# audio_chunks

audio: b436VHEvFoo_0148.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
خیلی داستان شلوغ پلوغیه این بمونه برای یه جای دیگه اینجا همین سه نفر رو گفتیم آمریکاییایی که می‌خواستیم بگیم این سه تا بودن باسکرویل، مورگان شوستر و میلسپو سه تا آمریکایی که حدود 100 سال پیش از جمله اولین کسایی بودن که از آمریکا آمدن ایران با ماموریت‌های مختلف و با کارنامه‌های متفاوت از موفقیت و ناکامی


audio: b436VHEvFoo_0149.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
و خاطراتی و میراثی متفاوت در دولت و جامعه ایران تا اینجا که گفتیم اینا حالا همه‌ش مال قبل از اینه که آمریکا منافع خاصی توی ایران داشته باشه ایران کشور خیلی مهمی شده باشه براش چون ایران بعدا برای آمریکا کشور مهمی می‌شه دیگه فزاینده‌ست از همین جاها به بعد تا دیگه 28 مرداد که دیگه آمریکا رسما می‌آد در بالاترین سطح هم دخالت می‌کنه تا اون موقع نیروهای آمریکایی که می‌آن ایران بیشتر برای این‌که راه‌حل‌هایی بدن یا اجرا کنن


audio: b436VHEvFoo_0150.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
برای مدرن شدن و نظام مالی سامانی پیدا بکنه و زیرساختی و این حرفا ولی کم‌کم از زمان ترومن اوضاع عوض می‌شه می‌ریم تو فضای جنگ سرد اصل چهار ترومن رو داریم که اون داستانش رو مفصل‌تر تعریف کردیم که بیان برای کشورای جهان سومی که موقعیت استراتژیکی دارن


audio: b436VHEvFoo_0151.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
کمک تکنولوژیک یا کمک دانشی و نهادی و این‌ها بکنن که اینا مثلا بستر مهیای کمونیسم نشن آموزش و خدمات و مشاوره و اینجور صحبت‌ها چون احساس خطر می‌کنن یه جای استراتژیکی که نفت داره و نزدیک شورویه و می‌تونه راه شوروی به آب‌های آزاد باشه وقتی وضع کشاورزاش خوب نیست و مدرن نیست و قدرت مرکزیش شاهش جوونه و هنوز روی پاش واینستاده و اینا این کشور مستعده که توش انقلاب کمونیستی بشه


audio: b436VHEvFoo_0152.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
اگر می‌خوایم که این کشور رشد بکنه به لحاظ اقتصادی و فرهنگی و آموزش قدرت مرکزیش بتونه کنترلش رو نگه داره که توش انقلاب نشه ما باید کمک کنیم این وضع بهداشت و آموزش و نهادهاش و اینا بهتر بشه یک جور دیگری از سفرهای آمریکایی‌ها به ایران شروع می‌شه یا تقویت می‌شه ضمن این‌که حالا تو ایران هم فضا عوض می‌شه توی ایران هم درس‌خونده‌هایی که رفتن و برگشتن دغدغه توسعه هم زیاد می‌شه دغدغه دموکراسی هم می‌آد


audio: b436VHEvFoo_0153.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
از بین نرفته از آرمان‌های مشروطه هست نهادسازی تا حد زیادی به دست خود ایرانی‌ها انجام می‌شه حالا داستان اینا رو هم می‌بینیم ابوالحسن ابتهاج رو داستانش رو می‌بینیم آدمی که مثلا با میلسپو خیلی مشکل داشت میلسپو می‌خواست برش داره نتونست وقتی که می‌شه رئیس سازمان برنامه فکر می‌کنه که ما باید برنامه توسعه دوم رو بنویسیم برنامه توسعه قبلیش خورده بود به کسری بودجه و وام نتونسته بودن بگیرن انجام نشده بود برنامه عمرانی بهش می‌گفتن بعد حالا ولی اصل 4 اومده


audio: b436VHEvFoo_0154.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
می‌شه از آمریکایی‌ها کمک گرفت از طرف بنیاد فورد و بانک جهانی و دانشگاه هاروارد و اینا یک هیئتی می‌آن ایران معروف می‌شه به هیئت هاروارد


audio: b436VHEvFoo_0155.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
گروه مشاوران هاروارد می‌آن چهار سال کار می‌کنن اینا هم یه کتابی می‌نویسه سرپرست‌شون جرج بالدوین یه کتابی می‌نویسه به نام توسعه ایرانی اینم کتاب خیلی مهمیه یه شرحی می‌ده از این‌که اینا چی کارا می‌خوان بکنن مشکل ایران رو چی می‌بینن اینم همچنان کتاب بسیار خوندنی‌ایه توضیح می‌ده که برنامه‌ریزی یه داستانه اجرا یه داستان دیگه‌ست ساختار سیاسی کشور یه طوری باید بشه که امکان اجرای این برنامه‌ها توش وجود داشته باشه


audio: b436VHEvFoo_0156.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
اونجا خیلی درباره این صحبت می‌شه که وزارتخونه‌ها، ساختار اداری ایران توانایی حکمرانی خوب رو نداره سازمان برنامه باید برنامه بریزه بره کنار مثلا خودش در کار اجرا نباشه که اون موقع هست وزارتخونه‌ها می‌گه فساد توشون زیاده افراد ذینفع زیادن اطرافیان شاه هستن همه باید راضی بشن یه سری وام خارجی گرفتن معلوم نیست از کجا اومده کی گرفته؟ چرا گرفته؟ ولی بدهی این‌ها وجود داره


audio: b436VHEvFoo_0157.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
گزارش‌هایی که این گروه مشاورین هاروارد نوشتن خیلی جالبه توش یه سری نکات هست که زمان شوستر هم بوده زمان میلسپو هم بوده زمان میلسپوی دوم هم بوده معنی این این نیست که ماموریت‌ها و مستشارهای قبلی اینا که آمدن بی‌فایده بودن من اصلا نگاهم این نیست من اینطوری نگاه نمی‌کنم من به این فکر می‌کنم که خب این یه مسیر حداقل یک قرنی، یک قرن‌ونیمه‌ایه که داره طی می‌شه هر کدوم اینا هم یه دستاوردهایی داشتن نادانی اینه که ما اینا رو برنگردیم بخونیم و به اینا نگاه نکنیم


audio: b436VHEvFoo_0158.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
من علت این‌که اینا رو می‌خونم اینه که از گذشته دید بهتری پیدا کنم از این‌که مثلا بگم که اینا اومدن و کاری از پیش نرفت و مثلا اوضاع موند اینا اینطوری نمی‌خوام نگاه کنم دیگه می‌خوام متوجه بشم که چه کارایی انجام شده و بعد شاید این از همه‌ش مهم‌تره چه مسئله‌هایی هست که از اون موقع رو میز بوده و این تلاش‌های مختلف همچنان نتونسته تا حد قابل قبولی حلش بکنه


audio: b436VHEvFoo_0159.opus
source: youtube
source_id: b436VHEvFoo
invalidation: VALID
text:
چون اوناست احتمالا که آدم رو به ریشه مشکلات می‌تونه برسونه دم شما گرم که دیدید ما چند تا ویدیوی دیگه اینطوری داریم درباره رابطه آمریکا با ایران، آمریکایی‌ها در ایران و از این قصه‌ها هم بیشتر اگر که استقبال بکنید صحبت خواهیم کرد


audio: CAbNHhFTh8w_0002.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
امروزم می‌بینیم حالا با همه تحریم و گرفتاری و همه چی بیشترین روابط تجاری رو در اتحادیه اروپا آلمان داره با ایران حالا حجم مبادلات خیلی خیلی پایینه الان حالا نه فقط هم در مقایسه با مثلا ترکیه و عربستان و مصر و اینا اصلا در مقایسه با ده سال پیش خود ایران هم خیلی پایینه حجم مبادلات ولی حداقل بین غربی‌ها و اتحادیه اروپا و اینا آلمان مهم‌ترین شریک تجاری ایرانه


audio: CAbNHhFTh8w_0003.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
حتی توی این وضع به نظرم و به گذشته هم که نگاه بکنیم حالا گذشته نزدیک همین روابط ورزشی و فوتبالیست‌های ایرانی که می‌رفتن آلمان بازی می‌کردن و اصلا علاقه عمومی مردم ایران می‌بینیم که رابطه دو ملت هم عموما خوب بوده ما دید مثبتی به آلمانی‌ها داشتیم حداقل اینطوری می‌شه گفت رابطه سیاسی هم در رژیم فعلی خوب بوده زمان رژیم قبلی خوب بوده حتی الان اینطوری که تو تاریخ بخوایم ببینیم


audio: CAbNHhFTh8w_0004.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
قبل‌ترش هم رابطه خوب و مثبت بوده تو این ویدیو می‌خوایم یه کم بریم تاریخچه رو ببینیم می‌خوایم ببینیم که از کی شروع کردن ایرانی‌ها و آلمانی‌ها درباره هم حالا فکر کردن رابطه برقرار کردن و خلاصه اینکه قصه از کجا شروع شد


audio: CAbNHhFTh8w_0005.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
اول هم می‌خوایم بریم از یه خرده دورتر می‌خوایم بریم از زمان صفوی شروع کنیم اصلا حالا از زمان باستان نمی‌خوایم بریم می‌خوایم بریم از زمان صفویه و زمان آغاز دوره مدرن شروع کنیم زمانی که اصلا آلمانی در کار نیست آلمان می‌دونیم الان 150 سال بیشتر نیست که کشوری شده ولی خب ما ملت ژرمن داشتیم از قرن‌ها پیش قبایل ژرمن داشتیم مردمان ژرمن داشتیم در وسط اروپا رابطه ملت ایران و ژرمن‌ها هم


audio: CAbNHhFTh8w_0006.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
از مثلا سه قرن قبل از اینکه کشور ژرمنی داشته باشیم شروع می‌شه در قرن 16 زمان صفویه یکی از اولین تلاش‌ها برای اینکه رابطه سیاسی بین ایران و آلمان درست بشه یا آلمانی‌ها درست بشه برمی‌گرده به وقتی که بیشتر ایالت‌هایی که در آلمان هستن امروز اون موقع در امپراتوری مقدس روم بودن در یه کنفدراسیون نه چندان سفتی به نام امپراتوری مقدس روم در حالی که در ایران امپراتوری صفوی داریم


audio: CAbNHhFTh8w_0007.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
پادشاهی صفوی داریم و این‌ها دشمن مشترک دارن دشمن مشترک این‌ها رو به هم نزدیک کرد بیشتر از اینکه دنبال تجارت و اینا باشن می‌خواستن متحد سیاسی نظامی هم بشن در برابر عثمانی شاه‌اسماعیل نامه‌ای می‌نویسه برای امپراتور مقدس روم که در کلنه که ببینن می‌تونن با همدیگه یک حرکتی علیه عثمانی بکنن یا نه که البته نامه به جایی نمی‌رسه شش سال طول می‌کشه تا جواب نامه بخواد برگرده


audio: CAbNHhFTh8w_0008.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
وقتی برمی‌گرده دیگه شاه‌اسماعیل مرده کاری از پیش نمی‌ره یه بار هم زمان شاه‌عباس که حالا وضع ایران هم خوبه و تجارت و کاروان‌ها می‌رن و می‌آن و شاه‌عباس هم اقتداری داره و ویژنی داره و اینا اون موقع هم امپراتور مقدس روم رادولف دوم یه همچین تلاشی می‌کنه که این البته دیگه در سطح فقط نامه‌نگاری نیست یک هیئتی می‌آد می‌ره از ایران یه هیئتی می‌آد می‌رن خودشون رو می‌رسونن پراگ یک پیمان اتحادی می‌بندن


audio: CAbNHhFTh8w_0009.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
که مثلا می‌گه هیچ‌کدوم‌شون جدا جدا نباید برن با عثمانی صلح کنن چون اصل قصه دشمن مشترکه این مال 1600 ئه 1600 اوج قدرت شاه‌عباسه وقتیه که اصفهان رو داره می‌سازه رابطه رو با اینا هم برقرار می‌کنه همون موقع یک هیئتی از آلمان‌ها می‌آد ایران دو سه سال بعدش این صحنه دیدار اینا با شاه‌عباس نقاشی هم شده زمان شاه‌صفی باز دوباره هیئتی از اینا می‌آد می‌آد می‌ره روسیه و از راه دریا ولگا و با کشتی می‌آن دریای کاسپین و


audio: CAbNHhFTh8w_0010.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
می‌آن پایین و طوفان هم می‌خورن و کشتی‌شون هم از دست می‌ره و اینا ولی خودشون رو می‌رسونن به شمخای از اونجا اردبیل و سلطانیه و قزوین و قم و کاشان و به هر حال می‌رسن به اصفهان سفرنامه این سفرشون هم هست نقاشیش هم هست شعر و اینام گفتن ولی خلاصه می‌آن می‌آن بازدید می‌کنن و اینا ولی رابطه تجاری خیلی مهمی اینجا درست نمی‌شه یه حالی دارن از هم می‌پرسن


audio: CAbNHhFTh8w_0011.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
یه وضعیت همدیگه رو دارن می‌بینن آلمان‌ها دارن می‌بینن که این سر دنیا اصلا چه خبره ایرانی‌ها دارن می‌بینن که بالاخره آلمان چه خبره اینا کی‌ان؟ اونجا چیکار می‌کنن؟ و به نظر هم می‌رسه هیئت آلمانی اطلاعات بیشتری دست‌شون رو گرفته حداقل ما الان بیشتر می‌دونیم که آلمانی‌ها چی فهمیدن کمتر می‌دونیم ایرانی‌ها چی فهمیدن چون به نظر می‌آد که انتقال اطلاعات و دانش و فرهنگ و هنر و اینا هرچی که هست بیشتر از این طرف به اون طرفه


audio: CAbNHhFTh8w_0012.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
شایدم البته می‌گم شایدم این به‌خاطر این باشه که همونطور که ما از گذشته تا امروز دیدیم مستندسازی مستندسازی در همین انتقال دانش و اطلاعات و اینا انباشت دانش و اینا سمت ما یه مقدار ضعیف بوده حالا ولی دلیلش هرچی که بوده نتیجه‌ش اینه که ما الان خیلی نمی‌دونیم این فرستادگان ایرانی در آلمان چی دیدن و چی فهمیدن سفرشون هم به کار نظامی و اقتصادی و اینا این خیلی نمی‌رسه ولی از نظر فرهنگی یه نتیجه‌هایی داره


audio: CAbNHhFTh8w_0013.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
مراودات فرهنگی از همین دوره صفوی شروع می‌شه گلستان سعدی رو اینا می‌برن با خودشون یه ترجمه آلمانی ازش در می‌آد مسیر آشنا شدن آلمان‌هاست با ادبیات فارسی مسیریه که حالا بعدا در قرن 18 می‌رسه به اینکه اوستا رو به آلمانی ترجمه می‌کنن


audio: CAbNHhFTh8w_0014.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
بعد اینا همه چیزه دیگه اینا دست‌به‌دست می‌شه کارای فرهنگی بعد از چند دهه و چند قرن نتیجه دیگه پیدا می‌کنه قرن 18 و 19 می‌بینی اپرایی هست و کتابی هست و موزیکی هست و که مثلا به زرتشت اشاره می‌کنه این ریشه‌ش در مراودات فرهنگیه که 100 سال و 200 سال و 300 سال پیشش شروع شده در کنجکاوی فرهنگیه که نخبگانی از آلمان داشتن و آمدن و دیدن و منتقل کردن و نوشتن و اینا


audio: CAbNHhFTh8w_0015.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
می‌گم هم عمدتا یه طرفه‌ست تا مدت‌ها این آشنایی فرهنگی یک طرفه‌ست تا ترجمه اوستا تا اپرای فلوت سحرآمیز موتزارت که توش زرتشت هست تا نیچه که کتاب چنین گفت زرتشت می‌نویسه تا اشتراوس که قطعه‌ای می‌نویسه که زرتشت داره توش اینا به‌خاطر اینه که این المان‌ها از فرهنگ ایرانی


audio: CAbNHhFTh8w_0016.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
رفته و اونجا آشنا شده و باهاش کار کرده دیگه حالا معروف‌ترش که تو کتاب فارسی‌مون بود اوایل قرن نوزدهه که گوته دیوان حافظ رو ترجمه می‌کنه به آلمانی با همین شناختی که اینجا پیدا کرده دیوان غربی شرقی رو می‌نویسه شاهنامه فردوسی ترجمه می‌شه بعد نقاشی می‌کشن اونجا آلمانی‌ها از حافظ کنار چشمه نشسته و از شهرای قدیمی ایران نقشه می‌کشن و اینا خیلی جالبه


audio: CAbNHhFTh8w_0017.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
اینا رو ما واقعا می‌تونیم ببینیم که از دریچه چشم این‌ها اینا چطوری می‌دیدن فرهنگ ایرانی رو نقشه شهر اصفهان رو 1684 می‌کشن آلمانی‌ها توجه می‌کنن در همون قرن 18 به تخت جمشید و به شیراز و اینا واقعا به نظر من مهمه بنیان رابطه دو ملت رو نشون می‌ده قبل از اینکه اساسا تبادلات تجاری و اتحاد نظامی و این‌هایی بتونه شکل گرفته باشه


audio: CAbNHhFTh8w_0018.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
با همین آشنایی و کنجکاوی فرهنگی و البته می‌گم این کنجکاویه منجر نشد به اینکه چیزی از آلمانی به فارسی ترجمه بشه تا جایی که ما فهمیدیم اونا با فرهنگ ایرانی آشنا شدن اولین ترجمه‌های از آلمانی به فارسی احتمالا اصلا می‌شه قرن بیستم بعد از اینکه محصل‌های آلمانی محصل‌های ایرانی می‌رن به آلمان برای درس خوندن و آلمانی یاد می‌گیرن و حالا اونجا ترجمه‌هایی هم می‌کنن


audio: CAbNHhFTh8w_0019.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
پس پایه رابطه می‌گیم مال زمان صفویه‌ست و امپراتوری مقدس روم و رابطه هم فرهنگیه ولی بیایم جلوتر بیام جلوتر برسیم به قرن 19 زمان قاجاریه در ایران قاجاریه در اون طرف هم پروس داره قدرت می‌گیره تو این امپراتوری مقدس روم پروس اونی بود که در شمال بود تازه بود اولش اصلا تازه خیلی آلمانی نبود ولی کم‌کم از نظر نظامی قدرتمند شد از نظر دولتی و سیاسی خیلی قدرتمند شد


audio: CAbNHhFTh8w_0020.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
و توجه ایران خیلی بهش جلب شد هنوز روابط دیپلماتیکی نیست روابط تجاری نیست ولی وسطای قرن 19 زمان ناصرالدین‌شاه ایران با این کشورهای اتحادیه گمرکی آلمان کشورای کنفدراسیون آلمان قراردادهای تجارت و دوستی شروع می‌کنه امضا کردن 1857 تو ایران اون موقع حال و فاز اینه که خب متوجه عقب‌موندگی کشور شدن


audio: CAbNHhFTh8w_0021.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
نیم‌قرن می‌گذره بیست سی سال می‌گذره از شکست ایران در برابر روسیه متوجه شدن فاصله زیاده دارن تلاش‌هایی می‌کنن که بالاخره قوی بشن به همون شکلی که اون موقع می‌فهمیدن از جمله تلاش می‌کنن مسیر تجارتی برقرار کنن ایرانیه که داره می‌ره توی منگنه‌ی روسیه و انگلیس روسیه از بالا قفقاز رو گرفته هند دست انگلستانه انگلستان چشمش به افغانستانه و به ایرانه و نگرانه


