحتی یه ملکه‌ی جدید رو نمی‌پذیرن سریع دورش جمع میشن و یه حصار زنده تشکیل میدن


audio: zcUSQW2ejm0_0072.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
این وضعیت اونقدر ادامه پیدا می‌کنه تا اینکه تقریبا بعد از 24 تا 36 ساعت بر اثر گرسنگی و خفگی می‌میره این تنها حالتیه که یه ملکه توسط زنبورها کشته میشه انگار کشتن ملکه گناه خیلی بزرگیه که نمی‌خوان مستقیما توش دخالت داشته باشن زندانیش می‌کنن تا خودش بمیره


audio: zcUSQW2ejm0_0073.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
قضیه وقتی جالب‌تر میشه که ملکه‌ی اصلی شهر وارد میدان بشه در این صورت همه‌ی زنبورها کنار میرن و دو تا ملکه با هم می‌جنگن هرکدومشون هم که فرار کنه، زنبورها حصار زنده رو اطرافش تشکیل میدن تا از بین بره


audio: zcUSQW2ejm0_0074.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
زنبوردارها وقتی می‌خوان یه ملکه‌ی جدید رو به زنبورها تحمیل کنن اول تا یه مدتی میذارنش توی یه قفس کوچیک و داخل کندو قرارش میدن کارگرهای عصبانی سعی می‌کنن به حسابش برسن، ولی چون نمی‌تونن بعد از یه مدتی آروم می‌گیرن و از اونجایی که شهرشون ملکه نداره، این یکی رو می‌پذیرن


audio: zcUSQW2ejm0_0075.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
نکته‌ی بعدی اینه که زنبور عسل، ده‌ها نژاد مختلف داره که هرکدومشون مربوط به یه منطقه‌ای هستن غیر از تفاوت‌های ظاهری، آداب و رسوم متفاوتی هم دارن مثلا تو بعضی از نژادها دیده شده که بیشتر از یه ملکه داخل یه کندو بوده یا مثلا بعضیاشون خشن‌تر و تهاجمی‌ترن زنبورهایی وجود دارن که غیر از شهد و گرده برگ‌های رنگارنگ گل هم با خودشون به کندو می‌برن تا داخل خونه‌هاشون رو باهاش تزیین کنن


audio: zcUSQW2ejm0_0076.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
یه دانشمند زنبورشناس دیگه به نام فرانک استوارت کتاب معروفی نوشته به نام شهر زنبورها داخل این کتاب توضیح میده که یه وقت‌هایی تعدادی از شفیره‌های زنبور عسل وحشی قبل از کامل شدن می‌میرن و این باعث اضطراب شهر میشه با انتشار این خبر، بعضی از زنبورهای کارگر میرن جنگل و دنبال یه گل سمی می‌گردن به نام انگشتانه، که تو حالت عادی سراغش نمیرن یه مقدار از شهد این گل میارن میدن به ملکه


audio: zcUSQW2ejm0_0077.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
و سم داخلش باعث میشه ملکه تا یه مدتی گیج بشه ولی وقتی برمی‌گرده به حالت عادی، دیگه تخم‌هاش توی مرحله‌ی شفیره از بین نمی‌رن چون این سم باعث تقویت سیستم ایمنی زنبورها میشه


audio: zcUSQW2ejm0_0079.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
اما بعد از تمام این حرف‌ها، آخرین سوالی که به ذهنمون می‌رسه اینه که زنبور عسل، چطور یه همچین رفتارهای پیشرفته‌ای از خودش نشون میده آیا واقعا یه موجود خیلی باهوشه یا اینکه همه‌ی این رفتارها فقط به‌خاطر پدیده‌ی ایمرجنس یا همون ظهوریافتگی یا برآمدگی اتفاق میفته ایمرجنس یعنی تعداد زیادی رفتار ساده کنار هم جمع میشن و نتیجه‌ش میشه یه رفتار پیچیده


audio: zcUSQW2ejm0_0080.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
مثلا مورچه‌های یه کلونی، یا زنبورهای یه کندو، به صورت تکی کار چندانی ازشون برنمیاد همون‌طور که یه سلول تکی داخل بدن ما نمی‌تونه رفتارهای ما رو داشته باشه ولی وقتی به صورت یه جامعه درمیان، می‌تونن کارهای خیلی بزرگی انجام بدن


audio: zcUSQW2ejm0_0081.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
این سوال، از هزاران سال پیش وجود داشته ولی زندگی زنبور عسل اونقدر اسرارآمیز بوده و هست که خیلی از افرادی که بررسیش کردن یه نگاه مذهبی و الهی بهش داشتن، نه یه نگاه کاملا علمی بعضی از آدم‌ها معتقدن زنبور عسل یه موجود عاقل و هوشمنده که تمام این رفتارهای پیچیده رو از روی فکر انجام میده نه غریزه مثلا همین موریس مترلینک همچین تفکری داشته


audio: zcUSQW2ejm0_0083.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
من خودم نظر شخصیم اینه که ایمرجنس واقعا منطقی‌تره چون تفکر و استدلال نیاز به یه مغز و سیستم عصبی خیلی پیچیده‌تر داره


audio: zcUSQW2ejm0_0084.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
یه موضوع دیگه اینه که تمدن فعلی این زنبورها همیشه اینجوری نبوده ما همین الان هم زنبورهایی داریم با زندگی‌های عقب‌افتاده‌تر بعضیاشون به صورت انفرادی، بعضیا هم توی گروه‌های کوچیک چندنفره مثلا همین زنبورهای طلایی، اگه لونه‌شون رو دیده باشید یه نمونه‌ی خیلی ابتدایی از کندوی زنبورهای عسله با همون شیش‌ضلعی‌های ساخته شده از موم دقیقا شبیه قبیله‌های وحشی خود ما


audio: zcUSQW2ejm0_0085.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
که امروز دارن توی جنگل‌های دورافتاده به‌شکل خیلی ابتدایی زندگی می‌کنن به‌نظرم زنبور عسل هم از یه همچین جایی شروع کرده ولی شرایط اون محیطی که به‌مدت میلیون‌ها سال توش تکامل پیدا کرده جوری بوده که اجازه داده دائما خونه‌هاش رو بزرگ‌تر کنه و جامعه‌ی پیچیده‌تری شکل بده، با آداب و رسوم پیشرفته‌تر اینا ذره‌ذره اتفاق افتاده و روی هم جمع شده


audio: zcUSQW2ejm0_0086.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
خارج از اینکه زنبور عسل واقعا عاقل باشه یا نباشه چیزی که مهمه نقش پررنگ این موجود توی اکوسیستم سیاره‌ی ماست بعضی جاها گفته میشه که اگه این حشره نابود بشه زندگی روی زمین به طور کامل از بین میره درست‌ترش اینه که بگیم ضربه‌ی مهلکی وارد میشه و بخش زیادی از حیات زمین از بین میره، ولی نه همه‌ش چون حشرات دیگه‌ای مثل پروانه‌ها و مگس‌ها، یا حتی خفاش‌ها


audio: zcUSQW2ejm0_0087.opus
source: youtube
source_id: zcUSQW2ejm0
invalidation: VALID
text:
یه درصدی از پراکنده کردن گرده‌ی گل‌ها و بارور کردنشون رو انجام میدن هرچند جای زنبور عسل رو به هیچ عنوان نمی‌گیرن موریس مترلینک کتاب‌های دیگه‌ای هم داره که یکیش درباره‌ی مورچه‌هاست، یکی هم موریانه‌ها اگه ویدیوی امروز رو دوست داشتید می‌تونم دو تا از برنامه‌های آینده رو اختصاص بدم به مورچه‌ها و موریانه‌ها چون این دو تا حشره هم جوامع پیشرفته‌ای دارن که واقعا باعث تعجب ما میشه


audio: wLlGkG6n3y8_0001.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
توی این قسمت از سری ویدیوهای زندگی غول‌ها، رفتم سراغ کسی که خیلی توی کامنتا پیشنهاد داده بودید، یعنی جف بزوس، تاجر بزرگ و کارآفرین آمریکایی، موسس شرکت آمازون و چندتا شرکت دیگه. از این به بعد، توی این سری، اگه شماهم موافق باشید،


audio: wLlGkG6n3y8_0003.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
اول میرم سراغ زندگی شخصی، بعد شغل‌ها و منابع درآمدشونو میگم، بعدش ویژگی‌های شخصیتیشونو رو میکنم، آخرشم میرم سراغ شکست‌ها و نقاط تاریک زندگیشون. پس اگه دوس داری اطلاعات خوبی درباره‌ی زندگی جف بزوس به دست بیاری ادامه‌ی ویدیو رو ببین. در ضمن اگه به محتواهای علمی و جالب هم علاقه داری دکمه‌ی سابسکرایب پایین ویدیو رو بزن و عضو کانالم شو. غیر از محتواهای علمی، هر ماه زندگی یکی از غول‌های علم و


audio: wLlGkG6n3y8_0004.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
تکنولوژی که بیشترین درخواستو داشته باشه میسازم، پس لطفا غول موردعلاقه‌ی خودتونو این پایین برام بنویسید.


audio: wLlGkG6n3y8_0006.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
جفری پرستون بزوس یا جف بزوس، که جف بیزوس هم تلفظ می‌کنن، سال 1964 توی شهر البوکرکی ایالت نیومکزیکوی آمریکا به دنیا اومد. پدرش تد جورگنسن یه جوون 18 ساله‌ی فقیر بود که توی سیرک کار می‌کرد. مادرش جکلین گیس گیس‌بریده بود که 17 سالش بود و توی دبیرستان درس می‌خوند.


audio: wLlGkG6n3y8_0008.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
خودمون بود، اما اینکه چی شد فامیلیش از جورگنسن به بزوس تغیر کرد، الان میگم. ازدواج پدرومادرش یک سال و نیم بعد، به خاطر مشکلاتی که یکیش دائم‌الخمر بودن پدرش بود، به طلاق کشید. بعد از طلاق با مادرش زندگی کرد و پدرشم برای همیشه از زندگیش بیرون رفت. سه سال بعد، مادرش با یه مهاجر کوبایی به نام میگل بزوس  که الان با نام مایک بزوس شناخته میشه ازدواج کرد. ناپدریش جفری رو به فرزندخوندگی قبول کرد و


audio: wLlGkG6n3y8_0009.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
فامیلی جفری هم به بزوس تغییر کرد. جالب اینجاست که سال 2012 یعنی تقریبا 45 سال بعد، یه نویسنده‌ای که داشت داستان زندگی جف بزوس رو می‌نوشت، پدر واقعیشو پیدا کرد و بهش گفت که این میلیاردر معروف پسرته. بعد از ازدواج مادرش وقتی جفری 4 سالش بود، به شهر میامی مهاجرت کردن. توی دوران نوجوونیش، تعطیلات تابستونیشو توی مزرعه‌ی پدربزرگ مادریش می‌گذروند.


audio: wLlGkG6n3y8_0010.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
از همون بچگی علاقه‌ی زیادی به کارای علمی و فنی داشت. با کیت‌های الکترونیکی زیاد کار میکرد و سعی میکرد چیزای ساده درست کنه. توی دبیرستانم دانش‌آموز ممتازی بود و تونست بورسیه‌ی تحصیلی بگیره. بعد از دبیرستان وارد دانشگاه شد و شروع به خوندن فیزیک کرد، اما بعدش رفت سراغ علاقه‌ی اصلیش یعنی کامپیوتر. برای همین وارد دانشگاه پرینستون شد و رشته‌ی علوم کامپیوتر رو انتخاب کرد. تا اینکه تو سن 22 سالگی از دانشگاه فارغ‌التحصیل شد.


audio: wLlGkG6n3y8_0014.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: INVALID_CHARS
text:
سال 1992 وقتی که معاون رییس شرکت D.E.Shaw بود با یکی از کارمندای همونجا به نام MacKenzie Tuttle مککنزی تاتل


audio: wLlGkG6n3y8_0015.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
آشنا شد و یه سال بعدش با هم ازدواج کردن. سال بعد وقتی ایده‌ی آمازون به ذهن جف بزوس رسیده بود، خودش و خانومش از کار خوب و پردرآمدشون استعفا دادن و به سیاتل مهاجرت کردن. اولین بچه‌شون سال 2000 به دنیا اومد که یه پسر بود. توی سالای بعدی دو تا پسر دیگه به خانواده‌شون اضافه شد و یه دختر چینی هم به سرپرستی گرفتن. پیشرفتا و مایه‌دارشدنشون با سرعت زیاد ادامه داشت که جلوتر توی بخش خودش درباره‌ش صحبت میکنم.


audio: wLlGkG6n3y8_0016.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
ازدواج جفری و مککنزی 25 سال دووم آورد تا اینکه سال 2019 اعلام کردن که میخوان طلاق بگیرن. یه کم بعد، یه خبری منتشر شد که جف بزوس به صورت پنهانی با


audio: wLlGkG6n3y8_0018.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
دلیل طلاقشم این بوده که زنش از این موضوع باخبر میشه. جالب اینجاست که شوهر لورن سنچز یکی از دوستای جف بزوس بوده و احتمالا جف بزوس و سنچز اینجوری باهم آشنا شدن. بعد از لو رفتن قضیه، سنچز و شوهرش هم از هم طلاق گرفتن. طلاق جف بزوس اما اصلا براش ارزون تموم نشد. چون زنش از اولین سهامدارای آمازون هم بود. از این طلاق چیزی حدود 35 میلیارد دلار به زنش رسید و شد سومین زن ثروتمند جهان.


audio: wLlGkG6n3y8_0023.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
خب گفتم که جف بزوس بعد از دانشگاه، توی چند تا شرکت مختلف کار می‌کرد و اتفاقا موقعیتای شغلی خوبی هم داشت، اما اون موقع، یعنی سال 1994 تب اینترنت خیلی داغ شده بود و کله‌ها پر از ایده‌های نو بود. جف بزوسم که متوجه این فرصت طلایی، یعنی اینترنت، شده بود تصمیم گرفت یه کاری توی این زمینه انجام بده. اونموقع فروشگاه‌های زیادی بودن که به صورت پستی کار می‌کردن. یعنی لیست محصولاتشونو برای مشتری ارسال میکردن


audio: wLlGkG6n3y8_0024.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
بعد از اینکه مشتری انتخاب میکرد، محصول از طریق پست براش ارسال میشد. هر چیزی به این روش فروخته میشد غیر از کتاب، دلیلشم این بود که چون کتابای خیلی زیادی وجود داره، عملا امکانش نیست که لیست همه‌ی کتابا رو توی کاتالوگ به مشتریا نشون داد. برای همین جف بزوس تصمیم گرفت از اینترنت برای حل این مشکل استفاده کنه. جف بزوس دقیقا رفته بود سراغ یه فرصت طلایی. یعنی یه چیزی که احتمالا خیلیا از کنارش گذشته بودن و


audio: wLlGkG6n3y8_0025.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
متوجه ارزشش نشده بودن، پیدا کرد و روش کار کرد. یه دفتر خیلی ساده توی گاراژ خونه‌ش راه انداخت و خانومشم شد اولین حسابدارش. مادرش و ناپدریش هم پس‌انداز دوران بازنشتسگیشون که حدود 250 هزار دلار بود، بهش قرض دادن و این شد سرمایه‌ی اولیه‌ی کارش. اون زمان که اینترنت چیز جدیدی بود، هنوز خیلیا بهش باور نداشتن، اینا خیلی بهش اعتماد داشتن که همچین پولی بهش دادن.


audio: wLlGkG6n3y8_0027.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: INVALID_CHARS
text:
اولین اسمی که برای فروشگاه اینترنتیشون انتخاب کرده بودن cadabra بود که از abracadabra میاد که همون اجی‌مجی‌لاترجی خودمونه.


audio: wLlGkG6n3y8_0028.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
اما بعدا اسمشو تغییر دادن به آمازون. چیزی که از همون اول خیلی بهش اهمیت میدادن نظرات مشتریاشون بود. اولش فقط کتاب میفروختن اما کم کم مشتریا شروع کردن به درخواست چیزای دیگه. برا همین سی‌دی و لوازم خانگی هم یواش‌یواش به لیست فروششون اضافه شد. این پیشرفت همینطور ادامه داشت تا اینکه آمازون کم کم به جایی رسید که هر چیزی داخلش فروخته میشد.


audio: wLlGkG6n3y8_0032.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
کمتر از یه سال بعد از تاسیس، آمازون از سراسر آمریکا و چندتا کشور خارجی دیگه سفارش میگرفت. سال 1999 آمازون به حدی رشد کرد که جف بزوس طرف مجله‌ی تایمز به عنوان شخصیت برتر سال انتخاب شد. سال 2008 طبق اعلام مجله‌ی فوربز، پولش رسید به 8 میلیارد دلار و شد صدودهمین مرد ثروتمند جهان. هفت سال بعد ثروتش رسید به 60 میلیارد دلار.


audio: wLlGkG6n3y8_0033.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
دو سال بعدش یعنی سال 2017 بیل گیتس رو جا گذاشت و شد ثروتمندترین مرد جهان! درآمد سال 2018 آمازون از کل دنیا، 230 میلیارد دلار اعلام شد. بعد از این همه‌گیری کرونا که دیگه آمازون ترکوند. الان جف بزوس با سرمایه‌ای حدود 200 میلیارد دلار، ثروتمندترین آدم دنیاست. آمازون اینقد موفق بوده که الان ما وقتی کلمه‌ی آمازون رو میشنویم، قبل از اینکه


audio: wLlGkG6n3y8_0034.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
یاد بزرگترین جنگلهای دنیا یا طولانی ترین رودخانه‌ی دنیا بیوفتیم که اسمشون آمازونه، یاد شرکت آمازون میوفتیم. بزرگ‌ترین فروشگاه اینترنتی جهان که توی تمام کشورها ازش کپی‌برداری شده. جالب اینکه اینقد ایده‌ی نابی بوده که کپی‌هاشم موفقیتای آنچنانی داشتن! آمازون الان کنار گوگل و اپل و مایکروسافت و فیسبوک، جزو پنج شرکت اول آی‌تی توی آمریکاست.


audio: wLlGkG6n3y8_0037.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
اهداف این شرکت میشه گفت شبیه اهداف شرکت اسپیس‌ایکس ایلان ماسکه، یعنی پایین آوردن هزینه‌ی سفرهای فضایی با موشکهایی که قابلیت استفاده‌ی مجدد دارن.


audio: wLlGkG6n3y8_0039.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
اشاره به کره‌ی زمینه که مبدا و منشا ما انساناست. جف بزوس هر سال یک میلیارد دلار از سهام آمازون خودشو میفروشه و خرج بلو اوریجین میکنه. جف بزوس یکی از اولین سرمایه‌گذارای گوگل هم هست.


audio: wLlGkG6n3y8_0043.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
پرکاربردترین سایتا توی تجزیه و تحلیل صفحات وبه. خلاصه اینکه کم‌کم کلی شرکت و سایت دیگه اومدن زیرمجموعه‌ی آمازون. بعدشم سال 2013 روزنامه‌ی واشنگتن پست رو به قیمت 250 میلیون دلار خرید تا اون امپراطوری عظیم خودشو با یه رسانه‌ی قوی تکمیل کنه.


audio: wLlGkG6n3y8_0049.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
جف بزوس کلا مرد خانواده‌داریه.البته تا قبل از اینکه گند بزنه به همه چیز! توی خونه ظرفا رو میشوره، زمان زیادی با خانواده‌ش صرف می‌کنه، صبح‌ها برای بیدار شدن ساعت کوک نمیکنه و وعده‌ی صبحانه براش اهمیت خیلی زیادی داره. آدم برون‌گراییه و دوس داره با بقیه آدما ارتباط برقرار کنه. یه قانون عجیبی برای خودش داره به نام قانون دو پیتزا. فقط توی ملاقاتا و جلساتی شرکت میکنه که تمام آدماشو بشه با دو تا پیتزا سیر کرد!


audio: wLlGkG6n3y8_0050.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
یعنی هر ملاقاتی با مدیرای شرکتاش یا آدمای دیگه بخواد انجام بده اول چک میکنه که این قانون نقض نشه! دلیلشم اینه که فکر میکنه اینجوری فقط مهمترینا و اصلی‌ترین آدما توی اون جلسه هستن، اینجوری جلسه پربارتر و مفیدتر میشه. یه ویژگی دیگه‌ش اینه که شدیدا جزیی‌نگره. توی تمام کارایی که انجام میده اصرار زیادی داره که تمام جزییات موضوع رو بدونه و کنترل کاملی روشون داشته باشه.


audio: wLlGkG6n3y8_0051.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
اینطور که کارمندای قدیمی‌تر آمازون میگن، یه کمی با کارمنداش بددهنه. اگه کسی از استاندارداش عبور کنه ممکنه بهش فحاشی کنه. یه خصلت دیگه‌ای که داره اینه که حسابی اهل رقابته. این رقابتو بین کارمنداشم جا میندازه و کاری میکنه که مقابل همدیگه قرار بگیرن.


audio: wLlGkG6n3y8_0053.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
خب قبل از هرچیزی باید بگم که جف بزوس اصلا به ریسک‌های بزرگ معروفه. همین آمازونم اولش ریسک خیلی بزرگی بود. اما اینطوری نیست که چون جف بزوسه، هر پروژه‌ای که شروع میکنه حتما موفق میشه. خودش میگه ما هر پروژه‌ای رو که شروع میکنیم 90 درصد احتمال شکست میدیم و 10 درصد احتمال موفقیت. یعنی ببینید این جف بزوس با اون همه دبدبه کبکبه ش، نود درصد احتمال شکست میذاره برای یه کاری که میخواد شروع بکنه


audio: wLlGkG6n3y8_0054.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
بعد ما خیلی‌هامون انتظار داریم کاری که می‌خوایم شروع بکنیم، مثلا نود درصد هشتاد درصد احتمال موفقیت داشته باشه تا شروعش کنیم اینا همه درسه دیگه باید یاد گرفت از اینا. اتفاقا این ویژگی جف بزوس باعث شکست‌های بزرگیم شده براش


audio: wLlGkG6n3y8_0055.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: INVALID_CHARS
text:
مثل گوشی موبایل fire phone یا سایت رزرو هتل Amazon Destinations اما در عوضش چیزایی مثل amazon web services و تبلت‌های Kindle fire موفقیت‌های خیلی بزرگی براش داشتن مخصوصا Amazon Web services.


audio: wLlGkG6n3y8_0056.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
ولی شاید یکی از اتفاقای بد زندگیشو بتونیم طلاقش و اون ماجراهای بعدش درنظر بگیریم که یه مقدار درباره‌ش صحبت کردم. قضیه‌ی رابطه‌ش با اون مجری معروف خیلی بیخ پیدا کرد و یه سری پیام‌های خصوصی که به اون خانوم داده بود لو رفت. یکی از مجله‌ها هم اعلام کرد عکس‌هایی از جف بزوس داره که به دلایل اخلاقی منتشر نمیکنه. جف بزوس هم سر این قضیه چندتا کارآگاه خصوصی استخدام کرد تا بفهمه اطلاعاتش چطوری درز کرده. در نهایت بعد از کلی تحقیق مشخص شد که احتمالا


audio: wLlGkG6n3y8_0057.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
عربستان سعودی پشت قضیه است، چون زمانی که خاشقچی که یکی از نویسنده‌های روزنامه‌ی واشنگتن پست بود کشته شد، این روزنامه که مال جف بزوس بود مطالب زیادی بر علیه عربستان سعودی نوشت. عربستانم که حسابی مایه‌داره و خرج کرد و با هک کردن اطلاعات جف بزوس یه جورایی ازش انتقام گرفت. یه انتقادیم که به جف بزوس وارد میکنن اینه که با اینکه این همه پول داره اما زیاد آدم خیری نیست.


audio: wLlGkG6n3y8_0058.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
اما سال 2018 ، 2 میلیارد دلار به بی‌خانمانای آمریکایی کمک کرد. غیر از اینا دو سه تا صندوق خیریه هم تاسیس کرده و کارای دیگه هم انجام داده. نظر یه عده اینه که اتفاقا جف بزوس آدم خیریه فقط باید مطمئن بشه که اون کمکی که میخواد بکنه واقعا تاثیر داره.


audio: wLlGkG6n3y8_0059.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
چیزی که من شخصا خیلی بهش اعتقاد دارم همین حرف کلیشه‌ایه که هیچ موفقیتی تصادفی نیست. شانس میتونه تاثیر داشته باشه اما تاثیرش اندازه‌ی تلاش و پشتکار خود آدم نیست. شرایط محیطی هم البته تاثیر زیادی داره ولی اونم نقش خیلی پررنگی نداره. و اینکه این آدما از این نظر قهرمانای واقعی هستن که دنیا رو به جای خیلی بهتری برای ما تبدیل کردن. هرکدومشون باعث اشتغال چند میلیون نفر به صورت مستقیم و غیرمستقیم شدن.


audio: wLlGkG6n3y8_0060.opus
source: youtube
source_id: wLlGkG6n3y8
invalidation: VALID
text:
زندگی‌ها رو کلی راحت‌تر کردن. پشت این ثروت عظیم و موفقیت بزرگشونم یه کوهی از تلاش و سختی و ناراحتی هست که ما نمی‌بینیم. اگه این ویدیو رو دوس داشتی لایک فراموش نشه، منتظر نظراتتونم هستم، مث همیشه، بدون ترس، سوال بپرس و دنبال جواب باش.


audio: POa43mTmLCM_0001.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
یه سری ویدیوی جدید شروع کردم به نام زندگی‌نامه‌ی غول‌ها، نه اون غول‌ها، غول‌های علم و تکنولوژی و این چیزا که ماهی یه دونه منتشر می‌کنم بعد توی هر قسمت زندگی یدونه از این آدمای بزرگو سعی میکنم که به صورت خلاصه، توی ده دقیقه توضیح بدم. خیلی ممنون میشم اگه نظرتونو درباره‌ی این سری بگید، یا اینکه اگه شخص خاصی هست که دوس دارید درباره‌ی زندگیش


audio: POa43mTmLCM_0002.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
بدونید حتما توی کامنتا بنویسید تا توی قسمتای بعدی براش ویدیو بسازم. این قسمت می‌خوام درباره‌ی غول موردعلاقه‌ی خودم یعنی ایلان ماسک صحبت کنم. پس اگه هنوز عضو کانالم نشدید دکمه‌ی سابسکرایب پایین ویدیو رو بزنید و زنگوله‌ی کنارشم فعال کنید.


audio: POa43mTmLCM_0005.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: INVALID_CHARS
text:
محل تولدشم شهر Pretoria هست که پایتخت کشور آفریقای جنوبیه. پدرش Errol Musk مهندس الکترومکانیکه و متولد آفریقای جنوبیه. مادرشم یه مدل کاناداییه به نام Maye Musk . ایلان ماسک یه برادر داره به نام Kimbal Musk که یه سال از


audio: POa43mTmLCM_0008.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
انگار خانوادگی آدمای موفقین. ده سالش که بوده پدرمادرش از هم جدا میشن. توی همین سن اولین کامپیوترشو می‌خره و یواش‌یواش به برنامه‌نویسی هم علاقه پیدا میکنه. تو سن 12 سالگی یه بازی کامپیوتری می‌نویسه به نام


audio: POa43mTmLCM_0010.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
سال 1989 بعد از اینکه دبیرستانشو تموم میکنه از طریق فامیلای مادریش مهاجرت می‌کنه به کانادا. یه یه سالی کارای مختلف انجام میداده تا اینکه


audio: POa43mTmLCM_0012.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
اما دو سال بعد منصرف میشه و تصمیم میگیره مهاجرت کنه به آمریکا. توی آمریکا از دانشگاه پنسیلوانیا بورس تحصیلی میگیره و مدرک کارشناسی فیزیک میگیره. بعدش دوباره وارد رشته‌ی علوم اقتصادی میشه و لیسانس اونم میگیره. البته خودش نظرش اینه که مدرک تحصیلی خیلی اهمیتی نداره و بیشتر علاقه و مهارت و اینجور چیزا مهمه.


audio: POa43mTmLCM_0015.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
یه نرم‌افزار ساختن که خدمات راهنمای شهری آنلاین ارائه می‌کرد به به روزنامه‌ها، یعنی یه چیزی مشابه گوگل مپ الان بود. چهار سال روش وقت گذاشتن و توسعه‌ش دادن و ایلان ماسکم تونست با چند تا از روزنامه‌های معروف آمریکا قرارداد همکاری ببنده.


audio: POa43mTmLCM_0019.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
فروش 22 میلیون دلار کاسب بشه و حسابی پولدار بشه. اما دقیقا تفاوت از همین جا شروع میشه، ایلان ماسک به جای اینکه این پولو صرف خونه و ماشین گرون‌قیمت یا لباسای آنچنانی و تفریحات و اینجور چیزا بکنه، سرمایه‌گذاری کرد روی کار بعدیش.


audio: POa43mTmLCM_0022.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: INVALID_CHARS
text:
یه سال بعد، x.com با یه شرکت دیگه به نام کانفینیتی که اونم کارش پرداخت‌های ایمیلی بود، ترکیب شد و شرکت معروف PayPal به وجود اومد.


audio: POa43mTmLCM_0024.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: INVALID_CHARS
text:
پولو توی اینترنت همین PayPal داره انجام میده. 2 سال بعد ebay، شرکت PayPal رو به قیمت 1.5 میلیارد دلار


audio: POa43mTmLCM_0025.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
خرید که از این پول 165 میلیون دلارش به ایلان ماسک رسید. سال 2000 با یه نویسنده‌ی کانادایی به نام جنیفر جاستین ویلسون آشنا شد و باهاش ازدواج کرد. نتیجه‌ی این ازدواج، 5 تا پسر بود، یه دوقلو و یه سه‌قلو. ازدواجشون فقط 8 سال دووم آورد و سال 2008 از هم جدا شدن. بعد از فروش پی‌پل، ایلان ماسک خیلی زود سومین شرکتشو تاسیس کرد، یعنی اسپیس‌ایکس.


audio: POa43mTmLCM_0026.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
این دفعه رفت سراغ کارای مربوط به اکتشافات فضایی. هدف عجیبی که برای خودش مشخص کرده بود این بود که بتونه هزینه‌های سفرای فضایی رو اونقدر پایین بیاره که مردم بتونن سفر کنن به مریخ و اونجا کلونی‌های انسانی تشکیل بدن. اما خیلی زود متوجه شد که قیمت راکت‌هایی که شرکتای بزرگ میساختن خیلی زیاد بود و میشد با یه قیمتی چند برابر کمتر، اینکارو انجام داد.


audio: POa43mTmLCM_0027.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
این شد که خودش دست به کار شد و با وجود رقیبای خیلی گنده‌ای که داشت و مشکلات خیلی بزرگی که سر راهش بود شروع به ساختن موشک کرد. با راکت فالکون 1 شروع کرد که ساختش 4 سال طول کشید. توی این مدت چندصدمیلیون دلار از سرمایه‌های شخصیشو خرج این قضیه کرد. سه پرواز اول این راکت شکست خورد ولی ایلان ماسک تسلیم نشد و مشکلاتی که وجود داشت رو برطرف کرد،


audio: POa43mTmLCM_0028.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
تا اینکه در نهایت پرواز چهارم موفقیت‌آمیز بود. ناسا که این موفقیت رو دید تحت‌تاثیر قرار گرفت و این باعث شد که یه قرارداد 1.6 میلیارد دلاری با اسپیس‌ایکس ببنده. ایلان ماسک به کارش ادامه داد و راکت‌ها و فضاپیماهای پیشرفته تری هم درست کرد. طبق حرف خودش هدفش از همه‌ی اینکارا اینه که انسانو بتونه با یه روشی که هم ارزون باشه تا حد ممکن هم کارآمد باشه به مریخ بفرسته.


audio: POa43mTmLCM_0029.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
برای همین رفت سراغ استفاده از موشکای چندبارمصرف که هم میتونن شلیک بشن و هم میتونن به صورت عمودی فرود بیان. بعد از کلی شکست، بالاخره سال 2015 راکت فالکون 9 تونست فرود موفقیت آمیز داشته باشه که همین باعث شد که اسپیس‌ایکس بتونه تمام رقیباشو از دور خارج کنه. چند سال بعدم تونست با موفقیت انسان بفرسته به ایستگاه فضایی


audio: POa43mTmLCM_0030.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
که اولین شرکت خصوصی بود که تونسته بود همچین کار بزرگی انجام بده. .یکی دیگه از پروژه‌های شرکت اسپیس‌ایکس، اینترنت ماهواره‌ای استارلینک هست که میخواد با فرستادن چند هزار ماهواره به مدار زمین، اینترنت پرسرعتی ارائه کنه که از هرجای کره‌ی زمین بشه بهش وصل شد. این طرح هم از چند ماه پیش توی آمریکا راه‌اندازی شده و یه ویدیوی


audio: POa43mTmLCM_0031.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
کامل براش ساختم که لینکشو این بالا میذارم پیشنهاد میکنم ببینیدش. اوضاع تقریبا آروم بود تا اینکه سپتامبر 2017 توی یه برنامه‌ی پادکست اینترنتی یه کار عجیبی انجام داد که یه کم به ضررش تموم شد. ایلان ماسک توی این برنامه که به صورت عمومی پخش شد ماریجوانا یا همون گل کشید که این کارش باعث شد ناسا از دستش عصبانی بشه و اعلام کنه که میخواد توی قراردادایی که با اسپیس‌ایکس بسته تجدیدنظر کنه.


audio: POa43mTmLCM_0035.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
شرکت تسلاموتورز رو تاسیس کردن. ایده‌شون این بود که با تولید وسایل نقلیه‌ی الکتریکی، بتونن مردم رو از استفاده ازسوخت های فسیلی مثل بنزین نجات بدن. ایلان ماسک هم که از طرفدارای اینجور ایده‌ها بود، سال 2004 هفتادمیلیون دلار پول وارد این شرکت کرد و شریکشون شد. خودشم به عنوان مدیر اجرایی و طراح محصول مشغول کار شد.


audio: POa43mTmLCM_0041.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
میلیون دلار فروخت و همشو تزریق کرد به تسلاموتورز. از چند جای دیگه هم تونست کلی سرمایه جذب کنه. همین مدیریت عالی ایلان ماسک تونست شرکت تسلاموتورز رو تبدیل کنه به یکی از شرکت‌های چندمیلیارد دلاری آمریکا. صحبت درباره‌ی ماشینای تسلا خودش یه بحث بزرگیه که اگه دوس داشتید توی کامنتا بنویسید تا یه ویدیوی جدا براش بسازم.


audio: POa43mTmLCM_0043.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
شرکت سولارسیتی رو تاسیس کنن و خودشم شد بزرگترین سرمایه‌گذار و سهامدارش. سولارسیتی الان بزرگترین ارائه‌کننده‌ی انرژی خورشیدی توی آمریکاست که برای خونه‌ها و شرکت‌ها و خود دولت آمریکا پنل‌های انرژی خورشیدی میسازه. همین شرکت سولارسیتی هم الان جزو شرکتای چندمیلیارددلاری آمریکاست. یکی دیگه از ایده‌های انقلابی ایلان ماسک،


audio: POa43mTmLCM_0045.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
ایده‌ی این طرح که مربوط به حمل و نقله اینه که یسری تونل‌هایی بین دو نقطه مثلا دوتا شهر کشیده میشه بعد داخل این تونل‌ها یه کپسول‌هایی رفت وآمد میکنن که این کپسولا با انرژی الکترومغناطیسی، معلق نگه داشته شدن. فشار هوای داخل لوله‌ها هم خیلی کمه تا از اصطکاک جلوگیری بشه. داخل هر کپسول تقریبا 20 30 نفر جا میشن و با سرعت


audio: POa43mTmLCM_0046.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
1200 کیلومتر بر ساعت حرکت می‌کنن که از سرعت هواپیماهای بویینگ هم بیشتره. این پروژه هنوز اجرا نشده اما سال 2015 یه طرح آزمایشی ازش ساختن. طبق چیزی که ایلان‌ماسک گفته برای تولید انرژیش قراره از پنل‌های خورشیدی سولارسیتی استفاده بشه که خود ایلان ماسک بزرگترین سهامدارشه. از تکنولوژیهای شرکت اسپیس‌ایکس هم که توی قسمت های دیگش مثل اون کپسولا و تونلشو این چیزا استفاده میشه.


audio: POa43mTmLCM_0047.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
پس می‌بینید که تمام کارها و سرمایه‌گذاری‌هایی که ایلان ماسک انجام داده بی‌هدف نبودن، انگار همه‌شون با هم در نهایت برای رسیدن به اون اهداف اصلی کنار هم چیده میشن. به خاطر همینه که توی اون ویدیوی مربوط به اینترنت ماهواره‌ای که لینکش اینجاست گفتم که خیلی‌ها معتقدن که این اینترنت ماهواره‌ای در اصل یجور منابع درآمد


audio: POa43mTmLCM_0048.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
برای کار اصلی ایلان ماسک، یعنی آرزوی اصلیش که همون فرستادن انسان‌ها به مریخه. ایلان ماسک و چند تا سرمایه‌گذار دیگه، سال 2015


audio: POa43mTmLCM_0049.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: INVALID_CHARS
text:
OpenAI رو تاسیس کردن که یه شرکت هوش مصنوعیه. هدفشم توسعه‌ی هوش مصنوعی بی‌ضرر و متن‌باز یا همون open source.


audio: POa43mTmLCM_0050.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
ایلان ماسک هم مثل استفن هاوکینگ خدا بیامرز یکمی نسبت به آینده‌ی هوش مصنوعی بدبینه و نظرش اینه که نباید بذاریم از کنترل ما خارج بشه. درباره‌ی طرز فکر ایلان‌ماسک نسبت به آینده‌ی هوش مصنوعی یه ویدیو دارم که لینکشو این بالا میذارم پیشنهاد میکنم حتما ببینیدش. سال بعدی یعنی 2016 هم شرکت نیورالینک رو تاسیس میکنه


audio: POa43mTmLCM_0051.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
ایلان ماسک که همونجور که از اسمش مشخصه در زمینه‌ی فناوری عصبی کار می‌کنه. شرکت نیورالینک تراشه‌هایی تولید می‌کنه که برای ارتباط بین مغز و کامپیوتر استفاده میشن و توی مغز کاشته میشن. همین 2020 بود که خبرش مثل بمب ترکید که یه تراشه کار گذاشتن توی مغز یه خوک و تونستن سیگنال‌های مغزیشو بفرستن به یه کامپیوتر.


audio: POa43mTmLCM_0052.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
خب اینم خلاصه‌ی زندگی غول این قسمتمون بود، البته تا امروز. چون این نابغه‌ی عجیب به نظر میاد که حالاحالاها کارش تموم نشده و برنامه‌های بزرگی تو سرش هست. الان فکر می‌کنم بعد از جف بزوس دومین فرد پولدار جهانه که جزو ده شخصیت برتر جهان هم هست.


audio: POa43mTmLCM_0054.opus
source: youtube
source_id: POa43mTmLCM
invalidation: VALID
text:
بهتره انجامش بدی، حتی اگه شانسی برای موفقیت نداری. اگه دوس دارید این سری ویدیوها ادامه پیدا کنه و برای بقیه‌ی آدمای بزرگ هم ساخته بشه حتما توی کامنتا برام بنویسید. لایک و سابسکرایب فراموش نشه، و مث همیشه، بدون ترس، سوال بپرس و دنبال جواب باش.


audio: 1GJ8Mm8POEo_0001.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
ما انسانا با همین ابزارای طبیعیمون یعنی با همین حواس پنجگانه‌مون، فقط یه بخش کوچیکی از جهانو می‌تونیم پردازش کنیم. تکنولوژی‌های جدید، خیلی در مورد این قضیه بهمون کمک کرد اما یه سری سوالای آزاردهنده هم توی مغزمون انداخت. ما الان تونستیم با کامپیوترایی که داریم دنیاهای کوچیکی رو شبیه‌سازی کنیم. اما قدرت کامپیوتری ما در همین حد نمیمونه و هر سال با سرعت خیلی زیادی داره پیشرفت میکنه.


audio: 1GJ8Mm8POEo_0002.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
اگه با پیشرفتای بزرگ، امکان شبیه‌سازی جهانای کامل وجود داشته باشه، چجوری میتونیم مطمئن باشیم که این اتفاق قبلا نیفتاده؟ چجوری می‌تونیم مطمئن باشیم که همین الان داخل یه شبیه‌سازی نیستیم؟ یعنی ممکنه واقعی نباشیم و خودمونم ندونیم؟ اگه به این موضوع علاقه داری ادامه‌ی ویدیو رو ببین. در ضمن اگه به اینجور محتواها علاقه داری دکمه‌ی سابسکرایب زیر ویدیو رو بزن و عضو کانالم شو.


