# audio_chunks

audio: mS3oKtGdE40_0001.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
در قرن هجدهم میلادی یه کاپیتان انگلیسی 130انسان رو انداخت تو آب تا از بیمه پولشون رو بگیره 130انسان که عنوان برده داشتن در قرن هجدهم یکی از پایه‌های تجارت جهانی برده‌داری بود نزدیک به شش میلیون نفر به آمریکای امروزی فرستاده شدن به زور اما چرا و چگونه؟ این برده‌داری در عصری با عنوان روشنگری اتفاق افتاد؟


audio: mS3oKtGdE40_0002.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
نکته‌ایست که در این قسمت و قسمت بعدی می‌خوایم درباره‌ش صحبت بکنیم عصری که روشنگری داشت اما نیمه تاریک و خونریزی‌های جدی‌ای هم داشت گرچه باعث پیشرفت فرهنگی و خیلی چیزهای دیگه در انسان هم شد سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: mS3oKtGdE40_0003.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
در طول قرن هجدهم و نوزدهم میلادی اندیشه غربی یک به یک رسوم و سنتها رو به حاشیه می‌روند در اوایل قرن نوزدهم هنوز در هند نوزادان دختر کشته می‌شدن و هنوز رسم خودسوزی زنان بیوه در مراسم تدفین شوهرانشون پابرجا بود در چنین شرایطی


audio: mS3oKtGdE40_0004.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
و در سال 1829 میلادی راجار رام موهان روی محترم ترین متفکر هندی عصر خودش چی کار کرد؟ به مسیحیت گروید تغییر دینی که در آداب و رسوم هند اون زمان کسی اصلا فکرشم نمی تونست بکنه حالا چرا و چطور این اتفاق افتاد؟ روی، متولد 1774 بود بیشتر عمرش رو


audio: mS3oKtGdE40_0005.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
در بنگال تحت حاکمیت بریتانیای کبیر زندگی می‌کرد به جز دورانی که در دانشگاه های انگلیس مشغول مطالعه و پژوهش بود و همون دوران شد شروعی برای تغییرات این آدم روی، تا قبل از این تغییرات بزرگ استاد ادبیات فارسی بود خیلی جالبه اما اندیشه‌های لیبرالیستی غرب و توسعه قدرت غرب


audio: mS3oKtGdE40_0006.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
در گوشه و کنار جهان اونو مجذوب کرد و راهی شد این برای گریز از سنت‌ها و خرافات ناپسند هندی شاید بشه گفت روی یکی از اولین اندیشمندان فمنیست آسیا بود چراکه اساس استدلالش بر پایه آزادی زنان بود اون موقع البته روی نمی خواست هند رو به گونه شرقی غرب بدل کنه


audio: mS3oKtGdE40_0007.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
درواقع دنبال این بود که به گذشته‌ی پرشکوه همون مملکت یعنی هند برگرده فرهنگ رو اصلاح کنه وقتی تصمیم روی به گوش اسقف اعظم کلکته رسید مشتاقانه اسقف اعظم این تغییر ظاهری رو بهش تبریک گفت ولی ایشون با زیرکی جواب داد چی؟ سرورم، به شما اطمینان می‌دهم هرگز خرافه رو رها نمی‌کنم


audio: mS3oKtGdE40_0008.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
تا به یک خرافه دیگه رو بیارم آقای روی از مسیحیت به دنبال روشنگری بود درواقع پدیده‌ای که تونست اندیشه رو نه تنها در غرب بلکه در جهان تغییر بده این البته نیمه پر لیوان غرب در قرون هجده و نوزده میلادی بود غرب، در عصر روشنگری نیمه دیگه‌ای هم داشت


audio: mS3oKtGdE40_0010.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
خب یه مرور کوتاه بکنیم در دو قسمت قبلی پادکست مورخ از پرونده تاریخ بشر درباره چی صحبت کردیم؟ از دورانی گفتیم که علم باعث شده بود که غرب بتونه تسلطی جهانی پیدا بکنه و استعمار و استثمار دسترسی به منابع زیادی رو برای خیلی از کشورهای اروپایی به ارمغان آورده بود


audio: mS3oKtGdE40_0011.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
گفتیم قرن شانزدهم، هفدهم و هجدهم میلادی دوران رونق تجارت بود اما این تجارت همیشه تجارت سالمی هم نبود درواقع عموما تجارت ناسالم بود چرا؟ بیایید تصور کنیم سقفی با ارتفاع حدودا یک و نیم متر عرض یک متر و طول کوتاهی


audio: mS3oKtGdE40_0012.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
که میشه توش نهایتا 450 نفر رو جا داد این فضایی بود که توش ششصد برده آفریقایی رو روی هم تلنبار کرده بودن اینایی که گفتم توصیف کشتی حمل برده بروکس بود کشتی‌ای که از بندر لیورپول انگلیس به آفریقا می‌رفت و بعد برده‌ها رو به آمریکا منتقل می‌کرد در قرن هجدهم میلادی


audio: mS3oKtGdE40_0013.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
تقریبا 400 هزار نفر به منطقه انگلیسی نشین شمال آمریکا یک میلیون نفر به بخش اسپانیایی زبان‌ها بیش از یک میلیون نفر به کارائیب و حدود سه میلیون نفر هم به قسمت پرتغالی نشین آمریکا انتقال داده شدن اینها سیاهپوست های آفریقایی‌ای بودن که تازه تونسته بودن این مسیر دریا رو به سلامت طی کنن یعنی زنده برسن


audio: mS3oKtGdE40_0014.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
بسیاری‌شون یعنی چندین برابر این تعدادی که الان صحبت کردیم تو مسیر جون خودشون رو از دست داده بودن حالا نکته کجاست؟ وقتی کشتی بروکسل ششصد برده آفریقایی رو سوار می‌کرد خود کشتی‌رانها مطمئنا می‌دونستند که بخشی، یعنی بخش عمده‌ای از این 600 نفر زنده نمیمونن و براشون صرفه اقتصادی نداشت یعنی نمی تونستن مثلا همون تعدادی که جا میشه رو سوار کنن


audio: mS3oKtGdE40_0015.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
یعنی 450 نفر 600 نفر سوار می‌کنند جالب اینجاست به این کشت و کشتار علاقه داشتند از تقلای طاقت فرسای برده‌ها برای زنده بودن، لذت می‌بردن نکته دیگه تجربه ثابت کرده که کار با زور و اجبار خیلی بازدهی مناسبی نداره در نتیجه کار بر اساس برده داری نباید چندان صرفه اقتصادی می‌داشته اون زمان


audio: mS3oKtGdE40_0016.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
اما تجارت برده یکی از اصلی‌ترین چرخه‌های اقتصادی قرن هجدهم بوده حتی می‌شه گفت رونق تجاری در اون دوران یکی از پایه‌های اساسی‌ش همین تجارت برده داری بوده تجارتی که روایت‌های هولناکش بیشتر برای ما موند مثل به دریا انداختن برده‌های مریض یا برده‌های یاغی که اصلا متداول بوده توی کشتی‌ها تو همین روایت‌ها وضعیت‌های بیش از حد غیرعادی هم رخ می‌داده


audio: mS3oKtGdE40_0017.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
مثلا یک کاپیتان لیورپولی در سال 1781 130 برده رو پرتاب میکنه تو آب و بعد ادعا میکنه که محموله کشتی من از دست رفته چرا؟ از شرکت بیمه خسارت بگیره اینقدر بی ارزش بوده جون انسان این ادعای پیشرفت فرهنگی نیاکان ما بود کی؟ در عصر روشنگری خیلی هم دور نیست‌ها در همین چند قرن پیش


audio: mS3oKtGdE40_0018.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
اقتصاد برده داری هزینه ساخت و ساز آمریکا رو تامین کرد آمریکایی که یک قسمتیش بریتانیایی بود یک بخشیش اسپانیایی بود و یک بخش دیگه‌ش هم پرتغالی نشین اما جوامعی که داشت کم کم سر و شکل می‌گرفت نه بخشی از این سه امپریالیسم بزرگ بود بلکه جوامعی جدید بود با ویژگی‌هایی جدید مثلا یکی از نمونه‌هاش


audio: mS3oKtGdE40_0019.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
آمریکایی که در جنگ داخلی 1775 تا 1783 میلادی از بریتانیا جدا شد و استقلال پیدا کرد انقلاب معروف آمریکا در آستانه این انقلاب استقلال‌طلبانه جمعیت آمریکا چقدر بود؟ دو و نیم میلیون نفر حالا دیگه آمریکا تعداد جمعیتش زیاد شده بود خودش می‌تونست برای خودش تصمیم بگیره از اون استثمار و استعمار درواقع دربیاد


audio: mS3oKtGdE40_0020.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
جالب اینجاست که یک قرن پیش از همین تاریخ انقلابی که به انقلاب شکوهمند مشهور شده بود در خود انگلیس به وجود اومده بود با چه خواسته هایی؟ خواسته‌های مشروطه طلبی و درواقع دموکراسی خواهانه چه سالی؟ 1688 اون انقلاب پیروز شده بود حالا و بعد از یک قرن انقلاب آمریکا هم خواسته‌های مشابهی داشت از اون جالبتر چیه؟


audio: mS3oKtGdE40_0021.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
بیشتر سیاهپوستان و بومیان آمریکا حامی ادامه حکومت بریتانیا بودن از اون طرف هشتاد درصد سفیدپوست های ساکن در آمریکا که اغلب از خود بریتانیا اومده بودن دنبال استقلال بودن شاید به نظر بیاد که بومیان و سیاهان آمریکا دچار سندروم استکهلم شده بودند حتما درباره‌ش بخونید سندرمی که در اون گروگان، شیفته گروگان‌گیرش میشه


audio: mS3oKtGdE40_0022.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
طرفدار گروگان گیرش می‌شه اما اون بندگان خدا می‌دونستن که در صورت پیروزی انقلاب اوضاع براشون بهتر نمی‌شه هیچ بدتر هم خواهد شد چرا؟ مثال اندیشمند محبوب آمریکایی انقلابی‌های اون زمان یکی از فیلسوفان حامی انقلاب در انگلیس بود کی؟ آقای جان لاک کی بوده ایشون؟ از پدران اندیشه لیبرال غرب بوده


audio: mS3oKtGdE40_0023.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
و حامی حقوق طبیعی و تساهل مذهبی و حق مالکیت چی کار کرده حالا؟ خیلی کار خاصی هم نکرده‌ها ارزش‌های قشنگی رو که لاک بهتر از هر اندیشمند قبل از خودش تشریح کرده برای ملت باعث شد که یه ملت معمولی تبدیل بشن به یک ملت انقلابی به همین سادگی اما این آقای لاک حقوقی که ازش صحبت کردیم


audio: mS3oKtGdE40_0024.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
برای سیاه‌پوست‌ها و کاتولیک‌ها و بومیان آمریکا قائل نبود بیخود نبود که همین سه دسته مخالف بودن با انقلاب و استقلال آمریکا اما نتیجه چی شد؟ تو همین روزها و گیرو دار فرانسوی‌ها تصمیم گرفتند با اسپانیایی‌ها و پرتغالی‌ها متحد بشن به بریتانیای حاکم بر اون قسمت آمریکا حمله نظامی کنن و این طوری اونها رو تضعیف کنند


audio: mS3oKtGdE40_0025.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
و نتیجه، انقلاب استقلال‌طلبانه در آمریکا پیروز شد و زور یکی از قدرت‌های حاضر در اون قاره‌ی تازه کشف شده کم شد و البته این اول داستان بود


audio: mS3oKtGdE40_0026.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
اون سمت جنگ و جدل و جنایات و برده داری های اروپاییها چی بود حالا؟ روشنگری بود روشنگری‌ای که داشت دنیا رو به جای بهتری تبدیل می‌کرد البته یه مدلی از روشنگری که مختص اروپایی‌ها بود و نتیجه چی شد؟ کم کم تونست کمک کنه اروپایی‌ها از سایر ملت‌های جهان سبقت بگیرن اما تا اون زمانی که داریم درباره‌ش صحبت می‌کنیم


audio: mS3oKtGdE40_0027.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
توسعه نه تنها مختص به اروپایی‌ها نبود بلکه اروپایی‌ها هنوز خیلی عقب بودن از کجا؟ مثلا از عثمانی و ایران در عثمانی و ایران علم بسیار با سرعت بیشتری در حال ارتقا بود مثلا وقتی ترک‌ها، یعنی عثمانی‌ها مایه‌کوبی رو برای مقابله با بیماری آبله کشف کردن اروپا به التماس افتاد اگر به آثار هنری اون عصر امروز نگاه کنیم می‌بینیم که مثلا موتزارت


audio: mS3oKtGdE40_0028.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
آهنگساز بزرگ اتریشی در سال 1782 قطعه ربایش از حرم رو برای یکی از مهم‌ترین اپراهای تاریخ می‌نویسه که در اون ترک‌ها رو حیله‌گر تر از اروپایی‌ها نشون می‌ده اروپایی‌ها بهترن، ترک‌ها بدتر یعنی زمانی که یک قدرت نمیتونه غلبه بکنه شروع میکنه فرهنگسازی کردن یادتون باشه در رابطه با هخامنشیان هم این اتفاق افتاد


audio: mS3oKtGdE40_0029.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
اروپاییان اون زمان شروع کردن در فرهنگ هی به مردمانشون القا کردن که هخامنشیان بدن مردمان ایران بدن و ما خوبیم و ما قدرتمند خب، بریم یه مقدار اونورتر روشنگری، توسعه و پیشرفت در چین رو ببینیم چه خبر بوده؟ در چین با سرعت بیشتری از اروپا و حتی عثمانی و ایران داشت این اتفاق میفتاد در تمام طول قرن هجدهم میلادی


audio: mS3oKtGdE40_0030.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
چین مدرن ترین جامعه رو داشته یه سیستم آموزشی به شدت سفت و سخت که یک میلیون نفر ازش فارغ التحصیل میشن اون زمان مجموعه های تجاری چین فوق العاده سودآور و کارآمد بودن و کشور چین در مسیر صنعتی شدن قرار داشت از اون سمت هم جمعیت بی نظیرش داشت به رشد و توسعه‌ش کمک میکرد با این حال یه پیش بینی جالب انجام شد


audio: mS3oKtGdE40_0031.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
یه آقایی به نام بارون دمونتسکیو فیلسوف قرن هفدهم و هجدهم فرانسوی و البته یکی از فیلسوف‌های پرشمار اون عصر اروپا یه پیش بینی راجع به نسبت بین توسعه درواقع بین چین و اروپا میکنه مونتسکیو میگه آزادی باعث قدرت اروپاست و استبداد باعث ضعف چین جالبه، پیش بینی منتسکیو


audio: mS3oKtGdE40_0032.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
که پایه گذار حاکمیت قانون در اروپا هم هست غلط نبود اما تمام تفاوت بین چین و اروپا رو بحث آزادی و استبداد رقم نزد قصه سر دراز داشت


audio: mS3oKtGdE40_0033.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
ما تا اینجا از اوضاع و احوال عصر روشنگری حرف زدیم از این که انسان چطور به انسان رحم نکرد از اینکه انگلیسی‌هایی که از انگلیس به آمریکا رفتند مقابل قوانین انگلیسی ایستادند و ادعای استقلال کردند و مستقل هم شدند از اینکه در ایران و عثمانی چه خبر بود؟ از اوضاع و احوال علم از چین صحبت کردیم که مدرن ترین جامعه رو داشت اما به نقطه عطف داستان رسیدیم


audio: mS3oKtGdE40_0034.opus
source: youtube
source_id: mS3oKtGdE40
invalidation: VALID
text:
ما به سر گیوتین رسیدیم به یک بحث بسیار جذاب فرجام زمان ما رسید در قسمت بعدی ادامه میدیم همین بحث رو با اتفاق بسیار جالبی که کل جهان امروز بهش به نام دموکراسی می‌نازه تا دو سه روز آینده سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: YCd2tWzInDY_0002.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
سال 793 میلادی ساکنان این جزیره سال‌هاست که بی دردسر زندگی ساده و خوشی رو سپری می‌کنند اینجا جزیره‌ایست که در آن صومعه‌ی بزرگ و معتبر وجود دارد صومعه‌ای که پرچم مسیحیت را در دوردست‌ترین سرزمین از مرکز مسیحیت شما بشنو در لبه‌ی پایانی دنیای شناخته شده‌ی آن روزگار برافراشته نگاه داشته


audio: YCd2tWzInDY_0003.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
میانه‌ی آن آرامش محض آن روزگار اما ساکنان جزیره و راهبان صومعه روزی در دریا تعداد زیادی کشتی دیدند که با سر و صدا نزدیک می‌شدند هر چه نزدیک‌تر شدند ترس و اضطراب مردم جزیره بیشتر شد پچ‌پچه‌ها بلند و بلندتر شد اهالی جزیره از هم پرسیدند که اینا کی‌ان؟ چی می‌خوان؟ ما می‌ترسیم


audio: YCd2tWzInDY_0004.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
یکی اون میون گفت شاید برای تجارت آمدند دل اهالی کمی آرام شد اما فقط چند ثانیه طول کشید تا صدایی بلند صدای شیپور و طبل از کشتی‌های غول‌پیکر و عجیب غریب بلند شود حالا آرامش به ترس تبدیل شد و ترس شد اتمسفر تمام جزیره در ادامه و کمی بعد مردانی ایستاده بر عرشه‌ی کشتی‌ها نمایان شدند


audio: YCd2tWzInDY_0005.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
مردانی با سپرهای بزرگ و شمشیر و تبرزین در دست که نعره‌هایی گوش‌خراش سر می‌دادند به محض رسیدن کشتی‌ها مردان غول‌هیبت حالا پیداتر شدند و بی هیچ حرف و سخنی یورش بردند به سمت مردمان و کلبه‌های روستاییشان هر که را دیدند کشتند و جلو رفتند حالا شیون مردان و زنان و کودکان و شما بشنو همگان از هر جای آن جزیره شنیده می‌شد


audio: YCd2tWzInDY_0006.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
آخرین مامن اما صومعه بود راهبان در باز کردند همگان بدانجا پناه بردند و پدر روحانی در را بست خود او صلیب به دست اما شجاعانه از صومعه خارج شد تا با مهاجمان بربر صحبت کند اما اولین بربری که به او نزدیک شد بی‌توجه به صلیب پدر روحانی نعره کشان با ضربه‌ی تبر پدر را نقش بر زمین کرد


audio: YCd2tWzInDY_0007.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
در ادامه او و رفقایش به صومعه هم حمله‌ور شدند با تبرهایشان به جان در افتادند و چند ساعت کافی بود تا مردان هولناک، تنومند، سوار بر کشتی‌هایشان در دریا غیب شوند البته با مردان آن جزیره به اسارت، با اموال آن جزیره به غنیمت و تو گویی در سراسر جزیره یک جای سالم نمانده بود


audio: YCd2tWzInDY_0008.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
همه جا پر بود از آتش و دود و جنازه و شیون بازماندگان کودکی بالای سر جنازه‌ی مادرش شیون می‌کرد نه برای مادر مرده‌اش برای پدر، پدر را صدا میزد پدری گمشده، به اسارت رفته و سوال چه کسی می‌توانست بدان کودک معنای اسیری و بردگی را توضیح دهد؟ چه کسی می‌توانست بدان کودک توضیح دهد که آن بربرها چرا؟ چگونه؟ چه شد که اینقدر عصبانی شدند؟


audio: YCd2tWzInDY_0009.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
چرا پدرش و بسیاری از مردان جزیره و حتی راهبان صومعه را غل و زنجیر کرده به اسارت بردند؟ پدر روحانی را کشتند هیچکس نمی‌توانست نمی‌توانست بدان پسر توضیح بدهد که چرا هر چه در خانه‌ها و صومعه بود را هم به غنیمت بردند بربرها، آن غول هیبتان اگر آن‌ها آن پسر و خانواده‌ش، مردمان آن جزیره چه کرده بودند؟ در حق آن غول هیبتان؟


audio: YCd2tWzInDY_0010.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
آن پسر آن روز نمی‌فهمید اما سرنوشتش را فهمید کمی بعد سرنوشت او این بود که از آن روز به بعد تا مدت‌ها و شما بشنو تا پایان عمر با ترس و وحشتی دائمی از آن مردان بلند قد با ریش‌های انبوه و گیسوان بلند آتش‌رنگ زندگی کند و این حمله


audio: YCd2tWzInDY_0011.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
این حمله آغاز بود بر دو قرن و نیم وحشت دائمی سراسر اروپا وحشتی دائم از حملات برق‌آسای مردان بلوند شکست‌ناپذیر شمالی که هیچ ارتشی آن زمان نمی‌توانست آن‌ها را متوقف کند


audio: YCd2tWzInDY_0012.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: INVALID_CHARS
text:
اروپاییان آن زمان آن مردمان عجیب را نامیدند: نورمان یا شما بشنو: نورث‌من! مردانی شمالی اما خود آن‌ها به خود می‌گفتند:


audio: YCd2tWzInDY_0013.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
وایکینگ ما در دقایق آتی و در این قسمت از مورخ از شگفتی‌های این جماعت سخن خواهیم گفت از تاریخشان به این سوال پاسخ خواهیم داد که وایکینگ‌ها سازندگان جهان امروز بودند؟ یا خدایان مرگ جهان دیروز؟ مردمانی که شاه و فرمانده‌ی واحدی نداشتند گروه گروه بی نقشه و برنامه به شرق و غرب کشتی راندند رفتند و همه چیز را شکستند و عاقبت


audio: YCd2tWzInDY_0014.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
خود دست از غارتگری برداشتند از تاثیرات ماندگار این وحشیان سخن خواهیم گفت در دقایق آتی و رازهای پنهان در تاریخ سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: YCd2tWzInDY_0015.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم اول کتاب عصر وایکینگ‌ها اثر دیوید شفر دوم کتاب وایکینگ‌ها اثر سوزان مارکسون و در نهایت سوم مجموعه کتاب‌های تاریخ کشورها که به همت وزارت امور خارجه به چاپ رسیده و اینجا یک نکته رو عرض کنم ما بسیار سپاسگزار شما هستیم سپاس برای حضورتون در اجرای زنده‌ی مورخ


audio: YCd2tWzInDY_0016.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
یک شب به یاد ماندنی و یک خاطره‌ی بی‌نظیر رقم زدیم برای احمد هاشمی و تیم مورخ امید که دیگربار و به زودی ببینیم شما رو از نزدیک و بفشریم دستان زیبای شما رو در نهایت یک نکته‌ی دیگر در انتهای این قسمت هم ویدیوهای ارسالی شما خوبان پخش خواهد شد و پل ارتباطی ما و شما تلگرام خواهد بود


audio: YCd2tWzInDY_0018.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
برای ما ارسال کنید ویدیوهای زیباتون رو هنگام شنیدن یا دیدن مورخ تا ما آن‌ها پخش کنیم و لذت آن‌ها را دو چندان حالا بریم در دل تاریخ


audio: YCd2tWzInDY_0019.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
خب پیش از این که آغاز کنیم مفصل داستان این قسمت رو یک نکته رو عرض می‌کنم ما در این قسمت بیش از قسمت‌های قبلی متکی به تصویر خواهیم بود به خصوص متکی به نقشه‌ی جغرافیایی خواهیم بود مدام به نقشه‌ی جهان، جهان آن زمان و امروز البته ارجاع خواهیم داد کلام بنده رو و دلیل داره مجبوریم! صادقانه موقعیت جغرافیایی و خط سیر حملات و مهاجرت‌های وایکینگ‌ها رو باید روی نقشه با هم پی بگیریم


audio: YCd2tWzInDY_0020.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
تا به این لحظه که زندگی می‌کنیم من و شما برسیم و تغییراتی که آن‌ها باعثش بودند رو بیشتر درک کنیم نتیجه؟ اگر ما رو به صورت تصویری در یوتیوب مورخ می‌بینید فبهالمراد! به نقشه‌ها توجه بیشتری داشته باشید لطفا که درک بهتری با هم داشته باشیم از عملکرد وایکینگ‌ها و زندگیشون اگر ما رو به صورت صوتی و پادکست می‌شنوید دو پیشنهاد یا گوگل بفرمایید همزمان نقشه‌هایی که بنده عرض می‌کنم تا درک بهتری پیدا بکنیم


audio: YCd2tWzInDY_0022.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
و این قسمت رو و البته سایر قسمت‌های مورخ رو به شکل ویدئوکست یا مستند تصویری ببینید و بشنوید و لذت ببرید و حالا بریم سراغ وایکینگ‌ها


audio: YCd2tWzInDY_0023.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
خب با یک سوال آغاز کنیم وایکینگ معنای وایکینگ چیست؟ این کلمه از ریشه‌ی کلمه‌ی ویک میاد که در زبان مردمان شمالی اون زمان و نروژ امروزی و البته سوئد، اساسا اسکاندیناوی به معنای خلیجه همین کلمه‌ی وایکینگ نشون میده ما با چه مردمانی و چه سبک زندگی‌ای مواجهیم از کلمه‌ی خلیج هویداست که این مردمان شمالی که ازشون صحبت خواهیم کرد چه ویژگی‌هایی داشتند


audio: YCd2tWzInDY_0025.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
شمالی که ازش صحبت می‌کنیم کجاست؟ اگر به نقشه‌ی طبیعی سرزمین اسکاندیناوی نگاه بکنیم و درش نازک شیم به لحاظ تاریخی به کشورهای دانمارک، سوئد و نروژ می‌رسیم اینجا محل سکونت وایکینگ‌ها بوده زمانی اگر حالا دقت بیشتری کنیم انگار یکی با قیچی افتاده به جون کناره‌ی این نقشه‌ها، کناره‌ی کاغذ هی قیچی قیچی کرده چپ به راست


audio: YCd2tWzInDY_0026.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
هر کدوم از این بریدگی‌هایی که ایجاد شده تبدیل شده به یک خلیج در واقعیت یا به زبان خودشون همون ویک البته ما در جغرافیای خودمون هم از این خلیج‌های کوچیک تک و توک داریم یه جورایی میشه گفت نداریم‌ها ولی بخوایم مثال نزدیک بزنیم که بتونیم بهتر بحثو درک بکنیم نمونه‌ی قابل توجهش در ایران‌زمین میشه خورموسی در استان خوزستان انتهای مسیرش دو تا بندر هست بندر ماهشهر و بندر امام خمینی یا همون شاپور سابق


audio: YCd2tWzInDY_0027.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
در شمال کشور هم مثال مشابه تقریبا میشه گفت داریم تالا انزلی یه همچین حالتی داره ابتداش بندر انزلیه، انتهاش بندر پیربازار شهر رشته گرچه چون سطح آب رفته پایین دیگه متاسفانه قابل استفاده نیست این روزها این هم نمونه‌ای از خلیج در کشور خودمون تا اینجا معنای وایکینگ و کجا زندگی می‌کنند رو درباره‌ش صحبت کردیم


audio: YCd2tWzInDY_0030.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
اهمیت ویک، اهمیت این خلیج‌ها چی بوده اون زمان؟ این خلیج‌ها کوچیک بودند اما عمیق، قابل کشتیرانی بودند بهشت ماهی‌گیرها محسوب می‌شدند از طرفی از طوفان‌های شدید دریایی اقیانوسی در امان بودند به واسطه‌ی جایی که قرار گرفته بودن به لحاظ جغرافیایی نتیجه؟ هر آدمی که کنار همچین ساحلی زندگی کنه قطعا نمی‌تونه دریانورد نباشه حالا این هم اضافه کنیم که سرزمین اسکاندیناوی


audio: YCd2tWzInDY_0031.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
سرتاسر پوشیده از درخته، جنگل‌های پر درخت ماده‌ی اولیه‌ی قایق‌سازی و کشتی‌سازی در قدیم و امروز البته چه بوده؟ درخت امروز که با هم صحبت می‌کنیم درخت‌های اسکاندیناوی معروفند واقعا درختن، جنگل‌های انبوه داره یکی از پایه‌های اقتصاد سوئد به طور مثال هنوز همین بحث جنگلداری و محصولات چوبیه یه سوال مطرح کنیم آیا چوب به تنهایی برای کشتی‌سازی کافیست؟ قطعا خیر


audio: YCd2tWzInDY_0032.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
یک عنصر بسیار مهم دیگر نیاز است و آن چیست؟ شما بفرمایید بله آهن بدون میخ آهنین چوب روی چوب بند نمیشه و حالا اجازه بدید این رو هم اضافه کنیم که آن زمان در اسکاندیناوی نه تنها خلیج‌های جذاب بود، چوب بود که آهن هم بود مثالش همین سوئدی که درباره‌ش صحبت می‌کنیم امروز که با هم صحبت می‌کنیم جالبه اینو اضافه کنیم سوئد تولید آهنش از ایران بیشتره


audio: YCd2tWzInDY_0033.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
حال این که منابع کدوم کشور بیشتره؟ حال این که کدوم کشور بیشتر بهره‌برداری می‌کنه از منابعش؟ یا صادر می‌کنه یا توانایی صادرات داره یا اساسا توانایی وصول پولشو داره از پس صادرات؟ یا توانایی ارتباط برقرار کردن با بازارهای بین‌الملل رو داره؟ این دیگه تاریخ نیست، حال است و قضاوت با شما به‌هرحال برگردیم به بحث سه عنصر کلیدی وجود داشت آن زمان در اسکاندیناوی محل زندگی وایکینگ‌ها دریا، خلیج، چوب، آهن، اینا دور هم جمع شد


audio: YCd2tWzInDY_0034.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
مردمانی آنجا بودند که نمی‌تونستن دریانورد نباشند و کم کم همان مردمان در فن کشتی‌سازی و کشتی‌رانی و دریانوردی و در ادامه ساخت سلاح‌های آهنین هر روز به از دیروز شدند حالا سوال مهم کدام مردمان؟ مردمان اسکاندیناوی از کجا اومدند؟ از آسمون که نیفتادن مردمانی که بعدها تبدیل شدند به وایکینگ‌ها چطور و از کجا آمدند شدند وایکینگ‌ها؟ عرض می‌کنم


audio: YCd2tWzInDY_0035.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
زبان‌های رایج در سوئد، نروژ، دانمارک و ایسلند امروز که نوادگان همون وایکینگ‌ها محسوب میشن اولا خیلی به هم شبیهن ثانیا همانند هلندی و انگلیسی از ریشه‌ی زبان آلمانی هستند این نکته‌ی بسیار مهمیست در واقع یه زمانی مردمانی از آلمان فعلی


audio: YCd2tWzInDY_0037.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
و طبعا بومیانی اونجا زندگی می‌کردند احتمالا این مردمان از آلمان امروزی کوچ کردند بر آن بومیان غلبه کردند ماندند تبدیل شدند به وایکینگ‌ها حالا این مهاجرت کی انجام شده؟ چه قرنی در واقع از آلمان امروزی رفتند و شدند وایکینگ‌ها؟


audio: YCd2tWzInDY_0039.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
البته یه سرنخ‌هایی وجود دارد آقای پلینی دانشمند و جغرافی‌دان رومی قرن اول میلادی از سرزمینی به نام اسکاندیناوی


audio: YCd2tWzInDY_0041.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
ایشون نوشته این سرزمین شامل شبه جزیره‌ی ژوتلند و دو جزیره‌ی بزرگ است آنجا ژرمن‌ها زندگی می‌کنند این مهمه حالا اجازه بدید یعنی یه جورایی مجبوریم به نقشه رجوع کنیم اینجا این ژوتلند شبه جزیره‌ایست که در واقع قسمت اصلی کشور دانمارکه از جنوب هم‌مرزه با آلمان یعنی تاریخی بهش نگاه بکنیم یه زمانی ژرمن‌ها از آلمان امروزی وارد دانمارک شدند اینجا حالا شروع کردند زندگی کردن


audio: YCd2tWzInDY_0042.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
و اون دو تا جزیره‌ای هم که پلینی توی نوشته‌هاش ازش صحبت می‌کنه می‌نویسه ازش، دو جزیره‌ی بزرگ دقیقا منظورش سوئد و نروژ بوده یعنی روزگاری ژرمن‌ها از آلمان امروزی مهاجرت می‌کنند به دانمارک میگن به به جای جذابیه این ور ساحل وای میسادن اون ور ساحل جنوبی سوئد و نروژو می‌دیدند اما فکر می‌کردن دو تا جزیره‌س فقط، بیشتر نیست در صورتی که دنیای پشتش بوده طبعا


audio: YCd2tWzInDY_0043.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
اون زمان فکر می‌کردند کلا دنیا همینه روبرومون هم دو تا جزیره‌س تمام، اینجا باید زندگی کنیم به‌هرحال کاملا مشخص نیست چه زمانی ژرمن‌ها به این مناطق و حتی به سوئد و نروژ رسیدند؟ و اونجا گسترش پیدا کرد زندگیشون؟ اما این مسئله واضح است که این مهاجرت بسیار تدریجی اتفاق افتاده یعنی چی تدریجی؟ عرض می‌کنم


audio: YCd2tWzInDY_0044.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
مهاجرت تدریجی اجازه بدید یه سناریوی بامزه با هم مطرح کنیم مثلا یه شبی اعضای یه قبیله‌ای از ژرمن‌های اون زمان دور آتیش جمع شدند دور هم در حد یه چایی مثلا زدن یهو یکی اون وسط میگه آقا این چه وضعیه؟ یه دونه گوزن هم نمونده ما مردیم از گشنگی، زندگی نشد که اون ور سفره‌ی دل نفر دوم باز میشه میگه آی گفتی تو رودخونه انگار قحطی ماهی اومده من و ممد صب تا حالا یه ماهی نزدیم


audio: YCd2tWzInDY_0045.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
اون سمت آقا سیروس مثلا میگه آقاجان دمتون گرم حرف دل ما رو زدید یه درخت هم نمونده ما بندازیم بکنیمش کشتی چهارمی میگه آقا همه‌ی اینا به کنار قربونت از دهاتمون نمی‌تونیم بریم بیرون دو قدم بیم قبیله همسایه‌س دعوا میشه خین و خین‌ریزی این چه زندگیه؟ چی کار کنیم؟ در نهایت احتمالا یک پیر فرزانه آنجا نشسته بوده قلیون مثلا می‌کشیده گفته آقا اجازه بفرمایید


audio: YCd2tWzInDY_0046.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
بنده یه چند فرسخ اون‌ورتر رفتم یه جا رو دیدم آقا وای آقا وای! جاس ها پایین رودخونه، پایین دست رودخونه پیچ اول نه پیچ دوم نه پیچ سوم یه تپه‌س، آقا اون ور تپه دنیاییه مکان! هیچی آدم اونجا نیست مال خودمونه درخت داره، شکار داره، ممد گوزن! سیروس درخت! بریم حله همینجوری بریم بریم همونجا دم آتیش جمع می‌کنن دست زن و بچه و می‌گیرن


audio: YCd2tWzInDY_0047.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
مهاجرت تدریجی همین‌جوری ساده آغاز میشه و به واسطه‌ی همین سناریوی ساده‌ای که مطرح کردم می‌تونیم بگیم که این قدم قدم اتفاق افتاده، این مهاجرت قدم قدم ژرمن‌ها رفتند که رسیدند مثلا به جزایر ژوتلند، دانمارک و بعد خاک سوئد، خاک نروژ، اینقدر نزدیکن در واقع امروز اگر شما در ساحل شهر کپنهاگ پایتخت دانمارک بایستید اگر هوا مه نباشه و تمیز باشه


audio: YCd2tWzInDY_0048.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
اینقدر اینا نزدیکن اون ور دریا رو با چشم غیر مسلح می‌تونی ببینی خاک سوئدو می‌تونی ببینی در واقع یک مهاجرت تدریجی و بی سر و صدا و بدون خون و خونریزی انجام شده کسی نبوده در اون سرزمینی که اینا پیدا کرده بودن ژرمن‌ها و اینا آروم آروم وارد شدن و این اتفاقات افتاد تا ژرمن‌ها و شما بشنو آلمان‌ها اون زمان وارد سرزمین جدیدی بشن و البته چه ژرمن‌هایی؟ کشاورزی بلد بودند مقداری


audio: YCd2tWzInDY_0049.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
خونه سازی بلد بودند، نجاری آهنگری بلد بودند و این جماعت وارد خاکی جدید شدند کم جمعیت، بی رقیب و کم کم در سطح اون خاک جدید پخش شدند نتیجه؟ کم کم فرهنگ و سبک زندگی و حتی خدایان خاص خودشون رو ایجاد کردند حالا اجازه بدید یه نتیجه‌ی کوچیک بگیریم از این سناریویی که مطرح کردیم مهاجرت تدریجی آدم هست، چوب هست، آهن هست، دریا هست و


audio: YCd2tWzInDY_0050.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
فرهنگ مخصوص به خود هم هست، همه چی حله اینا رو با هم میکس کنیم چی در میاد ازش؟ وایکینگ! بله وایکنیگ‌ها به وجود آمدند خیر اصلا اینجوری نیست متاسفانه هنوز از مواد لازم برای تولید یک وایکینگ یک عامل مهم باقی مانده است، چه عاملی؟ عرض می‌کنم


audio: YCd2tWzInDY_0053.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
سرما بله سرما نیاز بود، سرمایی استخوان‌سوز نیاز بود سرمایی عجیب غریب، یک سرمای قطبی چرا؟ چه ارتباطی با هم داره؟ عرض می‌کنم پیش از وایکینگ‌ها هم اقوامی رو داشتیم که با داشتن دریا و چوب و آهن کشتی‌سازی کردن، دریانوردی کردن


audio: YCd2tWzInDY_0055.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
همه‌ی این‌ها با دریانوردی و کشتی‌سازی و تجارت دریایی به ثروت و پیشرفت بسیاری دست پیدا کردند به تاریخ نگاه کنیم عملا زمانی که درشون نازک شیم هر کدومشون تمدن بشری رو این‌ها یک مرحله بردن بالا باعث پیشرفت شدند حالا سوال چرا وایکینگ‌ها مثل اون‌ها متمدن نشدند؟ اینا هم همون شرایط رو داشتند جواب


audio: YCd2tWzInDY_0057.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
آن جماعت سرما نداشتند، این‌ها سرما داشتند چه سرمایی! حالا اجازه بدید برای پاسخ بهتر به این سوال رجوع کنیم دوباره به نقشه‌ی جغرافیایی جهان آن روز اجازه بدید نازک شیم در مدار چهل و پنج درجه‌ی شمالی این بار ملاحظه بفرمایید تا قرن اول میلادی دنیای متمدن تماما زیر این خط بود زیر مدار چهل و پنج درجه شمال این خط هیچ تمدنی وجود نداشت


audio: YCd2tWzInDY_0058.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
در واقع اساسا امکان ایجاد تمدن وجود نداشت حالا از گسترش و ایجاد تمدن بالای این مدار چهل و پنج درجه اگر بخوایم مثال بزنیم میشه رومیان برای اولین بار رومیان به زور شمشیر تمدن رو بردن بالای مدار چهل و پنج درجه اما همچنان فاصله‌ی بسیاری داشتند با همین سرزمینی که ازش صحبت می‌کنیم


audio: YCd2tWzInDY_0060.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
در واقع اسکاندیناوی به قدری از دنیای تمدن دور بود که اساسا مردمانش تمدن نمی‌دیدند که بخوان یاد بگیرن تکرار تاریخ، ما خوبیم بقیه بدن چون ندیدند میگن خوبند بقیه بدند بله


audio: YCd2tWzInDY_0061.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
متمدن نشدن این مردمان یک دلیل دیگر هم داشت علاوه بر این فاصله از دنیای متمدن، فاصله‌ی جغرافیایی سرما یک خاصیت دیگر دارد قانون بقای اصلح بسیار قانون وحشتناکیست اما واقعی در واقع هر چی بچه‌ی ضعیف و کم بنیه وجود داشت بر اثر سرمای شدید و مریضی از بین می‌رفت


audio: YCd2tWzInDY_0063.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
از پس سالیان و طی چند نسل یک نژاد عجیب غریب ضد ضربه، قوی به وجود میومد و اومد از طرفی فصل سرما به قدری طولانی بوده و هست در این جغرافیایی که ازش صحبت می‌کنیم که عملا اجازه‌ی کشاورزی گسترده رو نمی‌ده و نمی‌داد نتیجه؟ مردمان ژرمن که وارد اسکاندیناوی شدند


audio: YCd2tWzInDY_0065.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
تا حد زیادی به شکار مخصوصا شکار گوزن و ماهی‌گیری و صید فوک وابسته بودند همین مسئله باعث چی شد؟ شما در نظر بگیرید از بچگی زن، بچه، کودک، نوجوان، بزرگسال همه کارشون چی بود؟ شکار هر روز در حین خون و خونریزی نتیجه؟ درجه‌ی خشونت مدام در حال افزایشه در آن فرهنگ، بین آن مردمان پرانتز اینو عرض کنم، امروز که با هم صحبت می‌کنیم نروژی‌ها هنوز که هنوزه نهنگ صید می‌کنن


audio: YCd2tWzInDY_0066.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
می‌زنن به بدن خیلی جدی این سنت همچنان وجود داره گرچه وایکینگ‌ها بر اثر پیشرفت دریانوردی در ادامه رو به تجارت آوردند تا حدی اما این تجارت‌ها باعث شد چی بشه؟ اوه آقا اون ور دریا چه خبره! چه سرزمینی چه ثروتی! اینا خوراک غارتن یعنی یه نفر فکر نکرد که آقا متمدن بریم تجارت کنیم، مثل رومیان تمدنی وجود نداشت گفتن اینا مال مائن اصلا دنیا مال ماست بریم بریزیم غارت کنیم و کردند


audio: YCd2tWzInDY_0068.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
هر چیزی یک تا دارد در تاریخ تای وایکنیگ‌ها اینجا فرا رسید برگردیم به ابتدای این قسمت، عصر پر وحشت واکینگ‌ها آغاز می‌شود دروازه‌های جهنم باز می‌شود


audio: YCd2tWzInDY_0069.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
خب بازگردیم به ابتدای این قسمت خبر حمله به صومعه‌ی لیندیسفارن در انگلستان شمال شرقی انگلستان که این قسمت رو با روایتی از اون حمله آغاز کردیم کل اروپای مسیحی رو به لرزه درآورد چه سالی؟ 793 میلادی البته پیش ازاین اتفاق اروپا تجربه‌ی بربرها رو داشت


audio: YCd2tWzInDY_0071.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
چند بار تجربه کرده بود که این بربرها یهو چون طوفانی از شرق به غرب اروپا رو در هم کوبیدند غارت کردند اما در نهایت ساکت شدند اما یک تفاوت مهم وجود داشت اولا هیچکدام از آن بربرهای قبلی در آن طوفان جرات نداشتند اینجوری برن سراغ اماکن مقدس مثل صومعه غارت کنن، آدم بکشن، پدر روحانی صلیب به دست تپ بکشن ثانیا بعد از یک دوره آرامشی که به واسطه‌ی تاسیس امپراتوری بزرگ فرانک


audio: YCd2tWzInDY_0072.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
در وسط اروپا برقرار شده بود و به نظر می‌رسید اروپا از شر بربرهای مهاجم خلاص شده این حمله‌ای دوباره بود یعنی سر و کله‌ی بربرهای جدیدی پیدا شده بود این بار نه از سرزمین‌های شرقی که از دریاهای شمال می‌آمدند بربرها این بار نه سوار اسب و پیاده که بر کشتی‌هایی بزرگ و عجیب سوار بودند کشتی‌هایی که از هر کشتی‌ای آن زمان سریعتر بود


audio: YCd2tWzInDY_0075.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
کدام دروازه‌ی جهنم باز شده بود که این هیولاهای سرخ و سفید با آن گیسوان آتشین و کلاهخودهای آهنینشان از آن بیرون جستند؟ و دنیا را به باد غارت گرفتند؟ هیچکس نمی‌دانست آن زمان که اینان از کجا امدند و به کجا می‌روند؟ امروز می‌دانیم و عرض می‌کنم


audio: YCd2tWzInDY_0076.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
امپراتوری فرانک که عرض کردم در قلب اروپا شکل گرفت و قدرتمند هم بود در بخش بزرگی از اروپا حاکمیت داشت اون زمان حالا این امپراتوری قدرت زمینی خیلی خوبی داشت اما نیروی دریایی نداشت که بتونه مثلا حمله کنه به اسکاندیناوی یا جلوی حملات دریایی وایکینگ‌ها رو بگیره، نتیجه؟ سواحل و دریاها و رودخانه‌ها هیچ امنیتی نداشتند در اروپا بدتر این که امپراتوری فرانک به مرور ضعیف شد


audio: YCd2tWzInDY_0079.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
مردمان شمال بدون هیچ حکومتی مدام داشتند همزمان قوی و قوی‌تر می‌شدند دامنه‌ی حملاتشون مدام داشت گسترش پیدا می‌کرد در ادامه رسید به دریای مدیترانه حتی به شمال آفریقا ضمن این که این وایکینگ‌هایی که ازشون صحبت می‌کنیم شاخه‌ی غربیشون بود فقط که این شاخه‌ی غربی وایکینگ‌ها از کجا میومدند؟ از سمت نروژ، دانمارک و نروژ البته شهرت بیشتری هم در جهان غرب امروز دارن این شاخه‌ی غربی


audio: YCd2tWzInDY_0080.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
در واقع هر جا امروز در فیلم و سریال و انیمیشن و بازی‌های کامپیوتری یا کمیک بوک‌ها ما وایکینگ می‌بینیم منظور دقیقا هین شاخه‌ی غربی وایکینگ‌هاست ولی یه نکته‌ای وحود داره شاخه‌ی شرقی هم دارند وایکینگ‌ها شاخه‌ی شرقی از سوئد برخاستند نروژ غربی‌ها سوئد شرقی‌ها و آن‌ها شرقی‌ها مسیری متفاوت در پیش گرفتند و طبعا تاریخی متفاوت رقم زدند تاریخی که امروز مخصوصا بر زندگی من و شما بسیار


audio: YCd2tWzInDY_0082.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
سفر کنیم به 864 میلادی برابر با 243 خورشیدی کجا؟ ایران زمین، مازندران! بله مازندران شمال! شمال؟ شیب؟ بام؟ جنگل؟ بله شاید سوال بفرمایید که آقا وایکینگ‌ها داری صحبت می‌کنی چه ارتباطی به مازندران داره؟ و بنده عرض می‌کنم که دارد و اثبات می‌کنم وایکینگ‌ها در تاریخ ایران‌زمین به مازندران ما حمله کردند نه یک بار و دو بار که حدود دو قرن


audio: YCd2tWzInDY_0083.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
بارها و بارها وایکینگ‌ها، وایکینگ‌های شرقی به شمال ایران و قفقاز حمله‌های غارتگرانه کردند که البته اینجا فرصتش نیست، بحثیست مفصل و جداگانه علاقه‌مند بودید بنویسید درباره‌ش صحبت خواهیم کرد اما به همین میزان بسنده کنیم که دفاع مدافعان ایرانی مثل علویان طبرستان در تاریخ ما در ادامه سامانیان اینقدر این دفاع‌ها موثر بود که وایکینگ‌ها هیچ وقت نتوانستند آن مردمان غول هیبت


audio: YCd2tWzInDY_0084.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
هیچ وقت نتوانستند در مازندران ما ماندگار شوند و ایرانیان را به زانو در آورند در بهترین حالت دو تا فحش می‌دادن غارت می‌کردن در می‌رفتن بله


audio: YCd2tWzInDY_0085.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
سوال وایکینگ‌ها چطور و از چه مسیری به قفقاز و مازندران رسیدند؟ اجازه بدید باز به نقشه رجوع کنیم ملاحظه می‌کنید که نیمه‌ی شرقی شبه جزیره‌ی اسکاندیناوی در واقع سوئد از سمت جنوب و شرق به دریای بالتیک راه داره امروز در شرقش کشورهای فنلاند روسیه و استونی یا لتونی قرار دارند این دریا به قدری کوچیکه که ساکنان سوئد


audio: YCd2tWzInDY_0086.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
به راحتی اون زمان می‌تونستن ازش عبور کنن و به ساحل شرقی برسن گرچه به درستی معلوم نیست اولین بار چه سالی یک وایکینگ سوئدی در ساحل شرقی بالتیک پیاده شد؟ و گفت اوه عجب جای جذابی پیدا کردم به به اما اینو می‌تونیم تصور کنیم که زمانی که همان وایکینگ برای اولین بار آمد پیاده شد بعد دوباره سوار شد برگشت برای قبیله‌اش تعریف کرد که آقا من چی دیدم قبیله‌ی او با چشمانی گرد احتمالا بدو خیره شدند، چرا؟


audio: YCd2tWzInDY_0087.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
احتمالا اون بنده خدا گفته بود که آقا آقا من اون ور دیدم یه جای جذاب اصلا چه خبره تا چش کار می‌کنه زمین! زمین‌ها نه مثل ما اینجا پامونو دراز می‌کنیم از این ور می‌خوره تو دریا از اون ور پامون میره تو قلمروی قبیله‌ی بغلی دعوا میشه خین و خین‌ریزی اونجا زمین دراز بکش تمومی نداره دنیایی جدید گرچه اون زمان چند قبیله‌ی شکارچی به نام فینو که اجداد فنلاندی‌های امروز هستند تو اون زمین جدید زندگی می‌کردند


audio: YCd2tWzInDY_0088.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
که با سنگ و استخون اسحله می‌ساختند اما قطعا همچین قبایلی برای وایکینگ‌های شرقی خیلی اهمیت نداشتند نتیجه؟ سرزمینی فتح شد توسط وایکینگ‌ها که بسیار جذاب بود چرا؟ از بی زمینی و بی امکاناتی رسیدند به سرزمینی بزرگ با جنگل‌هایی انبوه با شکارهایی پر تعداد که پوست‌های مرغوب داشت پوست‌های ضخیم داشت، پشم داشت برای سرما


audio: YCd2tWzInDY_0090.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
خب سرزمینی جدید توسط شاخه‌ی شرقی وایکینگ‌ها کشف شد نتیجه؟ وایکینگ‌های مسلح به سلاح‌های آهنین از دریا گذشتند و در جسنجوی پوست‌های مرغوب و سرزمین جدید شروع کردند به پخش شدن به مهاجرت و ساخت روستاها و شهرک‌های جدید به تدریج در جهت شرق و جنوب پخش شدند وایکینگ‌ها در جنوب به مردمان اسلاو برخورد کردند


audio: YCd2tWzInDY_0091.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
که از نظر تمدنی طبعا عقب‌مانده‌تر بودند از وایکینگ‌ها و از نظر نظامی هم که بسیار ضعیف‌تر چه شد؟ قابل پیش‌بینی‌ست شکست دادند مردمان اسلاو رو و سرزمین اون‌ها رو تصرف کردند و چند پادشاهی کوچک اینجا تاسیس کردند این شروع داستانه برای وایکینگ‌های شرقی در ادامه گروهی از این وایکینگ‌های شرقی رفتند سمت رود ولگا نتیجه؟ قابل کشتیرانی بود کشتی ساختند، کاری که بلد بودند


audio: YCd2tWzInDY_0092.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
با کشتیرانی در ولگا رسیدند به دریای خزر و سواحل مازندران اینه که عرض می‌کنم به مازندران هم حمله کردند یه گروه دیگه از همین وایکینگ‌های شرقی رفتند سمت رودهای قابل کشتیرانی دن و دنیپر از طریق این رودها به کجا رسیدند؟ دریای سیاه و قملروی امپراتوری بیزانس اون زمان رومیان شرقی، زمان خودشون اینجوری گسترش پیدا کردند وایکینگ‌ها


audio: YCd2tWzInDY_0095.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
و حتی در میان مسلمانان هم این اسم رواج پیدا کرد چه بود؟ شما بفرمایید تاریخ به مردمان شمال، نورث‌من، وایکینگ‌ها گفتند روس بله روس


audio: YCd2tWzInDY_0096.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
بله روس! نامی که بیزانسیان و مسلمانان روی این شاخه از وایکینگ‌ها گذاشتند وایکینگ‌های شرقی در باب ریشه و معنای این کلمه البته نظرات مختلفی وجود داره اما مهم اینه که تقریبا همزمان با شروع حملات این وایکینگ‌های روس به مازندران شخصی به نام روریک در شمال روسیه‌ی امروزی در شهری به نام نووگرود به پادشاهی می‌رسه و شروع می‌کنه به توسعه دادن قلمروش


audio: YCd2tWzInDY_0097.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
از پس مرگ ایشون، جانشینش که اسمش بود اولگ و البته معلوم نیست دقیقا چه نسبتی با پادشاه قبلی داشت؟ به قدرت می‌رسه و چه می‌کنه؟ فتوحات پادشاه قبلی رو ادامه میده تا 882 میلادی تاش می‌رسه، نقطه‌ی عطف در تاریخ شرق مخصوصا آقای اولگ پادشاه آن زمان شهر کیف رو تصرف می‌کنه در این سال و حالا کیف میشه پایتخت پادشاه اولگ


audio: YCd2tWzInDY_0099.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
قلمروی که روریک و اولگ تصرف کردند بیش از سیصد سال دووم آورد و به نام پادشاهی روس مشهور شد یه جورایی تاریخ روسیه رو باز کردیم بله روس، همین روسیه‌ی امروزی که در خدمتشون هستیم دیگه


audio: YCd2tWzInDY_0101.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
که اهمیت بسیاری هم داره در دنیای اون زمان و تاریخ روسیه اون زمان این قلمرو به واسطه‌ی صادرات برده‌های اسلاو و پوست‌های مرغوب خز شهرت جهانی پیدا می‌کنه و البته در کنار تجارت جهانی بین مسلمانان شرق و مسیحیان غرب گاه و بیگاه حمله‌ی غارتگرانه هم می‌کردند این روس‌ها دیگه تو خونشون بوده دیگه! وایکینگ بودن الان هم هستن در واقع اون وایکینگ‌هایی که عرض کردم دو قرن حدودا


audio: YCd2tWzInDY_0102.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
به قفقاز و شمال ایران، مازنداران حمله می‌کردند همین روس‌های کیف بودند برای جزییاتش واقعا فرصت نیست اما در همین حد عرض کنم که مردمانی غیر متمدن در سرزمینی بدون هیچ‌گونه سابقه‌ی تمدن و حکومت یک کشور و یک تمدن جدید ساختند به نام پادشاهی روس و شما بشنو روسیه حال شما حدیث مفصل به نظرم می‌رسه


audio: YCd2tWzInDY_0104.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
خب این از شاخه‌ی شرقی وایکینگ‌ها که از سوئد رفتن زدن شد روسیه‌ای که ما امروز می‌بینیم فعلا برگردیم به غرب به شاخه‌ی غربی یا همون وایکینگ‌های معروف‌تر در تاریخ که ریش‌های بلند و کلاهخودهای آهنین و سپرهای گرد چوبی داشتند با شمشیر و تبرزین کشتی‌های نوک‌تیز پارویی داشتن، بادبانی که جلوش کله‌ی اژدها بود، عقبش هم دم اژدها این‌ها مال نروژ بودن، کشتی هم ابداع خودشون بود


audio: YCd2tWzInDY_0105.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
بسیار هم پر سرعت بود برای زمان خودش این شاخه‌ی غربی و شرقی یک اشتراک داشتند مشکلشون از یک بابت یکسان بوده شاخه‌ی غربی وایکینگ‌ها هم که توی نروژ امروزی زندگی می‌کردن پاشونو دراز می‌کردن می‌رفت تو آب، میرفت تو دریا یا می‌رفت تو قبیله‌ی بغلی دعوا می‌شد باز سوئد اوضاعش خوب بود، نروژ بدتر بود علاوه بر دریا و قبیله‌ی بغلی از اون ور با کوه محصور شده بود هیچی به هیچی


audio: YCd2tWzInDY_0106.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
اونم نه کوه معمولی کوه‌هایی پوشیده از برف و یخ در یک جمله می‌تونیم بگیم نروژ جایی بود و هست یه جورایی که یه فرسخ زمین صاف شما پیدا نمی‌کنی یه خط مستقیم توش راه بری حالا فکر کن با یخ هم پوشیده شده باشه نتیجه‌ی این شرایط چی شد؟ کمبود زمین نروژی‌ها رو بسیار بیشتر آزار می‌داد تا سوئدی‌ها سوئدی‌ها که اون کارو کردن نروژی‌ها چه کردن؟ شروع کردن دقیقا مثل پسرعموهاشون دنبال زمین جدید گشتن


audio: YCd2tWzInDY_0107.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
راهی هم جز دریا نداشتند پس سفرهای دریایی رو آغاز کردند در واقع حمله‌های وایکینگ‌ها همواره برای غارت نبود یه میزانیش برای پیدا کردن زمین جدید بود که برن زندگی کنن زاد و ولد بود نمی‌تونستن بخوابن، خیاری تو نروژ می‌خوابیدن در ادامه این اتفاق میفته، یافتند زمین را تعداد زیادی از وایکینگ‌های غربی بعد از غلبه بر انگلیسی‌ها در انگلیس امروزی میرن ساکن میشن و یک حکومت تشکیل میدن


audio: YCd2tWzInDY_0108.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
تعدادیشون میرن تو فرانسه ساکن میشن در ادامه مفصل خواهم گفت اما برای مورخین غربی یکی از مهاجرت‌های وایکینگ‌های نروژی بسیار جذاب‌تره و همواره مورخین غرب بسیار با آب و تاب این مهاجرت رو تعریف می‌کنند در واقع تو مهاجرت‌هایی که وایکینگ‌های غربی اساسا کل وایکینگ‌ها کردند یه حالت اسطوره‌ای داره این مهاجرت نماد مهاجرت‌های عجیب وایکینگ‌هاست کدام مهاجرت؟ عرض می‌کنم


audio: YCd2tWzInDY_0109.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
برای وایکینگ‌ها ترس معنا نداشت بدون واهمه می‌زدن به دل دریا، اون هم مسیرهای ناشناخته یعنی اصلا کریستف کلمب کیلو چنده؟ ضمن این که چاره‌ای نداشتن، پشتشون کوه بود یخ اینجا هم که جا نبود باید می‌ریختن تو آب ترجیح دادن سوار کشتی بریزن تو آب و این کارو کردن تفکرشون چی بود؟ می‌گفتن آقا میریم یا می‌میریم یا جا پیدا می‌کنیم چاره‌ای نیست ضمن این که پرانتز وایکینگ‌های شرقی رو یادآوری کنم، چه کردند؟


audio: YCd2tWzInDY_0110.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
عملا همین کارو کردند زدن به دل دریا رسیدن به مازندران و قفقاز تهش شد پادشاهی روس و روسیه‌ی امروزی نتیجه؟ وایکینگ‌های غربی نروژی هم حدود قرن نهم میلادی همینجوری می‌زنن به دل دریا و اینقدر پارو می‌زنن و می‌زنن و می‌زنن بله تا به خشکی می‌رسن، خشکی دید  رسیدن به چند تا جزیزه‌ی کوچولو موچولوی غیر مسکونی اول


audio: YCd2tWzInDY_0111.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
اسمشو گذاشتند جزایر فاروئه به معنای گوسفند چند تا از وایکینگ‌های غربی پیاده شدن موندن ساکن شدن امروز هم وجود داره و تابع دانمارک امروزیست این جزایر واقعا قطعی نمی‌شه گفت که آیا خودخواسته رفتند رسیدند به اون جزایر؟ یا در تعقیب گله‌های ماهی و نهنگ و فک مثلا رسیدن به خشکی؟ ولی به هر حال کشف شد احتمال این که دنبال نهنگ افتاده باشن زیاده واقعا عرض کردم نروژی‌ها هنوز امروز نهنگ می‌خورن


audio: YCd2tWzInDY_0112.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
تو همین جزایر فاروئه سالانه مراسم شکار نهنگو دارن هنوز گرچه امروز خیلی مورد اعتراض حامیان محیط زیسته که این دوستان فاروئه خیلی وارسته‌طور میگن برو بابا سنته! که ایرانیا گوسفند بکشن ما نکشیم؟ هه هه نمیشه چینیا کل دریا رو دارن می‌خورن عروس دریایی دارن می‌خورن بعد ما.؟ یه نهنگ! به‌هرحال این شروع پیدا کردن خشکیست توسط وایکینگ‌های غربی


audio: YCd2tWzInDY_0115.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
قطعا مقصد جزایر فاروئه نبود نتیجه؟ دوباره سوار کشتی شدند چند تاشون موندن تو اون جزایر، جزایر گوسفند الباقی سوار شدن، راه میفتیم  این بنده خدا گفت راه میفتیم و از لابلای کوه‌های یخ شناور و طوفان‌های قطبی پارو زدند و زدند و زدند  که این دوستمون دوباره گفت خشکی می‌بینیم  دوباره ایستادند و یک سرزمین جدید این یکی خشکی دیگه جزیره‌ی کوچولوی گوسفند نبود


audio: YCd2tWzInDY_0116.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
واقعا بزرگ بود و واقعا خالی از آدمیزاد اما اینقدر سرد و یخی بود که به محض این که وایکینگ‌های غربی جزایر رو دیدند انگشت بر دهان گفتند آیس لند که امروز ما بهش میگیم ایلسند چه سالی رسیدند به این ایسلند؟ تقریبا همون زمانی که پسرعموهاشون اون سمت رسیده بودن به مازندران یا حدودا همون سالی که وایکینگ‌های دانمارکی یکی از قلمروهای پادشاهی


audio: YCd2tWzInDY_0117.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
در جزیره‌ی انگلستان رو تصرف کرده بودند و پادشاهی خودشون رو بنا کرده بودند یه جورایی میشه گفت دوران درخشانی بود برای تمام وایکینگ‌ها این دوره حدود 864 میلادیست این اتفاقات به‌هرحال وایکینگ‌های نروژی ایسلند رو کشف کردند با همون فرمون پارو زدند و زدند و هی می‌رفتن یکی می‌گفت خشکی پیدا می‌کردن کشف می‌کردن یه سری پیاده میشدن باقی ادامه می‌دادند در ادامه جای جدیدی رو کشف کردند


audio: YCd2tWzInDY_0120.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
تو تمام این کشفیات زمانی که کشتی‌ها می‌ایستاد یه عده از وایکینگ‌ها پیاده می‌شدن مستقر می‌شدن مال خود می‌کردن و اینجا هم این اتفاق میفته در ایسلند هم این اتفاق افتاد و قبلش در جزایر فاروئه هم این اتفاق افتاده بود اینجا هم یه تعداد پیاده میشن در گرینلند مستقر میشن و هنوز هم هستند و صدها سال سکونتشون دووم میاره به‌هرحال الباقی وایکینگ‌های غربی دوباره سوار کشتی میشن پارو می‌زنند و می‌زنند و می‌زنند


audio: YCd2tWzInDY_0121.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
تا باشه دیگه! هی این بنده خدا میگه خشکی هی می‌دونیم دیگه و باز یک سرزمین جدید کشف کردند این بار البته جایی جذاب از کجا صحبت می‌کنیم؟ قاره‌ی آمریکا! بله خانم‌ها اقایان! این شما و این اولین کاشفان قاره‌ی آمریکا


audio: YCd2tWzInDY_0122.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
وایکینگ‌های پیش از کریستف کلمب پا بر قاره‌ی آمریکا گذاشتند از سواحل شرقی کانادای امروزی هم وارد قاره‌ی آمریکا شدند حتی اونجا چند تا روستا ساختند اما هیچ‌کس نمی‌داند چرا؟ به چه دلیلی موندگار نشدند برگشتند؟ به‌هرحال بقایای روستاهایی که وایکینگ‌ها اون زمان ساختند در ایالت نیوفاوندلند در کشور کانادا هنوز وجود داره، پیدا شده یعنی شما فکر کن همون زمان که یه شاخه از وایکینگ‌ها


audio: YCd2tWzInDY_0123.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
داشتن کشور روسیه رو می‌ساختن یه شاخه دیگه‌شون تو خاک‌های نزدیک قطب شمال داشتن کشور می‌ساختن یه عده دیگه‌شون وارد قاره‌ی آمریکا شده بودن یه عده هم که سمت انگلیس بودن حالا یک سوال پیش میاد آیا جهان‌ساز بودند یا جهانخوار؟ قضاوتش با شما


audio: YCd2tWzInDY_0124.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
خب قبل از ادامه‌ی بحث یه خلاصه‌ی کوتاهی عرض کنم تا اینجا رو قرن نهم میلادی یعنی 800 تا 900 میلادی یک نقطه‌ی عطف است در تاریخ وایکینگ‌های اسکاندیناوی و البته جهان از چه جهت؟ از این جهت که از سرزمین خودشون خارج شدند چه شرقی‌ها چه غربی‌ها به سمت شرق و غرب حرکت کردند که چی بشه؟ هم حمله کنن غارت کنن هم سرزمین جدید مهاجرت کنند نتیجه؟ اینجا برای اولین بار یه جورایی میشه گفت


audio: YCd2tWzInDY_0125.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
وایکینگ‌ها با دنیای بیرون خودشون تماس گرفتن و آشنا شدن فهمیدند دنیایی به این شکل وجود داره انتهای این گشت و گذارها چی شد؟ یه تعدادی از وایکینگ‌های شرقی رسیدند به امپراتوری بیزانس و جالبه اینو اینجا بگم، بیزانسی‌ها اینجا گفتن اوه جون! چه هیکلی! خوراک خودمونه، خوراک جنگه تو بهترین حالت حالا چه کردند؟ یه تعدای از این‌ها رو استخدام کردند گفتن همینجا بمونید یه گارد ویژه بیزانسی‌ها درست کردن از وایکینگ‌ها


audio: YCd2tWzInDY_0126.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
در تاریخ نامشان نهادند گارد وارنگیان از طرف دیگه وایکینگ‌های غربی بارها و بارها به امپراتوری فرانک در قلب اروپا حمله می‌کنن و بیچاره می‌کنند واقعا امپراتوری فرانک رو فقط پادشاهی به نام شارلمانی بزرگ در تاریخ


audio: YCd2tWzInDY_0128.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
تونست جلوی حملات وایکینگ‌های غربی رو بگیره در تاریخشون در واقع جلوی تمام حملات ایستاد چند سال بعد البته با مرگ همین شارلمانی بزرگ در میانه‌ی قرن نهم میلادی دوباره یه لشکر از وایکینگ‌های غربی اومدن تا شهر پاریس هم پیشروی کردن شهرو محاصره کردن تا یه غرامت سنگین نگرفتن ول‌کن نبودن بیچاره کردن پاریسو به‌هرحال در این قرن در این نقطه‌ی عطف وایکینگ‌ها ما این رو دیدیم که در شرق و غرب رفتند


audio: YCd2tWzInDY_0129.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
پادشاهی‌های جدید و سکونتگاه‌های جدید برای خودشون ساختند و با تمدن آشنا شدند حالا در ادامه با دین مسیحیت آشنا میشن شروع می‌کنن گرویدن به مسیحیت وایکینگ‌ها جالبه یه سری از وایکینگ‌ها مخصوصا اونایی که رفتن سمت شرق، مسلمون شدن وایکینگ‌های روس در ادامه با کاربرد سکه و اقتصاد پولی آشنا میشن وایکینگ‌ها با راه و رسم حکومت‌داری متمرکز آشنا میشن که چجوری اصلا یه پادشاهی به وجود میاد


audio: YCd2tWzInDY_0130.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
نتیجه؟ حالا آماده‌ی ورود به قرن بعدی بودند و مرحله‌ی بعدی زندگیشون مردمانی که روزی فقط شکار می‌فهمیدند و دریانوردی و غارت بنابراین اجازه بدید با هم بریم سراغ قرن دهم و نقطه‌ی عطف بعدی و یه جورایی اصلی وایکینگ‌ها در تاریخشون و تاریخ ما بله


audio: YCd2tWzInDY_0131.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
خب وایکینگ‌ها شدند شرقی‌ها و غربی‌ها شرقی‌ها در سوئد امروزی غربی‌ها در نروژ امروزی متمرکز بودند زندگی می‌کردند شرقی‌ها رفتن انتهاش رسیدن به پادشاهی روس و روسیه‌ی امروزی غربی‌ها رفتن پادشاهی زدن در انگلستان امروزی فرانسه رو یه جورایی تسخیر کردند که خواهم گفت و پا گذاشتند به قاره‌ی آمریکا حالا قرن دهم وایکینگ‌های غربی با دیدن تمدن‌های شرق و غرب به خودشون گفتند عه!