audio: CAbNHhFTh8w_0022.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
و ایران هم از اینور احساس تنهایی می‌کنه و نیاز که با یک قدرت جدیدی یه رابطه‌ای بگیره که بتونه نفس بکشه این وسط و این قدرت جدید رو در پروس پیدا می‌کنن در پروس پیدا می‌کنن پروس می‌آد سه تا کنسولگری باز می‌کنه در ایران در بوشهر دم خلیج فارس در تبریز که برای مسیر تجارت خشکی ایران جای مهمی بوده و در تهران پایتخت


audio: CAbNHhFTh8w_0023.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
یه سری هم حالا اتباع پروس و اینا اینجا آمده بودن برای تجارت و برای تبلیغات مذهبی و اینا این کنسولگری باید حواسش به کار اینا هم باشه پرونده‌های اینا رو هم مثلا رسیدگی کنه این قرارداد رو خلاصه می‌بندن ولی در تمام مدتی که مذاکره می‌کنن و وقتی که این قرارداد رو می‌بندن و اینا می‌آن و اینا همه‌ش سمت ایرانیه که داره اصرار می‌کنه و مایله به اینکه رابطه رو برقرار کنه پروس یا حالا آلمان‌ها اینا خیلی رغبتی ندارن


audio: CAbNHhFTh8w_0024.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
همین که فکر می‌کنن که چیزی توش نیست می‌گن حالا ایران هم دوره هم اینکه واقعا نه چیزی داره به ما بده نه بازاری داره که ما بتونیم مثلا چیزی بهش بدیم و هم اینکه یه خرده خطر داره به‌خاطر اینکه بالاخره روسیه و انگلیس اینجا هستن و اینا نمی‌خوان که اونا رو بی‌خودی سر هیچی نگران بکنن روابط تجاری ایران کلا در این دوره خیلی محدوده این یه دوره‌ایه که ایران بعد از صفوی و


audio: CAbNHhFTh8w_0025.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
از آخر صفوی به بعد در واقع ایران حذف شده تا یه جایی از نقشه تجاری دنیا خیلی سنگینه این برای ایران حذف شدن ایران از نقشه تجاری ایران یه جاییه که همیشه تاریخ تجارت براش مهم بوده وصل کردن کشورها و مناطق مختلف به هم اصلا هویت اقتصادی تجاری ایران بوده مثلا راه‌های مهم تجاری بوده الان ولی حذف شده


audio: CAbNHhFTh8w_0026.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
از پایان عصر صفوی و از وقتی که دیگه آمریکا کشف شد و دریانوردی پیشرفت کرده و اینا مسیرهای تجاری تازه باز شد راه جنوب آفریقا باز شد حالا حکومت ایران دید جامعی نداره که مثلا اینا رو همه رو ببینه و متوجه بشه ولی می‌فهمه که اون رونق تجاری و اون نهصد تا کاروان‌سرای شاه‌عباسی و اینا دیگه خبری ازش نیست در نیمه قرن 19 یک رابطه تجاری محدودی ایران با هند بریتانیا داره


audio: CAbNHhFTh8w_0027.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
که پشم و پنبه و تریاک و اینا می‌فرسته برای هند و از هند هم یه منسوجاتی می‌آد به ایران یک تجارت نیم‌بند برنج هم داره که بیشترش تحت نظارت روسیه‌ست تا این حد تحت نظارت روسیه‌ست که از گیلان برنج می‌خواد بره مشهد می‌ره از عشق‌آباد از طریق روسیه می‌ره مشهد درباره ایرانی هم داریم صحبت می‌کنیم که شیوه تولید محصولات کشاورزیش خیلی عقب افتاده‌ست و کلا هم به جز کشاورزی چیز خاصی نداره


audio: CAbNHhFTh8w_0028.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
حتی وقتی بذر پنبه آمریکایی رو می‌آرن که مثلا کیفیت محصول رو بهتر کنن شیوه انبارداری و کشت و زرع‌شون ناموفقه نمی‌تونن کیفیت خوب پنبه در بیارن چیزی برای تجارت نداره یا شاید هم انقدی وضع زیرساخت‌ها و راه‌ها و ایناش بده ضعیفه که تجارت با ایران خیلی پرهزینه می‌شه اون کسی ایران براش مهمه که نزدیک ایران منافع دیگری داره مثل بریتانیا


audio: CAbNHhFTh8w_0030.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
برای همین واسه بریتانیا مهم اینه که کسی نتونه بیاد از ایران به هند حمله کنه نه تنها به هند نمی‌خواد حمله کنه اصلا مخصوصا از وقتی که بیسمارک می‌آد در پروس و در آلمان یه سیاست عدم‌مداخله‌ای هم داره فرستاده‌های پروس وقتی که برگشتن از ایران اونجا گفتن ایران از نظر اقتصادی اهمیتی برای ما نداره اینه که بی‌میلی هست از طرف آلمان برای این رابطه از طرف ایران ولی اتفاقا تمایل خیلی زیادی هست


audio: CAbNHhFTh8w_0031.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
برا همین خیلی پیگیری می‌کنن و تا یه حدی نتیجه هم می‌گیرن 1873 ناصرالدین‌شاه که در سفر اروپاست می‌ره برلین و اونجا یک پیمان دوستی و مودت و یه قرارداد کشتیرانی و تجارتی با آلمان‌ها می‌بنده یک پیمان‌نامه‌ای که یه بندش اینه که اگر ایران با کشور دیگری درگیر بشه دولت آلمان بهش کمک می‌کنه آلمانی که حالا کشور خیلی نوپایی هم هست


audio: CAbNHhFTh8w_0032.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
آلمان متحد دو سه ساله که درست شده ولی واقعا همون قدری همون موقع اونقدری قویه و پیشروئه که ایران برای اینکه بیفته تو مسیر توسعه یه نگاهش به آلمانه و برای اینکه کمکی داشته باشه متحدی هم داشته باشه دنبال آلمانه قدرت نظامی بزرگیه همون موقع آلمان پروسه که آلمان شده پروسه که اومده پایین‌های آلمان رو گرفته و اینو کرده آلمان متحد ارتش قوی بود که یه دولتی هم بهش وصل بود با تکیه بر همین ارتش قویش هم بود که


audio: CAbNHhFTh8w_0033.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
بین قدرت‌های اروپایی سری درآورد و بزرگ شد و تونست امپراتوری آلمان رو درست کنه شروعش این بود ولی در این نموند پروسی‌ها نشون دادن که در اداره حکومت و در ساختن جامعه و اینا هم نوآوری‌هایی دارن و نظمی دارن نظم پروسی دارن که اینم کم‌کم توجه همه رو جلب کرد توجه ژاپنی‌ها رو هم جلب کرد ژاپنی‌ها هم وقتی از دوره انزوا دراومدن در دوره میجی نگاه‌شون به پروس بود


audio: CAbNHhFTh8w_0034.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
به عنوان یک الگویی برای مدرن شدن چه سیستم نظامی‌شون و چه سیستم آموزشی‌شون و تدوین قانون اساسی‌شون و اینا رو همه رو از پروس الهام گرفتن آمریکای قرن 19 هم سیستم آموزشی وقتی می‌خواست درست کنه از پروس الگوبرداری کرد قبلا تعریف کردیم آموزش همگانی در آمریکا، درس خوندن اجباری چی بخونن دروس عملی اینا از الگوی پروس آمده بود همون الگویی که پایه نظامی آموزشی آلمان هم بعدا شد برای ایرانی‌ها هم


audio: CAbNHhFTh8w_0035.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
هم این جاذبه‌های پرووس بود هم گرفتاری‌ها و مشکلات ایران بود موقعیت و شرایط ایران قاجاری قرن 19 بود قرن 19 قرن خیلی سختی بود برای ایران بازی بزرگ، جنگ سرد بود


audio: CAbNHhFTh8w_0038.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
اصل تمرکزش هم در شمال ایران و افغانستان و آسیای میانه و اینا بود منگنه کرده بودن ایران رو اون وسط ایران هم ضعیف بود ناتوان بود و حاکمان ایران دنبال یه راهی بودن برای اینکه خودشون رو از این وسط نجات بدن دنبال یه متحدی بودن


audio: CAbNHhFTh8w_0039.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
از اوایل قرن 19 ایران دنبال اینه که یک قدرت سومی بیاد با تکیه به اون بتونه استقلالش رو حفظ بکنه و حالا بعدا با تکیه به اون بتونه یک امکانی برای توسعه بگیره توسعه رو اولش نظامی می‌بینن بعد زیرساخت می‌خوان ولی دنبال نیروی سومن همه‌ش از زمان فتحعلی‌شاه که نگاه می‌کنیم این الگو بارها و بارها در رابطه ایران با کشورهای دیگه تکرار می‌شه که ما این وسط گیر افتادیم یک متحد قوی می‌خوایم


audio: CAbNHhFTh8w_0040.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
که بتونه کمک کنه ما از زیر فشار اینا در بیایم و رشد کنیم یک متحدی که هم قوی باشه هم دور باشه چشم طمعی به ما نداشته باشه مثلا مثل روسیه و هم در کار کردن با ما یک منافعی بتونه برای خودش طبیعتا ببینه چند قرن حل کردن این معادله یکی از مسئله‌های روی مسئله‌های مهم روی میز بوده برای حاکم ایران در دوره مدرن حداقل حالا در دوره‌های باستان و اینا نمی‌خوایم بریم


audio: CAbNHhFTh8w_0041.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
ولی واقعا در دوره مدرن این مسئله مهمی بوده مخصوصا حالا این اواخر دیگه از زیر فشار روس و انگلیس چطوری در بیایم روسیه دنبال توسعه‌طلبیه چشم داره به بخش‌هایی از خاک ایران


audio: CAbNHhFTh8w_0042.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
بریتانیا هم نگران هنده توی ویدیوی هند تعریف کردیم هر کسی بخواد هند رو بگیره باید از این بالا بره تو باید از این گردنه خیبر بره توی هند همون راهی که اسکندر رفت همون راهی که نادر رفت همون راهی که محمود غزنوی رفت همون راهی که تیمور لنگ رفت راه هند اینه تنگه سر راه کابل به پیشاور امروز که ورودی هند از خشکی از اینجاست و بریتانیا برای همین خیلی باید حواسش به ایران باشه


audio: CAbNHhFTh8w_0043.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
چون ورودی زمینی هند از ایرانه برای همینه که لازم می‌دونه و محق می‌دونه خودش رو که نفوذ موثری اینجا داشته باشه بتونه از اون محافظت بکنه و خب ایران باید با اینا مقابله کنه باید با روسیه مقابله کنه با انگلیس مقابله کنه و این وسط دنبال یه راهی هم باشه که خودش رو بسازه حداقل بعضی از دولت‌مردان ایران هستن که دنبال این هستن منتها می‌بینن که تنهایی نه زور مقابله رو دارن نه توان توسعه رو دارن برا همین دنبال کمک می‌رن


audio: CAbNHhFTh8w_0044.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
کمک اقتصادی و کمک نظامی و کمک سیاسی چون نه دانش توسعه هست نه اسبابش هست هیچ‌کدوم در ایران نیست و بریتانیا و روسیه هم اگر هم بخوان کاری بکنن در قبالش امتیازاتی می‌خوان که اون تمامیت ارضی ایران رو تهدید می‌کنه قدرت و نفوذشون رو در ایران بیشتر می‌کنه برای اینه واقعا از فتحعلی‌شاه به بعد ایران دنبال یک قدرت حامی‌ایه که بتونه این مسئله‌های اصلیش رو حل کنه


audio: CAbNHhFTh8w_0045.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
قدرتی دور و قوی واسه همینم هست تا یه کی تو اروپا قدرت می‌گیره حواس ایرانی‌ها بهش جمع می‌شه واسه همینه که فتحعلی‌شاه نامه می‌نویسه به ناپلئون واسه همینه که ناصرالدین‌شاه می‌ره سراغ ویلهلم و سراغ بیسمارک واسه همینه که بعدا هیتلر واسه همینه که بعدا روزولت و آمریکا همه اینا می‌شن کسایی که اهل سیاست و قدرت در ایران به سمت‌شون متمایل می‌شن به‌خاطر اینکه اینا می‌تونن اون مسئله اساسیه رو برای ایران حل کنن


audio: CAbNHhFTh8w_0046.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
ایده اینه فکر اینه یه زمانی به سمت فرانسه‌ست این نگاه یه زمانی به سمت آمریکاست یه زمانی هم که الان داریم صحبتش رو می‌کنیم آلمانه که برای ایرانی‌ها چنین جایگاهی داره حالا اینجا می‌شه گفت واقعا درباره این صحبت کرد که یه تحلیل کلانی از تاریخ ژئوپلیتیک ایران هست که اصلا رو همین سواره می‌گه ایران تنهایی یه استراتژیک داره یعنی چی؟ یعنی نمی‌تونه با قدرت‌های بزرگ دنیا


audio: CAbNHhFTh8w_0047.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
اتحادهای معنادار و طولانی داشته باشه کسایی که اینو بهش معتقدن می‌گن این به‌خاطر این حکومت اون حکومت نیست در ولایت فقیه اینطوریه در پادشاهی پهلوی اینطوریه در حکومت قاجار هم همینطوریه اینطوریه به‌خاطر جغرافیای ایران و به‌خاطر موقعیت جغرافیایی ایران و چاره‌ش هم اینه که ایران بیاد قدرتش رو باید پایه قدرتش باید از درون باشه


audio: CAbNHhFTh8w_0049.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
این موضوع صحبت ما اینجا نیست حالا توی توضیحات می‌نویسیم اگه براتون جالب بود اینو کجا می‌تونید بیشتر درباره‌ش بخونید با همین کلید‌واژه تنهایی استراتژیک ایران هم اگر سرچ کنید هم کسایی که دفاع می‌کنن ازش رو می‌بینید هم کسایی که قبولش ندارن و نقد می‌کنن ولی اشاره بهش اینجا خوبه به‌خاطر اینکه این یه لایه اضافه می‌کنه به این قصه‌ای که داریم می‌گیم و می‌شنویم


audio: CAbNHhFTh8w_0050.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
به این تلاش طولانی حکومت‌های ایران برای پیدا کردن یک متحد سفت و قابل‌اعتماد که حالا اینجا در قامت امپراتوری تازه و قدرتمند آلمان بروز پیدا کرده مخصوصا که آلمان چون سابقه استعماری هم نداره نگران استقلال هم خیلی ایرانی‌ها نیستن خیال‌شون یه خرده راحت‌تره صنعتی هم هست از نظر دربار و قاجار کشور نوپای امنیه سریع پیشرفت کرده


audio: CAbNHhFTh8w_0051.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
الگوش رو ما هم بتونیم پیاده بکنیم اینا بیان کمک ما ما رو نجات می‌دن ما هم الگوی اینا رو پیاده می‌کنیم ما هم می‌افتیم رو چرخ توسعه چرخ توسعه ما هم شروع می‌کنه چرخیدن همون کاری که آلمان‌ها برای ژاپن کردن بماند که چقدر نگاه این سیاست‌مدار و روشنفکر ایرانی حتی به ژاپن ناقص بود و غلط بود و خام بود ولی این نگاه پر از حسرتی بود که فرضش این بود که ژاپن هم مثل ما بوده


audio: CAbNHhFTh8w_0053.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
تونستن روسیه رو شکست بدن اول قرن بیستم به چین حمله می‌کنن یه همچین پیشرفتی کردن حالا اینا الان مال بعدتر البته ولی اینا خلاصه قوی شدن و کاشکی ما هم اینطوری بشیم و ما هم می‌تونیم که اینطوری بشیم به آلمانی‌ها هم همینو می‌گن و جوابی که از آلمان می‌گیرن خیلی جالبه چون اون جوابه هم به شکل عجیبی آشناست برای ما جواب رو از بیسمارک می‌گیرن بیسمارک صدراعظم آهنین آلمان بنیان‌گذار امپراتوری آلمان


audio: CAbNHhFTh8w_0054.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
از بزرگترین سیاست‌مداران تاریخ اروپا واقعا بیسمارک داره دیدار می‌کنه با نماینده ایران مخبرالسلطنه هدایت می‌گه که شما این انتظاری که از ما دارین انتظار بی‌خودیه همچین انتظاری نه از ما داشته باشین نه از هیچ قدرت دیگری می‌گه شما رو پای خودتون باید وایسید استقلال‌تون رو نمی‌تونین از بقیه بگیرین می‌گه قدرت رو از کجا باید بگیرین؟ می‌گه باید از مردم خودتون بگیرید می‌گه باید به مردم برسین داخل رو باید اصلاح کنین


audio: CAbNHhFTh8w_0055.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
شما درسته که وضع‌تون ضعیفه مالیه ضعیفین نظامی هم تعریفی ندارین ولی استعداد و ادوات اصلاح در ایران موجوده راه‌هاتون رو خودتون باید درست کنین موانع تجارت‌تون رو خودتون باید وردارین مقدمه‌ش هم به زبان امروز اینه که می‌گه باید رابطه دولت و ملت رو تنظیم کنین مردم رو باید علاقه‌مند و همراه کنین بعدش هم می‌گه باید چابک باشین سریع باشین که بتونین تند تیم عوض کنین نه اینکه بیاین با یکی سفت ببندین و این کاریه که خود آلمان بیسمارکی می‌کرد


audio: CAbNHhFTh8w_0056.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
اینم باز متنش رو می‌ذاریم ببینید اینا رو می‌گه بیسمارک به مهدی قلی هدایت مخبرالسلطنه آدمی که از خانواده مهم و منصب‌داری بود و آلمان رفته بود و آلمانی یاد گرفته بود و ترجمه آلمانی می‌کرد زمان ناصرالدین‌شاه و کلا این خاندان هدایت مسئول مراودات با آلمان‌ها بودن زمان ناصرالدین‌شاه ولی از جالب‌ترین چیزا بود در مسیر ساختن این ویدیو چون نشون می‌ده ذهن سیاست‌مدار ایرانی و آلمانی چقدر داره متفاوت از هم فکر می‌کنه اونم تازه این حرفا از کی داره می‌آد


audio: CAbNHhFTh8w_0057.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
از بیسمارک داره می‌آد بیسمارکی که سیاست‌مداری نیست که مثلا از سنت لیبرال و جمهوری‌خواهی و آزادی‌خواهی و اینا آمده باشه که بیسمارک یک سیاست‌مدار محافظه‌کاره که با سیاست آهن و خون آلمان متحد قوی رو بنا کرده ولی اینطوری می‌گه به فرستاده ایران حرفش هم باید خیلی مهم باشه به‌خاطر اینکه ایران خیلی داره به آلمان فکر می‌کنه انقدر داره فکر می‌کنه ناصرالدین‌شاه خواب می‌بینه خواب بیسمارک رو می‌بینه


audio: CAbNHhFTh8w_0058.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
می‌نویسه می‌گه خواب دیدم با عثمانی جنگیدیم بیسمارک تو قشون عثمانی بود اسیرش کردن آورد جلوی من خیلی خجالت زده بود ذهنش معلومه خیلی درگیر این قصه‌ست خلاصه ولی این مذاکرات ادامه پیدا می‌کنه بی‌نتیجه هم نمی‌مونه بالاخره یک پیمانی می‌بندن دو تا کشتی بخار ناصرالدین‌شاه می‌تونه از آلمان‌ها بخره دو تا کشتی بخار یک دونه پرسپولیس جهاز پرسپولیس واسه خلیج فارس یه دونه هم شوش که بندازن در اروندرود