audio: 1GJ8Mm8POEo_0005.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
با حواس پنجگانه‌مون درکش کنیم، یعنی بتونیم ببینیمش، لمسش کنیم، بشنویمش، بوش کنیم یا بچشیمش. اما بعضی از افرادی که طرزفکر متفاوتی دارن، مثل فیزیکدانا و فیلسوفا، نظرشون اینه که احتمال داره اینجوری نباشه شاید واقعیت فقط یه شبیه‌سازی کامپیوتری خیلی پیشرفته باشه که ما داریم توش زندگی می‌کنیم، کار می‌کنیم، ازدواج می‌کنیم، پیر میشیم. از زمانی که این ایده‌ی شبیه‌سازی مطرح شد، خیلی‌ها گفتن که


audio: 1GJ8Mm8POEo_0008.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
یه غاری رو تصور کنید که یه تعدادی آدم توش زندانی‌ان. این آدما از وقتی که به دنیا اومدن توی این غار بسته شدن طوری که نه می‌تونن همدیگه رو ببینن نه می‌تونن کوچیکترین تکونی بخورن. فقط می‌تونن دیوار روبه‌روشونو ببینن. پشت سرشون یه آتیش روشنه و بین این آتیش و زندانیا هم یه راهرو هست که یه سری آدم از توش رد میشن. این آدما یه سری چیزایی به شکل حیوانات و درختا و این جور چیزا با خودشون حمل میکنن که نور آتیش باعث میشه که


audio: 1GJ8Mm8POEo_0009.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
سایه‌ی اینا بیفته روی دیوار روبروی زندانیا. پس این زندانیا تو کل عمرشون فقط این سایه‌ها رو می‌بینن و به هیچ چیز دیگه‌ای باور ندارن، هیچ ایده‌ای ندارن که دنیای بیرون چه شکلیه. حالا فرض کنید یکی از این زندانیا زنجیرش باز میشه و از این غار میاد بیرون. روشنایی خورشیدو میبینه، حیوونا و درختا و بقیه‌ی چیزا رو همونجوری که واقعا هستن می‌بینه. بعدشم افلاطون درباره‌ی این صحبت میکنه که وقتی که این شخص برگرده داخل غار چه اتفاقاتی میوفته،


audio: 1GJ8Mm8POEo_0010.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
زندانیای دیگه حرفشو باور میکنن یا نه و این چیزا. فکر می‌کنم شباهتش با نظریه‌ی شبیه‌سازی اینه که ما مثل اون زندانیای غار افلاطونیم که توی محدودیتای فیزیکی دنیامون گرفتار شدیم و نمی‌تونیم تکون بخوریم. چیزایی هم که می‌بینیم و فکر می‌کنیم واقعیت محض هستن در اصل یه سایه‌هایی از واقعیت هستن نه خودش. شیطان فریبکار دکارت هم یه ایده‌ست که دکارت توی کتابش مطرح می‌کنه.


audio: 1GJ8Mm8POEo_0011.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
دکارت یه شیطان نابغه رو تصور میکنه که دائما در حال فریب دادن انسان‌هاست، نمیذاره هیچکس هیچ حس و درک واقعی از جهان داشته باشه. همه‌ی چیزایی که می‌بینیم، زمین، هوا، رنگ‌ها بقیه‌ی چیزا اینا همه فریب‌های این شیطان هستن و واقعی نیستن.


audio: 1GJ8Mm8POEo_0012.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
اگه بخوایم اینجوری در نظر بگیریم که تک‌تک اتمای دنیای ما تک تک ستاره‌ها و کهکشانا و خلاصه کل عالم شبیه‌سازی شده، یه جورایی غیرممکن به نظر میاد. یعنی از لحاظ تعداد محاسباتی که برای این کار لازمه، حتی با مغز ماتروشکا هم نمیشه دنیایی مث دنیای مارو به طور کامل شبیه‌سازی کرد. مغز ماتروشکا یه چیزیه که اطراف یه ستاره ساخته میشه. اسمش از عروسکای معروف روسی به نام ماتروشکا گرفته شده


audio: 1GJ8Mm8POEo_0013.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
که داخل هر عروسک یه عروسک کوچیکتر هست. سیستمش این شکلیه که از کل انرژی یه ستاره برای انجام محاسبات توی یه کامپیوتر خیلی قدرتمند استفاده میشه. طراحیش به صورت لایه‌لایه هست. هر لایه، کل اطراف ستاره رو میپوشونه. لایه‌ی اول که نزدیک‌ترین لایه به ستاره هست، گرمای ستاره رو جذب میکنه. بقیه‌ی گرمایی که هدر میره رو لایه‌ی دوم جذب میکنه. باز لایه‌ی دوم هم یه مقداریشو جذب میکنه و بقیه‌شو میده به لایه‌ی سوم.


audio: 1GJ8Mm8POEo_0014.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
همینطور ادامه پیدا میکنه تا اینکه حداکثر انرژی ممکن از ستاره گرفته میشه. کامپیوتری که همچین منبع انرژی عظیمی داشته باشه احتمالا میتونه شبیه‌سازی‌های بزرگ و دقیقی انجام بده. اما حتی همچین کامپیوتری هم نمی‌تونه به صورت کامل دنیای مارو شبیه‌سازی کنه. حتی اگه یه تعداد زیادی ازش داشته باشیم. پس دو تا حالت میتونیم درنظر بگیریم. حالت اول اینه که اون هوش برتری که دنیای مارو شبیه‌سازی کرده،


audio: 1GJ8Mm8POEo_0015.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
از یه کامپیوتر فوق پیشرفته‌ای استفاده کرده که الان ما هیچ درکی ازش نداریم. حالت دوم که به نظر خودم منطقی‌تر میاد اینه که فقط اون قسمتی از جهان داخل شبیه‌سازی ساخته بشه که منی که داخلش هستم می‌تونم ببینم.


audio: 1GJ8Mm8POEo_0017.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
شخصیت بازی اینطرف و اونطرف میره، محیط بازی کم‌کم رندر میشه و آماده میشه؟ یعنی اینجوری نیست که کل فضای بازی، ماشینا، خونه‌ها آدماش اینا همه همون اول کار پردازش بشن و آماده بشن. بر اساس اون نقطه‌ای که شخصیت بازی الان اونجاست، محیط بازی پردازش میشه. اینجوری اون مقدار محاسباتی که کامپیوتر باید انجام بده خیلی خیلی کمتر میشه، سرعت بازی خیلی بهتر میشه. ببینید الان این مدادو من هیچ اطلاعی از داخلش ندارم.


audio: 1GJ8Mm8POEo_0018.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
تا وقتی که نشکنمش نمی‌تونم مطمئن بشم که داخلش دقیقا چیه. پس هیچ نیازی نیست که تک تک اون میلیاردها اتمی که داخلش هستن به صورت کامل و دقیق شبیه‌سازی بشن، تا زمانی که بازش نکنم و به اتمای داخلش نگاه نکنم. یاد چی میفتید؟ درسته فیزیک کوانتوم. آزمایش دو شکاف یانگ. توی آزمایش دو شکاف، الکترونا رفتار عجیبی از خودشون نشون میدن. در حالت عادی، خاصیت موجی از خودشون نشون میدن اما


audio: 1GJ8Mm8POEo_0019.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
به محض اینکه ما تصمیم می‌گیریم که تشخیص بدیم یه الکترون از کدوم یکی از شکاف‌ها گذشته، یهو رفتار الکترون از حالت موجی به حالت ذره‌ای تغییر میکنه! یعنی دقیقا مشاهده‌ی ما، چشم ما تعیین می‌کنه که یه ماده، چه رفتاری داشته باشه. پس نتیجه‌ای که میخوام بگیرم اینه که ممکنه جهانی که شبیه‌سازی شده هم یه همچین ویژگی‌هایی داشته باشه، یعنی به‌جای انجام پردازشای سنگین، فقط پردازشایی که نیاز هست، انجام بشه.


audio: 1GJ8Mm8POEo_0021.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
خب پس بالاخره ما توی شبیه‌سازی داریم زندگی می‌کنیم یا نه؟ یه فیلسوف سوئدی به نام نیک باستروم سال 2003 یه مقاله نوشت به نام


audio: 1GJ8Mm8POEo_0023.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
بر اساس حرفای نیک باستروم، پنج تا فرضیه وجود داره که اگه همه‌ی اینا درست باشن میتونیم نتیجه بگیریم که ما احتمالا داریم داخل یه شبیه سازی زندگی میکنیم.


audio: 1GJ8Mm8POEo_0025.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
هیچکی دقیقا نمیدونه که آگاهی چیه. چی باعث میشه از کنار هم قرار گرفتن یه تعداد خیلی زیادی اتم، آگاهی بوجود بیاد؟ چی باعث میشه مغز من نسبت به وجود خودش آگاه باشه؟ اصلا میشه این آگاهی رو توی یه کامپیوتر پیشرفته شبیه‌سازی کرد یا نه؟


audio: 1GJ8Mm8POEo_0027.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
اگه این فرض درست باشه، احتمالا توی جهان تمدنای پیشرفته‌ای هستن که کامپیوترایی با قدرت پردازش نامحدود دارن. شاید از سیستمایی مثل مغز ماتروشکا که قبلا توضیح دادم استفاده می‌کنن تا یه جهان کاملو شبیه‌سازی کنن.


audio: 1GJ8Mm8POEo_0029.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
اگه نظرمون این باشه که تمدنای پیشرفته، خودشون خودشونو نابود میکنن، دیگه بحث شبیه‌سازی همینجا تموم میشه چون اینجوری دیگه هیچ تمدنی نمیتونه اونقدر دوام بیاره که به اون حد از پیشرفت برسه که بتونه یه جهان کاملو شبیه‌سازی کنه.


audio: 1GJ8Mm8POEo_0031.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
دلیل اینکه چرا باید این کارو بکنن، ما نمی‌دونیم. طبیعی هم هست که ندونیم. شما فرض کنید مثلا باهوش‌ترین مورچه‌ی روی زمین، کنار یه شهربازی زندگی میکنه. این مورچه براش سواله که آدما دارن چیکار میکنن. چرا سر صف وایمیسن و سوار وسیله‌های شهربازی میشن تا یه کم بترسن و هیجان داشته باشن. شما هرچقدرم که سعی کنی بهش توضیح بدی هیچ درکی از این چیزا نداره. قضیه‌ی ما و موجودات فوق‌پیشرفته هم همینجوریه. در مقایسه با اونا ما مثل مورچه هستیم.


audio: 1GJ8Mm8POEo_0032.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
این طرز فکر ما که اونا برای سرگرمی یا آزمایش علمی شبیه‌سازی انجام میدن شاید برای اونا خیلی طرز فکر احمقانه‌ای باشه. پس اگه ما داخل یه شبیه‌سازی زندگی می‌کنیم که موجوات فوق‌پیشرفته ساختنش، احتمالا هیچوقت نمی‌تونیم درک کنیم که چرا این کارو کردن.


audio: 1GJ8Mm8POEo_0034.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
ما هم احتمالا داخل یکی از اونا هستیم. اگه جهانای شبیه‌سازی شده وجود داشته باشن، احتمالا تعدادشون کم نیست. یعنی اون هوش برتری که تونسته این شبیه‌سازیا رو پیاده کنه احتمالا به یه قدرت کامپیوتری نامحدودی دسترسی داره، برای همین ممکنه میلیون‌ها یا حتی میلیاردها جهان شبیه‌سازی شده درست کرده باشه. نیک باستروم توی این مقاله گفته شبیه‌سازی یه دنیای کامل مثل دنیای ما قدرت محاسباتی خیلی بالایی میخواد


audio: 1GJ8Mm8POEo_0035.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
چون باید ذهن تمام انسانایی که تا حالا توش زندگی کردن باورش کنه. اما اگه یه مشکل یا خرابی توی شبیه‌سازی بوجود بیاد، سازنده‌ش میتونه خیلی راحت قبل از اینکه قضیه لو بره، حالت اون مغزایی که از شبیه‌سازی اطلاع پیدا کردنو تغییر بده. یا اینکه میتونه چند ثانیه برگرده عقبو شبیه‌سازی رو طوری تغییر بده که دیگه اون مشکل پیش نیاد. توی فیلم ماتریکس که بیشتر از بیست سال پیش خیلی از این چیزا نشون داده شده. ماتریکس رو من واقعا دوست دارم یعنی


audio: 1GJ8Mm8POEo_0036.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
به نظرم یکی از بهترین فیلمای تاریخه. نژاد انسان توسط یه نژاد از ماشینای هوشمند اسیر شده که از گرما و انرژی بدن انسانا استفاده میکنن، ولی ذهن انسانا توی یه واقعیت مصنوعی به نام ماتریکس زندانی شده. آدما زندگی روزانه‌ی خودشونو انجام میدن بدون اینکه تشخیص بدن که در اصل دارن داخل یه شبیه‌سازی زندگی می‌کنن یه دنیای غیرواقعی! چون به سیستم عصبی بدن اصلیشون دستگاه‌هایی وصل شده که جلوی فهمیدن این قضیه رو میگیره.


audio: 1GJ8Mm8POEo_0039.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
دو مستطیل و یک نقطه تشکیل شده بود.بازی‌ها آن موقع در این حد بودند. حالا بعد از چهل سال، ما تصاویر شبیه‌سازی‌شده‌ی سه‌بعدی بسیار واقعی داریم که میلیون‌ها نفر همزمان در آن بازی می‌کنند. و این موضوع هر سال بهتر می‌شود. شما با هر نرخ پیشرفتی که حساب کنید،


audio: 1GJ8Mm8POEo_0041.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
تمام این حرفا فعلا حدس و گمانایی هست که هیچ راهی برای اثباتش نداریم. برای همین دانشمندای زیادی هم هستن که با این ایده‌ی شبیه‌سازی مخالفن. مساله اینه که چه ما انسانای واقعی باشیم که داریم روی یه سیاره‌ی آبی توی یه فضای خیلی بزرگ با سرعت خیلی زیاد حرکت می‌کنیم، چه شبیه‌سازی باشیم، زیاد فرقی نمیکنه، هردوشون به اندازه‌ی کافی عجیب و ترسناک هستن! تنها کاری که از دستمون برمیاد اینه که خوب زندگی کنیم،


audio: 1GJ8Mm8POEo_0042.opus
source: youtube
source_id: 1GJ8Mm8POEo
invalidation: VALID
text:
با خودمون و با بقیه خوب باشیم، از همه مهمتر، اگه واقعا داریم داخل یه شبیه‌سازی کامپیوتری زندگی می‌کنیم، امیدوار باشیم کسی پاش به کابل برق این کامپیوتر گیر نکنه! اگه این ویدیو رو دوس داشتی لایک فراموش نشه، منتظر نظراتتون هستم و مث همیشه، بدون ترس، سوال بپرس و دنبال جواب باش!


audio: Ts7otxGoMGo_0001.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
از یه ردپای ساده روی زمین، می‌تونیم کلی اطلاعات به دست بیاریم مثلا میشه فهمید اون شخص موقع راه رفتن پاشو می‌کشیده، یا لنگ می‌زده میشه وزن طرف، سایز پاش، اندازه‌ی تقریبی قدش، همه‌ی اینا رو تخمین زد حتی از روی مقدار محو شدن ردپا می‌تونیم بگیم مثلا دو روز پیش از اینجا رد شده برای بیگ‌بنگ یا انفجار بزرگ هم که نقطه‌ی تولد دنیای ما بوده


audio: Ts7otxGoMGo_0003.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
امروز این تابش شگفت‌انگیز رو از پایه به صورت ساده با هم بررسی می‌کنیم ببینم دقیقا از کجا میاد و چه حرفی برای گفتن داره اسپانسر این برنامه شرکت فیوتک از جنوب کالیفرنیاست یه شرکت پیشرو در زمینه‌ی ساخت انواع سنسورهای دقیق و قابل‌اطمینان سنسورهای فیوتک همه‌جا هستن.از ساعت‌های هوشمند تا ربات‌ها اندام‌های مصنوعی و ابزار پزشکی، کاوشگرهای فضایی و خیلی موارد دیگه


audio: Ts7otxGoMGo_0004.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
برای اطلاعات بیشتر به سایت یا لینکدین این شرکت مراجعه کنید که آدرسشون زیر همین ویدیو هست قرن بیستم قرن خیلی عجیبیه از یه طرف درگیر بزرگ‌ترین و کشنده‌ترین جنگ‌های کل تاریخمون شدیم از طرف دیگه خیلی از مهم‌ترین پیشرفت‌های علمی ما تو این قرن اتفاق افتاد


audio: Ts7otxGoMGo_0006.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
نظریه‌ای که اعلام می‌کنه دنیای ما از یه نقطه‌ی فوق‌العاده متراکم و کوچیک از انرژی شروع شده که با یه انفجار عظیم، فضازمان و ماده‌ی داخلش رو ایجاد کرده و دائما در حال انبساطه


audio: Ts7otxGoMGo_0007.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
امروز نمی‌خوام در مورد جزییات این موضوع صحبت کنم فقط با یه بازه‌ی زمانی کوچیکش کار دارم شواهد نشون میده تو زمان‌های اولیه‌ی بعد از بیگ‌بنگ دمای جهان حدود یک میلیارد درجه بود تو این دمای وحشتناک، هیچ اتمی نمی‌تونست تشکیل بشه جهان ما مخلوطی از الکترون‌ها و پروتون‌ها و نوترون‌های جدا از هم بود


audio: Ts7otxGoMGo_0010.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
یکی هم فوتون‌های پرانرژی که دائما به این ذرات برخورد می‌کردن این وضعیت باعث شده بود جهان ما مخلوطی از بارهای الکتریکی مثبت و منفی باشه که آزادانه به اطراف می‌چرخیدن بدون اینکه هیچ ساختار مشخصی ایجاد بکنن همچین جهانی، شبیه یه مه درخشان بود، یه مه غیرشفاف که نور نمی‌تونست از داخلش عبور کنه، چون فوتون‌های نور دائما با ذرات باردار


audio: Ts7otxGoMGo_0012.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
اما تقریبا سیصد و هشتاد هزار سال بعد از بیگ‌بنگ، دمای جهان به شدت افت کرد رسید به چیزی حدود سه‌هزار کلوین، یا دوهزاروهفتصد درجه‌ی سلسیوس دیگه اونقدر سرد شده بود که الکترون‌ها وقتی به پروتون‌ها می‌رسیدن جذبش میشدن و یه اتم هیدروژن تشکیل میدادن بنابراین ماده کم‌کم از نظر الکتریکی خنثا شد


audio: Ts7otxGoMGo_0013.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
این خنثا شدن، به‌اضافه‌ی انبساط جهان که فاصله‌ی بین ذرات ماده رو خیلی افزایش داده بود باعث شد فوتون‌های نور دیگه به راحتی پراکنده نشن و بتونن مسافت‌های بیشتری رو طی کنن عبور آزادانه‌ی نور، نتیجه‌ش این شد که جهان هستی شروع کرد به شفاف شدن این جهان اولیه به رنگ سفید مایل به زرد می‌درخشید ولی بیشتر فوتون‌ها تو محدوده‌ی فروسرخ بودن


audio: Ts7otxGoMGo_0015.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
با گذشت سیزده میلیارد سال تا امروز، انبساط فضازمان باعث شده این پرتوهای فروسرخ دائما کشیده‌تر بشن و طول موجشون بلندتر بشه برای همین از فروسرخ رفتن به سمت امواج مایکروویو یا ریزموج به این پرتوهای باقی مونده از زمان بیگ‌بنگ، که الان دیگه خیلی ضعیف و کمرنگ شدن میگن تابش زمینه‌ی مایکروویو کیهانی یا به طور خلاصه سی.ام.بی


audio: Ts7otxGoMGo_0016.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
داستان کشفش هم خیلی جالبه می‌دونیم که دمای یه جسم، چیزی نیست جز مقدار لرزش یا ارتعاش اتم‌ها کمترین دمایی که هر جسمی می‌تونه بهش برسه برابره با صفر کلوین، یا منفی 273 درجه‌ی سلسیوس تو این دما لرزش اتم‌ها کاملا متوقف میشه اما هرچی جسم رو گرم‌ترش کنیم شدت بیشتری پیدا می‌کنه


audio: Ts7otxGoMGo_0017.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
از طرفی می‌دونیم که ارتعاش اتم‌ها باعث تولید پرتوهای الکترومغناطیسی میشه تو دماهای خیلی پایین که این ارتعاش ضعیفه اتم‌ها امواج رادیویی منتشر می‌کنن ولی هرچی دمای جسم رو افزایش میدیم پرتوهای تولیدی میرن به سمت طول موج‌های کوتاه‌تر و پرانرژی‌تر مثل گاما بنابراین ما با استفاده از همین ارتباط بین دما و تابش می‌تونیم تشخیص بدیم که هر پرتویی که دریافت می‌کنیم چه دمایی داره


audio: Ts7otxGoMGo_0019.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
سال 1948 جورج گامو، رالف الفر و رابرت هرمن کیهان‌شناس‌های آمریکایی که مشغول مطالعه‌ی اولین هسته‌های هیدروژن تشکیل شده بعد از بیگ‌بنگ بودن پیش‌بینی کردن که برای تولید این هسته‌ها جهان اولیه لازم بوده که خیلی داغ و متراکم باشه تابش گرمایی باقی‌مونده از این بیگ‌بنگ داغ از همون زمان به شکل پرتوهای فروسرخ تو جهان هستی حضور داشته


audio: Ts7otxGoMGo_0020.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
اما انبساط جهان تا الان حسابی اینا رو کشیده و طول‌موجشون رو بلندتر کرده بعدش هم دمای این پرتوهای فرضی رو یه چیزی حدود پنج کلوین تخمین زدن


audio: Ts7otxGoMGo_0021.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
این دانشمندها در واقع همون تابش زمینه‌ی مایکروویو کیهانی یا سی.ام.بی که در موردش توضیح دادم رو پیش‌بینی کرده بودن حدود ده سال بعد، فیزیکدان معروف شوروی، یاکوف زلدوویچ به نتایج مشابهی رسید همون زمان، یه ستاره‌شناس آمریکایی دیگه به نام رابرت دیکی هم به طور مستقل از بقیه، وجود تابش سی.ام.بی رو پیش‌بینی کرد با این حال، تمام این ایده‌ها فقط در حد تئوری بود


audio: Ts7otxGoMGo_0023.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
سال 1959 ناسا، که تازه متولد شده بود، شروع به پیاده‌سازی طرحی کرد به نام پروژه‌ی اکو این طرح، شامل بالن‌های بزرگی بود با روکش براق آلومینیومی که به صورت ماهواره اطراف زمین قرار می‌گرفتن و پرتوهای رادیویی ارسال شده از زمین رو بازتاب می‌کردن به سمت یه نقطه‌ی دیگه برای دریافت این پرتوها یه آنتن گیرنده هم از نوع مخروطی یا شیپوری


audio: Ts7otxGoMGo_0025.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
سال 1964 فیزیک‌دان آمریکایی آرنو پنزیاس همراه با رابرت ویلسون ستاره‌شناس، روی این آنتن شیپوری کار می‌کردن این آنتن، غیر از پروژه‌ی اکو، برای رصد پرتوهای رادیویی طبیعی که از فضا میومد هم استفاده میشد برای اینکه تداخل‌ها به حداقل برسه، گیرنده رو با هلیوم مایع خنک می‌کردن تا دماش فقط یه چیزی حدود چهار کلوین باشه با این حال، زمانی که هیچ پیام رادیویی مخابره نمیشد


audio: Ts7otxGoMGo_0027.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
برای برطرف کردن این صدای مزاحم، سعی کردن تمام عوامل اضافی رو از بین ببرن لونه‌ی کبوترها رو دور کردن، کثیفی‌های آنتن رو پاک کردن خلاصه هر کاری که به ذهنشون می‌رسید انجام دادن ولی این صدای مرموز همچنان ادامه داشت بررسی‌های بیشتر، نشون داد پرتوهای الکترومغناطیسی که به این آنتن می‌رسن و باعث ایجاد این صدا میشن طول موجشون حدود دو میلیمتره، یعنی تو محدوده‌ی


audio: Ts7otxGoMGo_0028.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
امواج مایکروویو قرار می‌گیرن، بیست‌وچهار ساعته حضور دارن از همه طرف آسمون هم به طور یکنواخت دریافت میشن پس منبعشون نه زمینه، نه خورشید، نه حتی کهکشان راه شیری این پرتوها باید از یه جایی فراتر از کهکشان ما میومد ولی هنوز هیچ منبعی نمی‌شناختن که بتونه همچین امواجی تولید کنه


audio: Ts7otxGoMGo_0029.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
همون زمان، رابرت دیکی و همکاراش که قبلا وجود تابش سی.ام.بی رو پیش‌بینی کرده بودن دنبال یه راه عملی می‌گشتن برای آشکارسازیش پنزیاس ازشون دعوت کرد تا به هلمدل بیان و امواجی که آنتن شیپوری دریافت می‌کنه رو از نزدیک بشنون در نهایت همه‌شون به این نتیجه رسیدن که این باید همون تابش سی.ام.بی باشه که از حدود دو دهه قبل در موردش صحبت میشد


audio: Ts7otxGoMGo_0030.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
بنابراین پنزیاس و ویلسون، مقاله‌ای منتشر کردن در مورد ویژگی‌های این تابش کیهانی دیکی و همکاراش هم یه مقاله دادن درباره‌ی اهمیت این پرتوها برای اثبات بیگ‌بنگ چهارده سال بعد، یعنی 1978، پنزیاس و ویلسون به خاطر این کشفشون برنده‌ی جایزه‌ی نوبل فیزیک شدن


audio: Ts7otxGoMGo_0032.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
فضای اطراف زمین رو می‌تونیم به صورت یه کره در نظر بگیریم که تمام اجرام آسمانی روی این کره قرار می‌گیرن در مورد تابش سی.ام.بی هم دقیقا همینه یعنی می‌تونیم دمای پرتوهای مایکروویوی که از قسمت‌های مختلف فضا میان رو اندازه بگیریم و روی این کره ثبت کنیم الان طول‌موج این پرتوها طوریه که انگار از جسمی با دمای 2.7 کلوین منتشر میشن ولی خب هرچقدر برگردیم به زمان بیگ‌بنگ


audio: Ts7otxGoMGo_0033.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
طول موجش کاهش پیدا می‌کنه و این دما هم میشه هزاران درجه بررسی‌های اولیه نشون میداد تابش سی.ام.بی کاملا یکنواخته از هر طرفی که بیاد، دماش حدود 2.7 کلوینه پس اگه بخواهیم نقشه‌ش رو بکشیم، یه همچین کره‌ی یکنواختی داریم البته میشه سطح کره رو باز کرد و تبدیلش کرد به یه نقشه‌ی دوبعدی تخت


audio: Ts7otxGoMGo_0034.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
سال 1989، بیست‌وپنج سال بعد از کشف این تابش ناسا ماهواره‌ای پرتاب کرد به نام کاوشگر زمینه‌ی کیهانی یا به طور خلاصه کوبی هدف کوبی این بود که تابش سی.ام.بی رو از فضا اندازه‌گیری کنه با یه دقت خیلی بالاتر نسبت به آنتن‌های زمینی نتیجه‌ش این شد که اون نقشه‌ی یکنواخت، به این شکل دراومد قسمت‌های قرمزرنگ، جاهایی هستن که از دمای میانگین


audio: Ts7otxGoMGo_0035.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
یعنی 2.725 کلوین، یه کوچولو گرم‌ترن، حدود 2.73 کلوین قست‌های آبی هم یه کوچولو سردتر، حدود 2.72 پس اختلافشون خیلی ناچیزه همچنان میشه پرتوی سی.ام.بی رو یکنواخت در نظر گرفت ولی ما فقط برای اینکه دقیق‌تر بررسیش کنیم این اختلاف ناچیز رو با رنگ‌های متفاوت نشون می‌دیم


audio: Ts7otxGoMGo_0036.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
بعدش این سوال پیش اومد که چرا دمای یه سمتش از اون طرف بیشتره دلیل این اتفاق، حرکت زمین نسبت به این پرتوهاست کهکشان ما داره با سرعت ششصد کیلومتر بر ثانیه جابجا میشه بنابراین داخل تابش سی.ام.بی حرکت می‌کنه وقتی دانشمندها تاثیر حرکت زمین رو از این نقشه حذف کردن، به این صورت شد حالا یه سوال دیگه پیش اومد نوار مرکزی که روی خط استوای کره افتاده دلیلش چیه


audio: Ts7otxGoMGo_0037.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
بررسی‌ها نشون داد این به خاطر پرتوهای مایکروویو منتشر شده از کهکشان خودمونه با حذف تاثیر کهکشان هم در نهایت به این نقشه رسیدیم که دمای هر قسمت از تابش سی.ام.بی رو به ما نشون میده


audio: Ts7otxGoMGo_0038.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
خب حالا نکته‌ی اصلی اینه که از پراکندگی‌های دمایی، چه اطلاعاتی میشه به دست آورد مهم‌ترین نتیجه‌ای که میشه گرفت اینه که هر قسمتی که قرمزتره، یا در واقع دمای بالاتری داره تراکم گازهای هیدروژن اولیه تو جهان بعد از بیگ‌بنگ، اونجاها بیشتر بوده بعد از فهمیدن این نکته می‌تونیم بررسی کنیم که مناطقی که اون موقع داغ‌تر و متراکم‌تر بودن، الان چه وضعیتی دارن


audio: Ts7otxGoMGo_0040.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
از طرفی، تابش سی.ام.بی یکی از بهترین شواهد بیگ‌بنگه نظریه‌ی بیگ‌بنگ، وجود چنین تابشی رو به صورت تئوری پیش‌بینی می‌کنه پس اینکه تو دنیای واقعی پیداش کنیم، دلیل خوبی برای درست بودن این نظریه‌ست


audio: Ts7otxGoMGo_0041.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
یه پیش‌بینی دیگه‌ی بیگ‌بنگ اینه که جهان ما بعد از این انفجار بزرگ خیلی داغ بوده ولی کم‌کم منبسط میشه و دماش پایین میاد تابش سی.ام.بی هم دقیقا همین رو داره نشون میده چون داریم پرتوهای مایکروویوی از همه طرف دریافت می‌کنیم که هیچ منبعی غیر از اون جهان متراکم اولیه نمی‌تونه داشته باشه و اینکه چون اون منبع اولیه خیلی داغ بوده ولی پرتوهای امروزی فقط دو سه درجه از صفر مطلق بالاترن


audio: Ts7otxGoMGo_0043.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
دانشمندها دائما می‌خواستن دقت اندازه‌گیری این پرتوها رو افزایش بدن تا اطمینان بیشتری از نتایجی که به دست میاد داشته باشن بنابراین سال 2001 ناسا کاوشگر ناهمسانگردی مایکروویو ویلکینسون یا به طور خلاصه دبلیومپ رو پرتاب کرد که هدفش بررسی و اندازه‌گیری تابش سی.ام.بی با دقت بالاتر بود دبلیومپ در نهایت تونست این نقشه رو برای ما تهیه کنه


audio: Ts7otxGoMGo_0044.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
که نسبت به نقشه‌ی کوبی جزییات خیلی بیشتری داره اینجوری بهتر می‌تونستیم از اتفاقات اولیه‌ی بعد از بیگ‌بنگ سر در بیاریم


audio: Ts7otxGoMGo_0045.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
دانشمندها به این هم راضی نشدن و سال 2009 ماهواره‌ی پلانک با همکاری مشترک ناسا و آژانس فضایی اروپا پرتاب شد نقشه‌ای که پلانک به ما داد جزییات شگفت‌انگیزی داره که تا امروز بی‌رقیب بوده اطلاعات این ماهواره‌ها کمک کرد تا بتونیم تخمین خوبی بزنیم از اینکه چند درصد جهان از ماده‌ی تاریک و انرژی تاریک تشکیل شده اندازه و شکل جهان هستی باید چطور باشه، و خیلی اطلاعات مفید دیگه


audio: Ts7otxGoMGo_0046.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
که همه‌شون از این پرتوهای ضعیف پراکنده‌شده تو کل فضا به دست اومدن همونطور که از مثال ردپای اول ویدیو می‌تونستیم خیلی چیزا بفهمیم


audio: Ts7otxGoMGo_0047.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
یه نکته‌ی تکمیلی هم باید بگم در مورد حالت کلی‌تر تابش سی.ام.بی غیر از این پرتوهای سی.ام.بی که تو قسمت مایکروویو امواج الکترومغناطیسی قرار می‌گیرن پرتوهای دیگه‌ای هم هستن از بقیه‌ی قسمت‌ها مثل رادیویی و ایکس و گاما اینا هم تو سرتاسر جهان پراکنده شدن ولی مربوط به بیگ‌بنگ نمیشن از منابع مختلفی مثل انفجارهای ستاره‌ای میان


audio: Ts7otxGoMGo_0048.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
برای اینا، از اسم کلی‌تر تابش زمینه‌ی کیهانی استفاده می‌کنیم یعنی کلمه‌ی مایکروویو ازش حذف شده تابش سی.ام.بی هم در واقع یه بخشی از همین گروه بزرگ‌تره که به خاطر ارتباطش با بیگ‌بنگ معروف‌تر شده و شناخت بیشتری ازش داریم


audio: Ts7otxGoMGo_0049.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
اما به عنوان آخرین بخش، می‌خواستم دو تا نکته رو بهتون بگم اول اینکه آقای مخبری بنیان‌گذار شرکت فیوتک که اسپانسر کانالمون هستن تازگی‌ها یه مصاحبه‌ی خیلی جالب و آموزنده داشته که ماجرای زندگیش رو برای ما تعریف کرده اگه علاقه دارید از داستان مهاجرتش به آمریکا تا تبدیل شدن به یکی از سازند‌ه‌های مطرح انواع سنسور با خبر بشید لینک این ویدیو رو داخل دیسکریپشن براتون گذاشتم


audio: Ts7otxGoMGo_0050.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
نکته‌ی دوم اینکه تو ویدیو قبلی که در مورد هوش مصنوعی گوگل بود گفتم که اطلاعاتش دائما به‌روز میشه این جمله خیلی دقیق نبود چون بعضی از قسمت‌هاش بعد از گذشت چند روز آپدیت میشن


audio: Ts7otxGoMGo_0051.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
پس همونطور که دیدیم، تابش زمینه‌ی مایکروویو کیهانی یا همون سی.ام.بی، ردپای تولد دنیای ماست هر نظریه‌ای که بخواد جای بیگ‌بنگ رو بگیره چاره‌ای نداره جز اینکه یه توضیح مناسب برای این تابش ارائه کنه باید مشخص کنه که از چه منبعی میاد و اینکه چرا تو کل جهان هستی، تو تمام جهت‌ها وجود داره البته بیگ‌بنگ هم الان کامل نیست، ولی این خاصیت نظریه‌های علمیه


audio: Ts7otxGoMGo_0052.opus
source: youtube
source_id: Ts7otxGoMGo
invalidation: VALID
text:
که اگه مبناشون درست باشه به مرور زمان تکمیل میشن شبیه ساختمونی که اسکلت محکمی داره و کم‌کم قسمت‌های مختلفش رو روی این اسکلت می‌سازیم، بدون اینکه فرو بریزه یه وقتایی هم نیاز میشه مثلا یکی از دیوارهاش رو خراب کنیم دوباره به یک شکل درست‌تر بچینیمش


audio: sdXiCyD68Qw_0001.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
با دیدن بزرگی و پیچیدگی این دنیا، بعضیا شدیدا احساس ناچیز بودن می‌کنن، بعضیا هم دچار یه جور ترس و لرزش عجیب میشن.


audio: sdXiCyD68Qw_0003.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
امروز می‌خوایم ببینیم از آخرین باری که در مورد تلسکوپ فضایی جیمز وب صحبت کردیم، چه کشفیات جدیدی داشته. پس کمربندها رو محکم ببندید تا بازم بریم به اعماق فضا و یه کوچولو دچار سرگیجه‌ی کیهانی بشیم. اسپانسر این برنامه شرکت فیوتک از جنوب کالیفرنیاست. سازنده‌ی انواع سنسورهای پیشرفته، که توی پروژه‌های زیادی استفاده میشن، از ساعت‌های هوشمند گرفته، تا اندام‌های مصنوعی، ابزار پزشکی، کاوشگرهای فضایی، کشاورزی،


audio: sdXiCyD68Qw_0004.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
رباتیک، همه‌جا ردپای سنسورهای فیوتک دیده میشه. برای اطلاعات بیشتر به سایت یا لینکدین این شرکت مراجعه کنید که آدرسشون زیر همین ویدیو هست. تلسکوپ فضایی جیمز وب بیشتر از هرچیزی دنبال پیدا کردن فرایندهای تشکیل ستاره‌ها و کهکشان‌هاست. اولین تصویری که می‌خوام در موردش صحبت کنم، یه انفجار ابرنواختر رو توی سه تا زمان مختلف نشون میده.


audio: sdXiCyD68Qw_0005.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
می‌دونیم که ابرنواختر یا سوپرنوا زمانی اتفاق میفته که یه ستاره می‌میره یا در واقع منفجر میشه و مقدار خیلی زیادی نور و انرژی آزاد می‌کنه.


audio: sdXiCyD68Qw_0006.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
اینجا یه کهکشان داریم که داخلش یه همچین انفجاری اتفاق افتاده. دقیقا همین کهکشان و ابرنواخترش رو تو دو تا نقطه‌ی دیگه هم می‌تونیم ببینیم، با این تفاوت که مقدار نور انفجار، تو هرسه‌شون با هم فرق می‌کنه، چون هرکدومشون مال یه زمان متفاوتیه. اما چطور ممکنه زمان‌های مختلف توی یه عکس ظاهر بشن؟


audio: sdXiCyD68Qw_0007.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
دلیل این اتفاق لنز گرانشیه. بین ما و این انفجار، یه خوشه‌ی کهکشانی بزرگ وجود داره با فاصله‌ی 3.2 میلیارد سال نوری از زمین، داخل صورت فلکی دلو. این خوشه، با گرانش عظیمیش بافت فضازمان رو خمیده می‌کنه، در نتیجه نور کهکشان‌های پشت سرش منحرف میشه. توزیع جرم توی این خوشه یکنواخت نیست، یعنی هر قسمتش تعداد کهکشان‌های متفاوتی داره.


audio: sdXiCyD68Qw_0008.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
برای همین نورهای پشت سرش رو به اندازه‌های مختلفی خمیده می‌کنه. این باعث شده نور این ابرنواختر از سه تا مسیر به ما برسه با طول‌های متفاوت. نور این یکی، کوتاه‌ترین مسیر رو طی کرده. نسبت به لنز گرانشی یا همون خوشه‌ی کهکشانی هم کمترین فاصله رو داره. نور دومی مال 320 روز قبل از اولیه. سومی هم مربوط به هزار روز قبل از اولی میشه.


audio: sdXiCyD68Qw_0009.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
درسته که هر سه‌تاشون به طور همزمان به تلسکوپ جیمز وب رسیدن و توی یه عکس ثبت شدن، اما زمان شروع به حرکتشون فرق داشته.


audio: sdXiCyD68Qw_0010.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
قدیمی‌ترین پرتوها، که طولانی‌ترین مسیر رو طی کردن، روزهای اول انفجار ابرنواختر رو نشون میدن، که نورش هنوز خیلی زیاد نشده. تو بعدی میشه اوج انفجار رو دید. سومی هم نشون میده که دوباره نور ابرنواختر داره کم میشه.


audio: sdXiCyD68Qw_0011.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
کشف مهم بعدی اینه که عنصر کربن، خیلی زودتر از چیزی که انتظارشو داشتیم، سر و کله‌ش تو جهان هستی پیدا شده. بررسی نور چند تا از کهکشان‌های قدیمی که کمتر از یک میلیارد سال بعد از بیگ‌بنگ تشکیل شدن، نشون داده غبار کربن داخلشون وجود داره، که به شکل هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای هستن. خب حالا این موضوع چه اهمیتی داره؟ طبق دانش فعلی ما، جهان اولیه‌ی بعد از بیگ‌بنگ تقریبا به طور کامل


audio: sdXiCyD68Qw_0013.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
این اتم‌ها داخل هسته‌ی ستاره‌ها به همدیگه جوش خوردن و عناصر سنگین‌تری تولید شد مثل کربن و اکسیژن. یه کهکشان، هرچقدر غلظت عناصر سنگینش بیشتر باشه، به این معنیه که ستاره‌های بیشتری داخلش متولد شدن و از بین رفتن، یا در واقع عمر بیشتری داره. حالا تلسکوپ جیمز وب کهکشان‌های اولیه‌ای پیدا کرده که غلظت بالایی از این عنصر دارن، با اینکه اونقدر زمان نداشتن


audio: sdXiCyD68Qw_0014.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
که چند نسل از ستاره‌ها بیان و برن و این همه کربن تولید بشه. این نشون میده که احتمالا یه سری فرایندهایی وجود داره که می‌تونن حتی توی کهکشان‌های اولیه هم مقدار زیادی کربن تولید کنن، ولی ما هنوز چیزی ازشون نمی‌دونیم.