audio: YCd2tWzInDY_0132.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
پشرعموهای ما رفتند پادشاهی زدن چرا ما نزنیم؟ مگه اونا خونشون از ما رنگین‌تره که پادشاهی بزنن روس و روسیه؟ ما یه پادشاهیمون نشه؟ ما هم می‌تونیم اصن یه چیزی می‌سازیم بهتر از همین فرانک‌ها در قلب اروپا چه کردند؟ پادشاهی فرانک، یک پادشاهی باشکوه با نظام اداری، سیاسی و نظامی به درد بخور رو در اروپا گذاشتن معیار خودشون و نخستین تلاش‌ها برای تاسیس یک پادشاهی متمرکز


audio: YCd2tWzInDY_0133.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
در دانمارک امروزی آغاز شد توسط وایکینگ‌های غربی حالا سفر کنیم به کی؟ 911 میلادی یک نظام مالیاتی در متصرفاتشون برقرار کردند وایکینگ‌ها و این شد یک گام مهم از غارتگری نامنظم، به دولت منظم یک نظام دیوانسالاری در ادامه و مدتی بعد اولین نظام پادشاهی در دنیای وایکینگ‌ها برقرار شد و حالا این شد نقطه‌ی عطفی مهم و واقعی


audio: YCd2tWzInDY_0134.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
در تاریخ اسکاندیناوی و قوم وایکینگ‌ها اینه که عرض می‌کنم نقطه‌ی عطف واقعیشون در قرن دهم بود اما اجازه بدید پیش از پرداختن به این پادشاهی جدید و تاثیراتش به یک فتح مهم دیگر نورمان‌ها یا وایکینگ‌ها یا مردمان شمال بپردازیم همون سالی که دانمارکی‌ها نظام مالیاتیشون رو برقرار کردند گروه دیگری از نورمان‌ها یا شما بشنو وایکینگ‌ها تو فرانسه به یک پیروزی تاریخ‌ساز دست پیدا کردند


audio: YCd2tWzInDY_0136.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
پیش از این اشاره کردیم که با ضعیف شدن و تجزیه شدن امپراتوری فرانک در قلب اروپا نورمان‌ها یک بار به عمق خاک آلمان و فرانسه حمله کردند و یه بار هم پاریسو محاصره کردن یه غرامت سنگین گرفتن ولی رفتن سال 911 میلادی اما دوباره حمله کردند به شهر پاریس که اون زمان پایتخت امپراتوری فرانک غربی بود حمله کردند، پاریسو دوباره محاصره کردند


audio: YCd2tWzInDY_0137.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
پادشاه فرانک‌ها کی بود اون زمان؟ پادشاه فرانک غربی آقایی به نام شارل این فرانک غربی به لحاظ لوکیشن و جغرافیا اگر بخوایم بگیم کجاس؟ میشه فرانسه‌ی امروزی، بعدها شد فرانسه‌ی امروزی به‌هرحال آقای شارل پادشاه فرانک غربی فرار می‌کنه از اون ور این پادشاهی، ارتشی که بتونه جلوی وایکینگ‌های غربی یا نورمان‌ها بایسته رو نداشت نتیجه چه شد؟ آقایی به نام رولو که فرمانده‌ی وایکینگ‌های غربی بود


audio: YCd2tWzInDY_0138.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
یک پیشنهادی به شاه فراری میده، همون شارل یه پیشنهادی میده به قول پدرخوانده، که نتونه رد کنه فرانسوی‌ها در تاریخشون به خاطر قبول این پیشنهاد به شاهشون آقای شارل لقب دادند، اما شاید واقعیت چیز دیگری باشه واقعا شاید شارل از روی سادگی این پیشنهاد رو قبول نکرد


audio: YCd2tWzInDY_0140.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
یا شاید چاره‌ای نداشت جز قبول کردن این پیشنهاد با جاش از بین می‌رفت حالا پیشنهاد چی بود؟ فرمانده‌ی وایکینگ‌ها گفت آقا شما شاه فرانسه بمون شاه فرانک غربی بمون اما این منطقه‌ای که ما الان تصرف کردیم مال ما بمونه شما به رسمیت بشناس این منطقه مال ماست حالا کجا بود این منطقه؟ بر دریای مانش، روبروی انگلیس، اوکازیون امروز من و شما به نام نرماندی می‌شناسیمش گرچه این اسم واقعا تاریخیه


audio: YCd2tWzInDY_0141.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
از سال‌ها پیش اسم اونجا نرماندی هست و تاثیرات جدی داشته حالا آقای رولو فرمانده‌ی وایکینگ‌های غربی میگه آقا شما به من لقب دوک نرماندی بده و بنویس که این لقب دوک نرماندی در نسل من موروثی می‌مونه و اینجا کلا مال ماست با جاش در عوض من و جانشینانم به شاهی تو احترام می‌ذاریم تو رو به عنوان شاه قبول داریم بهت احترام می‌ذاریم بهت حمله نمی‌کنیم و نه تنها حمله نمی‌کنیم


audio: YCd2tWzInDY_0142.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
که جلوی حمله‌ی الباقی پسرعموهامون رو می‌گیریم وایکینگ‌ها دیگه به خاک فرانسه حمله نخواهند کرد! حله؟ حله از نظر فرانسوی‌ها شاید این سادگی شارل بود شاه فرانک غربی که اومده یک منطقه‌ی استراتژیک چسبیده به پایتخت خودش رو بخشیده به قوم وحشی بربر و در این خیال خامه که اون‌ها به عهدشون وفادار خواهند موند پس فردا امتیازات بیشتر نمی‌خوان اما شارل، شاه آن زمان فرانک غربی


audio: YCd2tWzInDY_0143.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
و شما بشنو فرانسه، چاره‌ای نداشت و اتفاقا در عمل دیدیم در تاریخ که وایکینگ‌ها به قولشون عمل کردند چیز بیشتری نخواستند اون منطقه از فرانسه هنوز که با هم صحبت می‌کنیم نامش نرماندیست و در تاریخ فرانسه و حتی انگلستان نقش بسیار مهمی داشته اینم یکی دیگه از مهمترین اتفاقات و نقاط عطف وایکینگ‌هاست در قرن دهم


audio: YCd2tWzInDY_0144.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
اما برگردیم به دانمارک و 936 میلادی همچین سالی شخصی به نام گورام پیر رسما میشه پادشاه کل دانمارک عرض کردم یک نظام پادشاهی به سبک پادشاهی‌های اروپایی تشکیل میشه در ادامه پسر او که نامش بود هارالد دندان آبی نروژ رو هم می‌گیره به قلمرو اضافه می‌کنه از پس او یعنی از پس هارالد پسرش که نامش بود اسوین ریش‌چنگالی


audio: YCd2tWzInDY_0145.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
نه تنها میاد حاکمیت این سلسله رو بر نروژ به شکل نهایی تثبت می‌کنه دیگه قطعی نروژ هم میشه مال اینا بلکه حتی میره بخشی از انگلستان رو در 1014 میلادی تصرف می‌کنه واگذار می‌کنه به کی؟ به پسر کوچیکش پادشاهی بر اون نقاط انگلستان رو میده به پسر کوچیکه اسمش چی بود؟ کانوت در واقع ایشون قسمت‌هایی از انگلستان رو که تصرف کرده بود میده به پسر کوچیکه، کانوت


audio: YCd2tWzInDY_0146.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
پسر بزرگه که اسمش هارالد بود میشه پادشاه دانمارک و نروژ در ادامه اما هارالد بعد از چهار سال می‌میره برادرش کانوت که حالا تقریبا کل انگلستان رو تصرف کرده بود برمی‌گرده دانمارک تاج و تخت پادشاهی دانمارک و نروژ هم مال خود می‌کنه اونجا هم تاجگذاری می‌کنه و اینجا قویترین سلسله‌ی وایکینگ‌ها ایجاد میشه در تاریخ این آقای کانوت میشه قویترین شاه این سلسله در تاریخشون


audio: YCd2tWzInDY_0147.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
در ادامه نگاشته‌اند که شاه کانوت، مسیحی هم میشه و میشه همردیف شاهان مهم اروپا در تاریخ انگلستان هم از او با نام کانوت بزرگ بسیار به نیکی یاد شده این نقطه‌ی عطف دیگر وایکینگ‌هاست در قرن دهم


audio: YCd2tWzInDY_0148.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
تاریخو بیایم جلوتر، کانوت بزرگ درگذشت اما جانشین او یعنی هاردیکانوت نمی‌تونه مثل پدر رضایت انگلیسی‌ها رو جلب کنه چون هیچ‌وقت ازدواج هم نمی‌کنه فرزندی از خود به جا نمی‌ذاره، نتیجه؟ از پس مرگ او اول انگلستان از قلمرو دانمارک جدا میشه اتفاقاتی هم براش میفته که در ادامه عرض خواهم کرد تو خود دانمارک و نروژ هم یک پادشاهی متمرکز جدید تاسیس میشه


audio: YCd2tWzInDY_0149.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
و اینجا عملا حملات و غارتگری‌های وایکینگ‌ها متوقف میشه این هم نکته‌ی مهمیه یعنی تو خود دانمارک و نروژ یک پادشاهی جدید متمرکز به وجود میاد و باعث این مسائل میشه و نقطه‌ی عطفیست اینجا دیگه وایکینگ‌ها از اینجا به بعد می‌بینیم که دیگه علاقه‌ای به حمله و غارت و این جور مسائل دیگه نداشتن خیلی در واقع به جای حمله و غارت، رو میارن به تجارت، متمدن بودن


audio: YCd2tWzInDY_0150.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
از طرفی پادشاهی جدید که برآمده از خود وایکینگ‌ها هم بود هدفش بیشتر این بود که قبایل مطیع و آروم داشته باشه دیگه خودسری و بی‌نظمی و بریم بریزیم غارت کنیم فلان جا رو بگیریم رو دیگه برنمی‌تابیده در واقع براش خیلی مهم بوده که پادشاهی من بدنام نباشد بین کشورهای مسیحی، چرا؟ چون یک پادشاهی تازه تاسیس بود در واقع یه کشور تازه تاسیس به حساب میومد بین کشورهای مسیحی در اروپا آن زمان


audio: YCd2tWzInDY_0151.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
حالا یه نکته‌ی مهم وجود داره خیلی‌ها شاید معتقد باشند اینجا پایان عصر غارتگری‌ها و وحشت وایکینگ‌هاست اما عملا مورخان برای پایان رسمی عصر وایکینگ‌ها سال 1066 میلادی رو در نظر می‌گیرند یعنی حدود بیست سال بعد سوال مهم چه اتفاقی افتاد که آن شد پایان عصر وحشت وایکینگ‌ها؟ عرض می‌کنم


audio: YCd2tWzInDY_0152.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
خب کمی درش نازک شیم گفتیم هاردیکانوت آخرین پادشاه نروژ و انگلیس و دانمارک بدون وارث می‌میره در ادامه عملا انگلیس جدا میشه برای خودش دانمارک و نروژ هم یک پادشاهی جدید تاسیس می‌کنن باز برآمده از وایکینگ‌ها اما آروم بی‌سروصدا بریم تو کار تجارت متمدن شیم اما داستان برای انگلستان متفاوت پیش میره البته در این قسمت واقعا فرصتش نیست، بسیار مفصله و جذاب


audio: YCd2tWzInDY_0154.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
یعنی از کجا میاد این انگلستان واقعا جذاب و عجیبه اما اگر بخوایم مختصر درباره‌ش صحبت کنیم از پس مرگ هاردیکانوت و جدا شدن انگلستان از اون پادشاهی پیرو یک بهانه و اتفافقاتی دوک نرماندی که عرض کردم سال 911 میلادی اومدن قرارداد بستن یکی از فرماندهان وایکینگ‌ها اومد قرارداد بست با شاه رسمی اون زمان فرانسه که آقا اینجا مال ما، ما هم به پادشاهی فرانسه احترام می‌ذاریم


audio: YCd2tWzInDY_0155.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
وارث اون فرمانده که دوک نرماندی زمان خودش بود ادعای پادشاهی می‌کنه از پس مرگ هاردیکانوت بر کجا؟ بر انگلستان در واقع یک وایکینگ غربی میاد ادعا می‌کنه که اینجا مال منه روبروش کی بود؟ باز وایکینگ غربی، با هم کنار میان ضمنا این که یه زمانی صد و پنجاه و پنج سال پیش یه قراردادی نوشته بودن پدرانشون که نرماندی مال ما، ما هم به پادشاهی فرانسه احترام می‌ذاریم حالا و از پس 155 سال


audio: YCd2tWzInDY_0156.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
دوک نرماندی گفت نرماندی سر جاش از دریای مانش من عبور می‌کنم انگلستان رو تصرف می‌کنم خودم میشم پادشاه انگلستان همچنان هم به شما احتراممو گذاشتم دیگه به قولش وفادار بود با فرانسه کاری نداشت با این ور کار داشت چه شد؟ این اخرین لشکرکشی گروهیست از نورمان‌ها مردمان شمال و شما بشنو وایکینگ‌ها به یک جای دیگر مورخین این رو پایان رسمی عصر وایکینگ‌ها اعلام می‌کنند


audio: YCd2tWzInDY_0157.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
چه سالی اتفاق افتاد؟ 1066 میلادی نتیجه‌ش چه شد؟ به وجود اومدن کشوری به نام انگلستان و چه کرد در تاریخ شما قضاوت کنید


audio: YCd2tWzInDY_0158.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
این سال 1066 میلادی پایان وایکینگ‌ها هست از اون طرف نقطه‌ی عطف مهمیست در تاریخ انگلستان تا اون سال، 1066 میلادی، خیلی نکته‌ی مهمیه انگلستان یه کشور ضعیف و بی‌دفاع و بدبخت بود که هر مهاجمی میومد به بشکن‌زدنی اشغالش می‌کرد مال خود می‌کرد می‌گفت مال ماست! هه اما آخرین لشکرکشی‌ای که توسط دوک نرماندی زمان در 1066 اتفاق افتاد


audio: YCd2tWzInDY_0159.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
شد آخرین فتح انگلستان از آن زمان تا این لحظه که با هم صحبت می‌کنیم در تاریخ هیچکس نتوانسته است هیچ نیروی خارجی نتوانسته است بیاید و انگلستان را فتح کند این نکته‌ی مهمیه


audio: YCd2tWzInDY_0161.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
در واقع فرمانده‌ی وایکینگ‌های غربی‌ای که در نرماندی دوک نرماندی بود و احترام می‌ذاشت به پادشاهی فرانسه کی بود؟ ویلیام یکم، اولین پادشاه انگلستان شاه معروف، ویلیام فاتح


audio: YCd2tWzInDY_0165.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
نرمان‌ها مردمان شمال یک و نیم قرن عرض کردم صد و پنجاه و پنج سال خاندان ویلیام دوک نرماندی بودند چیا رو دیده بودند؟ فوت و فن حکومت دیده بودند از فرانسوی‌ها کلی چیز یاد گرفته بودند فرانسه هم مهد حکومت بود یه جورایی در تاریخش مخصوصا اون برهه یاد گرفتند یک جورایی، چگونه یک پادشاهی تاسیس می‌شود؟ چگونه یک پادشاهی قدرتمند می‌شود؟ یاد گرفتند و انجام دادند برای اولین بار در 1066 میلادی


audio: YCd2tWzInDY_0166.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
یک حکومت قدرتمند ساخته شد در انگلستان که در ادامه شد همردیف قدرت‌های بزرگ اروپایی نشان به آن نشان که هم در جنگ‌های صلیبی شرکت کرد انگلستان ارتش فرستاد فلسطین هم در ادامه رفت نصف فرانسه رو هم حتی تصرف کرد در یک برهه‌ی زمانی عرض کردم مفصله تاریخ انگلستان اینا مثال‌هاش بود هر جا اتفاقی در تاریخ افتاده از 1066 میلادی اتفاق مهم افتاده انگلستان یه جاییش بوده


audio: YCd2tWzInDY_0167.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
این به کنار مستعمراتو شما ببینی حدیث مفصل خواهی خواند از آن مجمل در نهایت خلاصه کنیم تاریخ وایکینگ‌ها رو شاخه‌ای از وایکینگ‌ها در شرق اروپا یک ابرقدرت جدید ساختند به نام روسیه وایکینگ‌های شرقی که کجا زندگی می‌کردند؟ سوئد امروزی شاخه‌ای دیگر در غرب اروپا یک ابرقدرت جدید ایجاد کردند به نام انگلستان وایکینگ‌های غربی که کجا زندگی می‌کردند؟


audio: YCd2tWzInDY_0169.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
به طور کلی کشورهایی که وایکینگ‌ها در شمال و شرق و غرب اروپا ساختند هر کدوم واقعا تاریخی پیچیده و جذاب و بی‌نظیر دارن انصافا روسیه، سوئد، دانمارک، نروژ، ایسلند، انگلستان و و و اگر علاقه‌مند بودید دستور بفرمایید تاریخ هر کدوم از این کشورها رو البته در یک اپیزود جداگانه درباره‌ش صحبت کنیم این بهانه‌ی خوبیست اینجا از شما سوال می‌کنم آیا علاقه‌مندید اپیزودهایی با عنوان تاریخ ملل


audio: YCd2tWzInDY_0170.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
یا تاریخ کشورها داشته باشیم در مورخ یا خیر؟ برای ما بنویسید تا ما با افتخار انجام وظیفه کنیم به زودی یک نظرسنجی در صفحه‌ی اینستاگرام مورخ برگزار خواهد شد البته در ادامه از این دست نظرسنجی‌ها خواهیم داشت شما بفرمایید ما انجام وظیفه کنیم


audio: YCd2tWzInDY_0171.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
سوئد ممکنه عظمت اسپانیا رو نداشته باشه یا آب و هوای ناپل رو ولی یک چیز با ارزش داره آقا! یک مجلس آزاد مجلس انتخابم کرده تا با آزادی حکومت کنم من مطابق خواست خودم و ملتم اونجا رو اداره خواهم کرد این جملات در یک فیلم بی‌نظیر از زبان یک بازیگر و شما بشنو یک شخصیت تاریخی گفته شد


audio: YCd2tWzInDY_0172.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
در فیلم دزیره شنیدیم و دیدیم این جملات رو مارشال ژان بابتیست ژول برنادوت سردار پر آوازه‌ی ارتش فرانسه و البته شوهر دزیره میره پیش ناپلئون تا تابعیت فرانسویشو لغو کنه که چی بشه؟ بتونه بره سوئد و به دعوت مجلس سوئد بشه ولیعهد و پادشاه آینده‌ی سوئد یه کشور دیگه! واقعا همین اتفاق یک درس بزرگ تاریخیه، چرا؟ عرض می‌کنم


audio: YCd2tWzInDY_0173.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
ناپلئون البته همونجا با الفاظی تحقیرآمیز از سوئد صحبت می‌کنه اما این آقای مارشال برنادوت برخلاف ناپلئون هنوز به آرمان‌های واقعی انقلاب کبیر فرانسه معتقد مونده بود او به مهمترین دارایی سوئد اشاره می‌کنه به مهمترین چیزی که انقلاب کبیر فرانسه هم در پی آن بود یک مجلس آزاد


audio: YCd2tWzInDY_0174.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
یک مجلس آزاد! بله چیزی که اون روزها البته بیشتر اروپاییان حسرتش رو می‌خوردند اگر در تاریخ نازک شیم به این حقیقت برمی‌خوریم که مجلس آزاد رو نوادگان وایکینگ‌ها داشتند و دارند نه فقط سوئدی‌ها بلکه تمام نوادگان وایکینگ‌ها یعنی دانمارکی‌ها، نروژی‌ها، ایسلندی‌ها که زمانی یک پادشاهی مشترک داشتند


audio: YCd2tWzInDY_0175.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
امروز هر کدام یک مجلس مخصوص به خودشون دارند و داشتند این مجلس مجلسی آزاد طی صدها سال تا به امروز همواره به بهترین شکل ممکن از استقلال کشورهای کم جمعیت و فقیرشون دفاع و منافع ملیشون رو تامین کرده، دیدیم در تاریخ همین امروز این لحظه اگر جستجو بفرمایید خواهید دید که بین تمام پارلمان‌های فعلی جهان


audio: YCd2tWzInDY_0178.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
تا این لحظه بدون حتی یک روز تعطیل شدن و وقفه به کار خودش ادامه داده این میراث وایکینگ‌هاییست که زمانی آن‌ها را بربرهای کافر و وحشی می‌خواندند وایکینگ‌ها قرن‌ها قبل از ظهور فلاسفه‌ی بزرگی چون ژان‌ژاک‌روسو، مونتسکیو و جان لاک فهمیدند که به پادشاه نباید اختیارات مطلق داد و ندادند


audio: YCd2tWzInDY_0179.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
آن‌ها فهمیدند که مجلس باید از بزرگان کشور بزرگتر باشد مجلس باید بزرگان کشور را محدود کند تا یک عقل جمعی، یک خرد جمعی برای کشور برای مردمان یک کشور تصمیم بگیرد وایکینگ‌ها که زمانی وحشت افکندند بر تمام اروپا و شما بشنو جهان وایکینگ‌ها که پایه‌ی روسیه‌ی امروزند انگلستان امروز و و و از 930 میلادی و شما بشنو پیش از اون


audio: YCd2tWzInDY_0180.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
فهمیدند مجلسی باید داشته باشند که انقدر آزاد و قدرتمند باشد که حتی بتواند تصمیم بگیرد روزی بنا به مصالح ملی و مردمان یک پادشاهی و سلسله را منحل و یک پادشاهی جدید بنا کند در سوئد این اتفاق افتاد در سوئد روزی تصمیم گرفتند که ما برای مصالح کشور و مردمانمان هر چند کم جمعیت و فقیر و بدون منابع


audio: YCd2tWzInDY_0181.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
برویم حتی شده یک خارجی را بیاوریم اما توانا باشد و برای ما کشور بسازد و سوال آیا ساختند؟ امروز شما قضاوت بفرمایید انگلستان، دانمارک، نروژ، ایسلند، فرانسه، روسیه و و و این میراث وایکینگ‌هاست این یکی از عجیب‌ترین صفحات کتاب تاریخ است و شما بشنو یکی از بزرگترین و مهمترین صفحات مهم


audio: YCd2tWzInDY_0182.opus
source: youtube
source_id: YCd2tWzInDY
invalidation: VALID
text:
و تاثیرگذار و پر از درس و رمز و راز تاریخ است که برای وایکینگ‌هاست زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن این که در ادامه خواهیم دید با هم با افتخار ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح


audio: 4KgjIEUfIO4_0001.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
من متوجه نمی‌شم چرا مثل هر جنگ دیگه‌ای ما رو نمی‌ذارید کنار دیوار و تیربارون‌مون نمی‌کنید؟ این رفتار شما تحقیر آمیزه این آخرین کلام رابرت لی رئیس جبهه کارگری آلمانی یا د آ اف در رایش سوم بود پیش از این که خودش رو با حوله‌ش و در سلول زندان حلق‌آویز کنه لی خودش رو کشت و اینطوری سایر


audio: 4KgjIEUfIO4_0002.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
سران آلمان نازی رو در دادگاه نورنبرگ همراهی نکرد دادگاهی که ما در این قسمت رفتیم سراغ داستانش و دنبال جواب این سوالیم که چطور تشکیل شد؟ و چه تاثیر مهمی در تاریخ حقوقی بشر گذاشت؟ سلام من احمد هاشمی هستم و این‌جا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: 4KgjIEUfIO4_0003.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی مورخ اجازه بدید منابع رو خدمت شما معرفی کنم ما دو منبع داریم در این قسمت یک کتاب محاکمه بزرگ اثر لویی سورل و دو محاکمه نورنبرگ ترجمه حسن مرندی حالا بریم در دل تاریخ


audio: 4KgjIEUfIO4_0004.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
همه چیز از کنفرانس تهران شروع شد جایی که سه چهره اصلی سران متفقین یعنی آقایان چرچیل روزولت و استالین در اواخر سال 1943 میلادی به تهران اومدن و در نشستی درباره جهان بعد از جنگ جهانی دوم صحبت کردند استالین رهبر شوروی در بخشی از این کنفرانس گفتش که آقا جان


audio: 4KgjIEUfIO4_0005.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
بعد ار جنگ باید 50 تا 100 هزار افسر و سیاستمدار آلمانی رو اعدام کنیم بره پی کارش آقای روزولت که از حرف‌های استالین شوکه شده بود و البته طبع طنزی هم داشت در جواب میگه که آقا به نظر من 49 هزار تا هم اعدام کنیم خوبه ها گیر ندیم دیگه حالا خودت می‌دونی چرچیل ولی حرف استالین رو جدی گرفته بود


audio: 4KgjIEUfIO4_0006.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
ایشون با مجازات‌های سیاسی مخالف بود و می‌گفت سربازانی که برای کشورشون جنگیدن خب نباید اعدام بکشن که عه استالین که اصرار کرد چرچیل در جواب گفت ببین داداش اگر فکر می‌کنی می‌تونی من رو راضی کنی من خودم این‌کارم بذار یه چیزی بهت بگم اول از همه باید خود منو بذاری بیخ دیوار و تیر بارون کنی اگر قراره کشتار راه بندازی


audio: 4KgjIEUfIO4_0008.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
این دیالوگ در همون کنفرانس تهران مسکوت موند تا این‌که در دوم سپتامبر 1945 جنگ جهانی دوم به پایانش نزدیک شد جنگی که بیش از 60 میلیون قربانی گرفته بود اواخر جنگ باز هم بحث مربوط به سرنوشت نازی‌ها مطرح شد استالین کماکان معتقد بود نباید بذاریم نازی‌ها قصر در برن چرچیل


audio: 4KgjIEUfIO4_0009.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
باز هم مخالف بود و روزولت یه موضع بینابینی داشت همچین معتقد بود ایشون باید یه سازوکار قضایی تهیه بشه که نه حرف استالین باشه نه حرف چرچیل اما گلچین روزگار مجددا خوش سلیقه عمل کرد و جنگ تموم نشده بود که آقای روزولت عمرش و داد به شما و آقای هری ترومن شد چی؟ رئیس‌جمهور آمریکا تو این فضا شوروی نیمی از آلمان رو


audio: 4KgjIEUfIO4_0010.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
اشغال کرده بود و خرش حسابی می‌رفت و از اون طرف برای اینکه نازی‌ها جزای کارشون رو ببینن حسابی آقای شوروی داشت فشار می‌آورد به رهبری استالین نظر ترومن هم رئیس جمهور جدید آمریکا با یه چرخشی به نظر آقای استالین نزدیک‌تر شد و در نتیجه چرچیل رو قانع کردند که آقا باید به جنایات نازی‌ها به صورت جدی رسیدگی بشه قرار نیست کشتار


audio: 4KgjIEUfIO4_0011.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
بزرگی صورت بگیره ولی خب مهره‌های اصلی هم نباید بدون مجازات قسر در برن و نتیجه تاریخ به ما می‌آموزه که این قاعده هر تغییر خون‌باریه


audio: 4KgjIEUfIO4_0012.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
کمی به عقب برگردیم کوتاه بعد از جنگ جهانی اول هم یه سری دادگاه نظامی برای رسیدگی به جنایات آلمان‌ها در شهر لایپزیگ آلمان برگزار شد که کلا البته خیلی دادگاه بی‌خاصیتی بود حالا در سال 1945 سران متفقین به فکر برگزاری سازوکاری بودند که اصلا شبیه دادگاه لایپزیگ نباشه دادگاهی عادلانه


audio: 4KgjIEUfIO4_0013.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
که سرآمد دادرسی به جنایات جنگی باشه اون‌ها می‌خواستند بزرگ‌ترین دادگاه تاریخ بشر رو برای متهمان خون‌بارترین جنگ تاریخ برگزار کنن


audio: 4KgjIEUfIO4_0014.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
متفقین قبلا هم تهدید کرده بودند که نازی‌ها رو به سزای اعمالشون خواهند رسوند هنوز جنگ تموم نشده بود که علی‌رغم مخالفت چرچیل بیانیه‌ای به اسم بیانیه مسکو منتشر شد و به امضای سران متفقین رسید و توش نوشته شده بود پس از شکست نازی‌ها اون‌ها رو تا دورترین نقاط جهان تعقیب خواهند کرد تا عدالت اجرا بشه


audio: 4KgjIEUfIO4_0015.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
در واقع متفقین پیش‌بینی کرده بودند که برخورد قضایی با نازی‌ها بین‌المللی خواهد بود و فراتر از ساختار حقوقی یک کشور به این پرونده باید رسیدگی بشه جنگ جهانی دوم که تموم شد ماموریت شکار سران حکومت نازی توسط متفقین آغاز شد این وسط البته بازم چرچیل مخالف سازوکار قضایی ویژه بود چرچیل معتقد بود


audio: 4KgjIEUfIO4_0016.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
نیازی به برگزاری دادگاه نیست می‌گفت آقا جان هرکدوم از سران نازی رو بی‌درنگ بذاریم بیخ دیوار و تیربارون کنیم بره دیگه اصلا این مسخره بازی رو تموم کنیم گرفتاریم خسته‌ایم سربازها هم خب سرباز بودن مجبور بودن دیگه چیکارشون دارید؟ بیخالشون شید اما ایده دادگاه حسابی رفته بود تو مخ آقای استالین و ول کنش نبود در نهایت آمریکا به سمت شوروی چرخید


audio: 4KgjIEUfIO4_0018.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
مهره‌های اصل کاری حکومت نازی با پایان جنگ جهانی دوم خودکشی کرده بودند یعنی هیتلر گوبلز و هیملر که رئیس اس‌اس بود باقی سران نازی اما هنوز در قید حیات بودند یه سریشون تونسته بودند از آلمان خارج بشن و خودشون رو به کشورهای آمریکای لاتین به خصوص آرژانتین برسونن مثلا کی؟ آقای آدولف آیشمن رئیس اداره امور مربوط به یهودیان


audio: 4KgjIEUfIO4_0019.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
و اداره اصلی امنیت رایش که مسئولیت چی رو به عهده داشت؟ کوره‌های آدم سوزی آیشمن به آرژانتین رفته بود و دست متفقین بهش نرسید البته که خود آیشمن سرنوشت ویژه و جذابی داره خودش مفصله و یک پادکست کامله در قسمت بعدی برای شما خواهیم گفت


audio: 4KgjIEUfIO4_0020.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
اما الباقی رهبران نازی چه اتفاقی براشون افتاد؟ خیلی‌هاشون در آلمان مونده بودند یه سریشون تو روستاها پنهان شده بودند در میان مردم با هویت‌های جدید زندگی می‌کردند اما عزم متفقین برای پیدا کردن نازی‌ها حسابی جزم بود اون‌ها یک سال در آلمان و البته سرتاسر جهان به دنبال لیستی از سران نازی‌ها می‌گشتند


audio: 4KgjIEUfIO4_0023.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
از مهم‌ترین سران حکومت نازی هم حضور داشتند مهم‌ترین ماموریت دادگاهی که قرار بود علیه نازی‌ها شکل بگیره محاکمه این


audio: 4KgjIEUfIO4_0026.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
رودلف هس معاون هیتلر هنوز جنگ جهانی تموم نشده بود که هس سوار هواپیماش شد که بره اسکاتلند و با بریتانیایی‌ها مذاکره کنه ارتش بریتانیا اما هواپیمای هس رو مورد هدف قرار داد هس با چتر نجات پایین پرید و اسیر بریتانیایی‌ها شد آقای هس عنوان اولین مقام بلندپایه نازی رو به خودش اختصاص داد که


audio: 4KgjIEUfIO4_0027.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
دستگیر شد و به زندان افتاد هرمان گورینگ رئیس نیروی هوایی ارتش نازی و نائب رئیس آدولف هیتلر اون هم جز اولین دستگیرشدگان بود گورینگ خیلی شدید معتاد شده بود شاید بشه گفت گورینگ قدرتمندترین فرد بین سران باقی مونده نازی بود و البته وفادارترین فرد به هیتلر هم بود ایشون می‌گفت


audio: 4KgjIEUfIO4_0028.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
وجدان من هیتلره گورینگ کسی بود که دستور قتل یهودیان اروپا رو در 1941 میلادی صادر کرده بود فردای تسلیم شدن آلمان گورینگ با اعتماد به نفسی بی‌نظیر خودش رو تسلیم متفقین کرد چرا؟ گورینگ با چند چمدون پر از پول و لباس و جواهر و مدال‌های نظامی و البته مواد مخدر مصرفیش رفته بود خودش رو


audio: 4KgjIEUfIO4_0029.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
تسلیم بکنه و فکر می‌کرد متفقین به خودش و مایملکش که تو چمدوناش بود دست هم نمی‌تونن بزنن انقدر که قدرتمنده ایشون وقتی می‌خواست خودش رو تحویل بده افسر آمریکایی بهش دستور داد مدال‌هاش رو تحویل بده گورینگ داد می‌زنه ژنرال چرا چرت میگی؟ من نشان اقتدارم رو تحویل بدم؟ افسر آمریکایی هم گفته بود برو بینیم بابا


audio: 4KgjIEUfIO4_0031.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
آلبرت اشپیر اشپیر معمار ارشد هیتلر بود کسی که مهم‌ترین ساختمون‌ها و پایگاه‌ها و اردوگاه‌های نازی رو ساخته بود و البته از 1942 میلادی وزیر جنگ‌افزارهای آلمان بود و مسئولیت ساخت تجهیزات نظامی هم با ایشون بود اشپیر به بیگاری کشیدن و قربانی کردن کارگران در راستای


audio: 4KgjIEUfIO4_0033.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
هانس فرانک وکیل خصوصی هیتلر و حقوقدانی که مدیر حقوقی رایش سوم بود فرانک مسئول حمله به لهستان بود و با اشغال لهستان توسط آلمان در ابتدای جنگ جهانی دوم هانس فرانک شد فرماندار کل دولت عمومی لهستان اشغالی پادشاه لهستان شده بود ایشون آقای هانس فرانک


audio: 4KgjIEUfIO4_0034.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
مسئول راه‌اندازی اردوگاه‌های مرگ آشوییتس خلمنو و تریبلینکا بود با پایان جنگ فرانک لباس سربازهای معمولی نازی رو پوشیده بود تا سربازهای متفقین فکر کنن ایشون هم یک سرباز ساده‌ست وقتی نیروهای متفقین به لهستان اومدن دیدن وسط سربازهای نازی یکی می‌خواد خودش رو بکشه سریع جلوش رو گرفتن


audio: 4KgjIEUfIO4_0036.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
ویلهم کایتل فرمانده عالی ورماخت یا همون ارتش نازی و وزیر دفاع کایتل کسی بود که سند تسلیم آلمان رو تقدیم روس‌ها کرد و بعد هم در مقر دولت آلمان بازداشت شد کایتل یکی از وفادارترین نیروهای هیتلر بود که متفقین بهش لقب نوکر رو اهدا کرده بودند


audio: 4KgjIEUfIO4_0037.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
بعدی آلفرد یودل قائم مقام کایتل و رئیس ستاد عملیات‌های ورماخت بود که به همراه کایتل بازداشت شد او هم سند تسلیم رو امضا کرده بود


audio: 4KgjIEUfIO4_0038.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
دریادار کارل دونتز فرمانده نیروی دریایی آلمان که اونم هم سند تسلیم رو امضا کرده بود دونتز بعد از خودکشی هیتلر به مقام ریاست جمهوری آلمان رسیده بود یعنی یه چند روزی رئیس‌جمهور بود ایشون او هم در مقر دولت آلمان بود که بازداشت شد


audio: 4KgjIEUfIO4_0039.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
هانس فریچه گوینده معروف اخبار و رئیس بخش اخبار در وزارت تبلیغات نازی بود ایشون وقتی سربازان شوروی فریچه رو بازداشت کردند اولین کاری که کردند این بود که سه تا دندون طلایی که داشته رو از دهنش بیرون کشیدند و ایشون رو بعد فرستادند شوروی اریش ردر یکی دیگه از سران نازی که توسط شوروی دستگیر شد اریش ردر


audio: 4KgjIEUfIO4_0040.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
قبل از دونتز فرمانده نیروی دریایی آلمان بود اما در 1943 میلادی پیشوا یا همون هیتلر خشمگین شد و اریش ردر استعفا داد


audio: 4KgjIEUfIO4_0041.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
کنستانتین فون نویرات اولین وزیر امور خارجه دولت رایش سوم بود ایشون البته در دوران جنگ جهانی دوم دیگه وزیر خارجه نبود شده بود فرماندار منطقه چک بعدا هم با هیتلر به اختلاف خورد و استعفا داد ایشون ایشون توسط فرانسوی‌ها بازداشت شد


audio: 4KgjIEUfIO4_0042.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
ویلهم فریک ایشون در 1943 جانشین آقای کنستانتین فون نویرات بود وزیر کشور هیتلر بود و بعد هم شد فرماندار چک و در شهر پراگ دستگیر شد


audio: 4KgjIEUfIO4_0043.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
یولیوس اشترایخر اشترایخر یکی از سران حزب نازی بود و مدیر مسئول یه هفته‌نامه ضد یهود ایشون خودش رو شبیه یک روستایی کرده بود و به یکی از روستاهای اتریش فرار کرده بود افسران آمریکایی شناساییش کردند هرچی گفت آقا جان من یه روستایی هنرمندم من رو ول کنید آمریکایی‌ها گوششون بدهکار نبود و بازداشت شد


audio: 4KgjIEUfIO4_0044.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
رابرت لی کسی که این قسمت از مورخ رو با صحبت‌های ایشون شروع کردیم رابرت لی رفته بوده ایالت باواریا و در یک کلبه روستایی زندگی می‌کرد سربازان لی رو در کلبه‌ش بازداشت کردند و اون قبل از اینکه پاش به دادگاه برسه خودش رو حلق آویز کرد


audio: 4KgjIEUfIO4_0045.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
آلفرد روزنبرگ تئوریسین نژاد برتر کسی که مبتکر طرح کوره‌های آدم سوزی بود ایشون یه نامه به مقامات بریتانیا می‌نویسه و میگه آقا ما نوکر شماییم و از این به بعد اصلا شما سرور مایید منتها اشتباه می‌کنه ایشون و نامه‌رو از از جایی می‌فرسته یعنی آدرسی که توش مخفی شده از اونجا می‌فرسته بنابراین سربازان انگلیسی میان و روزنبرگ رو در خونه‌ای


audio: 4KgjIEUfIO4_0047.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
آرتور زایس اینکوارت نازی اتریشی کسی که مدتی نخست‌وزیر اتریش بود و کمک کرد تا اتریش به آلمان ضمیمه بشه کسی که فرماندار هلند در دوران جنگ بود داشت فرار می‌کرد ایشون که نیروهای متفقین در هلند بازداشتش کردن


audio: 4KgjIEUfIO4_0048.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
ارنست کالتنبرونر عالی‌ترین مقام اس‌اس کسی که رئیس گشتاپو پلیس جنایی و جوخه‌های مرگ آلمان بود کسی که می‌گفت هیملر هم از من می‌ترسه کسی که طرحی ریخته بود تا استالین و چرچیل و روزولت و همزمان در کنفرانس تهران بکشه اما طرحش لو رفت و موفق نشد در نهایت کالتنبرونر در اتریش مخفی بود اما در نهایت


audio: 4KgjIEUfIO4_0050.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
فرانتس فون پاپن کسی که پیش از هیلتر صدراعظم آلمان بود و وقتی هیتلر به صدراعظمی رسید یه مدت قائم‌مقامش بود و بعد سفیر آلمان در جاهای مختلف شد و خیلی نقش جدی‌ای در دولت نازی نداشت اما به هر حال نازی بود و دستگیر شد و به دادگاه برده شد


audio: 4KgjIEUfIO4_0051.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
فریتس زائوکل مسئول کار در اردوگاه‌های کار اجباری نازی‌ها بود اون در سالزبورگ و در حین فرار دستگیر شد


audio: 4KgjIEUfIO4_0052.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
یالمار شاخت رئیس رایش بانک جمهوری وایمار بود اون کسی بود که به رضا شاه پهلوی برای بهبود اوضاع اقتصادی ایران مشورت می‌داد میگن طرح‌های گمرکی و مالیاتی و راه‌های صنعتی رو ایشون به رضاشاه یاد داد خلاصه ما خیلی بهش مدیونیم تو پرانتز از این بابت‌ها در کودتا علیه هیتلر که ما در قسمت‌های مربوط به


audio: 4KgjIEUfIO4_0053.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
جنگ جهانی دوم مفصل توضیح دادیم پای آقای شاخت هم گیر بود و هیلتر زندانیش کرد در نهایت اگر ندیدید هشت قسمت جنگ جهانی دوم رو ما کار کردیم در کانال یوتیوب مورخ در یک پلی لیست جدا هم این هشت قسمت قابل دیدنه یا به صورت پادکست صوتی از طریق کانال تلگرام مورخ یا فضاهای پادگیر به صورت پادکست بعد از سقوط هیتلر


audio: 4KgjIEUfIO4_0055.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
بالدور فون شیراخ رئیس سازمان جوانان هیتلر بود شیراخ کسی بود که آخرین فرمان مقاومت رو خطاب به آلمان‌ها منتشر کرد و بعد خودش فرار کرد یه مدتی رو به شکل زیرزمینی زندگی می‌کرد اما دید فایده نداره رفت خودش رو تسلیم آمریکایی‌ها کرد


audio: 4KgjIEUfIO4_0056.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
یواخیم فون ریبنتروپ اگر خاطرتون باشه در قسمت‌های مربوط به جنگ جهانی دوم از ایشون خیلی صحبت کردیم تو پرانتز هم بگم حتما به صورت تصویری از کانال یوتیوب مورخ این هشت قسمت رو ببینید به نظر من ارزشمنده بگذریم ریبنتروپ وزیر امور خارجه حکومت نازی بود ایشون با سقوط آلمان یه هویت بلژیکی


audio: 4KgjIEUfIO4_0059.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
اولیش گوستاو کروپ فن‌بولن اوندهالباخ ایشون از بزر‌گترین صاحبان صنایع آلمان بود ولی از 1941 معلول شد و پسرش به جاش شرکت‌ها رو مدیریت می‌کرد متفقین می‌خواستن پسرش رو بگیرن اما اشتباهی پدر معلول دستگیر شد


audio: 4KgjIEUfIO4_0060.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
مارتین بورمان ایشون هم یکی دیگه از سران مهم حزب نازی بود کسی که قائم مقام حزب بود یعنی قائم مقام هیتلر بود اول گزارش شد که برومان مرده بعد گفتند فرار کرده یه عده گفتند جاسوس شوروی بوده و رفته روسیه خلاصه تکلیف برومان مشخص نبود و در نتیجه غیابی محکوم شد در دادگاه برای سرش هم البته جایزه تعیین شد


audio: 4KgjIEUfIO4_0061.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
بعدها اما در 1971 میلادی در یک کارگاه ساختمونی در برلین باقی‌مونده دو جسد پیدا شد که با سیانور خودکشی کرده بودند تحقیقات نشون داد یکی از جسدها مال برومانه و تاریخ مرگ هم مربوط به همون سال 1945


audio: 4KgjIEUfIO4_0062.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
اما چرا نورنبرگ؟ اول قرار بود مثل جنگ جهانی اول دادگاه در لایپزیگ برگزار بشه بعد لوکزانبورگ پیشنهاد شد شوروی اما به دنبال برگزاری دادگاه در برلین پایتخت آلمان بود در نهایت مصوب شد دادگاه در پایگاه اصلی حزب نازی یعنی شهر نورنبرگ برگزار بشه جایی که مقر برگزاری کنگره سالانه حزب نازی بود


audio: 4KgjIEUfIO4_0063.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
نشست ویژه رایشس‌تاگ مجلس آلمان هم در نورنبرگ برگزار میشد و قوانین ضد یهود نورنبرگ در این نشست‌ها وضع شده بود در واقع به شدت نمادین بود این این نورنبرگ و اتفاقاتی که اونجا افتاده بود ضمن اینکه کاخ دادگستری نورنبرگ هم یکی از معدود ساختمون‌هایی بود که به شکل عجیبی از بمبارون متفقین جون سالم


audio: 4KgjIEUfIO4_0065.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
دو بازداشتگاه آماده شد بازداشتگاه اشکن و داست بین که هردوشون به معنی سطل آشغال بودند اشکن توسط آمریکایی‌ها مدیریت میشد که خیلی جای مخوفی بود و داست بین توسط بریتانیایی‌ها مدیریت میشد که مثل اینکه کلا هتل بوده نسبت به اشکن یعنی غذای خوبی داشته زندانی‌ها آزادانه در محوطه می‌تونستن راه برن بچرخن


audio: 4KgjIEUfIO4_0067.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
بازجویی‌ها شروع شد بازجویی‌هایی که قرار بود سفت و سخت باشه ولی در عمل خیلی هم سختگیرانه نبود طوری که هرمان گورینگی که نایب رئیس هیتلر بود یه بار به بازجوش میگه که آقا ما رو مسخره کردید؟ اگه ما پیروز شده بودیم که پوست شما رو اینجا می‌کندیم چه طرز بازجوییه؟ عه اصلا توهین آمیزه این کاری که شما می‌کنین عجبیه ها ولی خب تفاوته بین فاتح و فاتح


audio: 4KgjIEUfIO4_0068.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
در اوت 1945 دستور داده شد تا همه زندانیان به نورنبرگ منتقل بشن تا بازجویی‌های درست درمون‌تری برگزار بشه برای بازجویی‌ها و روند دادرسی از چه اسنادی استفاده می‌کردند؟ اسناد خود نازی‌ها تمام جنایات نازی‌ها به شکل مکتوب و حتی همراه با عکس و فیلم و صدا مستند شده بود و حتی طبقه‌بندی هم شده بود


audio: 4KgjIEUfIO4_0069.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
و به دست متفقین افتاده بود یعنی زحمت و کم کرده بودند کیه که از جنایاتش هم مستندسازی کنه اون هم طبقه بندی شده؟ آفرین آلمان‌ها بس که منظم و منظبط هستند این ملت الکی نیست که بهشون میگن آدم‌های کامپیوتری


audio: 4KgjIEUfIO4_0070.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
این وسط رودلف هس معاون هیتلر از اساس خودشو زده بود به فراموشی و خنگی اصلا انگار هیچی یادش نمی‌اومد تا آخرین لحظه زندگیش هم این روند رو ادامه داد به شکلی که یه سری می‌گفتند واقعا هس مشاعرش رو از دست داده خلاصه یه تصمیمی گرفته شد که از بازداشتی‌ها یه تست هوش گرفته بشه و نتیجه خارق‌العاده بود همه 24 نفر


audio: 4KgjIEUfIO4_0071.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
از جمله همین آقای هس ضریب هوشی بسیار بسیار بالایی داشتند نرماله ضریب هوشی صده این 24 نفر همه‌شون بالای صد بودند فقط دو نفرشون زیر 115 بودند و آقایان شاخت و زایس اینکوارت بالای 140 بود ضریب هوشیشون و در نتیجه همه‌شون صلاحیت حضور در دادگاه رو داشتند


audio: 4KgjIEUfIO4_0072.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
گفتیم که هس دچار فراموشی شده بود یا دچار فراموشی کرده بود خودش رو در واقع به جز هس گورینگ هم متفاوت از همه بازجویی پس می‌داد گورینگ تمام اعمالش رو گردن می‌گرفت و می‌گفت هیچ وقت تاسف هم نمی‌خورم و می‌گفت برای اهداف هیتلر و حزب نازی بازم اگر می‌تونست همه اون کارها رو تکرار می‌کرد خیلی پیچیده و عجیب هم


audio: 4KgjIEUfIO4_0073.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
بازجویی پس می‌داد ایشون و بازجوها رو کلافه کرده بود در واقع بازجوها هس و گورینگ رو رودرو می‌کنن عجبیه آقای هس میگه که اصلا این بابا کیه؟ من نمی‌دانم اطلاعی ندارم بچه مال کیه؟ اینجا کجاست؟ گورینگ میگه فلان فلان شده تو منو یادت نمیاد؟ عه من فرمانده نیروی هوایی بودم من و تو در نبرد بریتانیا تو یه هواپیما بودیم چی میگی تو؟ یادت نمیاد؟ بعد هیتلر گفت اگه برای من اتفاقی افتاد گورینگ جانشین منه


audio: 4KgjIEUfIO4_0074.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
بعد اگه گورینگ چیزیش شد هس بشه جانشینش یعنی یادت نمیاد اینا رو؟ هس حالا چی میگه؟ خارق‌العاده‌س میگه هیتلر هیتلر کیه؟ مگه این‌جا کجاست؟ گورینگ معتقد بود هس مجنون شده اما بازجوها همچنان تا انتها بهش مشکوک موندند


audio: 4KgjIEUfIO4_0075.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
بقیه اما مدام می‌گفتند که آقا ما ما یه کارگزار ساده بودیم مقصر هم شخص هتیلر بوده و هیملر و گوبلز خدا بیامرز ما مامور بودیم و معذور اصلا چاره چی بود؟ باید انجام می‌دادیم که این حس وظیفه شناسیمون چی می‌شد؟ بعدم اصلا ما از جنایت‌هایی که علیه یهودی‌ها شده خبر نداریم به موت قسم این وسط اما آقای فون‌پاپن هی می‌گفت که آقا اصلا به من چه؟ عه من که یه زمانی


audio: 4KgjIEUfIO4_0076.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
صدراعظم بودم بعدم نازی‌ها اومدن قدرت گرفتن ما رو کردن کجا؟ تو باقالیا بعد هم اصلا من مخالف جنگ بودم عه از اون سمت آقای اشپیر معماری که گفتیم خدمتتون معمار هیتلر اومد گفت که آقا اصلا من ضد نازی بودم از اساس زد بعد هم گفتش که به من بود اصلا هیتلر رو ترور می‌کردم این حرف‌ها نیست حالا اسکار عجیب‌ترین انکار به کی می‌رسه؟ می‌رسه به آقای هاینس فرانک یعنی فرماندار لهستان


audio: 4KgjIEUfIO4_0078.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
مقدمات دادگاه در حال آماده سازی بود شرکت آی‌بی‌ام آمریکا که ما البته، تو کنسول تو قسمت تاریخچه کنسول مفصل بهش اشاره کردیم و برای خودم واقعا جالب بود پیشنهاد می‌کنم ببینید یا بشنوید به هر حال آی‌بی‌ام اومد برای دادگاه نورنبرگ یه سیستم پیچیده خفن طراحی کرد که تا اون موقعه نبود و سیستم چی بود؟ سیستم ترجمه که هم‌زمان می‌تونست


audio: 4KgjIEUfIO4_0080.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
ترجمه بکنه هم‌زمان بعد هر کدوم از کشورهای متفقین دو تا قاضی فرستادند برای قضاوت که شرکت کنند سازوکار جدیدی برای دادرسی جنایی هم تدوین شد چرا جدید؟ به این جهت که تا اون موقع دادگاهی برای رسیدگی به قتل


audio: 4KgjIEUfIO4_0082.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
کسی نمی‌دونست باید چیکار کنه پس این بزرگ‌ترین دادگاه تاریخ بود و باید قوانین جدیدی هم براش تدوین می‌شد


audio: 4KgjIEUfIO4_0083.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
اما بزرگ‌ترین مشکل جور کردن وکیل برای متهمین بود کسی حاضر نبود وکالت شیاطین رو برعهده بگیره و برای خودش در ادامه هم بد نامی بخره دادگاه کلی تلاش کرد تا در نهایت تونست تیم وکلا رو تشکیل بده ماهی 1650 دلار هم بهشون حقوق می‌داد که براشون حداقل انگیزه مالی وجود داشته باشه از بین وکلا


audio: 4KgjIEUfIO4_0084.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
فقط 8 تاشون عضو غیرفعال حزب نازی بودند و الباقی ضدنازی بودند وکلا در دوران برگزاری دادگاه با کلی تحقیر و تهدید و توهین در بیرون از دادگاه مواجه می‌شدند اما در طول مدت برگزاری دادگاه تمام تلاششون رو برای دفاع از موکلینشون انجام دادند


audio: 4KgjIEUfIO4_0086.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
بزرگ‌ترین دادرسی تاریخ شروع شد تمام متهمین در دادگاه حاضر شدند تا پاسخگوی اعمالشون از 1933 تا 1945 میلادی باشن فیلم‌ها و عکس‌ها و روایات‌های جنایات پخش یا قرائت می‌شد عموم متهمین به لرزه افتاده بودند ابراز ناراحتی می‌کردند و با دیدن ویدئوی قتل


audio: 4KgjIEUfIO4_0087.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
و مثله کردن و آدم سوزی به گریه هم می‌افتادند تمام حاضرین در دادگاه از تصاویری که پخش می‌شد متاثر شده بودند الی دو نفر اولیش هس بود کسی که مجنون شده بود یا خودش رو به جنون زده بود هس یه کتاب جلوش باز کرده بود ولی هیچ وقت ورق نمی‌زد به سقف خیره می‌شد یا لبخند می‌زد دومین نفر هم گورینگ بود کسی که به هیچ وجه


audio: 4KgjIEUfIO4_0088.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
از تصاویر متاثر نمی‌شد و با میمیک صورتش کلماتش و رفتارش دادگاه رو مسخره می‌کرد گورینگ حتی وکیل رو هم دیوونه کرده بود


audio: 4KgjIEUfIO4_0089.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
مرحله بعدی احضار شهود بود شهود به جایگاه دعوت شدند اون‌هایی که از اردوگاه مرگ جون به در برده بودند بعد از اون متهمین یک به یک می‌اومدن به جایگاه و عموما هم با همچین مضامینی از خودشون دفاع می‌کردند که ما مثلا بی‌اطلاع بودیم کلا اگر خبردار می‌شدیم که مخالف بودیم کلا این وسط اما آقای شاخت رئیس رایش بانک خیلی جدی اومد


audio: 4KgjIEUfIO4_0090.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
گفت آقا به من چه عه؟ یه بانک‌دار چه ربطی به جنایات جنگی داره؟ دادستان گفت که عه؟ مخالف بودی عمو جون؟ پس عمه من بود که حتی دندون طلای کشته شده های جنگ رو برمی‌داشت می‌ذاشت تو صندوق بانک تا دولت نازی اینطوری تامین مالی بشه؟ و بعد فیلمی از کوه دندون‌های طلا رو نشون داد که داشت می‌رفت برای ذوب


audio: 4KgjIEUfIO4_0091.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
فرانک وکیل آقای هیتلر از همه عجیب‌تر بود دفاعیاتش گریه می‌کرد و می‌گفت من در قتل یهودیان اروپا نقش داشتم من گناهکارم هزارسال هم که بگذره این گناه آلمان پاک نمی‌شه اشپیر معمار هیتلر اون هم اومد و نقشش رو پذیرفت اما گفت اگر من نبودم هر کس دیگری جای من بود وضع از اینی که دیدید بدتر بود


audio: 4KgjIEUfIO4_0093.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
فریچه مسئول خبر و فون شیراخ رئیس سازمان جوانان حزب نازی هم با نادمی گناهشون رو پذیرفتند اما گورینگ هنوز هم سرموضعش مونده بود اون به جایگاه اومد و گفت من خیلی آدم مهمی بودم الباقی در برابر من چیزی نبودند هرچی بوده بین من و پیشوا بوده گورینگ خیلی سریع به قضات هم مسلط شده بود و انگار


audio: 4KgjIEUfIO4_0095.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
و محاکمات به مرحله داوری رسید دادستان سعی کرده بود در تمامی موارد متهمان رو گناه‌کار جلوه بده و وکلا هم سعی کرده بودند موکلینشون رو نجات بدند افکار عمومی هم فکر می‌کرد احکام از قبل برای قضات مشخص بوده و احتمالا تمام 24 متهم کله گنده به اعدام محکوم خواهند شد دقیقا البته


audio: 4KgjIEUfIO4_0103.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
هانس فریچه فرانتس فون پاپن و یالمار شاخت تبرئه شدند خبری که مثل بمب فضای خبری رو ترکوند دونیتس به 10 سال نویرات به 15 سال و شیراخ و زایس اینکوارت به 20 سال محکوم شدند هس فونک و رودر به حبس ابد و الباقی به اعدام محکوم شدند


audio: 4KgjIEUfIO4_0105.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
احکام اعدام اجرا شد در حالی که گورینگ دومین مردم قدرتمند آلمان هیتلری روز پیش از اعدام تونست یک قرص سیانور به دست بیاره و خودکشی کنه بقیه متهمین به پای چوبه‌دار آورده شدند در حالی که احساس تحقیر می‌کردند چرا؟ اون‌ها اعدام با عزت رو تیربارون می‌دونستند و اعدام با طناب‌دار براشون یه جورایی


audio: 4KgjIEUfIO4_0107.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
اجساد اعدامی‌ها در همون کوره‌های آدم سوزی‌ای سوزونده شدند که نازی‌ها ساخته بودند خاکستر اعدامی‌ها هم به رودخونه‌ای در همون اطراف ریخته شد.تاریخ ارنست کالتنبرونر به عنوان آخرین سخن قبل از اعدامش گفت من با قلبی پر از علاقه به ملت و وطنم خدمت کردم من وظایفم رو طبق قوانین


audio: 4KgjIEUfIO4_0108.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
کشورم انجام دادم متاسفم که جنایاتی صورت گرفته ولی من در این جنایات شرکت نداشتم این تعارض بین مسئولیت و جنایت همون چیزی بود که سال‌ها بعد در دادگاه آیشمن هم مطرح شد و نتیجه‌ش شد یک تئوری سیاسی که در قسمت بعد راجع بهش مفصل صحبت خواهیم کرد


audio: 4KgjIEUfIO4_0109.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
دادگاه نورنبرگ اولین دادگاهی بود که توش به اتهامی با عنوان نسل‌کشی رسیدگی شد اتهامی که از اون تاریخ به بعد بارها و بارها در دادگاه‌های بین‌المللی مطرح شد محکمه نورنبرگ تشکیل شد تا با جنایت علیه بشریت مقابله کنه و اگرچه موفق بود و نمودی از عدالت در سطح بین‌الملل بود اما


audio: 4KgjIEUfIO4_0110.opus
source: youtube
source_id: 4KgjIEUfIO4
invalidation: VALID
text:
جنایت علیه بشریت هیچ وقت پایان نیافت زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپرم و می‌بینمتون


audio: 1s276hoEIis_0001.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
حجاب یکی از مسائل پرمناقشه در تاریخ ایران بوده و هست پدیده‌ای که هم در بین علمای دینی مناقشه برانگیز بوده و هم در بین حاکمان و البته در دل جامعه ما در این قسمت از پادکست مورخ به طور ویژه رفتیم سراغ این مقوله عجیب و پر داستان و روندی که در جامعه معاصر ایران از دوران قاجار تا به امروز طی کرده رو


audio: 1s276hoEIis_0003.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
در رابطه با کم و کیف حجاب شرعی زنان اختلاف نظرات عجیب و غریبه عده خیلی اندکی معتقدند که حجاب زن و مرد خیلی تفاوتی با هم نداره یعنی زن هم اگر شرمگاه عقب و جلوش رو با یه تیکه پارچه و یا حتی اگر پارچه هم نبود با دستاش بپوشونه، کفایت می‌کنه نتیجتا


audio: 1s276hoEIis_0004.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
این دسته گفتند که کافیه بین ناف تا زانو پوشیده بشه این نظر البته در بین کسانی که به بحث حجاب شرعی پرداختند خیلی خیلی خیلی کم طرفداره یه سری دیگه عورت زنان رو از شانه و کتف تا زانو می‌دونن بخش زیادی از علمای اسلام اما میگن که حجاب شرعی زن یعنی پوشوندن تمام بدن


audio: 1s276hoEIis_0005.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
به جز صورت و از مچ دست به پایین و از مچ پا به پایین یه سری دیگه به همین مقدار هم رضایت ندادند و گفتند که کل اندام زن، حتی ناخن‌هاش جزو عورت محسوب میشه و باید پوشونده بشه بنده عذرخواهی می‌کنم اگر فکر می‌کنید اینجا ته داستانه اشتباه فکر کردید از این عجیب‌تر هم وجود داره، کسانی هستند


audio: 1s276hoEIis_0006.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
که معتقدند نه تنها تمام بدن زن باید پوشیده شه بلکه صدای زن هم جزو عورته و نباید به گوش نامحرم برسه بنده خیلی عذرخواهی می‌کنم این اختلاف نظرها در کنار نگاهی که اساسا خواهان آزادی سبک پوشش در جامعه‌ست و معتقده هیچ نهاد اجتماعی‌ای اجازه نداره آزادی فردی افراد رو ازشون بگیره


audio: 1s276hoEIis_0008.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
و اسلام در شرایطی در شبهه جزیره عربستان ظهور کرد که در اون دوران چیزی به اسم حجاب و قبح معلوم بودن برخی از اعضای بدن در بین ساکنین این منطقه کلا وجود نداشته در سایر مناطق از جمله ایران‌زمین در اون زمان هم اگر پوششی برای زنان و مردان بود یک هنجار مذهبی و حتی اجتماعی نبوده


audio: 1s276hoEIis_0010.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
در ابتدای کار هم اسلام خیلی سخت‌گیری نداشت نسبت به پوشش زنان حتی تا سال 9 هجری قمری مراسم حج به صورت برهنه کامل و با حضور مختلط زنان و مردان در کنار هم برگزار میشد از این سال بود که اعلام شد که حاجیه خانم‌ها و حاج آقاهای عزیز لطفا وقتی تشریف میارید حج یه پارچه‌ای بپیچید دور خودتون


audio: 1s276hoEIis_0011.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
که شرمگاهتون خیلی معلوم نباشه بعد هم یه توصیه‌هایی کرد یعنی چی؟ مثلا اون موقع مثل الان نبود که صف نماز زن و مرد جدا باشه همه کنار هم نماز می‌خوندند ولی چون هیچ پوششی یعنی پوشش ویژه‌ای وجود نداشت چیکار کردند؟ اینطوری اومدن یه فکری به حالش کردند که خانم‌ها عقب‌تر از آقایون به نماز بایستند که آقایون خب حواسشون پرت نشه


