# audio_chunks

audio: 1HVq8TcJyxk_0009.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
و حالا بیشتر چه شکوه و چه جلال و چه جشن‌ها و چه آداب و چه دینی داشتن چقدر مثلا وضع‌شون خوب بوده چه تقویمی استفاده می‌کردن مردهاشون چطوری بودن زناشون چطوری بودن جشن‌شون چی بود عزاشون چی بود


audio: 1HVq8TcJyxk_0011.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
اینا جذابیت‌هایی داره یک چیزای مثبتی توش هست و یک چیزایی هم البته توش هست که نشون می‌ده که باید با احتیاط و دقت بهش نزدیک شد به‌خاطر اینکه می‌گم این اشتیاق و این کنجکاوی یه بخشیش کنجکاویه به این معنی که یه چیزی رو نمی‌دونیم واقعا می‌خوایم بدونیم چطوری بوده یعنی کنجکاوی صادقانه‌ست از اون جنس کنجکاوی‌ایه که ما داریم توی بی‌پلاس


audio: 1HVq8TcJyxk_0012.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
یه وقتایی هم ولی کنجکاوی این نیست ما یه ایده‌ای داریم و اونقدری هم ازش مطمئنیم که داریم همین الان در جبهه‌های مجازی و حقیقی براش شمشیر می‌زنیم


audio: 1HVq8TcJyxk_0013.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
و الان که می‌گیم کنجکاویم در واقع دنبال اینیم که چهارتا چیز بشنویم بتونیم برگردیم با دست پرتر اون شمشیرمون رو بزنیم


audio: 1HVq8TcJyxk_0014.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
یا اگر یه چیزی شنیدیم که دقیقا اون چیزی نبود که می‌خواستیم بشنویم شمشیرمون رو بیاریم همینجا بزنیم یعنی کنجکاو نیستیم دنبال مهماتیم برای جنگیدن یا بهانه‌ای برای اینکه جبهه جنگ‌مون رو بازتر کنیم


audio: 1HVq8TcJyxk_0016.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
اون کنجکاوی رو آدم تاریخ ایران باستان رو می‌خواد بدونه چون می‌خواد اون ایده سیاسی رو که امروز داره براش یک پشتوانه تاریخی پیدا کنه یا از این همه گرفتاری و عقب رفتن و درجا زدن خسته شده


audio: 1HVq8TcJyxk_0018.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
و در امروز چیزی نمی‌بینه و در دیروز هم چیزی نمی‌بینه و در پریروز هم چیزی برای افتخار نمی‌بینه کتاب تاریخ رو برداشته هی رفته عقب ورق زده رفته عقب‌تر و عقب‌تر و عقب‌تر در جست‌وجوی یک روزی که بشه به چیزی افتخار کرد و رسیده به یک دوره‌ای و حالا همون رو می‌خواد بکنه آرام‌بخش این بی‌قراری و ناامیدی و سرخوردگی


audio: 1HVq8TcJyxk_0024.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
به یک تخیلی که بتونه آینده بهتری رو و فردای بهتری رو تصور کنه هم شخصا فکر می‌کنم که این کار خوبه و کار درستیه


audio: 1HVq8TcJyxk_0031.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
توی موزه چطوری رفتن جاهای مختلف دنیا رو سعی کردن پیدا کنن هند چه خبره؟ تمدن اینور چه خبر بوده اونور چه خبر بوده


audio: 1HVq8TcJyxk_0032.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
این کارا رو در دوره روشنگری کردن که سر دربیارن از دنیا گفتن ما باید بریم همه چیو درباره همه جای دنیا بفهمیم


audio: 1HVq8TcJyxk_0035.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
و اون موقع یه چشمه‌هایی که پیدا کردن در تاریخ روم و یونان بود گفتن خب این خوبه این قبل از مسیحیته اصلا دوران باستانه قبل از اینه که ما بریم تو این وضعیتی که قرون وسطی این بلا رو سر ما بیاره


audio: 1HVq8TcJyxk_0036.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
بریم اون رو خوب بفهمیم تاریخ باستان‌مون رو بفهمیم اونو یاد بگیریم از اون الهام بگیریم بیاریم برای آینده


audio: 1HVq8TcJyxk_0041.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
من خیلی کنجکاوم واقعا خیلی کنجکاوم بدونم که توی همه تاریخ و ادبیاتی که ما داریم از بعد از اسلام تا همین اواخر قرن 19


audio: 1HVq8TcJyxk_0043.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
اینو واقعا دوست دارم اگر شما آدم مطلعی هستید و این ویدیو رو می‌بینین و نمونه‌ای سراغ دارین لطفا کامنت بذارین من یاد بگیرم به جز نمونه تاریخ طبری که می‌دونم از تورات نقل کرده داستان کوروش رو


audio: 1HVq8TcJyxk_0044.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
به جز اون ما متوجه این تاریخ بودیم اصلا یا نبودیم؟ من نمونه‌ای براش سراغ ندارم ولی خب من واقعا مطالعاتم اونقدری نیست که بگم که همه جا رو دیدم و نیافتم


audio: 1HVq8TcJyxk_0045.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
ولی می‌دونم درباره هخامنشیانی که الان برای ما یه بخش مهمی از تاریخ و داستان ایران هستن نقطه شروعن و به درستی بسیار بسیار مهم می‌دونیم‌شون تا قرن 19 ما خبری از اینا نداشتیم چیزی از اینا نمی‌گفتیم اهمیتی به اینا نمی‌دادیم نمی‌دونستیم اصلا احتمالا


audio: 1HVq8TcJyxk_0046.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
چون تا قرن 19 اصلا درک ما از تاریخ ایران یه طور دیگری بود ما تاریخ رو پیشدادی و کیانی و تاریخی می‌دیدیم یعنی حماسه و اسطوره و تاریخ می‌دیدیم


audio: 1HVq8TcJyxk_0047.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
بعدا شروع کردیم با یک نگاه تازه‌ای بهش نگاه کردن با آدمی مثل مشیرالدوله، مشیرالدوله پیرنیا ما شروع کردیم ما ایرانی‌ها شروع کردیم به تاریخ رو یه طور دیگری خوندن


audio: 1HVq8TcJyxk_0049.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
خودمون هم درنیاوردیم با تکیه بر منابع اروپایی چون اروپایی‌ها همونطور که گفتم لازم دیده بودن که برن تاریخ دنیا رو بشناسن چون می‌خواستن برن استعمار کنن همه دنیا رو


audio: 1HVq8TcJyxk_0051.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
لازم شده بود براشون برن همه دنیا رو بشناسن همونطوری که لازم شده بود براشون برن همه چیز همه جا رو بشناسن


audio: 1HVq8TcJyxk_0053.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
نیاز به علم بود کنجکاوی به علم بود ولی اصلش به‌خاطر این بود که دنبال منافع‌شون بودن می‌خواستن هند رو مستعمره کنن باید جغرافیا و تاریخ هند رو می‌شناختن باید نقشه‌ش رو برمی‌داشتن هیچ نقشه‌ای از هند وجود نداشت اینه که تاریخ هند رو اول اینا نوشتن تاریخ ایران رو لازم داشتن بیان ایران کار کنن لازم داشتن بیان ایران بفهمن چطوری کار می‌کنه جغرافیاش چیه تاریخش چیه نقشه‌ای نبود خودشون کشیدن


audio: 1HVq8TcJyxk_0054.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
آمدن حفاری‌های باستان‌شناسی‌های اولیه رو اینا کردن و از کتیبه‌هایی که ما داشتیم در اون دوره‌ست که رمزگشایی می‌شه


audio: 1HVq8TcJyxk_0057.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
و می‌گه عه این همون چیزیه که تاریخ‌نویسان اسکندر نوشته بودن ما خونده بودیم درباره پرسپولیس درباره شهر ایرانی‌ها


audio: 1HVq8TcJyxk_0059.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
سفیر اسپانیا در دربار شاه‌عباس نوشته اینو بعد این ادامه پیدا می‌کنه در دوره قاجار این علاقه ادامه پیدا می‌کنه می‌رسه به اینجا که هخامنشیان کم‌کم شناخته می‌شن


audio: 1HVq8TcJyxk_0061.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
کوروش رو کوروش بزرگ رو ما نقطه شروع ایران می‌دونیم و می‌گیم ببین ما نقطه خیلی از کشورها تاریخ استقلال دارن تاریخ شروع دارن ما تاریخ نداریم به‌خاطر اینکه ما خیلی وقته هستیم از کی هستیم؟ از وقتی که کوروش بود


audio: 1HVq8TcJyxk_0063.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
حالا من نمی‌دونم واقعا اینکه مثلا اروپا این مسیر رو رفته ما هم چنین مسیری خواهیم رفت یا این مسیر رو نخواهیم رفت بعضی‌ها برای همین تلاش می‌کنن بعضی‌ها هم اتفاقا با همین دید سعی می‌کنن مقاومت کنن و اساسا برسن به یه جایی که انکار کنن تاریخ باستان رو یا مشروعیت‌زدایی بکنن ازش بازم نه به‌خاطر خود تاریخش به‌خاطر اینکه برای امروزشون یه مسئله‌ای دارن و یک زاویه‌ای دارن چون می‌خوان به این برسن


audio: 1HVq8TcJyxk_0065.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
من مسئله‌م راستش این نیست یعنی مسئله من اصلا از خیلی قبل از اینه من خیلی خیلی کمتر از این می‌دونم که بخوام وارد این قصه بشم که این کجاش درسته کجاش غلطه من اونجایی هستم که باید یه خرده بخونم اصلا بفهمم اینا چی دارن می‌گن


audio: 1HVq8TcJyxk_0070.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
اگر خوبه یا اگر بده اینطوری دوست داشتم و خب تعریف کارای یوتیوب و کار دیجیتال و اینترنت و اینام همینه


audio: 1HVq8TcJyxk_0071.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
خوشحالم که این سلیقه سلیقه مشترکیه یعنی من هیچ‌وقت دوست نداشتم تاریخ رو اینطوری بخونم که می‌نوشتن همیشه برای ما اینا راستش مسئله من نیست یعنی مسئله من از خیلی قبل‌تر از اینه من اینکه چی درسته کی غلطه من واقعا خیلی کمتر از این می‌دونم که بخوام وارد این بشم من اونجایی هستم که باید یه خرده‌ای بدونم تا بفهمم اصلا اینا چی دارن می‌گن


audio: 1HVq8TcJyxk_0072.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
و این کار رو هم به اون روشی می‌کنم که همیشه خودم تاریخ رو دوست داشتم بخونم اصلا شکلی که ما داریم تاریخ رو تو بی‌پلاس مرور می‌کنیم اون شکلیه که من همیشه دوست داشتم بخونم و پیداش نمی‌کردم چطوری دوست نداشتم بخونم؟ اونجوری که معمولا می‌نویسن و می‌خونیم اینکه از سال یک شروع کنی سلسله‌ها یکی‌یکی آمدن و رفتن و بیای جلو و


audio: 1HVq8TcJyxk_0073.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
من اینطوری تاریخ قبلا خیلی خوندم دوست داشتم از زمان بچگی و دانش‌آموزی و اینا تاریخ دوست داشتم همینطوری خوندم پراکنده


audio: 1HVq8TcJyxk_0074.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
ولی بعدا مثلا سی‌وچند سالم بود دیدم که از اینطوری تاریخ خوندن مقداری جزئیات برام مونده نه که بگم بی‌فایده بود جزئیاتی برام مونده ولی جزئیات اونقدری مهم نیست که کلیات مهمه یعنی جزئیات بدون کلیات مهم نیست


audio: 1HVq8TcJyxk_0076.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
تصویری از تاریخ ایران وسط تاریخ منطقه تصویری از تاریخ ایران وسط تاریخ اوراسیا تصویری از تاریخ ایران وسط تاریخ دنیا اصلا نمی‌تونستم بگیرم از اونطوری تاریخ خوندن اصلا


audio: 1HVq8TcJyxk_0077.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
برای همین هم هست که اونطوری تاریخ خوندن که هخامنشیان اومد رفت سلوکیان اومد رفت اشکانیان اومد رفت ساسانیان اومد رفت این نه به فکری منجر می‌شه نه به ایده‌ای برای من نه هیچی واقعا داستانی خوندم از شرح شکوه و شوکت و شکست و غرور و ظلم و توطئه و مثل خوندن اینکه مثلا یک رمان خوبی خونده باشم احساساتی در من ایجاد می‌کنه


audio: 1HVq8TcJyxk_0081.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
وقتی توی بی‌پلاس تصمیم گرفتیم بریم سراغ تاریخ و جغرافیا و ژئوهیستوری و یه کمی ژئوپلیتیک و اینا دیگه می‌دونستم که این رو نمی‌خوام


audio: 1HVq8TcJyxk_0083.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
بریم ببینیم قرن 16 چه خبر بود بریم ببینیم از 1500 تا 1600 در ایران چه اتفاق‌هایی افتاد بعد تو همون سال‌ها شرق و غرب ایران چه اتفاقایی افتاد


audio: 1HVq8TcJyxk_0084.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
اروپا و آمریکا و چین و ژاپن چه اتفاق‌هایی افتاد نه اینکه اونا با ایرانی‌ها فقط چه کار داشتن و چی شد و اینا کلا چه اتفاقی افتاد دیده بودم خب من یه جزئیات تاریخ که می‌دونم ایران در برابر روسیه شکست خورد قفقاز رو داد رفت اول قرن 19 خب


audio: 1HVq8TcJyxk_0085.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
این کی می‌شه؟ تا وقتی من ندونم این کجای تاریخ اروپا می‌شه تا وقتی که من نفهمم که این روسیه‌ای که این طرف داره با ایران می‌جنگه اون طرف تو اروپا چیکار داره می‌کنه


audio: 1HVq8TcJyxk_0091.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
برای اینکه بتونیم وصلش کنیم به تاریخ بقیه دنیا هر کدوم از ما ممکنه یک سال‌هایی از تاریخ دنیا تو ذهن‌مون فیکس شده باشه حالا سال‌های اخیر رو من همیشه عادتم بود مثلا با جام جهانی و اینا تو ذهنم می‌موند سال 90 اون سالیه که جام جهانی سال 98 اون سالیه که فلان


audio: 1HVq8TcJyxk_0093.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
سال 1600 اون سالیه که شاه‌عباس اصفهان رو ساخت اون سالیه که انگلیسی‌ها رفتن آمریکا ستلمنت درست کردن اون سالیه که شکسپیر داره هملت می‌نویسه یا داره نمی‌دونم چی چی می‌نویسه تاجر ونیزی می‌نویسه


audio: 1HVq8TcJyxk_0095.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
کمپانی هند شرقی انگلیس داره جلسه اولش برگزار می‌شه همه این‌ها بین 1600 تا 1610 ئه خب من اگه تاریخ صفویه رو به سال میلادی نمی‌خوندم نمی‌فهمیدم اینو


audio: 1HVq8TcJyxk_0096.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
و به نظرم نفهمیدن این اصلا برای من تاریخ رو می‌کنه رمان تاریخ قاجار رو همیشه می‌خوندیم سال دیگه شمسی هم نبود قمریه


audio: 1HVq8TcJyxk_0099.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
برای همین برام مهمه که تاریخ رو به سال میلادی بخونیم نه چون سال میلادی از سال شمسی بهتره به‌خاطر اینکه معیاره برای اینکه با اون که بخونم می‌تونم بفهمم بقیه دنیا چه خبر بوده تاریخ ژاپن رو که به سال شمسی نمی‌تونم بخونم که


audio: 1HVq8TcJyxk_0100.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
تاریخ ژاپن و چین و مکزیک و مصر و آلمان و آفریقای جنوبی و هند رو به تاریخ میلادی می‌خونیم برای همین من همین چند وقت پیش سر ویدیو ناصرالدین‌شاه رفتم حساب کردم


audio: 1HVq8TcJyxk_0101.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
تاریخ ناصرالدین‌شاه رو می‌گم همیشه به سال میلادی می‌خوندیم دیگه ویدیو ناصرالدین‌شاه داشتیم درست می‌کردیم رفتم حساب کردم که ناصرالدین‌شاه کی بوده هی می‌گیم دور بوده به نظر دور می‌رسه نزدیک بوده


audio: 1HVq8TcJyxk_0105.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
چرا قبلا این حس رو نداشتم؟ فکر کنم یه دلیلش اینه که بیشتر چیزایی که درباره ناصرالدین‌شاه می‌خوندم به سال قمری بود این از من دور بود من به سال قمری حس ندارم سعدی قرن 7 هجری بود خب این به من چی می‌گه؟ هیچی نمی‌گه هیچی به من نمی‌گه من می‌خوام بدونم مثلا سعدی چقدر با شکسپیر فاصله داره من می‌خوام بدونم وقتی معاویه شاه شده ایتالیا چه خبر بوده مثلا ها


audio: 1HVq8TcJyxk_0107.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
تاریخ رو با چهارتا تقویم مختلف خوندن ضررش اینه که من این کارا رو نمی‌تونم اینا رو نمی‌تونم به هم وصل کنم بعد می‌تونم هی عمیق بشم تو تاریخ ایران هی برم توتر و توتر


audio: 1HVq8TcJyxk_0108.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
ولی این بیشتر منو می‌بره تو اون قفس تنگ خودم تو اون چارچوب خودم و اون چیزی رو که می‌خوام اصلا بهم نمی‌ده و اونم یه دیدیه که من بتونم تاریخ دنیا رو کنار هم ببینم من وقتی می‌گم هخامنشیان وقتی می‌گم داریوش اول دستور ساخت تخت جمشید رو داد باید بدونم اون موقع بقیه دنیا چی داشتن می‌ساختن که ساختن این اینجا مهم بوده


audio: 1HVq8TcJyxk_0109.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
وقتی می‌گیم کوروش مهمه به‌خاطر اینکه از یه سری اقوام مختلف یه چیزی ساخته به نام ملت چرا این مهمه؟ چون بقیه دنیا اون موقع این کار رو نمی‌کردن وگرنه اگه خب بقیه هم می‌کردن چه اهمیتی داشت؟


audio: 1HVq8TcJyxk_0110.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
من تا فرق‌ها رو نفهمم هیچی از ویژگی‌ها برام معنی پیدا نمی‌کنه دنیا جزیره جزیره که نبوده وصل بوده به همدیگه دیگه با اینطوری خوندن تو ذهن من یه چیزایی سفت شده


audio: 1HVq8TcJyxk_0111.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
و اینطوری فکر می‌کنم بهتر می‌فهمم و دوست دارم تاریخ رو اینطوری بخونم تا حالاش رو تو بی‌پلاس اینطوری تعریف کردیم خیلی خوشحالم که شما هم این روش رو پسندیدین و از اینجا به بعدش رو هم می‌خوایم با همین روش ادامه بدیم تو این روش تاریخ خوندن تایم‌لاین خیلی مهمه این تایم‌لاین‌هایی که ما درست می‌کنیم خیلی وقت می‌ذاریم رو درست کردنش و خیلی برامون مهمه دوست داریم توش بهتر و بهتر هم بشیم پیشنهادی اگه درباره‌ش دارین ابزاری می‌شناسین بعضی از تایم‌لاین‌ها به نظرتون خوب‌تره


audio: 1HVq8TcJyxk_0113.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
تاریخ خوندن بدون تایم‌لاین و بدون نقشه به نظرم خیلی کار عجیبیه مخصوصا الان و با این ابزار و امکاناتی که ما داریم خیلی عجیبه که مثلا بخوایم تاریخ بخونیم تاریخ تعریف کنیم


audio: 1HVq8TcJyxk_0114.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
نقشه رو نگاه نکنیم نقشه همه‌ش جلو چشم‌مون نباشه تایم‌لاین همه‌ش جلوی چشم‌مون نباشه موازی نتونیم جاهای مختلف رو با هم ببینیم الان که دیگه این کار خیلی راحته که


audio: 1HVq8TcJyxk_0115.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
تو متن و کتاب نوشتن شاید انقدر راحت نبود ولی الان راحته لازم نیست همه چیو بگیم می‌تونیم نشون بدیم در مورد تایم‌لاین یه مثالی بزنم


audio: 1HVq8TcJyxk_0117.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
سقوط اصفهان در برابر حمله شورشیان افغان محمود افغان حمله، سقوط اصفهان، پایان صفویان یکی از پایین‌ترین نقاط تاریخ ایرانه دیگه حداقل از نظر نظامی


audio: 1HVq8TcJyxk_0121.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
در دومی نادرشاه افشار یه طوری کشورگشایی کرده که ایران به وسعتی رسیده که هرگز در دوران مدرن تجربه نکرده بود قبلش و بعدش هم نمی‌کنه در اوجه از نظر کشورگشایی تنها دوره تاریخه بعد از دوره باستان که ایران یک قدرت جهانی می‌شه تنها دوره تاریخه


audio: 1HVq8TcJyxk_0122.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
و البته نتیجه‌ش هم اینه که بادوام نیست به‌خاطر اینکه خب پتانسیل و امکاناتش رو نداره حالا از ته اون دره از اون پایین‌ترین نقطه


audio: 1HVq8TcJyxk_0124.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
17 سال یعنی 17 سال پیش می‌شه زمان احمدی‌نژاد در ایران انقدر نزدیکه تو این 17 سال از اونجا می‌رسه به اینجا


audio: 1HVq8TcJyxk_0126.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
اگر تاریخ رو داشتم سلسله به سلسله می‌خوندم خاندان صفویه آمد و رفت و این آمد و اون شکست خورد و این برآمد و این جنگ کرد و این با سپاه اون اونجا درگیر شد و این اینو شکست داد و فرمانده این بود و تایم‌لاین اینو نشونت می‌ده واسه اینه که من تاریخ رو دوست دارم اینطوری بخونم تاریخ‌دان و تاریخ‌خوان حرفه‌ای هم نیستم راستش که مثلا بشینم یک پروژه بزرگی تعریف کنم و اینا


audio: 1HVq8TcJyxk_0128.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
و تیکه تیکه دارم اینو کاملش می‌کنم طبعا کلی هم یادگیری تو این مسیر هست من الان ویدیو تاریخی رو که دو سال پیش ساختیم وقتی نگاه می‌کنم همه‌ش می‌گم ای وای کاش اینجاش رو اونطوری می‌گفتم کاش اینطوری می‌گفتم کاش این رو نمی‌گفتم کاش این رو اون موقع می‌دونستم بهتر می‌گفتم


audio: 1HVq8TcJyxk_0132.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
اصلا با همین تعریف کردن هم هست که من یاد می‌گیرم من هیچ موضوعی رو درباره‌ش کار نمی‌کنم مگر اینکه کنجکاوی داشته باشم بهش و بخوام که بدونم کنجکاویم هم با همین کتاب‌هایی که می‌خونم و با مستندهایی که می‌بینم و پادکست‌هایی که می‌شنوم و این‌ها درست می‌شه بعد دارم درباره تاریخ فرانسه کار می‌کنم می‌رسم به فتوحات مسلمان‌ها در جنوب اروپا


audio: 1HVq8TcJyxk_0133.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
می‌گم عه این چه داستانیه؟ سر داستانش می‌رسه به اینجایی که ما سه تا ویدیو می‌سازیم درباره امویان و عباسیان و اینا


audio: 1HVq8TcJyxk_0136.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
داریم تاریخ اسلام رو می‌خونیم می‌رسیم به سیسیلی علاقه‌مند می‌شیم به سیسیلی سیسیلی رو درباره‌ش داریم بررسی می‌کنیم می‌رسیم به وایکینگ‌ها دیگه حالا


audio: 1HVq8TcJyxk_0138.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
متوجه می‌شم که مثلا بعضیا پیشنهاد می‌دن که وای چرا شلخته‌ست؟ این رو یه نظمی بدین به ترتیب بیاین جلو ولی نه نمی‌دیم من اونطوری تاریخ نمی‌تونم بخونم یعنی اصلا علاقه من همین طوریه و به نظرم درستش هم همینه دنیا هم همینه زندگی هم همینه یه خرده‌ای شلخته‌ست و یه خرده‌ای آشوبه و


audio: 1HVq8TcJyxk_0139.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
به نظرم راه اینکه جذاب نگه‌ش هم داریم همینه با سوال بریم سراغش من وقتی اینطوری می‌رم سراغ یک دوره تاریخی با یک سوالی دارم می‌رم سراغش و با سوال که می‌رم معمولا دست پرتر برمی‌گردم


audio: 1HVq8TcJyxk_0140.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
بیشتر هم هدفم از اینکه حالا به جز سرگرمی، احساس غرور و این‌ها باشه اینه که از کار دنیا سر دربیارم با هدف بزرگتر نگاه به آینده نه به‌خاطر اینکه هرکی تاریخ بدونه حرفاش درباره مثلا فردا درسته هرکی تاریخ رو بدونه آینده رو بهتر پیش‌بینی می‌کنه اینطوری نیست من کلی آدم مسلط به تاریخ دیدم خیلی مسلط‌تر از خودم به تاریخ دیدم که درباره فردا چیه


audio: 1HVq8TcJyxk_0143.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
ولی تاریخ ندونستن قطعا کار رو غلط می‌کنه کسی که تاریخ نمی‌دونه احتمال چرت گفتن و چرت فکر کردنش خیلی بالاست


audio: 1HVq8TcJyxk_0145.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
بی‌خودی نیست که خوندن تاریخ ایران همیشه برای حاکمان ایران مهم بوده یعنی در طرح کسایی که حاکمی می‌کردن برای ایران اون موقعی که


audio: 1HVq8TcJyxk_0147.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
می‌ذاشتن توی دوره‌شون که اینا تاریخ ایران رو بخونن جزو چیزایی بوده که می‌خوندن و تعلیم می‌دیدن تصادفی نیست که تاریخ‌نویسی ایران باستان در عصر جدید رو یه کسی شروع می‌کنه که سیاستمدار بوده


audio: 1HVq8TcJyxk_0149.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
عموما فرمانروایان یا حالا از قبل داشتن یا بعضیاشون دیگه از قبل هم نداشتن بعدا احساس می‌کنن که خوبه و نیازه که تاریخ رو بدونن بعضیاشون زودتر بعضی‌ها دیرتر بعضی‌ها خیلی دیر بعضی‌ها عمیق‌تر بعضی‌ها خیلی سطحی


audio: 1HVq8TcJyxk_0150.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
خیلیاشون هم متاسفانه در پایان کارشون من یادمه تو خاطرات رفسنجانی می‌خوندم که آره مثلا تو خاطرات سال 76 و 77 دیگه از ریاست‌جمهوریش تمام شده بود


audio: 1HVq8TcJyxk_0152.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
که حالا اصلا اون یادداشت‌هایی که نوشته بود به نظر نمی‌رسید مطالعه‌ای باشه که دیدی بهش داده باشه و اثر مشهودی گذاشته باشه


audio: 1HVq8TcJyxk_0153.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
ولی جالبه چون مطمئن نیستم که بقیه آدمایی که تو اون جایگاه رفتن همین آشنایی و شناخت اولیه رو هم داشته باشن واقعا الان هم خیلی مهمه


audio: 1HVq8TcJyxk_0154.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
ما حاکمان ایران رو نگاه کنیم اپوزیسیون‌شون رو نگاه کنیم کسایی که می‌خوان سیستم رو اصلاح کنن نگاه کنیم کسایی که می‌خوان سیستم رو متحول کنن نگاه کنیم کسایی که می‌خوان تغییر بدن و براندازن نگاه کنیم باید یک درکی از این داشته باشن یعنی خودشون و طرفداران‌شون کسایی که درباره این موضوع‌ها صحبت می‌کنن عجیبه که یک درکی و دیدی منسجم از تاریخ ایران نداشته باشن


audio: 1HVq8TcJyxk_0156.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
من فکر می‌کنم برای اونا عجیبه برای ما هم که مردمی هستیم که اونا رو نگاه می‌کنیم و امیدوار و دوست داریم امیدی داشته باشیم به یه آینده بهتری برای ما هم عجیبه که ندونیم عجیبه که دیدمون انقدر به تاریخ من خودم انقدر دیدم به تاریخ واقعا ضعیف و ناقصه از اون چیزاییه که از ندونستن از اینکه نمی‌دونستمش خیلی متعجبم


audio: 1HVq8TcJyxk_0157.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
و خیلی خوشحالم که داریم این کارو با هم پیش می‌بریم حالا به هر حال تا حالا نمی‌دونستیم الان امیدوارم که زودتر بتونیم که


audio: 1HVq8TcJyxk_0158.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
فارغ از اینکه هر کدوم‌مون کجای این قصه هستیم و چی فکر می‌کنیم و اینا به نظرم مهمه که حداقل چند پله آگاه‌تر و مطلع‌تر و مسلط‌تر به تاریخ بشیم حتی اگه می‌خوایم همین بحث جنگ و جدل‌مون رو ادامه بدیم


audio: 1HVq8TcJyxk_0159.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
یه خرده‌ای مطلع‌تر و با کیفیت‌ترش بکنیم به نظرم به نفع همه‌مونه و به نفع همه اون چیزیه که برامون مهمه مسئله اساسا نه افتخار کردن به گذشته‌ست


audio: 1HVq8TcJyxk_0160.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
و نه اینه که ازش سرافکنده بشیم که حالا ما بد بودیم یا خوب بودیم یا بدبخت بودیم یا تقصیر اونه که بدبخت بودیم یا اینا بودن که ما رو بیچاره کردن یا اگه اون بود ما خیلی بالا بودیم و پرچم بالا بود و مسئله اینا نیست واقعا مسئله فهمیدنشه ما خیلی کمتر از این می‌دونیم فعلا یه خرده‌ای باید احساسات رو بذاریم کنار چون احساسات مانع دیدنه احساسات رو باید سعی کنیم خاموش کنیم درگیر نکنیم بریم ببینیم


audio: 1HVq8TcJyxk_0161.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
این دوره‌های تاریخ باستان‌مون رو بریم ببینیم این دوره سه‌گانه یا چهارگانه تاریخ ایران باستان رو بریم ببینیم


audio: 1HVq8TcJyxk_0162.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
سه گانه یا چهارگانه چون حالا مادها رو هم می‌گن الان دیگه مادها و هخامنشیان و سلوکیان بعد اشکانیان و ساسانیان اینا رو ببینیم ببینیم از اینا چی می‌شه فهمید


audio: 1HVq8TcJyxk_0164.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
بریم ببینیم از زندگی در فلات ایران اون موقع چی می‌تونیم بفهمیم چرا برامون مهمه که اینو بفهمیم؟ چون می‌خوایم ببینیم ایران چطوری شکل گرفته می‌خوایم بفهمیم در این جغرافیای ناهموار نامساعد همیشه متنوع همیشه پراکنده چطوری یک ملتی درست شده و مونده چیزی هم که می‌خوایم ببینیم این نیست که کی کیو شکست داد کی مرزش کجا بود فقط این نیست واقعا


audio: 1HVq8TcJyxk_0168.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
من چند بار هم تو این ویدیوهای مختلف گفتم من یه دیدی دارم به این موضوع پیدا می‌کنم و راستش از وقتی که به این دیده دارم می‌رسم دیدم که می‌تونه به همه فکرای آدم جهت بده واقعا


audio: 1HVq8TcJyxk_0170.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
قبل از اینکه این زیر نفت پیدا بشه این مملکت پول از کجا می‌آورده؟ اینکه قرن 19 فقیر بوده خب پول نداشته پول نداشته قبلش چی؟ از کجا پول در می‌آورده؟ چون داریم درباره کشوری صحبت می‌کنیم که صحبت یه قرن و دو قرن نیست دیگه کشوری که تا بوده بوده خب چطوری بوده؟ چی نگه‌ش داشته؟


audio: 1HVq8TcJyxk_0176.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
شما اگر مردمان دگمی باشی اگه ملتی باشی که همه‌ش در حال این باشه که این با من بده اون غریبه‌ست اون دیگریه این دشمنه این غیرخودیه می‌تونی از تجارت پول دربیاری از راه پول دربیاری؟


audio: 1HVq8TcJyxk_0177.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
تو بازار بازاری که با 90 درصد بازار نتونه کار کنه هر کی رو به یه دلیلی بگه این کجه اون اونورش بالاست این اینورش پایینه می‌تونه موفق بشه؟ خب این چی می‌گه به ما؟ از اینکه ما در تاریخ‌مون تو چی خوب بودیم چطوری توش خوب بودیم اینا برا ما چیز جالبیه من واقعا شاید خیلی حرفای ساده‌ای باشه ها خیلی شاید حرفای پیش‌پاافتاده‌ای باشه ولی برای من جالب و مهمه


audio: 1HVq8TcJyxk_0178.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
من بعد از چهل‌وچند سال زندگی امسال برای اولین بار درباره نوروز فکر می‌کردم که چه کار عجیبی داریم می‌کنیم ما چقدر زیباست ما داریم به هر ضرب و زوری که شده در سخت‌ترین شرایط و تیره‌ترین روزها یک رسمی رو زنده نگه می‌داریم که چند هزار ساله که هست


audio: 1HVq8TcJyxk_0183.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
روی این ستون باید بشه ساخت چیزی رو که 3000 سال دووم آورده و بهت رسیده رو خیلی باید قدرش رو بدونی و ازش مواظبت کنی روش بسازی اگر تونستی و بعد بسپریش به دست بعدی اصلا از اینا بیایم بیرون از این داستان اینطوری بیایم بیرون بریم سراغ یکی از سوالای اساسی خودمون خارج از تاریخ توی بی‌پلاس داستان توسعه ایران داستان توسعه ایران برای ما مهمه چون این راهیه که ما دوست داریم بریم


audio: 1HVq8TcJyxk_0184.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
ما آرزو داریم ایران برگرده به مسیر توسعه از این چاهی که توش افتاده بیاد بیرون کنجکاوی به اینکه داستان توسعه ایران تا حالا چی بوده یه کنجکاوی‌ایه که واضحه که خیلی زیاد شده


audio: 1HVq8TcJyxk_0185.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
داستان توسعه دونستنش هم یه بخشیش اینه که ما چه نقشی می‌خوایم تو دنیا داشته باشیم اینکه چه چیزی جلوی توسعه ما رو الان گرفته یه داستانه اینکه ما اگر روزی بتونیم توسعه پیدا بکنیم ما اگر موفق بشیم بیفتیم دوباره تو مسیر توسعه چه نقشی می‌خوایم تو دنیا داشته باشیم


audio: 1HVq8TcJyxk_0186.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
ممکنه شما اینو سوال دوم ببینی یعنی بگی اول باید شروع بشه توسعه بعد ببینیم چه نقشی بعضیا هم می‌گن نه اول باید ببینی نقشت چیه افتادن تو مسیر توسعه رو از همون‌جا شروع می‌کنی کاری به اینش ندارم اینکه ما بدونیم نقش‌مون چی می‌خواد باشه در دنیا


audio: 1HVq8TcJyxk_0187.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
چی می‌خواد بشه در منطقه مهمه جواب این سوال هم برای هر کشوری فرق می‌کنه یک ملت تازه تاسیسی مثل سنگاپور یه طوری جواب می‌ده به این سوال


audio: 1HVq8TcJyxk_0188.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
یه ملتی که قدمتش به قدمت تاریخه مثل چین مثل هند مثل ایران یه طور دیگری باید جواب بده ما به عنوان یک ملت تمدن به عنوان یک کسانی که ملت بودن قبل از اینکه دولت ملی اختراع بشه ما یه کوله‌بار تاریخی سنگینی داریم


audio: 1HVq8TcJyxk_0189.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
که خیلی برامون مزیته و خیلی هم وزنه‌ست به پامون خیلی تاریخ سنگین و طولانی و عمیق ما خیلی هم ازش کم می‌دونیم خیلی ازش کم می‌دونیم


audio: 1HVq8TcJyxk_0190.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
برامون گرفتاری داره و برامون فرصت داره می‌گم خیلی کم می‌دونیم چون ما واقعا ما کلا کمتر از 150 ساله که داریم به پیشاتاریخ و تاریخ باستان و اینا نگاه می‌کنیم و حفاری می‌کنیم و هنوزم یه جاهایی شمال شرق ایران که حوزه مهم تمدنیه خیلی کمتر بهش توجه شده نمی‌دونیم هنوز خیلی


audio: 1HVq8TcJyxk_0191.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
بیشتر خواهیم دونست و هرچی بیشتر بدونیم هر دو طرفش برامون سنگین‌تر می‌شه هم دردسراش و گرفتاری‌هاش و احتمالا پابندهای تاریخیش و هم مزیت‌هاش دردسرش اینه که ما یه چیزایی داریم از 20 قرن پیش که نمی‌شه به این راحتی ازش رها شد اینکه حکومت مرکزی برای ما قداست پیدا می‌کنه این یادگاری دوران باستانه برای ما نمی‌تونیم واقعا اینو حاشا کنیم می‌دونیم برای ما آسیب داشته و آسیب داره و


audio: 1HVq8TcJyxk_0193.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
و باید یه راهی پیدا کنیم که آسیب‌هاش رو کم کنیم باید خودمون رو با دوران جدید بتونیم وفق بدیم ولی باید بدونیم که این وزنه تاریخی به پای ما هست و از این طرف هم باید به این نگاه کنیم که خب این سوال سنت باستانی چی به ما داده که به دردمون می‌خوره برای رفتن در مسیر توسعه


audio: 1HVq8TcJyxk_0194.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
همه خلقیاتی که در این چند ده قرن در ما ته‌نشین شدن منفی نیستن و قطعا هر تلاشی که بخواد یا خوبی‌هاش رو یا بدیاش رو رد کنه و حاشا کنه و اینا می‌خوره تو دیوار یعنی دیر یا زود احتمال موفقیتش کمه واقعا به‌خاطر اینکه به این راحتی نمی‌شه خلاص شد از چیزی انقدر بادوام


audio: 1HVq8TcJyxk_0195.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
رهایی در حاشا کردن نیست رهایی در حقیقته در شناختن گذشته‌ست ما می‌دونیم که تاریخ و جغرافیامون خلقیات فرهنگی نامطلوبی در ما ته‌نشین کردن حالا نظرات متفاوته از کلنگی بودن می‌گن و بی‌حافظه بودن جامعه می‌گن و از اینکه همکاری برای ما سخته و رویای جمعی نداشتن و اینکه توافق نمی‌تونیم بکنیم و


audio: 1HVq8TcJyxk_0197.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
درباره اینکه اینا چقدرش هست چقدرش نیست چه باید بکنیم چه نباید بکنیم بحث و مناظره و گفت‌وگو زیاده ما هم در چند کتاب بهش پرداختیم باز هم می‌پردازیم


audio: 1HVq8TcJyxk_0200.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
فرق نکنه کجای تاریخ رو نگاه می‌کنیم چه رضاشاه باشه چه قاجار باشه چه صفویه باشه چه دوران باستان و هخامنشیان و ساسانیان باشه برامون بشه میدون جنگ و همین دعوای امروزمون رو ببریم بندازیم رو جامعه 2000 سال پیش و همین کم‌فهمی و کج‌فهمی و نادانی خودمون رو بهش حالا یه رنگ تاریخی هم بدیم که کاریه که می‌کنیم دیگه


audio: 1HVq8TcJyxk_0205.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
ولی حالا واقعا این ویدیو دیگه تا اینجاش رسیده من امیدوارم کسایی که دارن این ویدیو رو می‌بینن اینجا می‌شه اینطوری صحبت کرد به‌خاطر اینکه این ویدیو ویدیویی نیست که هر کسی ببینه


audio: 1HVq8TcJyxk_0206.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
این ویدئو رو مخاطب جدی و پیگیر ما داره می‌بینه مخصوصا دیگه تا اینجاش رو می‌شه اینجا گفت که امید من و اعتماد من واقعا اینه که ما که اینطوری داریم بااحتیاط و دقیق جمع‌مون رو رشد می‌دیم به همین امیده که بتونیم اون کار مهم رو هم با همون دقت و فروتنی و نگاهی انجام بدیم تاریخ باستان رو هم با همون کیفیت‌هایی واردش بشیم


audio: 1HVq8TcJyxk_0207.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
که وارد بقیه دوره‌ها شدیم و یادشون گرفتیم و داریم یاد می‌گیریم اونجا رو هم همینطوری بهش نگاه کنیم و بریم جلو و مطمئنم هستم که ما جمعی داریم می‌شیم که می‌تونیم این کار رو با هم و بااعتماد به هم انجام بدیم


audio: 1HVq8TcJyxk_0211.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
شاهان ساسانی رو پشت سر هم بگیم این اومد این رفت اینا رو مستقل و منفک از بقیه تاریخ و بقیه جغرافیا و بقیه تاریخ جهان ببینیم ما داستان ایران باستان رو هم مثل بقیه تاریخ ایران ازش حرف می‌زنیم یعنی وقتی که می‌ریم داستان هخامنشیان رو می‌گیم


audio: 1HVq8TcJyxk_0215.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
چرا این مهمه؟ چون قبل از کوروش هم در ایران مادها حکومت کرده بودن ولی اثرشون اثر سیستم حکمرانی که ساخته بودن به اندازه هخامنشیان نبود و از اون طرف هخامنشیان برافتادن با حمله اسکندر ولی سایه اون سیستم حکومتی که ساخته بودن موند


audio: 1HVq8TcJyxk_0218.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
توی یه جایی از خاطرات ابراهیم گلستان من می‌خوندم گلستان متولد 1301 بود دیگه در صد سالگی، صدوچند سالگی مرد


audio: 1HVq8TcJyxk_0222.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
یک کلمه صحبت از داریوش و کوروش نبود چندان که اسم کوروش رو می‌گفت به پیروی از رسم‌الخط فرانسوی سیروس می‌گفتیم ببین داستان صد سال پیشه


audio: 1HVq8TcJyxk_0226.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
به اندیشه‌ها و ایده‌ها و هنرها و بازی‌ها و فرهنگی که از اون دوره به ما رسیده در طول تاریخ و به بقیه جهان رسیده در عرض جغرافیا بپردازیم می‌خوایم نگاه کنیم این تخته نرد چیه داستانش که ما این همه قرنه داریم بازی می‌کنیم شطرنج چیه؟ چه تفاوت‌هایی ما توش دادیم؟ این همه ساله داره بازی می‌شه این چیزایی رو از دوران باستان ببینیم


audio: 1HVq8TcJyxk_0227.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
که چیه که اینا بعد از اسلام هم مونده یه چیزایی در تاریخ و فرهنگ از قبل از دوران اسلام آمده بعد از اسلام مونده یه طوری جزو اسلام شده که ما برامون غریبه‌ست من خودم وقتی اولین بار از آقای تورج دریایی شنیدم


audio: 1HVq8TcJyxk_0231.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
ایرانیان باستان تعریفی از انسان کامل داشتن که یک مفهومیه که بعدا در تصوف سروکله‌ش پیدا می‌شه چطوریه که اینا یک


audio: 1HVq8TcJyxk_0232.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
جالبه که اینا مفاهیمی هستن که از دوران باستان ما در فرهنگ‌مون داشتیم و منتقل شده به دوران بعد از اسلام یه چیز جالب دیگه بگم از همین چیزا


audio: 1HVq8TcJyxk_0233.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
تام هالند مورخ و پادکستر توی پادکستی درباره جورج دبلیو بوش صحبت می‌کرد که زمان حمله به عراق برگشت گفت هرکی با ما نیست علیه ماست


audio: 1HVq8TcJyxk_0234.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
یعنی دیگه ته دنیای دوقطبی و سیاه‌وسفید و خیروشر و اینا بعد گفت این میراث فرهنگی ایرانیه برای ما گفتش که به عنوان بدی نمی‌گفتا به عنوان این می‌گفتش که


audio: 1HVq8TcJyxk_0235.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
مای غربی فکر می‌کنیم حالا اونم خیلی هم طرفدار مای غربی و تمدن و فلان و ایناست دیگه اگر بشناسین می‌دونین


audio: 1HVq8TcJyxk_0236.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
ولی می‌گفتش که ما که فکر می‌کنیم میراث‌خوار یونانیم و همه چیو از یونان باستان داریم و اینا حواس‌مون نیست که چقدر از فرهنگ کسانی که یونانی‌ها باهاشون در جنگ بودن وام گرفتیم


audio: 1HVq8TcJyxk_0237.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
این نگاه اینکه ما صاحبان تمدنیم اونایی که اون طرف مرزای ما هستن بربرایی هستن بی‌بهره از تمدن که نگاهیه که بعدا در ژولیوس سزار می‌بینیم در رومی‌ها می‌بینیم در مقابل قبایل ژرمن این نگاه ما بر حقیم و اونا بر باطلن و این نبرد خیر و شره می‌گفت این از فرهنگ باستانی ایران به ما رسیده


audio: 1HVq8TcJyxk_0238.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
این برای من جالبه برای من جالبه که بدونم اصلا در نگاه یونانیان و در نگاه رومیان و در نگاه چینی‌ها در نگاه دیگرانی که اطراف بودن و در جنگ بودن و هفتالی‌ها و اینا


audio: 1HVq8TcJyxk_0239.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
اینا چی می‌دیدن کسانی رو که داشتن باهاشون می‌جنگیدن؟ ما الان بهشون می‌گیم ایرانیان رو چی می‌دیدن؟ ایرانی‌ها رو چی می‌دیدن؟ فرهنگ‌شون رو چی می‌دیدن؟


audio: 1HVq8TcJyxk_0242.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
فتح امپراتوری ایران به دست اسکندر چی بود؟ داستان رقیبی بود که رقیبی رو از میدان خارج کرد؟ یا اینکه در سنت پادشاهی که وجود داشت پادشاه جدیدی آمد


audio: 1HVq8TcJyxk_0243.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
و فرهنگ ایرانی و هلنی یونانی با هم اونجا قاطی شد و مثلا وارد عصر تازه‌ای شد چون اون فتح نظامی کوتاه‌مدت بود ولی از نتیجه اون ازدواج فرهنگی درست شد فرهنگ هلنی که آمد به ایران با فرهنگ زرتشتی با بودایی‌گری اختلاط پیدا کرد و پیشرفت‌های فکری به وجود آمد که نتیجه‌ش خیلی با دوام‌تر و طولانی‌تر از


audio: 1HVq8TcJyxk_0245.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
اصلا مناسبات فرهنگی ایران و یونان رو چطوری می‌شه دید؟ من دارم یه خرده‌ای شما رو قبل از اینکه ما بخوایم وارد تاریخ این دوران بشیم که نمی‌دونم کی می‌تونیم بشیم دارم یه خرده شما رو آشنا می‌کنم با کنجکاوی‌هایی که خودم دارم دارم یعنی کنجکاوی‌هام رو با شما درمیون می‌ذارم کنجکاوی‌های شما رو هم می‌خوایم بگیرم یعنی دوست دارم شما هم بگید که آره اینایی که می‌گی برای ما جالب هست یا نیست یا این برای ما جالب‌تره یا این خوبه


audio: 1HVq8TcJyxk_0247.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
یه خرده هم کارکرد این ویدیو اینه یعنی دوست دارم از کسایی که برای همین هم باز دوباره اینم دارم اینجای ویدیو می‌گم چون می‌دونم اینجا ویدیوی دیگه مخاطب‌های گذری رفتن حوصله‌شون سر رفته و رفتن


audio: 1HVq8TcJyxk_0248.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
ولی بگین اگر که برای شما یه چیزای دیگری جالبه یه زاویه دیگری دارین که فکر می‌کنین خوبه اون زاویه هم بهش نگاه بشه ما دوست داریم ما دوست داریم بشنویم دوست داریم این کار رو واقعا با هم بتونیم پیش ببریم


audio: 1HVq8TcJyxk_0249.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
چطوری باید دید؟ مناسبت‌های فرهنگی ایران و یونان رو چطوری باید دید؟ اونطوری که در دوره رنسانس می‌دیدن؟ چون اون موقع مثلا می‌گفتن اینا دوتا ایده متعارض بودن غرب و شرق و اینا


audio: 1HVq8TcJyxk_0250.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
اینطوری بودن یا اینکه باید بگیم اینا اصلا وارثان فرهنگی یک محیط مشترک بودن چطوری باید نگاه کرد اینو؟ درباره راه‌ها چی باید بگیم؟ تو ویدیوی مغول‌ها من یه اشاره‌ای کردم به اهمیت راه‌ها در تاریخ ایران مخصوصا از اشکانیان به بعد


audio: 1HVq8TcJyxk_0251.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
تو این داستان بیشتر بریم که چطوری چین و ایران و روم به هم وصل شدن؟ اصلا وصل شدن در اون دنیا یعنی چی؟


audio: 1HVq8TcJyxk_0252.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
یعنی چی؟ نقش راه خیلی مهم‌تر از رفت‌وآمد کالاست چون از همون راه آدم‌ها می‌آن می‌رن و آدما می‌رن می‌آن یعنی ایده‌ها می‌رن می‌آن


audio: 1HVq8TcJyxk_0254.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
معنی این حرف اینه که از همون راه‌هاست که سنت‌های میترایی رفتن به روم و بعضیاشون تا امروز 20 قرن بعد از ظهور مسیح دوام آوردن و سفت شدن تو فرهنگ اروپایی


audio: 1HVq8TcJyxk_0255.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
داستان جنگ‌های ایران و روم هم از همون زاویه باید بگیم یه بار من گفتم یه ویدیو درباره‌ش می‌سازیم ولی فکر کنم یه طور دیگه باید بریم سراغش به‌خاطر اینکه خیلی فازها و مرحله‌های مختلفی داره


audio: 1HVq8TcJyxk_0257.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
جنگ‌هایی هست طولانی‌مدت که توش دارن مرزهای همدیگه رو یه خرده این هل می‌ده عقب یه خرده اون می‌کشه جلو


audio: 1HVq8TcJyxk_0262.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
خیال خودشون رو راحت کرده بودن که ما سفته جامون ما بالاتر از فرمانروایان روم و چین و ترک نشستیم توپ تکون‌مون نمی‌ده


audio: 1HVq8TcJyxk_0263.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
و بعد همین جنگ‌هاشون با روم و هراکلیوس کاری کرد که مسلمون‌ها اومدن و گرفتن از شرق مدیترانه به این طرف همه شاهنشاهی ساسانی رو گرفتن


audio: 1HVq8TcJyxk_0264.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
ایرانیان هم بهشون پیوستن رفتن کمک کردن با هم رفتن شمال آفریقا رو گرفتن همونطوری که در داستان امویان دیدیم اینا داستان‌هاییه که خب حالا در حد سرنخ کنجکاویه الان


audio: 1HVq8TcJyxk_0266.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
و منابع مهم و معتبر و مطلع اضافه کنید بهش درباره این چیزا خب منابع مختلف هست داستان‌های خیلی هیجان‌انگیز و جالبی هست که معتبر نیست ما خیلی سراغ اونا نمی‌خوایم بریم نه به‌خاطر اینکه می‌دونیم غلطه به‌خاطر اینکه درباره اونا اجماع آکادمیک وجود نداره


audio: 1HVq8TcJyxk_0270.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
می‌خوام که حرفایی رو که ازش مطمئن نیستن نزنیم حالا همه چی ممکنه بعدا عوض بشه هر چیزی که الان ایده جدیدیه ممکنه چند دهه بعد بشه ایده مسلط اون موقعی که بشه ایده مسلط می‌شه درباره اون صحبت کرد ولی به نظر من یه کسی مثل من که اطلاعش کمه و کنجکاو و تازه‌وارد موضوعه باید خیلی با‌احتیاط‌تر یه خرده‌ای محافظه‌کارانه‌تر بچسبه به اون ایده‌های پذیرفته‌شده‌تر


audio: 1HVq8TcJyxk_0272.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
بعد حالا می‌تونیم درباره زاویه‌های جدیدتر نگاه کردن به موضوع هم یه خرده‌ای صحبت بکنیم و مثل همه کارای دیگه اینم باید مشارکتی باشه باید با هم بخونیم و با هم یاد بگیریم شما با پیشنهاد


audio: 1HVq8TcJyxk_0273.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
پیشنهاد دادن این ویدیو به کسایی که فکر می‌کنید براشون جالبه این ویدیوها این ویدیو برای آدمای زیادی جالب نیست ولی ویدیوهای ما با کامنت گذاشتن و دیدن و خوب دیدن و زود دیدن و کامل دیدن و فرستادن‌شون برای بقیه و


audio: 1HVq8TcJyxk_0275.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
و قبلا هم گفتم دیگه ما هم با خوندن و تحقیق و نوشتن و ویدیو ساختن دم شما گرم که می‌فهمین و همراهی می‌کنین


audio: 1HVq8TcJyxk_0276.opus
source: youtube
source_id: 1HVq8TcJyxk
invalidation: VALID
text:
اگر کسانی رو می‌شناسید که به نظرتون خوبه تو این مسیر همراه ما باشن که با هم یاد بگیریم ویدیوهای تاریخی ما رو مخصوصا پلی‌لیست تاریخ ایران رو براشون بفرستید


audio: JKkuY5_C9vo_0001.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
اوتیسم، اسکیزوفرنی، اختلال دوقطبی اینها چیزهایی هستن که تقریبا یک درصد جمعیت دنیا رو درگیر خودشون می‌کنن یه درصد رقم پایینی نیست و اینها هم اختلالاتی هستند که می‌دونیم ریشه‌های ژنتیکی خیلی پیچیده‌ای دارن سوال اینه که چرا در طول زمان و با فرایند تکامل، فرگشت اینها حذف نشدن؟ تکامل اگر داره بهتر می‌کنه سیستم رو چرا این اختلالات رو حذف نکرده؟


audio: JKkuY5_C9vo_0002.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
چرا ما هنوز اینها رو داریم؟ تا یک درصد جمعیت‌مون هم درگیرشن تو این ویدیو درباره این می‌خوایم صحبت کنیم


audio: JKkuY5_C9vo_0003.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
خب اینکه گفتیم اینا ریشه‌ی ژنتیکی دارن یعنی چی؟ مثلا در اختلال دوقطبی 70 درصد متغیرها رو همین تنوعات ژنتیکی می‌تونن توضیح بدن در اوتیسم 50 درصدش رو در اسکیزوفرنی تا 80 درصدش رو اگر یک کسی، والدی یا برادری، خواهری داشته باشه که به یکی از این بیماری‌ها مبتلا باشه این خطر ابتلا فرزند دیگر رو تا 10 برابر بیشتر می‌کنه یعنی این یک نشونه‌ای از اینه که


audio: JKkuY5_C9vo_0004.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
می‌گیم که ریشه‌ی ژنتیکی و اینا دارن اما یک سوال اینجا پیش میاد سوالم اینه که انتخاب طبیعی فرایند انتخاب طبیعی، تکامل اینا چرا تنوع‌های ژنتیکی رو که مربوط می‌شده به این اختلال‌ها حذف نکرده؟ یک درصد جمعیت دنیا واقعا عدد بزرگیه تازه این مال انواع حادترشه انواع ملایم‌تر این اختلال‌ها رو می‌گن دو تا پنج درصد جمعیت دنیا رو تحت تاثیر قرار می‌ده چرا این ژن‌ها حذف نشدن؟


audio: JKkuY5_C9vo_0007.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
حداقل خیلی خیلی بیاره پایین؟ چرا یه درصد مونده؟ چرا این مثلا نشده یک ده هزارم درصد؟ یک صد هزارم درصد این سوال رو و این جوابی رو که ما می‌خوایم اینجا درباره‌اش صحبت کنیم من توی کتاب دلایل خوب برای احساسات بد خوندم اونجا مفصل‌ترش رو می‌تونین ببینین یه سری مطالعه‌های موجودی رو برداشته بررسی کرده و باهاش این سوال رو جواب داده حرفی هم که می‌زنه اینه می‌گه این از اون چیزاییه که حذف شدنش به این راحتی نیست


audio: JKkuY5_C9vo_0008.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
چون درسته که بودنش هزینه داره و ریسک داره و اینها اما نبودنش هم ریسک داره ریسک داره، ریسک بیشتری هم داره چرا؟ توضیح می‌دم خیلی جالبه و مفهومی هم هست که اگه خوب بفهمیمش هم این سوال رو می‌تونیم یکی از جواب‌های ممکن رو پیدا کنیم هم می‌تونیم به سوال‌های دیگر اینطوری فکر کنیم


audio: JKkuY5_C9vo_0010.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
بده بستونه که هرچی بگیری به جاش یه چیز دیگر رو داری از دست می‌دی هیچ چیزی مجانی نیست هیچ چیزی رو بدون ریسک، بدون هزینه نمی‌تونی بگیری اما اگر بریم سمت اینکه ژن‌هایی رو حذف کنیم که این اختلالات حذف بشه چی رو از دست می‌دیم؟ این یه خرده مقدمه داره مقدمه خیلی جالبی هم داره در ریاضی ما یه مفهومی داریم به نام نمودار توزیع نرمال


audio: JKkuY5_C9vo_0013.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
شما اگر تعداد اندازه‌گیری‌ها رو نمونه‌گیری‌ها رو خیلی زیاد کنی یا به اندازه کافی زیاد کنی می‌بینی که بیشترشون حول یک مقداری اون وسط پراکنده می‌شن نمودار شکل زنگوله هم می‌شه واسه همین بهش توضیح زنگوله‌ای هم می‌گن اینو اگه بفهمیم خیلی چیزها برامون روشن‌تر می‌شه به خاطر اینکه توی زندگی روزمره هم ما اگه حواس‌مون باشه این رو می‌بینیم این توزیع نرمال رو


audio: JKkuY5_C9vo_0014.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
نه همه جا، همه چی توزیع نرمال نداره ولی خیلی جاها می‌بینیم مثلا مثلا شما اگه همه‌ی یک کلاس رو جمع کنی قدشون رو اندازه بگیری می‌بینی یه حالت توزیع نرمال داره یعنی چی؟ یعنی بیشتر آدم‌ها قدشون تو یه محدوده‌ایه اون وسط بعد البته اون پایین یه دم باریکی هم داره دیگه سر نمودار که خیلی قد بلندا هستن اینا هم هستن تعدادشون ولی کمه اون ته نمودار هم خیلی قد کوتاه‌ها هستن اونجا هم باز وجود دارن بچه‌هایی که قدشون خیلی پایین‌تره یا آدم‌هایی که قدشون کوتاه‌تره


audio: JKkuY5_C9vo_0015.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
ولی تعدادشون کمه بیشتر آدم‌های توی گروه وقتی تعداد نمونه‌هامون زیاد باشه اون وسطن هرچی از اون مقدار وسط دورتر بشیم دیگه تعداد خیلی خیلی کمتر می‌شه اینو حالا شما می‌تونی برای قد ببینی می‌تونی برای شماره پای آدما ببینی شماره کفش آدما رو اندازه بگیری همینطوری توی یه گروهی به اندازه کافی بزرگی می‌تونی آی‌کیو آدما رو ببری رو همین نمودار و همینطوری می‌بینی وقتی که تعداد نمونه‌ها بزرگ باشه این توزیع زنگوله‌ای رو می‌بینی نمودار متقارنی هم هست از ریاضی اومده


audio: JKkuY5_C9vo_0016.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
ولی در زیست‌شناسی هم زیاد دیده می‌شه خیلی از ویژگی‌های موجودات همینطوری نرمال توزیع شدن یعنی یک حالت و اندازه بهینه‌ای وجود داره اون وسط هرچی که آدم یا موجود از این دورتر باشه سازگاریش کمتره سازگاریش کمتر باشه یعنی چی؟ یعنی فرزندان کمتری به جا می‌گذاره این پس شد مفهوم نمودار توزیع زنگوله‌ای یه مثال هم ازش ببینیم یکی دوتا


audio: JKkuY5_C9vo_0017.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
مثلا فرض کنین شما کمیت اندازه‌ی بال‌های پرنده می‌خوایم ببینیم بال پرنده چقدر باشه خوبه خیلی بزرگ باشه یا خیلی کوچیک باشه اگه بیای یه مطالعه‌ی بزرگی بکنی تعداد نمونه‌ها رو زیاد کنی اندازه بال‌های پرنده‌های مختلف رو اندازه بگیری می‌بینی که این توزیع نرمال داره یعنی یه عده‌ی زیادی فاصله دو سر بال‌شون 15 سانتی‌متره یه عده‌ی خیلی کمی هستن که فاصله‌شون یا خیلی بیشتر از اینه یا خیلی کمتره خیلی بیشتر بودن هم فایده داره


audio: JKkuY5_C9vo_0018.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
بال بزرگ هم فایده داره بال کوچیک هم فایده داره برا همینم هست که می‌گیم یه بده بستونی اتفاق میوفته نهایتا یه تریدآفی می‌شه می‌رسیم به اون قله وسط ولی اگه بال خیلی بزرگتر باشه یا خیلی کوچیکتر باشه در مقابل طوفان اینا ریسک مقاومت کردنشون میاد پایین احتمال اینکه آسیب ببینن در مقابل طوفان می‌ره بالا


audio: JKkuY5_C9vo_0020.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
اونجاییه که اون وسط نموداره اون بالاست این ما رو آشنا می‌کنه با نمودار سازگاری متقارن نمودارش رو می‌تونیم ببینیم و همونطوری که می‌بینیم هم متقارنه هم توزیع زنگوله‌ای داره توزیع نرمال داره حالا بال پرنده رو گفتیم یه مثال دیگه هم بزنیم اینو باز تو کتاب هم می‌گه خرگوش‌ها رو اگه دقت کنی یه کنجکاوی دارن یه فضولی دارن ریسک‌پذیری دارن بعضی‌هاشون خیلی بی‌کله‌ان می‌رن و ریسک می‌کنن جاهای عجیب و تازه می‌رن جاهای عجیب غریب‌تر میرن


audio: JKkuY5_C9vo_0021.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
بعضیاشون یه خرده‌ای ترسوترن خیلی بیرون نمی‌رن اونی که خیلی بیرون می‌ره خب غذای بیشتری می‌تونه پیدا کنه ولی خطر اینکه بخورنش هم می‌ره بالا اون خرگوشی که محافظه‌کارتره، ترسوتره کمتر احتمال داره که یه روباهی بگیره لقمه‌اش کنه بخورتش ولی به همون نسبت غذای کمتری هم گیرش میاد در نتیجه یه بده ستونی اتفاق میوفته در مسیر فرگشتی اینها و در نتیجه چنین بده بستون و تریدآفی بیشتر خرگوش‌ها از نظر کنجکاوی


audio: JKkuY5_C9vo_0022.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
می‌رن تو یه منطقه‌ای، حد وسطی جمع می‌شن چون زیاد کنجکاوا رو می‌خوره روباه زیاد ترسوها هم گرسنه می‌مونن پس بعضی از خصلت‌ها در طبیعت اینا توزیع متقارن نرمال دارن اما قصه اینه که این نمودار همه جا درست نیست بعضی وقتا این نمودار سازگاری خصلت‌ها رو که بکشیم به جای اینکه متقارن باشه و توزیع زنگوله‌ای داشته باشه این شکلیه مثل یه پرتگاه تهش


audio: JKkuY5_C9vo_0023.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
یعنی چی؟ یعنی هر چی یک ویژگی خاصی در اون فرد بیشتر باشه واسش بهتره و در به جا گذاشتن فرزندان بیشتر موفق‌تر خواهد بود


audio: JKkuY5_C9vo_0025.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
هرچی ویژگی بیشتر باشه، قوی‌تر باشه واسش بهتره هرچی بیشتر باشه بهتره هرچی بیشتر باشه بهتره تا یه جایی که انقدر زیاد می‌شه می‌رسه به نوک قله از اون به بعد یه قدم جلوتر پرتگاهه پرت می‌شه پایین در یه نقطه‌ی خاصی شرایط عوض می‌شه نمودار سازگاری توزیعش غیرمتقارنه مثل کجا؟ مثلا اسب‌های مسابقه اسب‌های مسابقه خیلی احتمال داره که در یک حادثه‌ای استخون پاشون بشکنه


audio: JKkuY5_C9vo_0026.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
چرا؟ چرا ساق پای اینا قوی‌تر نشده؟ یا قوی‌تر نمی‌شه که دیگه نشکنه؟ مگه نمی‌شد این استخون ضخیم‌تر باشه؟ پس انتخاب طبیعی چیکار داره می‌کنه؟ چرا ساق پای اینارو ضخیم‌تر نکرد که نشکنه؟ جواب اینه که کرد ساق پای اسب‌ها ضخیم‌تر از اینه اسب‌های وحشی که در طبیعت هستن خیلی به ندرت پاشون می‌شکنه این اتفاق برای اسب‌های مسابقه میوفته وقتی که ما آدما اومدیم اسب‌ها رو بر اساس صرفا بر اساس سرعت دویدن‌شون انتخاب کردیم


audio: JKkuY5_C9vo_0027.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
و اینطوری تولید مثل کردیم با این اسب‌ها رو تولید کردیم و اینا به تدریج استخون‌های ساق پاشون هی بلندتر شده کشیده‌تر شده و نازک‌تر شده هی بلندتر، باریک‌تر، سبک‌تر، بهتر بدوان بلندتر، باریک‌تر، سبک‌تر، بهتر بدوان بهتر بهتر بهتر بهتر تا یه جایی که دیگه رسیدن به لبه‌ی پرتگاه در یک نقطه‌ای این ویژگی رسیده به اون مرز خطرناکش


audio: JKkuY5_C9vo_0028.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
یه جای دیگه استخون بلندتر از این بشه احتمال شکنندگی خیلی می‌ره بالا واسه همینم هست که اسب‌های مسابقه نسل به نسل سریع‌تر شدن تو دویدن بهتر شدن، بهتر شدن، بهتر شدن ولی الان رسیدن به یه جایی از هر هزار اسبی که مسابقه رو شروع می‌کنه یکی‌شون به احتمال زیاد پاش می‌شکنه بعد چون همه‌ی اسب‌ها برای سرعت انتخاب شدن با نگاه به سرعت‌شون برای مسابقه تکثیر شدن اینطوری نیست که اونی که پاش می‌شکنه مثلا خواهر برادراش حالا دیگه خیلی تند بدوان


audio: JKkuY5_C9vo_0029.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
نه اینطوری نیست همه‌ی این اسب‌ها برای این انتخاب شدن و بهینه شدن برای این ویژگی خیلی خیلی خاص‌شون دو سه تا چیز یاد گرفتیم تا اینجا می‌خوایم برگردیم به اون موضوع اسکیزوفرنی و دوقطبی و اینا ولی دو سه تا چیز یاد گرفتیم یکی نمودار توزیع نرمال، زنگوله‌ای یکی هم نمودار پرتگاهی هر کدوم هم دیدیم که یه سری ویژگی‌هایی در موجودات از اینها تبعیت می‌کنه حالا برگردیم سراغ سوال اول‌مون چرا انتخاب طبیعی اسکیزوفرنی رو حذف نکرده؟


audio: JKkuY5_C9vo_0032.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
اختلال‌های روانی اصلا چی‌ان؟ اینا روی دیگر سکه‌ی توانایی‌های شناختی ما هستن این یکی از توضیحاتی که وجود داره براشون توضیحی هم هست که خیلی خوب هماهنگ می‌شه با این چیزایی که ما الان درباره‌ی اسکیزوفرنی و اوتیسم می‌دونیم یه بار دیگه با مثال بهش نگاه کنیم بعضی از دانشمندایی که در حیطه‌های روانشناسی تکاملی مخصوصا تحقیق می‌کنن اینا حدس می‌زنن که این چشم‌انداز دره‌ای درباره‌ی این بیماری‌ها صدق می‌کنه


audio: JKkuY5_C9vo_0033.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
یعنی در طول تکامل توانایی‌های شناختی ما آدم‌ها به تدریج بیشتر شده هرچی بیشتر شده ما سازگارتر شدیم سازگاری‌مون زیاد شده، موفقیت‌مون زیاد شده هی بیشتر شده، هی بهتر شدیم توانایی شناختی‌مون هی بیشتر شده، هی بهتر شدیم بیشتر شده، بهتر شدیم، بیشتر شده، بهتر شدیم تا یه جایی که رسیده به یک مرز خطرناکی همونطوری که اسب‌ها هی واسه اینکه سریع‌تر بشن و سریع‌تر مسابقه بدن انتخاب شدن و تکثیر شدن


audio: JKkuY5_C9vo_0034.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
ما هم برای توانایی‌های بالای شناختی‌مون انتخاب شدیم و تکثیر شدیم واسه همین ما یه مغزهایی داریم خیلی قابل خیلی سریع که یه جاهایی، در شرایطی مثل همون ساق شکننده‌ی اسب مسابقه آسیب پذیر هستن می‌شکنن یک نظریه‌هایی هست که می‌گه این اختلال‌های روانی مخصوصا اسکیزوفرنی اینا با توانایی‌های زبانی و شناختی ما ارتباط دارن