audio: sdXiCyD68Qw_0015.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
از طرفی، نکته‌ی عجیبی که به ذهنم می‌رسه اینه که اگه کربن، به عنوان ستون فقرات زندگی، توی این کهکشان‌های به‌شدت قدیمی هم وجود داره، آیا ممکنه زندگی‌های خیلی قدیمی هم توشون ایجاد شده باشه؟


audio: sdXiCyD68Qw_0016.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
ممکنه موجوداتی اونجاها باشن که ده دوازده میلیارد سال زودتر از ما به تمدن رسیده باشن؟ اگه هنوزم زنده باشن، احتمالا دیگه یه تمدن نوع پنجم دارن. نمی‌دونم، شایدم هیچ تمدنی نتونه چند میلیارد سال دوام بیاره.


audio: sdXiCyD68Qw_0017.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
خب حالا که صحبت از زندگی شد باید بگم تلسکوپ جیمز وب، کشفیاتی هم در مورد منشا آب داشته. فعلا پرطرفدارترین ایده اینه که آب روی سطح زمین، توسط شهاب‌سنگ‌ها به این سیاره منتقل شده.


audio: sdXiCyD68Qw_0019.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
اطلاعاتی به دست آورد که ممکنه این ایده رو تغییر بده. این دیسک حدود سیصد و هفتاد سال نوری از ما فاصله داره و داخل کهکشان خودمون قرار گرفته. تو مرکزش ستاره‌ای وجود داره که سنش تقریبا پنج و نیم میلیون ساله. هشتصد و پنجاه برابر از خورشید ما جوون‌تره، جرمش هم کمتره، سه‌چهارم خورشید. الان دو تا سیاره‌ی غول گازی رو دانشمندا داخلش پیدا کردن، اما هنوز هیچ سیاره‌ی سنگی ندیدن.


audio: sdXiCyD68Qw_0020.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
با این حال، توی همون محدوده‌ای که قراره در آینده سیاره‌های سنگی مثل زمین و مریخ و زهره تشکیل بشن، نشونه‌هایی از بخار آب خیلی داغ با دمایی حدود 330 درجه‌ی سلسیوس پیدا شده. این نشون میده که سیاره‌های سنگی که قراره توی این محدوده تشکیل بشن، منابع بزرگی از آب هم در اختیارشون هست. یعنی از همون ابتدا، می‌تونن آب داشته باشن. اما اینکه این آب، بعد از تشکیل سیارات و برطرف شدن


audio: sdXiCyD68Qw_0022.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
حالا سوالی که پیش میاد اینه که این دیسک فقط یه استثنا بوده، یا اینکه بازم می‌تونیم از این سیستم‌های ستاره‌ای نوزاد پیدا کنیم که از همون ابتدا دارای آب باشن. اگه بازم بتونیم پیدا کنیم، ایده‌ی اومدن آب به زمین از طریق شهاب‌سنگ‌ها یه مقدار ضعیف میشه.


audio: sdXiCyD68Qw_0023.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
بعد از زندگی می‌رسیم به مرگ. این تصویر سحابی حلقه‌ست که داخل صورت فلکی چنگ رومی قرار گرفته و دوهزاروپونصد سال نوری از ما فاصله داره. این با اون سحابی حلقه‌ی جنوبی که توی ویدیوهای قبلی دیدیم فرق داره، دو تا چیز جدا هستن. تلسکوپ هابل هم قبلا یه تصویر ازش تهیه کرده بود، اما طبق معمول، جیمز وب با استفاده از پرتوهای فروسرخ، تونست به عمق غبارش


audio: sdXiCyD68Qw_0025.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
در واقع دو تا عکس گرفته، یکی با دوربین فروسرخ نزدیک، یکی هم با فروسرخ میانی. هرکدوم از این رنگ‌ها مربوط به یه عنصرن، از هیدروژن و اکسیژن گرفته تا هلیوم و نیتروژن. اینا بقایای یه ستاره‌ست که حدود چهار هزار سال پیش مرده و متلاشی شده. وقتی مقدار زیادی از هیدروژن و هلیوم خودشو سوزونده و تبدیل به عناصر


audio: sdXiCyD68Qw_0026.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
سنگین‌تر کرده، منفجر شده و لایه‌های بیرونیش رو تو فضا پخش کرده. هسته‌ش هم تبدیل شده به یه ستاره‌ی کوتوله‌ی سفید.


audio: sdXiCyD68Qw_0027.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
مطالعه‌ی این سحابی باعث میشه درک ما از فرایند مرگ ستاره و تولد یه سیستم ستاره‌ای مثل سامانه‌ی خورشیدی خودمون بیشتر بشه. چون خیلی وقت‌ها این غبارهای رنگارنگ، بر اثر گرانش به هم فشرده میشن و سیاراتی می‌سازن که دور اون ستاره‌ی جدید می‌چرخن. من و شما هم میلیاردها سال پیش، مثل همین غبارهای رنگارنگ توی فضا پراکنده بودیم، ولی با گذشت یه زمان خیلی طولانی، اینقدر پیچیده شدیم.


audio: sdXiCyD68Qw_0028.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
همون هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای که ازش صحبت کردم، اینجا هم توی لایه‌های بیرونی این سحابی پیدا شده. طبق گفته‌ی دانشمندا دلیل ایجاد این کمان‌ها یه ستاره‌ی همدم کوچیکتر بوده که با فاصله‌ای تقریبا به اندازه‌ی فاصله‌ی زمین تا پلوتو دور ستاره‌ی مرده می‌چرخیده.


audio: sdXiCyD68Qw_0033.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
بالای چهل و پنج هزار تا کهکشان تو این عکس دیده میشه، که خیلی‌هاشون کمتر از ششصد میلیون سال بعد از بیگ‌بنگ ایجاد شدن. این همه کهکشان که هرکدومشون یه دنیای خیلی خیلی بزرگن. تازه همه‌شون فقط تو یه نقطه‌ی کوچیک از آسمون هستن.


audio: sdXiCyD68Qw_0034.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
تلسکوپ‌های دیگه مثل هابل هم قبلا خیلی روی این منطقه کار کرده بودن، ولی خب فقط پرنورترین کهکشان‌ها رو تونستن ببینن. بر خلاف جیمز وب که می‌تونه ضعیف‌ترین سیگنال‌های حرارتی رو از فاصله‌های خیلی دور تشخیص بده.


audio: sdXiCyD68Qw_0038.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
یکی دیگه، منطقه‌ای به نام رو مارافسای بود، داخل صورت فلکی مارافسای که یکی از زایشگاه‌های ستاره‌ایه، چرخه‌های زندگی ستاره‌ها و سیارات رو می‌تونیم با وضوح بالایی ببینیم.


audio: sdXiCyD68Qw_0039.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
فقط نکته‌ای که باید بهش دقت کرد، اینه که بعضی جاها، این کشفیات رو به یه شکل اغراق‌شده نشون میدن که واقعی نیست. مثلا تیتر می‌زنن که تلسکوپ وب شواهدی از یه دنیای دیگه پیدا کرد، یا چیزایی رو نشون داد که دیگه باید بشینیم کل فیزیک رو از اول بنویسیم. اینا فقط برای جذب بیننده‌ست، اگه یه همچین انقلاب‌های بزرگی واقعا اتفاق بیفته،


audio: sdXiCyD68Qw_0041.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
بیگ‌بنگ، اصطلاحیه که خیلی وقت‌ها اشتباه فهمیده میشه. حالا که تلسکوپ جیمز وب داره سعی می‌کنه به اولین کهکشان‌های بعد از بیگ‌بنگ نزدیک بشه، برای بعضی‌ها این سوال پیش میاد که آیا ممکنه یه روزی بتونیم خود بیگ‌بنگ هم ببینیم؟ جواب این سوال قطعا منفیه. چون این یه انفجاری نبوده که داخل یه فضای مشخص اتفاق بیفته، بلکه خودش یه فضا تولید کرده که دائما داره بزرگ‌تر میشه.


audio: sdXiCyD68Qw_0042.opus
source: youtube
source_id: sdXiCyD68Qw
invalidation: VALID
text:
همه‌چیز داخل خود بیگ‌بنگه، فضا، زمان، ماده، همه‌چیز. پس حتی با قوی‌ترین تلسکوپ‌های آینده هم نمی‌تونیم انفجار بزرگ رو ببینیم. تنها کاری که از دستمون برمیاد، استفاده از ردپاهای بیگ‌بنگه، مثل تابش زمینه‌ی کیهانی. شایدم تو سال‌های آینده، تلسکوپ وب شواهد جدیدی پیدا کنه که تمام تصورات ما رو در مورد لحظه‌ی تولد جهان هستی تغییر بده.


audio: H4AmWfo_ZS0_0001.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
وقتی بحث سفرهای فضایی پیش میاد بزرگ‌ترین مشکلی که سر راه ماست، مسافت‌های فوق‌العاده طولانیه بنابراین تو خیلی از فیلم‌ها و داستان‌های علمی‌تخیلی از چیزی صحبت میشه به نام کرمچاله مسیرهای میانبری که دو تا نقطه از فضازمان رو به هم وصل می‌کنن و اجازه میدن هزاران سال نوری رو تو یه زمان خیلی کوتاه‌تر طی کنیم از ارتباط جالب کرمچاله با فیزیک کوانتوم شروع می‌کنم و می‌رم سراغ اینکه چه جوری ایجاد میشه، چطور کار می‌کنه


audio: H4AmWfo_ZS0_0002.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
برای سفر در زمان گزینه‌ی مناسبی هست یا نه به‌اضافه‌ی اینکه چه مشکلات و چالش‌هایی سر راهشه بعدش هم خیلی کوتاه، رابطه‌ی بین سرعت چرخش ماه با فاصله‌ش از زمین رو توضیح میدم که بعد از ویدیوی ماه در موردش سوال داشتید اسپانسر این برنامه شرکت فیوتک از جنوب کالیفرنیاست یه شرکت پیشرو در زمینه‌ی ساخت انواع سنسورهای دقیق و قابل‌اطمینان سنسورهای فیوتک همه‌جا هستن


audio: H4AmWfo_ZS0_0003.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
از ساعت‌های هوشمند تا ربات‌ها، اندام‌های مصنوعی و ابزار پزشکی کاوشگرهای فضایی و خیلی موارد دیگه برای اطلاعات بیشتر به سایت یا لینکدین این شرکت مراجعه کنید که آدرسشون زیر همین ویدیو هست قبل از صحبت درباره‌ی کرمچاله، باید سیاهچاله‌ها رو یه مقدار کامل‌تر بشناسیم سال 1915 اینشتین با نظریه‌ی نسبیت عام، یکی از بزرگ‌ترین انقلاب‌های علمی رو ایجاد کرد، که قبلا زیاد در موردش توضیح دادم


audio: H4AmWfo_ZS0_0004.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
طبق این نظریه، هر جسمی، فضای اطراف خودشو خمیده می‌کنه هرچقدر جرم بیشتری باشه، این خمیدگی هم بیشتره گرانش هم در واقع نتیجه‌ی همین خمیدگی بافت فضازمانه


audio: H4AmWfo_ZS0_0005.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
برای اثبات این ایده چند تا معادله‌ی پیچیده‌ی ریاضی نوشت که معروفن به معادلات میدان اینشتین اینا در واقع رابطه‌ی بین جرم ماده و خمیدگی فضازمان رو تو حالت‌های مختلف توضیح دادن


audio: H4AmWfo_ZS0_0006.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
بلافاصله دانشمندای زیادی شروع کردن به زیر و رو کردن این معادلات و راه‌حل‌های مختلفی براش به دست آوردن یکی از اولین راه‌حل‌ها مربوط به کارل شوارتزشیلد فیزیکدان آلمانی بود، که معروفه به راه‌حل یا متریک شوارتزشیلد این راه‌حل تونست اولین توصیف دقیق از سیاهچاله رو ارائه کنه به این صورت که اگه هر جرمی رو اونقدر فشرده کنیم که به یه شعاع مشخصی برسه به نام شعاع شوارتزشیلد


audio: H4AmWfo_ZS0_0007.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
مقدار گرانشش به حدی قوی میشه که نور هم نمی‌تونه از چنگش فرار کنه مثلا اگه بخواهیم زمین به این بزرگی رو تبدیل به سیاهچاله کنیم باید اونقدر فشرده‌ش کنیم که بشه اندازه یه فندق یعنی این همه اتم که کوه و دریا و موجودات زنده و گوشته و هسته‌ی زمین رو ساختن باید همه‌شون با هم جمع بشن تو یه فندق دیگه خودتون ببینید چه چیز عجیبیه این سیاهچاله


audio: H4AmWfo_ZS0_0008.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
اما قضیه از این هم عجیب‌تر میشه، چون اینجا یه بحثی پیش میاد به نام تکینگی همونطور که قبلا گفتم، گرما و انرژی‌ای که از واکنش همجوشی هسته‌ای تولید میشه می‌خواد ستاره‌ها رو منفجر کنه، ولی گرانش جلوش رو می‌گیره و مهارش می‌کنه در مورد کوتوله‌های سفید، همجوشی تقریبا از بین میره بنابراین زور گرانش بیشتر میشه و اتم‌های ستاره رو تا جایی که می‌تونه به هم نزدیک می‌کنه


audio: H4AmWfo_ZS0_0009.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
ولی از یه حدی نمی‌تونه جلوتر بره، چون وقتی الکترون‌ها خیلی به هم نزدیک میشن همدیگه رو دفع می‌کنن، که به این اتفاق میگن فشار تباهیدگی الکترون اگه ستاره سنگین‌تر باشه، نیروی گرانشش می‌تونه به این دافعه غلبه بکنه الکترون‌ها و پروتون‌ها رو با هم ترکیب می‌کنه تا تبدیل بشن به نوترون و یه ستاره‌ی نوترونی به وجود میاد اینجا هم یه چیزی داریم به نام فشار تباهیدگی نوترون


audio: H4AmWfo_ZS0_0010.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
که اجازه نمیده از یه حدی به هم نزدیک‌تر بشن بازم اگه ستاره خیلی سنگین‌تر باشه، گرانشش اونقدر قویه که به دافعه‌ی بین نوترون‌ها هم غلبه می‌کنه بعد از این دیگه گرانش هیچ دشمنی نداره، دیگه خبری از دافعه‌ی بین اتم‌ها یا الکترون‌ها یا نوترون‌ها نیست که بخواد در برابرش مقاومت کنه یه سیاهچاله متولد میشه


audio: H4AmWfo_ZS0_0011.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
هنوز نمی‌دونیم داخل سیاهچاله‌ها دقیقا چه اتفاقی میفته اما دانش فعلی ما میگه که گرانش شدید و بدون رقیب اونقدر به فشرده کردن مواد سازنده‌ی ستاره ادامه میده که همشون جمع میشن تو یه نقطه‌ی فوق‌العاده کوچیک تو مرکز سیاهچاله به این نقطه میگن تکینگی، یعنی یه جای عجیب و غریب، یه جای منحصربه‌فرد


audio: H4AmWfo_ZS0_0012.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
تکینگی به معنای واقعی کلمه، آخر دنیاست نه خبری از فضا هست نه زمان، تمام قوانین فیزیکی اینجا از هم می‌پاشن


audio: H4AmWfo_ZS0_0013.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
تو ریاضیات می‌دونیم که هر عددی رو به صفر تقسیم کنیم جوابی نداره، تعریف نشده‌ست در مورد تکینگی هم بعضیا به شوخی میگن این نقطه محلیه که خدا عمل تقسیم بر صفر انجام داده چون همه‌چیز اینجا بی‌معنی میشه


audio: H4AmWfo_ZS0_0014.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
تکینگی در واقع یه نقطه‌ی صفربعدیه که هیچ اندازه‌ای نداره برای همین مقدار چگالیش بی‌نهایته اصل سیاهچاله، همین نقطه‌ی تکینگیه، ولی مواد مختلف و پرتوهای نور وقتی از یه حد مشخصی به این نقطه نزدیک‌تر میشن دیگه گرانش اجازه نمیده فرار کنن برای همین یه مرز کروی تاریک اطراف تکینگی ایجاد میشه که بهش میگن افق رویداد شعاع این کره، همون شعاع شوارتزشیلده


audio: H4AmWfo_ZS0_0015.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
اینشتین تا آخر عمرش با تکینگی درگیر بود معادلاتش نشون میداد همچین نقطه‌ای باید وجود داشته باشه اما هیچوقت نتونست این موضوع رو بپذیره چون تو این نقطه، مقدار متغیرهایی مثل چگالی یا انحنای فضازمان بی‌نهایت میشد و معادلات اینشتین جواب نمیداد پس نظریه‌ی خودش رو هنوز ناقص می‌دونست این شد که با دوست و همکار قدیمیش نیثن روزن


audio: H4AmWfo_ZS0_0016.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
تصمیم گرفتن یه راهی پیدا کنن برای حذف تکینگی از معادلات میدان سال 1935 مقاله‌ای منتشر کردن به نام مشکل ذره در نظریه‌ی نسبیت عام تو این مقاله، ذرات مختلف ماده رو به عنوان تکینگی‌هایی داخل میدان در نظر گرفتن بعدش سعی کردن این تکینگی‌ها رو حذف کنن و به‌جاش از ساختارهایی به نام پل استفاده بکنن مثلا الکترون و پروتون و نوترون در واقع پل‌هایی بین


audio: H4AmWfo_ZS0_0020.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
اینکه چطور به یه همچین ساختارهای عجیبی رسیدن دلایل ریاضیاتی طولانی داره که دیگه اینجا واردش نمیشیم اینشتین و روزن با این ترفند تونستن تکینگی رو تا حدودی حذف کنن اما هرچی جلوتر رفتن مشکلات بزرگتری ظاهر شد مثلا یکیش این بود هر کدوم از تعاملاتی که بین ذره‌ها انجام میشه هم نیاز به یه پل جداگانه داشت بنابراین با یه تراکم شدیدی از پل‌ها روبرو شدن که ادامه‌ی کار رو خیلی پیچیده می‌کرد


audio: H4AmWfo_ZS0_0021.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
اینشتین تلاش خیلی زیادی کرد تا مشکلات این نظریه‌ی جدید رو حل بکنه ولی خب آخرش موفق نشد در واقع چیزی که دنبالش بودن پیدا کردن ارتباطی بین فیزیک کوانتوم و نظریه‌ی نسبیت بود


audio: H4AmWfo_ZS0_0023.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
ذرات بنیادی و نیروهای بنیادی بینشون مثل الکترومغناطیس رو با معادلات نظریه‌ی نسبیت توضیح بدن این همون جام مقدس فیزیکه که هنوزم کسی نتونسته پیداش کنه


audio: H4AmWfo_ZS0_0026.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
سال 1957، دو سال بعد از مرگ اینشتین، جان ویلر فیزیکدان آمریکایی برای اولین بار اسم این ساختار رو گذاشت کرمچاله شبیه سوراخ‌هایی که کرم‌ها داخل خاک ایجاد می‌کنن برای درک راحت‌تر، سه تا بعد فضا رو تبدیل می‌کنیم به دو بعد این صفحه‌ی تخت، فضای دوبعدی ماست، که اجرام مختلفی مثل ستاره‌ها و سیاره‌ها و کهکشان‌ها، حسابی پیچ و تابش میدن


audio: H4AmWfo_ZS0_0027.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
پس ممکنه بعضی جاها خمیدگی‌ای که یه جرم خیلی سنگین ایجاد کرده برسه به خمیدگی یه جرم دیگه که هزاران سال نوری اون‌طرف‌تره این میشه یه کرمچاله


audio: H4AmWfo_ZS0_0028.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
هر چیزی که بخواد بین این دو نقطه جابجا بشه حتی با سرعت نور هم مجبوره هزاران سال زمان بذاره در حالی که با استفاده از این کرمچاله می‌تونه تو چند ساعت یا حتی چند دقیقه به مقصد برسه یعنی با سرعتی بالاتر از نور بین این دو نقطه جابجا میشه بدون اینکه قوانین فیزیک رو نقض کنه


audio: H4AmWfo_ZS0_0029.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
حالا اگه همین سیستم رو ببرید به فضای واقعی سه‌بعدی دایره‌های ورودی و خروجی تبدیل میشن به کره اون تونل بینشون هم همچنان هست ولی خب درکش یه مقدار سخت‌تر میشه نسبت به حالت دوبعدی همونطور که می‌دونید، کرمچاله از هیچ چیزی ساخته نشده جز خود بافت فضازمان مثل یه گرداب که چیزی نیست جز شکل خاصی که آب به خودش گرفته


audio: H4AmWfo_ZS0_0030.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
اما برای اینکه همچین ساختاری تو دنیای واقعی وجود داشته باشه مشکلات خیلی زیادی سر راهش هست مهمترین چیزی که کرمچاله لازم داره، اینه که قابل‌عبور باشه وگرنه هیچ کاربردی نداره فرض کنید کرمچاله‌ی ما توسط دو تا سیاهچاله ساخته شده یعنی مثلا خمیدگی یه سیاهچاله از کهکشان خودمون وصل شده به خمیدگی یه سیاهچاله از کهکشان آندرومدا و یه کرمچاله به وجود اومده


audio: H4AmWfo_ZS0_0031.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
مشکلش اینه که شما ممکنه بتونی واردش بشی، اما راه خروجی نداری چون اون سیاهچاله‌ی خروجی، حتی به نور هم اجازه‌ی فرار نمیده اگه جاش رو با یه سفیدچاله عوض کنیم چطور سفیدچاله دقیقا برعکس سیاهچاله‌ست، یعنی یه نقطه‌ی تکینگی داره که ماده و انرژی به سرعت ازش بیرون می‌زنه با یه افق رویداد که اجازه نمیده هیچ چیزی دوباره برگرده به سمت مرکزش


audio: H4AmWfo_ZS0_0032.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
این کرمچاله هم قابل‌عبور نیست، چون شما باید از نقاط تکینگی رد بشی هیچ اتمی نمی‌تونه همچین فشاری رو تحمل کنه ضمن اینکه وجود سفیدچاله‌ها هنوز اثبات نشده


audio: H4AmWfo_ZS0_0033.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
اما فرض کنیم غیر از سیاهچاله و سفیدچاله روش‌های دیگه‌ای هم برای ایجاد کرمچاله‌ها وجود داشته باشه اینجوری احتمالا بحث ورود و خروج حل میشه


audio: H4AmWfo_ZS0_0035.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
ماده یا انرژی‌ای که واردش میشه، فضازمان سازنده‌ی تونلش رو خمیده می‌کنه در نتیجه این تونل با سرعت زیادی بسته میشه و کرمچاله از بین میره


audio: H4AmWfo_ZS0_0036.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
برای حل این مشکل، نیاز داریم به ماده‌ی عجیب این ماده، انرژی منفی یا جرم منفی داره، یعنی گرانشش برعکسه پس مواد دیگه رو از خودش دفع می‌کنه و خمیدگی‌ای که تو فضازمان ایجاد می‌کنه هم وارونه‌ست همین خاصیت شاید بتونه جلوی بسته شدن کرمچاله رو بگیره ماده‌ی عجیب، از نظر قوانین فیزیکی امکان وجودش هست اما تو واقعیت هنوز هیچ اثری ازش پیدا نکردیم


audio: H4AmWfo_ZS0_0038.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
توی ویدیوی زیباترین نظریه‌ی فیزیک، توضیح دادم که داخل میدان‌های کوانتومی نوساناتی اتفاق میفته که ذرات و نیروهای بنیادی رو ایجاد می‌کنن میدان‌های کوانتومی یه ویژگی دیگه هم دارن می‌تونن از خلا انرژی قرض بگیرن و یه چگالی انرژی منفی ایجاد کنن اگه بتونیم به یه نحوی این انرژی منفی رو کنترل کنیم شاید برای باز نگه داشتن کرمچاله‌ها به ما کمک کنه


audio: H4AmWfo_ZS0_0042.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
بعضی از دانشمندا معتقدن بعد از بیگ‌بنگ، کرمچاله‌های طبیعی کوچیکی داخل بافت فضازمان ایجاد شده خیلی کوچیکتر از یه دونه اتم، که توسط انرژی‌های منفی پایدار شدن بعدش بر اثر انبساط جهان، این کرمچاله‌های ریز کشیده شدن و بعضیاشون الان نقاط دور جهان هستی رو به هم وصل کردن پس شاید همین الان دنیای ما پر از کرمچاله‌هایی باشه که منتظرن پیداشون کنیم


audio: H4AmWfo_ZS0_0043.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
یه عده‌ی دیگه هم متوسل شدن به نظریه‌ی ریسمان یا اصلاح نظریه‌ی نسبیت برای اینکه بتونن وجود کرم‌چاله‌های طبیعی قابل‌عبور رو اثبات کنن افراد خیال‌پرداز به حالت دوم فکر می‌کنن، یعنی تمدن‌های فرازمینی پیشرفته‌ای که قبل از ما تونستن مشکلات کرمچاله‌ها رو حل کنن و یکی از این تونل‌های شگفت‌انگیز رو در اختیار ما قرار بدن تو فیلم اینترستلار هم وقتی که زمین دیگه قابل‌سکونت نبود


audio: H4AmWfo_ZS0_0044.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
یه کرمچاله نزدیک سیاره‌ی زحل پیدا کردن که به یه کهکشان دیگه وصل میشد اولش فکر می‌کردن یه نیروی برتر یا تمدن فرازمینی اینو بهشون داده ولی آخرش معلوم شد خود انسان‌های آینده ساختنش


audio: H4AmWfo_ZS0_0045.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
بهرحال اینا همش یا تخیله، یا تو بهترین حالت، یه سری روابط ریاضی روی کاغذ تو واقعیت هنوز خیلی با کرمچاله‌ها فاصله داریم


audio: H4AmWfo_ZS0_0046.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
حالا بحث جالبی که پیش میاد، سفر در زمانه اگه از طریق کرمچاله‌ها می‌تونیم به نقاط مختلف فضا بریم آیا امکانش هست به زمان‌های گذشته یا آینده هم سفر کنیم از نظر تئوری این کار قابل‌انجامه، مثلا می‌تونیم یکی از دهنه‌های کرمچاله رو با سرعت خیلی زیادی جابجا کنیم


audio: H4AmWfo_ZS0_0047.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
طبق نظریه‌ی نسبیت خاص، هر جسمی که سرعت بیشتری داشته باشه زمان براش کندتر می‌گذره مثلا یه فضانورد داریم که با سرعتی نزدیک به نور حرکت می‌کنه یه آدم معمولی هم داریم که روی زمینه ما هم به عنوان یه ناظر خارجی، داریم از بیرون به این سیستم نگاه می‌کنیم اگه ساعت این دو نفر همیشه برای ما قابل دیدن باشه متوجه میشیم ساعت فضانورد آهسته‌تر حرکت می‌کنه


audio: H4AmWfo_ZS0_0049.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
حالا فرض کنید یه کرمچاله داریم که یه دهنه‌ش روی زمینه دهنه‌ی دیگه‌ش هم داخل یه فضاپیماست سال 2000، این فضاپیما از زمین بلند میشه و با سرعتی نزدیک به نور حرکت می‌کنه روی زمین ده سال می‌گذره و میشه 2010 ولی همین موقع تقویم فضاپیما مثلا 2005 رو نشون میده چون سرعتش بیشتر بوده و زمان براش آهسته‌تر شده


audio: H4AmWfo_ZS0_0050.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
حالا اگه آدمی که روی زمینه، وارد کرمچاله بشه و از داخل فضاپیما سردربیاره در واقع از 2010 رفته به 2005 ، یعنی به گذشته سفر کرده


audio: H4AmWfo_ZS0_0051.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
اگه فضانورد وارد کرمچاله بشه و بیاد روی زمین، از 2005 رفته به 2010 ، به آینده سفر کرده با اینکه خیلی جالب به نظرمیاد، ولی فعلا فقط یه خیال‌پردازیه وقتی وارد جزییاتش میشیم چالش‌های حل‌نشده‌ی بزرگی سر راهش هست همه‌ش هم مشکلات فنی نیست، تناقض‌های منطقی هم وجود داره مثلا چی میشه اگه شما از طریق کرمچاله به گذشته سفر کنید و


audio: H4AmWfo_ZS0_0052.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
برید به زمانی که اون کرمچاله هنوز ساخته نشده بود شبیه همون پارادوکس معروف پدربزرگ که میگه اگه شما به گذشته برید و پدربزرگ خودتون رو از بین ببرید، نتیجه‌ش این میشه که شما هیچوقت متولد نمیشید پس اونی که مرتکب قتل شده کی بوده


audio: H4AmWfo_ZS0_0053.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
چند تا نکته‌ی تکمیلی هم میگم و بحث کرمچاله رو تموم می‌کنم نکته‌ی اول اینه که طبق نسبیت عام، ممکنه کرمچاله‌هایی وجود داشته باشن که دهنه‌شون توسط سیاهچاله‌ها ایجاد شده ولی اینطور نیست که بتونیم بگیم همه‌ی سیاهچاله‌ها کرمچاله هم هستن شاید راهی برای ایجاد کرمچاله‌ها بدون استفاده از سیاهچاله‌ها وجود داشته باشه که هنوز شناختی ازش نداریم هرچی که هست باید بتونه فضازمان رو به شدت خمیده کنه


audio: H4AmWfo_ZS0_0054.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
در مورد اینکه چطور می‌تونیم تشخیص بدیم که یه سیاهچاله کرمچاله هم هست یا نه، هیچکس جواب قطعی نداره با اینحال بعضی از دانشمندا پیشنهاد می‌کنن که ابرسیاهچاله‌های مرکز کهکشان‌ها اونقدر خمیدگی بزرگی تو فضازمان ایجاد می‌کنن که احتمالا کاندیداهای خوبی برای وجود کرمچاله‌ها هستن


audio: H4AmWfo_ZS0_0055.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
نکته‌ی بعدی، کرمچاله‌های بین‌جهانیه غیر از اونایی که نقاط مختلف جهان خودمون رو به هم وصل می‌کنن از کرمچاله‌های دیگه‌ای هم صحبت میشه که پل‌هایی بین دو تا جهان مختلفن البته اگه جهان‌های دیگه‌ای وجود داشته باشه


audio: H4AmWfo_ZS0_0056.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
می‌رسیم به سوالی که تو کامنت‌های ویدیوی ماه پرسیده بودید اونجا توضیح دادم که کشش‌های جزر و مدی سرعت چرخش ماه به دور زمین رو کاهش میده در نتیجه فاصله‌ی ماه از زمین دائما داره بیشتر میشه اما نظر بعضی از شما برعکس این بود خب طبق قانون جهانی گرانش نیوتون، وقتی یه جرمی دور یه جرم دیگه می‌چرخه رابطه‌ی بین سرعتش و شعاع مدارش به این صورته


audio: H4AmWfo_ZS0_0057.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
که جرم جسم مرکزیه  هم شعاع مداره، یا در واقع فاصله‌ی جسم چرخان از جسم مرکزی این معادله نشون میده بین سرعت و فاصله رابطه‌ی عکس وجود داره بنابراین هرچقدر سرعت ماه کمتر میشه، فاصله‌ش تا زمین باید بیشتر بشه این اجازه میده که ماه مدت بیشتری با زمین دوست باشه و دورش بگرده


audio: H4AmWfo_ZS0_0059.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
کرمچاله تو دنیای واقعی پیدا بشه یا نشه، همین که بعضی از راه‌حل‌های معادلات اینشتین اجازه‌ی وجودش رو میدن ارزشمندش می‌کنه چون وقتی از زاویه‌های مختلف بررسیش می‌کنیم شناخت ما از فضازمان کامل‌تر میشه بهرحال بودنش خیلی به نفع ماست سریع‌ترین جسمی که تا حالا ساختیم کاوشگر پارکره که یه جاهایی از مسیرش سرعتش رسیده به صدوهفتادوشش کیلومتر بر ثانیه


audio: H4AmWfo_ZS0_0060.opus
source: youtube
source_id: H4AmWfo_ZS0
invalidation: VALID
text:
با همین سرعت اگه بخواهیم تا نزدیک‌ترین ستاره بریم بیشتر از هفت هزار سال تو راهیم پس بهتره امیدوار باشیم یه جوری، یه راهی برای حل این مشکل پیدا کنیم وگرنه سفرهای بین ستاره‌ای و بین کهکشانی کاملا غیرممکن میشه


audio: J-S-5u9SZyE_0001.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
بارها در مورد این صحبت کردیم که جرم ستاره‌ها، سیاره‌ها کهکشان‌ها، یا هر چیز دیگه‌ای باعث خمیدگی بافت فضازمان میشه


audio: J-S-5u9SZyE_0003.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
چه اثری روی کل فضازمان داره آیا جهان ما توی بزرگ‌ترین مقیاس خودش، به خاطر وجود این همه جرم، خمیده شده اگه اینطوره چه ویژگی‌هایی داره؟ شکل هندسیش چیه این خمیدگی چه اثری روی سرنوشت نهاییش می‌تونه داشته باشه چه سرنخ‌هایی به ما میده در مورد نحوه‌ی تولدش امروز می‌خوام نکات جالبی رو بگم که کمتر در موردش صحبت شده اسپانسر این برنامه شرکت فیوتک از جنوب کالیفرنیاست


audio: J-S-5u9SZyE_0004.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
یه شرکت پیشرو در تولید سنسورهای دقیق و قابل‌اطمینان سنسورهای فیوتک همه‌جا هستن اندام‌های مصنوعی، ابزار پزشکی، ساعت‌های هوشمند ربات‌ها، کاوشگرهای فضایی، و خیلی موارد دیگه برای اطلاعات بیشتر به سایت یا لینکدین این شرکت مراجعه کنید که آدرسشون زیر همین ویدیو هست برای بررسی شکل هندسی جهان اول باید درک مناسبی داشته باشیم از مفهوم خمیدگی یا انحنا یه صفحه‌ی تخت رو در نظر بگیرید


audio: J-S-5u9SZyE_0005.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
می‌دونیم که این یه محیط دوبعدیه، طول و عرض داره ولی ارتفاع نداره شکل‌های هندسی دوبعدی که روی این صفحه می‌کشیم از قوانین مشخصی پیروی می‌کنن مثلا همه‌ی مثلث‌ها جمع زاویه‌های داخلیشون میشه صدوهشتاد درجه یا اینکه دو تا خط موازی هیچوقت همدیگه رو قطع نمی‌کنن این ویژگی‌ها مربوط میشه به شاخه‌ای از ریاضیات به نام هندسه‌ی اقلیدسی


audio: J-S-5u9SZyE_0006.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
به مدت هزاران سال فقط با همین هندسه سروکار داشتیم، اما تقریبا از دو قرن پیش ریاضیدان‌ها با اضافه کردن خمیدگی به یه صفحه‌ی تخت، به حالت‌های جدیدی رسیدن


audio: J-S-5u9SZyE_0008.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
اونایی که حالت کروی یا بیضوی دارن مثبتن اونایی که شبیه زین اسبن و حالت هذلولوی دارن منفی‌ان خمیدگی مثبت باعث میشه مجموع زاویه‌های مثلث بیشتر از صدوهشتاد بشه خطوط موازی هم به همدیگه نزدیک بشن ولی خمیدگی منفی برعکسه یعنی مجموع زاویه‌های مثلث از صدوهشتاد کمتر میشه خطوط موازی هم از هم دور میشن


audio: J-S-5u9SZyE_0009.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
پس بعد از اضافه کردن خمیدگی، دیگه قوانین هندسه‌ی اقلیدسی جواب نمیده وارد یه شاخه‌ی جدیدی میشیم به نام هندسه‌ی نااقلیدسی


audio: J-S-5u9SZyE_0010.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
اینجا یه نکته‌ی مهم وجود داره وقتی یه صفحه‌ی تخت رو خمیده می‌کنیم اینطور نیست که از حالت دوبعدی تبدیل بشه به سه‌بعدی همچنان یه محیط دوبعدی محسوب میشه تمام شکل‌ها و نقطه‌ها روی سطحش قرار می‌گیرن، ارتفاعی ندارن در مورد یه محیط سه‌بعدی هم دقیقا همینطوره این یه فضای سه‌بعدی تخته، این‌یکی خمیده‌ست خیلی از ما وقتی صحبت از تخت بودن میشه، ذهنمون میره به سمت محیط دوبعدی


audio: J-S-5u9SZyE_0011.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
در حالی که فضای موردنظر ما هر چندتا بعدی که داشته باشه می‌تونه تخت محسوب بشه فقط کافیه هیچ خمیدگی‌ای نداشته باشه


audio: J-S-5u9SZyE_0012.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
پس اگه یه محیط دوبعدی رو اونقدر خمیده کنیم که به شکل یه کره دربیاد، بازم دوبعدیه از قوانین هندسه‌ی نااقلیدسی پیروی می‌کنه کاملا فرق داره با یه کره‌ی معمولی این یکی فقط یه کره‌ست که داخل یه محیط سه‌بعدی قرار گرفته، بدون هیچ خمیدگی‌ای


audio: J-S-5u9SZyE_0013.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
حالا برگردیم به همون حالت دوبعدی خمیدگی این فضای دوبعدی رو بدون کمک یه بعد اضافی سوم نمیشه به‌راحتی دید یا درکش کرد چون همونطور که می‌بینید اینطور به نظر میاد که این خمیدگی یه ارتفاع بهش داده، وارد بعد سوم شده


audio: J-S-5u9SZyE_0014.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
در مورد فضای سه‌بعدی هم همینه یعنی برای درک خمیدگیش نیاز به یه بعد اضافی چهارم داریم برای همین نمیشه به‌راحتی نشونش داد قبلا در مورد خمیدگی فضازمان اطراف یه ستاره توضیح دادم بیشتر جاها اینجوری نشونش میدن این اشتباه نیست، ولی کاملا درست هم نیست چون برای سادگی بیشتر، فضازمان رو دوبعدی در نظر گرفته


audio: J-S-5u9SZyE_0015.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
حالت درستش اینه که یه محیط چهاربعدی نمایش بدیم که خمیدگیش وارد بعد پنجم شده یه کار به‌شدت سخت، یا حتی شاید بشه گفت غیرممکن چون مغز ما فقط فضای سه‌بعدی رو می‌فهمه ابعاد بالاتر رو واقعا نمی‌تونیم توی ذهنمون مجسم کنیم نهایتش می‌تونیم با ریاضیات و شبیه‌سازی‌های کامپیوتری یه مقدار بهش نزدیک بشیم


audio: J-S-5u9SZyE_0016.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
خب حالا که مفهوم خمیدگی رو متوجه شدیم، می‌رسیم به سوال اصلی این ویدیو کل جهان هستی چهاربعدی ما چه نوع خمیدگی‌ای داره؟ مثبت؟ یا منفی یا اینکه کلا هیچ خمیدگی‌ای نداره و تخت محسوب میشه


audio: J-S-5u9SZyE_0017.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
تو فضای دوبعدی دیدیم که خمیدگی مثبت، شبیه یه کره‌ی سه‌بعدی بود پس خمیدگی مثبت فضازمان چهاربعدی ما هم شبیه یه ابرکره‌ی پنج‌بعدی میشه منظور از ابرکره، یعنی همون کره ولی با ابعادی بالاتر از سه


audio: J-S-5u9SZyE_0018.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
همچین جهانی اصطلاحا گفته میشه که بسته‌ست، یعنی یه اندازه‌ی محدودی داره دقت کنید که اینجا چون من نمی‌تونم یه محیط پنج‌بعدی رو روی صفحه نشون بدم از همون کره‌ی سه‌بعدی استفاده می‌کنم ولی با وجود این محدود بودن، هیچ مرز یا لبه‌ای نداره یعنی شما هرچقدر که جلو بری به لبه‌ی جهان نمی‌رسی تهش برمی‌گردی به همون نقطه‌ی اول.دقیقا شبیه زمین خودمون


audio: J-S-5u9SZyE_0020.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
اما آینده‌ی یه همچین جهانی چی میشه سال 1922 الکساندر فریدمان دانشمند روس، بر اساس نظریه‌ی نسبیت اینشتین معادلاتی رو معرفی کرد که از نظر خیلی‌ها مهم‌ترین معادلات کل کیهان‌شناسی‌ان چون با قرار دادن عواملی مثل سرعت انبساط جهان، سرعت نور مقدار کل ماده و انرژی، چگالی، و چیزای دیگه، داخل این فرمول‌ها


audio: J-S-5u9SZyE_0022.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
طبق معادلات فریدمان، اگه جهان ما خمیدگی مثبت داشته باشه در نهایت به نقطه‌ای می‌رسه که نیروهای گرانشی بین مواد سازنده‌ش در برابر انبساط بیشتر مقاومت می‌کنه بنابراین انبساط جهان وارونه میشه و مواد سازنده‌ش میرن به سمت فشرده شدن تو یه نقطه یعنی برعکس اتفاقی که زمان بیگ‌بنگ افتاد به این وضعیت میگن بیگ‌کرانچ