audio: 1s276hoEIis_0013.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
خونه‌های اون دوران هم جالبه کلا یه اتاق بوده که در هم نداشته و برای همین خیلی فضای تفکیک شده‌ای بین داخل و خارج خونه وجود نداشته پس در نتیجه در ابتدای پدید اومدن اسلام اصلا با حجابی که امروزه می‌شناسیم سر و کار نداشتیم وقتی کم‌کم احکام قرآنی مربوط به حجاب هم اومد باز هم می‌بینیم که مثلا توصیه به پوشاندن سینه‌ها


audio: 1s276hoEIis_0014.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
و این قبیل زیبایی‌های مخفی توصیه میشه و یا در سوره احزاب به زنان پیامبر دستور داده میشه که مثل دوران جاهلیت نگردند و البته هیچ توضیحی در رابطه با نوع پوشش و جنس اون داده نمی‌شه اما به هر حال داستان ما و حجاب با ورود اسلام به ایران‌زمین، شروع میشه


audio: 1s276hoEIis_0015.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
با ورود اسلام به ایران‌زمین در دوران ساسانیان کم‌کم اون روایتی که سفت و سخت‌ترین نوع حجاب رو برای زن‌ها می‌پسندید بر افکار عمومی حاکم شد و زنان تماما پوشیده شدند مثلا علامه مجلسی، فقیه مشهور دوران صفویه در کتاب معروف خودش بهارالانوار میگه که زنان عورتند و بیهوده گفتار


audio: 1s276hoEIis_0016.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
چون عورتند در خانه پنهانشان کنید و سخن بیهوده‌شان را با سکوت خود جاری کنید عجب تا دوران قاجار هم این وضعیت برای تمام زنان ادامه داشت اون‌ها اگر می‌خواستند حضور در سطح اجتماع داشته باشند مجبور بودند از برقع و روبنده استفاده کنند آموزش و مکتب هم برای زنان ممنوع بود طالبان‌طور


audio: 1s276hoEIis_0017.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
مگر اون دخترانی که در خاندان‌های اشرافی به دنیا اومدند و پولش رو دارند و می‌تونستند با معلم سرخونه سواد بیاموزند البته ما این وضعیت رو در قسمت مربوط به تاریخ مدارس دخترانه در ایران توضیح دادیم که می‌تونید ببینید یا بشنوید یا از طریق یوتوب یا از بسترهای پادکست در هر حال این وضعیت تا دوران مشروطیت هم ادامه داشت


audio: 1s276hoEIis_0018.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
تا دوران مشروطیت بودند زنانی که ساختارشکنی کردند و حجاب از سر برداشتند اولین کسی که این کار رو کرد طاهره قرتالعین بود کسی که یکی از چهره‌های روحانی برای پیروان بهائیته و البته یک شاعر قابل هم بوده طاهره قرتالعین دختر ملامحمد صالح برغانی از علمای شیعه عصر قاجار در قزوین


audio: 1s276hoEIis_0019.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
و همسر پسر عموش یعنی پسر امام جمعه قزوین بود یعنی عروس کسی که بزرگ‌ترین دشمن فرقه شیخیه بود قرتالعین اما رو در روی خانواده‌ش ایستاد و به مکتب شیخیه و بعد هم به علی محمد باب ایمان پیدا کرد


audio: 1s276hoEIis_0020.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
طاهره قره‌العین بعد از فعل و انفعلات زیادی که بعدا البته در اپیزودهای بعدی خواهیم گفت توسط بابی‌ها از قزوین فراری داده میشه و به یکی از گردهمایی‌های بابی‌ها وارد میشه و موقع سخنرانیش که می‌رسه حجابش رو برمی‌داره اینجا میگن خیلی از مردها که اصلا فرار کردن یکی گلو درید و خونین و مالین رفت


audio: 1s276hoEIis_0021.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
خیلی‌ها هم به سمتش حمله‌ور شدن و البته خیلیا هم طاهره قره‌العین رو بی حجاب پذیرفتند بعضی از مورخین البته میگن فقط روبنده‌ش رو کنار زده یعنی در همین حد کشف حجاب کرده بعضیا هم میگن کلا لخت شده بعضیا هم میگن موهاشو آزاد کرده و چادر و چارقد رو درآورده به هر حال طاهره قره‌العین دست به تابوشکنی می‌زنه


audio: 1s276hoEIis_0022.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
یکی دیگه از زنانی که در اون فضای اجتماعی بسته که بی‌حجاب شدن زن رو اصلا تحمل نمی‌کرد کشف حجاب کرد کی بود؟ دختر ناصرالدین شاه قاجار تاج السلطنه


audio: 1s276hoEIis_0023.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
اون نقاب از چهره برداشت چادر رو کنار گذاشت، چهره‌ش رو برهنه کرد و لباس‌های تنگ و کوتاه به تن کرد و اینطوری دست به ساختار شکنی زد وقتی ناصرالدین شاه به فرنگ رفت و حسابی از شرایط اجتماعی اروپا خوشش اومد به خصوص البته وقتی تحت تاثیر رقص بالرین‌ها قرار گرفت به ایران برگشت و اولین


audio: 1s276hoEIis_0025.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
به زنانش گفت که براش دامن بپوشند مثل بالرین‌ها حجاب البته سر جاش باقی مونده بود تا اینکه تاج‌السلطنه یهو تغییر بزرگ رو شروع کرد شکل داد و کلا لباس غربی به تن کرد بعد هم ترک نماز کرد حتی ایشون یعنی تاج‌السلطنه حجاب رو مانع پیشرفت زنان اعلام کرد و کم‌کم این نوع نگرش از دربار به اطراف هم سرایت کرد


audio: 1s276hoEIis_0026.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
و خیلی از زنان و دختران اشراف‌زاده هم به تاسی از ایشون شروع کردند به ترک حجاب البته که با فشار روحانیون تاج السلطنه مجبور به عذرخواهی شد ولی کاری که کرد تاثیر زیادی بر زنان جوان ایران‌زمین گذاشت


audio: 1s276hoEIis_0027.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
جنبش مشروطه که شروع شد کم‌کم فضای اجتماعی هم داشت پوست اندازی می‌کرد کم‌کم زن‌ها هم مسئولیت‌های اجتماعی پذیرفته بودند و از اندرونی خونه بیرون اومده بودند شکل‌گیری ارتباط با جوامع توسعه‌یافته غربی باعث شده بود کم‌کم مدل حضور زنان در اجتماع اون کشورها


audio: 1s276hoEIis_0028.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
مورد توجه روشنفکران ایرانی هم قرار بگیره و یکی از ویژگی‌های این حضور در واقع در غرب چی بود؟ بی حجاب بودن زنان با آغاز سده چهاردهم میلادی دختر میرزا حسن رشدیه یعنی خانم شهناز آزاد که در قسمت مربوط به راه افتادن مدارس دخترانه در ایران راجع بهش مفصل صحبت کردیم که اگر ندیدید باز عرض می‌کنم ببینید و بشنوید


audio: 1s276hoEIis_0029.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
یه نشریه انتقادی و در حمایت از حقوق زنان راه انداخت ایشون به اسم نامه بانو بعد به همراه شوهرش ابوالقاسم‌خان آزاد مراغه‌ای یه انجمنی راه اندازی کردند به اسم انجمن مخفی کشف حجاب این دوستان معتقد بودند که حجاب ابزار سرکوبیه که مردان بر زنان اعمال می‌کنند و اگر زنان می‌خواهند پیشرفت کنند


audio: 1s276hoEIis_0030.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
باید حجاب رو کنار بگذارند و اگر می‌خواید جامعه توسعه پیدا کنه هم باید زنان‌مون رو پیشرفت بدیم یعنی باید زنانمون پیشرفت کنند آزاد مراغه‌ای بابت فعالیت‌های این انجمن و نوشته‌هاش در نشریه‌ی نامه بانو طی دهه اول قرن چهاردهم چندین بار به زندان افتاد و تبعید شد


audio: 1s276hoEIis_0031.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
زندان و تبعید آزاد مراغه‌ای نشون میده که حکومت رضا شاه پهلوی در ابتدای امر خیلی نمی‌تونست از بی‌حجابی دفاع کنه چرا؟ چون جامعه مخالف این نوع نگاه بود اما یه سری اقداماتی هم از طرف دولت انجام میشد در راستای عادی سازی کشف حجاب مثلا نشریه‌ای بود به نام عالم نسوان


audio: 1s276hoEIis_0032.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
در همین دوران، از لزوم کشف حجاب می‌نوشت و مطالبی از موافقان و البته مخالفان این مسئله رو چاپ می‌کرد و حکومت هم باهاش برخوردی نمی‌کرد از اون مهم‌تر اتفاقی بود که در مجموعه‌ای فرهنگی هنری در تهران به اسم باشگاه ایران رخ داد صاحب این باشگاه یعنی صاحب باشگاه ایران کی بود؟ عبدالحسین تیمورتاش وزیر دربار رضا شاه


audio: 1s276hoEIis_0033.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
کسی که تحصیل کرده خارجه بود و مشروطه‌خواه بود و به رضا شاه در راه رسیدن به قدرت خیلی کمک کرده بود تیمورتاش برای اولین بار از یک خواننده زن خواست تا بدون حجاب روی صحنه بیاد و ترانه اجرا کنه، از کی خواست؟ قمرالملوک وزیری


audio: 1s276hoEIis_0034.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
حضور قمرالملوک بدون حجاب روی صحنه با واکنش منفی خیلی از مذهبیون و روحانیون همراه شد ولی این خواننده دوباره و دوباره و دوباره با همین وضعیت روی صحنه حاضر شد، و خواند اوج اعتراض روحانیون به حکومت در رابطه با موضوع حجاب اما بابت اجراهای قمر الملوک نبود منطقه دست خوش تغییر و تحولاتی شده بود


audio: 1s276hoEIis_0035.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
و به نظر می‌رسید که حکومت هم قصد داره با این تغییرات همراه بشه همون زمان، جنبش فمینیستی در مصر خیلی قدرتمند شده بود و یکی از سران جنبش زنان این کشور به اسم هدی شعراوی، در سال 1302 حجابش رو از سر برداشته بود و به شکل نمادین اون رو در دریای مدیترانه انداخته بود


audio: 1s276hoEIis_0036.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
اتفاقی که خیلی سر و صدا کرده بود بی‌حجابی در جامعه ترکیه هم رو به افزایش بود و توسط مسلمانان این کشور کم‌کم داشت پذیرفته میشد در افغانستان هم تغییر و تحولات در جریان بود وقتی ملکه ثریا همسر امان‌الله خان پادشاه افغانستان در سال 1308 به ایران اومد و حجاب بر سر نداشت


audio: 1s276hoEIis_0038.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
روحانیون از رضا شاه می‌خواستند که به ملکه ثریا اعلام کنه که اگر قصد داره بیای ایران باید حجاب داشته باشی رضا شاه اما راضی به این کار نمیشد و نشد و ملکه رو بدون حجاب در ایران پذیرفت جامعه دو قطبی شده بود خیلی از روشنفکران و پیروان فکری اون‌ها از این حرکت رضا شاه استقبال کرده بودند و از اون طرف، خیلی از روحانیون


audio: 1s276hoEIis_0039.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
و پیروان اون‌ها هم به مخالفت پرداختند نتیجه این شد که در تهران کمی فضای اجتماعی برای بی‌حجابی آماده شد و خیلی از زن‌ها روبند و حتی چارقد و چادر از سر برداشتند


audio: 1s276hoEIis_0040.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
بیایم کمی جلوتر تنها سفر خارجی رضا شاه پهلوی در تاریخ 12 خرداد 1313 انجام شد کجا رفت ایشون؟ ترکیه و از جامعه ترکیه دیدار کرد و با کسی که به تازگی ساختار سیاسی و اجتماعی ترکیه رو به کلی تغییر داده بود یعنی آقای مصطفی کمال آتاتورک هم ملاقات کرد


audio: 1s276hoEIis_0041.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
اوضاع اجتماعی ایران در دوره‌ای که رضا شاه یا رضا خان به قدرت رسید به قدری بد بود که این وضعیت از سر و شکل مردم هم عیان بود محمدعلی فروغی که اولین نخست وزیر دوران پهلوی بود در خاطرات خودش آورده که وقتی در راه رسیدن رضا شاه به تهران و قدرت گرفتن به دروازه قزوین رسیدیم


audio: 1s276hoEIis_0042.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
جمعی خمار و نشئه دیدیم که روی هم تلنبار شده بودند و جمعی دست در تنبان داشتند از سوزاک در این حال رضا شاه نشست و دست به پیشانی گذاشت و گفت آقای فروغی چه کنیم از کجا شروع کنیم به اصلاح این مملکت؟ حتی گفته میشه بیش از نیمی از مردان ایران کچلی داشتند از فرط عدم رعایت بهداشت


audio: 1s276hoEIis_0043.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
زن‌ها هم که اصلا کلا تو اجتماع حضور نداشتن به اون شکل تو یه همچین شرایطی بود که رضا شاه رفت ترکیه و دید مردمان این کشور تازه تاسیس کت و شلوار غربی به تن دارند و زن‌ها هم بی‌حجاب با لباس‌های غربی در خیابون‌ها قدم می‌زنند


audio: 1s276hoEIis_0044.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
نتیجه وقتی رضا شاه به ایران بازگشت تغییرات آمرانه و از بالا به پایین رو شروع کرد رضا شاه پهلوی قبل از این هم به فکر تغییرات اجتماعی افتاده بود و در دی ماه 1307 دستور داده بود تا همه مرد‌ان ایرانی کلاه پهلوی به سر بذارند کلاهی که اگر ما رو الان از طریق کانال یوتوب و تصویری می‌بینید دارید اون رو مشاهده می‌کنید


audio: 1s276hoEIis_0047.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
بزنید و تمام قسمت‌های ما رو به صورت مستند تصویری ببینید و بشنوید و لذت ببرید روز 28 خرداد 1314 بخشنامه جدیدی توسط دولت فروغی ابلاغ شد این بخشنامه به مردهای ایرانی دستور می‌داد که کلاه پهلوی از سر بردارند و به جاش کلاه شاپو به سر بگذارند بند مهم دیگه این بخش نامه جایی بود


audio: 1s276hoEIis_0048.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
که می‌گفت مجالس ختم باید در مساجدی برگزار شود که بلدیه یا همون شهرداری اون رو تایید می‌کنه و خوردن چای و قهوه و کشیدن سیگار و قلیون هم در این مجالس ممنوعه


audio: 1s276hoEIis_0049.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
اون زمان شایعه تصویب قانونی برای کشف حجاب هم مطرح شده بود روحانیون حسابی اعتراض کردند و اصلی‌ترین این اعتراضات در مسجد گوهرشاد مشهد اتفاق افتاد روحانیون و مردم متدین در این مسجد تجمع کردند و نیروهای حکومتی هم برای سرکوب اون‌ها وارد مسجد شدند


audio: 1s276hoEIis_0053.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
درگیری‌ها بالا گرفت، نیروهای حکومتی مردم رو به گلوله بستند و تعداد زیادی کشته شدند تعداد کشته شده‌های این واقعه از 70 نفر تا 2000 نفر نقل شده امروز روز، در تقویم ایران روز 21 تیرماه به عنوان روز عفاف و حجاب نامگذاری شده


audio: 1s276hoEIis_0054.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
واقعه گوهرشاد باعث شد تا افکار عمومی حسابی علیه رضا شاه موضع بگیرن ولی رضا شاه کوتاه بیا نبود اون معتقد بود فقط با جبر میشه حجاب رو از سر زنان برداشت و اون‌ها رو وارد جامعه کرد از طرفی وقایع دوران هرج و مرج در اواخر قاجار باعث شده بود تا رضا شاه عنوان کنه چی؟


audio: 1s276hoEIis_0055.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
پوشیدن برقع و پوشیه، خطر امنیتی داره چرا؟ در زمانی که ترورهای سیاسی در ایران رو به افزایش بود بارها دیده شده که مردی در زیر حجاب کامل زنانه با اسلحه پنهان شده و به خصوص در مراسم‌های مذهبی که زنان اجازه حضور داشتند وارد جمعیت شده و ناگهان اسلحه رو کشیده و کسی رو ترور کرده


audio: 1s276hoEIis_0057.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
در دی ماه 1314 رضا شاه به همراه همسر و دخترانش که حجاب بر سر نداشتند به مراسم فارغ‌التحصیلی دختران بی‌حجاب دانشسرای تربیت معلم یعنی همین دانشگاه خوارزمی امروزی رفتند و رسما کشف حجاب در ایران‌زمین آغاز شد


audio: 1s276hoEIis_0058.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
کشف حجاب رضا شاهی واکنش منفی‌ای در بین بخش بزرگی از جامعه داشت البته که در شهرهای بزرگ مثل تهران بخشی از طبقه متوسط و مرفه از این فرمان شاه استقبال کردند و حجاب از سر برداشتند خیلی از زنان کاملا از حضور در جامعه توسط خانواده‌هاشون منع شدن و خیلیای دیگه هم در عوض


audio: 1s276hoEIis_0059.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
حضور بیشتری در جامعه پیدا کردند کشف حجاب رضا شاهی با کاری که آتاتورک کرد اما فرق می‌کرد آتاتورک در ترکیه اجبار به کشف حجاب نکرده بود و برای همین جامعه ترکیه با اقدامات آتاتورک همراه‌تر بودند تا جامعه ایران با اقدامات جبری رضاشاه رضا شاه در 1320


audio: 1s276hoEIis_0060.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
و با ورود متفقین به ایران به نقطه پایان خودش رسید، از قدرت خلع شد و قانون بی‌حجابی اجباری هم لغو شد ولی برقع و روبند از فرهنگ عمومی ایران‌زمین حذف شد


audio: 1s276hoEIis_0062.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
باز هم مسئله حجاب در جامعه ایران بالا گرفت تا پیش از پیروزی این انقلاب خیلی بحثی در رابطه با حجاب مطرح نبود فقط در سخنان رهبر انقلاب شنیده میشد که پس از انقلاب با بی‌بندوباری و برهنگی برخورد خواهد شد و جامعه مذهبی ایران هم از این سخنان استقبال می‌کردند یک هفته بعد از پیروزی انقلاب اما


audio: 1s276hoEIis_0063.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
نظرات کمی عوض شد رهبر انقلاب اعلام کرد که زنان باید در وزارت خانه‌های اسلامی با حجاب حاضر شوند سریعا قانون حمایت از خانواده که در حکومت قبلی یعنی در حکومت پهلوی تصویب شده بود، لغو شد قانونی، که بندهایی در رابطه با زنان داشت و مثلا با چند همسری و کودک همسری


audio: 1s276hoEIis_0064.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
مخالفت می‌کرد، لغو شد سقط جنین هم حرام اعلام شد کمی بعد، علی‌رغم مخالفت اولیه دولت موقت حجاب اجباری در ادارات ایران‌زمین قانون شد


audio: 1s276hoEIis_0065.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
اولین نهادی که حجاب در اون اجباری شد ارتش بود زحمتشو کی کشید؟ حسن روحانی، که بعدها یعنی همین اخیراها شد رئیس جمهور ایران‌زمین این قانون رو در ارتش اجرایی کرد و بعد هم این قانون در سایر ادارات دولتی اجباری شد زنان مخالف با حجاب اجباری اما اعتراض کردند بزرگ‌ترین این اعتراض‌ها


audio: 1s276hoEIis_0066.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
در 17 اسفندماه 1357 کمی بعد از انقلاب 57 رخ داد کجا؟ وقتی به مناسبت سالگرد 8 مارس یا 17 اسفندماه روز جهانی زن زن‌های مخالف حجاب اجباری با شعار ما انقلاب کردیم، به عقب بر نمی‌گردیم به خیابان‌ها آمدند و روبروی دانشگاه تهران تجمع کردند از اون طرف


audio: 1s276hoEIis_0067.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
گروهی از زنان محجبه حامی انقلاب به خیابان‌ها آمدند و شعار دادند یا روسری، یا توسری این دو گروه روبروی هم قرار گرفتند این تجمع‌ها برای چند روز ادامه داشت


audio: 1s276hoEIis_0068.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
و این جای تاریخ آیت الله سید محمود طالقانی که از سران انقلاب بود سریعا مصاحبه‌ای انجام داد تا دل نگرونی بخشی از جامعه که از شکل‌گیری حجاب اجباری نگران بودند رو رفع کنه ایشون گفت در زمینه حجاب، اجباری در کار نیست نتیجه کم‌کم اعتراضات فروکش کرد


audio: 1s276hoEIis_0071.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
قانون مجازات اسلامی تصویب شد در این قانون، مجازات‌هایی برای بی‌حجابی در نظر گرفته شده بود اکثریت جامعه ایران در اون دوران با حجاب اجباری موافق بودند و خیلی زود تمام زنان ایران‌زمین با حجاب در کوچه و خیابان‌ها دیده شدند


audio: 1s276hoEIis_0072.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
طی تمام این سال‌ها روند حجاب در جامعه ایران به گونه‌ای بوده که مخالفت‌ها با حجاب اجباری بیشتر شده از زمانی که اکثریت جامعه چادر به سر داشتند تا دورانی که خیلی‌ها با مانتوی بلند و مقنعه یا روسری‌ای که کل مو رو بپوشونه بیرون می‌اومدند در دهه 70 و به خصوص در زمان دولت اصلاحات


audio: 1s276hoEIis_0073.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
روند تغییر پوشش زنان سریع‌تر شد کم‌کم مانتوها کوتاه‌تر شد روسری‌ها عقب رفتند بعد برای بخشی از زنان شال جای روسری رو گرفت و شال هم هی عقب‌تر رفت و مانتو‌ها هی جلوباز شدند و در نهایت، طی ماه‌های اخیر زنان زیادی رو می‌بینیم که به طور کامل حجاب سر رو برداشتند


audio: 1s276hoEIis_0074.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
و با ظاهری جدید در خیابون‌ها تردد می‌کنند از اون طرف برخورد حکومت با زنان هم در تاریخ این سال‌ها فراز و فرودهایی داشته


audio: 1s276hoEIis_0075.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
کمی به عقب برگردیم در دهه 60 کمیته‌های انقلاب مسئول برخورد با زنان بدحجاب بودند بعد که کمیته انقلاب منحل شد و برخورد با بدحجابی به نیروی انتظامی سپرده شد برخورد با بدحجابی کمی کاهش پیدا کرد تا اینکه در دوران ریاست جمهوری دکتر محمود احمدی‌نژاد گشت‌های ارشاد زیر مجموعه نیروی انتظامی به راه افتاد


audio: 1s276hoEIis_0076.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
و باز هم این برخوردها شدت پیدا کرد از طرفی یه سری مخالف بی‌حجاب هم همیشه خارج از سازوکار رسمی به مقابله با بی‌حجابی و بدحجابی پرداختند در تمام این سال‌ها از اسیدپاشی به زنان در اصفهان بگیریم تا چیزهایی که دیدیم و داریم می‌بینیم


audio: 1s276hoEIis_0077.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
با بررسی روند تاریخی حجاب در ایران به نظر می‌رسه رویکرد اجبار حکومتی در ارتباط با حجاب چندان مورد پذیرش جامعه ایران‌زمین نیست چه زمانی که رضا شاه پهلوی قصد داشت به زور کشف حجاب کنه چه در دوران پس از انقلاب که اجبار در رعایت حجاب شکل گرفت خیلی‌ها معتقدند که حجاب


audio: 1s276hoEIis_0078.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
اصل فقهی خیلی سفت و سختی نیست مثلا سید حسن آقامیری که یه واعظ مذهبی منتقده این نظر رو داره آقای ترکشاوند که دین پژوهه و در ابتدای همین قسمت هم کمی به کتابی که در رابطه با حجاب نوشته ایشون پرداخیتم هم، همچین عقیده‌ای داره


audio: 1s276hoEIis_0079.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
به هر حال حجاب به موضوع مهمی در جامعه‌ی ما تبدیل شده و کش و قوس‌های فراوانی هم در این رابطه طی دوران معاصر در ایران‌زمین وجود داشته و به نظر می‌رسه این موضوع که یه دو قطبی جدی اجتماعی در ایران شکل داده در آینده هم می‌تونه وقایع بسیاری رو به وجود بیاره ما در این قسمت ویژه از پادکست مورخ


audio: 1s276hoEIis_0080.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
هیچ قضاوتی راجع به اصل حجاب نداشتیم نداریم و قضاوت در این رابطه رو به شما واگذار می‌کنیم و فقط سعی کردیم در این قسمت روند تاریخی این پدیده اجتماعی و البته سیاسی رو روایت کنیم و به رویکردهای حکومتی و واکنش‌های اجتماعی به این رویکردها بپردازیم زمان به پایان رسید و کلام ما هم


audio: 1s276hoEIis_0081.opus
source: youtube
source_id: 1s276hoEIis
invalidation: VALID
text:
من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا چند روز آتی و قسمت جذاب بعدی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: c22wz1f0y4s_0001.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
مردی، با لبخندی مخصوص به خودش لبخندی کشیده که وقتی روی صورتش نقش می‌بنده باعث می‌شه چشماش جمع بشه مردی که قرار بود با این لبخند به جهان چهره تازه‌ای از ایران‌زمین رو نشون بده مردی با فراز و فرودهای بسیار روزگاری بخش بزرگی از جامعه هوادارش بودن و با شنیدن اینکه در مذاکرات گفته بود


audio: c22wz1f0y4s_0002.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
هیچ وقت یک ایرانی رو تهدید نکن بهش افتخار می‌کردند و زمانی که در مصاحبه‌ای گفت کسی در ایران به خاطر عقیده‌ش در بند نیست همون‌ها ازش خشمگین شدند و وقتی یک فایل صوتی ازش به شکل زیرزمینی البته منتشر شد مدت‌ها بود که از تمام پروژه سیاسیش همون ها ناامید شده بودند ما


audio: c22wz1f0y4s_0003.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ محمدجواد ظریف کسی که زمانی یک ملت رو در جهان نمایندگی می‌کرد ملتی که طی این سال‌ها بالا و پایین‌های بسیاری رو به چشم دیدند سلام ، من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببنیم چی شد


audio: c22wz1f0y4s_0004.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
به رسم همیشگی مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم اول کتاب آقای سفیر مجموعه مصاحبه‌های محمدمهدی راجی با محمدجواد ظریف دوم مصاحبه‌ی محمدجواد ظریف با رضا رشیدپور در برنامه دید در شب و سوم گزارش‌های رسانه‌های معتبر جهان اینجا این رو هم یادآوری کنم که در انتهای این قسمت هم ویدئوهای ارسالی از طرف شما


audio: c22wz1f0y4s_0006.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
وی در خانواده‌ای مذهبی و فرودست چشم به جهان گشود وی از عنفوان نوجوانی به واسطه‌ی حضور در خانواده‌ای انقلابی مبارزه علیه حکومت ستم شاهی را آغاز کرد این شروع بیوگرافی اکثر مسئولان جمهوری اسلامیه اما برای محمدجواد ظریف داستان فرق می‌کرد وی در خانواده‌ای بسیار مذهبی دیده به جهان گشود اما


audio: c22wz1f0y4s_0007.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
در یک خانواده مذهبی تاجر و بسیار پولدار پدر محمدجواد ظریف اصلا سر سازش با فعالان انقلابی نداشت کمااینکه هیچ وقت هم آبش با جمهوری اسلامی توی یک جوب نرفت پس سئوال پسرش، یعنی آقا محمدجواد چطور راهش به سیاست و دیپلماسی افتاد و شد یکی از مهم‌ترین چهره‌های سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران


audio: c22wz1f0y4s_0009.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
خانواده‌ای متمول ظریف خوانساری هفدهم دی ماه 1338 در تهران صاحب فرزندی شدند که اسمش رو گذاشتند محمدجواد خانواده‌ای که ظریف توش بدنیا اومد به قدری پولدار بودن که به عموش می‌گفتن گاوصندق علمای اصفهان پدربزرگ ایشون هم بانی مسجد اعظم قم بود و حتی به شکل بین‌المللی هم برای ترویج مذهب هزینه می‌کرد یعنی چی؟


audio: c22wz1f0y4s_0010.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
یعنی بانی مسجد جامع هامبورگ آلمان هم بوده ایشون مسجد هامبورگ یا همون مرکز اسلامی هامبورگ یکی از مهم‌ترین مراکز اسلامی شیعیان در اروپاست اصلا بذار اینطوری بگیم اولین مسجد شیعیان کل اروپاست این مسجد هامبورگ


audio: c22wz1f0y4s_0011.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
در دوره کودکی ظریف چندتا مدرسه‌ی مهم رو تجربه می‌کنه که فرزندان خانواده‌های شناخته شده‌ی ساکن تهران می‌رفتن اونجا یکیش مدرسه علوی مدرسه‌ای که توسط یه سری از روحانیون حوزه علمیه قم و با حمایت مالی یه سری از بازاریان تهران راه افتاده بود محمدجواد به واسطه‌ای خانواده‌ش پا می‌شه میره مدرسه علوی اونجا تحصیل می‌کنه و نتیجه مثل اکثر خروجی‌های این مدرسه


audio: c22wz1f0y4s_0012.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
با مفهومی به نام اسلام سیاسی آشنا می‌شه البته پدر محمدجواد خیلی اصرار داشته که بچه‌ش بره حوزه علمیه قم و نهایتا خروجی بشه آخوند یا روحانی اما مادر ایشون مخالف بوده و بچه رو می‌فرستن مدرسه علوی مدرسه‌ای که البته خیلی از چهره‌های جمهوری اسلامی از دل این مدرسه اومدن بیرون کسانی مثل حداد عادل یا کمال خرازی مدرسه علوی مدرسه‌ای سیاسی بود


audio: c22wz1f0y4s_0013.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
با این حال خود محمدجواد معتقده که اساسا آدم اجتماعی نبوده و چندان کاری هم با سیاست نداشته اون زمان نتیجه پا می‌شه می‌ره پذیرش می‌گیره می‌ره کالج درو در سانفرانسیسکوی آمریکا و اونجا دیپلم می‌گیره و بعد هم در رشته کامپیوتر وارد دانشگاه می‌شه چه سالی؟ این که عرض می‌کنم 1356 و چه خبر بوده اون زمان در دانشگاه‌های خارج از ایران؟


audio: c22wz1f0y4s_0015.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
آبان ماه 1356 یه همچین روزهایی محمدرضا شاه پهلوی برای آخرین بار در کسوت پادشاه ایران‌زمین به آمریکا سفر می‌کنه و مورد استقبال جیمی کارتر رئیس‌جمهور وقت آمریکا هم قرار می‌گیره قرار بود شاه و کارتر در محوطه‌ی باز کاخ سفید سخنرانی کنن اما اوضاع بهم می‌ریزه مخالفان شاه بیرون محوطه کاخ سفید دست به تظاهرات گسترده زده‌اند بین معترضان


audio: c22wz1f0y4s_0016.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
و پلیس آمریکا درگیری به وجود میاد پلیس برای متفرق کردنشون از گاز اشک‌آور استفاده می‌کنه و باد می‌زنه گاز اشک‌آور رو میاره محوطه کاخ سفید گاز اشک‌آور هم دوست و دشمن نمی‌شناسه دیگه می‌ره تو چشم و حلق شاه و کارتر اشک از چشمان شاه و شهربانو که همراه ایشون بوده و همینطور پرزیدنت آمریکا جاری می‌شه و عکاس‌ها عکس‌های ویژه‌ای از این لحظات رو ثبت می‌کنن حالا کی بودن


audio: c22wz1f0y4s_0017.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
این‌هایی که تظاهرات کرده بودند جلوی کاخ سفید؟ دانشجویان عضو کنفدراسیون دانشجویان خارج از کشور گروهی که اون سال‌ها حسابی علیه حکومت شاه مبارزه می‌کردند توی همچین فضایی بوده که محمدجواد قصه‌ی ما پا می‌شه می‌ره آمریکا کامپیوتر بخونه حالا آقا محمدجواد سابقه‌ی مدرسه علوی هم که داشته با اسلام سیاسی هم آشنا شده بوده نتیجه می‌ره می‌پیونده به دانشجویان معترض


audio: c22wz1f0y4s_0019.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
محمدجواد که حالا حسابی سیاسی شده بود بیخیال رشته‌ی کامپیوتر می‌شه و تغییر رشته می‌ده به روابط بین‌الملل در دانشگاه ایالتی سانفرانسیسکو همزمان در ایران چه اتفاقی می‌افته؟ انقلاب می‌شه نتیجه ظریف انقلابی تبدیل می‌شه به مشاور کنسولگری ایران در سانفرانسیسکو البته تا کی؟ منطقا تا وقتی که ایران و ایالات متحده هنوز ارتباط داشتن با هم یعنی قبل از اینکه دانشجویان پیرو خط امام


audio: c22wz1f0y4s_0020.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
بریزن سفارت آمریکا رو اشغال کنن و روابط ایران و آمریکا قطع بشه ظریف هم بیکار آقای ظریف بیکار شد اما باکی نبود حالا ایشون برای خودش در فضای سیاست بین‌الملل حکومت تازه آمده روی کار اسم و رسمی دست و پا کرده بود پس چه کرد؟ پا شد اومد ایران خیر نیومد ایران، همون آمریکا موند رفت سازمان ملل و شد رایزن در نمایندگی ایران


audio: c22wz1f0y4s_0022.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
درس آقای ظریف تمام شد قاعدتا وقت سربازی بود پس به ایران برگشت و رفت سربازی؟ خیر آمریکا موند امریه‌ی وزارت امور خارجه شد و تو همون سازمان ملل دوره سربازیش رو به پایان رسوند با پایان سربازیش چه کرد رفت دانشگاه دنور در ایالت کلرادو که دکترای حقوق و روابط بین‌الملل بگیره ولی خب، اوضاع و احوال ایران و آمریکا دیگه خیلی شیر تو شیر شده بود و نتیجه


audio: c22wz1f0y4s_0023.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
ایالات متحده آمریکا روادید محمدجواد ظریف انقلابی رو باطل کرد و ایشون مجبور شد برگرده ایران و به شکل غیرحضوری تحصیلاتش رو ادامه بده البته نهایتا موفق شد در 1367 مدرک دکتراش رو بگیره دکترای ایشون پس واقعیه کیک نیست


audio: c22wz1f0y4s_0024.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
سال 1367 به جز به دلیل اخذ مدرک دکترا یک دلیل دیگه هم وجود داره که تبدیل کرده این سال رو به سالی مهم برای محمدجواد ظریف 67 سالیه که می‌رفت جنگ فرسایشی ایران و عراق به پایان برسه یک سال قبل یعنی 1366 در سازمان ملل متحد قعطنامه 598 به تصویب رسیده قطعنامه‌ای که در نهایت تونست


audio: c22wz1f0y4s_0025.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
جنگ بین ایران و عراق رو خاتمه بده سال بعدش ایران هم این قطعنامه رو پذیرفت پس این سال مهمه برای ظریف چون ایران پذیرفت و هئیتی وجود داشت که رفت و این کار رو انجام داد برای این قطعنامه مذاکره کرد هئیت ایرانی حاضر در سازمان ملل در این دوره کیا بودن؟ عباس ملکی دبیر هیات بود حسن روحانی رئیس وقت کمیسیون دفاع مجلس و البته عضو شورای عالی دفاع سیروس ناصری


audio: c22wz1f0y4s_0026.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
نماینده وقت ایران در دفتر سازمان ملل متحد در ژنو علی‌اکبر ولایتی وزیر وقت امور خارجه و البته رئیس هیئت حسن حبیبی وزیر وقت دادگستری سید محمدحسین لواسانی معاون وقت بین‌الملل وزارت امور خارجه علی شمس اردکانی دیپلمات ارشد وزارت امور خارجه و البته نماینده سابق ایران در سازمان ملل متحد و محمدجواد ظریف


audio: c22wz1f0y4s_0028.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
محمدجواد ظریف در دورانی که در دفتر حفاظت از منافع جمهوری اسلامی در واشنگتن فعال بود یعنی سال‌های بعد از انقلاب با افرادی مثل سعید امامی کار می‌کرد سعید امامی کی بود؟ کسی که بعدها شد معاون وزیر اطلاعات و البته شد مسئول اصلی پرونده قتل‌های زنجیره‌ای بله ظریف و سعید امامی و البته سایر اعضای اون کمیته چه می‌کردند؟ به اتهاماتی که به جمهوری اسلامی زده می‌شد


audio: c22wz1f0y4s_0029.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
در رابطه با نقض حقوق بشر پاسخ می‌دادن حتی آقای ظریف تعریف می‌کنه که یکبار به ایران اتهام حقوق بشری زدند امامی و ایشون نشستن با هم مشورت کردن قرار می‌شه ظریف بره پشت تریبون و به زبان انگلیسی که بسیار بهش مسلط بوده و هست قصه‌ی شنگول و منگول رو تعریف کنه که چی بشه‌؟ اینطوری نشون بدن آمریکا آقا گرگه‌س بله


audio: c22wz1f0y4s_0030.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
خلاصه یه همچین وضعیتی بود آقای ظریف تعریف می‌کنه که من و امامی با هم رفت و آمد خانوادگی هم داشتیم، اما دیگه خط مشی و سیستم‌مون با هم فرق می‌کرد دیگه سعید امامی خیلی تند و تیز و رادیکال بوده من آدم نرم تری بودم و برای همین بهم برچسب لیبرال می‌زدند خلاصه ظریف با همچین سابقه‌ای در ساختار وزارت خارجه پیشرفت کرده بود و رسیده بود به کجا


audio: c22wz1f0y4s_0031.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
به داستان قطعنامه 598 وقتی با این کمیته که عرض کردم اسامی‌شون رو عرض کردم تشریف برد آقای ظریف به سازمان ملل که اینم تو پرانتز بگم تعریف می‌کنه آقای ظریف که بسیار جلسات سختی بوده سر تصویب این قطعنامه چرا؟ به جز نمایندگان روسیه و چین و چندتا کشور عربی الباقی نمایندگان کشورها حتی با این‌ها حرف هم نمی‌زدن ولی خب اتفاق مهمی برای آقای ظریف افتاد اونجا بود که ایشون تونست


audio: c22wz1f0y4s_0032.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
با یک شخصیت سیاسی ویژه رفیق بشه حسن آقای روحانی کسی که بعدها نقش پررنگی در پیشرفت آقای ظریف ایفا کرد


audio: c22wz1f0y4s_0033.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
خب قبل از اینکه بریم سراغ همکاری ظریف و روحانی دو تا داستان مشهور از دوران حضور آقای ظریف در سازمان ملل تعریف کنیم اول بریم سراغ پوشش ویژه‌ی ایشون پوشش ظریف در کنار تسلطش به کلامش و البته به زبان انگلیسی باعث شده بود تا جان بولتون سفیر وقت ایالات متحده در سازمان ملل علنا بپرسه که


audio: c22wz1f0y4s_0034.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
آقا جمهوری اسلامی چه جوری تونسته یه همچین دیپلماتی رو تربیت کنه؟! چرا این رو گفته، یعنی چیکار کرده بود آقای ظریف دیده بود ایشون که نمایندگان انقلابی ایران در مجامع جهانی خیلی بد لباسن یعنی بد لباسی، شلخته بودن، بعضا کر و کثیف بودن اینا در اون دوران نماد ساده‌زیستی و انقلابی‌گری بود حالا بگذریم آقای ظریف چه می‌کنه می‌گه ما دکمه آخر لباسمون رو می‌بستیم بدون اینکه کراوات بزنیم


audio: c22wz1f0y4s_0035.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
نتیجه‌ی این ظاهر این خوب در نمی‌اومده چه می‌کنه ایشون می‌ره پیش خانمش می‌گه حاج‌خانم این یقه لباس من این بالاش رو این جاهاش رو بشکاف در بیار بمونه این قسمت پایین یقه‌ بامزه هم هست اینجوری تیپ معروف یقه دیپلمات اختراع می‌شه


audio: c22wz1f0y4s_0036.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
و داستان دوم راجب سیگار کشیدن آقای ظریف خودش ایشون تعریف می‌کنه که حسابی سیگاری بوده تا اینکه یک روزی در سازمان ملل متحد با یه سری از نماینده‌ها نشسته بودن یهو تصمیم می‌گیرن سیگار رو ترک کنن و ترک می‌کنن اما آیا واقعا آقای ظریف سیگار رو ترک کرد؟ خیر همین مثال بس که سال‌ها بعد وقتی وزیر امورخارجه ایران شد ایشون و رفت مجلس که تاییدیه برجام رو بگیره و یه جدلی در مجلس بالا گرفت


audio: c22wz1f0y4s_0037.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
ایشون پا می‌شه می‌ره با یه سری از نماینده‌ها تو حیاط خلوت مجلس می‌زنن زیر سیگار رو یه کام سنگین شروع می‌کنن با هم لابی کردن در واقع ترک سیگار برای کسانی که اهل لابی هستند کاریست بس مشکل


audio: c22wz1f0y4s_0038.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
می‌گن وقتی حسن روحانی دبیر شورای امنیت ملی بود یه تلفنی روی میزش بوده که شماره یه سری از چهره‌های سیاسی جمهوری اسلامی روی دکمه‌هاش نوشته شده بوده دیگه نمی‌گرفته ور می‌داشته تپ تپ می‌زده یارو رو می‌گرفته از محمدباقر نوبخت و محمد واعظی تا عباد یا همون علی ربیعی و البته محمدجواد ظریف همین نشون می‌ده حسن روحانی کلا چقدر اهل تیم سازی بوده یعنی از همون سال‌ها


audio: c22wz1f0y4s_0039.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
تیمی که بعدها قرار بوده باهاشون دولت تشکیل بده رو داشته هدایت می‌کرده حالا بیایم جلوتر در دوران ریاست‌جمهوری محمد خاتمی حسن روحانی که دبیر شورای عالی امنیت ملی بود مسئول می‌شه که آقا یه فکری بکن به حال این مسئله‌ی پرونده‌ی هسته‌ای ایران نتیجه در 1381 آقای ظریف می‌شه سفیر دائمی ایران در سازمان ملل متحد و تلاش‌ها برای جلوگیری از


audio: c22wz1f0y4s_0040.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
ارسال پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل آغاز می‌شه تلاش‌هایی که البته به نظر موفقیت آمیز می‌اومد اما دوران آقای خاتمی به سر رسید و آقا محمود طلوع می‌کرد محمود احمدی‌نژاد با رویکردی متفاوت به کرسی ریاست‌جمهوری ایران نشست ایشون دکتر احمدی‌نژاد می‌خواست به جای مذاکره مقاومت کنه


audio: c22wz1f0y4s_0041.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
دولت احمدی‌نژاد از کیا تشکیل شده بود؟ از بخشی از نیروهای انقلابی که حسابی از امثال ظریف بدشون می‌اومد اتفاقا و بهشون می‌گفتن نیویورکی‌ها می‌گفتن این‌ها رفتن آمریکا درس خوندن، زندگی کردن الانم قصدشون این که ما رو بندازن تو دامن آمریکا نتیجه طبعا کار برای آقای ظریف بسیار سخت شده بود نه حسن روحانی و نه محمدجواد ظریف وضعیت رو تاب نیاوردند نتیجه دوباره


audio: c22wz1f0y4s_0042.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
هر دو از سمت‌هاشون کناره گرفتند سال 1386 بود که ظریف خودش رو بازنشسته کرد و چسبید به کار و بار دانشگاهی و تدریسش اما در پس ذهنش آینده‌ی روشنی برای خودش و دوستانش ترسیم می‌کرد


audio: c22wz1f0y4s_0043.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
در ایران شعار انرژی هسته‌ای حق مسلم ماست به گوش می‌رسید اما در نهادهای بین‌المللی روز به روز پرونده هسته‌ای ایران پیچیده‌تر می‌شد تحریم‌های هسته‌ای تورم ایجاد کرده بود و در ذهن بخش بزرگی از جامعه اینطور شکل گرفته بود که ایران فاصله چندانی تا شروع یک جنگ ندارد نتیجه 1392 حسن روحانی


audio: c22wz1f0y4s_0044.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
با شعار حل پرونده هسته‌ای ایران و رفع تحریم‌ها و البته برداشتن سایه جنگ از ایران به ریاست جمهوری رسید روحانی در دوره تبلیغات ریاست جمهوریش یه حرف معروفی زده که آقا چرخ سانتریفیوژها باید بچرخد اما چرخ اقتصاد ایران هم باید بچرخد آقای حسن روحانی که رئیس جمهور شد حل و فصل پرونده هسته‌ای به وزارت امور خارجه محول شد


audio: c22wz1f0y4s_0045.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
وزارتی که حالا سکانش به دست محمدجواد ظریف سپرده شده بود و حالا ظریف برگشته بود تا با دستی بازتر اهدافش رو پیگیری کنه


audio: c22wz1f0y4s_0046.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
آقای ظریف اولین وزیر خارجه ایران از زمان داستان گروگانگیری سفارت آمریکا به بعد بود که با وزیر خارجه آمریکا دیدار کرد بهش لبخند زد باهاش دست داد و حتی اون رو با اسم کوچک صدا کرد پیش از اون روایتی منتشر شده بود از این که سید محمد خاتمی وقتی رئیس‌جمهور بود برای سخنرانی سالانه رفته بود مقر سازمان ملل در نیویورک داشته می‌رفته سمت در


audio: c22wz1f0y4s_0047.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
می‌بینه جرج بوش داره میاد از اون ور داره بهش نزدیک بشه می‌پیچه می‌ره تو دستشویی سازمان ملل یجورایی، قایم می‌شه که مبادا با بوش رو در رو بشه و گرفتار بشه در واقع دیدار یک مقام ایرانی با یک مقام آمریکایی تابو بود ظریف اما این تابو رو شکست وقتی در دوران وزارتش با باراک اوباما رئیس‌جمهور وقت آمریکا رو در رو شد با رویی گشاده باهاش دست داد خود آقای ظریف تعریف می‌کنه


audio: c22wz1f0y4s_0048.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
اوباما به من گفت چی گفت؟ گفت امیدوارم این دست دادن ما باهم برات شر درست نکنه تو کشورت آقای ظریف می‌گه خیلی بهم برخورد که یک مقام بیگانه نسبت به کشور من همچین نگاهی داره تاریخ اما نشان می‌دهد آقای اوباما نگاهی درست داشت همین رفتارها دردسرهای بسیاری برای محمدجواد ظریف خوانساری ایجاد کرد


audio: c22wz1f0y4s_0049.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
مدل ریش حتی این مسئله هم به ظاهر ساده میاد برای محمدجواد ظریف تبدیل به یک دردسر شده بود کسی که وقتی به کرسی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی رسید ریش پروفسوری گذاشته بود ریشی که یادآور تکنوکرات‌های اصلاح‌طلب جمهوری اسلامی بود با فشارهای داخلی مجبور شد مدل ریشش رو هم تغییر بده اون حالا هم در نهادهای بین‌المللی


audio: c22wz1f0y4s_0050.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
برای خارج کردن ایران از زیر فشارها می‌جنگید و هم در داخل کشور در برابر فشارهای مخالفان ایرانیش می‌جنگید البته ابزار فضای مجازی و رسانه رو خوب بلد بود آقای ظریف و تونسته بود اینطوری موجی از حمایت برای خودش ایجاد کنه اما به هر حال فشارها به قدری زیاد بود که مجبور بود در انتخاب خیلی از مدیران و سفراش در برابر جریان رقیبش کوتاه بیاد


audio: c22wz1f0y4s_0051.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
وقتی می‌رفت ژنو یا لوزان برای مذاکرات و در واقع برای رسیدن به برجام یا همون برنامه جامع اقدام مشترک وقتی می‌رفت این رو پیش ببره همیشه ایشون تیم رسانه‌ای پرتعدادی با خودش می‌برد و این‌ها پشت در هتل منتظر بودن گرچه همون زمان پناهنده شدن یکی دو تا از این خبرنگارها کلی داستان ایجاد کرد برای آقای ظریف اما ایشون رویکرد رسانه‌ایش رو ول نکرد و هنوز که هنوزه خیلی‌ها


audio: c22wz1f0y4s_0053.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
دوره اول ریاست‌جمهوری حسن روحانی دوران خوشی برای ظریف بود برجام رو به فرجام رسونده بود و دولت متبوعش هم در اوج محبوبیت بود با شروع دور دوم دولت حسن روحانی اما ورق بازی برگشت ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا شد از برجام خارج شد و فشارها روی ایران دوباره شروع شد حامیان دولت روحانی ناامید شدند اجازه بدید باهم به این مثال توجه کنیم و فکر که


audio: c22wz1f0y4s_0054.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
فقط 8 ماه بعد از اینکه بخش بزرگی از مردم رفتن پای صندوق رای و بیش از 23 میلیون رای به حسن روحانی دادند در دی ماه 96 هشت ماه بعد حدودا اومدن تو خیابون اعتراض گسترده‌ای علیه وضع موجود کردند محمد جواد ظریف به قدری در این دوران تحت فشار بود که چندین بار از سمت وزارت خارجه استعفا کرد استعفاهایی که البته مورد موافقت قرار نگرفت


audio: c22wz1f0y4s_0055.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
مهم‌ترینش هم مربوط می‌شه به زمانی که بشار اسد رئیس‌جمهور سوریه اومد ایران آقای ظریف از هیچی خبر نداشت


audio: c22wz1f0y4s_0056.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
فشارها ادامه داشت از هر دو سمت البته وقتی یه خبرنگاری از آقای ظریف پرسید چرا مردم ایران باید تحت فشار زندگی کنند ظریف پاسخ داد ما خودمون انتخاب کردیم اینجوری زندگی کنیم این یکی از نمونه‌های پرتعداد ناراحتی‌های حامیان سابق ظریف از اون طرف مثلا وقتی در 1394


audio: c22wz1f0y4s_0057.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
با برنامه نود و عادل فردوسی پور مصاحبه کرد آقای ظریف نه تنها مصاحبه پخش نشد بلکه پیش درآمدی شد تا نود کم‌کم تعطیل بشه عادل فردوسی پور هم باهاش خداحافظی اینم نمونه‌ای از فشارهای پر تعداد مخالفان ظریف


audio: c22wz1f0y4s_0058.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
بارها و بارها در جمهوری اسلامی دیپلماسی فدای میدان شد این مضمون کلی نظرات محمدجواد ظریف در یک فایل صوتی هفت ساعته که در 1400 منتشر شد البته زیر زمینی ایشون در این فایل صوتی که گویا قرار بوده منتشر نشه مفصل به اختلاف نظراتش با چیزی که بهش می‌گه میدان یعنی با سپاه پاسداران و مسئولان اصلیش می‌پردازه


audio: c22wz1f0y4s_0059.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
آقای ظریف می‌گه میدان هرچی لازم داشت رو از ما یعنی از دستگاه دیپلماسی طلب می‌کرد ولی ما نه تنها نمی‌تونستیم چیزی ازشون بخوایم بلکه کلا در جریان خیلی از امور هم نبودیم آقای ظریف می‌گه من در خیلی از موارد از طریق جان کری وزیر خارجه آمریکا می‌فهمیدم که مثلا میدان داره در سوریه چیکار می‌کنه چطوری از هواپیماهای مسافربری استفاده نظامی می‌کنه یا اینکه اسرائیل چند بار مواضع ما رو در سوریه هدف قرار داده


audio: c22wz1f0y4s_0060.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
بعد از پخش شدن این فایل صوتی به نظر می‌رسید حامیان ظریف باید از افشاگری‌هایی که در این فایل انجام داده آقای ظریف حمایت کنن اما حامیان محمدجواد ظریف دیگه چندان پرتعداد نبودند بسیاری از حامیان دیروز از پروژه سیاسی دولت روحانی ناامید شده بود


audio: c22wz1f0y4s_0061.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
با همه‌ی این تفاسیر شاید یکی از پیچیده‌ترین وقایع دوران وزارت محمدجواد ظریف برگرده به فاجعه‌ی شلیک موشک به هواپیمای اوکراینی اجازه بدید اول به احترام عزیزانی که رفتند و باز ماندگانی که ماندند سکوت کنیم


audio: c22wz1f0y4s_0062.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
آقای ظریف توی فایل صوتی که پخش شد در سال 1400 درباره‌ی اتفاقاتی صحبت می‌کنه که مربوط به انهدام این هواپیماست یک جایی از این فایل صوتی می‌گه من عینا نقل می‌کنم چهارشنبه صبح هواپیمای اوکراینی را زدند من ظهر جمعه رفتم جلسه ویژه‌ای که دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی برگزار کرد عرض کردم دنیا می‌گوید به هواپیما موشک خورده است اگر واقعا خورده است


audio: c22wz1f0y4s_0063.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
بگویید ببینیم ما چطور می‌توانیم آن را علاج کنیم خدا شاهد است آن‌گونه با من برخورد کردند که انگار من کفر ابلیس گفتم گفتند نه، یعنی چه برو، برو توئیت بزن و تکذیب کن در حالی که صبح پنجشنبه آقایان می‌دانستند موشک خورده‌است یا بعدازظهر چهارشنبه


audio: c22wz1f0y4s_0064.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
همین اظهار نظر باعث شد مخالفان جمهوری اسلامی و همینطور آمریکایی‌ها لقب ماله کش رو اعطا کنند به محمدجواد ظریف


audio: c22wz1f0y4s_0065.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
وقتی به هنری کیسینجر دیپلمات مشهور آمریکایی گفتند که یک جلد از کتاب مشهورت دیپلماسی رو برای محمدجواد ظریف امضا کن اون نوشت تقدیم به محمدجواد ظریف، دشمن قابل احترام من استاد راهنماش در دانشگاه دنور معتقد ظریف و کاندولیزا رایس وزیر اسبق امور خارجه آمریکا جزو باهوش‌ترین


audio: c22wz1f0y4s_0066.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
شاگردان من بودند محمدجواد ظریف باهوشه به قدری که خارجی‌ها هم نمی‌توانند توانمندی او را نادیده بگیرند چه زمانی که او در جایگاه حمایت از حکومته و چه زمانی که درد مردم رو داره ظریف حالا مدت‌هاست که خونه نشینه کرسی تدریس دانشگاه هم از او گرفته شد اما به تازگی و بعد از سکوتی طولانی


audio: c22wz1f0y4s_0067.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
داریم می‌بینیم که او باز هم اظهار نظرهاش رو شروع کرده و سئوال آیا در آینده سیاسی ایران‌زمین باز هم محمدجواد ظریف جایگاهی خواهد داشت؟ تاریخ به ما درس می‌ده برای رسیدن به پاسخ چاره‌ای جز صبر کردن و انتظار آینده کشیدن نیست


audio: c22wz1f0y4s_0068.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم، و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن اینکه در ادامه آخر خواهیم دید ویدئوهای ارسالی شما مخاطبان خوب مورخ رو و یادآوری بکنم اگر علاقه‌مند بودید می‌تونید زمان شنیدن یا دیدن مورخ به آیدی تلگرامی


audio: c22wz1f0y4s_0070.opus
source: youtube
source_id: c22wz1f0y4s
invalidation: VALID
text:
ویدئوهایی از خودتون تهیه کنید و ارسال کنید تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و میبینمتون


audio: AEpyjZWaO-U_0001.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
توجه توجه علامتی که هم اکنون میشنوید اعلام خطر یا وضعیت قرمز است گلوله‌ای شلیک شد ولیعهد اتریش مجارستان در سارایوو ترور شد جنگ جهانی اول شروع شد اروپا غرق در شادی شد و یکی از بزرگ‌ترین فجایع انسانی تاریخ رقم خورد این، معروف ترین روایت از شروع جنگ جهانی اوله


audio: AEpyjZWaO-U_0002.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
روایتی که غلط هم نیست اما ماجرای شروع جنگ جهانی اول به این روایت کوتاه و خطی محدود نمیشه درواقع این همه‌ی واقعیت نیست باربارا تاکمن، تاریخ‌نگار آمریکایی در کتاب توپ‌های ماه اوت از زوایای مختلفی شروع جنگ جهانی اول رو بررسی کرده از ریشه‌های فرهنگی و نژادی تا اونچه که از مدت‌ها قبل از شروع جنگ


audio: AEpyjZWaO-U_0003.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
در پس ذهن سیاستمداران و نظامیان اروپا میگذشته اصولا جنگ، پدیده‌ی خیلی پیچیده‌ایه به خصوص اگر جنگی تمام عیار و بلندمدت باشه مثل جنگ جهانی یا مثل جنگ هشت ساله‌ای که بین کشور ما ایران و همسایه‌ی ما عراق رخ داد سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: AEpyjZWaO-U_0004.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم منبع ما در این قسمت از مورخ پرونده‌ی ویژه‌ی وب‌سایت خبری دیدار نیوزه با عنوان علل و عوامل بروز جنگ ایران و عراق که حامد سیاسی راد سرپرست نویسندگان پادکست مورخ هم یکی از نویسندگان این پرونده‌ی ویژه بوده حالا بریم در دل تاریخ


audio: AEpyjZWaO-U_0005.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
قبل از شروع اجازه بدید خدمت شما عرض کنم که ما در رابطه با دلایل شروع جنگ جهانی اول در دو قسمت مربوط به این جنگ مفصل صحبت کردیم و علی الخصوص از کتاب توپ‌های ماه اوت هم حسابی صحبت کردیم که پیشنهاد می کنم اگر ندیدید یا نشنیدید حتما برید سراغش و ببینید و بشنوید و لذت ببرید اما بریم سراغ داستان این قسمت البته ما در این قسمت قصد نداریم روایت‌های همیشگی


audio: AEpyjZWaO-U_0006.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
از هشت سال دفاع مقدس رو درباره‌ش صحبت کنیم اینبار به سلحشوری‌های رزمندگان ایرانی کاری نداریم اون سرجای خودش و نمی‌خوایم از اون چیزی بگیم که برای هشت سال به دو کشور ایران و عراق گذشت و به سیاست‌هایی که سیاستمداران ایرانی و عراقی طی اون هشت سال دنبال کردند هم فعلا البته کاری نداریم الان قصدمون چیه؟ بررسی ریشه‌های شروع جنگ


audio: AEpyjZWaO-U_0007.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
اگرچه روایت خطی مشخصی که در سطح دنیا مورد پذیرش باشه هم برای شروع جنگ هشت ساله در واقع موجود نیست واقعا برخی مثل ما صدام رو متجاوز و شروع‌کننده‌ی جنگ می‌دونن یه سری از عراقی‌ها و حامیان صدام هم شروع کننده رو ایران می‌دونند برخی هم معتقدند صدام جنگ رو شروع کرد اما به تحریک ایران قبل از اینکه بررسی کنیم و ببینیم


audio: AEpyjZWaO-U_0008.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
در لحظه‌ی شروع جنگ چه کسی بیشترین تقصیر رو داشت اجازه بدید بریم سراغ ریشه‌های شروع جنگ ریشه‌هایی در تاریخ و فرهنگ و معادلات سیاسی دو کشور


audio: AEpyjZWaO-U_0009.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
پیر رازو، تاریخ‌پژوه فرانسوی در کتابش به نام جنگ ایران و عراق و نخستین جنگ خلیج آورده در 28 سپتامبر تنها شش روز پس از حملات هوایی سنگین عراق به ایران رژیم عراق به ایران پیشنهاد صلحی بر اساس شرایط خاص داد این شرایط عبارت بودند از شناسایی حقوق ارضی عراق از جانب ایران


audio: AEpyjZWaO-U_0010.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
دست نگه داشتن ایران از مداخله در امور داخلی عراق تعهد متقابل برای برقراری حسن همجواری و استرداد جزایر سه گانه بر مالکان عربشان که در سال 1971 میلادی به تصرف ایران درآمده بود رازو می‌نویسه از این شرایط مورد آخر احتمالا کم اهمیت‌ترین آنها باشد به هر حال، اینها احتمالا دلایلی بودند


audio: AEpyjZWaO-U_0014.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
به تاریخ برگردیم دولت عراق با پادشاهی ملک فیصل در 1338 هجری قمری که مصادف می‌شه با 1298هجری شمسی شکل گرفت قبل از اون و در 1293 مصادف با 1914 میلادی پروتکلی بین کشورهای ایران عثمانی، روسیه و انگلیس منعقد میشه


audio: AEpyjZWaO-U_0015.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
و مرزهای بین دو کشور ایران و عثمانی تعیین میشه جنگ جهانی اول اما اوضاع منطقه‌ی خاورمیانه رو با تحول عمیقی مواجه کرد عثمانی طرف آلمان‌ها رو گرفت آلمان شکست خورد و عثمانی، مرد بیمار اروپا چندپاره شد عربستان، اردن، لبنان، سوریه و عراق از دل امپراتوری عثمانی منشعب شدند و به وجود اومدند فلسطین و اسرائیل هم از همون موقع


audio: AEpyjZWaO-U_0016.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
جنگ و جدلشون شروع شد فیصل یکم میره در عراق پادشاهی هاشمی رو راه میندازه و عراق عملا میشه یک کشور تحت سلطه‌ی بریتانیا با شکل گیری کشور عراق ایران و عثمانی که البته کمی بعد به کشور ترکیه تبدیل شد این عثمانی مرزهای تعیین شده در 1914 رو رد کردند درگیری‌های متعددی بین هر سه کشور رخ داد شدیدترین و خونبارترین این درگیریها


audio: AEpyjZWaO-U_0018.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
در درگیری بهمن 1352 عراق معتقد بود ایران به اندازه‌ی 5 کیلومتر به خاک این کشور تجاوز کرده برتری ارتش ایران بر ارتش عراق انکارناپذیر بود ارتش ایران چه کرد؟ طرح‌هایی عملیاتی در سه نیروی هوایی زمینی و دریایی، برای مقابله با عراق تهیه کرد که در هر سه نیرو طرح‌ها آفندی بودند


audio: AEpyjZWaO-U_0019.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
یعنی چی؟ یعنی بنا بود ایران در پاسخ به حمله‌ی عراق یک حمله‌ی گسترده رو به خاک این کشور ترتیب بده چی بود این طرح‌ها؟ طرح ابومسلم، با اهداف نظامی معین در نیروی زمینی به تصویب رسید هدف طرح ابومسلم یک، بغداد بود و هدف ابومسلم دو، مناطق نفتخیز جنوب عراق و ابومسلم سه، مناطق نفتخیز کرکوک طرح نیروی هوایی ارتش هم


audio: AEpyjZWaO-U_0021.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
همه چیز آماده بود تا یک جنگ همه‌جانبه شروع بشه اما در نهایت با میانجیگری هواری بومدین، رئیس جمهور الجزایر و با وساطت شورای امنیت سازمان ملل و البته طی مذاکراتی که شاه ایران با صدام حسین که اون موقع معاون رئیس جمهور عراق بود یعنی معاون حسن البکر دو کشور توافق کردند به مرزهای 1914 برگردند


audio: AEpyjZWaO-U_0022.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
این توافق به توافق الجزایر معروف شد همینجا من یه نکته رو بگم ما یک قسمت کامل در رابطه با بیوگرافی صدام حسین منتشر کردیم که واقعا مکمل خوبی برای این قسمته پیشنهاد میکنم اگر ندیدید، ببینید و لذت ببرید یا بشنوید در نهایت میشه گفت اختلاف بر سر مرزهای دو کشور ریشه‌ای به بلندای تاریخ معاصر داشته و شاید بشه گفت یکی از اصلی‌ترین دلایل عراق برای ورود به جنگ


audio: AEpyjZWaO-U_0023.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
توسعه طلبی ارضی بوده یعنی صدام قصد کشورگشایی داشته عملا دلیلی که البته اون رو پنهون هم نمیکرد صدام در 26 شهریور ماه 1359 ضمن باطل اعلام کردن قرارداد 1914 و توافق الجزایر چی گفت؟ اعلام کرد ما این تصمیم تاریخی را برای به دست آوردن حاکمیت کامل بر اراضی و آبهای خودمان گرفته‌ایم


audio: AEpyjZWaO-U_0024.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
و علیه هر کسی که بخواهد با این تصمیم مشروع ما مخالفت کند با تمام قدرت و شایستگی مقابله خواهیم کرد تمام کشورها از جمله ایران بر حاکمیت عراق بر شط العرب احترام خواهند گذاشت


audio: AEpyjZWaO-U_0025.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
حالا داستان حاکمیت عراق بر شط العرب که صدام می‌گفت چی بود؟ شط العرب یا همون اروند رود رود مرزی بین ایران و عراقه اروندرود حالا چرا مهمه؟ چون قابلیت کشتیرانی داره عراق می‌گفت آقا مرز ایران، ساحل روده ایران می‌گفت طبق قواعد بین‌المللی خط تالوگ رودخانه، یعنی خط فرضی که از عمیق‌ترین بخش رودخونه کشیده می‌شه باید مرز باشه عه


audio: AEpyjZWaO-U_0026.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
اصولا مجادله‌ی سال 1352 هم برای همین شکل گرفت اما گفتیم یکی دیگه از مواردی که در پیشنهاد صلح عراق اومده بود دست نگه داشتن ایران از مداخله در امور داخلی عراق بود در واقع عراقی‌ها معتقد بودند حکومت ایران نیروهای نظامی و مردم عراق رو داره تحریک می‌کنه چرا؟ حکومت نوپای جمهوری اسلامی شعار صدور انقلاب رو داشت