audio: CAbNHhFTh8w_0059.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
دو تا کشتی رو در برمن می‌سازن می‌آرن بوشهر داستان جالبی هم داره اعتمادالسلطنه می‌گه یه روز داشت روزنامه می‌خوند واسه ناصرالدین‌شاه ناصرالدین‌شاه عادت داشت که می‌نشست و براش روزنامه رو می‌خوندن در جریان قرار بگیره بعد می‌خونه واسه‌ش که انگلیسی‌ها دارن در دریای عمان مروارید صید می‌کنن و مثلا همچین و همچون دارن پول درمی‌آرن ناصرالدین‌شاه می‌گه خب ما هم بکنیم ما هم بکنیم صدا کردن پسر یکی از مقامات رو یه آقازاده‌ای رو صدا کردن گفتن بیا این پول 30 هزار تومن پول


audio: CAbNHhFTh8w_0060.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
برو آلمان اونجا کشتی بخر بیار اینم رفت و طبعا پول رو یه خرده‌ایش رو تلف کرد و زد اینور اونور و آخرش مخبرالدوله رفت نهایتا به 90 هزار تومن دو تا کشتی آورد پرسپولیس شد اولین ناو جنگی مدرن ایران


audio: CAbNHhFTh8w_0061.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
یه احمدخان دریابیگی که اگر اشتباه نکنم جد بزرگ همین آقای تورج دریایی می‌شه اولین ناخداش شد و از اون موقع دیگه ایران هم شروع کرد با کشتی خودش در خلیج فارس تجارت کردن این کشتی هم بود و بود و بود تا دیگه زمان رضاشاه به گل نشست و غرق شد و الان اگه اشتباه نکنم درش آوردن در یک موزه‌ای در بوشهر در دست تعمیره بعد از این ولی دیگه سروکله کشتی‌های آلمانی در خلیج فارس و در کارون و اینا پیدا می‌شه


audio: CAbNHhFTh8w_0062.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
یه شرکت کشتیرانی نمایندگی می‌زنه در بندر لنگه برای تجارت صدف و مروارید بین هامبورگ و ایران در خط کشتیرانی هامبورگ و آمریکا در واقع یه کشتی بخار می‌ندازن تو کارون که مسافر ببره بار ببره از اهواز به خرمشهر قبلش البته بریتانیایی‌ها اینجا کشتی داشتن ولی آلمان‌ها قیمت‌شون بهتر بود مردم هم و تاجرا هم رغبت بیشتری داشتن با اینا کار کنن و این رابطه کشتیرانی می‌مونه می‌مونه بین ایران و آلمان


audio: CAbNHhFTh8w_0064.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
و تجارت دریایی بین‌شون رونق می‌گیره می‌بینیم پس در ایجاد صنعت دریایی و توسعه صنعت دریایی آلمان‌ها حضورشون در ایران مهمه اول قرن بیستمیم سال‌های هزار و نهصد و کم هستیم قبل از 1907یم به هر حال 1907 سال مهمیه به‌خاطر اینکه دعوای روسیه و انگلیس در ایران می‌رسه به صلحی بین خودشون تا قبل از اون اینا دعوا دارن اون موقع ولی می‌شینن صلح می‌کنن


audio: CAbNHhFTh8w_0065.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
توافق می‌کنن که ایران رو بین خودشون تقسیم کنن و بالا روسیه باشه و پایین بریتانیا باشه و صفا باشه چرا لازم شده بود همچین توافقی بکنن؟ دو رقیب قدیمی که چند دهه دارن با هم جنگ سرد می‌کنن به‌خاطر رقیب جدید از ترس دشمن مشترک از ترس همین آلمان از ترس کشوری که درست نشده تبدیل شده به یک قدرت بزرگ یک خطری برای این‌ها چون خودش رو بین همین روسیه و انگلیس و فرانسه منگنه و در فشار می‌بینه


audio: CAbNHhFTh8w_0066.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
فضا می‌خواد برای رشد و برای توسعه و مخصوصا با انگلیس داره خیلی داره به سمت تنش می‌ره هم سر دسترسی به منابع هم سر دسترسی به آبراها هم سر ناوگان دریایی هم سر مستعمرات


audio: CAbNHhFTh8w_0067.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
از روسیه هم حالا می‌ترسه از روسیه هم ترس داره ولی حالا اصل مسئله‌ش با بریتانیاست اتفاق دیگری که در این اول قرن بیستم می‌افته اینه که روسیه شکست می‌خوره در مقابل یک کشوری که کسی فکر نمی‌کرد همچین قدرتی شده باشه ژاپنه که در دوره میجی از او شرایط عقب‌افتادگی و اینا خودش رو درآورده از مشاورهای آلمانی هم کمک گرفته نیروی نظامیش رو بازسازی کرده قانون اساسیش رو هم به کمک پروسی‌ها


audio: CAbNHhFTh8w_0068.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
و با الگوبرداری از قانون این‌ها نوشته و اینا کلی هم مستشار آورده از پروس کلی هم از جوون‌های ژاپنی رو گروه گروه فرستادن برای تحصیل و سر درآوردن از کار و تجارت و این‌ها و بعد اینا برگشتن و سیستم رو ساختن و این‌ها این ژاپن انقدری قوی شده که تونسته بره روسیه رو شکست بده منتها باز همین جا نکته هست همین ژاپنی که می‌گیم این همه کمک گرفته از آلمان‌ها پیمان دائمی دوستی با آلمان نبسته


audio: CAbNHhFTh8w_0069.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
چون همین ژاپن می‌بینیم چند سال بعدش متمایل می‌شه به سمت بریتانیا در صف‌کشی جنگ اول آلمان و ژاپن مقابل همن این ما رو برمی‌گردونه به اون نکته‌ای که بیسمارک سعی می‌کرد به ناصرالدین‌شاه بگه که انتظار همکاری مداوم و دوستی دائمی و اینا نباید داشته باشی باید دنبال منافعت باشی باید بتونی سریع تغییر بدی جایگاهت رو ژاپن اول قرن بیستم نه تنها از انزوا دراومده نه تنها وارد مسیر بازسازی شده


audio: CAbNHhFTh8w_0070.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
که داره تبدیل می‌شه به قدرت جدیدی کره رو می‌گیره تایوان رو می‌گیره کم‌کم سمت چین می‌ره و خلاصه از همه‌ش مهم‌تر برای ما و برای ایرانی‌های اون موقع اینکه روسیه رو شکست می‌ده روسیه‌ای که یه بار دیگه هم شکست خورده چند وقت پیش جنگ کریمه رو هم باخته در مقابل اتحادی از فرانسه و بریتانیا و عثمانی دیگه غافل‌گیری خیلی بزرگیه هم شکست روسیه غافل‌گیریه هم پیروزی ژاپن غافل‌گیریه


audio: CAbNHhFTh8w_0071.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
خیلی با علاقه ایرانی‌ها دنبال می‌کردن اخبار رو با شوق که پس می‌شه که روسیه رو شکست داد ژاپنی که در شمار قدرت‌های بزرگ دنیا نبود تونسته پس شاید ما هم بتونیم ما هم بتونیم از فشار اینا خلاصی پیدا کنیم یه روزی همیشه سر برآوردن قدرت‌های جدید برای ایرانی‌ها خبر خوش بوده چون خودشون رو در اسیر پنجه قدرت‌های قدیمی می‌دیدن قدرت جدید که می‌اومد می‌گفتن شاید این به ما یه فرصت تنفسی بده


audio: CAbNHhFTh8w_0072.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
شاید این بشه اون متحد استراتژیک ما بین قدرت‌ها شاید با اومدن اینا قدیمی‌ها که اینجا درگیرن با اونا درگیر بشن ما بتونیم یه فضای مانوری پیدا کنیم از رقابت بین این‌ها قدرت دیگری که داره اون موقع بزرگ می‌شه آمریکاست آمریکا هم در نیمه دوم قرن 19 جنگ‌های داخلی رو دیگه رد کرده


audio: CAbNHhFTh8w_0074.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
جنگ‌های گسترده و دامنه‌دارش با بومیان رو هم تونسته تمام بکنه بیرون از مرزها هم با اسپانیا درگیر بوده اونجا هم تونسته فیلیپین رو بگیره از اسپانیا حالا بعدش با استقلال‌طلبان فیلیپین و اینا درگیر شده بماند سال 1884 که کنفرانسی در برلین برگزار می‌شه کنفرانس کنگو هم معروفه می‌خوان بشینن که مثلا تکلیف مستعمرات و اینا رو مشخص کنن


audio: CAbNHhFTh8w_0075.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
تکلیف در واقع آفریقا رو مشخص کنن تا حد زیادی تقسیم کنن آفریقا رو بین خودشون آمریکا هم دیگه پای میزه اینو می‌شه با کنگره وین مقایسه‌ش کرد کنگره وین موضوعش اروپا بود این بار قدرت‌های غربی نشستن و می‌خوان اختلاف‌شون رو اون سر دنیا حل کنن در کنگره وین هابسبورگ و بریتانیا و روسیه و فرانسه و اینا داشتن تکلیف آلمان رو مشخص می‌کردن این بار آلمانی هم که 12 ساله متحد شده


audio: CAbNHhFTh8w_0076.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
ایتالیایی هم که کشور جوونیه و تازه درست شده آمریکایی هم که حالا خیلی قدرتمند شده می‌آن به اون میز اضافه می‌شن اینا حالا قدرت‌های جدید دنیا هستن قدرت‌های بزرگ دنیا هستن با بریتانیا و فرانسه و روسیه و عثمانی و هابسبورگ که هنوز جاشون خالی نشده ولی توی سراشیبی هستن می‌شینن درباره آفریقا بحث کردن این حالا تصویر کلیه که تو دنیا اون موقع چه خبره


audio: CAbNHhFTh8w_0077.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
شاید اگه موضوع آفریقا نبود و مثلا شرق آسیا بود ژاپن هم سر این میز باید حاضر می‌شد برگردیم ولی ایران ایران اول قرن بیستم زمان مظفرالدین‌شاهه و تلاش‌های ایران برای رابطه برقرار کردن دوباره داره می‌خوره تو دیوار مثلا مهم‌ترین پروژه زیرساختی که برای اون موقع ایران هست شاید راه‌آهن دیگه اونم می‌خوان از زیمنس کمک بگیرن زمان صدراعظمی میرزا حسین‌خان سپهسالار


audio: CAbNHhFTh8w_0078.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
خط آهن رو می‌خواد بده به زیمنس بسازه ولی موفق نمی‌شه مظفرالدین‌شاه بعدتر یه وامی می‌گیره از آلمان‌ها کنارش می‌خواد امتیاز احداث راه‌آهن از تهران تا خانقین رو نزدیک قصر شیرین بده به آلمان‌ها برای آلمان‌ها این می‌شه بخش فرعی پروژه خط آهنی که قراره از برلین تا بغداد بیاد اون خیلی چیز مهمیه دیگه قبلا درباره‌ش صحبت کردیم آلمان وقتی کشور شد خودش رو در محاصره دید شد یه کشور قوی در محاصره


audio: CAbNHhFTh8w_0079.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
بین روسیه و فرانسه و انگلیس و بدون اینکه دسترسی داشته باشه بدون مزاحمت این‌ها به بقیه دنیا از هرجا می‌خواست بره اینا سر راهش بود مخصوصا انگلیس تنگه‌ها و آبراه‌های مهم دستش بود برای همین آلمان‌ها رفتن دنبال اینکه یه طوری خودشون رو برسونن به آب‌های آزاد بدون اینکه لازم باشه نگران انگلیس باشن که انگلیس بخواد این مسیر رو ببنده و محاصره آلمان انقدر واقعیه انقدر درسته


audio: CAbNHhFTh8w_0080.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
ادعای درستیه منظورم اینه که آلمان در محاصره بود که اینا برای اینکه یک مسیر آزادی پیدا بکنن مجبور شدن خودشون رو کش بدن بیان تا خلیج فارس آلمان کجاست خلیج فارس کجاست


audio: CAbNHhFTh8w_0084.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
بیایم بیایم بیایم تا استانبول از استانبول بیایم تا بغداد از بغداد دیگه بریم تا حالا یا بصره یا بندرعباس یا شاید از اولش کویت اینجا بتونیم بدون دردسر انگلیسی‌ها خودمون رو به آب‌های آزاد برسونیم از اون پروژه‌هاییه که اگر بشه چی می‌شه


audio: CAbNHhFTh8w_0086.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
آلمان رو از وسط خشکی اروپا برسونه به خلیج فارس حالا این وسط آلمان رو به خاورمیانه و غرب آسیا هم وصل می‌کنه جایی که اون موقع سروکله نفت هم داره توش پیدا می‌شه هرچند ماجرا فقط نفت نیست پتانسیل تجارت اینجا هست همیشه بوده منتها اینجا امکان حمل‌و‌نقل راحت وجود نداشته راه‌آهن داشت خود این مناطق رو هم به هم وصل می‌کرد هم راه‌های تجاری آبی و خشکی که از دریای سیاه و مدیترانه می‌گذشت وصل می‌شد


audio: CAbNHhFTh8w_0087.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
هم امتدادش با وصل شدن به خلیج فارس و به آب‌های آزاد می‌رسید و البته که این زنگ خطری می‌شد برای انگلیس هم در مصر هم در هند برای همینم وقتی آلمان‌ها رفتن که با امیر کویت یه قراردادی ببندن که تو زمینش خط آهن بکشن بریتانیا پرید وسط یه پولی داد حاکم کویت رو منصرفش کرد سمت ایرانش هم اتفاق مشابه‌ای افتاد یه بار روسیه معترض شد که آلمان منصرف شد یه بار هم آلمان‌ها اصلا رفتن پیشنهاد دادن به بریتانیا که بیا از بغداد به خلیج فارسش رو تو بکش


audio: CAbNHhFTh8w_0088.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
دیگه عثمانی که پولی نداره ایران هم که نمی‌تونه آلمان هم که نمی‌تونه همه هزینه رو بده بیاین شما بکشین اینو اصلا ولی بریتانیا حساب‌کتاب کرد دید که سود داره ولی ضررش و خطرش و ریسکش از سودش بیشتره و نکشید نه بریتانیا کشید نه روسیه کشید و نه اجازه دادن که آلمان‌ها بسازن این رو دوره مظفرالدین‌شاه خب دوره مشروطه هم هست در دوره مظفرالدین‌شاه کلا می‌گیم تلاش ایران برای کار کردن با آلمان‌ها موفق نیست راه‌آهن نمی‌شه


audio: CAbNHhFTh8w_0089.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
مظفرالدین‌شاه یه بار داره می‌ره برلین می‌خواد بره قیصر رو ببینه ویلهلم دوم رو اون می‌گه نه لازم نیست بیای نمی‌خوایم ببینیم همدیگه رو خیلی سفت وایساده بود که شاه ایران نره دیدار نکنه به‌خاطر اینکه اون موقع قیصر می‌خواد به بریتانیا نزدیک بشه هنوز امید داره که بشه جلوی درگیری رو گرفت شاید بشه اصلا با هم همکاری کنن وقتیه که بریتانیا نگران شده ما الان که نگاه می‌کنیم می‌گیم که دیگه اینا تو مسیر جنگ بودن کاریش نمی‌شد کرد


audio: CAbNHhFTh8w_0090.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
ولی می‌شه جورای دیگه هم تاریخ رو دید دیگه چون واقعا تلاش می‌کرد آلمان که نزدیک بشه با بریتانیا بتونن یک شکل دیگری از اداره کردن دنیا رو پیاده بکنن و در نتیجه نمی‌خواست که بریتانیا رو بترسونه بریتانیا می‌گه ایران حوزه نفوذ منه منم کاری باهاش ندارم بی‌میلی داشت اون موقع قیصر به روابط دیپلماتیک با ایران روابط اقتصادی هم افت‌وخیز داشت اون موقع خیلی قوی پیش نمی‌رفت ولی رابطه فرهنگی خوب داشت پیش می‌رفت


audio: CAbNHhFTh8w_0091.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
در 1906 در برلین یه انجمنی درست شد به نام انجمن آلمان و ایران آلمان‌ها درستش کردن هدفش هم رابطه فرهنگی بود اقتصادی هم البته بود ولی صحبتی از رابطه سیاسی و روابط دیپلماتیک و اینا نیست هرچند توی موسسینش دیپلمات و سیاست‌مدار و اینا هستن می‌گن می‌خوایم راه رو برای تجارت باز کنیم و با فرهنگ ایران آشنا بشیم و بورسیه تحصیلی می‌دن و نشریه چاپ می‌کنن و نمایشگاه برگزار می‌کنن و


audio: CAbNHhFTh8w_0092.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
انجمن تاثیرگذاری می‌شه در تاریخ رابطه ایران و آلمان آلمان‌ها اون موقع بیشتر تبریز می‌آن رابطه اقتصادی که درست می‌شه تجاری که درست می‌شه بیشتر تبریز می‌آن کارخونه صنعتی و نیروی انسانی ماهر یه خرده می‌فرستن ماشین‌آلات می‌فرستن کارخونه ریسندگی کارخونه چوب‌بری رنگ‌رزی، صنایع اینطوری صنایع کوچیک کمک می‌کنن به تولید فرش باکیفیت که بعد در صادراتش هم منتفع می‌شن از نظر سیاسی کاری که می‌کنن و جالبه اینه که


audio: CAbNHhFTh8w_0093.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
به مشروطه‌خواها کمک می‌کنن در تبریز کنسولگری داره در تبریز آلمان و اینا علنی حمایت می‌کنن از جبهه مقاومت تبریز در طول مشروطه اسلحه و مهمات و اینا می‌فروشن بهشون یعنی رابطه فرهنگی هست رابطه اقتصادی هست اول قرن بیستم رابطه ضعیف تجاری اقتصادی کم‌رمق هست رابطه سیاسی دیپلماتیک با دولت نیست تا 1911


audio: CAbNHhFTh8w_0094.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
1911 آلمان‌ها می‌رن با روسیه یک توافقی می‌کنن درباره ایران در ایرانی که الان دیگه 1911 چهار ساله تقسیم شده شمالش حوزه نفوذ روسیه‌ست رسما سه سال البته هنوز تا جنگ جهانی مونده ولی شمال دست روسیه‌ست برای شمال ایران یک برنامه‌ای دارن می‌رن با روسیه شروع می‌کنن مذاکره کردن دوره‌ای هم هست که آلمان داره خودش رو سعی می‌کنه حالا به روسیه نزدیک بکنه پسرخاله پسرعمو هم هستن قیصر آلمان و تزار روس و


audio: CAbNHhFTh8w_0095.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
این نزدیکی یه جاییه که توش ایران فدا می‌شه صدراعظم آلمان و وزیر خارجه روسیه می‌رن قرار می‌ذارن که آلمان راه‌آهنش رو که تا بغداد آورد در خاک عثمانی بقیه‌ش رو هم بکشه بیاره تا مرز ایران در خانقین تا نزدیک قصر شیرین روسیه از خانقین تا بوشهر رو بکشه ببره اینطوری برلین به خلیج فارس وصل می‌شه روسیه هم خیالش راحته که آلمان نمی‌ره تو حوزه نفوذ اونا راه‌آهنی ساخته باشه