audio: J-S-5u9SZyE_0023.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
حالت دوم اینه که جهان ما خمیدگی منفی داشته باشه پس به شکل یه ابرهذلولی‌گون پنج‌بعدیه یا در واقع یه چیزی مثل زین اسب، ولی به‌جای اینکه سه‌بعدی باشه، پنج‌بعدی همچین جهانی، برخلاف قبلی که بسته و محدود بود، باز و نامحدوده یعنی از نظر اندازه، هیچ محدودیتی نداره، تا بی‌نهایت می‌تونه ادامه داشته باشه


audio: J-S-5u9SZyE_0024.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
اما شباهتش با قبلی اینه که اینم هیچ مرز یا لبه‌ی مشخصی نداره یعنی هرچقدر تو یه همچین جهانی حرکت کنید و جلو برید به یه لبه‌ای نمی‌رسید که از اون به بعد دیگه هیچ چیزی وجود نداشته باشه باز اینجا هم چون من نمی‌تونم یه ابرهذلولی‌گون پنج‌بعدی رو روی صفحه نشون بدم این چیزی که می‌بینید حالت سه‌بعدیشه


audio: J-S-5u9SZyE_0025.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
طبق معادلات فریدمان، جهانی با خمیدگی منفی تا ابد به انبساط خودش ادامه میده در نهایت به وضعیتی می‌رسه که دما خیلی‌خیلی پایین میاد و چگالی ماده به‌شدت افت می‌کنه تعداد اتم‌هایی که تو یه حجم مشخصی از فضا هست اونقدر کم میشه که دیگه امکان تشکیل هیچ ساختار جدیدی وجود نداره حتی خود اتم‌ها هم از هم می‌پاشن و جهان هستی برای همیشه میمیره


audio: J-S-5u9SZyE_0028.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
همچین دنیایی از نظر اندازه و مرز، تقریبا شبیه حالت دومه که خمیدگی منفی داشت یعنی هرچقدر که بخواد می‌تونه بزرگ باشه و اینکه هیچ مرز یا لبه‌ی مشخصی هم نمیشه براش تعیین کرد طبق معادلات فریدمان، تو این حالت بین انبساط جهان و کشش نیروی گرانش یه تعادل برقرار میشه طوری که جهان تا ابد به انبساط خودش ادامه میده و گرانش هیچوقت جلوی این اتفاق رو نمی‌گیره


audio: J-S-5u9SZyE_0029.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
این یه جهان باز و بی‌کرانه برخلاف جهانی با خمیدگی مثبت که بسته بود و با حرکت تو یه مسیر مستقیم، در نهایت برمی‌گشتیم سر جای اولمون اینجا دیگه همچین اتفاقی نمیفته


audio: J-S-5u9SZyE_0030.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
خب حالا سوال اینه که جهان ما واقعا کدوم یکی از این سه‌تا حالت رو داره شاید اگه یه مثلث غول‌پیکر بین سه تا کهکشان رسم کنیم و مجموع زاویه‌هاش رو اندازه بگیریم، جواب سوالمون رو پیدا کنیم اگه دقیقا بشه صدوهشتاد یعنی جهان ما تخته اگه بیشتر بشه خمیدگی مثبت داره، اگر هم کمتر بشه خمیدگی منفی ولی خب انجام یه همچین کاری عملا امکان‌پذیر نیست در عوض می‌تونیم از ابزارهای دیگه‌ای استفاده کنیم


audio: J-S-5u9SZyE_0031.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
مثل تابش زمینه‌ی کیهانی و نوسانات آکوستیک باریونی تو برنامه‌ی قبلی توضیح دادم که دقایق اولیه‌ی بعد از بیگ‌بنگ ذرات سازنده‌ی اتم تشکیل شده بودن، ولی دما اونقدر بالا بود که الکترون‌ها نمی‌تونستن با پروتون‌ها و نوترون‌ها ترکیب بشن و خود اتم‌ها رو بسازن این وسط، نور یا به‌طور دقیق‌تر پرتوهای الکترومغناطیسی هم وجود داشت


audio: J-S-5u9SZyE_0032.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
اما فوتون‌های نور، بین این ذرات باردار سازنده‌ی اتم‌ها گیر افتاده بودن چون دائما بهشون برخورد می‌کردن، جذب میشدن بعدش دوباره تو یه جهت دیگه منتشر میشدن


audio: J-S-5u9SZyE_0033.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
نکته‌ای که وجود داره اینه که توی بعضی از قسمت‌های جهان اولیه چگالی یا تراکم ماده یه مقدار خیلی کمی بیشتر از بقیه‌ی جاها بود این نقاط با گرانش بیشتری که داشتن، کم‌کم ذرات اطرافشون رو کشیدن به سمت خودشون از اون طرف، برخورد دائمی فوتون‌ها به این ذرات یه فشاری در خلاف جهت اون نیروی گرانش بهشون وارد می‌کرد و هلشون میداد به سمت بیرون این باعث ایجاد پوسته‌های کروی شد


audio: J-S-5u9SZyE_0034.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
که روی این کره‌ها تراکم ذرات ماده یه مقدار بیشتر بود به این پوسته‌ها میگن نوسانات آکوستیک باریونی باریون، یه اسم دیگه برای پروتون و نوترونه


audio: J-S-5u9SZyE_0035.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
تقریبا سیصدوهشتاد هزار سال بعد از بیگ‌بنگ، دمای جهان دیگه اونقدر پایین اومده بود که ذرات ماده تونستن ترکیب بشن و اولین اتم‌ها رو بسازن در نتیجه دو تا اتفاق افتاد


audio: J-S-5u9SZyE_0036.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
اول اینکه فوتون‌ها آزاد شدن دیگه می‌تونستن بدون هیچ مزاحمتی تو جهت‌های مختلف به حرکت خودشون ادامه بدن حتا همین امروز هم داریم دریافتشون می‌کنیم و بهشون میگیم تابش زمینه‌ی کیهانی که تو یه ویدیوی جدا کاملا در موردش توضیح دادم


audio: J-S-5u9SZyE_0037.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
اتفاق دوم هم این بود که با خنثا شدن ذرات ماده دیگه اون فشاری که از طرف فوتون‌ها بهشون وارد میشد از بین رفت تا قبل از این، هرکدوم از این کره‌ها با سرعت خیلی زیادی تقریبا به اندازه‌ی نصف سرعت نور، رشد می‌کردن ولی با حذف فشار فوتون‌ها این رشد متوقف شد تو این وضعیت، اندازه‌ی هرکدومشون حدود پونصدهزار سال نوری بود یعنی تقریبا پنج برابر قطر امروز کهکشان خودمون


audio: J-S-5u9SZyE_0038.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
از این به بعد، دیگه فقط انبساط جهان اندازه‌ی این کره‌ها رو بزرگ‌تر می‌کرد طوری که بعد از سیزده‌وهفت‌دهم میلیارد سال قطر اینا رو هزار برابر کرده، یعنی حدود پونصد میلیون سال نوری الان دیگه اون اتم‌های اولیه، تبدیل شدن به کهکشان‌ها


audio: J-S-5u9SZyE_0039.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
البته تشخیص این الگوها کار راحتی نیست چون تعداد این نوسانات آکوستیکی خیلی زیاد بوده این کره‌ها حسابی با هم تداخل داشتن و قاطی شدن برای همین ساختارهای شبکه‌مانندی که امروز می‌بینیم خیلی پیچیده‌تر و نامنظم‌تره نسبت به این تصاویر کامپیوتری


audio: J-S-5u9SZyE_0040.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
اما هدف از دونستن این موضوع چی بود با اطلاعاتی که نوسانات آکوستیک باریونی به ما میده می‌تونیم تشخیص بدیم که آیا جهان ما تخته یا خمیده‌ست فرض کنید ما اینجاییم و یه کهکشان توی نقطه‌ی مقابل رو انتخاب می‌کنیم دیدیم که قطر این نواحی حدود پونصد میلیون سال نوریه که این میشه فاصله‌ی نسبتا دقیق ما تا اون کهکشان حالا بررسی می‌کنیم که آیا اندازه‌ای که از این کهکشان می‌بینیم


audio: J-S-5u9SZyE_0041.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
با این فاصله همخوانی داره یا نه اگه این کهکشان، از چیزی که طبق فاصله‌ش باید به نظر برسه، بزرگ‌تر دیده بشه به این معنیه که جهان ما خمیدگی مثبت داره چون این نوع خمیدگی باعث میشه پرتوهای موازی نور به هم نزدیک بشن


audio: J-S-5u9SZyE_0044.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
غیر از این یه راه دیگه برای تشخیص خمیدگی جهان اینه که نوسانات آکوستیک باریونی رو مقایسه کنیم با الگوهای داخل تابش زمینه‌ی کیهانی چون ساختارهای امروزی دنیای ما داخل نقشه‌های دقیقی که از این تابش تهیه کردیم قابل ردیابی‌ان


audio: J-S-5u9SZyE_0045.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
هردوی این روش‌ها نشون میدن که جهان ما توی بزرگ‌ترین مقیاس خودش، تخته نه خمیدگی مثبت داره نه منفی باز یادآوری می‌کنم که تخت بودنش به این معنی نیست که روی یه صفحه قرار گرفته فقط به این معنیه که توی همون چهار تا بعدش خمیدگی نداره


audio: J-S-5u9SZyE_0046.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
البته نوسانات آکوستیک باریونی، فقط برای تعیین خمیدگی جهان کاربرد ندارن اینا در واقع معروفن به خط‌کش‌های استاندارد کیهانی چون دونستن همین الگوها و فاصله‌ها کمک خیلی زیادی به ما می‌کنه مخصوصا در مورد انرژی تاریک، که به نظر میاد با ایجاد یه کشش منفی برخلاف گرانش داره سرعت انبساط جهان ما رو دائما افزایش میده


audio: J-S-5u9SZyE_0047.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
پس این نتیجه‌ی نهایی ماست شواهد مختلف دارن میگن جهان ما تخته اما قضیه به همین سادگی هم نیست در واقع اگه بخواهیم خیلی ریزبین‌تر باشیم بالاترین دقت اندازه‌گیری‌های مربوط به تخت بودن جهان، 99.6 درصد بوده حدود چهاردهم‌درصد از جهان ما احتمالا خمیدگی مثبت یا منفی داره از این موضوع میشه دو تا نتیجه‌ی مختلف گرفت


audio: J-S-5u9SZyE_0048.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
حالت اول اینه که کامل نبودن این دقت، به‌خاطر محدودیت‌های ابزاری ماست شاید در آینده اونقدر پیشرفت کنیم که بتونیم با اطمینان صددرصد بگیم جهان ما تخته حالت دوم که جالب‌تره، اینه که این مقدار ناچیز خمیدگی که ممکنه وجود داشته باشه در واقع یه بخش خیلی کوچیکی از یه کلیت بزرگ‌تره مثلا روی همین زمین خودمون، توی اندازه‌های کوچیک اینطور به نظر میاد که سطح زمین صافه


audio: J-S-5u9SZyE_0049.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
ولی وقتی ازش فاصله می‌گیریم می‌بینیم کاملا کرویه حالا در مورد جهان هستی هم بعضیا یه همچین استدلالی دارن معتقدن که ما فقط جهان قابل‌مشاهده رو اندازه‌گیری کردیم و به این نتیجه رسیدیم که 99.6 درصدش تخته اگه می‌تونستیم مقیاس‌های خیلی بزرگ‌ترش رو اندازه‌گیری کنیم احتمالا به این نتیجه می‌رسیدیم که جهانی با خمیدگی مثبت به شکل کره‌ی پنج‌بعدی داریم


audio: J-S-5u9SZyE_0050.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
یا شاید هم جهانی با خمیدگی منفی به شکل یه هذلولی‌گون پنج‌بعدی در این صورت، اندازه‌ش صدها برابر بزرگ‌تر از چیزیه که امروز فکر می‌کنیم


audio: J-S-5u9SZyE_0051.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
به عنوان آخرین نکته، یه توضیح کوتاهی میدم در مورد سوالی که تو کامنت‌های ویدیوی قبلی یعنی جهان قابل‌مشاهده زیاد پرسیده بودید سوالتون این بود که اگه انبساط جهان باعث دور شدن کهکشان‌ها از همدیگه میشه پس چرا کهکشان‌هایی مثل راه شیری و آندرومدا دارن به سمت هم حرکت می‌کنن جوابش رو توی همون ویدیو توضیح دادم انبساط جهان، توی مقیاس‌های خیلی بزرگ عمل می‌کنه داخل مسافت‌های کوچیکتر، کهکشان‌هایی که به هم نزدیکن


audio: J-S-5u9SZyE_0052.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
بینشون گرانش زیادی وجود داره که در برابر انبساط جهان مقاومت می‌کنه و باعث میشه به سمت هم کشیده بشن انبساط جهان فقط کهکشان‌هایی رو از هم دور می‌کنه که با یه نیروی قوی‌تر مثل گرانش به هم قفل نشده باشن


audio: J-S-5u9SZyE_0053.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
تمام چیزایی که تو این ویدیو گفتم فقط یه بخش کوچیکی از این داستانه برای فهم عمیق‌ترش باید بیشتر وارد قواعد توپولوژی و هندسه بشیم که فکر می‌کنم ریاضیاتش برای خیلی‌ها خسته‌کننده‌ست مثلا یه مدل دیگه هم داریم به نام هایپرتورس یه جهان دونات‌شکل با ویژگی‌های عجیب در کل، حرف اصلی‌مون اینه که الان تقریبا تمام شواهد نشون میده که جهان ما تخته


audio: J-S-5u9SZyE_0054.opus
source: youtube
source_id: J-S-5u9SZyE
invalidation: VALID
text:
ولی شاید ما فقط داریم یه بخش خیلی کوچیکش رو اندازه‌گیری می‌کنیم که به این نتیجه رسیدیم هیچکس نمی‌تونه مطمئن باشه چون متاسفانه ما کاملا محدودیم به جهان قابل‌مشاهده، که اونم محدوده به سرعت نور


audio: A3vMIbiyZJQ_0001.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
دنیای ما یه دنیای چهاربعدیه که از سه تا بعد فضا تشکیل شده با یه بعد زمان. تو نظریه‌هایی مثل ریسمان، دانشمندا اومدن تعداد ابعاد فضا رو بیشتر کردن، اما بعد زمان همون یه دونه باقی موند. اضافه کردن یه بعد زمانی، باعث میشه که خط زمان تبدیل بشه به صفحه‌ی زمان. یعنی غیر از حرکت رو به جلو، می‌تونیم داخل زمان به چپ و راست هم حرکت کنیم.


audio: A3vMIbiyZJQ_0002.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
امروز می‌خوایم ببینیم ایده‌ی دوبعدی بودن زمان دقیقا یعنی چی؟ چه مشکلاتی ایجاد می‌کنه؟ و اینکه دو تا از مهمترین نظریات فیزیکی که در موردش وجود داره رو با هم بررسی کنیم. اسپانسر این برنامه، شرکت فیوتک هست که توسط آقای جواد مخبری تو جنوب کالیفرنیا تاسیس شده. زمینه‌ی فعالیتش ابزارهای دقیق اندازه‌گیری و سنسورهای پیشرفته و رباتیک و اینجور موارده.


audio: A3vMIbiyZJQ_0003.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
این شرکت تو پروژه‌های بزرگ ناسا، مثل شاتل فضایی دیسکاوری، مریخ‌نورد کیوریاسیتی، و پروژه‌های پیچیده‌ی مهندسی پزشکی مشارکت داشته. برای آشنایی بیشتر با تکنولوژی‌های پیشرفته‌ی فیوتک می‌تونید از لینک سایتشون که تو بخش توضیحات همین ویدیو گذاشتم استفاده کنید.


audio: A3vMIbiyZJQ_0004.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
از خیلی سال پیش، یکی از اصلی‌ترین تلاش‌های فیزیکدان‌ها این بوده که سعی کردن هر چهار تا نیروی اصلی طبیعت رو تو یه فرمول بیان کنن. یعنی نیروی هسته‌ای قوی، هسته‌ای ضعیف، الکترومغناطیس، گرانش.


audio: A3vMIbiyZJQ_0006.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
که نیروهای الکترومغناطیس و گرانش رو با هم ترکیب می‌کرد. اما مساله این بود که ریاضیات این نظریه، به‌جای دنیای چهاربعدی ما یه دنیای پنج‌بعدی می‌خواست. پس یه بعد فضایی اضافی لازم بود تا این دو تا نیرو با هم ترکیب بشن و تبدیل بشن به یه نیروی واحد. یعنی برای هردوشون یه فرمول داشته باشیم.


audio: A3vMIbiyZJQ_0007.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
تلاش برای متحد کردن تمام این چهار تا نیروی اصلی ادامه داشت تا رسید به نظریه‌ی ریسمان که قبلا تو این ویدیو در موردش صحبت کردم. نظریه‌ی ریسمان برای متحد کردن نیروها نیاز داشت به ده تا بعد. یعنی نه تا بعد فضایی با یه بعد زمانی.


audio: A3vMIbiyZJQ_0009.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
که یه بعد دیگه هم اضافه کرد، شد یازده تا بعد. اما نکته‌ی جالبش اینجاست که تمام این ابعاد فقط به فضا اضافه می‌شدن، بعد زمان تو همشون همون یه دونه بود. فیزیکدان‌ها ترجیح میدادن با زمان درگیر نشن، چون نتایج خوبی نداشت. اول بریم ببینیم وقتی که با زمان در بیفتیم چه بلایی سرمون میاد، یعنی در واقع اگه به جای زمان یک‌بعدی، زمان دوبعدی داشته باشیم


audio: A3vMIbiyZJQ_0010.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
چه مشکلاتی ایجاد میشه، بعدش میریم سراغ دو تا فیزیکدان که شجاعت انجام این کار رو داشتن، که یکیشون هم دانشمند ایرانی آقای کامران وفا بود.


audio: A3vMIbiyZJQ_0011.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
خب همونطور که گفتم، زمانی که ما می‌شناسیم، یه چیز تک‌بعدیه. یعنی شبیه یه خط راسته که ما فقط می‌تونیم تو امتداد این خط به سمت جلو حرکت کنیم. اگه زمان دوبعدی بود، به‌جای خط زمان، صفحه‌ی زمان داشتیم. اینجوری حرکت ما تو ابعاد زمان خیلی پیچیده‌تر میشه، حرکت به چپ و راست هم اضافه میشه. به جای اینکه فقط در طول زمان حرکت کنیم،


audio: A3vMIbiyZJQ_0012.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
می‌تونیم در عرض زمان هم حرکت کنیم. می‌تونیم یه لحظه رو تا ابد زندگی کنیم. یا هروقت که خسته شدیم دور بزنیم دوباره برگردیم به زمان‌های قبلی. پس سفر به گذشته هم امکان‌پذیر میشه، که این خودش اون تناقضات یا پارادوکس‌های مربوط به سفر در زمان رو پیش میاره که قبلا در موردش صحبت کردم. یه مساله‌ی دیگه‌ای که پیش میاد بحث علت و معلوله.


audio: A3vMIbiyZJQ_0013.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
یعنی تو یه زمان دوبعدی، دیگه اینجوری نیست که همیشه باید اول علت بیاد بعدش معلول. مشکل بعدی، بحث مشاهده و نتیجه‌گیریه. الان ما با استفاده از اطلاعاتی که به دست میاریم، می‌تونیم تا حدودی آینده رو پیش‌بینی کنیم. اما با وجود یه زمان دوبعدی، دیگه هیچ خبری از این پیش‌بینی‌ها نیست. چون هر کسی هر وقتی که دلش بخواد برمی‌گرده گذشته رو تغییر میده.


audio: A3vMIbiyZJQ_0014.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
یا خیلی مشکلات دیگه که تمام نظم دنیا رو به هم می‌ریزه. پس می‌بینید که یه همچنین دنیایی، با دنیایی که ما الان داریم تجربه می‌کنیم خیلی فرق داره. اصلا اگه زمان دوبعدی بود ما الان اینجا نبودیم، امکانش نبود که موجودات هوشمندی مثل ما بتونن به وجود بیان. خب پس چه کاریه؟ چرا اصلا یه همچین ایده‌ای مطرح شده؟


audio: A3vMIbiyZJQ_0015.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
مساله اینه که اینجا هم مثل همون ابعاد اضافی که برای فضا دادن، هدفشون از این بعد اضافی زمان این بوده که بتونن نیروها رو با هم متحد کنن و به نظریه‌ی همه‌چیز برسن. چون با وجود تمام تلاش‌هایی که تا حالا انجام شده، هنوز هیچکس موفق نشده یه نظریه‌ای پیدا کنه که تمام قوانین دنیا رو داخل خودش داشته باشه. برای همین از بین نظریه‌های مختلف، بعضیاشون هم


audio: A3vMIbiyZJQ_0016.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
اومدن با اضافه کردن ابعاد زمانی سعی کردن به این هدف برسن. اما این نظریه‌ها باید یه جوری این مشکلات پیچیده‌ای که بعد اضافی زمان ایجاد می‌کنه رو حل کنن. هر کدومشون یه راه‌حلی براش ارائه کردن.


audio: A3vMIbiyZJQ_0017.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
نظریه‌های ریسمان از یه فضازمان ده‌بعدی صحبت کردن که خلاصه‌ی حرفشون اینه که وقتی خیلی زیاد زوم کنیم رو اجزای سازنده‌ی دنیا، در نهایت می‌رسیم به رشته‌های تک‌بعدی از جنس انرژی. این ریسمان‌های انرژی داخل یه فضازمان ده‌بعدی، به شکل‌های مختلف ارتعاش می‌کنن. که هر نوعی از این ارتعاش‌ها باعث ایجاد یکی از ذرات سازنده‌ی دنیا میشه.


audio: A3vMIbiyZJQ_0021.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
اینکه چرا بهش میگن M ، حرفای مختلفی درباره‌ش هست، مثلا اینکه M حرف اول کلمه‌ی Membrane هست، به معنی غشا، پوسته. یا بعضیای دیگه میگن M اول Mother هست، یعنی این نظریه مادر تمام نظریه‌هاست.


audio: A3vMIbiyZJQ_0023.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: INVALID_CHARS
text:
به اون ابعاد نظریه M اضافه کرد، که معروف شد به نظریه‌ی F . این F میگن اول کلمه‌ی Father هست، یعنی این یکی دیگه پدر تمام نظریه‌هاست.


audio: A3vMIbiyZJQ_0024.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
اما دیدیم که وقتی زمان دوبعدی میشه مشکلات خیلی زیادی پیش میاد، نظم دنیا کلا به هم می‌ریزه. آقای وفا این مشکلات رو چه جوری تو نظریه‌ش حل کرد.


audio: A3vMIbiyZJQ_0025.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
تو ویدیوی نظریه‌ی ریسمان، دیدیم که دانشمندا حرفشون این بود که این ابعاد اضافی فضایی، خیلی خیلی کوچیک و فشرده‌ن. منظور از فشرده بودن یه بعد اینه که اگه داخل اون بعد، به اندازه‌ی کافی جلو برید دوباره برمی‌گردید سر جای قبلیتون. کوچیک بودنش هم به این معنیه که برای اینکه برگردید سر جای قبلی نیازی نیست مسافت زیادی طی کنید.


audio: A3vMIbiyZJQ_0026.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
مثال معروفی که معمولا براش زده میشه، همون مثال مورچه و طنابه. برای ما با این سایزی که داریم، طناب میشه گفت یه چیز یه‌بعدی به نظر میاد، اما اگه اونقدر کوچیک بشیم که مثلا به اندازه‌ی یه مورچه برسیم، قضیه فرق می‌کنه. حالا اگه رو طناب قرار بگیریم، غیر از حرکت به جلو و عقب، می‌تونیم به سمت چپ و راست و بالا و پایین هم حرکت کنیم.


audio: A3vMIbiyZJQ_0029.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
مثل همین ابعاد فضایی، کوچیک و فشرده‌ست. پس با اینکه وجود داره، ما درکش نمی‌کنیم. اینجوری میشه گفت مشکل زمان دوبعدی تا حدود زیادی برطرف شده.


audio: A3vMIbiyZJQ_0030.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
یکی دیگه از نظریه‌های معروفی که برای ابعاد زمانی بیشتر مطرح شده،‌ مربوط به یه فیزیکدان نظری از دانشگاه کالیفرنیاست، به نام ایتزاک بارز. ایده‌ای که مطرح کرد این بود که دنیای ما در واقع شیش‌بعدیه، یعنی چهار تا بعد فضایی داره با دو تا بعد زمانی. هدفش هم مثل بقیه همین بود که بتونه نیروهای طبیعت رو با هم متحد کنه و به نظریه‌ی همه‌چیز برسه.


audio: A3vMIbiyZJQ_0031.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
برای اینکه بهتر بتونیم حرفشو درک کنیم، از مثال خودش استفاده می‌کنم. یه اتاق معمولی تو همین دنیای خودمون رو در نظر بگیرید. فرض کنید وسط این اتاق یه اتفاقاتی در جریانه، که وقتی نور از جهت‌های مختلف بهش تابیده میشه، سایه‌ش میفته رو دیوارهای اتاق. سطح این دیوارها، صفحه‌های دوبعدی‌ان که این سایه‌های دوبعدی روشون افتاده.


audio: A3vMIbiyZJQ_0032.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
پس یه واقعیت سه‌بعدی داریم که سایه‌های دوبعدیش افتاده رو دیوارها. حالا فرض کنید یه سری موجودات دوبعدی رو این سطوح زندگی می‌کنن که دارن سعی می‌کنن این سایه‌ها رو درک کنن، فرمول‌هایی پیدا کنن که باهاش بتونن این سایه‌ها رو توضیح بدن. اتفاقی که میفته اینه که این سایه‌ها رو هرکدوم از دیوارها


audio: A3vMIbiyZJQ_0034.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
احتمالا خیلیاشون فکر می‌کنن که سایه‌های هر دیوار، پدیده‌های جداگانه‌ای هستن که هیچ ربطی به هم ندارن، چون فرمول‌های هرکدومشون یه جوره. اما بعضیاشون که باهوش‌ترن به این نتیجه میرسن که اگه یه بعد اضافی در نظر بگیرن، یعنی به جای دو بعد از سه بعد استفاده کنن، اونوقت همه‌ی این فرمول‌ها با هم یکی میشن، تمام سایه‌ها رو میشه با یه فرمول توصیف کرد.


audio: A3vMIbiyZJQ_0036.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
نظر بارز اینه که همین اتفاق تو دنیای ما هم در جریانه، یعنی تمام چیزایی که ما درک می‌کنیم در واقع سایه‌هایی از ابعاد بالاتر هستن. وقتی که این ابعاد بالاتر رو در نظر می‌گیریم متوجه میشیم که تمام اتفاقاتی که به نظر ما متفاوت میان، در واقع یکی‌ان.


audio: A3vMIbiyZJQ_0037.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
اما کاری که برای رسیدن به این هدف باید انجام بشه به این راحتیا نیست. باید ابعاد اضافی رو طوری در نظر بگیریم و فرمول‌بندی کنیم که مثلا نظریه‌ی نسبیت و مکانیک کوانتوم که تقریبا دو تا چیز جدا از هم هستن، با هم یکی بشن. دلیل ساده نبودنش اینه که ریاضیاتی که برای انجام این کارها لازمه به شدت پیچیده میشه، طوری که درکش حتی برای اساتید


audio: A3vMIbiyZJQ_0039.opus
source: youtube
source_id: A3vMIbiyZJQ
invalidation: VALID
text:
اضافه کردن یه بعد زمان، می‌تونه تو متحد کردن قوانین فیزیک کمکمون کنه، اما مشکلات بزرگی ایجاد می‌کنه که نمیشه به راحتی بیخیالشون شد. برای حلشون نظریه‌های مختلفی ارائه شده که هرکدومشون تو یه زمینه‌هایی توضیحات خوبی دارن، اما تو قسمت‌های دیگه می‌لنگن. حل این مشکلات ممکنه مدت خیلی زیادی طول بکشه، اما خب قطعا ارزششو داره. لطفا شما هم تو کامنت‌ها نظر خودتونو بنویسید.


audio: 0uuLL2cJJ4E_0001.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
فرض کنید وارد یه محیطی میشید که میلیون‌ها گلوله تو جهت‌های مختلف شلیک شدن. بعضیاشون اندازه‌ی یه دونه‌ی گندمن، بعضیاشون اندازه‌ی یه توپ فوتبالن، بعضیاشونم به بزرگی یه ماشینن! سرعتشون هم چند برابر سرعت گلوله‌های معمولیه. من که اصلا دلم نمی‌خواد پامو همچین جایی بذارم! اما فضای اطراف زمین یه همچین محیطیه. پر از زباله‌های فضایی با سرعت‌های خیلی بالا


audio: 0uuLL2cJJ4E_0002.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
که به هر چیزی که برخورد کنن، می‌تونن نابودش کنن. تو این ویدیو می‌خوایم یه بررسی کنیم ببینیم زباله‌های فضایی چی هستن و چه جوری به وجود میان، تعدادشون چقدره، دارن بیشتر میشن یا کمتر میشن، چه خطراتی برای فضاپیماها یا حتی آدمای روی زمین دارن، ماهواره‌ها با وجود یه همچین خطر بزرگی چجوری دارن به کارشون ادامه میدن، و اینکه چه راه‌هایی برای مقابله با اینا وجود داره.


audio: 0uuLL2cJJ4E_0003.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
مشکل زباله‌های فضایی میشه گفت از همون زمانی شروع شد که اولین ماهواره‌ها پرتاب شدن. سال 1957 شوروی اولین ماهواره‌ی جهان رو وارد مدار زمین کرد، به نام اسپوتنیک، که یکی از مهمترین اتفاقات تاریخ انسان بود. اسپوتنیک کمتر از یک ماه بعد از پرتاب، سقوط کرد به سمت زمین و بعدشم تو اتمسفر زمین سوخت و از بین رفت،


audio: 0uuLL2cJJ4E_0004.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
اما راکتی که این ماهواره رو پرتاب کرده بود، شد اولین زباله‌ی فضایی. از همون زمان، یه رقابت طولانی برای پرتاب ماهواره‌ها به وجود اومد که شصت‌هفتاد ساله ادامه داره. رقابتی که هرچند باعث پیشرفت‌های خیلی زیادی شده، اما یکی از عوارض جانبیش، همین زباله‌های فضایی هستن که اطراف زمین رو تبدیل کردن به یه میدون جنگ خطرناک. آمریکا و روسیه کشورهایی‌ان که بیشترین مقدار زباله‌های


audio: 0uuLL2cJJ4E_0005.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
فضایی رو تولید کردن، بعد از اینا چین رتبه‌ی سومه. برای اینکه یه درک بهتری داشته باشیم از زباله‌های فضایی و ماهواره‌ها، می‌تونیم از این سایت استفاده کنیم که لینکشو زیر ویدیو گذاشتم. نقاط قرمزرنگ، ماهواره‌ها هستن، که تعدادشون نزدیک 5 هزار تا میشه که تقریبا نصفشون فعالن نصفشون غیرفعالن. نقاط آبی، راکت‌هایی هستن که برای پرتاب این ماهواره‌ها استفاده شدن، اما الان جزو زباله‌ها محسوب میشن.


audio: 0uuLL2cJJ4E_0006.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
من قبلا فکر می‌کردم پرتاب ماهواره‌ها طوری انجام میشه که باقی‌مونده‌هاش، یعنی همین راکت‌ها و بوسترها وقتی جدا میشن، همشون دوباره میفتن رو زمین، اما مشخصه که همیشه هم این اتفاق نمیفته، الان چند هزار تا راکت بی‌مصرف اطراف زمین دارن می‌چرخن.نقاط خاکستری هم که بقیه‌ی زباله‌هان. رو هرکدومشون که کلیک کنید، هم می‌تونید مدار حرکتشو ببینید، هم خیلی از مشخصات دیگه‌شو.


audio: 0uuLL2cJJ4E_0007.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
جالبه که زباله‌ها هم هرکدومشون یه اسم مشخصی دارن، که دلیلشو جلوتر توضیح میدم. طبق آماری که ناسا سال 2021 منتشر کرده، الان چیزی حدود 23000 قطعه زباله اطراف زمین وجود داره که اندازه‌شون از 10 سانتی‌متر به بالاست، حدود نیم میلیون قطعه هم با اندازه‌ی کوچیکتر وجود داره، یعنی یک سانت تا ده سانت، تقریبا صد میلیون قطعه هم زباله‌های کوچیکتر از یک سانت هست.


audio: 0uuLL2cJJ4E_0008.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
سرعت حرکتشون هم وحشتناک بالاست، تقریبا ده بیست برابر از سرعت گلوله بیشتره، یعنی می‌تونن تا 25000 کیلومتر در ساعت هم سرعت داشته باشن. بعضیاشون قطعات ماهواره‌هایی هستن که با همدیگه، یا با زباله‌های دیگه برخورد کردن و خرد شدن، بعضیاشون ماهواره‌های مرده‌ان که دیگه کار نمی‌کنن، بعضیاشونم راکت‌ها یا بوسترهایی‌ان که برای پرتاب ماهواره‌ها استفاده شده بودن.


audio: 0uuLL2cJJ4E_0009.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
وزارت دفاع آمریکا، با همکاری ناسا و سازمان‌های فضایی دیگه، تا الان تونستن چیزی حدود 27000 تا از زباله‌های فضایی رو شناسایی کنن، یعنی مدارشون، ارتفاعشون، سرعتشون، اینا همه رو با روش‌های مختلفی از جمله رادار به دست آوردن و فهرست‌بندی کردن. بیشتر اینا زباله‌هایی‌ان که از یک سانتی‌متر بزرگترن، چون ردیابی زباله‌های کوچیکتر تقریبا غیرممکنه


audio: 0uuLL2cJJ4E_0010.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
به خاطر اندازه‌ی خیلی کوچیک و سرعت خیلی بالاشون. اما مساله‌ی مهمی که در مورد زباله‌های فضایی وجود داره، یه اتفاقیه به نام سندرم کسلر یا اثر کسلر، که سال 1978 از طرف یکی از دانشمندای ناسا به نام دونالد کسلر مطرح شد. خلاصه‌ش اینه که برخورد یه زباله‌ی فضایی به یه ماهواره،


audio: 0uuLL2cJJ4E_0011.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
باعث میشه اون ماهواره نابود بشه و صدها یا هزاران قطعه زباله‌ی جدید تولید بشه. مقدار زباله‌های فضایی به صورت تصاعدی رشد می‌کنه، هرچی تعدادشون بیشتر میشه سرعت رشدشون هم بیشتر میشه چون هر ماهواره تبدیل میشه به چند هزار زباله، که هر کدومشون می‌تونن یه ماهواره‌ی دیگه رو نابود کنن و دوباره چند هزارتا زباله‌ی دیگه تولید کنن. کار به جایی می‌رسه که بعد از یه مدت، مدارهای نزدیک به زمین،


audio: 0uuLL2cJJ4E_0012.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
عملا تبدیل میشن به یه قبرستونی از زباله‌های فضایی که تراکم خیلی بالایی داره. این قضیه تو بهترین حالت باعث میشه هزینه‌ی قرار دادن ماهواره تو مدار، یا فرستادن فضاپیما به اطراف زمین، به شدت بالا بره، تو بدترین حالت هم ممکنه ما رو کاملا محدود کنه، طوری که انگار روی زمین زندانی شدیم.


audio: 0uuLL2cJJ4E_0013.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
اثر کسلر چیزی نیست که قرار باشه در آینده اتفاق بیفته. در واقع همین الان هم شروع شده، اما سرعتش هنوز خیلی پایینه. الان به طور متوسط سالی یه ماهواره بر اثر برخورد زباله‌های فضایی از بین میره، اما هرچقدر تعداد ماهواره‌ها بیشتر بشه، مقدار زباله‌های فضایی هم بیشتر میشه، در نتیجه اثر کسلر هم سرعتش به صورت تصاعدی بیشتر میشه.


audio: 0uuLL2cJJ4E_0014.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
پس دو تا عامل می‌تونه جلوی بالا رفتن سرعتشو بگیره. اول اینکه باید تا حد امکان برخوردهای جدیدی اتفاق نیفته، یعنی زباله‌ها به ماهواره‌ها برخورد نکنن تا زباله‌های بیشتری تولید نشه، دوم اینکه همین زباله‌هایی که الان وجود دارن به یه شکلی از بین برن. مورد اول، یعنی جلوگیری از برخورد، الان داره انجام میشه. همین که هزاران قطعه زباله رو ردیابی کردیم و


audio: 0uuLL2cJJ4E_0015.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
مسیر حرکتشون رو مشخص کردیم، کار خیلی مفیدی بوده. یعنی مدار ماهواره‌ها طوری تنظیم میشه که سر راه این زباله‌ها نباشن. به این صورت که وقتی مرکز کنترل یه ماهواره متوجه میشه که تو ساعت‌ها یا روزهای آینده، این ماهواره تو مسیر برخورد با یه زباله‌ی خطرناک قرار می‌گیره، با استفاده از موتورهای رانشی که رو ماهواره نصب شده، یه مانور اجتناب از برخورد انجام میدن، یعنی در واقع


audio: 0uuLL2cJJ4E_0016.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
ماهواره جاخالی میده تا اون زباله بهش برخورد نکنه. این جاخالی دادن برای ایستگاه فضایی بین‌المللی خیلی کارآمد بوده، طوری که تو بیست سال گذشته حدود 30 بار از این برخوردها فرار کرده، که اگه این قابلیت رو نداشت خیلی سال پیش از بین رفته بود. اما بازم دو تا مشکل وجود داره که باعث میشه این جاخالی دادن‌ها صددرصد هم کارآمد نباشن. یکی اینکه همه‌ی ماهواره‌ها نمی‌تونن این کار رو انجام بدن، قابلیتشو ندارن،


audio: 0uuLL2cJJ4E_0017.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
یکی هم اینکه فقط در مورد زباله‌هایی که قبلا ردیابی شدن میشه این کار رو انجام داد. یعنی برای اونایی که مثلا زیر یک سانتی‌مترن و ردیابی نشدن، نمیشه کاری کرد، چون اصلا کسی متوجه نزدیک شدنشون نمیشه. اینا هرچقدرم که ریز باشن، بازم به خاطر سرعت خیلی بالایی که دارن می‌تونن باعث نابودی ماهواره‌ها بشن. یعنی حتی یه دونه پیچ ریز، می‌تونه شبیه یه گلوله باشه که شلیک میشه به این ماهواره‌ها.


audio: 0uuLL2cJJ4E_0018.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
الان به خاطر وسعت فضای اطراف زمین، بازم احتمال برخورد این چند هزارتا زباله به ماهواره‌ها خیلی بالا نیست اما همونطور که گفتم خطر واقعی وقتی پیش میاد که این برخوردها به صورت زنجیره‌ای باعث برخوردهای بیشتری بشن. پس جلوگیری از برخوردهای جدید تا حدودی می‌تونه اثر کسلر رو کنترل کنه، ولی هنوزم این برخوردها اتفاق میفتن. اما مورد دوم چی؟ یعنی حذف زباله‌هایی که الان وجود دارن؟


audio: 0uuLL2cJJ4E_0019.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
خب ما هنوز نتونستیم یه راه عملی برای از بین بردن زباله‌ها پیدا کنیم. روش‌های زیادی پیشنهاد شده، مثلا گفتن با استفاده از آهنرباهای قوی زباله‌های فلزی رو جذب کنیم، یا با استفاده از تورهای بزرگ جمعشون کنیم. یا مثلا با استفاده از لیزر بسوزونیمشون. ولی خب هنوز هیچکدومشون عملی نشدن. اما همونطور که رو زمین، خیلی وقتا طبیعت جور ما رو میکشه و


audio: 0uuLL2cJJ4E_0020.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
آشغال‌های ما رو از بین می‌بره، تو فضا هم این اتفاق میفته. به این صورت که اون زباله‌هایی که تو مدارهای نزدیک به زمین قرار دارن، همینطور که دور زمین می‌چرخن، با مولکلو‌ل‌های هوا که تو لایه‌های بالایی اتمسفر زمین هستن، برخورد می‌کنن. این باعث میشه سرعت حرکتشون کمتر بشه، برای همین اثر جاذبه روشون بیشتر میشه و به سمت زمین کشیده میشن.


audio: 0uuLL2cJJ4E_0021.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
هرچقدر هم که به زمین نزدیک‌تر میشن، غلظت اتمسفر بالاتر میره برای همین سرعت کند شدنشون هم بیشتر میشه. در نهایت به سمت زمین سقوط می‌کنن و بر اثر اصطکاک با مولکول‌های هوا می‌سوزن و از بین میرن. این میشه یه جور پاکسازی زباله‌ها که طبیعت داره به نفع ما انجام میده. البته خب این پاکسازی برای زباله‌هایی اتفاق میفته که به اندازه‌ی کافی به زمین نزدیک باشن،


audio: 0uuLL2cJJ4E_0022.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
در مورد اونایی که فاصله‌شون زیاده، ممکنه چند دهه طول بکشه، چون اون بالا بالاها اتمسفر زمین خیلی رقیقه، تعداد مولکلول‌هایی که سر راه زباله‌ها قرار می‌گیرن خیلی کمه. خوبیش اینه که مدارهای نزدیک به زمین، شلوغ‌ترین مدارها هستن، یعنی به دلایل مختلف مثل کم هزینه‌تر بودن یا ارتباط بهتر یا مسایل دیگه، ماهواره‌های خیلی بیشتری نزدیک زمین قرار دارن.