audio: JKkuY5_C9vo_0035.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
یه ایده‌هایی هست مبنی بر اینکه اسکیزوفرنی احتمالا با توانایی نظریه ذهن مرتبطه نظریه ذهن اینه که آدما بتونن تصور کنن در ذهن دیگری چی می‌گذره بتونن حدس بزنن من بتونم حدس بزنم تو ذهن شما چی می‌گذره الان چه حالی داری من بتونم حال شما رو حدس بزنم و بفهمم اگر واقعا اینطوری باشه و به نظریه‌ی ذهن ربط داشته باشه توضیح این آقای نسه خیلی جالب می‌شه چون می‌گه که


audio: JKkuY5_C9vo_0036.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
ما می‌دونیم آدمایی که درگیر اسکیزوفرنی هستن اینا در جدا کردن ادراک‌های درونی‌شون از دنیای بیرونی مشکل دارد یعنی توهم می‌بینن کسایی که اینو می‌گن می‌گن که اگه آدم نتونه بین احساس‌ها و تصورهای درونی خودش و دنیای بیرونی راحت تفکیک ایجاد کنه نتونه تصورات درونی خودش رو از دنیای بیرونی راحت جدا کنه این مثل همونیه که ما حدس می‌زنیم در ذهن کس دیگری چی می‌گذره


audio: JKkuY5_C9vo_0037.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
ولی یه قدم جلوتر انقدر داری اون رو دیگه خوب حدس می‌زنی که دیگه متوجه نمی‌شی که این تو ذهن توئه واقعا یا توی دنیای بیرونیه اون توانایی که خیلی لازم داشتیم و خیلی کمک‌مون کرده از یه حدی بیشتر شده رسیده به مرز خطرناک لبه‌ی پرتگاه حالا برگردیم این نمودار پرتگاهی رو ببینیم اونی که اون نقطه‌ی بالای این نموداره متناسب‌ترین و موفق‌ترین ژن رو داره از این نظر ولی یه تعدادی‌شون هم ناگزیر رسیدن به لبه و


audio: JKkuY5_C9vo_0038.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
از اون لبه می‌افتن توی پرتگاه اتفاقی که در گذر زمان میوفته اون‌وقت اینه که این نقطه‌ی بهینه اینو کجا پیدا می‌کنه سیستم؟ یه جایی یه خرده پایین‌تر از اون نقطه‌ی اوج پرتگاه ولی همچنان یک تعداد کمی هم سقوط خواهد داشت اوج نیست توانایی‌های شناختی، یه خرده پایین‌تره برای همین خیلی نیستن اونایی که می‌افتن توی دره ولی یه تعدادی هستن که می‌افتن این توضیح کتاب دلایل خوب برای احساسای بد می‌ده توضیحای دیگه هم می‌ده که


audio: JKkuY5_C9vo_0039.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
چرا و به اعتبار چه شواهدی این می‌تونه توضیح قابل‌قبولی باشه پیشنهاد می‌کنم که توی خود کتاب بیشترش رو ببینید هم مثال‌های دیگری می‌زنه از این توزیع لبه‌ی پرتگاهی که جالبه در رابطه‌ی سیستم بدن‌مون و هم توضیح‌های احتمالی می‌ده براش که اونا هم به نظر من آموزنده هستن این ویدیو یک نکته بود از یه کتاب چند صد صفحه‌ای به نام دلایل خوب برای احساسات بد کتابش رو ما توی پادکست بی‌پلاس خلاصه کردیم


audio: JKkuY5_C9vo_0040.opus
source: youtube
source_id: JKkuY5_C9vo
invalidation: VALID
text:
اینجا جواب این سوال رو رفتیم دنبالش که اگر تکامل هست و انتخاب طبیعی هست و داره کار می‌کنه چرا یه بیماری‌هایی مثل اسکیزوفرنی اختلالاتی مثل دو قطبی اینها رو حذف نکرده و اینا هنوز هستن من علی بندری این کانال یوتیوب بی‌پلاس اینجا از این جور کنجکاوی‌ها ما می‌کنیم اگر که دوست دارین سابسکرایب، لایک، کامنت دم شما گرم


audio: Gazohl1fqsc_0003.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یک شاه اهل صفای خوش‌سبیلی که همه‌ش توی عشرت‌آباد و کباب و قلیون و حرمسرا و همه‌ش بریم خارج هرچی باحاله بیاریم و بازی کنیم و یه خرده‌ای سر ذوق هنری و اینا تصویری که ازش داریم یا حالا یه خرده دیگه اگه تاریخ خونده باشیم شاید بگیم مثلا امیرکبیر رو کشته پس شاهیه که امیرکبیر صدراعظمش بود صدراعظم خوبی بود این کشتش یا اینکه بگیم شاهیه که همه‌ش پول مملکت رو ورمی‌داشت و می‌رفت خارج و اینا حرفای غلطی نیستش


audio: Gazohl1fqsc_0004.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ولی می‌خوایم تو این ویدیو یه مقدار نزدیک‌تر بشیم بهش ببینیم اینا چقدر درستن چقدر دیدمون ازش کامله و چه چیزهای مهم و جالب دیگری هست درباره دوره ناصری که خوبه که بدونیم به‌خاطر اینکه ما حواس‌مون باید باشه تاریخ رو مثل خیلی چیزای دیگه ایدئولوژیک خوندیم ما تاریخ رسمی که یاد گرفتیم بخش زیادیش مخصوصا تاریخ زمانی که به ما نزدیک‌تره یه خرده


audio: Gazohl1fqsc_0005.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
بخش زیادیش با هدفی تعریف شده برای ما و اصلا نوشته شده که روایت تاریخ نیست چیزای دیگه پشتش بوده واسه همین یه کار خیلی مهمی که باید اولش بکنیم وقتی می‌خوایم تاریخ بخونیم اون چیزایی رو که بلدیم نابلد بشیم یه خرده باورایی رو که تو ذهن‌مون سفت نشستن یه خرده حداقل شل‌شون کنیم خودمون رو آماده کنیم که تاریخ رو یه طوری بخونیم یه طوری باهاش آشنا بشیم که از دعواهای سیاسی امروز خارجه


audio: Gazohl1fqsc_0006.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
فکر نکنیم مثلا این هنوز یک نیروی موثر سیاسیه و ما باید پوزیشن‌مون رو نسبت به اون تعیین کنیم وقتی داریم داستان تاریخ رو تعریف می‌کنیم یا می‌خونیم نظر من درباره تصمیم‌ها و کارای ناصرالدین‌شاه در طول ساختن این ویدیو چند بار عوض شد چند بار عوض شد هی از اینور رفتم اونور مثل سیاست‌های خود ناصرالدین‌شاه که حالا می‌بینیم و شک ندارم که برای شما هم حتما این ویدیو چیزهای جدیدی خواهد داشت


audio: Gazohl1fqsc_0008.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
در 500 سال گذشته ما دو تا پادشاه داشتیم در ایران که خیلی طولانی حکومت کردن یکی شاه‌طهماسب صفویه که دقیقا 500 سال پیش حکومتش شروع شده دیگه مال خیلی وقته بین شاه‌اسماعیل و شاه‌عباس بوده یکی دیگه هم هست که به ما نزدیک‌تره هم نزدیک‌تره هم خیلی مهمه به‌خاطر شخصیت خودش که تو این ویدیو نمی‌رسیم اونقدری توی شخصیتش بریم یه خرده می‌گیم ولی نه خیلی زیاد و به‌خاطر اینکه دنیا در زمانش خیلی تغییر کرد


audio: Gazohl1fqsc_0009.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
دنیا تغییر کرد منطقه تغییر کرد ایران تغییر کرد اینا هم باعث می‌شه که مهم بشه و واقعا ناصرالدین‌شاه اونقدری که فکر می‌کنیم از ما دور نیست نمی‌دونم چرا ولی ما خیلی دور می‌بینیمش ناصرالدین‌شاه قاجار فکر می‌کنیم مال خیلی زمان گذشته‌ست ولی به این فکر کنین که وقتی آیت‌الله‌خمینی به دنیا آمد خمینی خیلی از ما دور نیست دیگه وقتی آیت‌الله‌خمینی به دنیا آمد ناصرالدین‌شاه چهار سال بود که مرده بود ناصرالدین‌شاه وقتی مرد رضا شاه، فروغی، داور، کسروی


audio: Gazohl1fqsc_0010.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
تیمورتاش، حسین علاء، مصدق اینا شخصیت‌های برجسته ایران اول قرن بیستم همه زنده بودن همه بچه بودن همه اینا بچه بودن که ناصرالدین‌شاه ترور شد اینا متولدین عصر ناصری‌ان عصر ناصری هم بهش می‌گیم معروفه به این عنوان برای بقیه شاه‌ها ما از این چیزا نداریم از این عنوان‌ها استفاده نمی‌کنیم برای دوران‌شون این یک نشانه‌ای از اهمیتش در کنار طولانی بودنش از همین نشونه‌ها یه چیزایی می‌شه فهمید اینکه می‌گیم عصر ناصری


audio: Gazohl1fqsc_0011.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
از لقب‌های ناصرالدین‌شاه یه چیزایی می‌شه فهمید یه چیزایی درباره خودش یه چیزایی درباره جامعه‌ای که داره بهش و توش حکومت می‌کنه لقبش قبله عالمه لقبش سلطان صاحبقرانه لقبش ظل‌الله اینا القابی‌ان که هم روح زمانه رو بهمون می‌گن هم اینکه روحیات خود شاهه رو می‌گن ظل‌لله یعنی سایه خدا سایه خداست روی زمین همونطوری که از سده‌های میانه به خیلی از پادشاهان و سلاطین ایران می‌گفتن ظل‌الله اصلا برو عقب‌تر


audio: Gazohl1fqsc_0012.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
از تاریخ ایران باستان که در شاهنامه هست فر ایزدی که درباره‌ش صحبت می‌کنن ادامه همونه ظل‌الله بودن دیگه شاه ایران یه حالی داره کسی که بر ایران حکومت می‌کنه یه حالی داره که آره خدا یا اصلا خدا منو گذاشته اینجا یا به هر حال من وصلم من وصلم و بخشی به اعتبار اونه که دارم حکومت می‌کنم در تاریخ ما از گذشته بسیار دور این بوده تو القاب ناصرالدین‌شاه هم هست که ظل‌الله تو القابش این هست که حالا خیلی هم معروف نیست ولی هست خاقان بن خاقان بن خاقان


audio: Gazohl1fqsc_0013.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
که نشون بده که مثل اجداد قاجارش فقط شاهنشاه ایران نیست فقط مستظهر به ستون پادشاهی ایران باستان نیست اون هست ولی خان همه ایلاتی‌های دیگه هم هست خاقان هم هست خاقان همه خاقان‌هاست صاحبقران می‌گن لقبش رو هم به‌خاطر اینکه طولانی سلطنت کرده 30 سال رو مثلا رد کرده دیگرانی هم بودن صاحبقران می‌گفتن ولی خب ناصرالدین‌شاه معروف‌تره به این یا حالا شاید هم صاحبقران می‌گن به خاطر اینکه


audio: Gazohl1fqsc_0014.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
همه باید بدونن در لحظه تولد ایشون ستارگان و صور فلکی و اینا در قران سعد بودن یعنی پرچمش در آسمون‌ها خلاصه بالاست که اگر این باشه لقب برازنده‌ای هم هست برای شاهی که از مهم‌ترین مذاکرات سیاسی زمانش و تا زندگی عشقی خودش و اینا رو با کمک منجم‌باشی دربار و با وضعیت صور فلکی و اینا تنظیم می‌کنه همینطوری می‌فهمیم اون دربار چه درباریه


audio: Gazohl1fqsc_0015.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
هم اون دیوان چه دیوانیه که این مسائل توش جریان داره هم اون جامعه چه سلیقه و روحیه‌ای داره چه ارزش‌های اجتماعی داره چه جهان‌بینی‌هایی توش قوی هستن اینو دونه دونه بهمون حرف می‌زنن از عصر ناصری تا لقب‌ها و مهم هم هست اینا به این معنی نیست که ناصرالدین‌شاه خودش خیلی خرافاتی بود برخلاف اون چیزی که در دورانش بود یا برخلاف مثلا پدرش ناصرالدین‌شاه جانشین محمدشاهی شد پدرش محمدشاه بود


audio: Gazohl1fqsc_0016.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
که مدت‌ها بود حالا خودش با جسمی بیمار و روانی پریشان بر تخت پادشاهی نشسته بود کشور رو عملا داده بود به یک صدراعظم درویش‌صفتی به نام حاجی میرزا آقاسی که خود شاه مریدش بود مرید صدراعظمش بود و اصلا کشور داشت با همون رمل و اسطرلاب و علوم خفیه و آیین درویشی حاج‌میرزا آقاسی تا یه حدی اداره می‌شد ناصرالدین‌شاه بعد از چنین شاهی آمد بعد از چنین محمدشاهی آمد


audio: Gazohl1fqsc_0017.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و شد چهارمین پادشاه از سلسله قاجار و تقریبا همه نیمه دوم قرن 19 رو بر ایران حکومت کرد نیمه دوم قرن 19 یعنی از 1850 1848 به قدرت می‌رسه تا 1890 و خرده‌ای ولی نیمه دوم قرن 19 این نیمه طولانی دوره ناصریه در ایران و در تاریخ ایران دوره مهمیه در تاریخ جهان هم دوره مهمیه


audio: Gazohl1fqsc_0018.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
کلا نیمه دوم قرن 19 دوره پادشاه‌های طولانیه کسانیه که طولانی بر تخت نشستن هم ناصرالدین‌شاه اینطوریه هم ملکه ویکتوریا اینطوریه هم امپراتور فرانتس جوزف هابسبورگ، اتریش اینطوریه هم میجی ژاپن اینطوریه هم قیصر آلمان اینطوریه ناصرالدین‌شاه هم اینطوریه دوران طولانی در اروپا بود که توش جنگ بزرگی هم نبود ناپلئون آمده بود و رفته بود کنفرانس وین برگزار شده بود


audio: Gazohl1fqsc_0019.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
در فاصله بین اون جنگ بزرگ جنگ‌های ناپلئونی و جنگ جهانی اول در اروپا صلح طولانی داشتیم نه به این معنی که حالا همه با هم در صلح بودن به این معنی که قدرت‌های بزرگ در خاک خودشون مستقیم با هم نجنگیدن جنگ سرد قرن 19 بود بین دو قدرت بزرگ قرن 19 بریتانیا و روسیه ولی جنگ مستقیم قدرت‌ها اونطوری که در جنگ‌های ناپلئونی بود اول قرن 19 یا در جنگ‌های جهانی بود در قرن بیستم


audio: Gazohl1fqsc_0020.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اونطوری توی اون صد سال نداشتیم ولی جنگ سرد بود جنگ سرد بود و یه جایی که این جنگ سرد خیلی جدی بود و دیگه خیلی واضح بود در همین ایران بود و افغانستان و آسیای میانه و اینا از زمین‌های اصلی این جنگ سرد بود بهش می‌گفتن بازی بزرگ


audio: Gazohl1fqsc_0022.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و ناصرالدین‌شاه پادشاه ایرانیه که تا گلو گیر کرده در این جنگ سرد قرن 19 بین بریتانیا و روسیه سال تخت‌نشینیش 1848 ئه که الان می‌دونیم که از مهم‌ترین سال‌هاست در تاریخ اروپا تقریبا در سرتاسر قاره اروپا انقلاب می‌شه چند دهه بعد از انقلاب فرانسه تب ملی‌گرایی و آزادی‌خواهی و برابری‌خواهی و اینا این بار نه فقط در فرانسه


audio: Gazohl1fqsc_0023.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
بلکه بسیاری از شهرای بزرگ اروپا از شرق تا غرب اروپا بالا می‌گیره از مهم‌ترین سال‌های تاریخه که خیلی‌ها هیچی درباره‌ش نمی‌دونن ولی بیننده‌های یوتیوب بی‌پلاس می‌دونن به‌خاطر اینکه ما یه ویدیو درباره‌ش ساختیم اروپا رو عوض کرد جامعه‌هاش در واقع عوض شده بودن اون سیستمی که قرن‌ها بود داشت در قاره اروپا کار می‌کرد رو جامعه‌ها دیگه ازش راضی نیستن می‌خوان که عوضش بکنن هر کسی به نوعی و هر کسی به شکلی


audio: Gazohl1fqsc_0024.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یه سری‌ها با تمایلات ملی یک سری‌ها با ایده‌هایی که بعدا بهشون گفتیم ایده‌های سوسیالیستی کمونیستی اینا همه اومدن و عوض کردن اروپا رو عوض کردن با ایده‌های لیبرالی با ایده‌های آزادی‌خواهانه هیچ‌کدوم‌شون هم اون موقع موفق نشدن هیچ‌کدوم این انقلاب‌ها به پیروزی نرسیدن به اون معنا ولی خب نشون می‌دادن که زیر پوست قاره چه خبره نشون می‌دادن که دنیا عوض شده و اون سیستم‌های قرن‌های قبل یا باید زیر و رو بشه تغییر کنن یعنی برن یه سیستم جدید بیاد یا اینکه باید عوض بشن


audio: Gazohl1fqsc_0025.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یه طوری که این خواسته‌های دنیای جدید رو شروع بکنن حداقل به جواب دادن که این اتفاقیه که افتاد در دهه‌های بعد هر جا به یک شکلی می‌تونیم ببینیم که این اتفاق چطوری افتاد اون سیستمی که وجود داشت کم‌کم خیلی شکل عوض کرد یه چیزی که مشترکه توی همه این‌ها نو شدنه مدرنیزیشنه تجدد بهش می‌گیم فکر کنم مدرنیزاسیون تحول‌هایی همراه با تغییرات اجتماعی و سیاسی و فرهنگی و پیشرفت‌های فنی و


audio: Gazohl1fqsc_0026.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
البته رشد اقتصادی توی یه کشورایی این اتفاق ارگانیک افتاد یعنی شرایطی دست‌به‌دست هم داد این اتفاق‌ها افتاد حالا ده‌ها تحلیل هم هست که چرا و چرا اون موقع و چرا اونجا و اینا به اینا هم ما جای دیگه پرداختیم ولی این موج اوله که یه جاهایی انقلاب صنعتی مثلا اتفاق می‌افته در بریتانیا در اروپای غربی اینا یه جاهای دیگری خودبه‌خود نمی‌شه ارگانیک نمی‌شه تصمیم می‌گیرن که این کار رو بکنن جامعه یا یه گروه‌های قدرتمندی از جامعه


audio: Gazohl1fqsc_0027.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و در نهایت شخص زمام‌دار شخص حاکم چون همه کشورایی که داریم ازشون حرف می‌زنیم حکومت پادشاهی دارن شخص اول مملکت باید یه بخش از زیادی از قدرت دست اونه بعضی از کشورها اون نفرای اول یا این قدرتمندای جامعه موفقیت کشورای گروه اول رو دیدن تصمیم گرفتن که اینا هم مثل اونا همون کاره رو بکنن برن همون توسعه‌ای رو پیدا بکنن که بقیه پیدا کرده بود اروپای غربی پیدا کرده بود مثل روسیه


audio: Gazohl1fqsc_0028.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
روسیه توش رشد صنعتی و تجدد و مدرنیزیشن در روسیه ارگانیک به وجود نیامد تصمیم گرفتن که این کار رو بکنن دنبالش برن داستانش رو تعریف کردیم مثل میجی ژاپن دوران میجی ژاپن تصمیم گرفتن این کارو بکنن دنبالش رفتن در ایران هم اولین پادشاهی که می‌شه دید که اصلا همچین دید و خواسته‌ای داره نیازش رو متوجه شده ناصرالدین‌شاهه فارغ از اینکه چقدر جدی بود در این راه چقدر اراده‌ش قوی بود چقدر این خواستش رو پیوسته داشت


audio: Gazohl1fqsc_0029.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
چقدر دنبالش رفت چقدر موفق بود همه اینا به کنار اصلا اولین پادشاهیه که فهمید مدرن شدن خوبه شخصا و اولین پادشاهیه که خودش خوشش آمده بود دوست داشت حداقل یک سری از تولیدات این دنیای مدرن رو ازشون خوشش آمده بود و می‌خواست یه جوری اینجا هم همون کار رو بکنه چقدر درست دیده بود یه سواله چقدر فهمیده بود اصلا اینا از کجا می‌آد یه سواله اینا حرفای دیگریه ضمن اینکه حالا اینطوری که جلوتر می‌گم


audio: Gazohl1fqsc_0030.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
شاید از یه جاهایی هم عمدا تصمیم گرفت که اوه، این درسته که خیلی چیزای خوبی داره ولی یه ریسک‌ها‌یی هم داره و من ترجیح می‌دم که دیگه خیلی جلوتر نرم می‌ترسم از عاقبتش اینم خیلی حرف بی‌راهی نیست ولی اولین پادشاهیه که اصلا در زمانش این اتفاق می‌افته از نظر سیاسی پس داریم درباره کشوری و دوره‌ای صحبت می‌کنیم که توی جنگ سرده و همسایه دو قدرت درگیر جنگ سرده همسایه‌ست ایران با این‌ها با روسیه تزاری


audio: Gazohl1fqsc_0031.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و با امپراتوری بریتانیا ایران همسایه‌ست بعد حالا در درجاتی کمتر با عثمانی هم بالاخره عثمانی هم امپراتوری‌ایه که حالا در اوج قدرتش نیست ولی بالاخره امپراتوری قدرتمندیه و با این‌ها ایران در یک کشتی سیاسی و اقتصادی و تجاریه منازعاتی داره مخصوصا با بریتانیا و روسیه که هیچ براش آماده نیست ایران اصلا نمی‌فهمه دولت‌مرد ایرانی اون دوران اصلا نمی‌دونه که چه باید بکنه کارش چیه؟ چطوری باید این کارا رو بکنه؟


audio: Gazohl1fqsc_0032.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
داره مواجه می‌شه با دولت‌هایی که نه تنها می‌دونن چیکار می‌خوان بکنن و اون کار خیلی متفاوته با کاری که دولت ایران از وظیفه خودش تصور می‌کنه بلکه دیگه حالا یاد گرفتن و یه راه‌هایی هم براش دارن و سعی و خطا می‌کنن ایران ولی حکومتش تو این فازه که ما حکومتیم دیگه ما اون ایلی هستیم که اینجا رو همه رو شکست دادیم اینجا رو به دست آوردیم پس هرچی توش هست مال ماست هر مقداریش رو خواستیم خودمون دست‌مون می‌گیریم استفاده می‌کنیم هر مقداری رو هم صلاح دونستیم می‌دیم به یه کسی که بهمون وفاداره و الا همه‌ش مال پادشاهه


audio: Gazohl1fqsc_0033.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
همه رعیت نون‌خور پادشاهن صاحب همه کشور شاهه چون معلومه چون رئیس ایله و چون ایلش برنده جنگ‌های قبلی شده و ذهنیته هنوز اینه در ایران در حالی که خب سیستم در اروپا عوض شده اصلا حکومت حتی حکومت پادشاهی وظایف دیگری پیدا کرده از جمله اینکه مدافع منافع مردم باشه این خیلی تفاوت داره با وظیفه‌ای که دولت ایران برای خودش می‌بینه دولت انگلیس با دولت ایران مذاکره می‌کنه یا فشار می‌آره


audio: Gazohl1fqsc_0034.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یا اصلا شما بگو دسیسه می‌کنه هرچی اسمش رو می‌خوای بذاری بذار ولی همه این کارا رو برای چی می‌کنه؟ برای منافع تاجر انگلیسی برای منافع شرکت‌های انگلیسی برای اینکه اونا بهتر بیزینس کنن بیشتر سود کنن همه چی انگیزه‌ش از نظر ما خوبه یا تمیزه یا زمینیه یا آسمانیه یا هرچی کاری نداریم برای اون هدف مذاکره می‌کنه و فشار می‌آره و توطئه می‌کنه و می‌خواد تاثیر بذاره رو تصمیم‌های سیاسی درباره ایران برای سود تاجر و شرکت‌های انگلیسی


audio: Gazohl1fqsc_0035.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
دولت ایران اصلا خودشو در بند منافع تاجر ایرانی نمی‌بینه اصلا کنسول‌گری ایران در خارج دنبال این نیست که ببینه چطوری می‌تونه مثلا تاجرای ایرانی بهتر تجارت کنن نه دنبال اینه که ببینه چطوری می‌تونه از این ایرانی‌هایی که رفتن کشورای دیگه یه پولی دربیاره ایرانی‌ها رفتن کشورای دیگه کار کنن بیشتر رفتن حالا کارای کارگری و این‌ها بکنن اینطوری که دیدیم تو سفرنامه ابراهیم بیگ رفتن دارن کشورای مختلف کار می‌کنن یه پولی درمی‌آرن چون اینجا کار نیست پول نیست وضعیت خرابه


audio: Gazohl1fqsc_0036.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و کنسول‌گری ایران در کشورهای منطقه کارش وظیفه‌ای که برای خودش تعریف کرده اینه که چطوری از اینا یه چیزی بکنه از این آدم‌ها مثلا یه پولی بگیره بهشون تذکره بفروشه یا از این آدما یه پولی بگیره واسه هر کاری اونطوری بهش نگاه می‌کنن نگاهش نگاه دولت ایران، حکومت ایران به سیاست خارجی این نیست که راه تجارت رو باز کنه ماموریت وزارت خارجه یا دولت یا اصلا کل حکومت ماموریتی که واسه خودش تعریف کرده


audio: Gazohl1fqsc_0037.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
کلا بهتر کردن وضع زندگی مردم نیست اینکه نمی‌تونه این کار رو بکنه اینکه وضع زندگی مردم رو بهتر نمی‌کنه فقط به‌خاطر این نیست که بی‌عرضه‌ست یا نمی‌دونه یا امکاناتش رو نداره یا خائنه همه اینا ممکنه باشه ولی بزرگتر از اینا و اصلا قبل از همه اینا اینه که اساسا کارش رو این نمی‌بینه کارش رو این نمی‌بینه اصلا یه همچین چیزی تعریف نکرده برای خودش بعد حالا این جامعه با حکومتی که یه همچین ذهنیتی داره


audio: Gazohl1fqsc_0038.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
مواجه می‌شه با تاجرای اروپایی با شرکت‌های اروپایی دیگه حالا یه تاجر هم نیست چند تا تاجر جمع شدن یه شرکتی درست کردن منافع‌شون رو مشترک کردن و یه دولت قوی با ارتش قوی همه تشکیلات قوی پشت ایناست حافظ منافع ایناست برای اینا مذاکره می‌کنه روسیه‌ای که می‌خواد مثلا بیاد عواید گمرکی ابریشم رو طوری ببنده که تاجر خودش تاجر روسی سود کنه تاجر گیلانی سود نکنه


audio: Gazohl1fqsc_0039.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
طبعا چیزیه که روسیه می‌خواد در حالی که خب ابریشم داره تو گیلان هم تولید می‌شه در روسیه هم تولید می‌شه چطوری می‌شه؟ تولیدکننده رو تبدیل کرد به مصرف‌کننده کاری کرد که نیارزه تولیدش با بالا پایین کردن تعرفه‌ها و عوارض و اینا کی می‌تونه این کار رو بکنه؟ اونی که قدرت داره و می‌دونه دنبال چی اومده روسیه می‌تونه این کار رو با ایران بکنه تو ایران پارچه تولید می‌شه ولی انگلیس الان انقلاب صنعتی شده تولیداتش خیلی بیشتر شده و پروداکتیویتی رفته بالا و اینا


audio: Gazohl1fqsc_0040.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
می‌خواد محصولات نساجی کارخونه‌های منچستر رو نه تنها در جاهای دیگه دنیا بلکه در خود ایران هم بتونه بیاره و بفروشه نمی‌خواد پارچه تولیدی سنتی ایران در ایران فروخته بشه چطوری می‌تونه این کار رو بکنه؟ وقتی تو ایران داره خودش این چیز تولید می‌شه با بالا پایین کردن عوارض با ورداشتن مثلا عوارض واردات با دست بردن یا تاثیر گذاشتن روی تعرفه‌های واردات و صادرات مواد و اینا و دولت ایران اصلا تو باغ نیست که چه کار باید بکنه


audio: Gazohl1fqsc_0041.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
همین هم هست که مخصوصا در برابر اون دو تا امپراتوری بزرگ اروپایی وضع ایران یه طوریه که مردم احساس تحقیر می‌کنن مردم ممکنه که تصویر کلی رو نداشته باشن جامعه اون موقع بی‌سواد هم هست و نمی‌دونه و اینا ولی می‌فهمن که چه تاثیری توی زندگی روزمره‌شون می‌ذاریم اینو می‌بینن و احساس تحقیر می‌کنن ما می‌گیم قرن 19 چین قرن تحقیره و درست هم هست ولی یه خرده قرن 19 ایران هم باید بهش اینطوری نگاه بکنیم چون این احساس تحقیر خیلی جاها می‌زنه بیرون


audio: Gazohl1fqsc_0042.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
خودش رو نشون می‌ده کم‌کم اول جامعه هیچ راهی برای نشون دادن این واکنش نداره ولی یه جاهایی که یه راه‌هایی پیدا می‌شه سریع می‌تونیم اینو ردیابی کنیم برگردیم ببینیم اینم ممکنه از اون احساس تحقیر آمده باشه توی پادکست ماجرای مشروطه امیر خادم می‌گفتش که وقتی جنبش بابیه درست شد و استقبال خیلی زیادی شد ازش تو این مدت خیلی کوتاهی گروه خیلی بزرگی از مخصوصا نخبه‌ها و باسوادترهای مردم جذب بابیه شدن


audio: Gazohl1fqsc_0043.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یه ریشه این استقبال همین تحقیری بود که دیده بودن و احساس کردن که یه چیزی درست نیست سیستم نمی‌تونه این نباید اینطوری باشه یه چیزی غلطه و اگر یه کسی بیاد بگه که اینکه غلطه حالا مثلا این راه جایگزینه اینجا یه روزنه‌ای وجود داره برای اینکه یه طور دیگری فکر کرد و عمل کرد و اینا طبیعتا یه مقداری اقبال و استقبال می‌گیره و جنبش بابیه یکی از اولین چیزاییه که عرضه می‌شه به جامعه ایران در قرن 19


audio: Gazohl1fqsc_0044.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
که یه چیز متفاوت داره نشون می‌ده یکی از حرکتای مهم قرن 19 ایرانه پایه‌ش دینی و مذهبیه ما هم نگاه‌مون همه‌ش به اینه که یک دین جدیدی بود غلط هم نیست ولی تو این پادکست ماجرای مشروطه کامل توضیح می‌ده اون اقبالی که بهش می‌شه نشون می‌ده که این بیشتر از یک حرکت فقط دینیه چون اصلا اون مسئله دینیش رو همه نمی‌فهمن ولی جامعه داره واکنش نشون می‌ده به مشکلی که داره وقتی جذب بابیه می‌شه داره نشون می‌ده به مشکلی که احساس کرده یه واکنشی به اون نشون می‌ده


audio: Gazohl1fqsc_0045.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و اون اوایل قرن به جز دین اصلا جای دیگری رو بلد نیست که توش بخواد دنبال یه راه‌حلی بگرده را‌ه‌حلی که حالا پیدا شده و عرضه شده بهش جنبش بابیه‌ست اولش دینیه بعد یه بخشیش حداقل سیاسی می‌شه و اصلا می‌ره تو جنبش مسلحانه سیاسی داریم درباره قرن 19 ایران صحبت می‌کنیم می‌خوایم درباره ناصرالدین‌شاه صحبت کنیم ولی هی می‌ریم و می‌آیم دیگه کلا تصویرمون رو می‌خوایم از قرن 19 درست کنیم درباره خود ناصرالدین‌شاه می‌خوایم صحبت کنیم


audio: Gazohl1fqsc_0046.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
درباره سیستم حکومتیش می‌خوایم صحبت کنیم چون دوباره ما وقتی می‌گیم دولت یه تصوری داریم ما داریم درباره زمانی صحبت می‌کنیم که دولتی به معنای مدرن نداره ایران قانونی وجود نداره سیستم قضایی سیستم مالی اینا نیست ما مثلا انتظارمون از دولت اینه که خب یه نهادیه که مالیات جمع می‌کنه از مردم در سرتاسر پادشاهی مالیات می‌گیره و بعد حکومتی رو اداره می‌کنه این یه سیستمی می‌خواد دیگه این یک استخون‌بندی لازم داره


audio: Gazohl1fqsc_0047.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
دولت ایران همچین چیزی نداره اون موقع سیستم ایران اون موقع سیستم تیول‌داریه یه سیستمیه که چند قرنه داره در ایران اجرا می‌شه و به جای اینکه ولایات رو اداره بکنه از مرکز و مثلا مالیات بگیره ازشون یعنی هزار تومان مثلا از فارس بگو مالیات بگیره اداره بکنه می‌گه نه من که نمی‌تونم مامور مالیات‌جمع‌کن بفرستم نمی‌تونم نظارت کنم نه سیستم مالی دارم که اینا رو ببینم چقدر پول گرفتم چقدر این کارا رو نمی‌تونم بکنم به جای هزار تومان من حاضرم 500 تومن بگیرم


audio: Gazohl1fqsc_0048.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
حاضرم 700 تومن بگیرم ولی دردسر جمع کردن و اداره کردن و این کارا رو نکشم یه نفری بیاد بگه آقا من به تو ماهی 500 تومن واسه فارس می‌دم این ولایت رو ورمی‌دارم من قبول می‌کنم اینو خیلی ساده سیستم تیول‌داری اینه من به مبلغ کمتری این ایالت این ولایت رو می‌دم دست یه نفر اون بره هر طور تونست دربیاره حالا 500 تومن درآورد هزار تومن درآورد ده هزار تومن درآورد مالکیتش رو بهش نمی‌دم ولی یه جور اجاره بلندمدت بهش می‌دم اون مال خودش با مردم هم هر طوری تا کرد تا کرد


audio: Gazohl1fqsc_0049.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
این 500 تومن 700 تومن منو بده این سیستمیه که در ایران قرن‌هاست که هست بعد مخصوصا بعد از اسلام بیشتر حکومت‌ها دست اقوام کوچ‌نشینی بوده که کشاورزی نه کارشون بوده نه بلد بودن نه خیلی علاقه بهش داشتن اینطوری اداره می‌کردن


audio: Gazohl1fqsc_0050.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یه پولی می‌گرفتن و خوب بودن راحت بودن دولت می‌آمد چون مملکت مال شاهه دیگه مملکت مال شاهه چرا مال شاهه؟ چون سایه خداست چرا؟ چون مال باباش بوده چرا باباش سایه خداست؟ چون پدربزرگش سایه خدا بوده یا چون پدربزرگش خوب شمشیر زده زورش رسیده حکومت رو گرفته دیگه کل کشور شده مال اینا شاه اون بالا یه پولی می‌خواد جمع بکنه از تیول‌داری و جمع می‌کنه می‌گیره اینا رو می‌گیره دیگه حالا اون تیول‌دار با رعیت هر طوری که می‌خواد رفتار می‌کنه و


audio: Gazohl1fqsc_0051.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
می‌چزونتش و اینا که سودش زیاد بشه رعیت هم کشاورزی می‌کنه با همون روشی که پدرش و پدربزرگش و پدربزرگ پدربزرگش کشاورزی می‌کردن اقتصاد ایران همه‌ش تقریبا کشاورزیه یعنی بخش خیلی خیلی بزرگیش کشاورزیه با بهره‌وری خیلی پایین با روش‌های خیلی قدیمی یک اقتصاد روستایی راکده که چند قرنیه توش اتفاق خاصی نیفتاده سیستم همونه زندگی همونه که بود


audio: Gazohl1fqsc_0052.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
حالا صفویه رفته نادرشاه آمده نادر رفته کریم‌خان آمده کریم‌خان رفته قاجار آمده بین اینا هم همه‌ش جنگ‌های داخلی و بکش بکش و اینا ولی تغییراتی که در دنیا اتفاق افتاده اینجا اتفاق نیفتاده کلا دور بوده ازش چون یه خرده از نقشه دنیا هم حذف شده بود مخصوصا دیگه از بعد از شروع عصر اکتشاف در اروپا و سقوط استانبول به دست عثمانی یعنی عثمانی‌ها رفتن استانبول رو گرفتن


audio: Gazohl1fqsc_0053.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
دیگه تجارت و اینا هم از اینجا نمی‌شد و اونا هم راه دریا رو پیدا کرده بودن و دیگه اینجا اتفاق خاصی نمی‌افتاد حتی خیلی در تماس نبودن که بفهمن چه تغییراتی داره در اروپا می‌شه و این ما رو می‌رسونه به نقطه خیلی مهمی‌ که توی این ویدیو بسیار بهش برمی‌گردیم اینکه عصر ناصری دوران تناقضات دائمی و دوران کارهای ناتمامه دوره پادشاهی ناصرالدین‌شاه رو که نگاه می‌کنیم قشنگ ترن هواییه هی می‌ره بالا هی می‌آد پایین هی می‌ره بالا هی می‌آد پایین


audio: Gazohl1fqsc_0054.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
با یکی از خوشنام‌ترین صدراعظم‌های تاریخ معاصر ایران شروع می‌کنه و آخرش وقتی ترورش می‌کنن یکی از بدنام‌ترین رجال اون دوره صدراعظمشه اولین پادشاه تاریخ ایرانه که می‌ره اروپا می‌ره دوربین عکاسی می‌آره می‌ره تلگراف می‌آره که تکنولوژی روزه شاه شخصا نقش داره در اینکه این‌ها بیان ایران اولین پادشاه دوره مدرن ایرانه که زبان اروپایی بلده که اصلا میل واضح داره به اینکه ایران راه مدرن شدن رو بره


audio: Gazohl1fqsc_0055.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
از اون طرف همه زندگی شخصی و دولتیش دنبال استخاره‌ست که همچین کنم یا همچون کنم همه‌ش دنبال قران میمون و طالع سعد و ایناست جمعی از اضداده که البته شاید از یه نظر واقعا فرقی با بقیه نکنه ما هم همینطوری هستیم ما هم پر از تناقضیم ما هم جمع اضدادیم ولی تناقض‌های ما نهایتش خودمون رو اذیت کنه خیلی اگه بی‌ملاحظه باشیم اطرافیان‌مون رو یک آزاری بده ولی شما اگه یه سیستمی داشته باشی


audio: Gazohl1fqsc_0056.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
که شاهش اونم شاهی با پادشاهی مطلقه پادشاهی استبدادی قدرت بی‌قید نشسته باشه نه بالای هرم بلکه فوق هرم جامعه بعد این شاهه هم نه یه سال و 5 سال و 10 سال 48 سال حکومت کنه اون وقت این تناقضات یه کاری می‌کنه که تا 120 سال بعدش جاش همچنان درد کنه داستان ما و داستان ناصرالدین‌شاه اینه


audio: Gazohl1fqsc_0057.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
داستان ما و داستان ظل‌الله، قبله عالم، سلطان صاحبقران یه همچین داستانیه این رفتار آونگی این رفتن به سمت اصلاحات و تغییر و مدرنیزیشن و بعد دوباره برگشتن به کارهای قدیمی دوستای صمیمی‌ این برگشتن به موازنه قوای قبلی در اون دربار فاسد فشل برگشتن به محافظه‌کاری


audio: Gazohl1fqsc_0058.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
برگشتن به اینکه این قدرت نیم‌بند و کم‌اثر رو دوباره حفظ کنیم این چند بار در دوره ناصری تکرار می‌شه از همون اول اصلاحات رو امیرکبیر شروع می‌کنه شاه قبل از اینکه عقب‌گرد کنه خودش اول ناظر اصلاحاته بعد حامی اصلاحاته بعد در طول دوره حکومت‌داری چند بار دیگه اقدامات اصلاحی رو یا خودش شروع می‌کنه یا صدراعظم‌هایی که می‌آره شروع می‌کنن بعد از ترس اینکه این موازنه قوا به هم بخوره مسیر برعکس رو می‌ره چند تا از این حرکت‌ها رو می‌بینیم


audio: Gazohl1fqsc_0059.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
در طول زندگیش می‌بینیم توی انتخاب و عزل صدراعظماش مشخصه این حرکت آونگی و وقتی جلوتر صدراعظم‌ها رو مرور کنیم به این می‌رسیم اما یه سوال خیلی خوب که خوبه قبل از اینکه اصلا به اینا برسیم مطرحش کنیم حداقل اینه که چرا آونگ می‌کنه؟ چرا می‌ره و می‌آد؟ چرا؟ اگر اینطوریه که می‌گیم مدرنیزیشن براش دیده بوده یا فهمیده بوده حداقل همون قدری که فهمیده بوده خوشش آمده بوده و می‌خواستتش چرا دنبالش نمی‌رفته؟


audio: Gazohl1fqsc_0061.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
چرا تا ته‌ش نمی‌ره؟ چرا می‌ره و برمی‌گرده؟ حواس‌مون هم باید باشه ناصرالدین‌شاه آدمی نیست که بی‌خبر از دنیا باشه ما خب پادشاه‌های متفاوتی در ایران داشتیم تا اون موقع سابقه نداشت که تا جایی که من می‌دونم تا اون موقع سابقه نداشت که ایران پادشاهی داشته باشه که زبان اروپایی بلد باشه ناصرالدین‌شاه دست کم علاقه رو داره که زبان یاد بگیره یک کنجکاوی فکری داره که خیلی معمول نیست در زمام‌داران ایران نه قبلش نه بعدش خیلی اینطوری نیست


audio: Gazohl1fqsc_0062.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
فرانسه می‌دونه تا حدی روسی و آلمانی و انگلیسی رو حداقل می‌دونیم می‌خواسته یاد بگیره یه مقداری یاد گرفته احتمالا در هیچ‌کدوم‌شون روون نیست خیلیا اصلا نوشتن که درس خوندن بلد نیست ولی تمایلش رو داره اراده‌ش رو داره قدم‌های اولش رو برمی‌داره و می‌گم ما باید مقایسه کنیم دیگه ما زمام‌داران قبلش رو داریم زمام‌داران بعدش رو هم داریم تا محمدرضا شاهی که صد سال بعد از ایشون شاه می‌شه کس دیگری نیست تا جایی که من می‌دونم


audio: Gazohl1fqsc_0064.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ناصرالدین‌شاه می‌دونه علاقه داره روزنامه می‌خونه کتاب می‌خونه از نوجوانی و در تبریز که هست تاریخ می‌خونه خودش مفصل دست به نوشتن داره حالا نه واقعا سلیقه هنری خیلی فاخری داره نه اینطوریه که بخوام بگم تاریخ و مثلا جغرافیا رو یک دانش منسجم و دید منسجمی ازش داره ولی با قبلی‌هاش مقایسه کنیم و با بعدی‌هاش مقایسه کنیم ما اینجوری نیست که تاریخ عصر مدرن‌مون


audio: Gazohl1fqsc_0065.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
حداقل پر از زمام‌داران اندیشمند و مطلع باشه واقعا نیست داریم می‌بینیم که کی اداره می‌کنه اینطوری نیست ایشون نه جزو زمام‌داران بی‌خبر و نامطلع ایرانه که بگیم از دنیا بی‌خبر بود نه از اون واپس‌گراهاییه که حالا یه خرده هم اگه بدونن علاقه‌ای به پیشرفت نداشته باشن و ضدتوسعه باشن و اینا اینطوری نیست ولی اولین زمام‌داری اولین پادشاه ایران که داره با این ایده مدرن شدن یه بازی‌ای می‌کنه


audio: Gazohl1fqsc_0066.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یک سعی و خطایی می‌کنه مسئله‌ش یه جاهایی واقعا مسئله نوسازی می‌شه در تاریخ معاصر ایران اولین زمام‌داره بازم داریم می‌بینیم که می‌ره و برمی‌گرده اولین آدم نیست روح تحول رو در تبریز عباس‌میرزا پدربزرگش شروع کرده بود ولی عباس‌میرزا هیچ‌وقت شاه نشد همچین تجربه‌ای در ایران قبلا نشده بود بعد از ناصرالدین‌شاه پادشاهان دیگری در موقعیت مشابه قرار گرفتن


audio: Gazohl1fqsc_0067.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یعنی تمایل و اراده تجدد داشتن و تجربه این دوره ناصری رو هم جلوشون داشتن و تونستن ازش درس بگیرن من تمام این مدتی که روی این ویدیو کار می‌کردیم تو ذهنم ناصرالدین‌شاه رو کنار رضاشاه و محمدرضاشاه می‌دیدم چون که از یه نظرایی اینا پادشاه‌هایی هستن که در فاصله کمتر از 50 سال حکومت کردن یعنی بین آخرین روزهای ناصرالدین‌شاه و اولین روزهای محمدرضا‌شاه و تمام دوران رضاشاه و همه اینا رو می‌تونی بذاری تو یه بازه پنج ساله 50 ساله ببخشید


audio: Gazohl1fqsc_0068.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و هر سه این‌ها تمایل داشتن به مدرنیزیشن به مدرن کردن ایران توش مشترک بودن هر سه تاشون می‌خواستن ایران به کشورهای پیشرفته شبیه‌تر بشه و حالا فرقای خیلی زیادی هم با هم داشتن جایی که آخرش من بهش رسیدم این بود که مقایسه ممکنه سرگرم‌کننده باشه ولی مفیدتر از اینکه مقایسه کنیم اینه که هر کدوم این‌ها رو تلاش‌های متفاوتی ببینیم که توش شکست‌هایی داره و موفقیت‌هایی و فارغ از نتیجه


audio: Gazohl1fqsc_0069.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
همه این‌ها برای ما و برای امروز ما و آینده ما درس‌های خیلی خیلی مهمی داره توی مقایسه کردن و گفت‌وگوی هیجانی رفتن و اینا ما رو از دیدن و فهمیدن اون درس‌ها محروم می‌کنه ولی ما اگه یه خرده خودمون رو بتونیم بکشیم از این هیجانه بیرون و نگاه کنیم که این سه نفری که یه چیزای مشترکی رو انگار می‌خواستن جامعه‌ای هم که داشتن روش کار می‌کردن حداقل در یه بازه‌هایی نمی‌تونیم بگیم جامعه خیلی متفاوتی بوده اینا هر کدوم‌شون به ما چی دادن؟


audio: Gazohl1fqsc_0070.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یه خرده آخر ویدیو درباره این بیشتر صحبت می‌کنیم و حالا بعدا تو ویدیوهای دیگه بیشتر هم بهش خواهیم پرداخت الان ولی یه خرده نگاه کنیم ببینیم چه چالش‌هایی داشته دوره ناصرالدین‌شاه چون وقتی درباره کاراش صحبت می‌کنیم باید بدونیم داخلی و خارجی دوران پر دردسری هم داشته اینطوری هم نیست اصلا از همون اول اینطوری نیست که بگیم ولیعهد بود و راحت شاه شد نه 17 سالشه وقتی که پدرش می‌میره حالا پدرش هم بود نبود اینا هم از این قصه‌هاییه که داستان داره دیگه ولی حالا وقتی که محمدشاه می‌میره 17 سالشه


audio: Gazohl1fqsc_0071.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
گزارش‌هایی که داریم از بچگی و نوجوانی ناصرالدین‌شاه نشون نمی‌دن که خیلی کیفیت ویژه‌ای داشته باشه یه بار خیلی بچه‌ست تزار روس رو می‌بینه تزار مثلا می‌شونتش رو پاش و یه خرده‌ای نوازشش می‌کنه و اینا ولی انقدر نحیف و ضعیفه ناصرالدین‌شاه می‌گه یه کمی به این برسین یکمی غذا بدین یه کمی ورزش کنه و اینا یه خرده‌ای ضعیفه کم‌بنیه‌ست و یه نمه افسرده‌حال هم هست خودش یه بار بعدا یه نقاشی یه پسربچه پژمرده خسته‌ای رو می‌کشه به بقیه می‌گه بچگی من این بود


audio: Gazohl1fqsc_0072.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
من یه همچین بچگی‌ای داشتم و یه خرده هم بقیه باور نمی‌کنن ولی می‌گه اینطور بود دهه‌های آخر سلطنتشه که این کار رو می‌کنه ولیعهد شدنش هم بی‌دردسر نیست رقیب داره می‌گفتن مادر شاه از این طایفه نباشه از اون باشه محمدشاه با ملک‌جهان که مادر ناصر باشه خیلی میزون نیست رابطه‌ش اونم خودش رو و خاندانش رو بالا می‌بینه شخصا هم شخصیتیه اهل خیلی پارتی و مادر ناصرالدین‌شاه مهمونی و از این صحبت‌ها


audio: Gazohl1fqsc_0073.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
محمدشاه خیلی گوشت نخوره و گیاه‌خوار باشه و دنبال توصیه‌های درویش میرزا آقاسی باشه و اینا خیلی به همدیگه نمی‌خوردن واقعا رابطه خوبی هم ندارن رابطه ناصرالدین‌شاه و محمد‌شاه هم رابطه خوبی نیست می‌گم خود باباهه یه حال خسته‌ای داره فضای خیلی آرامش و محبت پدرپسری نیست نه ولیعهد شدنش راحته نه بعد از مرگ شاه بر تخت نشستنش ولیعهد بود طبق سنت والی تبریز بود و ساکن تبریز بود


audio: Gazohl1fqsc_0074.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اون موقع دیگه بقیه ولایات دست شازده‌ها نبود زمان فتحعلی‌شاه این کار رو کرده بودن ولی اون موقع دست هر کسی بود که پول بیشتری بده ولی تبریز دست ولیعهد بود منتها پول رو باید براش می‌فرستادن از تهران یا از فارس و چیزایی که تعریف می‌کنه خیلی عجیبه یه چیزایی رو خودش نوشته از تنگ‌دستی دربار ولیعهد خیلی برای من عجیب بود ناصرالدین‌شاه می‌گه یعنی ولیعهد می‌گه می‌گه من باید دم کی و کی و می‌دیدم که واسه من چند جفت جوراب پشمی بیارن که بپوشم سردم نشه یواشکی


audio: Gazohl1fqsc_0075.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یا می‌گه مثلا خیلی خوشحال شدیم حقوق‌مون رسید از تهران ولی به جای اینکه پول بیاد یه سری خرت‌وپرت و پارچه و قیچی و اینا فرستادن ما باید یکی رو پیدا کنیم ببره بازار اینا رو بفروشه که ما مثلا بزنیم به یه زخمی کلا پادشاهی محمدشاه خیلی دوران خشکیه دربارش هم توش خبری از جلال و شوکت سلطانی که مثلا دربار فتحعلی‌شاه داشته نیست ناصرالدین‌شاه بعدا بیشتر به پدربزرگش می‌کشه هم خودش هم دربارش


audio: Gazohl1fqsc_0076.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
هم تزیینات و غذا و بزم و پارتی و اینایی که دوست داره ولی تا وقتی ولیعهده از این خبرا نیست تبریزه و مثل هر ولیعهدی خب دور ایشون هم دوروبری‌های خودش و دربار خودش و این‌ها هستن که از همه‌شون مهم‌تر میرزا تقی‌خان فراهانیه که بعدا می‌شه امیرنظام و بعدتر معروف می‌شه به امیرکبیر ناصرالدین‌شاه تو تبریز که هست یه آموزش کمی می‌بینه کمه واقعا عباس‌میرزای دیگری که ولیعهد بود قبلش آموزش بیشتری دیده بود


audio: Gazohl1fqsc_0077.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
آموزش بهتری دیده بود ناصرالدین‌میرزا خیلی تعلیم خوبی نمی‌بینه فارسی رو دیر یاد می‌گیره زبان اولش ترکیه فارسی رو دیر یاد می‌گیره بعضیا نوشتن اصلا استعداد یادگیری نداره ولی هرچی که هست این آموزش ندیدن توسط ادبای فارسی که خیلی حالا ازش شکایت می‌کردن در اون زمان و اینا به نظر ناچیز بنده خیلی براش بد نشد و برای ما هم بد نشد به‌خاطر اینکه ناصرالدین‌شاه خیلی چیز نوشت در طول زندگیش


audio: Gazohl1fqsc_0078.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و اون فارسی که نوشت فارسی خیلی روونیه از اون نثر پرتکلف قاجاری که احتمالا اگر می‌خواستن ادبا بهش یاد بدن یاد می‌گرفت و می‌نوشت از اون خیلی دوره و این باعث می‌شه که ما راحت‌تر بخونیم و راحت‌تر بفهمیم خیلی کار راحتیه خوندن نوشته‌های ناصرالدین‌شاه که بسیار هم زیاد هستن بسیار هم زیادن ولی وقتی می‌گیم تعلیم نمی‌بینه یعنی اینکه نه با افکار سیاسی بومی آشنا می‌شه نه با اندیشه‌های نوین سیاسی آشنا می‌شه


audio: Gazohl1fqsc_0079.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
نه حتی خیلی با واقعیت‌های فرمانروایی روبرو می‌شه چطوری آماده می‌کنن ولیعهد رو؟ یه سنتی در ایران هست اندرزنامه‌نویسی از گذشته‌های دورتر هم بوده البته اینو واسه شازده قاجار، واسه ولیعهد مخصوصا استفاده می‌کنن که توضیح بده که سلطنت چه باید بکنه چه نباید بکنه رسوم شهریاری چیه بر اساس اندرزنامه‌های گذشته و سنت‌های گذشته ایرانی به جز این دیگه توی این دوره سنت‌های شیعی هم هست


audio: Gazohl1fqsc_0080.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
فرمان علی به مالک اشتر هم هست در واقع ترکیب این‌ها با همدیگه دیگه نزدیک‌ترین چیزیه به اینکه در حکومت شیعی ایران چطوری باید کار بکنه چطوری نباید کار بکنه منتها این رو کاغذه دیگه این تئوریه اولا که قانون نیست اینا اندرزنامه‌ست توصیه‌ها و ایناست بعدش هم به قول عباس امانت می‌گه بعدا که رفتار سیاسی و زندگی سیاسی ناصرالدین‌شاه رو نگاه می‌کنیم می‌بینیم اون جایی که رفتارش رو داره


audio: Gazohl1fqsc_0081.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
تصمیم‌هاش رو داره کمک می‌کنه که بگیره در آینده بیشتر همون اصول رزم و بزم قاجار بوده و غریزه‌های ایلیاتیش بوده اون چیزایی که اندرزنامه‌ها و اینا که حالا یا خونده یا نخونده بهش گفتن یا نگفتن اونقدری آمادش نکرد از یه نظر دیگه‌ای دوران ولیعهدی در تبریز آماده‌ش کرد برای سلطنت اونم از اینکه یه مزه‌ای از همه گرفتاری‌های بعدیش رو همونجا چشید


audio: Gazohl1fqsc_0082.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
از بحران مالی تا کشمکش با دولت مرکزی از نارضایتی عمومی‌ که بعدا هم در طول دوران پادشاهیش ادامه داشت تا مشکلات مذهبی در تبریزی که تعداد پیروان باب توش زیاد بودن از سروکله زدن با روس و انگلیس تا مدیریت کشمکش‌های داخلی دربار همه اینا رو که در طول دوران پادشاهیش مشکلاتی هستن که سر راهشن مسئله‌هایی‌ان که سر راهشن


audio: Gazohl1fqsc_0083.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
در دوران ولیعهدی هم یه مزه‌ای ازش می‌چشه کسی که توی این ولیعهدی کنارشه و بعد هم خیلی کمک می‌کنه که ناصرالدین‌میرزا بشه ناصرالدین‌شاه میرزاتقی‌خانه رسما وزیرشه اونجا ولی در واقع معلمشه در یک دوره اندکی از خلائی که یکی مرده استفاده کرده خیلی سریع ترقی کرده شده دست راست ولیعهد اختلاف سنی هم دارن 24 سال از ناصرالدین‌شاه بزرگتره امیرکبیر آدم بسیار حواس‌جمعی هم هست


audio: Gazohl1fqsc_0084.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
تو اون بلبشوی بعد از مرگ محمدشاه با قاطعیت و با قدرت می‌آد مدیریت می‌کنه می‌رسونتش به تهران و می‌نشونتش بر تخت پادشاهی کار راحتی هم نیست می‌خواد که با یک قشون چشم‌گیری و وفاداری بیان تهران که اول کار همه ماستا رو کیسه کنن ولی پول نداره قشون جمع بکنن آخرش از اینور از کنسول روس و کنسول انگلیس و


audio: Gazohl1fqsc_0085.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
برن از تاجرای تبریزی و تاجرای یونانی و اینا پول قرض کنن که ولیعهد ایران بتونه قشونی جمع کنه با اون قشون بیاد پایتخت تازه بشینه روی تخت پادشاهی و مواجه بشه با چالش‌های بزرگتر اولین و بزرگترینش که تا آخر حکومتش هم مسئله می‌مونه در تمام قرن 19 برای ایران مسئله‌ست پوله خزانه خالی نیست ولی پولی که توشه خیلی کمه درآمد کمه وضع اداره مملکت توسط حاج میرزا آقاسی هم


audio: Gazohl1fqsc_0086.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یه طوریه که ضرب‌المثل شد بعدا 150 سال بعدش وقتی نخست‌وزیر سابق ایران آخرین نخست‌وزیر ایران می‌خواست بگه که بودجه مملکت داره بی‌حساب توزیع می‌شه موسوی تو مناظره با احمدی‌نژاد برگشت گفتش که دولت شده مثل زمان حاج‌میرزا آقاسی که دستش رو می‌کرد تو کیسه یه خرده پول درمی‌آورد به این می‌داد یه خرده به اون می‌داد ضرب‌المثل بود شکل اداره کردن مملکت قدیم حکام قجری چیکار می‌کردن؟ حاج‌آقامیرزا آقاسی چیکار می‌کردن؟


audio: Gazohl1fqsc_0087.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یه خزانه داشته دستش رو می‌کرده تو این به این تخصیص می‌داده به اون تخصیص می‌داده و یه نتیجه این وضع هم اینطوری شده بود که خود ناصرالدین‌شاه بعدا می‌گفت من وقتی به قدرت رسیدم کل موجودی خزانه یک کرور بود 500 هزار تومن و این پول رو هم نصفه‌ش رو همون اول هزینه کردن که شورش‌ها رو بخوابونن که مدعیان دیگه سلطنت رو بخوابونن دوره‌ایه که سر قدرت دعواست درآمد کمه مدعی زیاده تهدید شورش داخلی هست و ایلات نافرمان هستن و


audio: Gazohl1fqsc_0088.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ارتش مرکزی هم وجود نداره که بخواد مثلا باهاش شاه اقتدارش رو نشون بده و تثبیت بکنه اصلا دوره‌ایه که فاصله افتاده دیگه فاصله شروع شده به بزرگ شدن تو اول قرن 19 تو جنگ‌های ایران و روس نشون داده شده که دنیا رفته جلو ایران نرفته زیرساخت نیست و راه نیست و راه‌آهن نیست و جامعه هم عموما بی‌سواده و اسیر خرافاته حکومت چه شکلیه؟ من هنوز راستش تصویرم از حکومت و دولت این دوره خیلی پراکنده‌ست


audio: Gazohl1fqsc_0089.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
امیدوارم حالا بیشتر که می‌خونیم و یاد می‌گیریم بتونیم ویدیوهای مروری بیشتری ازش بدیم ولی انقدری می‌دونم که الان که خب در دربار جدال قدرته قدرت شاه بیشتر از همه هست ولی همه قدرت دستش نیست یه جاهایی مجبوره تسلیم فشارهای دربار بشه کما اینکه جلوتر هم مثلا توی ماجرای عزل و بعد هم قتل امیرکبیر اینطوری نیست که ناصرالدین‌شاه نشسته تنهایی تصمیم گرفته که می‌خوام امیرکبیر رو بندازم و بکشم


audio: Gazohl1fqsc_0090.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اینطوری نیست واقعا خیلی بازی‌ها می‌شه و نهایتا این به اون نقطه می‌رسه کلا هم دربار یعنی شاهزاده‌ها و اشراف و رجال اصطلاحا و اینا که فقط همه مردا نیستن قدرت که دارن بعضی از زنان حرم‌سرا هم مخصوصا زمان ناصرالدین‌شاه نفوذ زیادی روش دارن قدرت دارن از جیران تا انیس‌الدوله تا ملک‌جهان خانم مهدعلیا مادر ناصرالدین‌شاه و همه این‌ها چالش‌های بزرگی هستن برای اینکه


audio: Gazohl1fqsc_0091.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
شاه بتونه اصلا قدرتش رو از تو همون دربار ثابت بکنه در طول این حکومت پنج دهه‌ای یک مهارت مهمی که شاه باید تمرین کنه و البته توش بهتر می‌شه اینه که قدرتش رو با این مجموعه چطوری تنظیم کنه کجا بکشه عقب کجا سفت بگیره کجا بذارتشون جلوی همدیگه و چطوری خلاصه این نیروها رو موازنه کنه نیروهای مهم دربار و از یه جایی کم‌کم نیروهای مهم خارج از دربار


audio: Gazohl1fqsc_0093.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
که گروه‌های جدیدی خارج از دربار هم داره قدرت‌شون زیاد می‌شه مثل چی؟ مثل آخوندها یا به زبانی که بعدا مرسوم شد علما علما البته قصه‌شون از زمان ناصرالدین‌شاه شروع نشد از ابتدای قرن 19 و زمان فتحعلی‌شاه در واقع یعنی ابتدای تشکیل دیوان قاجاری در ایران منسجم‌تر شدن و موثرتر شدن و دولت قاجار هم شروع کرد بهشون بازی دادن و حالا در دوره نیمه دوم قرن 19


audio: Gazohl1fqsc_0094.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
شروع می‌کنن نقش مهم‌تری بازی کردن قاجار چرا بهشون بازی دادن؟ به‌خاطر اینکه می‌خواستن اشتباه نادرشاه رو نکنن به گفته عباس امانت می‌خواستن برگردن به سنت صفوی و یک پایه مشروعیتی هم از علما بگیرن اونا رو هم کمی راه بدن و بهشون میدون بدن گفتن نادر اشتباه کرد که این کارو نکرد ما برگردیم کلا دوران صفوی دورانیه که همه ازش می‌خواستن مشروعیت بگیرن نادر می‌خواست بگیره کریم‌خان می‌خواست بگیره می‌خواستن خودشون رو بهش بچسبونن


audio: Gazohl1fqsc_0095.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
قاجار هم می‌خواد بگه که ما داریم اون سنت رو زنده می‌کنیم تا یه حدی و در همین عصره که قدرت اقتصادی هم پیدا می‌کنن چون هم پول از مردم می‌گیرن علما سهم امام می‌گیرن هم زمین‌های وقفی رو دارن و کم‌کم اینا می‌شن یک گروهی که مسیر درآمدی دارن مجزا از دولت که این خیلی خاصه در ایران اون موقع دیگران زیادی نیستن که یه قدرت اقتصادی اینطوری داشته باشن جدا از دولت


audio: Gazohl1fqsc_0096.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
شما وقتی قدرت درآمدی جدا از دولت داشته باشی این قدرت اقتصادی می‌تونه قدرت سیاسی بشه قدرت اجتماعی هم که دارن حالا علما هستن و قدرت بسیج مردمی هم دارن با مردم در ارتباطن صحبت می‌کنن می‌تونن یه چیزایی رو به جامعه‌ای که مخصوصا خیلی بی‌سواده ورودی‌های خیلی متنوعی نداره بهش بدن یه چیزایی رو توش بندازن یه فکرایی رو توش شکل بدن یا سرکوب کنن و حالا این یه مسیریه که نقطه اوج نمایشش


audio: Gazohl1fqsc_0097.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
می‌شه جنبش تنباکو در زمان همین ناصرالدین‌شاه ولی اینو یه جایی باید حواس‌مون بهش باشه که اونم یک بازیگر جدیدیه قدرتی داره می‌شه در همین عصر ناصری گروه‌های دیگه‌ای هم هستن که خارج از حکومتن و دنبال اینن که شروع کنن یه راهی پیدا کنن به اثرگذاری روی قدرت که موفق نمی‌شن آخوندا رو گفتیم تجار مثلا اینطوری‌ان تجار هم باز جلوتر هم می‌بینیم


audio: Gazohl1fqsc_0098.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
توی انواع حرکت‌ها و جنبش‌های مخصوصا دهه‌های پایانی عصر ناصری می‌بینیم تجار سروکله‌شون پیدا می‌شه اینا هم از نهادهای موجود از اقشار و اصنافی که وجود دارن یه فانکشنی هم دارن یه کارکردی هم توی جامعه دارن و این براشون می‌شه منبع قدرت یه سری حرکت اجتماعی هم داریم اینم باز یه چیز خیلی نوییه خیلی تازه‌ست که اصلا از توی دستگاه قدرت نیست از نهادهای موجود جامعه نیست


audio: Gazohl1fqsc_0099.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
مثل اصناف و مثل روحانیت مثل نمی‌دونم تاجرا اینا از این نهادها نیست یه سری از آدمان که اون چیزی که وصل‌شون می‌کنه به هم شغل‌شون نیست عموما تحصیلات‌شون هم نیست بلکه دارن دور یک ایده مشترکی جمع می‌شن و می‌خوان روی قدرت اثر بذارن بارزترین‌شون احتمالا حرکتیه که به جنبش بابی معروف شد حکومت البته حکومت اون موقع جوان ناصرالدین‌شاه به شدت سرکوبش کرد


audio: Gazohl1fqsc_0100.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
شروع حرکت باب هم قبل زمان ناصرالدین‌شاه بود وقتی ولیعهد بود در تبریز باب رو آوردن اونجا و اونجا در تبریز جلوی ولیعهد یک جلسه مناظره معروفی درست کردن مناظره یا محاکمه دیگه برای باب که علما آخوندا باب رو استنساقش کنن در واقع جلوی مردم یه سری ببینن این چی داره می‌گه و ناصرالدین‌شاه تو اون جلسه هست ولی جلسه‌ای هم هست که حالا اینا اون کاری رو که می‌خوان بکنن نمی‌شه و


audio: Gazohl1fqsc_0101.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
باب جواب سوال‌های اینا رو نمی‌ده وارد اون قصه‌ش نمی‌شیم ولی این باب، بابیه اون نموند خیلی عوض شد بابی‌ها از یک آیین جدید رفتن یه گروه‌هایی‌شون حداقل رفتن به سمت یک جنبش مبارز مسلحانه و این اتفاق‌ها همون وقتی هم داره می‌افته که محمدشاه داره می‌میره یا مرده و ولیعهدش ناصرالدین‌شاه ناصرالدین‌میرزا داره می‌آد تهران که بشه شاه همزمان با اینکه حالا دو قدرت هم یه خرده‌ای متزلزله


audio: Gazohl1fqsc_0102.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اینا دارن می‌رن تو فاز مبارزه مسلحانه و سنگر ببندیم و جنگ کنیم و از این کارها و سرکوب این قائله و شکست دادن این‌ها و بعد هم اعدام باب می‌شه یکی از اولین قدم‌های شاه جدید و امیرنظامش برای اینکه قدرت‌شون رو تثبیت بکنن البته سروکله زدن با این جنبش و بقایاش تا پایان عصر ناصری هست ادامه داره بلکه اصلا شاید همین بابی‌ها بودن


audio: Gazohl1fqsc_0103.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یا کسانی متاثر از بابی‌ها بودن که آخرش هم ترورش کردن و حتی کار اینجا هم تمام نشد اثرگذاری بابی‌ها تمام نشد توی مشروطه و زمینه‌سازی برای مشروطه هم بسیار مهم و اثرگذار بودن یک حرکت مهمیه در طول مخصوصا نیمه دوم قرن نوزدهم که بسیار اثر گذاشته توی اتفاقات مهم انتهای قرن و ابتدای قرن بیستم ایران این وضعیت ولی صحنه سیاسی کشوره اینا چالش‌های اصلی وضعیت موجوده


audio: Gazohl1fqsc_0104.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
وقتی که ناصرالدین‌شاه به قدرت می‌رسه باید توش حکومت کنه تو این وضعیت چالش‌های خارجی چیه؟ گفتیم نیروی موثر اصلی خب امپراتوری‌های بسیار بسیار قدرتمند بریتانیا و روسیه هستن


audio: Gazohl1fqsc_0105.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
در قرن 19 ایران با هر دوی این‌ها همسایه‌ست قرن 19 گفتم مثل قرن بیستم جنگ سرد داره قرن 20 ایران همسایه شوروی بود یکی از دو بازیگر جنگ سرد از آمریکا که اون یکیه دور بود در قرن 19 ایران با هر دو همسایه‌ست اینو وقتی داریم تو ذهن‌مون سیاست‌های ایران ناصری رو با سیاست‌های ایران پهلوی مقایسه می‌کنیم خوبه که بهش فکر بکنیم اینا رو کنار هم ببینیم در جنگ سرد قرن بیستم شاه تصمیم می‌گیره که