audio: AEpyjZWaO-U_0027.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
بنابراین نگاهی فراتر از مرزهای ایران داشت و خودش رو الگوی تمام مردم جهان اسلام می‌دید به همین دلیل بود که از طرف رهبر انقلاب 1357 سخنانی هم در رابطه با عراق شنیده میشد مثلا به این سخنرانی که در 19 فروردین 1359 ایراد شده توجه کنیم ای ارتش عراق اطاعت از این مخالف اسلام و قرآن نکنید


audio: AEpyjZWaO-U_0028.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
و به ملت بگرایید و دست آمریکا را که از آستین صدام بیرون آمده است قطع کنید و بدانید اطاعت از این سفاک مخالفت با خدای متعال است و جزای آن آرو نار است


audio: AEpyjZWaO-U_0029.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
9 روز بعد و در 28 فروردین 1359 باز هم آیت الله خمینی به عراق اشاره کرد و سخنرانی دیگری ایراد کرد ارتش عراق لازم است که پشت بکند به این حزب غیراسلامی پشت بکند به این افراد غیراسلامی که یک عدد کمی هستند و همانطور که ارتش ایران متصل به مردم شد متصل به ملت شد و کلک این نظام باطل را کند


audio: AEpyjZWaO-U_0030.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
شما هم همین طور ما می خواهیم مملکت اسلامی درست کنیم ما می‌خواهیم عرب و عجم و ترک و سایر چیزها را همه را در تحت لوای اسلام در بیاوریم چرا نشسته‌اند؟ چرا عشایر عرب نشسته‌اند؟ و نگاه می کنند و اینها به برادرانشان تعدی می کنند و فوج فوج جوانها را اینها می کشند در سیاهچال‌ها چرا ارتش عراق نشسته‌اند؟ و یک کسی که مخالف با اسلام


audio: AEpyjZWaO-U_0031.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
مخالف با قواعد اسلام، مخالف با قرآن است از او تایید میکنند؟ نمی‌دانند اینها که خودشان را بکشند در راه کفر و جنگ با اسلام عاقبت کسی که کشته بشود برای کفر و برای مخالفت با اسلام، چه خواهد بود؟ نمی‌دانند اگر اینها بخواهند تعدی به ایران بکنند ایران خردشان می‌کند و تا بغداد می‌رود؟ ملت را می خواهد، دولت را از بین می‌برد آن وقت این ارتش اسلامی که


audio: AEpyjZWaO-U_0033.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
خطاب‌ها به ارتش عراق اما ادامه داشت رهبر انقلاب در پیامی به ارتش عراق در 2 اردیبهشت 1359 اعلام کرد من از رده بالاهای قوای انتظامی عراق مایوس هستم لکن از افسران و درجه‌داران و سربازان مایوس نیستم و از آنان چشمداشت آن دارم که یا دلاورانه قیام کنند و اساس ستمکاری را برچینند


audio: AEpyjZWaO-U_0034.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
همان سان که در ایران واقع شد و یا از پادگانها و سربازخانه‌ها فرار کنند و ننگ ستمکاری حزب بعث را تحمل نکنند


audio: AEpyjZWaO-U_0035.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
در این سخنان آخر رهبر انقلاب ایران با جمله‌ای مواجهیم با این مضمون که اگر عراق بخواهد به ایران حمله کند ایران خردش می کند و تا بغداد هم پیش می‌رود به نظر می‌رسه خبرهایی به رهبران جمهوری اسلامی رسیده بود که حزب بعث عراق قصد داره یه تحرکاتی علیه ایران انجام بده یعنی قصد حمله به ایران رو دارن این بیانات تو شرایطی گفته شده که حکومت بعث عراق


audio: AEpyjZWaO-U_0036.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
سید محمد باقر صدر رو عامل ناآرامی عراق می‌دونسته و معتقد بوده ایرانی‌ها اون رو تحریک کردن همین اتوبان صدر تهران، ایشونه بعثی‌ها همینطور ایران رو به حمایت از حزب الدعوه محکوم می‌کردن الدعوه که مورد حمایت سیدمحمدباقر صدر هم بود مخالف بعث بود حکومت عراق، الدعوه رو غیرقانونی می‌دونست آتش زیر خاکستر داشت شعله‌ور می‌شد


audio: AEpyjZWaO-U_0037.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
از این سمت اما ایران هم معتقد بود عراق در داخل خاکش داره یه تحرکاتی میکنه جمهوری اسلامی عراق رو به حمایت علنی از شورشیان جدایی‌طلب خوزستان متهم می‌کرد توجه کنیم در همون ایام بود که دریادار احمد مدنی، استاندار وقت خوزستان اعلام کرد عراق برای شورشیان سلاح ارسال می‌کنه تا پیش از شروع جنگ البته عراق نسبت به این ادعا واکنشی نشون نداد ولی با شروع جنگ


audio: AEpyjZWaO-U_0038.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
ادعای ارسال سلاح برای تجزیه‌طلبان رو رد کرد چی گفت؟ گفت ما وارد یک جنگ دفاعی شدیم دفاع از حق حاکمیت سرزمین‌مون علیه مداخلات حکومت جدید ایران در خاک عراق در داخل خاک عراق ایران ولی این ادعای عراق رو رد کرد گفت آقاجان، در کشور ما یک انقلاب بزرگی اتفاق افتاده و طبیعیه که کشورهای همجوار هم تحت تاثیر قرار بگیرن ولی اینکه ما بخواهیم مستقیم


audio: AEpyjZWaO-U_0040.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
گفتیم بعد از 6 روز جنگ عراق پیشنهاد صلح داد استدلال مهم ایران در رد پیشنهاد توافق عراق مربوط می‌شد به همون بحث جزایر سه گانه یعنی تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی همون جزایری که هنوز که هنوزه هم کشورهای عربی حاشیه‌ی خلیج فارس نسبت بهش ادعا دارند و دیدیم روسیه هم به تازگی ادعای همین کشورها رو تکرار کرد درواقع اگرچه در ظاهر حکومت ایران


audio: AEpyjZWaO-U_0041.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
خیلی روابط حسنه‌ای با روس‌ها و روسیه و آقای پوتین علی‌الخصوص داره اما تاریخ نشون داده به خصوص در مورد روسیه سیاست خیلی پیچیده‌تر از این حرفاست به هر حال ایران اعلام کرد اون زمان اهالی دنیا، ببینید این استدلال آقای صدام و عراق دیگه خیلی پایه‌هاش سسته ما از دوران باستان بر این جزایر سه گانه حاکمیت داشتیم این حرفا چیه؟ خوبه اینجا یه اشاره‌ای هم بکنیم


audio: AEpyjZWaO-U_0042.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
به ریشه این منازعه بر سر این جزایر در واقع سال 1903 میلادی انگلیس میبینه که تنگه هرمز و این جزایر سه‌گانه خیلی موقعیت استراتژیکی داره چی کار میکنه؟ به نام حاکم شارجه میاد اینها رو اشغال میکنه ولی 1971 میلادی قبل از تاسیس کشور امارات این جزایر طی یک قراردادی بین دولت ایران و حاکم شارجه


audio: AEpyjZWaO-U_0043.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
که در اون زمان تحت الحمایه‌ی انگلیس بوده به ایران برگردونده میشه امارات متحده‌ی عربی هم بعد از تاسیسش هیچ ادعایی درباره سه جزیره مطرح نکرد اما کشور عراق چی کار کرد؟ کاسه داغتر از آش شد الان دلیلش هم عرض می کنم از پیش از انقلاب تا روز ششم جنگ که پیشنهادش رو برای آتش بس اعلام کرده بود بارها اعلام کرده بود که جزایر باید از ایران جدا شود درواقع شورای همکاری خلیج فارس که


audio: AEpyjZWaO-U_0044.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
شش کشور عربی عضوش شده بودند یعنی عربستان، بحرین، امارات متحده عربی قطر، عمان و کویت مامور بودند که از نظر تسلیحاتی و مالی عراق رو پشتیبانی بکنند عراق هم برای اینکه این پشتیبانی رو داشته باشه و نگهش داره روی این جزایر سه گانه دست گذاشته بود که آقا من دنبال منافع شما هستم


audio: AEpyjZWaO-U_0045.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
خب، مواردی که گفتیم در پیشنهاد آتش بس عراق اومده بود یعنی اختلافات مرزی دخالت ایران در امور داخلی عراق و همینطور بحث جزایر سه گانه از دلایل علنی عراق برای شروع جنگ بود اما عراق دلایل و اهداف دیگری هم برای شروع جنگ داشت که اونها را بیان نمیکرد حداقل تا پیش از شروع جنگ بیان نمی‌کرد یکی از این اهداف تجزیه‌ی ایران بود بعد از انقلاب 57


audio: AEpyjZWaO-U_0046.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
عراق به دنبال گرفتن جایگاه ایران پهلوی در منطقه بود احساس می‌کرد شاید شرایط انقلابی و برداشته شدن حمایت غرب از ایران عراق رو به این هدف نزدیک کرده باشه ولی خب، اینها کافی نبود ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی و اجتماعیش به هر صورت یک وزنه مهم در منطقه بود اما ایران تجزیه شده و ضعیف، دیگه وزنه نبود همون چیزی که می‌تونست عراق رو


audio: AEpyjZWaO-U_0047.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
به جایگاه مطلوبش برسونه صدام به دنبال رهبری جهان عرب بود نقله که یکی از دولتمردان کویت میاد عراق با صدام دیدار کنه موقع رفتن، صدام خودش این بنده خدا رو میشونه تو ماشین میگه بذار من می‌رسونمت فرودگاه توی مسیر این بنده خدا به صدام میگه که آقا شما هم تشریف بیارید کشور ما صدام قهقهه میزنه میگه حتما کویت که مال خود ماست بعدا هم گفته بود صدام که کویت استان نوزدهم عراقه


audio: AEpyjZWaO-U_0049.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
از 1348 تا 31 شهریور ماه 1359 که جنگ هشت ساله شروع شد 104 مورد درگیری بین ایران و عراق رخ داده بود و در همه‌ی اونها هم ایران دست بالا رو داشت بعد از انقلاب اما مقامات عراقی احساس کردند که ایران دیگه اون قدرت سابق رو نداره نتیجه، با شروع جنگ بین دو کشور دیگه هیچ ابایی از اینکه


audio: AEpyjZWaO-U_0052.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
طاها یاسین رمضان، معاون نخست وزیر عراق هم اعلام کرد که این جنگ برای سرنگونی جمهوری اسلامی و جداسازی خوزستان و جزایر سه گانه از ایران است درواقع عراقی‌ها از پیش از شروع جنگ احساس می‌کردند اگر این بار باز هم درگیری رخ بدهد عراق دست بالا را خواهد داشت و این می‌تونه به هدف عراق یعنی تجزیه‌ی ایران منجر بشه


audio: AEpyjZWaO-U_0053.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
عراق دیده بود که ده روز قبل از سقوط نظام شاهنشاهی ایران شاپور بختیار، نخست وزیر وقت سه و نیم میلیون دلار سلاح خریداری شده از آمریکا رو بدون پس گرفتن پول به آمریکا مرجوع کرده همینطور دیده بود احمد مدنی وزیر دفاع ملی دولت موقت دوره‌ی سربازی رو از دو سال به یک سال کاهش داده بسیاری از افسران بلندپایه‌ی ارتش جمهوری اسلامی هم


audio: AEpyjZWaO-U_0054.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
بعد از واقعه‌ی کودتای نوژه در 25 مرداد 1358 تصفیه شده بودند عراقی‌ها هدف رو در دسترس می‌دونستند و برای همین هم حمله رو شروع کردند هرچند، کمی بعد از شروع جنگ عراقی‌ها فهمیدند پیروزی بر ایران و تجزیه‌ی این کشور اونقدرها هم که فکرش رو می‌کردند راحت نیست شش روز بیشتر طول نکشید تا عراق فهمید


audio: AEpyjZWaO-U_0055.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
وضعیت با اونچه که تحلیل کرده فرق داره ارتش هنوز توانمنده، نیروهای مردمی هم به دلیل شور انقلابی با قوت به جنگ پیوستند و یک نهاد موازی ارتش به اسم سپاه هم تاسیس شده و پیروزی سریع بر ایران ممکن نیست نتیجه، صدام و عراق پیشنهاد آتش بس دادند


audio: AEpyjZWaO-U_0056.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
یکی دیگه از عوامل وقوع جنگ ایران و عراق مذهب و ایدئولوژی بود چیزی که در طول تاریخ جهان عامل بسیاری از جنگ ها بوده عراق بعد از آذربایجان و ایران بیشترین درصد شیعیان رو داره اما دولت با ایدئولوژی ناسیونالیسم عرب به زبون ساده یعنی ملی گرایی عربی شیعیان رو به شدت سرکوب می‌کرده از طرفی شکست‌های پی در پی اعراب در برابر اسرائیل


audio: AEpyjZWaO-U_0057.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
و تحقیر ناشی از این اتفاقات باعث چی شده بود؟ گرایش‌های پان عربیستی دیگه کمرنگ شده بود تو همین شرایط بود که انقلاب ایران باعث شد خیلی از اعراب دوباره به جای ناسیونالیسم عربی به گرایش‌های اسلامی و مذهبی روی بیارن و همین باعث شده بود تا عراق به فکر جنگ با ایران از بین بردن نظام اسلامی حاکم شده بر این کشور و احیای جایگاه ایدئولوژی ناسیونالیسم عربی


audio: AEpyjZWaO-U_0058.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
در بین مردمان عرب‌زبان منطقه باشه به همین دلیل آلبرت حورانی تاریخ‌نگار انگلیسی‌لبنانی معتقده ترس از جنبش شیعیان در عراق دلیل اصلی وقوع جنگ هشت ساله بود


audio: AEpyjZWaO-U_0059.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
خب، تا اینجا به یک سری از دلایل اصلی شروع جنگ اشاره کردیم ولی مخاطبان همیشگی مورخ خوب می‌دونند که ما عموما برای تحولات سیاسی اجتماعی ریشه‌های اقتصادی هم قطعا قائلیم جنگ هشت ساله‌ی ایران هم ریشه‌های اقتصادی داره واقعا میدونیم که یکی از مهمترین اهداف عراق در جنگ تصرف خوزستان بود ولی انگیزه‌ی عراق برای تصرف فقط مسائل ارضی نبود


audio: AEpyjZWaO-U_0060.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
کشورگشایی نبود بلکه چشمداشت اقتصادی به نفت ایران بود عراق وسوسه شده بود که برم خوزستان رو تصرف کنم بشم دومین تولیدکننده نفت در دنیا


audio: AEpyjZWaO-U_0061.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
به هر حال جنگ در 31 شهریور ماه 1359 شروع شد اگرچه خیلی از عراقی ها معتقدند ایرانی ها بودند که پیش از این و در 13 شهریور ماه جنگ رو شروع کردند این در حالیه که درگیری‌های مرزی بین دو کشور از ماه‌ها قبل شروع شده بود و از روز یکم شهریور ماه 1359 به شکل مداوم ادامه داشت میشه گفت دستگاه دیپلماسی ایران


audio: AEpyjZWaO-U_0062.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
از احتمال جنگ اطلاع داشت حتی اسنادی هست که نشون میده مقامات آمریکایی یک سال پیش از شروع جنگ و در 1358 به مهدی بازرگان، نخست وزیر وقت ایران از احتمال شروع جنگی از طرف عراق خبر داده بودند در گزارش‌های آمریکایی‌ها اومده بود مانورهایی با حضور مشترک یگانهای مختلف و تمرینهایی برای حرکت سریع یگانهای بزرگ


audio: AEpyjZWaO-U_0063.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
در مسیر اروند در جریان است همینطور عراق مقدار بسیار زیادی از تسلیحات و تمهیدات و ابزارآلات جنگی را در این منطقه پنهان و استتار میکند و مشغول اجرای طرح‌های مهندسی نظامیست که حمله به ایران را برایش ساده کند نتیجه، حواستون باشه


audio: AEpyjZWaO-U_0066.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
حداقل دو بار نسبت به تحرکات عراق و قصد این کشور برای حمله هشدار داده بود ابراهیم یزدی، وزیر امور خارجه وقت هم در این رابطه چی میگه؟ میگه آقای دعایی، سفیر ایران در عراق خیلی فعال بوده و با گروه‌های مخالف صدام هم ارتباط نزدیکی داشته از طریق اونها هم اطلاعات به دست می‌آورده می‌فرستاده تهران زمان شاه، افسران شیعه‌ی عراق با ایران همکاری می کردند


audio: AEpyjZWaO-U_0067.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
چطوری؟ ساواک یه بخشی از چوپان‌های محلی که بین مرز ایران و عراق بودند استخدام کرده بوده این چوپان‌ها چون گوسفند داشتند مرتب و تقریبا آزاد، بین دو تا مرز تردد می‌کردند افسرهای عراقی می‌اومدند اطلاعات خودشون رو می‌کردند توی پاکت، درشم مهروموم میکردن می‌دادن به این چوپان‌ها چوپان‌ها هم می‌اومدن تو مرز ایران تحویل می‌دادن به اولین پاسگاه ساواک مسئول پاسگاه هم که پاکت رو می‌فرستاده تهران بعد از انقلاب اما این نظم طبیعتا به هم خورده دیگه


audio: AEpyjZWaO-U_0068.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
چیکار میکنن؟ ترتیبی داده میشه تا افسران عراقی اطلاعات خودشون رو اینو آقای ابراهیم یزدی گفته دیگه وزیر امور خارجه وقت ترتیبی داده میشه که افسران عراقی اطلاعات خودشون رو مستقیم بدن به سفیر ایران در کویت دکتر شمس اردکانی، بله همین افسران، یک یا دو ماه قبل از جنگ تاریخ، محل و ساعت حمله‌ی عراق رو به ایران گزارش داده بودند


audio: AEpyjZWaO-U_0069.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
شرایط ویژه‌ی ایران پس از انقلاب باعث شد با وجود اطلاع ایران از احتمال وقوع جنگ در روزهای ابتدایی حمله‌ی عراق به خاک ایران بیش از 13 هزار کیلومتر مربع از خاک ایران اشغال بشه با توجه به گزارشهایی که به مقامات ایرانی رسیده بود به نظر می‌رسید نیروهای ایرانی باید در آماده‌باش کامل قرار می‌داشتند ولی در عمل این اتفاق به شکل کامل نیفتاده بود


audio: AEpyjZWaO-U_0070.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
و جنگی آغاز شد که به طولانی‌ترین نبرد کلاسیک در قرن بیستم و دومین جنگ طولانی این قرن پس از جنگ ویتنام تبدیل شد جنگی که برای ما روایت‌های بسیاری داره روایت‌هایی که عمومش رو بسیار شنیدیم اما ناگفته‌هایی هم داره که کمتر از مجاری رسمی گفته شده شاید بخشی از ریشه‌های شروع جنگ جزئی از این ناگفته‌ها بوده باشه


audio: AEpyjZWaO-U_0071.opus
source: youtube
source_id: AEpyjZWaO-U
invalidation: VALID
text:
که ما در این قسمت دربارش صحبت کردیم در طول جنگ هشت ساله هم وقایعی وجود داره که تریبون‌های قدرت خیلی دوست ندارن بهش اشاره کنن و این همان موردیست که ما در قسمت بعدی سراغش خواهیم رفت زمان ما به فرجام رسید و کلام ما نه من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد


audio: DJmjyja_mag_0001.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
اتحاد جماهیر شوروی و جمهوری خلق چین هر دو کمونیست بودند هر دو ادعاها داشتند اما چه شد که از اون دوران گذر کردند و سوال مهمتر چه شد که اتحاد جماهیر شوروی فروپاشید اما جمهوری خلق چین نه و خلق چین امروز سوار دنیا شده سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چیشد ؟


audio: DJmjyja_mag_0002.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
اتحاد جماهیر شوروی و جمهوری خلق چین برای سال‌های زیادی در قرن بیستم دو قدرت کمونیستی در دنیا بودند قدرت‌هایی که بنا داشتند نشون بدن ایده کمونیسم که از نظرات آقای کارل مارکس و فردریش انگلس برداشته شده میتونه ایده خوبی برای مدیریت همه جانبه کشورهای دنیا باشه


audio: DJmjyja_mag_0003.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
یعنی میتونه از نظر سیاسی، اجتماعی اقتصادی و فرهنگی، یک جامعه رو مدیریت کنه این ایده در تضاد خیلی سفت و سختی با چی بود؟ با ایده سیاست‌های سرمایه داری غربی در واقع در تضاد جدی با ایده‌های غربی شکل گرفته بود کمونیستها کشورهای کاپیتالیستی یا سرمایه داری غربی رو امپریالیست میدونستند


audio: DJmjyja_mag_0004.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
سنگینه، یعنی چی؟ یعنی سلطه‌گر میدونستن غربی‌ها رو این وضعیت به هر حال برای 70 سال در شوروی و بیش از 40 سال در چین ادامه داشت در پایان قرن 20 اما نه شوروی باقی مونده بود و نه چین مخالف با سرمایه داری از شوروی، روسیه باقی مونده بود که دیگه کمونیستی نبود


audio: DJmjyja_mag_0005.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
البته حالا ما کار نداریم ساختار چین هم از وضعیت کمونیستی به چی تبدیل شده بود؟ به یک وضعیت سرمایه داری اما چطور این دو غول بزرگ کمونیستی از وضعیت کمونیستی گذار کردند


audio: DJmjyja_mag_0006.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
با پایان جنگ جهانی دوم و با شروع جنگ سرد ژوزف استالین در اتحاد جماهیر شوروی قدرت رو در دست داشت و مائو تسه تونگ قدرت رو در چین در دست گرفته بود و جمهوری خلق چین رو پایه گذاری کرده بود مائو مارکسیست لننیست بود ولی میخواست چیزی رو اجرا کنه به اسم


audio: DJmjyja_mag_0007.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
سوسیالیسم با مشخصات چینی چطور بود این سیستم آقای مائو یعنی همین چیزی که میخواست اجراش بکنه در واقع ایشون میگفت نباید انقلاب کارگری کرد بدرد ما نمیخوره یعنی بدرد چین ما باید بریم سراغ فلاحان، یعنی کشاورزان باید روستاها رو همراه کنیم و در عرصه گشاورزی تحولات بزرگ


audio: DJmjyja_mag_0008.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
عدالت محورانه رو ایجاد کنیم آقای مائو تونست با قدرت گرفتنش چین از هم پاشیده نیمه اول قرن 20 رو متحد کنه ولی با عیان شدن نتایج سیاست‌هاش اوضاع چین حسابی بهم ریخت


audio: DJmjyja_mag_0009.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
آقای مائو طرحی رو ایجاد کرده بود به اسم جهشی به سمت پیشرفت و قصد داشت با این طرح زمین‌های کشاورزی رو مصادره کنه بعد همشون رو اشتراکی کنه طرحی که نتیجش چیشد؟ قحطی بزرگ چین و میلیون‌ها میلیون کشته از ده میلیون تا پنجاه میلیون انسان رو مورخین روایت می‌کنند تعداد کشته ها رو


audio: DJmjyja_mag_0010.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
منتها منبع ما که کتاب آقای فیلیپه فرناندز تاریخ جهان، میگه 38 میلون کشته داشته روایت میشه که به اندازه جمعیت انگلستان اون موقع در چین انسان کشته شد به اندازه یک کشور اروپایی مقامات چین هم اعلام کردند چیزی نیست تغییرات آب و هوایی بوده یه عده مردند بندگان خدا البته حالا کمونیست بودن نمیتونستن بگن


audio: DJmjyja_mag_0012.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
سیاست بعدی و مهم مائو چی بود؟ انقلاب فرهنگی ما راجع به انقلاب فرهنگی مائو و این سیاست ایشون در قسمت‌های جنگ سرد مفصل صحبت کردیم و میتونید از اونجا ببینید یا بشنوید اگر ما رو پادکست میشنوید که از طریق پادگیرها و اگر ما رو میبینید بصورت مستند تصویری از طریق کانال یوتیوب، مورخ پادکست، اینجا فقط در همین حد من عرض بکنم که طی این سیاست


audio: DJmjyja_mag_0013.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
سیاست انقلاب فرهنگی، بجز اینکه باز میلیون‌ها میلیون آدم کشته شدند که توضیحش رو مفصل دادیم اونجا در جنگ سرد خیلی از چهره‌های حزب کمونیست چین هم به حاشیه رونده شدن مائو معتقد بود که ما دو نوع سرمایه داری داریم، اولیش امپریالیسم به مرکزیت آمریکاست و دومیش هم سرمایه داری درون حزب کمونیست چین پس با همین استدلال


audio: DJmjyja_mag_0014.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
خیلی از چهرههای درون حزب رو تسویه کرد نسخشون رو پیچید از جمله آقایی به نام دنگ شیائو پینک معروف به آقای دنگ


audio: DJmjyja_mag_0015.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
آقای دنگ از دهه 20 میلادی عضو حزب کمونیست چین بود و در این حزب رشد کرد تا اینکه در سال 1966 و با شکل گیری انقلاب فرهنگی در چین از حزب اخراج نشد اما عملا شد یک نیروی بی تاثیر در حزب اما با مرگ مائو در 1976داستان برای دنگ عوض شد


audio: DJmjyja_mag_0016.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
دنگ شیائو پینک و هو یاو بانگ در کشاکش تعیین جانشین برای مائو دوباره به عرصه قدرت در حذب کمونیست چین برگشتند


audio: DJmjyja_mag_0017.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
وقتی آقای دنگ به قدرت رسید همه از جمله خودش تری اسن رو داشتند که باز مثل دورانی که مائو داشت طرح جهشی بسمت پیشرفت رو اجرا میکرد قعطی بوجود بیاد و هرج و مرج بشه پس اومد از رو دست لنین تقلید کرد ولادمیر لنین رهبر انقلابی شوروی بود که اون هم وقتی اومد میخواست همه چیز رو دولتی کنه ولی نتیجش شده بود هرج و مرج اقتصادی پس


audio: DJmjyja_mag_0021.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
یعنی سیاست‌های جدید اقتصادی، لنین گفت از کسب و کارهای کوچیک حمایت میکنه و اینطوری سوسیالیسم رو با عصای سرمایه داری حرکت میده عملا دنگ هم اومد دقیقا همین کار رو کرد، ایشون گفت اون داستان اشتراکی سازی زمین‌های کشاورزی بود مائو گفته بود، اون فعلا کنسل آقا، تعطیل و هر کدوم از دهقان‌ها تا زمانی که بخشی از محصولشون رو


audio: DJmjyja_mag_0022.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
به دولت میفروختن، میتونستن صاحب زمین‌هاشون بمونن یعنی باشن، در حوزه صنعت هم اومد طرح بهره وری حداکثری رو اجرا کرد کی؟ آقای دنگ کجا چین


audio: DJmjyja_mag_0023.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
باز هم نشد، طرح‌های اقتصادی دنگ جواب نداد اوضاع خرابتر از قبل شده بود، پس دنگ در سال 1978 یه طرحی رو مطرح کرد به اسم سیاست درهای باز، گفت آقاجان پاشید برید یه مراوده ای با دنیا بکنید ببینید چطور میشه؟ اینجوری داریم به فنا میریم در واقع در همین راستا بود که از یک اقتصاددان


audio: DJmjyja_mag_0024.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
حامی سرمایه داری، به اسم آقای میلتون فریدمن دعوت کرد که سال 1980 میلادی به چین بیاد و یک دوره آموزشی در دانشگاه برگزار کنه این آقای فریدمن کی بود ؟ فریدمن فرزند چهارم یک خانواده فقیر یهودی بود که از اتریش به مجارستان مهاجرت کرده بودن باباش دشتفروشی میکرد و مادرش کارگر یک کارگاه پیرهن دوزی بود


audio: DJmjyja_mag_0025.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
ایشون در زمانی رشد کرد که گفتمان چپ در جهان خیلی جذاب بوده و سیاست‌های اقتصادی آقای جان مینارد کینز خیلی طرفدار داشت آقای فریدمن اول سوسیالیست بود تا اینکه وارد دانشگاه شیکاگو شد و اونجا اقتصاد خوند و اونجا بود که خیلی طرفدار اقتصاد لیبرالیستی و سرمایه داری شد فریدمن معتقد بود سیاست بازار آزاد


audio: DJmjyja_mag_0026.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
هم میتونه بهتر به کنترل فقر کمک کنه و هم میتونه باعث بشه جوامع به آزادی سیاسی دست پیدا بکنند وقتی در 1973 در شیلی آگوستو پینوشه، بشکل خشنی کودتا کرد و قدرت رو در دست گرفت، آقای فریدمن بهش نامه زد و بعد هم یه دیداری باهاش کرد و گفت آقاجان برو بیفت تو مسیر اقتصاد بازار آزاد


audio: DJmjyja_mag_0027.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
و بهش یه سری راهکار داد بعد هم یه دیداری کرد با دانشجویان دانشگاه شیلی خیلی جالبه بهشون گفت برید دنبال اقتصاد آزاد آزادی سیاسی خودش میاد در عمل هم همینطوری شد و شیلی بعد از اینکه توسعه اقتصادی پیدا کرد خیلی دموکراتیک از دوران پینوشه هم عبور کرد و الان یک کشور دموکراتیکه


audio: DJmjyja_mag_0028.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
فریدمن در 1976 نوبل اقتصاد رو هم برد بعد هم بلیط گرفت راهی چین شد تا بعنوان مشاور چینیها کار خودش رو در جهان و تاریخ ادامه بده


audio: DJmjyja_mag_0029.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
یه روایتی هست میگن وقتی آقای فریدمن پاش رسید به چین، مقامات چین بردنش سر یه پروژه احداث کانال که توسعه رو بهش نشون بدن بدونه اونجا چه خبره فریدمن ازشون پرسید که آقایون کارگران شما چرا با بیل داره میکنن زمین رو قربونتون برم چرا بولدوزری چیزی؟ چه کاریه عه چینیها چی گفتن؟ گفتن برای اینکه ما میخوایم اشتغالزایی کنیم، چه حرفیه؟


audio: DJmjyja_mag_0030.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
اگه با بولدوزر بکنیم که دیگه واسه این همه کارگر اشتغال نیست دیگه، اینا با بیلن فریدمن گفت آهان، عه اینجوریه؟ من فکر کردم شما هدفتون حفر کاناله اگر میخواید اشتغالزایی کنید که بیلا رو بگیرید، قاشق بدید به بدوستان که تعداد بیشتری هم بیان مشغول به کار بشن آمار سالیانتون هم بیشتر شه وقتی در اخبار اعلام میکنید، اینطوری احتمالا محبوبتر هم میشید این روایت نشون میده که نگاه مدیران اقتصادی چین


audio: DJmjyja_mag_0031.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
چطور بوده در اون دوران و قرار بوده از چه وضعیتی به چه وضعیتی برسن فریدمن بهشون تاکید میکنه که اقتصاد دولتی رو در یک مناطقی کلا بذارید کنار آقاجان، چیکار دارید میکنید؟ اصلا به اون مناطق بگید مناطق آزاد اقتصادی در بقیه مناطق هرکاری دلتون میخواد بکنید ولی یه سری منطقه آزاد بسازید بعد ببینیم چه باید بکنیم؟


audio: DJmjyja_mag_0032.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
آقای دنگ به نصیحت‌های اقتصادی فریدمن عمل کرد و یه سری منطقه آزاد اقتصادی رو تاسیس کرد و شروع کرد به جذب سرمایه گذاران خارجی اسم این مناطق رو هم گذاشت


audio: DJmjyja_mag_0034.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
آیا اقتصاد در این مناطق خصوصی شد؟ خیر آیا دولتی موند؟ باز هم خیر قربونتون برم پس چیشد؟ خصولتی شد خیلی آشناست کلمه خصولتی برای ما ارز دو نرخی شد در چین اون موقع آقازادههای چینی هجوم آوردند برای گرفتن پروژه‌های اقتصادی و فساد شکل گرفت خدمات دولتی مثل بیمه درمانی


audio: DJmjyja_mag_0035.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
و خدمات حوزه مسکن و همه این‌ها هم کاهش پیدا کرد چقدر تاریخ داستان‌های آشنا داره ما هم از دوران بعد از جنگ یه همچین تجربه ای رو دور و برمون داشتیم تقریبا


audio: DJmjyja_mag_0036.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
آقای دنگ به اصلاحات اقتصادی که داشت انجام میداد میگفت حرکت به سمت بازار آزاد سوسیالیستی ولی نتیجش خیلی اعتراض‌ها در پی داشت کارخانه‌ها و صنایع به آقازاده‌ها واگذار میشدند اختلاس‌های زیادی اتفاق میفتادند و در حالی که رهبران حزب کمونیست و فرزندانشون البته


audio: DJmjyja_mag_0038.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
و اما آقای لیائو چنگ یون ایشون از سران حزب کمونیست بود و به چنگ معروف بود مخالف سیاست‌های آقای دنگ بود و میخواست چکار کنه؟ از نارضایتی عمومی استفاده کنه و خودش قدرت رو در دست بگیره ولی موفق نشد چرا چون مردم بهش اعتماد نداشتند، چرا نداشتند؟


audio: DJmjyja_mag_0039.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
چون خود آقای چنگ عضو هیئت هشت نفره ای بود که به ریاست دنگ، داشتند سیاست‌های چین بعد از مائو رو پیش میبردند یعنی هرچی شده بود این آقا هم جز هشت نفر اصلی بود آقای چنگ گروهی که به هشت بزرگ معروف شده بودند چنگ، هی از آرمان‌های مائوی بزرگ میگفت هی میگفت مائو فرمود مائو فرمود


audio: DJmjyja_mag_0040.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
و به دوران طلایی رهبر چین اشاره میکرد، رهبیر بزرگ ولی نسل جدید چین که مائو رو ندیده بودند و احساس ویژه ای هم به رهبر انقلابیشون نداشتند با چنگ همراه نمیشدند، در عوض جامعه چین داشت برای یک چیزی آماده میشد انفجار


audio: DJmjyja_mag_0041.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
پانزدهم آوریل 1989 اعتراضات به سیاست‌های حزب کمونیست چین از میدان تیان آن من پکن و توسط دانشجوها آغاز شد اعتراضاتی که تا چهارم ژانویه هم ادامه داشت در این دوره تلویزیون در چین فراگیر شده بود و دانشجویان از وقایع دنیا و انقلابهایی که داشت در اطراف


audio: DJmjyja_mag_0042.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
مخصوصا اتحاد جماهیر شوروی بوقوع میپیوست خبردار شده بودند، فساد و تورم هم که بود پش در نتیجه اعتراضات شروع شد اعتراضاتی که بیش از 2 هزار کشته در پی داشت دنگ بعد از یک ماه و دو هفته و شش روز تونست اعتراضات رو سرکوب کنه و یه طوری جلوه داد قضیه رو که همه فکر کردند که عامل اصلی سرکوب دانشجویان کی بوده؟


audio: DJmjyja_mag_0043.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
آقای چنگ بوده، آقای دنگ تونسته بود قدرتش رو حفظ کنه ولی میدونست با این اوضاع و این روند نمیشه ادامه داد پس سریع میره جلسه هشت بزرگ همون هیئت هشت نفره و اونجا تصمیم میگیرند که تغییرات بزرگی رو شروع کنند


audio: DJmjyja_mag_0044.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
تصمیمات مهمی که هشت بزرگ گرفتند این بود که پیرمردهای این گروه کم کم از انظار عمومی فاصله بگیرند و چی لازم داشتند؟ یه آدم معتمد پس یک سیاستمداری بنام جیانگ زمین که خیلی به دنگ نزدیک بود قرار شد بیاد


audio: DJmjyja_mag_0046.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
یا همون سازمان تجارت جهانی بپیونده، در واقع وقایع میدان تیان آن من پکن باعث شد که ایدئولوژی حزب کمونیست جمهوری خلق چین کاملا کنار بره و یک نوعی از سرمایه داری بجاش روی کار بیاد ساختار حزبی منسجم چین باعث شد که تهدید اعتراضات مردمی به یک فرصت طلائی برای جهش اقتصادی تبدیل بشه خیلی مهمه


audio: DJmjyja_mag_0047.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
اونها البته سرمایه داری رو هم با مشخصات چینی پیش بردند، البته که برخلاف پیشبینی آقای فریدمن آزادی اقتصادی در چین، آزادی سیاسی بهمراه نداشت قدرتمندان چین هنوز هم تمام مخالفین سیاسیشون رو با مشت آهنین سرکوب میکردن و از جریان آزاد اطلاعات جلوگیری میکردند


audio: DJmjyja_mag_0048.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
و قدرت رو هم در دست یه گروه خاص حفظ میکردند و فقط رقابت‌های سیاسی درون حزبی امکانپذیر بود با این حال چینی‌ها بزرگترین سرمایه داری دولتی جهان رو تشکیل دادن و با استفاده از نیروی کار ارزون قیمتشون شروع کردند به گره زدن اقتصاد غرب به اقتصاد شرق، نه همه شرق البته، به اقتصاد چین


audio: DJmjyja_mag_0049.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
تا اینجا از جمهوری خلق چین گفتیم بریم در قیاسش با شوروی، در شوروی یعنی اون یکی غول کمونیستی دنیا داستان بطور کلی متفاوت پیش رفت ما در قسمت مربوط به فروپاشی شوروی مفصل از شرایطی که این ساختار سیاسی داشت تحمل میکرد و وضعیتی که در نهایت منجر به فروپاشی این کشور شد صحبت کردیم که پیشنهاد میکنیم حتما اون قسمت رو


audio: DJmjyja_mag_0050.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
ببینید یا بشنوید، باز میگم یا از یوتوب مورخ بصورت مستند تصویری یا از هر پادگیری که علاقمندید بصورت پادکست بشنوید باز هم به نشانی البته مورخ پادکست، در دهه هشتاد و زمانی که آقای میخائیل گورباچف قدرت رو در شوروی در دست گرفت، فساد اقتصادی و سیاسی در کرملین کاخ قدرت شوروی، به اوج خودش رسیده بود


audio: DJmjyja_mag_0051.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
ک گ ب، حسابی استبداد رو به اوج رسونده بود قطع ارتباط با غرب در کشوری که چسبیده به کشورهای غربیه هم حسابی مردم رو عاصی کرده بود در چنین شرایطی در دهه هشتاد گورباچف اومده بود اصلاحاتی رو رقم بزنه که بهش میگفتن پرسترویکا یک شرایطی هم استارت زد به اسم شرایط فضای باز


audio: DJmjyja_mag_0053.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
اصلاحات گورباچف هم مثل اصلاحات اولیه دنگ شیائو پنگ در جمهوری خلق چین باعث شد تا یه سری رانت خوار روس حالا از دل حزب کمونیست شوروی و سیستم امنیتی ک گ ب و ارتش سرخ قد علم کنند، امتیاز واردات کامپیوتر شخصی و شلوار جین که از مظاهر غربی و سرمایه داری بحساب میومد، بدست این رانتخوارها افتاد


audio: DJmjyja_mag_0054.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
همون آقازاده‌ها، مردم چیکار کردن؟ از کالاها استقبال میکردند ولی از وارد کننده‌های کالاها منزجر بودند، با گسترش قاچاق و رانت توسط کمونیست‌ها و وقتی این افراد حسابی پولدار شده بودند دیگه خودشون هم نمیتونستند با سبک زندگی کمونیستی کنار بیان و به دنبال چی بودن؟ شکلگیری بازار آزاد، در واقع دیگه منافعشون


audio: DJmjyja_mag_0056.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
به تمام این شرایط سیاسی و اقتصادی شوروی داستان جنگ افغانستان رو هم اضافه کنید که حسابی پوست از سر حکومت شوروی کنده بود توی قسمت فروپاشی شوروی هم توضیح دادیم که با روی کار اومدن یک پاپ از دل بلوک شرق گرایش‌های مذهبی و ملی گرایانه که برخلاف اصول کمونیست بود هم شکل گرفته بود


audio: DJmjyja_mag_0057.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
غرب هم که داشت حسابی بمبارون تبلیغاتی میکرد جامعه شوروی رو در واقع اوضاع برای گورباچف حسابی سخت شده بود


audio: DJmjyja_mag_0058.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
طیف کمونیست تندرو که احساس خطر کرده بود علیه گورباچف کودتا کرد، طیف سرمایه داری و راست گرای حزب کمونیست به رهبری بوریس یلتسین جلوی کودتا ایستاد، کودتا در نهایت موفق نشد علیه اهداف خودش عمل کرد، کودتایی که اومده بود گورباچف و یلتسین رو حذف کنه، موفق نشد و نتیجه


audio: DJmjyja_mag_0060.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
به دوره حضور یلتسین در راس کشور روسیه دوره غارت بزرگ گفته میشه، چرا؟ آقای یلتسین اومد چیکار کرد؟ یه کاری کرد شبیه به همین مولدسازی که اخیرا در کشور ما رخداد اومد یک گروه مشاوران شکل داد آقای یلتسین بعد از دلش یه کمیته ساخت باسم کمیته بررسی دارایی‌های دولتی و بعد


audio: DJmjyja_mag_0061.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
اعضای سابق حزب کمونیست شوروی اعضای سابق ک گ ب و اعضای سابق ارتش سرخ شوروی، اومدن به اسم کارآفرینان برتر کارخونه‌ها و امکانات دولتی رو خریدند و چون انحصار در واردات و تولید هم داشتند ازقبل، یک طبقه سیاسی اقتصادی در روسیه شکل گرفت به اسم الیگارش‌های روسی


audio: DJmjyja_mag_0062.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
الیگارش به گروهی گفته میشه که در یک ساختار همه چیز رو در دست داره خیلی از تحلیلگران سیاسی غربی، ساختار سیاسی و اقتصادی روسیه رو دزد سالار نامگذاری کردند


audio: DJmjyja_mag_0063.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
اگر خاطرتون باشه وقتی جنگ روسیه و اکراین شروع شد و غرب شروع کرد به تحریم روسیه، اومد اول الیگارش‌های این کشور رو در سرتاسر دنیا تحریم کرد، یعنی هنوزم که هنوزه، قدرت و ثروت در این کشور در دست یک گروه خاصه مثلا یکی از این افرادی که تحریم شد آقای رومن آبراموویچ، رئیس باشگاه چلسی بود


audio: DJmjyja_mag_0065.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
گذار از کمونیسم در چین و روسیه با هم تفاوت‌هایی داشت در چین ساختار، سرزمین و نام حکومت سرجاش باقی موند، تغییر نکرد حتی حزب کمونیست هم باقی موند اگر چه از کمونیسم حالا فقط یک اسم مونده در حقیقت، به هرحال افراد حاضر در قدرت در چین تغییر کردند، در شوروی اما


audio: DJmjyja_mag_0066.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
افراد ثابت موندند، یعنی همون قبلی‌ها باز هم اومدن قدرت رو در دست گرفتند ولی ساختار و سرزمین و نام حکومت تغییر کرد


audio: DJmjyja_mag_0067.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
حالا گذار از کمونیسم به سرمایه داری در چین یکی دیگه از تفاوت‌هاش چیه؟ در چین خیلی درونی اتفاق افتاد، در مدل شوروی تحرکات بیرونی هم تاثیرگذار بود خیلی در چین، اختلافات سیاسی در داخل حزب حل و فصل میشد اما در روسیه بیرون اومده از دل شوروی اختلافات خیلی عمومی بود و کلی پدر ملت رو درآورد


audio: DJmjyja_mag_0068.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
در واقع ساختار حزبی چین باعث شد که دعواها سیاسی باقی بمونه اما ساختار مافیا طوری روسیه، باعث شد دعواها حسابی امنیتی بشه به هرحال فارغ از تفاوت‌ها شباهت‌هایی هم وجود داره بین این دو مدل گذار از کمونیسم صاحبان ثروت و قدرت در جامعه در هر دو مدل


audio: DJmjyja_mag_0069.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
چین و روسیه، فرزندان و خاندان‌های پرنفوذی بودند که در دوران کمونیسم هم قدرت و ثروت داشتند و البته شباهت مهم آخر اینکه هیچ کدومشون دموکراتیک نشدن


audio: DJmjyja_mag_0070.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
و اما سرانجام و امروز این دو چین حالا و امروز به یک مهره اقتصادی مهم در دنیا تبدیل شده و دومین اقتصاد قدرتمند دنیا که چشم اندازش چیه؟ بره بشینه رو تخت پادشاهی اقتصاد جهان و اول بشه، چین سیاست اقتصادی مختص خودش هم داره به همین دلیل که میبینیم میتونه بیاد در منطقه ما مثلا با ایران همکاری کنه، با عربستان همکاری کنه


audio: DJmjyja_mag_0071.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
با سایر کشورها همکاری کنه و حتی بتونه اگر صلاح دید بین این کشورها رابطه برقرار کنه و اگر صلاح ندید رابطشون رو شکراب کنه


audio: DJmjyja_mag_0072.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
از اونور برای شوروی چه اتفاق افتاد؟ روسیه امروز، روسیه یک قدرت امنیتی بزرگ شده و تونسته بدون اینکه تضاد ایدئولوژیک قوی با کشورهای غربی داشته باشه جلوشون سینه سپر کنه داریم میبینیم، تاریخ این دو کشور یعنی روسیه و چین در واقع شوروی و چین یعنی روسیه امروز، خیلی پر فراز و نشیب بوده و جالب اینجاست که به نظر میرسه


audio: DJmjyja_mag_0073.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
هنوز هم به ثبات نرسیده و وحشتناک اینجاست که در حال حاضر ما و کشورمون وسط تاریخی ایستادیم که این دو قدرت از یک سمت در شرق و قدرت‌های غربی از سمت دیگه در حال بالا پایین کردنش هستند قضاوتش با شماست زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم منابع ما در این قسمت کتاب


audio: DJmjyja_mag_0074.opus
source: youtube
source_id: DJmjyja_mag
invalidation: VALID
text:
چین چگونه سرمایه داری شد و کتاب اقتصاد روسیه بود که مفصلا در توضیحات این قسمت از هرجا میبینید یا میشنوید نوشته شده، با تیم پادکست مورخ هم در توضیحات بیشتر آشنا بشید، نظرات شما برای ما ارزشمنده تا چند روز آتی و موضوع حذاب بعدی، سالم باشید و در صلح، شما رو به تاریخ میسپارم و می‌بینمتون


audio: 2DbuMNyIwJw_0001.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
بلوار میرداماد تهران یه دوره‌ای اسمش بلوار ششم بهمن بود یا شش بهمن تو خیلی از شهرهای دیگه هم خیابون و محله‌ی شیش بهمن داشتیم و مثلا هنوز که هنوزه اهالی بوشهر خیابون انقلاب این شهر رو با اسم سابقش یعنی شیش بهمن صدا می‌کنن یا تو گرگان هم همینطور ششم بهمن 1341


audio: 2DbuMNyIwJw_0002.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
انقلاب سفید یا انقلاب شاه و مردم یا همون پروژه‌ی اصلاحات ارضی در ایران شروع شد یک واقعه‌ی تاریخی که ما در این قسمت راجع بهش صحبت می‌کنیم و به آثار مثبت و منفیش می‌پردازیم سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: 2DbuMNyIwJw_0003.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
ششم بهمن ماه 1341 برای دومین بار در تاریخ ایران‌زمین یک رفراندوم برگزار شد اولیشو کی برگزار کرده بود؟ محمد مصدق کی؟ وقتی می‌خواست مجلس هفدهم شورای ملی رو منحل کنه چه سالی؟ بیست و یکم مرداد 1332 یک دهه بعد اما نوبت به محمدرضاشاه پهلوی رسید


audio: 2DbuMNyIwJw_0004.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
که دومین رفراندوم تاریخ ایران رو برگزار کنه ایشون شش اصل قانونی جدید رو به رای مردم گذاشت و اسم تغییراتی که میخواست اعمال کنه رو هم گذاشت انقلاب سفید من به عنوان پادشاه مملکت و بدون واسطه، مستقیما رای مثبت ملت ایران را در استقرار آن تقاضا می‌کنم به شرح زیر است این شش اصل چیا بودند؟


audio: 2DbuMNyIwJw_0005.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
اصل اول، اصلاحات ارضی و ملغی کردن رژیم ارباب رعیتی اصل دوم، ملی کردن جنگل‌ها و مراتع اصل سوم، فروش سهام کارخانجات دولتی به عنوان پشتوانه‌ی اصلاحات ارضی اصل چهارم، سهیم کردن کارگران در سود کارخانه‌ها


audio: 2DbuMNyIwJw_0006.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
اصل پنجم، اصلاح قانون انتخابات ایران به منظور دادن حق رای به زنان و حقوق برابر سیاسی با مردان و اصل ششم، ایجاد سپاه دانش


audio: 2DbuMNyIwJw_0007.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
در سال‌های بعد هم سیزده اصل دیگه به اصول انقلاب سفید اضافه شد که برای این‌ها البته دیگه محمدرضاشاه پهلوی از مردم نظر نخواست و رفراندوم برگزار نکرد این اصول جدید شامل چی بودند؟ اینایی که الان عرض می‌کنم ایجاد سپاه بهداشت ایجاد سپاه ترویج و آبادانی ایجاد خانه‌های انصاف و شوراهای داوری


audio: 2DbuMNyIwJw_0008.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
ملی کردن آب‌های کشور نوسازی شهرها و روستاها با کمک سپاه ترویج و آبادانی انقلاب اداری و انقلاب آموزشی فروش سهام به کارکنان واحدهای بزرگ صنعتی مبارزه با تورم و گران‌فروشی و دفاع از منابع مصرف کنندگان تحصیلات رایگان و اجباری


audio: 2DbuMNyIwJw_0009.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
تغذیه‌ی رایگان برای کودکان خردسال در مدارس پوشش بیمه‌های اجتماعی برای همه‌ی ایرانیان مبارزه با معاملات سوداگرانه‌ی زمین‌ها و اموال غیر منقول و مبارزه با فساد و رشوه گرفتن و رشوه دادن


audio: 2DbuMNyIwJw_0010.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
نکته‌ی جالب اینجاست که شاه برای تغییراتی که داشت اعمال می‌کرد عنوان انقلاب رو انتخاب کرده بود در حالی که کاری که حکومت داشت انجام می‌داد در واقع نوعی اصلاحات از بالا به پایین بود اصلاحات ارضی پدیده‌ای بود که قبل‌تر در خیلی از کشورها اتفاق افتاده بود با تعریف علمی انقلاب واقعا فرق داشت نکته‌ی جالب دیگه حالا چیه؟


audio: 2DbuMNyIwJw_0011.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
شاه اسم طرحی که داشت پیش می‌برد رو گذاشت انقلاب سفید این اتفاق سال‌ها پیش از این که انقلاب‌های رنگین یا به اصطلاح انقلاب‌های مخملی در اروپا پا بگیرند اسم‌گذاری شد


audio: 2DbuMNyIwJw_0012.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
حالا چی شد که حکومت پهلوی به فکر ایجاد این تغییرات گسترده در ساختار سیاسی اجتماعی و اقتصادی ایران افتاد؟ روایتی که بعد از انقلاب 1357 همیشه مطرح شده عموما میگه چی؟ میگه ایده‌ی اصلاحات ارضی برای علی امینی بود کسی که در دوران نخست وزیری ایشون انقلاب سفید رخ داد


audio: 2DbuMNyIwJw_0013.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
و بعد هم میگن که علی امینی نخست وزیر دست نشانده‌ی آمریکا بود اصلاحات ارضی هم طرح آیزنهاور رئیس جمهور سابق آمریکا برای ایران بود یعنی چی؟ یعنی آقای امینی، علی امینی اومده یه طرحی رو آمریکایی‌ها بهش دیکته کردن ایشون هم عینا پیاده سازی کرده اینجا واقعیت اما کمی تفاوت داره


audio: 2DbuMNyIwJw_0014.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
البته که آمریکایی‌ها از طرح اصلاحات ارضی به سبکی که محمدرضاشاه پهلوی انجامش داد حمایت می‌کردند و عملا شاه رو به سمتش هل می‌دادند به طور مثال کندی که رئیس جمهور شد در آمریکا، فکر می‌کرد برای کاهش فقر جهانی خوبه که چنین اصلاحاتی در خیلی از کشورهای دنیا صورت بگیره ولی این باز تمام ماجرا نیست


audio: 2DbuMNyIwJw_0015.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
به نظر میرسه خود محمدرضاشاه پهلوی و مدیران حکومتش فهمیده بودند که جامعه‌ی ایران برای گذر به مدرنیسم نیاز به تغییرات داره نظام ارباب رعیتی و خان و خان‌زادگی مال اعصار گذشته‌ی تاریخه و باید این وضعیت رو به هم زد اصلاحات ارضی در واقع ابداع شاه نبود یعنی شاه که نیومد خودش چرخو از اول اختراع کنه به طور مثال


audio: 2DbuMNyIwJw_0016.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
نمونه‌های خارجی بسیاری برای این اصلاحات وجود داشته با سند در تاریخ اولین نمونه‌شو شاید بشه مثلا انگلستان قرن هفدم رو مثال زد طاعون به اروپا رسید، نیمی از جمعیت کارگر انگلستان کشته شدند بعد کارگرهای باقی مونده دیگه حاضر نبودند تو اون ساختار قدیمی ارباب رعیتی یا همون نظام فئودالیسم کار کنند نتیجه؟


audio: 2DbuMNyIwJw_0017.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
قوانین تغییراتی کرد، البته نه به شکل اصلاحات ارضی بعدا در اواخر قرن هجدهم با به وقوع پیوستن انقلاب فرانسه چه اتفاقی افتاد؟ باز ما اصلاحات ارضی رو می‌بینیم در تاریخ این اصلاحات به انگلیس و ایالات متحده رسید و هر کدومشون به شکلی نظام ارباب رعیتی رو از میون برداشتند بعد رسیدیم به قرن نوزدهم بخشهای زیادی از اروپا این سیستم رو اومدن بر هم زدند


audio: 2DbuMNyIwJw_0018.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
و در قرن بیستم حکومت‌های کمونیستی بودند که به دنبال اصلاحات ارضی البته به سبک خودشون رفتند اول شوروی در زمان لنین زمین‌ها رو از زمین‌دارها گرفت و اون‌ها رو اشتراکی کرد بعد هم آقای مائو در چین و کم کم در سایر کشورهای سوسیالیستی این اتفاق افتاد وقتی فیدل کاسترو هم در کوبا قدرت رو در دست گرفت هم اولین اقدامش اصلاحات ارضی بود


audio: 2DbuMNyIwJw_0019.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
در ایران هم از بعد از انقلاب مشروطه لزوم اصلاحات ارضی مطرح شده بود و در مجلس ملی دوم هم حسابی راجع بهش صحبت شده بود اما چون اون زمان درگیری‌های بین‌المللی ایران زیاد بود مجلسی‌ها نتونسته بودند درست و حسابی رو بحث اصلاحات ارضی وقت بذارن بعدا و زمانی که حکومت جمهوری خودمختار آذربایجان به رهبری سید جعفر پیشه وری شکل گرفت


audio: 2DbuMNyIwJw_0020.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
یا مثلا اون ور میرزا کوچک خان جنگلی در گیلان جمهوری راه انداخته بود این دو نفر هم از لزوم اصلاحات ارضی می‌گفتند حزب توده هم برای سال‌ها و البته تحت تاثیر شوروی از اصلاحات ارضی می‌گفت در دهه‌ی چهل شمسی دیگه شاه ایران هم فهمیده بود نظام فئودالیسم پوسیده و جامعه نیاز به چی داره؟ یک پوست اندازی اساسی


audio: 2DbuMNyIwJw_0021.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
در سال‌های اخیر احساس کردم شرایط ملی و بین المللی لازم برای انجام انقلاب اساسی و ریشه‌داری که می‌باید جامعه‌ی ایرانی را به کلی تغییر دهد و آن را به صورت اجتماعی هماهنگ با پیشرفته‌ترین جوامع امروزی جهان و متکی بر مترقیانه‌ترین اصول عدالت اجتماعی


audio: 2DbuMNyIwJw_0022.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
و حقوق فردی در آورد، فراهم شده است از نظر روحی، جامعه‌ی ایرانی بیش از هر وقت تشنه‌ی اصلاحات واقعی و انقلاب بود از لحاظ حکومتی حیثیت و نفوذ سیاسی و معنوی پادشاه مملکت در حد اعلای خود بود در نتیجه من می‌توانستم با قاطعیت دست به کار آن تحول اجتماعی عظیمی بشوم


audio: 2DbuMNyIwJw_0023.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
که بعدها انقلاب شاه و ملت نام گرفت این بخشی از کتاب انقلاب سفید نوشته‌ی شخص محمدرضاشاه پهلوی بود کتابی که در اون ایشون توضیحاتی در رابطه با اصلاحات ارضی و انقلاب شاه و مردم ارائه میده اما تو این پاراگرافی که خونده شد دیدیم که شاه میگه در سال‌های اخیر به فکر این تغییرات افتاده


audio: 2DbuMNyIwJw_0024.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
اگر اصلاحات ارضی طرح شخص علی امینی و دستور آمریکایی‌ها بوده پس چطور میشه که شاه ادعا می‌کنه روی این طرح برای سال‌ها کار کرده؟ این سوال مهمیه


audio: 2DbuMNyIwJw_0025.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
زمزمه‌های طرح اصلاحات اجتماعی اقتصادی در ایران از چندین سال پیش از انقلاب سفید به گوش می‌رسید علی امینی زمانی که در کابینه‌ی فضل الله زاهدی وزیر دارایی بود اهمیت دست زدن به این تغییرات رو گوشزد می‌کرد شاه برای اولین بار در 1338 شمسی


audio: 2DbuMNyIwJw_0026.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
از منوچهر اقبال نخست وزیر وقت می‌خواد چی کار کنه؟ لایحه‌ی این اصلاحات رو بنویسه پیش نویس لایحه نوشته میشه و به مجلس ملی تحویل داده میشه لایحه اما در مجلس چنان تغییراتی می‌کنه که اجراش عملا ناممکن بوده حالا چرا مجلس لایحه رو غیر اجرایی کرد عملا؟ خیلی مشخصه


audio: 2DbuMNyIwJw_0027.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
اون زمان پنجاه درصد زمین‌های کشاورزی در اختیار ملاکان و اربابان بوده بیست درصدش در دست اوقاف و در واقع روحانیون بوده ده درصد زمین‌ها دولتی و مال خود شاه بود بیست درصدش هم مال کشاورزان بود یعنی عملا غیر از شاه و کشاورزا یعنی سی درصد هفتاد درصد دست بقیه و قدرتمندا بود حالا نماینده‌های مجلس کیا بودن؟ عموما زمین‌داران، ملاکان و روحانیون


audio: 2DbuMNyIwJw_0028.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
پس طبیعی بود که با طرح شاه مخالفت بشه سال 1340 اما شاه مصمم‌تر از قبل حامی قدیمی طرحش یعنی علی امینی رو به نخست وزیری منصوب کرد تا ایشون طرح رو درست حسابی پیش ببره علی امینی هم وزیر کشاورزی یعنی حسن ارسنجانی رو مامور پیشبرد این طرح کرد


audio: 2DbuMNyIwJw_0029.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
ارسنجانی از 1323 پیگیر شکل‌گیری چنین طرحی در ایران بود البته ارسنجانی طرح مجلس رو تغییر داد و نوشت هر زمین‌دار میتونه فقط صاحب یک روستا باشه هر چی بیشتر از این داره رو باید به دولت بفروشه بعد هم دولت زمین‌ها رو با قیمت نازل به کشاورزا می‌فروشه بعد هم بهشون تسهیلات میده که چی بشه؟


audio: 2DbuMNyIwJw_0031.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
روحانیون و به خصوص آیت الله خمینی اولین مخالفان این تغییرات بودند فشارها به گونه‌ای شد که علی امینی مجبور به استعفا شد اسدالله علم جای امینی رو در سمت نخست وزیری گرفت بنا شد برای این که مخالفان این طرح خلع سلاح بشن یک رفراندوم در کشور برگزار بشه تا با تایید مردم بشه این طرح رو پیش برد


audio: 2DbuMNyIwJw_0032.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
رفراندوم ششم بهمن 1341 برگزار شد ملاکان و روحانیون خیلی با این طرح مخالفت کردند دو اصل از شش اصلی که به رفراندوم گذاشته شده بود خیلی بیشتر مورد مخالفت بود اولی همون اصلاحات ارضی بود یعنی زمین‌ها رو بگیریم بدیم به کشاورزها و دومی جالبه اعطای حق رای به زنان برای اولین بار که روحانیون به شدت باهاش مخالفت کردند


audio: 2DbuMNyIwJw_0033.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
نتیجه‌ی رفراندوم اما مطابق میل شاه بود بیش از پنج میلیون و پونصدهزار نفر از جمله زنان پای صندوق‌های رای رفتند و اکثریت حاضران به طرح شاه رای مثبت دادند کارگر پیشه‌ور غرق امید از انقلاب سفید هجده هزار روستا لیست شدند


audio: 2DbuMNyIwJw_0034.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
که در اون‌ها باید زمین‌ها بین روستاییان تقسیم می‌شد زمین‌ها به قطعات کوچکی تقسیم شد و در اختیار کشاورزان و خوش نشینان یا خوشه نشینان قرار گرفت خوشه نشینان به روستاییانی گفته می‌شد که بقال بودند، دامدار بودند، به کارهای دیگه مشغول بودند غیر از کشاورزی هر شش اصل اولیه


audio: 2DbuMNyIwJw_0035.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
و هر سیزده اصل ثانویه که ابتدا گفتم اجرا شد بخش بزرگی از زمین‌هایی که در مالکیت خود شاه و خاندان شاه بود هم بر اساس اصول این قانون واگذار شد بعد از رای آوردن طرح انقلاب سفید شاه یک مصاحبه‌ی رادیویی مفصل کرد اساس ارباب و رعیتی متاسفانه در تاریخ ایران سابقه‌ی طولانی داشت


audio: 2DbuMNyIwJw_0036.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
اعلیحضرت می‌خواهند هم خشایارشاه باشند و هم فیدل کاسترو اما این غیر ممکن است این‌ها بخشی از اظهارات سناتور حسن اکبر یکی از نمایندگان مجلس سنای ایران در 1343 شمسی بود ایشون معتقد بود نمیشه همزمان اقتدارگرا بود و اینطوری طبقات پایین دست جامعه رو از دست داد


audio: 2DbuMNyIwJw_0037.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
و از اون ور سوسیالیست بود و اینطور طبقات فرادست یا بالادست جامعه رو از دست داد آقای همایون کاتوزیان در کتاب ایرانیان که یکی از منابع این قسمت مورخه معتقده نتیجه‌ی انقلاب سفید از دست رفتن پایگاه حامی حکومت بود برای محمدرضا شاه پهلوی، چرا؟ برای پاسخ به این سوال


audio: 2DbuMNyIwJw_0039.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
ظی اصلاحات ارضی به زمین‌داران اجازه داده شد تا معادل یک روستا رو در تملک خودشون نگه دارند به نیمی از مردان سرپرست خانواده‌ی ساکن در روستاها زمین رسید هفتاد و دو درصد از این افرادی که بهشون زمین رسیده بود اما کمتر از شش هکتار زمین گیرشون اومده بود که به خاطر خشکی فلات ایران و داشتن پیچیده‌ترین سیستم سنتی آبیاری


audio: 2DbuMNyIwJw_0040.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
اون موقع برآورد می‌شد حداقل هفت هکتار نیازه برای معاش در ایران به نیمی از مردان سرپرست خانواده‌ی ساکن در روستا هم که اصلا زمین نرسید اونا که هنوز ارباب داشتند یعنی توزیع زمین خیلی عادلانه صورت نگرفته بود چرا که امکانات کافی برای این کار وجود نداشت و البته ساختار اجتماعی روستاها هم یک سد محکم در برابر این طرح بود


audio: 2DbuMNyIwJw_0041.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
خوشه‌نشین‌ها هم این وسط معضل بودند یعنی غیر دهقان‌ها این‌ها آبیاری و کشاورزی که اصلا بلد نبودند پس زمین‌هاشون عملا بلا استفاده باقی می‌موند و نتیجه چی شد؟ از اواخر 1348 مهاجرت گسترده‌ای از سمت روستاها به شهرها شروع شد یعنی چی؟ یعنی یا اونایی که به خاطر ناتوانی در کشاورزی پول کافی برای معاش از طریق زمین‌های کشاورزی‌ای


audio: 2DbuMNyIwJw_0042.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
که بهشون داده شده بود رو به دست نمیآوردن یا کسایی که اصلا بهشون زمین نرسیده بود اینا همه با هم به سمت شهرها مهاجرت کردند که بلکه بتونن اونجا کار پیدا کنن اون کشاورزایی هم که از نتیجه‌ی طرح انقلاب سفید به مال و منالی رسیده بودند هم بعد یه مدت پولشون رو برداشتند و برای یک زندگی بهتر از قبل به شهرها اومدند


audio: 2DbuMNyIwJw_0043.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
نتیجه این که جمعیت شهرها تا 1355 دو برابر شد تهران امروزی در واقع نتیجه‌ی همین گسترش چشمگیر جمعیت شهریه زاغه نشینی، حلبی‌آباد و زورآباد در اطراف شهرها به وجود اومد بخش بزرگی از این افرادی که از روستا به شهر اومدن سرخورده شدند و چند سال بعد و در آستانه‌ی انقلاب 57