audio: CAbNHhFTh8w_0096.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
بغداد رو به تهران وصل بکنه این در حوزه نفوذ روسیه می‌مونه و دست خود روسیه می‌مونه هم آلمان به خواسته‌ش برسه هم اینکه احترام گذاشته باشه به قدرت روسیه و نفوذ روسیه در شمال ایران اینجا رو مال روسیه دونسته باشه در واقع حالا آلمان داره اجازه این پروژه رو از روسیه می‌گیره ایران از این طرف هنوز تو فاز دنیای چند سال پیشه ببین من تو همین چند دقیقه‌ای که تعریف کردم آلمان به انگلیسی نزدیک شد از انگلیس دور شد به روسیه نزدیک شد از روسیه دور شد


audio: CAbNHhFTh8w_0097.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
ایران نگاهش هنوز همون تنظیمات قبلیه نگاهش یه نگاه منجی‌گرایانه‌ست به آلمان همچنان تصورش اینه که آلمان بیاد کمک کنه من از زیر فشار روسیه و بریتانیا بیام بیرون دنیا عوض شده سیستم اتحادها عوض شده همونطور که همیشه می‌شه مدام می‌شه همونطور که بیسمارک هشدارش رو به مقامات ایران داده بود ایران هنوز داره بازی دهه‌های پیشش رو می‌کنه که البته اون رو هم خوب بلد نیست نه دولت‌مردان ایران خوب بلدن


audio: CAbNHhFTh8w_0098.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
نه انگار متوجه می‌شن که چی داره می‌شه در اروپا اوضاع داره آشفته می‌شه نه واقعا امکاناتی دارن که بتونن مانور خوبی اون موقع بدن تا اینکه یه اتفاقاتی تو ایران می‌افته روسیه و انگلیس نفوذشون رو شروع می‌کنن زیاد کردن کارایی علیه ایران کردن و از آلمانی‌ها صدایی درنمی‌آد روسیه مخصوصا اینا خیلی موش می‌دونن مورگان شوستر اومده در ایران مثلا اصلاح امور مالیه و اینا بده انقدر چیز می‌کنن تو کارش نمی‌تونه کار کنه می‌ره از آلمانی‌ها صدایی درنمی‌آد


audio: CAbNHhFTh8w_0099.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
روسیه نیرو می‌بره در خراسان بعد از تقسیم ایران در 1907 تو مشهد نیرو می‌بره تو شهر اعتراضات می‌شه شهر شلوغ می‌شه روس‌ها می‌آن نظمیه مشهد رو می‌گیرن مردم پناه می‌برن به حرم امام رضا روس‌ها حرم رو می‌بندن به توپ بمب می‌زنن به حرمی که توش آدما پناه بردن که همون جاییه که می‌گه با آل علی هر که درافتاد برافتاد اون رو درباره روس‌ها داره می‌گه و تازه اینجاست که ایران می‌فهمه اون قرارداد و


audio: CAbNHhFTh8w_0101.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
بین گروه‌هایی از مقامات ایران انتظار این بود که آلمان‌ها الان یه اعتراضی می‌کنن الان که روسیه آمده اشغال کرده اعتراضی می‌کنن به کمک ما می‌آن ولی وقتی دیدن صدایی از اینا درنیومد فهمیدن که اوه اینا با اینا بستن ما انتظارمون انتظار اشتباهی بوده یعنی چی؟ یعنی اون اتفاق تکراری افتاده که شما یک ذهنیت داری حالا فارغ از اینکه چقدر در اجرا کردنش موفق هستی یا نیستی ولی دنیا عوض شد دنیا عوض شده سیستم‌ها عوض شده


audio: CAbNHhFTh8w_0102.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
و شما اونقدری چابک نبودی و نیستی که ذهنیتت رو عوض کنی برای دنیای جدید خود رو آماده بکنی چی گفتیم تو این ویدیو؟ یک خلاصه مروری گفتیم از تاریخچه روابط ملت ایران و آلمان از اوایل عصر مدرن تا اول قرن بیستم جایی که داریم ویدیو رو تموم می‌کنیم جای خیلی مهمیه جایی که آلمان خیلی قویه ایران خیلی ضعیفه آلمان 40 سال بعد از تشکیل امپراتوری آلمان روی اسکلت پروس


audio: CAbNHhFTh8w_0103.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
با پیشرفتش در علم و صنعت و این‌ها قدرت بزرگ جهانی شده سهمی می‌خواد متناسب با این قدرتش و ایران هم که حداقل صد سال بعد از شکست در برابر روسیه متوجه ضعفش شده


audio: CAbNHhFTh8w_0104.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
و چندین دهه هم زیر فشار و بازی انگلیس و روسیه بوده از مردمش تا بسیاری از نخبگانش و بخش‌های مهمی از حکومتش دنبال قدرتی هستن که بهش پناه ببرن از شر روس و انگلیس چند دهه تلاش کردن آلمان‌ها رو بکشن تو این بازی کمک خودشون خیلی موفق نبودن و حالا ایران در اوج آشفتگی حکومت مرکزی و قدرت ضعیف حکومت مرکزی


audio: CAbNHhFTh8w_0105.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
در یکی از ضعیف‌ترین دوران خودشه در مرز از بین رفتن و مستعمره شدن و بلعیده شدن توسط روسیه و انگلیسه که شیپورهای جنگ جهانی اول در اروپا به صدا درمی‌آد جنگی که ایران البته توش اعلام بی‌طرفی هم می‌کنه ولی قدرتی و استعدادی نداره که بتونه این بی‌طرفی خودش رو حفظ کنه و اعمال بکنه و در نتیجه خاک ایران که عملا در اشغال روس و انگلیس هم هست از قبلش


audio: CAbNHhFTh8w_0106.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
اصلا بی‌طرفی خیلی معنی نداره معلومه که کدوم طرف خواهد رفت دو تا نیرو اشغالش کردن خاک ایران می‌شه میدان جنگ و مردم ایران هم می‌شن از جمله قربانیان و آسیب‌دیدگان جنگی که برنده‌ش هیچ جایزه‌ای برای ایران کنار نگذاشته بود داستان ایران و جنگ اول هم این داستان تلخ هست هم این داستان قابل‌توجه که چطوری شد که با این همه ضعف و این همه فشار ایران در این جنگ از بین نرفت


audio: CAbNHhFTh8w_0107.opus
source: youtube
source_id: CAbNHhFTh8w
invalidation: VALID
text:
تجزیه نشد موند تا کمی بعد با چهره جدیدتر وارد دوران مدرن بشه و وارد پروژه توسعه بکنه خودش رو اون قصه قصه ایران و آلمان و ایران در جنگ جهانی اول و این‌ها بمونه برای ویدیوهای دیگری که کم‌کم توی پلی‌لیست تاریخ ایران و تاریخ جنگ جهانی اول خواهید دید


audio: 90EiFbymlYM_0002.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
یکی از روسای جمهور آمریکا در قرن بیستم کسی که زمان انقلاب ایران رئیس‌جمهور آمریکا بود می‌خوایم خیلی کوتاه یه نگاه کنیم ببینیم که ایشون چه جور آدمی بود؟ چه جور شخصیتی داشت؟ چه جور رئیس‌جمهوری بود؟ و بعد هم یک. خیلی خلاصه و مروری یک نگاهی به کارنامه‌ش بکنیم مخصوصا اون جاهاییش که یه خرده‌ای برای ما جالب‌تره و به ما مربوط‌تره


audio: 90EiFbymlYM_0006.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
مسیحی هم که می‌گم نه از این مسیحیا که مثلا حالا یک‌شنبه به یک‌شنبه کلیسا برن خیلی جدی‌تر از این مسیحی بود


audio: 90EiFbymlYM_0008.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
با طراحی زیردریایی اتمی و اینها ولی پدرش فوت کرد و ایشون هم برگشت به کار اداره مزرعه و همون کار خانوادگی بعد هم شروع کرد به کار سیاسی و سناتور شد و فرماندار شد همونجا و یعنی یه بار باخت انتخابات رو بعد دفعه بعد شرکت کرد فرماندار ایالت شد و


audio: 90EiFbymlYM_0009.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
بعد نیکسون که استعفا داد نیکسون رئیس‌جمهور آمریکا که بعد از رسوایی واترگیت استعفا داد کارتر اعلام آمادگی کرد برای ریاست‌جمهوری با این صدای بلند که من آدم اخلاقی هستم دروغ بهتون نمی‌گم ای مردم و با این دید میام توی انتخابات اومد و تونست فورد رو که به جای نیکسون آمده بود بعد آمده بود توی انتخابات شکست بده و بشه رئیس‌جمهور آمریکا


audio: 90EiFbymlYM_0011.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
بعضی از رئیس‌جمهورای آمریکا اینا از بدنه سیاستن اهل سیاست آمریکان مثل بایدن، مثل نیکسون، مثل جانسون اینا سال‌ها تو سیاست بودن تو کنگره بودن سناتور بودن فرماندار بودن


audio: 90EiFbymlYM_0012.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و میان حالا بعدش هم یه جایی هم تو این مسیر رئیس‌جمهور می‌شن در اوجش رئیس‌جمهور می‌شن بعضیای دیگه اینطوری نیستن حتی اگر مثلا مثل کارتر فرماند‌ار یه جایی هم بودن یا مثل ترامپ مثلا تو حلقه‌های نزدیک به قدرت بودن اینا حداقلش اینه که اون پرچمی که باهاش میان


audio: 90EiFbymlYM_0013.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و صدایی که بلند می‌کنن صدای تغییره که آره ما داریم میایم که واشنگتن رو عوض کنیم واشنگتن فاسده واشنگتن ناکارآمده این واشنگتن هم یعنی دولت نه فقط این دولتی که الان در کاره کلا این نظام دولتی که هست این مثلا لخته، کنده یا ناکارآمده یا فاسده یا آلوده‌ست، پول توشه، هرچی، هرچی به فکر مردم و منافع مردم نیست مثلا ما داریم می‌ریم که درستش کنیم


audio: 90EiFbymlYM_0014.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
از خارج سیاست وارد می‌شن کارتر ازینا بود کارتر ازینا بود با یه حال مردمی و افتاده و اینهایی هم رئیس‌جمهور شد


audio: 90EiFbymlYM_0016.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
همه جیمی صداش می‌کردن حتی وقتی رئیس‌جمهور شد این مثلا یه نشانه‌ست دیگه که مثلا حتی سوگند ریاست‌جمهوریش رو به نام جیمی کارتر خورد نه به نام کامل خودش وقتی رئیس‌جمهور شد بچه‌ش رو می‌فرستاد مدرسه دولتی یا یه وقتی می‌ذاشت مثلا تلفن‌های مردمی ‌تماس‌های مردمی رو جواب می‌داد قایق تفریحی ریاست‌جمهوری رو این یات ریاست‌جمهوری رو داد رفت


audio: 90EiFbymlYM_0018.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
ریخت و پاشا رو به قول ما جمع کرد گفت مثلا مقامات دولتی با پرواز عادی برن بیان بلیط معمولی بگیرن برن بیان


audio: 90EiFbymlYM_0019.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
اینا یه چیزای جدیدی بود برای جامعه آمریکا اون موقع و برخورد جامعه هم باهاش جالبه اول به نظر می‌رسه که خیلی پسندیدن این حرکتا رو ولی بعد احساس کردن که نه یه چیزی انگار کمه


audio: 90EiFbymlYM_0020.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
رئیس‌جمهور آمریکا یک شکوهی، یک جلوه‌ی شاهانه‌ای هم لازمه داشته باشه که تو تشکیلات کارتر خبری از این نیست ریاست‌جمهوریش به قول یکی بی‌مزه شده سریال اگه بود می‌گفتن همون اول کنسل می‌شد کسی نمی‌دیدش اینو بی‌هیجانه


audio: 90EiFbymlYM_0021.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و اینا درست بود درباره‌ش و عمدا هم بود اینطور نبود که اشکالش باشه از دستش در رفته باشه واقعا اینطوری آمده بود و با این برنامه شروع کرده بود شخصیت خودش هم همینطوری بود اصلا از اینایی نبود که مثلا وارد یه اتاق بشن یهو جو عوض بشه


audio: 90EiFbymlYM_0023.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
رهبری می‌کردن رئیس‌جمهورا مثلا حتی رئیس‌جمهورای دموکرات روزولت، کندی، جانسون اینا رهبری می‌کردن یا حداقل نشون می‌دادن که رهبری می‌خوان بکنن کارتر واقعا نشون می‌داد که مثلا مدیریت امور ریاست‌جمهوری بر عهده‌شه دیگه چیز لیدری خیلی نمی‌گرفت فاز لیدری ورنمی‌داشت


audio: 90EiFbymlYM_0024.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
دموکرات بود، از حزب دموکرات بود گفتم ولی خودش رو خیلی قاطی دموکرات‌ها هم نمی‌کرد حتی زمان انتخابات می‌گفتش که من مفتخرم که تا حالا حتی یک رئیس‌جمهور دموکرات رو هم از نزدیک ندیدم


audio: 90EiFbymlYM_0025.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
یه همچین فاصله‌ای رو نگه می‌داشت اهل کار خیر بود آدم مذهبی که بود، در کنار اون اهل کار خیر هم بود از قبل از ریاست‌جمهوری تا همین امروز چون کارتر هنوز زنده‌ست قدیمی‌ترین رئیس‌جمهور زنده آمریکاست همچنان درگیر کار خیر و کار عام‌المنفعه هست نگاهش هم به آمریکا و به نقش آمریکا در جهان این بود که این نقش در حال افوله


audio: 90EiFbymlYM_0026.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
دوران اوج قدرت آمریکا داره تموم می‌شه و کار سخت خودش رو این می‌دونست که این حقیقت رو این حقیقت تلخ رو با مردم آمریکا در میون بذاره یعنی براشون عادی کنه، تسهیل کنه این تغییر رو که دیگه اون دوران تمام شد


audio: 90EiFbymlYM_0027.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
فکر هم می‌کردن کارتر و تیمش که ما می‌ریم واشنگتن با این روحیه تازه، با نیت خوب، دل پاک می‌ریم و کارها رو درست می‌کنیم می‌ریم کارها رو درست می‌کنیم در ظاهر هم واقعا خیلی آدم ساده‌ای به نظر می‌رسید البته که در واقع اگر اونقدر ساده بود اونقدری که به نظر می‌رسید ساده بود احتمالا اصلا به اونجا نمی‌رسید ولی به هرحال تصویرش این بود چیزی که دیده می‌شد این بود که این اصلا بیشتر از اینکه درگیر این باشه که


audio: 90EiFbymlYM_0028.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
نتیجه بگیره از کار سیاسی کار سیاسی بکنه بیشتر دنبال اینه که ببینه کار درست چیه پوزیشن درست چیه اونو بگیره


audio: 90EiFbymlYM_0031.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و این رو درباره‌ش می‌گفتن و می‌گن همچنان که اصلا بیشتر از اینکه مشغول باشه به اینکه چطوری اون پوزیشنی رو که داری می‌تونی تبدیل کنی به یه نتیجه، ازش یه نتیجه بگیری که کار سیاسی بیشتر اینه یا یه بخش بزرگیش حداقل اینه ایشون نه شاید بشه گفت ساده‌لوحانه


audio: 90EiFbymlYM_0033.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
سیاست رو بازی گناه‌آلودی می‌بینن مشاوراش می‌گن که بدش میومد اگه بهش می‌گفتی این کار رو اگه بکنی از نظر سیاسی درسته فکرش این بود که نه اگه یه کاری درسته، در راستای منافع ملیه من اینو باید برم انجام بدم و به کنگره هم اگه توضیح بدم که این کار در راستای منافع ملیه اونا هم می‌فهمن و میان و حمایت می‌کنن اینو اصلا توی خاطرات خودش هم می‌شه دید که یه همچین دیدی به سیاست داشت سیاست‌هاش چی بود؟


audio: 90EiFbymlYM_0034.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
یه کوتاه نگاه کنیم به سیاست‌های کارتر سیاست‌های داخلیش و حالا بعد سیاست خارجیش یه مقدار تاکید بیشتر روی رابطه‌ش با ایران چند تا مورد کلی رو بگیم که یه تصویر داشته باشیم از اینکه چه جور رئیس‌جمهوری بود تا بعد برسیم به همون مهم‌ترین چیز مسئله انرژی و صف‌های طولانی بنزین و اینا کارتر وقتی که رئیس‌جمهور شد یه فرمان عفو عمومی داد برای کسایی که زندان بودن به جرم فرار از خدمت سربازی


audio: 90EiFbymlYM_0035.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
فرار از جنگ، در جنگ ویتنام تصمیم مهمی بود تنوع رو در کابینه و در سیاست زیاد کرد تنوع جنسیتی رو سه تا وزیر خانم داشت شش تا سفیر زن داشت خودش همسرش اولین بانوی اول آمریکا بود که جدی وارد کار شد اینطوری بود که تو جلسات کابینه شرکت می‌کرد به عنوان نماینده‌ی رئیس‌جمهور می‌رفت یه سری مذاکراتی رو شرکت می‌کرد تنوع نژادی رو تا حد بیشتری از قبلی‌ها رعایت کرد هم وزیر سیاه‌پوست داشت هم 6 تا سفیر سیاه‌پوست داشت


audio: 90EiFbymlYM_0036.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
هم نماینده آمریکا در سازمان ملل اصلا یکی از نزدیکان مارتین لوتر کینگ بود در زمینه حفاظت از محیط زیست کارهای مهمی کرد و قدم‌های ماندگاری برداشت ولی هیچ‌کدوم از اینها چیزایی نیست که امروز ریاست‌جمهوری کارتر با اونها شناخته بشه وقتی ما می‌گیم کارتر اگر نگاه‌مون به سیاست داخلی باشه یاد تورم بالا می‌افتیم نرخ بهره بالا و مشکلات داخلی اینطوری بحران انرژی صف‌های طولانی بنزین


audio: 90EiFbymlYM_0038.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
از آفریقا تا خاورمیانه این مشکلات با کارتر شروع نشد اینو باید بگیم دیگه مشکلات اقتصادی و انرژی و اینا با کارتر شروع نشد وقتی داشت کمپین می‌کرد اصلا درباره‌ی بیکاری خیلی صحبت می‌کرد ولی وقتی که پیروز شد و رفت در قدرت


audio: 90EiFbymlYM_0039.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
دید که مسئله اصلی تورم بالاست و در مقابل اون تورم سیاست‌هایی رو گرفت سیاست‌هایی رو اتخاذ کرد که باعث درگیر شدن کارتر شد با لیبرال‌های هم‌حزبش با دموکرات‌ها سیاست‌هایی که اونجا اجرا کرد به جمهوری‌خواه‌ها نزدیک‌تر بود از این نظر بعضیاشون می‌گفتن ما گاهی خیال می‌کنیم انتخابات رو جمهوری‌خواه‌ها بردن دموکرات‌ها برنده انتخابات نشدن حتی یه چیز خیلی جالبی که


audio: 90EiFbymlYM_0040.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
من تو تحقیق برای همین ویدیو فهمیدم این مقررات‌زدایی از سیستم بانکی که ما معمولا فکر می‌کنیم یعنی من فکر می‌کردم شروعش برمی‌گرده به ریگان