audio: Gazohl1fqsc_0106.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
بره متحد اون قدرتی بشه که دورتره از ایران و اینطوری بازی می‌کنه تعادل رو و صلاح رو در این می‌بینه در قرن 19 یه مقدار شرایط متفاوته چون با هر دو همسایه‌ست اینطوری نیست که یکی‌شون نزدیک باشه یکی‌شون دور باشه وضع پیچیده‌تره از یه نظرایی یک دلیلی هم شاید که ضرباتش برای ایران خیلی سنگینه همینه


audio: Gazohl1fqsc_0107.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
دو تا اتفاق بزرگ و مهم قرن 19 دو تا تیکه مهم از خاک ایران جدا می‌شه یکی اول قرنه که روس‌ها قفقاز رو می‌گیرن و ایران نمی‌تونه کاری بکنه و یکی هم زمان همین محمدشاه و ناصرالدین‌شاهه که ولایت‌های هرات و بعدا مرو در شرق و شمال شرقی دیگه از ایران جدا می‌شن داستان قفقاز و گلستان و ترکمانچای اینا آشناتره برای ما یه کم از هرات هم بگیم به‌خاطر اینکه هرات هرات فکر کنم درست‌ترشه


audio: Gazohl1fqsc_0108.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
به‌خاطر اینکه ما از این کمتر می‌دونیم ولی اینم بسیار مهمه از دوره صفوی البته هرات داره بین ایران و قدرت‌های محلی دست‌به‌دست می‌شه منتها نادر فتحش می‌کنه و دیگه رسما براش والی می‌ذاره و می‌شه جزیی از ممالک محروسه ایران و این هست تا دوره محمدشاه زمان محمدشاه والی هرات یاغی می‌شه دوباره ادعای استقلال می‌کنه محمدشاه یک ارتشی می‌فرسته که هرات رو پس بگیره و موفق هم می‌شن


audio: Gazohl1fqsc_0109.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
می‌برنشون تقریبا تا مرز تسلیم ولی انگلیس نمی‌خواد که هرات بیفته دست ایران چرا؟ مسئله‌ش این نیست که ایران قوی بشه و اینا مسئله انگلستان کلا هندوستانه مسئله انگلیس نگرانی برای هنده می‌گه اگر که ایران بتونه بگیره ایران اونقدری حکومتش قوی نیست نمی‌تونه در مقابل روسیه مقاومت کنه ممکنه روسیه بتونه از اینجا بیاد و حمله کنه به هند بتونه در هند انگلستان رو دچار مشکل بکنه


audio: Gazohl1fqsc_0110.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اگر هرات دست ایران باشه آسیب‌پذیرتر می‌شه انگلستان در هند در برابر روسیه ترجیحش اینه که اونجا دست همون خان‌های محلی باشه و مستقیم زیر بلیت خود بریتانیا باشن واسه همین می‌خواد ایران رو وادار کنه به عقب‌نشینی چطوری این کارو می‌کنه زمان محمدشاه؟ از خلیج فارس حمله می‌کنه به ایران یعنی درست در زمانی که هرات در حال سقوطه می‌آن خارک از مناطقی از جنوب ایران رو اشغال می‌کنن


audio: Gazohl1fqsc_0111.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اولتیماتوم می‌دن به ایران که از هرات باید بیای بیرون و خب ایران نمی‌تونه با ارتش بریتانیا خب قدرتمندترین نیروی دریایی اون روز دنیا و یکی از دو قدرت اصلی دنیای اون روز مقابله بکنه دستور عقب‌نشینی می‌ده و از هرات می‌آن بیرون و می‌افته دست اون خان محلی این مال دوره محمدشاهه ناصرالدین‌شاه که به سلطنت می‌رسه همون اوایل مثلا یه 20 سالی از جنگ هرات می‌گذره دوباره این موقعیت تکرار می‌شه خیلی نگاه کردن به این خیلی جالبه


audio: Gazohl1fqsc_0112.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
20 سال زمان زمان زیادی نیست انتظار اینه که سیاست‌مدار یه چیزایی یاد گرفته باشه اون تجربه هنوز زنده‌ست یعنی اگر هم همچنان دوباره می‌خوان دنبال اون هدف برن انتظار اینه که مثلا یه دیپلماسی تازه‌ای یه چیز جدیدی یک نشونه‌ای که بگن که آها از اون راه چون نرسیده تصمیم گرفتیم از این راه بریم ولی نگاه که می‌کنی انگار هیچ درسی نگرفتن عین همون تجربه تکرار می‌شه ایران نیرو می‌فرسته هرات رو محاصره می‌کنن


audio: Gazohl1fqsc_0113.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
شهر داره می‌افته سقوط می‌کنه انگلیس می‌آد نیرو پیاده می‌کنه از خرمشهر و بوشهر همون برنامه زمان محمدشاه با این فرق که این بار رسما یک معاهده‌ای می‌بندن و ایران استقلال افغانستان رو دیگه به رسمیت می‌شناسه و مثل قراردادهای دیگر مشابه که در دوره قاجار بستن انواع امتیازهای دیگه رو هم مجبور می‌شه به انگلستان بده دیگه ناصرالدین‌شاه واضح به تجربه شخصی خودش می‌فهمه که


audio: Gazohl1fqsc_0114.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
این تعارفات و تملقاتی که براش می‌کنن و اینا به کنار هیچ دستش خالیه پوچ پوچه قدرتش خیلی محدوده خیلی هم تبلیغات کرده بودن که ای رعایا شوکت شاهانه رو ببینین و هرات رو داره به ایران برمی‌گردونه و اینا هیچ هیچ واقعا خیلی عجیبه مو به مو عین همون قصه جنگ هرات تکرار می‌شه و به همون نتیجه هم می‌رسن فضای بعد از شکستش هم خیلی شبیه زمان فتحعلی‌شاه و بعد از شکست روسیه‌ست دوباره می‌رن رو منبر آخوندها


audio: Gazohl1fqsc_0115.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
تحریک می‌کنن که سرباز باید جمع کنیم و تو اون ذهنیت پیشامدرن خودشون مثل هر جنگ دیگری این رو هم جنگ اسلام و کفر می‌بینن و جنگ حق و باطل می‌بینن دارالاسلام با دارالحرب درگیر شده و خب معلومه که باید برنده بشه و از اونور آخوندا می‌گن از اینور شاه می‌گه شاه می‌گه اصلا هرات چیه بریم کلکته رو بگیریم انگلیسی‌ها رو بریزیم بیرون بعد می‌گن چیکار کنیم؟ پولش رو از کجا بیاریم؟ بریم ولایات رو پیش روسیه گرو بذاریم وام بگیریم


audio: Gazohl1fqsc_0116.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
از این رجزخونی‌هایی که یه خرده می‌رن جلو می‌فهمن که آقا اینا خودمونم حواس‌مون باید باشه که فاصله خیلی زیاده و دست رو بریم تو و هرات جدا می‌شه عذرخواهی هم می‌کنن و سفیر انگلیس رو هم که سر یه سری دلخوری از ایران رفته بود برش می‌گردونن و رضایت می‌دن می‌ره هیچ درسی از تاریخی که واقعا تاریخ گذشته دور هم نیست نگرفتن بعضی از رجال دوروبر شاه این ماجرا براشون خاطره‌ست یعنی دیدن اینا رو بودن اون موقع ولی درسی نگرفتن و همون کارو می‌کنن و طبعا همون نتیجه رو هم می‌گیرن


audio: Gazohl1fqsc_0117.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
تجربه مستقیمی می‌شه برای خود ناصرالدین‌شاه که خب پس زور ما انقدره وضع ما اینه و زور ما هم اینه پس بهترین کاری که می‌تونیم بکنیم اینه که ما منافع این قدرت‌های بزرگی رو که در ایران هستن پشت در ما هستن اینا رو با هم موازنه کنیم این می‌شه الگوی اداره سیاست خارجی ایران در عهد ناصری سیاستی که ما معمولا نگاه‌مون بهش خیلی منفیه قاجار در چشم ما عموما یک پادشاهی خیلی ضعیفه دیگه


audio: Gazohl1fqsc_0118.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
چه مایی که حالا تو دوره جمهوری اسلامی تاریخ خوندیم چه حتی نسل قبلی از ما که در قبل از ما که در دوره پهلوی تاریخ خوندن روایت رسمی که ما گرفتیم همیشه از ضعف‌ها و مشکلات شاهان قاجاره که ضعف و مشکل هم کم نداشتن ولی می‌دونیم انقدری دیگه عقل‌مون می‌رسه که اگر ما حواس‌مون به موفقیت‌ها و دستاوردها نباشه بخوایم بگیم کلا در یک قرن هیچ کار درستی انجام نشده حتما نگاه‌مون ناقصه قطعا ناقصه


audio: Gazohl1fqsc_0119.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
چون سیاست‌های اینا بدون موفقیت هم نیست منصفانه نیست واقعا که نگاه کنیم بگیم که نه هیچی به‌دست نیاوردن درسته که سرزمین‌هایی از دست دادن و سرزمین‌های مهمی رو هم از دست دادن و با خفت هم از دست دادن ولی ایران نه اشغال می‌شه نه مستعمره می‌شه در این دوره هند می‌دونیم هند خیلی هم ثروتمندتر از ایران بوده و اینا کلا در استعماره عثمانی که خیلی از ایران قوی‌تره سرزمین‌های خیلی مهم‌تری رو از دست می‌ده


audio: Gazohl1fqsc_0120.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اگه ایران قفقاز رو به روسیه می‌ده عثمانی مصر رو از دست می‌ده کامل در کنار دریای سیاه کلی سرزمین به روسیه می‌ده بالکان رو می‌ده الجزایر رو فرانسه می‌گیره در کنترل خودش مصر رو انگلیس می‌گیره با کانال سوئز حالا داستانش رو تعریف کردیم در مقایسه با اینا عملکرد قاجار از نظر حفظ سرزمین ایران بدترینی که می‌تونسته باشه نیست کشور اشغال نشده تحت‌الحمایه هم نشده بخشی احتمالا به‌خاطر اینه که این امپراتوری‌های بزرگ همدیگه رو متعادل کردن


audio: Gazohl1fqsc_0121.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
زیاده‌خواهی‌هاشون رو یه کمی اینجا خنثی کردن به توافق رسیدن در اینکه این منطقه حائل یه جوری حفظ بشه بخشی از اعتبارش به اونا می‌رسه ولی اگر منصف باشیم یه بخشیش هم به حکومت می‌رسه که اینطوری بازی کرده و البته دستاوردشون عملا همینجا متوقف می‌شه نهایتا تونستن به کمک این دو تا امپراتوری دو تا قدرت بزرگ این وسط معادله پایداری ایجاد کنن در این معادله همچنان سود بسیار بسیار بیشتر برای هر دوی این‌هاست


audio: Gazohl1fqsc_0122.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
سود ایران در مقابل این‌ها خیلی کمتره یعنی حکومت عملا استقلال نداره برای تصمیم‌گیری اینکه درباره قاجار در حافظه جمعی و تاریخی ما بازیچه سیاست قدرت‌های بزرگه و بسیار ناکارآمده بی دلیل نیست به‌خاطر همینه و درسته ولی جالبه اینطوری بهش فکر کنیم مسئله ژئوپلیتیکی که دارن شبیه مسئله‌ایه که حکومت‌های دیگری در ایران داشتن و دارن حالا ولی راه‌حل‌شون چیه؟ یه کم دقیق‌تر راه‌حل‌شون رو نگاه کنیم


audio: Gazohl1fqsc_0123.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
چون دیدیم قبلا حاکمان ایران بارها تلاش کردن برای اینکه موازنه کنن قدرت روسیه و بریتانیا رو قدرت سومی رو بیارن توی بازی فتحعلی‌شاه سعی کرده بود با ناپلئون یه حرکتایی بکنه بعدتر از این ایران رفت سراغ آلمان خیلی بعدتر از این رفت سراغ آمریکا در دوره ناصری چیکار کردن؟ در دوره ناصری هم دنبال همین راه‌حله بودن ایران اول رفت سراغ فرانسه وقتی هنوز آلمانی درست نشده و اینا برعکس امیرکبیر که روابط با فرانسه رو


audio: Gazohl1fqsc_0124.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
سر یه ماجرایی قطع کرده بود و مثلا دیگه قدرت متعادل‌کننده‌ی جلوی انگلیس و روسیه رو از بین برده بود ناصرالدین‌شاه بعد از امیرکبیر سعی کرد فرانسه رو وارد بازی کنه که یک قدرت مانور بیشتری پیدا کنه منتها هم خیلی خام این کار رو کرد هم اینکه از اونور امیرکبیر هر چقدر افراط کرده بود این واقعا اصرار و اشتیاق نپخته‌ای نشون می‌داد که خیلی عجیبه فرانسه اون موقع در دوران ناپلئون سومه ناپلئون سوم اونم از پادشاهان خیلی مهم تاریخ فرانسه‌ست


audio: Gazohl1fqsc_0125.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ناصرالدین‌شاه دست و پا می‌زنه قشنگ که متحد بشه باهاش به سفیر ناپلئون می‌گه که من سفید امضا می‌کنم می‌گه ما با شما یه قرارداد ببندیم اصلا مفادش معلوم نیست که چیه اشکال نداره من چشم‌بسته امضا می‌کنم چون می‌دونم عالیجناب ناپلئون خیرخواه ماست و اینطوری می‌گه و نمی‌شه خیلی چیز عجیبی هم نیست به همون دلیلی که بعدتر بیسمارک و آلمان هم جوابی شبیه به این بهش می‌دن ایران چیز مهمی برای اون‌ها نداره


audio: Gazohl1fqsc_0126.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
چند دور نامه‌نگاری داره ناصرالدین‌شاه با ناپلئون سوم که هیچی نیست توش عملا همه‌ش ناپلئون بهش می‌گه که شما سنتت رو بچسب اسلام و قرآن فکر نکنی که مانع پیشرفت شما هستن و شما باید یهو بیای غربی بشی و اینا اصل حرفش ولی اینه که آقا ما با انگلیس اونجا نمی‌آیم درگیر بشیم به‌خاطر شما شما اینا چیزاییه که خودت باید مدیریت بکنی واقعا هم مدل رقابت‌ها و این بده بستون قدرت‌های اروپایی با همدیگه یه طوریه که


audio: Gazohl1fqsc_0127.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
تمایلی ندارن بیان با انگلیس سر منافع حیاتیش درگیر بشن ایران می‌مونه و سیاستی که بعدا معروف می‌شه به موازنه مثبت که ادامه پیدا می‌کنه در دوره پهلوی هم حتی ادامه داره که امتیاز مساوی بدیم به رقبای بین‌المللی و تلاش بکنیم همزمان که یک قدرت سومی رو مثل آلمان یا مثل آمریکا رو بیاریم توی بازی که این وسط برای ما یه فضای مانوری ایجاد بشه راه‌حل ناموفق ناصرالدین‌شاه و عهد ناصری در واقع


audio: Gazohl1fqsc_0128.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
برای مشکل خارجی این بود برای مشکل داخلی چه راه‌حل‌هایی دارن؟ ما یه ویدیو ساختیم مشکلات ایران قرن 19 رو سه‌تاش رو مروری گفتیم گفتیم مشکل مالیه داره یعنی اداره امور مالی کشور نظمی و سیستمی و دفتر دستکی نداره از مردم پول می‌گیرن هرکی هر چقدر زورش برسه ورمی‌داره و هرچی هم می‌مونه تهش می‌ره تو جیب شاه همه مالیه کشور یک همچین وضعیه سیستمی غارتی داره توش حالا دقیق‌تر درباره‌ش صحبت می‌کنیم


audio: Gazohl1fqsc_0129.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یا سیستم قضایی گفتیم کشور نداره هم یه تعدادی محکمه شرعی موازی داره هم محکمه عرفی داره یک دستگاه پرابهامیه که اصلا واقعا معلوم نیست چی به چیه توش و بعد هم اصلا کشور سیستم درستی برای اداره نداره دولت درست و مناسب قرن نوزدهمی نداره چند بار در همین دوره ناصری یه چیزی یه سیستمایی تست می‌کنن ولی می‌مونن تو همون سیستم سنتی که چند قرنه که دارن و واقعا هم جوابگوی نیازها اصلا نیست اصلا نیست


audio: Gazohl1fqsc_0130.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
چند تا نهاد مخصوصا همون اوایل دوره ناصری درست می‌کنن که یه خرده در قدرت شریک بشن مثلا یه شورای دولتی درست می‌کنن که به جای اینکه حالا یه صدراعظم باشه شش تا وزیر داشته باشه یا مجلس مصلحت‌خانه عامه درست می‌کنن یا یه دوره دیگه دفتر تنظیمات درست می‌کنن یا یه دوره‌ای مجلس وکلای تجار درست می‌کنن که باعث می‌شه که اصلا یه شبکه‌ای از تجار شکل بگیره و بعد هم بتونن نقش بازی کنن در سیاست ایران در تنباکو در مشروطه


audio: Gazohl1fqsc_0131.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ولی همه این‌ها موقتن و همه ناتمامن و همه رو بعد یه مدتی خود ناصرالدین‌شاه ول می‌کنه اون آونگش برمی‌گرده به اون طرف و می‌پره تو بغل همون دنیای سنتی و محافظه‌کارانه‌ای که داشته و بهش عادت داشته سیستم در حالی که انتظار اینه که پادشاهی که تجددخواه هست نیم قرن هم حکومت کرده یعنی فرصت هم داشته تونسته باشه که این گرفتاری‌های اساسی رو حداقل چند تا قدم موثر و بزرگ و مهم توش ورداشته بشه دیگه


audio: Gazohl1fqsc_0132.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ولی نه نکرده این کار رو موفق نیست کارنامه‌ش موفق نیست یه نگاهی بکنیم کارنامه قبله عالم رو ببینیم در 50 سال در حکومتش که توش انواع صدراعظم‌ها رو داره و باهاشون کار می‌کنه چیکار می‌کنه؟ دنبال چیه؟ چون همین صدراعظم‌ها رو نگاه بکنیم تصویری هم رو تایم‌لاین ببینیم که اینا هر کدوم چقدر در قدرت بودن دیدمون از ایران نیمه دوم قرن 19 کامل‌تر می‌شه اینا صدراعظم‌هاش با هم خیلی فرق می‌کنن بگذریم از اینکه یه دورانی اصلا صدراعظم نداره


audio: Gazohl1fqsc_0133.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
می‌گه خودم اداره می‌کنم ولی همین امیرکبیر و میرزا آقاخان نوری و جعفر مشیرالدوله و میرزا محمدخان سپهسالار و مستوفی‌الممالک و میرزا حسین‌خان سپهسالار و امین‌السلطان ولی همین نگاه بکنیم این‌ها رو اینا حالا بعضیاشون مهم‌ترن اسم‌شون هم بیشتر تو تاریخ مونده بعضیا واقعا خیلی مهم نیستن می‌گه بخشیش به‌خاطر اینه که اصلا شرح کار صدراعظم خیلی شفاف و منظم نیست بعضیاشون هم مثلا حالا خیلی کوتاهن بعضیا یه خرده طولانی‌ترن یه دوره هم که گفتم اصلا صدراعظم نداره


audio: Gazohl1fqsc_0134.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یه چیزی هم که سخت‌شون می‌کنه چون اسم و فامیل ندارن یه خرده قاتی می‌کنیم چند تا مشیرالدوله داریم چدتا مستوفی‌الممالک داریم اینا حالا من درباره فقط مهم‌ترین‌هاشون می‌کنم و اونایی که اثرات بلند‌مدت‌تر داشتن یه خرده صحبت می‌کنم زن زیادی پیر و جاهل نشسته بودند مرد هم بود


audio: Gazohl1fqsc_0137.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اول مجلس قدری به سکوت گذشت سپهسالار می‌گفت خانم‌ها خجالت می‌کشن که رقص کنند گفتم ابدا بکنند و هیچ خجالتی نکشند ساز زدند و از دور تالار زن‌ها و مردها برخاسته به نوبت می‌رقصیدند


audio: Gazohl1fqsc_0139.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
آخر رویشان باز شد معرکه کردند ملکم‌خان، شیخ محسن هم با ناصرالملک، عضدالملک و غیره آخر رسیدند ملکم و حاجی محسن‌خان را هم گفتم رفتند رقصیدند خیلی خنده داشت


audio: Gazohl1fqsc_0140.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ولی اولش بذار اصلا یه خرده بگیم صدراعظم چیه چون ممکنه مثلا به راحت بگیم صدراعظم نخست‌وزیره دیگه و به یه تصور اینطوری شکل بدیم تو ذهن خودمون صدراعظم در واقع رئیس اجرایی کشوره در راس اون چیزیه که بهش می‌گیم دیوان در سنت ایرانی حالا دیوان‌سالاری یعنی سیستم اداری حکومتی ایران در اون دوره خیلی فشله ولی به هر حال یک شکلی از دفتر و دیوان هست و صدراعظم مسئول این مجموعه‌ست


audio: Gazohl1fqsc_0141.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یه چیزی هم هست که در سنت پادشاهی ایران حکومتی ایران از قرن‌ها قبل شبیه‌ش بوده ما وزیر داشتیم از دربار ساسانی یعنی دارم برمی‌گردم به دوران باستان از دوران باستان متاخر اونطوری که الان باب شده می‌گن در دربار ساسانی وزرگ فرمذار داشتیم همین وزیره کنار شاهه در دوره پادشاه‌های اسلامی امپراتوری‌های اسلامی وزیر اعظم داشتیم


audio: Gazohl1fqsc_0142.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
این همون پستیه که بزرگمهر حکیم داشت وزیر انوشیروان خواجه نظام‌الملک داشت در سنت ایرانی این وزیر نفر اول اجرایی کشوره و بعد از شاه بالاترین مقامه سنت جاافتاده‌ای هم هست هم وزیر هم البته سنت وزیرکشی اونم سنت جاافتاده‌ایه در فرهنگ ایرانی البته مختص فرهنگ ایرانی نیست ولی در ایران سابقه درازی داره دقت بکنید تو شطرنج هم


audio: Gazohl1fqsc_0143.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ما به اون با ارزش‌ترین مهره بازی می‌گیم وزیر مهره‌ای که تو بیشتر زبان‌های دیگه تبدیل شده به ملکه یا کویین یا درونینگ یا یه چیزی به این معنی به معنی بانو مثلا ولی در سنت ایرانی وزیره که همیشه نقشش خیلی مهم بوده و نقشش هم اجراییه کارهای اجرایی یعنی اداره روزمره مملکت با وزیره با صدراعظمه فرقش ولی با شاه خیلی زیاده به‌خاطر اینکه وزیر هر چقدر هم وزیر مهمی باشه


audio: Gazohl1fqsc_0144.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
تصمیمات مهم و استراتژیک رو قرار نیست خودش بگیره سیاست خارجی دست شاهه همیشه دست شاهه اینکه رابطه با فلان کشور چطوری باشه با این چه پیمانی ببندیم با اون تو جنگ باشیم تو صلح باشیم اینا موضوعات استراتژیکه که دست خود شاهه صدراعظم می‌تونه پیشنهاد بده بسته به اینکه چقدر روی شاه نفوذ داشته باشه ممکنه پیشنهادش تاثیر بذاره روی رای شاه یا نذاره ولی تصمیم تصمیم شاهه می‌گم این سنت پادشاهی ایرانه و بوده رابطه شاه با صدراعظم هم خیلی بالا پایین داره


audio: Gazohl1fqsc_0145.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
خیلی بستگی داره که حالا سن و سال‌شون و شخصیت‌شون و محمدشاه گفتم مرید صدراعظمش بود البته آقاسی عنوان صدراعظمی رو نپذیرفته بود از ترس اینکه بلای جونش نشه گفته بود من می‌شم شخص اول ولی خب اصلش همون بود کار همین بود رابطه شاه هم باهاش رابطه اطاعت و سرسپردگی بود چشمش به دهن اون بود ناصرالدین‌شاه هم البته وقتی شاه شد چشمش به دهن امیرنظام بود چشمش به دهن امیرکبیر بود 24 سال ازش بزرگتره باتجربه‌ست معلم شاه بوده


audio: Gazohl1fqsc_0146.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
از اینا گذشته آدم قابلیه روسیه رفته عثمانی کار کرده دنیادیده‌تر حساب می‌شه ناصرالدین‌شاه البته مرید نبود از این فازا نداشتن با امیرکبیر ولی خب وقتی امیرکبیر اونطوری همه رو واسش سرکوب کرد که کمکش کرد که بشه شاه قبله عالم هم جایزه‌ش رو داد و کردش صدراعظم هم صدراعظم هم امیرنظام یعنی حاکم بر قوای جدید و بر قوای ایلیاتی و قدیم به قول خود ناصرالدین‌شاه در فرمان انتصابش


audio: Gazohl1fqsc_0147.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
گفت شما شخص اول مملکتی و مسئول کل خوب و بد ایران امیرکبیر هم آدمیه باتسلط با نفوذ کلام روی شهریار جوان توی نامه‌ها هم لحنش گاهی امیرکبیر تحکم‌آمیز می‌شه گاهی سرزنش‌کننده می‌شه و چاره دیگری هم نداره واقعا به‌خاطر اینکه خیلی اوضاع بحرانیه اوضاع بحرانیه و حکومتی که اینا در واقع تحویل گرفتن ازش کشور رو از اینایی بوده که خودش رو بزنه به اون راه بگه که نه چه بحرانی؟ کدوم بحران؟


audio: Gazohl1fqsc_0148.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
گفتیم 1848 ناصرالدین‌شاه بر تخت نشست 1848 رو که توی این ویدیو تعریف کردیم من توی ویدیوئه گفتم که من نمی‌دونم ایران اون موقع چه خبر شده یعنی این انقلاب‌هایی که اروپا رو درنوردیده در ایران چه اثری گذاشته صدایی ازش بلند شده اصلا کی خبرش به ایران رسیده یا نرسیده الان یه کمی فهمیدم به‌خاطر اینکه فهمیدم اینطوری نبود که مدت‌ها بعد خبرش به ایران برسه سروصدا که تو اروپا بلند شد به ایران رسیده بود تو نامه‌های میرزا آقاسی به محمدشاه هست که


audio: Gazohl1fqsc_0149.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
شما خیالت راحت در حالی که تمام اروپا رو انقلاب در هم نوردیده مملکت شما غرق در آرامشه بیش از هر چیزی آدرس اون هپروتی رو داره می‌ده که خودش توش بود و می‌خواست شاه رو هم توش ببره یا نگه داره چون اون چیزی که مملکت توش غرقه هرچی هست آرامش نیست روح شورش عمومی چنان گسترده‌ست که معلوم نیست اگر امیرکبیر موفق نمی‌شد همه رو سرکوب کنه و بخوابونه به اون وضعیت دودمان قاجار اصلا می‌تونست دوام بیاره


audio: Gazohl1fqsc_0150.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
از این وضعیت بیاد بیرون از این جالب‌تر بهتون بگم در فاصله بین مردن محمدشاه تا رسیدن ناصرالدین‌شاه خیلی جالبه تا اینکه ناصرالدین‌شاه یعنی برسه به تهران یک سری صاحب نفوذها در تهران جمع می‌شن یک مجلسی درست می‌کنن که کنترل اوضاع رو بگیره دست خودش محمدشاه مرده ولیعهد هم هنوز از تبریز نیومده اسم این مجلسه هست مجلس امرای جمهور چیزی که دنبالشن شبیه اون چیزی نیست که حالا ما امروز بهش می‌گیم جمهوری و اینا


audio: Gazohl1fqsc_0151.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ولی همینی که لفظ جمهوری می‌آد جالبه مخصوصا جالب‌تر می‌شه وقتی بفهمیم تصادفی نیست در فرانسه همون سال جمهوری دوم برپا شده که البته ایران تا مدت‌ها به رسمیت نمی‌شناسدش ولی امیرکبیر پشت این مجلس امرای جمهور دست وزیر مختار فرانسه رو می‌بینه فکر می‌کنه که اونه که شاید به درستی فکر می‌کنه که اونه که اینا رو تحریک کرده و یاد داده که به این بگن جمهور و اینا رو جمع کرده که قدرت رو از پادشاه نهایتش بگیرن یه چیزی رو هم بگم چند بار اسم امیرکبیر آمد


audio: Gazohl1fqsc_0152.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
این ویدیو درباره امیرکبیر نیست امیرکبیر یک شهرتی در تاریخ ما داره به عنوان شخصیتی تحول‌خواه و اصلاح‌طلب و شهرت درستی هم هست ولی یک اشتباه تکراری که ما می‌کنیم اینه که با عینک امروز به تاریخ گذشته نگاه می‌کنیم و یه نفری رو که فکر می‌کنیم آدم مثبتی بوده به‌خاطر یه کارهایی چیزهای دیگه‌ای رو که امروز به نظرمون مثبت هستن برمی‌داریم و می‌ذاریم تو سبدش فکر می‌کنیم که این ویژگی‌ها رو هم داشته


audio: Gazohl1fqsc_0153.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
امیرکبیر در حافظه تاریخی ما تصویرش مثبته چون دنبال اصلاحات بوده و تحول‌هایی بوده که نظامی رو که به نظر ما واپس‌گرا و ارتجاعی بوده بهترش بکنه این درسته ولی این معنیش این نیست که امیرکبیر مثلا دموکرات‌منش بوده آدم دموکراتی بوده می‌خواسته مردم رو بیاره توی حکومت دخالت بده یا حتی نخبگان رو بیاره دخالت بده کاملا برعکس امیرکبیر چیزی که دنبالش بوده اینه که قدرت رو متمرکز بکنه


audio: Gazohl1fqsc_0154.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اقتدار صدراعظم و پادشاه رو بیشتر بکنه یعنی یه کارایی می‌خواد بکنه ایده‌ش اینه که قدرت شاه برای اینکه این کارا رو بکنه کمه باید زیادش کرد که عجیب هم نیست البته ها چون که داره به تجربه خودش مراجعه می‌کنه چیزایی که خودش دیده امتیاز مثبتی که می‌گیره اینه که فهمیده که تحول لازمه یعنی همه رجال ایران اینو نفهمیدن قبول ندارن اینو ولی این فهمیده که تحول لازمه و ضروریه اما چرا فکر می‌کنه باید از بالا به پایین باشه و باید با قدرت دولت باشه و


audio: Gazohl1fqsc_0155.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
باید شاه قدرتمند باشه بتونه این کارا رو بکنه؟ چون الگوهایی که از اصلاحات و مدرن شدن دیده همینه روسیه رو دیده و عثمانی رو دیده برای همینم اولین برنامه‌ش همینه که این مجلس امرای جمهور رو یه طوری جمع بکنه که نه تنها تا 10 سال بعدش کسی صحبت از مجلس و مجلس مشورتی و اینا نکنه بلکه در سایه خوش‌نامی تاریخی خود امیرکبیر ما حتی خیلی درباره اون مجلس امرای جمهور چیزی هم ندونیم چیز خاصی هم نمی‌دونیم


audio: Gazohl1fqsc_0156.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
چون ایده امیرکبیر اینه که مشکل اینه که قدرت شاه کمه و حتی اگه بخواد وقتی اداره ملوکانه بر تحول هم باشه زور ملوکانه نمی‌رسه شاه کلی باید زور بزنه هنر کنه حکومتش رو حفظ کنه قدرتش رو با همین اشراف و دربار لنگه‌به‌لنگه و اینا موازنه کنه یه طوری که کله‌ش نکنن و این اصلا براش فرصتی و امکانی نمی‌ذاره که بخواد به تغییر و توسعه و مدرن شدن و اینا فکر بکنه بعد هم نیروهای در مقابل تغییر خیلی زیادن


audio: Gazohl1fqsc_0157.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
خیلی الان هم قوی‌ان هر تحولی رو که توش دست بذاری منافع یه عده‌ای از اینا رو که یه گوشه‌ای نشستن سر سفره دارن لقمه می‌گیرن محدودش می‌کنه به خطر می‌ندازه اینا سریع دست به کار می‌شن و اگر زورشون برسه تنهایی اگر نرسه در ائتلاف با همدیگه تلاش می‌کنن این موتور تغییر و اصلاحات رو از کار بندازن که این هم وضعیت خاص امیرکبیر نیست حتی وضعیت ویژه دوران ناصرالدین‌شاه نیست


audio: Gazohl1fqsc_0158.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
امیرکبیر که اصلا کلا سه سال بیشتر صدراعظم نیست ولی داستان ایران قاجاری و صدراعظم‌های تحول‌گرای قاجار از اوایل قرن 19 همینه تا آخر دوره قاجار همینه و یه خرده لنزمون رو اگه بزرگتر کنیم داستان برخورد ایران و مدرن شدن و تجدد همین داستانه قدم‌هایی برداشته می‌شه گروه‌هایی که منافع‌شون در حفظ نظم موجود و نظم قدیمیه اختلافات‌شون رو هم ممکنه با هم بذارن کنار


audio: Gazohl1fqsc_0159.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و با تمام توان بیان که حتی اگر شده مهم‌ترین چیزای مملکت هم از دست بره و خراب بشه ولی یه وقتی این سیستمی که ما توش داریم منفعت می‌بریم از بین نره و جلوی تحول ایستادگی می‌کنن و داستان تکراریه دیگه عادت داریم به خوندنش و دیدنش عادت داریم مسئله‌ای که اینا می‌خوان حل کنن همون مسئله‌ایه که اوایل قرن 19 آمد روی میز و همون مسئله‌ایه که به شکل‌هایی همچنان امروز مسئله ما مونده و هست مسئله عقب‌ماندگیه


audio: Gazohl1fqsc_0160.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
مسئله اینه که ما جا موندیم و مثلا اون موقع روسیه پیشرفت کرد بعد از بعد همون جنگ‌های روسیه دیگه خیلی واضح شد کشمکش شروع شد بین نیروهایی که دنبال عوض کردن این وضعن هر کدوم به یک شکلی و به یک نوعی از تحول و بقیه نیروهایی که با انگیزه‌های مخالف تلاش می‌کنن که اون نظم موجود به هم نخوره نیروهای تحول‌خواه، صدراعظم‌های اصلاح‌طلب بسیاری‌شون در دوره قاجار از تبریز می‌آن


audio: Gazohl1fqsc_0161.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
به دروازه‌های خارج نزدیک‌تره به عثمانی و به روسیه تحول و ایده جدید در ایران از شرق نیومده هیچ‌وقت از عثمانی و روسیه اومده که به اروپا نزدیک‌تر بودن که دست دو داشتن ایده‌های اروپای غربی رو به ما یه شکلی می‌رسوندن از فیلتر خودشون رد شده نیروهای مقابل اینا ولی از همه جا می‌آن از همه جا می‌آن و نگرانن که چیزی منافع‌شون رو به خطر نندازه داستان صدارت کوتاه امیرکبیر


audio: Gazohl1fqsc_0162.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
که عملا دستاوردهای ماندگار خیلی زیادی هم نداره یک اپیزوده از این سریال تکراری تاریخ ایران معاصر میرزا تقی‌خان پرورده قائم‌مقام فراهانیه یکی از صدراعظم‌های اصلاح‌طلب اوایل دوره محمدشاه خارج‌دیده‌ست روسیه رفته عثمانی رفته می‌دونه که کشور در شرایطیه که نیازش به تغییر حیاتیه آدم قاطعی هم هست قاطعیت صفتیه که اگر در موضوعی باهاش هم‌دل باشیم می‌گیم قاطعه


audio: Gazohl1fqsc_0163.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اگر بخوایم یه خرده انتقادی نگاه کنیم همون کارو ممکنه بکنه بگیم این کار بی‌رحمیه کار امیرکبیر در سرکوب جنبش بابی بی‌رحمانه‌ست و قاطعانه‌ست نمادیه از قدرتی که داره و می‌خواد تثبیت بکنه حالا داستان اصلاحات امیرکبیر واقعا داستان طولانی‌ایه اینکه چرا نتونست هم طولانیه خیلی هم مهمه بمونه برای جای دیگری امیرکبیر می‌دونست که توی این مسیر به جز شاه روی پشتیبانی کس دیگری نمی‌تونه حساب بکنه چون این تغییر درسته که به نفع اون چیزیه که


audio: Gazohl1fqsc_0164.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ما امروز بهش می‌گیم منافع ملی ولی در واقع همه کسایی که بازیگر سیاسی ایران هستن همه‌شون از این تغییرات ضرر می‌کنن همه‌شون قدرت و منافع از دست می‌دن برای همین جلو بردنش خیلی زور می‌خواد و خیلی زور رو هیچ‌کی به جز شاه نمی‌تونه اصلا داشته باشه پس امیرکبیر اول می‌آد زور شاه رو زیاد می‌کنه شاه جوانی رو که نه خیلی حالا بازی بلده نه خیلی اصلا دل به بازی می‌ده


audio: Gazohl1fqsc_0165.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اینو می‌کشوندش می‌آردش توی کار که دیگه برن واسه دست زیاد ولی چی می‌شه خراب می‌شه؟ چی می‌شه این نقشه‌ای که کشیده موفق نمی‌شه؟ نه تنها موفق نمی‌شه حتی جونش رو هم در این راه از دست می‌ده سه سال بیشتر اصلا می‌گم در قدرت نمی‌مونه کجای کار رو نخونده؟ اونجای کار رو که همین شاهی که اینطوری می‌آری تو بازی و یادش می‌دی و می‌شونیش و وقتی می‌شینه سر میز اعتمادبه‌نفسش هم یه کمی می‌ره بالا از یه جایی می‌گه نه خوبه خوش می‌گذره منم که خوبم و اینا


audio: Gazohl1fqsc_0166.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
چرا پشت دست بشینم؟ یا چرا یکی رو پشت دست خودم داشته باشم؟ شاه که منم که زورم هم که زیاد شده می‌ره شروع می‌کنه خودش بازی کردن و سعی می‌کنه اصلا بشه بازیگر اصلی گروه‌های دیگه هم هستن منافع اونا هم می‌آد وسط شروع می‌کنه لای اینا بازی کردن و آخر عاقبت امیرکبیر هم می‌شه همونی که می‌دونیم چی شد یه چیز مهمی رو ولی از امیرکبیر یاد می‌گیره ناصرالدین‌شاه و تا آخر عمر هم حواسش بهش هست مهم‌ترین چیزی که امیرکبیر یاد می‌گیره


audio: Gazohl1fqsc_0167.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اصلا اهمیت نوسازی و اینا نیست اولویت تمرکز قدرته یه کتابی خوندیم تو پادکست بی‌پلاس راه باریک آزادی که می‌گفتش که مسیر توسعه یه دالان باریکیه که دولت باید قدرتش زیاد باشه باید یه هیولایی باشه از بس که قدرتش زیاده بعد جامعه هم باید قدرتش زیاد باشه که بتونه دست و پای این هیولا رو به زنجیر بکشه کاری که امیرکبیر داره می‌کنه و ناصرالدین‌شاه ازش یاد می‌گیره اولویت دولت قویه


audio: Gazohl1fqsc_0168.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
هیولا رو درست کردنه فهمید این سلطنتی که امیرنظام می‌خواد براش درست بکنه سلطنت نیرومند و باانضباط و باکفایتیه واقعا هم شما نوسازی بخوای قدم اولش تمرکز قدرته تمرکز قدرت بر همه چیز از جمله بر خود نوسازی اولویت داره این رو به نظر می‌رسه که ناصرالدین‌شاه از امیرکبیر یاد گرفت و دنبالش رفت و بسیار هم مهمه این یکی از اولین تجربه‌های تاریخی ایرانه


audio: Gazohl1fqsc_0169.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
با زمام‌داری که به فکر نوسازی افتاده برگردیم به حرفی که اول ویدیو زدم علت اینکه من اینا رو تکرار می‌کنم فکر می‌کنم یه چیزی می‌گیم بعد یه چیزای جدیدی رو مرور می‌کنیم متوجه می‌شیم می‌فهمیم خوبه که دوباره اون حرفه رو بشنویم و بگیم چون حالا یه آهنگ جدیدی داره حالا یک تاثیر دیگری می‌ذاره برامون یادمون بیاد دوباره که ناصرالدین‌شاه اولین حاکم 200 سال اخیر ایرانه که فکر نوسازی و اصلاحات داره


audio: Gazohl1fqsc_0170.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یعنی به ضرورت زمان و شرایط تاریخی و آدمای دوروبرش و شخصیت کنجکاو خودش و هزار و یک دلیل دیگه که می‌دونیم یا نمی‌تونیم بدونیم یا هرچی پادشاه متحجر و واپس‌گرایی نیست آدم خرافاتی‌ای هست همونطور که شاید بخش بزرگی از جامعه اون روز هستن از عوام و نخبه ولی پادشاه واپس‌گرایی نیست متحجری نیست از همون موقع تا آخر حکومت پهلوی رو اگر نگاه کنی


audio: Gazohl1fqsc_0171.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اون پادشاه‌های ایران که به وضوح متحجر و واپس‌گرا باشن اقلیتن واقعا این داستانیه که بارها و بارها در تاریخ ایران معاصر تکرار شده اصلاحات هزینه داره ناراضی درست می‌کنه موفق شدنش وابسته‌ست به اینکه چقدر از این هزینه‌ها رو جامعه می‌تونه و آماده‌ست که تحمل کنه چقدر کسانی که دارن اصلاحات رو پیش می‌برن قدرت دارن که ضرب این ناراضی‌ها رو بگیرن در زمان امیرکبیر دیدیم که نتونستن اصلاحات امیرکبیر ناراضی‌هایی که درست می‌کنه


audio: Gazohl1fqsc_0172.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
احتیاج داره به اینکه شاه بیاد پشتش وایسه و مقاومت بکنه و شاه نه تنها پشت امیرکبیر واینمی‌ایسته کمکش نمی‌کنه که جلوی این ضربه‌ها رو بگیره بلکه یه ضربه هم خودش می‌زنه و بعد این نیروهای محافظه‌کاری این آونگ ناصرالدین‌شاه رو می‌گیرن هلش می‌دن اون طرفی هلش می‌دن تو بغل یک صدراعظمی که قشنگ در سبک همون صدراعظم‌های کلاسیک قاجاره


audio: Gazohl1fqsc_0173.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
کارش ساختن و جلو بردن و درست کردن و اصلاح و تحول و اینا نیست کارش اینه که مواظب باشه این سفره‌ای که پهنه جمع نشه این غارتگرانی که نشستن سر سفره بتونن به غارت‌شون برسن کارش اینه از پس کارش هم خوب برمی‌آد توانایی اصلیش برقراری همین موازنه‌ایه که شاه می‌خواد و به جز این هیچ‌چی رو عوض نکردن دست به چیزی نزدن 7 سال کشور رو به این ترتیب اداره می‌کنه صدراعظم بعد از امیرکبیر، میرزا آقاخان نوری


audio: Gazohl1fqsc_0174.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و به زبان امروز نظام توزیع رانت و خرید وفاداری رو مدیریت می‌کنه به زبان اون روز می‌شه همون تیول‌داری که گفتم می‌گه مملکت رو تیول می‌دادن اداره ولایات رو تیول می‌دادن به یه کسی این سیستم اداری و کشورداری زمان قاجاره از قبل از قاجار بود در زمان قاجار هم بود رسوباتش هنوز تو سیستم ما هست خیلی واقعا عجیبه خیلی عجیبه توضیح که بدم مکانیزمش رو می‌بینین چقدر آشناست


audio: Gazohl1fqsc_0175.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
دولت قراره چیکار کنه؟ بذار از یه قدم قبل‌ترش شروع کنیم در قرن 19 رابطه مردم با دولت چطوریه در دنیا؟ این دیگه جا افتاده عموما که دولت از مردم مالیات می‌گیره و در مقابل پولی که می‌دن مردم توی تصمیم‌گیری‌ها نقش دارن می‌تونن نظر بدن نماینده‌ای دارن بهشون خدماتی داده می‌شه همین چیزیه که اصلا تو آمریکا باعث انقلاب شد سر همین انقلاب شد تو آمریکا می‌گفتن چرا از ما مالیات می‌گیرن انگلیسی‌ها ولی نظر ما رو تو تصمیم‌گیری‌ها نمی‌پرسن؟


audio: Gazohl1fqsc_0177.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اساسش روی مالیات بود و حقی که به واسطه مالیات دادن یا به نشانه مالیات دادن برای شهروند رسمی می‌شد که دولت به جز اینکه امنیت تامین کردن وظیفه‌شه که حالا از قبل هم این وظیفه رو داشته حالا داره مالیات می‌گیره باید جاده بسازه باید راه‌آهن بسازه باید توی شهرها پل و میدون و بلوار و خیابون و مدرسه و بیمارستان و سیستم منظم گمرکی و اینا درست کنه ارتش هم البته که باید درست کنه که امنیت رو تضمین بکنه اگر وضعش بهتر باشه


audio: Gazohl1fqsc_0178.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یا کشور از نظر فرهنگی جایی باشه که اینا رو بخواد سالن اپرا درست بکنه تئاتر بسازه و برای اینکه مالیات بیشتری بگیره کمک می‌کنه مردم بیشتر و بهتر تجارت بکنن در خارج و در داخل بیشتر تجارت کنن بیشتر مالیات بدن و بیشتر هم بتونه این کارا بکنه حالا توی ایران دولتی داریم که این کارا رو اصلا نمی‌تونه بکنه یا یه جور دیگه بگم در قدم اولش اصلا این کارا رو وظیفه خودش نمی‌دونه حکومت براش به سنت قرن‌های گذشته


audio: Gazohl1fqsc_0179.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اصلا یه چیز دیگه تعریف شده اصلا اگر هم یکی شاه شد گفت من می‌خوام برم طبق اصول کار کنم دیگه بهترین کارو بکنم اون اصولی که هست اون پندنامه‌ها و اندرنامه‌ها و هرچی از دوره باستان و سیاست‌نامه خواجه نظام‌الملک و نصیحت‌الملوک و فرمان مالک اشتر و همه اینا رو می‌خوام اجرا کنم کمال مطلوب پادشاهی ایران شیعه رو می‌خوام اجرا کنم بینشش محدوده به اون بینش همون اندرزنامه‌ها و اون فرمان‌ها و همون دنیا که اونا هیچ‌جاش ننوشته که


audio: Gazohl1fqsc_0180.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اگه دو تا امپراتوری استعماری همسایه‌ت شدن چیکار باید بکنی حتی اطلاعات قابل اتکایی از تاریخ و جغرافیا توش نیست از این چیز توش نیست که مثلا چرا غربی‌ها اومدن آسیا واسه چی دارن می‌آن سراغ ما؟ چه پیشرفت‌هایی کردن اینا؟ از این چیزا یاد نمی‌گیره کسی اصلا تو سیستم فکری کسی نیست حالا اتفاقا ناصرالدین‌شاه به‌خاطر کنجکاوی شخصی خودش به تاریخ و جغرافیا زیاد چیز یاد گرفته از این نظر زیاد می‌دونه


audio: Gazohl1fqsc_0181.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یک خارجی‌هایی رو که می‌بینه از این چیزا بلدن نگه می‌داره تو دربار باهاشون حرف می‌زنه می‌پرسه ازشون، یاد می‌گیره کتاب می‌ده ترجمه کنن ولی حالا شاه اون بالا بدونه خوبه ولی واقعا کافی نیست اینا بیشتر از اینکه یک درک عمومی باشه اینا ویژگی و کنجکاوی شخصیشه برای همینم هست که می‌گم واپس‌گرا نیست مرتجع نیست ولی در حد همون علاقه و کنجکاوی می‌مونه عملا نمی‌رسه به یه جایی که نهادهایی بسازه سیستم رو بروکراسی رو نیازش رو حس بکنه


audio: Gazohl1fqsc_0182.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و سیستم رو باز بکنه که بقیه بیان توش قدرت بگیرن و بیان برای حل مسئله به دولت کمک کنن چون شما اگر بفهمی چه خبر شده این رو هم خواهی فهمید که با این سیستم نمی‌شه مسئله حل کرد تو این سیستمی که داری نمی‌شه انقدری پیچیده‌تر شده کارها که کار اینکه تو بشینی با میرزا آقاخان نوری کار رو بخوای حل کنی نمی‌شه ولی انقدر از تقسیم قدرت و عواقب تقسیم قدرت می‌ترسه که حتی برای منفعت خودش


audio: Gazohl1fqsc_0183.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
مثلا سیستم مالیات‌گیری رو هم حاضر نیست بیاد بهتر بکنه یه کاری که منفعت خودش رو قطعا زیاد خواهد کرد ولی می‌ترسه از ریسک‌هاش می‌ترسه چون که مالیات جمع کردن همینطوری نیست که مالیات جمع کردن سیستم می‌خواد بروکراسی می‌خواد بعد اینا برای اینکه مالیات رو بتونن بدن باید بتونن تجارت کنن باید قانون بذاری اعمال قانون کنی دعواهاشون رو رسیدگی کنی زیرساخت بسازی راه امن بسازی امنیت راه رو تامین کنی یک چرخه‌ایه دیگه دولت باید امکانات و زیرساخت‌ها رو درست کنه که مردم پول دربیارن بعد دولت از اون پوله مالیات بگیره


audio: Gazohl1fqsc_0184.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
بتونه دوباره امکانات و زیرساخت رو توسعه بده در نیمه دوم قرن 19 در دوره حکومت ناصرالدین‌شاه در ایران این روال جاافتاده‌ایه در دنیا لازم هم نیست حتما با فرانسه و بریتانیا و آمریکای بعد از جنگ داخلی و ژاپن دوران میجی و اینا مقایسه‌ش کنیم عثمانی هم تو همین قرن 19 در دوره تنظیماته که مدرن کرده سیستم اداری و مالیات جمع کردن‌شون رو و بسیار هم گسترده‌تر از کاریه که در ایران ناصری کردن


audio: Gazohl1fqsc_0185.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
تو ایران ناصری جواب دولت چیه در ایران قاجاری؟ نه ما همون تیول‌داری رو می‌خوایم ادامه بدیم همون سیستم چند قرنی رو می‌خوایم ادامه بدیم که دیگه شاه نه درگیر بروکراسی بشه نه جزئیاتی بخواد نه کسی ازش خدماتی بخواد کاری بخواد اون نگاه رو ادامه می‌دیم که زمین‌های مملکت گفتیم همه‌ش ملک شاهه شاه می‌گه تو بشو حاکم خراسان زمین‌های فلان جا دست تو باشه مردم اینجا هم رعیت توئن صاحب زمین نیستی هر وقتی که من شاه بخوام می‌تونم زمین رو ازت بگیرم


audio: Gazohl1fqsc_0186.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ولی تا وقتی مشکلی پیش نیومده و تا وقتی من نگرفتم تو اونجا باش سالی هم انقدر به من بده مداخل از اینجا بیاد و واقعا هم روش کم‌دردسریه پول خیلی راحتی گیر شاه می‌آد هر وقت هم حالا نیروی جنگاوری سپاهی چیزی لازم داشت از همین رعیت‌ها به اون می‌گفت یه سری تفنگ‌دار جمع کن بفرستن فلان جا با کمترین دخالت نه ارتش می‌خوای نه سیستم مالیات می‌خوای نه سیستم بروکراسی می‌خوای هیچی نمی‌خوای


audio: Gazohl1fqsc_0187.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
با کمترین دخالت و کمترین دردسر پول راحت رو می‌ذاری تو جیبت هیچکی هم انتظار خاصی نداره اونطوری که یک مالیات‌دهنده به انگلیس صداش درمی‌آد اگر که شکایتی داشته باشه و این خب همین سیستم رانتیه دیگه این تعریف رانته همه چی مال منه اون چیزی رو که مال منه می‌دم دست تو که ازش استفاده کنی پولش رو برداری و به منم این مقدار بدی اون حاکم محلی خودش می‌دونه و اداره اون منطقه و چطوری از اونجا پول دربیاره


audio: Gazohl1fqsc_0188.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
واقعا برای شاهی که برنامه‌ای نداره شرایط کشور رو عوض کنه سود خالصه همه‌ش گوشته فقط شاه مواظب باشه که این والی‌ها یهو زیادی قوی نشن که مثلا تهدیدی بشن برای قدرت خودش اینا رو هر از گاهی با همدیگه عوض کنه یاغی‌گری کردن از ولایات دیگه نیرو بریزه سر اینا جمع‌شون کنه و بعدش هم موقته سال به سال می‌تونن حراج بکنن ممکن بود بده به یکی دیگه بگه آقا مثلا اینجا رو تو کم دادی من می‌دم به یکی دیگه که بیشتر می‌ده مداخل بیشتری حاضره بده


audio: Gazohl1fqsc_0189.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و چون موقته اون حاکم محلی هیچ‌وقت نمی‌ره دنبال اینکه یه سرمایه‌گذاری بلندمدتی بکنه که مثلا سود خودش رو بیشتر کنه هیچ انگیزه‌ای هم نداره مثلا با مردم خوش‌رفتاری بکنه چون چیز بلندمدتی قرار نیست اتفاق بیفته فردا همین رو ممکنه ازش بگیرن همه فشارش رو واسه همین می‌ذاره که سودی رو که الان می‌تونه ببره بیشتر بکنه کسی از فردا خبر نداره سیستم غارت و چپاول نهادینه شده‌ست


audio: Gazohl1fqsc_0190.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
سیستمی که توش سود سریع‌تر خیلی بهتر از سود بیشتره خیلی بهتره سرکه نقد حلوای نسیه رو ده هیچ می‌زنه چون کسی از درازمدت خبر نداره که در طولانی‌مدت اصلا معلوم نیست هنوز من اینجا باشم مغذوب باشم پام رو به فلک بسته باشن اموالم رو گرفته باشن نفرستاده باشنم یه جای دیگری من تا اینجا هستم باید تا جایی که می‌تونم بکنم ویژگی مهم سود در این شرایط بیشتر بودنش نیست


audio: Gazohl1fqsc_0191.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
مقدارش نیست فوری بودنشه سیستمیه ساخته شده برای پیشرفت نکردن برای فساد، برای موقتی و کوتاه‌مدت بودن و در سطح سیاست‌گذاری کلان برای کاری نکردن برای همینطوری که تا حالا بوده ادامه دادن و غارت و همه این‌ها در کشوریه که دیگه تغییر کردن براش انتخاب نیست دیگه اجباره همونطور که نیم‌قرن پیشش عباس‌میرزا به احساس و مشاهده متوجه شده بود عثمانی فهمیده بود ژاپن فهمیده بود


audio: Gazohl1fqsc_0192.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
دیگه نمی‌شد درای کشور رو بست اگر می‌شد بست و بدون ارتباط با دنیا ادامه داد شاید اون شیوه‌ای که سال‌ها داشتن اداره می‌کردن همچنان هم جواب می‌داد ولی جنگ‌های ایران و روس نشون داد که اصلا چنین چیزی دیگه ممکن نیست ترکش‌های این تغییر خیلی شدید داره به سمت ایران می‌آد اصلا شدنی نیست تغییرات بزرگ اروپا هم مال دو روز قبلش نبود از قرن‌های قبل شروع شده بود در عرصه فکر و اندیشه و مذهب و انقلاب علمی از قرن‌های قبل


audio: Gazohl1fqsc_0193.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
در اقتصاد با انقلاب صنعتی از اواخر قرن 18 بریتانیا دیگه واقعا بریتانیا و کشورای در اروپای غربی شروع کردن خودشون رو از بقیه دنیا جدا کردن فاصله رو خیلی زیاد کردن در نیمه دوم قرن 19 دیگه یک عصر جدیدی از استعمار شروع شده بود این دولت‌ها، قدرت‌های بزرگ می‌گفتن فاصله انقدر زیاده ما هر جایی بخوایم و بتونیم تا جایی که با همدیگه بتونیم کنار بیایم چنگ می‌ندازیم واسه خودمون ورمی‌داریم چرا؟ چون می‌تونیم


audio: Gazohl1fqsc_0194.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
چرا می‌تونیم؟ به‌خاطر این اختلاف سطح فنی و تکنولوژیکی که با بقیه دنیا پیدا کردیم این اختلاف سطح فنی و تکنولوژیک یک قدرت نظامی و سیاسی به ما داده که دو پرده از نمایشش رو گفتیم تو همین قرن 19 در جدا شدن قفقاز و بعدش هم در جدا شدن هرات و مرو دیدیم پس تغییر و اصلاح نیازه شاه هم می‌فهمه یه حرکتایی هم می‌کنه ایران ناصری چیکار می‌کنه؟ پاندول می‌کنه می‌ره و می‌آد امیرکبیر می‌آد حذف می‌شه صدراعظم بعدی می‌آد


audio: Gazohl1fqsc_0195.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
با دستورالعمل حفظ وضع موجود و کاری نکنیم هفت سالی هست بعد باز دوباره شاه می‌بینه نه خزانه خالیه اصلاحات لازمه برش می‌داره اینو خودش بشه پرچمدار اصلاحات پست صدراعظمی رو حذف می‌کنه شورای دولتی درست می‌کنه خودش می‌شینه بالای شیش تا وزیر مجلس مصلحت‌خانه درست می‌کنن که واقعا وظایفش مبهمه ولی کلی بخوایم بگیم یه چیزی شبیه مجلس قانون‌گذاریه ولی مسئله اینه که نه این هیئت وزیران نه مجلس مصلحت‌خانه و اینا


audio: Gazohl1fqsc_0196.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
در مقابل شاه واقعا اختیاری ندارن اینا تصمیم مهمی رو خودشون نمی‌تونن بگیرن همه تصمیم‌های مهم باید از کانال شاه بگذره یا اون طوری که عباس امانت می‌گه دربار هیچ‌وقت از دیوان جدا نمی‌شه دستگاه سلطنت کاملا سواره روی دیوان روی دولت روی مجلس مجلس مجلس شاهه دولت دولت شاهه صدراعظم یا خود شاهه یا آدم شاهه زمانی که خود شاهه بدتر چون دیگه اگه کاری رو انجام نده حتی کسی نیست که ازش بخواد جواب بخواد


audio: Gazohl1fqsc_0197.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
حساب بکشه و این یعنی چی؟ یعنی شاه به میل خودش با هر ترتیب و سرعتی که خودش صلاح می‌دونه به امور مملکتی رسیدگی می‌کنه مملکتی که شرایطش انقدر حساسه که باید در دنیای در حال تغییر تغییرات اساسی بکنه و این جالب هم هست این که می‌گیم با همه قدرت دست خودش جمع شده این اینطور نیست که ما همیشه از این نتیجه منفی گرفته باشیم یک جاهایی در تاریخ ایران وقتی اقتدار دست یک پادشاهی متمرکز شده


audio: Gazohl1fqsc_0198.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
شاه تونسته بدون مزاحمت منشا تغییرات مهمی بشه ما نمونه‌ش رو داریم در تاریخ دورتر وقتی که شاه‌عباس قدرت قزلباش‌ها رو محدود کرد تونست یه کارایی رو پیش ببره نمونه بارزترش نزدیک‌تر به ما رضاشاهه یا حتی یک بخشی از دوره محمدرضاشاهه اما زمان ناصرالدین‌شاه هر چند متوجه نیاز به این تغییر هست مدام دست و پا می‌زنه و روش عوض می‌کنه و نه هیچ‌وقت چنین قدرتی رو به دست می‌آره


audio: Gazohl1fqsc_0199.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
که بخواد بشه منشا تغییر نه انقدری روشن‌بینی داره که درک کنه که این تغییری که احتیاج هست از کجا باید شروع بکنه و نه از همه اینا شاید مهم‌تر پایداری لازم رو داره به‌خاطر اینکه یه جاهایی گفتم اصلاحات شروع می‌شه ولی پایداری می‌خواد که وقتی که مشکلات اول بروز می‌کنه وا نده در مقابل نیروهای مخالف بایسته و به راهش ادامه بده ولی این پایداری رو نداره ناصرالدین‌شاه


audio: Gazohl1fqsc_0200.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اصلا سبک زندگیش اونطوری نیست که بخواد صبح تا شب با این مدل درگیری‌ها کار کنه و روشون وقت بگذرونه چون شوخی نیست وقتی داریم می‌گیم همه قدرت دست خودشه و یه پروژه بزرگ اینطوری می‌خواد اجرا بشه این کاره این کاریه که ما شاهانی که اینطوری کار بکنن می‌شه یک شاه بسیار پرکاری همچین خاطره‌ای کسی از ناصرالدین‌شاه تعریف نمی‌کنه ناصرالدین‌شاه شاهیه که تفریحات و شکار و سرسره و بازی و ایناش رو واقعا علاقه داره و دوست داره و اون تفنن براش مهمه


audio: Gazohl1fqsc_0201.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
می‌گم اون سبک زندگی سبک زندگی نیست که این پروژه حتی اگر هم می‌خواست انجام بده بتونه از توش دربیاد نتیجه این شورای دولتی و مجلس مصلحت‌خانه و اینا هم اینطوری می‌شه که بعد سه سال آدمای خوش‌فکر و مهم و بانفوذش یا می‌رن عزل می‌شن یا اینکه از دامنه اختیارش کم می‌شه هست این شورای دولتی تا چند سال بعدش هست اون مجلس مصلحت‌خانه هم هیچ‌وقت رسما منحل نمی‌شه ولی فقط اسمیه که باقی می‌مونه نه تغییری نه نوسازی نه هیچی امور روزمره مملکت هم رو زمین می‌مونه


audio: Gazohl1fqsc_0202.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
بعد شاه حالا خودش هم کرده بود رئیس همه چی دیگه دوباره سعی می‌کنه برگرده به یک دورانی که صدراعظمی داشته باشه که بتونه اون اصلاحات بکنه یعنی بعد از یک وقفه کوتاهی دوباره یه صدراعظم اصلاح‌طلب می‌آد اصلاح‌طلب هم ما امروز می‌گیم با تبار سیاسی که امروز می‌شناسیم قاتی نکنیم دیگه این کلمه‌ها الان یه معنی دیگری دارن یک صدراعظمی رو می‌آره که دنبال تحول باشه میرزا حسین‌خان مشیرالدوله سپهسالار یه کسی که بی‌شباهت هم نیست پروفایلش به امیرکبیر درس خونده زبان بلده


audio: Gazohl1fqsc_0203.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
عربی و ترکی و فرانسه بلده بمبئی کار کرده تفلیس کار کرده استانبول کار کرده در استانبول دوره اصلاحات عثمانی رو دیده دوره تنظیمات رو دیده دوره‌ای رو که اولین قانون اساسی رو نوشتن رو دیده و یه ایده‌های نوگرایانه‌ای داره از نسل سوم اصلاح‌طلبان دوره قاجاره که تجربه ناکامی‌های قبلی رو هم دیده منتها خب اقتدار امیرکبیر رو نداره شاه هم دیگه اون شهریار جوان و کم تجربه نیست مطمئن‌تر هم شده


audio: Gazohl1fqsc_0204.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و کلا هم دیگه مقام صدراعظم خیلی قدرتی نداره اونطوری که اولش داشت واسه همین خیلی زود می‌خوره به سد مخالفین چه مخالفین ارزشی چه مخالفات منفعتی و نیاز پیدا می‌کنه به اینکه پشتش به شاه گرم باشه یعنی شاه رو بتونه بیاره تو بازی این کار رو ایشون با یه ابتکار تازه‌ای می‌کنه چطوری شاه رو علاقه‌مند بکنه؟ یه همچین شاهی رو به پروژه تجدد شاهی رو که حالا خوب هم شناخته دستش هم خوب خونده


audio: Gazohl1fqsc_0205.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
کنجکاویش و بازیگوشیش رو هم فهمیده که چیه با بردنش به فرنگ با نشون دادن بهش که ببین تجدد برای اینا چی آورده شاید ما هم بتونیم همینا رو بیاریم این سفرای فرهنگ رو ما معمولا بدیاش رو گفتیم که طولانیه پرخرجه واسه مملکتی که خزانه‌ش خالیه و اینا ولی یه دفاعی هم داره دیگه یه دفاعی هم داره و دفاعش همینه این اولین باره که زمام‌دار ایران داره می‌ره اروپا و یه کسی داره می‌فرستدش اروپا که هدفی داره دنبال یه چیزیه


audio: Gazohl1fqsc_0206.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
می‌خواد ازش کمک بگیره بعدا ولی باید آماده‌ش کنه که بتونه بهش کمک کنه یک زوم‌اوت تاریخی دیگه بکنیم الان ببینیم که کجای تاریخیم اونجای تاریخ هستیم که کسی از شاهان ایران تا اون موقع به اروپا نرفت کلا خارج شدن به قصد جنگه که اونم دیگه از زمان نادر خبری ازش نیست این اولین باره که بالاترین مقام حکومت ایران داره می‌ره دنیایی رو که پیشرفته شده ببینه این خیلی به نظر من مهمه حالا دیدنش یه چیزه


audio: Gazohl1fqsc_0207.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
دستاوردهای دیگه هم داره این سفرها اینکه داره می‌ره کنار قدرتمندترین سیاست‌مدارای اروپایی می‌ره ازش پذیرایی رسمی می‌شه قدرت‌های رقیب هم ازش پذیرایی رسمی می‌کنن این همه کشور می‌ره با تزار روسیه و قیصر آلمان و بیسمارک و ملکه ویکتوریا و اینا دیدار می‌کنه اینا مهمه از اون نظر که می‌گم می‌ره چیزای جدید رو می‌بینه می‌ره وین اکسپوی وین اینا یه دوره‌ایه که نمایشگاه‌های بین‌المللی داره راه می‌افته می‌ره اونجا اونو می‌بینه دستاوردهای جدید رو می‌بینه


audio: Gazohl1fqsc_0208.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اونجا غرفه هم داره ایران برای اولین بار این سفرا چشم و گوش شاه رو باز می‌کنه انتظار اینه که بتونه کمک بکنه برای پیشبرد اصلاحاتی که لازم بودنشون واضحه و تاخیر توشون دیگه واقعا داره به نقطه بحرانی می‌رسه فاصله اروپای انقلاب صنعتی دیده و ایران ندیده دیگه الان فقط توپ و تانک و اینا نیست جنسی که تو اروپا داره تولید می‌شه کیفیتش و کمیتش یه طوریه که وقتی پاش به ایران می‌رسه


audio: Gazohl1fqsc_0209.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
تولیدکننده و کشاورز و پارچه‌باف ایرانی اینا همه مرخصن تعطیلن مگر اینکه بتونی با عوارض و گمرک مثلا کنترل کنی نذاری برسه یا جلوش رو بگیری که اونم واقعا نه اصلا بلدی و نه اینکه اگر هم بلد باشی توان و زورش رو داری برا همین اینا تحمیل می‌کنن ترجیحات خودشون رو روس و انگلیس تحمیل می‌کنن اینم یه جور نتیجه اون عقب‌موندگی فنیه دیگه نتیجه دیگه‌ش هم اینه که نمی‌تونی از معادنت بهره‌برداری کنی نه تخصصش رو داری نه پولش رو داری


audio: Gazohl1fqsc_0210.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
باز اینجا راه‌حلی که پیدا می‌کنن راه‌حل تازه‌ایه برای ایران اون موقع اینه که امتیاز یک منابعی رو بدن به یک سرمایه‌دار اروپایی امتیاز دادن همونطوری که دولت امتیاز ولایت رو می‌داد به اسم تیول‌داری و اینا امتیاز یه چیزی رو که یه کاری رو که می‌شه اینجا کرد ولی ما نمی‌تونیم بکنیم نه بلدیم نه سرمایه‌ش رو داریم نه هیچی ولی امتیاز اینو می‌تونیم بدیم به سرمایه‌دارای اروپایی شرکت‌های اروپایی شرکت یه چیز تازه‌ایه که اروپایی‌ها دارن باهاش کار می‌کنن و اینا


audio: Gazohl1fqsc_0211.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
کانال سوئز تونستن باهاش درست کنن ما دوست داریم اونا بیان شریک بشن اینجا کمک کنن پروژه‌های زیرساختی اینجا هم انجام بشه مثل راه‌آهن یا مثل کشتیرانی یا چیزای شبیه این اینم ولی خب مسیر تازه‌ایه و همین اجرا کردنش هم یه آدمایی می‌خواد و یک بستری رو می‌خواد که این‌ها ندارن در نتیجه بعضی وقتا می‌شه اینا برای تکنولوژی و سرمایه رفته بودن دنبال شریک دیگه با یکی قرارداد می‌بندن که نه تکنولوژی داره نه سرمایه داره و طرف ایرانی هم بلد نیست


audio: Gazohl1fqsc_0212.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و تجربه نداره که چه کار بکنه و چه کار نکنه فساد هم که تا دلت بخواد هست اصلا توی سیستمه در نتیجه از این پروژه‌ها نه تنها چیزی درنمی‌آد بلکه اصلا عقب‌گرد هم می‌کنه شکست این پروژه‌ها باعث می‌شه این صدراعظم اصلاح‌طلب قاجار هم یعنی دومین صدراعظم اصلاح‌طلب ناصرالدین‌شاه هم بیفته سقوط کنه و وقتی هم که می‌افته اون آونگی که داریم صحبتش رو می‌کنیم دوباره تاب بخوره برگرده به سمت محافظه‌کاری و فعلا پیش بریم جلو تا ببینیم چی می‌شه