audio: 2DbuMNyIwJw_0045.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
خب این از اجتماع کم‌توان و کشاورز و روستایی و غیره اما اوضاع بقیه‌ی گروه‌های اجتماعی چطور بود؟ آقای مارتین هلتز دبیر سیاسی سفارت آمریکا در تهران یک گزارشی از وضعیت حکومت در سال 1343 یعنی بعد از انقلاب سفید نوشته، خطاب به کی؟ خطاب به وزارت خارجه‌ی آمریکا و به این سوال ما پاسخ داده، ایشون نوشته


audio: 2DbuMNyIwJw_0046.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
مخالفان شاه ضعیف و متفرق و ناامیدند ولی شاه هواداران بسیار کمی هم دارد اعضای برجسته‌ی حزب ایران نوین من تو پرانتز بگم که یعنی اصلی‌ترین حزب حامی شاه در اون زمان که بعدا البته تبدیل شد به حزب رستاخیز و ساختار تک حزبی به وجود اومد ایشون نوشته چی؟ اعضای برجسته‌ی حزب ایران نوین


audio: 2DbuMNyIwJw_0047.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
از تسلط شاه بر فرایند تصمیم‌گیری در این حزب ناراحتند اعضای مجلس از نفوذ آمریکا دلگیرند دستیاران غیر نظامی شاه از نبود آزادی بیان ناراضی‌اند قضات از مصونیت قضایی برخی از مسئولین دلسردند و معتقدند با این شرایط نمی‌شود با فساد مقابله کرد


audio: 2DbuMNyIwJw_0048.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
اعضای ارتش هم هنوز با جبهه‌ی ملی دوم در ارتباطند چقدر تاریخ قشنگ درس میده این از نظر آقای هلتز در رابطه با دستگاه حکومتی شاه خارج از این دستگاه هم که گفتیم زمین‌داران و ملاکان و قدرتمندان محلی و روحانیون به واسطه‌ی سود و رانتی که از ساختار قبلی یعنی ارباب رعیتی می‌بردند و حالا دیگه از دست داده بودنش


audio: 2DbuMNyIwJw_0049.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
دیگه حامی شاه نبودند توجه کنید که این‌ها قبل از انقلاب سفید کاملا پایگاه اجتماعی شاه بودند یعنی محمدرضاشاه پهلوی پایگاه حامی خودش رو در انقلاب سفید از دست داد از اون طرف هم نتونست از میون طبقات فرودست برای خودش پایگاه حامی بسازه شاه کسایی که عملا تو این طرح یعنی توی انقلاب سفید به زمین و مال و منالی رسیده بودند به‌هرحال کم یا زیاد


audio: 2DbuMNyIwJw_0050.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
حتی به شکل نامساوی اون‌ها هم حامی شاه نشدند بلکه ناراضی‌تر هم شدند احتمالا به همین دلیل بود که در 1351 شمسی امیرعباس هویدا نخست‌وزیر وقت اومد اعلام کرد که آقا اصلاحات ارضی تموم شده و دیگه این سیاست توسط دولت پی‌گیری نمیشه


audio: 2DbuMNyIwJw_0051.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
تمدن بزرگ که ما اکنون به جانب آن می‌رویم فقط یکی از فصول تاریخ این سرزمین نیست بلکه شاه فصل این تاریخ است این جمله از کتاب به سوی تمدن بزرگ نوشته‌ی محمدرضاشاه پهلوی رویایی که در سر آخرین شاه ایران زمین شکل گرفته بود رو به خوبی نشون میده شاه میخواست با اصلاحات گسترده‌ی اقتصادی و اجتماعی


audio: 2DbuMNyIwJw_0052.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
و با اتکا به پول نفت کشور ایران رو از یک کشور عقب‌افتاده از توسعه‌ی غربی تبدیل به کشوری توسعه‌یافته کنه توجه کنیم که درآمد نفت ایران در 1342 یعنی بعد از انقلاب شاه و مردم سیصدمیلیون دلار بود ولی در 1356 یعنی یک سال قبل از انقلاب بیست و دوم بهمن 57


audio: 2DbuMNyIwJw_0053.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
رسید به بیست و چهار میلیارد دلار پاسخ جامعه اما به آرمان محمدرضاشاه پهلوی همراه شدن با ایده‌ای دقیقا مخالف ایده‌های ایشون بود جامعه‌ی ایران در 1357 علیه شاه و مناسبات حکومتیش انقلاب کردند و شروع کردند به پیمودن مسیری


audio: 2DbuMNyIwJw_0054.opus
source: youtube
source_id: 2DbuMNyIwJw
invalidation: VALID
text:
در خلاف مسیر توسعه‌ای که محمدرضاشاه پهلوی قصد داشت اون رو طی کنه زمان به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم پاکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد شما میتونید منابع ما رو در این قسمت در توضیحات این قسمت مفصل ببینید و اگر دوست داشتید مطالعه کنید تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی


audio: cQqYNRVVNgI_0002.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
برابر با 1280 خورشیدی جمعیتی در خیمه‌ای دور هم نشسته‌اند و جلسه‌ای برپاست امیر کویت، نماینده‌ی بریتانیا و سران قبایل عرب طرفدار انگلستان همگی حاضرند با هم بحث می‌کنند، دستور جلسه چیست؟ تحرکات جدید دولت عثمانی جهت تسلط بر کویت تحت حمایت بریتانیا


audio: cQqYNRVVNgI_0003.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند که آفتاب در مستعمراتش غروب نمی‌کند و نباید بکند نمی‌توانست گستاخی عثمانی‌ها را تاب بیاورد عثمانیان می‌رفتند تا امیر آل رشید را تجهیز کنند که به کویت حمله کند و آن بندر نوپای رقیب بصره را تحت کنترل در آورد در میان بالا و پایین‌های آن جلسه


audio: cQqYNRVVNgI_0005.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
ناگهان جوانی برخاست رشید او شجاعانه سینه سپر کرد و گفت من برای جنگ با آل رشید اعلام آمادگی می‌کنم او گفت اجداد من نزدیک به دو قرن است شاهان بی تاج و تخت نجد بودند تا ده سال پیش ده سال پیش همین آل رشید با پول و سلاح سلطان عثمانی قلمرو ما را تصرف و خون پدران مرا بر زمین ریخت


audio: cQqYNRVVNgI_0006.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
من در صحرا مردمانی دارم که برای جنگ و انتقام‌گیری لحظه شماری می‌کنند من مردانی دارم که از شکم مادر جنگجو به دنیا آمدند و هیچ کاری را به از تیراندازی روی اسب بلد نیستند ناگهان سکوتی حکمفرما شد سران قبایل عرب به آن جوانک چشم دوخته بودند نماینده‌ی بریتانیا هم اما


audio: cQqYNRVVNgI_0007.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
نگاه سران عرب کجا؟ نگاه آن بریتانیایی کجا؟ او چیز دیگری می‌دید جوان عرب ادامه داد اگر به من پول و سلاح بدهید می‌توانم با همان مردانی که در صحرا دارم آل رشید را شکست دهم خونشان را بریزم، کویت و تمام تحت‌الحمایه‌های بریتانیا را از خطر عثمانیان و آل رشید حفظ کنم و سکوت


audio: cQqYNRVVNgI_0010.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
چه نیرویی در صحرا در اختیار داشت که آن طور محکم مطمئن از آنان سخن می‌گفت؟ آیا دولت بریتانیا، آن نماینده به او کمک کرد؟ در دقایق آتی و در این قسمت از مورخ به این سوالات پاسخ خواهیم داد ما در این قسمت از مردی سخن خواهیم گفت که از هیچ یک کشور ساخت مردی که با نیروی اراده و پشتکار و هوشمندی و قاطعیت بیرحمانه و البته سلاح‌های انگلیسی


audio: cQqYNRVVNgI_0011.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
چند سرزمین را به هم دوخت و کشوری جدید پایه نهاد رمز موفقیت او چه بود؟ آیا توپ و تفنگ انگلیسی‌ها برای موفقیتش کافی بود؟ به این سوالات پاسخ خواهیم داد و از کشوری سخن خواهیم گفت که همین بس که فوتبال آن را امروز با خود مقایسه کنیم فوتبالی که در آن رونالدو توپ می‌زند


audio: cQqYNRVVNgI_0012.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
خانم‌ها آقایان این شما و این تاریخ و داستان ظهور عربستان سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: cQqYNRVVNgI_0017.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
نوشته‌ی سید داوود آقایی و در نهایت سوم چندین و چند منبع دیگر در مورد تاریخ عربستان و خاندان سعودی که در تمام این سال‌ها منتشر شده است البته منابع معتبر و اینجا یک نکته در انتهای این قسمت هم ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید برای ما ارسال بفرمایید ویدیوهای زیباتون رو هنگام دیدن یا شنیدن مورخ


audio: cQqYNRVVNgI_0020.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
بارها در مورخ از زبان احمد هاشمی شنیدیم که هر چیزی در تاریخ، شما بفرمایید یک . تا دارد دقیقا امروز اما یک قطعیت جدید را اضافه کنیم به تای تاریخ هر چیزی که در تاریخ نیز دارد همه چیز در تاریخ یک دارد یک نقطه‌ی شروع، یک ایستگاه اول


audio: cQqYNRVVNgI_0021.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
و آن جوان، آن روز در آن خیمه یه جورایی عربستان سعودی بود حالا پاسخ دهیم به این سوال که آن جوان رشید که بود؟ جوانی عرب به نام عبدالعزیز بن عبدالرحمن بن فیصل معروف به ابن سعود بنیانگذار کشور عربستان سعودی مردی که ما در دقایق آتی از زندگی پرماجرای او سخن خواهیم گفت ظاهرا شروع داستان عبدالعزیز همان توافقاتی بود


audio: cQqYNRVVNgI_0022.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
که در کویت با نماینده‌ی بریتانیا انجام داد از پس آن توافقات او به ریاض رفت، زادگاه خود تا قیام خود را، جهاد خود را آغاز کند اما سوال او در کویت چه می‌کرد؟ آن مردانی که در صحرا حاضر بودند، تحت فرمانش بودند آماده بودند که جان دهند در راه عبدالعزیز چه کسانی بودند؟ برای پاسخ به این سوالات سفری باید سفری طول و دراز به دو قرن پیش از این


audio: cQqYNRVVNgI_0024.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
خب سفر کنیم به دو قرن پیش از این محمد بن سعود، با ایشون آغاز کنیم این نام جد بزرگ عبدالعزیزه همان جوانکی که بلند شد گفت من میرم جنگ جد بزرگ خاندان سعودی و کی بود ایشون؟ حاکم شهر کوچکی به نام درعیه نزدیک ریاض، پایتخت امروزی عربستان این آقای محمد بن سعود 1744 میلادی


audio: cQqYNRVVNgI_0025.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
با فردی به نام محمد بن عبدالوهاب یه پیمانی می‌بنده و اینجا سرآغاز داستان عبدالعزیز قصه‌ی ماست یه جورایی حالا محمد بن عبدالوهاب کی بود اومد پیمان بست؟ آقایی بود که مقداری علوم دینی خونده بود در ادامه به این رسیده بود که آقا همه‌ی مسلمونا از دم کافرند! یکی پرسید چرا کافرن؟ چرا؟ گفت آها! ببین بعد از سه خلیفه‌ی اول این مسلمونا چی کار کردن؟ شروع کردن بدعتگذاری در دین!


audio: cQqYNRVVNgI_0027.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
محمد بن عبدالوهاب که از نظر معلومات دینی حریف علمای ساکن شهرهای اسلامی نشد بهش گفتن برو دنبال کارت، چه کرد؟ راهی جز بازگشت به وطن خودش نداشت وطنش کجا بود؟ سرزمین نجد وسط شبه جزیره‌ی عربستان چجور جایی بوده؟ یک بیابان پهناور با مردمانی بیسواد و فقیر و تشنه‌ی غارت


audio: cQqYNRVVNgI_0029.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
پدر ایشون اونجا زندگی می‌کرده و پدرش هم جزو علمای حنبلی بوده اما با توجه جنس آدم‌های اون منطقه عرض کردم بیسواد، فقیر، تشنه‌ی غارت! چیزی نمی‌فهمیدن خیلی پدره هم موفق نشده بود تاثیر دینی بذاره رو مردمان یعنی جذب دین مورد نظر خودش بکنه مردمان نجد رو به‌هرحال محمد عبدالوهاب میگه چیکار کنم؟ چیکار نکنم؟ باید یه عده‌ای رو دور خودم جمع کنم کلی تلاش می‌کنه، عده‌ای هم البته اندک


audio: cQqYNRVVNgI_0030.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
جذب خودش می‌کنه، جذب دین خودش اما بین اون‌ها یک همپیمان مهم هم وجود داشت محمد بن سعود این همان پیمانیست که عرض کردم نتیجه‌ی پیمان چیست؟ محمد بن سعود با محمد بن عبدالوهاب یه پیمانی می‌بندند 1744 میلادی و بر اساس اون پیمان آل سعود به ترویج مذهب محمد بن عبدالوهاب کمک می‌کنه ایشون هم متقابلا آل سعود رو به عنوان تنها حاکم مشروع اعلام می‌کنه


audio: cQqYNRVVNgI_0032.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
قبایل عرب عجیب غریبن جالبه در تاریخشون اگر نازک شیم یکی از دشمنان همین آقای ابن عبدالوهاب پدر و برادر خودش بودن! اصلا گرفتاریو ببین با هم می‌خواستن دین پخش کنن دشمن شدن علیه همدیگه اعلام جنگ می‌کنن! فتوای جهاد این وسط چه اتفاقی میفته؟ همپیمان‌ها باید خودشونو نشون بدن و نشون میدن محمد بن سعود باید از محمد بن عبدالوهاب دفاع می‌کرد


audio: cQqYNRVVNgI_0033.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
در جنگی که روبروش کی بود؟ خانواده‌ی خودش همه قبایل عرب بودن دیگه محمد بن سعود اومد بالاخواه رفیقش دربیاد خانواده‌ی خودش هم روبروش بودن عملا از همین‌جا جنگ‌های وهابیان با سایر مسلمانان آغاز میشه در تاریخ گرچه اون‌ها به خودشون نمی‌گفتن وهابی


audio: cQqYNRVVNgI_0035.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
معنیش چیه؟ پایبند به اصل اسلامی توحید می‌گفتن ما خوبیم بقیه کلا بدن ما می‌فهمیم بقیه نفهمن امروز هم که با هم صحبت می‌کنیم به خودشون میگن سلفی بقیه چی میگن؟ وهابی کار نداریم به‌هرحال گسترش محدوده‌ی تهاجمات و قلمروی آل سعود توی اون جنگ‌ها کم کم باعث توجه و حساسیت سلطان عثمانی میشه عثمانی کی بود؟ بر کل شبه جزیره‌ی عربستان او ادعای ریاست داشت آقای عثمانی


audio: cQqYNRVVNgI_0036.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
شما به می‌دانید شدیدا مذهبی هم بودند عثمانی‌ها و دفاع از حرمین شریفین یعنی مکه و مدینه رو وظیفه‌ی مقدس خودشون می‌دونستن نتیجه؟ شتافتند برای نجات مردم مظلوم عربستان در تاریخ ما این رو می‌بینیم و تکرارش می‌کنیم حالا سلطنت عثمانی هم به دشمنان خاندان آل سعود اضافه میشه اینجاست که ابتدای این قسمت عرض کردم آقای عبدالعزیز بلند شد گفت روزی همین عثمانی‌ها


audio: cQqYNRVVNgI_0038.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
تاریخو جلو بیایم توی اون جنگ‌ها محمد بن سعود می‌میره گرچه به مرگ طبیعی از پس او پسرش عبدالعزیز به قدرت می‌رسه گرچه این عبدالعزیز با عبدالعزیزی که الان داریم درباره‌ش صحبت می‌کنیم و پایه‌گذار عربستان بود یه جورایی، فرق می‌کنه این پدرجد عبدالعزیز جوانیست که اون روز در خیمه در کویت پاشد گفت من میرم می‌جنگم پدر می‌میره اون زمان عبدالعزیز می‌شینه جاش و دامنه‌ی حملات نهضت وهابی رو روزبه‌روز گسترش میده


audio: cQqYNRVVNgI_0040.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
و حسابی قتل و غارت و ویرانگری هم انجام میده بعدش نوبت می‌رسه به مکه و مدینه که از مدت‌ها قبل قصد حمله بهشون رو داشت آقای عبدالعزیز اون زمان چرا می‌خواست حمله کنه به مکه و مدینه؟ جالبه چون این دو شهر شهرهای مقدس مسلمانان بودند و هستند هر کس بر این دو شهر حاکم بود تو گویی رهبر جهان اسلام بود، می‌تونست ادعا کنه این افتخار نصیب پسر عبدالعزیز شد اون زمان


audio: cQqYNRVVNgI_0041.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
چی بود اسمش؟ سعود بن عبدالعزیز در واقع عبدالعزیز هم می‌میره سعود بن عبدالعزیز پسرش به جای او می‌شینه به مسند قدرت او حمله می‌کنه به مکه و مدینه ایشون در اولین سال حکومتش 1803 میلادی به مکه و مدینه حمله می‌کنه و طی جنگ‌هایی که دو سال طول می‌کشه به قدری جنایت و قتل عام و غارت و ویرانگری و


audio: cQqYNRVVNgI_0042.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
حرمت شکنی و تجاوز می‌کنه که جهان اسلام به لرزه درمیاد این بر اساس فکت‌های تاریخیست نتیجه‌ی لرزه‌ی جهان اسلام چیست؟ صبر سلطان عثمانی تمام شد، چه کرد؟ اول دستور داد به والی بغداد و سپاه بغداد که حمله کن بابای اینا رو در بیار این اتفاق میفته اما سعودی‌ها سپاه والی بغداد رو شکست میدن سلطان عثمانی قاطی‌تر این بار دستور میده به والی مصر که حمله کن باباشونو دربیار


audio: cQqYNRVVNgI_0043.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
به کی دستور میده، جالبه در تاریخ محمدعلی پاشا به چه کسی دستور داد! این آقای محمدعلی پاشا واقعا خودش یه پادکست جداگانه می‌طلبه و بسیار آدم بزرگیست کارهای بزرگی کرده در تاریخ نقطه‌ی عطفه در تاریخ مصر یه جورایی بنیانگذار مصر نوینه آقای محمدعلی پاشا اگر علاقه‌مند بودید بفرمایید جداگانه درباره‌ی ایشون و پیدایش مصر امروزی هم صحبت کنیم یک بار در مورخ


audio: cQqYNRVVNgI_0044.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
اما برگردیم، برگردیم به داستان عربستان سعودی سلطان عثمانی بعد از شکست والی بغداد دستور داد به محمدعلی پاشا و والی مصر


audio: cQqYNRVVNgI_0047.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
آقای ممدلی خان پاشا دو تا پسر داشته به این دو تا دستور میده حمله کنید نتیجه؟ نیروهای قبیله‌ای آل سعود این بار فهمیدن مسجد قطعا صرفا جای نماز است خواندن است و بس، چرا؟ مدرن‌ترین ارتش جهان اسلام بود آن زمان، مصر آل سعود شکست خورد، 1818 میلادی ابراهیم پاشا پسر محمدعلی پاشا شهر درعیه رو تصرف کرد


audio: cQqYNRVVNgI_0048.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
و در تعقیب بازماندگان آل سعود تا ساحل خلیج فارس رفت! گذاشت دنبالشون رفت تا تهش این اولین و آخرین باره در تاریخ بشر که یک ارتش خارجی چنین حرکتی می‌کنه در شبه جزیره‌ی عربستان مصری‌ها آخرین امیر سعودی که اسمش بود عبدالله گرفتنش فرستادنش استانبول و آنجا به دستور شاه عثمانی آقای عبدالله گردن زده شد


audio: cQqYNRVVNgI_0049.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
به این ترتیب دولت اول سعودی ورافتاد در تاریخ اما آیا کار سعودی‌ها تمام شد اینجا؟ شما به می‌دانید الان سر و مر و گنده هستن چه شد که اینجوری شد؟ عرض می‌کنم


audio: cQqYNRVVNgI_0050.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
سعودی‌ها و وهابی‌ها که سال‌ها پیش با هم پیمان بسته بودند عرض کردم محمد بن عبدالوهاب و محمد بن سعود اوه، اون موقع 1744 پیمان بستند جنگ‌ها شروع شد، سعودی‌ها اول سر بودند محمد بن سعود درگذشت، عبدالعزیز پسرش شد حاکم اسلام و عثمانی حالا در نهایت سعودی‌ها رو ترکوند در ادامه سعودی‌ها و وهابی‌ها زمانی که از بین رفت دولت اولشون از پا ننشستند


audio: cQqYNRVVNgI_0053.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
اما این دوره‌ی دوم دوره‌ی ضعیفی بود دوره‌ی درگیری‌های داخلی بود عملا دولت دوم سعودی 1891 میلادی با حمله‌ی امیر آل رشید که تحت حمایت سلطان عثمانی هم بود ور افتاد و عبدالرحمن آخرین امیر سعودی هم اون زمان فرار کرد به کویت پرانتز یادآوری کنم ابتدای این قسمت عرض کردم عبدالعزیز نامی جوانکی بلند شد گفت این آل رشید پدران من رو باباشونو درآوردن این همون آل رشیده که اومد


audio: cQqYNRVVNgI_0054.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
دولت دوم سعودی رو به دستور عثمانی ورانداخت به‌هرحال اون زمان عبدالرحمن آخرین امیر سعودی فرار کرد به کویت ولی وقتی دید هر کاری می‌کنه نمی‌تونه به قدرت برگرده افسرده شد تمام کارهاشو واگذار کرد به پسرش کی؟ عبدالعزیز اینا البته یکی در میون عبدالعزیز و سعود و محمد داشتن این عبدالعزیز جوان منتظر فرصت نشست که بتونه دوباره اون امارت از دست رفته‌ی اجدادشو پس بگیره


audio: cQqYNRVVNgI_0055.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
آن شکوه رو دوباره برگردونه به آل سعود انتظاری که ده سال به طول انجامید اما تا داشت و از پیش از این که برسیم به تاش، اجازه بدید در این ده سال در این دوره‌ی تبعید در کویت نازک شیم قبل از این که برسیم به اون روز در خیمه ده سال در کویت چه کرد عبدالعزیز؟ عرض می‌کنم


audio: cQqYNRVVNgI_0056.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
ده سال تبعید بد هم نبود اولین باری بود که آل سعود از بیابان نجد خارج می‌شد دنیای بیرونو می‌دید منظورم از آل سعود، خاندانه بندر کویت تحت حمایت بریتانیا بود اون زمان و با دنیای بیرون تجارت و ارتباط داشت عبدالعزیز که موقع ورود به کویت فقط شانزده سال داشت حالا با یک دنیا پر از شگفتی روبرو شد، دنیایی باز قبلا پدرانش در صحرا اصلا همچین چیزایی ندیده بودن کلا


audio: cQqYNRVVNgI_0057.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
چشم می‌چرخوندی سوسمار بود و تهش شتر اما حالا عبدالعزیز شونزده ساله فرصت داشت که نه تنها شگفتی‌های جهان بیرون رو ببینه بلکه به تجربه‌ی 147 ساله‌ی مبارزات نیاکانش حسابی فکر کنه نقاط ضعفو پیدا کنه، نقاط قوتو پیدا کنه تجربه‌ای که نشون می‌داد نیروهای تحت امر خاندان سعود و مذهب وهابی حداکثر می‌تونن حریف قبیله‌های بدوی شبه جزیره‌ی عربستان بشن


audio: cQqYNRVVNgI_0058.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
اما حریف نیروهای خارج از شبه جزیره هیچ وقت نشدن هم سلطان عثمانی هم آل رشید هم سپاه مصر از همه‌ی این‌ها شکست خورده بودند در واقع آل سعود، نتیجه؟ عبدالعزیز جوان به این نتیجه رسید که اگه قراره ما ببریم ما و مثلا وهابی‌ها بخوایم چیره شیم بر عربستان یک پشتیبان خارجی نیاز داریم پشتیبانی قوی بیرون از شبه جزیره‌ی عربستان


audio: cQqYNRVVNgI_0060.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
انگلیس گفت حاضر! و چرا حاضر؟ او دشمن عثمانی بود قدرت برتر دنیا بود البته عثمانی هم قدرت برتر بود از طرفی، در همسایگی نجد، انگلیس کلی قلمرو تحت اشغال و تحت الحمایه داشت سوال اصلی این بود نجد برای انگلیس چه جذابیتی داشت؟ بیابون! یعنی چه جذابیتی باعث شد انگلییس‌ها اصلا بیان کمک آل سعود؟ قبول کنن که ما پشتتیم برو بجنگ در واقع این سوال عبدالعزیز جوان از خودش بود که


audio: cQqYNRVVNgI_0061.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
چجوری جذابیت ایجاد کنم برای انگلیسی‌ها که بیان پشت من وایسن؟ در ادامه تاریخ به ما می‌گوید خوب پاسخ داد به این سوال چه بود پاسخ؟ عرض می‌کنم


audio: cQqYNRVVNgI_0062.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
خب برگردیم به اول این قسمت زد و بندها تو اون خیمه انجام شد اواخر سال 1901 میلادی، عبدالعزیز چند ساله‌ست؟ ده سال گذشته، بیست و شش ساله‌ست او همراه با شصت نفر از کویت خارج میشه مخفیانه میره سمت ریاض، شهر زادگاه خودش و پایتخت نیاکان خودش با طرفدارانش تماس کاری می‌کنه که آقا برای قیام علیه آل رشید آماده شوید چه می‌کنه؟ اول سال 1902 ریاض رو فتح می‌کنه


audio: cQqYNRVVNgI_0063.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
در واقع پایتخت اجدادیش رو فتح می‌کنه و رسما امارت خودش رو آغاز می‌کنه اما دو سال طول می‌کشه تا آقای عبدالعزیز بر تمام قلمرو پدرانش که نیمه‌ی جنوبی نجد عربستان بود مسلط بشه


audio: cQqYNRVVNgI_0065.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
در ادامه مبارزه رو متوقف کنه و به پایتخت آل رشید حمله نکنه چرا؟ فرصت درستی نبود او دنبال یک فرصت مناسب بود برای این کار و این فرصت کی فراهم می‌شد؟ معلوم نبود اما عبدالعزیز ترجیح داد صبر استراتژیک در پیش بگیره و به جای ورود به یک جنگ با آینده‌ای نامعلوم که قطعا واکنش تند سلطان عثمانی رو برمی‌انگیخت نشون داده بود سلطان عثمانی شوخی نداره بیاد پایه‌های حکومت خودشو تقویت کنه


audio: cQqYNRVVNgI_0066.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
تا همین جایی که فتح کرده بسه اینو بکنم حکومت، تمیز، مرتب، برم ادامه‌ش به خصوص نیروهای پراکنده و نامنظم وهابی رو این آقای عبدالعزیز شروع کرد در قالب یک نیروی منظم به نام سازماندهی کردن و حالا او کانهوی یک پلنگ، البته اونجا پلنگ خیلی نداره کانهوی یک شتر منتظر فرصت بود برای حمله


audio: cQqYNRVVNgI_0067.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
و یک سوال مهم رو بهش پاسخ بدیم حالا چه جذابیتی ایجاد کرد آقای عبدالعزیز برای انگلیسی‌ها؟ که بیان پشتش وایسن ایشون بره حمله کنه؟ جواب انگلیس برای جلوگیری از حمله‌ی آل رشید و عثمانی به کویتی که در اختیار خودش بود و بسیار جای مهمی هم بود رفت پشت آقای آل سعود، عبدالعزیز بن آل سعود که آقا برو شما بجنگ سرشونو گرم کن علی‌الحساب اگر هم بهتر پیش رفت که


audio: cQqYNRVVNgI_0069.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
ده سال! باز هم ده سال انتظار لازم بود لازم بود تا یک فرصت جدید در اختیار عبدالعزیز قرار بگیره فرصتی که نه فقط نقطه‌ی عطف زندگی عبدالعزیز شد و البته نهضت وهابی بلکه نقطه‌ی عطف تمام خاورمیانه و شما بشنو جهان شد جنگ جهانی اول و اعلام جنگ انگلیس به عثمانی حالا جواب این سوال رو یه جورایی بیشتر پیدا می‌کنیم که چی برای انگلیس داشت؟


audio: cQqYNRVVNgI_0070.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
چی به من می‌رسه؟ گور بابا تو و آل سعود و بیابون‌هاتون آقای انگلیس در واقع در تمام این سال‌ها بین اعراب تحت سلطه‌ی عثمانی متحدانی پیدا کرده بود جذب کرده بود که در برابر شعار وحدت اسلامی عثمانی شعار ملی‌گرایی عربی سر می‌دادند و احتمالا آقای عبدالعزیز سعودی جزو بی‌اهمیت‌ترین اون‌ها بود، این نکته‌ی جالبیه


audio: cQqYNRVVNgI_0071.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
اینقدر متحد داشت که عبدالعزیز توش گم بود اون زمان با این حال 1915 میلادی عبدالعزیز و بریتانیا یک قراردادی نوشتن با هم که بریتانیا حاکمیت عبدالعزیز را بر الاحسا یا احسا به رسمیت شناخت دیگه رسمی، شهری که در ساحل خلیج فارس بود از اون ور آقای عبدالعزیز هم تعهد داد به امارت‌های تحت حمایت انگلیس کاری نداشته باشه البته معلوم نیست در تاریخ که عبدالعزیز


audio: cQqYNRVVNgI_0072.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
تعهدی به جنگ علیه عثمانی هم داده یا نه اون زمان؟ اما به هر حال از فرصت جنگ جهانی استفاده کرد تا خودش رو تبدیل کنه به یک بازیگر مهم در منطقه آیا موفق شد عبدالعزیز؟ قضاوتش با شما


audio: cQqYNRVVNgI_0073.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
خب در ادامه چه شد؟ لازمه چند دقیقه‌ای به نظرم عبدالعزیزو رها کنیم بذاریم ماستشو بخوره فعلا یه سر بریم سرزمین حجاز که اون زمان تحت امارت خاندان هاشمی بود البته بنده نه این خاندان از نسل امام حسن مجتبی بودند و نزدیک هزار سال بود که مقام رو در اختیار داشتند یعنی متولی اماکن مقدس مکه و مدینه و مسئول مدیریت مراسم‌های حج و عمره بودند


audio: cQqYNRVVNgI_0074.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
این خاندان شریف مکه مقام بسیار مهمی بود، در اختیار کی بود؟ خاندان هاشمی اون زمان شریف مکه شخصی بود به نام حسین بن علی معروف به شریف حسین پرانتز مقایسه بکنم با تولیت آستان قدس خودمون یه جورایی این مقام شریف مکه به‌هرحال این آقای شریف حسین اون زمان روابط خوبی با انگلیسی‌ها داشت شریف حاضر شد علیه عثمانی قیام کنه انگلیس‌ها هم به او قول دادن که آقا ما کمک می‌کنیم


audio: cQqYNRVVNgI_0075.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
شما شاه کل اعراب شی، برو عثمانی رو بترکون، برو برو برو حالا کمی نازک شیم در این وعده به آقای شریف حسین وعده دادن که آقا ما یه کاری می‌کنیم از عراق و سوریه بگیر تا حجاز و چه بسا کل شبه جزیره‌ی عربستان مال تو پایتخت این پادشاهی عربی هم بنا بود شهر دمشق باشه که دست خاندان هاشمی نبود اون موقع نتیجه؟ 1916 میلادی


audio: cQqYNRVVNgI_0077.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
سری به سینما بزنیم، فیلم لورنس عربستان ماجرای همین قیام اعراب حجاز به رهبری شریف حسینه که با کمک یک افسر انگلیسی به نام توماس ادوارد لورنس، مشهور به لورنس عربستان قیام می‌کنه نتیجه‌ی قیام چی میشه؟ عثمانی‌ها رو از حجاز بیرون می‌کنن و همراه با ارتش فاتح انگلستان تا دمشق پیشروی می‌کنن و اونجا فیصل پسر همین شریف حسین به عنوان شاه اعراب تاجگذاری می‌کنه


audio: cQqYNRVVNgI_0078.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
اما یه امای بدی داره گنده! تاریخ این منطقه یهو ارتش انگلیس گفت آقا خسته نباشید خیلی زحمت کشیدید ما با اجازتون بریم بیت‌المقدس یه کار کوچیک داریم یه جلسه ساختمون داریم هیئت مدیره و .می‌رسیم خدممتون آقا انگلیس رفت ارتش فرانسه اومد گفت چی؟ این کیه؟ تاجو وردار اینجا مال مائه! چی میگی تو؟ آقای فیصل گفت چی؟ آقا ما بستیم! اینجا عربی انقلاب


audio: cQqYNRVVNgI_0079.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
عثمانیو ترکوندیم، جنگ .ما .کشته دادیم اینجا مال مائه فرانسویا گفتند قربونت این انگلیسیا بودن الان رفتن؟ ما با هم بسته بودیم، اصلا به گل نشستی تو ما توافق کرده بودیم که چی؟ شامات و کردستان برای ما باشه ما کی‌ایم؟ وی! فرانس، فغانس، فرانسه، زبونتون چیه؟ مال ما باشه عراق و ماورای اردن هم مال انگلیسی‌ها باشه فلسطین هم تحت نظارت بین‌الملل اصلا تو چی میگی اینجا؟


audio: cQqYNRVVNgI_0082.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
این توافق مهم خلاصه به آقای شریف حسین گفتن یالله یالله یالله! بسرعه برو بیرون آقای شریف حسین گفت آقا من نمیرم! آقا من اینجا مال من .ممد فرانسویا گفتن نمیری؟ خیلی خب! وی حمله ریختند زدند قوای عربی شریف مکه را لت و پار کردند و آن لت و پار شده را از دمشق کانهوی یک دستمال بیرون انداختند پرانتز یادآوری کنم، تمامش فکت تاریخیست


audio: cQqYNRVVNgI_0085.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
پیشنهاد می‌کنم قسمت مربوط به ظهور اسراییل را حتما ببینید از یوتیوب مورخ، بسیار مکمل خوبیست اونجا عرض کردم انگلیسیا گفتن ما کار داریم بیت‌المقدس الان میایم کجا رفتن! یهو اسراییلی به وجود اومد و آقای شریف حسین گفت اوه! آقا جا تره نه عراقی هست نه حجازی هست نه .اصلن .سلطان اعراب! تاج داشتم من! لورنس! هه هه بله


audio: cQqYNRVVNgI_0086.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
برگردیم به عبدالعزیز در تمام این مدت، جنگ و فلان و اینا این آقای عبدالعزیز چی کار می‌کرد؟ هیچی! قشنگ صبر کرد انگلیسی‌ها عثمانی‌ها رو شکست دادند همه چیز تموم شد همه چیز بر وفق مرادش بود حالا حمله کرد!


audio: cQqYNRVVNgI_0088.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
پایتخت آل رشید رو فتح کرد و انتقام شکست‌ها و تحقیرهای سابق رو از رشیدی‌ها، آل رشید گرفت ایشون در ادامه گیر داد به شریف مکه که بیا پاشو بیا مرزها رو ترسیم کنیم این حرف‌ها نیست من این حرف‌ها حالیم نیست تکلیف کاروان‌های حاجی‌ها و تاجرها هم باید مشخص شه اما شریف مکه یه سر داشت هزار سودا از این رو رونده از اون ور مونده بود اجازه بدید کمی نازک شیم در همین اوضاع احوال


audio: cQqYNRVVNgI_0089.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
اول روی اوضاع عبدالعزیز نازک شیم آقای عبدالعزیر حالا قلمروش از شمال می‌رسید به عراق و ماورای اردن که تحت اشغال کی بود؟ انگلیس از شرق می‌رسید به شیخ‌نشین‌های ساحل جنوبی خلیج فارس که همش تحت حمایت کی بود؟ انگلیس از جنوب همسایه میشد با یمن که تحت اشغال کی بود؟ انگلیس از غرب هم می‌رسید به حجاز که اون هم یه جورایی غیر رسمی متحد و تحت الحمایه‌ی انگلیس بود


audio: cQqYNRVVNgI_0090.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
همین آقای شریف حسین کلا انگلیس بود حالا در نظر بگیر آقای عبدالعزیز یه قرارداد سفت و محکم با انگلیسی‌ها بسته بود پیش از این که آقا من حمله نمی‌کنم نتیجه؟ به هیچ‌کدوم از اون مناطق می‌خواست هم نمی‌تونست حمله کنه وگرنه بلایی که سر شریف مکه اومده بود سر او هم میومد و حمله هم نکرد به هیچ جا حمله نکرد الا؟ حجاز شریف مکه خاندان هاشمی مفصل خواهیم گفت نیروهای تحت امر عبدالعزیز، تندروها، همون اخوان التوحید


audio: cQqYNRVVNgI_0091.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
پدر عبدالعزیزو درآوردن که آقا بریم کویتو بگیریم آقا من برم کویتو بگیرم؟ یه دیقه آقا عبدل من من من کویت بگیرم بیام سریع؟ آقای عبدالعزیز گفت آقا قربونت بشین بشین ن نمی‌فهمین چرا قربونت؟ الان ما بریم که با جاش می‌گیرن اینجا رو چیز کن .حجاز! برو حجازو بگیر و این شد که به جای این که ملت نریزن برن کویت کاسه کوزه‌ها شکسته شه سر عبدالعزیز انگلیس بیاد یه پسی بزنه که پاشو برو دنبال زندگیت و مطمئن بود اگر پا رو دم انگلیس‌ها بگذارد


audio: cQqYNRVVNgI_0092.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
انگلیس می‌آید پسی می‌زند به حجاز حمله کرد عبدالعزیز حالا چرا حمله کرد؟ اونجا هم به‌هرحالیه یه جورایی متحد انگلیس محسوب می‌شد خاندان هاشمی شریف مکه چرا حمله کرد؟ چرا جرات کرد که حمله کند؟ عرض می‌کنم


audio: cQqYNRVVNgI_0093.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
آقای حسین بن علی همون حسین شریف، شریف مکه شاکی بود از انگلیسیا شاکی می‌گفت آقا شما به ما قول پادشاهی کلا اعرابو دادی قربونت شامات که شد مال فرانسه لشکر مارم که زدید ترکوندید من یه زمانی شریف مکه بودم این لورنس اصلن کجاست؟ پسرهای بنده الان آواره‌ان قربونت فلسطین هم دادید به یهودیا! این چه زندگی‌ایه؟ عه اعلامیه بالفور من اعتراض دارم ایشون اعتراض داشت به اعلامیه‌ی بالفور می‌گفت کی به شما اجازه داده


audio: cQqYNRVVNgI_0094.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
سرزمین عربی و اسلامی فلسطین را بدهید به یهودیان اروپایی؟ پرانتز کوتاه فقط بگم یه زمانی اروپایی‌ها به این نتیجه رسیدن که اوه اوه اوضاع داره خراب میشه از دست یهودی‌ها دارن زیاد میشن همه جا رو دارن می‌خرن اینا رو جمع کنیم یه جوری از اروپا بندازیم بیرون این ور اون ور جنگ جهانی اول، از بین رفتن عثمانی، مرزبندی‌های جدید سریع یه کشور درست کردن برای یهودی‌ها گفتن برید اینجا شد اسرائیل ما در قسمت ظهور اسرائیل مفصل گفتیم از همین اعلامیه‌ی بالفور خلاصه


audio: cQqYNRVVNgI_0095.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
آقای شریف مکه گفت این چه وضعیه؟ چه زندگی‌ایه؟ سرزمین‌های ما رو شما برداشتید بین خودتون تقسیم کردید؟ یکی این که یه میزانیش قبلش مال خودم بود اصلا مال خاندان من بود بعد هم بنا بود بشم شاه کل دنیای اسلام و عرب و این‌ها قبلی‌ها هم دارید از ما می‌گیرید یه نکته‌ی مهم یه قسمتی از اون اعلامیه‌ی بالفور اعلام قیمومیت انگلستان بود بر این سرزمین‌ها این آقای حسین شریف گفت قیمومیت یعنی چی؟


audio: cQqYNRVVNgI_0097.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
واکنش انگلیس‌ها به اعتراضات حسین بن علی شریف مکه، خاندان هاشمی چه بود؟ انگلیسا گفتن چی شلوغ می‌کنی؟ هول میشی بیشین آروم! کاری که شده قربونت ما هم نمی‌خواستیم یعنی دنیا جنگ شد یهو یه اعلامیه گذاشتن جلو ما ما امضا کردیم بعدا فهمیدیم عه! بالفوره ضمن این که مال دنیا ارزش نداره شاهم نبودی نبودی پسرات الان کجائن؟ فیصل پسر توئه؟ بیاد بشه شاه .؟ عراق! ها؟ عبدالله هم بچه توئه شاه اردن! حله؟ راضی‌ای؟ عه


audio: cQqYNRVVNgI_0098.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
منو نگاه کن می‌خوام حلال‌واری درست باشه رضایت تو.هی حسین خودت هم مکه رو داری دیگه پس‌فردا هم میدی به اون یکی پسرت که حالا بهش کشور ندادیم شما رو هم سه تا کشور دارین مومن! کاربلد! پسر خوبی هم باش بیا این پیمان دوستی انگلیس و خاندان هاشمی رو امضا کن رو همدیگرو ببوسیم تموم شه بره! ها؟ آقای حسین شریف یه نگاه این ور کرد، یه نگاه اون ور کرد به این پیمانه یه نگاه کرد یهویی زد بیرون! رگ گردن


audio: cQqYNRVVNgI_0099.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
گفت ما ناسلامتی شریف مکه‌ایم، ببین منو! منو نگاه کن! این چیه گذاشتی جلو من آقا جان؟ من خلیفه‌ی جهان اسلامم اینا یعنی . یهو یه سکوتی در گرفت و انگلیس چشم در چشم آقای حسین شریف، خاندان هاشمی گفت آخریه رو یه بار دیگه بلغور کن چی؟ کجا؟ نمی‌شنوم، بلندتر آقای حسین شریف گفت


audio: cQqYNRVVNgI_0100.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
آقا! مگه تو ترکیه خلافت عثمانی ملغی نشد؟ الان کی بهتر از من؟ رفیقیم دیگه؟ من خوبم! آقا مکه که دست منه از نسل پیامبر هم هستم، سید اصلا هاشمی، خاندان هاشمی سید هم که هستیم، نتیجه؟ من میشم خلیفه تمام شد رفت همونی که صحبت کردیم انگلیسیا گفتن به عالی آقای شریف! عالی! ما با اجزتون بریم یه دیقه تر تمیز کنیم که شما بیای تکیه زنی به مسند قدرت! کی بهتر از شما؟ گل گفتی پیمان هم نمیخواد قربونت، پیمان میخوایم چی کار؟ کلش مال توئه


audio: cQqYNRVVNgI_0101.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
انگلیس‌ها رفتند کات آقای عبدالعزیز سعودی عرض کردم دور تا دورش تحت الحمایه‌ی انگلیس‌ها بود همه گفتن بریم کویتو بگیریم ایشون به کجا حمله کرد؟ حجاز حجاز کی توش بود؟ خاندان هاشمی که امضا نکردند حسین شریف انگلیس‌ها رفتند حسین شریف سرشو برگردوند دید عبدالعزیز پس یقه‌شو گرفت و اسیر کرد و هیچی به هیچی آش با جاش از بین رفت


audio: cQqYNRVVNgI_0105.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
تاریخو جلو بیایم تا اینجا عرض کردم انگلیس‌ها با شریف حسین هم دعواشون شد این وسط یهو عبدالعزیز حمله کرد به حجاز و سوال آیا آن حمله به دستور انگلیس‌ها بود؟ هیچ سندی در تاریخ وجود ندارد که نشون بده عبدالعزیز آقای سعودی با دستور و هماهنگی انگلیس‌ها به حجاز حمله کردند ولی این که چطور یهو همون موقع که این اختلاف پیش اومد بین شریف مکه و انگلیس این حمله اتفاق افتاد؟


audio: cQqYNRVVNgI_0106.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
ایشون با جاش خورد حجاز و اون بابا رو هم اسیر کرد؟ قضاوتش با شما چرا که سندی هم وجود نداره خلافشو اثبات بکنه در این حد می‌دونیم قطعی که 1924 میلادی شریف حسین ادعای خلافت کرد، دعواش شد عبدالعزیز حمله کرد به حجاز طی یک جنگ دو ساله حجازو کلا تصرف کرد و این دو سال زمان خوبی بود که ببینیم عملکرد انگلیسی‌ها را عرض کردم انگلیس دور تا دور این جایی که جنگ بود حجاز!


audio: cQqYNRVVNgI_0107.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
نیرو داشت، تحت الحمایه‌ش بود ظاهرا هم با هم رفیق بودن با شریف مکه شما بگو صدا از اون سوسماره دراومد تو صحرا، از انگلیسا در نیومد دور تا دور اینا افتادن به جون هم، خون و خونریزی درش هم نازک بشیم می‌بینیم همه اینا فامیل بودن عربا در نهایت حسین شریف اسیر شد، بردنش قبرس یعنی حتی حسین شریفو تحویل پسرهای خودش هم ندادن که پسرهاش دست نشانده‌ی انگلیس بودن همون زمان جالبه می‌برنش قبرس این بنده خدا رو


audio: cQqYNRVVNgI_0108.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
داشت می‌مرد دیگه پیر بود داشت می‌مرد می‌فرستنش اردن پیش پسرش که شاه اردن بود و انگلیس‌ها گذاشته بودنش شاه اردن این هم داستان شریف مکه خاندان هاشمی و انگلیس‌ها و حالا حدیث مفصل شما بخوان از این مجمل


audio: cQqYNRVVNgI_0109.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
فتح مکه و مدینه باز هم با قتل و غارت و ویرانگری همراه بود قبرستان بقیع و بسیاری از بناهای دوران پیامبر و بعد از پیامبر رو در مکه و مدینه خراب کردن تو همین جنگ‌ها! چرا؟ عرض کردم، معتقد بودند وهابی‌ها که اینا باعث شرک در عبادت خداست این‌ها بدعت‌گذاری‌های مسلمانانیست که مسلمان نیستن کافرن باید سرشون رو ببریم پرانتز یادآوری کنم امروز هم این تفکر هست


audio: cQqYNRVVNgI_0110.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
به همین شکل یعنی معتقدن وهابی‌ها که شیعه‌کشی تو رو می‌بره بهشت تعداد هم گذاشتن، سه تا بکشی این‌قدر میری بهشت هف هش تا تمام قد مثلا بهشت به‌هرحال اون زمان معتقد بودند کسی که میاد مکه فقط باید خدا را عبادت کند نه قبر بنده‌های خدا را یه روایتی هست که می‌خواستن مسجد و مقبره‌ی پیامبر اسلام رو خراب کنن دوستان وهابی اما آقای عبدالعزیز به دلایل سیاسی و ترسش از واکنش کشورهای اسلامی اجازه نداد


audio: cQqYNRVVNgI_0111.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
طالبان طور دیگه! مدل دیگر طالبان طالبان میاد مثلا مجسمه‌ی 1500 ساله‌ی بودا را منفجر می‌کند اونا می‌خواستن یه جا دیگه رو خراب کنن تفکر یکسان است به هر حال با تاجگذاری امیر عبدالعزیز در مکه به عنوان سلطان نجد و حجاز در 1926 میلادی حالا از نظر عبدالعزیز کار تمام بود دیگه نشسته بود بر مسند قدرت بر خر مراد سوار بود او به چیزی که می‌خواست رسیده بود


audio: cQqYNRVVNgI_0112.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
و حالا دیگه وقت تعیین مرز با همسایه‌ها و ساخت یک کشور بود کشوری از هیچ ولی یه نکته‌ای وجود داره، نیروهای خودسر از نظر اخوان التوحید که خود عبدالعزیز اینا رو پرورش داده بود نیروهای جهادی مذهبی آی آی آی از طرف اینا از نظر اینا تموم نشده بود کار اینا علمای وهابی بودن می‌خواستن جهادو برن، اصلن شکست کامل مشرکین، جنگ جنگ تا پیروزی، کل جهانو ما می‌خوایم


audio: cQqYNRVVNgI_0113.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
اینجا یک نقطه‌ی عطف مهم است در زندگی عبدالعزیز داستان ما و شما بشو تاریخ عربستان و باز بشنو که منطقه و جهان


audio: cQqYNRVVNgI_0114.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
اخوان التوحید 1926 میلادی جمع شدن یه عریضه‌ای بردن خدمت عبدالعزیز بن سعود که دیگه برا خودش کسی شده بود نوشتن که آقا ما کارهای خلاف شرع شما رو رصد کردیم داریم تذکر میدیم حواستو جمع کن آقا و خیلی جالبه در تاریخ چند تا از تذکرهای این دوستان رو


audio: cQqYNRVVNgI_0116.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
به زبان مورخی البته عرض می‌کنم نوشته بودن اولا که آقا شما چرا پسرتو فرستادی مصر که تحت سلطه‌ی بریتانیاس کافرن؟ ها؟


audio: cQqYNRVVNgI_0126.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
اگه کویتی‌ها کافرن که آقا علی پاشیم بریم بزنیم شمشیر سر مر ببریم اگه مسلمونن که تو بیخود کرد تجارت باهاشونو ممنوع کردی پلتیک و سیاست و اینا ما نمی‌فهمیم


audio: cQqYNRVVNgI_0128.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
یعنی چی رفتی طرح رفاقت چیدی؟ از نظر ما اونا یا باید وهابی شن یا کشته عرض کردم شیعه می‌کشیم میریم بهشت تو رفتی باهاشون بستی رفاقت؟ بیخود و چندین مورد دیگر واقعا غیر از طنز نمی‌شود این‌ها را برگزار کرد باورم کنید به‌هرحال اینا نظر جدی اخوان التوحید بود که می‌گفتن آفای عبدالعزیز خلاف شرع انجام دادی و حالا عرض کردم نقطه‌ی عطف بود


audio: cQqYNRVVNgI_0129.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
تا اون روز، تا اون شرایط جنگ و جهاد و غنیمت و اینا بود خیلی عبدالعزیز سر به سر اینا نمی‌ذاشت و اون‌ها هم البته یعنی هر دو منتظر بودن به جایگاه قدرت برسن بعد حالا ببینن داستان چی میشه؟ اینجا باید تکلیف خیلی چیزها روشن می‌شد و شد قدرت مال کیه؟ عرض می‌کنم


audio: cQqYNRVVNgI_0130.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
تندروهایی که یعنی همین اخوان التوحید تندروهایی که آقای عبدالعزیز روزی برای رسیدن به اهداف خودش این‌ها رو متشکل کرده بود حالا شاخ شده بودند برای صاحابش نتیجه؟ اول آقای عبدالعزیز سعی کرد با ملایمت و سیاست این اخوان رو آروم کنه یه عده‌شون هم آروم شدن البته اما بقیه‌شون حتی با فتوای مشایخ وهابی هم آروم نشدن یعنی شاه بخشید شاه‌قلی نبخشید


audio: cQqYNRVVNgI_0131.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
نتیجه؟ 1929 میلادی، اخوان در یک حرکت آتش به اختیار طوری حمله کرد به عراقی که دست کی بود؟ تحت اشغال انگلیس بود واویلا زنگ خطر برای عبدالعزیز پا رو دم انگلیس گذاشته بود ناخواسته گرچه این دوستان اخوان التوحید حمله کرده بودن یه کتک سیر از ارتش انگلیس خورده بودن برگشته بودن عربستان اونجا هم عبدالعزیز پسی پشت پسی که شما بیخود کردید دیگه از جاشون بلند نشدند


audio: cQqYNRVVNgI_0132.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
آقای عبدالعزیز برای همچین روزی آماده بود گویا، پشت صحنه نیروهایی درست کرده بود وفادار که به وقتش بندازه، باز کنه بگه بگیرید گوش نیروهایی که گوش به فرمانش نبودند رو بتونه بپیچونه که چی؟ ببره! برید حالا جنگ شروع شد، داخلی وفاداران عبدالعزیز چنان کشتاری از اخوان‌التوحید کردند که در تاریخ در تاریخ چند ساله‌ی عربستان نوشتند باقی مونده‌های اخوان التوحید و سرانشون هم


audio: cQqYNRVVNgI_0133.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
گفتن اوه اوه آقا ول کن دین مین چیه ول کن راحت باش آقا با حسا مسا حال کن، مصر و اینا، فرار! البته عبدالعزیز بخشیدشون اونایی که فرار کرده بودن و این برخورد عبدالعزیز با کسانی که بیش از بیست سال به فرمان او جنگیده بودند، خون ریخته بودند و خون داده بودند نشان داد که از این به بعد تنها من رئیسم! من فکر می‌کنم، من تشخیص میدم، من فرمان میدم


audio: cQqYNRVVNgI_0135.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید کمی به عقب برگردیم یادی کنیم از پدر همین آقای عبدالعزیز چی شد؟ افسرده شده بود دیگه آقای عبدالرحمن، عرض کردم از آل رشید شکست خورده بود فرار کرده بود به کویت، افسرده شده بود و کارو سپرده بوده به پسرش عبدالعزیز شونزده ساله اون زمان در کویت عبدالعزیز زمانی که ریاض رو پس گرفت، جا پاش محکم شد پدر رو برداشت آورد ریاض و جایگاه رهبر معنوی جنبش وهابی‌ها رو هم اهدا کرد به پدرش


audio: cQqYNRVVNgI_0136.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
در ادامه ایشون اینقدر عمر کرد که تمام پیروزی‌های پسر رو ببینه و دو سال بعد از فتح مکه یعنی در 1928 میلادی ایشون دیگه از دنیا میره این هم اضافه کنیم که عبدالرحمن با اون کمبود امکانات اون زمان هشتاد و سه سال عمر کرد! یعنی عرب‌ها عجیب عمر می‌کنن اینقدری عمر کرد که بازگردوندن تاج و تخت و شکوه به خاندانشو ببینه بعد سرشو بذاره زمین


audio: cQqYNRVVNgI_0137.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
شکست دشمن قدیمیشو دید، فتح حجاز رو دید فتح مکه و مدینه رو دید و احتمالا کلی هم دعای خیر خونده برای پسرش که ایشالله بچه‌م خوب آدم بکشه انصافا عبدالعزیز هم خوب آدم کشت، روسفید شد جلوی پدر


audio: cQqYNRVVNgI_0142.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
به تغییر کرد یعنی پادشاهی عربی سعودی اجازه بدید کمی نازک شیم در این اسم، خیلی جالبه قسمت اولش یعنی چی؟ پادشاهی مطلقه، این معنای مشخصی دارد البته


audio: cQqYNRVVNgI_0144.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
پادشاهی مشروطه، پادشاهی مطلقه اما پادشاهی عربی یه فرقی داره، کلا داستانش جداست پادشاهی مشروطه در یک کشوری مثلا وجود دارد ولی محدوده قدرت پادشاه در کشوری هم مثلا پادشاهی مطلقه وجود داره که صاحاب داستان کلا ایشونه، محدود نیست این ساده‌ی داستان اما پادشاهی در عربستان فرق می‌کرد و فرق می‌کنه یه سوالی چرا نگفتن پادشاهی اسلامی؟ مگه تا اون روز با شعار اسلام نمی‌جنگیدن؟


audio: cQqYNRVVNgI_0145.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
چرا پادشاهی اسلامی نه؟ پادشاهی عربی؟ بله تمام کسانی که در این اسمگذاری نازک شدند هم به این نتیجه رسیدند که این کار یک قدم به سمت جدایی دین از سیاست بود همان موقع آقای عبدالعزیز با این کار به علمای اسلامی زمان خودش حتی حالی کرد که آقا درسته ما از شما مشورت می‌گیریم باهاتون حال می‌کنیم می‌شینیم چایی قلیون می‌کنیم ولی حالا بعضی وقتا هم حرفتونو گوش می‌کنیم اما


audio: cQqYNRVVNgI_0146.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
حرف آخرو کی میزنه؟ پادشاه بله اینم در نظر داشته باشیم، به تاریخ نگاه کنیم چند سال بعد پدیده‌ی جدیدی ظهور کرد در مصر به نام جمهوری عربی! اگر به یاد داشته باشیم عرض کردم زمان جنگ جهانی اول عرب‌ها با شعار هویت عربی در برابر شعار وحدت اسلامی عثمانی قیام کردند آقای عبدالعزیز بعد از تمام اون بالا و پایین‌ها و جنگیدن‌ها با شعار وحدت اسلامی که عثمانی هم ادعاشو داشت


audio: cQqYNRVVNgI_0147.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
نمی‌خواست برگرده به اون سیاست می‌دونست محکوم به چیست؟ چه کرد؟ پیشگام هویت عربی شد اول او گفت پادشاهی عربی بعد مصر گفت جمهوری عربی کشوری از هیچ ساخته شد نام عرب رو گذاشت بر خود و داعه‌ی پادشاهی عرب برداشت بله


audio: cQqYNRVVNgI_0150.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
این قسمت آخرش معناش چیه؟ سعودی؟ اسم خانواده رو گذاشتن رو کشور یعنی؟ در واقع اینجوری به نظر میاد که این کشور مال خودمونه مال ماست پادشاهی عربیه ولی سعودیه! ملک خانوادگی ماست کشور در زبان فارسی به این کشور میگیم عربستان به شهروندان و هر چیزی که مربوط به این کشور باشه هم میگیم عربستانی اما در زبان عربی به اهالی این کشور میگن سعودی!


audio: cQqYNRVVNgI_0151.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
مثلا به جای او یک عربستانی‌ست، میگن او یک سعودیست مثلا میگن مرد سعودی آمد، زن سعودی رفت تیم فوتبال سعودی، سعودی عربیا وزیر خارجه‌ی سعودی آمد رفت اجازه بدید برای درک عمق داستان تصور کنیم که همین امروز پادشاه سعودی سرنگون بشه دودمان پادشاهی جدیدی بر تخت بنشیند مثلا .یا اصلا جمهوری برقرار شه حتی! پادشاهی نباشه اسم کشور چی میشه؟ یعنی


audio: cQqYNRVVNgI_0152.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
مثلا هاشمی! مثلا او یک هاشمی‌ست تیم فوتبال هاشمی وزارت امور خارجه‌ی مثلا هاشمی تشکیل شد تا دیروز طرف هاشمی بوده، سعودی بوده فردا که پادشاهی عوض شه، خاندان سعودی نباشه چی میشه؟ هویت دیگه نداره طرف به نظر می‌رسه آقای عبدالعزیز با انتخاب این نام دو هدف رو دنبال کرد


audio: cQqYNRVVNgI_0156.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
و خواست تمایزی ایجاد کند با سایر ممالک اسلامی اینه که میگم پادشاهیش متفاوته امروز عربستان تنها مملکتیست در دنیای اسلام و شما بشنو جهان که هویت تک تک افرادش، هویت پادشاهی آن کشور است بله


audio: cQqYNRVVNgI_0157.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
در نهایت عبدالعزیز 56 ساله از پس حدود سی سال جنگ در 1932 میلادی تولد کشور عربستان و پایان جنگ و جهاد و شروع کشورداری مدرن را اعلام کرد شروع دور جدیدی از مشکلات البته از این تاریخ به بعد فقط یک بار در 1934 میلادی بود که یه منطقه‌ای رو تو شمال یمن عربستان رفت تصرف کرد و امام یمن رو، اون منطقه رو مجبور کرد


audio: cQqYNRVVNgI_0158.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
حاکمیت سعودی بر اون مناطق رو، به رسمیت بشناسه این آخرین جنگ عربستان بود از این صرفنظر کنیم یه جورایی از 1932 جنگ تمام مدرن سازی آغاز شد از همون سال‌های اول حکومتش آقای عبدالعزیز شروع کرد نوسازی جامعه و قلمرو خودش، مثال بزنیم؟ اخوان التوحیدو عرض کردم با جاش ترکوند کشت! این حرف‌ها نبود، از بین برد یا از اون ور بادیه نشینان عرب رو مجبور به یکجانشینی کرد


audio: cQqYNRVVNgI_0159.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
می‌خواست ظاهر کشور رو تغییر بده به بادیه نشیان عرب گفت بیاید بهتون زمین میدم حال کنید واسه خودتون یه مسجد هم بهتون میدم تعلیم اسلامی و از این جور حرف‌ها در واقع این‌ها رو یکجانشین کرد چرا؟ یه دلیل دیگه هم داشت دست از دزدی و غارتگری بردارن، امن شه بچه محلشون بود می‌شناخت دیگه چی کار می‌کنن اینا


audio: cQqYNRVVNgI_0161.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
چه بادیه نشنیان چه تک تک آدم‌های کل مملکت اما برای نوسازی کشور حتی برای حفظ وفاداری نیروهای دولتی و نظامی خودش عبدالعزیز پول لازم داشت! چه کرد؟ از مالیات‌های معمولی این ملت فقیر که چیزی . چیزی نداشتن مالیاتم کجا بود؟ از اون ور هر روز هر روز هم که خب حج نبود درآمد کفاف نمی‌داد جنگ و غنیمت هم که تموم شده بود هر چی غارت کرده بودن خورده بودن آقای عبدالعزیز غصه‌ش گرفت، بی پول بود


audio: cQqYNRVVNgI_0162.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
در میان این غصه یهو به او خبر دادند که آقا چه نشستی؟ کمپانی‌های آمریکایی در بحرین نفت پیدا کردند! بدو! بحرین کجاست؟ بیخ گوش . آقای عبدالعزیز گفت گوله زنگ بزنید بیان اینجا بیان اینجا رو بکنن ببینیم چیه داستان؟ زنگ زدند آمدند اما انگلیس‌ها گشتند گفتند نفت کو؟ نیست گفتن هر چی گشتیم نبود آقای عبدالعزیز! دوستان عربستانی، آقا نگردید نیست حالا ما داریم می‌گردیم خبرشو میدیم


audio: cQqYNRVVNgI_0164.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
عبدالعزیز همه کاری کرد تا موقعیت بین‌المللی کشور تازه تاسیس خودشو ارتقا بده مخصوصا بین کشورهای عربی مثال بزنیم 1936 میلادی فرصتی به وجود اومد که آقای عبدالعزیز بتونه یه اعتباری بین کشورهای عربی ایجاد کنه برای خودش و عربستان تو این سال مردم فلسطین علیه حاکمیت انگلیسی‌ها و مهاجرت یهودیان قیام مسلحانه‌ی وسیع و پرقدرتی کردند که با واکنش بیرحمانه‌ی انگلستان روبرو شد


audio: cQqYNRVVNgI_0165.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
ما پیش از این صحبت کردیم در مورخ از این اتفاقات در فلسطین و اسراییل کار بیخ پیدا کرد اون زمان آقای عبدالعزیز و چند تا دیگه از شاهان عرب رفتن وساطت کردند که آقا بذار زمین اسلحه‌هاتونو نکنید گفتگو می‌کنیم حلش می‌کنیم فلسطینی‌ها و انگلیسی‌ها قبول کردند و این یک فرصت بسیار خوب بود برای ثابت شدن عبدالعزیز و عربستان و تاثیرشون، اعتبارشون اما در عمل خوب پیش نرفت انگلیس‌ها ثابت کردند فقط دنبال خلع سلاح فلسطینی‌ها بودند


audio: cQqYNRVVNgI_0166.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
راه‌حل‌های پیشنهادیشون فقط وقت تلف کردن بود عبدالعزیز و شاهان عرب بد ضایع شدند در نتیجه اما فرشته‌های نجات عبدالعزیز یکی یکی از راه رسیدند اعتبارها ایجاد شد


audio: cQqYNRVVNgI_0168.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
و اولین محموله‌ی نفت صادر شد توجه کنیم عربستانی‌ها با آمریکایی‌ها قرارداد نفتی پنجاه پنجاه بستن اون زمان این در حالی بود که پیش از این همون موقع ایران کلا شونزده درصد از نفتشو داشت قرارداد شونزده درصد داشت! زور زد کرد بیست درصد! به‌هرحال داستان نفت شانس بسیار بزرگی شد برای سعودی‌ها و عبدالعزیز


audio: cQqYNRVVNgI_0171.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
جنگ جنگ جهانی دوم فرشته بود برای عبدالعزیز و سعودی‌ها شانس بعدی اون‌ها جنگ جهانی دوم آغاز شد عبدالعزیز قبلا یک بار از فرصت جنگ جهانی استفاده کرده بود و کلی زمین تصرف کرده بود که عرض کردم بدون این که حتی وارد مناسبات اون جنگ بشه از این جنگ جهانی دوم هم استفاده کرد، چه کرد؟ اعلام بی‌طرفی کرد اما مثل جنگ جهانی اول زیرپوستی‌طور طرف متفقین بود با چه ابزاری؟ نفت


audio: cQqYNRVVNgI_0172.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
برعکسش تو ایران اتفاق افتاد زیرپوستی‌طور طرف آلمانو گرفت ایران و رضاشاه! چه اتفاقاتی هم افتاد، به‌هرحال عربستان نفت داد نفتی که کمپانی‌های آمریکایی استخراجش می‌کردند و دولت آمریکا که این کشور جدید رو هنوز به رسمیت نشناخته بود حالا به رسمیت شناخت سفیر مبادله کردند تمام! نفت چی‌کار می‌کنه! از اون ور حتی قبل از شروع جنگ تو خود آمریکا یه تحولاتی پیش اومده بود که به نفع عربستان بود


audio: cQqYNRVVNgI_0175.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
این ور دنیا بوده، ببینیم آمریکا کی نفت داشته و صادر می‌کرده به دنیا به‌هرحال اون موقع میگن آقا یه کاری باید بکنیم نمیشه! آینده‌نگری، تموم میشه نفتمون راه حل؟ عربستان باز هم شانس برای عبدالعزیز آمریکایی‌ها اون زمان داشتن بالا پایین می‌کردند این پیشنهادو که بریم عربستانو به رسمیت بشناسیم نفت داره! سفیر بدیم سفیر بگیریم فشار از رو نفت ما برداشته میشه جنگ جهانی دوم عملیاتیش کرد آن پیشنهادات رو


audio: cQqYNRVVNgI_0177.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
بیایم جلوتر، 1945 میلادی ارتش آلمان داشت آخرین نفس‌ها رو می‌کشید فرانکلین روزولت با چرچیل رفتن شهر یالتا در شوروی که چی کار کنن؟ با استالین بشینن آخرین هماهنگی‌ها رو برای پایان جنگ انجام بدن تو همین اثنا یه ملاقات مخفیانه با ملک عبدالعزیز اتفاق میفته قرار ملاقات کجا بود؟ رو یک ناو جنگی وسط کانال سوئز آقا ساعت هشت وسط کانال سوئز! یه همچین حالتی


audio: cQqYNRVVNgI_0178.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
یک ناو امریکایی میره جده ملک عبدالعزیزو با هیئت همراه سوار می‌کنه می‌بره محل ملاقات از تعداد زیاد همراهان ملک عبدالعزیز که بگذریم میرسیم به روی عرشه! شما ببین پلان چیه چادر زدن عربستانی‌ها، اتیش روشن کردن، گوسفند قصابی کردن قهوه دم کردن، بالای برج پرچم کشتی یکی رو فرستادن اذان گفت یعنی اینا فکت تاریخیست ها! بله خلاصه خیلی عصبی کردن آمریکایی‌ها رو اما


audio: cQqYNRVVNgI_0179.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
در نهایت ملک عبدالعزیز یک هدیه‌ی عجیب غریب داد به آمریکایی‌ها که آمریکایی‌ها گفتن آقا شما خودت برو بالا اذان بگو! دو تا گوسفند بالا تو برج پرچم ما اصلا ببر بنداز پایین ناوو آتیش بزن از پس آن هدیه، وسط کانال سوئز رفتن دیدن آقای روزولت در کشتی کوئینسی، یو.اس.اس کوئینسی توی اون ناو یک ملاقات جذاب و با احترام انجام شد نتیجه یک پیمان بود، پیمان کوئینسی


audio: cQqYNRVVNgI_0180.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
اساس و بنیان روابط آمریکا و عربستان است همین پیمان روابطی که بعدها به معروف شد متاسفانه یا خوشبختانه تا این لحظه که با هم صحبت می‌کنیم، نفت بده امنیت بگیر هنوز پایداره گرچه روزولت خیلی سعی کرد رضایت عبدالعزیز رو جلب کنه اون زمان که با مهاجرت یهودیان به فلسطین هم موافقت کنه کار دربیاد اما عبدالعزیز گفت خدایی این دیگه نه! من .آقا .نه دیگه اصن اونم نمی‌خواما!