audio: 0uuLL2cJJ4E_0023.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
این پاکسازی طبیعی باعث میشه این مدارهای شلوغ، زباله‌هاشون زودتر از بین بره، در نتیجه احتمال برخوردها کمتر بشه. هرچند یه مشکل دیگه هم وجود داره. اونم اینه که همونطور که زباله‌های مدارهای پایین‌تر سقوط می‌کنن به سمت زمین، زباله‌های مدارهای بالاتر میان جاشونو می‌گیرن. پس باید تولید زباله‌های جدید خیلی بیشتر کنترل بشه.


audio: 0uuLL2cJJ4E_0024.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
این مقاومت اتمسفر درسته که باعث فرسایش مدار زباله‌ها میشه و از بین می‌برشون، ولی مشکلاتی هم ایجاد می‌کنه. یه نمونه‌ش اینه که مدار اون زباله‌هایی که ردیابی شدن و مسیر حرکتشون مشخص شده، تغییر میده. پس مشخصاتی که از زباله‌ها به دست میاریم نیازه که دائما آپدیت بشه چون هرچی به زمین نزدیک‌تر باشن مدارشون با سرعت بیشتری تغییر می‌کنه.


audio: 0uuLL2cJJ4E_0025.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
اگه این تغییرات رو در نظر نگیریم ماهواره‌ها یا ایستگاه فضایی نمی‌تونن در برابر زباله‌ها جاخالی بدن. یه مساله‌ی دیگه‌ای هم که باعث نگرانی میشه بحث ماهواره‌های استارلینکه. شرکت اسپیس‌اکس تا الان، یعنی اوایل 2022، بیشتر از دو هزار تا ماهواره برای اینترنت ماهواره‌ای فرستاده فضا، برای همینه که تو دو سه سال اخیر تعداد ماهواره‌ها اینقدر رشد کرده.


audio: 0uuLL2cJJ4E_0026.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
اما این تمام ماجرا نیست، چون تعدادشون قراره به چهل هزار تا برسه، تازه این فقط مربوط به استارلینکه، شرکت‌های دیگه‌ای هم هستن. خب مشخصه که هرچقدر تعدادشون بیشتر بشه، احتمال برخوردشون با همدیگه، یا با زباله‌ها بیشتر میشه. البته اسپیس‌اکس اعلام کرده که کنترل کاملی رو این قضیه انجام میده، یه مساله‌ی دیگه هم اینه که مدار ماهواره‌های استارلینک خیلی پایینه، یعنی اگه تبدیل به


audio: 0uuLL2cJJ4E_0027.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
زباله بشن، تو یه مدت کوتاهی بر اثر فرسایش مداری سقوط می‌کنن رو زمین. این خودش یه نکته‌ی مثبته اما خب بهرحال هنوزم مشکل بزرگیه. آخرین موردی که درباره‌ش صحبت می‌کنیم اینه که این زباله‌های فضایی امکانش هست به آدمای رو زمین آسیب بزنن؟ جواب اینه که بله، ممکنه. پارسال تقریبا همین موقع‌ها بود، یعنی می 2021 ، که راکت لانگ‌مارچ چین از فضا سقوط کرد.


audio: 0uuLL2cJJ4E_0028.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
هرچند، تو اقیانوس هند فرود اومد و آسیبی به کسی نرسید، اما خب وقتی یه جسم چند تنی با این سرعت زیاد به یه منطقه‌ی مسکونی برخورد کنه قطعا خسارات و تلفات زیادی ایجاد می‌کنه. معمولا هرچقدر کوچیکتر باشن احتمالش بیشتره که تو راه کاملا بسوزن و چیزیشون به سطح زمین نرسه. سال 2018 هم ایستگاه فضایی تیانگونگ چین سقوط کرد تو اقیانوس.


audio: 0uuLL2cJJ4E_0030.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
جنوب استرالیا که اونم خوشبختانه تلفاتی نداشت. پس احتمال آسیب دیدن آدمای روی زمین بر اثر سقوط زباله‌های فضایی وجود داره، اما خب از یه طرف اتمسفر زمین بیشترشون رو می‌سوزنه و از بین می‌بره، از یه طرف هم نسبت مناطق مسکونی به مناطق غیرمسکونی مثل دریاها و اقیانوس‌ها خیلی کمتره که این باعث میشه شانس برخوردشون به محل زندگی آدما کمتر باشه.


audio: 0uuLL2cJJ4E_0032.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
چیزی که باعث نگرانیه اینه که تعداد ماهواره‌ها همینجوری روز به روز داره بیشتر میشه، اما هنوز هیچ راه‌حل درست و حسابی برای از بین بردن زباله‌های فضایی وجود نداره.


audio: 0uuLL2cJJ4E_0034.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
حسابی کنترل می‌کنیم تا به صورت تصاعدی رشد نکنه، یا اینکه همینجوری حریصانه فضای اطراف زمین رو هم مثل خود زمین آلوده می‌کنیم تا اینکه در نهایت اثر کسلر باعث بشه داخل یه کره‌ای از زباله‌های فضایی زندانی بشیم. بعدشم مجبور بشیم چند دهه یا شایدم چند قرن صبر کنیم تا دوباره مدارهای پایین زمین خالی بشن و بتونیم ماهواره‌های جدید ارسال کنیم.


audio: 0uuLL2cJJ4E_0035.opus
source: youtube
source_id: 0uuLL2cJJ4E
invalidation: VALID
text:
یا بدتر از اون، محدودیت فضا مثل همیشه باعث ایجاد جنگ بین قدرت‌ها بشه. شما هم لطفا نظر خودتون رو درباره‌ی این مشکل زباله‌های فضایی بنویسید، تا ویدیو بعدی بدون هیچ ترسی سوال بپرس.


audio: ELpI6XLn4Fc_0001.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
از اون زمانی که کامپیوترای دیجیتال ساخته شدن یه چیزی حدود هفتاد هشتاد سال داره میگذره. پردازنده‌های کامپیوتری که مغز کامپیوترا هستن سال به سال قوی‌تر شدن. اما این پیشرفت قرار نبود تا ابد ادامه داشته باشه، چون مشکلاتی پیش اومد که ردپای یکی از عجیب‌ترین مباحث علمی یعنی فیزیک کوانتوم توش دیده میشد! توی این ویدیو میخوام در مورد کامپیوترهای کوانتومی صحبت کنم،


audio: ELpI6XLn4Fc_0002.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
اما قبلش واجبه که یه خلاصه‌ی کوچولو از روش کار کامپیوترای فعلی بدونیم. بعد درباره‌ی این صحبت می‌کنم که اصلا چی شد که به فکر ساختن کامپیوترای کوانتومی افتادیم؟ مگه اینایی که الان داریم چشونه؟ بعدشم در مورد این صحبت می‌کنم که کامپیوترای کوانتومی چطوری کار میکنن، و اینکه الان کجای کاریم، کامپیوترای کوانتومی که الان ساخته شدن تو چه مرحله‌ای‌ان. پس اگه به این موضوع علاقه داری ادامه‌ی ویدیو رو ببین.


audio: ELpI6XLn4Fc_0004.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
خب یه خلاصه‌ی خیلی خیلی کوچولو از کامپیوترهای فعلی یعنی کامپیوترای دیجیتال میگم ولی برای اینکه ویدیو خیلی طولانی نشه خیلی خیلی ساده‌ش میکنم. کامپیوترای رومیزی، لپتاپ‌ها، گوشی‌های هوشمند، تبلت‌ها اینا همه یه جور کامپیوترن. یعنی یه اطلاعاتی از ما دریافت می‌کنن، یه پردازشی روش انجام میدن، بعد نتیجه رو به ما برمیگردونن. عمل پردازشو پردازشگر یا سی‌پی‌یو انجام میده.


audio: ELpI6XLn4Fc_0005.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
سی‌پی‌یو مغز کامپیوتره.سی‌پی‌یو این کارو با استفاده از ترانزیستورها انجام میده. ترانزیستور مهم‌ترین قطعه‌ی الکترونیکیه و جزو بزرگترین اختراعات بشره. یه کاربرد ترانزیستور به صورت ساده اینه که مثل کلید قطع و وصل برق عمل میکنه.


audio: ELpI6XLn4Fc_0007.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
خاموشو معادل عدد 0 درنظر میگیریم روشنو معادل عدد 1. این صفرها و یک‌ها حروف الفبایی هستن که کامپیوترا باهاش کار میکنن و میفهمنش. به هرکدوم از این حروف، یه بیت گفته میشه.


audio: ELpI6XLn4Fc_0009.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
یعنی فقط دو حالت میتونه داشته باشه، دو مقدار فقط میتونه بگیره یا صفر یا یک. از کنار هم قرار دادن این صفر و یکها، حروف مختلف و اعداد و علامتای مختلف ساخته میشن.


audio: ELpI6XLn4Fc_0011.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
هر هشت تا بیت و بهش میگن یه بایت. یعنی مثلا 01000010 یه بایته چون از هشت تا بیت ساخته شده. حالا هر 1024 بایت و میگن یه کیلوبایت، هر 1024 کیلوبایت و میگن یه مگابایت، هر 1024 مگابایت و میگن یه گیگابایت، همینجور ادامه داره تا ترابایت و پتا بایت و چیزای دیگه. برای نشون دادن حجم اطلاعات از بایت استفاده می‌کنیم


audio: ELpI6XLn4Fc_0012.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
اما برای نشون دادن سرعت انتقال اطلاعات، از بیت استفاده می‌کنیم. بیت هم واسه خودش کیلوبیت و مگابیت و گیگابیت و اینا داره. داخل سی‌پی‌یو یه سری مدار وجود داره که از ترانزیستورا ساخته شدن. این مدارا اعمال مختلف منطقی و محاسباتی رو انجام میدن. هرچی زمان گذشت، تعداد ترانزیستورایی که روی یه سی‌پی‌یو بود بیشتر و بیشتر شد در نتیجه چاره‌ای نبود جز اینکه اندازه‌ی ترانزیستورا کوچیک و کوچیکتر بشه.


audio: ELpI6XLn4Fc_0013.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
این کوچیک شدن اندازه اینقدر ادامه پیدا کرد تا اینکه اندازه‌ی ترانزیستور‌ها به اندازه‌ی اتما نزدیک شد! همین قضیه باعث مشکلات بزرگی شد که انگار اون روند ساختن سی‌پی‌یوهای پیشرفته‌ترو به بن‌بست رسونده بود. توی سایزای بزرگتر، قوانین مکانیک کلاسیک حاکم بود، ولی وقتی به سایز اتما نزدیک‌تر شدیم قوانین کلاسیک جاشو داد به قوانین کوانتوم.


audio: ELpI6XLn4Fc_0015.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
توپی که یه تنیس باز به دیوار میزنه، هردفعه بدون استثنا برمیگرده. یعنی غیرممکنه توپ از دیواری که هیچ سوراخی نداره رد بشه. ولی وقتی وارد دنیای عجیب کوانتوم میشیم دیگه غیرممکن نیست. البته نه با توپ، با یه چیز خیلی خیلی کوچیکتر مثل الکترون. تو فیزیک کوانتوم یه پدیده‌ی عجیبی داریم به نام تونل‌زنی کوانتومی. ساده‌ش این میشه که الکترون وقتی به یه دیوار فرضی غیرقابل نفوذ


audio: ELpI6XLn4Fc_0016.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
برخورد میکنه، میتونه برگرده، میتونه ازش رد بشه، میتونه بین دیوار حتی گیر بیفته. وارد جزییاتش نمیشم چون اون خودش یه ویدیوی کامل میخواد که احتمالا در آینده بسازم ویدیوشو. این اتفاق توی اندازه‌های کوانتومی خیلی رایجه، دائما در حال انجام شدنه. برای ترانزیستورای نانومتری که نزدیک سایز اتم هستن هم میتونه اتفاق بیفته. مثلا یه الکترون از یه ترانزیستور تونل بزنه بره به یه ترانزیستور دیگه.


audio: ELpI6XLn4Fc_0017.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
این اصلا اتفاق خوبی نیست، چون میتونه باعث خطاهای بزرگ توی محاسبات بشه. ولی باز طبق معمول، دانشمندا این تهدید رو تبدیل کردن به یه فرصت. فیزیکدان بزرگ ریچارد فاینمن پیشنهاد کرد که محاسبات کامپیوتری از دنیای دیجیتال وارد دنیای کوانتوم بشه اینجوری غیر از حل اون مشکلات بزرگی که وجود داشت، توان پردازشی هم چند برابر میشد. کامپیوترهای کوانتومی، از قوانین فیزیک کوانتوم،


audio: ELpI6XLn4Fc_0018.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
مثل برهم‌نهی یا سوپرپوزیشن استفاده می‌کنن. در مورد سوپرپوزیشن و بقیه‌ی قوانین فیزیک کوانتوم توی این ویدیو به زبون ساده توضیح دادم پیشنهاد میکنم ببینیدش. ساختار کلی کامپیوترای کوانتومی مثل کامپیوترای معمولیه اما یه سری فرقای اساسی باهم دیگه دارن. توی کامپیوترای معمولی گفتم که واحد اطلاعات، بیته. اما توی کامپیوترای کوانتومی، واحد اطلاعات، کیوبیت یا بیت کوانتومی هست.


audio: ELpI6XLn4Fc_0019.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
توی کامپیوترای معمولی از ترانزیستور استفاده میشه اما توی کامپیوترای کوانتومی، از یه سیستم کوانتومی مثل الکترون یا فوتون یا حتی اتم‌ها و یون‌ها استفاده میشه. الکترون یه چرخش به دور خودش داره که بهش میگن اسپین. چرخش الکترون توی یه جهتو میگن اسپین بالا و توی جهت مخالف میگن اسپین پایین. از اون طرف، چون الکترون یه سیستم کوانتومیه، میتونه به طور همزمان هم اسپین بالا داشته باشه هم اسپین پایین.


audio: ELpI6XLn4Fc_0020.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
یعنی توی یه سوپرپوزیشن از این دو تا حالت باشه. بعد وقتی که ما اندازه‌گیری روش انجام میدیم روی یکی از این دو حالت قرار میگیره، ثابت میشه.در مورد فوتون هم مشابه همین حالتو داریم اما با یه کم تفاوت. پس برای کیوبیت می‌تونیم از الکترون یا فوتون یا سیستمای کوانتومی دیگه استفاده کنیم.


audio: ELpI6XLn4Fc_0022.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
یه کره در نظر بگیرید.بیت، میتونه فقط روی یکی از دو قطب کره قرار بگیره یعنی یا قطب بالاش یا پایینش. اما کیوبیت، میتونه روی هر نقطه‌ای از کره باشه روی هر نقطه‌ای از سطح کره، اونم به صورت همزمان. به این کره اصطلاحا میگن کره‌ی بلوخ. پس میتونیم بگیم کیوبیت، میتونه به طور همزمان هم صفر باشه، هم یک باشه،


audio: ELpI6XLn4Fc_0023.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
هم هر مقدار دیگه‌ای بین صفر و یک.این قدرت اصلی و مزیت بزرگ کیوبیته. همین باعث میشه که پردازش اطلاعات توی کامپیوترای کوانتومی، به صورت موازی انجام بشه یعنی دیگه نیازی نیست مث کامپیوترای معمولی، اول این کار انجام بشه، بعد اون یکی، بعد این یکی. همه‌ی اینا باهم به صورت موازی انجام میشن در نتیجه میتونه میلیون‌ها بار سریع‌تر از کامپیوترای فعلی باشه.


audio: ELpI6XLn4Fc_0024.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
خب تا اینجا با اصول کار کامپیوترای فعلی و کوانتومی آشنا شدیم. حالا بریم سراغ کامپیوترای کوانتومی که تا الان تونستیم درست کنیم. سال 1998 اولین کامپیوتر کوانتومی با ظرفیت 2 کیوبیت ساخته شد. دو سال بعد، کامپیوترای 5 کیوبیتی و 7 کیوبیتی ساخته شدن. پیشرفتا همینجور ادامه داشت تا اینکه سال 2011 شرکت کانادایی


audio: ELpI6XLn4Fc_0026.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
البته بحثای زیادی درباره‌ش هست که این کامپیوتر واقعا کوانتومی حساب میشه یا نه. در کل الان اینجوریه که شرکتای مختلف مثل گوگل و مایکروسافت و آی‌بی‌ام و شرکتای دیگه هرکدومشون یه روش خاصی برای پیاده کردن کامپیوترای کوانتومی استفاده میکنن. هنوز به اونجا نرسیدیم که یه روال خیلی دقیقی براش پیدا کرده باشیم. یه دلیلشم اینه که پیاده کردن این کامپیوترا اصلا کار راحتی نیست،


audio: ELpI6XLn4Fc_0027.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
هنوز مشکلات خیلی زیادی توش هست که حل نشده. سال 2019 گوگل اعلام کرد که یه کامپیوتر کوانتومی ساخته که عملیاتی که قویترین ابرکامپیوتر دنیا، یعنی سامیت، ده‌هزار سال زمان نیاز داشته برای انجامش، این میتونه توی یه دقیقه انجام بده. اما آی‌بی‌ام این ادعای گوگل رو زیر سوال برد. در کل همونطور که گفتم هنوز نتونستیم به یه روال کلی در مورد


audio: ELpI6XLn4Fc_0028.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
ساخت کامپیوترای کوانتومی برسیم، هر شرکتی تقریبا داره کار خودشو میکنه. خب طبیعی هم هست بهرحال اول راهیم.


audio: ELpI6XLn4Fc_0029.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
حالا بریم ببینیم این کامپیوترای کوانتومی چه خوبیایی دارن چه بدیایی دارن. اولین و مهمترین مزیتشون سرعت خیلی خیلی بالاشونه. پردازشایی که توی کامپیوترای معمولی 1000 سال زمان میبره توی کامپیوترای کوانتومی فقط چند ثانیه طول میکشه. یعنی اون مسایل مهمی که نمی‌تونیم چندصد سال صبر کنیم تا یه کامپیوتر معمولی یا ابرکامپیوتر جوابشو بهمون بده، خیلی راحت توی چند ثانیه با استفاده از یه کامپیوتر کوانتومی جوابشو میگیریم.


audio: ELpI6XLn4Fc_0030.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
یه مزیت دیگه‌شون اینه که خیلی برای شبیه‌سازی مناسبن. شبیه‌سازیای خیلی سنگین که از کامپیوترای معمولی برنمیادو خیلی راحت انجام میدن. مثل پیش‌بینی‌های پیچیده‌ی آب و هوا، شبیه‌سازیای شیمیایی برای کشف داروهای جدید یا کارای دیگه. غیر از اینا، کامپیوترای کوانتومی می‌تونن برای کارای امنیتی خیلی قوی استفاده بشن. رمزگذاریایی که این کامپیوترا انجام میدن غیرقابل شکستنه.


audio: ELpI6XLn4Fc_0031.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
کاربرد جالب دیگه‌شون توی هوش مصنوعی و یادگیری ماشینه. یعنی به خاطر سرعت بالا و ویژگیای دیگه‌شون، باعث میشن که هوش مصنوعی خیلی سریع‌تر و دقیق‌تر کار کنه. اما کنار این همه مزیت، یه سری معایبی هم دارن. بزرگترین ایراد کامپیوترای کوانتومی اینه که به خاطر اون ساختار خاصی که دارن باید توی دمای خیلی خیلی پایین نزدیک به صفر مطلق یا توی خلا خیلی زیاد ازشون استفاده بشه.


audio: ELpI6XLn4Fc_0033.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
پایین‌تر از این دما نمیشه رفت یعنی پایین‌ترین دمای ممکن توی جهانه. حفظ کردن این دما برای یه کامپیوتر کوانتومی کار خیلی سخت و پرهزینه‌ایه. برای همین فعلا نمیتونیم انتظار داشته باشیم کامپیوترای کوانتومی وارد خونه‌هامون بشن یا مثلا توی گوشی‌هامون از پردازنده‌های کوانتومی استفاده بشه. مگه اینکه این مشکل بزرگ قبلش حل بشه. مشکل دیگه‌ای که دارن درصد خطای بالا هست.


audio: ELpI6XLn4Fc_0034.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
هرچی تعداد کیوبیتا بیشتر میشه مقدار این خطا هم بیشتر میشه. البته خب هنوز توی مرحله‌ی توسعه هستن، این مشکلاتم به مرور زمان حتما حل میشن. اما غیر از همه‌ی اینا یه مساله‌ی بزرگم این وسط وجود داره. طبق چیزی که کارشناسا الان دارن میگن، اگه کامپیوترای کوانتومی بتونن به یه روش خیلی خوبی پیاده‌سازی بشن، یه بحران امنیتی بزرگ تو کل جهان بوجود میاد. همه‌ی پسوردایی که توی اینترنت هست ممکنه هک بشن.


audio: ELpI6XLn4Fc_0035.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
دلیلش قدرت پردازش خیلی بالای این کامپیوتراس که میتونن تمام اون سیستمای رمزگذاری که الان داره تو اینترنت استفاده میشه رو بشکنن. برای همین این اعتقاد وجود داره که باید اول اون کشورایی که رفتار دوستانه دارن به این فناوری دست پیدا کنن تا اینکه ازش سواستفاده نشه. وقتی همه مجهز به کامپیوترای کوانتومی بشن و بتونن از رمزگذاری قوی کوانتومی استفاده کنن، امنیتم دوباره برقرار میشه.


audio: ELpI6XLn4Fc_0036.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
یه تصور اشتباهی که هست اینه که خب الان کامپیوترای کوانتومی دارن میان، دیگه کم‌کم نسل کامپیوترای فعلی منقرض میشه و کامپیوتر‌های کوانتومی میان جاشونو میگیرن، سرعت همه‌ی کارا بیشتر میشه و این حرفا. اما واقعیت اینه که اینطوری نیست. کامپیوترای کوانتومی برای یه سری کارای خاص خوبن، اکثرا کارای بزرگ. اما برای کاربردای عادی، فعلا همین کامپیوترای معمولی عملکرد بهتری دارن.


audio: ELpI6XLn4Fc_0037.opus
source: youtube
source_id: ELpI6XLn4Fc
invalidation: VALID
text:
شاید در آینده همه چیز عوض بشه اما فعلا که اینطوریه. پس حتی بعد از تکامل کامپیوترای کوانتومی هم نمیتونیم انتظار داشته باشیم که جای کامپیوترای فعلی رو بگیرن، بلکه کنار این کامپیوترا، یه سری کارای خاصی که الان به عهده‌ی سوپر کامپیوتراست رو اینا انجام میدن. اگه این ویدیو رو دوس داشتی لایک فراموش نشه، منتظر نظراتتونم هستم، مثل همیشه بدون ترس، سوال بپرس و دنبال جواب باش.


audio: I6KInTy7ZFA_0012.opus
source: youtube
source_id: I6KInTy7ZFA
invalidation: VALID
text:
توی مرحله ی بعدی میریم سراغ متن و اولین متن‌مون رو به طرح اضافه می‌کنیم متن‌مون رو توی این قسمت وارد می‌کنیم


audio: I6KInTy7ZFA_0016.opus
source: youtube
source_id: I6KInTy7ZFA
invalidation: VALID
text:
برای داشتن فونت‌های بیشتر از قسمت افزودن المان بخش فونت میتونید فونت‌های فارسی و انگلیسی زیادی رو پیدا و نصب کنید


audio: I6KInTy7ZFA_0029.opus
source: youtube
source_id: I6KInTy7ZFA
invalidation: VALID
text:
خب تو مرحله‌ی بعدی میریم سراغ استیکرهای اختصاصی و بسته استیکر شبکه های اجتماعی ساده رو انتخاب می‌کنیم


audio: I6KInTy7ZFA_0030.opus
source: youtube
source_id: I6KInTy7ZFA
invalidation: VALID
text:
این بسته بصورت پیش فرض برای شما فعال نیست و باید از قسمت افزودن المان اونو جستجو و نصب کنید ایکن اینستا رو کوچیکش می‌کنیم و در یه جای مناسب قرارش میدیم


audio: I6KInTy7ZFA_0035.opus
source: youtube
source_id: I6KInTy7ZFA
invalidation: VALID
text:
دوباره استیکرهای اختصاصی رو باز می‌کنیم و میریم سراغ بسته کادر ساده یکی از این کادرها رو به دلخواه انتخاب می‌کنیم تا وارد طرح بشه


audio: VN2CQJBW_18_0002.opus
source: youtube
source_id: VN2CQJBW_18
invalidation: VALID
text:
ابتدا وارد اپلیکیشن حارک میشیم از بخش ادیت عکس روی طراحی پروفایل ضربه میزنیم از گالری گوشی عکس مورد نظرمون رو انتخاب می‌کنیم


audio: VN2CQJBW_18_0004.opus
source: youtube
source_id: VN2CQJBW_18
invalidation: VALID
text:
توی بخش طراحی ابتدا میریم سراغ افکت نوری آماده و بسته افکت سایه سیاه رو انتخاب می‌کنیم افکت، قاب و استیکرهایی که توی این آموزش استفاده می‌کنیم بصورت پیش فرض برای شما نصب نیست شما باید اونها رو از بخش افزودن المان جستحو، دانلود و نصب کنید


audio: VN2CQJBW_18_0006.opus
source: youtube
source_id: VN2CQJBW_18
invalidation: VALID
text:
یکی از این سایه ها رو به طرح اضافه می‌کنیم درصدشو میزاریم روی 100 و از این قسمت مدشو به مولتی پلای تغییر میدیم


audio: urRDfQ8oI9M_0001.opus
source: youtube
source_id: urRDfQ8oI9M
invalidation: VALID
text:
اگه دوس دارید منوی رستورانی رو برای پیج خودتون طراحی کنید اپلیکیشن حارک میتونه این کار رو توی چند دقیقه براتون انجام بده


audio: urRDfQ8oI9M_0005.opus
source: youtube
source_id: urRDfQ8oI9M
invalidation: VALID
text:
این عکس میتونه عکس غذای خودتون باشه عکس رستوران‌تون باشه یا عکس دانلودی باشه که از اینترنت پیدا کردید


audio: urRDfQ8oI9M_0028.opus
source: youtube
source_id: urRDfQ8oI9M
invalidation: VALID
text:
اگر توی تنظیمات این قسمت رو باز کنید و روی این آیکن کلیک کنید متن‌تون دقیقا وسط در وسط طرح قرار میگیره یعنی متن‌تون از طرف راست و چپ دقیقا یک اندازه فاصله داره حالا دقیقا به همین ترتیب بقیه لیست‌مون رو هم وارد طرح می‌کنیم


audio: urRDfQ8oI9M_0032.opus
source: youtube
source_id: urRDfQ8oI9M
invalidation: VALID
text:
شما در انتها این طرح میتونید یه لیست از منوتون قرار بدید یا اطلاعات خودتون مثل اسم شماره تماس یا ادرس اینستاتون رو قرار بدید این دیگه بسته به سلیقه خود شما داره


audio: urRDfQ8oI9M_0033.opus
source: youtube
source_id: urRDfQ8oI9M
invalidation: VALID
text:
در نهایت وقتی طرح‌تون تموم شد از بالا روی این گزینه ضربه بزنید شما از این قسمت می‌تونید طرح‌تون رو توی گالری گوشی‌تون ذخیره کنید


audio: r26zy5dZYCQ_0014.opus
source: youtube
source_id: r26zy5dZYCQ
invalidation: VALID
text:
من اینجا فونت تیترپلاس رو انتخاب می‌کنم اندازه ام بیست و رنگ مشکی رو برای اولین متن‌مون انتخاب می‌کنم


audio: hFujY6_LwqE_0001.opus
source: youtube
source_id: hFujY6_LwqE
invalidation: VALID
text:
امروز میخوام 5تا از فونت‌های رایگانی که در طراحی پست و استوری مناسب عنوان‌نویسی هستند و طراحی شما رو جذاب میکنن، بشما معرفی کنم


audio: hFujY6_LwqE_0014.opus
source: youtube
source_id: hFujY6_LwqE
invalidation: VALID
text:
فونت ساحل چند وزن داره که وزن بولد اون می‌تونه یه فونت مناسب برای عنوان های شما باشه فونت ساحل بصورت رایگان توسط صابر راستی کردار منتشر شده


audio: df1S75DkS-8_0033.opus
source: youtube
source_id: df1S75DkS-8
invalidation: VALID
text:
از این قسمت گزینه پس زمینه رو انتخاب می‌کنیم و با انگشت روی پس زمینه ضربه می‌زنیم تا رنگ همون قسمت برامون انتخاب بشه


audio: df1S75DkS-8_0035.opus
source: youtube
source_id: df1S75DkS-8
invalidation: VALID
text:
توی مرحله بعدی از قسمت استیکرهای اختصاصی بسته افکت نوری رو انتخاب می‌کنیم و 2تا افکت به دلخواه به طرح اضافه می‌کنیم


audio: df1S75DkS-8_0036.opus
source: youtube
source_id: df1S75DkS-8
invalidation: VALID
text:
این بسته هم بصورت پیش فرض برای شما نصب نیست و شما باید اونهارو از بخش افزودن المان جستجو، دانلود و نصب کنید


audio: fyOSdbr9s9g_0006.opus
source: youtube
source_id: fyOSdbr9s9g
invalidation: VALID
text:
تمامی این بسته هایی که توی طراحی استفاده می‌کنیم بصورت پیش فرض برای شما نصب نیست شما باید اونها رو از بخش افزودن المان جستجو و نصب کنید


audio: fyOSdbr9s9g_0007.opus
source: youtube
source_id: fyOSdbr9s9g
invalidation: VALID
text:
توی این بسته رنگ‌های مختلفی وجود داره که یکی‌شو به دلخواه به طرح‌مون اضافه می‌کنیم من اینجا از رنگ زرد استفاده می‌کنم


audio: z9rr2cGB_lc_0035.opus
source: youtube
source_id: z9rr2cGB_lc
invalidation: VALID
text:
وقتی ادیت عکس تموم شد می‌تونید از بالا روی این گزینه ضربه بزنید تا صفحه ذخیره سازی براتون باز بشه اگر ذخیره سازی در گالری رو بزنید این طرح توی گوشی‌تون ذخیره میشه


audio: FzDCJXKWiYg_0001.opus
source: youtube
source_id: FzDCJXKWiYg
invalidation: VALID
text:
اگر دوس دارید عکس نوشته طراحی کنید باید بگم برای ساخت همچین عکس نوشته هایی فقط چند دقیقه زمان نیازه در ادامه با من همراه باشید


audio: FzDCJXKWiYg_0010.opus
source: youtube
source_id: FzDCJXKWiYg
invalidation: VALID
text:
توی بخش فونت‌های فارسی، فونت‌های رایگان زیادی وجود داره که بسته به سلیقه‌تون می‌تونید یکی از اونها رو انتخاب کنید


audio: FzDCJXKWiYg_0016.opus
source: youtube
source_id: FzDCJXKWiYg
invalidation: VALID
text:
از این قسمت می‌تونیم اندازه عکس رو به دلخواه تنظیم کنیم بعد از تنظیم از بالا روی این گزینه ضربه بزنید


audio: FzDCJXKWiYg_0036.opus
source: youtube
source_id: FzDCJXKWiYg
invalidation: VALID
text:
در نهایت وقتی طراحی‌تون تموم شد از بالا روی این گزینه ضربه بزنید در این بخش می‌تونید طرح‌تون رو در سایز های مختلفی خروجی بگیرید


audio: AJfeo-EkGvA_0003.opus
source: youtube
source_id: AJfeo-EkGvA
invalidation: VALID
text:
از گالری گوشی عکس مورد نظر خودمون رو انتخاب می‌کنیم و وارد بخش ادیت عکس میشیم اندازه عکس رو به دلخواه تنظیم می‌کنیم و از بالا روی این گزینه ضربه می‌زنیم در بخش طراحی ابتدا سراغ قاب‌های گرافیکی میریم قاب ریگا رو انتخاب می‌کنیم


audio: AJfeo-EkGvA_0004.opus
source: youtube
source_id: AJfeo-EkGvA
invalidation: VALID
text:
این قاب بصورت پیش فرض برای شما فعال نیست از قسمت افزودن المان می‌تونید این قالب رو جستجو و نصبش کنید.


audio: AJfeo-EkGvA_0007.opus
source: youtube
source_id: AJfeo-EkGvA
invalidation: VALID
text:
این بسته افکت سایه‌های رنگی هم برای شما بصورت پیش فرض نصب نیست و شما باید از همون قسمت افزودن المان این افکت رو جستجو کنید و اون رو نصب کنید


audio: AJfeo-EkGvA_0033.opus
source: youtube
source_id: AJfeo-EkGvA
invalidation: VALID
text:
حالا میرم به سراغ بخش لایه‌ها و لایه‌ی اتیکت تخفیف رو میگیرم و میام پایین‌تر از لایه‌ی قاب قرارش میدم


audio: AJfeo-EkGvA_0036.opus
source: youtube
source_id: AJfeo-EkGvA
invalidation: VALID
text:
انواع مختلفی از این برچسب‌ها توی آرشیو حارک قرار داره که شما می‌تونید اونا رو جستجو کنید و هرکدوم که به سلیقه شما نزدیک تر هست اونو انتخاب کنید و نصبش کنید


audio: UM9n4MslVtw_0007.opus
source: youtube
source_id: UM9n4MslVtw
invalidation: VALID
text:
اینم در نظر داشته باشید که این افکت و استیکرهایی که توی این طراحی استفاده می‌کنیم بصورت پیش فرض روی اپلیکیشن شما نصب نیست شما باید اونا رو از بخش افزودن المان جستجو، دانلود و نصب کنید


audio: UM9n4MslVtw_0008.opus
source: youtube
source_id: UM9n4MslVtw
invalidation: VALID
text:
یه افکت سایه رو به دلخواه به طرح اضافه می‌کنیم درصدشو روی 100 قرار میدیم و از این قسمت مدش رو میزاریم روی مولتی پلای


audio: UM9n4MslVtw_0028.opus
source: youtube
source_id: UM9n4MslVtw
invalidation: VALID
text:
حالا دوباره از بخش استیکرهای اختصاصی بسته لایه افکت نوری رو انتخاب می‌کنیم و 2تا افکت به طرح اضافه می‌کنیم


audio: k-thUpKlcus_0001.opus
source: youtube
source_id: k-thUpKlcus
invalidation: VALID
text:
اگر دنبال طراحی همچین استوری هستید این ویدیو به شما کمک میکنه تا براحتی توی چند دقیقه یه استوری مثل اینو طراحی کنید


audio: k-thUpKlcus_0005.opus
source: youtube
source_id: k-thUpKlcus
invalidation: VALID
text:
این عکس می‌تونه عکسی باشه که از اینترنت دانلود کردید یا می‌تونید عکس مغازه یا فروشگاه خودتون رو توی پس زمینه استفاده کنید


audio: k-thUpKlcus_0007.opus
source: youtube
source_id: k-thUpKlcus
invalidation: VALID
text:
بعد از تنظیم اندازه از بالا روی این آیکن ضربه می‌زنیم تا وارد بخش طراحی بشیم برای باز کردن تنظیمات اینجا ضربه بزنید


audio: k-thUpKlcus_0011.opus
source: youtube
source_id: k-thUpKlcus
invalidation: VALID
text:
تو مرحله بعدی میریم سراغ قاب های گرافیکی و قاب ماهان رو انتخاب می‌کنیم این قاب بصورت پیش فرض برای شما نصب نیست شما باید اونو از قسمت افزودن المان جستجو و نصب کنید


audio: k-thUpKlcus_0013.opus
source: youtube
source_id: k-thUpKlcus
invalidation: VALID
text:
من اینجا قاب نارنجی رو انتخاب می‌کنم وقتی روی طرح ضربه بزنید تنظیمات پنهان میشه و می‌تونید نمای کلی طرح‌تون رو ببینید


audio: k-thUpKlcus_0018.opus
source: youtube
source_id: k-thUpKlcus
invalidation: VALID
text:
شما از این قسمت می‌تونید عکس و المان های خودتون رو توی طرح جابجا کنید از این قسمت هم فقلش می‌کنیم تا توی طرح تکون نخوره


audio: AZ2N5Oph8O4_0004.opus
source: youtube
source_id: AZ2N5Oph8O4
invalidation: VALID
text:
توی این قسمت میام و انتخاب رنگ به عنوان پس زمینه رو کلیک می کنیم توی پالت رنگ سفید رو انتخاب می کنیم تا پس زمینه طرح‌مون سفید بشه


audio: AZ2N5Oph8O4_0016.opus
source: youtube
source_id: AZ2N5Oph8O4
invalidation: VALID
text:
شما هم می‌تونید از پالت رنگ استفاده کنید هم مثل من از کد رنگ اگر کد رنگ خاصی مد نظرتونه هست می‌تونید تواین قسمت وارد کنید


audio: AZ2N5Oph8O4_0027.opus
source: youtube
source_id: AZ2N5Oph8O4
invalidation: VALID
text:
برای اینکه لوگو پشت کفش قرار بگیره باید از قسمت لایه ها بیام و لایه لوگو رو زیر لایه ها کفش قرار بدیم


audio: AZ2N5Oph8O4_0028.opus
source: youtube
source_id: AZ2N5Oph8O4
invalidation: VALID
text:
در نهایت برای اینکه طرح‌مون یکم شیک تر بشه یه خط هم به طرح اضافه می‌کنیم و در بالای تصویر کفش قرارش میدیم


audio: BwruW_KKmIY_0001.opus
source: youtube
source_id: BwruW_KKmIY
invalidation: VALID
text:
اگر همچنین کاوری برای پیج‌تون نیاز دارید اپلیکیشن حارک می‌تونه این کار رو با قالب های آماده‌ی خودش انجام بده


audio: BwruW_KKmIY_0003.opus
source: youtube
source_id: BwruW_KKmIY
invalidation: VALID
text:
از بخش ادیت عکس طراحی پروفایل رو انتخاب می کنیم روی انتخاب عکس از گالری گوشی ضربه میزنیم تا بتونیم یه عکس از گالری گوشی‌مون انتخاب کنیم


audio: BwruW_KKmIY_0006.opus
source: youtube
source_id: BwruW_KKmIY
invalidation: VALID
text:
این قاب بصورت پیش فرض برای شما نصب نیست شما باید اونو از بخش افزودن المان جستجو و نصب کنید توی این بسته قاب با رنگبندی های مختلفی وجود داره که به دلخواه یکی‌شو انتخاب می‌کنیم


audio: BwruW_KKmIY_0018.opus
source: youtube
source_id: BwruW_KKmIY
invalidation: VALID
text:
حالا برای اینکه به عنوان کاور پست اسلایدی میخوایم ازش استفاده کنیم میریم به بخش استیکرهای اختصاصی و بسته ورق بزنید رو پیدا می‌کنیم


audio: 39qiGndS9rY_0001.opus
source: youtube
source_id: 39qiGndS9rY
invalidation: VALID
text:
اگر عکس نوشته دوس دارید و میخواید عکس نوشته طراحی کنید این آموزش بهتون یاد میده توی چند دقیقه یه عکس نوشته حرفه ای بسازید


audio: 39qiGndS9rY_0012.opus
source: youtube
source_id: 39qiGndS9rY
invalidation: VALID
text:
توی این آرشیو فونت‌های فارسی و انگلیسی زیادی وجود داره که به دلخواه می‌تونید از هر کدومش استفاده کنید


audio: 39qiGndS9rY_0017.opus
source: youtube
source_id: 39qiGndS9rY
invalidation: VALID
text:
از این قسمت می‌تونیم سایز عکس رو به دلخواه تنظیم کنیم من اینجا تغییری ایجاد نمیکنم بعد از تنظیم عکس از بالا روی این آیکن ضربه بزنید تا وارد بخش طراحی بشید


audio: 39qiGndS9rY_0028.opus
source: youtube
source_id: 39qiGndS9rY
invalidation: VALID
text:
متن می‌تونه بصورت کامل ویا بصورت تک جمله تک جمله وارد طرح بشه من اینجا بصورت کامل وارد می‌کنم از این قسمت فونتی رو که دانلود کرده بودیم انتخاب می‌کنیم یعنی فونت نفیس


audio: 39qiGndS9rY_0029.opus
source: youtube
source_id: 39qiGndS9rY
invalidation: VALID
text:
اندازه فونت رو روی 16 قرار میدم برای رنگ تب کد رنگ رو انتخاب می‌کنم و کد رنگ مورد نظرمو داخل این فیلد قرار میدم