audio: 90EiFbymlYM_0042.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
اینو تو یکی از کتاب‌های منبع ما که این زیر لینکش رو می‌دیم گفتش که نه، این از قبل از دوره ریگان و از زمان کارتر شروع شد کارتر دموکرات بود که گفت که دولت نیست که باید بیاد مسئله‌ی فقر رو حل کنه دولت نیست که باید بیاد تورم رو کم کنه شهرها رو نجات بده بی‌سوادی رو درست کنه، انرژی تامین کنه این کارها از دولت نمیاد


audio: 90EiFbymlYM_0044.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
می‌گه که از دوره‌ی کارتر شروع شد و بعدا به نام ریگان تموم شد خیلیش چون گفتیم انرژی بپریم به نظرم اینجا وقت خوبیه چون یکی از کلمات کلیدی که از دوره کارتر یادمون میاد و میاد بیرون همه‌ش همین مسئله‌ی انرژیه


audio: 90EiFbymlYM_0045.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
تصویر صف‌های طولانی بنزینه و بحران انرژی در آمریکا که می‌گم میراث دوره قبلی بود برای کارتر ولی خورد به نام کارتر


audio: 90EiFbymlYM_0047.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
ولی خورد به نام ریگان بدنامیش حداقل برای اونایی که بد می‌گن ازش موند برای ریگان در دوره‌ی کارتر ولی بنزین گرون شد و مردم هم مصرف رو کم که نکردن هیچ بیشتر کردن دو برابر شد


audio: 90EiFbymlYM_0048.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و کارتر اومد وسط که ما خیلی سوخت هدر می‌دیم ما باید فرهنگ‌مون رو درست کنیم فرهنگ مصرف‌مون اشتباهه و اینا ولی گوش جامعه بدهکار نبود و تابستون سال 79 همون سال انقلاب ایران یعنی می‌شه سال شمسی سال بعد از انقلاب ایران مسئله انرژی دیگه خیلی بحرانی شد صف‌های چند ساعته بنزین نقشی در به وجود آمدنش نداشت کارتر ولی خب توانی هم در جمع کردنش نداشت


audio: 90EiFbymlYM_0050.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
نرخ محبوبیتش هی می‌اومد پایین‌تر و پایین‌تر هر بار که صحبت می‌کرد به نظر می‌رسید اعتماد مردم رو داره بیشتر از دست می‌ده یه برنامه‌ای گذاشت 150 نفر از آدما رو جمع کرد آدمای موثر رو از متفکرین، دانشگاهیا رهبران مذهبی، سیاسیا اینا رو جمع کرد در کمپ دیوید، اقامتگاه تابستانی


audio: 90EiFbymlYM_0052.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و بعد از خیلی فکر و خیلی مشورت از اون کوهش به قول کتاب آمد پایین گفت که سخنرانیش رو در واقع اینطوری نوشت که جامعه‌ی آمریکا بیمار شده معروف شد این سخنرانی به سخنرانی بیماری هر چند این کلمه رو استفاده نکرد ولی گفت ما انقدر بحران دیدیم در 15 سال گذشته حواس‌مون باشه کارتر کی رئیس‌جمهوره دیگه وقتی می‌گه 15 سال گذشته یعنی از زمان ترور کندی می‌گه از زمان ترور کندی شورش‌های نژادی


audio: 90EiFbymlYM_0053.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
ویتنام، واترگیت حال جامعه بده وضع خرابه و این حال باید خوب بشه باید میزون بشه و این بدی حالش رو می‌گه که من رسیدم به اینکه این بحران اعتماد داره، اعتماد این حرفی بود که زد خیلی جدی، خیلی مستقیم تو این سخنرانی گفت به جامعه که مشکل ما عمیق‌تر از مسئله انرژیه ما زخم انرژی رو داریم ولی مشکل ما عمیق‌تر از اینه ما مسئله تورم رو داریم


audio: 90EiFbymlYM_0054.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
ولی مشکل ما بیشتر از اینه من رفتم با نخبه‌ها حرف زدم، با مردم حرف زدم فکرامو می‌کردم تصمیم گرفتم که بیام از ریشه‌ی مشکل با شما صحبت کنم و ریشه مشکل ما مسئله‌ی اعتماده اعتماد به نفسه


audio: 90EiFbymlYM_0056.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
اون اعتمادی که ما باهاش این کشور رو ساختیم آینده‌مون رو باید باهاش بسازیم اون از بین رفته منظورشم این بود که ما داریم بی‌رویه مثلا مصرف می‌کنیم ما سخت‌کوش بودیم خانواده‌دوست بودیم خداپرست بودیم، مومن بودیم ما یه همچین جامعه‌ای بودیم الان تبدیل شدیم به این جامعه پرمصرف و ریخت و پاشی و ارزش آدم‌ها رو به جای اینکه با کارشون بسنجیم


audio: 90EiFbymlYM_0057.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
با دارایی‌شون می‌سنجیم اعتماد، احترام مردم به نهادها از بین رفته به کلیسا احترام نمی‌ذارن به مدرسه نمی‌ذارن به دولت نمی‌ذارن به رسانه نمی‌ذارن به همه‌ی نهادها اعتماد کم شده کار عجیبی بود یه مقدار و به نظرم این سخنرانی خیلی خوب نشون می‌ده کارتر چه جور آدمی بود و چه جور رئیس‌جمهوری بود پیامش تو این شرایط پیام شادی نبود پیام اطمینان خاطر دادن نبود خودش هم گفت این اونا نیست گفت من دارم حقیقت تلخ رو بهتون می‌گم


audio: 90EiFbymlYM_0058.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
که روح آمریکایی ما در این یک نسل گذشته از دست رفته یک دهه تورم وابستگی به نفت، به نفت خارج ترور کندی‌ها و ترور مارتین لوتر کینگ‌ اینا زخم‌های عمیقی رو ما گذاشته و درمان این زخم‌ها کار واشنگتن نیست توی حکومتی که واقعا نمی‌شه سر هیچی توافق کرد نمی‌شه این مسائل رو حل کرد انقدر پول وسطه در سیاست


audio: 90EiFbymlYM_0059.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
انقدر سیاستمدارا تا آخرین نفس حاضرن بجنگن واسه اون چیزی که پاش. اون چیزی که بهش اعتقاد دارن و فکر می‌کنن درسته و حاضر نیستن که یه قدم نزدیک‌تر بشن به همدیگه یه همگرایی، یه همکاری بتونن بکنن این واقعا کار رو بسیار دشوار می‌کنه خیلی سخنرانی به نظر من خیلی سخنرانی گویاییه خیلی مشخص می‌کنه که می‌گم حداقل این آدم و این سیستم


audio: 90EiFbymlYM_0060.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
در مورد وضعیت جامعه در اون لحظه و نقش و کارکرد خودشون چی فکر می‌کردن بعد هم گفت که اشک ریختن بسه وقتشه که عرق بریزیم حرف زدن بسه باید پاشیم راه بیوفتیم کار باید بکنیم یه همچین خلاصه پیامی داره می‌ده لینک سخنرانی رو می‌گذاریم ببینید، بخونید اگر که خواستید


audio: 90EiFbymlYM_0061.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
می‌گه که راه جدیدی لازمه بریم و قدم اولش هم اینه که ما وضع انرژی‌مون رو درست کنیم ما وابسته شدیم به نفت به خاطر اینکه ما مصرف‌مون بی‌رویه زیاد شده و این وابسته شدن به نفت اختیار رو از دست ما گرفته چون نمی‌تونیم خودمون جوابگوش باشیم


audio: 90EiFbymlYM_0062.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
بعد یک، دو، سه، چهار می‌گه اینا کاراییه که من می‌خوام بکنم در زمینه انرژی که وابستگی ما به نفت کم بشه یک سری کمیته‌های دولتی جدید و کمیته‌های کنگره‌ای جدید و بودجه زیاد برای توسعه منابع جایگزین انرژی و سخنرانی این که قضاوت تاریخی درباره‌ش اینه که فاجعه بود خیلی بد بود


audio: 90EiFbymlYM_0069.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و اینطوری در شرایطی که شاید خیلی به هم‌پیمان نیاز داشت خودش رو که تنها هم بود در واشنگتن تنهاتر هم کرد


audio: 90EiFbymlYM_0070.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
می‌خواست قطب‌نمای اخلاقی ملت باشه قطب‌نمای اخلاقی جامعه باشه ولی خب بالاخره برای پیش بردن کارها متحدینی لازم داشت که با این کار متحدینش رو هم کمتر و ضعیف‌تر از قبل کرد در سیاست خارجی چی؟ در خارج آمریکا هم می‌خواست این تصویر رو که آمریکا اون دولت زورگوی قدرتمنده


audio: 90EiFbymlYM_0071.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
اونو از بین ببره مخصوصا مثلا در آمریکای لاتین مثلا کانال پاناما بره دست پاناما و از اون مهم‌تر شاید کاراش در خاورمیانه‌ست کمپ دیوید، صلح کمپ دیوید اسمش معروفه شنیدیم


audio: 90EiFbymlYM_0072.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
رئیس‌جمهور مصر و نخست‌وزیر اسرائیل به خاطرش جایزه‌ی صلح نوبل گرفتن این صلح کمپ دیوید از اقدامات کارتره خودش به خاطرش جایزه نگرفت ولی از اقدامات کارتره


audio: 90EiFbymlYM_0073.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
سادات و بگین رو دعوت کرد آدمایی رو که خب حاضر نبودن اصلا تو یه اتاق باشن و پای یه میز بشینن و اینا و نهایتا یه کاری کرد که این دشمنان قسم خورده بعد از 30 سال تخاصم و دشمنی به یک توافق صلحی رسیدن مصر و اسرائیل که خب خیلی مهم بود


audio: 90EiFbymlYM_0074.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
خود آمریکا هم اون‌موقع یادمون باشه تو جنگه یادمون باشه تو جنگه دیگه تو جنگ سرده با شوروی اون رو هم کارتر می‌خواست آتیشش رو کم کنه ولی شاید حمله شوروی به افغانستان


audio: 90EiFbymlYM_0075.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
اجازه نداد که اونجا کارتر به سمت تنش‌زدایی بره حمله شوروی به افغانستان 1979 کمتر از یک سال بعد از انقلاب ایرانه


audio: 90EiFbymlYM_0079.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
هم المپیک 1980 مسکو رو بایکوت کرد هم گندم رو تحریم کرد تحریم فناوری داد کلا پاسخ کارتر به اشغال افغانستان شدید بود


audio: 90EiFbymlYM_0080.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
ولی باز همه اینا بزرگ‌ترین اتفاق و بزرگ‌ترین فاجعه‌ی سیاست خارجی دوران کارتر نبود با اینکه خیلی اتفاق مهمی بود


audio: 90EiFbymlYM_0081.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
بزرگترین بحران سیاست خارجه‌ی زمان کارتر که نقش خود کارتر رو هم در ایجادش و در تقویتش و در رسیدنش به اون نقطه نمی‌شه دست کم گرفت انقلاب ایران بود


audio: 90EiFbymlYM_0082.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
از اینجاش رو من بیشتر از یک مقاله‌ای می‌گم که تازه خوندم خیلی جورای مختلفی می‌شه این رو دید و تحلیل کرد و طبیعتا برای ما خیلی موضوع مهمی هم هست این یه دیدگاهه و به نظرم خوبه که شنیده بشه تاکید می‌کنم ولی که این تنها روایت و تنها دیدگاه نیست قصه‌ی کارتر و شاه رو بخوایم بگیم یه خرده باید بریم عقب‌تر چون وقتی که کارتر میاد به قدرت می‌رسه


audio: 90EiFbymlYM_0083.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
شاه ایران دیگه سیاستمدار مجربی شده و با انواع رئیس‌جمهورای آمریکا کارکرده و جایگاه خودش رو هم در سطح جهانی پیدا کرده دیگه شاه جوون کم‌تجربه‌ی 30 سال پیشش نیست


audio: 90EiFbymlYM_0084.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
حواس‌مون هم باشه شاه کلا دل خوشی از دموکرات‌ها نداشت یعنی از کندی هم نداشت که وضع جهان رو مثلا بهتر کنه


audio: 90EiFbymlYM_0085.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
مخصوصا کشورای توسعه نیافته رو بیاد یه تغییری توشون بده ببینیم ارزش‌های اصیل هر ملتی چیه چه گروهی اونارو نمایندگی می‌کنه واقعا خیلی اینا به گوش شاه حرفای جالبی نبود


audio: 90EiFbymlYM_0086.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
از اینور اونا هم همه‌ش می‌گفتن که یا حداقل به نظر می‌رسید که تو ذهن‌شونه که شاه یکی از دیکتاتورهای راست‌گرای دنیای توسعه نیافته‌ست


audio: 90EiFbymlYM_0087.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
بودن واقعا گروهی توی اینا که اینطوری فکر می‌کردن که اینا میان، این دیکتاتورهای راست‌گرا در کشورهای توسعه‌نیافته اینا میان به اسم مبارزه با کمونیسم از آمریکا اسلحه می‌گیرن ولی عملا دارن جامعه خودشون رو می‌بندن


audio: 90EiFbymlYM_0088.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و آمریکا دیگه نباید با این خیلی کنار بیاد شاه هم شاید توی ذهنش به درستی اینطوری بود که می‌گفت اینا اصلا منو قبول ندارن اینا، به اینا باشه می‌خوان یه نخست‌وزیر همسو با خودشون یه نخست‌وزیر قوی همسو با خودشون بیارن و ترجیح‌شون اینه که با من نخوان کار کنن با من اینجا نخوان کار کنن


audio: 90EiFbymlYM_0089.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
آمریکا هم به دو دلیل مهم ایران براش مهم بود واقعا که ثبات داشته باشه هم شوروی بود هم مسئله‌ی نفت بود و این ثبات هم یه بخشیش به این بود که مطمئن باشه که یه حمایت مردمی داره


audio: 90EiFbymlYM_0090.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
خلاصه این داستان، داستان مفصلیه آمریکاییا رفتن و علی امینی رو برای این کار آوردن بالا و شاه و علم وا ندادن و یه مانورایی دادن و خلاصه در رفتن، اون نقشه نگرفت آمریکا هم دست رو رفت تو اون موقع رفت دست رو تو ولی خلاصه این سابقه شاه با دموکرات‌ها بود


audio: 90EiFbymlYM_0091.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
کارتر رو هم شاه کمی با این زمینه‌ی ذهنی دید مخصوصا کمپین کارتر هم کمپینی بود که تاکیدش رو حقوق بشر خیلی زیاد بود کلا هم می‌گم به عنوان قطب‌نمای اخلاقی جامعه و اینا داشت می‌اومد جلو این تصویر رو تقویت می‌کرد


audio: 90EiFbymlYM_0092.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
بعد وقتی انتخاب شد کارتر حواس‌مون هم باشه خب شاه رابطه‌ش با نیکسون و اینا هم خیلی خوب بود با نیکسون و کیسینجر و اینا هم رابطه‌ش خیلی خوب بود


audio: 90EiFbymlYM_0095.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و در ایرانی که بالاخره هر چیزی کلی معنای پیدا و پنهان پیدا می‌کنه این خیلی تفسیر داشت شاه رو خیلی نگران کرد هر روز که می‌گذشت و مخالفین شاه رو امیدوار کرد که کارتر جواب پیام شاه رو نداده


audio: 90EiFbymlYM_0096.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و اینو اضافه کردن به اون ذهنیتی که از دکترین کارتر داشتن مسئله حقوق بشر که می‌گفت که آره ما قبلا از ترس کمونیسم هر کسی رو که می‌گفت مبارزه می‌کنم با کمونیست‌ها هرچقدر که دیکتاتور بود ما می‌گفتیم آغوش ما برات بازه ولی این دیگه درست نیست و نه فقط هم درباره‌ی ایران کلا در جهان سوم سیاست آمریکا باید عوض بشه به خاطر اینکه همینه که باعث شده ما وضع اقتصادی‌مون خراب بشه


audio: 90EiFbymlYM_0098.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
خیلی مخالف سیاست‌ها و سیاستمداری کیسینجری و نیکسونی و اینا بود و می‌گفت اصلاحات لازمه و ما در برابر کشورهای جهان سوم سیاست‌های اخلاقی‌تری باید در پی بگیریم اعتمادسازی باید بکنیم


audio: 90EiFbymlYM_0099.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و آدم خوب باید باشیم اعتماد باید بکنیم خلاصه از اینجور صحبت‌ها توی تیم کارتر هم هستن کسایی که دیدشون به شاه واقعا خوب نیست فکر می‌کنن که فساد در حکومت زیاده ساواک خیلی خشنه


audio: 90EiFbymlYM_0100.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
منتقد شدید شاه هستن دیکتاتور می‌دوننش و بعضیاشون فکر می‌کنن پروژه مدرنیزیشنش هم شکست خورده‌ست پروژه سطحیه، فشار به مردم میاره بی‌نتیجه‌ست


audio: 90EiFbymlYM_0102.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و خلاصه‌ی حرف اینکه در سطح بالایی در کابینه کارتر در سطح مثلا حتی معاون رئیس‌جمهور هستن کسایی که می‌خوان دوتا سیاست رو پیگیری کنن یک، سلاح به شاه دیگه زیاد نفروشن به ایران زیاد نفروشن و دو، برای رعایت حقوق بشر بیشتر به ایران فشار بیارن


audio: 90EiFbymlYM_0105.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
گفتن این ربطی به اون درخواست‌های حقوق بشری و اینا نداره ولی به نظر می‌رسه که داشت دیگه کل قصه این بود که نشون بدن که کارتر نیکسون نیست و سیاست عوض شده اسلحه میفروختن، سلاح می‌فروختن


audio: 90EiFbymlYM_0108.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
تا رسیدیم به سال 77 1977 سالیوان اومد و دیگه الان این یه وقتیه که در رده‌های بالای سیستم در آمریکا کسایی هستن که شاه رو مشکل می‌دونن و فکر می‌کنن که خوبه که یک انتقال قدرتی صورت بگیره یا اینکه فکر می‌کنن ناگزیره و یه انتقال قدرتی صورت خواهد گرفت می‌گن که ما فشار میاریم برای حقوق بشر


audio: 90EiFbymlYM_0109.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
درسته ما دنبال رفتن شاه نیستیم ولی شاه نمی‌تونه این چیزی رو که ما می‌گیم اجرا کنه چون تو وقتی همه عمرت فرانکو بودی نمی‌تونی یهو خوآن کارلوس بشی


audio: 90EiFbymlYM_0112.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
یا باید بره یا بالاخره می‌ره اینطوری دارن درباره‌ش فکر می‌کنن چی هست حالا این خواسته‌های حقوق بشری که دارن؟ و شاه بهشون تن نمی‌ده چیه؟ این بود که زندانی‌های سیاسی باید آزاد بشن


audio: 90EiFbymlYM_0113.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
انتخابات آزاد باید برگزار بشه یک سری مقامات باید به‌خاطر فساد محاکمه بشن و مثلا اشرف باید، اشرف پهلوی تبعید باید بشه خواهر شاه


audio: 90EiFbymlYM_0114.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و اینا همه در حالیه که در ایران از این خبرا نیست در ایران جو همونیه که بود اینطوری که این مقاله می‌گه جو بسته، پلیسی