audio: cQqYNRVVNgI_0181.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
آقیا روزولت گفت باشه بابا آروم باش همینو امضا کن بریم فکت تاریخی داره اما فارغ از طنز آقای عبدالعزیز اینقدر قشنگ و با استدلال منطقی جواب منفی داد انصافو رعایت کنیم، این نکته‌ی مهمیست در تاریخ اینقدر قشنگ پاسخ منفی داد که روزولت حرفی نزد بحثیست مفصل این قرارداد کوئینسی و سوال و جواب‌هایی که بین این دو آن روز اتفاق افتاد علاقه‌مند بودید بنویسید بیشتر درباره‌ش صحبت خواهیم کرد


audio: cQqYNRVVNgI_0182.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
پیمان کوئینسی آخرین نقطه‌ی عطف حکومت ملک عبدالعزیز بود با این پیمان عملا عبدالعزیز و کشور عربستان در واقع کشور جدید عبدالعزیز از زیر چتر سوراخ سوراخ انگلیس زخمی و فرسوده‌ی اون زمان از پس جنگ جهانی دوم دراومد


audio: cQqYNRVVNgI_0184.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
همون 1945 میلادی عبدالعزیز به همراه پنج کشور عربی دیگر اتحادیه‌ی عرب رو تشکیل داد، تاسیس کرد این اتحادیه به ارتقای موقعیت عربستان در جهان عرب بسیار کمک کرد تو جنگ 1948 میلادی مثال بزنیم، یک از هزار عربستان به اسراییل اعلام جنگ داد نیرو البته اعزام نکرد، این کارش مهم بود، تاثیرگذار بود چرا نیرو اعزام نکرد؟ بامزه‌س نکرد که شکست خفت‌بار گردن خودشو نگیره!


audio: cQqYNRVVNgI_0185.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
سایر کشورهای عربی بد شکست خوردن، اسراییل ترکوندشون مثلا ارتش مصرو و و و به‌هرحال بسیاری از کشورهای عربی در حال دست و پا زدن در منجلاب خاورمیانه بودند آن زمان که شما به می‌دانید همان زمان عبدالعزیز و عربستان توانستند مسیر رو به رشد خود را با سرعت ادامه دهند چرا و چگونه‌ش؟ تاریخشون رو مرور کردیم، و تصمیماتشون رو قضاوتش با شما


audio: cQqYNRVVNgI_0186.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید پیش از پایان یک نکته‌ی مهم رو عرض کنم ما در دقایق اخیر به روابط ایران و عربستان در تمام این سال‌ها در حدود هشتاد سال اخیر نپرداختیم چرا؟ بحثیست بسیار مفصل، پیچیده و جذاب بحثیست که انسان رو به تامل وامی‌داره بنابراین اگر علاقه‌مندید صحبت کنیم از این بحث از روابط ایران و عربستان، بالا و پایین‌هاش حقایقش، پشت پرده‌هاش


audio: cQqYNRVVNgI_0187.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
برای ما بنویسید، به زودی انجام وظیفه خواهیم کرد چه رفت بر سر ایران و عربستان؟ از روز تاسیس عربستان تا به این لحظه که با هم صحبت می‌کنیم


audio: cQqYNRVVNgI_0188.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
نهم نوامبر 1953 میلادی، برابر با هجدهم آبان ماه 1332 ملک عبدالعزیز درگذشت او درگذشت در حالی که کشور و حکومتی از خود به جای گذاشته بود که آرزوی بسیاری بود انصاف رو رعایت کنیم در روایت تاریخ او حکومتی متمرکز ایجاد کرده بود در دستان پادشاهی متمرکز و قدرتمند


audio: cQqYNRVVNgI_0189.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
حکومتی با روابط بین‌المللی عالی عادی و درآمد نفتی بی‌نظیر موفقیت او سه دلیل داشت به اعتقاد اغلب مورخین


audio: cQqYNRVVNgI_0191.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
مردمی که هنوز یک ملت نبودند و از جهان کلا بیخبر بودند نه برق نه تلفن نه سینما می‌شناختند و نه مجلس و مشروطه و انتخابات! نتیجه؟ هر چه مشایخ حکومتی می‌گفتند به جان می‌خریدند مردمان عربستان قبول می‌کردند آن‌ها که سینما حرام است، موسیقی حرام است خروج زن، تنها از خانه حرام است! توتون حرام است، تنباکو حرام است سوسیالیسم حرام است، لیبرالیسم حرام‌تر


audio: cQqYNRVVNgI_0192.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
فعالیت احزاب حرام است، انتخابات واویلا! حرام است همه چیز حرام است جز یک چیز اطاعت از پادشاه ملک عبدالعزیز، آن واجب شرعیست عبدالعزیز برای عربستان سعودی هیچ وقت قانون اساسی ننوشت فقط یک قانون شفاهی گذاشت و بس که از پس هفتاد و یک سال از مرگ او آن قانون همچنان، هنوز پابرجاست و شما بشنو کار می‌کند و معتبر است چه بود آن قانون؟ اطاعت از پادشاه


audio: cQqYNRVVNgI_0194.opus
source: youtube
source_id: cQqYNRVVNgI
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن این که خواهیم دید در ادامه با افتخار ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو تا جند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و به شرط بقا می‌بینمتون


audio: 5_EoF1ZXpCk_0001.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
در پاریسی که هیچ‌کس یاد غم و غصه نمی‌افتد کار شب و روز من شده گریه و مثل الاغ در گل ماندن والله العظیم شب و روزی نیست که دروقت نماز بی‌اختیار گریه نکنم وضع مردم و مملکت این‌جا را می‌بینم یاد مملکت خودمان می‌افتم


audio: 5_EoF1ZXpCk_0003.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
این‌ها بخشی از نامه‌ی محمد حسن امین الضرب خطاب به امین السلطان نخست وزیر ناصرالدین شاه قاجار بود که از فرانسه نوشته شده و ارسال شده بود نامه‌ی کسی که ما در این قسمت از مورخ خواهیم رفت سراغ زندگینامه‌ش و داستانش زندگینامه‌ای که منبع بسیار خوبی‌ست برای اینکه بدانیم چه بر ملت ایران گذشت؟ بر معیشت و نان‌شان


audio: 5_EoF1ZXpCk_0005.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
محمد حسن امین الضرب کسی بود که خدمات بسیاری به تجارت و اقتصاد ایران کرد و اولین رئیس مجلس وکلای تجار شد مجلسی که وظیفه‌ی ارتباط بین بازرگانان و صنعتگران با حاکمیت رو بر عهده داشت و امروز ما اون رو به اسم اتاق بازرگانی می‌شناسیمش اما سوال آیا تاسیس مجلس وکلای تجار به همین راحتی بود؟


audio: 5_EoF1ZXpCk_0006.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
چه گرفتاری‌هایی داشت محمد حسن امین الضرب؟ و از همه مهم‌تر سوال این قسمت دعوای روحانیت دعوای روحانیون و تجار چه بود و بر سر چه بود؟ تا همین امروز سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: 5_EoF1ZXpCk_0009.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
کتاب امین دار‌الضرب نوشته‌ی شیرین مهدوی که از نوادگان امین الضرب بزرگ هستند ایشون کتاب به انگلیسی نوشته شده و توسط فرحنار امیرخوانی و منصوره اتحادیه ترجمه شده


audio: 5_EoF1ZXpCk_0011.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
مصاحبه‌ی مرحومه ریحانی یاسینی با مژده مهدوی نبیره‌ی محمد حسن امین الضرب که در مجله‌ی صدا منتشر شده تو پرانتز عرض کنم ریحانه یاسینی خبرنگاری‌ست که 2سال پیش در جریان تصادف اتوبوس خبرنگاران نزدیک دریاچه‌ی ارومیه از میان ما پر کشید و هنوز هم مقصر این حادثه پیدا نشده و این‌جا یادآوری کنم ما در انتهای این قسمت هم ویدیوهای ارسالی


audio: 5_EoF1ZXpCk_0013.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
خب قبل از این‌که برسیم به اصل داستان دعوای روحانیون با تاجران توانمند ایرانی دعوایی که تا همین امروز هم ادامه داره و روحانیون اساسا زمانی که کلا بحث اقتصاد از زیر سایه‌شون خارج بشه وارد دعوا می‌شوند و شدند و خواهند شد احتمالا اجازه بدید به تاریخ این مجلس یعنی مجلس وکلای تجار بپردازیم و بعد مفصل به اون بحث خواهیم رسید


audio: 5_EoF1ZXpCk_0015.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
مجلس وکلای تجار تشکیل شد ما در قسمت مربوط به ناصرالدین‌شاه گفتیم برخلاف این تصور که اولین مجلس قانون‌گذار ایران در دوره‌ی مشروطه و در زمان مظفرالدین شاه شکل گرفته اما واقعیت اینه که ما در دوران ناصرالدین شاه یک مجلسی داشتیم به اسم دارالشورای کبری که این مجلس خودش قانون وضع می‌کرد بعد از این دارالشورای کبری و تا پیش از شکل‌گیری مجلس ملی در دوران مشروطه


audio: 5_EoF1ZXpCk_0016.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
یه مجلس قانون‌گذار دیگه هم داشتیم که چی بوده؟ همین مجلس وکلای تجار رئیس این مجلس و پایه‌گذارش کی بوده؟ جناب آقای محمد حسن امین‌الضرب هرچند این مجلس کمتر از 2سال دوام داشت و به دلیل مخالفت علما و برخی حکام، تعطیل شد باز هم ردپای روحانیون


audio: 5_EoF1ZXpCk_0017.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
حالا چرا مجلس وکلای تجار اصلا تشکیل شد؟ و بعد چرا باهاش مخالف کردند علما و روحانیون و درش رو بستند برای جواب این سوال باید بریم تو دل زندگینامه‌ی محمد حسن خان امین الضرب این تاجر وطن دوست یعنی حاج محمدحسن صراف معروف به امین الضرب معروف‌ترین تاجر و صنعتگر قرن 19ام ایران زمین بوده و البته اولین تاجر ایرانی‌ای بود


audio: 5_EoF1ZXpCk_0018.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
که نمایندگی شرکتش رو رفت تو کشورهای دیگه هم ایجاد کرد جلوتر خواهم گفت ایشون اولین کارخونه‌ی ابریشم ریسی رو در رشت راه اندازی کرد اولین واردکننده‌ی تراکتور با نیروی بخار بود و بعد هم راه‌آهن رو به ایران اورد یه‌جورایی در نهایت هم شد پایه‌گذار و اولین رئیس مجلس وکلای تجار


audio: 5_EoF1ZXpCk_0019.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
محمد حسن صراف زمان سلطنت محمدشاه قاجار در اصفهان به دنیا اومد تاریخ تولدش البته دقیقا مشخص نیست ولی بنا به زندگینامه‌ای که توسط پسرش البته نیمه کاره نوشته شده ایشون 60سال عمر کرده و در سال‌های اولیه‌ی سلطنت مظفرالدین شاه قاجار دار فانی را وداع گفته، جالبه پسر ایشون، محمدحسین امین‌الضرب هم مثل پدر


audio: 5_EoF1ZXpCk_0020.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
نقش مهمی در اقتصاد ایران داشته و به عنوان پدر برق ایران هم شناخته میشه چرا؟ چون اولین نیروگاه برق رو تو همین خیابون امیرکبیر یا چراغ برق قدیم تهران راه‌اندازی می‌کنه ایشون ضمن این‌که اولین نائب رئیس مجلس شورای ملی هم بوده محمدحسین امین‌الضرب پسر محمدحسن خواهر محمدحسین هم جد مادری آقای محمدجواد ظریف بله چجوری میشه؟


audio: 5_EoF1ZXpCk_0021.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
ایشون با آقای محمد علی کاشانی ازدواج می‌کنه فرزند اون‌ها یعنی علی نقی کاشانی پدربزرگ مادری آقای ظریفه و تو پرانتز این رو هم بگم این‌که ما تو قسمتی که در ارتباط با جناب آقای ظریف صحبت کردیم مفصل در پادکست مورخ و اگر ندیدید ببینید حتما اون ابتداش گفتیم بسیار پولدار بودند خانوادگی و هستند یه مقدارش از اینجا هم میاد که خب وقتی میایم شجره‌نامه رو بالا، میرسیم به


audio: 5_EoF1ZXpCk_0024.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
خب همونطور که از لقب این خاندان مشخصه، صراف بودن دیگه که بعد هم میشن حالا امین‌الضرب شغل آبا و اجدادی‌شون صرافی بوده حالا سوال مگه اون زمان هم صرافی‌ای بوده؟ به چه دردی می‌خورده؟ قطعا وجود داشته و به درد می‌خورده چرا؟ اون زمان پول نقد اساسا کم بوده کم جا‌به‌جا میشده چون جاده‌ها پر از دزد و راهزن بوده نتیجه بیشتر معامله‌ها با یک کاغذی به اسم برات انجام می‌شده یعنی چی؟ یه مثال بزنیم


audio: 5_EoF1ZXpCk_0025.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
مثلا یک تاجری فرش از کرمان می‌برده اصفهان فرش رو تحویل خریدار می‌داده خریدار می‌رفته پیش صراف یا اصطلاحا بانکدار معتمد خودش یه کاغذی می‌گرفته آقا فلان قدر بابت خرید فرش در وجه آقای فلانی که فروشنده بوده این آقایی که فرش رو برده بوده کاغذ رو می‌گرفته برمی‌گشته کرمان می‌رفته شعبه‌ی همون صرافی که کاغذ رو داده بوده کاغذ رو می‌داده، جاش پول می‌گرفته حالا همین صرافی که واسطه بوده


audio: 5_EoF1ZXpCk_0029.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
راس این گروه‌ها که همه‌ی این 5تا که شاه بوده دیگه قبله‌ی عالم بعد از شاه کیا بودن؟ گروه اول شاهزادگان و درواقع خاندان سلطنتی بودن گروه دوم کارمندان و نیروهای دولتی بودن که باز راس اون‌ها هم مستوفی‌الممالک بوده که چی‌کار می‌کردن؟ امورات مالی هر ایالت رو در دست داشتن به عهده این‌ها بوده این هم گروه دوم گروه سوم علما و روحانیون بودن که طبیعتا مجتهدین هم در راسشون قرار می‌گرفتن بعد هم


audio: 5_EoF1ZXpCk_0030.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
امام جمعه‌ها و خطیب‌ها و پیش نمازها تا بیایم برسیم به ملاهای سیار اصطلاحا این هم گروه بعدی این هم بگم این‌جا جالبه مهم‌ترین نقش این گروه روحانیون برگزاری دادگاه‌های شرعی بوده و بعد هم صورت دادن مراسم‌های مذهبی و عزا بوده کار بعدی‌شون هم چی بوده؟ ثبت محضری و رسمی هر ادعایی که هرکی می‌کرده یا هر اتفاقی که توسط یک گروه انجام می‌شده بابت همه‌ی این‌ها هم پول می‌گرفتن


audio: 5_EoF1ZXpCk_0031.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
پس این رو تو پرانتز و در یاد داشته باشیم روحانیون کار ثبت رو انجام می‌دادن پول خوبی هم درمی‌آوردن یعنی علاوه‌بر قدرت معنوی قدرت دنیوی هم داشتن بگذریم فعلا گروه بعدی کیا بودن؟ چهارمین گروه بازرگانان و تاجران که بزرگترین تاجر هر شهر هم توسط شاه به‌عنوان ملک‌التجار شناخته می‌شده یک صفتی بوده، یه لقبی بوده و این عنوان هم موروثی بوده این ملک‌التجار هم حقوقی از دولت دریافت نمی‌کرده


audio: 5_EoF1ZXpCk_0032.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
همه‌ی این‌ها رو عرض کردم برسم به یک چیزی شخصیت اصلی این قسمت یعنی محمدحسن خان صراف که بعدا میشه امین‌الضرب ملک‌التجار تهران بوده


audio: 5_EoF1ZXpCk_0033.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
ابوالقاسم هم برادر کوچکترش ملک‌التجار مشهد بوده جالبی داستان کجاست؟ تاجران بزرگ نقش بانکدار شاهزادگان و حتی شاه رو هم بر عهده داشتند در اون زمان ما این وضعیت رو تو اروپا هم می‌بینیم ولی نه در قرن نوزدهم البته تو قرن نوزدهم در ایران این‌جوری بوده تو قرن چهاردهم میلادی در اروپا این شکلی بوده به طور مثال بانکداران فلورانس همچین نقشی رو ایفا می‌کردن برای شاهان این زمان که


audio: 5_EoF1ZXpCk_0034.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
تازه بانکدار به‌وجود اومده بود در ایران یعنی قرن نوزدهم به تاریخ اروپا نگاه بکنیم می‌بینیم بانکداری نوین ایجاد شده بود به بانکداری رسیده بودند و ما در ایران اندرخم یک کوچه و در قرن عملا چهاردهم اروپا زندگی می‌کردیم ولی در قرن نوزدهم خودمون


audio: 5_EoF1ZXpCk_0037.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
در زمان ناصری شاه که به کنار گروه اول شاهزاده و خاندان‌شون بودن گروه دوم کارمندان دولتی بعد روحانیون و علما بعد هم بازرگانان و تجار گروه آخر کیا بودن؟ مردمان عادی بدبخت حالا این واژه‌ی بدبخت رو استفاده می‌کنم به خاطر شرایط زندگی بوده شامل کیا هم بودن این گروه پنجم؟ مردمان عادی صنعتگران، کشاورزان و دهقانان و اتفاقا تاثیر مهمی داشتند اما


audio: 5_EoF1ZXpCk_0038.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
در درجه‌مندی از همه پایین‌تر بودن نکته‌ی قابل توجه هم اینه که برخلاف اروپا عنوان‌ها عموما موروثی نبوده در اون زمان این هم بگم مثلا نجیب زاده و اشراف بنا نبوده تا آخر عمر دست یک دسته‌ی خاصی باشن یا از یک خانواده یا خانواده‌ها خاصی باشن جا به جایی عناوین


audio: 5_EoF1ZXpCk_0040.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
تو این 5تا گروه کاملا طبیعی بوده مثالش امیرکبیر مثال مهمش امیرکبیر فرزند آشپز قائم‌مقام فراهانی بود شد امیر کبیر یا پدربزرگ امین‌السلطان نخست وزیر ناصرالدین شاه و بزرگترین حامی همین امین‌الضرب داستان ما یک برده‌ی گرجی بوده که چی میشه؟ در خدمت یکی از شاهزاده‌های قجری هم بوده میشه از برده بودن عملا میشه امین‌السلطان نخست وزیر ناصرالدین شاه پس جا به جایی عناوین


audio: 5_EoF1ZXpCk_0042.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
در اون دوران یعنی از زمان آغاز سلطلنت قاجار تا پهلوی اقتصاد کشور بر مبنای کشاورزی بوده عمده‌ی محصول ایران هم تریاک بوده درواقع چجوری الان ایران وابسته‌ست به پسته و زعفرون و مثلا چای و برنج و این‌ها؟ اون موقع تو دنیا ایران به تریاک مرغوبش معروف بوده، افغانستان‌طوری و این تریاک تنها محصولی بوده که هم شرق می‌خریده هم غرب یعنی یک محصول نابی البته عواملی مثل حمل و نقل و


audio: 5_EoF1ZXpCk_0043.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
شرایط عملا جا به جایی هم بی تاثیر نبوده مثلا 4تا جعبه‌ب بزرگ تریاک رو بار قاطر می‌کردن بدون این‌که نگران خراب شدن و نمیدونم جاساز کردن و این‌ها باشن هرجا می‌خواستن می‌بردن محصول خوبی بوده از این بابت سایر محصولات احتمال خرابی و این مسائل رو زیاد داشتن حالا کشت تریاک اون سال‌ها به قدری گسترده شده بود در ایران که برخی مورخان اقتصادی عامل قحطی سال 1871 میلادی در ایران رو


audio: 5_EoF1ZXpCk_0044.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
و البته در ادامه‌ش مشکلات نان رو که بارها تکرار شد در ایران تغییر الگوی کشاورزی می‌دونن یعنی الگوی کشاورزی از کشت گندم به تریاک تغییر کرد انقدر به‌صرفه‌تر بود و نتیجه‌ش ملت نون نداشتن بخورن تریاک ناب بود، تا دلت بخواد


audio: 5_EoF1ZXpCk_0045.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
خب تا این‌جا مختصر و جمع و جور عرض کردم که وضعیت اون روزهای ممالک محبوسه‌ی ایران چه شکلی بوده حالا بریم سراغ شخصیت اصلی داستان محمدحسن خان صراف که بعد میشه امین‌الضرب این که میگم بعد میشه حالا جلوتر عرض می‌کنم چه اتفاقی میفته که این لقب رو ایشون به دست میاره آقای امین‌الضرب پدرش رو در 13 سالگی از دست میده و مجبور میشه سال 1853 از اصفهان بیاد تهران


audio: 5_EoF1ZXpCk_0046.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
دارایی اون زمان محمدحسن وقتی میاد تهران چی بوده؟ یک عبا یک چرتکه و یکصد ریال پول رایج مملکت شما خودساختگی رو ببین محمدحسن وقتی میاد تهران چه می‌کنه؟ روزانه الاغ کرایه می‌کرده دوره‌گردی طور پارچه‌های ارزون و بند تمبون می‌فروخته از اونور هم برای این‌که با آدم‌های سرشناس ارتباط بگیره چی‌کار می‌کرده؟ بیشتر وقت سعی می‌کرده این بساط دوره‌گردی رو نزدیک سلمونی حاج حیدر


audio: 5_EoF1ZXpCk_0047.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
بغل مسجدشاه فعلی در 15 خرداد بنا کنه، چرا؟ چون شنیده بود پاتوق تاجرهای معروف و افراد صاحب نفوذ اون‌جاست نهایتا


audio: 5_EoF1ZXpCk_0049.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
یکصد ریالش میشه 1400 تومن توانایی رو ببینید یه نوشته‌ای هست در تاریخ اقتصاد میگه به گواه حاج علی اصفهانی و حاج عباس اصفهانی که از تاجران معروف آن زمان بودند محمدحسن علاوه بر پشتکار و قناعت دقیق بود و معاملات را سر وقت انجام می‌داد عامل اصلی پیشرفت محمدحسن خان در این 8ماه، این‌ها بوده


audio: 5_EoF1ZXpCk_0050.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
حالا اولین کاری که محمدحسن بعد از رسیدن به سود 1400 تومنی می‌کنه چی بوده؟ مادر و برادر رو میاره تهران یه خونه هم تو گذر عباس‌آباد نزدیک بازار می‌خره برای برادرش هم یه مغازه اجاره می‌کنه یه حجره اجاره می‌کنه که وایسه کار کنه این هم واقعا قابل تامله تاریخ رو ببینیم اون زمان با تمام فلاکتی که در زمان قاجار وجود داشت مخصوصا برای اون گروه پنجم مردم عادی که عرض کردم یه جوون اگر 8ماه


audio: 5_EoF1ZXpCk_0051.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
با پشتکار و قناعت کار می‌کرد حلال‌خور هم بود با دوره‌گردی و کش تمبون می‌تونست خونه بخره یه‌جای خوب مغازه هم اجاره بکنه اما امروز تا آخر عمر هم همون جوون با پشتکار و قناعت و حلال‌خوری کار کنه


audio: 5_EoF1ZXpCk_0053.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
وقتی زندگیش ثبات می‌گیره آقا محمدحسن میره پیش واسیلی یادی پانایوتی نماینده‌ی شرکت یونانی رالی در ایران که تو کار چی بود؟ صدور پشم و ابریشم به اروپا اون زمان یکی از منابع تامین ابریشم اروپا ایران بوده چی‌کار می‌کنه حالا ایشون؟ میره تو این شرکت روش صادرات و معاملا برات رو یاد میگیره و حواله رو در نهایت بعد از 4سال تصمیم می‌گیره در 1875 میلادی


audio: 5_EoF1ZXpCk_0054.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
شرکت خودش رو تاسیس کنه اینجاش هم جذابه اسنادش هنوز هست مطابق اسناد تاریخی شرکت ایشون با مشارکت خودش محمدحسن برادرش محمدحسین آقا عبدالحمید تاجر اصفهانی ساکن تبریز و آقامحمدجعفر صراف که پسرعموش بوده بعدا پدرزنش هم میشه با مشارکت این‌ها شرکت تشکیل میشه سهم هرکدوم از شرکا یعنی آورده‌ی هرکدوم از شرکا چقدر بوده؟


audio: 5_EoF1ZXpCk_0057.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
بیایم جلوتر سال سرنوشت بود این سال برای محمدحسن صراف وفاداری و پشتکار و سند بودن حرف این آدم در بازار باعث محبوبیتش میشه و در ادامه باعث این میشه که بانکدار بسیاری از حکام و شاهزاده‌ها میشه ایشون بسیار اعتبار جدی‌ای بوده در ادامه تو همین سال محمدحسن ازدواج می‌کنه بعد هم میره سفر حج نکته‌ی سفر حج چیه؟ جالبه تاریخش اون زمان این‌جوری نبوده دیگه مثلا بری راحت بیای


audio: 5_EoF1ZXpCk_0058.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
یک سال حداقل طول می‌کشیده همین موضوع هم باعث می‌شده که این سفر فقط زیارتی نباشه تجارتی هم باشه، اگر توانمند بود اون آدمه این هم جالبه بگیم مسیر حج چه‌جوری بوده؟ اول می‌رفتن انزلی از اون‌جا روسیه بعد می‌رفتن استانبول بعد مصر سوئز، در نهایت عربستان و مکه معمولا مسیر برگشت هم برای زیارت عتبات عالیات از طریق عراق بوده حالا این مسیر رو محمدحسن داشته می‌رفته دیگه باوجودی که اون زمان


audio: 5_EoF1ZXpCk_0059.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
روسیه به لحاظ صنعتی و تکنولوژی عقب‌تر از اروپا بود اما محمدحسن اون‌جا خط آهن می‌بینه در ادامه‌ی مسیر تراکتوری می‌بینه که با نیروی بخار کار می‌کنه تو مصر


audio: 5_EoF1ZXpCk_0061.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
همه‌ی این‌ها باعث یه تحول درونی میشه در این آدم تو نامه‌هایی که از اون دوران باقی مونده امین‌الضرب از مشارکت زنان و حتی پیاده راه رفتن زنان کنار همسران‌شون تو خیابون تعجب می‌کرده شما کار و فرهنگ رو ببین


audio: 5_EoF1ZXpCk_0064.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
بعد از این‌که برمی‌گرده از سفر حج آقای امین‌الضرب تصمیم می‌گیره شرکت رو منحل کنه زمانی که منحل می‌کنن یادتونه عرض کردم زمان شروع هرکدوم از شرکا


audio: 5_EoF1ZXpCk_0068.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
که این رو تقسیم می‌کنن امین‌الضرب چه می‌کنه؟ کاسبی شخصی خودش رو راه میندازه اولین کارش هم این بوده که ابوالقاسم برادرش رو می‌فرسته استانبول میگه اون‌جا یه دفتر بزن کالا تهیه کن بفرست ایران تجارت محمدحسن برپایه‌ی صادرات تریاک پشم و ابریشم و شال کرمان بوده همه‌ی این تجربه‌هایی که از کجا میاد؟ سال‌های اخیری که کار کرده بود از اونور هم چی می‌اورده؟ منچستر منسوجات می‌اورده


audio: 5_EoF1ZXpCk_0069.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
از آلمان ظروف بلور و پارچه‌های گلدوزی از انگلیس چینی و شیشه از روسیه هم شمع و کالاهای فلزی درواقع کالاهای لوکس یه‌جورایی مشتری‌های اصلی امین‌الضرب درباریان و افراد متمول بودن پولدار بودن بیشترشون هم دنبال کالاهای تجملاتی و لوکس بودن حالا یه نکته مهم داره کاسبی امین‌الضرب باید یاد گرفت ازش تو نامه‌هایی که به برادرش می‌نویسه میگه تو هر تاجر ایرانی‌ای که تو استانبول دیدی


audio: 5_EoF1ZXpCk_0070.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
دیدی داره یه کالایی می‌خره توام بخر بفرست چرا؟ قطعا این‌جا به کار میاد هیچ مشتری‌ای هم نباید بیاد تو حجره من کالایی بخواد و من نداشته باشم درواقع علاوه‌بر کالاهای تجملاتی محمدحسن به فکر کالاهای عامه‌ی مردم هم بوده کالایی که به درد مردم بخوره مثلا یه نامه داره خیلی جذابه در مورد شیشه شیره نوشته که به سبب مرض و قحطی شیر مادران کم شده است محمدعلی هم بی‌تابی می‌کند


audio: 5_EoF1ZXpCk_0071.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
تو پرانتز بگم محمدعلی پسرشه ابوالقاسم چند ممه بگیر و بفرست این هم سریع تو پرانتز بگم منظورش از ممه شیشه شیره هنوز هم یه سری از مخصوصا اعراب به شیشه‌شیر میگن ممه


audio: 5_EoF1ZXpCk_0072.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
تو قحطی 1870 میلادی مطابق نامه‌های عبدلله مستوفی که دیپلمات و دولتمرد دوران قاجار بود و بعد هم دوران پهلوی از اونور هم نامه‌هایی که کنسول سفارت انگلیس نوشته سر جونز به جاهای دیگر، شرایط چی بوده؟ نوشتن که بعد از اینکه هیچ موش گربه و سگی باقی نمانده مردم رو به مرده‌خواری آوردند و شروع به خارج کردن


audio: 5_EoF1ZXpCk_0074.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
تو تاریخ هم اومده که اون زمان روزی 100 تا 150 نفر تلف می‌شدند از گشنگی و تشنگی این در حالی بوده که یه‌سری از شاهزاده‌ها و علما روحانیون هم حتی گندم احتکار کرده بودند مثالش، تاجران اصفهانی میان به امین‌الضرب نامه می‌نویسن که آقا میرزا فتحعلی‌خان حاکم اصفهان که امام جمعه هم هست و شیخ‌الاسلام اصفهان هم هست با همکاری رحیم خان، رئیس گمرک کلی گندم احتکار کردن


audio: 5_EoF1ZXpCk_0075.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
جون مادرت به دادمون برس آقای امین‌الضرب چه می‌کنه؟ به‌هرحال روابطی داشته با دربار چه‌کار می‌کنه این آدم؟ نامه می‌نویسه به شاه موضوع رو شرح میده این آدم‌ها، یعنی اون 2نفر توبیخ میشن انبارهاشون باز میشه و غله‌ای که احتکار کرده بودن یا قیمت عادلانه بین مردم توزیع میشه


audio: 5_EoF1ZXpCk_0076.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
حالا اولین ملاقات امین‌الضرب با شاه کی بوده؟ داستان این‌جوری بوده که تو یه تایمی قیمت تریاک افت می‌کنه محمدحسن صراف شروع می‌کنه خرید کل تریاک موجود تو ایران از بقیه هم میره دستی می‌گیره پول کم میاره هرچی تریاکه جمع می‌کنه نگه میداره قیمت میره بالا و این تریاک رو می‌فروشه به هنگ‌کنگ چقدر سود می‌کنه؟


audio: 5_EoF1ZXpCk_0078.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
میزنه برای هنگ کنگ سودش بوده این خبر به ناصرالدین شاه می‌رسه شاه قاجار ایشون رو به خدمت می‌پذیره و نشان درجه‌2 شیر و خورشید رو امین‌الضرب میده و درنهایت هم در 1877 میلادی امور ضرابخانه‌ی تهران سپرده میشه به محمدحسن صراف به دستور شاه قاجار این‌جاست که دیگه لقب امین‌الضرب بهش داده میشه به‌جای محمدحسن صراف بهش میگن محمدحسن امین‌الضرب


audio: 5_EoF1ZXpCk_0080.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
طی این سال‌ها امین‌الضرب 2بار سفر داشته به اروپا تو یکی از این سفرهاش هم یه برادر دیگه‌ش به نام محمدرحیم رو تو مارسه‌ی فرانسه مستقر می‌کنه این هم دفتر دومش اولی استانبول حالا فرانسه در مجموع


audio: 5_EoF1ZXpCk_0082.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
نامه‌هایی که از اروپا نوشته ماحصل این نامه‌ها نشان از حسرت زندگی اروپاییان و عقب ماندگی ایرانیان داره در دل امین‌الضرب تو این نامه‌ها به صراحت نوشته امین‌الضرب که علت پیشرفت اروپاییان امنیت اقتصادی حاکم بودن قانون و فعال بودن تمام اقشار جامعه است یه جای دیگه از نامه‌هاش هست حیفه نگم نوشته این‌جا از طلوع آفتاب


audio: 5_EoF1ZXpCk_0084.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
مانند مورچه به دنبال کار و صنعت خود هستند اما مردم ایران از طلوع آفتاب بیکار لب جوی نشسته و بیکار و در پی فضولی در زندگی دیگران هستند که فلانی چه کرد و فلانی چه پوشید؟ از انجام هر کاری هم فراری هستند و دنبال تن پروری هستند در اینجا در اروپا احدی حق ندارد مال کسی را تصاحب کند حال می‌خواهد پسر شاه باشد یا برادر شاه جالبه


audio: 5_EoF1ZXpCk_0087.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
امین‌الضرب که حالا کارگزار دولت هم شده بود هر دفعه که می‌رفت سفر کلی هدیه و جواهر برای شاه و درباریان می‌اورد طبیعتا ایشون سعی می‌کرد از نفوذ خودش برای حل مشکلات بازرگانان استفاده کنه، مثال بزنیم یکی از مشکلات بازرگانان عوارض و مالیات بوده، یعنی چی؟


audio: 5_EoF1ZXpCk_0088.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
خیلی نکته جذابیه و ببینید تفاوت بازرگان ایرانی و خارجی رو درواقع به زبون امروزی تحریم داخلی مثلا اگه یک تاجر خارجی در ایران می‌خواسته کار بکنه


audio: 5_EoF1ZXpCk_0092.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
یعنی علاوه‌بر مالیات ورود یا خروج باید عوارض راهداری هم می‌داده و این عوارض راهداری چی بوده؟ به هر شهری می‌رسیده حاکم اون شهر می‌گفته که سهم ما رو بده بیاد عوارضی ما رو بده بیاد نمیذارم رد شی این حرف‌ها نیست


audio: 5_EoF1ZXpCk_0094.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
آقای امین‌الضرب پامیشه میره پیش شاه میگه آقا اینه داستان چه وضعیه؟ گناه دارن شاه چه می‌کنه؟ نصیر‌الدوله وزیر تجارت رو عزل می‌کنه اما ظلم و باجگیری حاکمان همچنان ادامه داشته البته این هم بگیم یه‌جورایی حاکمان هم مجبور بودن‌ها این کار رو بکنن چرا که؟ برای این‌که یک نفر حاکم یک ایالت بشه اون زمان باید می‌اومده یه هزینه‌ای به شاه می‌داده خب اون می‌رفته به زور از مردم می‌گرفته دیگه عوارضی می‌گرفته


audio: 5_EoF1ZXpCk_0096.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
به هر حال نتیجه‌ی اصرار امین‌الضرب به بهبود وضعیت تجار و از اون طرف اصرار حاکمان به گرفتن عوارض و باج‌شون همچنان چی میشه؟ در جولای 1884 میلادی میرزا یوسف‌خان مستوفی الممالک دستور میده که آقاجان جلسه‌ای با حضور تجار برگزار بشه در نهایت هم بعد از بررسی مشکلات در 31 ژوئیه 1884


audio: 5_EoF1ZXpCk_0097.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
مجلس وکلای تجار با عضویت 10نفر در تهران تشکیل میشه و مقرر می‌شود در سایر ایالات هم این مجلس تشکیل بشه حالا اساسنامه چی بوده؟ اساسنامه این مجلس


audio: 5_EoF1ZXpCk_0105.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
در مقابل بازرگانان خارجی در راستای افزایش صادرات و جلوگیری از واردات کالاهای غیرضروری و پنجمی چی بوده؟ نعیین جزئیات حقوق گمرک که آقا سر و سامون بدیم گمرک رو از اونور هم یه سری قانون مشخص بکنیم برای سر و سامون دادن به امور تجار ورشکسته و رسیدگی به مشاجرات و دعواهای مربوط به همین امور تجاری و مستقلات این اساسنامه‌ی مجلس وکلای تجار بود


audio: 5_EoF1ZXpCk_0106.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
اساسنامه‌ای که عرض کردم با نامه‌ی شاه به حاکمان تمام ایالات همراه میشه تو این نامه شاه دستور میده که آقا همه‌ی امور مربوط به تجارت یا جامعه‌ی بازرگانی باید به تایید این مجلس برسه و باید به این مجلس درواقع رجوع بشه و حکام، یعنی حاکمان ایالات مجری تصمیمات این مجلس‌اند


audio: 5_EoF1ZXpCk_0108.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
نه مال اون سال بوده اشتباه نگفتم دوستان این اساسنامه برای قرن 19ام میلادیه و قبل از انقلاب مشروطه حتی یعنی ایرانیان با اون وضعیت جامعه و جهالت تمام در دستگاه حکومت و فسادی که وجود داشت از اون طرف نبود سیستم آموزشی در کشور و باز از اون طرف کمترین ارتباط با کشورهای پیشرفته باز نشستن چی‌کار کردن؟ همچین اساسنامه‌ی مترقی‌ای نوشتند


audio: 5_EoF1ZXpCk_0109.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
اینه فرهنگ ایرانی از این اساسنامه شاه هم به خوبی حمایت می‌کنه طوری که سال اول حاکم تبریز رو شهری که ولیعهد قاجار توش زندگی می‌کرده توبیخش می‌کنه نامه میزنه اگر با مجلس وکلای تجار همکاری نکنی عزلت می‌کنم این حرف‌ها نیست مثل آدم کار کن اما مشکل اصلی حاکمان و خودرایی حاکمان نبود مشکل چی بود؟ علما بود


audio: 5_EoF1ZXpCk_0112.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
ابتدای این قسمت زمانی که 5 گروه اصلی جامعه رو شرح دادیم عرض کردم که علما یکی از کارهای مهم‌شون کارهای قضایی و امورات ثبتی بود کلی هم پول درمی‌اوردن این رو عرض کردم به خاطر بسپارید مال این‌جا بود حالا یه مجلس وکلای تجاری اومده بود می‌خواست این اختیار رو بگیره هم اختیار می‌رفت هم پول یعنی دیگه علما فقط باید می‌رفتن به امورات مذهبی‌شون رسیدگی می‌کردن و نتیجه درگیری علما و تجار شروع شد


audio: 5_EoF1ZXpCk_0113.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
اولین درگیری بین علما و مجلس وکلای تجار سر تعیین وضعیت ورشکستگی ایجاد شد قبلا چجوری بوده؟ قبل از این مجلس یه تاجری می‌اومده می‌گفته ورشکست شدم می‌رفته پیش روحانی شهر که حاکم شرع هم بوده رشوه می‌داده وضعیت اموال رو به نفع خودش تغییر می‌داده درواقع همین جمله‌ی مفلس فی امان‌الله هم از همین‌جا میاد دیگه بعد کار درمی‌اومده یعنی طرف پول مردم رو می‌خورده یه پولی به روحانی شهر می‌داده


audio: 5_EoF1ZXpCk_0114.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
روحانی شهر هم می‌گفته که آقا این مفلسه مفلس فی امان‌اللهه مفلس هم که به امان خداست کسی حق نداره باهاش کاری داشته باشه اما حالا که مجلس وکلای تجار اومده بود می‌گفت این حرف‌ها نیست ما قانون گذاشتیم اولویت با طلبکارهاست طلبکارها اول پولشون رو بگیرن چیزی موند مفلس یا مثلا بحث تقسیم ارث وقتی پیش می‌اومد عالم شهر، روحانی شهر می‌اومد هرجور صلاح می‌دونست چیز می‌کرد دیگه، تقسیم می‌کرد بدون قانون یعنی از رو شکمش تقسیم می‌کرد


audio: 5_EoF1ZXpCk_0115.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
مال یارو رو مجلس وکلای تجار اومد گفت این حرف‌ها نیست قانون داره طبق قانون ارث تقسیم میشه نتیجه این دعواها هر روز بیشتر شد و وزیر تجارت اون زمان، مخبرالدوله که یه آدم فاسد و رشوه‌خواری هم بود اومد سمت علما و روحانیون درنهایت سنگ‌اندازی و تهدیدها و منبرهای روحانیون می‌رفتن منبر داد و بیداد که آی فلان و این‌ها انقدر این‌ها زیاد میشه که مجلس وکلای تجار تبریز


audio: 5_EoF1ZXpCk_0116.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
همه از ترس استعفا میدن در میرن بعد هم قزوین این اتفاق می‌افته و در کمتر از 2سال کل مجلس‌های وکلای تجار که داشت ارتقا می‌داد فرهنگ و توان اقتصادی جامعه رو منحل میشه بله


audio: 5_EoF1ZXpCk_0119.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
این مسئله یعنی انحلال مجلس وکلای تجار باعث میشه بسیاری از درباریان فاسد و علما اون زمان از امین‌الضرب کینه به دل بگیرن این می‌گذره تا ناصرالدین شاه میمیره و درواقع عملا ترور میشه حالا طرح سواستفاده و اختلاس امین‌الضرب رو مطرح می‌کنن به‌زور اموالش رو مصادره می‌کنن و یه‌جورایی به حراج می‌ذارن و جالبه


audio: 5_EoF1ZXpCk_0120.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
هیچکس برای خرید اموال امین‌الضرب نمیاد چون همه می‌دونستن این آدم از راه حلال مال به دست اورده به‌زور و ناحق دارن می‌گیرن ازش اما باز هم روحانیون آقا میرزای واعظ اشتیانی مجتهد بزرگ اون زمان زیر صورت جلسه‌ی مصادره‌ی اموال امین‌الضرب رو


audio: 5_EoF1ZXpCk_0123.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
حالا یه سوالی پیش میاد توی اون فضا و قدرت عجیب روحانیون این جسارت امین‌الضرب برای ایستادن جلوی روحانیون از کجا اومده بود؟ تاریخ رو به عقب برگردیم این جسارت و تفکرات اصلاح‌طلبانه‌ی امین‌الضرب همش به‌خاطر میزبانی از یک میهمان بود مهمانی که علاوه‌بر امین‌الضرب پدر امین‌الضرب پسر یا همون امین‌الضرب ثانی رو هم تحت تاثیر قرار داد


audio: 5_EoF1ZXpCk_0124.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
کسی که ما امروز اون رو به‌عنوان پدر تفکرات بنیادگرایانه‌ی اسلامی و تحولات سیاسی اجتماعی خاورمیانه می‌شناسیم کی بود این مهمان؟ بفرمایید سیدجمال‌الدین اسدآبادی یا همون افغانی حالا یه نکته جالب خونه‌ی امین‌الضرب امروز جزو آثار ملی ثبت شده‌ست چند سال پیش نوادگان ایشون که امروز روز فامیلی‌شون مهدویه یه صندوق اهدا می‌کنن به وزارت میراث فرهنگی ایشالا هنوز باشه


audio: 5_EoF1ZXpCk_0125.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
توش چی بوده؟ وسایل شخصی سید جمال‌الدین بوده که می‌اومده خونه این‌ها عباش بوده، عینکش بوده و حالا چیزهای دیگه و یه نکته دیگه آقای اصغر مهدوی درواقع استاده برجسته‌ی فلسفه‌ی دانشگاه تهران نوه‌ی همین آقای امین‌الضربه


audio: 5_EoF1ZXpCk_0126.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
حالا چی شد که پای سید جمال‌الدین اسدآبادی به خونه امین‌الضرب باز شد؟ به خونه‌ی تاجر وقتی سیدجمال به دعوت ناصرالدین شاه قاجار میاد ایران برای میزبانی از این آدم رقابت ایجاد میشه تو دربار و درباریان اعتماد السلطنه که وزیر انطباع بوده و یه نقشه‌ی جدی‌ای داشته در دعوت از این عالم مشهور بیشترین شانس رو داشته که آقا این بابا اومد قطعا شاه امر می‌کنه که بیاد خونه‌ی من اما


audio: 5_EoF1ZXpCk_0127.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
زمانی که سید جمال می‌رسه ایران شاه قاجار امر می‌کند که میزبان امین‌الضرب باشد حالا یه خاطره هم بگم یه‌بار سید جمال با امین‌الضرب میره پیش شاه قاجار ناصرالدین شاه میگه من مانند شمشیری برنده هستم در دست شما مرا عاطل نگذارید مرا بر هر کار عمده بر ضد هر دولتی بیندازید زیاده از شمشیر برش دارم


audio: 5_EoF1ZXpCk_0128.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
همین جملات باعث میشه ناصرالدین شاه بترسه چند روز بعد هم به امین‌الضرب پیغام میده که محترمانه نسخه‌ش رو بپیچ از ایران اخراجش کن بره رد کارش داستان میشه به هرحال همه این‌ها رو گفتم به این تاثیره برسم زمانی که سیدجمال تو خونه امین‌الضرب مهمان بوده این تاثیرات رو رو این آدمه میذاره و البته رو آدمهای دیگه هم میذاره مثال بزنیم یکی از خدمه‌ی امین‌الضرب که وظیفه‌ی اجرای امورات سیدجمال رو برعهده داشته


audio: 5_EoF1ZXpCk_0131.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
ما در قسمت مربوط به ناصرالدین شاه مفصل گفتیم از میرزا رضا و تاثیری که از سیدجمال گرفت و درنهایت هم رفت ترور کرد ناصرالدین شاه رو حتما ببینید و بشنوید اون قسمت واقعا جذابه و یک شانسی هم میاره امین‌الضرب این جوون کرمانی به سفارش امین اقدس همسر ناصرالدین شاه میاد تو خونه‌ی امین‌الضرب کار می‌کنه اگر این سفارشه نبود که امین‌الضرب رو همون موفق علما کله‌پا کرده بودن چرا که بهش اتهام هم میزنن که تو در نقشه‌ی ترور ناصرالدین شاه


audio: 5_EoF1ZXpCk_0132.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
دخیل بودی این میرزا رضا اصلا کارگر تو بوده تو هماهنگ کردی حالا امین اقدس همون موقع میاد میگه آقا من این رو سفارش کردم فرستادم قضیه کنسل میشه عملا ناکام می‌مونه


audio: 5_EoF1ZXpCk_0133.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
بعد از ترور ناصرالدین شاه مظفرالدین شاه به سلطنت میرسه تو تاریخ نقل شده وقتی مظفرالدین میرزا میرسه تهران اطرافیانش شروع می‌کنن چپاول دارایی های سلطنتی حتی خزانه‌دار ناصرالدین شاه رو تاریخ رو ببینیم خزانه‌دار رو میارن شکنجه می‌کنن لو بده جای جواهرات و خزانه رو در تاریخ اومده که داد می‌زدند که 40سال منتظر بودیم حالا نوبت خوردن ماست


audio: 5_EoF1ZXpCk_0136.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
خلاصه شاه میمیره جابه‌جایی قدرت صورت می‌گیره و اصطلاحا مدیران اتوبوسی دعوش میشن تا بحران نان به‌وجود میاد در ایران مظفرالدین شاه و اطرافیانش که حالا عملا مدیران مملکت شده بودن اطلاعی نداشتن اصلا از حکومت داری فقط بلد بودن بخورن نتیجه نتونستن وضعیت کشور رو کنترل کنن پس شاه به ناچار میره سراغ امین السلطان و اون رو می‌کنه نخست وزیر


audio: 5_EoF1ZXpCk_0137.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
امین السلطان هم یه شورایی تشکیل میده و محمد حسن امین‌الضرب که حالا دیگه اون محبوبیت سابق هم نداشت رو می‌کنه رئیس اون شورا چرا میگم محبوبیت نداشت؟ حالا در چشم مردم به لطف روحانیون البته امین‌الضرب کسی بود که اختلاس کرده بود مال حرام خورده بود و علما هم این رو تایید کرده بودن


audio: 5_EoF1ZXpCk_0138.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
اما گردش روزگار گردش روزگار دنبال این بود که دوباره امین‌الضرب اعتبار خودش رو به دست بیاره و محبوب دل مردم بشه چطور؟ طبق معمول اون سال که قائله‌ی نان بود امام جمعه‌ی تهران و بعضی از شاهزاده‌ها کلی گندم احتکار کرده بودن ظهیرالاسلام جالبه آقای ظهیرالاسلام که امروز یکی از محله‌های تهران به نامشه علاوه‌بر امام جمعه‌ی تهران بودن داماد ناصرالدین شاه هم بود


audio: 5_EoF1ZXpCk_0139.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
و برادرزن مظفرالدین شاه هیچکس جرات برخورد با ایشون رو پس نداشت اما آقای امین‌الضرب میره سراغش میگه آقای ظهیرالاسلام شما کلی گندم احتکار کردی مردم بدبخت گشنه‌ان من میخرم آقا من میخرم دیگه و میدونم کجا احتکار کردی نگو مال من نیست ظهیرالاسلام زبل بوده دیگه میگه چرا نرفتی سراغ بقیه؟ امین‌الضرب زبل‌تر میگه خب شما مجتهد شهری اقوام شاه هم هستی شما بفروشی بقیه هم می‌فروشن


audio: 5_EoF1ZXpCk_0140.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
آقا من خرواری 10 تومن می‌خرم آقای ظهیرالاسلام خب به‌هرحال عالمی بوده و امام جمعه و فلان و این‌ها میگه 10 تومن کمه 40 تومن مردم دارن میمیرن حالا امین‌الضرب بالا پایین با سیاست درواقع چماق و هویج نهایتا خرواری 10 تومن راضیش می‌کنه می‌خره تو پرانتز بگم حاکم شرع و امام جمعه تهران گندم احتکار کرده بود و مردم داشتن می‌مردن به‌هرحال بعد از این‌که ایشون راضی میشه و می‌فروشه الباقی احتکارکننده‌ها هم می‌فروشن


audio: 5_EoF1ZXpCk_0141.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
و دوباره این اتفاق باعث میشه امین‌الضرب سربلند بشه و تبدیل بشه به ناجی مردم و جالبی داستان و تاریخ اینه که هیچکس نه به شاهزاده‌ها و نه به ظهیرالاسلام امام جمعه و مجتهد اون زمان شهر تهران نگفت بالای چشمت ابرو


audio: 5_EoF1ZXpCk_0142.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
اون مجلس وکلای تجار در طول تاریخ تبدیل شد به اتاق بازرگانی‌ای که امروز من و شما می‌شناسیم در طول تاریخ دعوای بین روحانیون و صاحبان قدرت و مجلس وکلای تجار همواره باقی بوده حالا برسیم یه مقدار به تاریخ معاصرمون از همون زمانی که در تاریخ معاصر اتاق بازرگانی در ایران ایجاد شد سنگ‌اندازی‌های بسیاری هم این اتاق تجربه کرده


audio: 5_EoF1ZXpCk_0143.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
اگر به تاریخ برگردیم که عرض کردم حاکمان و روحانیون حسابی این کار رو کردن و هرچی تاریخ رو جلوتر میایم همکاری حاکمان و روحانیون بیشتر هم میشه کم‌کم دولت هم بهش اضافه میشه امروز هم به طور مثال شما یه جست و جو کنید اخبار این‌که دولت دنبال تغییر هیئت رئیسه‌ی اتاق بازرگانی فعلیه پخش شده یه آقایی به نام حسین سلاح‌ورزی بنده خیلی نمی‌شناسم و واقعا هم خیلی علاقه‌مند نیستم بشناسم اما


audio: 5_EoF1ZXpCk_0144.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
ایشون الان رئیس اتاق بازرگانی این مرز و بومه به نوعی هنوز اون دعواهه هست روحانیون با یک نهاد غیردولتی مربوط به تاجرها مشکل دارن هنوز دولت مشکل دارد هنوز امروز به اتاق بازرگانی تهران پارلمان بخش خصوصی هم میگن یعنی چجوری شکل گرفته؟ نماینده‌های بازرگانان، صنعتگران، معدنکاران و کشاورزان هر استان ایران ایران زمین امروز


audio: 5_EoF1ZXpCk_0145.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
میان عضو اتاق بازرگانی میشن خود این‌ها هرسال تو خودشون برای خودشون رئیس انتخاب می‌کنن خیلی دموکراسیه دیگه حالا الان که رئیس انتخاب کردن همین آقای سلاح‌ورزی که عرض کردم نمی‌شناسم دولت اومده میگه من این رئیس رو قبول ندارم


audio: 5_EoF1ZXpCk_0146.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
آقا خودت قانون گذاشتی جمع شید، عضو شید انتخابات برگزار بکنید هرکی شد رئیس اوکیه بعد الان میگه قبول ندارم یعنی شما نگاه کن هنوز که هنوزه ردپای این و آن


audio: 5_EoF1ZXpCk_0149.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
و اما سرنوشت محمدحسن خان صراف یا محمدحسن خان امین‌الضرب چه شد؟ ایشون جوون که بود تو یکی از سفرهای کاریش به مشهد سرما می‌خوره استراحت کافی احتمالا نمی‌کنه اصطلاحا سرفه تو گلوش می‌مونه نتیجه تا آخر عمر همیشه سرفه داشته این بنده‌خدا بیشتر وقت‌ها هم مریض احوال بود، نحیف‌طور


audio: 5_EoF1ZXpCk_0150.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
اما تا آخرین لحظه‌ی عمرش دنبال چی بود؟ حل مشکلات تجار یه نکته جالب هم بگم از این آقای امین‌الضرب یه‌سری دفتر حساب کتاب و اصطلاحان کپیه‌ی روزانه به جا مونده که امروز خود این‌ها خودش یک منبع مهمی‌ست برای تاریخ دوران قاجار چرا؟ عرض می‌کنم


audio: 5_EoF1ZXpCk_0151.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
ثروت محمدحسن امین‌الضرب زمانی که از دنیا میره نزدیک به 4میلیون بوده اوایل مظفرالدین شاه شما کار رو ببین و این دارایی، دارایی کسی بوده که تمام تلاشش رو می‌کرده که تجارت ایران رو کمی و فقط کمی به چیزی نزدیک کنه که در کشورهای غربی این آدم دیده بود درنهایت همونطور که عرض کردم تولد امین‌الضرب مشخص نیست اما بعد از 60 سال حدودا


audio: 5_EoF1ZXpCk_0152.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
و در اوایل سلطنت مظفرالدین شاه ایشون از دنیا میره و جنازه‌ش به نجف منتقل میشه و اون‌جا به خاک سپرده میشه


audio: 5_EoF1ZXpCk_0153.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
زمانی که به دفاتر روزانه‌ی امین‌الضرب مراجعه کنیم مراوداتش و صحبت‌هاش رو ببینیم با صاحبان قدرت، با روحانیون و عملا اون 5دسته‌ای که ازشون صحبت کردیم در جامعه میتونیم کاملا یک تاریخ شفاهی از دوران قاجار ببینیم دورانی که تاریخ جذابی‌ست اما کمتر ازش می‌دونیم نمونه‌ش فرمان‌فرما بود که چند قسمت قبل بهش پرداختیم و گفتنی‌ست به‌هرحال امین‌الضرب تلاش کرد ایران رو مترقی کنه تلاشی که البته دیدیم


audio: 5_EoF1ZXpCk_0154.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
و شنیدیم چقدر مانع و سد راهش شدند زمانی روحانیون و علما زمانی خود بازرگانان و امروز روز در 1402 دولت حاکم


audio: 5_EoF1ZXpCk_0155.opus
source: youtube
source_id: 5_EoF1ZXpCk
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به قلم بسیم لاله و همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن اینکه در ادامه خواهیم دید ویدئوهای ارسالی از طرف شما خوبان مهرورزان و مخاطبان خوب پادکست مورخ رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ میسپرم و می‌بینمتون


audio: Lut1y-iRyEc_0001.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
از سید محمد بهشتی یکی از رهبران اسلام‌گراها در انقلاب 1357 نقله که ایشون میگه انقلاب ایران زاییده خشمه حرف خ به آیت الله خمینی اشاره داره شین به شریعتی و میم به مجاهدین خلق برای کسانی که به عنوان یک ناظر ایرانی به این واقعه نگاه می‌کنند


audio: Lut1y-iRyEc_0002.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
تاثیر آیت‌الله خمینی و سازمان مجاهدین خلق بر انقلاب 1357 قطعا قابل درکه آیت‌الله خمینی رهبر انقلاب بود لقب امام رو از انقلابیون گرفته بود و برای یک دهه هم رهبر نظام برآمده از انقلاب باقی موند ایشون مجاهدین خلق هم تشکیلاتی بودند گسترده، با مشی مسلحانه که تاثیر این تشکیلات هم


audio: Lut1y-iRyEc_0003.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
در به ثمر رسیدن انقلاب برای هر مخاطبی قابل درکه اگرچه بعد از انقلاب مسیر این سازمان عجیب و غریب از نظام برآمده از انقلاب جدا شد اما سوال، علی شریعتی چطور تونست در به ثمر رسیدن انقلاب 1357 نقشی اساسی ایفا کنه؟ او که هیچ وقت 22 بهمن‌ماه 1357


audio: Lut1y-iRyEc_0004.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
روز پیروزی انقلاب رو به چشم سر ندید علی شریعتی، که بود و چه کرد که به یکی از اضلاع اساسی خشم عمومی علیه حکومت کهن پادشاهی در ایران تبدیل شد؟ ما در دقایق آتی و در این قسمت از مورخ به این سوالات پاسخ خواهیم داد سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: Lut1y-iRyEc_0005.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم؟ اول پایگاه اطلاع‌رسانی دکتر شریعتی دوم کتاب طرحی از یک زندگی اثر پوران شریعت رضوی سوم کتاب ایران بین دو انقلاب اثر یرواند آبراهامیان و در نهایت چهارم مقاله شریعتی و مارکس اثر آصف بیات و اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم


audio: Lut1y-iRyEc_0007.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
بر کرانه کویر شهرکی‌ست که شاید با همه روستاهای ایران فرق دارد چشمه آبی سرد که در تموز سوزان کویر گویی از دل یخچالی بزرگ بیرون می‌آید از دامنه کوه‌های شمالی ایران به سینه کویر سرازیر می‌شود و از دل ارگ مزینان سر بر می‌آورد از دل این دیوار‌های عبوس و مرموزی که


audio: Lut1y-iRyEc_0008.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
قرن‌های گمشده‌ای را که اسلام به اساطیر کشاند در آغوش خویش نگاه داشتند و خود علیرغم تاریخ، همچنان استوار ایستاده‌اند


audio: Lut1y-iRyEc_0009.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
این توصیف روستای مزینان بود زادگاه دکتر علی شریعتی از زبان خود علی شریعتی از زبان کسی که دوم آذرماه 1312 در روستای کاهک در مجاورت مزینان که هر دو از توابع سبزوار هستند، به دنیا اومد و تونست نه در کاهک نه در مزینان و نه در سبزوار بلکه در کل ایران‌زمین


audio: Lut1y-iRyEc_0011.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
جدش ملا قربانعلی، معروف به آخوند حکیم مردی بود که در بین اهالی سبزوار به فیلسوف و فقیه بودن شهره بود کسی که از شاگردان برگزیده ملا هادی سبزواری مرجع مشهور تشیع دوران قاجار محسوب میشد یکی از فرزندان ملا قربانعلی اسمش بود حالا محمود محمود علوم قدیمه می‌خوند که پدرش فوت کرد و علوم قدیمه حالا چی بود؟


audio: Lut1y-iRyEc_0012.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
علومی مثل طب سنتی، اقتصاد سنتی و چیزهایی که اون زمان در حوزه‌های علمیه درس می‌دادن و هنوز هم البته درس می‌دهند محمود می‌خواست راه پدر رو بره وقتی پدر درگذشت با اصرار مردم مزینان رفت مزینان که بشه پیش‌نماز مسجد و مدرس حوزه علمیه اونجا و تا پایان عمرش هم در مزینان باقی موند ایشون حالا محمود چهار فرزند داشت


audio: Lut1y-iRyEc_0013.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
که یکیشون اسمش بود محمدتقی این محمدتقی، پسر محمود، نوه‌ی قربانعلی که بعد از دستور رضا شاه مبنی بر انتخاب اسم سجلی یا همون فامیلی نام خانوادگی خودش رو گذاشته بود شریعتی سال 1311، با دختری از اهالی روستای کاهک به نام خانم زهرا امینی ازدواج کرد و اولین فرزند اون‌ها، یکسال بعد متولد شد


audio: Lut1y-iRyEc_0015.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
این آقای محمدتقی که نام فامیلی شریعتی هم برای خودش انتخاب کرده بود در واقع پدر علی شریعتی هم به راه پدران خودش رفته بود، و چه کرده بود؟ عالم دینی شده بود او به قدری معروف شد که در مشهد هم دیگه می‌شناختنش چرا که در مشهد تحصیل حوزوی کرده بود ایشون و همونجا یه موسسه‌ای هم پایه‌گذاری کرده بود به اسم کانون نشر حقایق اسلامی


audio: Lut1y-iRyEc_0016.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
و خودشم اونجا مباحثی مثل تفسیر قرآن و نهج البلاغه ارائه و تدریس می‌کرد الان داریم از چه زمانی صحبت می‌کنیم؟ زمانی که حزب توده که مشی و مرام کمونیستی داشت و دین رو کلا نفی می‌کرد حسابی در سطح جامعه گسترده شده بود اون زمان و نتیجه هدف این کانونی که محمد تقی شریعتی تاسیس کرده بود چی بود؟ مبارزه با گسترش حزب توده


audio: Lut1y-iRyEc_0017.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
و آشنا کردن نسل جوان با اسلام محمدتقی شریعتی برخلاف اجدادش بعد از اتمام تحصیلات حوزوی برنگشت مزینان و کجا موند؟ همون مشهد موند زندگی کرد و نتیجه چه شد؟ پسرش علی هم تحصیلات ابتدایی خودش رو تو دبستان ابن یمین مشهد در 1319 شروع کرد اما به دلیل بحرانی‌شدن اوضاع کشور در 1320


audio: Lut1y-iRyEc_0018.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
پدر مجبور شد چه کنه؟ خانواده رو بفرسته ده، و بنابراین وقفه‌ای کوتاه در تحصیلات علی، ایجاد شد حالا 1320 چرا اوضاع کشور بحرانی شد؟ عرض می‌کنم