audio: Gazohl1fqsc_0213.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
خیلی حرف درباره این امتیازنامه‌ها می‌شه و باید زد مخصوصا مثلا می‌شه به راه‌آهن نگاه کرد راه‌آهن یه چیزیه که از زمان امیرکبیر درباره‌ش داره صحبت می‌شه ما یه بار قصه راه‌آهن در دنیا رو تعریف کردیم که چطوری شکل گرفت و جلو رفت تو ایران هم دیدیم که تا بعد از مشروطه تا اوایل قرن بیستم همچنان بحثه سر اینکه بکشیم از اینجا بکشیم تا اونجا بکشیم می‌مونه می‌مونه تا رضاشاه می‌آد و اجراش می‌کنه و هر وقت هم درباره راه‌آهن حرف بزنی


audio: Gazohl1fqsc_0214.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
هنوز یک عده‌ای هستن که بیان بگن نه این راه‌آهن از اینور نباید می‌رفت اونور از اونور باید می‌رفت اینور این الان غلطه این به نفع اون شد این یعنی پتانسیلش بود و هست که این بحث‌ها یه قرن دیگه هم ادامه پیدا بکنه و راه‌آهن چیزی که هیچم معلوم نیست واقعا چه دردی می‌خواد از مسلمین دوا بکنه و در نتیجه حمایت زیادی که نداره هیچ کلی دشمن هم داره داخلی و خارجی انجام نشه اجرا نشه بازم درست نشه می‌تونست نشه اونایی هم که دنبالش بودن


audio: Gazohl1fqsc_0215.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
حتی خوش‌نام‌ترین‌ها و اصلاح‌طلب‌ترین‌هاشون هم رشوه می‌گیرن آلوده‌ن خیلی وقتا یه نمونه‌ست راه‌آهن ولی بارها می‌آد توی دوره ناصری که خب اصلا هوا می‌شه اصلا منتفی می‌شه می‌مونه تا آخر دوره قاجار هیچ یه تیکه راه‌آهن می‌کشن بین تهران و شاه‌عبدالعظیم که خب اصلا شوخیه در مقابل اون چیزی که لازم بود و اون چیزی که قرار بود بشه اشتباهه اگر فکر کنیم نتیجه این ناکامی‌ها و شکست‌ها فقط اینه که پروژه‌ها راه نمی‌افته فقط راه‌آهن درست نمی‌شه ته اینا به اینجا می‌رسه که


audio: Gazohl1fqsc_0216.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
شاه کلا فکر تغییر رو می‌ذاره کنار تقریبا می‌گه ناصرالدین‌شاه که من وزرایی می‌خوام که هیچی نفهمن ندونن بروکسل شهره یا کلمه و وقتی کار به اینجا می‌رسه دیگه اصلا امکانش نیست که بشه یعنی دیگه شانسی هم نمی‌تونه بشه دیگه ناصرالدین‌شاه داره می‌شه نیرویی در مقابل هر تغییری سر امتیازنامه‌ها چی می‌آد؟ امتیازنامه‌ها درخواست براش هست یک دوره‌ای می‌شه که بریتانیا با سیاست تهاجمی می‌آد دنبال‌شون


audio: Gazohl1fqsc_0217.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و سه تا امتیازنامه رو هم نهایتا می‌تونه بگیره یعنی سه تا امتیازنامه مهمی که خیلی می‌شنویم مال این دوره‌ست رژی تنباکوئه امتیاز کشتیرانی در کارونه و امتیاز تاسیس بانک شاهیه اینم دوره بسیار خاصیه هم از اینور بریتانیا اگرسیوه تهاجمیه هم از اونور ناصرالدین‌شاه صدراعظم تازه‌ای داره به نام امین‌السلطان با ترکیب ایشون و سفیر جدید بریتانیا در ایران و اون فشاری که بریتانیا گذاشته


audio: Gazohl1fqsc_0218.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
بن‌بست امتیازنامه‌ها رو می‌شکنه به قول امیر خادم تو پادکست ماجرای مشروطه می‌شکنه بن‌بست رو امین‌السلطان صدراعظمیه که وقتی صدراعظم می‌شه خیلی جوونه 30 سالشه چهارمین صدراعظم رسمی ناصرالدین‌شاهه بعد از امیرکبیر و نوری و مشیرالدوله سپهسالار آدمای دیگه هم بودن ولی می‌گم اونا خیلی مهم نیستن خیلی کوتاه بودن و اینا و از چهره‌های خیلی مهم اواخر عهد ناصری و بعدا ابتدای مشروطه‌ست


audio: Gazohl1fqsc_0219.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
25 سال در سطح بالای سیاسی ایران فعاله ولی سیاست‌مدار بسیار ماهریه از جوانی هم خیلی مورد توجه ناصرالدین‌شاهه زمان ایشون امتیازنامه‌ها ردیف می‌شه سفر اروپا هم ادامه پیدا می‌کنه دو دور دیگه سفرای خارجی می‌ره ناصرالدین‌شاه یه سری چیزایی مثل عکاسی خیلی توجه‌ش رو جلب می‌کنه توی عکاسی ذوق خوبی هم نشون می‌ده خودش حالا گفتم خیلی ذوق هنری بالایی نداره و خیلی سلیقه فاخری نداره و اینا


audio: Gazohl1fqsc_0220.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
تو عکاسی عکسایی که خود ناصرالدین‌شاه می‌گیره عکسای خوبی هستن به جز اینکه کمک می‌کنه و باعث می‌شه ما عکسای مهمی از اون دوره داشته باشیم توی یه ویدیویی بعضی از عکس‌هاش و داستان‌هاش رو تعریف کردیم خودش هم عکسایی گرفته که به چشم من خوبن راستش مخصوصا با عکس عکاس‌های دیگه اون دوره نگاه کنیم در دنیا قدر واقعی‌شون بیشتر معلوم می‌شه دستور می‌ده کتاب‌هایی از تاریخ اروپا و زندگی چهره‌های مشهوری مثل اسکندر و پتر کبیر و فردریک کبیر و کریستوف کلمب و ناپلئون و


audio: Gazohl1fqsc_0222.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و تاریخ رو همونطوری می‌خونه که این قصه‌های عامه‌پسند رو می‌خونه یعنی در شکارگاه وقتی که از شکار خسته شده مثلا شب خوابش نمی‌بره اعتماد‌السلطنه رو صدا می‌کنه سرگذشت اسکندر مقدونی براش بخونه اینطوری داره تاریخ می‌خونه ولی مشکل اصلی این نیست که چطوری می‌خونه مشکل اصلی نحوه استفاده شاه از ابزار و دانش نیست مسئله اینه که اینا فقط و فقط برای مصرف شخصی شاهه عموم مردم که هیچی نخبگان جامعه هم دسترسی به این سوغات فرنگی ندارن


audio: Gazohl1fqsc_0223.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
به جز دارالفنون که اونم از دوره امیرکبیر مونده و از اولین تلاش‌هاست برای اصلاحات دوره ناصری نه یک مدرسه‌ای برای گسترش آموزش جدید درست می‌شه نه حتی بین نخبگان مثلا آموزش می‌بینی که روال می‌شه سرعتی می‌گیره نه تلاش گسترده‌ای می‌کنن که دانشجو بفرستن خارج با علوم جدید آشنا کنن نه کتابخونه‌ای درست می‌شه نه کتاب مفصل ترجمه بشه مثلا مطالعه بشه


audio: Gazohl1fqsc_0224.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
نه تنها نمی‌شه حتی ناصرالدین‌شاه سال‌های آخر به نظرش می‌رسه که این فکرایی که در اروپا رایجه واسه ایرانی‌ها خطرناکه ممکنه که خیال سودای جمهوری تو سر آدما بندازه یادمون باشه اینا دوره‌ایه که بعد از جمهوری دوم فرانسه‌ست قدرتمندترین پادشاه‌های اروپایی هم نگرانن نگران گسترش افکار جمهوری‌خواهانه هستن و اینا و ترس شاه بی‌راه نیست ولی خب ترسیه که داره و باعث می‌شه که بگه کسی حق نداره بره اروپا


audio: Gazohl1fqsc_0225.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ممنوع می‌کنه سفر به اروپا رو برای رجال ممنوع می‌کنه می‌گه فقط ماموریت‌های دولتی به جز این نه چیزای دیگه رو هم تعطیل می‌کنه میرزا ملکم‌خان به تقلید از لژ‌های فراماسونری در اروپا یک مجمعی درست کرده به نام فراموشخانه ارتباط سازمانی نداره با لژ‌های فراماسونری اروپایی ولی قراره مثلا یه جور کلوب روشنفکری باشه برای ایرانی‌ها شاه اولش خوشش هم می‌آد تشویق هم می‌کنه اشراف رو برن عضو بشن ولی بعد احساس می‌کنه یه افکاری اینجا داره مطرح می‌شه


audio: Gazohl1fqsc_0226.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
که ممکنه باعث علاقه به تغییر بشه و می‌تونه این براش خطرناک بشه نه تنها فراموشخانه رو تعطیل می‌کنه ملکم رو تحت تعقیب می‌ذاره بعدا هم هر کسی تقاضایی داره که مثلا یه همچین انجمنی درست کنن با چنان شدت و خشونتی رد می‌کنه خودش می‌گه نمی‌خوام کس دیگری یه همچین فکری به ذهنش برسه یه بار یه عده‌ای از جوون‌ها با چند واسطه از طریق یکی از نزدیکان شاه تقاضای تشکیل یه چیزی می‌کنن شبیه حزب سیاسی


audio: Gazohl1fqsc_0227.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
نه اینکه برن در برابر سلطنت و اینا بشینن توش بحث سیاسی بکنن می‌گه اینا غلط کردن همچین تقاضایی کردن اونی که واسطه شده که این تقاضا رو مطرح کنن می‌گه اینو معرفیش کنین نظمیه باهاش برخورد کنن شاهی که داریم می‌گیم آدمی بود که متوجه دیگه حالا تکرار نمی‌کنم کار خودش هم یعنی بعد از یک مدتی به اینجا می‌رسه همونطوری که کار هر کسی که در قدرت طولانی مدته به اینجا خواهد رسید حتی اگر ضرورت تغییر رو واقعا دیده باشه و حس کرده باشه خب حالا می‌خوایم کم‌کم بریم سراغ بخش انتهایی ویدیو


audio: Gazohl1fqsc_0228.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ما عموما درباره ناصرالدین‌شاه وقتی حرف می‌زنیم حرف از ناکامی‌هاست چیزایی که به‌دست نیامده راه‌آهنی که کشیده نشده مجلسی که درست نشده مدرسه‌هایی که راه نیفتاده اصلاحاتی که شروع نشده تمام شده کارای ناتمام آونگی که رفته و آمده اما چه کاری رو کرد؟ چه چیزی رو آورد که موند؟ چه تکنولوژی آمد توی اون دوره توی ایران؟ اینا هم سوال‌هاییه که می‌شه پرسید چه تکنولوژی آمد توی اون دوره توی ایران و نرفت؟ و اتفاقا مهم هم بود


audio: Gazohl1fqsc_0229.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
شاید یکی از معدود دستاوردهای تمدن فرنگی که واقعا ناصرالدین‌شاه کمک کرد به توسعه‌ش در ایران تلگراف باشه تلگراف فرق داشت با اسباب‌بازی‌های شخصی شاه چیزی نبود که شاه بتونه فقط خودش در دربار ازش استفاده کنه اصلا فقط وقتی فراگیر می‌شد کار می‌کرد چیزی نبود که شاه بتونه بشینه واسه خودش تو دربار باهاش بازی کنه کیفش رو ببره ولی به درد شاه هم خیلی می‌خورد می‌تونست فرمان‌ها رو به سرعت به اطراف کشور بفرسته


audio: Gazohl1fqsc_0230.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اخبار مملکت رو از ولایات سریع بگیره یعنی کاربردش برای اون کاری که می‌خواست تمرکز قدرت خیلی زیاد بود حالا کاربردهای عمومی دیگری هم داشت ولی اون چیزی که به درد شاه می‌خورد همین قسمتش بود فقط هم ناصرالدین‌شاه نبود انگلیسی‌ها هم خیلی احتیاج داشتن که خط تلگراف وصل باشه بتونن اخبار رو از منطقه به کشورشون سریع برسونن یه چیز خیلی جالبی خوندم سر جنگ هرات وقتی انگلیسی‌ها جنوب ایران رو می‌گیرن که به ایران اولتیماتوم بدن


audio: Gazohl1fqsc_0231.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یک مذاکراتی هم در جریانه بین این هیئت ایرانی و انگلیسی حالا مذاکره دارن می‌کنن از اونور هم همزمان دارن عملیات نظامی می‌کنن در جنوب ایران که مثلا به ایران فشار بیارن که سر میز مذاکره امتیاز بده ولی مشکل اینه که در جبهه جنگ پیشروی سریعه ولی اخبارش چند هفته بلکه چند ماه طول می‌کشه برسه به پایتخت‌ها بعد پایتخت‌ها بخوان فکر کنن دستوری بدن به هیئت مذاکره‌کننده بعد اینا بخوان با هم مذاکره کنن


audio: Gazohl1fqsc_0233.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
از یه جایی به بعد دیگه عملیات نظامی واسه خودش داره ادامه پیدا می‌کنه هیئت‌های دوطرف هم دارن مذاکره می‌کنن چونه می‌زنن بدون توجه به اوضاع جنگ به‌خاطر نبودن تلگرافه این شبکه تلگرافی که در ایران می‌آد در دوره ناصرالدین‌شاه خیلی هم تکنولوژی روزه یک دهه بعد از اینکه در اروپا و آمریکا رواج پیدا کرده تو ایران هم راه می‌افته و نسبتا سریع حداقل نسبت به بقیه دستاوردهای اون دوره نسبتا سریع در ایران فراگیر می‌شه


audio: Gazohl1fqsc_0234.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
این یکی از دستاوردهای اون دوره‌ست که واقعا می‌آد و واقعا هم می‌مونه و استفاده‌ش هم به همه می‌رسه یه چیز دیگری که از حاصلش این آشنایی و سفرهای خود ناصرالدین‌شاه و رجال به اروپاست تغییراتیه که توی شهر تهران به وجود می‌آد بناها و ساختمون‌هایی که می‌سازن هم تغییراتی که در شکل شهر می‌دن یک جاهایی مثل تکیه‌دولت که مثلا حالا برای یکی از سنتی‌ترین آیین‌های مذهبی می‌سازنش واسه تعزیه می‌سازنش


audio: Gazohl1fqsc_0235.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ولی نگاهش که می‌کنی الهام گرفته از اپراهال‌ها و بناهای بزرگیه که اون موقع تو شهرهای اروپا می‌ساختن یا ساختمونی که بعد از انقلاب مشروطه می‌شه اولین ساختمان مجلس این ساختمان برای مجلس که ساخته نشده طبیعتا چون مجلسی که وجود نداشته ولی این ساختمون رو میرزا حسین‌خان سپهسالار با الهام از مجلس عثمانی واسه خودش ساخته بعد از مرگش ناصرالدین‌شاه بالا کشیدتش گرفتتش واسه خودش و بعدا ساختمونیه که


audio: Gazohl1fqsc_0236.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اتفاقا اولین مجلس ایران هم توش برگزار می‌شه و حالا داستانش رو واقعا باید جای دیگه گفت ولی یه دفعه دیگه هم من گفتم برای من جالبه که چون مجلس یه چیزیه که تا وقتی وجود نداشته نیاز به ساختمونش هم نیست وقتی اولین بار درست می‌شه اینکه چه ساختمونی براش استفاده می‌کنن مهمه و بعدا هر ملتی کی به اینجا می‌رسه که ساختمانی برای مجلسش می‌سازه برای من خیلی جالبه اولین مجلسایی که توی ایران شکل می‌گیره هم توی اون ساختمونی که زمان ناصرالدین‌شاه ساخته شد


audio: Gazohl1fqsc_0237.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ولی خب ساختنش ربطی به ناصرالدین‌شاه نداشت خود شمس‌العماره هم که ساختمون خیلی معروفیه و داستان داره و اینا اینم در زمان ناصرالدین‌شاه در ضلع غربی کاخ گلستان می‌سازن اونم باز یک تلفیقیه از معماری ایرانی و غربی چشم‌انداز خوبی هم داره به خیابان ناصریه ناصریه خیابونیه که بعد دوره رضاشاه شد اسما همه رو باید عوض می‌کردن رضاشاه خیلی هم از ناصرالدین‌شاه بدش می‌اومد ناصریه رو اسمش رو باید عوض می‌کردن چون همینه دیگه


audio: Gazohl1fqsc_0238.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
باید یه بخشی از تاریخ که ما خوش‌مون نمی‌آد حذف بشه اون خیابون هم عوض شد شد ناصرخسرو ولی در واقع با اشراف به خیابون ناصریه ساختمون شمس‌العماره ساخته شد به یک عبارتی اولین آپارتمان‌های تهران و اون خیابون هم واقعا یکی از زیباترین خیابون‌های تهران بود کلا چون دوره سلطنتش طولانیه زمان هست برای اینکه ساختمون‌ها رو بسازن و به جز اینکه خود شاه علاقه داره به هنر و این‌ها


audio: Gazohl1fqsc_0239.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
باعث می‌شه آثار معماری و شهرسازی مهمی ساخته بشن تو این دوره بعضیاش فقط برای اینه که شاه و درباری‌ها و اینا استفاده کنن مثل کاخ عشرت‌آباد که برای عشرت واقعا درست شده یا بناهای کاخ گلستان که در دوره ناصرالدین‌شاه بهش اضافه شده مثل تالار آینه و اینا واقعا هر دو از مهم‌ترین آثار معماری معاصر ایرانی هستن بعضی‌ها هم مثل لاله‌زار مثل ناصریه مثل میدون توپخونه مثل میدون ارگ اینا برای استفاده شاه استفاده نشده


audio: Gazohl1fqsc_0240.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
البته که نقش پروپاگاندایی داره ساخته شده که شکوه سلطنت رو نشون بده ولی یه جاییه که مردم می‌رن تفریح می‌کنن اصلا با این چیزا تهران شبیه‌تر می‌شه به شهر به شهر قرن نوزدهی که مشابه‌ش رو ناصرالدین‌شاه اروپا دیده واسه همینه که لاله‌زار می‌خواد واسه همینه که میدون توپخونه رو می‌سازن و دوره مهمیه برای تهران جمعیت تهران زیاد شده بالاخره تهران یه حصار طهماسبی داشته یه حصار و خندقی که دوره شاه‌طهماسب دور شهر کشیده بودن


audio: Gazohl1fqsc_0241.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
دیگه اون جواب این جمعیت رو نمی‌ده اون حصار رو شاه دستور می‌ده خراب کنن خندق رو پر کنن شهر بزرگ می‌شه توی حصار جدید خیابون‌کشی می‌کنن شمرون رو که ییلاق و تفریحگاه شاه‌های قاجار بوده توسعه می‌دن کاخ صاحبقرانیه بناییه که به اسم خودش در نیاوران می‌سازن صاحبقرانیه‌ست دیگه مال صاحبقرانه که صاحبقران خودشه در دوره مظفرالدین‌شاه فرمان مشروعیت هم تو همین کاخ صاحبقرانیه صادر می‌شه


audio: Gazohl1fqsc_0242.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
خیابان‌های اصلی شهر تو این دوره سنگ‌فرش می‌شن شهر تهران اصلا ظاهرش در دوره کوتاهی تغییری می‌کنه که واقعا سال‌ها و دهه‌ها نکرده بود خیلی عوض می‌شه و این جالبه چون همزمانه با یه سری تغییرایی در شهرای مهم اروپایی و اثر مستقیم اون تاثیراست و حاصل آشنایی شاه و البته اعیان دیگه‌ست با شهرسازی متفاوت و شهرهای اروپایی فقط هم شهر نیست دیگه وقتی شهر می‌خوای بسازی حالا نقشه‌برداری لازمه


audio: Gazohl1fqsc_0243.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
نقشه‌برداری تا اون موقع تو ایران کسی یاد نمی‌گرفته اصلا زمان جنگ‌های ایران و روس ایرانی‌ها نقشه دقیق میدان جنگ رو ندارن ولی اون موقع حالا نقشه‌برداری آمده نقشه تهران رو بعدا یکی از فارغ‌التحصیل‌های دارالفنون می‌کشه اصلا ولی نکته اینه که طولانی شدن سلطنت ناصرالدین‌شاه باعث می‌شه که از نظر ساخت‌وساز یک دوره مهمی در تاریخ معاصر ایران شکل بگیره شهر هم تغییر فیزیکی بکنه و هم تغییرات دیگری


audio: Gazohl1fqsc_0244.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
واقعا یک نمونه منحصربه‌فرده حالا منحصربه‌فرد هم اگه نه یکی از اندک تغییرات مهم و ماندگاره این دوره طولانیه به نظرم اینطوری باید گفت و یه نکته‌ای توش هست به جز اینکه حالا جالبه و اثرش از فرنگ اومده و شاه علاقه داشته و ساختن و اینا یه نکته خیلی جالبی توش هست این کارا رو تونستن پیش ببرن خواستن و تونستن پیش ببرن شاید به‌خاطر اینه که ساخت‌وساز یک چیزیه که خیلی به کسی برنمی‌خوره


audio: Gazohl1fqsc_0245.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یعنی اون موقع دیگه محافظه‌ترین لایه‌های جامعه هم جلوی این قسمت کار رو نمی‌گرفتن همه خوش‌شون می‌اومد شهر قشنگ‌تر بشه آبادتر بشه ساختمونا بهتر بشن اینو دیگه واقعا باهاش مشکل ندارن حداقل اون موقع می‌گم نداشتن مخصوصا که حالا بناهای دیگه رو که می‌ساختن بناهای مذهبی رو هم مسجدها رو هم عتبات آرامگاه‌هایی که برای شیعیان مقدسه رو هم اینا رو هم براشون یا درست می‌کردن یا اعتبار می‌دادن یه کاری می‌کردن


audio: Gazohl1fqsc_0246.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
بالاخره هم عوام، مردم و هم روحانیون اینا خوش‌شون می‌اومد استقبال می‌کردن بالاخره همه این ساخت‌وسازها چه مذهبی و چه غیرمذهبی یه جور پروپاگانداست یک جور نشان دهنده شکوه و عظمت ظل‌الله و سلطان صاحبقران هست خیلی چیزای دیگه تغییر دادنش برای گروه‌های محافظه‌کار مشکل ایجاد می‌کنه اصلا برای خود شاه مشکل ایجاد می‌کنه و این یه تناقض بزرگه دیگه این تغییری که در اروپا اتفاق افتاده


audio: Gazohl1fqsc_0247.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
از یک سری اندیشه‌هایی آمده که سازگار نیستن نه با اون سنت‌ها و خرافاتی که شاه خودش داره و واسه هر کاری دنبال استخاره و طالع سعدونحس و اینا می‌ره سازگارن نه با اون اقتدار الهی سلطان می‌سازن شاه بدش نمی‌آد وضع مملکتش بشه اروپا می‌فهمه که اینجا هیچی سر جاش نیست یه جاهایی وقتی خیلی کلافه می‌شه و می‌بینه کاری از دستش برنمی‌آد می‌گه کاش کثافت نجاست ایران رو به کس دیگری می‌دادن به من نمی‌رسید


audio: Gazohl1fqsc_0248.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یه جایی وقتی از اروپا برگشته رجال دربار رو جمع می‌کنه بهشون می‌گه که چتونه شماها؟ چرا وضع مملکت اینه؟ اعضای پارلمان انگلیس چی‌شون از شما بیشتره؟ اونا هم مثل شما آدمن اونا هم ریش دارن همه پارلمان اون موقع ریش داشتن یعنی مرد بودن می‌گه چرا اونا مملکت رو اینطوری اداره می‌کنن شما اینطوری اداره می‌کنین؟ از این به بعد دیگه فقط جمع می‌شید فقط کار کار کار فقط رسیدگی به امور مملکت انگار مثلا بگیم رسیدگی به امور مملکت دیگه همه رسیدگی به امور مملکت می‌کنن بعد بعضی از آدمایی که بهش نزدیکن


audio: Gazohl1fqsc_0249.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
توی خاطرات‌شون می‌گن که ما چه بگیم چطور بگیم شاه انگار نمی‌فهمه که مشکل اصلی اینه که همه قدرت دست شماست کسی نمی‌تونه مملکت رو مثل اعضای پارلمان انگلیس اداره کنه وقتی شاه می‌خواد همه کاره باشه وقتی خودش حالا همه بار تغییر رو می‌خواد یه تنه برداره اگر هم خیلی اهل تغییره درسته که تغییر می‌خواد بده و مخالفت هست و اینا ولی وقتی تنهایی می‌خواد وایسه معلومه که پیش نمی‌ره بعدش هم بدون فکر جدید با اون سر کتاب باز کردن و


audio: Gazohl1fqsc_0250.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
رمل و اسطرلاب و ملیجک آوردن و حرمسرا درست کردن و معلومه که نمی‌شه اون کارا رو کرد اینکه شما بگی هر کسی می‌خواد با اندیشه جدیدی فکر کنه رو پدرش رو بدیم بسوزونن و رجالی می‌خوام که فرق کلم‌پیچ و بروکسل رو ندونن و امیرکبیر رو خفه کنم میرزا حسین‌خان سپهسالار رو اینطوری دکش کنم و خب معلومه که اینطوری کشورت به جایی نمی‌رسه این تناقض‌ها این البته خطرات مسیر تغییر برای خود شاه


audio: Gazohl1fqsc_0251.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اینا هست که نهایتا باعث می‌شه که بعد از یه مدت رفتن و آمدن بگه آقا اصلا بی‌گدار به آب نمی‌زنم من می‌شینم سیاست خلاصه می‌شه برا من در برقرار کردن موازنه بین همین افراد صاحب قدرت و ثروت انقدری که هستن و دربارم و اینا و یک شکاف موجود بین قدرت‌های اروپایی یه بندبازی بکنم به جای اینکه فکر کنم به آموزش عمومی و نخبگانی تربیت کردن و این‌ها برم با این اسباب‌بازی‌های دوربین عکاسی و کتاب‌هایی که اعتماد‌السلطنه واسه مثلا


audio: Gazohl1fqsc_0252.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
پر کردن اوقات فراغتم برام ترجمه می‌کنه با اینا مشغول باشم که به درد شاه می‌خوره ولی به درد مردم نمی‌خوره من راستش دوست داشتم این ویدیو طور دیگری بشه اولش وقتی بهش فکر کردیم ولی وقتی که شروع کردیم به نوشتن جای دیگری رفت و بعد دیدم که این ناگزیره واقعا اگه ویدیوی خوبی درباره این دوره می‌خوایم بسازیم همین می‌شه نرسیدیم درباره شخصیت ناصرالدین‌شاه صحبت کنیم نه که نرسیدیم اولویت ندادیم بهش اینجا ترجیح دادیم درباره دوره‌ش و فرایندهای مهمش صحبت بکنیم


audio: Gazohl1fqsc_0253.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
به‌خاطر اینکه ناصرالدین‌شاه رو می‌شه نماد دوره قاجاریه دونست 130 سال قاجاریه روی کار بودن 48 سال ناصرالدین‌شاهه و هم طولانیه و هم دوره حساسیه سرعت تغییرات در غرب سرعت فاصله گرفتن با ایران خیلی زیاد شده تو این دوره‌ای که داریم صحبت می‌کنیم دیگه فقط غرب نیست ژاپن هم هست و اینا دارن فاصله می‌گیرن ایرانی‌ها اول قرن بیستمه که چشم‌شون یهو باز می‌شه می‌بینن ژاپن روسیه رو شکست داد می‌گن چی شد همچی شد؟


audio: Gazohl1fqsc_0254.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
چی شد همچی شدش مال همین دهه‌های قبله که ما مشغول ملیجک‌بازی بودیم اونا داشتن کارای دیگه می‌کردن اگر وضع دنیا انقدر سریع تغییر نمی‌کرد شاید قاجارها هم می‌تونستن به همون سبک قدیمی حکومت کنن بر جامعه کلنگی اما این تغییرات از جهات مختلف کاری کرد که دیگه به اون سبک قبلی حکومت کردن غیرممکنه جایگاه ژئوپلیتیک ایران یه طوری بود که شده بود زمین بازی قدرت‌های بزرگ حفظ یکپارچگی سرزمینی


audio: Gazohl1fqsc_0255.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
تمامیت ارضی ممالکت محروسه ایران خودش کار سختی بود حفظ استقلال سیاسی و تامین منافع ملی به مراتب کار سخت‌تری بود می‌تونیم بگیم از عهده اولیه تا حدود قابل قبولی برآمد از عهده دومی و سومی هرگز بعد به جز این حتی وقتی که این قدرت‌ها از راه‌هایی که نسبتا صلح‌آمیزتر هم بود مثل مثلا تجارت حتی وقتی از این راه‌ها سعی کردن ارتباط‌شون رو با ایران زیاد کنن تفاوت انقدر زیاد بود


audio: Gazohl1fqsc_0256.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
که قدرت تولیداتی که وارد بازار داخلی ایران می‌کردن یه طوری بود تجار و صنعتگر ایرانی ورشکست می‌شد و این نکته مهمیه وقتی که یه خرده با لنز بازتر نگاه بکنیم از قرن 16 میلادی شروع کنیم به نگاه کردن از وقتی که عصر اکتشاف شد از وقتی که اروپایی‌ها زدن به دریا و رفتن و راه‌های جدید به آسیا و به چین و هند پیدا کردن و دیگه ایران سر مسیر نبود و یه جورایی از نقشه دنیا حذف شد


audio: Gazohl1fqsc_0257.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
از اون نقش باستانیش جدا شد مخصوصا تو اون بازه‌ای که این نقش باستانی از بین رفت و نفت هم هنوز نیامده که نقش جدیدی بخواد تعریف بشه اهمیت ایران از موقعیتش می‌آد کنار هند و کنار شوروی واسه انگلیس مهمه که مواظب باشه که دست روسیه نیفته که منافع هندش تهدید نشه واسه شوروی واسه روسیه مهمه که بتونه اینجا رو دسترسی داشته باشه یا فشاری به انگلیس بیاره


audio: Gazohl1fqsc_0258.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یا خودش رو به خلیج فارس مثلا برسونه و این می‌آره جلوی چشم تفاوت رو می‌آره جلوی چشم به جز این ایرانی‌ها هم دارن می‌رن خارج و می‌آن حالا قبل از ممنوعیت بیشتر می‌آمدن بعد از ممنوعیت کمتره ولی می‌رن می‌آن و می‌بینن و این گزارشا برمی‌گرده ما یه ویدیو داریم درباره اینکه روشنفکران قبل از مشروطه چی می‌نوشتن اونجا کامل توضیح دادیم یعنی کامل‌تر توضیح دادیم فیلم حاجی واشنگتن رو اگه دیده باشین مثلا اولین سفیر ایرانه که رفته آمریکا


audio: Gazohl1fqsc_0259.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
مال همین دوره ناصریه دیگه این ارتباط و رفتن و آمدن متوجه می‌کنه جامعه رو که آقا دنیا خیلی عوض شده با دنیای ماها می‌رن حیرت‌نامه می‌نویسن و مدام افسوس می‌خورن که آقا این چیه؟ اگه اون مملکته این چیه؟ اگر این زندگیه اون چیه؟ اولش حیرت‌نامه‌ست بعد از یه مدتی شروع می‌کنن طبعا به اینکه چطور می‌شه این عقب‌ماندگی رو جبران کرد و جایی که حکومت مردم رو رعیت خودش می‌بینه طبعا مردم هم همه این تفاوت رو از چشم دولت می‌بینن


audio: Gazohl1fqsc_0260.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
هرچی تفاوت هست تقصیر حکومته ما که رعیتیم که ما که کاری نمی‌تونیم بکنیم ما که واقعا آزادی عملی نداریم که نخبگان رو بذاریم کنار جامعه خودش درگیر خرافات و تعصبات و همه این‌ها هست ولی می‌فهمه که دنیا داره جور دیگری جلو می‌ره و اداره می‌شه واسه همینم خیلی زود انواع فکرهای تغییرخواهانه و تحول‌خواهانه اصلاحی و انقلابی می‌آد با همین مسافرت‌کرده‌های فرهنگ و روشنفکرا و اینایی که از تو دستگاه اداری درآمدن


audio: Gazohl1fqsc_0261.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
حتی با کارگرایی که رفتن اینور اونور دارن کار می‌کنن دارن کار کارگری می‌کنن می‌رن قفقاز ایرانی‌ها کلی کار می‌کنن از همون‌جا اینا با اندیشه‌های چپی آشنا می‌شن که داره اونجا شکل می‌گیره اونا رو می‌آن اولین جرقه‌ی اندیشه‌های چپ و اندیشه‌های آنارشیستی از شمال غرب ایران وارد ایران می‌شه اندیشه‌ی حکومت قانون همین موقع با کسایی که مثلا در فرانسه با انقلاب فرانسه آشنا شدن در عثمانی اصلاحات رو دیدن با اینا وارد ایران می‌شه


audio: Gazohl1fqsc_0262.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و جامعه تا می‌شنوه تشنه هم هست جامعه مشتاق هم هست می‌فهمه و دوست داره تصویری رو که اونا می‌سازن و اینو می‌خواد حالا اینکه چقدر این برداشت‌ها دقیق بود چقدر شدنی بود یا نه اینا واقعا موضوع بحث نیست مسئله اینه که واقعا حکمرانی به شکل قبلی غیرعملی بود همه دیگه می‌دونستن غیرعملیه ناصرالدین‌شاه هم می‌دونست سفیر انگلیس می‌گه خودش هم نیمه‌فرنگی شده و می‌گه دوست داشت که این تغییراتی بده برای ما هم واضحه دوباره اگه از اولش نگاه کنیم با امیرکبیری شروع کرد که


audio: Gazohl1fqsc_0264.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ولی خب این جمع کردن مقاومت‌هایی ایجاد کرد و هر بار که دوباره شاه سعی کرد مسیر اصلاحات رو بره یا همراه شد با اصلاحات یا سعی کرد خودش بگیره دستش یا از ضرورت شروع کرد با کمک یک صدراعظم اصلاح‌طلبی یا تنهایی به همون واکنشه دوباره رسید و دوباره همون بازی رو تکرار کرد تا یه جایی که دیگه این آونگ انقدر رفت و اومد گفت آقا من تصمیم نهاییم رو گرفتم تغییر خوبه ولی هزینه‌هاش به فایده‌هاش نمی‌ارزه می‌گم گفت یعنی برداشت من اینه که به اینجا رسید


audio: Gazohl1fqsc_0265.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و این رو تصمیم گرفت و گفتش که من همین ماموریت غیرممکن رو ادامه می‌دم وضع موجود رو که می‌دونم چقدر خرابه همین رو ادامه می‌دم و واقعا هم آخرش جونش رو سر همین گذاشت داشت آماده می‌شد جشن‌های شکرگزاری پنجاهمین سالگرد سلطنش رو بگیره تو شاه‌عبدالعظیم ترور شد میرزا رضا کرمانی کشتش یک تاجر خرده پایی که با سیدجمال اسدآبادی ارتباط داشت تحت تاثیر افکارش بود و به این نتیجه رسیده بود که


audio: Gazohl1fqsc_0266.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
باعث و بانی این وضع مملکت خود شخص شاهه و اینطوری شاهی که یک بار در جوانی از تروری به دست بابی‌ها جان به در برده بود این بار گوله شیش‌لول میرزا رضا رو گرفت توی قفسه سینه و جادرجا مرد میرزا رضا هم بعدا تو بازجوییاش گفتش که مدام دوروبرش تو این 50 سال آدمای مفت‌خور و طفیلی پرورش داده بود من ریشه رو زدم ریشه رو که بزنی شاخه‌ها خودش می‌افتن به اینکه حرفش درسته یا غلطه نداریم


audio: Gazohl1fqsc_0267.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ولی اون تغییری رو که شاه ازش صرف نظر کرده بود می‌دونیم که خودش می‌دونست که باید انجام بشه و نکرد و نکرد حالا اگه می‌کرد سرنوشتش اینا فرق می‌کرد نمی‌کرد دیگه اینا غیرممکنه جواب دادنش ولی کاری رو که می‌دونست باید بکنه انقدر نکرد تا خودش به این وضع افتاد و کمی بعد از مرگش هم با انقلاب مشروطه اون تغییرات به جانشینش تحمیل شد این ویدیوی ما ویدیوی طولانی ما فکر می‌کنم طولانی‌ترین ویدیویی باشه که تا حالا ساختیم


audio: Gazohl1fqsc_0268.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
من امروز صبح شروع کردم به ضبط این ویدیو الان دیگه شبه تقریبا که داره تمام می‌شه این ویدیویی بود درباره ناصرالدین‌شاه و درباره ایران ناصری ایران عصر ناصری و یک نگاه دیگه‌ست برای سر درآوردن از ایران قرن 19 یا به قول آقای امانت که من ارزیابی ایشون رو از ناصرالدین‌شاه خیلی جالب می‌بینم این قسمت ارزیابیش رو می‌گه که من کتاب ناصرالدین‌شاه رو نوشتم


audio: Gazohl1fqsc_0269.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
که این سوال رو جواب بدم که نهاد سلطنت در ایران چطوری کار می‌کرده خیلی جالبه جمله اول کتاب قبله عالم که کتابیه درباره ناصرالدین‌شاه می‌گه این کتاب درباره نهاد سلطنت در ایران نوین است و من این حرف رو خیلی جدی می‌گیرم از کسی که می‌دونم خیلی درباره این دوره کار کرده و می‌دونه و اینا خیلی گوشم تیز می‌شه وقتی که این آدم می‌گه که مطالعه ناصرالدین‌شاه مطالعه اینه که نهاد سلطنت چطوری کار می‌کنه می‌فهمم درباره دوره خاصی داریم صحبت می‌کنیم


audio: Gazohl1fqsc_0272.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
یا به بیان قشنگ آقای کامشاد ناایمن از یک ولیعهد ناایمن تبدیل می‌شه به یک شهریار نوجوان آشفته و بعد در دهه بعدی عمرش پادشاهی می‌شه بسیار مسلط به حکومت و به سیاست خارجی مملکت دیگه قاجاریه با اون امکانات و اوضاع چقدر بهتر از این می‌تونست ارائه بکنه نمی‌دونم واقعا نمی‌دونم از یه نظر دیگری هم موقعیت ناصرالدین‌شاه بسیار مهمه


audio: Gazohl1fqsc_0273.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
اینجا رو هم وقتی می‌آیم فکر می‌کنیم ناصرالدین‌شاه چیکار کرد رضاشاه چکار کرد محمدرضاشاه چکار کرد سوالاییه که من فکر می‌کنم این سه تا رو باید زیاد درباره‌ی روشی که اینا تصمیم گرفتن برخورد بکنن با مسائل باید زیاد فکر بکنیم ولی جالبه به این هم حواس‌مون باشه ناصرالدین‌شاه یکی از اولین مواجهه‌های ایرانه با مسئله تجدد و مدرنیته و این مواجهه‌ایه که ما خوش‌مون بیاد یا نیاد هنوز توشیم هنوز مسئله‌مون رو باهاش حل نکردیم


audio: Gazohl1fqsc_0274.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ملت ایران هنوز با این مسئله درگیره از نظر من متاسفانه یکی هم ممکنه بگه خوشحالم که این مسئله برای من هنوز حل نشده ما یه کتابی تو پادکست بی‌پلاس کار کردیم تو همین فصل شیشم استراتژی‌های توسعه در ایران کتابه داره همین رو نگاه می‌کنه بهش می‌گه این سوالی بود که عباس‌میرزا پرسید که چرا ما پیشرفت نکردیم و دیگران پیشرفت کردن؟ چون مسئله این نیست که ایران یه کاری کرد پیشرفت نکرد مسئله اینه که دیگران یه کارایی کردن که پیشرفت کردن اونه که یه خرده عجیبه


audio: Gazohl1fqsc_0275.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ولی سوالیه که از اون موقع روی میز کمی اندکی از اصحاب قدرت در ایران بوده و الان 200 سال که می‌گذره هنوز روی میز هست هنوز عباس‌میرزا اگه بلند شه می‌گه آقا جواب این سوال ما رو شما پیدا کردین ما هنوز مطمئن نیستیم جواب رو پیدا کرده باشیم و واقعیتش هم اینه که هنوز باهاش درگیریم ملت ایران با این مسئله هنوز درگیره ولی امانت می‌گه ناصرالدین‌شاه فقط موازنه روسیه و انگلیس رو نداره که برقرار کنه موازنه سنت و تجدد رو هم داره این خیلی حرف جالبیه نشون می‌ده که


audio: Gazohl1fqsc_0276.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
چرا حکومت بر ایران هی داشت کار پیچیده‌تری می‌شد سیاست‌ورزی داشت هی کار دقیق‌تر و سخت‌تری می‌شد و اون حکومت دستگاه قاجاری نه به‌خاطر اینکه قاجار بودن نه به‌خاطر اینکه ایلیاتی بودن اصلا دیگه اون سیستم حکومتی ظرفیت اینکه این همه مسئله رو حل کنه واقعا نداره الان برای ما خیلی واضحه که نداره ولی خب ما دید پس‌نگر تاریخی داریم نسبت به اون موقع و می‌فهمیم که واضحه نداره


audio: Gazohl1fqsc_0277.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
زمام‌دار ایران از اول قرن 19 یهو دیده که دو تا امپراتوری قوی اومدن دم مرزش و می‌فهمه که یه کار مهم برای اینکه بتونه جایگاهش رو حفظ کنه اینه که بین این دوتا موازنه کنه یه تعادل پایداری درست کنه که خودش هم توش بتونه زندگی کنه این خودش کار سختیه از دوره ناصری یک تعادل دیگه هم مسئله می‌شه اونم سنت و تجدده در برابر غرب چه کنیم؟ به این آتیش داغ چقدر نزدیک بشیم؟ که هم گرم شیم هم نسوزیم


audio: Gazohl1fqsc_0278.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
این سوال بنیادی که با تجدد چه کنیم همچنان هست روی میز هست مسئله جامعه ایران باهاش مشخص نشده و این یه سوالیه که زمام‌داران ایران قبل از ناصرالدین‌شاه نداشتن رو میز به‌خاطر اینکه در عهد باستان که نبود همچین سوالی در دوران اسلامی همچین چالشی نبود شیوه حکومت‌شون یه همچین رقیبی نداشت مثلا پادشاه می‌گفتن باید حالا عادل باشه ظلم نکنه همه این اندرزنامه‌ها این بود که در حق رعیت ظلمی نکنه


audio: Gazohl1fqsc_0279.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
کسی نمی‌گفت استبداد نکنه این اصلا رقیبی براش وجود نداشت از دوره ناصری این مسئله هم می‌آد روی میز اینکه گروه‌های دیگر جامعه باید بیان قدرت بگیرن هم می‌آد روی میز اینکه ما باید از این ریشه‌های سنتی یه جاهایی شل کنیم بتونیم فاصله بگیریم هم می‌آد روی میز به فکرای دیگه فرصت جلو آمدن بدیم هم می‌آد روی میز و از اون موقع تا امروز که 200 سال تقریبا ازش می‌گذره جامعه ایران و گروه‌های مختلفی توش آمدن قدرت گرفتن


audio: Gazohl1fqsc_0280.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
دارن جواب خودشون رو به این سوال ارائه می‌دن و امتحان می‌کنن و این موضوعیه که از اون موقع شروع می‌شه برای همین اون موقع به نظر من مهمه چند ساعت دیگه می‌شه و خوبه که درباره ایران قرن 19 حرف زد ما هم حتما این کار رو می‌کنیم به اون دوره برمی‌گردیم به کارهای کرده و نکرده ناصرالدین‌شاه برمی‌گردیم من فکر می‌کنم از مهم‌ترین کارهایی که می‌شد انتظارش رو داشت که بکنه و نکرد آموزشه تغییر در نظام آموزشه


audio: Gazohl1fqsc_0281.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
به‌خاطر این می‌گم می‌شد که معلومه که این مشکل رو شناسایی کرده بودن چون امیرکبیر این کار رو شروع کرد ولی ادامه پیدا نکرد آموزش در ایران محدود موند تا حد زیادی به درس‌های دینی یعنی کسی می‌خواست درس بخونه باید می‌رفت تو سیستم آخوندی درس می‌خوند درس و مدرسه و دانشگاه به شکل دیگه بسیار کم و محدود بود و این چرا مهمه؟ نه فقط به‌خاطر خود درس و علم و اینا به‌خاطر اون مهم هست ولی اینم هست که درس خوندن می‌تونست باعث پیشرفت آدم بشه


audio: Gazohl1fqsc_0284.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
آدما برن از یک طبقه‌ای به طبقه دیگری و با درس خوندن آخوندی این اتفاق نمی‌افتاد به‌خاطر اینکه می‌تونستی شما آخوندهای بسیار بسیار پول‌داری وجود داشتن که در راس هرم بودن ولی اون راس هرم خیلی نوک قله بود خیلی کم بودن دیگه اونا خیلی باید تشکیلات بزرگی می‌داشتن که اون تشکیلات عموما وراثتی منتقل می‌شد به فرزندشون می‌موند توی بیت خودشون اصطلاحا می‌موند اینکه بتونن آخوندهای دیگری کسای دیگری برن مثلا درس بخونن


audio: Gazohl1fqsc_0285.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و بیان بالا برسونن خودشون رو به مقامی و از نظر اجتماعی به جایی و اینا امکانش خیلی کم بود فضای کسب دانش تک‌قطبی بود به یک عبارتی تقصیر ناصرالدین‌شاه نبود ساخته ناصرالدین‌شاه نبود اصلا از قبل از ناصرالدین‌شاه زودتر در قرن نوزدهم در واکنش به همین بود که جنبش بابیه قبل‌تر از اون شیخیه اینا شکل گرفته بود ولی در زمان ناصرالدین‌شاه به جز تلاش‌های کوچک دیگری که بعد از امیرکبیر شد و حالا خود دوره امیرکبیر


audio: Gazohl1fqsc_0286.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
ما واقعا کار خاصی در این زمینه ندیدیم در حالی که حالا از پروس و اتریش بگذریم که صد سال قبلش مدرسه رفتن رو برای همه اجباری کرده بودن توی ویدیوی وین و ویدیوی تاریخ آلمان گفتیم از اونا که بگذریم روسیه و عثمانی همین عصر عثمانی شروع کردن آموزش عمومی رو در ایران ولی این همون تا بعد از مشروطه و تا قرن بیستم برگردیم یه بار دیگه به اون سوال اول ویدیو اول ویدیو پرسیدیم که از ناصرالدین‌شاه قاجار چی می‌دونیم؟


audio: Gazohl1fqsc_0287.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
من سه تا تصویر از ناصرالدین‌شاه بهتون بدم به نقل از آقای امانت هر سه تا به شکلی بازتاب روح یک زمانه‌ایه یکی تصویریه که عموم ما ازش داریم امروز که به هر کی بگی ناصرالدین‌شاه بیشتر می‌ره تو فاز صفا و مسخره‌بازی و سرسره و مثلا عیش و عشرت و این‌ها که این خیلی متفاوته با تصویری که کمی بعد از مرگش در جامعه ازش ساختن شاه شهید تصویری که ساخته شد شاه شهید بود شاهی بود که ترور شده بود


audio: Gazohl1fqsc_0288.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
و این باز فرق می‌کنه با تصویری که زمان خودش وجود داشت سلطان مستبد بود ما یه شاه مسخره‌بازی و پرت و اینا می‌شناسیمش سلطان مستبد یه چیز دیگه‌ست شاه شهید یه چیز دیگه‌ست و اینا همه روایت‌های تاریخی هستن بستگی داره که کجای تاریخ رو بخونیم برای همین ما تلاش می‌کنیم که دیدمون رو باز کنیم جاهای مختلف تاریخ رو ببینیم حرف‌های متفاوت و نگاه‌های مختلف رو ببینیم که یه خرده این نگاه‌مون به واقعیت نزدیک‌تر بشه


audio: Gazohl1fqsc_0289.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
گفتم ناصرالدین‌شاه یک پادشاهیه که اراده به تجدد داره تمایلش رو داره دلش می‌خواد حداقل یه زمان‌هایی و هیچ الگویی هم نداره بهش رجوع کنه چون جامعه ایرانی هیچ تجربه مشابه‌ای نداره و واقعا یک نگاهی هم به اینور اونور می‌کنه می‌ترسه می‌ترسه که حالا ما اگه راه‌آهن رو کشیدیم از دست‌مون درنیارن یه تیکه‌ای رو اگر اینجا آباد بشه خواهان بیشتری پیدا نکنه بخوان از دست‌مون دربیارن تجربه عثمانی رو می‌بینه مصر رو می‌بینه


audio: Gazohl1fqsc_0290.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
جاهای دیگه رو می‌بینه حواسش خیلی به ریسک‌هاش هست و حرکتش برای همین از جمله برای همین آونگیه یه جایی هم دیگه عملا انگار خیال تجدد رو از سر بیرون می‌کنه و می‌چسبه به همون عشرت‌آباد و سفر فرنگ و این‌ها عجیبه که ناصرالدین‌شاه اونقدری که فکر می‌کنیم از ما دور نیست بین ترور ناصرالدین‌شاه و شروع پادشاهی محمدرضاشاه کمتر از 50 سال فاصله‌ست فاصله‌ش یه چیزیه مثل فاصله ما با انقلاب


audio: Gazohl1fqsc_0291.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
با پایان پادشاهی محمدرضاشاه و تو اون 50 سال تو اون کمتر از 50 سال جامعه ایران خیلی تجربه‌های سنگینی کرد حالا از جنگ‌های جهانی و اشغال و کودتا و اینا صحبت نمی‌کنم از همین حرکت‌هایی صحبت می‌کنم که در جهت مدرنیزیشن مدرنیزاسیون انجام شد به‌خاطر اینکه رضاشاه مسئله‌ای که روی میزشه خیلی شبیه به مسئله‌هاییه که روی میز ناصرالدین‌شاه خودش رو وارث کارهای نکرده اون می‌بینه


audio: Gazohl1fqsc_0293.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
که اگر اون این کارها رو شروع کرده بود اگر اون به اندازه کافی پایداری نشون داده بود شاید کار به اینجا نمی‌کشید اما ایران اول قرن بیستم ایرانی که رضاشاه توش سر بلند می‌کنه اون مسیر رو دیده بعد تجربه مشروطه رو هم دیده و از نتایج هیچ‌کدوم هم راضی نیست و شاید اینه که این بار می‌ره سراغ یک مسیر جدیدی و راه تازه‌ای امیدوارم ما بتونیم اینو اینطوری نگاه کنیم اینا به صورت تکمیل‌کننده همدیگه به صورت یک دو امدادی از اون موقع تا حالا


audio: Gazohl1fqsc_0294.opus
source: youtube
source_id: Gazohl1fqsc
invalidation: VALID
text:
بالاخره این مسیری که ما اومدیم هر کسی با خیلی کاستی هر دوره‌ای یه مقداری پیش رفت ببینیم چیا ازش یاد گرفتیم چیا ازش برامون مونده لازمه‌ش اینه که یک فضایی باشه که بشه یه مقداری کم‌تنش نگاه کرد یک نگاه تطبیقی و نگاه مقایسه‌ای و نگاه جامع‌تر کرد به این دوره‌های متفاوت از تاریخ ایران مخصوصا تاریخ معاصر ایران دم شما گرم امیدوارم این ویدیوی طولانی رو پسندیده باشید


audio: osGNIZqrGdw_0001.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
یه کاری که من دوست دارم درباره شخصیت‌های مهم تاریخی بکنم اینه که تلاش کنم یه خرده‌ای واقعی ببینم‌شون از کاریکاتور تاریخی یه خرده دربیارم خادم بود، خائن بود از قضاوت‌های یه کلمه‌ای و یه جمله‌ای و اینا درباره‌شون پرهیز کنم درباره آدمای معمولی مثل من و شما هم قضاوت‌های یک جمله‌ای حکم‌های قاطع و جامع دادن معمولا کار کم فایده‌ایه کار هیجان‌انگیزی هست ممکنه به آدم احساس اینو بده که مثلا من تسلط دارم


audio: osGNIZqrGdw_0002.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
من می‌تونم سریع یه چیز جالب بگم کوبنده بگم یا بامزه بگم و اینا ولی واقعا فایده خاصی نداره درباره آدم‌های معمولی این حرف به نظرم درسته درباره شخصیت‌های تاریخی شخصیت‌هایی که اثرشون مثلا بعد از یک قرن همچنان دیده می‌شه و احساس می‌شه به نظرم درست‌تر هم هست یا مهم‌تر هم هست مفیدتر از مرده باد و زنده باد و خادم بود و خائن بود و این‌ها اینه که تلاش کنیم ببینیم طرف کارایی رو که کرده برای چی کرده؟ اصلا چیکار کرده؟


audio: osGNIZqrGdw_0003.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
یه بار بتونیم نگاه کنیم ببینیم چیکار کرده توافق داریم سر این؟ یه چیزایی هست که نمی‌شه مثلا حاشا کرد دیگه این کارا رو کرده، این کارا رو نکرده بعد ببینیم برای چی این کارا رو کرده؟ اینا مرحله بعده دنبال چی بوده؟ اصلا اون چیزی که دنبالش بوده رو من می‌پسندم؟ دوست دارم؟ فکر می‌کنم کار درستی بوده یا نبوده؟ موفق شده در رسیدن بهش؟ موفق نشده؟ اینا سوال‌های بهتریه فکر می‌کنم ولی قدم اولش اینه که ببینم اصلا چیکار کرده در چه دنیایی کار کرده؟ فکر می‌کنم کار بهتریه دیگه


audio: osGNIZqrGdw_0004.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
فکر می‌کنم اصلا برای حرف زدن از اینا کار بهتر اینه که مثلا من خودم اگر قضاوتم نسبت به یه شخصیتی مثل رضاشاه مثل مصدق مثل قوام‌السلطنه اگه نسبت به اینا منفیه قضاوتم ببینم تلاش کنم می‌تونم مهم‌ترین دستاورداشون رو بگم؟ منی که فکر می‌کنم اینا شخصیت‌های منفی بودن می‌تونم بگم که آره این کارای درست رو کردن؟ اینا دستاورداشونه اگر برعکس، تحسین‌شون می‌کنم رضاشاه رو تحسین می‌کنم اگه مثلا عکس مصدق رو گذاشتم تو کتابخونه‌م


audio: osGNIZqrGdw_0005.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
می‌تونم اشتباه‌های بزرگش رو هم بشمارم و ببینم یا نه؟ اگه این کارو تونستم بکنم اون وقت به نظرم یکی دو قدم نزدیکتر شدم به اینکه از تاریخ دیروز برای امروز و برای فردا استفاده بکنم الانم این ویدیو شروع تمرینیه برای همین کار درباره رضاشاه پهلوی می‌خوام ببینم که می‌تونیم یه کاری بکنیم که مهمترین دستاوردهای رضاخان رو حالا این ویدیو اصلا به رضاشاه هم نمی‌رسه مال دوره نخست‌وزیریه مهم‌ترین دستاوردهاش رو ببینیم می‌تونیم متوجه بشیم؟


audio: osGNIZqrGdw_0006.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
بزرگترین، اثرگذارترین اشتباهاتش رو هم قطعا می‌شه پیدا کرد دیگه ولی می‌تونیم اصلا ببینیم توی چه دنیایی کار کرده؟ و چیکار کرده و دنبال چی بوده؟ می‌تونیم تلاش کنیم اون دنیا و جامعه رو یه خرده شبیه‌تر به اون چیزی که بود نه از جایگاه همه‌چیزدان امروزمون، از جایگاه اون روز ببینیم یه خرده می‌تونیم دقیق‌تر بفهمیم یا نه؟ امیدم هم اینه که این ویدیو و چنین ویدیوهایی برای من شروع یک جور تازه‌تر و مفیدتری تاریخ خوندن


audio: osGNIZqrGdw_0007.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
و به تاریخ نگاه کردن باشه و بعد بتونم ادامه بدم هم در اون دوره تاریخی بقیه دنیا رو مخصوصا داریم به دوره بین دو جنگ می‌رسیم بین جنگ اول و دوم جهانی و هم منطقه خودمون رو و از همه مهم‌تر ایران رو حالا با این مقدمه بریم شروع کنیم ببینیم که رضاخان کی بود؟ و چطوری آمد وارد صحنه سیاست ایران شد و چه کرد؟


audio: osGNIZqrGdw_0008.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
با چی شروع کنیم؟ با چیدن صحنه برای اینکه یک قضاوتی بتونیم داشته باشیم تا حد امکان منصفانه اول باید ببینیم وقتی رضاشاه وارد عرصه سیاست ایران می‌شه ایران وضعش چیه؟ اتفاقی که رضاخان رو می‌آره در سطح اول سیاست ایران کودتای سوم اسفنده سوم اسفند 1299 102 سال پیش 1921 پادشاه کیه؟ پادشاه ایران اون موقع احمدشاه قاجاره


audio: osGNIZqrGdw_0009.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
15 ساله که انقلاب شده در ایران 15 سال از مشروطه می‌گذره چند دهه قبلش رو یک بخش‌هایی از جامعه ایران افتاده بودن دنبال اینکه یک چاره‌ای پیدا کنن که کشور از این عقب‌ماندگی بیاد بیرون ضعف نظام قاجاری رو درمانش کنن رسیده بودن به اینکه این مطلق بودن قدرت پادشاه بده بریم یه کاری کنیم مجلس به عنوان نماینده قدرت مردم بیاد و کار رو بگیره دستش


audio: osGNIZqrGdw_0010.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
شاه هم قدرتش مشروط بشه خیلی هم ایده‌ی قشنگیه الان بهش نگاه می‌کنیم خیلی هم دموکراتیکه اتفاقا فرمان مشروطیت هم صادر می‌شه قانون اساسی هم می‌نویسن مجلس هم درست می‌شه در 1906 پس ایران دموکراسی می‌شه و می‌افته روی مسیر پیشرفت دیگه درسته؟ انتظار این بود دیگه ولی این نشد یعنی ایده این بود، آرزو این بود ولی واقعیت این نشد نه تنها این نشد


audio: osGNIZqrGdw_0011.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
نه تنها این نشد بلکه اصلا نتیجه برعکس شد اقتدار شاه کم شد اون آدمی که همیشه تصمیم‌گیر نهایی بود بالاترین قدرت سیاسی در ایران بود قدرتش کم شد قدرتش واگذار شد تا یه حدی به نمایندگان مردم ولی اوضاع بهتر که نشد بدتر شد یه دوره کوتاهی خوب بود بر استبداد صغیر و محمدعلی شاه پیروز شدن مشروطه‌خواهان ولی بعدش همه‌ش دعوا بود بین نیروهای سیاسی


audio: osGNIZqrGdw_0012.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
نه می‌تونستن سر برنامه‌ها توافق کنن نه می‌تونستن سر هدف‌ها حتی کنار بیان با هم یک اوضاع شلم‌شوربایی شده بود تو این 15 سال بین انقلاب مشروطه تا کودتا 51 کابینه آمدن سر کار 51 کابینه در 15 سال معروف بودن اینا به کابینه‌های 100 روزه حالا یا نخست‌وزیر عوض می‌شد یا کابینه رو هی اصطلاحا ترمیم می‌کردن بعد کابینه‌ای که بالا پایین 100 روز مثلا وایمیسته کار می‌کنه


audio: osGNIZqrGdw_0013.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
نه فرصت داره سیاست‌مدار بتونه اصلا مشکل رو دقیق بفهمه نه تجربه‌ای جمع می‌شه واسه‌ش نه طرحی می‌شه اجرا کرد بعد هم اصلا شرایط بی‌ثباتی داره مملکت یه طوری که وزیره تو تهران برنامه هم بگذاره نیرویی نداره که بخواد دورتر از پایتخت طرحش رو مثلا پیاده بکنه روی نقشه ایران وضعیت رو ببینیم اینجا جاهاییه که قدرت‌های محلی جدی‌ای هستن که دنبال اینن که یا قدرت‌شون رو زیاد کنن یا اینکه بیان کل ایران رو بگیرن


audio: osGNIZqrGdw_0016.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
تا اسماعیل سیمیتقو در کردستان تا میرزا کوچک‌خان در گیلان بعد دولت، حکومت چطوری می‌خواست اینا رو کنترل کنه؟ با کدوم نیروی نظامی می‌خواست اینا رو کنترل کنه؟ مملکتی که اون موقع یک نیروی نظامی واحد مشخصی که از دولت فرمان بگیره نداره اصلا نظامی که یونیفرم دولت ایران رو بپوشه نداره این قصه 400 سال پیش نیست این داستان صد سال پیشه جنگ جهانی اول آمده و رفته جنگ جهانی اول


audio: osGNIZqrGdw_0017.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
جنگی که توش ارتش‌هایی به اون بزرگی جنگیدن صنعت نظامی پیشرفت عظیم کرده اون جنگ آمده رفته اون وقت در ایرانی که مستعمره هم نیست حکومت مستقل هم داره چهار تا نیروی نظامی هستن مستقل از هم که تقریبا همه‌شون هم یا مستقیم یا غیرمستقیم تحت نظر یا در خدمت اصلا کشورهای بیگانه هستن باز دوباره رو نقشه رو تصویر ببینیم اینا رو بریگاد قزاق داریم


audio: osGNIZqrGdw_0018.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
هشت هزار تا سرباز داره و افسر ایرانی داره و اینا که تحت کنترل روس‌هاست اینا می‌دونیم داستانش رو از سفر ناصرالدین‌شاه شروع شده بود و شکل گرفته بود و آمده بود و اینا خلاصه هستن منتها 1917 که در روسیه انقلاب شده گفتن دیگه ما نمی‌خوایم کارای استعماری بکنیم اونا رفتن بریگاد قزاق مونده به تدریج انگلیسی‌ها آمدن روی این‌ها مسلط شدن حالا به داستان‌شون برمی‌گردیم ولی پس ما بریگاد قزاق رو داریم به عنوان یکی از نیروهای نظامی یه ژاندارمری هم داریم


audio: osGNIZqrGdw_0019.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
که ژاندارمری رو سوئدی‌ها راه انداختن تو ایران و اصل ماموریت‌شون هم این بوده که مالیات بتونن جمع کنن خزانه‌داری ایران یک آمریکایی اون موقع در راسشه به نام مورگان شوستر این برای اینکه بتونه مالیات جمع بکنه این ژاندارمری رو راه انداخته و اینا دارن کمکش می‌کنن 8500 تا سرباز ایرانی هم مثلا اینجا هستن یه بریگاد مرکزی داریم که 1295 شروع شده یعنی خیلی عمری ازش نمی‌گذره این برای حفاظت از پادشاه و پایتخت درست شده


audio: osGNIZqrGdw_0022.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
پلیس جنوب این یه نیروی مسلحیه مستقیم از انگلستان برای اینکه از منافع انگلیس حمایت کنه در جنوب ایران سربازای هندی و اصلا یعنی یک نیروی یک کشور خارجی داخل ایران نیروی مسلح داره تحت امر خودش هیچ کاری به دولت ایران نداره این وضع نیروهای امنیتیه از اونور هم این نیروهای محلی و اینا هستن و کلی هم اشرار و یاغی جا به جای کشور یه طوری که شما از شمال ایران می‌خوای بری جنوب ایران به جای اینکه از توی ایران بری


audio: osGNIZqrGdw_0023.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
راحت‌تره و امن‌تری که بری عراق از اونجا بری پایین دوباره از مرزهای جنوب غربی بیای تو اینطوری امن‌تره وضع راه‌ها اینه در چه جامعه‌ای؟ در جامعه‌ای که اون موقع بین 8 تا 12 میلیون نفر تخمین می‌زنیم که جمعیتش بوده تخمینیه، سرشماری درست و حسابی نداریم تخمین می‌زنیم جمعیتش اون موقع این بوده خیلی بعیده بیشتر از 12 میلیون نفر بوده باشه 80 درصد جمعیتش یا روستانشینن یا عشایرن 20 درصدش ساکن شهرها هستن


audio: osGNIZqrGdw_0024.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
وضع اقتصاد و صنعت هم داغونه یعنی وضع اقتصاد خراب بوده اصلا که انقلاب مشروطه شد تو این کابینه‌های صد روزه هم خب طبیعتا وضع بهتر نشده بدتر شده صنعتی هم که در کار نیست کل صنعت و خدمات باهم سهمش از اقتصاد 10 درصده 90 درصد اقتصاد کشور کشاورزیه و دامداری دولت هم ناکارآمده حالا دولت ناکارآمد برای ما خیلی چیز عجیبی نیست اون موقع هم اینطوریه که دولت منابع غذایی رو نمی‌تونه مدیریت کنه شرایط که بحرانی می‌شه که بحران هم زیاد اتفاق می‌افته


audio: osGNIZqrGdw_0025.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
همه چی از کنترل خارج می‌شه خشکسالی که می‌شه یا مثلا مثل زمان جنگ جهانی اول که نیروهای اشغالگر در ایران هستن تقاضا می‌ره بالا کنترل از دست دولت درمی‌ره قحطی می‌شه یه جمعیت زیادی در اثر گرسنگی تلف می‌شن نمی‌تونه، دولت نمی‌تونه اداره کنه تراز تجاری ایران یعنی تفاوت صادرات و واردات نفت رو بذاریم کنار خیلی سنگین همیشه منفیه در 1298 یه سال قبل از کودتا


audio: osGNIZqrGdw_0027.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
یعنی کشور ضعیفه کشور خیلی خیلی ضعیفه اما در حالی که این ضعف رو داره دوتا چیز مهم داره در اون مقطع که باعث می‌شه برای یه قدرت‌هایی در دنیا مهم باشه یکیش موقعیت ژئوپلیتیکشه


audio: osGNIZqrGdw_0029.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
و یکی هم وجود نفته که تازه داره برای دنیا مهم‌تر و مهم‌تر می‌شه برای همینم قدرت‌های مهم دنیا حواس‌شون به ایران هست نه حواس‌شون به ایران هست به معنی خوبش حواس‌شون به ایران هست به معنی بدش به این معنی که حواس‌شون هست که وقتی تو جنگ جهانی اول می‌گه ایران من بی‌طرفم می‌گن باشه خسته نباشی روس‌ها از شمال می‌آن انگلیس‌ها از جنوب می‌آن و کشور رو می‌گیرن این اتفاقیه که هم در جنگ جهانی اول افتاد هم در جنگ جهانی دوم افتاد در هر دو جنگ ایران اعلام بی‌طرفی کرد


audio: osGNIZqrGdw_0030.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
ولی کسی جدی نگرفت اعلام بی‌طرفی رو در جنگ جهانی اول ولی یک اتفاق مهمی افتاد در روسیه که برای ایران خیلی اثرگذار شد در روسیه در 1917 روسیه‌ای که ایران رو اشغال کرده بود و توی جنگ جهانی اول بود وسط این ماجرا توش انقلاب شد انقلاب کمونیستی شد می‌دونیم، یه فلش‌بک بزنیم به قرن 19 قرن 19 می‌دونیم قرن بازی بزرگ روسیه و انگلیس بود از جمله در ایران اینا اوایل قرن بیستم


audio: osGNIZqrGdw_0031.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
آمدن اختلافاشون رو گذاشتن کنار در جاهای مختلف دنیا ایران رو تقسیم کرده بودن بین خودشون بالا مال روس‌ها، پایین مال انگلیس‌ها و اینطوری داشتن ادامه می‌دادن بعد هم که جنگ جهانی شد منتها روسیه ضعیف شد ضعیف شد بعد هم اصلا توش انقلاب شد انقلاب 1917 روسیه از ایران کشید بیرون یه مدتی اصلا از عرصه سیاست رسمی غایب بود حالا نفوذش بود روی گروه‌های غیر رسمی و شورشی مثلا ایدئولوژی کمونیست و اینا بودن نفوذش بود منتها روسیه در صحنه اصلی نبود


audio: osGNIZqrGdw_0032.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
انگلیس شد قدرت خارجی یکه‌تاز در سیاست رسمی ایران یکه‌تاز بود ولی نگران هم بود دو تا چیز بود که انگلیس رو نگران ایران می‌کرد یکی مسئله نفت بود یکی مسئله هندوستان بود هم نگران بود که تو خود ایران یه گروه‌هایی نزدیک به بلشویک‌ها بیان یا نزدیک به کمونیست‌ها اینا یه جوری به قدرت برسن یا اصلا قدرت رو بگیرن دست‌شون همونطوری که در روسیه مثلا گرفتن یا در یه جاهایی قدرتمند بشن یه پایگاه قوی درست کنن بی‌ثباتی و هرج‌ومرج و این‌ها بشه