audio: 90EiFbymlYM_0115.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
می‌گم، تکرار کنم دوباره که این واقعا موضوع پرمناقشه‌ایه هستند کسانی که اینو قبول ندارن این برداشت رو، روایت رو کلا قبول ندارن من ولی فکر می‌کنم یه راه فهمیدن اینه که ما منابع معتبر متفاوت رو بخونیم و البته در این مسیر خیلی مهمه که من بگم این چیزی رو که دارم می‌خونم از کجا خوندم برای همینم لینک‌ها در توضیحات هست که پیشنهاد می‌کنم ببینید این مقاله می‌گفتش که اینا می‌ریختن کلی آدم رو می‌گرفتن


audio: 90EiFbymlYM_0116.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
سیستم پلیسی ساواک رو داشت توضیح می‌داد در اون سال‌ها بعد با رشوه خیلی زیاد با رشوه‌ی زیاد خیلی‌هاشون رو آزاد می‌کردن و این شده بود یه راه پول درآوردنی واسه مامورای ساواک


audio: 90EiFbymlYM_0118.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
نوامبر اون سال شاه رفت آمریکا و توی اون سفرش به آمریکا صحنه‌هایی درست شد که فکر نمی‌کنم کسی ببینه و از یادش بره شاه اومد کاخ سفید در واشنگتن تظاهراتی شد به خشونت کشیده شد یه صحنه‌هایی درست شد که اصلا از زمان اعتراضات جوونا به جنگ ویتنام کسی شبیه‌ش رو ندیده بود در آمریکا تو اون سفر کارتر می‌گن کشید شاه رو کنار گفت شما باید لیبرالایز کنی باید یه خرده باز کنی کشور رو مقاله می‌گه خودش استرسی بود کارتر


audio: 90EiFbymlYM_0120.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
ولی گفت گفت اینا می‌گم مهمه حواس‌مون باشه جاییه که یه گروهی در بدنه دولت آمریکا دارن عادت می‌کنن به این فکر که دیگه شاه به نظر می‌رسه که منفور مردم شده و باید بره کی؟ نوامبر 77 می‌شه پاییز سال 56


audio: 90EiFbymlYM_0123.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
اینم، و قطعا کسی که فکر می‌کنه شاه باید بره باید یه فکرایی هم بکنه برای اینکه حالا بعدش چی می‌شه دیگه


audio: 90EiFbymlYM_0124.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
بپریم از این به جشن سال نو میلادی اول زمستان 78 می‌شه چند هفته بعد از اون دیدار واشنگتن زمستان 56 می‌شه کارتر میاد تهران


audio: 90EiFbymlYM_0125.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
مهمانی شب سال نو رو مهمان شاهه شاه هم زندانی‌های سیاسی رو آزاد می‌کنه تو اون سفر دیگه کارتر فشار بیشتری به شاه نمیاره به نظر می‌رسه فشارها جواب داده و به نظر می‌رسه موقعیت هم یه مقداری خطرناکه که بخواد بیشتر از این تضعیف بشه


audio: 90EiFbymlYM_0126.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و جالب اینکه تو این شرایط شناخت آمریکایی‌ها از سران مخالفین خیلی کمه یعنی می‌گیم که شروع کردن به فکر کردن ولی حداقل به نظر می‌رسه از نیروهای مذهبی و آخوندا و اینا واقعا شناخت خیلی خیلی کمه حساب زیادی هم روشون باز نمی‌کنن بیشتر حساب رو دارن روی تحصیلکرده‌ها و جبهه ملی‌ها و مصدقی‌های میانه‌رو اینا باز می‌کنن بختیار و سنجابی و الله‌یار صالح و آدم‌هایی که سن‌هاشون بالاست


audio: 90EiFbymlYM_0127.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
اینا سیاستمدارای دوره‌ی مصدقن و حالا مثلا به جز بختیار تقریبا و مهم‌تر از اینکه در واقع به کی فکر می‌کنن اینه که به کیا دارن فکر نمی‌کنن دیگه


audio: 90EiFbymlYM_0129.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
بعد هم هی سیگنال‌هایی می‌اومد که نشون می‌داد که فشار کارتر رو شاه زیاده یا حداقل اینطوری برداشت می‌شد مثل برکناری نصیری از ریاست ساواک حالا این ویدیو، ویدیوی تاریخ ایران نیست ویدیو شاه نیست دوره‌ی پهلوی نیست، انقلاب نیست و من هی باید جلوی خودم رو بگیرم زیاد تو جزئیات اینا نرم چون اون یه فرصت دیگری می‌خواد و یه ویدیو دیگری این ویدیو، ویدیوی کارتره و اون چیزی که به نظر من مهمه


audio: 90EiFbymlYM_0130.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و خوبه که ازش حداقل اینو بگیریم اینکه واقعا با هر معیاری نگاه کنی عملکرد دولت کارتر در حمایت از یک متحد مهم عملکرد قابل دفاعی نیست واقعا خیلی سخت می‌شه ازش دفاع کرد عملکرد ضعیفیه اونطوری که باید از شاه که متحد مهم آمریکا بوده در منطقه حمایت نکرد


audio: 90EiFbymlYM_0131.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
خب اینو به نظرم دیگه خیلی نمی‌شه روش بحث کرد اینم باز به این معنی نیست که از دست دادن ایران برای آمریکا مثلا فقط تقصیر دولت کارتره اینطوری نیست ولی به هرحال می‌دونیم اتفاقاتی که افتاد رو می‌دونیم و دیگه ازش می‌گذریم حرف مقاله اینه که


audio: 90EiFbymlYM_0132.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
آمریکایی‌ها توطئه‌ای برای برداشتن شاه نکردن ولی اون برنامه‌ی حقوق بشری کارتر نهایتا کار شاه رو ساخت کار شاه رو ساخت و انقلاب ایران پیروز شد و یک سال بعد از اینکه کارتر در تهران به شاه گفت آفرین به شما مثلا جزیره‌ی ثبات درست کردی در این منطقه‌ی ناآرام شاه از ایران رفت بعد هم معلوم شد که بیماره و خواست برای درمان بره آمریکا


audio: 90EiFbymlYM_0134.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
وضعیت اینطوریه که آره شاه متحد آمریکا بوده و خب الان دیگه در قدرت نیست مخالفینش قدرت رو گرفتن در ایران و بعضی از آمریکایی‌ها می‌گن که ما نباید سرنوشت خودمون رو در آینده ایران گره بزنیم به سرنوشت شاهی که قدرتش رو از دست داده و از کشورش آمده بیرون


audio: 90EiFbymlYM_0135.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
کارتر هم نمی‌خواد به شاه اجازه بده که وارد آمریکا بشه و یه ریسکی رو بخواد برداره مخصوصا با توجه به اینکه دیپلمات‌های آمریکایی در تهران هستن


audio: 90EiFbymlYM_0136.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و از اون طرف فشار به کارتر شروع می‌شه از سمت کی؟ از سمت امسال کیسینجر و راکفلر و اینایی که نه می‌گن شاه دوست آمریکاست و ما باید پشتش باشیم و باید بهش اجازه بدیم بیاد و گرنه این چه پیامیه که ما به متحدین دیگه‌مون می‌فرستیم


audio: 90EiFbymlYM_0139.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
این باز دوباره مسئله‌ایه که خیلی حرف داره که اینایی که دنبال این بودن که شاه بیاد به آمریکا انگیزه‌هاشون چی بود؟ انگیزه‌های مالی این وسط بود یا نبود؟ مسئله سیاسی بود؟ مسئله اخلاقی بود؟


audio: 90EiFbymlYM_0142.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
نتیجه‌ش در ایران این می‌شه که یه گروهایی از مردم خیلی عصبانی می‌شن از اینکه شاه تونسته بره آمریکا یعنی آمریکا به شاه پناه داده ولی خب این نگرانی هم هست که شاید دوباره الان یه توطئه‌ای بخوان بکنن کودتا بخوان بکنن نکنه دوباره یه برنامه‌ای بخوان بچینن


audio: 90EiFbymlYM_0144.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
سفارت آمریکا رو می‌رن اشغال می‌کنن دیگه ماجراش رو می‌دونیم کارمندای سفارت رو گروگان می‌گیرن و چشم‌بند می‌زنن و ملت عصبانی جمع می‌شن مرگ بر آمریکا مرگ بر کارتر، مرگ بر شاه بحران خیلی بالا می‌گیره دوباره ما تو این داستان هم نمی‌ریم باشه برا بعد اینجا اونجاییه که دیگه روابط با ایران قطع می‌شه


audio: 90EiFbymlYM_0145.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
روابط آمریکا واردات نفت قطع می‌شه هشت میلیارد دلار پول ایران اونجا بلوکه می‌شه و اصلا کارتر هم وارد یک بحران بسیار بزرگ تازه می‌شه


audio: 90EiFbymlYM_0152.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و می‌شه چهره ملت آمریکا و با پشتیبانی ملت حالا باید بره و این بحران رو حل کنه و آمریکایی‌ها رو نجات بده


audio: 90EiFbymlYM_0153.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و موفق نمی‌شه می‌دونیم که موفق نمی‌شه تلاش‌های دیپلماتیکش موفق نمی‌شه عملیات نجاتی که طراحی می‌کنن از طبس خودش می‌شه یک فاجعه‌ی دیگری هشت تا کشته اونجا می‌ده این ناتوانی در نجات آمریکایی‌ها می‌شه بزرگ‌ترین مشکل کارتر در آستانه‌ی انتخابات ریاست‌جمهوری


audio: 90EiFbymlYM_0154.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
اصلا خیلی با شانس کمی دیگه وارد انتخابات شد امیدش بیشتر از اینکه به پیروزی خودش باشه به شکست رقیب بود به این بود که اون یه سوتی بده


audio: 90EiFbymlYM_0155.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
رقیبش ریگانه نه تونسته بود گروگان‌ها رو آزاد کنه نه تونسته بود وضع اقتصاد رو بهتر کنه و همه چیزایی که یه روزگاری براش امتیاز بود الان اعتبارش رو کم می‌کرد همون لیدر نبودن و رهبر نبودن و


audio: 90EiFbymlYM_0161.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
ولی خب در مناظره و در جلوی دوربین بودن و اینا خیلی مسلطه اون مبارزات انتخاباتی چندتا صحنه‌ی تاریخی و به یادموندنی داره که آدم بعیده یادش بره


audio: 90EiFbymlYM_0171.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
بازیابی اون وقتی شروع می‌شه که جیمی‌کارتر بیکار می‌شه یکی دوتا هم توی مناظره‌ها بهش انداخت یکی اونجایی که گفت مردم از خودتون سوال بپرسید


audio: 90EiFbymlYM_0172.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
که وقتی که می‌رید رای بدید از خودتون بپرسید که وضع‌تون از چهار سال پیش بهتره یا بدتره قدرت خریدتون بیشتره یا بدتره کاری حالا به اوناش نداریم شاید توی ویدیو ریگان به اونا پرداختیم همینطوری که می‌دونیم کارتر انتخابات رو به ریگان باخت انتخابات شب انتخابات سالگرد اشغال سفارت آمریکا بود در تهران و مدام به جامعه یادآوری می‌شد که این آمریکایی‌ها هنوز اسیرن


audio: 90EiFbymlYM_0174.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
به نظر می‌رسید بالاخره حالا یه روز نه، دو روز یه هفته نه، دو هفته یه ماه نه، دو ماه ولی یک سال شد نتونسته کاری بکنه


audio: 90EiFbymlYM_0176.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و مشکلات دیگه کارتری که رئیس‌جمهور باهوشی بود آدم مطلعی بود مرد آگاهی بود آدم خوبی بود از خیلی از نظرا


audio: 90EiFbymlYM_0179.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
ازین مدیرایی که هر جزئیاتی رو می‌خواست خودش اداره کنه یه مورخی نوشته بود که از مهندس دیگه رئیس‌جمهور بهتر از کارتر در نمیاد از مهندسا بهتر ازین رئیس‌جمهور در نمیاد و شاید اینم همه حرف درستی باشه


audio: 90EiFbymlYM_0180.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
ولی به رئیس‌جمهورای بعد از کارتر که نگاه کنیم می‌بینیم بعدا هم رئیس‌جمهورای دموکرات ازش فاصله گرفتن یعنی یه طوری انگار سمی شد شهرتش که بقیه هم خودشون رو قاطیش نکردن و البته خود کارتر هم بعدا از سیاست دور شد


audio: 90EiFbymlYM_0181.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
رفت به همون کارای خیریه و عام‌المنفعه و خیلی هم موثر بود هم در گسترش صلح مذاکرات صلح جاهای مختلف دنیا نظارت بر انتخابات موزامبیک، کره‌ی شمالی، سودان، اوگاندا سومالی، نیکاراگوئه آخرش هم سال‌ها بعد از پایان ریاست‌جمهوریش سال 2002 جایزه صلح نوبل گرفت


audio: 90EiFbymlYM_0182.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
کلی هم در آمریکا کار کرد در خونه ساختن برای فقرا و از این جور چیزا یک نتیجه‌ی ریاست‌جمهوری کارتر این بود که آدمایی به این فکر افتادن که نکنه اصلا دیگه ریاست‌جمهوری در آمریکا یه دوره‌ای شده


audio: 90EiFbymlYM_0183.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
بعد از کندی بعد از جانسون جانسون هم می‌تونست دوباره کاندیدا بشه دیگه می‌تونست دوباره رئیس‌جمهور بشه ولی نشد


audio: 90EiFbymlYM_0184.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
نیکسون و بعد از فورد و بعد دوباره کارتر فکر کنین به این زنجیره‌ی یکی یکی یکی ترور شد، یکی دور دوم نیومد یکی استعفا داد یکی انتخابات مرحله‌ی بعدش رو شکست خورد دوباره کارتر هم شکست خورد


audio: 90EiFbymlYM_0185.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
نکنه جایگاه ریاست‌جمهوری آمریکا دیگه هیچوقت اونی نشه که قبلا بود نکنه دیگه ما هیچ لیدری، رهبری در اون جایگاه نبینیم


audio: 90EiFbymlYM_0186.opus
source: youtube
source_id: 90EiFbymlYM
invalidation: VALID
text:
و بعد شاید همین تمایل جامعه به چنین شخصیتی بود که نهایتا این جایگاه رو ساخت این نقش رو نوشت و وقتی نوشته شد دیگه کسی بهتر از ریگان پیدا نمی‌شد که همین نقش نوشته شده رو بازی کنه و دوباره مسیر رو عوض کنه حالا به ریگان و بقیه جاهای دیگه می‌پردازیم این خیلی کوتاه و مختصر یک نگاهی بود به جیمی کارتر


audio: WrCcW9FDggc_0001.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
یه سوال تکراری و مهم و البته جذابی که ما داریم اینه که چی شد اروپا افتاد جلو؟ چی شد غرب پیشرفت کرد؟ از اون سوالای تکراری هم هست اینو می‌دونیم قرن 18 یه اتفاقی افتاد یه دوره‌ای رو تمدن بشری یا تاریخ فکر اروپا تجربه کرد که خیلی نقش داشت در همه پیشرفت‌هایی که بعدش دیدیم نقش داشت در اینکه اروپا جدا بشه از بقیه دنیا در مسیر پیشرفت و یهو خیلی جلو بیوفته از نظر فکری، علمی،


audio: WrCcW9FDggc_0002.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
تکنولوژی، فنی، اینا نقش داشت ما درباره‌ی قرن 18 قبلا اینجا کوتاه حرف زدیم می‌دونیم آخر همین قرن 18 دوتا انقلاب مهم اتفاق افتاد یکی انقلاب فرانسه، یکی انقلاب آمریکا و دنیا رو عوض می‌کنه، چرا؟ چی شد اون‌موقع؟ چه اتفاقی افتاده بود در قرن 18؟ که دوتا انقلاب تاریخی در فاصله‌ا‌ی کم نظم‌هایی رو که انقدر مستقر بودن انقدر ریشه داشتن به هم زد ریشه‌ی اینو در چیزی می‌شه دید که


audio: WrCcW9FDggc_0003.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
اسمش هست عصر روشنگری و نگاه کردن از این زاویه، این لنز، این عینک خب عینک زیاده از دیدای مختلف می‌شه اروپای قرن 18 رو دید ولی این یکی از اون عینک‌هاییه که خیلی تصویر رو برای آدم روشن می‌کنه چون قرن 18 در اروپا بیش از هر چیز دیگری عصر روشنگری بود حالا پدیده‌های تاریخی اینطوری دقیق از رو تقویم شروع نمی‌شن که مثلا بگیم قرن 18، اول قرن 18 شروع شد آخر قرن 18 تموم شد برای عصر روشنگری هم معمولا یه بازه‌ای می‌گن


audio: WrCcW9FDggc_0004.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
از 1685 تا 1815 یعنی یه کمی طولانی‌تر از قرن 18 ولی دوره‌ایه این که دونستن درباره‌اش خیلی کمک‌مون می‌کنه وضع دنیا رو تو این دو قرن و نیمی که ازش می‌گذره بهتر بفهمیم شما حالا ممکنه بگی که من اصلا علاقه به تاریخ ندارم اصلا عصر روشنگری چه ربطی به کار من داره؟ چه اهمیتی برا من داره؟ نکته اینه که طرز فکر اگه در دنیا عوض شد بعد از عصر روشنگری خیلی عوض شد یه مثالی هست من از این مثال استفاده می‌کنم


audio: WrCcW9FDggc_0007.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
من هم از همون قرض می‌گیرم، اینجا همون رو می‌گم به این فکر کنین که الان اگه یه جایی زلزله بیاد چی می‌گن؟ می‌گن لایه‌های زمین حرکت کرد اینطوری شد، اونطوری شد زلزله اومد مثلا خشکسالی بشه چی می‌گیم؟ می‌گیم به این دلیل، به اون دلیل بارندگی مثلا کم شده اگه کسی مریض بشه چی می‌گیم؟ می‌گیم این ویروس بیمارش کرده این باکتری بیمارش کرده نمی‌گیم خشم خدایان باعث زلزله شد یه کسایی هستن که می‌گنا ولی ما عموم آدما این رو نمی‌پذیریم


audio: WrCcW9FDggc_0008.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
ما برای توضیح اتفاقات طبیعی دنبال دلیل می‌گردیم دنبال استدلالیم.چرا؟ چرا دیگه مثل قبل همه چیو به آسمان‌ها حواله نمی‌کنیم؟ چرا مشاهده می‌کنیم؟ چرا آزمایش می‌کنیم که سر از کار دنیا در بیاریم؟ چی در ما عوض شده؟ مایی که قرن‌ها واقعا از زلزله تا خصوف، تا کسوف، تا مریضی همه چی برامون یه توضیحات دیگه‌ای داشت ولی الان عوض شدیم همه چیز را به گردن خدا بیاندازید دو تا مثال خیلی گویا می‌زنه جان گیرین توی اون ویدیو


audio: WrCcW9FDggc_0009.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
می‌گه که 1648 قبل از شروع عصر روشنگری در اروپا یه زلزله بزرگی آمد در استانبول بعد توضیحش این بود که بله دیگه سلطان مرده زمین داره می‌لرزه بعد صد سال بعد یه زلزله بزرگ دیگه اومد در لیسبون این دفعه نگاه عوض شده بود دیگه اون نگاه گناه کردین زلزله اومد نه که نبود بود ولی کمرنگ‌تر شده بود بین این دوتا زلزله بین زلزله استانبول و لیسبون تو این صد سال نگاه اروپاییا به دنیا عوض شده بود