audio: 39qiGndS9rY_0033.opus
source: youtube
source_id: 39qiGndS9rY
invalidation: VALID
text:
متن رو میاریم و یه جای مناسب از طرح قرارش میدیم حالا یه مقداری اوپسیتی یا شفافیت متن رو کم تر می‌کنیم تا بیشتر با طرح مون تلفیق بشه


audio: 39qiGndS9rY_0034.opus
source: youtube
source_id: 39qiGndS9rY
invalidation: VALID
text:
حالا بنظرم یه افکت اسکچ هم به طرح اضافه کنیم بد نمیشه دوباره از بخش افکت نوری آماده بسته اسکچ ذرات رو انتخاب می‌کنم


audio: 39qiGndS9rY_0036.opus
source: youtube
source_id: 39qiGndS9rY
invalidation: VALID
text:
دوباره از این قسمت مد رو میزاریم روی اسکرین تا بخش سیاه افکت از بین بره و یه پترنی سفیدی روی طرح نمایان بشه


audio: 2AEvNwBEyQo_0011.opus
source: youtube
source_id: 2AEvNwBEyQo
invalidation: VALID
text:
یکی از افکت ها رو انتخاب میکنیم تا روی عکس مون اعمال بشه درصدشو روی 100 تنظیم میکنیم و از این قسمت مد قرار میدیم


audio: 2AEvNwBEyQo_0015.opus
source: youtube
source_id: 2AEvNwBEyQo
invalidation: VALID
text:
در نهایت از بالا روی این گزینه کلیک میکنیم از این قسمت می تونیم عکس مون رو توی گالری گوشی ذخیره کنیم


audio: sTMDZ3YJ5zg_0001.opus
source: youtube
source_id: sTMDZ3YJ5zg
invalidation: VALID
text:
اگه دوس داری همچین منوی رستورانی طراحی کنی اپلیکیشن حارک می‌تونه توی چند دقیقه این کار رو براحتی برات


audio: sTMDZ3YJ5zg_0026.opus
source: youtube
source_id: sTMDZ3YJ5zg
invalidation: VALID
text:
توی این بسته منوهایی با استایل های مختلفی وجود داره که یکی از اونها رو انتخاب می‌کنیم که به طرح‌مون اضافه بشه


audio: sTMDZ3YJ5zg_0048.opus
source: youtube
source_id: sTMDZ3YJ5zg
invalidation: VALID
text:
حالا میریم سراغ بخش لایه ها و این 2تا متن رو قفل می‌کنیم با این کار اگه دستتون به اشتباه به متن ها خورد از جاشون تکون نخورن و جابجا نشن


audio: sTMDZ3YJ5zg_0050.opus
source: youtube
source_id: sTMDZ3YJ5zg
invalidation: VALID
text:
با این فرق که فیلدمون رنگش سفیده و باید از رنگ سفید برای عنوان غذا و از رنگ نارنجی برای قیمت استفاده کنیم


audio: 8HMzXmSYvBE_0001.opus
source: youtube
source_id: 8HMzXmSYvBE
invalidation: VALID
text:
ابتدا وارد اپلیکیشن می‌شویم برای طراحی این پست نیاز داریم از قسمت آرشیو المان های پروفایلی قاب مجمع را نصب کنیم


audio: 8HMzXmSYvBE_0020.opus
source: youtube
source_id: 8HMzXmSYvBE
invalidation: VALID
text:
توجه داشته باشید شما می توانید از آرشیو استیکرها آیکن های مربوط به اینستاگرام و دیگر شبکه های اجتماعی را دانلود کرده و در طرح خود از آن استفاده کنید


audio: yGLdk5lM0_I_0007.opus
source: youtube
source_id: yGLdk5lM0_I
invalidation: VALID
text:
برای شروع طراحی وارد قاب های گرافیکی میشیم و قاب همتا رو انتخاب می‌کنیم این قاب بصورت پیش فرض برای شما نصب نیست و شما باید اونو از بخش افزودن المان جستجو و نصب کنید


audio: yGLdk5lM0_I_0042.opus
source: youtube
source_id: yGLdk5lM0_I
invalidation: VALID
text:
کالکشن اشکال هندسی رو انتخاب می‌کنیم و یه المان به دلخواه به طرح اضافه می‌کنیم این بسته استیکر هم بصورت پیش فرض برای شمانصب نیست


audio: zYtjZgpBoUI_0005.opus
source: youtube
source_id: zYtjZgpBoUI
invalidation: VALID
text:
در نهایت از بالا روی این گزینه ضربه میزنیم برای اینکه تنظیمات برای شما باز بشه روی این گزینه کلیک کنید


audio: zYtjZgpBoUI_0049.opus
source: youtube
source_id: zYtjZgpBoUI
invalidation: VALID
text:
و استیکر اتیکت تخفیف رو انتخاب می‌کنم استیکرهای تخفیف بصورت پیش فرض برای شما نصب نیست شما باید از قسمت افزودن المان این استیکرها رو جستجو و اونها نصب کنید


audio: 3KSw4EIMM5E_0003.opus
source: youtube
source_id: 3KSw4EIMM5E
invalidation: VALID
text:
از قسمت ادیت عکس روی طراحی پروفایل کلیک میکنیم انتخاب عکس از گالری رو میزنیم تا وارد گالری گوشی‌مون بشیم


audio: 3KSw4EIMM5E_0007.opus
source: youtube
source_id: 3KSw4EIMM5E
invalidation: VALID
text:
این بسته بصورت پیش فرض برای شما نصب نیست و شما باید اونو از بخش افزودن المان جستجو و نصب کنید رنگبندی مختلفی توی این بسته وجود داره که به دلخواه من رنگ قرمزشو انتخاب می‌کنم


audio: YCjJDYOi230_0001.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
سلام من سینا ولی الله هستم و با یکی دیگه از مجموعه برنامه های چندشنبه از ام بی سی پرشیا در خدمت شمام


audio: YCjJDYOi230_0002.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
این آخرین قسمت از برنامه ما در سال 1401 هست جلو جلو. سال نو و نوروز رو به همه هموطنان تبریک میگیم و. آرزوی ایرانی آزاد رو در سال جدید داریم


audio: YCjJDYOi230_0003.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
ما یه برنامه‌ی ویژه دیگه هم هفته‌ی اول نوروز داریم و قسمت جدید میره برای بعد از سیزده البته طی این مدتی هم که ما نیستیم شبکه با کلی برنامه شاد و مفرح و فیلم‌ها و سریال‌های روز دنیا در خدمت شماست تا شما رو از دیدن هرگونه برنامه صداوسیمایی بی نیاز کنه


audio: YCjJDYOi230_0005.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
خلاصه همه نوع محتوایی در عید براتون فراهم کردن کردن بجز محتوای جنسی و اروتیک و برنامه‌های مثبت هیجده مخصوص بزرگسالان که. اونا رو اگه خواستید ببینید مشکلی نیست می‌تونید بزنید شبکه سه! من می‌خوام یه جمله، یه بیت بگم به ایشون میخوره، گفت رخ زیبا چشم شهلا، قد رعنا داری


audio: YCjJDYOi230_0007.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
چشم شهلا و قد رعنا و هیکل زیبا و. لبخند سکسی و اخم جذاب و لابد پوست سفید و خلاصه بگو به جای مسابقه استعدادیابی، مراسم همسیریابی راه انداختید و ما خبر نداشتیم این آخوندزگات تلنته یا اخوندزگات‌مرید؟


audio: YCjJDYOi230_0008.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
پنجاه درصد از اسباب جذب. الحمدالله همین ظواهره که خدا به شما داده اون پنجاه درصد هم که آقا رضا گفت چاشنیش کنی صد درصدی پنجاه درصد اسباب جذب؟


audio: YCjJDYOi230_0011.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
اما بخواد جذب حوزه علمیه بشه پنجاه درصد که هیچی، گاهی تا صد در صد هم جواب میده! خدا رحمت کنه مرحوم آقای مجتهدی تهرانی رو من شنیدم از چند نفر هم شنیدم


audio: YCjJDYOi230_0012.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
ایشون وقتی می‌خواستن برای مدرسه‌شون طلبه به اصطلاح جذب کنن یه ویژگی‌هایی رو لحاظ می‌کردن حتی ویژگی زیبایی


audio: YCjJDYOi230_0014.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
من فکر کنم معیارهای زیبایی شناسی رو. با المان های ژانر وحشت اشتباه گرفته بوده بیچاره بزرگواری به من گفتن، گفت با پدرم و برادرم رفته بودیم اونجا که برادرم اونجا طلبه بشه گفت حاج آقا تا دید گفت نه اینکه خوشگل نیست ایشون خوشگله، ایشون بیاد گفت حاجی به زور منو گرفت و گفت نه ایشون بیاد و بابا هم راضی شد ومن طلبه شدم بله، والا با این توضیحات به نظر میرسه که اون بزرگوار. بیشتر واسه مصرف شخصی دنبال طلبه بوده نه ترویج دین


audio: YCjJDYOi230_0015.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
یادتون باشه، سال پنجاه و هفت طیاره طیاره از این مملکت سلبریتی‌هایی رفتن که موی یه دونه از اینا از اونا توی تن اینایی که رفتن نبود و به جاش از اون طرفم قطار قطار دستمال‌بدست بی هنر به این مملکت وارد شد اونقدر زیاد که واسه کشف استعدادشون مجبور شدین بینشون مسابقه بذارید مملکت نخبه پروره، سلبریتی پروره به قول امروزی‌ها


audio: YCjJDYOi230_0017.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
بله، تازه بجز سلبریتی پرور. این مملکت دزد پرور، قاتل پرور، مختلس پرور متجاوز پرور، مفت خور پرور، اسیدپاش پرور. و از همه مهمتر.


audio: YCjJDYOi230_0019.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
اینم یه نمونه اش یه دونه بانک رو بدین به حوزه علمیه قم بگید آقا اونی که تو می‌فهمی میگی اسلامیه این یه دونه بانک رو تو اسلامی اداره کن دستش هم زیر ساطور بانک مرکزی نذارید که بگن هنگام ورود به گاوصندوق اول پای چپ رو باید گذاشت داخل یا پای راست؟


audio: YCjJDYOi230_0020.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
البته بد فکری هم نیست، در کنار بانک ملی. یه بانک ملا هم داشته باشیم شعار تبلغاتیشم بذاریم. هرجا سخن از اختلاس است نام بانک ملای ایران می‌درخشد یک سال، نه ده سال، نه سی سال. یک سال یک دونه از این وزارتخونه‌های اقتصادی رو بدید به جریان. مخالف تکنوکرات‌ها در این کشور


audio: YCjJDYOi230_0021.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
یعنی شماها هنوز یه وزاتخونه دستتون نگرفتید؟ پس اینی که 44 ساله دستتون گرفتید دارید باش مملکت رو اداره می کنید چیه؟


audio: YCjJDYOi230_0022.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
مفهوم جمهوری اسلامی از دید شما چیست؟ بگم، نوبت قبل که ما در جلسه‌ی استادها شرکت کرده بودیم به همه صبحانه دادن به ما هم دادن، برای همه حلیم خریده بودن، جلوی ما هم گذاشتن


audio: YCjJDYOi230_0025.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
دستاویزی برای شبکه ایران اینترنشنال که. فلانی داره هلیم می‌خوره، انگار که ما یک کار قبیحی می‌کردیم هلیم خوری که چیز قبیحی نیست ولی کره خوری اونم وسط جلسه آسیب شناسی با اساتید دانشگاهی


audio: YCjJDYOi230_0028.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
والا این جا هم مسئله ریختن چایی از فلاسک به داخل لیوان نیست مسئله اون چیزیه که از داخل جیبت ریختی تو چاییت


audio: YCjJDYOi230_0029.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
جمهوری اسلامی، یه واحد حقیقیه مثل شیریه که شکر درش حل شده باشه درسته که حالا شیرینه به اعتبار شکر، شیره به اعتبار شیر ولی اینجوری نیست که شیرش رو بشه جدا کرد و شکرش رو بشه جدا گرد


audio: YCjJDYOi230_0035.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
د شعارهای انقلابی دیگه هم همینطور مثلا سبزی پلو با ماهی، توپ تانک فشفشه، نه اینوری نه اونوری اینام حرف دل و البته حرف زیر دل مردمن همگی!


audio: YCjJDYOi230_0036.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
این بساطی که برپا شد کاملا معلوم بود که یه بهانه است و الا مثلا همین شعار زن، زندگی، آزادی مگه زن‌ها زندگی نمی‌کنن؟ آزادی نداشتن؟


audio: YCjJDYOi230_0037.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
چرا خب در کشور ما زن‌ها کاملا آزادن آزادن توی خونه هر غذایی که شوهرشون دوست داره رو بپزن آزادن هر چقد که دلشون می‌خواد بچه به دنیا بیارن حتی بیرون از خونه کاملا آزادن که بین چادر و مقنعه و روسری یکی رو انتخاب کنن


audio: YCjJDYOi230_0039.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
اگه خوانندگی و نوازندگی و رقصندگی و ریاست جمهوری و قضاوت و ورزش و ورزشگاه رفتن و دوچرخه سواری و موتورسواری رو به عنوان فعالیت در نظر نگیریم تقریبا میشه گفت هیچ جا جلوی فعالیت خانوم‌ها گرفته نشده


audio: YCjJDYOi230_0040.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
جمهوری اسلامی. فرقی از نظر انسانیت و از نظر علم و مدیریت و این‌ها. بین خانوم‌ها و آقایون قائل نیست مردم هم از نظر وقاحت و پررویی فرقی بین شما و سنگ پا قائل نیستن یه جاهایی حتی. حقوق زن‌ها بیشتر از حقوق مردهاست مثلا ممکنه جهاد بر زن‌ها واجب نباشه


audio: YCjJDYOi230_0041.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
یه سربازی اجباریه که مردها میرن و خانوم‌ها نه که اونم با حجاب اجباری و ازدواج اجباری و زایمان اجباری و.


audio: YCjJDYOi230_0044.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
که. کشورهای دنیا باید نوکر آمریکا باشن مردم ایران نمی‌خواستن نوکر آمریکا باشن نوکری آمریکا رو نکردید چون همه وقتتون رو خوب گذاشتید. واسه کلفتی چین و کنیزی روسیه و غلامی لبنان و بردگی سوریه


audio: YCjJDYOi230_0045.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
یه کسی میگه گاو شیرده کجا روسیه به ما گفته گاو شیرده باشیم؟ کجا چین به ما گفته گاو شیرده باشیم؟ با کدوم کشور دنیا چینی‌ها رفتار گاو شیرده رو کردن؟ چینی‌ها توی کدوم کشور دنیا کودتا کردن؟


audio: YCjJDYOi230_0047.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
یعنی تو تا حالا فکر می‌کردی هر کی از پستون گاو شیر می‌دوشه داره کودتا می‌کنه؟ خب با این حساب معلومه که روسیه گاو شیرده نمی‌خواد اون یه الاغ پهپاد ده می‌خواست که یه خوبش رو هم پیدا کرده استقلال آزادی ملته الان از آزادی چقدر محقق شده توی چهل و چهار سال جمهوری اسلامی یعنی جزو شعارهای ما بوده و این. شما بگو کجا ما آزادی نداریم؟ همه جا هست خدایی


audio: YCjJDYOi230_0051.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
چکار می‌کنن وقتی یه کسی. یک. شعار غیر قانونی میده به مقدسات توهین می‌کنه راست میگه، نمونه اش مثلا هند شما همونجوری که تو ایران حق ندارید به مسئولا توهین بکنین توی هند هم حق ندارید به گاوها کمتر از گل بگی


audio: YCjJDYOi230_0052.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
شما یک تصویری از جمهوری اسلامی ترسیم می‌کنید که انگار هیچ آزادی نیست هر کی یه کلامی انتقاد بکنه اعتراض بکنه، این رو می‌گیرن، می‌زنن، می‌کشن ممنوع می‌کنن، محروم می‌کنن نه خب این که تصویری خیلی غلطه خیلی کی گفته هرکس یه کلمه اعتراض کنه رو می‌گیرن


audio: YCjJDYOi230_0053.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
لازم نیست اصلا حرفی بزنی تا بگیرنت، همین. که توی محله‌تون کمرت رو خلاف عقربه‌های ساعت بچرخونی هم جرمه


audio: YCjJDYOi230_0054.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
سلام حتما ویدئوی اجرای ما رو دیده بودین، ما وقتی بهش فکر کردیم دیدیم که اصلا کارمون درست نبوده و از اینکه این پست بدون اجازه ما توی شبکه‌های مجازی پخش شده خیلی ناراحت هستیم به قول قهرمان کشورمون ما دخترای شماییم ما هم گاهی خطا می‌کنیم دختر هرکی می‌خوای باشی باش


audio: YCjJDYOi230_0055.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
پسر میرسلیم که نیستی هر غلطی خواستی بکنی کسی هم کاریت نداشته باشه قاطعیتی که آقای میرسلیم راجع به دیگران به خرج میدن خب چرا با وجود اینکه مثلا فرزندشون به خاظر همکاری با منافقین الان توی بازداشته یعنی مشخص بود که نگاه‌ها به سمت شما میاد مثلا یه جا فرموده بودین بیچاره فرزند من در دام منافقین افتاد آخی! افتاده تو دام منافقین، نفهمیده نفهمیده


audio: YCjJDYOi230_0056.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
جاسوس بهش نگید، بگین نفهمیده نفهمیده مثل باباش نفهمه و نفهمیده نفهمیده چون آی کیوش هستش پایین، نفهمیده نفهمیده


audio: YCjJDYOi230_0057.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
بچه‌ات از زیر گوشت رفته با قدیمی‌ترین دشمن حکومت ریخته رو هم همکاری کرده باهاشون هر جای دیگه دنیا بود اون رو به جرم جاسوسی و خیانت اعدام می‌کردن تو رو هم به جرم گاگولی و حماقت مثلا میگن آقای میرسلیم، فرزندشون در زندان شرایط خوبی نداشتن نامه‌ای می‌زنید به رئیس قوه قضائیه و می‌گین. این زندان همراه با تحقیر و بیگاری و اینا حتی یه جا هم فرمودین که پسر من اصلا شرایط زندان ندارن


audio: YCjJDYOi230_0059.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
یه هفته می‌بستنش به چایی نبات بعد یهو هفته بعد بهش چای ترش می‌دادن؟ یه صحبت خیلی جنجالی داشتین دیگه پنج تا ده روزه اینا رو اعدام بکنن خیلی حاشیه داشت چیزی که از من سوال شد این بود که شما آیا تایید می‌کنید قوه قضائیه رو گفتم بله یعنی از یه کیسه زباله بپرسن به نظرت با کسانی که سطل آشغال آتیش می‌زنن باید چیکار کرد؟ میگه ولشون کنین به هرحال مردم حق اعتراض دارن ولی اینا معتقدن باید پنج روزه اعدام بشن!


audio: YCjJDYOi230_0063.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
حق دارن، برن توی خونه خودشون هر کثافت کاری میخوان بکنن بکنن بله البته متاسفانه بعضی‌هام خونه ندارن مجبورن برن تو دفتر خبرگزاری‌شون کثافت کاری کنن که یهو فیلمش در میاد و هم خودشون جانباز رسانه‌ای می‌شین هم یه کاری می‌کنن ما تا آخر عمر از هر چی چیپس و پفکه حالمون بهم بخوره دیگه! شما فیلتر اینستاگرام رو تایید می‌کنین؟ صد در صد من تایید می‌کنم اصلا باید قطع بشه اینستاگرام فاجعه است بدترین شبکه‌ای است که توی دنیا داره کار می‌کنه و مضمحله


audio: YCjJDYOi230_0065.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
اصن تو توی اینستا کی رو دنبال می‌کردی که اینقدر فاجعه و مضمحله به نظرتون نظر مردم هم همینه؟ اکثریت مردم؟ من کاری با نظر مردم ندارم


audio: YCjJDYOi230_0067.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
ولی اخه سایت‌ها که بسته، واتساپ که فیلتر، ماهواره که پارازیت، اینستا که قطع ایمیل‌ها که مختل، موبایل‌ها که بی آنتن لامصب نظر مردم برات مهم نیست حداقل فکر پسرت باش خب اون بدبخت با کفترنامه رسون جاسوسی کنه واسه این و اون؟


audio: YCjJDYOi230_0069.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
گردشگرای خارجی باید حداقل خدمات و سرویس‌ها به اون‌ها داده بشه آقای وزیر خواستن که برای گردشگران خارجی امکانی فراهم کنه که اون‌ها بتونن با استفاده از سیمکارت‌های ویژه بتونن این نیازشون رو مرتفع کنن یعنی واقعا درسته که گردشگر خارجی بیاد ایران. نیازهای اینترنتیش رو با سیمکارت ویژه ارضا کنه بعد هموطن داخلی واسه رفع نیازش به صابون فیلترشکن رو بیاره؟!


audio: YCjJDYOi230_0070.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
نمیشه که گردشگر خارجی بیاد اینجا ارتباطش با دنیا قطع بشه نمی‌تونیم بهش بگیم بیا از بله و ایتا استفاده کن البته از بله و ایتا که استفاده کنن اگرچه ارتباطشون با دنیا قطع شده ولی به جاش با ارسال هر پیام، در یک لحظه همزمان با وزارت اطلاعات و اطلاعات سپاه. و حراست وزارت ارتباطات و پلیس امنیت و پلیس فتا ارتباط برقرار کردن! یه دفعه دو نفر از اینا رو می‌گیرن به عنوان جاسوس


audio: YCjJDYOi230_0071.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
نگران اینم هستن که دستگیر بشن و اینا نمی‌تونن به خانوادشون هم حتی خبر بدن خب با چه در واقع انگیزه‌ای باید بیان؟ یعنی الان گردشگرای خارجی تنها مشکلشون واسه ایران اومدن. اینه که اگه گرفتنشون بتونن به خانواده‌شون اطلاع بدن؟ با اصل دستگیر شدن به عنوان جاسوس مشکلی ندارن؟


audio: YCjJDYOi230_0072.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
همچین کسی اگه پا شد اومد ایران باید بگیرین بندازنش تیمارستان به جای زندان! ما روی گردشگری ارزان قیمت.


audio: YCjJDYOi230_0073.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
برنامه‌ریزی کردیم گردشگری ارزان چیه مرد حسابی؟ سال‌ها قبل از این که تو اصلا وزیر بشی توی تلویزیون. به مردم گردشگری بدون گردش هم یاد دادن! گردشگری نه به معنی اینه که ما بریم خارج از کشور و ارز برداریم، دلار برداریم خرج کنیم نه گردشگری از خونه ما شروع میشه از خودمون شروع میشه مثلا. توی خونمون همیشه یه جای خاصی غذا می‌خوردیم حالا.


audio: YCjJDYOi230_0075.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
یعنی فردا صبح اگه من برم روی توالت فرنگی بشینم صبحونه‌ام رو اونجا بخورم بعدش برم روی میز ناهار خوری بشاشم واسه خودم یه پا توریست محسوب میشم دیگه


audio: YCjJDYOi230_0079.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
پس یعنی منی که دارم رنگ تو و امثال تو رو وسط برنامه از سفید به قهوه ای تغییر میدم یه عمره دارم گردشگری می‌کنم و نمی‌دونستم؟ تا حالا از یه مسیری می‌رفتیم سر کارمون حالا از مسیرهای متعدد روزهای مختلف از مسیرهای متعدد بریم سر کارمون


audio: YCjJDYOi230_0081.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
البته این روش رو اگه توی ترافیک تهران خواستید امتحان کنید قبلش مطمئن بشید که رییستون هم حتما به گردشگری علاقه مند باشه چون ممکنه نرسید سر کار مثلا همیشه با دست راستم موهام رو شونه می‌کردم


audio: YCjJDYOi230_0084.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
یا اگه خواستید سفر جذابتری داشته باشید و آدرنالینتون بالاتر بره این سری که رفتید حموم به جای دست راست، با دست چپ لیف بزنید به پشتتون یا حالا هرکار غیر تحریک کننده‌ای که خودتون صلاح می‌دونید فلسفه حجاب این است که.


audio: YCjJDYOi230_0087.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
البته این تحریک شدن دائمی موجوداتی مثل شما ربطی به فلسفه ملسفه نداره ها این موضوع رو ما باید در چارچوب اورولوژی یا زیست شناسی جانوری بررسی کنیم شما حتی رفراندوم بکنید درباره حجاب باز حجاب رای میاره شما مطمئنین؟ مطمئن باشید حجاب رای میاره بله خب اگه رفراندوم برگزار کردنتونم مثل انتخابات برگزار کردنتون باشه که در نهایت 99 درصد به پوشیدن کارتن یخچال هم رای آری میدن!


audio: YCjJDYOi230_0090.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
آها این لوازم آزادی اینه؟ تازه اونا محیط های شهوت آلود بدتر از کاباره و دیسکو و نایت کلاب هم. برای ارضا خودشون دارن! سلف مختلط فرموده بودین سلف مختلط جنبه حیوانی آزادی است


audio: YCjJDYOi230_0091.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
والا حیوونا هم توی طویله موقع غذا خوردن. فقط به غذا خوردن فکر می‌کنن تحریک شدن حتی با شکم گشنه. در توان هیچ حیوانی جز خودت نیست


audio: YCjJDYOi230_0092.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
چرا باید مختلط باشه وقتی که. یه عده، مثلا هزارتا جوان دختر و پسر نامحرم، بگین همه با هم.همه با هم. همه با هم چی؟ همه با هم، همه با هم چی؟ خوبه خودتم داری میگی باهم نه روی هم، نه زیر هم، با هم. با هم غذا می‌خورن، غذا. چی؟ غذا، چیز دیگه‌ای هم نه رون و سینه‌ای هم در کار باشه مال مرغ و جوجه‌هاست نه آدمیزاد، خب؟


audio: YCjJDYOi230_0098.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
امسال سال خونه، سید. چیز، چی میگم قاطی کردم سال خرگوشه بابا هفت سین نمی‌ندازین؟ سیر، سرکه، سمنو نه مامان، این چیزا نماد شرک آمیز رسومات طاغوتیه حالا ناراحت نشو بابا برات هفت سین بومی می‌ندازیم این سین اول، سرکوبگر نماد امنیت و آسایش و آرامش


audio: YCjJDYOi230_0099.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
سیفون، نماد زحمت شبانه روزی مسئولین عزیز این سین جدایی ناپذیر زندگی ما، ساندیس نماد انرژی و همبستگی این سبزی پلو ولی بدون ماهی نماد تقدیر و تشکر از برادران نظامی به به سین بعدی سم گازی ایشالا که سال پر مسمومیتی باشه واسه همه دانش‌آموزای دخترمون ساچمه هم بذارم؟


audio: YCjJDYOi230_0100.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
آره بذار نشانه دموکراسی و آزادیه دیگه هنوز یه سین کمه اینم سزارین به عنوان نماد زایمان و فرزند آوری میشه من یه سین دیگه هم اضافه کنم؟ آخه نماد نون به نرخ روز خوری و پاچه‌خواری جاش خالیه خب چی بذاریم؟ سالار وطنم! ای شکوه پا برجا چیز میز، چیز میزا


audio: YCjJDYOi230_0108.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
من کی چشم چرونی کردم؟ داشتم نگاه می‌کردم همش داشتی چشم چرونی می‌کردی خب ما چشم چرونی می‌کردیم این از این چیزاییه که از دوران طاغوت مونده باهات دیگه البته تو که دوران طاغوت به دنیا نیومده بودی من که به دنیا نیومده بودم ولی خب یادمه آره خوب بود


audio: YCjJDYOi230_0109.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
خوب نگاه می‌کردیم، دید می‌زدیم شما که نه، دوران طاغوت البته. ببینید اینا همه مستنده این قضیه چشم چرونی که از دوران طاغوت بوده شما فکر می‌کنی مثلا چشم چرونی هم مثل مثلا گرسنگی و تشنگی و نفس کشیدن و ایناست


audio: YCjJDYOi230_0119.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
الواط بودن؟ اصلا نمی‌دونه الواط یعنی چی کلمه رو که نمی‌دونه هیچی و میگه همینجوری بعد میگه بودن، زمان طاغوت شما یادتون نمیاد زمان طاغوت بودن خودش بوده، خود دائم التحریکش بوده آره بابا چون این از در خونه که میرفته همینجوری دائم السیخ


audio: YCjJDYOi230_0121.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
جا افتاده، این ببین جوونیش چجوری ملت رو می‌ترسونده و. وحشتزده از اینور به اونور فرار می‌کردن اینا همه مشکلاتیه که از زمان طاغوت مونده و مسائلیه که توی وجود این.


audio: YCjJDYOi230_0123.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
همینجور ریشه دوونده و اینا رو خل و چل کرده کرده الان آخی، حیوونی اینا هم همش تقصیر رضا شاه بود رضا شاه کبیر که از اون سر فلکه سر شیر. جلوی این قضیه رو گرفت


audio: YCjJDYOi230_0124.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
که سه راهکاریه که اسلام قرار داده، شما هم مستحضرید که ازدواج موقت رو قرار داده این یه قبح اجتماعی داره که.


audio: YCjJDYOi230_0130.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
که بعد از پنجاه سال ملت توی کوچه و خیابان و نمی‌دونم. اینور و اونور، رضا شاه روحت شاد نمی‌دونم، شعار میدن و میگن


audio: YCjJDYOi230_0131.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
بعد شما که تنبون و عمامه‌تون روی هواست و ملت فحشه که بهتون میدن. نه اینوری و نه اونوری و نمی‌دونم توپ تانک فشفشه، رحمت الله علیه هستین؟ علیه سلامین؟


audio: YCjJDYOi230_0133.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
ولی خب، بخوایم ریشه‌ای به قضیه نگاه کنیم این جلوی چند همسری رو اونموقع رضا شاه گرفت ولی خب یه مشکل هست، الان که جلوش رو نگرفتن و همینجوری مثل شلنگ داره می‌پاشه به در و دیوار چیکار می‌خوان بکنن؟ با این قیمت ارز و دلار کسی اصلا می‌تونه این کار رو بکنه؟ صیغه کنه، نمی‌دونم چند همسری اختیار کنه، کی می‌خواد پولشو بده؟ می‌تونن یعنی واقعا؟ آخه شما زن‌ها انقدر حسودین


audio: YCjJDYOi230_0137.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
هیچ جای دیگه اصلا این خصیصه وجود نداره اینم علمی ثابت شده ها آره در ایران بس حسادت زیاده هیچ زنی حاضر نیست که رقیب بپذیره می‌بینی؟ آها ایشون گفتن علمی بود در صورتیکه مردها خیلی آدم‌های اوپنی هستن


audio: YCjJDYOi230_0139.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
منو با اینا مقایسه می‌کنی؟ ولی خب به هر حال اشکال نداره ماها اوپنیم، نه اینکه همسرمون یه دفعه بره چهارتا شوهر بیاره ها چون این چیزا از نظر اینا فقط واسه.


audio: YCjJDYOi230_0150.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
زن وظیفش چیه؟ که به عنوان ماشین لباسشویی و ماشین ظرفشویی و ماشین های دیگه. اگر اون یکی ماشین لباسشوییه خراب شد. ورداره ببره تعمیرگاه، به عنوان یک ماشین لباسشویی شریف هم ماشین لباسشویی پنداری کنن باهم


audio: YCjJDYOi230_0151.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
و برداره ببره، نذاره که خراب بشه خونه اینا اصلا به چشم میگم لوازم خانگی به زن نگاه می‌کنن برای همینم هست که میگم رضا شاه. اون موقع جلوی این قضیه رو گرفت. و اینا همینجوری این فشارها تا چهل پنجاه سال مونده بود دیگه بعد از انقلاب همینجوری بررر رگباری بچه ها داشتن.


audio: YCjJDYOi230_0154.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: INVALID_CHARS
text:
- که اعتراضی هم هست و خیلی وایرال شده - جدی؟ - از جاستینای عزیز - آها جاستینا قبلا مهمونمونم بوده - حالا قرار بود بیاد استودیو که هنوز.- امیدوارم بیاد به زودی - ولی ما دیگه، بیا پخش کنیم این موزیک رو - پخش کنیم حالا تا بیاد


audio: YCjJDYOi230_0155.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
برا توماج، برا یاسین، برا پویا، برا آبتین برا نیکا، برا مهسا، برا شادی بعد دردا برا زندگی نکرده برا موندن برا بعد ما زخم‌ها رو نپوشوندن برا قانون، ترازوی میزون برا زندگی نرمال بی زور به حکم دین شدیم، اعدام حبس قیام نکنیم می‌شیم اینبار حذف بوی خون مردم رو بیدار کرد سکوت ترکید تیتر وار هست ولی اینبار فرق داره سرودمون سلام به فرمانده پیر گروهتون وقتشه بندازیم همه‌تون رو توی گورتون شما می‌کشین ما جون می‌گیریم از خشم می‌خوام آرزوی مرگ بکنید از ترس


audio: YCjJDYOi230_0156.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
ما هم انقلاب رو می‌رسونیم تهش جشن توی آیینه دیدیم قهرمان برگشت برنده بودیم فقط وقتش نبود معتبریم شما جعل فیک زبون کردیم اعلان جنگ جسد تو لنج تهه سد سکوت می‌کنیم شما عر می‌زنید می‌کنی خفه از دم اینبار صدامون رسید به اوجش مظلوم مرد شده یه کینه عقده هرچی گلوله است شلیک کن من پشتم یه شهر که کشیده ظلمت گنده است ایندفعه جرات ملت از بسیجی تا خود معظم الله ته کشید تک تک با سرعت نور آزادی مثل چیه وقتی حرفت رو بزنی


audio: YCjJDYOi230_0157.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
شنیدن ضعیف‌ترین آه‌ها در تاریک‌ترین ساعت‌ها در عمیق‌ترین شب‌ها این زمانیه که لازمه همه ما متحد بشیم ما نشانه رو می‌بینیم و صداهامون رو جمع می‌کنیم


audio: YCjJDYOi230_0159.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
باید سیاره رو از فاشیست‌ها پاک کنیم تا محو بشن بیایید این تهدید رو تموم کنیم وحشتی که با هر حکم دادگاه ایجاد می‌کنن ما مقاومت می‌کنیم تا زمانی که همه آزاد بشن ما کنار توماج صالحی و سامان یاسین وایمیسم


audio: YCjJDYOi230_0160.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
دستت رو توی دستم بذار و بگو که متوقف نمیشی بهم قول بده به یاد کسانی که جونشون رو فدا کردن برای خاک خالص وطن زیبای تو به یاد ژینا، رمز انقلاب ما برای جوان‌های بی گناه در زندان بزن، بزن، بزن، بزن، بزن، بزن مشت‌هات رو گره کن و حقت رو پس بگیر بزن، بزن، بزن، بزن، بزن، بزن


audio: YCjJDYOi230_0163.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
خیلی ممنون جاستینای عزیز و شما هم اگر کلیپ، موسیقی، رقص یا هر هنر دیگه‌ای دارید بفرستید به سوژه یاب و ما هم بهترین‌هاش رو انتخاب می‌کنیم و توی برنامه پخش می‌کنیم


audio: YCjJDYOi230_0164.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
خب برای مهمون برنامه هم. امشب اتفاقا برنامه د وویس هم قسمت آخرش پخش میشه برنامه‌ای که البته برنده و تمام مراحل نهاییش. مشخص شده بود از قبل چون پارسال ضبط شده بود ولی خب به هر حال امشب قسمت آخر قراره پخش بشه و نتیجه مشخص بشه


audio: YCjJDYOi230_0166.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: INVALID_CHARS
text:
- بیژن عزیز هست، بیژن مرتضوی عزیز - به به - که.- بالاخره در اون زمان لطف کردن با همون شرایط کرونا و نگرانی‎هایی که وجود داشت.


audio: YCjJDYOi230_0167.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
اومدن و مصاحبه خیلی خوبی هم با هم داشتیم که قرار بود زمان پخش برنامه پخش بشه که خب به هر حال عقب افتاد اما امشب به نظر من بهترین زمان برای پخش این مصاحبه‌ی جذاب و شنیدنی و دیدنیه


audio: YCjJDYOi230_0175.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
خواهش می‌کنم، اجازه بدید من سلام بکنم خدمت شما، شما عزیز دلم و همینطور. بچه‌های هنرمند نازنین، دوستان خوبم و.


audio: YCjJDYOi230_0180.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
در ایام کرونای منحوس. که پارسال همین موقع‌ها بود که من خودم مبتلا شدم اگه یادتون باشه آره یادمه، سخت بود؟


audio: YCjJDYOi230_0184.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
خوشبختانه. اون سری که کرونا تازه به اصطلاح خودش رو نشون داده بود بسیار قوی بود آروم آروم میره ویروس همیشه همینجوره. طبیعتش همینجوره، آروم آروم وقتی هی انتقال پیدا بکنه از این بدن به اون بدن. آروم آروم ضعیف میشه


audio: YCjJDYOi230_0190.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
وای وای آره خیلی، به هر حال خیلی هم مراقب بودیم ولیکن. شد دیگه یه دختر کوچولویی، اومد توی خیابون منو دید با پدر و مادرش و بعد.


audio: YCjJDYOi230_0191.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
غریبه هم بودن من نمی‌شناختمشون، مثل تمام هم وطن‌های عزیز که محبت دارن به ما اومد و بغل کرد منو، من با پدر و مادرش دست ندادم به خاطر کرونا چون همه ماسک داشتیم فلان ولی این بچه رو بغل کردم


audio: YCjJDYOi230_0195.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
نوازنده چیره دست ویالون و صدای خاطره‌ها بیژن مرتضوی بیژن مرتضوی یکی از بهترین موزیسین‌های ویالون هستن آقای بیژن مرتضوی به نظرم بسیار آدم تحصیلکرده‌ای هستن و کارشون رو بسیار عالی بلدن یک آدم بسیار قدرتمند یکی از بزرگترین دستاوردهای من و خوشحالی‌های من اینه که. به خاطر وجود من در موسیقی


audio: YCjJDYOi230_0196.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
برای اینکه معروف شدم، هزارها بچه در ایران رفتن سراغ نواختن ویالون من اینو بسیار زیاد می‌شنوم درسته که.


audio: YCjJDYOi230_0197.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
ویالون توی دستش مثل موم می‌مونه ولی کلا هر چی بدی دستش فرقی نمی‌کنه همین اتفاق براش میوفته همه چی تبدیل به موم میشه چون زورش زیاده الان من این میکروفونم بدم خوردش می‌کنه واسم می‌ذارتش این کنار


audio: YCjJDYOi230_0202.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
راجب این استعدادها بگی که ما همیشه دنبال استعدادیم. شما اونجا کیا رو توی تور انداختین؟ و دنبال چه چیزایی می‌گردین؟


audio: YCjJDYOi230_0203.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
یه تجربه بسیار بسیار زیباییه من امیدوارم که به اندازه کافی شما وقت داشته باشین بتونیم راجع بهش صحبت بکنیم


audio: YCjJDYOi230_0205.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
خب توی این چندین سالی که من فعالیت هنری می‌کنم خیلی ساله دیگه، من از سه سالگی ساز می‌زنم و فلان و این داستان‌ها یعنی. یه چهارصد سالی هست دارم ساز می‌زنم


audio: YCjJDYOi230_0207.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
عین همین شرایط رو من داشتم که باید به هر حال. دانش‌آموزا میومدن، بیست تا، سی تا، صد تا باید از بینشون انتخاب می‌کردیم


audio: YCjJDYOi230_0208.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
بعد باهاشون کار کنیم برای جشن‌های مدرسه و ناحیه و این داستان‌ها توی اردوی رامسر همچنان بین دو هزار سه هزار نفر همین کار رو باید می‌کردیم خب اینجا برای من نا آشنا نبود به این محیط آشنایی داشتم ولی. ولی در این لول، در این سطح.


audio: YCjJDYOi230_0209.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
ندیده بودم آقا واقعا باورتون نمیشه چه استعدادهایی چقدر جوان‌های مستعدی، چقدر جالب مثلا یکی دو نفر هستن اتفاقا یکی دوتاشون توی تیم خودمم هستن برای بچه‌های دیگه هم توی تیم مربی‌های دیگه هم هستن بچه‌های خیلی خوب هستن همشون خوب‌هان که اومدن بالا دیگه بین، نمی‌دونم فکر می‌کنم هشتاد نفری. هشتاد، نود نفری که فیلتر شدن تا ما برسیم اینجا چهل و هشت نفرشون موندن یعنی ما چهارتا داور.


audio: YCjJDYOi230_0210.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
من یادمه چون این برنامه رو هم قرار بود قبل از ماجراها و اتفاقات کرونا تولید بکنن نزدیک به دو هزار نفر رو.