audio: osGNIZqrGdw_0033.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
این هم از دو نظر می‌گیم برای انگلیس نگران‌کننده بود هم می‌تونست نفت‌شون رو تهدید کنه که خیلی خیلی براشون مهم بود و هم می‌تونست برای امنیت هند خطرناک باشه به همین دلیل مسئله هند و مسئله نفت ثبات ایران و امنیت ایران و مخصوصا نیفتادنش به دست کمونیست‌ها بسیار برای انگلیسی‌ها مهم بود این یکی از نکته‌های کلیدیه برای فهمیدن اتفاقات سیاسی اون دوره که ثبات ایران در اون مقطع برای انگلیس خیلی مهمه


audio: osGNIZqrGdw_0034.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
همیشه اینطوری نبوده که منافع انگلیس هم‌راستا بشه با ثبات ایران ولی اون موقع هست برای همینم هست که موندن احمدشاه براشون خیلی مهمه انقدر براشون مهمه که هزینه می‌کنن به شاه پول می‌دن مقرری ماهیانه می‌دن همه تلاش‌شون رو می‌کنن که بمونه در قدرت بمونه در تهران بمونه نره برای همینم می‌گیم وقتی که روس‌ها رفتن از شمال انگلیس‌ها گفتن مخارج بریگاد قزاق رو ما می‌دیم همون بریگاد قزاق که قبلا از روس‌ها حقوق می‌گرفتن کسی هم نبود الان حقوق‌شون رو بده دیگه


audio: osGNIZqrGdw_0035.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
انگلیس‌ها گفتن ما می‌دیم البته این یه مقداری پیچیدگی داره چون بریگاد قزاق یه جورایی مسئول حفاظت از شاه هم بود و از زمان وثوق‌الدوله که روس‌ها هنوز هم بودن در ایران یه حرفایی بود که اینا ممکنه بخوان کودتا کنن این شده بود که انگلیس‌ها اینا رو تقسیم کرده بودن برای اینکه قدرت‌شون زیاد نشه تقسیم کرده بودن به هنگ‌های کوچیکتر که اگر هم اون فرمانده روس‌شون خواست کودتا بکنه نتونن می‌بینیم پس کودتا با اینکه 1921 اتفاق افتاد


audio: osGNIZqrGdw_0036.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
ولی از چند سال قبلش یه جاهایی شما اسم کودتا رو می‌بینی توی صحبت‌ها اسم کودتا هست منتها انگلیس‌ها با تیکه تیکه کردن نیروهای قزاق کوچیک کردن‌شون با داشتن قزوین چون هرکی می‌خواست کودتا بکنه برای اینکه برسه به تهران باید از قزوین رد می‌شد یه خرده‌ای خیال خودشون رو راحت کرده بودن که جلوی اینکه روس‌ها بخوان کودتا کنن یا نیروهای نزدیک به روس‌ها، وفادار به روس‌ها هوادار روس‌ها بخوان کودتا بکنن رو می‌تونن بگیرن ولی واقعا وضع عجیبی بود انگلیس داشت پول قزاق‌ها رو می‌داد


audio: osGNIZqrGdw_0037.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
نگران بود همین قزاق‌ها منافع‌شون رو تهدید کنن صدای بعضیا رو تو انگلیس درآورده بود این شرایط ما می‌گیم حالا انگلیسی‌ها فلان می‌خواستن و انگلیسی‌ها فلان طور کردن ایرانیا اینو می‌گفتن و اینو می‌خواستن ولی خب در هر کشوری نظرهای مختلفی هست گروه‌های متفاوت، آدم‌های متفاوت مختلف فکر می‌کنن تو ایران آدم‌های متفاوت تو انگلیس به جز آدم‌ها حزب‌های مختلف هم داریم که متفاوت از هم فکر می‌کنن تو ایران مثلا وثوق‌الدوله‌ای بود که خب خیلی هم قدرتمند بود قرارداد 1919 رو می‌خواست ببنده


audio: osGNIZqrGdw_0038.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
قراردادی که ایران رو تقریبا مستعمره می‌کرد خیلی‌ها نمی‌خواستن با اینکه وثوق‌الدوله قدرتش زیاد بود ولی اونقدری زیاد نبود که بتونه قرارداد رو ببنده در انگلیس هم کسایی بودن مثل لرد کرزن لرد کرزن وزیر خارجه انگلیس بود کسی بود که درباره ایران نظر داشت کتاب نوشته بود درباره ایران و می‌گفت ایران برای منافع انگلیس انقدر اهمیت داره که ما هر طور شده باید ثباتش رو حفظ کنیم هرچقدر هم هزینه‌ش شد باید بدیم چون ارزشش رو داره


audio: osGNIZqrGdw_0039.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
کرزن اینطوری فکر می‌کرد یه گروه دیگری بودن در همون انگلیس می‌گفتن آره ثبات ایران برای ما مهمه ولی خرجش رو ما نباید بدیم خرجش رو ایرانی‌ها باید بدن پس تفاوت نگاه در انگلیس بود یه عده‌ای که مثل کرزن فکر می‌کردن از توی اون نگاه‌شون اون قرارداد 1919 درآمد قرارداد وثوق‌الدوله قراردادی که می‌گیم تقریبا ایران رو مستعمره می‌کرد تفاوت داره با قرارداد 1907 ما اینا رو تو ویدیوی نفت بهتر توضیح دادیم قرارداد 1907 بین روسیه و انگلیس بود


audio: osGNIZqrGdw_0040.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
تقسیم می‌کرد، اصلا ایران توش متاع معامله بود درگیر نبود در صحبت و مذاکره قرارداد 1919 از نظر تحقیر واقعا خیلی فرقی نداشت با قرارداد 1907 ولی داشت با ایران بسته می‌شد دیگه روسیه‌ای در تصویر نبود قرارداد رو داشت انگلیس با ایران می‌بست ولی هم امور مالی کشور رو می‌داد دست انگلیسی‌ها هم کنترل نیروی نظامی رو تحقیرآمیز بود واقعا یعنی شما فکر کن یه کشوری که با یک دنیا امید و آرزو چند سال قبل انقلاب کرده بعدشم با یک مبارزه سختی، پرهزینه‌ای


audio: osGNIZqrGdw_0041.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
اتحاد محمدعلی شاه و روسیه رو شکست داده حالا که روسیه هم گذاشته رفته یه دشمن اینطوری هم رفته بیرون و عرصه رو یه خرده‌ای خالی‌تر کرده تلپی بیاد بشه تقریبا مستعمره یا تحت‌الحمایه انگلیس این رو جامعه نمی‌پذیرفت نمی‌پذیرفت تا همین امروزش هم پسندیده نیست قرارداد 1919 بدنامه کسانی که عامل قرارداد بودن مثل وثوق‌الدوله منفور شدن در تاریخ ایران


audio: osGNIZqrGdw_0042.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
در تاریخ‌نویسی عمومی تا امروز هم وثوق‌الدوله آدم بدنامیه احمدشاه هم حاضر نشد بره پشت قرارداد وایسته سرنوشت قرارداد 1919 این بود آخرش هم خود قرارداد به‌خاطر همه مخالفت‌هایی که علیه‌ش بود اصلا هیچ‌وقت به مرحله اجرا نرسید این ادامه اون دیدگاه کرزن بود که آره ثبات ایران انقدر برای ما لازمه و انقدر مهمه که حتی شده باید براش هزینه بدیم هزینه چی می‌داد انگلیس با قرارداد 1919؟ چند تا تعهد داشت می‌داد دیگه که راه بسازه، راه‌آهن بسازه


audio: osGNIZqrGdw_0043.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
امنیت و تجهیز کردن کشور و آموزش و اینا رو قرار بود بیاره روش انجام بده مجانی البته قرار نبود انجام بده به خرج کشور بود منتها رو کاغذ به خرج کشور بود کشور که پولی در بساط نداشت که خود خرج دربار و خرج قشون قزاق رو انگلیس داشت می‌داد قرار بود انگلیس به ایران وام بده بعدا از محل درآمدهای گمرکی مثلا برداره پولش رو برداره منتها ریسک داشت معلوم نبود چقدر بشه ایران رو با این وضعیت اصلا حفظ کرد که حالا بعدا بتونی این پول رو پس بگیری


audio: osGNIZqrGdw_0044.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
یه خرده‌ای به چشم هزینه بهش نگاه می‌شد پس قرارداد 1919 ادامه مسیر این بود که ثبات ایران مهمه حتی اگر هزینه‌ش رو یه مقدار ما بدیم قرارداد 1919 که البته به جایی نرسید نگاه دوم که ثبات ایران مهمه ولی هزینه‌ش رو خودشون باید بدن وقتی اجرایی شد ته‌ش رسید به اینکه انگلیسی‌ها بیان حمایت کنن و تسهیل کنن اجرای اولین کودتای تاریخ ایران رو یا تاریخ ایران مدرن رو


audio: osGNIZqrGdw_0046.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
کودتا چیه؟ کودتا یعنی یک بخشی از توی خود حاکمیت بیان با کمک نظامی‌ها قدرت دولتی رو به یک شکل فراقانونی تصاحب کنن حالا این نظامی‌ها گاهی خودشون می‌آن دولت جدید رو درست می‌کنن گاهی هم فقط می‌آن کمک می‌کنن که سیاست‌مدار تغییر کنه منتها نتیجه‌ش هر کدوم که باشه فرقش با انقلاب اینه که اولا در کودتا کلیت نظام حاکم سر جاش می‌مونه اداره قوه مجریه‌ست که می‌افته دست یه گروه دیگری


audio: osGNIZqrGdw_0047.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
و ثانیا معمولا مشارکت مردمی خیلی نیست حالا اگر هم باشه خیلی کمه کودتای سوم اسفند هم همینطوری بود کودتایی بود که چهره نظامی توش به قدرت مستقیم نرسید کسی که به قدرت رسید رضاخان نبود بعد از کودتا سید ضیاءالدین طباطبایی بود که نخست‌وزیر ایران شد مشارکت مردمی هم تو یه چیزیه در حد صفر پس کی کودتا کرد؟ سید ضیاءالدین طباطبایی و رضاخان علیه کی؟


audio: osGNIZqrGdw_0048.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
علیه دولت با شاه کاری نداشتن اینا با شاه کاری نداشتن شاه هم خیلی کاری با اینا نداشت حتی بعضیا می‌گن در جریان کودتا هم گذاشته بودنش انگلیسی‌ها و البته اینا اون موقع تنها کسانی هم نبودن که به فکر کودتا افتادن اون تصویری که از وضع کشور دادیم رو اگه دوباره تو ذهن خودمون مرور کنیم معلومه که اونطوری نمی‌تونه سیستم ادامه بده یه چیزی باید بشه یک اتفاقی باید بیفته و یکی از چیزهایی که می‌تونست بشه یکی از چیزایی که می‌تونست بشه این بود که


audio: osGNIZqrGdw_0049.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
کشور بره زیر چتر یک کشور خارجی که نشد یه گزینه دیگه‌ای که می‌تونست بشه این بود که یه شخصیت قدرتمندی بیاد که جلوی از هم پاشیده شدن مملکت رو بگیره یه جاهایی می‌خونی که مدرس هم انگار در فکر کودتا بوده یه جاهایی می‌بینی سردار اسعد بختیاری هم بوده نصرت‌الدوله فیروز هم بوده اون فرمانده سابق بریگاد قزاق هم بوده گفتم اصلا زمان وثوق‌الدوله هم می‌گفتن قزاق‌ها ممکنه کودتا کنن منتها تو فکر بودن یه چیزه


audio: osGNIZqrGdw_0050.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
کننده‌بودن یه چیز دیگه‌ست و بعدا هم اصلا کودتا کردن یک داستان دیگریه که تا اون موقع کسی نکرده بود در ایران رضاخان و سیدضیاء این کاره بودن بودن، کننده بودن و حالا این کننده بودن رو از شخصیت رضاخان داشته باشیم در تمام 20 سال بعد که در صحنه سیاسی ایران هست تا می‌شه سردار سپه و بعدا می‌شه رضاشاه این اون خصوصیتیه که یکی از ویژگی‌های بارز شخصیتیشه اهل عمل بودن


audio: osGNIZqrGdw_0051.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
چه کاره بود رضاخان اون موقع؟ اون موقع فرمانده دیویزیون قزاق بود فرمانده لشکر قزاق روس‌ها که رفته بودن شده بود فرمانده یه قصه جالبی هم درباره فرمانده شدنش هست معروفه می‌گن که رفته بوده رضاخان با نیروهای قزاق با میرزا کوچک بجنگن و شکست خوردن، عقب‌نشینی کردن برگشتن قزوین به قزوین که می‌رسن آیرونساید و نیروهاش در قزوینن آیرونساید فرمانده نیروهای انگلیسی بوده در شمال ایران اون موقع آیرونساید به اینا می‌گه که


audio: osGNIZqrGdw_0052.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
به قزاق‌ها می‌گه که اسلحه‌هاتون رو تحویل بدید اسلحه‌هاتون رو تحویل بدید بعدا برید توی شهر تحکم‌آمیز هم می‌گه انگار اینو رضاخان خیلی صریح هیچکی نیست هنوز رضاخان اون موقع تقریبا خیلی صریح می‌گن به آیرونساید برمی‌گرده می‌گه که قوای قزاق الان زیر نظر پادشاه ایرانن و از هیچ بیگانه‌ای دستور نمی‌گیرن یه خرده آیرونساید جا می‌خوره از این سرکشی به مترجمش می‌گه که توضیح بده که من منظورم اینه که سلاح‌هاشون رو تحویل بدن چون می‌خوان وارد شهر بشن


audio: osGNIZqrGdw_0053.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
نمی‌خوام خلع سلاح‌شون کنم ولی این تو ذهنش می‌مونه که این افسر چه شجاعتی داره نشون می‌ده حداقل در برخورد کردن با افسر ارشد خارجی این تو ذهنش می‌مونه و اثر می‌گذاره روی اون که آیرونساید بعدا پیشنهاد می‌ده رضاخان رو برای اینکه بشه فرمانده قزاق‌ها یه داستان دیگه هم من خوندم درباره آشنایی آیرونساید با رضاخان اونم داستان جالبیه می‌گن که وقتی که رفته بود آیرونساید تبریز معروف بود که بین این هنگ‌های قزاق


audio: osGNIZqrGdw_0054.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
اونایی که تبریز هستن یه نظم و روال بهتری دارن رفته بود که فرمانده این‌ها رو ببینه دید که یک افسریه این اولین باریه که انگار رضاخان رو می‌بینه دید یک افسریه چهارشونه، قدبلند دماغ عقابی، پر انرژی، خیلی جدی خودش می‌گه که اون موقعی که من اینو دیدم مالاریا داشت، تب داشت، می‌لرزید ولی نه به روی خودش می‌آورد نه مرخصی حاضر بود بگیره بعد یه خرده بیشتر در احوال و کارش دقیق شدم دیدم چه آدم رکی هم هست پشت‌اندرپشت هم اینا سرباز بودن و


audio: osGNIZqrGdw_0055.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
صحبت کردم باهاش دیدم از سیاست‌مدارهای ایران هم بدش می‌آد و می‌گه اینا منفعت‌طلبن اینایی که توی مجلسن و اینا خلاصه اینکه این خصوصیت‌های شخصیتی و کارآمدی رضاخان که قبلا هم البته چشم دیگرانی رو هم گرفته بود چشم آیرونساید رو هم می‌گیره با اون قصه‌هایی که تعریف کردیم داریم به این می‌رسیم که در ذهن خیلی‌ها یک نقشی به نظر می‌رسید که لازمه یه کسی بازی بکنه که جمع بکنه ایران رو ها از فروپاشی جلوگیری کنه


audio: osGNIZqrGdw_0056.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
چون مملکت دیگه داره درست اداره نمی‌شه که هیچ‌ اصلا دیگه داره تقریبا اداره نمی‌شه و حالا داره کم‌کم یک شخصیتی برای این پیدا می‌شه برای اینکه اون نقش رو بازی بکنه پیدا می‌شه و شخصیتی هم هست که از خیلی نظرها براش مناسبه حواس‌مون هم باشه این انگلیسیه که قرارداد 1919 رو نتونسته پیش ببره نه با وثوق‌الدوله بدنام کارش رو پیش برده نه با مشیرالدوله خوش‌نام کارش رو جلو برده از اون طرف می‌خواد هم که نیروهاش رو از ایران ببره


audio: osGNIZqrGdw_0057.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
چون می‌ترسه نیروها رو تو ایران نگه داره روس‌ها اینو به شکل تهدید ببینن و اونا هم دوباره بخوان بیان در شمال ایران مستقر بشن دیگه حالا امپراتوری روسیه نیست ولی بالاخره اتحاد جماهیر شوروی هست اونم وارث همون حکومته دیگه و ازون طرف دیگه انگلیس‌ها به احمدشاه هم اعتمادی ندارن که بتونه مملکت رو نگه داره و نذاره که تجزیه بشه یا بیفته دست کمونیست‌ها برای همین دنبال اینن که به هر ترتیب ممکن آدم قدرتمندی رو پیدا کنن


audio: osGNIZqrGdw_0058.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
که بتونه منافع‌شون رو اینجا تامین کنه چرا؟ منافع‌شون چیه؟ گفتیم، ثبات ایرانه و ثبات ایران کاریه که از عهده‌ی این حکومت دیگه به نظر می‌رسه خارجه می‌نویسه آیرونساید در خاطراتش که الان یه کودتا فقط به درد ما می‌خوره یه کودتا فقط می‌تونه کار ما رو اینجا دربیاره چرا؟ گفتیم موقعیتیه که ثبات ایران برای انگلیس مهمه آیرونساید تو خاطراتش یه جای دیگه می‌گه که همه فکر می‌کنن من معمار کودتا هستم و راستش رو بخواید خودمم همین فکر رو می‌کنم معلوم نیست راست می‌گه


audio: osGNIZqrGdw_0059.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
یا مثلا می‌خواد حالا اعتبار کودتا رو واسه خودش برداره کلا هم این بحث و اختلاف نظر دامنه‌داریه بین مورخین و متخصصین که طراحی اصلی این کودتا با کی بود؟ آیرونساید طراحی کرد رضاخان اجرا کرد؟ یا اینکه نه، کار رضاخان بود آیرونساید کمک کرد؟ اینو ما وارد دعواش نمی‌شیم نمی‌دونیم هم واقعا من نمی‌دونم واقعا منتها به عنوان واقعیت تاریخی این رو می‌دونیم که در عرصه سیاست ایران اون موقع رضاخان رو کسی نمی‌شناخت


audio: osGNIZqrGdw_0060.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
و رضاخان هم کسی نبود که آشنایی خاصی با مملکت‌داری داشته باشه یا تخصصی در سیاست و زد و بند و این‌ها داشته باشه و البته اینو هم می‌دونیم که انگلیسی‌ها به آدمای دیگه هم فکر کرده بودن برای اینکه کودتا رو اجرایی کنن رضاخان هم با دیگرانی حرف زده بود درباره کودتا به جز آیرونساید با مدرس جاهایی می‌گن که صحبت کرده بود با وثوق‌الدوله حتی می‌گن که صحبت کرده بود که آره من می‌ترسم ایران بلشویک بشه و یه کاری باید کرد و این‌ها


audio: osGNIZqrGdw_0061.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
حتی یک نقلی هست از منشی اون زمان سفارت آلمان که رضاخان قبل از اینکه آلمان وضعش اون بشه و در جنگ شکست بخوره و این‌ها با آلمان‌ها صحبت کرده بود و نقشه یه کارهایی به کمک اون‌ها داشت که البته اون هم پیش نرفت و اینا اصلا قبل از اینه که سروکله آیرونسایدی در ایران پیدا بشه اینا ولی همه‌ش زمینه‌ست اینا زمینه‌ست که دیگرانی هم داشتن کمتر یا زیادتر خیلی‌های دیگه هم شاید با خیلیای دیگه صحبت کرده بودن


audio: osGNIZqrGdw_0062.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
ولی نهایتا اونی که کودتا کرد رضاخان بود در کنار سیدضیاء سیدضیاءالدین طباطبایی ایشون کی بود؟ ایشون سیاست‌مداری بود که معروف بود که طرفدار انگلیسه و به عنوان چهره سیاسی کودتا اومد کنار رضاخان روزنامه‌نگار بود تهران رو می‌شناخت رجال تهران رو می‌شناخت ضد بلشویک‌ها بود و آدم گستاخ و آدم ماجراجویی هم بود به درد این کار حداقل می‌خورد رضاخان هم البته از اون طرف افسری بود که


audio: osGNIZqrGdw_0063.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
به جز این چیزایی که درباره‌ش گفتیم خیلی هم سریع در این دو سال قبل از کودتا مدارج ترقی رو طی کرده بود ایده هم داشت، جاه‌طلب هم بود و اینا شدن، خلاصه این دوتا با همدیگه شدن تیم کودتا خود کودتا هم خیلی اجرای هیجان‌انگیزی نداشت خیلی اتفاق خاصی نبود انگار در ساعات اولیه سوم اسفند 1299 می‌گن قزاق‌ها وارد شهر شدن و بدون واکنش خیلی قابل ذکری از طرف نیروهای ژاندارمری


audio: osGNIZqrGdw_0064.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
بدون خونریزی تقریبا کودتا به پیروزی رسید پیروز شد و بلافاصله فرداش، چهارم اسفند یک اعلامیه 9 ماده‌ای منتشر شد در سطح شهر با عنوان حکم می‌کنم بالاش نوشته حکم می‌کنم این شکلیه بسیار جالبه به نظرم وقت بذارین یه خرده ببینینش این رو عبارت‌هاش خیلی دستوریه خیلی محترمانه نیست تمامی اهل شهر تهران باید ساکت و مطیع احکام نظامی باشند یه همچین لحنی داره


audio: osGNIZqrGdw_0065.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
و حکومت نظامی اعلام می‌کنه بعد از 8 شب بیرون نیاین شلوغ کنین مجازات سخت می‌شید روزنامه‌ها همه توقیفن بیشتر از سه نفر یه جایی جمع بشید با قوه قهریه متفرق می‌شین سینما تعطیله قمارخونه تعطیله، عرق‌فروشی تعطیله کسی رو مست ببینیم می‌گیریم می‌بریم محکمه نظامی پست‌خونه تعطیله، تلفن‌خونه تعطیله تلگراف‌خونه تعطیله ادارات دولتی تعطیله از این دستورا هم تخطی کنید سخت‌ترین مجازات‌ها کی اعلامیه داره می‌ده؟ آخرش هم نوشته رئیس دیویزیون قزاق


audio: osGNIZqrGdw_0067.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
رضا رضای خالی خیلی اعلامیه جالبیه و خیلی هم اعلامیه مهمیه از همون اسم پایین اعلامیه هم معلومه که فرمون دست کیه دیگه تو این کودتاچی‌ها دست بالا رو کی داره خیلی اولش این اعلامیه شوکه کرد هم مردم جا خوردن یه خرده‌ای که لحن اعلامیه تنده یه آدمی ناشناسی هم داره امضاش می‌کنه سیاست‌مدارا هم یه خرده‌ای تعجب کردن یه خرده دستش انداختن حتی بالاش یه عبارت‌های زشتی نوشتن توهین‌آمیز نسبت به امضاکننده


audio: osGNIZqrGdw_0068.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
خیلی زود ولی معلوم شد که شاید دست انداختن بهترین واکنشی نیست که به این اعلامیه می‌شه نشون داد چیزی که داشت شروع می‌شد یک دیکتاتوری نظامی بود حالا ممکنه اونا اون موقع یهویی باهاش مواجه شده باشن جا خورده باشن ولی خب ما که با فاصله می‌بینیم نباید واقعا خیلی تعجب کنیم در اون شرایطی که تعریف کردیم با اون بن‌بستی که درست شده تقریبا انتظار دیگری هم نمی‌شد در اون جامعه داشت اینو دوباره تو یادداشت‌های آیرونساید هم برگردیم می‌بینیم


audio: osGNIZqrGdw_0069.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
متنش اینه که آره یک کودتا یک دیکتاتوری نظامی مشکلات ما رو حل می‌کنه و می‌تونیم ما بدون مشکل از ایران اونطوری که می‌خوایم بریم بیرون کودتا لازم بود سریع هم باید انجام می‌شد تا هنوز روس‌ها سرشون به کار خودشون گرمه باید سیستم در ایران عوض می‌شد و عوض شد کی؟ 1299 شمسی 1921 حالا طبق عادتی که داریم در بی‌پلاس یه کم زوم اوت کنیم


audio: osGNIZqrGdw_0070.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
ببینیم که وقتی که در ایران داره کودتا می‌شه در بقیه دنیا چه خبره؟ اطراف ایران چه خبره؟ بقیه دنیا چه خبره؟


audio: osGNIZqrGdw_0071.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
1921 جنگ جهانی اول تمام شده در اروپا پیمان ورسای رو تحمیل کردن متفقین به آلمان و متحدینش آلمان شکست‌خورده توش جمهوری وایمار حاکم شده اون حس عظمت‌طلبی که قبل از جنگ داشته الان تبدیل شده به یک تحقیرشدگی پیمانی هم که تحمیل کردن بهش شرایط صلحی هم که بهش دادن خیلی یک‌جانبه‌ست و نامتعادله اینم تشدید کرده این احساس رو


audio: osGNIZqrGdw_0072.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
و وضع آلمان خلاصه اینه در غرب ایران، در همسایگی ایران امپراتوری عثمانی که قرن‌ها اونجا بود و رقابت داشت با ایران و درگیری‌های مرزی داشت و چی داشت و چی داشت شکست خورد در جنگ جهانی اول و دیگه فروپاشید


audio: osGNIZqrGdw_0074.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
قلمرو عثمانی تبدیل شد به چند تا کشور مستقل تقریبا مستقل تحت نفوذ فرانسه و انگلیس و روسیه هم حالا اونجا سهم می‌خواست همسایه قدرتمند غربی ایران که خلاصه چند قرن اونجا بود دیگه نیست دیگه نیست ایران همسایه‌های جدید پیدا کرده ترکیه هنوز هست حالا هنوز انقلاب داره می‌شه در ترکیه جنگ‌های استقلال ترکیه در جریان بوده مصطفی کمال آتاتورک با نیروهای متفقین جنگیده


audio: osGNIZqrGdw_0075.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
استقلال ترکیه رو به‌دست آورده در 1923 یعنی جمهوری ترکیه دو سال بعد از کودتای ایرانه که تاسیس می‌شه اون یکی همسایه قدرتمند ایران همسایه شمالی، روسیه هم گفتیم امپراتوری تزاری روسیه برافتاده با انقلاب کمونیستی 1917 نظام کمونیستی آمده اتحاد جماهیر شوروی درست شده اولش حداقل خیلی علاقه‌ای به اینکه اون سیاست‌های استعماری تزارهای روس رو ادامه بده نشون نمی‌ده و این خیلی برای ایران مهمه


audio: osGNIZqrGdw_0076.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
مدت‌هاست روسیه مهم‌ترین رقیب انگلیسه در ایران ایران ضعیفی که عملا قدرت‌های بزرگ توش همه تحولاتش رو دارن


audio: osGNIZqrGdw_0077.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
نقش پررنگی دارن حداقل توش در اروپا یک تحول فکری مهمی داره اتفاق می‌افته که بعدا هم رو سرنوشت اروپا تاثیر می‌ذاره هم غیرمستقیم حداقل روی تحولات ایران نظریاتی مبتنی بر ملی‌گرایی، ملت‌گرایی، نژادگرایی یه مقدار داره در اروپا و مخصوصا در آلمان بعد از جنگ جهانی اول که شکست خورده و تحقیر شده و در ایتالیایی که پیروز شده البته، سمت پیروزها هست داره اینا به تدریج توجه می‌شه بهش


audio: osGNIZqrGdw_0078.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
تو آلمان بیشتر با تاکید روی نژاده در ایتالیا بیشتر با تاکید روی ملته به ترتیب نازیسم و فاشیسم داره یواش یواش شکل می‌گیره الان اینا فحش سیاسی هستن شما به یکی نمی‌تونین بگین نازیست یا فاشیست ولی اون موقع اینطوری نیستن اون موقع حرفای خیلی مد روز هستن آمریکا الان دیگه کم‌کم داره بازیگر مهمی می‌شه در جهان آخرای جنگ جهانی اول اومده کمک کرده به برنده‌های جنگ در واقع به متفقین پیوسته و کمک کرده جنگ رو پیروز بشن


audio: osGNIZqrGdw_0079.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
تصور عمومی حداقل اینه که اثر مهمی گذاشته روی پایان جنگ بدون اینکه آسیب زیادی از جنگ دیده باشه داره از مزایاش بهره‌مند می‌شه رئیس‌جمهور آمریکا وودرو ویلسونه داره سعی می‌کنه آمریکا رو بیشتر بیاره توی معادلات جهانی و البته تو آمریکا هنوز یه مقاومت زیادی هم هست که نه ما باید کنار بمونیم ما نباید بیایم وسط انقدر این اختلاف‌نظر تو آمریکا زیاده که خود آمریکاییا خود وودرو ویلسونه که می‌آد ایده جامعه ملل رو می‌ده


audio: osGNIZqrGdw_0080.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
جامعه ملل پدر جد مثلا سازمان ملله اون چیزیه که اول درست کردن نشد بعدا سازمان ملل درست کردن خود آمریکا رئیس‌جمهورشه که پیشنهاد این رو می‌ده ولی کنگره مخالفت می‌کنه یا سنا مخالفت می‌کنه انزواگراها در سنا اکثریت دارن مخالفت می‌کنن و نمی‌تونه آمریکا بیاد عضو این سازمان بشه خلاصه آمریکا هم وضعش اینه در شرق آسیا چین و ژاپن هردو در سمت پیروز جنگ جهانی اول وایستادن در جنگ اول ژاپن متحد آلمان نبود علیه آلمان بود سمت متفقین بود


audio: osGNIZqrGdw_0081.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
کشور قوی هم هست ژاپن اون موقع چین کشور قوی نیست البته چین دولت ملی‌گرا داره انقلاب شده در چین، پادشاهی برافتاده داره دولت ملی‌گرا سعی می‌کنه به غرب نزدیک‌تر بشه اما اما همزمان با این وقتایی که داریم در ایران این کودتا رو می‌بینیم یک برداشت خاصی از کمونیسم هم کم‌کم داره بین بعضی از فعالان سیاسی چینی محبوب می‌شه همین سال کودتا، 1921 حزب کمونیست چین تشکیل می‌شه


audio: osGNIZqrGdw_0082.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
که بعد از چند دهه جنگ داخلی می‌دونیم که اینا جمهوری خلق چین رو درست می‌کنن خلاصه وضع دنیا یه همچین وضعیه وضع دنیا تقریبا کم‌وبیش حداقل بعضی از کشورها اینه و شاید برجسته‌ترین نکته همونی باشه که اولش گفتم یک موجی از ملی‌گرایی در دنیا راه افتاده از دهه‌های آخر قرن 19 و الان بعد از اینکه یه سری از این امپراتوری‌های قدیمی جمع شدن از دنیای قدیم امپراتوری روسیه و امپراتوری چین و


audio: osGNIZqrGdw_0084.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
داریم وارد قرن جدید می‌شیم و یکی از ویژگی‌هایی که تو اون دهه‌ها صداش بلنده حرف‌هایی که صداش بلنده ملی‌گراییه ملی‌گرایی در ایتالیا، در آلمان، در ترکیه و در چنین شرایطی و در چنین دنیایی در ایران کودتا می‌شه رضاخان و سیدضیاء می‌آن یعنی رضاخان به کمک یه سری قزاق‌ها می‌آن و سیدضیاء هم بهشون اضافه می‌شه بعد شاه نماینده می‌فرسته که شما واسه چی اومدی تهران؟ برگردید اینا رضاخان می‌گه نه ما آمدیم این وضع نابسامان رو درست کنیم


audio: osGNIZqrGdw_0085.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
یک دولت مقتدری بیاریم سر کار اول بهشون می‌گن شما نمی‌شه بیاید تو شهر کودتا می‌گم کودتای بی‌اتفاقیه تقریبا مهم‌ترین چیزی که درباره‌ش می‌گن اینه که آره اینا گفتن نمی‌تونید بیاید تو شهر گفتن نه ما می‌خوایم بیایم بریم زن و بچه‌مون رو ببینیم به خونه‌مون سر بزنیم خلاصه اومدن تو چند نفر؟ بین 1000 تا 3000 نفر 8 عراده توپ، 18 تا مسلسل واحد مسلسل یادم رفت چیه 18 تا مسلسل و همونطوری که به آیرونساید قول داده بودن


audio: osGNIZqrGdw_0086.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
کاری هم به کار احمدشاه نداشتن نخست‌وزیر رو گذاشتن کنار سیدضیاء رو حکم گرفتن از احمدشاه که بشه نخست‌وزیر توی کابینه سیدضیاء رضاخان هم شد وزیر جنگ یا سردار سپه که لقبی بود که تا زمان پادشاهی حداقل باهاش موند بعد هم رضاخان داد ده‌ها نفر از شخصیت‌های سیاسی شناخته شده رو گرفتن از قوام‌السلطنه و فرمانفرما که حالا خیلی زیاد در حبس نموندن


audio: osGNIZqrGdw_0087.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
تا مدرسی که خیلی زیادتر از اینا در حبس موند اینا رو گرفتن که مشکلی سر راه استقرار دولت کودتا پیش نیاد چیکار می‌خواست بکنه دولت؟ یک برنامه بلند بالای دهن پرکن نشدنی واقعا از اصلاح مالیه و عدلیه توش هست تا طرح زیباسازی پایتخت منتها در اصل سیدضیاء قرار بود همون کاری رو بکنه برای انگلیسی‌ها که وثوق‌الدوله نتونسته بود بکنه


audio: osGNIZqrGdw_0088.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
همون کنترلی رو براشون فراهم کنه روی امورات ایران که می‌خواستن و با قرارداد 1907 نتونسته بودن و با قرارداد 1919 هم نتونسته بودن روی مالیه، امور مالی و روی قشون منتها دولت که مستقر شد خیلی زود معلوم شد که سیدضیاء هم خیلی فرقی با این نخست‌وزیرای قبلی نمی‌کنه توانایی‌های شخصیش برای اینکه نظم مستقر کنه


audio: osGNIZqrGdw_0089.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
و در این اوضاع سیاسی متلاطم خودش رو بتونه مسلط کنه خیلی فرقی با اون نخست‌وزیرهای قبلی نمی‌کنه اینم مثلا به اندازه سه ماه تقریبا میانگین عمر همه کابینه‌های بعد از مشروطه همونقدر حکومت کرد و یعنی کودتا هم مشکل این دولت‌های مستعجل رو نتونست حل کنه بعد از اون هم دولت‌ها آمدن و رفتن یعنی بازم چیزی انگار عوض نشد چیز زیادی عوض نشد یه چیزی عوض شده بود


audio: osGNIZqrGdw_0090.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
یه نفری بود که توی همه این کابینه‌ها بود هم چهره ثابت کابینه‌ها بود هم دیگه چهره اصلی بود چرا چهره اصلی بود؟ رضاخان رو داریم می‌گیم دیگه چرا چهره اصلی بود؟ به‌خاطر اینکه گفتیم مشکل اصلی که مملکت داشت و دیگه صدای همه رو درآورده بود این بود که چون اقتدار پادشاه از بین رفته بود از هر گوشه‌ای قدرتمندهای محلی و حتی یاغی‌ها و راهزن‌ها اینا سعی می‌کردن قدرت خودشون رو اضافه کنن


audio: osGNIZqrGdw_0091.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
و این ناامنی درست کرده بود که برای تجارت، برای همون صنعت اندکی که بود برای کشاورزی، برای تحصیل، پیشرفت اصلا زندگی کردن روزبه‌روز سخت‌تر شده بود ایرج میرزا می‌گه تجارت نیست، صنعت نیست، ره نیست برای اینه که جامعه حداقل بخش بزرگی از جامعه می‌رسن به اینکه امیدی جز به سردار سپه نیست بسیار از خودش هم هوش و ذکاوت نشون می‌ده توی این دوره رضاخان خودش رو رسوند به دولت وزیر جنگ شد


audio: osGNIZqrGdw_0092.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
ولی لباس نظامی رو درنیاورد نیروهای قزاق رو هم برا خودش نگه داشت بعد بدون اینکه موافقت کنه که نیرویی خارجی بیاد در قشون یا حتی اجازه بده سرباز انگلیسی بیارن برای قشون ایران گفت بودجه رو به من بدید من درست می‌کنم شروع کرد به اینکه یکی یکی بره سراغ این یاغی‌ها و قدرت‌های محلی و از هر جوری که این‌ها بودن سرکوب‌شون کنه این یه چیزی بود که انگلیسی‌ها بدشون نمی‌آمد انگلیسی‌ها چی می‌خواستن؟ ثبات رو می‌خواستن


audio: osGNIZqrGdw_0093.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
به بختیاری‌ها پول می‌دادن به خزعل پول می‌دادن اینجا به یکی پول بدن اونجا به یکی پول بدن حالا یه آدمی می‌آمد از دولت ایران می‌گفت امنیت رو من تامین می‌کنم اینا می‌گفتن ما همینو می‌خوایم یه کسی امنیت رو تامین کنه ما به تو پول می‌دیم تو برو تامین کن امنیت رو توافق کردن، دست از حمایت از این محلی‌ها برداشتن در واقع شانس بزرگی که رضاخان در این دوره می‌آره اینه که منافع ایران و منافع انگلیس به صورت استثنایی شاید هم‌راستا شدن هر دو طرف چیزی که می‌خوان به دلایل کاملا متفاوت


audio: osGNIZqrGdw_0094.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
چیزی که بهش احتیاج دارن ثبات و امنیته و این باعث می‌شه که حداقل کارشکنی رو بکنن در مسیر هم و حداکثر همکاری رو این اتفاق زیاد نیفتاده در تاریخ ایران که اولا قدرت خارجی در ایران دوتا نباشن یکی باشه چند نفر رقابت نکنن و بعد هم یک بازیگری هم در صحنه باشه که توانا باشه و منافع اون هم هم‌راستا شده باشه با این قدرت خارجی این نیروهای نظامی موازی رو منحل کردن پلیس جنوب و این‌ها رفتن


audio: osGNIZqrGdw_0095.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
یک ارتش نسبتا بزرگ و یک‌پارچه‌ای درست کردن اول 40 هزار نفر بعد 150 هزار نفر 40 درصد بودجه دولتی رو رضاخان تونست بگیره برای این ارتش انگلیسی‌ها هم درآمد نفت دست‌شون بود بانک شاهنشاهی هم دست‌شون بود پول قرض دادن بهش که بتونه خرج ارتش بکنه و به این ترتیب تونست یکی بعد از دیگری به همه این نیروهایی که از دولت مرکزی سرکشی می‌کردن غلبه کنه از حیدرخان عمواوغلی تا امام‌قلی‌خان


audio: osGNIZqrGdw_0096.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
شیخ خزعل تا اسماعیل سیمیتقو تا میرزا کوچک‌خان تا اون قدرت‌های محلی دیگه و تا اون اشرار و یاغی‌هایی که نیروهای ضعیف دولتی یا حالا فرمانده نداشتن نتونسته بودن یا روحیه‌شو نداشتن نتونسته بودن از پس‌شون بر بیان به تدریج همه اینارو یا کشتن یا تسلیم کردن اون جنگ ممسنی و کازرون هست که توی دایی جان ناپلئون هی می‌گفت اینا دوتا از جنگ‌هاییه که رضاخان با اشرار محلی اون منطقه انجام داده بود


audio: osGNIZqrGdw_0097.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
اینو ازش ساده نگذریم این قضیه تامین امنیت که می‌گیم اینطوری نبود که یک موضوع واقعا یکی از موضوعاتی باشه که پیش روی کشور باشه هر پیشرفتی، هر تغییری اگر می‌خواست اتفاق بیفته قدم اولش این بود که امنیت تامین بشه و توی کشوری داریم صحبت می‌کنیم که سال‌ها می‌گذشت از آخرین باری که امنیت داشت حالا یک افسر قزاقی آمده بود و به تدریج وضع ثبات کشور رو حداقل


audio: osGNIZqrGdw_0098.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
برگردونده بود به دوره قبل از مشروطه مشروطه اون همه امید و آرزو و قدرت شاه رو محدود کردن و عدالت‌خانه و آزادی و همه همه همه ولی امنیت تا حد زیادی از دست رفته بود برای همینم می‌گیم فارغ از اینکه نخست‌وزیر کی بود چهره اصلی کابینه‌ها شده بود رضاخان نخست‌وزیر می‌اومد می‌رفت وزیر جنگ این می‌موند ارتش رضاخان بود که در ولایات و گوشه و کنار می‌رفت جلو


audio: osGNIZqrGdw_0099.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
کم‌کم سیاسیونی هم که مخالفش بودن در مقابلش خلع سلاح می‌شدن همونایی که اون اعلامیه حکم می‌کنم براشون سنگین بود همونایی که از موج بازداشت‌های بعد از کودتا جا خورده بودن اینا همه کم‌کم اسمایی‌ان که می‌رن پایین اینا کم‌کم در آسمان سیاست ایران کم‌فروغ‌تر می‌شن ستاره اقبال رضاخان سردار سپه هی پر نورتر می‌شه انقدری که دیگه سه سال هنوز از کودتا نمی‌گذره


audio: osGNIZqrGdw_0100.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
یعنی سه ساله که تازه آمده تهران که احمدشاه حکم نخست‌وزیری رو می‌زنه برای خود رضاخان سردار سپه کلا اگر نگاه کنیم به پیشرفتش در قدرت و موفقیتش در این دوره می‌بینیم آدم زرنگی بوده آدم زیرکی بوده که تونسته زود یاد بگیره بازی سیاست رو و در مدت خیلی کوتاهی پیشرفت بکنه حکم رو احمدشاه می‌زنه بعدش هم دیگه می‌ره فرانسه که می‌ره فرانسه دیگه می‌ره و دیگه برنمی‌گرده


audio: osGNIZqrGdw_0101.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
تا آخر عمر هم برنمی‌گرده کمی بعد از رفتن احمدشاه رضاخان می‌گه که می‌خوایم ایران رو جمهوری کنیم یک طرحی می‌ده به عنوان نخست‌وزیر یک طرحی پیشنهاد می‌ده به مجلس که نظام شاهنشاهی برچیده بشه ایران تبدیل بشه به جمهوری و طبیعی هم بود کسی که رئیس‌جمهور این جمهوری جدید می‌خواد بشه کسی جز خودش نیست یکه‌تاز رسمی سیاست ایران بود و مشخص هم بود که ایران جمهوری بشه خودش می‌شه رئیس‌جمهور یه کم فکر کنیم


audio: osGNIZqrGdw_0102.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
به چیزی که جامعه اون موقع از این جمهوری می‌فهمید ما امروز یه تصویری از جمهوری داریم اون موقع یه تصویر دیگری بود دیگه چون می‌دونیم جمهوری نشد مخالفت خیلی زیاد شد انقدری که اصلا رضاخان هم اومد طرح رو پس گرفت ولی چرا مخالفت شد؟ کی مخالفت کرد؟ این سوال جالبیه یک گروه اصلی که مخالفت کردن آخوندها بودن منتها فقط آخوندها نبودن روشن‌فکرا هم مخالفت کردن اینا هر دو عمدتا با جمهوری مخالفت کردن ولی چرا؟ چی می‌دیدن؟


audio: osGNIZqrGdw_0103.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
جمهوری رو چی می‌دیدن؟ در اون دنیا، دنیای قبل از جنگ جهانی دوم ها دنیایی که آره توش جمهوری‌هایی هستن ولی نه واقعا جمهوری انقدر زیاده نه دموکراسی توش انقدر زیاده نه اینکه دنیا اینطوری به هم وصله که مثلا ایرانی‌ها دید داشته باشن بدونن که چی قراره بشه وقتی می‌گه جمهوری چه اتفاقی می‌خواد بیفته؟ مهمه که ببینیم اینا چی می‌دونستن از جمهوری که باهاش مخالفت می‌کردن آخوندا چی می‌دونستن از جمهوری؟ آخوندا چی دیده بودن؟


audio: osGNIZqrGdw_0104.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
ترکیه آتاتورک رو دیده بودن اونم ندیده بودن که یه چیزایی شنیده بودن درباره ترکیه آتاتورک آتاتورک در ترکیه یک جمهوری لائیک درست کرده بود، یعنی چی؟ یعنی وزارت شریعت و اوقاف منحل شده بود یعنی مدارس مذهبی رفته بودن زیر نظر وزارت ملی آموزش مشهور بود به اینکه از مظاهر زندگی شریعت‌زدایی کرده حالا خیلی هم واقعا دید دقیق و درستی از وضع ترکیه وجود نداشت


audio: osGNIZqrGdw_0105.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
یه روایت ضد مذهبی اغراق شده‌ای در ایران شایع شده بود و این باعث شده بود که این اهل عمامه خیلی از جمهوری بترسن


audio: osGNIZqrGdw_0106.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
و البته شاید ترس‌شون بی‌پایه هم نبود شاید مقایسه می‌کردن دیگه در طول تاریخ ایران به خصوص بعد از صفویه سلطان، پادشاه حافظ و حامی شریعت بود مخصوصا وقتی روحانیت حساس می‌شد روی یک موضوعی حتما پادشاه هم یه واکنشی نشون می‌داد مثالش توی جنگ‌های ایران و روس دور دوم جنگ‌های ایران و روس هست مثال دیگه بزرگترش شاید توی جنبش تنباکو هست و البته اینا هم دم‌به‌دم دلواپس نمی‌شدن


audio: osGNIZqrGdw_0107.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
منتها وقتی که احساس خطر می‌کردن پادشاه توجه می‌کرد و در مقابل روحانیت شیعه هم همیشه در مجموع از نهاد پادشاهی دین گستر دفاع می‌کرد در کنارش بود خودش رو در کنار اون جاش رو خوب می‌دید جاش رو خوب و مطمئن می‌دید، امن می‌دید برا همین اون مدل جمهوری که تصورش هم ازش فقط جمهوری ترکیه بود واقعا براش مدل جالبی نبود برای منافعش هم خوب نبود


audio: osGNIZqrGdw_0108.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
این پس آخوندها به این خاطر با جمهوری مخالف بودن عمده‌شون احتمالا بقیه چی ولی؟ روشن‌فکرا چی؟ رجال سیاسی و نماینده‌های مجلس چی؟ چون توی اون‌ها هم اینطوری بود که در حمایت از جمهوری دودستگی وجود داشت یعنی مخالفت بود مخالفت زیادی هم بود مخالفت خیلی موثری هم بود اول هم که البته جمهوری اومد اینطوری نبود اول که طرحش آمد طرفدارهاش در مجلس بیشتر بودن اکثریت شکننده‌ای داشتن


audio: osGNIZqrGdw_0109.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
و البته مخالفان قدری داشتن مثل مدرس منتها خب یک اتفاقی افتاد که این وضع عوض شد و این موازنه به هم خورد به ضرر جمهوری به هم خورد مدرس هی تو مجلس نطق می‌کرد نطق‌های طولانی در مخالفت با رضاخان و جمهوری بعد یه نماینده‌ای پا می‌شه می‌ره یه روزی یه کشیده می‌خوابونه در گوش مدرس


audio: osGNIZqrGdw_0110.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
حالا یا تو مجلس، یا تو راهروی مجلس یک سیلی می‌زنه که خبرش پخش می‌شه و خیلی سروصدا می‌کنه هم به‌خاطر اینکه سیاست‌مدار مهمیه بعد هم آخوند هم هست، روحانی هم هست کار خیلی برای جمهوری‌خواه‌ها خراب می‌شه میرزاده عشقی می‌گه که از آن سیلی ولایت پر صدا شد دکاکین بسته و غوغا به پا شد به روز شنبه مجلس کربلا شد خیلی اتفاق مهمی بود خیلی اتفاق مهمی بود ز جمهوری به جا یک گام ره بود


audio: osGNIZqrGdw_0111.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
خدا داند که این سیلی گنه بود که این سیلی زدن خدمت به شه بود حرف میرزاده عشقیه خلاصه ولی این کار رو خیلی خراب می‌کنه یه بهانه‌ای می‌شه که مخالفان بیان بگن که این جمهوری نیومده داره اینطوری شروع می‌کنه وای به حالی که حالا بیان و مستقر بشن و چه خواهند کرد با ما و این‌ها و صدای مخالفان بلندتر می‌شه و محق‌تر می‌شن در مخالفت و صدای موافقین ضعیف‌تر از اون بدتر دوم فروردین سال 1303


audio: osGNIZqrGdw_0112.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
یه گروهی از مردم می‌رن برای مخالفت با جمهوری می‌رن جلوی مجلس جمع می‌شن رضاخان شخصا با نیروهای ارتش می‌آن جلوی مجلس با شدت عمل و خونریزی سرکوب می‌کنن این جماعتی رو که جمع شده اینم باز خراب‌تر کرد عشقی می‌گه قشونی خلق را با نیزه راندند بسی پیر و جوان سر نیزه خوردند گروهی را سوی نظمیه بردند چهل تن اندر این هنگامه مردند برای حفظ قانون جان سپردند دو صد تن تاکنون هستند بیمار


audio: osGNIZqrGdw_0113.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
به ضرب ته تفنگ و زیر آوار بعد دیگه نه تنها مخالفین جمهوری صدای بلندتری پیدا کردند که اصلا دیگه داشت زمزمه‌هایی هم بلند می‌شد که رضاخان رو استیضاح کنن از منصب نخست‌وزیری که یه چیزی بود که واقعا تا قبلش با توجه به اون قدرتی که پیدا کرده بود در سیاست ایران فکرش رو هم کسی نمی‌کرد اینجا رضاخان متوجه شد که دیگه پیگیری این ایده جمهوری شدنی نیست مخالفت‌ها باهاش زیاده اشتباه‌هایی هم کرده توی این مسیر


audio: osGNIZqrGdw_0114.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
اصلا ممکنه که این موقعیت ممتازی رو هم که داره به خطر بندازه پاشد رفت قم رضاخان شد از این حرکت پشیمان به سعدآباد رفت از شهر تهران از آنجا شد به سوی قم شتابان حجج بستند با او عهد و پیمان که باشد بعد ازین بر خلق غمخوار ز جمهوری نگوید هیچ گفتار دریغ از راه دور و رنج بسیار این حجج بستند با او عهد و پیمان هم یه داستان بامزه‌ای داره یه روایت دست دومی ازش هست


audio: osGNIZqrGdw_0115.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
پسر یکی از این آخوندایی که تو اون جلسه بوده تعریف می‌کنه اینو پیشنهاد می‌کنم خودتون بشنوینش تو این قسمت از تاریخ شفاهی هست مصاحبه مهدی حائری یزدی همون اوایل نواره ولی خلاصه می‌ره رضاشاه قم با سه تا از علمای مهم اون موقع قم دیدار می‌کنه و روز 13 فروردین از خود قم یک تلگرافی می‌زنه خطاب به عموم ملت ایران رسما توش اعلام می‌کنه که به‌خاطر مخالفت‌ها ایده جمهوری رو پس می‌گیرم


audio: osGNIZqrGdw_0116.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
و اینطوری می‌شه که پرونده جمهوری رضاخانی در ایران بسته می‌شه هم روشن‌فکرا مخالفن گروه زیادی‌شون هم سیاسیون مخالفتی دارن که با اشتباهاتی که دولت می‌کنه و رضاخان می‌کنه این مخالفت‌ها بیشتر هم می‌شه و هم آخوندها مخالفن می‌شه فکر کرد به اینکه اگر این پرونده جمهوری رضاخانی بسته نمی‌شد چی می‌شد حالا آخوندا واقعا شاید بعید بود از بعد تجربه مشروطه دوباره بیان یه چیزی مثل جمهوری رو بپذیرن


audio: osGNIZqrGdw_0117.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
ولی اگر بقیه پشت این ایده می‌آمدن چی می‌شد؟ اگر روشن‌فکرا، مجلسی‌ها اینا مخالفت از اول نمی‌کردن یا اون اتفاقات نمی‌افتاد شرایط چقدر متفاوت می‌شد؟ الان بعد از صد سال مثلا وضع ما بهتر بود یا همین بود؟ اینا رو ازون باز دوباره نرمش‌های ذهنیه


audio: osGNIZqrGdw_0119.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
که فکر می‌کنم بهانه خوبی براش درست می‌کنه این موضوع بگذریم رضاخان عمده‌ای کاری که در دوره نخست‌وزیری می‌کنه ادامه تثبیت اوضاعه و برقراری امنیته در کشور زمان سردار سپه بودن و وزیر جنگ بودن این کار رو شروع کرده الان هم ادامه می‌ده هر چی موفق‌تر می‌شه در این کار جایگاهش هم بیشتر تثبیت می‌شه هرچی جایگاهش بیشتر تثبیت می‌شه انگلیسی‌ها اعتمادشون بهش بیشتر می‌شه و بیشتر باهاش همکاری می‌کنن


audio: osGNIZqrGdw_0120.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
پادشاه قبلا هم که تهران بود قدرت چندانی نداشت الان که اصلا دیگه ایران نیست که بخواد تاثیر خاصی هم داشته باشه رضاخان هم ایده جمهوری رو گذاشته کنار ادامه داره می‌ده به کار ویژگی کاریش البته تو همین دوره هم مشخصه تک‌روئه و آدم مستبدیه استبداد رای داره معلومه این تک‌رو بودن صفت منفی‌ایه صفت خوبی نیست مخصوصا اگر شما در راس یک نظام سیاسی باشی به‌خاطر اینکه قطعا شما اشتباه می‌کنی همه اشتباه می‌کنن


audio: osGNIZqrGdw_0121.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
و هرچی قدرتمندتر باشی اشتباهت هم مخرب‌تر می‌شه شما اگر متحدهایی داشته باشی مخالفینی داشته باشی، منتقدهایی داشته باشی و با این‌ها مجبور بکنی خودت رو که کار بکنی اشتباهاتت اصلاح می‌شه پیشنهادهایی می‌گیری که بالاخره یه نفر نمی‌تونه هر چقدر هم که باهوش باشه تیزبین باشه و اینا باشه نمی‌تونه همه پیشنهاداش درست باشه همه کاراش خوب باشه دیکتاتوری ولی خب دیکتاتور وقتی خودرایی داره به نظر بقیه توجه نمی‌کنه خودشون رو محروم می‌کنه


audio: osGNIZqrGdw_0122.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
خیلی واضحه خودش رو محروم می‌کنه از دیدن زوایای دیگر کار این حرف درستیه در شرایط کلی حرف درستیه و خیلی واضح و بدیهی هم هست شرایط اون روز ایران رو که ببینیم شاید یک چیزای دیگه‌ای هم بشه ولی دید یه چیزایی که انگار این استبداد رای توی یه جاهایی انگار کمک کرده تو اون مقطع این تک‌رو بودنش به صورت استثنایی انگار هم به نفع خودش تمام شده که بیشتر در سیاست ایران ماندگار بشه


audio: osGNIZqrGdw_0123.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
و هم تا یه جاهایی حتی به ایران کمک می‌کنه که از اون وضعیت بحرانی که داره دربیاد این یه خرده برا من جالبه که ببینیم همین ویژگی‌ای که ویژگی منفیه اینم ممکنه نتیجه‌های درستی داده باشه این رو


audio: osGNIZqrGdw_0124.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
داده باشه اینجا این به‌خاطر اینه که شرایطی که ایران داره اون موقع شرایط استثناییه فکر کنم اینو یه مقدار باز کنیم چون مهمه به نظرم برگردیم دوباره ببینیم که وضع ایران بعد از مشروطه چی بود


audio: osGNIZqrGdw_0125.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
قرن‌ها سیستم این بوده که پادشاه حرف اول و آخر رو می‌زده و بقیه حداکثر اگر پادشاه تمایلی نشون می‌داده و شخصیتش هم اینطوری بوده و شرایط هم اجازه می‌داده ممکن بوده بتونن بهش مشاوره بدن حالا شرایط عوض شده تقریبا درباره همه موضوعات مهم سیاسی نمایندگان مردم می‌تون نظر بدن افکار عمومی به شکل روزنامه‌ها که تعدادشون محدوده ولی به هر حال هستن


audio: osGNIZqrGdw_0126.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
در سیاست ایران، در نحوه اداره مملکت دارن تاثیر می‌گذارن در جامعه‌ای که قبلا امکانی برای اینکه درباره نظرهای مختلف بحث بشه گفت‌وگو بشه وجود نداشته حالا این نظرا همه مطرح می‌شن خیلی هم خوبه بعد ازین نظرات متناقض از این نظرات متضاد با همدیگه باید نتیجه‌های واحد دربیاد چون مملکت می‌خواد اداره بشه دیگه و این کار خیلی سختیه


audio: osGNIZqrGdw_0127.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
مخصوصا برای جامعه‌ای که اصلا تمرینش رو نداشته و اصلا عادت بهش نداره بسیار کار سختیه اگر نشه اون نظرات رو با هم تلفیق کرد و از توشون یک ایده مشترکی درآورد یا اگر مخالفان ایده وقتی که در اقلیت هستن حاضر نشن که از نظرشون کوتاه بیان


audio: osGNIZqrGdw_0129.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
اصلا به عنوان ابزار سیاسی بهش نگاه نشه این مدل چیزی به جز هرج‌ومرج درست نمی‌کنه و نکرد اتفاقی که در ایران بعد از مشروطه افتاد یه مقدارش این بود ضمن اینکه بعضی از تاریخ‌نگارا هم می‌گن اصلا این رجال سیاسی، این نمایندگان مردم درباره موضوعاتی که صحبت می‌کردن واقعا درک درستی هم ازش نداشتن نظرات سیاسی که می‌دادن طرح عملی نبود شعار بود


audio: osGNIZqrGdw_0130.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
آقای طباطبایی یکی از مهم‌ترین آدماییه که همچین نظری داره یا روشن‌فکرها به قول آقای آجودانی تاریخ‌نگار دیگری که من خیلی از نوشته‌هاش یاد گرفتم می‌گه که اصلا ذهن و زبان‌شون زمینه کافی نداشت روشن‌فکرها که این مفاهیمی رو که ازش حرف می‌زنن درست درک کنن برا همین از زمان مشروطه هم کلی تقلیل‌های مفهومی اتفاق افتاد هم اینکه نهایتا به لحاظ کارکردی سیستم ناکارآمد شد


audio: osGNIZqrGdw_0131.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
و این ناکارآمدی سیستم یه چیزیه که خودش رو نشون می‌ده و می‌رسونه به یه جایی که وقتی نیروهای سیاسی خودشون نمی‌تونن با هم به تفاهم برسن به توافق برسن گاهی به جای اینکه یک امتیاز دادنی رو قبول کنن به رقیب سیاسی‌شون حتی یه باخت موقتی رو قبول کنن در عمل قبول می‌کنن یه نفر از خارج دعواهای سیاسی یه نفر بالای این دعواهاشون بیاد بایسته و سیاست رو و کشور رو از این وضعیت نجات بده


audio: osGNIZqrGdw_0132.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
یک مثال معروف این به قدرت رسیدن ناپلئونه در فرانسه دیگه به دولت‌هایی که اینطوری شکل می‌گیرن دولت بناپارتی هم می‌گن بعضی وقتا به همین خاطر یک شخص با اراده‌ای که از مخالفت‌ها نمی‌ترسه خیلی گوشی به حرف چهره‌های سیاسی نمی‌ده می‌آد تو این وضعیت هرج‌ومرج و اتفاقا ممکنه گزینه بدی هم نباشه یه مثال بزنیم درباره این مواردی که می‌گیم سرش دعوا بود کار مملکت رو مختل کرده بود فکر می‌کنم با مثال واضح‌تر بشه مثال خوبش قضیه راه‌آهنه


audio: osGNIZqrGdw_0133.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
الان خیلی به عنوان مثلا افتخارات و دستاوردهای رضاخان می‌گن که راه‌آهن کشید خب فکرش که مال رضاخان نبود که بگی که یهو یه روز گفت مملکت راه‌آهن لازم داره برم بکشم و مثلا نابغه بود که فهمید ایران راه‌آهن می‌خواد مدت‌ها بود همه می‌دونستن که یکی از مشکلات اصلی تو این مملکت جابه‌جاییه، انتقاله جابه‌جایی آدم، جابه‌جایی نیروی نظامی‌، انتظامی، بار جابه‌جایی توش خیلی سخته انگلیسی‌ها برنامه داشتن که بعد از اینکه جنگ تمام شد


audio: osGNIZqrGdw_0136.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
میل هم داشتن که بقیه‌ش رو تا تهران و از اینور تا ساحل خزر طرف ایرانی ادامه بده بکشه بره کمک فنی هم حاضر بودن بکنن وام هم حاضر بودن بدن فکر منافع خودشون هم بودن طبعا فقط فکر منافع خودشون بودن کاربرد یه همچین راه‌آهنی در ایران برای انگلیسی‌ها این بود که نیروهاشون رو بتونن سریع‌تر در ایران منتقل کنن مثل وقتی که فکر ثبات ایران بودن منافع خودشون دنبال منافع خودشونن ولی یه جاهایی منافع دو طرف رو هم می‌افته


audio: osGNIZqrGdw_0137.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
منتها سر این راه‌آهن هی بحث و گفت‌وگو بود هی بحث و گفت‌وگو بود نظر می‌دادن همه و نظر هم داشتن نمایندگان مردم هم بودن سیاست‌مدارا هم بودن خیلیاشون هم واقعا نمی‌دونستن چی دارن می‌گن ولی می‌گفتن می‌گفتن که راه‌آهن نمی‌خواد جاده می‌خواد شوسه می‌خواد ماشین سواری انقدره ماشین باری تو مملکت انقدره هی بحث بود آخرش در 1305 مسیر راه‌آهن رو دولت تعیین کرد برد مجلس لایحه رو دوباره اعتراض پشت اعتراض تحصن کردن که نه این مسیر مناسب نیست


audio: osGNIZqrGdw_0138.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
مسیره باید اون یکی باشه آخرش مجلس با کلی دعوا مجبور شد موافقت کنه حالا اگر در یک فضای آروم مثلا سر مسیر بحث می‌شد یا بحث کارشناسی می‌شد احتمالا مسیرهای بهتری می‌تونست انتخاب بشه دیگه حتما می‌تونست بشه منتها واقعا تو اون شرایط که هر کسی بدون اینکه پشتوانه علمی عملی محکمی داشته باشه می‌خواد یه حرفی بزنه کل قضیه رو ببره به یه سمت دیگه و مملکت هم راه‌آهن نداره


audio: osGNIZqrGdw_0139.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
در حالی که خب خیلی جاهای دنیا خیلی وقته که راه‌آهن دارن و زیاد هم دارن یعنی یک عقب‌افتادگی بزرگی هم باید جبران بشه اصل پیش بردن کار خیلی مهم‌تر می‌شه تا مثلا به بهترین شکل انجام دادنش راه‌آهن یک مثاله که سال‌ها سرش بحث بود و واقعا از مرحله بحث جلوتر نمی‌رفت و خیلی موارد دیگری رو می‌شه مثال زد که مثل همینه همین بود که هر دولتی می‌آمد با این بحث‌ها که بیشتر حالت دعوا به خودش می‌گرفت بیشتر از صد روز نمی‌تونست بمونه


audio: osGNIZqrGdw_0140.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
نمی‌تونست کار بکنه و تو این شرایطه که می‌گیم رضاخان مجموعا نخست‌وزیر موفقی بود نه به‌خاطر اینکه راه‌آهنی که کشید بهترین راه‌آهنی بود که می‌تونست کشیده بشه هنوز سر اون راه‌آهنه بحثه که این جا مسیر خوبی نبود از این شهره رد شد از اونجا رد نشد به‌خاطر اینکه در شرایطی که هیچ‌کس نمی‌تونست هیچ کاری بکنه یک کاری رو انجام داد و مجموعا برای همینه که می‌گیم نخست‌وزیر موفقی بود در اون وضعیت


audio: osGNIZqrGdw_0141.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
در اون وضعیت در مقایسه با هر کس دیگری و هر شرایط دیگری که تو این سال‌های بعد از مشروطه آمده بود شرایط اینطوری بود که دیگه دو سال بعد از اینکه احمدشاه رفته بود رضاخان تونست دیگه پادشاهی رو عوض کنه و خودش بشه پادشاه یک سری کارای موفقی داشت احمد‌شاه هم که رفته بود یه مانورای سیاسی هم داد یه مخالفت مختصری هم البته بود ولی تونستن که مجلس موسسانی تشکیل بدن و پایان سلسله قاجار رو اعلام کنن و سلسله جدیدی رو درست کنن به نام سلسله پهلوی


audio: osGNIZqrGdw_0142.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
اون تجربه ناموفق جمهوری‌خواهی باعث شد که این دفعه هوشیارتر هم عمل بکنه قبل از هرچیزی مخصوصا موافقت بخش عمده‌ای از روحانیون رو به‌دست بیاره برای تغییر و البته مخالفانی هنوز داشت مدرس جزو مخالف‌ها بود مصدق جزو مخالف‌ها بود تقی‌زاده جزو مخالف‌ها بود ولی تونست علی‌رغم این مخالفت‌ها کارش رو پیش ببره و بره به عنوان نخستین پادشاه سلسله پهلوی سوگند بخوره یه کوچولو تایم‌لاین زندگی سیاسی رضاشاه رو ببینیم


audio: osGNIZqrGdw_0143.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
تا همین جایی که آمدیم جلو روی تصویر که آخر ویدئو دیدمون دوباره کامل‌تر بشه و حالا به پادشاهیش که هنوز نرسیدیم ولی از دوره‌ای که قزاق بود تا کودتا وزارت جنگ و نخست‌وزیری و بعد از اون هم پادشاهی 43 سالشه رضاخان که با کودتا می‌آد تهران و می‌شه وزیر جنگ یعنی همون موقع 20 سالی از پادشاه، احمدشاه بزرگ‌تره چهار سال وزیر جنگه دو سال نخست‌وزیره


audio: osGNIZqrGdw_0144.opus
source: youtube
source_id: osGNIZqrGdw
invalidation: VALID
text:
و در 1925، در 47 سالگی می‌شه پادشاه ایران به دوره رضاشاه و بقیه موضوع‌های مربوط به این دوره‌ای که گذشت حالا در ویدیوهای دیگه می‌پردازیم این اون دوره تاریخه که خیلی باهاش کار داریم هم در ایران و هم در بقیه دنیا سابسکرایب کنید اگر دوست دارید ویدیوها رو و سابسکرایب نکردید لایک هم بکنید اگر که پسندیدید که به ما کمک می‌کنه دم شما گرم که این ویدیو رو دیدید من علی بندری


audio: wsNyPUmrMFM_0001.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
نوال راویکانت این یکی از کساییه که من ازشون چیز زیاد یاد گرفتم از مصاحبه‌هاش و توییت‌هاش و حرفایی که این طرف اون طرف می‌زنه و این‌ها حرفای جالبی داره درباره کار، درباره ثروت، درباره پول درباره دنیای آینده درباره خوشحالی، خوشبختی، آرامش درباره چند تا از موضوعاتی که برای من مهمه و خیلی موضوعات دیگری که برای من جالب و مهم نیست حرفای انگار به درد بخوری زده من می‌خوام تو این ویدیو


audio: wsNyPUmrMFM_0002.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
اون چند تا نکته‌ای رو که خودم از نوال رادیکانت یاد گرفتم برای شما تعریف کنم من علی بندری هستم این کانال یوتیوب بی‌پلاسه


audio: wsNyPUmrMFM_0003.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
نوال برای کسایی که دنیای بیزینس و سیلیکون‌ولی و استارتاپ‌ها و اینا رو دنبال می‌کنن اسم خیلی آشناییه احتمالا هم آدم موفقیه هم اینکه حرف زیاد زده حرفای جالب هم زیاد زده یه بخشی از حرفاش رو من باهاش ارتباط برقرار نمی‌کنم بعضیاش رو متوجه نمی‌شم بعضیاش خیلی به دلم نمی‌شینه اینجا می‌خوام درباره حرفاییش که خودم خیلی باهاش ارتباط برقرار کردم صحبت کنم و توی عمقش هم نمی‌خوام برم فقط می‌خوام کلیدواژه‌هاش رو و موضوعاتش رو بگم