audio: WrCcW9FDggc_0010.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
این همون پیچ تاریخی و فکری مهمیه که بهش می‌گیم عصر روشنگری اتفاقاتیه که در اروپای قرن هجدهم افتاد بهش می‌گن خیلی خلاصه عصر خرد عصر روشنگری و یه چیزایی رو عوض کرد در فکر کردن آدم‌ها در نهادهایی که توی دنیا هستن و باعث شد که به قبل از اون و بعد از اون ما همین الان هم طور دیگری نگاه کنیم عصر روشنگری چیه؟ زمانیه که یک متفکرینی در اروپا، در فرانسه، بریتانیا، آلمان


audio: WrCcW9FDggc_0011.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
اینا انگار داشتن روی یه پروژه مشترکی کار می‌کردن به نام روشنگری قرار بود سیستم فکر کردن و زندگی کردن و کار کردن و حکومت کردن دنیا رو عوض کنه اینطوری نبود واقعا که پروژه مشترکی باشه ها ولی الان ما بعد 250 سال می‌تونیم اینطوری بهش نگاه کنیم که فیلسوف‌ها داشتن روی یه پروژه‌ای کار می‌کردن که ته تهش کیفیت زندگی انسان رو ببره بالا و برد بالا نگاه آدم رو به دنیا عوض کرد الان اگه شما تو شهرای بزرگ اروپایی


audio: WrCcW9FDggc_0012.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
یه موزه‌هایی می‌بینی که توش از همه جای دنیا دنیای قدیم و جدید یه چیزایی رو جمع کردن اگه می‌بینی یه دوره‌ای اروپاییا شروع کردن افتادن دور دنیا چیز میز جمع کردن، اطلاعات جمع کردن شناسایی کردن بقیه دنیا اینا شکوفاییش تو همین دوره‌ی روشنگری بود راه افتادن رفتن سرتاسر دنیای اون‌موقع رو شروع کردن گشتن و کاوش کردن و در خیلی از موارد چیزاشون رو دزدیدن با روش‌های ناپسند و بعضی وقتا پسندیده


audio: WrCcW9FDggc_0013.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
درست و خیلی وقتا غلط اینا رو آوردن اروپا روشون مطالعه کردن و کم‌کم شروع کردن حل کردن معماهای دنیا فهمیدن اینکه این دنیا چطوری داره کار می‌کنه کی شد پس؟ 1680 تا 1820 برای ما می‌شه از دهه‌های آخر صفویه تا دهه‌های اول قاجاریه خیلی دوره‌ی تاریخی مهمیه در اروپا دوره‌ایه که دنیا افتاد تو مسیر خیلی عوض شدن


audio: WrCcW9FDggc_0017.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
اصلا بزرگترین دستاورد بشر تا همین امروز بعضی‌ها می‌گن و به نظر من خیلی حرف جالبیه می‌گن همونی بود که در انقلاب علمی اتفاق افتاد اختراع چیز خاصی نبود اختراع اختراع کردن بود اختراع فرآیند علمی بود اینکه ما چطوری از مشاهده برسیم به نتیجه بعد این کار رو که کردن کم‌کم پدیده‌های دنیا توضیح علمی پیدا کرد مثلا وقتی کوپرنیک آمد گفت درسته که شما صبح به صبح بلند می‌شی می‌بینی خورشید از اینور میاد بالا، شب از اونور می‌ره پایین


audio: WrCcW9FDggc_0018.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
ولی این خورشید نیست که داره می‌ره بالا میاد پایین این ماییم خورشید سر جاشه این حرف رو داشت در واقع می‌گفتش که با این مشاهده من می‌خوام برسم به یک نتیجه‌های تازه‌ای یه تئوری دارم می‌خوام باهاش مشاهده کنم کلیسا هم که باهاش مخالفت می‌کرد فقط سر این مخالفت نمی‌کرد با کوپرنیک، با گالیله که شما می‌گی مثلا خورشید دور زمین نمی‌چرخه زمین دور خورشید می‌چرخه دعوا سر این نبود دعوا سر این بود که اینا داشتن می‌گفتن ما باید دلیل بیاریم ما اگه حرفی رو می‌خوایم بزنیم باید دلیل بیاریم نمی‌تونیم بگیم چون کلیسا گفت


audio: WrCcW9FDggc_0019.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
چون کلیسا گفت دیگه کافی نیست بعد همین شک کردن به اون چیزی که تا حالا می‌دونستیم فکر می‌کردیم می‌دونیم اینا چیزایی بود که واقعا تو این دوره اهمیت پیدا کرد فیلسوف‌ها دیگه تو این دوره اینطوری شدن که در چهارچوب دین فکر نمی‌کردن، می‌زدن بیرون فکر کردن از دین مستقل شد اینا همه اتفاقات عصر روشنگریه ولی تو چه فضایی این اتفاق افتاد؟ تو چه جور دنیایی؟ چرا اصلا اون‌موقع شد، قبلش نشد؟ چرا اروپا شد اون طرف‌تر نشد؟ اینا نکته داره


audio: WrCcW9FDggc_0020.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
ما از قبل می‌دونیم قرن 18 در اروپا قرن نسبتا آرومیه رونق استعمار رونق استعمار یعنی اروپای غربی دسترسی داره به غذا دسترسی داره به کالا مخصوصا شهرنشین‌های اروپایی غربی وضع‌شون خوبه زمینه یعنی برای اینکه یک متفکرین اینطوری یه فکرای اینطوری بروز کنن آماده‌ست بعد رفت‌وآمد هم یه خرده باز شده به بقیه دنیا ایده‌های جاهای دور رو هم یه کم راحت‌تر می‌تونی بیاری به غرب


audio: WrCcW9FDggc_0021.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
خیلی اتفاقای مهمیه اینا دیگه یک تحول فکری بزرگ اتفاق افتاده داریم می‌گیم این ایده مطرح شده که آدما خودشون باید فکر کنن، مشاهده کنن جواب سوالاشون رو پیدا کنن رسیدن به اینکه جواب سوالا تو کتابای مذهبی نیست تو جادو جمبل نیست مشاهده می‌خواد، نتیجه گیری می‌خواد آزادیم ما که فکر کنیم آزادیم که مشاهده کنیم جان لاک از اثرگذارترین اندیشمندان عصر روشنگری می‌گفت هر چیزی رو در طبیعت خوب بهش نگاه کنی هر چیزی رو خوب مشاهده کنی


audio: WrCcW9FDggc_0022.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
کمکت می‌کنه یه قدم بری جلوتر در فهمیدن دنیا در فهمیدن اینکه دنیا چطوری کار می‌کنه این شد که مشاهده مهم شد پس راه افتادن رفتن اون سر دنیا چیزهایی رو دیدن هم مهم شد از اونجا یه چیزایی رو آوردن هم مهم شد دیگه مطالعه فقط خوندن انجیل نبود فقط خوندن متونی که از روم و یونان باستان مونده بود نبود علم تا اون موقع فقط مطالعه همین متون قدیمی بود فهمیدن همینا بود ولی بعدش مشاهده‌ی دست اول خردورزی، استدلال


audio: WrCcW9FDggc_0023.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
اینها شد روش دانستن و زیاد کردن دانش با اون قدمای اول و قدمای بزرگ انقلاب علمی با کارهای نیوتن و متفکران عصر روشنگری حالا کلی آدم در قرن 18 از بریتانیا افتادن دنبال اینکه بریم ببینیم از این دنیا، از زیر خاک، از بالای درخت از ته دریا چی می‌شه پیدا کرد اینایی رو که پیدا کردیم چی می‌شه ازش فهمید؟ چطوری می‌شه اینارو دسته‌بندی کرد؟ چطوری می‌شه توش دقیق شد؟


audio: WrCcW9FDggc_0026.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
و جای بسیار جذابیه می‌ری می‌بینی این 1753 تاسیس شده 1753 زمان نادرشاه افشاره یک قرن و نیم بعد از اینه تقریبا که در ایران اولین موزه ساخته می‌شه صد و پنجاه سال بعدش بعد از دل همین موزه تاریخ طبیعی دراومد جدا شد و اینا کاری نداریم ولی 1753 شروع کردن اینایی که می‌رفتن گوشه کنار دنیا یه چیزایی جمع می‌کردن یک مجموعه‌هایی رو هم اهدا می‌کردن به موزه‌ی بریتانیا بعد اصلا خود موزه هم


audio: WrCcW9FDggc_0027.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
اسپانسر یه سری کاوشگری‌هایی شد در جاهای مختلف دنیا یه تمدنایی مثل تمدنای باستانی تونس و اینا همینطوری تازه پیدا شد یعنی فقط قصه‌هاشون تو کتاب مقدس بود بعدا یه پنجره‌ای باز شد بقایایی ازش پیدا شد می‌گم امکان سفر هم راحت‌تر شده بود یه طبقه متوسط پولدار هم درست شده بود در بریتانیا اینا می‌تونستن الان علاقه هم داشتن برن دور دنیا چیز میز جمع کنن و بیارن هم برای سود شخصی، شهرت شخصی هم برای کمک به جلو بردن مرزهای دانش


audio: WrCcW9FDggc_0028.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
بعد مشاهده کردن و اینا چی می‌خواد؟ ابزار دقیق لازم داره یه سری وسیله لازم داره یه چیزایی باید ساخته بشه اصلا واسه اندازه‌گیری واسه همین مشاهده پس یه قدم مهم این شد که بریم ببینیم اصلا بقیه دنیا چه ابزارایی ساختن چی داشتن چی دارن واسه مشاهده و آزمایش و اینا بعد اون چیزی رو که ندارن ما بسازیم یه ماشین‌های جدید، دستگاه‌های جدید یه پمپی که آب رو با کارایی بیشتری پمپ می‌کنه یه مدل مکانیکی واسه شبیه‌سازی منظومه شمسی


audio: WrCcW9FDggc_0029.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
سولار سیستم اینو استفاده می‌کردن تئوری کوپرنیک رو باهاش یاد بدن که مثلا ماه و زمین و سیارات و اینا دور خورشید دارن می‌گردن یا تلسکوپ‌های دستی یا انواع ماشین‌های کوچیک برای آزمایش کردن یا برای توضیح دادن آموزش دادن همین یافته‌های جدید یه قصه پررنگ این عصر روشنگری هم این بود که این اروپاییا و بریتانیاییا افتادن پس دور دنیا رو دیدن حواس‌مون هم باشه این همون موقعی هم هست که بریتانیا شده قدرت بزرگی در دنیا


audio: WrCcW9FDggc_0032.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
بعد با گشتن اونجا، جمع کردن اینا، آوردن‌شون مطالعه‌شون، دسته‌بندی‌شون نگاه‌شون به دنیا عوض شد خیلی ثروتمندتر هم شدن یه سری از چیزایی که بعدا جمع کردن آوردن همین چیزاییه که اهدا شد


audio: WrCcW9FDggc_0033.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: INVALID_CHARS
text:
یا به شکلی جمع شد در British Museum اون وقت این BritishMuseum الان یک تالاری داره به نام تالار Enlightenment


audio: WrCcW9FDggc_0034.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
روشنگری خیلی از تصویرایی که توی این ویدیو می‌بینیم مال همین موزه و مال همین تالار روشنگریه من اصلا فکر می‌کنم یه راه خوبی که می‌شه به این عصر روشنگری فکر کرد


audio: WrCcW9FDggc_0036.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
می‌گه عصر روشنگری رو در هفت تا تم مختلف ما بهش نگاه می‌کنیم تجارت، مذهب آیین‌ها و متون باستانی هنر و تمدن تولد باستان‌شناسی باستان‌شناسی به عنوان یه رشته طبیعت و اونیش که به نظر من از همه مهم‌تره و پایه‌ای‌تر دسته‌بندی کردن دنیا


audio: WrCcW9FDggc_0038.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
یه سالن بزرگیه واسه هر کدوم از این تم‌ها رفتن یه چیزایی رو که بریتانیاییا اون‌موقع از سرتاسر دنیا جمع کردن آوردن چیدن، دارن نشون می‌دن که ببینیم اینا وقتی راه افتادن، دیدن بقیه دنیا رو چرخیدن چی براشون جالب بود؟ چی با خودشون آوردن؟ بعد اینایی رو که آوردن چطوری طبقه‌بندی، دسته‌بندی کردن؟ قفسه‌هایی که روی دیوار هست همین دسته‌بندی‌ها رو داره نشون می‌ده داره نشون می‌ده که اینا چطوری چیدن تو گروه‌های مختلف حواس‌مون باشه با چشم امروز ما داریم می‌بینیم


audio: WrCcW9FDggc_0039.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
از نظر ما امروز اینا تو یک دسته‌بندی هستن این دسته‌بندی‌ها اون‌موقع نبود این این شکلی جدا کردن اینها بعدا دسته‌بندی‌ها رو درست کرد


audio: WrCcW9FDggc_0041.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
این خیلی مهمه یعنی چی دسته‌بندی کردن؟ یعنی یه پزشکی باید پا می‌شد می‌رفت جامائیکا بعد اونجا به کمک البته کلی برده گیاهان محلی رو جمع می‌کرد روشون مطالعه می‌کرد ببینه چی به درد دارو می‌خوره چی کارکرد دارویی داره چی کارکرد مثلا غذایی داره غذا می‌شه ازش درست کرد یا نمی‌شه؟ با توجه به کارکردای اینا که با آزمایش درمی‌آورد یه سیستم طبقه‌بندی درست می‌کرد یا از رو مشخصات ظاهری گیاها میومدن نگاه می‌کردن مثلا از روی شکل برگ‌شون


audio: WrCcW9FDggc_0042.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
از روی گلبرگ‌شون مثلا، از رو گل‌شون اینا رو دسته می‌کردن بعد می‌گفتن تو چه آب و هوایی این رشد می‌کنه؟ از کجا اومده؟ ارتباط اینا با هم چیه؟ این تو کدوم شاخه‌ست؟ فرقش با شاخه‌های دیگه چیه؟ این چیزی که ما امروز


audio: WrCcW9FDggc_0046.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
که اون‌موقع در عصر روشنگری درست شد بعدا برای موجودات دیگه برای مواد معدنی، برای انواع صدف‌ها برای همه اینا استفاده شد و این دسته‌بندی‌ها کمک کرد به ما خیلی زیاد برای اینکه دنیا رو بهتر بفهمیم همین سنت رو بعدا آقای داروین در قرن 19 ادامه داد و رسید به اون تئوری تکامل بعد این درباره طبیعت بود این کارو، گشتن و چیزایی رو آوردن و اینا در مورد متون باستانی هم کردن در عصر روشنگری کنجکاوی‌های بزرگی شد درباره این


audio: WrCcW9FDggc_0047.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
بعد این دانش انباشته می‌شد نتیجه مطالعه‌ها و آزمایش‌ها و کشفیات تازه از تمدن‌ها اینا می‌شد یه کتابای مفصلی که کم‌کم درک نخبگان و درک حکومت بریتانیا از دنیا رو همین کتاب‌ها شکل می‌داد پادشاه و تصمیم‌گیرا اینا با اینا بود که قرار بود بفهمن اون سر دنیا چه خبره چی هست، چطوری کار می‌کنه اینطوری این پیشرفت‌ها قراره کمک‌شون کنه که هم بیشتر کنن قلمرو رو


audio: WrCcW9FDggc_0048.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
هم بیشتر از قلمروشون بهره ببرن و اینطوریه که واقعا یه قفسه کتاب می‌بینی ردیف پیمایش زمین‌شناسی هند تحقیق درباره‌ی دین و مذهب جاهای مختلف دنیا ژاپنی‌ها چه خدایی می‌پرستن خدا‌های چینیا چه فرق‌هایی دارن با خداهای هندی کنفوسیوس چی می‌گه چه جایگاهی داره در فکر چینی اینکه ببینیم بقیه خداهاشون چه شکلی‌ان این خودش یه موضوع کنجکاوی جدید بود در عصر روشنگری تا اون‌موقع اینا خداهای یونانی رو می‌شناختن


audio: WrCcW9FDggc_0049.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
رومی رو می‌شناختن اینا رو می‌شناختن در غرب ولی در قرن 18 توجه‌شون جلب شد به مصر به آسیای شرقی بعد رفتن سراغ بین‌النهرین میان‌رودان که حالا اونجا هم خدا‌های زیادی داشت و از خدایان ابر و باد و درخت و رودخونه و هر کشوری و هر شهری و هر بیماری و اینا هر کدوم خدایی و کم‌کم خلاصه آشنا شدن اینا با این فرهنگ‌های دینی جاهای مختلف بعد حالا به جز خداهاشون و فرهنگ‌های دینی‌شون


audio: WrCcW9FDggc_0050.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
اینکه متن‌های اونا رو بخونیم سر در بیارم چی می‌گن اونا رو ترجمه کنیم این خط میخی رو، هیروگلیف رو رمزگشایی کنیم ببینیم اصلا چی نوشته و اصلا شاید همه‌ی این ادیان به هم وصلن شاید اینا همه یه خاستگاه دارن مثلا در هند یا در مصر باستان یکی از محبوب‌ترین اشیا موزه که همیشه تقریبا جلوش صفه شلوغه جلوش و اینا


audio: WrCcW9FDggc_0052.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
حجر رشید به عربی بهش می‌گن فکر کنم اینو ناپلئون وقتی لشکر کشیده بود به مصر پیدا کرده بود بعد رسید به بریتانیا و 25 سال بعد از پیدا شدنش هم اینا تونستن نهایتا بفهمن توش چی نوشته دیدن آره یه متنیه سه زبانه‌ست به مناسبت تاج‌گذاری مثلا شاه جدیده و بعد تونستن اینو بخوننش یونانی هم توش نوشته، تونستن اینو بخوننش بعد اینطوریه یه زبانی رمزگشایی شد اصلا تو همین دوره به زبان فکر کردن که زبان از کجا اومده اولین زبان چی بوده از آسمون اومده؟ آدما درست کردن؟


audio: WrCcW9FDggc_0053.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
ریشه‌های مشترک زبان‌های موجود رو بفهمیم بعد دیدن آره یه ریشه‌های مشترکی هست انگار در سانسکریت زبان باستانی هند و یونانی و لاتین و فارسی اینطوری یه راهی باز شد که متون کهن فارسی رو بتونن بخونن و بفهمن بعد اصلا یه دنیای جدیدی رو آورد جلو حالا می‌شد خوند می‌شد فهمید که هزاران سال قبل چی نوشتن به چی فکر می‌کردن حفاری تو منطقه نینوا یه تیکه‌هایی توی موزه هست


audio: WrCcW9FDggc_0054.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
تیکه‌هایی که در جستجوی بابل اینا پیدا کردن در بقایای برج بابل پیدا کردن در کتاب مقدس ماجرا آمده بود می‌خواستن برن ببینن که ازش چی پیدا می‌شه این جستجوها، این کنجکاوی‌ها هی راه رو باز می‌کرد به دانش جدید به هنر فکر می‌کردن به اینکه هنر از کجا آمده درباره هنر البته نگاه خیلی مشخص‌تر بود اون‌موقع و خیلی متفاوت از امروز اون‌موقع تصور این بود که اوج هنر هنر یونان باستانه و بعد هنرای تمدنای دیگه مثل تمدن پرشیا