audio: YCjJDYOi230_0213.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
خلائی افتاد بینش و الان دوباره شروع کردن اینا در واقع میشه گفت از یک فیلتر خیلی عظیم‌تر و سخت‌تری گذشتن


audio: YCjJDYOi230_0216.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
تایید می‌کنم حرفت رو به خاطر اینکه من وقتی رسیدم اینا رو دیدم اینا عالی بودن نمیشه که همه هر چی عالیه بلند بشه بیاد از اینور و اونور دنیا، حتما اینا فیلتر شدن در حقیقت خیلی خیلی کارشون درست بود بعد که خب آروم آروم اومدن به سطوح بعدی. ارتقاء پیدا کردن


audio: YCjJDYOi230_0219.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
بچه‌ها. شما همه‌تون عزیزای دل منید خودتون خوب می‌دونید این رو می‌دونم امروز بهترین اجراتون رو خواهید کرد من کیف خواهم کرد سربلند خواهم شد اونجا و همونجور که همیشه میگم تیم چیش خوبه؟


audio: YCjJDYOi230_0221.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
حرف من استنباط بر این نشه که طرف مثلا صداش خیلی قویه یا آنچنان تحریرهایی.نه چون اینا رو میشه یاد داد


audio: YCjJDYOi230_0224.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
اون انرژی رو میشه یاد داد، تحریر رو میشه یاد داد، رنگ رو نمیشه یاد داد اینا چیزایی هستش که باید در ذات باشه این صدایی که من دارم راجع بهش صحبت می‌کنم حالا انشاالله می‌بینید این یکی دو نفر رو در ذاتشونه یعنی. مثلا شما می‌بینید که شبیه خدا بیامرز هایده سی تا خواننده اومد بیرون شاید هم قویتر می‌خوندن


audio: YCjJDYOi230_0226.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
از اون رنگه از اون تحریرها از اون شخصیت صداییش کپی می‌کردن یا خواننده‌های دیگه همینجور، خانوم حمیرا همینجور، خانوم مرضیه همینجور خانوم و و و آقای ایکس و ایگرگ، اینا همه. اصل‌ها به خاطر تفاوتشون بود وگرنه هیچوقت نمیشه گفت مثلا صدای ایرج قویتر از صدای عارف بود یا عارف قویتر از ایرج بود، مثال می‌زنم هرکدوم به خاطر نوع رنگشون بود که متفاوت بودن و مشخص شدن این بچه‌ها که دارم صحبت می‌کنم راجع بهشون اینا هم همینجورن


audio: YCjJDYOi230_0229.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
چه عالی، یه سر بریم به اتاق فرمان بعد دوباره برمی‌گردیم در ادامه این. ماجرا ببینیم چه خبره؟ چه کردن توی این د وویس؟


audio: YCjJDYOi230_0234.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: INVALID_CHARS
text:
- بگو صادقانه، بکو، راستش رو بگو - صد در صد صادق. - کامیار؟ کامیار بود - صادق خواهم بود - اولیش آقای کامیاره - اولیش آقای کامیاره


audio: YCjJDYOi230_0236.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
بین مربی‌ها. لیلا جان هستن، خانوم فروهر کامیار هستش و خانوم سوگند من سوگند رو اولین بار می‌دیدم آشنایی نداشتم، شوربختانه در سابق


audio: YCjJDYOi230_0238.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
اولا چه خانوم هنرمند، با شخصیت و داناییه سوگند با این سن کمی که داره واقعا خانوم داناییه خیلی، من خیلی خوشم اومد از شخصیتش هم شخصیت هنریش، هم شخصیت خودش، ذاتیش


audio: YCjJDYOi230_0246.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
یعنی من شوکه شده بودم این چه کاریه پسر تو می‌کنی؟ منم ساز رو ول کردم همونجوری بلند وایسادم شروع کردم رفتم اون ته انداختمش پایین از روی شونه انداختیش پایین؟


audio: YCjJDYOi230_0247.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
پس واقعا قوی‌ان ها نکن این کار رو، خیلی شیطونه ماشالله ولی شیرینه ماریا جان لطفا بگو وگرنه این از اونور


audio: YCjJDYOi230_0255.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
خب ترسناکم هستم آخه نه الان دیگه اطمینان ندارم، طرف نگاه می‌کنه منو بعد یهو مثلا بیژن اوا دیگه اعتماد به نفس ندارم واقعا چرا نگاه می‌کنی منو


audio: YCjJDYOi230_0263.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
مثل بازی‌های قدیمی یارکشی می‌کنن هر کی تیمش قویتر یا هر کی. بوده سر یه شرکت کننده بحث بشه دعوا بشه چهارتا داور بخوان؟ زیاد، زیاد


audio: YCjJDYOi230_0268.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
رقابت به وجود میومد این رقابت رو ما برای از. تبلیغ از خودمون خودمون رو ارائه می‌دادیم گرچه همه می‌شناختن ماها رو ولی خب به هر صورت اون لحظه، لحظه‌ای بود که. میشد تاثیرگذار باشه، این تبلیغاتی که برای خودمون می‌کنیم


audio: YCjJDYOi230_0270.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
زیاد پیش اومده، زیاد، این دو نفر من که رسیدن به فینال. وایسیم ببینیم چجوریه این درگیری‌های سر انتخاب استعداد چجوری پیش بردید داستان رو این دو نفری که رسیدن، از تیم من رسیدن به نیمه نهایی هر دوتاشون جز اون افرادی بودن که هر چهارتای زده بودیم برگشته بودیم


audio: YCjJDYOi230_0273.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
فکر می‌کنم حقیقته صدای بسیار زیبات، شیرینت شهامت عجیب و غریبی که داری اتکا به نفست و صورت شیرینت که وقتی می‌خونی همه رو مجذوب می‌کنی.


audio: YCjJDYOi230_0278.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
تو یه خواننده‌ای هستی که من به خاطر چالش با خودم خواستم که ازت این آهنگ رو بخونی چون قدرت رو در صدای تو دیدم و می‌خواستم نشون بدم که میشه اگر کارت رو بلد باشی، خوب انجام بدی از هر چیزی می‌تونی بهترین رو ارائه بدی


audio: YCjJDYOi230_0284.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
چه تیم مجرب و کارشناسی کار می‌کنن، من کیف کردم حالا اولین چیزی که بخواین یاد بدین به این دو نفر چیه؟ فکر کن ببین مهمترین چیز اصلا به شرکت کننده به یکی که استعداد داره و. حالا چه اومده توی تیم شما چه توی تیم شما نیست


audio: YCjJDYOi230_0294.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
اولین چیز این که سعی می‌کنم هول شدن رو ازشون بگیرم اضطراب رو، چون مضطرب میشن دیگه شما فکر بکنین مثلا یه آدم میاد جلوی سری آدم.


audio: YCjJDYOi230_0295.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
می‌خواد اجرای برنامه بکنه و می‌دونه میلیون‌ها، صدها میلیون نفر می‌خوان ببیننش بعد هم جلوی چهارتا داور نشسته که یه عمری آهنگاشون رو گوش کرده تصاویرشون رو دیده، خاطره داره و و و و مسائل دیگه مسلما هول میشه اولش سعی می‌کنم این التهاب رو ازشون بگیرم خیلی راحت هم هست این قضیه اگه بلد باشی خیلی راحت می‌تونی با طرف ارتباط برقرار کنی و این اضطراب رو ازش دور بکنین بعد. چیزای.ببخشید غلوکننده است که سعی می‌کنم ازش بگیرم


audio: YCjJDYOi230_0297.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
فکر می‌کنه هرچی بیشتر تحریر بده ما بیشتر خوشمون میاد یا بهتر کارش رو انجام میده من که خب یه مربی عادی نیستم که مثلا من کارم که هنرپیشگی نیست کار من موزیکه در نتیجه من خیلی سریع می‌فهمم که این داره این کار رو می‌کنه که مثلا من خوشم بیاد در صورتی که این نقطه ضعفه چون هر چیزی به جاش زیباست اتفاقا پیش اومده که گفتم، مثل چایی می‌مونه که دوتا شکر توش اوکیه. ولی بیست و دو تا شکر درب و داغونش می‌کنه اصلا نمیشه خوردش


audio: YCjJDYOi230_0299.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
سعی می‌کنم، چیز بعدیم اینه که اون چیزای اضافه رو ازش بگیرم حالا اون چیزایی که مانده ازش به صورت صحیح تذهیبش بکنم یعنی تصحیحش بکنم


audio: YCjJDYOi230_0301.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
اینجا فالش می‌خونه چرا برای اینکه قدرت به اندازه کافی به کار نبردی تا به نت برسی یا زیادی به نت فشار آوردی، نت زده بالا اینا رو در همون چند دقیقه وقتی که داریم خیلی به صورت فشرده. و خب کار من چون تدریس هم هست. اینه که خیلی دوست دارم این رو و خیلی هم مثمر ثمره


audio: YCjJDYOi230_0303.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
بدون هرچی. اوکی، بعدم اخبار نمیگی ها بدون هر چی بت نه. بدون هر چی میری بالا از روی دوش آدما اوکی، ببین اینجا من می‌خوام یه دونه.


audio: YCjJDYOi230_0308.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
من در چند ماه گذشته. اگر دیده باشی سینا جان، شادی جان یه برنامه اجرا کردم در استانبول با ارکستر سنفونیک استانبول به نام ققنوس یعنی چهارتا کار برای ارکستر سمفونیک نوشته بودم


audio: YCjJDYOi230_0309.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
بعد از اینکه، هم قبل از. کار رو قبل از کووید گرفتنم، مبتلا شدنم شروع کردم ولی خب چون مریض شدم بعدش ادامه دادم و وقتی به پایان رسوندم.این کار رو انجام دادم در کنار این کارها یه سری کارهای دیگه است که دارم با ارکستر سمفونیک پراگ. البته اوکراین بودیم منتهی خب، اوکراین الان وضعیت جالبی نداره، امن نیست


audio: YCjJDYOi230_0313.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
امشب چون به هر حال زمان ما محدوده یه نظرم از آثار ماندگار و کارهای زیبای خودتون برای ما یکی از این کارها رو.


audio: YCjJDYOi230_0314.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: INVALID_CHARS
text:
- اجرا بکنید - ای جانم بچه‎ها آهشون درومد - که حال بکنیم و لذت ببریم در پایان مصاحبه - عزیز دلم، جانم - چشم، چشم - همه منتظریم اولا که چقدر بچه‎های نازنین من خیلی‎هاشون رو می‎شناسم، از قبل هم افتخار همکاری باهاشون رو داشتم کار کردم باهاشون، خیلی ماهن مرسی بچه‎ها


audio: YCjJDYOi230_0320.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
ای سفر کرده من امشب کجا هستم تو کجا؟ من کجا تنها به یاد تو نشستم تو کجا؟ من از این فاصله با شوق به خواب دیدن تو چشمای خستمو هر شب کجا بستم تو کجا؟


audio: YCjJDYOi230_0331.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
به خاطرت غصه داره چه دعاها واسه تو یار سفر کرده داره آخه دل گله داره به خاطرت غصه داره چه دعاها واسه تو یار سفر کرده داره


audio: YCjJDYOi230_0334.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
کاشکی دوباره بیان، واقعا ممنون ازشون آره دیگه الان دیگه به هر حال کلی اتفاقای جدید افتاده کلی شرایط فرق کرده بیژن جون و بسیاری از هنرمندایی که توی برنامه د وویس حضور داشتند شرکت کننده‌ها، داوران، همراه مردم بودن در طول این چند ماه گذشته نگاه و زندگی و شرایط کار کردنشون عوض شده و مسلما حرف‌های جدیدی دارن که در فرصت‌های بعدی حتما در خدمتشون خواهیم بود و. مصاحبه‌های بهتری رو باهاشون ضبط می‌کنیم با. امیدواریم


audio: YCjJDYOi230_0336.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
به پایان برنامه این هفته رسیدیم امیدوارم که این برنامه هم مورد توجهتون قرار گرفته باشه هفته دیگه دوباره یه برنامه داریم ویژه بعدش یه هفته تعطیلیم می‌ریم برای بعد از سیزده برنامه رو به صورت آنلاین می‌خواستین تماشا بفرمایید یوتوب، فیسبوک، توییتر اینستاگرام و تلگرام ام بی سی پرشیا در خدمت شماست کانال یوتوب من پشت صحنه و ویدئوهای متفرقه و ویدئوهای دیگه‌ای که توی این. تعطیلات تقدیم حضورتون می‌کنم در خدمت شماست کانال چیز میز با انیمیشن‌ها می‌تونید برید انیمیشن‌های قبلی رو هم ببینید


audio: YCjJDYOi230_0337.opus
source: youtube
source_id: YCjJDYOi230
invalidation: VALID
text:
در رابطه با برنامه امشب، مهمون، موضوع یا هر چیزی که به ذهنتون می‌رسه به جز فحش می‌تونید زیر پست مربوط به برنامه امشب توی کانال شادی.


audio: Wdm5fqvMsUo_0001.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
سلام، سلام، سلام من سینا ولی الله هستم با یکی دیگه از مجموعه برنامه های چندشنبه از ام بی سی پرشیا در خدمت شمام


audio: Wdm5fqvMsUo_0002.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
آقا من اشتباه کردم من غلط کردم خوبه؟ ما یه کلمه هفته پیش گفتیم رییس جمهور عزیزمون. تا زمان ضبط مونولوگ ما سوتی و سوژه درست حسابی نداده. صاف سفرش به روسیه رو انداخت روز پخش برنامه ما که منو جلو شما سکه یه روبل کنه


audio: Wdm5fqvMsUo_0003.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
سفر ابراهیم رئیسی به مسکو در زمستان 1400 دیدار با رئیس جمهور روسیه بود دیداری سه ساعتی با فاصله اجتماعی


audio: Wdm5fqvMsUo_0005.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
والا تا جایی که من یادمه فاصله اجتماعی یه متر دو متر نه دویست متر که یعنی دو سه وجب دیگه اضافه میکردن به طول این میز یه سرش میومد تو خاک ایران دیگه نیازی نبود رییس جمهور محبوب ما این همه راه بکوبه بره مسکو از همون داخل ایران میتونست استرس وارد کنه به پوتین


audio: Wdm5fqvMsUo_0006.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
خبرگزاری فارس حتی تا آنجا پیش رفته که با تشریح فیلم آقای رییسی با پوتین نشان دهند که رئیس جمهوری روسیه در دیدار با همتای ایرانی استرس داشته مدام پا به پا میشده و کراواتش را شل و سفت میکرده است


audio: Wdm5fqvMsUo_0010.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
یا قبل جلسه ودکای چیزی زده نگرانه تگری نزنه رو میز یا به احتمال زیاد داشته خودشو جمع و جور میکرده که یهو نزنه زیر خنده


audio: Wdm5fqvMsUo_0012.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
و سرمایه گذاری های تجاری و اقتصادی که در دو کشور صورت میگیره سطح همکاریهای اقتصادی و تجاری رو در سطح قابل قبولی قرار بده


audio: Wdm5fqvMsUo_0021.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
حجت الاسلام والمسلمین رئیسی نماز مغرب و عشا را هم در کاخ کرملین اقامه کرد اصلا چنان خالصانه با خدای خودش و هفتاد نفر عکاس خلوت کرده بود که. تمام بطری ودکاهای داخل کاخ ترک خوردن بله خب، کاخ سفید رو اگه نتونستیم فعلا حسینه کنیم اشکالی نداره ولی به جاش کاخ کرملین رو نمازخونه کردیم و این خودش بزرگترین دستاورده جمیله علم الهدی همسر سید ابراهیم رئیسی


audio: Wdm5fqvMsUo_0023.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
بله میگن میکس بوی عطر مشهدی و جوراب پورپکان یجوری فضای کاخ رو معنوی کرده که پوتین مدام داشته زیر لب ذکر میگفته


audio: Wdm5fqvMsUo_0024.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
حالا یه عده آدم بیشعور که نه سیاست میفهمن نه معنویت میگن پوتین اینجا داره با یه حالت به تخ.آدامس میخوره در صورتیکه آدامس خوردن نیست طرف از شدت انعکاس معنویت و تواضع پورپکان. از خود بی خود شده و داره زیر لب هی میگه یا جیزز کرایست یا جیزز کراسیت


audio: Wdm5fqvMsUo_0025.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
هر کسی که در واقع اون زمینه فرهنگی ایرانی و. تواضع یک ایرانی مومن رو در واقع بشناسه میدونه که در خدمت هستیم یعنی که بفرمایید


audio: Wdm5fqvMsUo_0027.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
تازه بنظر من که ابی جان کم کاری کرده باید از جملاتی مثل خیلی مخلصم و من نوکر شمام و کوچیکتم به مولا هم استفاده میکرده اینا روابط دیپلماتیک بین ایران و روسیه رو خیلی بهتر نشون میدادن خدایی


audio: Wdm5fqvMsUo_0028.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
جناب آقای رئیس جمهور بالاخره فرد متواضعی هست مثلا وقتی میخواد کسی رو خطاب بکنه اتفاقا اینا اثرگذاره میاد جناب آقای فلانی جناب آقای. بله، از تواضع رئیس جمهور ماست که به. رئیس جمهور یه مملکت دیگه میگه جناب آقای فلانی


audio: Wdm5fqvMsUo_0032.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
حالا اونا احساسم این هستش که. شاید مترجمین قوی ای نداشتن و به اصطلاح. به جای اینکه بنویسن ات یور سرویس باید میگفتن پلیز ایتس یور ترن مثلا نوبت شمائه بفرمایین


audio: Wdm5fqvMsUo_0033.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
اها همینو بگو پس ایراد از ضعف مترجم اونا بوده نه ضعف حرف زدن رئیس جمهور ما که فرق بین دیدار دپیماتیک رو با چاله میدون نمیدونه


audio: Wdm5fqvMsUo_0035.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
من خیلی هر لحظه ای که برادر عزیزمون ترجمه میکرد من هی آرزو میکردم که ای کاش ترکی استانبولی بلد بودم من خیلی دوست داشتم که حالا داشتیم این مسئله رو داشتیم صحبت میکردیم ترجمه میکردیم خیلی دوست داشتم که خودم استانبولی.


audio: Wdm5fqvMsUo_0042.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
بله، نه دیگه ایشونم که راضی نمیشد حرفای ایشون رو دقیق ترجمه کنه اصلا به نظرم همسر رییس جمهور که به انگلیسی هم تسلط کامل دارن رو دفعه بعد بفرستین که دیگه احتیاج به مترجم هم نباشه


audio: Wdm5fqvMsUo_0044.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
اینجوری دیگه اصلا لازم نبود واسه یه سفر که یه نفر رفته چارصد نفر هم ماله بکشن خود روسا میگن ما نقضه یعنی اینو همیشه به من کرملین به من گفتن


audio: Wdm5fqvMsUo_0045.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
ایشون گفتش که اصلا ما. چنین چیزی تا حالا نداشتیم و فقط برای شما هم. دیگه به خاطر روابط با ایران اینکار رو میکنیم


audio: Wdm5fqvMsUo_0047.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
اصلا تمام سران کشورهای دیگه که میرن روسیه نهایتا اجازه دارن برن زیر پنجره اتاق پوتین سنگ بزنن به پنجره بیاد تو تراس باهاش حرف بزنن کسیو داخل راه نمیدن کسی رو داخل راه نمیدن


audio: Wdm5fqvMsUo_0053.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
رئیسی رو استقبال بکنن از چند دقیقه قبل. در کرملین در اتاق. استقبال از ایشون قدم میزد و منتظر بود و وقتی آقای رئیسی وارد شدن به شتاب ایشون آمدن به سمت آقای رئیس جمهور


audio: Wdm5fqvMsUo_0054.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
یعنی روسیه رفتن رییس جمهور ما داره کم کم شبیه خاطرات سربازی رفتن پسرا میشه فقط کم مونده بگن اونجا رئیسی دوتا کشیده هم خوابونده تو گوش پوتین


audio: Wdm5fqvMsUo_0055.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
آره اصلا پوتین روی پای خودش بند نبود همش راه میرفت گریه میکرد که ابی نرو ابی بمون ابی من اصلا ازت حامله ام ابی فکر من نیستی، فکر این بچه باش


audio: Wdm5fqvMsUo_0056.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
ببینید طرف چقدر از دیدن رئیسی انگوزمان شده که اصلا یادش رفت بیاد یه دست خشک و خالی باهاش بده حتی حواسش نبود بذاره مهمونش اولین بشینه بعد خودش بشینه


audio: Wdm5fqvMsUo_0059.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
چون شما قبلا با دریای خزر بهترین مهمون نوازی رو ارائه دادین جوری که الان یکی بره شمال ماهیگیری قلابش رو یکم با قدرت پرت کنه می افته تو آبهای روسیه که البته اونم تقصیر شما نیست تقصیر سازنده قلابه اگر ایربگ عمل نکنه ما اون ایربگ ساز رو.


audio: Wdm5fqvMsUo_0060.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
دوباره مقصر خواهیم کرد دقیقا اگرم ترمز عمل نکنه. ما اون ترمز ساز مقصر خواهیم کرد اگه فرمون نچرخید، ما اون فرمون ساز رو حتی اگه ماشین خود به خودم آتیش گرفت بازم ما سازمان آتش نشانی رو مقصر خواهیم کرد خلاصه همه این وسط مقصرن بجز فرغونسازان عزیز داخلی مون


audio: Wdm5fqvMsUo_0062.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
کلا ما هرچی میکشیم از پشت میکشیم الانم مقصر پشته، اگر رو به رو میخوردن بهم ایربگا باز میشد ولی دشمن برنامه ریزی کرده که از پشت به ماشینای ما ضربه بزنه میدونیند که الان جنگ جنگ پشته این وظیفه برای خانمها خیلی سنگین تر شده چون جنگ الانی که ما داریم جنگ پشت هستش قبلا رو به رو بوده جنگ ور به رو راحت تر هست


audio: Wdm5fqvMsUo_0066.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
خب فکر کنم کم کم باید واسه امتحان گواهینامه یه امتحان فیزیک و ریاضی مهندسی هم از راننده ها بگیرن که طرف بتونه قبل از تصادف ذهنی سرعت و زاویه برخوردو در کسینوس مغز این محاسبه کنه که بفهمه رو ایربگ حساب کنه یا رو دعا


audio: Wdm5fqvMsUo_0067.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
چقدر خوب واقعا این نشون میده خودروهای ما سالهای ساله در رعایت استاندارد باز نشدن ایربگ موفق بودن کلا ایربگم یه چیزیه مثل مهریه کی زده کی واکرده؟


audio: Wdm5fqvMsUo_0068.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
باز شدن ایربگ که مهم نیست مهم باز شدن گره زندگی مردمه ما دنبال این هستیم که گره زندگی مردم رو به سهم خودمون باز کنیم


audio: Wdm5fqvMsUo_0069.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
بله در قسمت باز کردنش که خیلی موفق هم بودید و تونستید تا مرز شکاف و حتی جر خوردگی بازش کنین به سهم خودتون منتها مشکل اینجاست اون چیزی که از مردم باز کردید گره زندگیشون نیست


audio: Wdm5fqvMsUo_0072.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
شما تا دسته لای پای مردم نباشین نمیخواد خاک پاشون باشین عجیبه کل مسئولان مملکت در به در خاک بازین وقتی کارشون گیره، خاک پای مردمن وقتی خرشون از پل میگذره خاک بر سر مردمن شهر تهران رو به سمتی میبریم


audio: Wdm5fqvMsUo_0075.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
یه معضل آلودگی هوا داشت که قرار شد دعا کنیم باد بیاد یه مشکل ترافیکم داشت که اونم بچه مایه دارا به صورت وی ای پی حلش کردن یک سری از آمبولانسهای بخش خصوصی که باید در تابعیت بهداشت و درمان باشن


audio: Wdm5fqvMsUo_0078.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
از این بعد آمبولانس پشت سرتون اژیر زد حتما راهو باز کنین واسش چون ممکنه یه آقازاده بیچاره که میخواد بره کردان پارتی توی ترافیک بمونه


audio: Wdm5fqvMsUo_0079.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
تازه این تنها بخش کوچکی از آسانتر شدن زندگی در تهرانه الان دیگه اینقدر زندگی برای انسانهای زنده آسون شده که مسئولین عزیزمون دارن زندگی رو واسه مردها هم آسون میکنن ابتدا انتشار گزارشی هستش از ناتوانی مردم در خرید سنگ قبر برای متوفی خود و روی آوردن اونها به. خرید سنگ قبرهای قسطی دست دوم


audio: Wdm5fqvMsUo_0080.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
فقط با توجه به این باب شدن خرید سنگ قبر دست دوم از این به بعد میرید قبرستون خیلی حواستون باشه ها ممکنه فکر کنین سر خاک پدربزرگ مرحومتون وایسادین ولی در اصل دارید واسه عمه یکی دیگه فاتحه میخونین


audio: Wdm5fqvMsUo_0083.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
که الان بزرگترین مشکلی که ما داریم درآمد سرانه در بین مردم نیست که چقدر درآمد. آمار اما اینکه دقیق الان درآمد سرانه چقدر هست این مشخص نیست


audio: Wdm5fqvMsUo_0084.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
خب متاسفانه همونطور که دیدید در علم اقتصاد خرانه که مسئولین ما درسشو خوندن چیزی درمورد درآمد سرانه گفته نشده بنظر منم اون کمسیون اقتصادی که ایشون عضوشه باید بره زیر نظر مجموع کمیسیون کشاورزی و دامپروری فعالیت کنه به هرحال مملکت ما مشکلات مهمتری از اقتصاد داره این همه معضل فرهنگی هست


audio: Wdm5fqvMsUo_0087.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
چه عالی، یه مدل دیگه یعنی دیگه بازیگرا رو دم در ورودی جشنواره پیاده نمیکنن بلکه برعکس از جلو در ورودی جشنواره سوار میکنن میبرن دم کلانتری پیاده میکنن


audio: Wdm5fqvMsUo_0088.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
سعی میکنیم آسیبهایی که در سالهای گذشته به خصوص از همین نقطه در واقع الگودهی غلط یعنی مثلا رنگ فرششو عوض میکنید؟ رنگ فرش میتونه عوض بشه


audio: Wdm5fqvMsUo_0090.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
واقعا جشنواره سینمایی که توش فیلمای ده نمکی و حاتمی کیا اکران میشه باید واسش فرش قهوه ای پهن کرد نه فرش قرمز


audio: Wdm5fqvMsUo_0092.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
عادت لب دیوار وایستادم همون بق بقو که خودشون میکنن این دو تا کبوتر یه جفت بودن در نبود این کبوتر نر وقتی برگشت به کبوتر ماده شک برده بود


audio: Wdm5fqvMsUo_0111.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
یه سری افراد یه چیزایی رو گفته بودن من داشتم توضیح میدادم که شما دارین اشتباه میکنین این همه با احترام از ایشون پذیرایی شد نه، من دفاع کردم، اصلا.


audio: Wdm5fqvMsUo_0116.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
خنده که نداره یارو افتاده بود تو خیابون میگفت گو، گو، به تاکسی میگفت گو چیه، گو که میره باید بگی کام


audio: Wdm5fqvMsUo_0117.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
برای همینه روابط دیپلماتیک ما همینطوره میرن میگن گو، گو خب پس چرا نیومد خب گفتی گو، یعنی برو باید میگفتی.


audio: Wdm5fqvMsUo_0126.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
گزارش شده تو این مجتمع همه ماهواره دارن خب چرا نمیریم بالای پشت بوم بشقاباشونو پرت کنیم پایین نمیبینی مگه؟ خیلی ساختمونش بلنده باید منتظر باشیم هلیکوپتر بیاد اا اونجارو، برادر عنکبوتی


audio: Wdm5fqvMsUo_0127.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
- آروم نمیگیگیریم - آروم نمیگیگیریم - آروم نمیگیگیریم - آروم نمیگیگیریم - آروم نمیگیگیریم - آروم نمیگیگیریم


audio: Wdm5fqvMsUo_0129.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
اا برادر عنکبوتی نخش پاره نشه نه جانم، این تار عنکبوت نیست نخ تسبیهه، محکمه چه خبره اینجا؟ اومدیم سفارت رو تسخیر کنیم شما زحمت نکشید من میرم بالا درو براتون باز میکنم


audio: Wdm5fqvMsUo_0130.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
باشه فقط دو تا گوشی تلفنه با یدونه قاب عکس اونارو نشون کردم ببرم واسه ام جی خاتون به بروبچ بگو دست نزنن


audio: Wdm5fqvMsUo_0140.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
- فقط تو نمیذاری - نه، یه هفته نداشتیم - اون دو هفته پیش بود - یه هفته، حالا ببخش بابا - یه هفته نداشتیم - نه، آخه فحشاشو من میخورم


audio: Wdm5fqvMsUo_0155.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
هیچ آموزشی نداره هیچی نداره هیچی مردم یاد نمیگیرن ازش چی شد آخرش؟ اینو یا تعطیلش کن یا یه چیزی یاد بده به مردم تعطیل که نمیکنم، فکر کردی تازه به من یه سگمنت دادی برو بابا


audio: Wdm5fqvMsUo_0157.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
پس چی؟ بگو ببینیم چیکار چجوری میشه این. یه برنامه پژوهشی از توش درآورد؟ پژوهشی آره من حالا آخرشم توضیح دادم چون دوستان خیلی. آشپزی هفته پیش جواب داد؟ نداد؟ اهل پژوهش هستن و اهل علم ما یک سوالم اضافه کردیم حالا میشه بریم ببینیم برنامه رو؟


audio: Wdm5fqvMsUo_0159.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
اگرم یکی ببازه. حالا گفتن، ولی چرا مردمو اذیت میکنی الان میان میگن آقا یه مسابقه بود ما داشتیم، میمردی.


audio: Wdm5fqvMsUo_0163.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
به یک مسابقه دیگه و یک جعبه شانس دیگه خوش اومدین ببینیم که کدوم مخاطب امروز شانسش بیشتر بوده دوست عزیز خودتو معرفی کن


audio: Wdm5fqvMsUo_0164.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
سلام عزیزم، سارا رستگاریم خیلی هم خوشحالم تو برنامه تون شرکت میکنم سلام سارا جان خیلی ممنون که شرکت کردی سارا اگر بیشترین مبلغ رو ببری چیکار میکنی باهاش؟


audio: Wdm5fqvMsUo_0165.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
راستشو بخوایین فعلا فکرشو نکردم فکرشو.پس اصلا فکرشو نکن امیدوارم ببری به هر حال نه دوست دارم، ولی فعلا روش تصمیمی نگرفتم خب پس اصلا دلت قرصه اشکال نداره میریم جلو بگو ببینم جعبه شانست فکر میکنی کدومه فکر میکنی حالا بیشترین مبلغ تو کدوم از این.


audio: Wdm5fqvMsUo_0168.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
ببین، از اونجایی که من تو برنامه تون مثلا دائم نگاه میکنم فکر میکنم پنج باشه اوه اوه، تحقیقاتت هم کردی خیله خب با تحقیق و تفحص اومدن جلو


audio: Wdm5fqvMsUo_0169.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
بله، شماره پنج رو ما برای شما نگه میداریم امیدوارم، همونطور که گفتی بیشترین مبلغ توش باشه سه تا دیگه حعبه انتخاب کن


audio: Wdm5fqvMsUo_0170.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
که. ببینیم شانست چیه امیدوارم کمترینها رو انتخاب بکنی چون باز میکنیم ببینیم توش چیه از هزارتومن هست تا هفت میلیون تومن سه تا الان انتخاب کن برامون سه تا.یدونه نه


audio: Wdm5fqvMsUo_0172.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
صبر کن، صبر کن بازش بکنیم عجله نکن قربونت برم اون پشت دارن بهت میگنا یه چیزایی روها نه رو باز کنیم ببینیم پشت نه چیه


audio: Wdm5fqvMsUo_0173.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
هفت میلیونو از دست دادی به اون پشتیات بگو ساکت شن، ببین بهت هی نگن من به تو گفتم، مستقل باش جعبه بعدی دیدی هفت میلیونو از دست دادی


audio: Wdm5fqvMsUo_0178.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
هفتصد هزار هفتصد هزارتارم از دست دادی اشکال نداره حالا باز سه میلیون مونده یه میلیون مونده یه جعبه دیگه خوب دقت کن یه جعبه دیگه؟ فکر کن


audio: Wdm5fqvMsUo_0206.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
آره باز کنید دو، دو رو برای سارا باز بکنین سی هزارتا دیدی؟ چیزی که من انتخاب بکنم خوبه رفت، سی هزارتا رفت


audio: Wdm5fqvMsUo_0217.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
این کمک نیستا، بعدا نگی چرا گفتی فقط دارم بهت میگم روال بازی چیه میتونی جعبه تو عوض کنی یا میتونی پیشنهاد مارو بپذیری صد و پنجاه هزار تومن


audio: Wdm5fqvMsUo_0225.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
یه سوال اطلاعات عمومی ازت میپرسم چون فرهیختگان و دانشمندان بیننده مون گفتن که این مسابقه هیچ بار اطلاعاتی نداره


audio: Wdm5fqvMsUo_0226.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
و به اطلاعات ما اضافه نمیشه گفتم از این به بعد من یه شانس میدم به مخاطبی که شرکت میکنه یه سوال میکنم ازت بسیار عالی که اون جعبه ای رو که باختی و بیشتر بود همین آخر باختی سیصد هزارتا رو بتونی ببری


audio: Wdm5fqvMsUo_0237.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
مرسی سارا جان، آفرین مرسی، مرسی، ممنونم نحوه دریافت جایزه رو از اتاق فرمان بهت اعلام میکنن البته باید جایزه رو بدی به برادرت و شما هم اگه دوست دارین تو برنامه شرکت کنین حتما توی لینکی که روز یک شنبه میذارم ثبت نام کنید و در ادامه برنامه حتما با ما باشید


audio: Wdm5fqvMsUo_0243.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
مهمون این هفته مون مربی تیم ملی کاراته کانادا دوازده بار قهرمان کانادا پنج بار قهرمان قاره ای و دو بار هم نایب قهرمان جهان خلاصه به اندازه موهای سرش مدال داره نسیم وارسته


audio: Wdm5fqvMsUo_0261.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
بعد، دیگه. پروازا کنسل شده بودن اما یه جورایی رسوندی خودتو اینجا یه جورایی خودمو رسوندم کرونا چجوریه الان اونجا؟


audio: Wdm5fqvMsUo_0264.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
ری اکت کردن، اما وقتی که رفتن جلو دیگه دیگه ول نکردن؟ پرفشار رفتن جلو گفتن همه چیو ببندین، همه واکسن بشن دیگه همه وکسینیت شدن


audio: Wdm5fqvMsUo_0270.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
این واکسن زدن، چون. از یک منظری بخوای نگاه بکنی خب ممکنه حق بدی به یک ورزشکار حرفه ای که الان نگرانه که من مثلا واکسن بزنم شاید مثلا تاثیر بذاره روی. بله پرفورمنس من و بدن من میخوام ببینم شما به عنوان ورزشکار.


audio: Wdm5fqvMsUo_0271.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
نگرانی از زدن واکسن نداشتین؟ اوه، این فکر کنم یه. موضوع خیلی حساسیه آره، برا همین با حساسیت خودت جواب بده


audio: Wdm5fqvMsUo_0280.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
منتظر جدید، یعنی منتظر. منتظر اینکه مثلا یه ذره بیشتر بگذره که. یکی از دوستای ما میخواست کامپیوتر بخره گفتیم چرا نمیخری، گفت منتظر جدیدشم که، نه نه نه که واکسینه خودشون نشون بده دیگه چون هنوز نمیدونیم لانگ ترم افکتش چی هست ولی حاضر بودی این ریسکو برداری که. کویدو گرفتم آخه


audio: Wdm5fqvMsUo_0289.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
البته خیلی از ورزشکارا هم بودن که متاسفانه فوت کردن ولی. آره، بعضیا میشن، بعضیا نمیشن ولی آمادگی بدن فکر میکنم که مثلا بازیکنای حرفه ای. حالا البته به علت اینکه تو سبک ورزشت هم خیلی.


audio: Wdm5fqvMsUo_0292.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
مثلا میتونی با توپ بازی بکنی یا با راکت و توپ بازی بکنی خوب این خیلی دیگه مستقیم با بدن خودت و با بدن طرف مقابل


audio: Wdm5fqvMsUo_0298.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
تا حالا شده بهت بگن که این چه کاریه میکنی مثلا برای چی توی. خیلیا، معلومه که میگن خب، بعد وقتی که بچه دار شدم دیگه.


audio: Wdm5fqvMsUo_0306.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
من ازونا نبودم با چی بازی میکردی با چکش و چماق و. نه نه ببین من نمیتونستم من اصلا نمیتونستم راحت بشینم یه جایی


audio: Wdm5fqvMsUo_0317.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
برا خانواده شون خطرناکه دیگه برادرا کتک میخوردن این اتفاقا هم زیاد بین خواهر برادرا . شایدم رو اونا تمرین کرده رو من تمرین شده بود


audio: Wdm5fqvMsUo_0337.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
تو کانادا به این نتیجه رسیدی که من الان باید برم دنبال این رشته ورزشی و فقط هم همین رشته ورزشی رو ادامه دادی یا مثلا از چندتا به این رسیدی؟ نه، وقتی که بچه بودم. فوتبال بازی میگردم، والیبال و


audio: Wdm5fqvMsUo_0364.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
- دوازده بار - چمپین. - کانادا - خود کانادا - دوازده بار؟ - بله - پنج بار چمپین کانتیننتال که میشه.- قاره آمریکا


audio: Wdm5fqvMsUo_0382.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
بعد از المپیک دیگه گفتم دیگه الان یه ذره میخوام استراحت کنی سرعت زندگی کمتر باشه چون خیلی هی پشت سر هم تمرین، مسابقه. همیشه و تیم رو داشتی برای المپیک آماده میکردی؟


audio: Wdm5fqvMsUo_0384.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
ببین برای. برای دو سال، هر ماه یا تمرین یا کامپتیشن همیشه بیرون کشور بودم ببینید با یه بیزنس. الان خودم یدونه باشگاه دارم


audio: Wdm5fqvMsUo_0395.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
مربی تیم خانمش هم شما بودی خیلی جالبه و. چون مثل. تیمای دیگه نیست که مردا و زنا چیز باشن جدا باشن تو کانادا با هم تمرین میکنن


audio: Wdm5fqvMsUo_0396.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
ولی تو مسابقه نهایی که اینکار رو نمیکنن چون. نه نه نه اما با کوچهای. مرد هم کار میکردم، یعنی من. من هد کوچ بودم اما سه تا اسیستنت کوچ هم داشتم که. که با من کار میکردن اونا مرد بودن


audio: Wdm5fqvMsUo_0403.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
اصلا یه. یکی از بازیگرای ایران که اصلا گفته بود زنهایی که وارد ورزشهای رزمی و وزنه برداری و اینجور چیزا میشن که اصلا زن نیستن درواقع


audio: Wdm5fqvMsUo_0405.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
مردن؟ آره دیگه، از نظر ایشون مردن با خودش هیچ فرقی نداشتن مثل اینکه یه ذره با تربیت پدر تو فرق داره این طرز فکر، درسته؟ پدرم خیلی روشن فکر بود، خیلی.


audio: Wdm5fqvMsUo_0406.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
نمیخوام بگم فمنیست بود اما همیشه به من از بچگی میگفت که هیچ چیزی نیست که شما. یعنی من که نمیتونی به.


audio: Wdm5fqvMsUo_0424.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
آره میرفتم یعنی منظورت اینه که برای یه دوره کوتاه حاضر بودی اینکار رو انجام بدی؟ که مثلا برای این مسابقات بیا و آماده کن تیم رو برید توی مسابقات و بعدش هم بله


audio: Wdm5fqvMsUo_0428.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
- همه کانادایی بودن؟ - نه ایرانی بود - ایرانی هم بود؟ - بله - بله ایرانی هم بود - پس با ایرانیا، تجربه آموزش و.


audio: Wdm5fqvMsUo_0438.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
اصلا یه دو تا حرکت حداقل به ما الان یاد بده که. من مثلا بتونم وقتی شادی. اذیت میکنه و اینا بتونم با یه حرکت. شادی یه ذره گرم کنیم یا همینجوری بریم با یه حرکت شادی رو مثلا پرت کنم اونجا


audio: Wdm5fqvMsUo_0441.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
تو به من یاد بده من اینکار رو بکنم تو منو با یه حرکت.من تو رو با یه انگشت ببین جادوگری بلد نیست این یاد بده.یه کاری کن من.


audio: Wdm5fqvMsUo_0464.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
مهمون بعدی رو پس روش امتحان میکنیم شادی اینو مهمون بعدی فقط یه ذره گرم کنین قبل از اینکه بزنین آره دیگه، مثل چهار همسری میمونه دیگه که بدن رو باید آماده کنیم


audio: Wdm5fqvMsUo_0465.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
- بدن رو باید گرم کنین - که وارد تعدد. - آماده کنین که یهو یه.- همینجوری. - عضله نکشه - آره، این خیلی خطرناکه - این به نظر من.- مرسی


audio: Wdm5fqvMsUo_0473.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
برای همین، مسابقه یا بازی که براشون در نظر گرفتیم هیچ ربطی به ورزش نداره آخ، خدارو شکر به زبون دراز ربط داره و.