audio: wsNyPUmrMFM_0004.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
بگم چیش برای من جالبه که هر کدومش برا شما هم جالب بود سرنخش رو بگیرین و ادامه بدین درباره این موضوع یه خرده مفصل‌تر توی کلاب‌هاوس من چند هفته پیش صحبت کردم چیزایی که اینجا می‌خوام بگم یه جوری خلاصه و چکیده صحبت‌های توی کلاب‌هاوسه یه سری از حرف‌های نوال که تو ذهن من مونده درباره کار کردنه اولش اصلا درباره مهارت‌های لازمه برای بازار کار آینده و آینده نزدیک و آینده دور


audio: wsNyPUmrMFM_0005.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
می‌گه که شما برای اینکه در کار موفق بشی دو تا مهارت اساسی باید داشته باشی باید بتونی بسازی و باید بتونی بفروشی


audio: wsNyPUmrMFM_0006.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
در یه نگاه خیلی کلی سازنده بودن می‌تونه برنامه‌نویس بودن باشه می‌تونه ویدیو ساختن باشه می‌تونه ساختن ماشین باشه ساختن، یه چیزی رو به وجود آوردن خلق کردن و فروختن هم شما در نظر بگیر قانع کردن تشویق کردن آدما به کاری یا اصلا خود فروختن به این معنی که شما حاضر بشی پول بدی یه چیزی رو یه سرویسی رو یه محصولی رو بخری می‌گه این دو تا توانایی توانایی‌های کلیدی هستن ردش رو هم تو مثلا چند تا شرکت‌هایی که


audio: wsNyPUmrMFM_0007.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
بعدا بزرگ و موفق و خیلی معروف و افسانه‌ای شدن گرفته که مثلا اینا دو تا بنیان‌گذار داشتن یکی‌شون اولش سازنده خیلی خوبی بوده یکی‌شون اولش فروشنده خیلی خوبی بوده یا بعضی از شرکت‌های خیلی موفق رو می‌گه تو یه مقطعیش یه نفری این دوتا توانایی رو همزمان در سطح بالا داشت مثلا استیو جابز تو اوج دوران کاریش هم سازنده خیلی قوی بود هم فروشنده خیلی قوی بود این دو تا توانایی رو می‌گه شما باید در خودت پرورش بدی


audio: wsNyPUmrMFM_0008.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
یه سوالی که من دیدم تو مصاحبه‌ها ازش می‌پرسن اینه که مثلا حالا کدوم اولویت داره؟ جواب این سوال رو اینطوری می‌ده که شما جفتش رو می‌خوای ولی اگه می‌خوای شروع کنی بهتره که با یاد گرفتن ساختن شروع کنی به‌خاطر اینکه اگه بخوای مثلا فروش رو یاد بگیری اون بیرون پر فروشنده‌ست هرجا رو باز کنی یه کسی داره سعی می‌کنه یه چیزی بهت بفروشه دیگه خیلی‌ها هم واقعا چیزی برای فروش ندارن ولی دارن تلاش‌شون رو می‌کنن هی می‌خوان یه چیزی به من و شما بفروشن تو اون بازار سرت رو بلند کردن کار سختیه بعدش هم سرت رو بلند کردی


audio: wsNyPUmrMFM_0009.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
تونستی آدم‌ها رو راضی کنی که ازت چیزی بخرن چی می‌خوای بفروشی؟ بهتر اینه که ساختن یاد بگیری می‌گه که مثلا مهندس قوی رو بعدا بهش مهارت‌های فروش یاد دادن بهتر جواب می‌ده تا اینکه یک فروشنده‌ای رو می‌خوای بهش مثلا یاد بدی چطوری یه چیزی بسازه حرفیه که با تجربه منم می‌خونه و من خیلی هم باهاش ارتباط برقرار کردم دو تا توانایی توانایی ساختن


audio: wsNyPUmrMFM_0013.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
از نظر تقدم زمانی هم اول یاد بگیر یه چیزی بسازی یه چیزی بساز و بعد یاد بگیر که این رو چطوری بفروشی مهارت‌هایی که از نظر نوال به درد ما می‌خوره موضوع دیگری که درباره‌ش صحبت می‌کنه خود کار کردنه نوال از اوناییه که مثل خیلی‌های آدم حسابی‌های دیگه درباره این صحبت می‌کنن که این شکل کار کردن یه نوک به این یه تک به این


audio: wsNyPUmrMFM_0015.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
نه به درد ما می‌خوره از نظر فردی و نه اینکه واسه اون کاری که داریم می‌کنیم خوبه از اینا کار به درد بخور درنمی‌آد حرفاش تو مسیر حرفای کتاب‌هاییه که ما تو پادکست بی‌پلاس کتاب تمرکز گفتیم کار عمیق گفتیم


audio: wsNyPUmrMFM_0017.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
حرفاش تو اون فازه می‌گه شما اگر می‌خوای چیزی از کارت دربیاری باید یاد بگیری چطوری تمرکز کنی باید این توانایی رو که الان سخت هم شده با این وضعیت حواس‌پرتی‌ها و همه چی باید این توانایی رو در خودت تقویت کنی از دو نظر هم تمرکز باید بکنی یک اینکه تمرکز کنی روی یه چیز که حالا اینو جلوتر هم یه خرده‌ای بهش می‌رسیم و یکی دیگه اینکه وقتی می‌خوای کار کنی بتونی بقیه چیزا رو بذاری کنار و واقعا بشینی عمیق کار کنی کار فکری کنی تو همین یوتیوب ما چند تا ویدیو درباره‌ی


audio: wsNyPUmrMFM_0018.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
کار عمیق و کار فکری و اینا هم گذاشتیم نوال هم از آدماییه که خیلی درباره این صحبت می‌کنه مخصوصا از این زاویه صحبت می‌کنه که در بازار کار آینده این توانایی ارزشمندتر از امروز هم می‌شه نه فقط به‌خاطر اینکه آدمایی که می‌تونن این کار رو بکنن کمن بلکه به این خاطر که اثرگذاری کار شما می‌تونه خیلی بیشتر بشه یه حرف جالبی می‌زنه می‌گه رابطه کار با بازده با نتیجه خطی نیست


audio: wsNyPUmrMFM_0019.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
حداقل اگه یه زمانی هم خطی بوده دیگه الان خطی نیست هشت ساعت کار من با هشت ساعت کار شما اینا یه اندازه خروجی نمی‌ده شما ممکنه کارت خیلی بیشتر از من نتیجه بده هر دو 8 ساعت کار کنیم من این 8 ساعت می‌شینم اینجا مثلا ایمیل می‌زنم و چهارتا جلسه می‌رم و این کارا شما تو این 8 ساعت یه برنامه‌ای می‌نویسی یک اپلیکیشنی می‌نویسی که انقدر تعداد آدم ممکنه ازشون استفاده کنن کارشون رو راه بندازه کارشون رو ساده‌تر کنه که نتیجه 8 ساعت کارای ما ممکنه خیلی متفاوت باشه


audio: wsNyPUmrMFM_0020.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
پس اینکه من 8 ساعتم رو چطوری استفاده کنم امروز از 10 سال پیش مهم‌تره و 10 سال دیگه از امروز خیلی مهم‌تر خواهد بود توانایی تمرکز، توانایی بهره‌وری رو بالا بردن خیلی داره مهم و مهم‌تر می‌شه به جز اینکه حالا اینا توانایی‌هاییه که واسه یادگیری هم خیلی لازم داریم و هرچی جلو می‌ریم بیشتر و بیشتر لازمه که بتونیم سریع چیز یاد بگیریم ما قبلا که درباره کار عمیق و تمرکز و اینا صحبت کرده بودیم


audio: wsNyPUmrMFM_0021.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
گفته بودیم که این برای یاد گرفتن چقدر لازمه و یاد گرفتن چقدر در آینده برای ما خوبه این یه خرده زاویه‌ش فرق می‌کنه می‌گه که اثرگذاری تصمیم‌های ما الان از 10 سال پیش خیلی بیشتر می‌تونه باشه به‌خاطر اینترنت به‌خاطر تکنولوژی اگه آدم زرنگی باشیم می‌تونیم از 8 ساعت 10 ساعت کارمون اثرگذاری خیلی بزرگی بگیریم


audio: wsNyPUmrMFM_0023.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
و در آینده هم همین روند طی خواهد شد خطی نیست که نتیجه کار با مقدار کار و تلاشی که براش می‌ذاریم یکی باشه برای همین اینکه چطوری تصمیم بگیریم چطوری کار کنیم داره هی مهم‌تر و مهم‌تر می‌شه از این زاویه می‌گه که توانایی تمرکز کردن و کار فکری کردن و کار عمیق کردن چقدر مهمه پس این شد دو نکته یکی یاد بگیریم چطوری بسازیم و چطوری بفروشیم دو یه خرده درباره چطوری کار کردن و تمرکز کردن و


audio: wsNyPUmrMFM_0028.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
دنبال این بودم که ببینم خوشحالی، خوشبختی از کجا می‌آد اینجا هم خیلی حرفاش تحت تاثیر آموزه‌های کریشنامورتی و آدمای اونطوریه


audio: wsNyPUmrMFM_0035.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
خوشبخت باشه اینا رو ما توی کتاب نظریه خوشبختی هم درباره‌ش صحبت کردیم دیگه می‌گه یه سری چیزایی رو می‌چینیم می‌گیم به اینا می‌خوایم برسیم خوشبختی اینه من کلمه‌های انگلیسی رو عمدا می‌گم کلمه‌هاش هم ساده‌ست که اگه کسی خواست دنبالش بگرده تو متون انگلیسی


audio: wsNyPUmrMFM_0037.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
می‌گه ما وقتی خوشبخت نیستیم به‌خاطر چی خوشبخت و خوشحال نیستیم؟ به‌خاطر اینکه یه امیالی داریم که اینا برآورده نشدن قرار گذاشتیم با خودمون که تا وقتی این امیال ما برآورده نشدن من خوشحال و خوشبخت نمی‌شم بعد اینطوری هم نیست که بگیم امیال رو باید بذاریم کنار مثلا از این حرفا نمی‌زنه ولی می‌گه امیال‌مون یه خرده زیاده چیزای زیادی رو می‌خوایم دنیا اینطوری طراحی نشده که شما چیزای زیادی رو بخوای


audio: wsNyPUmrMFM_0038.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
و بتونی دنبالش بری و بهش برسی این تبدیل می‌شه به امیال برآورده نشده و نتیجه‌ش می‌شه خوشبخت نبودن خوشحال نبودن و بعدا هم که کاری هم نکنی آرامش مثلا نداری می‌گه برعکسه دنیا یه طوری طراحی شده که تو اگه این آمادگی رو داشته باشی که یه سری از امیالت رو بذاری کنار یه دونه رو فقط نگه داری رو همون تمرکز کنی ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کار می‌شن که تو به اون برسی این حرف عینش رو تقریبا


audio: wsNyPUmrMFM_0039.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
من توی توصیه‌های کوین کلی هم دیدم که می‌گه دنیا اصلا داره توطئه می‌کنه پشت سرت که تو موفق بشی منتها این داره می‌گه به شرط اینکه تو بدونی که باید یه تعداد زیادی از امیال دیگه رو بذاری کنار یکی رو بگیری به یه چیز بچسبی بعد خودش درباره اینکه چطوری به این آرامش رسیده می‌گه من با مراقبه با مدیتیشن رسیدم توی چند تا مصاحبه هم من دیدم از روش خودش برای مدیتیشن صحبت می‌کنه که ساده‌ترین چیزیه که تا حالا شنیدین


audio: wsNyPUmrMFM_0040.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
نه اپی می‌خواد نه ابزاری می‌خواد نه تمرکزی می‌خواد نه هیچ چیز عجیب غریبی داره می‌گه برای من مراقبه مدیتیشن هنر هیچ کار نکردنه


audio: wsNyPUmrMFM_0041.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
البته زمان طولانی می‌گه می‌گه مثلا من 60 دقیقه می‌شینم بدون اینکه هیچ کاری بکنم نهایتش اینه که نباید به چیزی هم فکر کنم ولی وقتی شما برای اولین بار شروع کنی نمی‌تونی به چیزی فکر نکنی همینطوری فکرای مختلفه که می‌آد منتها می‌گه که هنر اینه که این کار رو انقدر تکرار کنی مثلا 60 روز این کار رو تکرار کنی که همه فکرایی که می‌خواد بیاد بالا بیاد قل قلش رو بکنه بره بیاد قل قلش رو بکنه بره شما نهایتا دیگه ذهنت خالی بشه مثل یه اینباکسی مثل یه میل‌باکس پری که


audio: wsNyPUmrMFM_0043.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
ایمیل جدید و حرف و نکته و سخن و خبر و اینا هی اومده توش هی اومده توش و همه رو فقط مثلا یه کوچولو باهاش یه کاری کردی بعد گذاشتی کنار گذاشتی کنار گذاشتی کنار این شلخته شده باید اینطوری بشینی تمیزش کنی صحبت‌های ایشون رو من دارم می‌گم دیگه اینا حرفای من نیست اگه بشینی این کار رو بکنی و بهش زمان بدی که چیز کنه تمیز کنه این میل‌باکست رو مرتب کنه بعد از یه مدتی می‌تونی اینطوری که من انجام می‌دم مدیتیت کنی که به هیچی فکر نکنی ولی اولش اصلا تمرکز رو می‌گه رو این می‌ذاریم که


audio: wsNyPUmrMFM_0044.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
هیچ کاری نکنم مدیتیشن برا من اینه که بشینم یه جایی دراز نکشم که خوابم ببره ولی بشینم یه جایی و هیچ کاری نکنم می‌گه من کارای زیادی کردم برای رسیدن به خوشحالی و خوشبختی ولی اون چیزی که به من اون آرامش رو داد که بعدا در هر کاری تبدیل می‌شه به خوشبختی بیش از هر چیز مراقبه و مدیتیشن بود علتش هم ساده‌ست دیگه می‌گه که ذهن ما اصلا طراحی نشده که این همه خبر هی توش بره این همه اطلاعات هی توش بره


audio: wsNyPUmrMFM_0045.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
اینترنت اومده شبکه‌های خبری و اینا همه اومدن هر تیکه فکتی تبدیل شده به خبر و یه طوری هم همه یاد می‌گیرن که بی‌ربط‌ترین خبر در پرت‌ترین گوشه دنیا رو یه طوری به من بدن که بشه مسئله شخصی من منو درگیر کنن توش و ما هم هی می‌افتیم تو این دام و هی درگیر می‌شیم نسبت به همه چی همه چی برامون شخصی می‌شه مهم می‌شه می‌گه این ذهن اصلا توسعه پیدا نکرده که اینطوری کار کنه که این همه اطلاعات واردش بشه


audio: wsNyPUmrMFM_0047.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
اگر می‌خوایم به اون آرامش برسیم باید یه خرده‌ای برگردیم به اون تنظیماتی که براش ساخته شدیم پس اینم شد موضوع و کلیدواژه سوم آرامش و خوشبختی آخرین کلیدواژه‌ای که از نوال می‌خوام بگم درباره ثروته خیلی‌ها اصلا نوال رو به همین می‌شناسن به حرفاش درباره ثروت می‌شناسن یک رشته توییت خیلی معروفی داره که پین شده روی توییترش اولین توییتشه الان مال 2018 و ایناست خودش می‌گه من از وقتی 13 سالم بود مثلا این فکرا تو ذهنم بود


audio: wsNyPUmrMFM_0048.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
که چطوری پولدار بشم بدون اینکه شانس بیارم؟ بعد اونجا در چند قدم توضیح می‌ده منتها توییته کوتاه کوتاهه بعدا اینا رو آورده پادکست کرده توی یوتیوب توضیح داده لینک‌هاش رو حالا توی توضیحات می‌گذاریم می‌تونید ببینید از اون موضوعاتیه که باید بهش طولانی باید فکر کرد منتها یه کوچولو کوچولو کوچولوش رو بگم می‌گه که شما برا چی می‌خوای ثروتمند بشی؟ ثروتمند شدن هم منظور پولدار بودن نیست اینکه پول زیاد داشته باشم نه شما پول رو برای چی می‌خوای؟


audio: wsNyPUmrMFM_0049.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
برای اینکه آزادی می‌خوای می‌خوای با پول به آزادی برسی ثروت منظورش همون غناییه که ما توی ادبیات‌مون داریم شما به یک حدی برسی که غنی باشی دیگه نیازی نداشته باشی بی‌نیاز بشی می‌گه که برای اونطور ثروتمند شدن شما باید یه تیکه از یه چیزی رو داشته باشین باید یه تیکه از یه بیزینسی رو داشته باشی یا سهامش رو داشته باشی یا مثلا خودت ساخته باشیش صاحب یک چیزی باشی


audio: wsNyPUmrMFM_0050.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
یا حتی مثلا فرض کن تو یه استارتاپی جزو کارمندای اولش باشی اینطوری باید یه تیکه از بیزینس داشته باشی اونه که به تو ثروت می‌ده والا تو مثلا یه جایی کار کنی حقوقت رو هی زیاد کنن زیاد کنن همچی که حقوقت می‌ره بالا سبک زندگیت هم گرون می‌شه ماشینت هم گرون می‌شه خونه‌ت هم گرون می‌شه هیچ‌وقت به اون حد ثروت نمی‌رسی که بتونی با آزادی با خیال راحت بازنشسته بشی یعنی دیگه مجبور نباشی برای کسی کار کنی به اون حد استقلال برسی


audio: wsNyPUmrMFM_0051.opus
source: youtube
source_id: wsNyPUmrMFM
invalidation: VALID
text:
هدف می‌گه اونه هدف نوال شما ممکنه هدفت این نباشه ها کاملا هم پذیرفته‌ست ولی این داره برای آدمایی صحبت می‌کنه که هدف‌شون اونه و می‌گه اگه این کارو می‌خوای بکنی با کارمندی بهش نمی‌رسی باید یه چیزی از آن خودت داشته باشی رشته توییته البته مفصل‌تر از اینه من توی دونه‌دونش نمی‌خوام برم لینکش رو اینجا هم می‌گذاریم توی توضیحات که ببینید


audio: QnGzeEXuwoY_0001.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
من چند سال پیش رفته بودم بازدید آشویتس یکی از اردوگاه‌های کار اجباری که بزرگ‌ترینش، معروف‌ترینش در لهستان نزدیک کراکوف من کمپ‌های مشابه دیگه رو هم دیده بودم ولی خب هیچ‌کدوم به بزرگی و مهمی آشویتس نبودن بعدش هم موزه و مجموعه‌ی عکس‌ها و اینها رو دیدم و یادمه شبش که برگشتیم هاستل رفتم یه خرده‌ای سرچ کنم درباره‌ی یکی از موضوعاتی که اونجا دیده بودم فکر کنم دادگاه‌های نورنبرگ بود خوندم درباره‌ی دادگاه‌های مقامات نازی خوندم بعد از جنگ


audio: QnGzeEXuwoY_0004.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
نوشته هانا آرنت اون موقع پادکستی در کار نبود و اینها ولی من دوست داشتم از همون شبی که این رو خوندم قسمت اولش رو خوندم خیلی مشتاق بودم که اون چیزی رو که خوندم برای هر کسی که فکر می‌کنم یک علاقه‌ای‌، کنجکاوی نسبت به این داره تعریف کنم


audio: QnGzeEXuwoY_0007.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
هم به فارسی هم ترجمه شد و این کتاب رو خلاصه‌اش رو در پادکست بی‌پلاس تعریف کردیم خب موضوع قدیمیه کتاب مال 60 سال پیشه البته ولی برای خیلیا موضوع و نگاه تازه بود، جالب بود تا اون موقع به فارسی ترجمه نشده بود بعدتر من نقدها به کتاب آرنت رو هم خوندم دیدم که یه سری از داده‌ها و تحلیل‌های آرنت تو اون کتاب تا الان زیر سوال رفته


audio: QnGzeEXuwoY_0009.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
آیشمن قبل از اورشلیم که انتقاد داره به حرفایی که خانم آرنت توی کتاب آیشمن در اورشلیم زده اول ولی کتاب آیشمن در اورشلیم آیشمن متولد 1906 بود و قبل از جنگ مسئول اداره یهودی‌ها بود در اس‌اس در دولت آلمان نازی یعنی چی؟ یعنی کارش چی بود؟ کارش این بود که یهودی‌ها رو از آلمان خارج کنه چطوری؟ هر زمانی یه طوری یه مدتی با تشویق یک زمانی با تطمیع


audio: QnGzeEXuwoY_0010.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
و یه زمانی هم با زور که اینها رو از آلمان بفرسته بیرون مثلا بفرسته ماداگاسکار جنگ که شروع شد برنامه هم تغییر کرد و آلمان شروع کرد کشورهای اروپای شرقی رو گرفتن لهستان رو گرفتن بعد سمت روسیه آیشمن مسئول این بود که تو این کشورهای اروپای شرقی که آلمان‌ها می‌گیرن یهودی‌های اونا رو جمع کنن تو یک منطقه‌های حفاظت شده‌ای توی هر کدوم از شهرا که بهش می‌گفتن گتو اینا رو اونجا جمع کنن


audio: QnGzeEXuwoY_0013.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
اردوگاه‌های کار اجباری معروف‌ترین‌شون مثل آشویتس که اونجا جاییه که بسیاری از اینها کشته شدن وقتی که جنگ تمام شد وقتی که آلمان‌ها جنگ رو شکست خوردن خیلی از سران نازی‌ها فرار کردن فرار کردن رفتن به آرژانتین اینم داستان مفصلیه داستان پررسوایی و یه خرده جنجالی هم هست که یک، چرا آرژانتین؟ چطوری شد اینا رفتن آرژانتین؟ و از اون جنجالی‌تر اینکه نقش کلیسای کاتولیک چی بود؟ در فراری دادن این نازی‌ها


audio: QnGzeEXuwoY_0014.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
و رسوندن‌شون به آرژانتین که حالا اون قصه جاش اینجا نیست اینجا فقط همینو بگیم که آیشمن خودش رو رسوند به آرژانتین رفت اونجا و مثل بقیه نازی‌ها اونجا با اسم جدیدی و زندگی جدیدی و تا اینکه چند سال بعد اسرائیل که تشکیل شد کشوری درست شد موساد که درست شد یکی از اولین کارایی که کردن یک عملیات پر سروصدای مخفیانه‌ی موفقیت‌آمیز موساد همون اوایل کار سازمان جاسوسی اسرائیل این بود که رفتن این بابا رو جاش رو پیدا کردن


audio: QnGzeEXuwoY_0015.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
و از اونجا ربودنش از آرژانتین دزدیدنش آوردنش در بیت‌المقدس، در اورشلیم و اینجا دادگاهیش کردن دادگاه خب دادگاه خیلی مهمی بود دادگاه پر سروصدایی هم بود خیلی‌ها هم اومدن دیدنش و گزارشش کردن از جمله مجله نیویورکر خانوم هانا آرنت رو فرستاد که بره و در تعدادی از جلسات دادگاه شرکت کنه و گزارش بده برای مجله گزارش‌ها اون موقع چاپ شد بعدا هم در قالب کتابی منتشر شد به نام


audio: QnGzeEXuwoY_0019.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
ترجمه شده معمولا به فارسی به آیشمن در اورشلیم گزارشی درباره‌ی ابتذال شر هانا آرنت کی بود؟ هانا آرنت انتخاب بسیار جالبی بود برای این کار ایشون گزارش‌نویس نبود خودش هم‌سن آیشمن بود آلمانی بود یهودی بود نظریه‌پرداز سیاسی بود در آلمان وقتی که نازی‌ها به قدرت رسیدن یه بار دستگیر شد بعد فرار کرد یه مدتی در اروپا بود کشورهای مختلف بود نهایتا فرانسه رو که گرفتن و اینا


audio: QnGzeEXuwoY_0020.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
دیگه اوضاع خیلی خراب شد فرار کرد رفت آمریکا یکی از مهم‌ترین نظریه‌پردازهای سیاسی قرن بیستمه درباره مفاهیم مهمی مثل انقلاب، توتالیتاریسم، خشونت البته درباره همین مسئله ابتذال شر درباره محاکمه آیشمن درباره خیلی از اینها نظریه‌پردازی کرده صحبت کرده، نوشته ولی نکته اینه هم آلمانی بود، هم یهودی بود هم زخم‌دیده‌ی نازی‌ها بود هم در سطح خیلی بالایی کار فلسفی سیاسی کرده بود متفکر بود اما چیزی که برای خیلی‌ها جالب بود


audio: QnGzeEXuwoY_0021.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
و بعدا خیلی واکنش برانگیز هم شد این بود که خانم آرنت اون کاری رو که خیلی‌ها انتظارش رو شاید داشتن نکرد تصویری که از آیشمن داد تصویر یک آدمکش جانی خشن پر از نفرت نبود به جز این کار دیگری که کرد و خیلی بحث‌برانگیز شد این بود که سرزنش‌هایی رو ایشون متوجه گروه‌هایی از یهودیای اروپا کرد هم از انفعال یه گروه‌هایی از یهودی‌ها انتقاد کرد که وقتی که مواجه شدن با نازی‌ها


audio: QnGzeEXuwoY_0024.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
اداره‌کننده‌های شواراهای یهودی‌ها در گتوها با نازی‌ها خیلی قضاوت مستقلی بود این خیلی سوال‌هایی کرد که خیلی‌ها اون موقع جرات پرسیدنش رو نداشتن حتی بعدا هم من یه بار مصاحبه دیوید رمنیک رو دیدم که چند دهه بعد سردبیر نیویورکر شده بود گفت چنین چیزی قطعا امروز نمی‌تونه در نیویورکر منتشر بشه من چنین چیزی رو منتشر نمی‌کنم خیلی خودش و شخص خودش رو انگار جدا کرده بود از موضوع و خیلی تیز و مستقل و نقادانه هم نگاه کرده بود به دادگاه


audio: QnGzeEXuwoY_0025.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
به نظرش دادگاه، دادگاه نمایشی بود انگیزه سیاسی داشت اعتراض داشت به اینکه مثلا اینو از آرژانتین دزدیدن و آوردن اینجا و کلا هم به این تصویری که از آیشمن داده می‌شد اعتراض داشت می‌گفت اصلا چرا این دادگاه داره اینو محاکمه می‌کنه ایشون جنایت علیه بشریت کرده طبق قوانین بین‌الملل باید محاکمه بشه و حالا داستانش خیلی مفصل‌تر از اینه که تو یک ویدیو بشه گفت واقعا باید کتاب رو خوند کتاب ولی کتاب خیلی جذابی بود برای من هم به خاطر اینکه خب یه چیزهاییش رو نمی‌دونستم و البته یه سری چیزهاییش رو می‌گم


audio: QnGzeEXuwoY_0026.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
تو این دهه‌های بعد معلوم شد که آرنت اشتباه می‌کرده بعضی از فکت‌هاش درست نبوده ولی مهم‌تر از این شجاعت و استقلال فکری نویسنده و البته که حرف اصلی کتاب اینها نیست حرف اصلی کتاب به نظر می‌رسه همون مسئله ابتذال شره و همون تئوری که آرنت اونجا می‌خواست بسطش بده من اینجا وارد اون مسئله نمی‌شم یه مختصری ازش توی پادکست بی‌پلاس گفتیم اگر که علاقه‌مند بودین اونجا دنبال کنین یا خیلی متن‌های تخصصی‌تر و بهتر درباره‌اش حتما هست


audio: QnGzeEXuwoY_0027.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
بیشتر از اینش رو واقعا باید اونجاها خوند کار پادکست و یوتیوب و اینا نیست اینجا ولی من می‌خوام درباره‌ی یه کتابی حرف بزنم که بعد از این کتاب متوجه‌اش شدم بعد از خوندن این کتاب متوجه‌اش شدم


audio: QnGzeEXuwoY_0029.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
آیشمن قبل از اورشلیم داستان چیه؟ داستان اینه که آیشمن آرژانتین که بوده یه جاهای انگار می‌رفته با این نازی‌های سابق زیاد صحبت می‌کرده ابایی هم نداشته از اینکه اونجا خودش رو معرفی کنه بعدا نوارهایی از این صحبت‌ها رسیده به کسانی و بر اساس اون نوارها و اسناد دیگری که به وجود آمده و از اینور اونور جمع شده این کتاب نوشته شده تا تصویری بده از آیشمن


audio: QnGzeEXuwoY_0030.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
قبل از اینکه بیان بگیرنش و ببرنش برای محاکمه و این تصویر ادعای نویسنده اینه که تصویر هانا آرنت رو از آیشمن مخدوش می‌کنه می‌بره زیر سوال حواس‌مون هم هست دیگه این حرف‌ها رو داره ده سال بعد از اینکه جنگ تموم شده، نازی‌ها جنگ رو باختن اینا داره می‌زنه و مثل به قول این گزارش گاردین مثل خیلی دیگه از تبعیدی‌های سیاسی نشسته یه طوری حرف می‌زنه که آره نازیسم رو می‌شه احیا کرد ما از دستاوردهامون باید دفاع کنیم


audio: QnGzeEXuwoY_0031.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
یه جاهاییش می‌گه من مبارزم برای آزادی برای خونم و از این حرف‌ها و چرا اینا مهمه؟ شما ممکنه بگی که خب خیلی‌ها سال‌ها بعد از جنگی که توش شکست خوردن همچنان دارن قمپزش رو در می‌کنن و خاطرات کازرون و ممسنی می‌گن چرا این حرفا مهمه؟ اینا مهمه به خاطر اینکه اینا دقیقا همون تصویری رو به ما نمی‌دن که ما در کتاب آیشمن در اورشلیم گرفتیم ازش این همون تصویری نیست که آرنت به ما داد اونجا آیشمن کارمندی بود


audio: QnGzeEXuwoY_0032.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
دنبال ارتقاء اداری و این چیزها به قول آرنت درگیر ابتذال بود اینجا ولی یه جنبه‌های دیگری از این آدم هم می‌بینیم آرنت انگار می‌گفت این آدم شرارت کرده ولی شرور نیست هیولا نیست ابلیس نیست سایکوپت نیست اعتقادات سفت و سختش نبوده که باعث شده که این کارا رو بکنه اصلا می‌گفت این آدمی که من دیدم خیلی سطحی‌تر از این حرفا بود


audio: QnGzeEXuwoY_0034.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
همین سطحی بودنش هم همین پیش پا افتاده بودنش هم کمک کرده بود بهش که خودش رو توجیه کنه در این جنایاتی که داشت مرتکب می‌شد این حرف‌ها رو یه گروهی از منتقدان آرنت تعبیر کردن به تلاشش برای تبرئه آیشمن حتی حرفاش درباره نقش شورای یهود و اینها رو الان وقتی کسی بزنه ممکنه بره در مظان اتهام‌های یهودی‌ستیزی و اینها یا اینکه اون لحن سرد اون لحنی نبود که واقعا انتظار داشتن بیشتر دنبال یک لحن محکوم‌کننده بودن


audio: QnGzeEXuwoY_0035.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
دنبال یک خطابه‌ای بودن در محکومیت جنایت نازی‌ها از یک آدمی که اینطوری هست و این پیش زمینه رو داره و این زخم‌ها رو هم خورده و اینا و البته این کاری نبود که آرنت تو این کتاب دنبالش باشه و بعد خب همین هم خیلی باعث موضع‌گیری و اختلاف شد این کتاب آیشمن قبل از اورشلیم ولی انگار می‌گه که نه آیشمن فیلم بازی می‌کرده توی اون دادگاه این اتفاقا اون بنیان‌های فکری رو داشت با این می‌رفت دنبال اون ارتقاء اداری و بالا رفتن تو سیستم واسه همینم آرژانتین که بود


audio: QnGzeEXuwoY_0036.opus
source: youtube
source_id: QnGzeEXuwoY
invalidation: VALID
text:
با افتخار از کارنامه‌اش می‌گفت و تو مصاحبه‌ها و تو خاطراتش هم یه چیزایی می‌گه که فرق می‌کنه با اون حرفای آرنت لحنش مخصوصا می‌گه که خیلی رضایت‌مندانه است درباره کارایی که کرده می‌گن این متن‌ها بعضی‌هاش بود متن این حرف‌ها بود توی اسناد دادگاه ولی لحن تو متن منتقل نشده بود کتاب اینطوری می‌گه، این کتاب آیشمن قبل از اورشلیم می‌گه آیشمن اون کارمند پشت میزنشینی که آرنت می‌گه نبود این نبود که فقط فقدان قوه‌ی داوری باعث شده باشه این جنایت‌ها رو بکنه


audio: _9pNM6TbWe4_0001.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
مجله تایم از برجسته‌ترین و نمادین‌ترین مجله‌های آمریکا بود در قرن بیستم عکس روی جلد تایم، شخصیت سال تایم یه چیزی بود که خیلی‌ها درباره‌ش شنیده بودن حتی اگه لاش رو هیچ‌وقت باز نکرده بودی می‌دونستی که تایم مثلا شخصیت سال انتخاب می‌کنه


audio: _9pNM6TbWe4_0002.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
یا عکس روی جلدش هر هفته توی کادر قرمز جیغی معروف بود که مثلا این تصویره می‌خواد این رو بگه گزارشه اینه از دید یک رسانه آمریکایی که داره برای مخاطب عام آمریکایی می‌نویسه تخصصی هم نیست برای آدمای معمولی می‌نویسه که یه کنجکاوی هم به دنیا دارن می‌خوان بدونن چه خبره ولی حالا خیلی هم وقت و تخصص و علاقه و حوصله گزارش‌های عمیق و طولانی ندارن


audio: _9pNM6TbWe4_0003.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
این هم گزارش بود هم خبر بود، هم تحلیل بود یه سبک روایتی و قصه‌گویی برای اون موقع تازه‌ای هم داشت و هم خبر می‌داد هم شکل می‌داد به افکار عمومی دیگه مخصوصا زمان جنگ سرد خیلی مهم بود برای آمریکا که روایت خودش رو بتونه جا بندازه بعدش هم البته همین‌طور قبلش هم همین‌طور جلدهای تایم هم از نظر بصری چشمگیر بود تصویرهایی درست می‌کردن که نشون بدن هم موضوع جدیه هم مهمه هم فوریه هم حالا که می‌بینیم خیلی وقتا قشنگ از ایناست که


audio: _9pNM6TbWe4_0004.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
مثلا خود تصویره یه داستانی رو داره برجسته می‌کنه می‌گه و اون داستان شخصیت سال هم بود دیگه از 1927 شروع کردن هر سال یه شخصیت برجسته‌ای رو انتخاب کردن یه آدمی که حالا خوب یا بد بیشترین اثر رو روی اتفاق‌های اون سال در دنیا گذاشته رهبرهای سیاسی توش بودن فعالین دیگه بودن حتی آدمای علمی گاهی بودن و مثل هر کار رسانه‌ای دیگه‌ای هم افکار عمومی رو تغذیه داشت می‌کرد هم داشت بهش شکل می‌داد برای من خیلی جالب بود


audio: _9pNM6TbWe4_0005.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
که برم جلدهای تایم رو مرور کنم در قرن بیستم هر وقتی که جلدش درباره ایران بوده ببینم چی گفته؟ ببینم چه عکسی استفاده کرده؟ چه تصویری کشیده؟ و اون گزارشی که به مناسبتش طرح جلد رو زدن اون گزارشه چی داره می‌گه درباره کیه و چی داره می‌گه؟ چون روند رو هم می‌شه توش یه خرده دید تغییر کرده


audio: _9pNM6TbWe4_0006.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
سیاست آمریکا توی این چند دهه طبعا در مورد خیلی موضوع‌های مختلف عوض می‌شه رئیس‌جمهور آمریکا گفته است که ایران ما را تحقیر کرد این اول کار است ایران تا آخر شما را تحقیر خواهد کرد سیاست مجله هم عوض می‌شه نگاهش هم عوض می‌شه درباره شخصیت‌ها، درباره جنگ ویتنام درباره جنبش حقوق مدنی حالا ما توی این ویدیو به اون چیزا کار نداریم می‌خوایم بریم اون جلدهایی رو ببینیم که به ایران مربوط می‌شن فهرست همه دفعه‌هایی که در طول قرن بیستم


audio: _9pNM6TbWe4_0007.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
جلد تایم ربطی به ایران داشته رو رفتیم درآوردیم از رضاشاه توش هست تا رفسنجانی و خیلی کوتاه می‌خوایم هر کدوم‌شون رو یه مروری بکنیم هم ببینیم که چی می‌گفتن هم ببینیم چطوری این تصویری که دارن از ایران و از این شخصیت‌ها می‌دن تغییر می‌کنه درباره رضاشاه سه بار درباره شاه چهار بار درباره هر شخصیتی چند بار معمولا گزارش می‌نویسن ببینیم اینا چطوری عوض می‌شه به نظرم دید جالبی بهمون می‌ده از نگاه یک رسانه مهم آمریکایی به ایران در طول قرن بیستم


audio: _9pNM6TbWe4_0008.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
اولش هم با رضاشاه شروع می‌شه سه بار کلا عکس رضاشاه می‌آد روی جلد تایم دفعه اول به مناسبت سفرش به ترکیه دفعه دوم به مناسبت دوازدهیم سالگرد تاج‌گذاری یعنی دیگه سال‌های آخر پادشاهیش و دفعه آخر هم دیگه در پایان کارش همینا رو مرور کنی تغییر نگاه رو می‌شه دید دفعه اول گفتم مال وقتیه که می‌ره ترکیه عکسی که می‌ذاره استفاده می‌کنه عکس زمان تاج‌گذاریشه در تالار برلیان کاخ گلستان


audio: _9pNM6TbWe4_0009.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
یونیفرم نظامی پوشیده یک ردای فاخر ابریشمی روشه روش مرواریددوزه تاج قرمز رنگ پهلوی سرشه به جای تاج کیانی پادشاهان قاجار اینو داره روی تخت مرمر نشسته یا تخت نادری روی تخت مرمره که روی اون نشسته شمشیری به کمر و عصای مرصعی توی دست و شاه شاهان


audio: _9pNM6TbWe4_0012.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
روزولت یک ساله که رئیس‌جمهور آمریکا شده و مناسبت هم سفر رضاشاهه به ترکیه نه سال بعد از پادشاه شدن دو سال بعد از این‌که سر مناطقی در قفقاز توافق کرده با ترکیه رضاشاه داره از همون مسیر می‌ره ترکیه قفقاز می‌دونیم بین ایران و روسیه و عثمانی و بعدا ترکیه قرن‌ها موضوع تنش و درگیری بود حالا دارن مرزها رو تثبیت می‌کنن ایران یه توافق‌نامه‌ای با ترکیه امضا کرده یه بخشایی رو داده به ترکیه یه بخشایی رو هم گرفته


audio: _9pNM6TbWe4_0013.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
مرزها رو تثبیت کردن می‌گن که رضاشاه گفت که سر جزئیات و اینا گیر ندید ما اتحادمون با ترکیه مخصوصا جلوی انگلیس و روسیه الان برامون مهم‌تره حالا ما کاری به جزئیات اون توافقه نداریم


audio: _9pNM6TbWe4_0014.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
نکته‌ای که می‌خوایم بگیم اینه که مرزها که تثبیت می‌شه از همون مسیر رضاشاه می‌ره تبریز و ماکو و ترابوزان بالاخره اولین سفر شاه ایران بود به کشور همسایه‌ای که اونم در مسیر توسعه بود مشابه ایران منتها خب جلوتر از ایران از جلوتر هم شروع کرده بود زودتر هم شروع کرده بود و در سطح اول مملکت سفر بی‌سابقه‌ای هم بود و سفر طولانی‌ای هم شد حالا نه مثل سفر شاهان قاجار اونا اصلا داستان سفرهاشون هم چیز دیگه‌ای بود برنامه‌ش هم چیز دیگه‌ای بود


audio: _9pNM6TbWe4_0015.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
ولی سفره در مقایسه با مثلا سفرایی که سران کشورها می‌رن و اینا طولانی شد تمدیدش هم کردن وسطش انقدر که مثبت بود سفره نهایتا تو این سفر 40 روز رضاشاه ترکیه بود شهرهای مختلفی رفت در کنار آتاتورک رفتن آنکارا با هم رفتن ازمیر از اونجا با کشتی رفتن استانبول آتاتورک بردش داردانل داردانل رو به رضاشاه نشون داد نشون داد که اینجا بود که ما بریتانیا رو شکست دادیم در جنگ جهانی اول


audio: _9pNM6TbWe4_0016.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
هر دو احتمالا یک احساس غرور و خوشحالی داشتن داستان داردانل رو گفتیم اونجاییه که آتاتورک جوان از فرماندهان ارتش عثمانیه که بریتانیا رو شکست می‌دن و نقطه مهمی می‌شه اون نبرد هم در کارنامه آتاتورک برنده و هم چرچیل بازنده و کشورهاشون خیلی داستان جالب و مهمیه داردانل اگه ندیدینش، ویدیوش رو ببینین یک تم این سفر اتحاد دو کشوره اتحاد دو کشور مسلمان مخصوصا در مقابل بریتانیا و فرانسه


audio: _9pNM6TbWe4_0018.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
اینم سابقه‌ش رو یه خرده قبلا تعریف کردیم از زمان جنگ جهانی اول و قبل از اونم بوده خیلی هم مثبتن طرفین چند بار مذاکرات می‌آد به گیر و گوری بخوره رفع و رجوعش می‌کنن می‌گم رضاشاه تمدید هم می‌کنه برنامه سفر رو تا مثلا استانبول هم با همدیگه برن و اینا برنامه‌ریزی مفصلی هم ترکیه کرده سیگار انحصاری برای ضیافت‌شون درست کرده روش مهر سلطنتی ایران رو زده و اینا ولی موضوع مقاله تایم یه خرده مهم‌تر از این حرفاست


audio: _9pNM6TbWe4_0019.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
چون داره واقعا برای اولین بار به خیلی از آمریکایی‌ها ایران رو هم معرفی می‌کنه شاه جدید رو هم که تصویر تازه‌ای از ایران داره داره معرفی می‌کنه دوران تازه ایران رو هم داره می‌گه واسه همین شرح سفر رو می‌ده یه نگاهی به خود رضاشاه و مسیری که آمده و اینا هم می‌کنه که آدم خودساخته‌ایه خانواده روستایی داشته خودش رو کشیده بالا سرباز عضو بریگاد قزاق بوده بعد اومده بالا و کودتا کرده


audio: _9pNM6TbWe4_0020.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
شاه رو گذاشته کنار و وزیر شده و نخست‌وزیر شده و بعد شاه شده دنبال توسعه‌ست بدون کمک خارجی از دو تا چیز بدش می‌آد یکی قدرت خارجی و یکی هم کمونیسم حالا اینو گفتم تقریبا هر وقت گزارش‌ها رو می‌بینیم


audio: _9pNM6TbWe4_0021.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
با بهانه و بی‌بهانه با مناسبت و بی‌مناسبت یه اشاره‌ای هم به کمونیسم به شوروی به اینا حتما می‌کنن این یک یادآوریه که قرن بیستم بدون این‌که درباره شوروی صحبت بکنه واقعا هیچ گزارشی رو انگار هیچ گزارش مهم بین‌المللی رو حداقل درباره ایران نمی‌بست تایم درست و غلطش رو کار نداریم ولی واقعا یه جاهایی اصلا مناسبتی نداره ولی به هر حال یه پاراگراف درباره اونم می‌آرن این خلاصه تصویر اوله از رضاشاه تصویر دوم


audio: _9pNM6TbWe4_0022.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
سه سال بعد دوباره یه مقاله‌ای درباره ایران می‌نویسه درباره رضاشاه این بار رضاشاه روی جلده به مناسبت دوازدهمین سالگرد تاج‌گذاری با لباس نظامی و مدال‌های روی سینه و لبخندی به لب پشت سرش هم شیر آپادانای شوش کلا یادآوری هخامنشیان و ایران باستان انگار می‌خواد امتداد حکومت باستانی رو نشون بده در رضاشاه بگه ما یه همچین پیشینه‌ای داشتیم پشت‌مون به این‌ها گرمه


audio: _9pNM6TbWe4_0023.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
اشاره می‌کنه که رضاشاه چقدر حساسه که مثلا به جای ایران کسی پرشیا نگه چون این اسم رو الان دیگه می‌خوان که جا بندازن اسم جدید رو جا بندازن توی همه اسناد و مکاتبات رسمی


audio: _9pNM6TbWe4_0027.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
از ایران و اروپا پرواز داشته باشه لوفت‌هانزای آلمانی هم می‌پره اروپا یا قرارداد دارسی قرارداد نفتی ایران رو مثلا این کار و اون کار رو کرده باهاش تغییر داده تعریف کردیم یه بار رضاشاه قرارداد رو انداخت تو بخاری قرارداده رو تغییر داده یا پایگاه‌های دریایی بریتانیا رو تو خلیج‌فارس گرفته در نتیجه بریتانیا رفته اون‌ور دریا تو بحرین پایگاه زده از ایتالیا کشتی خریده با روسیه و آلمان کار می‌کنه قراردادهای مهندسی با ایتالیا و آمریکا داره


audio: _9pNM6TbWe4_0028.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
یه خرده درباره این چیزا صحبت می‌کنه یه مقدار هم درباره مدل حکومتش حرف می‌زنه به این‌که آدم‌های صاحب‌نام مرگ‌های مشکوک دارن به این‌که رضاشاه خودش تقریبا بی‌سواده وقتی که به قدرت رسیده به این‌که همه چیز با نظر مستقیم خودش انجام می‌شه یه مثالی می‌زنه می‌گه که خیلی هم نمی‌دونه اطلاعات درست و دقیقی نداره تصمیماتش بر اساس اطلاعات نیست ولی کسی هم چیزی نمی‌تونه بگه می‌گه مثلا از یک خیابونی داشته رد می‌شده دیده خیابونه تاریکه


audio: _9pNM6TbWe4_0029.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
گفته اینجا خیلی تاریکه لامپ‌های قوی‌تر بزنین و کسی هم جرات نداشته که نه بیاره تو کار رفتن لامپ‌های قوی‌تر زدن و واقعا هم حالا خیابونه روشن‌تر شده ولی نتیجه‌ش این شده که بقیه تهران رفته تو تاریکی ولی اینطوری تصمیم می‌گیره و اینطوری اجرا می‌کنه از طرح‌های توسعه‌ای به راه‌آهن اشاره می‌کنه به این‌که سه برابر درآمد سالانه ایران هزینه این پروژه‌ست 160 میلیون دلار و هیچ قسمتش رو هم به هیچ کشور خارجی نخواستن واگذار کنن


audio: _9pNM6TbWe4_0030.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و مسیر عجیبی هم داره می‌ره از مناطقی از ناکجا آباد به قفقاز می‌ره و همه شهرای مهم، رضاشاه داره از اون مسیر می‌ره خط‌آهن خارج از مرز ایران قرار نیست وصل بشه خیلی هم هزینه داره و هزینه‌ش هم قراره یه بخشیش از صادرات بیارن مرزها رو تثبیت می‌کنن ایران یه توافق‌نامه‌ای با ترکیه امضا کرده یه بخش ناهمواریه در نتیجه می‌گیم کشور رو قحطی گرفته فقر گرفته از تهران مخصوصا دور بشی یه خرده بری به سمت غرب و جنوب غربی


audio: _9pNM6TbWe4_0031.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
می‌گه آدمایی رو می‌بینی که چشاشون زده از گرسنگی بیرون یه لایه پوست روی استخون‌شون مونده جون ندارن مگس‌ها رو از خودشون بپرونن یه تصویر اینطوری می‌ده از توی جامعه از لایه‌های درونی جامعه که وضعش اینطوریه و بعد یه تصویری می‌ده از بیرون جامعه که آره رژه رضاشاهه در کنار ارتشی که حالا یونیفرم تروتمیز تنشه در کشوری که تا چند وقت پیش ارتش یکپارچه لباس متحدالشکلی نداشته


audio: _9pNM6TbWe4_0032.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
از آرزوها و آرمان‌های چند دهه‌ایش بوده الان خیلی مرتب وایستاده مردمی که دارن در مسیر پرچم تکون می‌دن و از این صحبت‌ها بعد هم می‌گه چند وقت پیش به شاه پیشنهاد دادن که آقا شما ممکنه که حالا خودروی ضد گلوله لازمت بشه با این وضعیتی که در جامعه هست و خیلی بهش برخورده که نه این چه حرفیه ما محبوب قلوب مردم هستیم و از این داستانا یک یادآوری بکنم بیشتر چیزایی که تو این ویدیو ما داریم می‌گیم تحقیق ما نیست


audio: _9pNM6TbWe4_0034.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
خیلی چیزای دیگه هم هر کدوم از این گزارش‌ها می‌گه ما خیلی خیلی داریم خلاصه‌ش رو یعنی خلاصه هم نه واقعا خلاصه نمی‌کنیم هیچ‌کدومش رو داریم یه تیکه‌هایی از هر کدومش رو می‌گیم روایت ما از تاریخ این نیست ما روایت‌مون رو تو ویدیوهای دیگه خودمون دادیم از این به بعد هم خواهیم داد این ویدیو کارکردش یه چیز دیگه‌ست مرور گزارش‌های مجله تایمه یک مجله آمریکایی همه غربی‌ها اینطوری نمی‌گفتن همه آمریکایی‌ها هم اینطوری نمی‌گفتن


audio: _9pNM6TbWe4_0035.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
حتی همه گزارشه اینا رو نمی‌گه حالا اینا شاید هم تاکیدش لازم نباشه ولی حالا دیگه بگیم دیگه بریم سراغ آخرین باری که رضاشاه می‌ره روی جلد تایم همچنان با لباس نظامی ولی دیگه این بار بدون مدال و آویز و نشان و این‌ها یک شنل نظامی ساده‌ای روی دوششه لبخندی هم نداره دیگه جایی هم برای خنده نیست ایران اشغال شده رضاشاه که 20 سال سعی کرده تعادل بین روسیه و بریتانیا رو برقرار بکنه


audio: _9pNM6TbWe4_0036.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
اینجاش رو نخونده بود که اینا دوباره با هم متحد بشن همکاری غیرمنتظره این‌ها و اشغال کردن ایران روسیه از بالا، انگلیس از پایین نهایتا هم رضاشاه رو غافل‌گیر می‌کنه اینطوری که مقاله می‌گه و هم سلطنتش رو تمام می‌کنه می‌گه اتحاد اینا منفی در منفی نهایتا برای خودشون مثبت شد و برای ایران نتیجه‌ش اشغال و ویرانی و خرابی و پایان سلطنت رضاشاه بعد وارد دوران محمدرضاشاه می‌شیم


audio: _9pNM6TbWe4_0037.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
در دوران محمدرضاشاه مجموعا هفت بار ایران می‌شه سوژه روی جلد تایم بیشترش با عکس خود شاهه دوبار با عکس مصدقه یه بار هم بدون عکس آدم خاصی توی اینا هم باز یه روندی رو می‌شه دید دفعه اولی که شاه می‌آد شاه جوونه کت‌وشلوار تنشه کنارش پرچم ایرانه و دکل و لوله نفت و کاروانی از ماشین‌های نظامی‌


audio: _9pNM6TbWe4_0041.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
نفت و کشوری که در اشغاله جنگ تموم می‌شه شوروی ولی زده زیر قرار از خاک ایران نمی‌ره بیرون به قول وزیر خارج روسیه هر وقت بریتانیا در سختی باشه روسیه به ایران حمله می‌کنه چون بریتانیا حاضره برای منافع اروپاییش منافع آسیایی رو قربانی کنه و الان هم همین شده روسیه آمده آذربایجان رو اشغال کرده بریتانیا هم یک موضع بی‌طرفانه‌ای داره و وضعیت تهران هم آشفته‌ست یک کمیته‌ای درست کردن کار از پیش نبرده شاه ایران جوانه و کم‌تجربه


audio: _9pNM6TbWe4_0042.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
کشورش ضعیف و صداش هم در محافل بین‌المللی به جایی نمی‌رسه بی‌تجربگی و نپختگی شاه رو وقتی که می‌خواد توضیح بده اشاره هم می‌کنه که آره در یک محیط استبدادی تحت تاثیر پدرش بزرگ شده و این باعث شده شخصیتش اینطور باشه شرایط خانوادگی رو می‌گه زندگی شخصی رو می‌گه که آشفته‌ست ازدواجش با فوزیه اینطوری شده و دارن جدا می‌شن این چالش‌های زندگی شخصی هم روی توانش بر اداره امور مملکت اثر گذاشته


audio: _9pNM6TbWe4_0043.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
تصویری که داره می‌ده می‌بینید تصویر ضعیفیه هم از ایران هم از شاه و هم از موقعیت شاه که متزلزله و آینده‌ش مثلا مبهمه خودش هم به نظر می‌رسه که نقش چندانی ممکنه توش نداشته باشه تکلیفش پشت میز مذاکره قدرت‌های بزرگ تعیین بشه نمونه‌ش هم همین ماجرای آذربایجان که نهایتا هم از جمله با دخالت و تهدید آمریکا شوروی عقب‌نشینی می‌کنه و می‌ره کنار خارج می‌کنه نیروهاش رو از آذربایجان خارج می‌کنه


audio: _9pNM6TbWe4_0044.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
دفعه بعدی که در دوران حکومت شاه سوژه ایرانه عکس شاه رو جلد نیست مصدق می‌ره روی جلد درویشی با کت‌وشلوار خط‌دار مرداد 1330 ئه مصدق هست دکل نفتی هم هست نفت ملی شده می‌خواد چهره جدید ایران رو که شاه نیست معرفی کنه به مخاطب


audio: _9pNM6TbWe4_0045.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
جزو اولین مواجهه‌های مخاطب آمریکاییه حالا با این شخصیت جدید از خاورمیانه آمریکای زمان ترومن هستیم مصدق رو یک تصویر معماگونه‌ای ازش می‌ده با جسم نحیف و بدن مریض و اتاق آشفته‌ش بالای مجلس و اینا شروع می‌کنه بعد از اراده استوار و پولادینش می‌گه از این می‌گه که این سیاست‌مداریه که شبیه بهش رو غربیا کمتر دیدن در ایران می‌گه بیشتر سیاست‌مدارایی که اینا دیده بودن


audio: _9pNM6TbWe4_0046.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
اینا رو می‌شد با یه وعده پول و قدرتی همراه‌شون کرد مصدق ولی متعصب صادقیه و دنبال منافع شخصیش نیست و فساد سیاست‌مدارهای غالب ایرانی رو نداره و همین کار باهاش رو براشون یه خرده‌ای با دست‌انداز می‌کنه انگار می‌گه با این‌که به معنای متعارفش مذهبی نیست متشرع نیست ولی اخلاق‌های درویش‌مسلکی انگار داره پشت رفتارها و نگرشش شناخت‌شون به نظر می‌رسه شناخت عجیبیه


audio: _9pNM6TbWe4_0047.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
شناخت کاملی نیست شناخت دقیقی نیست و نشون می‌ده که مثلا زمینه‌های لازم برای شناختش رو هم به نظر می‌رسه ندارن نه در مورد مصدق دارن نه در مورد خیلی شخصیت‌های دیگه توی گزارش‌هایی که حالا می‌خونیم ما تو همه جزئیاتش نمی‌تونیم بریم ولی خیلی واضحه واقعا که شناخت چقدر ناقصه ایران رو به عنوان همسایه شوروی معرفی می‌کنه یه جایی که مهمه برای مهار کمونیسم خیلی مهمه واقعا دیگه ما هم که داریم مرور می‌کنیم تاریخ رو حواس‌مون باشه که


audio: _9pNM6TbWe4_0048.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
مثلا وقتی داستان نفت ایران رو نگاه می‌کنیم ایران نفتش در چه شرایطی ملی شد اروپای غربی هنوز در دوره بازسازی بعد از جنگه و نفت لازم داره یعنی بازسازی دنیا به نفت ایران نیاز داره هر اختلالی در عرضه نفت عواقب اقتصادی سنگینی ممکنه برای غرب داشته باشه ضمن این‌که حالا مسئله شوروی هم هست آمریکا سعی می‌کنه که ظاهرا حداقل مخالفتی نکنه با حق ایران برای ملی کردن نفت


audio: _9pNM6TbWe4_0049.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
همراهی هم بکنه ولی از اینم یه خرده‌ای می‌ترسن که مصدق سازش‌ناپذیره و تو این ماجرا ریسک می‌بینن و ریسکش هم کمونیست‌هائن یعنی ریسک بهره‌برداری کمونیست‌های داخل ایران و شوروی اون طرف مرزها رو می‌بینن توش می‌گن که آره سیاست آمریکا اولش دست‌کم در ظاهر این بود که میانجی‌گری و اینا داشته باشه مصدق که نخست‌وزیر شد سفیر آمریکا چند روز هیچ موضعی نگرفت انتظار افکار عمومی ایران این بود که


audio: _9pNM6TbWe4_0050.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
آمریکا حمایت کنه پشتیبانی کنه اونطوری که در جریان آذربایجان کرده بود و انگار که اینا توجهی نداشتن که اون موقع طرف مقابل ایران شوروی بود و الان طرف مقابل ایران انگلیسه در واقع به نظر می‌رسه حرفی که داره می‌زنه اینه که هر دو موضوع رو باید با عینک جنگ سرد دید که بتونی دلیل تصمیم‌های آمریکا رو بفهمی در آذربایجان از ایران حمایت می‌کنه به‌خاطر این‌که در راستای استراتژی آمریکاست در جنگ سرد در جنبش نفت حمایت نمی‌کنه


audio: _9pNM6TbWe4_0051.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
به‌خاطر این‌که در چارچوب جنگ سرد این وضعیت رو ریسکی می‌بینه و فکر می‌کنه که این شرایط بیشترین سود رو از این موقعیت و این شرایط شوروی خواهد برد و کمونیست‌ها در ایران خواهند بود برای همین موضع‌گیریش موضع‌گیری متفاوتی می‌شه بریم جلوتر شش ماه بعد مصدق دوباره می‌آد روی جلد تایم این بار به عنوان چهره سال یک مقاله بلندی که معرفیش بکنه اهمیت کاری که کرده رو و باز دوباره ریسک‌ها و احتمالات آینده‌ی


audio: _9pNM6TbWe4_0052.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
این مسیری که داره می‌ره رو نشون بده هم برای ایران و حالا هم برای منطقه توی تصویر هم مشت‌های گره کرده رو نشون می‌ده که هم کنار دکل‌های نفتی ایرانن هم کنار کانال سوئز


audio: _9pNM6TbWe4_0056.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و توی این مقاله یه حرف خیلی جالبی که می‌زنه که از خیلی نظرها معنی داره می‌گه که مصدق جرج واشنگتن ایرانه من الان می‌فهمم که این یعنی چی دیگه یه ویدیو مفصل درباره جرج واشنگتن درست کردیم معنی این حرف برای آمریکایی‌ها خیلی واضحه که یه کسی بگی جرج واشنگتنه و برای انگلیسی‌ها هم خیلی واضحه همین تشبیه صدای نشریات بریتانیایی رو هم در می‌آره داره می‌گه همون‌طوری که جرج واشنگتن برای استقلال آمریکا از بریتانیا جنگید


audio: _9pNM6TbWe4_0057.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
مصدق برای استقلال ایران از سلطه بریتانیا داره مبارزه می‌کنه هر دوشون روی ملی‌گرایی تاکید دارن هر دوشون با قدرت خارجی مبارزه می‌کنن هر دو اراده قوی داشتن به عدالت ایمان داشتن مصدق رو داره آزادی‌خواهی معرفی می‌کنه که می‌خواد استعمارگر رو از کشور بیرون کنه تاکید می‌کنه روی نقش اثرگذارش در منطقه و این‌که چقدر این حرکتش می‌تونه الهام‌بخش باشه برای کشورای دیگه که بعدا هم در واقع دیدیم بود


audio: _9pNM6TbWe4_0058.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
در ادامه جمال عبدالناصر هم کانال سوئز رو با الهام از حرکت مصدق در ملی کردن نفت ایران ملی می‌کنه البته درباره مصدق می‌گه که یک شیوه غیرمعمولی در مناسبات سیاسی داره تهدید به مثلا مقابله نظامی و سفت و اینا نمی‌کنه سلاحش تهدید به خودکشی سیاسیه می‌گه مثل پسربچه‌های لجبازی که یه چیزی رو می‌خوان باهاشون مخالفت می‌شه تهدیدشون مثلا اینه که انقدر نفس نمی‌کشم تا بمیرم


audio: _9pNM6TbWe4_0059.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
که بعدا از مرگ من تو غصه بخوری مصدق مثلا بازی سیاسیش و تهدیدش یه همچین حالتی داره می‌گه که نماد آدمای غیر غربی‌ایه که از غرب خشمگینن و حاضرن بمیرن ولی تن به رابطه با غرب ندن و می‌گه درسته که کمونیسم از این وضعیت استفاده می‌کنه ولی خیلی واضحه که مصدق با کمونیست‌ها مرزکشی داره و توی این جریان آزادی‌خواهی و استقلالی که مصدق راه انداخته و رهبری داره می‌کنه کمونیست‌ها شروع‌کننده نیستن


audio: _9pNM6TbWe4_0060.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
کمونیست‌ها ممکنه بهره‌بردارانش باشن سوءاستفاده کنن ازش ولی شروع‌کننده‌ش نیستن و یه حرف جالب و مهم دیگری هم که می‌زنه اینه که می‌گه غرب توان اخلاقی این لازم رو نداره که بخواد از نیروی نظامی استفاده کنه جلوی این حرکت حرکتی که رهبرش سیاست‌مدار گریان و رنجور یک کشور بی‌دفاع و درمانده‌ایه این رو نمی‌شه سرکوب نظامیش کرد می‌گه وقتی مردم در خاورمیانه در مصر از ما بپرسن


audio: _9pNM6TbWe4_0061.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
از ما غربی‌ها بپرسن که شما کی هستین؟ اصلا اینجا چیکار دارین می‌کنین؟ ما حرفی نداریم بزنیم به تته‌پته می‌افتیم این معنیش اینه که ما به لحاظ اخلاقی نمی‌تونیم حضورمون رو توجیه کنیم یا اقدامی بکنیم و این‌ها به نظرم این گزارشه توی همه اینایی که معرفی کردیم این یکی از اونایی بود که خیلی حرف‌های جالبی توش داشت حتی بعد از چند دهه هم به نظرم خیلی جالب بود یه اشاره‌ای هم می‌کنه به کسای دیگری که نامزد چهره سال بودن می‌گه مصدق در رقابت با مک‌آرتور


audio: _9pNM6TbWe4_0062.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و جان فاستر دالس، وزیر خارجه آیزنهاور و چرچیل و ترومن و خود آیزنهاور چهره سال تایمز شد و توضیح می‌ده هر کدوم اینایی که مثلا تا وسط سال و اینا به نظر می‌رسید بتونن بشن چی شد تو پایان سال انتخاب نشدن و به نظر من جالبه چون دالس، چرچیل، ترومن، آیزنهاور همه اینا در ادامه داستان ایران و نفت و مصدق و اینا نقش‌های خیلی مهم بازی می‌کنن مک‌آرتور هم که نقشی بازی نمی‌کنه آدمی بوده که می‌دونیم دیگه زمان جنگ هم‌رده آیزنهاوره در صحنه شرقی


audio: _9pNM6TbWe4_0063.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و خیلی فکر نمی‌کنم واقعا ربطی به ایران داشته باشه ولی پسرش بعدا زمان نیکسون سفیر آمریکا در ایران می‌شه خلاصه همه اینایی که رقیب هستن در شخصیت سال شدن اینا هم داستان‌شون یه جاهای جالب و مهمی  گره به داستان ایران می‌خوره دیگه کی می‌شه که ایران بیاد رو جلد؟ نه سال طول می‌کشه تا دوباره ایران بشه سوژه جلد تایم و تو این 9 سال خیلی اتفاق‌ها می‌افته دیگه اون دعوای مصدق و جنبش نفت و اینا همه تمام می‌شه


audio: _9pNM6TbWe4_0064.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
الان رسیدیم اصلا آخرای دوره آیزنهاور و نیکسون یه سالی مونده که کندی بخواد بیاد نه مصدقی هست نه اساسا دیگه شاه اجازه داده که فضایی درست بشه که شخصیت دیگری بخواد توش بزرگ بشه مصدقی از توش در بیاد تصویری که این مقاله از شاه می‌ده تصویر یک اصلاحگر نظامیه که البته سلطنتش در معرض تهدید جدیه 10 سال نشده هنوز از 28 مرداد ولی می‌گه هنوز داره با تکیه بر نیروی نظامی‌


audio: _9pNM6TbWe4_0065.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
شرایط و قدرتش رو حفظ می‌کنه مخالفین سرکوبن حلقه اطرافیان رو خیلی تنگ کرده کنترلش روی انتخابات خیلی زیاده که کسی بالا نیاد که بخواد مثل مصدق تهدیدی بشه دولت اقبال رفته آخرش سراغ دستکاری و تقلب زیاد در انتخابات و اینا مقاله وقتی داره در می‌آد می‌گه اعتراضات به انتخابات مجلس بیستم تازه آروم شده شاه دیگه نخست‌وزیر رو برش داشته شریف امامی به جاش آمده دوره‌ایه که حالا همچنان داره شاه تلاش می‌کنه


audio: _9pNM6TbWe4_0066.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
با سیاست‌مدارای قدیمی کار رو در بیاره تصویر سلطنت متزلزلی رو می‌ده که نارضایتی عمومی فساد، تقلب انتخاباتی چیزایی مثل این تهدیدش می‌کنن یه اشاره‌ای هم به آخوندهای معترض داره و می‌گه که آره شاه داره یه خرده وعده انتخابات جدید و اینا می‌ده ولی بی‌اعتمادی عمومی خیلی وسیع‌تر از اینه که این وعده‌ها نتیجه‌ای بده جو عمومی جامعه می‌گه اینه که


audio: _9pNM6TbWe4_0067.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
تا قدرت‌های خارجی نخوان اتفاقی در ایران نمی‌افته اصلا هیچ اتفاقی در ایران نمی‌افته مگر این‌که قدرت‌های خارجی بخوان و طبق معمول همه گزارش‌های زمان جنگ سرد یه اشاره‌ای هم به این می‌کنه که بله شوروی هم از اون طرف فعالیت‌های تبلیغاتیش رو علیه شاه شروع کرده خلاصه یه یادآوری هم به داستان جنگ سرد و موقعیت ایران در کنار شوروی می‌کنه باز بیایم جلوتر باز دوباره بیش از یک دهه طول می‌کشه که ایران دوباره بشه سوژه روی جلد تایم


audio: _9pNM6TbWe4_0068.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و راستش اینه که تو همین مروره من دیدم که احتمالا سوژه نشدن نشونه بهتر بودن اوضاع و ثبات اوضاعه تمام دوره کندی و جانسون که حالا دیگه تو آمریکا بحران موشکی کوبائه و ترور کندیه و ویتنامه و جنبش حقوق مدنی و اینا از ایران سوژه خبری بحرانی و نگران‌کننده‌ای نیست انگار و الان که شاه می‌ره روی جلد امپراتور نفته و مقاله داره درباره نگرانی‌هایی صحبت می‌کنه سایه خداست


audio: _9pNM6TbWe4_0069.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و ایران هم کم‌کم تهدیدی شده برای غرب تو این 14 سال بین این دو تا گزارش خیلی چیزا عوض شده کندی آمده رفته جانسون آمده رفته نیکسون آمده دیگه زمان نیکسون روابط ایران و آمریکا در اوج بوده شاه دهه درخشان 40 رو گذرونده درخشان از نظر اقتصادی ولی ناکافی و نامتناسب از نظر توسعه سیاسی حالا دوستش نیکسون با رسوایی تاریخی و بدنامی شدید از قدرت کنار رفته


audio: _9pNM6TbWe4_0070.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
فساد و دروغ و لاپوشونی و همه چی فورد شده رئیس‌جمهور خاورمیانه جنگ شده بوده در واقع از زمان نیکسون قیمت نفت از بشکه‌ای 3 دلار شده 12 دلار بحران نفتی درست شده مقاله بعد از همه اینا نوشته شد شاه رو خیلی مقتدر نشون می‌ده با یک لباس تشریفاتی یقه‌های طلاکاری و اینا نگاه کنی مقایسه کنی با اون تصویر جوونی که سال‌ها پیش از شاه با کت‌وشلوار نشون داده بود تفاوت خب خیلی بارزه دیگه خیلی واضحه


audio: _9pNM6TbWe4_0071.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
می‌گه که تغییر قیمت نفت شرایط رو در ایران عوض کرده شاهی که قبلا غرب خیلی جدیش نمی‌گرفت الان امپراتور نفت شده با احترام بهش نگاه می‌کنن بعد از اون تصویر لرزانی که قبلا داده بود الان می‌گه که چه به عنوان یه فرصت‌طلب و شرور ببینیمش که برای بخشی از دنیای غرب اینطور بود چه به عنوان قهرمان ملی ببینیمش که برای بخشی اینطور دیده می‌شد مهم اینه که نادیده نمی‌شه گرفتش