audio: Lut1y-iRyEc_0020.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
طی جنگ جهانی دوم و شهریور 1320 قوای متفقین پاشده بودن اومده بودن ایران کشور رو اشغال کرده بودن و همین باعث شده بود اوضاع شیر تو شیر بشه و نتیجه چه شد؟ برای مدتی خانواده محمدتقی شریعتی مجبور شدن برن روستای کوهک زندگی کنند روستای ابا و اجدادیشون اوضاع که آروم‌تر شد علی شریعتی برگشت همون دبستان ابن یمین مشهد


audio: Lut1y-iRyEc_0021.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
که تحصیلاتش رو ادامه بده در نهایت 1325 شریعتی وارد دبیرستان فردوسی مشهد شد و بعد از اتمام سیکل اول دبیرستان در 16 سالگی با هدف ادامه تحصیل وارد دانشسرای مقدماتی شد


audio: Lut1y-iRyEc_0022.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
تو دانش‌سرای مقدماتی شروع کرد تحصیل کردن علی شریعتی که چه اتفاقی افتاد؟ اولین مواجهه‌ش با حکومت شاهنشاهی اونجا به وقوع پیوست، چه شد؟ اینجوری شد که جنبش ملی شدن صنعت نفت و بعد از اون هم شکل‌گیری یه سری نهضت مثل نهضت ملی در برابر نفوذ بیگانگان و اینجور چیزا خیلی شدید در ایران همه‌گیر شد علی شریعتی هم این شد اولین مواجهه‌ش با حکومت شاهنشاهی


audio: Lut1y-iRyEc_0023.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
حالا رهبر این جنبش کی بود؟ مهم‌ترینش بحث در واقع ملی شدن صعنت نفت بود دیگه محمد مصدق کسی که اون دوران محبوب‌ترین سیاست‌مدار ایران بود علی شریعتی جذب این جنبش شد وقتی محمد مصدق برای اولین بار تیر ماه 1331 با محمدرضا شاه پهلوی و البته ارتش شاهنشاهی به اختلاف خورد و از سمت نخست‌وزیری استعفا داد


audio: Lut1y-iRyEc_0024.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
احمد قوام‌السلطنه اومد نشست جای مصدق، اما این وضعیت برای هواداران مصدق اصلا قابل پذیرش نبود چه کردند؟ آیت‌الله ابوالقاسم کاشانی که اون زمان هنوز با مصدق البته رابطه‌ش خوب بود و تو پرانتز عرض بکنم یک سال بعد، شد دشمن مصدق همین آقای آیت الله کاشانی به دلایل مختلف که در قسمت مصدق بنده در مورخ درباره‌ش صحبت کردم اومد چیکار کرد؟ آقای کاشانی، آیت الله کاشانی


audio: Lut1y-iRyEc_0025.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
اون زمان اومد حکم جهاد داد علیه کی؟ علیه دولت احمد قوام نخست وزیری که اومده بود جای مصدق نشسته بود و مردم چه کردند؟ دوئیدند ریختن تو خیابون و اعتراض و اعتراض یکی از این متعرضین حالا کی بود؟ علی شریعتی و البته این علی شریعتی، تفاوتی هم داشت او به واسطه موسسه‌ای که باباش تاسیس کرده بود و فعالیت‌های پدرش و عملا بودن در اون فضا با معترضین به شکل ویژه‌ای


audio: Lut1y-iRyEc_0026.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
ارتباط برقرار کرده بود و نتیجه چه شد؟ ساواک دستگیرش کرد و افتاد زندان علی شریعتی چند سالشه اینجا؟ هنوز 19 سالش تمام نشده


audio: Lut1y-iRyEc_0027.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
دوران اولین زندان شریعتی خیلی طولانی نمیشه خیلی زود میاد بیرون و البته فعالیتش رو ادامه میده تا کی؟ تا سقوط دولت مصدق و تشکیل نهضت مقاومت ملی توسط کی؟ توسط مصدقی‌ها ما درباره این تشکیلات اساسا نهضت ملی در واقع چه اول چه دومش در قسمت مربوط به شاپور بختیار مفصل صحبت کردیم در مورخ اگر علاقه‌مند بودید، ببینید بشنوید بسیار مکمل خوبیست به هر حال


audio: Lut1y-iRyEc_0028.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
علی شریعتی هم میره عضو در واقع نهضت مقاومت ملی میشه و در کنار درسش، عملا به فعالیت‌های سیاسی هم می‌پردازه گفتیم، در دانشسرای مقدماتی داشت تحصیل می‌کرد اون زمان حدود 19 سالشه دیگه تا کی این اتفاق ادامه داره؟ تا 1334 و چه اتفاقی می‌افته بعد از اون؟ مرحله‌ی جدید تحصیل علی شریعتی در 1334 وارد دانشکده ادبیات دانشگاه مشهد میشه


audio: Lut1y-iRyEc_0029.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
و رشته زبان و ادبیات فارسی رو برای ادامه تحصیل انتخاب می‌کنه تو همین دانشگاه و سر کلاس‌های همین رشته بود که علی شریعتی عاشق هم شد از کی داریم صحبت می‌کنیم؟ 1327 حدود 25 سالکی علی شریعتی 25، 26 عاشق کی میشه؟ خانم پوران شریعت رضوی و کی بوده خانم پوران؟ خواهر آقای آذر شریعت رضوی


audio: Lut1y-iRyEc_0030.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
یکی از سه دانشجوی کشته شده در 16 آذرماه 1332 نتیجه این عشق و عاشقی هم چه شد؟ علی و پوران ازدواج کردند ازدواج علی و پوران، اما در شرایط گل‌وبلبل رخ نداد در 1336 یعنی یکسال، قبل از ازدواج این دو نفر علی شریعتی دوباره دستگیر میشه می‌افته زندان و اینبار 18 ماه در زندان نگهش می‌دارن


audio: Lut1y-iRyEc_0033.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
علی شریعتی دانشجوی شاگرد اولی بود درس و مشقش بسیار خوب بود و از اون طرف همون موقع حکومت محمدرضا شاه پهلوی چه می‌کرد؟ به دانشجویان ممتاز بورسیه تحصیلی هم می‌داد نتیجه قابل پیش‌بینی‌ست، علی شریعتی از این بورسیه استفاده کرد و کجا رفت؟ میعادگاه دل‌های جوون‌هایی که عاشق روشنفکری و گفتمان جهانی وقت یعنی سوسیالیسم بودند از کجا داریم صبحت می‌کنیم؟


audio: Lut1y-iRyEc_0036.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
و در رشته ادبیات تحصیل کرده اونجا هم تا کجا؟ تا دکترا تا دکترا ادامه داده تز دکتراش هم، به زبان فرانسوی و در مورد کتاب فضائل بلخ بوده جالبه این تز و این کتاب کتاب فضائل بلخ یکی از قدیمی‌ترین کتاب‌های تاریخی باقی‌مونده درباره‌ی بلخه به هر حال علی شریعتی که حالا دیگه شده دکتر علی شریعتی


audio: Lut1y-iRyEc_0039.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
بعد از اتمام مقطع دکترا و در 1343 علی شریعتی به ایران برگشت اما، تو مرز دستگیرش کردن چرا؟ چون حکم دستگیریش سه سال قبل توسط ساواک صادر شده بود یعنی همون موقعی که از ایران خارج شده بود در واقع مسئله‌ی ساواک زمان صدور حکم بازداشت مربوط به فعالیت‌های درون ایران علی شریعتی بود و حالا اون فعالیت‌ها چی بود، چه کرده بود؟ برگردیم به سه سال قبلش


audio: Lut1y-iRyEc_0041.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
یه شاخه‌ای از جبهه ملی ایران منشعب شده بود اسمش چی بود؟ نهضت آزادی رهبران نهضت آزادی حالا کی بودن؟ مهدی بازرگان یدالله سحابی و آیت‌الله سید محمود طالقانی افرادی که اینا کی بودن؟ افرادی که با رهبران جبهه ملی اختلاف خورده بودن ازشون منشعب شده بودن واسه خودشون یه نهضتی زده بودن نهضت آزادی که عملا یک حزب جدید مخالف حکومت شاه پهلوی بود علی شریعتی هم گوله رفته بود


audio: Lut1y-iRyEc_0042.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
پیوسته بود به این تشکیلات نهضت آزادی و نتیجه چه شده بود؟ حکم بازداشتش صادر شده بود همون موقع حالا صادر شده بود ولی ساواک هنوز دستگیرش نکرده بود یه چیزی باعث شد که ساواک دیگه مطمئن شه که علی شریعتی باید بازداشت شود چه چیزی؟ فعالیت‌هایی که این انجام داد در فرانسه در دوران حضورش تو فرانسه تو اون سه سال اون‌ها باعث شد که به محض اینکه برگشت اون حکم جلب قدیمی دوباره سر باز کنه


audio: Lut1y-iRyEc_0043.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
و باعث شه علی شریعتی به محض ورود در مرز دستگیر بشه حالا چه فعالیت‌هایی انجام داده بود در این سه سال در فرانسه دکتر علی شریعتی؟ عرض می‌کنم


audio: Lut1y-iRyEc_0044.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
خارج از ایران، علی شریعتی شده بود سردبیر روزنامه ایران آزاد و چی بود این ایران آزاد؟ ارگان رسمی جبهه ملی خارج از کشور در واقع شاخه اروپای این تشکیلات بود نتیجه چه شد؟ برگشت ایران همون لحظه تو مرز بازداشت شد بردنش زندان قزل‌قلعه تهران ولی باز هم خیلی تو زندان نموند اوایل شهریور همون 1343، از زندان آزاد شد


audio: Lut1y-iRyEc_0047.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
تو یکی از روستاهای مشهد استخدام میشه کم‌کم پیشرفت می‌کنه میشه دبیر انشا در دبیرستان و باز هم می‌تونه پله‌های ترقی رو طی کنه بشه استادیار تاریخ در دانشگاه مشهد علی شریعتی تو دانشگاه تاریخ اسلام تدریس می‌کرده، اما به روشی نوین این کار رو می‌کرده چی بود روش نوینش؟ تاکیدش در آموزش تاریخ بر این بود که ما باید به سرچشمه اسلام بازگردیم


audio: Lut1y-iRyEc_0048.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
و اسلام رو چنان که در ابتدا بوده ببینیم چی به چیه و بهش عمل کنیم نه آنچنان که امروز هست در واقع ما باید سر چشمه اسلام رو بشناسیم این تفکر آقای شریعتی و نحوه‌ی تدریسش بود در تاریخ اسلام عملا ایشون معتقد به بازگشت به خویشتن خویش بود چیزی که جلال آل احمد می‌گفت و یه سری دیگه از روشنفکران اون دوران تفاوت شریعتی اما ابن بود که ایشون می‌گفت


audio: Lut1y-iRyEc_0049.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
خویشتن خویش ما ربطی به ایران نداره آقا جون خویشتن خویش ما چیه؟ اسلامه ولا غیر حالا در ادامه بیشتر توضیح خواهم داد درباره‌ی این نگرش شریعتی اما به هر حال شریعتی در درس‌های اسلام‌شناسی راه نجات مسلمین رو بازگشت به گذشته پر افتخار خود و مبارزه با خودباختگی در برابر غرب می‌دونست


audio: Lut1y-iRyEc_0050.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
علی شریعتی کسی بود که داشت تو اون فضای ملتهب دهه 50 یه تفسیر جدیدی از اسلام ارائه می‌کرد پدیده‌ای که بعدها به روشنفکری دینی هم مشهور شد البته اون زمان افراد دیگر‌ی هم بودند که سعی می‌کردند چهره جدید و تفسیر نوینی از اسلام ارائه بدن مثل کی؟ پدر خود علی شریعتی، محمدتقی شریعتی یا باز هم مثال بزنیم مهندس مهدی بازرگان او هم همین کار رو می‌کرد آیت الله سید محمود طالقانی


audio: Lut1y-iRyEc_0051.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
آیت الله مرتضی مطهری این‌ها کسانی بودند، که در حسینیه ارشاد که یک محل تازه تاسیسم بود اون زمان جمع می‌شدن سخنرانی می‌کردن بعد از یه مدتی از علی شریعتی‌م دعوت شد که آقا بیا تهران سخنرانی کن گفتیم استادیار بود در مشهد و زمانی که آقای شریعتی دعوت شد به حسینیه ارشاد تهران دیگه از مشهد اومد تهران محدودیت‌های دانشگاه مشهد رو نداشت در واقع دانشکده ادبیات محدودیت داشت برای ایشون


audio: Lut1y-iRyEc_0052.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
یه فرصت در مقابل خودش دید و فرصتو محیا دید که چه کنه؟ مباحث مورد علاقه خودش رو حالا به شکل جامع‌تر و بهتر ارائه بده به جامعه برزگ‌تری عملا ارائه بده


audio: Lut1y-iRyEc_0054.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
حالا در تهران حسینیه ارشاد در کنار این اساتیدی که گفتم و اون جماعت عجیب غریب به هر حال تهران دیگه جمعیتش هم بیشتر بوده آقای علی شریعتی معتقد بود تصوری که ما از شخصیت‌های دینی داریم با آنچه در واقعیت وجود دارد کاملا متفاوت است و تمام تلاششم ایشون چی بود؟ این بود که پیامبر اسلام و امامان رو به نسل جوان معرفی کنه، یعنی چی؟


audio: Lut1y-iRyEc_0056.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید من عینا نقل قول کنم بارها گفته‌ام و باز تکرار می‌کنم که انسان امروز به شناخت علی نیازمند است نه به محبت و عشق به او زیرا که عشق و محبت بدون شناخت نه تنها هیچ ارزشی ندارد بلکه سرگرم کننده و تخدیر کننده و معطل کننده نیز خواهد بود


audio: Lut1y-iRyEc_0057.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
این بخشی از سخنرانی دکتر علی شریعتی بود در رابطه با امام اول شیعیان در واقع، در مکتب شریعتی شخصیت‌های دینی با چهره‌ای جدید معرفی می‌شدند مثلا علی شریعتی ابوذر رو یک سوسیالیست آزادی‌خواه می‌دونست همین نکته، همین صحبت از سوسیالیسم ویژگی اصلی نظرات علی شریعتی بود علی شریعتی به شدت مارکسیسم رو می‌کوبید اون زمان اما


audio: Lut1y-iRyEc_0058.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
یعنی مارکسیسمو می‌کوبید ولی انگار همون نظرات مارکسیسم رو در یک غالب اسلامی داشت ارائه می‌کرد دوباره خودش و چه اتفاقی می‌افتاد؟ و اینطوری تونسته بود مخاطبانی که تحت تاثیر جنبش چپ جهانی بودند اون زمان ولی در عین حال دل‌باخته دین و اسلام و مذهب شیعه و مناسکش بودند رو هم جذب کنه چرا؟ چپ چی می‌گفت می‌گفت آقا دین یجورایی نداریم با اسلام جور در نمی‌اومد با مذهبیون جور در نمی‌اومد


audio: Lut1y-iRyEc_0059.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
آقای شریعتی چیکار کرد؟ اومد اینا ترکیب کرد گفت مارکسیسم خیلی بده ولی اسلام این‌شکلی هم میشه همه گفتن به‌به چپ چپ قضیه دراومد هم دینمون دراومد خیلی ممنونیم و این مخلوط کردن اندیشه‌های چپ با اندیشه‌های اسلامی معناش چیه؟ اجازه بدید باز با مثال دیگری عرض کنم


audio: Lut1y-iRyEc_0060.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
مسئولیت اولیه و مهم‌ترین مسئولیت امام عصر یعنی حکومت عبارت است از مبتنی کردن اصل حکومت بر مبنای پیشرفت و تکامل هرچه سریع‌تر ولو اینکه در این مسیر افرادی هم باشند که احساس راحتی و آسایش نکنند هدف بر اساس پسند افراد نیست بلکه بر اساس رسالت و حقیقت


audio: Lut1y-iRyEc_0062.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
این هم، بخش دیگری بود از سخنان علی شریعتی در حسینه ارشاد تهران اون زمان آقای شریعتی با این سخنرانی‌ها یک مفهوم رو داشت تو ذهن مخاطب شکل می‌داد مفهومی به اسم امت که خیلی به مفهوم اینترناسیونال مارکسیست‌ها شبیه بود مارکسیست‌ها چی می‌گفتن؟ می‌گفتن آرمان‌شهرشون به مرزهای کشورها محدود نیست ترجمه همین اینترناسیونال چی میشه؟


audio: Lut1y-iRyEc_0063.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
جهان وطن بودن، کل جهان وطن ماست آقای شریعتی‌م همینو می‌گفت، می‌گفت امت و با مطرح کردن این مفهوم امت اسلامی می‌خواست یک جهان اسلامی تشکیل بده مارکسیست‌ها می‌خواستن یک جهان مارکسیست تشکیل بدن جهان وطن ایشون می‌گفت امت اسلامی ما همون جهان رو تشکیل می‌دیم با این تفاوت که اسلامیست همون تفکرات چپ با چاشنی مذهب و اسلام حالا سوال این جهانی که


audio: Lut1y-iRyEc_0064.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
دکتر علی شریعتی ازش صبحت می‌کرد چه ویژگی‌هایی داشت؟ اجازه بدید باز به بخشی از سخنان ایشون رجوع کنیم و بنده عرض کنم


audio: Lut1y-iRyEc_0065.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
اصل ثبوت به شکل خوش و آسوده و راحت و احساس آزادی فردی بی‌مسئولیت کردن در چنین جامعه‌ای نیست بلکه امت جامعه‌ایست که در هیچ سرزمینی ساکن نیست جامعه‌ایست که بر هیچ پیوند خونی و خاکی استوار نیست امت جامعه‌ایست که بر اساس تشابه در کار


audio: Lut1y-iRyEc_0066.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
و شکل زندگی و درآمد استوار نیست امت عبارت است از جامعه‌ای که تحت یک رهبری بزرگ و متعالی احساس پیشرفت و کمال فرد و جامعه را با خون و اعتقاد و حیات خودشان احساس می‌کنند و متعهدند که زندگی را نه بودن به شکل راحت بلکه رفتن به سمت بی‌نهایت و حق تعریف می‌کنند


audio: Lut1y-iRyEc_0068.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
به هر حال دکتر علی شریعتی از 1347 مشغول سخنرانی در حسینه ارشاد بود و اوج فعالیتش هم مربوطه میشه به سال‌های 1350 تا 1351 انقدر توی این حسینه سخنرانی کرده بود که همه حسینه ارشاد و دیگه به اسم شریعتی می‌شناختن چندتاشو مثال بزنیم یک، روش شناخت اسلام دو، علی حقیقتی برگونه اساطیر


audio: Lut1y-iRyEc_0069.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
همینطور سخنرانی‌های علی تنهاست و علی یک انسان تمام که در هر سه سخنرانی به معرفی امام اول شیعیان پرداخته ایشون سوم یعنی سومین مثال سخنرانی مهم دیگر شریعتی در واقع عنوانش چی بود؟ امت و امامت که توی این سخنرانی ویژگی‌های یک حکومت ایده آل و رابطه‌ش با مردم رو بررسی کرد آقای شریعتی سخنرانی‌ای که پیش از این بخشیشو بنده برای شما خوندم


audio: Lut1y-iRyEc_0070.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
یکی دیگه از سخنرانی‌های مهم شریعتی اسمش چی بود حالا؟ علی و حیات پس از مرگ که توی این سخنرانی از تداوم و بقای تاثیرات زندگی حضرت علی پس از مرگ سخن میگه آقای شریعتی و میگه ایشون چطور به عنوان یک فکر، یک ایمان و یک راه به حیات خود ادامه داده پس از مرگ در واقع پنجمین سخنرانی معروف شریعتی اسمش چی بود؟ میعاد با ابراهیم،که بعد از بازگشت از حج


audio: Lut1y-iRyEc_0071.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
در سال 1348 در واقع این سخنرانی ایراد شد و درباره فلسفه مناسک حجه کلا در رابطه با هر آن چیزی که شما بگید با اون تفکراتی که عرض کردم ایشون سابقه سخنرانی داره اینایی که عرض می‌کنم بسیار معروفه ششمین سخنرانی معروفش چی بوده؟ فلسفه نیایش که توی این سخنرانی با تفسیری فلسفی در واقع از نیایش دعا رو پس از مسئولیت و در ادامه جهاد


audio: Lut1y-iRyEc_0072.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
و صبر معنا می‌کنه آقای شریعتی و دعا رو تقویت‌کننده‌ی قدرت انسان می‌دونه یه سخنرانی معروف دیگه هم داره اسمش هست مذهب علیه مذهب آقای شریعتی توی این سخنرانی چه ادعایی می‌کنه؟ میگه در طول تاریخ مذهب علیه کفر نجنگیده‌است بلکه مذاهب در برابر هم قرار گرفته و با هم جنگیدند حالا از این‌ها بگذریم، سخنرانی زیاد داره آقای شریعتی حسین وارث آدم


audio: Lut1y-iRyEc_0073.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
فاطمه فاطمه است زیباترین روح پرستنده که درباره امام چهارم شیعیان بود و همینطور سخنرانی‌های سیاسی‌تر آقای شریعتی مثل شیعه یک حزب تمام که توش میگه تشیع و مفاهیم اولیه تشیع


audio: Lut1y-iRyEc_0075.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
همه‌شون در امروز روز کاربرد داره و در راه مبارزه به کار میاد ایهالناس یا یه مثال دیگه یادم اومد سخنرانی مسئولیت شیعه بودن اسمام خیلی هوشمندانه بوده اینم یکی از سخنرانی‌های مهم آقای شریعتی بوده که چی می‌گفت؟ می‌گفت اعتقاد باید با عمل همراه باشد اعتقاد بی‌عمل فایده ندارد یاد اون مثال معروف افتادم عالم بی عمل به چه ماند شما بفرمایید به زنبور بی عسل


audio: Lut1y-iRyEc_0076.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
شریعتی نگاه نویی به مذهب داشت قلم روونی داشت و نوع بیانش برای مخاطبانش که اکثرشون هم از نسل جوون بودن بسیار جذاب بود به هر حال به خصوص در دورانی که جو انقلاب و مبارزه با مفاهیمی مثل سرمایه‌داری و امپریالیسم جهانی و این جور چیزها در تمام جهان فراگیر شده بود، چه برسه به ایران اما یه نکته‌ای هست


audio: Lut1y-iRyEc_0077.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
سخنان شریعتی و چیزهایی که می‌نوشت و می‌گفت همون موقع منتقدانی هم داشت حالا منتقدانش کیا بودن؟ دو گروه اصلی بودن گروه اول، کسایی بودند که به نوع نگاه شریعتی به ایران و ادبیات کهن ایران‌زمین نقد جدی داشتند مثال بزنیم مثلا تو یک نامه‌ای خطاب به پدرش آقای شریعتی چی نوشته؟ نوشته شعر و ادب ما همه مدح و ثنا برای حاکم است و عجز و لابه برای معشوق


audio: Lut1y-iRyEc_0078.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
یعنی تقرب به قدرت نه از راه کسب قدرت و یا انجام خدمت و ابراز لیاقت بلکه تملق و چاپلوسی و دعا و ثنای دوستان و نفرین و دشنام دشمنان حاکم و وصال به عشق نه از راه کسب شایستگی و تکیه بر جاذبه و زیبایی و امید به اراده و شخصیت و ارزش خویش بلکه نوکری و گدایی و


audio: Lut1y-iRyEc_0079.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
گریه و استرحام و آه و ناله و دعا و نفرین و توسل به خاک پای معشوق و خاک به سر کردن و خاکسترنشین بودن و سگ کوی یار شدن


audio: Lut1y-iRyEc_0080.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
این مثالی بود از نوع نگاه آقای شریعتی به ادبیات کهن ایران‌زمین و عملا ایران‌زمین کلا فردوسی رو ایشون قبول نداشته بسیاری به این نوع نگاه شریعتی به ادب و فرهنگ ایران نقد جدی داشتند، اما برای علی شریعتی، که می‌خواست امت رو بیاد جایگزین ملت کنه این انتقادات اصلا مهم نبود به طور کلی هیچ‌وقت مهم نبود هر چند به واسطه همین نظرات


audio: Lut1y-iRyEc_0081.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
از دانشگاه ادبیات مشهد هم اخراج شد، آقای شریعتی ولی باز هم مهم نبود که نبود اینکه کدام درست است و کدام نیست اینکه نظر او درست بوده یا نه قضاوتش با شما


audio: Lut1y-iRyEc_0082.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
خب، این گروه اول بود که به نوع نگاه شریعتی به ادب و فرهنگ کهن ایرانی نقد جدی داشتن گروه دوم چه کسانی بودن؟ منتقدان خود روحانیون بودن، جالبه شاید عجیب به نظر برسه، اما آقای علی شریعتی به اسلام منهای روحانیت معتقد بود اصلا یه جای جایگاه در واقع عجیبی ایستاده بود مثال بزنیم از این نگاه و جایگاه آقای شریعتی


audio: Lut1y-iRyEc_0083.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
تو یک جزوه‌ای که اسمش هست با مخاطبان آشنا آقای شریعتی حسابی به این مفهوم اسلام منهای روحانیت پرداخته من عینا اجازه بدید نقل قول کنم نوشته که من روحانیت را با علمای اسلامی یکی نمی‌گیرم بلکه متضاد می‌بینم اصلا در اسلام ما دستگاهی، یا طبقه‌ای یا تیپی به اسم روحانیت نداریم این مفهوم بسیار تازه است و نوظهور


audio: Lut1y-iRyEc_0084.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
ما در اسلام عالم داریم، در برابر غیر عالم نه روحانی در برابر جسمانی آقای روحانی‌ست، آقایی روحانی‌ست مصرفش چیست، متفکر اسلامی است؟ خیر عالم اسلامی است؟ باز هم خیر سخنران اسلامی است؟ مجددا خیر نویسنده یا مترجم اسلامی است؟ باز هم خیر


audio: Lut1y-iRyEc_0085.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
این مثالی بود از نوع نگاه آقای شریعتی به روحانیون در واقع نگاه ایشون چه بود؟ باز خلاصه کنیم اسلام منهای روحانیت


audio: Lut1y-iRyEc_0086.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
انتقاد شریعتی به روحانیت همینجوری ادامه داشت یه جای دیگه‌ای ما می‌بینیم در صبحت‌ها و جزوات ایشون اجازه بدید دقیقا نقل قول کنم نوشته ایشون که آیا کسانی که هنوز در قرن بیستم جرات ندارند از چند آخوند درباری سیصد سال پیش که حاشیه‌نشین شاه سلطان حسین بوده‌اند انتقاد علمی کنند و حتی اهانت‌های وقیح


audio: Lut1y-iRyEc_0087.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
و کثیف آنان را به ساحت مقدس خاندان پیغمبر و ائمه‌ی اطهار رد نمایند لیاقت آن را دارند که اسلام را در این عصر نجات دهند؟


audio: Lut1y-iRyEc_0088.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
این نقل قول آقای شریعتی اختلاف بین روحانیون سنتی و شریعتی بعد از انتشار کتاب تشیع علوی و تشیع صفوی شدتش بیشتر هم شد آقای شریعتی توی این کتاب به صراحت نوشته که تشیع از دوران صفویه به انحراف کشیده شده است و روحانیون در این چند قرن اخیر به جای مبارزه چه کردند؟ به جای مبارزه با حکومت ظالم


audio: Lut1y-iRyEc_0089.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
توجیه کننده‌ی حکومت ظالم و خود ظالم بودند و از دین چه کردند؟ از دین، روحانیون زهر مقدسی ساخته‌اند به تعبیر آقای شریعتی که فقط به درد ساکت کردن و به خواب بردن جامعه می‌خورد یعنی در واقع باز در راستای توجیه ظالم و ظلم کننده در واقع حاکم ظالم از نظر علی شریعتی تشیع واقعی که اسمشو گذاشته بود تشیع سرخ


audio: Lut1y-iRyEc_0090.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
در نوشته‌هاش می‌گفت تشیع سرخ مذهب خون و قیام و مبارزه‌ست، اما بعد از دوران صفویه آقای شریعتی چی میگه میگه تشیع سرخ رو اینا تبدیل کردن روحانیون تبدیل کردن به تشیع سیاه یعنی مذهب گریه و اشک و ناله اینکه کدام درست است و کدام غلط قضاوتش با شما


audio: Lut1y-iRyEc_0091.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
علی شریعتی درباره اون چیزی که بهش می‌گفت تشیع سیاه چی نوشته؟ من اجازه بدید باز نقل قول کنم نوشته در چنین تشیعی ثمره همه خون‌هایی که ائمه شیعه مجاهدین و علمای راستین و بزرگ شیعه و آزادی‌خواهان شیعه نثار دو شعار امامت و عدالت کردند در کاخ چهل ستون و عالی قاپوی اصفهان


audio: Lut1y-iRyEc_0093.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
یعنی چی؟ یعنی هم آقای شریعتی با ادبیات و کلا تاریخ کهن ایران‌زمین مشکل داشت هم با روحانیون عملا با هر نمودی از ایرانیت ایشون مخالف بود مثالش فردوسی آقای علی شریعتی روحانیون رو هم وصل کرده بود به کجا؟ وصل کرده بود به نمادهای حکومت‌هایی که در طول تاریخ نمودی از ایرانیت داشتن دیگه مثل حالا صفویه و امثالهم روحانیون رو هم به این‌ها وصل کرده بود


audio: Lut1y-iRyEc_0094.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
و همه‌شون و با هم می‌کوبید هم ایران رو هم فرهنگشو هم ادبیاتشو و هم حالا روحانیونشو و نتیجه عملکرد روحانیون رو که یک تشیعی بود در جامعه‌ی اسلامی ایران در زمانی که داریم ازش صبحت می‌کنیم کلا تو کار کوبیدن بود، دکتر علی شریعتی


audio: Lut1y-iRyEc_0095.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
یکی دیگه از آثاری که باعث تشدید اختلاف بین علی شریعتی و روحانیون شد کتابی بود به نام حسین وارث آدم احتمالا تعداد زیادی از مخاطبان تیم مورخ این کتاب رو خوانده باشند و پیشنهاد می‌کنم اگر علاقه‌مند بودید البته بخوانید فکت‌هایی دارد به هر حال نوشته‌های شریعتی تو این کتاب دو فراز مهم دارد اولیش چیه؟ تشریح دلایل قیام امام سوم شیعیان


audio: Lut1y-iRyEc_0096.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
از نظر شخص علی شریعتی از اون طرف، به مناسک مربوط به عاشورا و تاسوعا هم می‌پردازه آقای شریعتی و چی میگه میگه عزاداری و روضه‌خوانی برای امام سوم شیعیان در طول چند قرن اخیر شده یه دکون پررونق برای کی؟ برای روحانیت و هرکی هم بخواد در این دکون رو تخته کنه روحانیت زیر بار نمیره که نمیره اینو میگه آقای شریعتی حالا اینو که نوشت و چاپ کرد آقای علی شریعتی


audio: Lut1y-iRyEc_0097.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
بنزین رو آتیش بود نفتم نه شدیدترین بنزین شد روی آتش روحانیون سنتی اون زمان ایران اختلاف وجود داشت بین شریعتی و روحانیون دیگه شما ببین چی شد گفتن چی؟ قطعا روحانیون زیربار نمی‌رفتن و شما بشنو نمیرند و نتیجه رابطه علی شریعتی و روحانیون روز به روز تیره و تارتر میشد روحانیون دین رو حوزه تخصصی خودشون می‌دونستن


audio: Lut1y-iRyEc_0098.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
و از این که یه آدم کت شلواری و کرواتی یا به قول خودشون فوکول کراواتی بیاد وارد این حوزه بشه بخواد حال نقدم بکنه حرف هم بزنه و چه برسه بخواد از روحانیون انتقاد بکنه حسابی برآشفته شدند روحانیون و چه شد در ادامه؟ عرض می‌کنم


audio: Lut1y-iRyEc_0099.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
علی شریعتی ول کن نبود یه سخنرانی دیگه داره چی گفته؟ نقل قول کنم عینا در اسلام سازمانی به نام روحانیت نیست و کسی روحانی حرفه‌ای نمی‌شود در اسلام میان مردم و خدا واسطه نیست هر کسی مستقیما با او در تماس است یه نامه‌ی دیگه‌ام داره علی شریعتی به پدرش اینم آوردم اینجا نوشته همونطور که مصدق نظریه اقتصاد بدون نفت را مطرح کرده


audio: Lut1y-iRyEc_0101.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
یجورایی استاد ربط دادن چیزای مختلف بوده آقای شریعتی به هم به هر حال آقای شریعتی پا رو فراتر هم گذاشته از این معتقد بود ایشون روحانیون در طول تاریخ در کنار اربابان قدرت و صاحبان ثروت مثلث شومی به نام مثلث زر و زور و تزویر، تشکیل دادند و با ابزار تیغ و طلا و تسبیح دارن چیکار می‌کنن؟


audio: Lut1y-iRyEc_0103.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
در ادامه چه اتفاقی افتاد؟ خیلی از روحانیون از جمله اسم ببریم علامه طباطبایی آیت‌الله مکارم شیرازی و آیت‌الله شریعتمداری علیه علی شریعتی اعلام مخالفت دیگه کردن رسمی جنگ علنا شروع شد آیت‌الله سید کاظم مرعشی که اصلا فتوا داد چی گفت؟ گفت خرید و فروش آثار شریعتی حرام است کتابا، جزوه هر چیزی یا سخنرانی‌هاش


audio: Lut1y-iRyEc_0104.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
یه روحانی دیگر به نام شیخ انصاری زنجانی شیخ انصاری زنجانی کتاب نوشت علیه شریعتی اسمش چی بود؟ اصول تشیع که اومده بود توی این کتاب اصول تشیع حسینیه ارشاد رو یزدیه اضلال نامگذاری کرده بود حسینیه ارشاد، یزدیه اضلال یعنی همین حسینیه ارشادی که الان وجود داره در خیابون شریعتی تهران یه زمانی حسینیه ارشاد بود در آن واحد یزدیه اضلال هم بود


audio: Lut1y-iRyEc_0105.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
بستگی داشت مثلا شما با کدوم پا وارد شی یا کی وارد شی کی پشت تریبون باشه اگر این آقای مثلا انصاری زنجانی پشت تریبون باشه میشه حسینیه ارشاد علی شریعتی بود در واقعا یزدیه اضلال انقدر ساده تغییر می‌کرد، به هر حال آقای انصاری زنجانی تو کتابش چی گفت؟ نوشت امیدوارم مسلمانان غیرتمند جنبش مردانه‌ای کرده و شر این بدعت‌گذاران را از بلاد اسلامی پاک کنند


audio: Lut1y-iRyEc_0106.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
اینم در واقع صحبت‌های ایشون علی شریعتی حالا دعواها به اینجا ختم نشد شیخ مرتضی انصاری قمی واعظ معروف اون زمان نه گذاشت، نه برداشت درخواست اعدام شریعتی رو کرد اون وسط اصلا شما شیر تو شیری رو ببینید چرا این درخواست رو کرد؟ معتقد بود ایشون علی شریعتی دشمن اسلام و تشریع است باید اعدام شود در واقع روحانیون خیلی تلاش کردند که جلوی رفتن شریعتی پشت تریبون حسینیه ارشاد


audio: Lut1y-iRyEc_0107.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
یا به زعم دوستان یزدیه اضلال رو بگیرین، اما حمایت تمام قد بنیان گذاران حسینیه ارشاد که کیا بودن؟ آقایان ناصر میناچی و محمد همایون باعث چی شد؟ علی شریعتی ماندگار شد انجا و نه تنها ماندگار شد مخالفانشم بیرون کرد از حسینیه و همین اتفاق باعث چی شد؟ سخنرانی‌های شریعتی روز به روز تند و تیزتر میشد، اما


audio: Lut1y-iRyEc_0109.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
سفر کنیم به آبان 51 عده‌ای از طلاب پا میشه میرن کجا؟ پیش آقای آیت‌الله مرعشی، میگن چی؟ میگن این علی شریعتی منکر دعای ندبه شده آقای مرعشی آقای مرعشی چه می‌کنه؟ میگه من نمی‌شناسم ایشون رو ولی اگر همچین حرفی زده کافره نتیجه ساواک از همین موضع‌گیری روحانیون، استفاده می‌کنه احکامی علیه حسینیه ارشاد صادر می‌کنه یعنی شما کار ساواک و ببین از آب گل آلود چه کرد؟


audio: Lut1y-iRyEc_0110.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
دو طرف کار رو درآورد به هر حال یه سری حکم علیه حسینیه ارشاد صادر می‌کنه ساواک و میره کلا در حسینیه ارشاد رو پلمپ می‌کنه از اون‌طرف مرتضی مطهری با تعدادی از علما از جمله آقای کافی یه نامه می‌نویسن به آیت‌الله خمینی علیه علی شریعتی همزمان، چی میگن توش؟ میگن کوچک‌ترین گناه این مرد بد نام کردن روحانیت است آقا گرچه رهبر انقلاب 57


audio: Lut1y-iRyEc_0112.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
توجه کنیم، سخنرانی‌های علی شریعتی تو حسینیه ارشاد با جمعیت دو سه هزار نفری انجام میشد، یعنی شوخی نبود اما هم‌زمان مثلا توی مهدیه تهران همین آقای شیخ احمد کافی که گفتیم نامه مخالفت با شریعتی رو امضا کرده بود و بنیان‌گذار مهدیه تهران بود چه می‌کرد ایشون بنیان‌گذار در واقع مهدیه تهران بود یه دعای ندبه برگزار می‌کرد تو مهدیه تهران ایشون بیست، سی هزار نفر می‌اومدن پای منبرش


audio: Lut1y-iRyEc_0113.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
یعنی زور روحانیت این حرف‌ها نبود خیلی زورشون بیشتر بود و دیدیم در عمل هم نتیجه گرفتن دیگه فارغ از اینکه حالا کدام حقانیت داشتند اتفاق تاریخیشو ما روایت می‌کنیم در واقع روحانیت سنتی که اون زمان با نظرات شریعتی موافق نبود بسیار بیشتر از شریعتی که دنبال یک مذهب انقلابی و مبارزه بود طرفدار داشت مثالش حسینیه ارشاد سخنرانی می‌کرد دو سه هزار نفر


audio: Lut1y-iRyEc_0114.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
یه دعای ندبه طرف می‌ذاشت بیست سی هزارنفر اما یه نکته‌ای هم هست زمانی که حسینیه ارشاد درش پلمپ شد در 1351 یهو محبوبیت شریعتی اوج گرفت چون ساواک اومد در مخالفتش این کار رو انجام داد شریعتی بولد شد اساسا چیزهای ممنوع در تاریخ نگاه بکنیم برای انسان‌ها جذاب بوده به هر حال با بسته شدن حسینیه ارشاد که همزمان شده بود با بالاگرفتن مبارزات چریکی علیه حکومت در واقع شاهنشاهی


audio: Lut1y-iRyEc_0115.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
آقای شریعتی چه کرد؟ شروع کرد به زندگی مخفیانه آثارشم همچنان چاپ می‌کرد اما نه به اسم خودش با اسم‌های مستعار این کار رو می‌کرد مثلا علی مزینانی یا علی سبزواری همون در واقع علی شریعتی بودند این اسامی در تاریخ


audio: Lut1y-iRyEc_0116.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
ساواک شروع کرد به انتشار نظرات شریعتی تو روزنامه اطلاعات که چی بشه؟ از علاقه بخشی از مردم به خوندن آثار شریعتی کم کنه اما، موفق نشد که نشد البته که ساواک یه دلیل دیگه هم داشت برای گسترش نظرات شریعتی چرا چی بود در واقع؟ در واقع دلیل اصلی که برای سال‌ها با شریعتی و مخصوصا حسینیه ارشاد برخورد نکرده بود ساواک همین دلیلی بود که می‌خوام عرض کنم زبل بود


audio: Lut1y-iRyEc_0117.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
ساواک اگرچه نگران محبوبیت یک آدمی مثل شریعتی بود اما، بیشتر خوشحال بود که یکی پیدا شده جوون‌ها رو داره از روحانیت واین‌ها دور می‌کنه، باریکلا همزمانم داره از کمونیست این جوون‌ها رو دور می‌کنه با همه چی مخالف بود دیگه حالا چرا خوشحال بود ساواک؟ چون حکومت پهلوی بیشتر از همه نگران این دو گروه بود دو گروه اصلی مخالف داشت دیگه کمونیست روحانی در واقع میشه گفت تنها مشکل اصلی ساواک با شریعتی


audio: Lut1y-iRyEc_0118.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
فقط بحث سازمان مجاهدین خلق بود شریعتی از همون ابتدای تشکیل سازمان مجاهدین خلق به خط و مشی و مرام این سازمان علاقه نشون داده بود ما قبلا در یک قسمت مفصل پرداختیم به تاریخچه سازمان مجاهدین خلق پیشنهاد می‌کنم ببینید در مورخ در واقع یا بشنوید از مورخ بسیار مکمل خوبیست برای این قسمت و حاوی فکت‌های جذاب اونجا گفتم بنده، محمد حنیف‌نژاد و سایر بنیان‌گذاران مجاهدین خلق


audio: Lut1y-iRyEc_0119.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
چطور از دل جبهه‌ی ملی و همون نهضت آزادی که در این قسمت هم ازش صحبت کردیم اومدن بیرون، و یک سازمان چریکی برای خودشون تشکیل دادن به اسم سازمان مجاهدین خلق که علی شریعتی هم از اینا خوشش می‌اومد حالا یه نکته‌ای داره این اتفاقه که یه سریا اومدن از دل جبهه ملی و نهضت آزادی خارج شدن خودشون یه سازمان چریکی راه انداختن دقیقا کاری بود که علی شریعتی کرد آقای شریعتی‌ام از این مکتب اومده بود بیرون


audio: Lut1y-iRyEc_0120.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
و در مقابل همون مکتب ایستاده بود می‌گفت آقا نه ادبیات کهن نه روحانیت هیچ کدومو قبول ندارم همه رو هم می‌کوبم


audio: Lut1y-iRyEc_0121.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
یه خاطره بامزه تعریف کنیم از همون ابتدای کار سازمان مجاهدین خلق آقای شریعتی به یک واسطه‌ای میگه که یه قرار برای من با محمد حنیف نژاد ردیف کن کی بود حنیف نژاد؟ از بنیان گذاران مجاهدین خلق حالا از اون ور حنیف نژاد خیلی از نظرات شریعتی رو اون زمان قبول نداشته خیلی خوشش نمیومده از بسیاری از نظرات علی شریعتی ولی درنهایت اوکی میده که آقا حالا ببینیم همو چیزی نمیشه که برای حدود 8 صبح


audio: Lut1y-iRyEc_0122.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
حالا اینور اونور قرار میذارن حالا اینکه کجا قرار گذاشن چون فکت کاملا مشخصی نداره جاهای مختلف گفته شده در منابع مختلف بنده به لوکیشن اشاره نمی‌کنم به هر حال حدود حالا 8 و 9 صبح قرار میذارن محمد حنیف نژاد میاد سر قرار علی شریعتی خواب میمونه آقای دکتر خواب میمونه حدود مثلا چمیدونم 1 ساعت دیر میاد میاد می‌بینه جا تره بچه نیست، ممد رفته میپرسه چی شد ممد کو؟ کجاست اینا؟ اون آقای رابطشون میگه که داداش ساعتو دیدی؟


audio: Lut1y-iRyEc_0123.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
مسخره تو که نیست علی جون قربونت ضمن اینکه اصلا خیلی هم ناراحت شد ممد حنیف نژاد گفت این دکتره خیر سرش؟ خارج از کشور درس خونده؟ چه وضع اومدن سر قراره؟ حالا چرا این خاطره رو گفتم؟ چرا جذابه درواقع؟ کلیاتش خیلی جذاب به نظر نمیرسه اینجاش جذابه، محمد حنیف نژاد یک چریک عملگرا بود با هر حالا تفکری یه همچین شخصیتی بود علی شریعتی یک سخنور و اهل کتاب و قلم بود این 2تا آبشون با هم تو یک جوب نرفت


audio: Lut1y-iRyEc_0124.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
از همون ابتدا یعنی ممدآقا عملگرا بود میگفت حرفی میزنی باید پای حرفت وایسی کسی که صرفا اهل سخنرانی و قلم و اینا بود حرف میزده، حالا یه ساعتم دیر اومد اومد دیگه میگفت حالا چیزی نشده آسمون زمین نیومد که انقلاب میکنیم به هر حال حالا یه ساعت دیرتر به هر حال علی شریعتی در نهایت پیغام میفرسته که آقا، ممد آقا، قربونت من میخواستم بهت بگم که ابزار دست تو فقط اسلحه نیست من میتونم کاری کنم که وقتی شما مبارزات مسلحانه‌تون رو شروع کردید


audio: Lut1y-iRyEc_0125.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
ملت در خونه‌هاشون رو به شما باز کنن اما به واسطه شاید همون قرار و دیر اومدن شریعتی و اینکه حنیف نژاد عملگرا رفت سر قرار دید این بابا سر حرفش نیست هیچوقت این آدم یعنی محمد حنیف نژاد ارتباط نگرفت با علی شریعتی ضمن اینکه عرض کردم پیش از این هم خیلی از نظراتش رو قبول نداشت ولی یک واقعیتی وجود داره در تاریخ علی شریعتی تونست ابزار مناسبی برای سازمان مجاهدین خلق


audio: Lut1y-iRyEc_0127.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
شریعتی اگرچه در صحبت هاش با مبارزه مسلحانه مخالفت میکرد اما از اون طرف به نوعی از مشی سازمان مجاهدین خلق حمایت می‌کرد و شجاعت این تشکیلات رو علنا ستایش میکرد وقتی سران سازمان مجاهدین خلق در 1350 اعدام شدن شریعتی یک سخنرانی‌ای کرد به نام پس از شهادت و چه کرد در اون سخنرانی؟


audio: Lut1y-iRyEc_0128.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
شروع کرد تعریف و تمجید فوق‌العاده از سران کشته شده سازمان مجاهدین خلق توجه کنیم به اینکه در شروع دهه 50 حسینیه ارشاد شده بود مهمترین مرکز یارگیری سازمان مجاهدین خلق اصلا چه کرده بود آقای شریعتی جوری شده بود که بسیاری از رهبران سازمان مثل برادران رضایی از طرفداران سرسخت شریعتی شدن دیگه انقدر تاثیرگذار شده بود شریعتی


audio: Lut1y-iRyEc_0129.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
در پیشرفت سازمان مجاهدین خلق و نتیجه این ارتباط بین علی شریعتی و سازمان مجاهدین خلق که هر روزم بهتر می‌شد و از اون طرف دعواها و درگیری‌های علی شریعتی و روحانیت که عرض کردم شروع کرد و اصلا اونها گفتن باید اعدام شه کتاب نوشت این سخنرانی می‌کرد و و و . باعث چی شد اینها؟ ساواک اومد در حسینیه ارشاد رو تخته کرد سال 1351


audio: Lut1y-iRyEc_0130.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
خب پس برگشتیم به 1351 در حسینیه ارشاد رو بستن از آبان 1351 تا تیرماه 1352 علی شریعتی مخفیانه زندگی می‌کرد چرا؟ ساواک دنبالش بود اما این زندگی مخفیانه باعث نشد قعالیت نکنه عرض کردم با نام‌های مستعار سخنرانی می‌کرد متن منتشر می‌کرد، کلی کار میکرد تیرماه 1352 ساواک پدر علی شریعتی


audio: Lut1y-iRyEc_0131.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
و بعدم برادرزنش رو دیگه بازداشت میکنه آقای شریعتی هم ناچار میشه که دیگه بیاد خودش رو معرفی بکنه چون زندگی اون بندگان خدا ممکن بود در خطر بیفته و چه اتفاقی میفته؟


audio: Lut1y-iRyEc_0133.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
البته دوران سختی بوده این دوران درواقع علی شریعتی این 18 ماه سخت بوده تقریبا میشه گفت کل 18 ماه رو تو سلول انفرادی بوده وقتی آزاد میشه به نور آفتاب اصلا حساسیت پیدا میکنه از نظر روحی هم بسیار گویا افسرده میشه، حال خراب، تعطیل شما فکر کن 18 ماه تو انفرادی باشی از اونور حسینیه ارشادم که تعطیل شده بود، ساواک بسته بود از تدریس دانشگاهم عرض کردم اخراج شده بود


audio: Lut1y-iRyEc_0134.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
دیگه مثل قدیمم نه درواقع حالشو داشت نه امکان مبارزه مخفیانه رو داشت که بره با اسامی مستعار به عنوان مثال کار کنه چرا؟ ساواک قطعا برده بود زیر ذره‌بین حسابی تحت نظرش داشت قطعا یه نقل قولی داره خود شریعتی درباره این بازه زمانی زندگیش


audio: Lut1y-iRyEc_0135.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
نوشته که ظاهرا آزاد هستم و از قید اسارت به اصطلاح رهایی یافته‌ام اما آنچه مسلم است نوع زندانم تغییر کرده و از زندان دولتی به زندان خانه منتقل شده‌ام این نقل قول آقای شریعتی‌ست این شرایط ادامه پیدا میکنه تا آقای علی شریعتی از این وضعیت خسته میشه و تصمیم به جلای وطن و مهاجرت میگیره


audio: Lut1y-iRyEc_0136.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
شریعتی می‌خواست مهاجرت کنه اما ممنوع‌الخروج بود طبق معمول یعنی دستگاه امنیتی طرفو گرفته بود، زندانی هم کرده بود آزادم شده بود دوران محکومیت تمام شده بود اما وطنش زندانش بود حالا و ممنوع‌الخروج بود


audio: Lut1y-iRyEc_0137.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
علی شریعتی هم همین وضعیت رو داشت نتیجه قصد داشت مخفیانه از ایران خارج بشه تاریخ تکرار میشه، و چه کرد؟ یک ریسک کرد عملا یک ریسک بزرگ اسم علی شریعتی تو شناسنامه خورده بود علی مزینانی این ریسک رو انجام داد و البته بیشتر از غفلت ساواک استفاده کرد و قانونی مثل بچه آدم شیک و مجلسی از کشور خارج شد با دوتا دخترش دست دختراش رو گرفت از ایران خارج شد قرار بود همسر شریعتی


audio: Lut1y-iRyEc_0138.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
و اون یکی دخترشونم بهشون ملحق بشن یعنی بیان به آقای شریعتی ملحق بشن که ساواک فهمید، داستانو فهمید دید ای بابا این پیچید رفت از غفلت ما سوءاستفاده کرد حالا که اینطوره چیکار میکنم؟ زن و دخترش رو که تو ایرانن ما گروگان میگیریم


audio: Lut1y-iRyEc_0139.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
عجیبه یعنی یک نیروی امنیتی رفتارش اینه، تاریخم که تکرار میشه عملا به هر حال اجازه ندادن شهروند یه کشوری به نام ایران که اون زمان پاسپورتم داشته ممنوع الخروجم نیست پاشه بره بیرون از کشور بخواد سفری بره، چرا؟ چون شوهرش رفته بود اینها نفهمیده بودن ایشون رو گروگان گرفته بودن در مملکت خودش


audio: Lut1y-iRyEc_0140.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
همسر آقای شریعتی هر روز و هر شب تلاش می‌کرد که هرجوری شده بره، خارج شه، حتی قاچاق خارج شه با دخترش بره به خانواده‌ش، همسرش و باقی فرزندانش بپیونده که چه اتفاقی افتاد؟


audio: Lut1y-iRyEc_0142.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
فقط 3 هفته بعد از خروج شریعتی از ایران به شکل قانونی البته و اقامتش در ساوث همتون انگلستان خبر آمد که 29 خرداد 1356 علی شریعتی در اقامتگاه خودش به شکلی کاملا ناگهانی از دنیا رفته


audio: Lut1y-iRyEc_0143.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
علی شریعتی 45 ساله بود سنی نداشت هیچ سابقه بیماری‌ای هم نداشت و به همین دلیل خیلی‌ها معتقدند حکومت شاه و ساواک قاتل علی شریعتی هستند اون زمان انقلابیون همه چیز رو از چشم ساواک می‌دیدند به هر حال و حکومت شاه البته از جمله مرگ صمد بهرنگی مرگ غلامرضا تختی بعدها آتش گرفتن سینما رکس آبادان همه اینها رو از چشم ساواک


audio: Lut1y-iRyEc_0144.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
و حکومت پهلوی دیدند مرگ علی شریعتی هم از همین جنس وقایع بود و در تاریخ به نام ساواک ثبت شد یه‌جورایی اگرچه بعد از انقلاب هرچه انقلابیون اسناد ساواک رو گشتند سندی مبنی بر اینکه شریعتی کشته شده باشد پیدا نکردند این هم فکتی‌ست که باید ازش صحبت کرد به هر حال هنوز که هنوزه خانواده و اطرافیان و دوستان علی شریعتی معتقدند به ضرس قاطع


audio: Lut1y-iRyEc_0146.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
یه خاطره‌ای تعریف کنیم جذابه و البته بامزه میگن دکتر علی شریعتی سیگارش رو با سیگار قبلی روشن می‌کرده یعنی چیز به چیز سیگار روشن می‌کرده یه روایتی هست از اینکه درواقع سرکلاس بوده ایشون سر یکی از کلاس‌های دانشگاهش موقع تدریس سر کلاس ایشون سیگار می‌کشیده اصلا خیلی لاتی روشن می‌کرده خب بچه‌ها مشقاتون رو نوشتین و اینها یه روز داشته سیگار می‌کشیده درس می‌داده همزمان یکی از دانشجوها پامیشه اعتراض می‌کنه


audio: Lut1y-iRyEc_0147.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
میگه آقای دکتر قربونت شاید یکی اینجا سیگار نباشه دود سیگار شما اذیتش کنه باعث رنج اون آدم بشه نکش برادر من شما دکتری تحصیل کرده خارج از ایرانی چه کاریه الگو باید باشی اقای شریعتی تو لحظه سیگار رو می‌ندازه زمین با پاش خاموش میکنه تمام میره میشینه رو صندلی استادیش همه تعجب شروع میکنن دست زدن تشویق باریکلا دکتر شیره دکتر باریکلا یعنی همه کف میکنن که یه دانشجو بلند شد یه حرفی زد


audio: Lut1y-iRyEc_0148.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
تونست شریعتی رو تحت تاثیر قرار بده آفرین اما چند ثانیه نمیگذره که آقای دکتر دست میکنه جبیش پاکت رو میکشه بیرون و تپ زیر سیگار و سیگار رو روشن میکنه دانشجویی که اعتراض کرده بوده پامیشه میگه آقای دکتر عه! قربونت چرا آبرو مارو میبری؟ ما گفتیم احترام گذاشتی شما چی میگه آقای شریعتی؟ چی بگه خوبه؟ میگه که من اون لحظه به احترام کلام شما سیگار رو خاموش کردم الان یه سیگار دیگه روشن کردم


audio: Lut1y-iRyEc_0151.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
خانواده علی شریعتی اول قصد داشتن پیکر ایشون رو در محل حسینیه ارشاد دفن کنن اما بعدش تصمیم میگیرن جنازه شریعتی رو در دمشق به خاک بسپرن تو مراسم تدفین شریعتی تدفینش جمعی از طرفدارانش و اعضای نهضت آزادی و نمایندگان گروه‌های چریکی لبنان و فلسطین و همچنین سید موسی صدر رهبر شیعیان لبنان هم حضور پیدا کردند مرگ شریعتی


audio: Lut1y-iRyEc_0152.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
همزمان بود با اولین جرقه‌های انقلاب البته و ایجاد فضای باز سیاسی در اون ماه‌ها همین باعث شد شهرت شریعتی بعد از مرگش چندین و چند برابر بشه شریعتی که در زمان حیاتش فقط بین تعدادی از دانشجویان و روشنفکران و مبارزان درواقع شناخته شده بود تو سال‌های آخر حکومت شاهنشاهی و مخصوصا ماه‌های آخر تبدیل شد به یکی از محبوبترین


audio: Lut1y-iRyEc_0154.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
کتاب‌های علی شریعتی با تیراژ چندصدهزارتایی به فروش می‌رفت وقتی میایم جلوتر فضای دانشگاه‌ها در دهه 60 و 70 پر بود از جملات و عکس‌ها و سمینارهایی برای بررسی افکار دکتر علی شریعتی فقط کسانی که اون دوره رو دیدن واقعا می‌تونن میزان محبوبیت شریعتی و شهرتش رو در فضای پس از انقلاب درک کنن


audio: Lut1y-iRyEc_0155.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
ترانه‌ای وجود داره به اسم کیو کیو بنگ بنگ زویا زاکاریان این ترانه رو سروده و خانم گوگوش این ترانه رو خونده در جایی از این ترانه میشنویم یا میخونیم تو مسجد شاعر چپ


audio: Lut1y-iRyEc_0158.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
این شعر درباره حال و هوای برهه انقلاب 1357 در ایران زمین و اون تعبیر، تو مسجد شاعر چپ مستقیما به علی شریعتی داره اشاره میکنه


audio: Lut1y-iRyEc_0163.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
امروز نزدیک به نیم قرن از مرگ علی شریعتی گذشته از روزگاری نزدیگ به نیم قرن گذشته که در اون نسلی که علی شریعتی رو می‌پرستیدن می‌خواستن با عملی کردن سخنان شریعتی به سعادت برسند تو اون سال‌ها، شریعتی معلمی بود با قلمی سحرآمیز که انسان تربیت می‌کرد شاعری بود که شعرش، اون زمان خیلی به دل مخاطبانش می‌نشست


audio: Lut1y-iRyEc_0165.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
اینها قضاوت بخش بزرگی از جامعه ایران درباره شریعتی بودند امروز اما شاید قضاوت‌ها درباره علی شریعتی بین بخش بزرگی از جامعه ایران زمین تغییر کرده باشه اصولا یکی از بازی‌های بیرحمانه تاریخ همینه که اشخاص رو در معرض قضاوت نسل‌هایی قرار میده که بسیار متفاوتند از روزگار زیست آنان


audio: Lut1y-iRyEc_0166.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
و قضاوت‌های بسیار متفاوت صادر میکنند این نسل‌های جدید شاید بشه گفت یکی از مهمترین قربانیان این بازی بی‌رحمانه علی شریعتی بوده در تاریخ معاصر ایران زمین کسی که پس از انقلاب محبوب جریان اصلی درواقع حاکم بر نظام برآمده از انقلاب نبود و در بین دیگر اقشار جامعه هم نه تنها محبوبیتش رو از دست داد


audio: Lut1y-iRyEc_0167.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
بلکه متهم هم شد روزی علی شریعتی از این که مورد نقد گروه‌های اجتماعی مختلف قرار بگیره خوشحال بود همونطور که در کتاب پدر مادر ما متهمیم علی شریعتی خود نوشته می‌بینیم که زرنگی من جوری است که هم آن طبقه رسمی روشنفکر و هم این طبقه رسمی مذهبی هر دو بر من می آشوبند و باطلم می شمارند


audio: Lut1y-iRyEc_0168.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
و از همین جا فهمیدم که شاید واقعا بر حقم و راست می‌گویم و با همه‌ی این صحبت‌ها یک سوال مطرح میشه اگر امروز علی شریعتی هنوز بود و باز توسط جامعه نقد می‌شد آیا باز هم آقای دکتر علی شریعتی از نقدها رضایت داشت؟ باز هم لذت می‌برد و می‌گفت که


audio: Lut1y-iRyEc_0170.opus
source: youtube
source_id: Lut1y-iRyEc
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ قضاوتش با شما خوبان زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن اینکه در ادامه خواهیم دید با افتخار ویدئوهای ارسالی از طرف شما خوبان مهرورزان همیشگی به تیم مورخ رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح


audio: Dv76olcxBPM_0001.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
وقتی حکم دادگاه برای معاینه‌ی مغز کندی رو تو آرشیو ملی می‌گیریم به امید این که بفهمیم گلوله از کدوم سمت شلیک شده دولت بهمون میگه دولت شما بهمون میگه که مغز رئیس جمهور ناپدید شده این تنها چیزی نیست که ناپدید شده هرگونه مفهومی از عدالت هم همراه اون ناپدید شده اون روز واقعا چه اتفاقی افتاد؟ این یک دیالوگ بود دیالوگی از یک فیلم


audio: Dv76olcxBPM_0002.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
فیلمی به کارگردانی الیور استون، فیلمی به نام جی.اف.کی جان اف کندی فیلمی درباره‌ی یکی از مهمترین و البته مرموزترین ترورهای تاریخ بشر بیست و دوم نوامبر 1963 میلادی ساعت دوازده و سی دقیقه‌ی بعدازظهر دالاس ایالات متحده گفته میشه لی هاروی اسوالد همچین روزی، همچین ساعتی و در چنین مکانی در انتظار رسیدن ماشین رئیس جمهور بود


audio: Dv76olcxBPM_0003.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
ماشینی مشکی رنگ با سقفی باز در ادامه گفتند لی هاروی اسوالد یک مارکسیست بود گفتند ایدئولوژی او مارکسیستی بود که باعث شد هدفگیری کنه رئیس جمهور ایالات متحده رو و بنگ بنگ بنگ گلوله به هدف نشست سه گلوله، اولی، دومی، سومی او را کشت ساعتی بعد تیتر تمام خبرگزاری‌های دنیا این بود


audio: Dv76olcxBPM_0004.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
رئیس جمهور آمریکا جان.اف.کندی ترور شد ما در این قسمت اما نخواهیم پرداخت به جان.اف.کندی صرفا ما رفتیم سراغ تمام ترورهای رئیس جمهورهای ایالات متحده‌ی آمریکا از ابتدای تاریخ این کشور تا به همین لحظه که با هم صحبت می‌کنیم و البته مشخصا فراخور زمان که همواره محدود است


audio: Dv76olcxBPM_0005.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
تمرکز خواهیم کرد بر تروریست‌هایی که درست عمل نکردند سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: Dv76olcxBPM_0006.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم به واسطه‌ی گستردگی این موضوع و منابع متعدد اجازه بدید به همین بسنده کنیم که ما بهره خواهیم برد از مطبوعات داخلی و خارجی و سایت‌های معتبر خبری داخلی و خارجی در سراسر جهان، در تمامی این سال‌ها و اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید


audio: Dv76olcxBPM_0010.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
مرگ رئیس جمهور بسیاری از کشورها چندان بر سیاست‌های جاری در سطح جهان تاثیرگذار نیست حتی مرگ رئیس‌جمهورهای یک سری از کشورها بر سیاست‌های همان کشور نیز چندان تاثیرگذار نیست اما زمانی که نام کشور ایالات متحده باشد و رئیس جمهور آن کشور کشته شده باشد یا ترور شده باشد


audio: Dv76olcxBPM_0011.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
داستان قدری متفاوت است مرگ یک رئیس جمهور در این کشور تقریبا بر تمام کشورهای جهان تاثیرگذار است بر سیاست کل جهان تاثیرگذار است به همین واسطه است که بسیاری در طول تاریخ سعی کردند رئیس‌جمهورهای ایالات متحده رو بکشند و تاثیرگذار شوند هم نام خود را بر الواح تاریخ ثبت کنند هم با کشتن آن رئیس جمهور تغییری اساسی در جهان ایجاد کنند


audio: Dv76olcxBPM_0012.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
سوال این تروریست‌ها در چند مورد موفق بودند؟ آن‌ها در چند مورد موفق شدند جان رئیس جمهور ایالات متحده رو بگیرند؟ عرض می‌کنم


audio: Dv76olcxBPM_0013.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
چهار مورد در چهار مورد موفق بودند چهار رئیس جمهور ایالات متحده در طول تاریخ این کشور کشته شدند ترور شدند و کشته شدند با هم مرور کنیم، البته کوتاه مرور کنیم اولیش آبراهام لینکلن بود کسی که کشته شد چون قصد داشت بردگان رو از زنجیر، رهایی ببخشه نفر دوم جیمز گارفیلد بود رئیس جمهوری ناشناخته چرا که فرصتی برای عرض اندام پیدا نکرد


audio: Dv76olcxBPM_0014.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
در قامت رئیس جمهور ایالات متحده هنوز فرصتی پیدا نکرد در واقع هنوز دو ماه از انتخاب او نمی‌گذشت که در ایستگاه قطار شهر واشنگتن دی‌سی مورد سوء قصد قرار گرفت دوم ژوئیه 1881 میلادی او هفتاد و نه روز بعد مرد، چرا؟ یکی از دلایلش ترور بود دومی عدم پیشرفت علم پزشکی بود آن روزها نتوانست میزان پیشرفت علم پزشکی


audio: Dv76olcxBPM_0015.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
جلوی مرگ رئیس جمهور ایالات متحده را بگیرد گارفیلد توسط یکی از وکلای هم‌حزبیش کشته شد این جالبه ضارب آقای گارفیلد کسی بود که معتقد بود باید سفیر آمریکا میشد در شیلی نشد کشت


audio: Dv76olcxBPM_0016.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
سومین رئیس جمهور مقتول چه کسی بود؟ ویلیام مک کینلی ایشون 1901 میلادی در جریان برگزاری نمایشگاه پان آمریکن در یک سالن کنسرت به نام معبد موسیقی در بوفالوی نیویورک کشته شد به قتل رسید چرا به قتل رسید؟ چه کسی او را کشت؟ یا اجازه بدید سوالی بهتر مطرح کنیم تروریستی که مک کینلی را کشت تحت تاثیر چه کسی و چه ایدئولوژی‌ای بود؟