audio: Wdm5fqvMsUo_0477.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
تولدشون نیست، نه یه بازیه بازیه که ببینیم شش کدوم قویتره و نفس کدومتون بیشتر و رو به روی هم هم اینکار رو انجام نمیدیم که در واقع میشه گفت.


audio: Wdm5fqvMsUo_0480.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
جداگونه انجام میدیم آهنگ عروسیتون چی بوده؟ آهنگ راکی بود آهنگ راکی، آهنگ عروسیتون بود؟ بله، وقتی میخوای بیای.


audio: Wdm5fqvMsUo_0503.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
داشت میرقصید تازه با آهنگ راکی واقعا با آهنگ راکی چجوری تو عروسی رقصیدی؟ نه این.این آهنگو وقتی که میخوای بیای توی سالن آهان، ما با این میرقصیم دیدین که، راکی بندی بود این


audio: Wdm5fqvMsUo_0514.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
- قربونت برم من، خیلی لطف کردی - خیلی ممنون - مرسی که منو دعوت کردین - خیلی خوب بود - دفعه بعد با همسرتون که


audio: Wdm5fqvMsUo_0522.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
که هم معرفی بشن هم ما حال بکنیم، هم. بله، البته تو بریتانیا اینا شناخته شده هستن برای ایرانیها، برای مخاطب ایرانی شناخته شده نیستن ببینم این هفته کیو برامون در نظر گرفتی و پیدا کردی


audio: Wdm5fqvMsUo_0531.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
خیلی خوب بود یه آهنگم تو باهاشون میخوندی دیگه یه بخش. باشه، برا همین اصلا میارمشون آره دیگه، همین بهترین کاره تو خودتو، هر کیو که میاری. یه آهنگم باهاشون بخون خوندن رفتن ولی، گفتن نه نمیخواییم دوباره صداشون کم


audio: Wdm5fqvMsUo_0534.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
و امیدوارم که برنامه هم مورد توجه تون قرار گرفته باشه اگه میخوایین به صورت آنلاین تماشا بفرمایید یوتیوب، فیسبوک، اینستاگرام و تلگرام و.


audio: Wdm5fqvMsUo_0544.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
نظرتون رو راجع به برنامه که مینویسین به کنار بفرمایید فرق عکسی که من گذاشتم با عکسی که شادی خانم تو پیجش گذاشته چیه این پیج شادی خانم


audio: Wdm5fqvMsUo_0545.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: VALID
text:
هفته پیش همه رو سرکار گذاشته بودیا آآ برای اینکه عکسه رو چیز کرده بودم کراپ کرده بودم؟ عکسو کراپ کرده بودم، حالا من تازه کمک هم کرده بودم محدودتر کرده بودم عکسو باز دوستان، شادیه. شادی نیست، تو این عکس سینا شادی نیست تو عکس خود شادی، شادی هست یعنی واقعا فکر کردین چیز به این گندگی رو ما حذف میکنیم برای جواب مسابقه؟ ولی خیلیا درست گفته بودن، حالا.


audio: Wdm5fqvMsUo_0546.opus
source: youtube
source_id: Wdm5fqvMsUo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
- خبرش میرسه بهشون - حالا ببینیم این هفته چیکار میکنین - پیج خودتونم بفرمایین - آهان، پیج منم سینا ولی الله ست


audio: ElO3rOWvdHM_0001.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
سلام، سلام، سلام من سینا ولی الله هستم و با یکی دیگه از مجموعه برنامه های چندشنبه از ام بی سی پرشیا در خدمت شمام


audio: ElO3rOWvdHM_0003.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
مراسمی که هر چهارسال یه بار برگزار میشه و توی اون همه نگران اینن که تیم ملی کشورشون قراره داخل چه گروهی بی افته


audio: ElO3rOWvdHM_0010.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
حالا روسیه و قطر رو با سلام و صلوات رد کردیم رفت من فقط امیدوارم تایلند هیچوقت میزبان مسابقات جام جهانی نشه چون متاسفانه توی لیگ اونا دیگه بازیکن لژیونر نداریم که بره به مجری هاشون تذکر بده


audio: ElO3rOWvdHM_0011.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
اون موقع مردم وسط پخش زنده مراسم قرعه کشی باید هی سوراخ دماغا و دندونای خیابانی و میثاقی رو ببینن توی تلویزیون در بین گروههای هشتگانه گروه دوم برای ما مهم بود


audio: ElO3rOWvdHM_0017.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
ولی بازم شانس آوردیم که شعارهای صلح جویانه مون مرگ بر برزیل و آرژانتین نبوده وگرنه الان احتمالا با اونام همگروه شده بودیم


audio: ElO3rOWvdHM_0018.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
فقط از اونجایی که آقامون پوتین شاید اجازه نده مستقیم با آمریکا بازی کنیم ما باید عین مذاکرات هسته ای توی بازی آخر تیم روسیه یا چین رو بفرستیم جای خودمون داخل زمین اونا اگه صلاح دونستن و دیدن منافعشون به خطر نمی افته، گل میزنن


audio: ElO3rOWvdHM_0021.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
به فکر حمله نظامی باشند مطمئن باشن ما حداقل همون هفته اول هزار نفر آمریکایی رو اسیر میگیریم که اون موقع برای آزاد کردن هر کدومشون باید چند میلیارد دلار بدن و البته خب خیلی از مشکلات اقتصادی ما هم ممکنه حل بشه


audio: ElO3rOWvdHM_0022.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
بنظر من که اگه میخواین از مرحله گروهی صعود کنین باید همین الان مربی فعلی رو اخراج کنن و محسن رضایی رو بذارن سرمربی تیم ملی قشنگ قبل از هر بازی میره چند نفر از تیم حریف رو گروگان میگیره و میگه به ازای هر یه گلی که بهتون بزنیم یکیشون رو آزاد میکنیم باور کنید با این تاکتیک حتی ممکنه قهرمان بشیم


audio: ElO3rOWvdHM_0023.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
یعنی شما معتقدی که میشه ماهی چهارصد و پنجاه هزار یارانه داد؟ صد در صد بدون اینکه قیمت اجناس و کالا بره بالا بدون اینکه تورم پیش بیاد صد در صد


audio: ElO3rOWvdHM_0025.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
یعنی فقط برید خداروشکر کنید این رییس جمهور نشد وگرنه الان داشت ماهی دو میلیون دستی از همه مردم میگرفت بعدشم میگفت اون قضیه یارانه 450 هزارتومنی عملیات فریب بود واسه این که بهم رای بدن مثل این هست که شما از یه دکتر جراح بپرسید که آقا این دستی که جراحی میکنید اینطور میشه اون میگه بله من تضمین میکنم


audio: ElO3rOWvdHM_0028.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
چون برخلاف باقی اقتصاددانها که تخصصشون تز اقتصادیه ایشون تر اقتصادیه چجوریشم نپرس کاری نداره که بابا بیااا آ آ کمربند رو باز میکنی زیپو میکشی شلوارو میدی پایین و تر اقتصادی رو ارایه میکنی


audio: ElO3rOWvdHM_0029.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
آدم میمونه چرا تا الان دولتا اینو انجام ندادن خب اینکاره نبودن کدوم یک از اینها اقتصاددان بودن؟ ما مشکل کشور این بوده که یه سری افراد اومدن پز اداره کشور رو دادن ولی اصلا اینکاره نبودن


audio: ElO3rOWvdHM_0031.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
اما بجاش الان یکی اومده که هم این کاره ست، هم اون کاره اصلا همه کاره ست یعنی هم رییس جمهوره، هم گارسونه، هم دانش آموزه، هم دکتره، هم گردشگره، هم کمدینه، تازه فوتبال دوست هم شده اخیرا


audio: ElO3rOWvdHM_0032.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
در پی ارائه گزارشی از حواشی پیش آمده در مسابقه فوتبال دیروز ایران و لبنان در مشهد رئیس جمهور، وزیر کشور را برای بررسی دقیق موضوع انجام اقدامات لازم و ارائه گزارش موظف کرد


audio: ElO3rOWvdHM_0039.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
رئیس جمهور به وزارتخانه های جهاد کشاورزی و صمت دستور داد دستور رئیس جمهور برای کاهش سوانح و تصادفات تازه ترین دستور رئیس جمهور برای رفع فقر مطلق به نه دستور جناب آقای رئیسی برای مبارزه با قاچاق کالا و ارز پرداخته


audio: ElO3rOWvdHM_0041.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
و گرفتن دیپلماسی ورزشی بعد از قرعه کشی جام جهانی رئیس جمهور بر آمادگی ایران برای همکاری با قطر در برگزاری بهتر و باشکوه تر جام حهانی تاکید کرد


audio: ElO3rOWvdHM_0042.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
بله ما کاملا آماده ایم اصلا شما تماشاگرای خانم رو بفرست ایران تا ما با انواع و اقسام اسپری فلفل و گاز اشک آور و ماشین های گشت ارشادمون ازشون استقبال کنیم بعد هم میشونیمشون پای تلویزیون با خانمای خودمون همه با هم فوتبال نگاه کنن


audio: ElO3rOWvdHM_0043.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
اسداله بادامچیاندبیرکل حزب موتلفه اسلامی گفت زنان از پشت تلویزیون هم میتوانند فوتبال ببینند بله بنظر من که ما حتی آمادگی اینو داریم خودمون میزبان دوره بعدی جام جهانی باشیم فقط بازیکنا و تماشاگرا باید یه لطفی بکنن یکی یه بسته شمع همراه خودشون بیارن چون بهرحال فوتبال یک بازی دراماتیکه


audio: ElO3rOWvdHM_0048.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
به به، به به، خداییش با این امکانات بی نظیر حداقلش اینه که واسه مراسم افتتاحیه جام باید از ما کمک بگیرن


audio: ElO3rOWvdHM_0050.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
مجری خانم خواستن آمنه سادات ذبیح پور خواننده هم که سالار خان عقیلی فقط نوازنده خانم نباید داشته باشن چون اونجوری دیگه بچه های اماکن ممکنه بریزن جام جهانی رو کلا لغو کنن


audio: ElO3rOWvdHM_0057.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
نوازنده خانم داشتن کم جرمی نیست وقتی هنوز زیر ساخت لازم برای ورزشگاه رفتن خانم ها، موتورسواری خانم ها و حتی دوچرخه سواری خانمها فراهم نشده


audio: ElO3rOWvdHM_0060.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
روز پنجشنبه 31 ام مارچ 11 ام فروردین خبر رسید که مرزبانی آمریکا از ورود علیرضا قربانی، خواننده ایرانی به ایالات متحده جلوگیری کرد


audio: ElO3rOWvdHM_0062.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
حالا که اینجوری شد ما هم انتقام میگیریم و دیگه اجازه نمیدیم خواننده های آمریکایی بیان توی ایران کنسرت بذارن فقط چون دستمون به بیانسه و جنیفر و باقی نمیرسه بجاش گوگوش و داریوش و ابی و بقیه خواننده های ایرانی که خارجن روتا آخر عمر راهشون نمیدیم بیان تو کشور ما بخونن


audio: ElO3rOWvdHM_0071.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
هرکی هوای قابل تنفس میخواد بره از تهران بیرون هرکی هم همه اینارو با هم میخواد که کلا جمع کنه از ایران بره بیرون


audio: ElO3rOWvdHM_0078.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
بابا موضوعات ورزشی رو باید سپرد به برادران ارزشی شما به این دقت کنین که وقتی حتی فیفا با اون عظمتش قابلیت تحریک شدن داره انتظار دارید جوونای ما تحریک نشن؟


audio: ElO3rOWvdHM_0082.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
خب پس به زودی باید منتظر باشیم علاوه بر استادیوم ها از حضور زنان در شهربازی ها هم جلوگیری کنن چون این جماعت دائم التحریک اگه یه چرخ و فلک مختلط سوار بشن و چارتا صدای جیغ بشنون تا شش ماه شبها تو خواب میزنن به جدول


audio: ElO3rOWvdHM_0085.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
غلط کردن مگه فضای مجازی طویله شخصی باباشونه که به شما جسارت کنن و سخنان گوهربار و پر مغز شما رو پس و پیش کنن


audio: ElO3rOWvdHM_0086.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
چطور جرات کردن؟ ما تو ماشین افراد هم حریم شخصی شون نمیدونیم که کسی اختیار خودشو داشته باشه چه برسه به فضای مجازی


audio: ElO3rOWvdHM_0093.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
اصلا نمیشه اسم پدرزنش رو بیاری خیلی غیرتین ولی خب توی دلشون هم عین مغزشون چیزی نیست درسته ظاهرشون خشنه و شاید شمارو یاد هالک ایرانی بندازه ولی درونشون خیلی لطیف و شاعرانه


audio: ElO3rOWvdHM_0094.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: INVALID_CHARS
text:
- علم الهدی عمار - علم الهدی عمار - علم الهدی سالار - علم الهدی سالار - علم الهدی سالک - علم الهدی سالک


audio: ElO3rOWvdHM_0095.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
به ره خدا صالح این قدر نمال، حمال روز و شب نکش، دستمال تو که با رژ و ، ماتیک مثل چی میشی، تحریک یا پاشو برو، مریخ یا که ببرش، از بیخ یاد بگیریم گنده تر از دهنمون حرف نزنیم بیش از گلیممون هم پامونو دراز نکنیم حاج آقای علم الهدی خط قرمز ما نماینده ولی فقیه ما امام جمعه شهر ماست خواهش مارو عصبانی نکنید


audio: ElO3rOWvdHM_0097.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
البته حالا اگه تونستید گنده تر از کو.تون ب.وزید اصلا اشکالی نداره چون در اون زمینه خودشون متخصصن اون عصبانیشون نمیکنه بعدشم این همه ورزش غیرهیجانی و غیرتحریکی


audio: ElO3rOWvdHM_0103.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
ای بابا خوب شد نگفتم برین بیلیارد ببینید چون بخاطر چوب بیلیارد هم که شده احتمالا هر کی بیلیارد نگاه کنه انگار داره عورت باباشو نگاه میکنه


audio: ElO3rOWvdHM_0104.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
حالا بیلیاردم نگاه کردید اشکالی نداره ولی اصلا سراغ یه قل دوقل نرید که اون دیگه به هیچ وجه نماد چیز جالبی نیست


audio: ElO3rOWvdHM_0105.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
خب بسلامتی چهارسال دیگه واسه انتخابات ریاست جمهوری کاندیداها میتونن با وعده آزادی دهان و رفع حصر نون بربری باهم رقابت کنن


audio: ElO3rOWvdHM_0106.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
ولی دعا کنین از فردا بقالی ها رو به جرم فروختن چیپس و ماست که یه جورایی نماد عرق سگیه تعطیل نکنن من فقط نمیدونم این وسط تکلیف میوه فروشیا با اون همه محصولات نمادین شون مثل موز و بادمجون و خیار و گوجه چی میشه این دیگه ماه رمضون غیر رمضونم نمیشناسه


audio: ElO3rOWvdHM_0107.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
فرمانده نیروی انتظامی استان گفت پلیس با کسانی که با هنجارشکنی اقدام به روزه خواری در ملا عام کنند برخورد جدی میکند سی تیم نلفیقی راه اندازی کردیم که اینها پوششی هستند بعضا با پوشش


audio: ElO3rOWvdHM_0109.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
با پوشش استتار شده فعالیت میکنن؟ یعنی چجوری؟ خودشون رو شکل موز و خیار و ساندویچ گریم میکنن میشینن رو نیمکت پارک تا یکی بیاد یه گاز ازشون بزنه بعد میریزین سرش دستگیرش میکنن کبری 11 ست مگه؟


audio: ElO3rOWvdHM_0110.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
محدوده عملیات آنها سوپرمارکتها رستورانها و نانوایی هاست سرعتشان سرسام آور، دشمنان آنها بربری خورها، ساندویچ خورها و روزه خوارانند که معده دیگران را تحریک میکنند


audio: ElO3rOWvdHM_0120.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
حرف نزن، ااا بابا مگه فقط شماهایین که با صدای زن تحریک میشین؟ خب منم.منم نمیخوام تحریک بشم حرف نزن، صحبت نکن نگامم نکن، منم نگاهت نمیکنم


audio: ElO3rOWvdHM_0135.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
میدونی برای زن خوب نیست آره دیگه، چون زنا هم که کلا زیاد تحریک نمیشن که زنا فقط تحریک میکنن دیگه جز نوادره که تو جز زنایی هستی که تحریک شدی


audio: ElO3rOWvdHM_0144.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
بذار حالا بذار من اینور رو نگاه بکنم تو بذار چون اینا سه تا کاراکتر گردن.ایناممکنه تحریک بشن آره آره آره نگاه نکن تو روتو بکن اینور


audio: ElO3rOWvdHM_0146.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
خب افتادیم تو گروه استکبار چیکار کنیم از شیطان بزرگ و روباه پیر نبازیم؟ مهندس باید حتما یه فکری به حال کادر فنی و ارنج تیم بکنیم من یه نقشه خوب دارم


audio: ElO3rOWvdHM_0152.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
اینا چیه تو دستتون؟ مربیمون گفته با آمادگی کامل در برابر حریف ظاهر بشیم خب چرا اینقدر کمین؟ بقیه کجان؟ اونا دارم کنار زمین گرم میکنن دیوید دیوید او اس آ دیوید دیوید او اس آ آخه اینجوری که نمیشه مشکل چیه؟ ما حتی خانمارم راه دادیم به ورزشگاه دیگه بذارین بازی کنیم


audio: ElO3rOWvdHM_0153.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
ایولله ایولله ایولله خب، بازی هرجوری هست آغاز میشه در همین دقایق ابتدایی توپ دست ما شماره هفت پاس میده به شماره نه حالا شماره نه همه رو جا میذاره اینا دارن چیکار میکنن؟ نمیدونم، چرا اینطرفی میدوئن؟ همه چیز مهیاست برای یک انتقام سخت ماشاله برو حالا یه سانتر موشکوار


audio: ElO3rOWvdHM_0154.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
یه ضربه سر سهمگین و گگگگگگگللللللل پس چرا زدی تو گل خودمون؟ پیش میاد دیگه خطای انسانی بود خب، سوت پایان بازی با نتیجه هفده بر صفر به صدا در میاد ما وجود چندین مسدوم و محرومی که این رزمایش داشت اما برنده اصلی ما بودیم و چیزی از ارزشهای ما کم نشد


audio: ElO3rOWvdHM_0166.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
یا من تو اینستاگرامم حتما تگ میکنم اینجوری بهتره که. بتونن راحت پیداشون کنن برن فالوشون کنن اونایی رو که


audio: ElO3rOWvdHM_0175.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
شماره بانک شماره حساب بانکی مارو بهشون بده و نه شهرشون رو بگن بد نیست شهرتون رو بگید چون از جاهای خیلی جالبی برامون چیز میفرستن


audio: ElO3rOWvdHM_0177.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
نه ما پول نمیگیریم من مثل شادی نیستم که پول بگیرم از کسی بابا پول میدن به خدا توی مسابقه وایستا، پول میدیم


audio: ElO3rOWvdHM_0180.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
مرسی از همه خیلی خوش اومدین به یک جعبه شانس دیگه امیدوارم که جعبه تون واقعا پرشانس باشه بیشترین مبلغ رو ببرین هفته گذشته خیلی سعی کردیم بالاترین مبلغ رو با تقلب آقای سیامک البته


audio: ElO3rOWvdHM_0181.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
ولی خب سه میلیون برد شرکت کننده هفته پیش ببینیم این هفته دوست عزیزمون کیه و چقدر میبره دوست عزیز خودت رو معرفی کن


audio: ElO3rOWvdHM_0186.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
از اصفهان، به به خیلی هم خوشحالیم، مرسی عزیزم، دوست داری با جایزه ات حالا ببینیم چقدر میبری ولی اگه بیشترین مبلغ رو ببری باهاش چیکار میکنی؟


audio: ElO3rOWvdHM_0190.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
کجا؟ داخل ایران یا خارج؟ نه نه همون داخل ایران قطعا مسافرت خواهم رفت باهاش حالا انشاله که اون مبلغی که مد نظرم هست ببرم


audio: ElO3rOWvdHM_0191.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
به به، ایشاله ما هم امیدواریم عزیزم الهه جان فکر میکنی بیشترین مبلغ که باعث شه تو یک سفر راحت با دل خوش توی بهار داشته باشی توی کدوم از این جعبه هاست؟


audio: ElO3rOWvdHM_0192.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
من خودم راستش اعداد زوج رو بیشتر دوست درارم عدد شیش شیش؟ خب، عدد زوج اتفاقا از عددای محبوب منم هستن نمیدونم چرا ولی خب شیش منم خوشم اومد از شیش شیش رو برای. آره، شیش رو برای الهه نگه میداریم


audio: ElO3rOWvdHM_0196.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
یکو نمیخوای، خب بزار یک، نه دیگه بزار ببینیم یک چیه پشتش خب، هفت میلیون نباشه چشارو ببندین دعا کنین دست به دعا


audio: ElO3rOWvdHM_0204.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
نه رو نگه میداری؟ یعنی چی؟ یعنی. یعنی بازش کنیم یا نکنیم میخواییم الان یه عددو باز کنیم نه ما منه نه مال سیامکه باز کنیم یا نکنیم خب باشه


audio: ElO3rOWvdHM_0211.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
شماره هفت خب شماره هفت هم امیدوارم که یکی از کمترین مبالغ. خوبه، هفتصد هزارتا حالا درسته که خیلی کم نیست ولی بازم خوبه الان هزارتومن هفتادهزار تومن صدهزار تومن سیصدهزار یک میلیون و هفت میلیون باقی مونده و. ما باید یک پیشنهادی بهت بدیم ببینیم که


audio: ElO3rOWvdHM_0228.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
اشکال نداره، اصلا مهم نیست شنیدم صداتو تردید رو توش صدات شنیدم آره، اره خیله خب اشکالی نداره حالا سوال اطلاعات عمومی هم داریم آخرش بله


audio: ElO3rOWvdHM_0277.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
خب، برای الهه جان فردوسی زمان یک میلیون شما برنده شدی الهی جان نحوه دریافت جایزه رو از اتاق فرمان بهت اعلام میکنن خیلی ممنون که شرکت کردی


audio: ElO3rOWvdHM_0280.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
شما هم اگه دوست دارین تو برنامه جعبه شانس شرکت کنید یکشنبه ها لینکشو میذارم تو استوری اینقدرم غر نزنید برین اون بالا همون بالاست به جان خودت


audio: ElO3rOWvdHM_0297.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
واقعا گرمی رو برده آهان، از اونایی که واقعا برده؟ از اوناست که واقعا برده آهنگساز کاردرست و حرفه ای نوازنده چیره دست


audio: ElO3rOWvdHM_0307.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
گفتم الان این مصاحبه که تموم شد خیالم رو راحت کن ببینم پیشنهاد فیلم جیمز باندو به تو دادن الان دارن عوضش میکنن یا نه


audio: ElO3rOWvdHM_0308.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
منتظرم، نمیدونم چرا نمیدن الان که انگلیس هستی باهات تماس بگیرن بچه ها زودتر این چه خبر همه چیز عالی خیلی خوشحالم که میبینمتون بلاخره.بلاخره، چی میگن این.


audio: ElO3rOWvdHM_0310.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
چی میگن، سفر بکنیم و ببینیم همدیگه رو هنوزم درست نذاشته ولی خب حالا ما یواشکی از لای دست و پاش در میریم، آره هر جوری هست بلاخره داریم اینکار رو میکنیم خوشحالم که در خدمت شما هستم و


audio: ElO3rOWvdHM_0316.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
اینا.یهو. منفجر شد جهان بله، ما همون درست بعد از اینکه تو جایزه گرمی رو بگیری. سعی داشتیم از اون موقع بیاریمت اون موقع ما در به در دنبال.گرمی رو گرفت، کرونا پشت بندش


audio: ElO3rOWvdHM_0317.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
ما تابستون گذشته چیزی حدود پنجاه تا اجرا فقط توی اروپا از دست دادیم پنجاه تا اجرا؟ ما قرار بود سه ماه بیاییم اینجا بمونیم در هفته، بین سه تا چهار جای مختلف اجرا بکنیم


audio: ElO3rOWvdHM_0322.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
استراحت کنیم قشنگ مگه خوابیدن چشه؟ ما هم همینکار رو کردیم برای یک سال و نیم ولی خورد خورد داره راه میوفته همه چیز داره بر میگرده سرجای خودش ما امسال سه تا آلبوم توی. مسابقه داریم یدونه آلبوم شخص خودمو دارم به نام میست اور یا ابری شم نه ابریشم


audio: ElO3rOWvdHM_0325.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: INVALID_CHARS
text:
- غمگین بشم درواقع؟ - آره - همون دقیقا، ترجمه اش همونه؟ - شایدم مثلا یه خورده. - میستی؟ - آره، یه خورده.


audio: ElO3rOWvdHM_0342.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
ولیکن کردیمش توی دو تا آلبوم متفاوت که مخاطبینی که مثلا موزیک مدیتیتیو دوست دارن و دوست دارن نرم باشن. روزه یا شبه؟ اونی که مدیتیتیوه شبه اونی که یه خورده.


audio: ElO3rOWvdHM_0345.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
منم خیلی.واقعا واقعا نظرم این بود و ما چون رای میگیریم چهار پنج تایی که هستیم بچه های گروه و تیم مدیریتی که برای ما کار میکنن


audio: ElO3rOWvdHM_0346.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
و همه به این نتیجه رسیدن که شب شب برای اونا اونجوریه شب برای اونا بهتره ما ایرونیا یه خورده. تازه شب شروع میکنیم پارتی کردن


audio: ElO3rOWvdHM_0350.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
برنده شدن ما چجوری میتونیم برنده بشیم من که دارم البته بقیه رو. برای بقیه بچه ها هم که یاد بگیرن ببین، من فکر کنم که زیبایی شناسیه.


audio: ElO3rOWvdHM_0362.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
یا جهانی شدن این خودش دو تا نکته متفاوته ها دقیقا و اینکه قراره که توی جامعه ایرونی توی ایران چیز باشه چون نمیشه شما هم مثلا یه موزیک بسازین


audio: ElO3rOWvdHM_0363.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
باهاش برقصن هم اون مثلا استانداردای به صورت معمولی تو تاکسی و اینا بشنوی بعد بیایین گرمی هم بگیرین مثلا نمیشه راست راستش تو سیستم موزیکای ما سیستم موزیک ورلد میوزیک موزیک جهانی اینجوری موزیک.


audio: ElO3rOWvdHM_0384.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
ترجمه میکردیم، یعنی من ترجمه میکردم قبل از استودویو، میرفتیم تو استودیو سعی میکردیم اون ایده ای که از این شعره گرفتیم رو به زبان موسیقی هر کدوم از ما چهارتا که از چهارتا کشور مختلفیم برداشتتون از اون شعر رو. به زبان موسیقی همون لحظه اجرا بکنیم و تلاش کنیم که با همدیگه ارتباط برقرار بکنبم


audio: ElO3rOWvdHM_0386.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
برجسته کنیم اون کاری که داریم میکنیم رو این ایده ی در واقع اصلی اوپیومون بوده دمتون گرم دمتون گرم، بذار یه سر بریم به اتاق فرمان بر میگیردیم میاییم در رابطه با این قضیه بیشتر صحبت میکنیم


audio: ElO3rOWvdHM_0387.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
در خدمت جیمز باند عرصه موسیقی هستیم جیمز باند موسیقی هستی دیگه نه جیمز باند موسیقی رو میتونیم بهت بدیم هستی


audio: ElO3rOWvdHM_0388.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
دیگه تا الان جایزه رو هم بردی گرمی رو هم بردی دیگه واسه ما جیمز باندی بخوای نخوای اونا بهت پیشنهاد بدن ندن ولی نه واقعا چرا پاپیون زدی؟


audio: ElO3rOWvdHM_0390.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: INVALID_CHARS
text:
- چیکار داری تو آخه؟ - میخوام بدونم - خب من میدونم چرا تو کراوات میزنی - چرا؟ - میخوام بدونم ایشون - اولا که بعد از اینجا عروسی دعوت دارم - گفتم دیگه لباسم رو عوض نکنم - آهان


audio: ElO3rOWvdHM_0392.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
یکی از چیزایی که دوست دارم بچه های جوونتر که موزیک کار میکنن بدونن و بهش توجه بکنن موزیک اقوام و ملت های مختلف رو پوشیدن


audio: ElO3rOWvdHM_0395.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
لزوما اینکه ریش مون یعنی این ایده که حالا حتما اگه خصوصا کسی اگه که موسیقی سنتی میزنه یا مثلا موزیک تلفیقی یا روشنفکری طور داره میزنه حالا ریشی سیبیلی یه موی بلندی، غمگینی اینارو نداشته باشه نمیشه آخه موسیقی ژست، آره آقا ما مردیم، این چه زندگیه نه


audio: ElO3rOWvdHM_0398.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
من فکر میگردم دلیل اینکه استعداد ندارم در زمینه موسیقی اینه که صورتم رو میزنم ریش نمیذارم، موهامو کوتاه کردم


audio: ElO3rOWvdHM_0399.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
همش فکر میکردم اگه این موهامو دم اسبی کنم حتما یه نوازنده خوب سه تار میشم ولی واقعا از این سیبیلا هم خوبه یا ریش بلند هم خیلی


audio: ElO3rOWvdHM_0401.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
ریش مثلا من زمانی که هفده هجده سالم بود بعد اصلا ریشایی که ریش درست حسابی هم که نبود عین این وصله پینه ای ها هست


audio: ElO3rOWvdHM_0410.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
خیلی ممنون مرسی باید با انبردست حرف کشید از این واقعا اعتراف نمیکنه پس دیگه حتما منو نامزد میکنی و برنده دیگه؟ واقعیتش اصلا دلیل اینکه صداشو در نیاوردم به خاطر همینه برای همین کاره ست شادی جان آره دیگه الان آلبوم عزیزم سینگل همه چی من دارم چشم من الان صحبت میکنم شما هفته دیگه شده تا حالا مثلا چون میدونن که تو داور گرمی هستی باهات تماس بگیرن بگن این کار مارو مثلا ردیفش کن یا


audio: ElO3rOWvdHM_0413.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
جشنواره مثلا موزیک قسمت نوجوانان فجره فکر میکنن که مثلا چهار نفر نشستن میگن آقا خونوادش نمیدونی خونواده درست چه پدری، چه مادی آقا بهش بدین جایزه رو بهش بدین بره آره، به خدا اینجوری نیست چند نفر داور داره گرمی؟ چهارده پونزده هزار نفر در سرتاسر جهان چهارده پونزده هزار نفر این آثار موسیقی براشون فرستاده میشه میشینن گوش میدن


audio: ElO3rOWvdHM_0415.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
شوهر عمه ات مثلا تو گرمی باشه تو بتونی جایزه رو بگیری نمیشه؟ پونزده هزار نفر باید نظر مثبت بدن راجب اون کار یعنی این جایزه الکی تقدیم نمیشه سلیقه ای نیست چه بد نیست آره، متاسفانه نه، من خودمم فکر میکردم که


audio: ElO3rOWvdHM_0419.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
خب برنامه چیه؟ برنامه آینده کارایی که داری انجام میدی این دو تا آلبومی که داری میگی آلبوم خودت هست برای.


audio: ElO3rOWvdHM_0429.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
اونایی که تو ایران مثلا بارها و بارها گفتن ما گرمی بردیم و توی خبرا هم راجبش صحبت کردن و مدعی برنده شدن جوایز گرمی هستن که کمم نیست تعدادشون نه نه، خیلی داریم یعنی توی اینستاگرام هر کی از


audio: ElO3rOWvdHM_0433.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
خیلی جالبه بسیار بسیار جالبه و بعد مثلا صحبت میکنی دلیلا اینجوریه، میگن که. خب میگی شما فیلم و اینایی هم ازتون هست که این جایزه رو گرفتین؟ میگن که نه خب فیلم ازش نیست، میدونی وقت نبوده


audio: ElO3rOWvdHM_0434.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
سریع اینا رفتن بالا جایزه رو گرفتن از اون پشت میدن برم دیگه همه رو صدا نمیکنن بالا یا اینکه گروهی گرفتن مثلا همه هشتادوپنج نفر یدونه دادن حالا این هفته ای هر هفته خونه یدونه یکیشون هست نه هر کسی که گرمی یا امی یا تنی یا اسکار، نوبل یا هر چیزی که میگیره یدونه از اونارو تو خونه اش داره


audio: ElO3rOWvdHM_0440.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
این به این معنی نیستش که شما موزیسین خوبی نیستین حتما موزیسین خوبی هستین مگه همه موزیسینها باید حالا چیز کنن، نه حتما موزیسین خوبی هستین حتما هم عالی هستین، فقط


audio: ElO3rOWvdHM_0443.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
ولی متوجه شدیم که کمرشون خودش قبلا زحمتش رو کشیده و شکونده برای همین من بازی رو حذف میکنم که آسیبی به کمرش وارد نشه بخواد مارو سو بکنه دیگه الان جیمز بانده، خطرناکه همین یکراست بریم سراغ اجرا که من مشتاقانه منتظرم که


audio: ElO3rOWvdHM_0459.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
دمتون گرم بچه ها خیلی لطف کردین اگه احیانا دوستان و عزیزان میخوان برنامه رو به صورت آنلاین تماشا بفرماین یوتیوب، فیسبوک، توئیتر اینستاگرام و تلگرام ام بی سی پرشیا در خدمت شماست کانال یوتیوب بنده با ویدئوهای پشت صحنه و ویدئوهای خاک برسری و ویدئوهایی که جای دیگه نمیذاریمو کثافتکاری و فساد و فحشا و اینا همه


audio: ElO3rOWvdHM_0462.opus
source: youtube
source_id: ElO3rOWvdHM
invalidation: VALID
text:
اسپتانسر یا کسی که جایزه بده خدمت شمارو پیدا نکردیم پیدا کنیم حتما رسیدگی میکنیم ولی عکس رو میذاریم شما نظرتو راجب برنامه بده همین دیگه، صحبت دیگه ای باقی مونده؟ نه ممنون بریم که یه زنگ بزنیم گرمی تو رو برات یه جایزه


audio: 7xAsFigfPRc_0001.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
سلام من سینا ولی‌الله هستم و با یکی دیگه از مجموعه برنامه‌های چندشنبه از ام‌بی‌سی پرشیا در خدمت شمام همونطور که خودتون دیگه بهتر میدونین ما چند هفته‌ای هست که به احترام همه‌ی مردمی که در ایران این روزها


audio: 7xAsFigfPRc_0003.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
ما حتی بخش مسابقه‌ی برنامه رو حذف کردیم ولی خب با وجود مسئولینی که توی حماقت با همدیگه مسابقه گذاشتن تولید طنز تلخ، کار خیلی سختیه چون به هر حال تلخ بودن اتفاقات این روزها چیزی از شیرین بودن عقل آنگوزخان کم نمیکنه!


audio: 7xAsFigfPRc_0004.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
در همه‌ی عالم می‌خواهند مسلمان زندگی کنند می‌خواهند تمام شاونشون بر اساس اسلام و اصول اسلامی عمل بشوه! و اون چه که امروز دشمن ازش ترسناکه همینه!


audio: 7xAsFigfPRc_0013.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
ضرب و شتم دانش آموزان در اردبیل برای وادار کردن آنها به اجرای اجباریه سرود حکومتیه سلام فرمانده بوده است بنظرم کم کم متن شعرو عوض کنین و بجای  بگید 


audio: 7xAsFigfPRc_0016.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
رئیس جمهور همچنین از معلمان، مربیان و مسئولان آموزش و پرورش خواست با پاسخ به سوالات دانش آموزان به ویژه دهه هشتادی ها شبهات اونها رو رفع کنند


audio: 7xAsFigfPRc_0018.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
اگه هدف این بوده که کاملا موفق شدید چون الان دیگه هر دانش آموزی هم که ذره ای در داعشی بودن شما شک و شبهه داشت کاملا ابهاماتش برطرف شده!


audio: 7xAsFigfPRc_0019.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
پیشنهاد دارم در این جلسه به شما راهیان پیشرفت رو از امروز علاوه بر راهیان نور که یک امر مقدسی‌ست و مبارک بچه ها رو میبره توی فضای جبهه و جنگ و شهادت و ایثار این راهیان پیشرفت به نظر من بسیار محوریه


audio: 7xAsFigfPRc_0020.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
فعلا که کف خیابون، بزرگ و کوچیک و زن و مرد رو دارید می برید اردوی راهیان گور! حالا ایشالا به زودی به جای راهیان نور و راهیان پیشرفت واسه دانش آموزان، یه اردوی راهیان تیر چراغ برق هم واسه آینده برگزار میکنیم بدانیم امروز ما در یک عصری هستیم که عصر فضای مجازیست


audio: 7xAsFigfPRc_0025.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
خب ابله خان کلا از همه‌ی سایت ها و اپلیکیشن‌های توی اینترنت همین دوتا مونده بود واسه مردم! توییتر و یوتیوب و فیسبوک و تلگرام و بقیه رو که قبلا بستید رفته!


audio: 7xAsFigfPRc_0032.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
با همین فرمونم پیش برید تنها جایی که توش چیزی به اسم مغز باقی میمونه کله پزیان! که البته مدیریت کشور رو به همون مغزهای توی کله پزی هم بدین باز وضعیت بهتر از الان میشه!


audio: 7xAsFigfPRc_0035.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
شما خودتون چهل ساله فقط دنبال منافع چین و روسیه و لبنان و یمن بودین! بعد انتظار دارید آمریکا دنبال منافع مردم ایران باشه؟


audio: 7xAsFigfPRc_0036.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
هر اپراتور ارائه دهنده‌ی خدمات اینترنت ماهواره‌ای قواعد جمهوری اسلامی ایران رو بر اساس قواعد بین المللی که آی‌تی‌یو اتحادیه بین المللی مخابرات داره بیاد فعالیت بکنه ما دستشم به گرمی می فشاریم آخه کدوم آدم عاقلی میاد میلیاردها دلار هزینه کنه، ماهواره بسازه و با استفاده از قوانین فیزیک و ریاضی و مهندسی بفرسته توی فضا که تهش بیاد قوانین قرون وسطایی شما رو رعایت کنه؟


audio: 7xAsFigfPRc_0038.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
پلتفرم‌ها و سکوهای داخلی هم الان ظرفیت‌های خیلی خوبی دارند میتونن مشکل مردم را تو این بخش‌ها حل بکنند قابلیت های خیلی خوبی هم دارن مزیت های رقابتی خوبی هم در مقایسه با نسخه های خارجی هم دارند


audio: 7xAsFigfPRc_0040.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
بعنوان مثال شما ممکنه توی روبیکا یه مسیج بدی دوست دخترت و اون اصلا پیامو باز نکنه ولی بجاش مطمئنی حداقل ده نفر دیگه پیام رو خوندن!


audio: 7xAsFigfPRc_0041.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
این بچه ها هم رفتن تو فضای مجازی بعضیاشون بیست ساعت توی فضای مجازی بودن فضای مجازی اینا رو دچار سندروم،بعضیاشون رو. بعضیاشون رو دچار سندروم فضای مجازی کرد یعنی اینا. یعنی وقتی که بازی می‌کنن انگار واقعیته


audio: 7xAsFigfPRc_0043.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
اونا فوقش بکشنت گیم اور میشی میری از اول! دیگه بعدش نمیرن سراغ خانواده و فک و فامیل ازشون اعتراف اجباری بگیرن بگن بیماری زمینه‌ای داشته و خودش رو پرت کرده از ارتفاع پایین!


audio: 7xAsFigfPRc_0045.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
بفرما، آقا خودش دنیا رو عین کال اف دیوتی میبینه بعد به نوجونا میگه تحت تاثیر بازی‌های کامپیوترین! من از یک منبع موثق شنیدم یعنی همین امروز تماس گرفتم


audio: 7xAsFigfPRc_0051.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
صد و پنجاه نفر؟ یعنی واسه سرکوب جمعیتی که اندازه یه سالن سینما هم نمیشه اندازه سه تا ورزشگاه آزادی مامور و مزدور ریختین توی خیابون و اینترنت هشتاد میلیون آدمو قطع کردین؟


audio: 7xAsFigfPRc_0052.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
بعد شما که یک ماهه تو کشور خودتون حریف صد نفر آدم نمیشید چجوری میخواید برید یه کشور دیگه کاخ سفیدشو بگیرین تبدیل به حسینه کنین؟


audio: 7xAsFigfPRc_0054.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
والا فیلمایی که از یه جاهایی مثل شهرک اکباتان اومده بیرون که نشون میده خیلی بیشتر از پنج نفر ده نفر و صد نفرن!


audio: 7xAsFigfPRc_0066.opus
source: youtube
source_id: 7xAsFigfPRc
invalidation: VALID
text:
چهل زندانیه بند سرقت بر اثر استنشاق دود جان باختند در خبر جزئیات حادثه زندان اوین عنوان شد چهل زندانی که ضمن عذرخواهی اصلاح میکنم چهار نفر زندانی جان باختند