audio: _9pNM6TbWe4_0072.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
یک مروری از پروژه یک دهه‌ای توسعه می‌ده که آره کشوری رو که بخش بزرگی از جمعیتش هنوز یکجانشین نیستن دارن به سبک هزار سال پیش زندگی می‌کنن دارن تبدیل می‌کنن به یک ابرقدرت منطقه‌ای با صنعتی شدن، با انقلاب سفید بعدش با درآمدهای نفتی


audio: _9pNM6TbWe4_0074.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
تمام درآمدش هم می‌ره تو شرکت ملی نفتی که اداره‌ش با خود شاهه و این خیلی بهش قدرت می‌ده درآمد نفت رو می‌گه سال قبل 5 میلیارد دلار بوده الان 23 میلیارد دلاره و بعد صحبت اینه که حالا همین درآمد چطوری برنامه پنج ساله توسعه ایران رو تغییر می‌ده که حالا داستان این رو توی ویدیوی هویدا تعریف کردیم یه مقدار تصویری که از جامعه ایران می‌ده یک جامعه دوپاره‌ست یه طرف مراسم تولد 55 سالگی شاه رو دارن می‌گیرن پر زرق‌وبرق


audio: _9pNM6TbWe4_0075.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
بیزینسمن‌هایی در تهران می‌گه که روزی 50 هزار دلار دارن در می‌آرن با هواپیمای اختصاصی می‌رن اروپا می‌رن اونجا فیلمایی رو می‌بینن که در ایران ممنوعه و برمی‌گردن تاجرای اصفهانی که می‌گه عادت داشتن همیشه با ایرانی‌ها معامله کنن الان دارن با روس و آمریکایی معامله می‌کنن ولی می‌گه که این 10 درصد جمعیته که 40 درصد ثروت رو بهش دسترسی داره یعنی همه اینا تصویر 10 درصد جامعه‌ست


audio: _9pNM6TbWe4_0076.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و 30 درصد پایین جامعه کلا 8 درصد ثروت رو فقط داره و می‌گه جامعه 40 درصدش بی‌سوادن تورم 20 درصده از تنوع پوشش زن‌ها می‌گه از تنوع ماشین توی خیابون‌های تهران می‌گه که اینطوری با این وضعیت خیلی بعیده که ایران بره سراغ حمل‌ونقل عمومی رو گسترش دادن و از این می‌گه که این یک جامعه چندتیکه و ناهمگونه که الان یک چیز فقط نگه‌ش داشته کنار هم و اونم شاهه چسبش شاهه


audio: _9pNM6TbWe4_0077.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
این به نظر من جالبه به‌خاطر این‌که یه چیزی که مقاله نمی‌گه به‌خاطر این‌که نمی‌دونه که بگه همون‌طور که کس دیگری هم یا تقریبا هیچ‌کس دیگری هم نمی‌دونه احتمالا اینه که این شاهی که می‌گه چسب این جامعه چندپاره‌ست بیماره چند ماه قبل از این مقاله شاه فهمیده که سرطان خون داره هر چند به کسی نمی‌گه به ملکه نایب‌السلطنه هم در واقع نمی‌گه به‌خاطر این‌که خیلی نگرانه و نمی‌خواد کسی خبر بیماری رو بدونه و بفهمه ولی خب ما الان می‌دونیم


audio: _9pNM6TbWe4_0078.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
که اون موقعی که داره می‌گه که این جامعه چندپاره‌ست و چسبش فقط شاهه شاه بیماره ولی درباره چندپاره بودن صحبت می‌کنه درباره هزینه‌های فراوان داخلی صحبت می‌کنه درباره این‌که به جز اینا چقدر سرمایه‌گذاری خارجی داره می‌کنه در بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول کمک‌های بلاعوض به کشورای دیگه سهام کشورهای بزرگ رو خریدن به دانشگاه کالیفرنیا برای تحقیقات در زمینه مهندسی نفت کمک هزینه دادن


audio: _9pNM6TbWe4_0079.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و خرید تسلیحات نظامی‌ خرید بسیار زیاد و سنگین و گسترده تسهیلات نظامی تو همین مقاله از هویدا نقل می‌کنه که ایران بله زخم خورده از قدرت‌های بزرگ در جنگ‌های جهانی اول و دوم ما دیدیم که پیمان‌های بین‌المللی و اینا اون زمانی که ما نیاز داریم به کمک ما نیامدن و نمی‌آن برای همین راه بقای ما اینه که به وحدت ملی تکیه کنیم و خودمون قوی باشیم و از این صحبت‌ها و البته حالا اینا رو گفتم


audio: _9pNM6TbWe4_0080.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
لحن گزارش همه‌ش نسبت به شاه منفی نیست از ویژن داشتن و بلندنظری شاه و برنامه‌های بلندپروازانه و ایناش هم تعریف می‌کنه و می‌گه که هیچ کشور نفتی دیگری نه این ثروت و جمعیت رو داره و نه این امکانات رو داره که بتونه همچین رشد اقتصادی و اجتماعی رو تجربه بکنه می‌گه که شاه هم رابطه با غرب رو منظم تنظیم کرده نگه داشته و هم رابطه با شرق با روسیه رو


audio: _9pNM6TbWe4_0081.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
روسیه‌ای رو که بعد از جنگ دوم اومده بود آذربایجان رو گرفته بود الان به جایی رسیده که داره گاز می‌خره از ایران در ازاش کارخونه فولاد راه انداخته اصفهان و مشتری هم هست که شاه قیمت گاز رو کلی بالا برده و اینا شکایتی هم نکردن و همچنان خریدار موندن یعنی رابطه‌ش با روسیه اینطوریه همزمان بالاخره دوست و متحد آمریکا هم در منطقه هست موازنه اینطوری رو برقرار کرده البته می‌گه که همه نگاه‌ها در آمریکا به شاه اینطوری مثبت نیست


audio: _9pNM6TbWe4_0082.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
اینم باز دوباره ما حالا به جز این چیزی که توی این مقاله می‌گه از جاهای دیگه هم می‌دونیم می‌دونیم که شاه خودش هم ترسی پیدا کرده بود که شاید ایران رو تحریم کنن به‌خاطر درگیری سر قیمت نفت ایران تحریم بشه گفته بود برن قند و شکر و این اقلام اساسی روغن و اینا رو بخرن انبار کنن دولت که خودش هم باز دوباره گرفتاری درست کرد دیگه اینا رفتن این خریدهای فوری بزرگ رفت یک سفره‌ای دوباره شد برای کمیسیون گرفتن و فساد و اینا ولی خلاصه منظور این‌که نگرانی رو شاه هم داره


audio: _9pNM6TbWe4_0083.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
متوجه‌هه که یک غربی‌هایی نگران وضعیت شاه و وضعیت ایران شدن نگاه‌شون اصلا مثبت نیست مثلا خزانه‌داری آمریکا برعکس پنتاگون نگاهش منفیه شاه رو مهره نامعتبری می‌دونن که لجاجتش و طمعش تهدیدیه برای ثبات اقتصاد جهانی حالا همه انقدر بدبین نیستن ولی به هر حال کم‌کم دارن زیاد پیدا می‌شن در بدنه دولت آمریکا کسانی و گروه‌هایی که با شاه مشکلای جدی دارن


audio: _9pNM6TbWe4_0084.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
بعضیا می‌گن نه خیلی خوبه مثل کسینجره می‌تونه همه رو نگه داره ببینی چطوری با اسرائیل می‌تونه بازی‌های مختلف بکنه مثلا هم می‌گه اسرائیلی‌ها مازوخیستن هم از اون طرف باهاشون روابط تجاری داره کارشناسای اسرائیلی بیاره ایران برای طرح توسعه کشاورزی هم از اون طرف هواپیما بفرسته به درخواست شاه سعودی برای جنگ با اسرائیل می‌تونه همه اینا رو موازنه بکنه و این حرفا ولی بعضیا هم واقعا می‌شه دید توی اسناد می‌شه دید


audio: _9pNM6TbWe4_0085.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
توی خود حرفای شاه و نزدیکان شاه هم می‌شه دید توی همین دوره‌ست که شاه توی مصاحبه به خبرنگارا می‌گه که هیچ کسی نمی‌تونه تصمیمی رو به ما دیکته کنه نمی‌تونه ما رو تهدید کنه ایران داره یک قدرت نظامی بزرگی می‌شه در دنیا و درست هم هست خیلی این خریدهای سنگین نظامی که داره می‌کنه برای همسایه‌های ایران هم نگران‌کننده شده که آره این همه تسلیحات رو ایران برای چی می‌خواد و جواب شاه هم همیشه اینه که ایران برای شوروی


audio: _9pNM6TbWe4_0086.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
ایران این مرز طولانی رو با شوروی داره لازم داره که آماده باشه و البته در مقابل عراق هم باید آماده باشه دقت کنین 6 سال قبل از حمله عراق به ایران 5 سال قبل از انقلاب ایران انقلاب 57 شاه داره می‌گه عراق تهدیدیه برای ما و می‌خواد که به ایران حمله کنه شوروی عراق رو تجهیز کرده گزارش تایم از درگیری‌های لب مرز می‌گه و از این‌که شاه نقشی که برای ایران تعریف کرده برقراری امنیت مسیر انرژیه دیگه


audio: _9pNM6TbWe4_0087.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
86 درصد نفتی که به جهان غیرکمونیستی می‌ره از اینجا رد می‌شه از تنگه هرمزی که هویدا می‌گه این شاهرگ ماست درباره این صحبت می‌کنه گزارش از وضع داخلی می‌گه از ساواک می‌گه ساواک رو معرفی می‌کنه به عنوان سازمان مخوف پلیس مخفی ایران که همه چی بهش مربوطه همه چی بهش ربط داره آدما درخواست‌های شغلی‌شون تا ویزا گرفتن‌شون درخواست خروج‌شون همه بهش ربط داره


audio: _9pNM6TbWe4_0088.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
می‌گه البته بعضیا می‌گن اونقدری که مردم فکر می‌کنن سازمان قوی و موثری نیست ولی به عنوان سازمانی معرفیش می‌کنه که مسئول دستگیری مخالفان شاهه و چپ‌ها و حداقل 200 اعدامی که گزارش می‌کنه که تا اون موقع انجام شده از مشکلات ایران می‌گه در توسعه از کمبود منابع انسانی متخصص و بروکراسی سنگین و فساد که اینا موانع بزرگ توسعه هستن


audio: _9pNM6TbWe4_0089.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
یه مثالی می‌زنه برای این‌که بروکراسی پیچیده رو توضیح بده می‌گه یه بسته پستی هوایی شما می‌خوای فرودگاه تحویل بگیری 13 تا امضا باید بگیری 13 تا امضا باید بری از آدمای مختلف بگیری و این کاریه که 3 ساعت طول می‌کشه یه میانبر هم داره که سه دقیقه‌ایه یه رشوه‌ای می‌دی همه این مسیر سه ساعته رو دور می‌زنی در واقع با این مثال هم بروکراسیه رو نشون می‌ده هم فساده رو نشون می‌ده و چیز دیگری که برجسته می‌کنه کلا هم اصلا اولویت ندادن به توسعه سیاسیه


audio: _9pNM6TbWe4_0090.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
این‌که توی ایران حزب واقعی نداریم می‌گه مردم می‌گن دو تا حزب داریم یه حزبی که بله می‌گه به دستورات یه حزب دیگه‌ای که می‌گه البته یعنی کسی مخالفت خاصی خلاصه نمی‌تونه بکنه و از این می‌گه که نسل جوون از این وضعیت ناراضی‌ان ناراضی بودن‌شون رو حکومت به رسمیت نمی‌شناسه شاه می‌گه از سر شکم‌سیری نقد می‌کنن هویدا می‌گه اینا مثل شخصیت‌های پرتقال کوکی‌ان و خلاصه سیستم معمولا مشغول حاشا کردن و


audio: _9pNM6TbWe4_0091.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
به رسمیت نشناختن و ندیدن و این‌هاست و اینم می‌گه باعث شده که خیلی از دانشجوها برن برای تحصیلات خارج از کشور و دیگه برنگردن می‌گه ایران 22 هزار دانشجوی پزشکی داره در آمریکا که همه اینا باید برگردن که مسئله کمبود پزشکی ایران برطرف بشه و برنمی‌گردن می‌گه یک طبقه متوسطی در جامعه درست شده جووناش عمدتا ناراضی و شاکی هستن


audio: _9pNM6TbWe4_0092.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و اون انقلاب سفیدی هم که شاه راه انداخته بود اینطوری به نتیجه مطلوب نمی‌تونه برسه یک سری سوال خیلی جدی و جالب هم طرح می‌کنه که می‌گه بی‌پاسخ هستن ولی به نظر من الان خیلی سوالای جالبی می‌آن می‌گه خب الان سوال مهم اینه که اگه شاه بمیره چی می‌شه شهبانو و ولیعهد 14 ساله می‌تونن این پروژه‌های عظیم شاه رو ادامه بدن یا نه؟ یا سوال می‌کنه که این تقویت نظامی که شاه انجام داده


audio: _9pNM6TbWe4_0093.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
این عامل بازدارنده‌ست؟ یا عامل تحریک‌کننده‌ست برای همسایه‌ها؟ یا از این می‌پرسه که اگر این انقلاب سفید محقق نشه پیشرفت اقتصادی بدون پیشرفت سیاسی بخواد ادامه پیدا بکنه ارتش وفادار می‌مونه به شاه یا نمی‌مونه؟ می‌گه هستن نسلی در ایران هنوز زنده هستن که یادشونه یک سربازی چطوری آمد و یه خاندان سلطنتی رو کنار زد الان با دید پس‌نگر تاریخی ما می‌دونیم چقدر اینا سوالای مهمی هستن


audio: _9pNM6TbWe4_0094.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و اینا سوال‌هایی‌ان که شاه اون موقع دوست نداشت بشنوه می‌گفت البته که ارتش وفاداره، چرا نباشه؟ این همه پیشرفت رو مگه نمی‌بینن که از همه دنیا بالاتر بوده روحیه شاه اینه دیگه اواسط دهه هفتاد روحیه شاه اینطوریه در پاسخ هر نگرانی که حتی متحدین آمریکاییش می‌گن مقامات‌شون می‌گن رسانه‌ها می‌گن و اینا می‌گه نه اصلا شما برای چه نگرانین؟ این ماییم که نگران شماییم اینو از گزارش نمی‌گم اینو از کتاب شاه میلانی یادمه از اونجا دارم می‌گم


audio: _9pNM6TbWe4_0095.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
که می‌گفت نه ما که توپیم ما نگران شما هستیم حتی درمورد دموکراسی دیگه صحبت نمی‌کنه این دوره شاه قبل‌تر می‌گفت آره اگه شرایط مناسب باشه ما کم‌کم باید بریم به سمت دموکراسی الان ولی فازش اینه که نه اصلا سیستم ما بهتر از دموکراسیه دموکراسی غربی رو به زواله که حرفیه که خب هم به لحاظ تاریخی به وضوح اشتباهه هم نشان از بی‌خبری یا بی‌اعتنایی به خواست جامعه‌ست و هم این‌که خب اصلا کلا چه حرفیه دیگه


audio: _9pNM6TbWe4_0096.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
این شماره تایم که در اومد با این گزارشه اسدالله علم می‌گه که رفتم پیش شاه دیدم خوشحال نیست معلوم شد که این گزارشه رو خونده و هر چند که عکسش رو جلده و اینا و این مثبته و خوبه ولی محتواش چیزهایی داره که دوست نداره و می‌دونیم که شاه خیلی حساسه مثل رضاشاه و بیشتر از رضاشاه البته حساسه بسیار حساسه به چیزهایی که رسانه‌های غربی درباره‌ش می‌نویسن اینو حالا توی داستان زندگی و خاطرات کارگزاران و


audio: _9pNM6TbWe4_0097.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
اینا هم می‌شه ردش رو دید بیایم جلوتر بیایم جلوتر برسیم به شش ماه قبل از انقلاب اواخر شهریور 57 عکس شاه می‌آد روی جلد این بار دیگه خبری از امپراتوری نفت و اینا نیست نصف عکس شاهه با چهره‌ای مضطرب بدون لباس نظامی عینک کائوچویی دسته‌کلفت به چشم و نصف پایین تصویر هم تظاهرکننده‌هایی که جلوی ماشین نظامی ایستادن و


audio: _9pNM6TbWe4_0098.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
پرده بلند کردن و عکس آیت‌الله خمینی و حکومت اسلامی جو ملتهب بعد 25 سال دوباره نظامی‌ها تو خیابونای تهرانن حکومت نظامی گزارشه از 17 شهریور می‌گه و میدون ژاله و سینما رکس و شریف امامی اومده کازینو بستن یه سری احزاب رو اجازه فعالیت دادن ولی اینا جو ملتهب رو آروم نکرده و از این می‌گه که اپوزیسیون جلوی شاه خیلی متنوع هستن می‌گه توی اینا تحصیل‌کرده‌های غرب هستن


audio: _9pNM6TbWe4_0099.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
مذهبی‌های متعصب هستن کمونیست‌ها هستن تاجرهای بازار هستن همه چی اینا با هم فرق می‌کنه در یه چیز با هم مشترکن اونم احساس دیده نشدن احساس نادیده گرفته شدن که خیلی جالبه در واقع اینو مقایسه کنی با اون گزارش چهار سال پیش این به وقع پیوستن همون حرف گزارش 4 سال پیشه دیگه اونجا نشون می‌داد که اعتراض‌ها رو چطوری دارن نادیده می‌گیرن حاشا می‌کنن وجود مخالف‌ها رو و اینجا داره تعریف می‌کنه که


audio: _9pNM6TbWe4_0100.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
اون نادیده گرفته‌شده‌ها الان چیکار کردن اومدن تو خیابون ناامیدها از برنامه‌های اقتصادی شاه ناراضی‌ها از تورم از محرومیت از حقوق سیاسی چطوری الان دارن اعتراض‌شون رو نشون می‌دن تصور شاه این بود که با پیشرفت و توسعه اقتصادی سریع و اینا اکثریت رو می‌شه راضی کرد و با سرکوب در کنترل نگه داشت ولی خب این روش جواب نداد طبق معمول گزارش البته یه روزه ریزی هم از شوروی می‌خونه


audio: _9pNM6TbWe4_0101.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
که بله در این شرایط آشفته ایران شوروی هم نگاهش تیزه نگاه آمریکا هم البته تیزه از دید شوروی هر کی دشمن شاه باشه خوبه هر کی مقابل شاه باشه شوروی ازش استقبال می‌کنه و شاه هم از اون طرف بخش بزرگی از اعتراض‌ها رو دست شوروی می‌بینه می‌گه این آشوبگرا دارن از کمونیست‌ها دستور می‌گیرن و این‌ها ولی گزارش می‌گه که نه مشکل از جای دیگریه اون چیزی که باعث آشوب امروز شده مشکلات داخلیه


audio: _9pNM6TbWe4_0102.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و می‌گه به صورت تاریخی در شرایطی که ایرانی‌ها نارضایتی عمیق و اینا دارن می‌رن پشت سر ملاها می‌گه ریشه اعتراض‌ها ناراضی‌هاییه که انقلاب سفید درست کرده از آخوندهایی که هم ضرر مالی کردن هم اصلاحاتی که داشته انجام می‌شده به مذاق‌شون خوش نمی‌آمده مثل حق رای و حقوق دیگه برای زن‌ها و این‌ها داستان 15 خرداد رو می‌گه که خیزش همین مذهبی‌ها بود و سرکوب شد


audio: _9pNM6TbWe4_0103.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و رهبرشون تبعید شد به عراق و می‌گه درسته که خودش الان عراقه ولی مقر مخالفان یه شهریه داخل ایران به نام قم که شهریه که الگوی ایران آرمانی آخوندهاست


audio: _9pNM6TbWe4_0104.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
می‌گه از بزرگترین مراکز شیعه‌ست در جهان در کنار نجف و شهریه که توش هیچ آنتن تلویزیونی نیست زن‌ها همه چادری‌ان سینما نداره کافه نداره، مشروب‌فروشی نداره زن‌ها تو خونه دارن فرش می‌بافن تو خیابونش هم فقط آخوند عمامه‌پوش می‌بینی از آخوندها صحبت می‌کنه و شبکه ارتباطی گسترده و موثر غیر رسمی مذهبی‌ها از دانشگاهی‌ها در مکتب‌های فکری مختلف


audio: _9pNM6TbWe4_0105.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
مارکسیست‌ها، مسلمون‌های دنبال تشکیل دولت اسلامی و دانشجوهای ایرانی خارج از کشور که برآورد می‌کنه 100 هزار نفر باشن 37 هزارتاشون در آمریکا و انتقادشون هم به شاه از جمله به‌خاطر زندگی تجملاتیشه در شرایطی که جامعه فقیره و امکانات بهداشتی محدوده و خیلی درباره توسعه نامتوازن صحبت می‌کنه اینم یه تمیه که دیدیم تقریبا از زمان رضاشاه که داشت گزارش می‌داد این خیلی وقتا تکرار شد


audio: _9pNM6TbWe4_0106.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
هنوز تو این گزارش دم انقلاب هم هست که آره تهران درسته که شهر پررونقیه ولی کمبود آب شدید داره درآمد نفتی ایران 3 درصد کم شده تو این 3 سال هزینه‌های مسکن رفته بالا تورم رسیده به 50 درصد و خیلی از مشکلاتی که قبلا به‌خاطر بالا بودن قیمت نفت مشخص نمی‌شده قایم می‌شده الان دیگه زده بیرون و نمایان شده می‌گه یه آپارتمان دوخوابه معمولی وسط تهران


audio: _9pNM6TbWe4_0107.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
اجاره‌ش ماهی 1000 دلاره ماشین ایرانی 6000 دلاری رو می‌گه یک سال باید ثبت‌نام کنن یک سال تو صف بمونن مرسدس وارداتی رو می‌گه 60 هزار دلار باید بخرن و می‌گه که توسعه نامتوازن بوده صدها هزار نفر از روستایی‌ها آمدن شهر زمین‌های کشاورزی رو رها کردن چون در روستا آب لوله‌کشی نیست و فاضلاب نیست و برق نیست و بهداشت نیست و پزشک نیست


audio: _9pNM6TbWe4_0108.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
می‌گه تو روستاها می‌گفتن بچه اول مال کلاغه از بس که مرگ‌ومیر نوزاد زیاد بود روستاییا خلاصه آمدن شهر مواد غذایی رو دیگه کشاورزی نیست که تولید بکنه 60 درصد مواد غذایی داره وارد می‌شه این داستان توسعه‌ای نامتوازن رو می‌گه و این روایت رو می‌ده که اینا به‌خاطر اینه که توسعه از روی نسخه‌های غربی بوده و بومی نبوده اصلا عنوان گزارشش هم همینه سرزمین دوپاره شده شاه و هم خود نویسنده می‌گه هم از قول مثلا امیر طاهری می‌گه


audio: _9pNM6TbWe4_0109.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
از قول آقای طاهری می‌گه که اون موقع سردبیر کیهانه می‌گه که آره این برنامه توسعه غربی، بانک‌های غربی اسلحه‌های غربی، پلیس مخفی غربی، ساختمونای غربی اینا مشکلات ما رو نمی‌تونسته حل کنه ما باید بریم سراغ فرهنگ خودمون و با توجه به اون ببینیم چیو می‌شه از غرب آورد و با چی ادغام کرد و از این حرفایی که حالا زیاد شنیدیم اون موقع شاید حالا حرف تازه‌ای بوده نمی‌دونم خلاصه پنج ماه مونده به سقوط حکومت پهلوی


audio: _9pNM6TbWe4_0110.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
عملا ارزیابیش از مشکلات خیلی شبیه‌هه به حرفایی که الان هم بعد از بیش از چهار دهه می‌شه خوند دیگه نظام بسته سیاسی و فساد و توسعه نامتوازن از قول هویدا به عنوان کسی که در دوره پرشتاب توسعه نخست‌وزیر ایران بوده می‌گه که بله ما مسیر توسعه رو اشتباه رفتیم


audio: _9pNM6TbWe4_0111.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
برای ما بزرگراه چهاربانده ساختن مهم‌تر بود از توجه به نهادهای سیاسی مشکل اصلی ما اقتصاد بود ما سیاست رو تابع اقتصاد دیدیم با همین نگاه هم تونستیم ایران رو از مدار توسعه نیافتگی خارج کنیم حالا باید ببینیم که چطوری می‌تونیم وارد مدار کشورهای توسعه یافته بشیم گزارشه می‌گه الان دیگه وفادارترین آدم‌های شاه هم رسیدن به اینجا که خب ممکنه سقوط کنه


audio: _9pNM6TbWe4_0112.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
منتها خودش، گزارش انگار هنوز براش یه فرصتی می‌بینه اگر بتونه یک مقدار اختیاراتش رو بده انتخابات واقعی مجلس برگزار کنه برگرده به سمت شاه مشروطه بودن و داستان‌های اینطوری ولی می‌گه اگر نکنه و بیفته


audio: _9pNM6TbWe4_0113.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
اونی که انداختتش نه قدرت خارجیه نه ارتشه نه این مخالفانشن اون نیروهای اجتماعی می‌ندازنش که در مسیر توسعه شاه نتونست نیازهاشون رو درست ببینه و درک کنه


audio: _9pNM6TbWe4_0114.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
همین شماره حالا یه مصاحبه‌ای هم با شاه داره که دیگه حالا ما سراغ اون نمی‌ریم ولی اونم اگر که ببینید به نظرم جالبه چند ماه بعد از این در دی 57 آخرین شماره تایم می‌آد در زمان حکومت شاه وقتی می‌آد که فرداش دیگه شاه برای همیشه از ایران می‌ره تا اون موقع همیشه تصویر چهره‌های سیاسی دوران پهلوی روی جلد بود الان ولی شرایط یه طوریه که معلوم نیست آدمایی که سمت رسمی دارن قدرت رو دارن یا ندارن می‌فهمه مجله که ندارن


audio: _9pNM6TbWe4_0115.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
پس طرح روی جلد هم یه همچین چیزی رو باید نشون بده منتهای این شمارهه نه که در دل انقلابه عکس هیچ کسی روش نیست به جاش تمرکزش روی ایرانه و بحرانی که می‌خواد بگه فراتر از مرزهای ایران در سراسر منطقه ممکنه به وجود بیاد عنوان روی جلد هم هست هلال بحران یا هلال بحرانی یه اشاره نیمه صریحی به هلال حاصلخیز که اینجا گهواره تمدن بوده زمانی و حالا شده هلال بحران‌خیز به جز این هلاله طبعا توی تصویر


audio: _9pNM6TbWe4_0116.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
حالا طبعا که می‌گم یعنی همون‌طوری که همیشه بود تصویر این خرس روسیه هم هست که حاضر و آماده حمله‌ست در دنیای جنگ سرد هر چیزی رو که می‌بینن یه نگاه هم به اینه که خب روسیه کجاست شوروی کجاست به ایران نگاه می‌کنه به منطقه به این هلال از هند تا مصر نگاه می‌کنه که هر کدوم از این کشورها در جنگ سرد توی موازنه روسیه آمریکا کجا هستن همه رو می‌گه بی‌ثباتن از پاکستان، افغانستان، عربستان


audio: _9pNM6TbWe4_0117.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
مصری که می‌گه کشور همیشه بیمار خاورمیانه‌ست یه چیزاییش شبیه ایرانه از نظر شکاف طبقاتی و نابرابری اجتماعی و فقر و این‌ها از این‌که یک طبقه کوچکی ثروتمندی در برابر یک جمعیت گسترده فقیری هستن و اینا و می‌گه که البته مصر تغییر فرمون داده از سمت شوروی فرمون رو زمان سادات چرخونده سمت غرب سودان رو می‌گه یمن جنوبی رو می‌گه که نزدیک شورویه نزدیک به شوروی شده


audio: _9pNM6TbWe4_0118.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
شوروی اینطوری دسترسی به دریای سرخ پیدا کرده عراق رو می‌گه اونم یه شباهت‌هایی داره روایتی که ازش می‌ده با ایران طرح توسعه بلندپروازانه‌ای داره با تکیه بر درآمدهای نفتی البته داخلی نظم دارن با سرکوب و کنترل پلیسی خارجی سیاستش عملگرایانه‌ست با شوروی دوستانه‌ست با آمریکا رابطه‌ش برقراره با ایران توافق کرده سر اروند امتیاز داده از اون‌ور تونسته حمایت شاه رو از پشت کردها برداره اونا رو کنترل کنه


audio: _9pNM6TbWe4_0119.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
ولی کلا تصویری که می‌ده اینه که اینا همه بی‌ثباتن اینجایی که کارتر چند ماه پیش گفته بود ایران اینجا جزیره ثباته حالا این جزیره هم درگیر بی‌ثباتی شده و می‌گه که حالا آمریکا تلاش می‌کنه هر قدرتی که بیاد ایران بتونه باهاش کار کنه که جایگاهش رو در منطقه از دست نده سه هفته بعد دوباره ایران می‌آد روی جلد تایم این بار با یک چهره جدید ایران و حالا بازی قدرت آیت‌الله خمینی احتمالا از اولین دفعه‌هاییه که


audio: _9pNM6TbWe4_0120.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
مخاطب آمریکایی داره دیگه رو جلد و اینا با این کلمه آیت‌الله آشنا می‌شه تصویره هم خیلی گل درشت داره می‌گه که شاه رفته رهبر جدید داره با اخمای تو هم می‌آد اون تصویر سیاه سفید خودش رو پاره کرده رنگی داره از اون تو می‌آد بیرون تمام قد یه چهره دور نیست یک رهبر در تبعید نیست حالا در مرکز قدرته جالب هم هست اون گوشه بالا گوشواره راست جلد عکس دنگ شیائوپینگ هم هست که اون موقع احتمالا معلوم نیست چیکار داره می‌کنه


audio: _9pNM6TbWe4_0121.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
یعنی نتیجه کارش چقدر بزرگه ولی الان می‌دونیم که سنگ بنای این چین امروز رو داره می‌گذاره دیگه مقاله‌هه 23 بهمن 57 داره منتشر می‌شه درباره اینکه تبعید بوده و از تبعید برگشته آیت‌الله خمینی و کشور رو داره حکومت دینی می‌کنه و مخالف‌های شاه رو که خیلی متکثر بودن اینا رو جمع کرده و متحد کرده حالا باید دید چطوری اینا رو نگه می‌داره و دو تا چالش جلوش رو چیکار می‌کنه باهاش


audio: _9pNM6TbWe4_0123.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
ارتش می‌گه اول به نظر می‌رسه مدیریتش سخته چون ممکنه کودتا کنن ولی بعد معلوم می‌شه که نه بدنه ارتش اصلا خودشون جز ناراضی‌ها هستن احتمال کودتا کم می‌شه و خلاصه اینا رو می‌گه و می‌گه که آمریکا نگرانه که نفوذش رو در ایران از دست بده یک کارایی رفته کرده که مثلا جلوی تقویت انقلابیون رو بگیره اونا هم نتیجه عکس داده از بختیار حمایت کرده که خب نتیجه‌ش بیشتر به ضرر آمریکا شده هایزر اومده ایران که رابط ارتش آمریکا باشه


audio: _9pNM6TbWe4_0124.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
دولت آمریکا باشه و ارتش ایران که مثلا ارتش کودتا نکنه ولی انقلابیون ایران این رو بیشتر تلاش آمریکا دیدن برای دخالت در امور داخلی ایران یعنی کلا می‌گه که درک دو طرف از کارایی که دارن می‌کنن هم کاملا متفاوته دیگه چی می‌گه؟ دیگه یه خرده می‌گه که آمریکا نگران این سلاح‌هاییه که الان ایران داره این همه اسلحه‌ای که شاه خریده بیفته دست شوروی برای همین یه برنامه‌هایی داره که اینا رو ببره مثلا به جای امنی ببره عربستان یا از بین ببره


audio: _9pNM6TbWe4_0125.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
اینم باز دوباره رابطه انقلابیون رو با آمریکا خراب می‌کنه ولی آمریکا سعی می‌کنه با یه سری از نیروهای انقلابی ارتباط بگیره بعضی از انقلابیون ایران هم سودمند می‌بینن این رو مثل بازرگان ولی اینقدری هیجانات ضد آمریکایی زیاده که خب همه می‌دونن باید محتاط باشن و اینا آخرش هم که می‌دونیم چی شد دیگه همه نیروهایی که اینطوری فکر می‌کردن یکی پس از دیگری حذف شدن و حکومت انقلابی جدید هم به سرعت و شدت ضد آمریکایی شد


audio: _9pNM6TbWe4_0126.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
چند هفته بعد دوباره ایران می‌ره روی جلد بازم شخصیت برجسته سیاسی نیست عکس مرد جوانیه کلاشینکف روسی به دست و پشت سرش آتشی که برپا شده رو داره نگاه می‌کنه رو پرچم آمریکا انگار داره راه می‌ره تو چهره‌ش یه نگرانی هست یه مصمم بودن هم هست ولی داستان داره داستان ناآرامی می‌گه


audio: _9pNM6TbWe4_0128.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
آنارشیسم و خروج حالا البته اکسدوس اصطلاح کتاب مقدسیه دیگه اشاره به خروج بنی اسرائیل از سرزمین مصر داره یه رفرسنی داره می‌ده به کلماتی که برای مخاطب آشناست هم آنارشیسم هم اکسدوس، خروج اینا کلمه‌هایی‌ان که خیلی سریع خیلی قدرتمند یک روایتی یک برچسبی می‌زنن به وضعیت و مخاطب خیلی زود می‌تونه کوبنده این تصویر رو بگیره و تصویر ترساننده‌ای هم هست


audio: _9pNM6TbWe4_0129.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
تصویر نگران‌کننده‌ای هم هست از همین آشوب می‌گه از این‌که ارتش تسلیم انقلابیون شد دولت بختیار ماندگار نشد انقلابی که داشت کم خشونت و آرام پیش می‌رفت ضرب‌آهنگش تند شد نیروهای انقلابی که ائتلاف کرده بودن اختلاف‌شون زیاد شد انقلابیون مسلح شدن سفارت آمریکا رو گرفتن تعریف می‌کنه که با اسلحه‌هایی که از نیروهای آزادی‌بخش فلسطین گرفته بودن رفتن سفارت آمریکا رو گرفتن این اولین حمله به سفارت آمریکاست که دولت موقت بازرگان دخالت می‌کنه و جمع می‌شه


audio: _9pNM6TbWe4_0130.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
ولی گزارش می‌ده که احساسات ضد آمریکایی خیلی در جامعه شدیده و به نظر نمی‌رسه که این دولت بتونه آرامش برقرار بکنه داستانی هم که از اشغال سفارت تعریف می‌کنه جالبه این خیلی مونده تا چند ماه در واقع مونده تا اون 13 آبان و اشغال سفارت به دست دانشجوهای پیرو خط امام این دفعه که البته زود هم از دست‌شون در اومد بازم پیغام‌های مهمی داره مخصوصا شکلی که مجله داره فریمش می‌کنه جالبه دیگه می‌بردش توی روایت جنگ سرد


audio: _9pNM6TbWe4_0131.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
آره اینا یه سازمان چریکی‌طوری ایدئولوژیک نزدیک شوروی و اینا بودن رفتن سفارت آمریکا رو گرفتن اجمالا تصویری که داره می‌ده احتمالا تصویر غلطی نیست ولی به نظر من باز روایتی که داره می‌ده در ذهنیت ساختن برای مخاطب خیلی روایت تامل‌برانگیزیه و دفعه بعد که ایران می‌ره روی جلد دیگه گروگان‌گیری اتفاق افتاده اشغال سفارت به دست دانشجویان پیرو خط امام روی جلد آیت‌الله خمینی و تصویر کارتر


audio: _9pNM6TbWe4_0132.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
تصویر روی جلد باز دوباره پیغامی که داره می‌فرسته خیلی گل درشت و خیلی واضحه تنش رو نشون می‌ده جدیت و مصمم بودن و اینا رو نشون می‌ده می‌گه این یک آزمون اراده‌ست بین ایران و آمریکا یک طرف ابرقدرت جهانیه یک طرف یک دولت تازه تاسیسی که کاراش غیرمتعارفه آمریکا قدرت نظامی و اقتصادی خیلی بزرگیه ولی بحرانی که ایران درست کرده براش بحران پیچیده‌ایه و راه‌حل‌های محدودی هم می‌تونه داشته باشه


audio: _9pNM6TbWe4_0133.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
چون آدم‌های اتباعی داره که در دست اینان و جون اینا در خطره نمی‌تونه از قدرت نظامی استفاده کنه تحریم اقتصادی داره می‌کنه که اینم هنوز جواب نداده و دولت انقلابی هم که جلوی آمریکاست سخت مذاکره می‌کنه یه خواسته داره می‌گه شاه رو برگردونین امیدواریم انشالله که زمام‌داران مستبد عالم سر عقل بیان انشالله اون مجرم ایرانی رو بدن شما هم ان‌شالله با سلامت و راحتی برگردید و برید انشالله که آمریکا نمی‌تونه نمی‌خواد برآورده کنه


audio: _9pNM6TbWe4_0134.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و از همین استفاده می‌کنه رهبر انقلاب ایران که هم قدرت داخلیش رو تثبیت بکنه مواضع ضد آمریکاییش رو شدیدتر بکنه


audio: _9pNM6TbWe4_0135.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و هم این‌که رقباش رو کم‌کم کسایی که می‌تونن رقابتی ایجاد بکنن رو بگذاره کنار تو ایران هم می‌گه مشخص نیست دقیقا که کی مسئوله چی می‌خوان دانشجوها یه چیز می‌گن دولت ایران یه چیز می‌گه از این‌ور دارن مذاکره می‌کنن که یه راهی پیدا بشه برای آزادی اینا از اون‌ور از ایران خبر می‌آد که اینا رو می‌خوایم به اتهام جاسوسی محاکمه کنیم و خلاصه این شرایط رو خیلی سخت می‌کنه یه مقدار درباره آیت‌الله خمینی صحبت می‌کنه که آره این یه رهبر کاریزماتیکیه


audio: _9pNM6TbWe4_0137.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
فهم درستی هم از دیپلماسی و از اداره یه کشور مدرن و این‌ها نداره کشورش در یک شرایط آشفته و ناپایداریه درگیر بحرانیه که راه‌حل‌های خیلی کمی برای بیرون اومدن ازش هست از اینجا تا چند شماره بعد خب می‌دونیم مسئله آمریکایی‌های در اسیر بحران گروگان‌گیری خیلی موضوع مهمیه چند بار هم روی جلد تایم می‌آد دوباره یه گزارش دیگه منتشر می‌کنه آذر 58 طوفان بعد از شاه


audio: _9pNM6TbWe4_0138.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
یک ساله که دیگه حالا شاه از کشور رفته داره در آمریکا مشغول معالجه سرطانه همچنان ایران گروگان داره بازداشت داره آمریکایی‌هایی رو و می‌گه که باید شاه رو به ما تحویل بدین می‌گه گزارش که آمریکا در طول تاریخ بهشت پناهنده‌ها بوده ولی ما هیچ‌وقت به خاطر پناه دادن به یک مهاجر اینطوری درگیر بحران نشده بود از زمان ویتنام این جدی‌ترین بحران بین‌المللی آمریکاست و کارتر هم سفت وایساده که نه ایران داره باج‌گیری می‌کنه


audio: _9pNM6TbWe4_0140.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و این موضعش حمایت هم داره در جامعه مخصوصا دانشجوهایی که تا همین چند وقت پیش مخالف سیاست خارجی دولت بودن می‌گه الان حامیش هستن می‌گه آمریکا می‌خواد ایران رو بیاره در سازمان ملل پای میز مذاکره ولی خمینی می‌گه نه ما نشستی که آمریکا دعوت کنه نمی‌آیم جو ایران رو می‌خواد بگه می‌گه همه‌پرسی قانون اساسی گذاشتن به عنوان رهبر دینی اومده آیت‌الله خمینی گفته که رای دادن به قانون وظیفه شرعیه


audio: _9pNM6TbWe4_0141.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
برای همین همه می‌گن نتیجه همه‌پرسی از قبل مشخص بوده تصویری که می‌ده اینه که یه سری آدمای کت‌وشلواری غرب درس‌خونده‌ای مثل بنی صدر حالا شاید قطب‌زاده رو هم داره همین‌طوری می‌گه اینا هستن که می‌خوان یه راه‌حلی پیدا بکنن ولی از اون طرف خواسته‌هایی که خب رهبر انقلاب داره می‌ده اصلا مسئله رو حل نشدنی می‌کنه می‌گه شاه رو بدین کارتر هم می‌گه نمی‌دیم تمام مطلب ما این است که شاه را به ما پس بدن


audio: _9pNM6TbWe4_0142.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
به نظر می‌رسه که تصورش هم اینه که طولانی بشه بحران به نفع ایرانه آمریکا رو به زانو درآورده حالا کشورهای اسلامی می‌آن شاید متحد بشن بپیوندن به ایران یه سری بیانیه داده که جوانان آماده جنگ بشن برن آموزش نظامی ببینن اگر آمریکا حمله کرد آماده دفاع باشن جالبه این برای من تازه بود که تو تلویزیون ایران دارن آموزش می‌دن که چطوری تفنگ آماده کنین بعد می‌گه اصلا یه قدم رفته جلوتر قبلا خواسته محاکمه شاه بود


audio: _9pNM6TbWe4_0143.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
الان گفته که نه ما کارتر رو می‌خوایم محاکمه کنیم و از این صحبت‌ها نشون می‌ده که خب اصلا امکان مذاکره چقدر وجود داره چطوری می‌شه با مذاکره به جایی رسید یا نمی‌شه باز دوباره تو همون فضاسازی و اینا یک داستانی درباره محرم تعریف می‌کنه که اینا زنجیر می‌زنن خودشون رو زخم می‌کنن و قمه می‌زنن خودشون رو می‌زنن خون می‌آد و این‌ها که اینا مثلا چنین برنامه‌ای رواله اینجا بعد می‌گه گفتن که اون کارایی رو که قبلا می‌کردین


audio: _9pNM6TbWe4_0144.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
با چاقو تو سر خودتون می‌زدین خون بیاد اون کارا رو دیگه نکنین به‌خاطر این‌که سوء‌تفاهم فرهنگی برای غربیا درست می‌شه ولی بقیه برنامه زنجیر و اینا برقراره اون وقت می‌گه تو همین برنامه‌ها پلاکاردایی که بلند می کنن روش نوشته ما نیروی دریایی آمریکا رو غرق خون می‌کنیم نوشته اگه آمریکا حمله کنه ما تا پای جنگ می‌جنگیم تصویر اینطوری از جامعه و از تنش و از رهبری و از وضعیت پیچیده می‌ده و از اون طرف تو آمریکا هم حالا دوره کارتر داره تموم می‌شه


audio: _9pNM6TbWe4_0145.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
داره برای دور دوم ریاست‌جمهوریش برای انتخابات اون داره آماده می‌شه منتها وسط این بحران سفرها رو کنسل کرده کنفرانس خبری گذاشته می‌گه خیلی مقتدر و مسلط صحبت می‌کنه چیزی که از کارتر کمتر دیده بودن آمریکایی‌ها می‌گه که هیچ پشیمونی نداره بابت پذیرفتن شاه تصمیمی نیست که بخواد عذرخواهی کنه بابتش تسلیم باج‌خواهی و تروریسم بین‌المللی می‌گه ما نمی‌شیم می‌گه برخلاف کاری که ایران و آیت‌الله خمینی کردن


audio: _9pNM6TbWe4_0146.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
کارتر می‌گه این جنگ مقدس نیست این جنگ با اسلام نیست این دعوای آمریکاست با اقدام نادرست چند نفر ایرانی توی هفته‌های قبل از این مصاحبه می‌گه توی آمریکا خیلی حرف اقدام نظامی و اینا بوده ولی کارتر می‌گه نه صلح‌آمیز و دیپلماتیک و از این صحبتا می‌خوایم بریم جلو یک شکایتی برده دیوان لاهه اون سمتی می‌خواد مسئله رو حل کنه گزارشه به نظرم گزارش خیلی مهمیه اولا که خب وسط بحران نوشته شده


audio: _9pNM6TbWe4_0147.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
خیلی چیزایی توش بخشی از تلاش آمریکا باید دیده بشه برای حل بحران یعنی مسئله فقط دیگه گزارش رسانه‌ای نیست بیشتر گزارش‌هاش اینطوری نیست این دیگه واقعا اینطوری نیست داره کمک می‌کنه به ذهنیت دادن به جامعه آمریکا از انقلاب ایران، از حاکمان جدید ایران و از جامعه ایران و به نظر من مهمه به خاطر این‌که از همون موقع تا 45 سال بعدش که من الان دارم این رو ضبط می‌کنم بخش زیادی از اون ذهنیت همچنان هست


audio: _9pNM6TbWe4_0148.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و تلاش‌هایی هم که گاه‌وبی‌گاه شده برای این‌که تغییرش بده بیشتر از این‌که قاعده باشه واقعا لحظه‌های استثنایی بوده و هیچ‌وقت موفقیت پایدار و گسترده نداشته با این‌که جامعه بارها تغییر کرده منتها خب اون تصویر تصویر قدرتمندی بوده و تا حد زیادی درست یا غلط باقی مونده در ذهنیت آمریکایی‌ 1980، 1358 آیت‌الله خمینی می‌شه چهره سال مجله تایم تصویرش دوباره می‌آد روی جلد


audio: _9pNM6TbWe4_0149.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و حالا می‌خواد رهبر انقلاب ایران رو به جامعه آمریکایی دقیق‌تر و مفصل‌تر معرفی کنه می‌گه که آره این رهبر مذهبی‌ایه به شدت به قوانین شریعت و فلسفه افلاطونی پایبنده خیلی اطلاعی می‌گه از دنیای غیر از اسلام نداره یا اگر هم می‌دونه دنیا چه خبره خیلی توجهی بهش نداره تصمیم‌های افراطی می‌گیره در نتیجه مثل این‌که از گروگان‌گیری حمایت می‌کنه از سرکوب اقلیت‌ها می‌گه و اعدام‌ها و


audio: _9pNM6TbWe4_0150.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
موسیقی ممنوعه و جداسازی زن و مرد و ممنوعیت مشروبات الکلی و بعد هم می‌گه که اینا فقط داخل مرزهای ایران نیست محدودیت‌ها این گرایش‌های ضد غربی رو تو کشورای منطقه هم می‌شه دید و این باعث بی‌ثباتی می‌شه ایران با همسایه‌هاش می‌گه احتمال درگیری داره درگیری مرزی رو با عراق گزارش می‌ده هنوز مونده دیگه سه هفته قبل از این گزارش می‌گه که یه حمله‌هایی عراق کرده به مناطق مرزی ایران


audio: _9pNM6TbWe4_0151.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
در حالی که تاریخ رسمی که ما می‌دونیم هشت ماه بعد از اینه که جنگ شروع می‌شه به روایت ایران روایت عراق یه خرده‌ای زودتره فکر کنم ولی به هر حال چند ماه مونده تا شروع رسمی جنگ منتها این می‌گه که آره درگیری هست رابطه پرتنشه و احتمال درگیری بالاست درباره ناآرامی‌های توی مرزها می‌گه کرد و بلوچ و کجا می‌گه اینم یه تهدیدیه برای تمامیت ارضی ایران یا می‌تونه باشه که این گروه‌های قومی اینا خودمختاری بیشتری می‌خوان


audio: _9pNM6TbWe4_0152.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و با این مدلی که ایران داره سرکوب می‌کنه این ممکنه باز دوباره باعث افزایش بی‌ثباتی در کل منطقه بشه ضمن این‌که شوروی


audio: _9pNM6TbWe4_0153.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
شوروی هم ممکنه که از این وضعیت استفاده کنه اصلا این انقلاب ممکنه یک الگویی بشه برای شورش‌های بیشتر در جهان سوم و احساسات غربی رو زیاد بکنه نفت چی می‌شه بازار نفت چی می‌شه یه اشاره‌ای هم به مسئله جانشینی می‌کنه یعنی اشاره که بیشتر یه خرده درباره جانشینی صحبت می‌کنه که حالا البته ما می‌دونیم که اهمیتی نداره دیگه اون موقع چون عملا جانشینی موضوعیت پیدا نمی‌کنه تا 10 سال بعدش که اون موقع هم که دیگه حالا همه چیز عوض شده


audio: _9pNM6TbWe4_0154.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
روی جلد بعدی بازم درباره بحران گروگان‌گیریه و اینکه چطوری این بحران روابط ایران و آمریکا رو تحت تاثیر گذاشته روی سیاست داخلی آمریکا اثر گذاشته


audio: _9pNM6TbWe4_0155.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
تصویر روی جلد همچنان چهره‌های ایرانی که روشن بنی‌صدره، آیت‌الله خمینیه عکس هلیکوپتر سوخته آمریکایی‌هاست آمریکایی‌ها اومدن نظامی‌ که بیان از طبس نجات بدن گروگان‌ها رو نتونستن شکست بدی خوردن


audio: _9pNM6TbWe4_0156.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
اون رو نشون می‌ده مقاله که داره درمی‌آد یک سال از شروع بحران می‌گذره شاه دیگه چند ماهه که مرده جنگ ایران و عراق دیگه رسما شروع شده خرمشهر اشغاله آمریکا هم انتخابات شده دولت کارتر هرچی کرده قبل از انتخابات نتونسته بحران رو حل بکنه مقاله می‌گه این یکی از عوامل شکستش بود به‌خاطر احساس تحقیری که پیدا کرده بودن آمریکایی‌ها


audio: _9pNM6TbWe4_0157.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
می‌گه وجهه آمریکا در منطقه و در سطح بین‌المللی و در داخل آمریکا خدشه‌دار شده نمی‌تونسته به این راحتی شرایطی رو که مجلس ایران گذاشته بوده بپذیره و درباره ریگانی که صحبت می‌کنه که حالا به جای کارتر ریگان رئیس‌جمهور شده دیگه درباره ریگان می‌گه می‌گه که این خیلی بااحتیاط و هوشمندانه درباره این مسئله صحبت می‌کرد و هر چند موضعش در مقایسه با کارتر قاطعانه‌تر بود و پیش‌بینی می‌شد که اگر برنده بشه


audio: _9pNM6TbWe4_0158.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
بعید باشه که بتونه با شرایط ایران کنار بیاد ولی شایعاتی هست که توافق‌هایی پشت پرده با ایرانی‌ها داشته مذاکراتی از طریق فلسطین و الجزایر و این‌ها از این طرف با رئیس مجلس ایران رفسنجانی مذاکرات داشته که حالا اون موقع خیلی اطلاعات ازش نیست ما الان داستانش رو می‌دونیم


audio: _9pNM6TbWe4_0160.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
سوپرایز ماه اکتبر غافل‌گیری دم انتخابات ریاست‌جمهوری در پیروزی ریگان رو هم می‌دونیم چقدره اون موقع منتها این داستان معلوم نیست هنوز واقعیتش هم اینه که ریگان به محض این‌که رئیس‌جمهور می‌شه توافق رو عملی می‌کنن و آمریکایی‌ها هم آزاد می‌شن دیگه


audio: _9pNM6TbWe4_0161.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
دو بار دیگه تا آخر قرن بیستم ایران می‌ره روی جلد تایم یه دفعه‌ش به بهانه اتفاق مکه‌ست که استفاده می‌کنه درباره سیاست‌های تهاجمی ایران توضیح می‌ده توی مکه ایرانی‌ها رفتن شعار دادن موقع مراسم حج تظاهرات کردن علیه آمریکا و انگلیس شعار دادن درگیری شده با نیروی امنیت عربستان یه سری حجاج ایرانی کشته شدن می‌گه 400 نفر کشته شدن بیشترشون ایرانی‌هایی‌ان که زیر دست و پا موندن


audio: _9pNM6TbWe4_0162.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
از جاه‌طلبی و بلندپروازی برای گسترش اسلام شیعی می‌گه در مقابل سنی‌گرایی جهان اسلام صدور انقلاب بعد می‌گه که حالا وسط این بحران ایرانی‌ها یه سری فرانسوی رو هم گرفتن رابطه با فرانسه هم خراب شده به سفارت کویت حمله کردن دیپلمات‌های انگلیسی از ایران اخراج شدن رفتن رابطه‌ها می‌گه تیره‌ست در شرایطی که حالا ایران با عراق هم در جنگه دورتر از مرزها هم با فرانسه و اسرائیل و آمریکا درگیره


audio: _9pNM6TbWe4_0163.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
اینجا هم با عربستان و کویت و کشورهای جنوب خلیج فارس آمریکا هم که شیطان بزرگه خلاصه تنش و درگیری با کشورهای دور و نزدیک می‌گه زیاد داره از لبنان می‌گه و حزب‌الله و نگرانی‌هایی که اونجا درست شده و اینا و بعد می‌گه البته این شکل ظاهری ماجراست شاید به خاطر این‌که مخفیانه پشت پرده مذاکراتی هم انگار برای خرید سلاح هست ایران سلاح بخره از آمریکا


audio: _9pNM6TbWe4_0164.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و از اون طرف آمریکا بتونه یک سری گروگان‌هایی رو که دست حزب‌الله لبنان داره آزاد بکنه ماجرای مک‌فارلین رو داره اشاره بهش می‌کنه که خب داخلی هم می‌دونیم خیلی اثر گذاشت روی ایران توی این گزارش البته خیلی توش نمی‌ره خیلی هم شاید اون موقع اصلا توش معلوم نیست چه خبره ولی یه اشاره ریزی به این اتفاق داره شماره بعدی ماجرای مک‌فارلن رو گسترده‌تر صحبت می‌کنه ازش این سال 65 داره منتشر می‌شه معامله ایرانه دیگه وسط دهه هشتاده


audio: _9pNM6TbWe4_0166.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
ایران از آمریکا اسلحه می‌خره می‌گه یه هدف دولت آمریکا اینه که بتونه با چهره‌های کلیدی ایران بعد از خمینی ارتباط برقرار بکنه یه برنامه‌ای بچینه برای برقراری رابطه بین ایران و آمریکا بعدا مقاله می‌گه که این تلاش‌های پنهانی ریگان خلاف اصول سیاست خارجی آمریکا بوده اگر کنگره می‌دونست مانع می‌شد ریگان سعی می‌کنه نشون بده اینا دو تا مذاکره مختلف بوده تلاش برای آزادی زندانی‌هایی دست حزب‌الله یه داستان بوده


audio: _9pNM6TbWe4_0167.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
یه مذاکراتی هم بوده برای فروش اسلحه منتها خب طرفین معامله یکی‌ان بعضی از چهره‌های این مذاکرات هم یکی‌ان


audio: _9pNM6TbWe4_0169.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
تفسیرش می‌شه این‌که آمریکا داره باج می‌ده به گروگان‌گیری و این مخالف قوانین ضد تروریسم و تحریم‌های اعمال شده علیه ایران و این‌هاست و می‌گه که هم داخلی مخالف داره، داخل آمریکا هم متحدان غربی آمریکا به‌خاطر این مصالحه و معامله انتقاد می‌کنن خیلی ماجرای پیچیده‌ایه دیگه حالا جزئیات اون رو نمی‌خوایم بگیم حتما یا می‌دونین یا این‌که تو یوتیوب می‌تونید ویدیوهایی زیادی درباره‌ش پیدا بکنین دورانیه که ایران برای جنگ با عراق دیگه نیاز به سلاح داره


audio: _9pNM6TbWe4_0170.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
آمریکا اینطوری نزدیک می‌شه به ایران از قرار سلاح از طریق اسرائیل به کمک تاجرهایی مثل عدنان خاشقچی می‌آد می‌رسه به ایران یه روزنامه لبنانی خبرش رو می‌ده مجلس ایران خبرش رو پخش می‌کنه شاکی داره متحدهای آمریکا شاکی می‌شن مردم آمریکا یه مقداری شاکی می‌شن همسایه‌های ایران که رابطه خوبی با آمریکا دارن مثل عربستان احساس خطر می‌کنن که ایران داره اگر از نظر نظامی تقویت می‌شه به دست آمریکا دیگه حالا این تکلیف ما چی می‌شه و اینا


audio: _9pNM6TbWe4_0171.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
خلاصه معامله‌هه افشا می‌شه و دیگه هیچ مذاکره و تعامل رسمی بعد از اون خیلی دشوارتر می‌شه بین ایران و آمریکا اثر این افشا شدن در داخل هم می‌دونیم یه قدمش از پس‌لرزه‌هاش حداقل اینه که آیت‌الله منتظری که قائم‌مقام رهبری بود قرار بود بشه بعدا رهبر جمهوری اسلامی عملا دیگه می‌ره کنار دیگه هم کسی به عنوان قائم‌مقام انتخاب نمی‌شه گفتم حالا اینجا ماجرای مک‌فارلن رو نمی‌خواستیم توضیح بدیم


audio: _9pNM6TbWe4_0172.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
ولی می‌خواستیم اینو بگیم که یک بار هم به بهانه اون داستان ایران می‌ره روی جلد این بار عکس ریگانه و رفسنجانی معامله پشت پرده و البته ناموفق‌شون آخرین باری هم که ایران می‌ره روی جلد تایم 1989 ئه و زمان سلمان رشدی یک نویسنده انگلیسی رمانی می‌نویسه به نام آیه‌های شیطانی مسلمونا می‌گن که این توهین‌آمیزه خیلی خشمگین می‌شن ناراحت می‌شن عصبانی می‌شن


audio: _9pNM6TbWe4_0173.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
مدتی بعد آیت‌الله خمینی که هم رهبر سیاسیه هم رهبر دینیه حکم می‌ده که این کتاب چنین است و چنان است نویسنده‌ش هم باید بکشن تیتر گزارش می‌گه آیت‌الله فرمان قتل می‌دهد روی جلد هم یه نقاشی اینطوری داره از آیت‌الله روی پس زمینه‌ای از متن کتاب سلمان رشدی خشم مسلمون‌ها البته از قبلش شروع شده از هند و پاکستان و عربستان و این‌ها این فتوا ولی وقتی که می‌آد


audio: _9pNM6TbWe4_0174.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
دیگه برای قتلش پاداش و این‌ها هم می‌ذارن خب ماجرا جدی‌تر می‌شه کتاب‌فروشی‌ها کتاب‌ها رو خیلی‌ها جمع می‌کنن از قفسه‌ها سلمان رشدی هم تور معرفی کتابش رو لغو می‌کنه مقاله این ماجرا رو بهانه‌ای می‌کنه که توضیح بده که یک تضادی هست بین ارزش‌های اسلامی و ارزش‌های غربی بگه که یک اثر ادبی چطوری می‌تونه یک چنین واکنش‌های خشونت‌آمیزی به وجود بیاره این به‌خاطر تنش دیرینه بین اسلام و غربه


audio: _9pNM6TbWe4_0175.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
آزادی بیان یک ارزش غربیه حفظ مقدسات دینی یک ارزش اسلامیه و الان اینا اینطوری در مقابل هم قرار گرفتن مسلمون‌ها مجرم می‌دونن رشدی رو به‌خاطر توهین به اسلام و پیغمبر اسلام در حالی که غرب می‌گه نه این قربانی تعصب و افراط‌گرایی مذهبی شده و ایران هم این وسط داره از شرایط می‌گه استفاده می‌کنه که قدرت خودش رو در جهان اسلام محکم کنه و در داخل هم با این موضع‌گیری جایگاه رهبری دوباره برگرده


audio: _9pNM6TbWe4_0176.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
و دل گروه‌های افراطی‌تر داخلی هم به دست بیاد در شرایطی که حالا همه مسلمونا هم موافق این واکنش شدید نبودن می‌گه بعضی از رهبرای اسلامی هم نقد کردن فتوا رو و گفتن که برخلاف آموزه‌های رحمت‌آمیز اسلامه این دیگه آخرین باریه که در قرن بیستم عکس مربوط به ایران می‌ره روی جلد تایم دیدین دیگه خیلی از اتفاقات مهم ایران اصلا انعکاس نداره اونجا روی جلد تایم نمی‌ره دوره‌های طولانی مهمی هست که اصلا اونجا هیچ خبری نیست


audio: _9pNM6TbWe4_0177.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
یه دوره‌هایی هم می‌بینیم که زیاد هست ما هم برنامه‌مون این نبود که بینیم مثلا مرور کنیم تاریخ ایران رو یا حتی بخوایم همه چیزایی رو که توی گزارش‌ها می‌آد بگیم این گزارش‌ها بعضیاش خیلی طولانیه من خودم کنجکاو بودم بیشتر که این جلدها رو ببینم اصل این ویدیو هم این بود که این جلدها رو با همدیگه ببینیم ببینیم که چی نشون داده چون خود طرح جلدها حرف می‌زنه دیگه یه خرده‌ای هم از یه جاهایی از هر کدوم از گزارش‌ها رو بگم گزارش‌ها می‌گم طولانی‌تر از اینه اینایی که گفتیم هیچ‌کدوم خلاصه همه اون مقاله یا اون گزارشه نیست


audio: _9pNM6TbWe4_0178.opus
source: youtube
source_id: _9pNM6TbWe4
invalidation: VALID
text:
یه تیکه‌شه واقعا فقط همه گزارش‌هایی که موضوع روی جلد بوده و موضوعش ایران بوده ببینیم اینا چی بوده و چی گفته و چه تغییراتی داشته برای خودم جالب بود که این کار رو بکنم گفتیم برای شما هم تعریف کنیم اگر که جالب بود بگین شاید باز هم کارهایی شبیه این کردیم


audio: ICBlDkqKIcI_0003.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
می‌خوایم بریم سر اغ کتاب تاریخ جهان در شش لیوان در دو تا ویدئوی مختلف ویدئوی اول می‌خوایم سه تا نوشیدنی الکلی محبوبو بگیم این ویدئو در ویدئوی دوم که لینکش این بالا هست می‌خوایم بریم داستان سه تا نوشیدنی غیرالکلی رو بگیم اول ولی الکلی‌ها قصه‌ی شراب آب‌جو و انواع اسپریت‌ها من علی بندری هستم و این چنل یوتیوب بی‌پلاسه


audio: ICBlDkqKIcI_0008.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
در این هلال حاصل‌خیز یه جاییه از دجله و فرات از بین‌ا لنهرین درواقع شروع می‌شه تا ساحل شرقی مدیترانه


audio: ICBlDkqKIcI_0009.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
آب‌جو هم درواقع از همین‌جا شروع می شه قصه ش خیلی زود آدما فهمیدن که غلات اگر در آب بمونه نشاسته یا عصاره‌ای که داره تبدیل می‌شه به مالت


audio: ICBlDkqKIcI_0011.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
این تبدیل می‌شه به یه نوشیدنی گازدار سرخوش کننده ای بعد اینو نوشیدن و از مزه‌ش خوششون اومد و از حالتی که بهشون داد خوششون اومد


audio: ICBlDkqKIcI_0012.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
دوباره درست کردن و دوباره درست کردن کتاب می‌گه اصلن همین که آدما از آب‌جو خوش‌شون اومد یکی از دلایلی شد که بگن هی این ور اون ور نریم و آدم‌ها مستقر و یکجانشین شدن که این شد مقدمه‌ی شکل‌گیری تمدن‌ها تا اون موقع زندگی بشر بر پایه‌ی شکار بود و از این ور اون ور چیز میز جمع کردن خوردن


audio: ICBlDkqKIcI_0013.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
فن‌آوری ذخیره کردن مواد غذایی رو هنوز بهش دست‌رسی پیدا نکرده بودن یه تیکه‌های زمینی رو ممکن بود برای مدت خیلی کوتاهی استفاده کنن یه چیزی بکارن که بخورن ولی نمی‌تونستن هیچی ذخیره کنن بعد که این محصولات پایه‌ی غلات رو بهش رسیدن مثل نان و آب‌جو این باعث شد که برن دنبال منبع ثابتی


audio: ICBlDkqKIcI_0015.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
مصرف چند ماه آینده یا حتی سال آینده و بعد که دیدن این ذخیره کردن چه مزایایی داره براشون گفتن بهتره خودمون هم کنار این منابعی که داریم درست می‌کنیم بمونیم


audio: ICBlDkqKIcI_0016.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
همین نیاز به غلات به تدریج انسان رو برد به سمت توسعه‌ی کشاورزی جامعه رشد کرد و اتکاء به همین محصولات پایه‌ی غلات مثل آب‌جو و نان هی بیش‌تر شد


audio: ICBlDkqKIcI_0017.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
و بعد انسان کم کم شروع کرد به کشاورزی کردن و کاشتن محصولات دیگه‌ای که دلش می‌خواست این یک‌جانشینی کم کم بزگ شد تبدیل شد به تمدن‌های بزرگ‌تر و آب‌جو شد جزئی بزرگ‌تر از زندگی روزانه‌ی مردم شد نماد تمدن


audio: ICBlDkqKIcI_0019.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
در روزگاران قدیم شراب هم خودش کم‌یاب بوده هم این‌که حمل و نقلش خیلی گرون بوده و در نتیجه فقط ثروت‌مندا بودن که دستشون بهش می‌رسیده


audio: ICBlDkqKIcI_0022.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
یه مثال معروفش نخستین پادشاه بزرگ آشوره آشور ناصیر پاول که ا ین شراب رو کرد نوشیدنی جشن‌هایی که برای خواص امپراتوری برگزار می‌کرد


audio: ICBlDkqKIcI_0023.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
برای این‌که بتونه به رخ همه بکشه ما می‌تونیم از اون ور دنیا این همه شراب که چیز گرون و ارزش‌مندیه بیاریم این جا این قدرت امپراتوری آشوره در یونان باستان هم این‌طوری بود که شراب مرتبه‌ی اجتماعی شما رو نشون می‌داد یونانیا یاد گرفتن که شراب رو چه‌طور مقرون به صرفه در ست کنن و شراب قیمتش یه مقدار اومد پایین شد نوشیدنی طبقه‌ی روشن‌فکر و کم کم راه پیدا کرد به سمپوزیوم‌های این‌ها


audio: ICBlDkqKIcI_0028.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
خود شراب رفت فرهنگش باهاش رفت کشورهای دیگه حتی علاقه پیدا کردن به جام‌های زیبای شراب که در یونان درست می‌شد


audio: ICBlDkqKIcI_0032.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
شراب نمادی بود از طبقه‌ی اجتماعی رومی‌ها در قرن دوم پیش از میلاد جای یونانی‌ها رو گرفتن شدن قدرت برتر منطقه و این‌ها تاک‌ها رو از یونان بردن ایتالیا


audio: ICBlDkqKIcI_0038.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: INVALID_CHARS
text:
<i>این حکم باطله بابا</i> <i>این حکم باطله این حکمو نمی‌شه خوند</i> <i>این حکم مالیده ست برادر</i> ♪ ♪


audio: ICBlDkqKIcI_0040.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
و از این جا به بعد خیلی گسترده تر شد ابداعش البته کار اعراب بود ولی به دلایل مذهبی رشدش نه در دنیای عرب بلکه در اروپا شروع شد


audio: ICBlDkqKIcI_0043.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
و بعد خودش شروع کرد آزمایش کردن و ور رفتن با اینا و یک نوشیدنی درست کرد که خوش‌مزه نبود ولی کم کم به عنوان دارو جاش رو باز کرد


audio: ICBlDkqKIcI_0046.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
همون‌طور که شراب تاثیر یونانی‌ها رو در جهان زیاد کرد مشروب و اسپریت‌ها هم در تاثیر و گسترش و نفوذ اروپایی‌ها در دنیا نقش داشتن


audio: ICBlDkqKIcI_0047.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
یک دلیل مهمش خواست شدید این امپریالیسم بود برای به دست آوردن شکر که بتونن باهاش تولید کنن اروپاییا بعد از این‌که می رفتن جزایر دریای کاراییب رو مستعمره می‌کردن می‌رفتن اون‌جا کشت و زرع شکر راه می‌نداختن


audio: ICBlDkqKIcI_0049.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
و شکر شد مهم‌ترین محصول این جزیره‌ی کوچک در شمال شرقی ونزوئلا اصلش به‌خاطر این که بتونن رام رو باهاش تولید کنن


audio: ICBlDkqKIcI_0050.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
این‌قدر شکر و رام در کاراییب مهم شد که شدن مثل پول رایج وجه رایج و حتی برای خرید و فروش برده مستقیم از شکر و از رام استفاده می‌کردن