audio: Dv76olcxBPM_0017.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
اینا سوالات مهمیست از پس این ترور چه اتفاقاتی به وجود آمد؟ چه تاثیری این کشته شدن در جهان گذاشت؟ ما به تمام این سوالات مفصل پاسخ دادیم پیش از این در مورخ پیشنهاد می‌کنم ببینید قسمت آنارشیسم و داستان یک ترور رو از یوتیوب مورخ زمان تنگ است و آنجا مفصل بنده عرض کردم


audio: Dv76olcxBPM_0018.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
و اما آخرین رئیس جمهور کشته شده به دست تروریست‌ها در ایالات متحده جان.اف.کندی بود جان.اف.کندی مشهور، خانواده‌ی کندی‌ها اساسا مشهورند او رئیس جمهوری بود که ترورش هنوز که هنوزه پر از سوال بی‌پاسخه پر از پیچیدگی‌ست پر از رازهای سر به مهر تاریخ است که شاید روزی فاش شود زمانی که یک سال به طور رسمی از یک مقتول


audio: Dv76olcxBPM_0019.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
به عنوان قاتل رئیس جمهور نام برده شد علامت سوال‌ها بیشتر شد یک مقتول قاتل رئیس جمهور مقتول بود در ادامه زمانی که قاتل قاتل رئیس جمهور آمریکا چشم از جهان فروبست، او هم مرد حالا دو نسل کشته شده بودند و باز هم پیچیدگی ماجرا بیشتر شد دیگر کسی حضور نداشت وجود نداشت تا پاسخ دهد که چه بود و چه شد؟ در ادامه باز هم اتفاقاتی افتاد


audio: Dv76olcxBPM_0020.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
برادر جان.اف.کندی، رابرت اف کندی در جریان مبارزات انتخاباتیش به قتل رسید و این اتفاق هم باعث شد، سوال‌ها بیشتر بود بیشتر شود سوالاتی که عرض کردم بسیاریش تا همین لحظه که با هم صحبت می‌کنیم بی جواب باقی موندند جان.اف.کندی و البته رئیس‌جمهورهای به قتل رسیده قطعا هر کدام سوژه‌ی یک قسمت از مورخند مفصل داستان دارند، داستان جذاب دارند تمام این چهار رئیس جمهور کشته شده


audio: Dv76olcxBPM_0021.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
البته عرض کردم ما یکی از این چهار نفر رو مک کینلی رو پرداختیم به ترورش مفصل در قسمت آنارشیسم و داستان یک ترور اما اگر علاقه مندید داستان و تاریخ سه نفر دیگر را بدانید و ما تعریف کنیم که همه‌ی اون‌ها هم با زندگی هم با مرگشون تاریخ‌سازی کردند برای ما بنویسید با افتخار انجام وظیفه خواهیم کرد حالا اجازه بدید در ادامه بریم سراغ رئیس جمهورهایی که ترور شدند اما جان سالم به در بردند


audio: Dv76olcxBPM_0022.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
ما از گلوله‌هایی صحبت خواهیم کرد که اگرچه جان رئیس جمهورها رو نگرفتند اما سوژه‌هایی بسیار ساختند برای رسانه‌های سراسر جهان و البته روی سیاست‌های ایالات متحده و شما بشنو سیاست‌های جهان هم تاثیر گذاشتند یک سوال دیگه مطرح کنیم چند رئیس جمهور ترور شدند و جان سالم به در بردند عرض می‌کنم


audio: Dv76olcxBPM_0024.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
از خواب پرید خواب بود اما واضح‌تر از خواب بود کابوس بود اما واضح‌تر از زندگی او خودش بود، روح ویلیام مک کینلی در خوابش حلول کرده بود لیوان آبی خورد، تمام زندگی‌اش تحت تاثیر قرار گرفت خود، او می‌دانست که دیگر آدم سابق نخواهد شد


audio: Dv76olcxBPM_0025.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
تئودور روزولت که بود؟ او معاون مک‌کینلی بود، با مرگ مک‌کینلی او رئیس جمهور شده بود در انتخابات بعدی او رای آورده بود برای یک دوره مهره‌ی دست‌پرورده‌ی خودش رو به قدرت رسانده بود و حالا تئودور روزولت دوباره برگشته بود به عرصه‌ی انتخابات تا پیروز شود و مجددا رای آورد و مجددا تکیه زند بر صندلی ریاست جمهوری ایالات متحده


audio: Dv76olcxBPM_0026.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
در همین اثنا انسانی خوابید نیمه‌های شب نفس نفس زنان بیدار شد و آن خواب را به یاد آورد خداوند به او وحی کرده بود خداوند در هیئت مک‌کینلی بر او نازل گشته بود و رسالت بزرگی بر دوشش نهاده بود او آن رسالت را حس می‌کرد، با تمام وجود ایالات متحده در حال حرکت به سمت یک استبداد بود او یه یاد آورد مک‌کینلی می‌گفت


audio: Dv76olcxBPM_0028.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
حالا آن یونایتد استیتز به سمت یک استبداد می‌رفت استبدادی که مستبدش شیطانی بود به نام تئودور روزولت تمام این جملات در ذهن جان تکرار می‌شد هر لحظه با صدایی بلندتر و حالا از پس آن‌ها این جملات نه تنها به حقیقت که به رسالتی بر دوش او تبدیل شده بودند نتیجه؟ چهاردهم اکتبر 1912 میلادی میلواکی سی‌امین شهر پر جمعیت در ایالات متحده


audio: Dv76olcxBPM_0030.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
تئودور روزولت از هتل گیلپاتریک خارج شد او به سمت محل سخنرانی خود می‌رفت برای انتخابات ریاست جمهوری صدای شلیک پیاده‌رو را پر کرد مردم حاضر در محل با ضارب درگیر شدند جان شرانک زیر دست و پا کتک می‌خورد و می‌خندید او از کشته شدن در راه رسالت آسمانیش نمی‌ترسید به آن افتخار هم می‌کرد زیر مشت و لگد لبخند می‌زد


audio: Dv76olcxBPM_0031.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
چرا که از اقدامی که کرده بود رضایت کامل داشت لبخند او اما ناگهان محو شد صدایی از دور فریاد زد نکشیدش به پلیس تحویلش دهید با او هیچ خشونتی نکنید جان شرانک عرق سردی کرد


audio: Dv76olcxBPM_0032.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
تئودور روزولت بود گلوله از جعبه‌ی عینک روزولت عبور کرده بود از پنجاه صفحه متن سخنرانی او که تا شده بود هم عبور کرده بود و وارد سینه‌ی رئیس جمهور آمریکا شده بود اما ضرب گلوله به لطف آن موانع گرفته شده بود روزولت زنده مانده بود روزولت یک شکارچی و کالبدشکاف باتجربه بود او به می‌دانست که گلوله به ریه‌اش آسیبی نرسانده چرا که خونی از دهانش خارج نشده


audio: Dv76olcxBPM_0033.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
او می‌دانست گلوله به قلبش هم آسیبی نرسانده چرا که هنوز سر پاست و زنده پس نگران سوراخ روی سینه‌اش نبود با همان سوراخ با پیراهنی خونین بلند شد پشت تریبون رفت و سخنرانی کرد دوستان از شما می‌خواهم تا حد امکان ساکت باشید نمی‌دانم که آیا کاملا متوجه شده‌اید که من به تازگی به ضرب گلوله ترور شدم یا نه


audio: Dv76olcxBPM_0035.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
تئودور روزولت گوزنی نر بود بابت جان به بردن از ترور به خود می‌بالید او محبوب شده بود، محبوب ایالات متحده و شما بشنو جهان هرچند این محبوبیت هم باعث نشد جمهوری‌خواهان حاضر بشن برای یک دور دیگه از او حمایت کنند سیاست پدر و مادر .شما بفرمایید حزب جمهوری‌خواه، روزولت محبوب رو کنار گذاشت اون سال


audio: Dv76olcxBPM_0039.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
جودی من، عشق من، بهت نشون میدم که لیاقت تو رو دارم جودی تو فقط دوازده سالته اما عجب قشنگ بازی کردی تو فیلم راننده تاکسی من عه من اون فیلمو پونزده بار دیدم هر پونزده بار هم به عشق خودت دیدم، من من از سیاستمدارها بدم میاد عین خودت حالم ازشون به هم می‌خوره یه بار من رئیس جمهورو تعقیب کردم تا چند قدمیش هم رفتم کسی باهام کاری نداشت جودی رئیس جمهور قبلی رو میگم ولی این یکی تازه اومده سر کار این هم بازیگره مثل تو جودی عزیز من


audio: Dv76olcxBPM_0040.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
 برنامه اینه تو هتل هیلتون سخنرانی می‌کنه بعد میاد سوار ماشینش میشه لیموزینه همون موقع کلکشو می‌کنم جودی جودی مشهور میشم مثل تو فقط میخوام اگه زنده نموندم این نامه به دست تو برسه ها، میخوام بدونی که من چ چ چقد دوستت داشتم یک بار دیگه عکسو بوسید، تا کرد و در جیبش گذاشت عکس رو کنار نامه گذاشته بود عکس جودی فاستر بازیگر آمریکایی


audio: Dv76olcxBPM_0042.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
درب هتل باز شد رئیس جمهور ایالات متحده از هتل خارج شد هتل هیلتون جان با سرعت به سمت اتوموبیل رئیس‌جمهور رفت لحظاتی بعد


audio: Dv76olcxBPM_0043.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
صدای گلوله، گلوله‌ها فضا رو پر کرد شش گلوله، شش گلوله در کمتر از دو ثانیه شلیک شد خون رئیس جمهور و همراهانش سنگفرش خیابان را سرخ کرد صدای ضجه‌های همسر رئیس جمهور در فضا پیچید تیم امنیتی با ضارب گلاویز شدند سعی کردند دستگیرش کنند جان اما دوباره همانند جان قبلی که تئودور روزولت را زده بود لبخند رضایتی بر لب داشت


audio: Dv76olcxBPM_0044.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
نکته‌ای که بر الواح تاریخ آن روز نوشتند و تاریخ گواهی می‌کند اما این است خون رئیس جمهور ایالات متحده به هیچ عنوان از هیچکس رنگین‌تر نبود


audio: Dv76olcxBPM_0046.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
شما به می‌دانید زمانی که او رئیس جمهور بود در ایران انقلاب 57 پیروز شد و یک سال بعد شهروندان آمریکایی در سفارت آمریکا به گروگان گرفته شدند او روزهای سختی طی کرد به نوعی میشه گفت سرنوشت خوبی هم نداشت او سال‌ها بعد در مصاحبه‌ای گفت پشیمان است از عملکردش به‌هرحال جمیع این اتفاقات باعث شد کارتر نتونه دور دوم ریاست جمهوری رو تجربه کنه در ایالات متحده


audio: Dv76olcxBPM_0048.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
ریگان سه ماه بعد از ورود به کاخ سفید مورد سوءقصد قرار گرفت گلوله سینه‌ی ریگان رو شکافت اما رئیس جمهور آمریکا جان سالم به در برد مردم ایران شاید ریگان رو با ماجرای مک‌فارلین به یاد بیارن ما پیش از این درباره‌ی ماجرای مک فارلین مفصل صحبت کردیم در قسمت پشت پرده‌های جنگ ایران و عراق پیشنهاد می‌کنم ببینید بشنوید از یوتیوب مورخ بسیار قسمت جذابیست، حاوی فکت‌های بسیار مهم


audio: Dv76olcxBPM_0049.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
به‌هرحال یک نکته هم وجود دارد رونالد ریگان اساسا رئیس جمهور پرکار و محبوبیست در ایالات متحده به این توجه کنیم او یکی از نمادهای پایان جنگ سرد و پیروزی جهان غرب بر جهان شرق و شما بشنو ایالات متحده بر شوروی، آمریکا بر روسیه او نماد این چیزهاست البته اگر تیر جان هینکلی درست به هدف نشسته بود آن روز شاید که نه، حتما تاریخ جور دیگری روایت می‌شد


audio: Dv76olcxBPM_0052.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
ریگان جان سالم به در برد در 1981 از پس شلیک جان هینکلی اما به شدت مجروح شد همراهانش از او بدتر جیمز بردی سخنگوی وقت کاخ سفید در کنار او تیم مک‌کارتی مامور سرویس مخفی و توماس دلاهانتی افسر پلیس واشنگتن دی.سی این‌ها هم بدتر از رئیس جمهور مجروح شدند آقای جیمز بردی سال‌ها بعد در 2014 میلادی


audio: Dv76olcxBPM_0053.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
در اثر عوارض همون عملیات تروریستی کشته شد گرچه او تا 2014 میلادی هم کلا از صندلی چرخدار مجبور بود استفاده کنه اما چه بر سر ریگان آمد؟ از مرگ نجات پیدا کرد اما ریه‌اش سوراخ شد بر اثر شلیک گلوله او شانس آورد که زنده ماند جان هینکلی که عامل ترور رئیس جمهور بود در ادامه به عنوان بیمار روانی شناخته شد در ادامه هم تبرئه شد


audio: Dv76olcxBPM_0054.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
گرچه تا چند سال پیش تو یک بیمارستان روانی بستری بود این آدم یکی دو ساله تقریبا که اجازه پیدا کرده از بیمارستان روانی مرخص بشه اما کاملا تحت کنترله گویا این هم جالبه ازش صحبت کنیم فیلم راننده تاکسی که ازش صحبت کردیم اثر درخشان جناب مارتین اسکورسیزی با بازی درخشان رابرت دنیروی بزرگ و البته حضور عشق جان هینکلی جودی فاستری که اون موقع نوجوون بود چنان تاثیری روی هینکلی گذاشته بود


audio: Dv76olcxBPM_0055.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
که یه جورایی میشه گفت تحت تاثیر اون فیلم بهش الهام شد که پاشو بابا پاشو برو بکش، سیاستمدارهای کثیفو بکش و او هم این کارو کرد و این نکته بد نیست بهش اشاره بشه اون زمان یه سری از عوامل فیلم راننده تاکسی از جمله رابرت دنیرو چندین بار در حاشیه‌ی پرونده‌ی ترور نافرجام آقای ریگان احضار شدند و ازشون بازجویی شد یه جورایی پلیس واقعا شک کرده بود که نکنه اون فیلم ها؟


audio: Dv76olcxBPM_0056.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
بعد از ماجرای ترور ناموفق محبوبیت ریگان به طرز چشمگیری افزایش پیدا کرد مردم او رو به عنوان یک قهرمان می‌دیدند به عنوانی مردی که از یک حمله‌ی مرگبار جان سالم به در برده بود این محبوبیت به ریگان کمک کرد تا سیاست‌های اقتصادی و نظامی خودش رو البته با حمایت‌های بیشتر مردم و حالا کنگره پیش ببره او از این موقعیت برای تقویت برنامه‌هاش استفاده کرد و تونست به اهداف خودش نزدیکتر شه


audio: Dv76olcxBPM_0057.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
علاوه بر این، ترور نافرجام ریگان یک نتیجه‌ی مهم دیگر هم داشت آقای رئیس جمهور به امنیت شخصی و سیاست‌های امنیتی داخلی توجه ویژه‌ای کرد او و تیم امنیتیش تدابیر جدی برای حفاظت از رئیس‌جمهور و دیگر مقامات دولتی اتخاذ کردند حالا از آن زمان خیلی چیزها جدی‌تر شد در بحث حفاظت از مقامات دولتی ایالات متحده یکی از نتایج بلندمدت این حادثه


audio: Dv76olcxBPM_0058.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
تصویب قانونی بود به نام بردی در 1993 میلادی قانونی که خیلی سخت‌گیری بیشتری می‌کرد برای فروش و مالکیت سلاح گرم در ایالات متحده اسم این قانون هم از رو همون آقای جیمز بردی که عرض کردم بنده خدا بسیار جراحت شدیدی پیدا کرد و مجبور شد روی صندلی چرخدار بشینه، برداشته شد سخنگوی کاخ سفید بود و عرض کردم در ادامه و 2014 میلادی هم به همین واسطه از دنیا رفت و یه نکته‌ی دیگه هم وجود داره


audio: Dv76olcxBPM_0059.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
محبوبیت و قهرمان‌سازی‌ای که به وجود اومد برای آقای ریگان قطعا تاثیر بسیار بسیار زیادی گذاشت در این مسئله که او در دوره‌ی بعدی انتخابات با اختلاف بسیار زیاد و به راحتی هر چه تمام‌تر پیروز شد دوباره شد رئیس جمهور آمریکا حریفش کی بود تو اون انتخابات؟ آقای ماندل به هر حال به جز ایالت مینه‌سوتا سایر ایالات آمریکا به رونالد ریگان رای دادن آن زمان


audio: Dv76olcxBPM_0061.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
از اون بالا جمعیت پیدا بود نگاهی به اسلحه‌ش انداخت اون اسلحه رو پدرش خریده بود مدت‌ها قبل، اسلحه‌ی زیبایی بود همیشه از ژست به دست گرفتن اسلحه لذت می‌برد جلوی آینه پدر به او گفته بود که سن تو هنوز برای درک این مسئله اسلحه و استفاده‌ی آن کم است پسرم هر بار که این جمله رو می‌شنید در آینه به خود نگاه می‌کرد چهره‌ای مظلوم داشت اما معتقد بود عمیقا که من شجاعم


audio: Dv76olcxBPM_0062.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
در دل من اژدهایی وجود دارد اژدهایی شجاع که به وقتش کار درست رو انجام خواهد داد حالا گویا وقتش بود، او بزرگ شده بود حداقل خود، خود را بزرگ می‌دید یقین داشت به زودی تبدیل میشه به مشهورترین فرد در ایالات متحده و شما بشنو جهان البته برنامه‌های زیادی داشت او یک میهمانی ترتیب داده بود


audio: Dv76olcxBPM_0063.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
برای آن محل، برای نزدیک آن محل، برای شهر خود و برای کشورش میهمانی‌ای که صدایش بنا بود به کل جهان برسد، مخابره شود بار دیگر زاویه‌ها را بررسی کرد کاغذی از جیبش درآورد، قلمی هم شروع به نوشتن کرد، مثلثی کشید، خطی از میان آن رد کرد یک بار دیگر در دوربین خود نگاه کرد، درست بود زوایا درست بود، سرعت باد حدودا درست بود همه چیز آماده بود


audio: Dv76olcxBPM_0064.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
او بهترین جا نشسته بود، بهترین جای ممکن در دقایق اخیر چند بار جای خود را عوض کرده بود نگران نبود اما لحظه‌ای یک نفر او را دیده بود نفری که لباسی آبی‌رنگ به تن داشت نفهمیده بود او پلیس است یا نه اما نگاهش او را نگران کرده بود به همین جهت جایش را سریع تغییر داده بود و حالا نگران هیچ چیز نبود او خوابیده بر کف ارتفاعی بود که به اندازه‌ی کافی بلند بود تا کسی او را نبیند صد و سی و چهار متر


audio: Dv76olcxBPM_0067.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
هشت گلوله شلیک کرد او هشت گلوله شلیک کرده بود اما صدای گلوله‌های بیشتری شنید آن‌ها مال که بود؟ نکند طرح او را دزدیده بودند شاید می‌خواستند افتخار را نصیب خود کنند لحظه‌ای نگران شد بعد لبخند زد سوژه به زمین افتاده بود نفسی آرام کشید لبخندش بیشتر شد و لبخند بر صورتش محو شد هنوز چشمانش می‌دید اما تار، سوژه بر زمین افتاده بود سعی کرد لبخندش را بازیابی کند اما گلوله‌ی دوم


audio: Dv76olcxBPM_0069.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
دونالد ترامپ 1946 میلادی به دنیا آمد توماس زنده نماند تا بلند شدن دوباره‌ی این آدم رو از روی زمین ببینه او فکر کرد کار را تمام کرده شاید بهتر که او با همان تفکر از این دنیا رفت حداقل فکر می‌کند که کار را تمام کرده شاید روح او در آرامش باشد رئیس جمهور سابق و کاندیدای فعلی ریاست جمهوری ایالات متحده


audio: Dv76olcxBPM_0070.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
از پس شلیک توماس گوش خود را گرفته بود بر زمین نشسته بود و از پس آن فریاد زده بود بجنگ، بجنگ، بجنگ و ایستاده بود او پیش از این یعنی پیش از هشت سال پیش به عنوان یک بازرگان و شخصیت رسانه‌ای بیشتر شناخته میشد گاهی می‌گفت بدم نمیاد وارد سیاست بشم بعضی می‌گفتند هدف او فرمانداری نیویورکه بعضی می‌گفتند نه این ترامپ رئیس جمهوریو نشونه گرفته آقا از من بشنو


audio: Dv76olcxBPM_0071.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
به هر حال ترامپ عموما از این شایعات، اون زمان برای پربازدیدتر شدن برنامه‌های تلویزیونی خودش بهره می‌برد نه چیز دیگری تا همه چیز یک تا دارد بله


audio: Dv76olcxBPM_0072.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
باراک اوباما رئیس جمهور شد ترامپ از اوباما متنفر بود چراشو هنوز هیچکس قطعا نفهمیده چرا که در سیاست این ثابت شده است در تاریخ سیاست و در همه‌جای جهان آنجا که می‌گویند دوستت دارم دلیل دیگری هم دارد آنجا که میگویند از تو متنفرم هم دلیل دیگری دارد همه چیز پشت صحنه‌ای دارد در سیاست و سیاست پدر و مادر ندارد و سیاست تمیز است یا کثیف؟ شما بفرمایید


audio: Dv76olcxBPM_0073.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
به‌هرحال ترامپ از اوباما متنفر بود این چیزیست که می‌دانیم چه کرد؟ او شروع کرد فعالیت کردن علیه آقای اوباما فعالیت رسانه‌ایش به اوج خودش رسید علیه ایشون اول گفت این بابا کلا آمریکایی نیست که آقا این آفریقاییه یعنی چی از اینجا شروع شد و در ادامه حمله کرد به سیاست‌های دولت اوباما هر کاری او میکرد این مخالف بود اصلا میگفت هر چی نه کلا با نه شروع میشد دیالوگ‌های ایشون


audio: Dv76olcxBPM_0076.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
برنده شد 2017 تا 2021 میلادی صاحب کاخ سفید بود اما رئیس جمهور تک دوره‌ای ایالات متحده شد در دور دوم، آقای ترامپ از جو بایدن دموکرات شکست خورد کلی حاشیه ایجاد کرد البته در ادامه از همه جا بلاک شد چهار سال خونه نشین شد دادگاه رفت همه کار کرد و حالا و این روزها برگشته ترامپ بار دیگر روی صحنه ایستاده تا


audio: Dv76olcxBPM_0077.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
شاید دوباره رئیس جمهور بشه شاید بتونه جو بایدن رو تبدیل بکنه به رئیس جمهور تک دوره‌ای گرچه او انصراف داده به‌هرحال این روزها شاهد رقابت هستیم، رقابتی جذاب البته داستان و تاریخ رقابت این دو حزب، دموکرات‌ها و جمهوری‌خواه‌ها و تاریخ ایالات متحده خود داستانیست بس بسیار جذاب و بلند و تاریخ دار این لحظه از آن عبور می‌کنیم


audio: Dv76olcxBPM_0078.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
اگر علاقه‌مندید برای ما بنویسید به بهانه‌ی انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده چند قسمت می‌توانیم در خدمت شما باشیم اگر شما بخواهید نتیجه؟ برگردیم به توماس و شلیکش و ترور ناموفق دونالد ترامپ


audio: Dv76olcxBPM_0079.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
یه پرانتز و یک توضیح یه سری از ایالت‌های آمریکا همواره به جمهوری‌خواهان رای میدن یه سری همواره به دموکرات‌ها اما یه سری ایالت وجود داره که هیچ وقت قطعا نمی‌شه گفت که این‌ها در این دوره به کی رای خواهند داد و اتفاقا همون ایالت‌ها هستند که اغلب رئیس جمهور آمریکا رو تعیین می‌کنند با رایشون حالا یکی از این ایالت‌ها پنسیلوانیاست آقای ترامپ سخنرانی داشت سفری داشت، سفری انتخاباتی به پنسیلوانیا


audio: Dv76olcxBPM_0080.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
اما آن سفر خوب پیش نرفت چند روز پیش توماس متیو کروکس جوانی حدودا بیست ساله هشت گلوله به سمت ترامپ شلیک کرد او یکی از حاضران در برنامه‌ی تبلیغاتی ترامپ را کشت سه نفر دیگرو زخمی کرد اما هدف اصلی را نتوانست بکشد ترامپ لحظه‌ای چند درجه، تنها چند درجه سر چرخاند و گوشش رفت ریاضیدان دراز کشیده بر سقف کانتینر


audio: Dv76olcxBPM_0081.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
که ریاضی خوانده بود و حساب کرده بود و بارها این کار را کرده بود حتی حداقل از سه نقطه‌ی مختلف با دوربین اندازه‌گیری کرده بود زوایا را، فاصله را و یقین داشت به هدف خواهد زد نزده بود او حتی برنامه‌ی انفجار خودروی خود را داشت و برنامه‌هایی بیشتر او یک پارتی بیست ساله می‌خواست راه بندازه و موفق نشد به هر حال ترامپ سر چرخاند و عزرائیل هم


audio: Dv76olcxBPM_0082.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
هر دو از زمین بلند شدند با هم دست دادند و ترامپ برگشت به زندگی به‌هرحال این ترور، ترور جذابی بود و البته ناموفق نتونست ترامپ رو از پا بندازه و جه بسا تبعاتش باعث بشه رئیس جمهور آمریکا تغییر کنه حالا ترامپ با ترامپ قبل از ترور خیلی فرق می‌کنه بسیار محبوبتر شده طبق آمار نمونه‌ش فقط چند ساعت گذشت که ایلان ماسک ازش حمایت کرد


audio: Dv76olcxBPM_0083.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
با چهل و پنج میلون دلار برای هر ماه و چند ساعت پس از اون جو بایدن هم گفت ما نیستیم حالا به نظر می‌رسه اوضاع برای ترامپ خیلی بهتر از قبله و خیلی‌ها معتقدند چشمان او نسبت به قبل از ترور مهربان‌تر شده شاید او مرگ را دیده، چیزی دیده که من و شما ندیدیم


audio: Dv76olcxBPM_0084.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
روزولت، ریگان، ترامپ این‌ها سه رئیس جمهور ایالات متحده بودند که گلوله خون آن‌ها را به زمین ریخت اما جان آن‌ها را نگرفت اما تاریخ به ما می‌گوید تروریست‌هایی بودند که نه تنها نتوانستند رئیس جمهورهای آمریکا را بکشند تروری ناموفق داشته باشند بلکه حتی نتونستن به اون‌ها نزدیک شن یا حتی نتونستن اونها رو زخمی کنند شما بگو یک خراش سوال


audio: Dv76olcxBPM_0086.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
ببین اون موقع‌ها که اصلا مثل الان نبود ما دخترهای خیلی محدودی بودیم بعد یه مردی اومد اسمش چارلز منسون بود هه یه سری نظرهای باحال هم داشت بعضی وقت‌ها رو دراگ بودیم، هه هه یعنی اغلب وقت‌ها رو دراگ بودیم من خیلی باهاش حال می‌کردم خوشگل بود خوش هیکل بود به نظر من بود هه هه یه جورایی مریدش شده بودم خیلی‌ها مریدش بودن اهه چه روزایی بود، خیلی رو زندگی من تاثیر داشت حالا این روزا میگن جنایتکار بوده


audio: Dv76olcxBPM_0087.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
چی بوده چی نبوده من من دوستش داشتم من اون زمان نظرم این نبود برا من جذاب بود، برا خیلی‌ها جذاب بود یه فرقه راه انداخت به اسم منسون، من شیفته‌ش شده بودم می‌گفت به زودی آمریکا دچار فروپاشی میشه قدرت میفته دست خونواده‌ی منسون، من مطمئن بودم راست میگه هه من به این حرف‌ها باور داشتم همین هم شد، همین هم شد که یک تپانچه گرفتم برم سر وقت رئیس جمهور آمریکا، اتفاق زودتر بیفته زن‌ها می‌تونن، چرا نتو.زن‌ها خیلی تاثیرگذارن همه جا البته اون رئیس جمهور نبود، اسمش رئیس جمهور بود


audio: Dv76olcxBPM_0088.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
رئیس جمهور ما نبود ما هیچ وقت بهش اعتماد نکرده بودیم یه حقه باز کثیف بود یه فرصت طلب بود با فرصت طلبی رئیس جمهور شده بود اینو همه میگن منفور بود بعد چی می‌گفتم؟ هاااا منسون گفت برو سراغش، هفت تیرو بردم بالا ولی شانس نداشتم گلوله عمل نکرد باورم نمیشد چقد اون لحظه ناامید شدم گریه کردم اگه کشته بودمش هه لعنتی تاریخ یه جور دیگه می‌شد


audio: Dv76olcxBPM_0089.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
ولی این همه‌ی ماجرا نبوداااا منو گرفتن ولی الان داستان ترامپه فکر نکن ترامپ قراره زنده بمونه هیفده روز بعد این که من نتونستم رئیس جمهورو بکشم اون نامردها هم منو گرفتن کردن زندان یکی دیگه رفت سراغش، باز هم یک دختر جوون چه روزایی بود، منسونو دوست داشتم سارا، سارا بود اسمش تو سانفرانسیسکو وسط اون همه جمعیت روبرو هتل؟ هتل؟ ف.فرانسیس


audio: Dv76olcxBPM_0090.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
روبرو هتل یهو تفنگو گرفت بالا کلا دوازده متر از رئیس جمهور فاصله داشت بعدش فکر می‌کنی چی شد؟ یه تفنگ کالیبر سی و هشت نوی نو، هه چی شد بعدش؟


audio: Dv76olcxBPM_0091.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
این‌ها داستان نبود روایت بود داستان نبود تاریخ بود خانمی به نام لینت آلیس فروم این خاطرات رو تو کلبه‌ی چوبیش برای دور و بری‌هاش تعریف کرد او کسی بود که تحت تاثیر منسون، چارلز منسون رئیس جمهور ایالات متحده رو ترور کرده بود اما تفنگش لحظه‌ی شلیک گیر کرده بود اگر نکرده بود قطعا رئیس جمهور کشته میشد او را گرفتند به زندان افکندند


audio: Dv76olcxBPM_0092.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
اما همانطور که خود، او تعریف کرد تنها هفده روز گذشت تا سارا در سانفرانسیسکو قصد تمام کردن کار ناتمام او را داشته باشد


audio: Dv76olcxBPM_0093.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
جرالد فورد رئیس جمهور عجیبی‌ست در تاریخ ایالات متحده در واقع ایشون به عنوان رئیس جمهور انتخاب نشد او به عنوان معاون اول انتخاب شد و بعد به عنوان رئیس جمهور منصوب شد یعنی چی؟ مردم ایالات متحده در انتخابات 1972 رای دادند به ریچارد نیکسون پرانتز یادآوری کنم این نیکسون همان کسیست که شانزدهم آذر 1332 زمانی که معاون رئیس جمهور آمریکا بود اومد ایران


audio: Dv76olcxBPM_0094.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
در جریان سفر این آدم به ایران دانشجویان دانشگاه تهران اعتراض کردند و چند نفر کشته شدند از آن روز شانزدهم آذر شد روز و نماد دانشجو به‌هرحال جناب نیکسون گندش دراومد او شد رئیس جمهور آمریکا اما گند داستان واترگیت دراومد که خود واترگیت داستانیست مفصل علاقه داشتید بنویسید انجام وظیفه خواهیم کرد و از پس این بحث واترگیت نیکسون استعفا میده


audio: Dv76olcxBPM_0095.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
معاون اولش طبق قانون اساسی آمریکا میشه جانشینش همین آقای جرالد فورد، او که بود؟ تنها رئیس جمهوری که دو بار در فاصله‌ی هفده روز ترور شد هر دو بار هم توسط یک خانم ترور شد دو رکورد و البته سومین رکوردش، هر دو بار زنده موند هر دو بار هم شانس آورد جمعا چهار رکورد ثبت کرد برای خودش اولین بار یک خانم او را ترور کرد تفنگ خراب بود


audio: Dv76olcxBPM_0096.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
دومین بار یک خانم او را ترور کرد با یک کالیبر سی و هشت سارا جین اما این خانم دوم، خانم سارا اسلحه‌ش رو همون روز صبح با عجله خریده بود او تا به حال با اسلحه شلیک نکرده بود و این شانس جرالد فورد بود اسلحه را بالا برد شلیک هم کرد اما از فاصله‌ی دوازده متری هم نتونست هدف رو درست تشخیص بده و نزد


audio: Dv76olcxBPM_0097.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
به هر حال هر دو خانم بازداشت شدند، زندانی شدند و از پس سپری شدن دوران حبسشون آزاد گرچه همچنان تحت نظرند از اثرات این ترور هم صحبت کنیم به هیچ وجه به نفع فورد تمام نشد باعث نشد ایشون محبوب‌تر شه و در دور بعدی انتخابات برنده شه ایشون صاحب یک رکورد دیگر هم هست اگر افرادی که در خلال دوره ریاست جمهوریشون در ایالات متحده مردند رو در نظر نگیریم


audio: Dv76olcxBPM_0098.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
جرالد فورد کوتاه‌ترین دوره‌ی ریاست جمهوری رو داره میان روسای جمهور ایالات متحده ایشون هشتصد و نود و پنج روز کلا رئیس جمهور ایالات متحده بود


audio: Dv76olcxBPM_0100.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
ولادیمیر به نام خود افتخار می‌کرد یک نام انقلابی، نامی پر از تاریخ، او به خود می‌بالید همان نام هم دلیل دیگری بود که او فکر کند برای هدفی به این دنیا آمده است این همه اسم، چرا پدر و مادر او ولادیمیر را انتخاب کرده بودند؟ در همین افکار بود که یک بار دیگه همه چیز را چک کرد کارت شناسایی نداشت کارت بانکی نداشت هیچ چیز اضافه‌ای در جیب‌هایش نبود


audio: Dv76olcxBPM_0101.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
یک بار دیگه دستمال رو تا کرد نارنجک رو میان آن گذاشت ضامن را چک کرد همه چیز درست بود فاصله‌ش تا محل سخنرانی رئیس جمهور کم و کمتر می‌شد عرق سردی بر پیشانی ولادیمیر نشست جمعیت زیاد بود، میدان آزادی تفلیس گرجستان میدان بزرگیست چند نفر آنجا بودند نمی‌دانست اما این را یقین داشت که نام او در تاریخ نوشته خواهد شد


audio: Dv76olcxBPM_0102.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
و جلوی فساد را در دنیا خواهد گرفت هزار و یک، هزار و دو، هزار و سه ضامن را کشید، دستمال را پرت کرد صداهای نامفهومی در گوشش پیچید آخرین چیزی که دید چهره‌ی مغموم، مستاصل جرج بوش پسر بود


audio: Dv76olcxBPM_0103.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
کمی به عقب برگردیم، زمانی که جرج بوش پدر در انتخابات ریاست جمهوری 1992 میلادی باخت به بیل کلینتون کسی فکر نمی‌کرد خانواده‌ی بوش‌ها دگر بار در سیاست آمریکا احیا بشند اما هشت سال بعد زمانی که کلینتون کاخ سفید رو ترک می‌کرد جرج بوش پسر بود که این بار، بار می‌بست که وارد کاخ شود جرج بوش پسر از 2001 تا 2009 میلادی رئیس جمهور ایالات متحده بود


audio: Dv76olcxBPM_0104.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
در دوره‌ی او به برج‌های دوقلو حمله شد آمریکا درگیر جنگ‌های طولانی شد خاورمیانه را به هم ریخت در عراق جنگ کرد، افغانستان جنگ کرد و و و ما با این‌ها اما هیچ کاری نداریم ما با تفلیس کار داریم 2005 میلادی گرجستان میدان آزادی و ولادیمیر او سخنرانی عمومی داشت جرج بوش پسر یک جوان گرجی نارنجکی پرت کرد به سمت جرج دبلیو بوش


audio: Dv76olcxBPM_0105.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
ولادیمیر آراتیونیان پدرش سنین پایین از دست رفته بود مادرش غرفه‌دار بود تو بازار محلی در تفلیس از پس فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی آن‌ها در یکی از فقیرترین مناطق حومه‌ی تفلیس زندگی می‌کردند او از پس اتمام تحصیلاتش هیچ وقت نتونسته بود شغلی ثابت داشته باشه شغلی امن با درآمد حداقلی او جزو دهک پایین جامعه بود


audio: Dv76olcxBPM_0106.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
جزو نود و شش درصد گرجستان ولادیمیر 2004 میلادی عضو احزابی میشه که طرفدار شوروی بودند، یه شدت از آمریکا نفرت داشتند پس زمانی که رئیس جمهور آمریکا میاد گرجستان تصمیم می‌گیره ایشون که باید کار را تمام کنم پس نارنجک تهیه می‌کنه لای دستمال می‌پیچه ضامن رو می‌کشه پرتاب می‌کنه همه چیز درست بود اما دستماله کار رو خراب کرد دستمال جلوی چاشنی رو گرفت


audio: Dv76olcxBPM_0107.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
چاشنی درست عمل نکرد، ضامن درست کنده نشد رئیس جمهور آمریکا تا پایان سخنرانیش حتی متوجه نشد که میخواستن ترورش کنن در نهایت ولادیمیر چند روز بعد در حین تعقیب و گریز یک مامور امنیتی رو می‌کشه اما دستگیر میشه و به حبس ابد محکوم امروز که با هم صحبت می‌کنیم او در زندانه و هنوز زنده‌ست


audio: Dv76olcxBPM_0108.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
سیزده رئیس جمهور آمریکا در تاریخ ایالات متحده همانند جرج بوش یا جرالد فورد هدف سوء قصد قرار گرفتند که یا سوء قصد کننده درست عمل نکرد و آسیبی به رئیس جمهور وارد نشد یا اساسا سوء قصد قبل از این که اجرا بشه توسط سیستم‌های امنیتی کشف شد و در نطفه خفه به نظر میرسه در مورد روزولت، ریگان و ترامپ که گلوله خونی جاری کرد


audio: Dv76olcxBPM_0109.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
و آن گلوله و خون باعث افزایش محبوبیت رئیس جمهور شد در مقابلش در مواردی مثل فورد که ترور موفق نبود محبوبیت ترور شونده هم تغییری نکرد رئیس جمهور همان محبوبیت قبلی را داشت اما سوال آیا این قاعده همیشگی ست؟ آیا این قاعده که اگر رئیس جمهور ترور شد و زخمی شد و زنده موند محبوبیتش بیشتر میشه اما اگه ترورش ناموفق بود و زخمی نشد و زنده موند


audio: Dv76olcxBPM_0110.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
محبوبیتش تغییر نمی‌کنه همیشه پابرجاست؟ خیر هر قاعده استثنایی دارد، استثناء این قاعده هم جرج والاس بود البته جرج والاس رئیس جمهور ایالات متحده نبود اما آرزو داشت که رئیس جمهور بشه، خیلی هم آرزو داشت ایشون رکورددار نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری آمریکاست و رکورددار شکست همیشگی یه جورایی ما رو یاد به هر حال


audio: Dv76olcxBPM_0111.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
یکی از دفعاتی که نامزد انتخابات میشه این آدم 1976 میلادی بود تو اون دوران نامزدیش یک تروریست به او حمله می‌کنه و آن حمله و شلیک‌ها باعث میشه آقای جرج والاس نامزد ریاست جمهوری از کمر به پایین فلج بشه بنده خدا طبعا اگر یک فیلم ایرانی‌طوری بود یا هندی این آدم باید رئیس جمهور می‌شد و خیلی محبوب اما این اتفاق نیفتاد تو نسخه‌ی آمریکایی این اتفاق افتاد که او با وجود این که جانباز شد باز هم در انتخابات رای نیاورد


audio: Dv76olcxBPM_0112.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
دوره‌ی بعدش هم رای نیاورد چهار بار کاندید شد و رای نیاورد حتی یک بار کاندید شد و رای نیاورد و کجا رای نیاورد؟ تو همون مراحل اولیه درون حزبی رای نیاورد یعنی نامزد اصلی هم نشد به هر حال ایشون سومین فرد از نظر مدت زمان فرمانداری در تاریخ ایالات متحده هم هست یک فرماندار بسیار باسابقه است جالبه یه سریا به آقای جرج والاس در ایالات متحده می‌گویند


audio: Dv76olcxBPM_0114.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید این قسمت رو با یک سوال به پایان بریم آیا گلوله‌ای که گوش ترامپ رو برید می‌تونه مهری باشه بر سند ریاست جمهوری مجدد او آیا خونی که از گوش او جاری شد می‌تونه امضایی باشه بر پیروزی او در انتخابات پیش رو آقای ترامپ رقیبی رو پیش روی خودش می‌دید که بیماره و البته امروز او دیگر حضور نداره و کنار کشیده اگرچه گلوله نتونست ترامپ رو از پا دربیاره اما


audio: Dv76olcxBPM_0115.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
به نظر میرسه جو بایدن رو از پا درآورد به‌هرحال انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا بسیار پیچیده‌ست تاریخ این رقابت جذاب سیاسی هم پر از پیچیدگی و اتفاقه شاید در روزهای آتی به خواست شما ازش صحبت کردیم گرچه انتخابات ریاست جمهوری در یه سری از نقاط دنیا همواره جذاب و پیچیده هست این که کجا هست و نیست قضاوتش با شما اما در نهایت


audio: Dv76olcxBPM_0116.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
به پایان بریم این قسمت رو با این مسئله که امید روزی نه ترامپ نه بایدن نه هیچ انسان دیگری فارغ از هر گونه نگاه و عملکردی هر ملیتی هر رنگی هر چیز دیگری قربانی ترور نشود، چرا؟ ترور خشونت است، خشونت چرخه است این را تاریخ به ما درس می‌دهد


audio: Dv76olcxBPM_0118.opus
source: youtube
source_id: Dv76olcxBPM
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن این که در ادامه با هم خواهیم دید با افتخار ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و به شرط بقا می‌بینمتون


audio: pFuhtbqAYsg_0001.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
اقلیت‌ها در هر جامعه‌ای تاریخ پر فراز و نشیبی دارن و در ایران و در خاورمیانه البته که زادگاه همه پیامبران الهی بوده خوندن و شنیدن تاریخ اقلیت‌های دینی قطعا جذابیت‌های ویژه‌ای داره ما در این قسمت از پادکست مورخ رفتیم سراغ یهودیان


audio: pFuhtbqAYsg_0002.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
رفتیم سراغ اون چه که بر پیروان این دین در ایران‌زمین گذشته سلام من احمد هاشمی هستم و این‌جا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد


audio: pFuhtbqAYsg_0003.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
اول بررسی کنیم بنی اسرائیل یعنی چی؟ اسرائیل لقب حضرت یعقوب بوده و بنی اسرائیل فرزندان حضرت یعقوب هستند که خودش نوه حضرت ابراهیم بوده اما حضرت یعقوب


audio: pFuhtbqAYsg_0005.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
که یکی از اون‌ها حضرت یوسف بوده که بعد از یعقوب پیامبر میشه قوم یهود اما از نسل یکی دیگه از پسران یعقوب هستند که اسمش یهوذا یا یهودا بوده البته بهشون عبریان هم گفته میشه و زبونشون هم که می‌دونیم عبریه حالا این عبری از کجا اومده؟ گفته می‌شه که حضرت ابراهیم از رود فرات عبور کرده


audio: pFuhtbqAYsg_0006.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
و رفته سمت فلسطین چون عبور کرده اصحابش شدن عبری یعنی از همون عبور میاد طبق روایت‌های دینی بعدا هم که حضرت موسی اومده و براشون تورات رو آورده و اون‌ها رو از مصر و از دست فرعون نجات داده و برده رسونده کجا؟ سمت فلسطین ابن مختصری بود از داستان قوم یهود در ابتدای شکل‌گیری‌شون


audio: pFuhtbqAYsg_0008.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
خداوند دل خود را با شما نبست و شما را برنگزید از این سبب که از سایر قوم‌ها کثیرتر بودید زیرا که شما از همه قوم‌ها قلیل‌تر بودید لیکن از این جهت که خداوند شما را دوست می‌داشت و می‌خواست قسم خود را که برای پدران شما خورده بود به‌جای آورد پس خداوند


audio: pFuhtbqAYsg_0009.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
شما را با دست قوی بیرون آورد و از خانه بندگی از دست فرعون پادشاه مصر نجات داد و اکنون اگر آواز مرا بشنوید و عهد مرا نگاه دارید همانا خزانه خاص من از جمیع قومها خواهید بود زیرا که تمامی جهان از آن من است و شما برای من


audio: pFuhtbqAYsg_0010.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
مملکت کهنه و امت مقدس خواهید بود این آیاتی بود از تورات کتاب مقدس یهودیان یهودیان بر اساس اونچه که در تورات اومده معتقدند که خداوند بنی‌اسرائیل رو انتخاب کرده و بنی اسرائیل هم خداوند رو انتخاب کردند و یه پیوند ناگسستنی‌ای بین خداوند و یهودیان


audio: pFuhtbqAYsg_0011.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
شکل گرفته و اینطوری اون‌ها قوم برگزیده خداوند هستند یه سری از فرقه‌های یهودیان که اساسا معتقدند خداوند قبل اینکه عالم رو خلق کنه یهودیان رو به عنوان قوم برتر انتخاب کرده بوده و ارزش اون‌ها رو بیشتر از غیر یهودیان میدونه


audio: pFuhtbqAYsg_0012.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
یهودیان به غیر یهود میگن جنتیل یا گویم و معتقدند قوم یهود بالاتر از جنتیله البته در اسلام هم عرب و عجم رو داریم یعنی مدل نگاه رو اونجا هم می‌بینیم یهودیان معتقدند اصلا فرزندان یهود فرزندان خداوند هستند البته اون‌ها وظایف قوم یهود رو هم نسبت به خدا بیشتر از


audio: pFuhtbqAYsg_0013.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
وظایفی می‌دونند بر عهده جنتیل یعنی غیر یهود قرار داده شده و معتقدند خداوند یهودیان رو برای ماموریت خاصی آفریده و اون هم چیه؟ پخش کردن پیام خدا در بین سایر ملت‌ها جای دیگه‌ای از تورات اومده شما فرزندان خدا هستید نزد خدای شما مردم اسرائیل محبوب هستند زیرا یک متن گران‌بها


audio: pFuhtbqAYsg_0014.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
در پرانتز بگم که یعنی تورات به آن‌ها داده شده است این ادعا البته توسط کتاب‌های آسمانی دیگه هم به نوعی میشه گفت تایید شده مسیحیان به تورات هم باور دارند و در انجیل عبری هم که به عنوان کتاب عهد عتیق در کتاب مقدس مسیحیان اومده از برتری یهودیان صحبت شده و به همین دلیل ایده برگزیده بودن یهود رو قبول دارند


audio: pFuhtbqAYsg_0015.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
اما بعضیاشون میگن چون خداوند بعدا عیسی مسیح رو فرستاد و یهودیان اون رو رد کردند نتیجتا خداوند پیمان خودش رو از یهودیان گرفت و داد به کیا؟ به مسیحی‌ها


audio: pFuhtbqAYsg_0016.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
ای فرزندان اسرائیل نعمتی که من بر شما ارزانی داشتم یاد کنید و من شما را به جهانیان برتری دادم این آیه از قرآن و سوره بقره‌س و نشون می‌ده که در اسلام هم برتری داشتن یهودیان به سایر اقوام پذیرفته شده بوده اما بعد یه سری آیه میاد که این ادعا رو تکمیل می‌کنه مثلا در همون سوره


audio: pFuhtbqAYsg_0017.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
بقره می‌خونیم که ای فرزندان اسرائیل نعمت هایم را که بر شما ارزانی داشتم به یاد آورید و به عهد خود وفا کنید تا من نیز به عهد خود وفا کنم پس در واقع اسلام معتقده که عهد خداوند با قوم یهود مشروطه و جای دیگه باز می‌خونیم که اساسا این عهد از بین رفته چرا؟ چون یهودیان به عهدشون وفادار نبودند


audio: pFuhtbqAYsg_0018.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
در سوره اعراف اومده پروردگارت اعلام داشت که تا روز قیامت بر آنان یعنی یهودیان کسانی را خواهد گماشت که بدیشان عذاب سخت بچشانند آری پروردگار تو زود کیفر است و هم او آمرزنده بسیار مهربان است پس مسلمون‌ها مثل یه سری از مسیحیان اعتقاد دارند که آن سبو


audio: pFuhtbqAYsg_0019.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
بشکست و آن پیمانه ریخت اون عهد بین خداوند و یهودیان از بین رفت که رفت برای همینم بابلی‌ها و بعد رومیان اومدن معبد سلیمان که عبادت‌گاه اصلی یهودیان در منطقه اورشلیم بود رو خراب کردند و قوم یهود رو هم از اون‌جا پراکنده کردند و تبدیل‌شون کردند به 12 قوم جدا از هم این یک عذاب الهی بود


audio: pFuhtbqAYsg_0020.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
یهودیان ولی می‌گن نه آقا اصلا این حرف‌ها نیست خداوند این پیمان رو با حضرت ابراهیم و بعد هم با همه مردمان یهود در کوه سینا بسته و از بین رفتنی هم نیست و اگر خداوند هم زده ما رو پراکنده کرده عذاب الهی نبوده ما رو در سراسر دنیا پخش کرده تا در بین جنتیل یعنی در غیر یهودی‌ها پخش بشیم و مثل نور خداوند بدرخشیم


audio: pFuhtbqAYsg_0021.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
و اما در عصر امروزی این ایده و این اعتقاد چه عواقبی داشته؟ امروز می‌بینیم که در کشور اسرائیل یا همون فلسطین که اراضی مقدس همه ادیان ابراهیمیه و ما توی قسمت مربوط به جنگ‌های صلیبی مفصل در رابطه با این مسئله توضیح دادیم که اگر ندید یا نشنیدید پیشنهاد می‌کنم ببینید و بشنوید یعنی یا از پادگیرها یا از کانال یوتوب مورخ


audio: pFuhtbqAYsg_0022.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
بگذریم یهودی‌ها دست بالا رو دارند امروز در اون‌جا و مسلمون‌های فلسطینی دست پایین رو و یه فضای سنگین نژاد پرستانه هم در منطقه یعنی در اون منطقه وجود داره در فلسطین و اسرائیل اساسا این ایده که یک قوم و نژادی از بقیه ملت‌ها سرتره همواره در تاریخ باعث نژادپرستی شده مخصوصا در دوران حاضر که نژاد پرستی


audio: pFuhtbqAYsg_0023.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
یا به اصطلاح ریسیسم اصلا قابل پذیرش نیست این اتفاق امروز می‌تونه اوضاع رو بهم بریزه که ریخته ما الان یکی از مشکلاتمون در منطقه خاورمیانه رسما همین ریسیسم یا نژاد پرستی یا نگاه از بالا به پایینه فارغ از این‌که اسرائیلی‌ها چقدر به فلسیطن‌ها ظلم کردند یا نه یا چقدر حق دارند یا نه تو اون اراضی بحث بنده اینه


audio: pFuhtbqAYsg_0024.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
که نگاه بالا به پایینی که دارند نسبت به سایر ملت‌های منطقه دردسرسازه به هر حال فارغ از همه چیز از اون طرف سایر اقوام و ملت‌ها هم نسبت به یهودیانی که به برتری باور دارند نگاه نامناسبی دارند امروز واین هم بده و از طرف غیر یهودی‌ها هم نسبت به یهودی‌ها تبعیض نژادی و دینی رواج داره در منطقه غرب آسیا که ما هم توش


audio: pFuhtbqAYsg_0025.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
زندگی می‌کنیم این یک بحث که این معضلات نگاه بالا به پایینی که یهود نسبت به غیر یهود و طبیعتا غیر یهود نسبت به یهود داره چه اتفاقاتی رو می‌تونه ایجاد بکنه این ایده یهودی‌ها قوم برتر جهانند از یه طرف هم باعث منزوی شدن خودشون می‌شه انزوایی که وقتی به تاریخ یهودیان ایران هم نگاه می‌کنیم می‌تونیم به خوبی اون رو ببینیم


audio: pFuhtbqAYsg_0026.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
قدمت یهودیان در ایران چقدره؟ این سوال مهمیست که بهش پاسخ خواهیم داد اول ببینیم این قوم یهود از کجای تاریخ اثری ازش دیده میشه؟ یعنی از کجا اولین بار به وجود اومد آثارش در تاریخ؟ وقتی برگردیم به حدود هزار سال قبل از میلاد مسیح و بریم به منطقه اسرائیل آثاری از یه پادشاهی بزرگ می‌بینیم به اسم پادشاهی اسرائیل که گفته میشه در روزگاری


audio: pFuhtbqAYsg_0027.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
سلیمان نبی پادشاه این منطقه بوده حضرت سلیمان که عمرش رو میده به شما بین دوازده قوم موجود در اون منطقه دعوا و درگیری به وجود میاد و فلسطینی‌ها هم باهاشون درگیر بودند پس در نتیجه این دوازده قوم تبدیل میشن به دو بخش یه بخش میشن پادشاهی شمالی اسرائیل و ده تا قبیله اون‌جا می‌مونن و دو تا قبیله هم میان پایین‌تر


audio: pFuhtbqAYsg_0028.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
و پادشاهی یهودا رو شکل میدن این از این حالا گفتیم که حضرت یعقوب دوازده پسر داشت هر کدوم از این قوم‌ها از نسل یکی از پسران یعقوب بودند این دوازده قوم این البته روایتیه که در کتاب‌های مقدسی مثل تورات و انجیل و قرآن اومده یعنی همینجوری نمی‌گم بعدا تاریخدان‌ها اومدن بررسی کردن و گفتند این روایتی که اینجاها گفته شده خیلی با واقعیت‌ها از نظر ما


audio: pFuhtbqAYsg_0029.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
یعنی تاریخ‌دان‌ها یکی نیست یه دویست سالی این ساختار دو پادشاهی و دوازده قومی پا برجا بوده یعنی ده تا اینور دوتا اونور اوکی؟ تا اینکه آشوری‌ها حمله می‌کنند به پادشاهی شمالی اسرائیل و اون منطقه رو می‌گیرند و ساکنین این منطقه رو یعنی اون منطقه رو تبعید می‌کنند به حدود منطقه پارس که اون زمان کجا بوده؟ تحت حکومت مادها بوده


audio: pFuhtbqAYsg_0030.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
تاریخ‌دان‌ها معتقدند که سال 722 قبل از میلاد اسرائیلی‌های شکست خورده از آشوریان اومدند و در ایران مادها یعنی ایران امروزی زمان مادها ساکن شدند پس قدمت یهودیان در ایران بر می‌گرده به


audio: pFuhtbqAYsg_0032.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
البته که الان دیگه از اون قبایل و در واقع اون ده تا قبلیه‌ای که صحبت کردیم که اومدن سمت مادها ساکن شدند از اون قبایل خبر دقیقی در دست نیست مثل که یه جورایی یکی شدند امروزه خیلی از یهودیان معتقدند که ما از نسل اون ده قومیم که در واقع اخراج شدند و یه سری‌ها هم میگن یهودی‌های ساکن ری و هگمتانه یعنی همون همدان از نسل اون ده قوم هستند ولی


audio: pFuhtbqAYsg_0033.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
خود یهودیان بینشون اختلاف وجود داره سر این موضوع یه سریاشون اعتقاد دارند که اون ده قومی که بودند کلا گم شدند و غیب شدند و بعدا که عیسی مسیح ظهور کنه اون اقوام یعنی اون ده‌تا قوم با عیسی مسیح ایشالا ظهور می‌کنند یعنی یاران عیسی میشن یه جورایی


audio: pFuhtbqAYsg_0036.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
بابلی‌ها میان یهودی‌های اون منطقه رو شکست میدن و همه‌شون رو هم به اسارت می‌گیرند و معبد سلیمان که مکان مقدس یهودیان بوده رو هم تخریب می‌کنند اینجاست که سر و کله یکی از شخصیت‌های تاریخی ایران زمین که خیلی هم مورد احترام یهودیاست و به عنوان منجی ازش یاد می‌کنند در تاریخ پیدا میشه کی؟ کورش کبیر


audio: pFuhtbqAYsg_0037.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
بدینوسیله کوروش پادشاه پارس اعلام می‌کند خداوند خداوند بهشت تمامی پادشاهی‌های زمین را به من داده‌است و او مرا برانگیخته است که برای او خانه‌ای در اورشلیم که در یهوداست بسازم هر یک از مردم او بنی‌اسرائیل می‌تواند به اورشلیم در یهودا برود و معبد خداوند را


audio: pFuhtbqAYsg_0038.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
خداوند اسرائیل خدایی که در اورشلیم است بسازد و امید است که خداوند با آنان باشد در هر محلی که بازماندگان این قوم باشند مردم وظیفه دارند که به آن‌ها نقره طلا خوردنی‌ها و آغل به دست خویش بدهند تا به عنوان هدیه برای خداوند اورشلیم استفاده شود


audio: pFuhtbqAYsg_0039.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
این بخشی از کتاب عهد عتیق یکی از کتاب‌های مقدس یهودیان بود که توش روایت پیروزی کوروش بر بابلی‌ها اومده و بعد اینطوری توضیح داده شده که کوروش یهودیان رو از اسارت نجات داد و اجازه داد برگردند برن به کجا؟ کشورشون و دوباره معبد سلیمان رو بسازند یه سری روایت‌های تاریخی میگه حدود 50 هزار یهودی در اون دوران به ایران اومدند


audio: pFuhtbqAYsg_0041.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
اوضاع یهودیان ایران در دوران هخامنشیان خوب بود و این وضعیت ادامه داشت تا وقتی ساسانیان روی کار اومدند حدود 400 سالی که ساسانیان قدرت رو در دست داشتند شرایط یهودیان ایران فراز و نشیب‌های زیادی داشت اما در مجموع اوضاعشون بد نبود چرا؟ ساسانیان اومده بودند زبان پهلوی رو زبان رسمی قرار داده بودند


audio: pFuhtbqAYsg_0042.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
و دین زرتشت رو هم به عنوان دین رسمی کشور اعلام کرده بودند و البته اوضاع برای پیروان سایر ادیان خیلی خوب نبود برای همین بود که وقتی اعراب به ایران حمله کردند یهودیان رفتند دست افشان و پای کوبان از اعراب استقبال کردند و باهاشون متحد شدند تعدادشون هم اصلا کم نبود گفته میشه بعد از زرتشتیان دومین جامعه بزرگ ایران اون زمان زمان ساسانیان


audio: pFuhtbqAYsg_0043.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
یهودیان بودند مثلا در اصفهان اکثریت بودن یا در منطقه شوشتر هم همینطور اصلا اسم اصفهان یه زمانی یهودیه بوده و گفته میشه که اصفهان رو یهودیان پایه گذاری کردند چرا حالا اصفهان؟ زمانی که بابلی‌ها یهودیان رو در واقع اسیر کردن و کوچ‌شون دادند یهودیان چیکار کردن؟ یه مقدار از آب و خاک خودشون رو برداشتن با خودشون آوردن که آب و خاک مناطق دیگه رو بررسی کنن


audio: pFuhtbqAYsg_0044.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
ببینن کجا به سرزمین خودشون شبیه‌تر مثلا عجایب اومدن رسیدن به یک منطقه‌ای به نام اشکهان آب و خاک رو حالا چه جوری نمی‌دونیم قیاس کردن گفتن عه چقد شبیهه انگار خونه‌ست پس بیشترشون در همین منطقه‌ای که بعدا شد یهودیه و بعدها هم به اصفهان تغییر نام داد ساکن شدند


audio: pFuhtbqAYsg_0045.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
مسلمانان آمدند اما اون حال اساسی که یهودیان دنبالش بودند رو بهشون ندادند یهودیان اولش فکر می‌کردند که این‌ها لشکر مسیحا هستند که ظهور کردن و انقدر دوست داشتن عرب‌ها رو که نگو اما غافل از این‌که عرب‌ها که حاکم شدند مالیات وضع کردند یعنی چی؟ گفتند غیر مسلمون‌ها باید یک مالیات اضافه‌ای به اسم جزیه یا جزیه هم در


audio: pFuhtbqAYsg_0046.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
فارسی بهش گفته میشه گرچه کلمه عربیست پرداخت کنند از اون طرف حق ندارند سلاح داشته باشند حق ندارند سوار اسب بشن لباسشون هم باید طوری باشه که با مایی که مسلمونیم فرق کنه بله


audio: pFuhtbqAYsg_0047.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
وضعیت آشفته یهودیان ادامه داشت تا 1255 میلادی چی شد؟ مغول‌ها به رهبری هولاکوخان به ایران حمله کردند یهودیان چیکار کردند؟ مجددا دست افشان و پای کوبان و رقص‌کنان رفتند به استقبال مغولان این‌بار باز هم حس می‌کردند که منجی‌شون از راه رسیده با اومدن مغول‌ها دیگه هیچ دینی نه مثل زمان ساسانیان زرتشتی


audio: pFuhtbqAYsg_0048.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
یا زمان حکومت در واقع اسلامی دین اسلام هیچ دینی دین رسمی نبود حداقل پس یهودیان با بقیه برابر شدند حداقل و برای حدود چهل سال در خوبی و خوشی زندگی کردند تا این‌که چی شد؟ غازان خان غازان خان که در 1295 میلادی شاه ایلخانیان مغول بود مسلمون شد اخ آخ آخ .


audio: pFuhtbqAYsg_0049.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
دوباره اوضاع و احوال و تبعیض و فلان و بل‌بدان و فلان و اینا برگشت سرجاش برای یهودیان و این روند همواره ادامه پیدا کرد


audio: pFuhtbqAYsg_0050.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
اوضاع احوال یهودیان فرق می‌کنه با وضعیتی که سایر اقلیت‌های دینی در ایران‌زمین داشتن و دارن مثل مسیحیان یا زرتشتیان حالا وارد اون بحث خیلی نمی‌خوام بشم فعلا یهودیان یک ساختار مستحکم درونی دارند که اجازه نمیده خیلی با سایر اقوام و ادیان دمخور بشن اعتقادات خاص خودشون مثلا توجه کنید که مسلمانان یا مسیحیان خیلی استقبال می‌کنند اگه کسی بیاد


audio: pFuhtbqAYsg_0051.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
و به دینشون بگروه یعنی به دین اونا در بیاد اما یهودیان چی میگن؟ یهودیان به این راحتی اجازه نمیدند این اتفاق بیفته مگر اینکه پیوند زناشویی بین یک جنتیل یا همون غیر یهود با یک یهودی شکل بگیره که اینطوری اون بنده خدا هم بتونه یهودی بشه حالا دلیلش چیه؟ اها همون داستان قوم برگزیده و این‌ها که در ابتدا بنده عرض کردم پس در نتیجه هر کدوم از این سلسله‌ها که در ایران روی کار می‌اومدن


audio: pFuhtbqAYsg_0052.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
که یهود هم خیلی بدشانس بود تا می‌اومد یه حالی بکنه مغول میزد مسلمون میشد گرفتاری هر کدوم از این سلسه‌ها که روی کار می‌اومدند یهودیان رو مجبور می‌کردند دینشون رو تغییر بدن مثلا به اسلام یه سری از یهودی‌ها هم طبیعتا احتمال داشت این رو بکنند مجاز بودند ولی از اون سمت یهودی‌ها اجازه نمی‌دادند کسی دیگه‌ای دینش رو به یهود تغییر بده پس هر چقدر که از مناطق دیگه مهاجرت یهودیان رو


audio: pFuhtbqAYsg_0053.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
به داخل ایران می‌بیینیم در تاریخ مدام تعداد یهودیان داره کم و کم‌تر میشه در تاریخ به خصوص در دوران صفویه که دیگه مذهب رسمی در کشور شد تشیع و خیلی از پیروان سایر مذاهب و ادیان از جمله یهودیت مجبور شدند که مسلمان و شیعه بشن


audio: pFuhtbqAYsg_0054.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
خب گفتیم که از نظر کمی تعداد یهودیان هی کم و کم‌تر شد در طول تاریخ در ایران ولی از نظر کیفی چی شد؟ داستان کاملا متفاوته تا اینجا چی گفتیم؟ یعنی گفتیم دیدید شنیدید البته اگر از یوتیوب می‌بینید که دیدید و شنیدید در غیر اینصورت پادکسته که شنیدید چی رو؟ که یهودیان قومی هستند یعنی قومی بودند که مدام کوچ کردند و مدام مهاجرت


audio: pFuhtbqAYsg_0055.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
این دو تا متفاوته یعنی آیا مثل عشایر می‌مونن؟ که سر فصل گرما و سرما بار و بندیل رو جمع کنن گاو و گوساله این‌ها برن یه جایی که برای زندگی مناسب‌تره ساکن شن؟ اصلا این حرف‌ها نیست یهودیان مرکز قدرت و ثروت رو خیلی خوب در تاریخ می‌شناختن پس وقتی کوچ می‌کردند که منافعشون جای دیگه تامین بشه یعنی وقتی مثلا تاریخ ایران رو نگاه می‌کنیم یا واقعا کل جهان رو