audio: ICBlDkqKIcI_0051.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
این نوشیدنی‌های تقطیر شده مثل رام بعدا تاثیر عمیقی روی تاریخ بشریت گذاشتن در جنگ‌های استقلال آمریکا قانون مالیاتی در 1733 تصویب شد


audio: ICBlDkqKIcI_0054.opus
source: youtube
source_id: ICBlDkqKIcI
invalidation: VALID
text:
مستعمره‌نشینایی که در آمریکا بودن گفتن که نه ما قبول نداریم و ادامه دادن به قاچاق این شیره‌ی شکر از فرانسه می‌آوردن می‌گفتن قیمتش پایین‌تره کیفیتشم بهتره و این سرپیچی کردنشون از قوانین بریتانیا و مبارزه‌طلبیشون


audio: CHEFxtGsU34_0001.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
یکی از شگفتی‌های دنیای امروز چینه اینکه در واقع چی شد که چین همچی شد؟ چون ما امروز ممکنه چین رو ببینیم بالای جداول اقتصادی دنیا نمودارها همه رو به رشد داره اقتصاد اول دنیا می‌شه و خیلی تصور هم نتونیم بکنیم که چند دهه پیش همین چین کشور خیلی فقیری بود من علی بندری هستم این کانال یوتیوب بی‌پلاسه اینجا می‌خوایم خیلی مختصر درباره این تغییر بزرگ چین صحبت کنیم


audio: CHEFxtGsU34_0002.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
خب خیلی واضحه که توی چند دقیقه نمی‌شه توضیح داد که این تحول اقتصادی بزرگ چطوری اتفاق افتاده نه تنها وقتش کافی نیست بلکه اصلا من سوادش رو ندارم دانشش رو ندارم منتها به قدر خودم یه مقداری خوندم این طرف و اون طرف و می‌خوام اون چیزی رو که پیدا کردم بگم و بعد هم اگر که شما علاقه داشته باشید و خودم هم همچنان کنجکاوی داشته باشم اینو می‌خوام جلوتر ببرم و یه خرده بیشتر درباره‌ش بخونم اول ولی طبق معمول باید یه نگاه بکنیم به زمینه تاریخی


audio: CHEFxtGsU34_0003.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
توی پادکست بی‌پلاس هم ما یه اپیزود چین داریم خلاصه کتاب چین کیسینجر رو اونجا درباره‌ش صحبت کردیم اونجا هم گفتیم که قرن 19 رو چینی‌ها بهش می‌گن قرن تحقیر خیلی اوضاع چین خراب بود در طول تاریخ البته گفتیم چین بالا پایین داشته هی قوی می‌شده و قدرتمند شدنش اینطوری بوده که متحد می‌شدن همه با هم بعد دوباره اینا جدا می‌شدن بعد یه مدتی که جدا می‌موندن دوباره یکی می‌اومده متحد می‌شدن قرن 19 اوضاع خراب بود


audio: CHEFxtGsU34_0004.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
قرن بیستم هم با جنگ داخلی شروع شد با جنگ داخلی شروع شد چند دهه بین کمونیست‌ها و ملی‌گراها این جنگ داخلی 1949 با پیروزی کمونیست‌ها به رهبری مائو تمام شد کمونیست‌ها پیروز شدن مائو شد رهبر بزرگ چین جمهوری خلق چین تاسیس شد


audio: CHEFxtGsU34_0006.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
و اون ملی‌گراهایی هم که شکست خورده بودن رفتن تایوان و اونجا واسه خودشون یه دولتی درست کردن که اینا رو حالا توی یک ویدیوی دیگری توضیح می‌دیم مائو از 1949 تا 1976 در راس قدرته در چین وقتی هم که آمد بهشت روی زمین درست می‌کنم چین رو به قدرت واقعی خودش برمی‌گردونم و چی و چی خیلی هم شخصیت مهمیه از مهم‌ترین شخصیت‌های قرن بیستمه حالا شاید یه بار مفصل درباره مائو صحبت کردیم ولی خب چند دهه‌ای که بود


audio: CHEFxtGsU34_0007.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
برنامه‌های اقتصادی بلندپروازانه، صنعتی کردن تو کشاورزی برنامه‌های خیلی عجیب غریب برنامه‌های فرهنگی، انقلاب فرهنگی پاکسازی‌های سیاسی برنامه‌های عموما ناکارآمد ناکارا و بعضا فاجعه‌بار دیگه بعضی‌هاش رو می‌دونیم بعضی‌هاش رو هم باید یه خرده بخونیم درباره‌شون یاد بگیریم جمعیت چین هم در زمان همین آقای مائو از 550 میلیون نفر شد 900 میلیون نفر منتها مائو در 1976 مرد


audio: CHEFxtGsU34_0008.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
تغییرات بزرگی که در چین اتفاق افتاد همه مال بعد از مائوئه و این خودش خیلی حرفه چون داریم می‌گیم مائو یکی از شخصیت‌های اثرگذار و مهم قرن بیستمه تغییر چین هم داریم می‌گیم از تغییرات و اتفاقات خیلی مهم نیمه دوم قرن بیستمه منتها این تغییرات همه‌ش مال دوران بعد از مائوئه چون سال 1976 که مائو مرد چین هیچ شباهتی به چین امروز نداشت


audio: CHEFxtGsU34_0009.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
40 سال پیش اقتصاد چین اقتصادی بود فقیر، ضعیف کوچیک و جداافتاده از دنیا تغییرات از همون 1979 شروع شد ریز ریز ولی از 1981 خیلی جدی‌تر شد از اون دوره دوران شکوفایی و اوج‌گیری اقتصادی چین شروع شد رشد اقتصاد


audio: CHEFxtGsU34_0011.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
800 میلیون نفر رو از فقر بیرون کشید خیلی اتفاقات اقتصادی شگفت‌انگیزی افتاد و البته حالا تو سال‌های اخیر رشدش یه مقدار کم شده پایدارتر شده ولی خب می‌دونیم دیگه جایگاهش رو در صنعت و تجارت دنیا و دیگه الان در قدرت سیاسی در دنیا می‌دونیم که کجاست تغییرات چطوری شروع شد؟ بعد از مائو رهبران حزب کمونیست آمدن گفتن که خب این همه چیو از مرکز و از بالا برنامه‌ریزی کنیم


audio: CHEFxtGsU34_0012.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
بدیم پایین اجرا کنن در شهرها و کارخونه‌ها و استان‌ها و همه چی و همه چی این خب به وضوح جواب نمی‌ده باید طرحی نو در اندازیم منتها ما کمونیست هستیم ما نمی‌خوایم بیفتیم تو بغل سرمایه‌داری می‌خوایم با حفظ هویت خودمون این کار رو بکنیم واقعا هم لازم بود یه کاری بکنن دیگه هی نگاه می‌کردن به دور و برشون تایوان، هنگ‌کنگ، سنگاپور کره جنوبی، ژاپن اینا همه در حال درخشش اقتصادی چین اون‌وقت با این همه منابع اوضاعش خیلی خراب


audio: CHEFxtGsU34_0013.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
چه کنیم؟ دخالت دولت رو کم می‌کنیم کمونیست می‌مونیم ولی ریزریز ریزریز شروع می‌کنیم یه جاهایی رو باز کردن یه خرده‌ای استقلال عمل دادن به مثلا کارخونه‌ها دیگه براشون سهمیه تعیین نمی‌کنیم که شما انقدر باید از این چیز تولید کنی و با این قیمت به ما بفروشی و مثلا انقدر به تو می‌رسه که پول بدی به کارگرا بقیه‌ش هم می‌شه سود دولت دیگه این کار نخواهیم کرد مشوق‌هایی تعریف می‌کنیم که خودشون پروداکتیویتی رو ببرن بالا توی کشاورزی هم همینطور


audio: CHEFxtGsU34_0014.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
یه سیستم کشاورزی جدید که مشوق داشته باشن کشاورزها بهره‌وری بره بالا و حالا سیاست‌هایی که ما اینجا توی ریزش نمی‌خوایم بریم واقعا ولی می‌خوایم بگیم که این تغییرات ریزریز اتفاق افتاد کم‌کم اتفاق افتاد رهبری که در زمانش این اتفاقات افتاد رهبر عالی‌مقام چین دنگ شیائوپینگ بود این رهبر عالی‌مقام و اینا یه اصطلاح سیاسی‌ایه یه خرده‌ای پیچیده‌ست که مثلا واقعا پستش چیه رهبر کیه اینا من وارد اوناش نمی‌خوام بشم


audio: CHEFxtGsU34_0015.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
ما به اسم رهبر می‌شناسیم دیگه الان که دیگه اصلا تقریبا می‌گن رئیس‌جمهور ولی این آقای دنگ شیائوپینگ بود ایشون کمونیست بود از قبل وفادار در رکاب مائو مبارزه کرده بود کار سیاسی کرده بود البته درس‌خونده فرانسه بود ولی بعد رفته بود روسیه هم مثلا درس کمونیستی خونده بود و بعد هم توی حزب بود منتها تو دوره پاکسازی دو بار ایشون پاکسازی شده بود یه مقدار همون موقع می‌گفتن تفکرات راست‌گرایانه داره


audio: CHEFxtGsU34_0018.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
اصلاحات و بازگشایی بازگشایی تجاری اینا اصلا منظور سیاسی نیست اینجاها اصلاحات اقتصادی بازگشایی هم تجاری و یکی از کارای خیلی مهمی که کردن این بود که اومدن چند تا منطقه ویژه اقتصادی درست کردن چهار تا در واقع به مرور هم درست کردن اول یکی بعد دیگرانی رو اضافه کردن نزدیک مرزها نزدیک مثلا مرز هنگ‌کنگ یا نزدیک مرزهای دیگه و تغییراتی رو که می‌خواستن انجام بدن


audio: CHEFxtGsU34_0019.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
بازگشایی که می‌خواستن انجام بدن رو از این جاها شروع کردن نتیجه‌ش رو که اینجا دیدن بعد اومدن همون مدل رو در سطح کشور هم پیاده کردن اولی اینا کدوم بود؟ منطقه ویژه اقتصادی شنزن این خیلی جالبه این همونیه که گفتم نزدیک هنگ‌کنگ هم هست اولین جا گفتن که خب سرمایه‌گذار خارجی اینجا می‌پذیریم آزادی تجارت رو اینجا یه خرده‌ای برقرار می‌کنیم جاش هم حالا نزدیک هنگ‌کنگ بودنش مهمه


audio: CHEFxtGsU34_0020.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
به‌خاطر اینکه هنگ‌کنگ اون موقع اصلا جزو چین نیست دیگه حالا هنگ‌کنگ یه داستانی داره یه جای دیگه تعریف می‌کنیم هنگ‌کنگ اون موقع جدا از چینه مستقل از دولت چینه این شهره هیچی نبود اون موقع واقعا هیچی نبود نه مدرسه درست حسابی‌ای نه خیلی صنعتی نه هیچی نه جمعیتی حتی الان یک شهر جهانیه یه گلوبال سیتیه از این شهرهاییه که کنار لندن و نیویورک و شانگهای و ایناست مراکز جهانن اینا دیگه همه دنیا رو به هم وصل می‌کنن بورسش، بازار مالیش، دفترش


audio: CHEFxtGsU34_0021.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
شرکت‌های بزرگی که اونجا هست تجارت یه بندر بزرگیه در واقع در کنار یه شهر بزرگی 20 میلیون نفر تقریبا جمعیتشه انگار بعد از نظر تعداد میلیاردر خیلی جالبه چهارمین شهر دنیاست حالا اون سه تای اولش هم جالبه بدونیم پکن و شانگهای تو اون سه تای اولن پکن، شانگهای، نیویورک و بعدش هم همین شهر شنزن خیلی شهر بزرگی شد خیلی شهر مهمی شد در دهه 90 و دهه 2000 خیلی این شهر رشد کرد همچنان هم البته در حال رشده


audio: CHEFxtGsU34_0022.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
منتها اون رشد اولیه‌ش یه الگویی شد وقتی که اونجا یه خرده سیاست باز اعمال کردن نتیجه گرفتن اومدن اون رو بقیه چین هم پیاده کردن اینا همه در زمان کی اتفاق افتاد؟ در زمان آقای دنگ شیائوپینگ ایشون هم از آدمای بسیار موثر قرن بیستمه معمار چین مدرنه می‌گن و این به نظر من خیلی جالبه که یه کشوری مثل چین در طول یک قرن دو تا آدم داره که اینا از شخصیت‌های خیلی اساسی قرن بیستم در کل جهان هستن


audio: CHEFxtGsU34_0023.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
خیلی به نظر من این جالبه ایشون وقتی که آمد روابط دیپلماتیک رو با آمریکا برقرار کرد مثلا آموزش اجباری رو فکر کنم زیاد کرد 9 سال کرد فرزندآوری رو یه سری سیاست‌های محدودکننده‌ای روش گذاشت با هنگ‌کنگ و تایوان یک سری پروژه‌هایی شروع کرد که یه مقدار عادی‌سازی بشه ماجرا خیلی پرتنش بود از تنش یه مقدار کم کرد کلا سیاست‌هاش سنگ بنای این چینی که ما امروز ما می‌شناسیم رو گذاشت جاده‌ای که باز شده


audio: CHEFxtGsU34_0024.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
از زمان آقای دنگ شیائوپینگ باز شده فرمون اقتصاد چین در زمان ایشون بود که از اقتصاد کاملا کمونیستی یه خرده‌ای پیچید به سمت این اقتصادی که امروز داریم می‌بینیم یک ترکیبی از سرمایه‌داری که ویژه خود چین هم هست در زمان هیچ رهبری می‌گن انقدر آدم از فقر بیرون نیامدن این خیلی دستاورد بزرگیه دیگه منتها با این وجود باز هم قضاوت تاریخ درباره ایشون کاملا مثبت نیست


audio: CHEFxtGsU34_0025.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
مخصوصا به‌خاطر اینکه فاجعه‌ای مثل میدان تیان‌آن‌من در زمان ایشون اتفاق افتاده کم اتفاقی هم نیست جنبش دانشجویی اعتراضاتی که دولت چین با تانک بهش جواب داد کلی آدم اونجا کشته شدن هنوز واقعا ابعادش هم مشخص نیست بسیار باهاش شدید برخورد می‌کنه با قصه گفتن درباره‌ش و بیرون آمدن اطلاعاتش و اینا برخورد دولت چین خیلی شدیده ولی قربانیانش رو از چند صد نفر می‌گن تا چند هزار نفر


audio: CHEFxtGsU34_0026.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
اتفاقی که در ژون 1989 افتاد در میدان تیان‌آن‌من بگذریم من درباره چین کنجکاوی زیاد دارم یک اپیزود در پادکست بی‌پلاس درباره‌ش درست کردیم به نقل از کتاب کیسینجر یه بار توی کتاب نانکینگ یه مختصری از تاریخش گفتیم توی اینجا هم چند تا ویدیو درست کردیم باز هم می‌کنیم به شرط اینکه شما هم کنجکاو باشین همین که واقعا این چیزها رو دوست داشته باشین اینجا ببینید اگر اینطوریه حتما بگید


audio: CHEFxtGsU34_0027.opus
source: youtube
source_id: CHEFxtGsU34
invalidation: VALID
text:
ما بهش نگاه می‌کنیم و باز هم اینجا درباره چین صحبت می‌کنیم من علی بندری هستم این کانال یوتیوب بی‌پلاسه


audio: 97DW32axuXg_0001.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
تو این ویدیو می‌خوایم ببینیم که مشروطه‌خواهای ایران ایده‌هاشون رو از کجا آورده بودن انقلاب مشروطه ایران 1906 اتفاق افتاد اول قرن بیستم آدمایی که تو این انقلاب موثر بودن یه ایده‌هایی داشتن یه چیزایی می‌خواستن این یه اجماعی بود تقریبا بین‌شون که اینا چیزای مهم ما هستن این خواسته‌ها از کجا آمده بود؟ این آدما ورودی‌شون چی بود؟ چی خونده بودن؟ می‌خوایم تو این ویدیو درباره این سوال‌ها فکر کنیم


audio: 97DW32axuXg_0002.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
بازه زمانی این ویدیو هم قرن نوزدهه در واقع فاصله بین عهدنامه ترکمانچای تا انقلاب مشروطه 80 سال تقریبا بین این دو تا سند مهم تاریخ ایران فاصله‌ست ترکمانچای و فرمان مشروطه می‌خوایم ببینیم که تو این 80 سال کیا کجا داشتن حرف می‌زدن


audio: 97DW32axuXg_0003.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
صدا داشتن در جامعه ایران درباره سیاست، درباره اقتصاد درباره مالیه، درباره حکومت چی می‌گفتن؟ کی بودن؟ کجا می‌گفتن؟ چطوری می‌گفتن؟ چی می‌گفتن؟ یه مرور کلی می‌خوایم بکنیم نه جامع، نه جزئی و تخصصی ولی می‌خوایم یه خرده‌ای درباره این سوال کنجکاوی کنیم و تا آخر ویدیو جوابای خوبی هم بهش می‌دیم واقعا بیشتر اینا هم مال دوره ناصرالدین‌شاه هستن چون از این هشتاد سالی که می‌گیم بین این دو تا سند فاصله‌ست


audio: 97DW32axuXg_0004.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
پنجاه سالش تقریبا ناصرالدین‌شاه پادشاهه البته تو این ویدیو ما خیلی با پادشاه‌ها کار نداریم ما با حرف‌ها و کارهای بقیه آدم‌ها کار داریم


audio: 97DW32axuXg_0006.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
نخبه هم که می‌گیم نه اینکه اینایی که مثلا همه فکرهای درخشانی داشتن این حرف نیست حتی این نیست که کارنامه‌های پاکی این‌ها داشتن داریم از صفت‌های خوب‌شون نمی‌گیم داریم از آدمایی صحبت می‌کنیم که فکر داشتن و اندیشه‌ای داشتن یا حاملش بودن که اثر داشت روی راهی که این کشور رفت یا راهی که می‌تونست رفته باشه راهی که می‌تونست بره این ویدیو درباره بعضی از این آدماست باز همه‌شون هم نیستن


audio: 97DW32axuXg_0007.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
بعضی از این آدم‌ها و منشا فکری بعضی از این آدم‌هاست کی بودن؟ چی می‌گفتن؟ کجا می‌گفتن؟ چطوری می‌گفتن؟ یه چیزی هم بگم وسط این ویدیو اگر احساس کردید که یه خرده پراکنده‌ست و این‌ها صبر کنید یعنی اگه موضوع براتون جالبه تا آخرش منتظر باشین تا آخر همراه ویدیو یعنی بیاین من آخرش یه خلاصه‌ای ازش می‌گم یه چارچوبی به حرف می‌دم که فکر می‌کنم کمک می‌کنه یه شکل خوبی، ماندگاری توی ذهن پیدا بکنه


audio: 97DW32axuXg_0010.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
عمدتا بخوایم اینا رو دسته‌بندی کنیم کسایی که حرف‌هایی برای اصلاح می‌زنن عمدتا اینا دو جور آدمن، دو تیپ آدمن از همین جا می‌شه یه حرف مثلا بزرگی زد گفتش که فکر نوسازی و تجدد از دوتا مسیر انگار داشت می‌آمد در ایران یکی از طرف خارج رفته‌ها یا از طرف درس خونده‌ها یکی هم از طرف کسایی که توی نظام کار کرده بودن از درون با تجربه متوجه ایرادها شده بودن


audio: 97DW32axuXg_0012.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
آشنا با اون طرف شده بودن داشتن می‌گفتن که پس ما عقبیم باید وضع رو درست کرد اونایی که تو کار کرده بودن بعضا به یه تجربه‌ای رسیده بودن که خب ایراد خیلی زیاده واقعا باید وضع رو درست کرد نتیجه کلی یکیه کمابیش ولی از این دوتا راه متفاوت دارن می‌آن بهش اون گروه خارج رفته‌ها، گروه درس خونده‌ها حالا همه هم اروپا نرفته بودن وقتی می‌گیم خارج دیگه خارج، خارج از ایران منظوره واقعا چون بعضیاشون مصر درس خونده بودن بعضی‌ها هند، بعضی‌ها عثمانی


audio: 97DW32axuXg_0013.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
اما همین که پاشون رو از ایران بیرون گذاشته بودن انگار یه دنیای جدیدی رو تونسته بودن ببینن و بعد در مواجهه با این دنیای جدید متوجه شدن که یا خیال کردن متوجه شدن که اشکال کار ایران کجاست اینا بعضیاشون شروع کردن این فکره رو منتقل کردن به بقیه


audio: 97DW32axuXg_0014.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
از این چیزی که فهمیده بودن با بقیه حرف زدن گروه دوم که می‌گیم اینا اصلا از ایران خارج نشده بودن منتها فهمیده بودن وضع خرابه از رو تجربه و از رو تجربه‌شون صحبت می‌کردن معمولا مدتی رو توی دم‌ودستگاه دولتی بودن چند سالی کارای اداری کردن به تجربه دیدن چقدر گیروگور هست توی سیستم نمی‌شه کار انجام بشه و بعد شروع کردن از یه جایی به نوشتن و انتقاد کردن از وضع موجود


audio: 97DW32axuXg_0015.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
و راهکار دادن، پیشنهاد دادن یا مثلا ایده‌آل‌هایی درست کردن برای اینکه مسئله‌ها رو حل کنه و از این وضع بیایم بیرون راهکارهایی هم که اینا می‌دادن عمدتا الگو گرفته از گذشته بودن چاره رو از درون مثلا می‌خواستن پیدا بکنن روی سخن‌شون عمدتا با شاهه دارن نصیحت می‌کنن مثلا اندرزنامه می‌نویسن سیاست‌نامه یادآوری می‌کنن اون خارج رفته‌ها در مقابل بیشتر یا سفرنامه می‌نویسن چون بالاخره رفتن خارج مشاهدات‌شون رو


audio: 97DW32axuXg_0016.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
همون چیزهایی رو که دیدن و باعث شده یه چیزهایی رو بفهمن همونا رو تعریف می‌کنن که بقیه هم به همون نتیجه برسن یا روزنامه درمی‌آرن


audio: 97DW32axuXg_0017.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
یا اصلا ترجمه می‌کنن ولی به هر حال دوره‌ایه که جامعه مشخصا داره به ایده‌ها و فکرهای تازه می‌رسه یعنی مواجه می‌شه با حرف‌های تازه‌ای و یه کار خیلی مهمیه توی اون جامعه تو اون مقطع نوشتن خیلی مهمه کسی که داره می‌نویسه اون کسیه که می‌تونه اندیشه‌ای رو و ایده‌ای رو منتقل بکنه


audio: 97DW32axuXg_0018.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
در دوره‌ای که بازار منتقل کردن اندیشه خیلی داغه خیلی حرفا تازه‌ست این نوشتن خیلی هم مهم‌تر از همیشه‌ست نوشتن و ترجمه کردن پس چی گفتیم؟ پس می‌گیم داریم خیلی کلی که نگاه می‌کنیم اینا دوتا دسته هستن اگر به اینکه چی می‌نویسن هم بخوایم باز خیلی کلی نگاه کنیم می‌بینیم پنج جور چیز می‌نویسن تقریبا در این موضوع‌ها وقتی دارن حرف می‌زنن پنج جور چیز می‌نویسن یه جورش این اندرزنامه‌ها و سیاست‌نامه‌ها و ایناست


audio: 97DW32axuXg_0019.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
یک قالبش سفرنامه‌هاست یه قالبش مقاله‌هاییه که تو روزنامه می‌نویسن یه قالبش ترجمه کتابه درباره این‌ها حالا یکی یکی صحبت می‌کنیم


audio: 97DW32axuXg_0020.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
هم از بعضیاشون مثال مثلا می‌تونیم بزنیم بعضیا که یه خرده‌ای جالب‌ترن یا آشناترن یا حالا رندوم برای بعضیاشون مثال می‌زنیم که یه کمی فضای فکری اون موقع رو بشناسیم با فضای فکری ایران قرن 19 آشنا بشیم و به نظر من این حالا هم برای فهمیدن اون موقع خوبه که بالاخره بفهمیم چی شد که انقلاب شد؟ تو چه فضایی انقلاب شد؟ و هم راستش به شکل عجیبی به نظرم شبیه به یه بخش بزرگی از سیاسی‌نویسی همین امروز


audio: 97DW32axuXg_0021.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
حالا ببینیم واقعا هم طبقه‌بندی‌ها رو، هم مثال‌ها رو هم اصلا این دسته‌بندی گنده‌ای رو که ما اینجا کردیم خیلی به نظر من جالبه خیلی جالبه بریم ببینیم اینا رو بریم از اینا یه خرده هم نمونه ببینیم هم درباره‌شون صحبت کنیم که چیکار می‌کردن اول هم بریم سراغ ترجمه ترجمه چیه؟ ترجمه اینه که خب تجدد یه اتفاقی نیست که در ایران افتاده باشه که یه جای دیگه در اروپا افتاده ما بریم ببینیم اون چی بوده؟ اونا چیکار کردن که از اون وضع رسیدن به این وضع؟


audio: 97DW32axuXg_0022.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
ما هم همون کاری رو که اونا کردن اینجا بکنیم و همون پیشرفت‌های اونا رو هم بهش خواهیم رسید دیگه یا اینکه حداقل کمک‌مون می‌کنه برای رسیدن بهش بفهمیم اونجا چه اتفاقی افتاده این کاری بود که ترجمه می‌خواست انجام بده از همون زمان عباس‌میرزا ترجمه آثار اروپایی شروع شد اول بیشتر متن‌های نظامی بعد کم‌کم رفتن سراغ موضوع‌های دیگه مثلا رساله دکارت رو منتشر کردن دارالترجمه ناصری راه افتاد زمان ناصرالدین‌شاه رساله دکارت ترجمه شد یه بار ترجمه شد جمع کردن سوزوندن و اینا


audio: 97DW32axuXg_0023.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
یه بار دیگه اومدن یه مقدمه براش نوشتن این دفعه که حکمای عالی‌مقدار این دولت که بی‌نیازن از این کتاب ما داریم این رو واسه خودمون ترجمه می‌کنیم و اینا اسمش رو هم گذاشتن حکمت ناصریه چون ناصرالدین‌شاه اجازه داده لابد مثلا منتشر بشه این اولین کتابی بود که ایرانی‌ها رو آشنا کرد با ایده روشنگری


audio: 97DW32axuXg_0024.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
حالا یه تک‌وتوکی خبر داشتن از قبل خودشون مستقیم ولی یه گروه بزرگتری با این کتاب کلا متوجه داشتن می‌شدن که دنیا چه تغییری کرده چیا داره عوض می‌شه می‌دیدن که آره این به نظر می‌رسه در غرب دارن بعضیا می‌گن که اون چیزی که پایه و اساس همه چیه عقله اون نیست که کشیش و کلیسا می‌گن دارن می‌گن هدف اینه که مثلا خوب زندگی کنیم کیفیت زندگی بره بالا


audio: 97DW32axuXg_0025.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
علم تجربی، فلسفه عملی اینا داره مثلا اولویت پیدا می‌کنه اینکه بریم در طبیعت مثلا کنجکاوی کنیم داره مهم می‌شه بریم دنبال چیزای تازه این رسم تازه‌ای بود واقعا دوتا ویدیو ما تو کانال داریم من حیفمه واقعا اینجا وسط یه حرف دیگه‌ای هم هست ولی حیفم می‌آد بهش اشاره نکنم یکی این ویدیو


audio: 97DW32axuXg_0026.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
این ویدیو ما نشون دادیم توی سالن روشنگری موزه سلطنتی لندن یه سالنی هست به نام روشنگری اونجا اونجا نشون می‌ده که وقتی انگلیسی‌ها راه افتادن دور دنیا در این دوره‌های معروف و عصر روشنگری اروپایی‌ها و مخصوصا انگلیسی‌ها و اسکاتلندی‌ها اینا راه افتادن دور دنیا گشتن چی با خودشون آوردن؟ این کنجکاوی در طبیعت که گفتیم یعنی چی؟ اونجا هست عکس و فیلم و اینا هست از اینکه اینا چی جمع کردن


audio: 97DW32axuXg_0027.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
از برگ، از درخت، از پرنده، ماهی انواع حیوون‌ها، گیاهان تا از اینور ابزارهای تازه‌ای درست کردن برای اینکه مثلا پدیده‌ها رو بتونن توضیح بدن بتونن سر از کار دنیا دربیارن از اینکه برن تلاش کنن فرهنگ‌های دیگه رو بشناسن اصلا اسلام چی می‌گه؟ بودایی چیه؟ کنفوسیوس چی گفته؟ بریم ببینیم اون طرف دنیا اصلا چه خبر هست چی می‌شه ازش فهمید اینا واقعا کارای، رسمای تازه بود بعدترش رسید همینا به اینا که نقشه‌برداری کنیم


audio: 97DW32axuXg_0028.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
الان می‌بینیم اسناد اون موقع رو خیلی خیلی جاها واقعا، خیلی جاها از اون موقع اینا یه طوری رفتن شناسایی کردن ثبت کردن اطلاعات رو چون می‌خواستن برن بهره‌برداری کنن قطعا برای آباد کردنش اصلا بگو نرفته بودن ولی این قدم اولی که گذاشتن این بوده که رفتن یه طوری شناسایی کردن اطلاعات رو ثبت کردن تاریخ و جغرافیای اونجا رو که کسانی که قرن‌ها ساکن اون منطقه‌ها بودن بعدا برای شناختنش نیازمند همون نقشه‌ها و


audio: 97DW32axuXg_0029.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
همون سندها و همون کتاب‌ها و همون دانشه شدن یعنی تاریخ و جغرافیاشون رو خیلی‌ها مثل ما خیلی باید جاهاش رو به کمک همین کارای غربی‌ها بعدا شناختیم وقتی می‌گیم نخبگان ایرانی داشتن متوجه آورده‌های روشنگری در اروپا می‌شدن یعنی داشتن یک طلیعه‌ای از نتیجه‌های اینا رو می‌دیدن می‌دیدن این حرف خیلی تازه‌ست یه ویدیوی دیگه هم گفتیم توی باز دوباره کانال داریم اونم بی‌ربطه ولی حیفم می‌آد نگم این مال مثلا دو سال و نیم پیشه از اون ویدیوهای اوایل ماست


audio: 97DW32axuXg_0031.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
با بودجه یادم نیست اتحادیه اروپا فکر کنم یا کمیسیون اروپا مثلا برای اینکه جواب این سوال رو پیدا کنن بتونن بوی اروپای مثلا بوی لندن قرن 16 رو مثلا بازسازی کنن من یادمه وقتی که اینو تعریف می‌کردم برای بعضی از دوستان و آشناهام واکنش‌شون این بود که اینا دیگه پول‌شون زیادی کرده دیگه چرا پول رو می‌ریزن دور؟ مثلا یه همچین تحقیق بی‌فایده‌ای می‌کنن اینا دیگه مثلا نشون دهنده اینه که سیستم خرابه


audio: 97DW32axuXg_0032.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
حتی فکر کنم تو کامنت‌ها هم از این حرف‌ها بود چند تا یه جواب این حرف همینه دیگه که این روحیه کنجکاوی این روحیه رفتن دنبال شناختن اون چیزی که هنوز اصلا نمی‌دونیم ممکنه اونجا باشه یا نباشه حتی اگه بدونی فایده‌ای نمی‌دونی داره یا نداره تلاش برای فهمیدن اینا اینا اون چیزاییه که در اثر همون تغییر فرهنگی در اروپای عصر روشنگری نشونه‌های شروعش مشخصه و ما ممکنه هنوز کامل ندیده باشیم این‌ها رو راستش


audio: 97DW32axuXg_0033.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
هنوز ممکنه درست چشم‌مون بهش باز نشده باشه از همین تحقیقات به ظاهر بی‌هدفه که داروین درمی‌آد که دید ما نسبت به اینکه اصلا آدمیزاد از کجا اومده براش پیشنهادهای جدید می‌آد یه دید جدیدی شکل می‌گیره یک تئوری جدیدی شکل می‌گیره و بعدا یه همچین استقبال بزرگی، اجماعی ازش اجماعی روش شکل می‌گیره از دل همین کنجکاوی به ظاهر بی‌هدفه دیگه خلاصه ولی اینکه نخبگان ایرانی هم داشتن اینطوری متوجه این تغییر در اروپا می‌شدن


audio: 97DW32axuXg_0034.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
آره کنجکاوی در طبیعت پرسیدن سوالای تازه دنبال چرایی پدیده‌ها رفتن خرد، نیروی اندیشه اینا مهم شده در نتیجه عصر روشنگری و یه مسیر انتقال این فکرا به ایران مسیر ترجمه‌ست مثل ترجمه کتاب دکارت


audio: 97DW32axuXg_0035.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
که از اثرگذارترین کتاب‌های عصر روشنگریه که همچین تغییری رو ایجاد کرده برای همین ترجمه شدنش به فارسی خیلی مهمه حرف درباره اهمیت ترجمه بود دیگه همین، همین دارالترجمه ناصری راهی رو باز کرد گروهی از ایرانی‌ها با ایده‌های دنیای جدید آشنا بشن یه نمونه دیگه کتاب حقوق ملله این کتاب هم به فارسی ترجمه شد مفاهیمی مثل دولت، مثل قانون، مثل ملت اینا به شکلی مدرن دارن برای اولین بار تعریف می‌شن اصلا به زبان فارسی


audio: 97DW32axuXg_0036.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
ترجمه راه بسیار بسیار مهمی بود حالا البته البته سر همین ترجمه‌ها اصلا سر اینکه چقدر این مفاهیم داشتن دقیق منتقل می‌شدن یا نمی‌شدن و احتمالا نمی‌شدن به‌خاطر اینکه اصلا ذهن و زمینه نخبه ایرانی آشنایی نداشته با این مفهوم برا همین نمی‌تونسته کامل منتقلش بکنه و بعد این ناقص منتقل شدنش


audio: 97DW32axuXg_0038.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
این حالا بعدا به این برمی‌گردیم الان اولش فقط شرح اتفاقاته پس یه سری ترجمه‌ها بودن که ایده‌ها رو از غرب می‌آوردن شبیه همین ورودی‌ها رو ولی از سفرنامه‌های آدم‌های خارج رفته هم می‌شد گرفت اونجا هم یه سری رفته بودن سفرنامه نوشته بودن که اینا هم پر بود از نشانه‌های پیشرفت غرب ایده پشت سفرنامه‌ها این بود که یه مقایسه‌ای بده دیگه که آهای ملت اگر در بدبختی، ناامیدی، ناامنی دارید زندگی می‌کنید


audio: 97DW32axuXg_0040.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
یه جاهایی هم هست که کمی بهتره ولی خلاصه خیلی جاها هست که از ما خیلی بهتره خیلی از آدم‌ها در همین عصر حاضر شما همین زمان من و شما دارن خیلی خوشبخت‌تر زندگی می‌کنن ما تو این دنیا یه کلاهی داره سرمون می‌ره یه جایی کارمون اشتباهه عقب‌موندگی کشور یعنی این دیگه بعد با این مقایسه توقعی ایجاد می‌شه


audio: 97DW32axuXg_0041.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
بعد امید هست که جامعه بره دنبال برآورده کردن این توقع و در نتیجه به سمت خوشبخت شدن حرکت کنه خوشبخت‌تر بشه راضی‌تر بشه بالاتر بره کیفیت زندگی مردمش دیگه این بود که در دنیای کم‌اطلاعات اون موقع این سفرنامه‌ها واقعا یک پنجره‌ای بود به دنیای دیگه که آره یه دنیای دیگه هم هست و داره زندگی می‌شه اینا سفرنامه‌ها بود یه دونه کتاب هم بود البته خیلی کتاب مهمی شد


audio: 97DW32axuXg_0042.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
به اسم سفرنامه هم منتشر شده بود ولی در واقع سفرنامه نبود اسمش بود سفرنامه ابراهیم بیک ولی در واقع یه ترکیبی از واقعیت و قصه‌ست یه رمان سه جلدیه از کتاب‌های ضاله هم بود اصلا قبل مشروطه ممنوع بود سفرنامه ابراهیم بیک داستان سفر یکیه از خارج به ایران


audio: 97DW32axuXg_0043.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
در واقع داستان یک ایرانی نسل دوم مهاجره ساکن مصر که اصلا ایران رو ندیده دور از وطن بزرگ شده چون باباش تاجر بوده و از باباش درباره ایران یه چیزایی شنیده باباش خیلی عشق وطن بوده و واسه این تعریف کرده و این بچه هم خیلی با علاقه به ایران بزرگ شده حالا برای اولین بار بعد از اینکه پدرش مرده می‌خواد بره ایران می‌ره حالا یه خرده جلوتر می‌گم درباره‌ش می‌ره اوضاع رو می‌بینه می‌بینه خیلی داغونه شروع می‌کنه به انتقاد کردن کتاب تندیه


audio: 97DW32axuXg_0044.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
کتابش واقعا نسبت به نظام خیلی تنده ممنوعش می‌کنن بعد می‌گن ملت جمع می‌شدن قاچاقی می‌خوندن بعد مثلا اگه در حال خوندن گیرشون می‌نداختن می‌گفتن که نه ما داشتیم می‌خوندیم که انتقاد کنیم ازش یه ردیه‌ای بنویسیم حالا وضع کتاب از این نظرها جالبه خودش هم واقعا فاز جالبی داره قصه من البته کامل نخوندمش می‌گم یه بخش‌هاییش رو خوندم


audio: 97DW32axuXg_0046.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
می‌گه که آره این ابراهیم بیک شخصیت اصلی که داره سفر می‌ره به ایران خیلی تعصب داشت روی ایران و هر کسی که بد می‌گفت مثلا یکی می‌گفت رشوه می‌گیرن تو ایران مامورها سرباز مثلا پابرهنه‌ست ولایات رو فروختن شهرها کثیف شده حمام‌ها آبش گندیده‌ست و اینا چون آدم‌ها می‌اومدن ایران برمی‌گشتن این رو می‌گفتن این عصبانی می‌شد دست به یقه می‌شد می‌زدشون ریش‌شون رو می‌گه می‌کشید آدم محترمی بود آدم مثلا اهل دعوا و اینا نبود ولی وقتی اینطوری حرف می‌زدن می‌گفت شما بی‌خود می‌گین


audio: 97DW32axuXg_0047.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
سیاه‌نمایی می‌کنین اتفاقا خیلی هم ایران آباده اینا خلاصه این آقا پدرش می‌میره بعد می‌خواد پاشه بره ایران می‌خواد پاشه بره ایران سر راه می‌رسه به استانبول می‌ره خونه رفیق قدیمیش که می‌شه همین نویسنده این کتاب اونجا با هم صحبت می‌کنن درباره یه کتابی صحبت می‌کنن که احمد طالبوف نوشته بوده که خیلی انتقاد کرده بوده که وضع بده و این‌ها این ابراهیم بیک نسل دوم ایرانی وطن ندیده‌ی فقط از باباش شنیده می‌گفت بابا این کتابا چیه اینجا سیاه‌نمایی می‌کنن


audio: 97DW32axuXg_0048.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
من خودم در جریانم پیشرفت کردن مملکت اینا نمی‌گن و این‌ها در مرحله انکاره خلاصه این حالا ادامه مسیر می‌ده از استانبول می‌آد می‌آد می‌آد به ایران چون می‌رن از شمال هم می‌آن می‌رن از آسیای میانه می‌آن پایین مشهد هم می‌خواد بره اول می‌آد هر چی به ایران نزدیک‌تر می‌شه نشانه‌های خرابی وضع مشخص‌تر می‌شه هر چی نزدیک‌تر می‌شه‌ می‌بینه نه بابا واقعا مثل اینکه وضع خرابه کم‌کم شروع می‌کنه به بد گفتن و انتقاد کردن و هی لحنش تندتر و تندتر می‌شه


audio: 97DW32axuXg_0049.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
بعد هم اصلا از سفر برمی‌گرده فکر کنم آخر کتاب از درد وطن دق می‌کنه می‌میره کتابش رو می‌خونین که واقعا پیشنهاد می‌کنم که بخونین خیلی خیلی جذابه واقعا حالا فکر می‌کنم شاید بد نباشه خلاصه کتابه رو بگم اگر فکر می‌کنید که ایده خوبیه که یه ویدیو درست کنیم در مثلا یه ساعت اینا حداقل فکر کنم بشه من خلاصه سفرنامه ابراهیم بیک رو بگم


audio: 97DW32axuXg_0050.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
کامنت بدین لطفا یه کسی یعنی کامنت بذاره بعد روش لایک کنین من ببینم که چقدر می‌خواینش که خلاصه اون کتابه رو بگم بعد من درباره‌اش تصمیم می‌گیرم مثلا فکر کنم کامنته مثلا صد تا لایک بخوره منطقیه که بهش فکر کنم حالا ببینین خودتون کتابش رو می‌شه دید کتابش توی اینترنت هست حتی فایل صوتیش رو من دیدم تو یوتیوب هم هست که


audio: 97DW32axuXg_0051.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
خونده یه کسی کاملش هست ولی خب می‌گم کاملش زیاده سه جلد کتابه ولی کتاب جالبیه به هر حال حس می‌کنی که یه آدم عصبانی دلسوز شاکی نشسته خیلی پردرد، خیلی صریح، خیلی خشمگین داره نقد می‌کنه داره گله می‌کنه همه رو هم می‌گه وزیر رو می‌گه، وکیل رو می‌گه سپاه رو می‌گه، شاه رو می‌گه، درباری رو می‌گه مردم عادی رو می‌گه تاجر رو می‌گه، آخوند رو می‌گه معلم رو می‌گه، سیاست‌مدار رو می‌گه اخلاق‌شون رو می‌گه، ادب‌شون رو می‌گه


audio: 97DW32axuXg_0052.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
نگاه‌شون به دنیا می‌گه و باز دوباره غم‌انگیزترین جاش شاید اینه که امروز هم که می‌خونیم هنوز خیلی از حرف‌هاش ملموسه در واقع حرف‌های نویسنده کتاب، زین‌العابدین مراغه‌ای واقعا عجیبه


audio: 97DW32axuXg_0053.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
واقعا عجیبه حالا اینش عجیبه ولی از اون طرف هم وقتی توصیف می‌کنه شرایط رو مثلا ما می‌گیم شرایط بد بود مثلا می‌گن ایران در فساد بود ولی وقتی توضیح می‌ده می‌گه من اومدم بعد از به عشق زیارت امام رضا از کجا کوبیدم اومدم برای اولین بار در زندگی خیلی آدم مثلا شیعه معتقدی هم هست بعد حالا می‌خوام برم حموم قبل از اینکه برم زیارت رفتم حموم انقدر دو تا آب حوضش کثافت بود نمی‌تونستی بفهمی کدوم تمیزه کدوم کثیفه بعد می‌گم بو می‌ده این آب انقدر چرکه کثیفه


audio: 97DW32axuXg_0056.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
آدمیه که پول راحت داره دیگه یعنی پول دستشه و می‌تونه هر چقدری که بخواد هزینه کنه بگذریم این سفرنامه البته می‌گم نیمه تخیلی داستانیه خیلی جاهاش داستانیه ولی سفرنامه‌های واقعی خیلی مهمی هم داشتیم مثلا یکی سفرنامه میرزا صالح بود میرزا صالح یکی از اولین محصل‌هایی بود که عباس‌میرزا فرستاده بود اروپا درس بخونن اینم رفت سفرنامه نوشت که می‌گه بابا پارلمان، آزادی، نظم دستگاه قضاوت، دستگاه قضا


audio: 97DW32axuXg_0057.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
انقلاب، صنعت، موزه از این چیزها هی گفت گفت اینا رو من اینجا دارم می‌بینم این چه چیز جالبیه بعدا هم یه روزنامه شروع می‌کنن درآوردن اولین روزنامه‌ست فکر می‌کنم


audio: 97DW32axuXg_0058.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
روزنامه مهمی می‌شه اصلا روزنامه جای مهمی می‌شه در واقع برای اینجور حرف‌ها رو زدن برای اینکه مثلا ایده‌های مشروطه رو پخش بکنن خود روزنامه می‌شه یک جای مهمی ملکم‌خان در لندن روزنامه قانون رو درمی‌آورد اونم روزنامه خیلی مهمی بود یا روزنامه اختر که باز دوباره در استانبول درمی‌آمد روزنامه نبودن دیگه حالا گاه‌نامه بودن ولی مهم بود چون حرفای تازه‌ای می‌زدن روزنامه قانون می‌نوشت که مثلا دولتی که قانون نداشته باشه حق نداره مالیات بگیره


audio: 97DW32axuXg_0059.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
ننگ بر مثلا خلق بی‌شعور و بی‌غیرتی که به دولت بی‌قانون مالیات بده ادبیات‌شون هم اینجوری بود دیگه و با همین مطالب تونستن برای ایده‌های مشروطه یه موافقانی رو بسیج کنن


audio: 97DW32axuXg_0060.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
پس ما که داریم الان نگاه می‌کنیم که فضای فکری نخبگان مشروطه‌خواه ایرانی چطوری شکل گرفته چی بوده، چی می‌گفتن، کجا می‌گفتن، کیا می‌گفتن اینا دارن می‌گن همین اسمایی که داریم می‌گیم داشتن می‌گفتن چندتاشون رو گفتیم چندتا دیگه‌شون رو هم می‌گیم گفتیم هم که اینا دوتا گروه بودن اینایی که اندیشه‌های اصلاح داشتن مترجم‌ها بودن و سفرنامه‌نویس‌ها بودن و روزنامه‌نویس‌ها بودن که از غرب می‌آوردن ایده‌ها رو و یه عده‌ای که چیز می‌نوشتن از گذشته ایران دنبال چاره می‌گشتن


audio: 97DW32axuXg_0061.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
دنبال راه‌حل می‌گشتن که اینا بیشتر اندرزنامه می‌نوشتن سیاست‌نامه می‌نوشتن خیلی وقت‌ها به شاه می‌نوشتن عموما شاه رو خطاب قرار می‌دادن و موعظه می‌کردن با قدرت صحبت می‌کردن اینا می‌گم اندرزنامه، سیاست‌نامه اینا اونایی‌ان که بیشتر از تو خود دم‌ودستگاه آمده بودن بیرون به تجربه دیده بودن اوضاع خرابه حالا چندتا نمونه‌های کتاب‌هاشون هم همیناییه که اینجا می‌نویسیم این طرف فکر کنم اینجا می‌نویسیم اینا از این چیزا می‌نوشتن اندرزنامه‌ها و سیاست‌نامه‌ها می‌نوشتن از اونایی بودن که از تو دستگاه آمده بودن بیرون


audio: 97DW32axuXg_0062.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
اونای دیگه‌ای که می‌گیم از خارج داشتن می‌اومدن سفرنامه نوشته بودن یا رساله می‌نوشتن یا مثلا مقاله روزنامه می‌نوشتن و این‌ها سفیر ممکن بود بوده باشن ممکن بود وزیر بودن رفتن خارج رو دیدن ممکن بود برای تحصیل رفته بودن بعضیا برگشته بودن ایران نوشته بودن بعضیا همون جایی که بودن داشتن می‌نوشتن مثلا ایشون روسیه دیده بود، عثمانی دیده بود هند دیده بود، مصر دیده بود از نگاه خودش می‌آد مثلا مشکل رو می‌گه و راه‌حل رو می‌گه


audio: 97DW32axuXg_0063.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
و شاید از همه مهم‌تر و مشهورتر ملکم‌خان این خیلی مهمه چون می‌گن که فکرای مشروطه یه عده‌ای می‌گن از عثمانی آمد ایران اصلا یا حداقل قبلا این حرف خیلی گسترده‌تر پذیرفته‌ای بود وقتی می‌گن فکرهای مشروطه‌خواهان ایران از عثمانی می‌آمد یک شاهدش، یک نمونه‌ش ملکم‌خانه از نویسنده‌های موثر اون دوره‌ست دیپلمات بود خودش


audio: 97DW32axuXg_0064.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
می‌خواست به کمک تجربه‌ی کشورهایی که دیده از جمله عثمانی یک نسخه‌ای برای بهبود وضع ایران بنویسه از اونایی هم هست که خیلی موافق و مخالفان سرسختی داره


audio: 97DW32axuXg_0065.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
هم شدیدا یعنی تمجید می‌شه هم شدیدا محکوم می‌شه و واقعا هم کارهای تمجید لازمی کرده از همه مهم‌تر اینکه از قانون خیلی صحبت کرده که خیلی حرف مهمی بوده امروز خیلی صحبت کردن از قانون مهمه شما ببین دیگه اون موقع، 120 سال پیش چقدر مهم بوده


audio: 97DW32axuXg_0066.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
و البته کارهایی هم کرده که محکوم کردن لازم داره یعنی اونایی هم که تو این شرایط محکومش می‌کنن بی‌اساس نیست حرف‌شون اصلا پاش توی بعضی از امتیازنامه‌های خیلی بدنام زمان قاجار گیره خودش


audio: 97DW32axuXg_0067.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
منتها از این‌ها گذشته در اینکه خیلی موثر بوده ایشون فکرش روی مشروطه‌خواهان تردیدی من ندیدم خیلی کسی داشته باشه یک رساله مهمی ملکم‌خان می‌نویسه به اسم دفتر تنظیمات از مهم‌ترین آثار سیاسی این دوره‌ست اولین متن قانون اساسی ایران هم از دل همین رساله درمی‌آد یک ترکیبی هم هست توش از رساله حقوق بشر هست از قانون اساسی فرانسه هست


audio: 97DW32axuXg_0068.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
از دوره تنظیمات عثمانی هست توش درباره اهمیت عقل صحبت می‌کنه که اگر مملکت بالا بره به‌خاطر عقل رفته بالا اگه پایین بیاد به‌خاطر عقل آمده پایین جزو متفکرینی هم هست که هم خطاب به حکومت حرف می‌زنه هم خطاب به مردم می‌گه بیشتر از همه تو روزنامه قانون البته خطاب به مردم می‌نویسه برای جا انداختن اهمیت قانون


audio: 97DW32axuXg_0069.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
و ایده‌های اصلی مشروطه البته خطاب به شاه هم می‌نویسه یا خطاب به شاه یا خطاب به مشیرالدوله این دوتا نمونه‌های نوشته‌های اونطوریشه حرفاشم حالا حرفاییه که اینجا وارد جزئیاتش نمی‌خوایم بشیم ولی می‌گه که آره ما مسیر وجود داره ما می‌تونیم که پیشرفت بکنیم می‌تونیم برگردیم درباره منگنه شدن بین ایران و روس صحبت می‌کنه می‌گه به این شکل اگر حضور این دوتا ادامه پیدا بکنه و ما نتونیم کاری بکنیم فقط هم منظورش حضور فیزیکی‌شون نیست


audio: 97DW32axuXg_0070.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
حضور اثرگذارشون در سیاسته ما دولت‌مون مستعجله اصلا اول ما خیلی شاید احساس‌شون نمی‌کردیم ولی این سیل‌هایی که اول ما نمی‌دیدیم چقدر هستن اینا انقدر بزرگ شدن شهرهای ما رو خراب کردن دولت‌های ما رو غرق کردن


audio: 97DW32axuXg_0071.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
ما فکر می‌کنیم اینا ترقی و پیشرفت‌شون به‌خاطر صنعته ولی اصل ترقی اینا کارخونه‌های صنعتی‌شون نیست اون تمدنیه که توش اینو ساختن اونی که مهمه قانونه درباره تفکیک قوا، درباره قانون صحبت می‌کنه می‌گه که یکی باید قانون بذاره یکی قانون رو اجرا کنه نمی‌شه که اینا مثلا هر دوتا یکجا انجام بشه ملایم و اصلاح‌طلبی و اینا هم هست نمی‌گه شاه نباید باشه می‌گه باید قانون داشته باشیم


audio: 97DW32axuXg_0072.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
قانون باید بیان اراده شاهنشاهی و متضمن صلاح عامه خلق باشه نقش شاه رو در قانون مملکت حذف نمی‌کنه می‌آد ولی براش یه تبصره می‌ذاره تبصره‌ش هم اینه که وقتی شاه چیزی رو می‌خواد به عنوان قانون اعلام بکنه باید حواسش باشه صلاح خلق رو توش ببینه داره توی یه چهارچوبی حرف می‌زنه مشخصه دیگه که شاه حرفش رو بپذیره


audio: 97DW32axuXg_0073.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
راه اصلاحات بسته نشه داره تلاش می‌کنه یه چهارچوبی برای این بسازه می‌گه برای نوشتن قانون باید تمام احکام شرعی و دولتی که مربوط به امور مملکت‌داریه جمع کنیم با توجه به این احکام قانون بنویسیم باز یعنی چی؟ یعنی حواسش به جایگاه شرع و رابطه شرع با قدرت هست ما وارد تفسیر حرفاش نمی‌شیم واقعا خیلی بحث هست که این اشاره‌ش به شرع اصلا از منفعت‌طلبیه یا از اینه که مناسبات قدرت رو در جامعه ایران


audio: 97DW32axuXg_0074.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
اینطوری فهمیده و تشخیص داده واقعا هم اینطوریه که اولش تو نوشته‌هاش اونقدری به شریعت بها نمی‌داد ولی هر چی گذشت بیشتر اشاره کرد به قدرتش و به اهمیت حضورشون در پشت نیروی مشروطه‌خواهی مثلا فکر کنم اینطوری می‌شه گفت بگذریم کتابچه واقعا کتابچه جالبیه


audio: 97DW32axuXg_0075.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
خیلی واضح توضیح می‌ده ساده و پایه مفاهیم رو توضیح می‌ده که اصلا حکومت کارش چیه می‌گه حکومت کارش اینه که قانون بذاره قانون رو اجرا کنه همین مطلب پایه‌ای و ساده رو می‌آد توضیح می‌ده و نباید فکر کنیم چون ساده‌ست کار مهمی نیست دیگه بسیار کار مهمیه و بسیار هم آدم مهمیه ملکم‌خان از ارمنی‌های جلفای اصفهان موسس فراموش‌خانه ایران که اولین لژ فراماسونری ایران هم می‌شه بسیار آدم مهم و اثرگذاریه


audio: 97DW32axuXg_0076.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
ملکم رو به اشاره گفتیم یه خرده ازش از چندتا چیز دیگه هم حرف زدیم از فکر کنم دیگه معروف‌ترین و شاید مهم‌ترین نوشته‌ی زمان مشروطه هم بگیم درباره رساله یک کلمه رساله یک کلمه یه نوشته‌ایه مال اون دوره که ایده‌هایی رو که در مشروطه خیلی مهم بودن رو اونجا جمع شده کنار هم می‌شه دید این اندیشه مشروطه ایرانی اونطوری که درست شده رو اونجا خیلی‌هاش رو می‌شه جمع شده واقعا یکجا یکجا در یک رساله دید


audio: 97DW32axuXg_0077.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
چون ایده‌ها اومدن مطرح شدن دهه‌های آخر قاجاریه آدمایی حرفاشون رو شروع کردن زدن نهایتا رسیدن به حرفایی شبیه این حرف‌ها


audio: 97DW32axuXg_0078.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
از معروف‌ترین رساله‌های نوشته‌های سیاسی قرن 19 ایرانه و حرفش هم یک کلمه‌ست می‌گه راه‌حل مسئله ما یک کلمه‌ست و اون هم قانونه شخصیت جالبی هم داره نویسنده‌اش میرزا یوسف‌خان تبریزی داره فرانسه می‌نویسه رساله رو وقتی داره می‌نویسه یعنی فرانسه‌ست خودش هم می‌دونه که داره چه سند مهمی می‌نویسه برای یه کسی نوشته بود توی نامه که کاری دارم می‌کنم که منافعش از وضع الفبا بیشتره


audio: 97DW32axuXg_0079.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
خیلی داستان عجیبی هم تعریف می‌کنه که من پیشرفت‌های اینا رو دیدم و خلاصه خواب دیدم و کی بهم گفت و رفتم از کی پرسیدم و این حرفا خلاصه آقا ته‌ش اینکه مشکل ما قانونه اون چیزی که باعث پیشرفت این‌ها شده یک کلمه‌ست و اون هم قانونه بعد به اینجا بسنده نمی‌کنه دیگه می‌آد 19 تا از اصول قانون اساسی فرانسه رو ترجمه می‌کنه و یکی یکی توضیح می‌ده بعد هم می‌گه ما همه اینا رو خودمون داریم ما همه اینا رو تو قرآن داریم بهش عمل نمی‌کنیم


audio: 97DW32axuXg_0081.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
و اصلا اون حقوق عامه فرانسه می‌گه در اصل حقوق عامه مسلمون‌ها بوده که خب در مقابل حرف آدمی مثل آخوندزاده‌ست که می‌گه که روح اسلام اصلا با تمدن نمی‌خونه حرف میرزا یوسف مستشارالدوله که اینا رو اصلا می‌گه پایه و اساسش در اسلام بوده بهتر فهمیده می‌شه بیشتر پذیرفته می‌شه می‌گه مشکل اصلی روح اسلام نیست مشکل سنت‌هاییه که در نهاد روحانیت رسوب کرده مثلا


audio: 97DW32axuXg_0083.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
اشاره به قرآن می‌کنه اشاره به حدیث می‌کنه نه به اون معنی که اینا حالا آدم‌های مقید و مذهبی بودن لزوما این به‌خاطر اینه که به این نتیجه رسیده بودن یا به این تصور رسیده بودن که تغییری اگر بخواد ایجاد بشه راهش اینه که هوای نهادهای سنتی رو که دیگه الان شکل گرفته و قوی هست داشته باشن اینطوری امکان موفق شدن بیشتره


audio: 97DW32axuXg_0084.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
و به نظرم اینجا جاییه که جای خیلی مناسبیه که به اون حرف آقای آجودانی که فکر کنم قبلا هم گفتم دوباره فکر کنیم که آقای آجودانی وقتی تخصصی رفت به عنوان متن ادبی چون تخصصش ادبیاته به عنوان متن ادبی اونطوری که می‌خونی رفت متون اون موقع رو خوند و تحلیل کرد تجزیه‌وتحلیل کرد به این نتیجه رسید که این کسانی که این ایده‌ها رو منتقل کردن


audio: 97DW32axuXg_0085.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
اینا خودشون از این ایده‌ها فهم ناقصی داشتن فهم‌شون از اصول تجدد کامل نبود بعد این فهم ناقص رو برای اینکه بتونن یک متحد قوی در جامعه پیدا بکنن دوباره تقلیلش دادن با مذهب سازگارش کردن و اینطوری متحدانی پیدا کردن ولی همین تقلیل دادنش دوباره بعد از اون بدفهمی و ناقص فهمی اولیه


audio: 97DW32axuXg_0086.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
این اتفاقا بعدا شد خودش منبع مشکلی و موانعی در پیش بردن خواسته‌های مشروطه امیدوارم درست فهمیده باشم حرف ایشون رو البته ولی اگه درست فهمیده باشم این خیلی نکته مهمیه من واقعا از وقتی خوندمش نگاهم به اون متن‌هایی که از اون دوره هست عوض شد که اون وقتی می‌گه ملت و وقتی می‌گه قانون و وقتی این حرفا رو می‌زنه یک چیز دیگری تو ذهن‌شه با اون چیزی که من تو ذهنمه احتمالا خیلی متفاوته و فقط نه اینکه متفاوته


audio: 97DW32axuXg_0087.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
بلکه احتمالا واقعا درست نیست تقلیل‌یافته‌ست به‌خاطر تقلیل دادنش یک چیزای مهمی ازش دراومده که بعدا نبودن همون چیزای مهم باعث موفق نشدنش شده بگذریم


audio: 97DW32axuXg_0089.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
فارغ از اینکه چقدر از این نظر برداشتش دقیقه و درسته و انتقالش دقیقه مهمه آدمیت می‌گه که بین تمام کتاب‌ها و رساله‌ها و مقاله‌هایی که اون موقع نوشته می‌شد ترجمه می‌شد هیچ‌کدوم در اهمیت به پای رساله یک کلمه نمی‌رسیدن که توش از آزادی می‌گفت از آزادی خیال و آزادی اصناف و آزادی مذاهب و آزادی مطبوعات و


audio: 97DW32axuXg_0090.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
هم نوشته مهمیه هم نقدهایی که بهش شد نقد آخوندزاده بهش این بود که می‌گفت این حرف‌هایی که تو می‌گی اصلا از شریعت درنمی‌آد ولی همه‌ش مهم بود و بازم می‌بینید دیگه واقعا همین حرفاییه که روشنفکرای ما همچنان دارن می‌زنن سوال‌های یک بخشی‌شون حداقل همون سوال‌های همون موقع‌ست بگذریم یک جمع‌بندی می‌خواد به نظرم این ویدیو


audio: 97DW32axuXg_0091.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
چندتا اسم و کتاب و ایده جالب و این‌ها داشت ولی بالای همه این‌ها حرفی که داشتیم می‌زدیم چی بود؟ داشت کمک می‌کرد یه نگاه گذرایی پیدا کنیم ببینیم ایده‌های تجددخواهی چطوری در ایران پرورش پیدا کردن رسیدن به مشروطه چون وقتی یه فکری، یه ایده‌ای در جامعه شکل می‌گیره این یه داستان زندگی داره موافقانی داشته، مخالفانی داشته بارها چکش کاری شده یعنی لبه‌های تیزش گرفته شده


audio: 97DW32axuXg_0092.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
برای اینکه گروه بیشتری دورش جمع بشن و هی تغییر کرده بالا پایین شده اینا در نهایت تبدیل شده به خواست عمومی‌ باعث شده یه جریان اجتماعی در حمایت ازش شکل بگیره ایده‌هایی که در مشروطه مطرح شدن هم همین مسیر رو طی کردن در جامعه ایده قانون و عدالت‌خواهی و تفکیک قوا اینا واقعا یه مسیر هفتاد هشتاد ساله رو طی کردن در فکر و نظر و اندیشه یک ایرانی‌هایی که نخبه بودن به معنایی و ما اینجا باهاشون یه آشنایی اولیه پیدا کردیم


audio: 97DW32axuXg_0093.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
با چندتاشون با چند تا از این منابع با چند تا از این آدما و چند تا از این نوشته‌ها خیلی مفصل‌تر می‌شه حرف زد هم درباره این چند رساله‌ای که اینجا بهش گذرا اشاره کردیم و هم نوشته‌های دیگه که اینجا نیاوردیم توی همین دوره هم نوشته شدن یک وجه اشتراکی مهم بین این‌ها وجه اشتراکی مهم بین این نویسنده‌هاشون همینه که می‌گم از یه طرف نویسنده می‌خواد خیلی محتاطانه اوایلش مخصوصا درباره تغییر نهاد سلطنت صحبت بکنه و نکته دیگه‌ش اینه که


audio: 97DW32axuXg_0094.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
همه‌شون دارن تلاش می‌کنن بسیاری‌شون دارن تلاش می‌کنن این تغییرات رو در چارچوب اسلام ببینن از آخوندزاده تا میرزا یوسف مستشارالدوله تا حتی ملکم‌خان که به نظر می‌رسه به این ایده همه‌شون رسیده بودن که برای اجرایی شدن اصلاحات در این نظام حکمرانی یه طوری باید درباره‌ش حرف بزنی که منافاتی با قواعد اسلام نداشته باشه نمونه‌هاش رو هم توی نوشته‌هاشون دیدیم این تصویری رو که از نوشته‌های این‌ها ساختیم


audio: 97DW32axuXg_0095.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
فکر کنم اینطوری هم ببینیم خوبه راحت‌تره حالا نمودار خیلی دقیقی نیست ولی به نظرم مفیده چون همه اینایی که گفتیم رو دسته‌بندی کردیم تو دوتا گروه اصلی گفتیم یه سری آدم‌هایی بودن که مترجم بودن یا سفرنامه می‌آوردن یا هرچی ایده رو از غرب می‌آوردن یا روزنامه می‌نوشتن ایده رو از غرب ولی داشتن می‌آوردن یه سری هم آدمایی بودن که از دولتی‌های سابق بودن از تو خود حکومت اومده بودن


audio: 97DW32axuXg_0096.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
و بیشتر در گذشته ایران دنبال چاره بودن اینا بیشتر اندرزنامه و سیاست‌نامه و این‌ها می‌نوشتن خیلی وقت‌ها مثلا خطاب به شاه می‌نوشتن شاه رو خطاب می‌کردن یا نخست‌وزیر رو خطاب می‌کردن درست و غلط رو به اون می‌گفتن از هر کدومش هم چند تا مثال زدیم حالا مثلا من بعدا شاید این تصویری باشه که بتونم بهش برگردم و دفعه‌های بعد مثلا اگر خواستم دوباره یادم بیاد چی گفتیم تو این ویدیو این تصویره بهم کمک خواهد کرد گفتم شاید به‌درد شما هم بخوره


audio: 97DW32axuXg_0097.opus
source: youtube
source_id: 97DW32axuXg
invalidation: VALID
text:
نتیجه یه مقدار کنجکاوی بود این ویدیو در جواب این سوال که مشروطه‌خواه‌های ایرانی ایده‌هاشون رو از کجا گرفتن به کمک این کتابایی که فهرست‌شون در توضیحات هست اگر فکر کردید این چند دقیقه ارزشش رو داشت یعنی خوشحالین که این چند دقیقه رو براش وقت گذاشتید از چند دقیقه‌ی‌های خوب‌تون بود لطفا همین الان اینو برای چند نفر بفرستید و کمک‌شون بکنید که اونا هم بتونن این ویدیو رو ببینن و کمک‌شون کنیم که اگر سابسکرایب نمی‌تونن بکنن سابسکرایب کنن کانال رو


audio: ImHBZ01VE50_0001.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
ما خیلی وقتا وقتی داریم با کسی بحث می‌کنیم خودمون رو در جایگاه قاضی‌ای می‌بینیم که یک نظری داره یا دانشمندی می‌بینیم که یک رای و نظری داره و می‌خواد بقیه رو قانع کنه در حالی که جایگاه ما خیلی وقت‌ها جایگاه یه وکیلیه که به ترتیبی به نظری به یه چیزی رسیده و حالا می‌خواد ازش دفاع کنه کار ما اینه که داریم به اشکال مختلف سعی می‌کنیم که اون اتفاق رو اون رای رو اون نظر رو توجیه‌ش کنیم و این دوتا با هم خیلی فرق می‌کنن


audio: ImHBZ01VE50_0002.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
من علی بندری هستم این کانال یوتیوب بی‌پلاسه اگر شما هم گاهی فکر می‌کنید که چرا بحث‌ها مخصوصا بحث‌های سیاسی یا بحث‌های مذهبی انقدر سخته و به هیچ نتیجه‌ای نمی‌رسه پیشنهاد می‌کنم این چند دقیقه ویدیو رو نگاه کنید بهتون کمک می‌کنه که بفهمید چرا


audio: ImHBZ01VE50_0003.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
خیلی وقتا وقتی ما با یه کسی اختلاف نظر داریم مکالمه‌مون اینطوری می‌شه که می‌گیم من اصلا نمی‌دونم این چطور ممکنه همچین فکری بکنه حتما یا خیلی بی‌سواده یا اصلا خله چطوری می‌شه یه کسی به این آدم رای بده؟ این حتما شستشوی مغزی شده حتما از بی‌سوادیشه حتما از نادونیشه در حالی که اینطور نیست آقای جاناتان هایت نویسنده کتاب ذهن درستکار بهمون یاد داده که اینطور نیست برای اینکه ببینیم چرا اینطور نیست


audio: ImHBZ01VE50_0004.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
اول خیلی کوتاه باید بریم ببینیم که ما اصلا چطوری به نظر می‌رسیم چی می‌شه که ما می‌رسیم به یک نظری و می‌خوایم ازش دفاع کنیم؟ چه فرایندی طی می‌شه؟ خیلی کوتاه اول باید بریم اینو ببینیم کتاب ذهن درستکار رو ما در پادکست بی‌پلاس خلاصه‌ش رو گفتیم جاناتان هایت اونجا حرف جالبی می‌زنه درباره اینکه نظریات ما از کجا می‌آن می‌گه که ما خیلی وقتا فکر می‌کنیم نظرات‌مون رو با استدلال بهش رسیدیم برا همین وقتی هم می‌خوایم کسی رو قانع کنیم


audio: ImHBZ01VE50_0005.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
براش دلیل می‌آریم در حالی که این اشتباهه ما بیشتر نظرات‌مون رو با شهود از روی غریزه بهشون رسیدیم اول با شهود بهش رسیدیم بعدا سعی می‌کنیم با دلیل با شاهد اینا رو توجیه کنی برای همین موقع بحث هم بیشتر از اینکه دنبال این باشیم که با استدلال طرف مقابل‌مون رو قانع کنیم خیلی مفیدتره خیلی کارآمدتره که تلاش کنیم بفهمیم اصلا طرف مقابل‌مون چی داره می‌گه