audio: WrCcW9FDggc_0059.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
که نشون بده که تمدن‌ها هنرشون پیشرفت می‌کنه فرهنگ‌شون پیشرفت می‌کنه میاد جلو میاد جلو تا می‌رسه به فرهنگ والای یونانی الان ولی خب نگاه عوض شده هر فرهنگی رو جدا می‌بینن واسه همین هم موزه رو دیگه اونطوری نچیدن ولی توضیح می‌دن که یه زمانی هم اینطوری فکر می‌کرد یا باستان‌شناسی هم تو همین دوره متولد شد یعنی همینطوری که یه عده‌ای واسه اینکه تاریخ طبیعت رو در بیارن می‌رفتن دور دنیا یه عده‌ای هم افتادن دنبال عتیقه دنبال اشیای قدیمی اول هم ازین شروع کردن که خب


audio: WrCcW9FDggc_0060.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
تاریخ روم در دسترس ماست و روم هم سرزمین‌هاش نزدیک ماست بخونیم ببینیم می‌گن کجا بوده بریم بکنیم ببینیم چی اونجا پیدا می‌شه بعد کم‌کم برای این کار یه سیستمی دراومد چطوری حفاری کنیم چطوری مپ کنیم منطقه رو چطوری سنگ رو بررسی کنیم از روش سن زمین رو بفهمیم نمونه‌ها زیادتره و فکر می‌کنم از اون چیزایی هم هست که در بازدیدهای دوم و سوم هی توش چیزای جدیدتر و جالب‌تری ببینه آدم من یه بار دیدم ولی کلیت مهمش همینه


audio: WrCcW9FDggc_0061.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
که در قرن 18، در عصر روشنگری سوار دوش دستاوردهای انقلاب علمی و با تکیه بر اندیشه‌های متفکرین و اندیشمندان عصر روشنگری که ما اینجا دیگه درباره اون صحبت نکردیم ولی اصل عصر روشنگری اوناست دنیا عوض شد، اروپا عوض شد و بعد دنبالش این مدل فکری در دنیا هم گسترده شد و دنیا بعد شبیه‌تر شد سال به سال به اونی که ما الان می‌بینیم و تجربه می‌کنیم عصر روشنگری البته فقط این نیست


audio: WrCcW9FDggc_0062.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
از زاویه‌های دیگه می‌شه بهش نگاه کرد از زاویه تاریخ هنر یا اینکه تفکر سیاسی نگاه آدما به حکومت چطوری عوض شد متفکرین عصر روشنگری لاک و مونتسکیو و روسو و ولتر و اینا اون چیزها رو عوض کردن و همین هم هست که منجر شد می‌گیم به اون انقلاب‌های بزرگ انقلاب فرانسه و انقلاب آمریکا ولی حالا اون قصه بمونه برای جای دیگه اینجا یه سری از در واقع دستاوردهای مادی دستاوردا هم نه، چیزایی که در عصر روشنگری جمع شده بود رو کنار هم نشون دادیم


audio: WrCcW9FDggc_0063.opus
source: youtube
source_id: WrCcW9FDggc
invalidation: VALID
text:
از این لنز نگاه کردیم که در این قرن 18 یه خرده طولانی‌تر از قرن 18 چه اتفاقی افتاد چی جمع کردن اروپاییا، بریتانیا با جمع کردن اینا به چی رسیدن و حالا ادامه ماجرا رو هم بعدا مفصل‌تر تعریف می‌کنیم همینجا در یوتیوب بی‌پلاس


audio: 1JDLAB24qTg_0001.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
این ویدیو هم درباره تاریخ آمریکاست و تاریخ قرن هجدهم آمریکا که می‌شه تاسیس آمریکا تو این ویدیو درباره سه تا شخصیت مهم قرن هجدهمی آمریکا می‌خوایم صحبت کنیم یک مخترع، یک نویسنده و ناشر و روزنامه‌نگار و یک سیاستمدار، یک دیپلمات هر سه شخصیت‌ها هم در زمینه کاری خودشون بالان جزو آدم‌های خیلی مهم و اسم‌دار تاریخی


audio: 1JDLAB24qTg_0002.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
سیاستمدار دیپلمات که می‌گیم کسیه که امضاش پای چهارتا سند هویت‌بخش آمریکا هست بیانیه استقلال رو امضا کرده پیمان همکاری با فرانسه رو در جنگ علیه بریتانیا امضا کرده معاهده پاریس رو که پیمان صلح با بریتانیاست پایان جنگه و استقلاله امضا کرده قانون اساسی آمریکا رو هم امضا کرده اون دوتای دیگه هم که گفتیم همینطور حالا دونه دونه اینا رو یه نگاه بهش می‌کنیم ببینیم که این شخصیت‌ها کی بودن؟ دستاورداشون چی بودن؟ می‌ریم ادامه ویدیو


audio: 1JDLAB24qTg_0004.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
آدمیه که قرن 18 وقتی آمریکا هنوز کشور نشده بود می‌خواست کشور بشه این معروف‌ترین آمریکایی بود در اروپا به خاطر اختراعاتش


audio: 1JDLAB24qTg_0005.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
از جمله به‌خاطر اینکه مثلا میله برق‌گیر رو اختراع کرده بود میله‌ای که می‌ذارن بالای ساختمون رعدوبرق مثلا نزنه آدم‌ها رو بکشه


audio: 1JDLAB24qTg_0006.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
این میله برق‌گیر رو ایشون اختراع کرده بود آدم مبدعی، آدم خیلی اهل نوآوری اهل آزمایش‌های علمی مخصوصا آزمایش‌های الکتریکی و مثلا من اگه به شما یه جمله‌ای بگم بگم که باتری رو که شارژ می‌کنی حواست به مثبت و منفیش باشه


audio: 1JDLAB24qTg_0007.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
هر چهار تا کلمه مهمی که توی این جمله استفاده کردم رو ایشون وارد ادبیات برق کرد هم مثبت و منفی و باتری و هم شارژ رو فهرست اختراعاتش البته بلندتر از این حرفاست متنوع‌تر از اینم هست یه جور شومینه خونگی توش هست عینک دو کانونی از این عدسی‌های تدریجی دو دید توش هست 11 سالش که بود خواست بره شنا یاد بگیره در زمانی که آدمای زیادی شنا بلد نیستن صحبت سال‌های 1700 و خرده‌ایه


audio: 1JDLAB24qTg_0012.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
شخصیت دوم گفتیم آدم بزرگیه در صنعت کتاب و انتشارات آدمی که خودش نویسنده بود نویسنده خیلی زبردست و ماهر و اثرگذاری هم بود روزنامه‌نگار بسیار محبوبی هم بود یعنی خیلی کارش خونده می‌شد کارش بسیار برد داشت


audio: 1JDLAB24qTg_0013.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و در صنعت چاپ هم خیلی موفق شد از بچگی کار در انتشارات رو و بعد هم کار نوشتن رو از نوجوونی خیلی زود شروع کرد و واقعا هم تو جفتش بسیار بسیار موفق شد از نظر نویسندگی انقدر موفق شده که یکی از معروف‌ترین نویسنده‌های آمریکایی اون دوران شد


audio: 1JDLAB24qTg_0014.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
از نظر بیزینسی هم انقدر موفق شد چهل و چند سالگی دیگه بازنشسته شد و عملا تونست که بقیه زندگیش رو کاری که بخواد براش درآمد داشته باشه انجام نده


audio: 1JDLAB24qTg_0015.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
یعنی نویسنده روزنامه‌نگار ناشر انقدر موفقی هم شد یه زمانی پرتیراژ‌ترین روزنامه ایالت پنسیلوانیا رو منتشر می‌کرد روزنامه زنجیره‌ای راه انداخته بود شعبه راه انداخته بود توی مستعمره‌نشین‌های متفاوت خلاصه خیلی کار موفقی


audio: 1JDLAB24qTg_0016.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و نفر سوم گفتیم سیاستمدار، دیپلمات یکی از پدران بنیانگذار آمریکاست ایشون برای پدران بنیانگذار فهرست‌های خیلی مختلفی می‌گن تعداد آدم‌ها هم توش فرق می‌کنه ولی فارغ از اینکه اون لیسته چقدر دراز باشه یا کوتاه این آقا اسمش هست توش


audio: 1JDLAB24qTg_0021.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
این سه‌تا در واقع یه آدمن دیگه این سه‌تا کاراکتر سه‌تا شخصیت یک آدم هستن این ویدیو درباره یه آدمه که هر سه‌تای این‌ها بوده


audio: 1JDLAB24qTg_0023.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
اصلا عکس ایشون رو گذاشتن توش آدم همه‌چیزدان آدمی که توی زمینه‌های مختلف خیلی می‌دونه رنسانس‌من هم به اینا یه زمانی می‌گفتن


audio: 1JDLAB24qTg_0026.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
از اینکه اختراعاتی کرده که بعد از 200 و مثلا خرده‌ای سال بعد از دو قرن همچنان دارن ازشون استفاده می‌شه


audio: 1JDLAB24qTg_0027.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
آدمی که در انتشارات، در نوشتن و صنعت نشر انتشاراتی رو بنیان گذاشته که اسمش برای ما دو قرن و دو قاره اون‌طرف‌تر آشناست در همون صنعت دستاورد که می‌گیم تو این سطح داریم صحبت می‌کنیم


audio: 1JDLAB24qTg_0028.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
بعد این الهام‌بخش هم که می‌گم حرف توشه همین الان تو یوتیوب اگر که اسمش رو سرچ کنید اسم بنجامین فرانکلین رو سرچ کنید می‌بینید چقدر از این کانال‌های ده راز موفقیت و


audio: 1JDLAB24qTg_0030.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
8 روش انتخاب بهترین دوست دختر و همه اینا به نقل از بنجامین فرانکلین حرف دارن می‌زنن یعنی هفت توصیه بنجامین فرانکلین برای اینکه مثلا صبح‌مون رو چطوری شروع کنیم رو دارن روزمون رو چطوری برنامه‌ریزی می‌کنیم دارن کلی از این کتاب‌های موفقیتی و اینا بر اساس کلمات قصار ایشون هست


audio: 1JDLAB24qTg_0032.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و ممکنه حالا من و شما اینا رو ببینیم یه خرده‌ای چیز بشیم که پس شاید آدم مثلا خیلی مهمی نیست آدم خیلی معتبری نیست ولی از اونور نگاه می‌کنی آدم‌های خیلی معتبر و مهمی دارن می‌گن که اساس این هویت آمریکایی که ما امروز می‌شناسیم و در طول این سال‌های بعد از ایشون شکل گرفته خیلی شبیه شخصیت ایشون شده و این اتفاقی نیست این طراحی این با فکر اینطوری شده اثرگذاری بنجامین فرانکلینه


audio: 1JDLAB24qTg_0033.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
یعنی چی می‌گیم هویت آمریکایی خیلی بعدا شبیه بنجامین فرانکلین شد؟ این خیلی حرف جالبیه فرانکلین آدم خودساخته‌ای بود الگویی شد برای خود ساخته بودن آمریکایی الگویی شد برای رویای آمریکایی رویای آمریکایی که تو می‌تونی از یه خانواده پایینی بیای و خودت با تلاش و کار کردن و چی و چی مثلا برسی یه آدم بسیار بسیار مهم و اثرگذاری این تصویر آمریکاست دیگه


audio: 1JDLAB24qTg_0034.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
درست یا غلط تصویر آمریکاست چقدر الان واقعیه چقدر نیست کاری نداریم ولی این تصویر خیلی شبیه به شخصیت و زندگی که بنجامین فرانکلین داشته جزو معدود آدماییه بین کسایی که قانون اساسی آمریکا رو نوشتن که تحصیلات رسمی نداره مدرسه که رفت دو کلاس بیشتر درس نخوند ولی اگه یادتون باشه گفتم اختراعات داشته شهرت علمی داشته در سطحی شهرت علمی داشته که وقتی اومده بود پاریس مذاکره دیپلماتیک بکنه می‌خواستن آدما ببیننش


audio: 1JDLAB24qTg_0035.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
معروف بود می‌شناختنش می‌خواستن ببینن دکتر فرانکلین کیه که اومده دکتر بود دکترای افتخاری بهش داده بودن خودش دانشگاه پنسیلوانیا رو پایه‌گذاری کرد کتابخونه عمومی پنسیلوانیا رو راه‌اندازی کرد


audio: 1JDLAB24qTg_0039.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و خیلی خیلی اثر داشته در ساختن اون چیزی که آمریکا امروز هست چنین آدمی رو فکر می‌کنم که جا داره که یک ساعتی وقت بگذاریم یه کمی بیشتر از زندگیش و از فکرهاش و از کارهاش بدونیم مثل ویدیوهای دیگه ما در همین سبک اینم ویدیوی تحقیقات خیلی عمیق و طولانی ما نیست اون جاهایی رو که دیدیم چیزایی رو که خوندیم دیدیم شنیدیم اینا رو پایین تو توضیحات می‌تونید فهرستش رو ببینید این هم برای اینه که شما بدونین


audio: 1JDLAB24qTg_0040.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
ما چی خوندیم که داریم اینا رو می‌گیم و هم برای اینه که اگر بیشتر خواستید که کنجکاوی بکنید بدونید که مثلا ردش رو کجاها می‌شه گرفت امیدوارم طبق معمول که چیز اشتباهی توی این ویدیو نباشه اگر اشتباهی بود لطفا تذکر بدید این رو حاصل کنجکاوی ما بدونید درباره یک آدم بسیار بسیار مهمی آدمی که چند جور زندگینامه‌ش رو می‌شه نوشت و واقعا تو هر کدوم از زمینه‌هایی که توشون کار کرده می‌شه ازش زندگینامه‌ای نوشت


audio: 1JDLAB24qTg_0042.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
اما به نظر می‌رسه توی همه موفقیت‌هاش رد سه‌تا ویژگی مشترک رو می‌شه گرفت سه‌تا ویژگی اساسی در شخصیتش هست


audio: 1JDLAB24qTg_0047.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
تو زندگی سیاسیش هست چه زمانی که در پارلمان بریتانیا، در مجلس بریتانیا صحبت می‌کرده به نمایندگی از مستعمره‌نشینان آمریکایی


audio: 1JDLAB24qTg_0048.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
چه بعدا که انقلابی شده برای استقلال آمریکا از بریتانیا می‌جنگیده و مبارزه می‌کرده و چه بعدا در زندگی علمیش در گستره اختراعاتش این کنجکاوی و تلاش برای هی فهمیدن چیزهای جدید امتحان کردن چیزای جدید رو می‌شه دید


audio: 1JDLAB24qTg_0049.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
اما لازمه وقتی که در مورد یک همچین آدمی صحبت می‌کنیم دیگه به نظرم حتما لازمه که یه خرده‌ای برگردیم از کودکیش و ببینیم که بنجامین فرانکلین از کجا شروع کرد؟ فرانکلین از یک خانواده پرجمعیتی می‌آمد 17 تا خواهر و برادر داشت


audio: 1JDLAB24qTg_0050.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و باباشون هم یه کارگاه کوچیکی داشت شمع و صابون و این چیزها درست می‌کرد ایشون هم یه دو سالی می‌ره اون کارگاهه کار می‌کنه ولی هم خوشش نمی‌اومد هم به نظر می‌رسه به‌درد این کار نمی‌خوره باباش می‌خواست بفرستتش هاروارد درس بخونه


audio: 1JDLAB24qTg_0051.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
هاروارد اون موقع آدما باید یه خرده مذهبی می‌بودن که می‌رفتن بابا متوجه می‌شه این آدم مذهبی نیست به درد هاروارد نمی‌خوره اینو می‌فرسته وردست پسر دیگه‌ش یعنی برادر بزرگ بنجامین اونجا تو چاپخونه به عنوان کارآموز چاپخونه کار کنه کارآموز هم که می‌گیم یه جور قرارداده عملا باید بره اونجا 10 سال واسه اون مفتی کار کنه این می‌ره تو چاپخونه برادرش


audio: 1JDLAB24qTg_0052.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
اینم که باباش می‌گم فهمید که آدم مذهبی نیست خیلی حکایت‌های مختلفی هست که اینو نشون می‌ده یه دونه جالبش می‌گن که


audio: 1JDLAB24qTg_0053.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
این دید که باباهه هر روز قبل از غذا یه دعایی می‌خونه گفتش که خب ما چه کاریه هر دفعه می‌خوایم غذا بخوریم یه دعایی می‌کنیم اولش بریم سر اون مثلا بشکه برنج‌مون سر اون نمی‌دونم گونی گندم دعا رو بخونیم دیگه هر دفعه نخوایم تکرار کنیم وقت‌مون تلف شه باباهه فهمید که از این آدم آدم مذهبی و اینا درنمی‌آد


audio: 1JDLAB24qTg_0055.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
می‌ره تو چاپخونه شروع می‌کنه کار کردن خب کار بهتری هم هست هم محیطش به اندازه محیط اون کارگاه باباهه کروکثیف نیست هم اینکه اینجا شروع می‌کنه با چیزای جالبی سروکله زدن که دوست داره کار نوشتنه، حروف‌چینیه ولی چاپخونه اون موقع فقط جای حروف‌چینی نیست دیگه اصلا پاتوق آدمای اهل فکر هم هست چاپخونه روزنامه هم چاپ می‌کنه تحریریه هم هست خبرنگار و سردبیر همه هم همونجا تو دل چاپخونه هستن


audio: 1JDLAB24qTg_0056.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و اینم می‌ره و اونجا شروع می‌کنه توی فضا بودن و هم دسترسی به خیلی چیزا داره که بخونه و شروع می‌کنه خوندن، مطالعه کردن


audio: 1JDLAB24qTg_0060.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
دوست داره بنویسه شروع می‌کنه نوشتن ولی نه با اسم خودش با داداشش رابطه‌ش خوب نیست داداشه اصلا می‌گن می‌زدتش و خیلی مشکل داشتن ولی خب اینم باید برای اون کار می‌کرده دیگه شروع می‌کنه نوشتن به اسم مستعار یه شخصیتی درست می‌کنه یه شخصیت مستقلی درست می‌کنه شخصیت یه خانم میان‌ساله که شوهرش هم مرده در حومه شهر داره زندگی می‌کنه


audio: 1JDLAB24qTg_0061.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
پسر 15 ساله‌ای که تو شهر خودشه اصلا همچین شخصیتی رو از کجا تونسته انقدر خوب اداشو دربیاره معلوم نیست من اینو نخوندم ولی می‌گن که


audio: 1JDLAB24qTg_0064.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
یه مدتی این کاره رو می‌کنه و ملت هم چیز می‌شن مشتاق می‌شن که این کیه داره این رو می‌نویسه این خانمه کیه بریم بشناسیمش و اینا این آخرش به برادرش می‌گه که منم که نوشتم و به برادره می‌گه و برادره هم خوشش نمی‌آد و اینم یه اختلاف بیشتری می‌شه توی اون رابطه پردست‌اندازی که با هم دارن نکته ولی اینه که از همون سن کم هم نوشتن رو دوست داشت هم توش خوب بود


audio: 1JDLAB24qTg_0065.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
چون دو سال بیشتر مدرسه نرفته بود ولی همه‌ش داشت می‌خوند و می‌نوشت وقت مفصلی می‌ذاشت مقاله‌ها رو می‌خوند سبک نوشتن‌شون رو تقلید می‌کرد دایره لغاتش رو سعی می‌کرد بیشتر کنه چیزای جدید یاد بگیره


audio: 1JDLAB24qTg_0066.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
تکنیک‌هایی رو که برای بهتر شدن نوشتن می‌گه حتما به نظرم اگر نوشتن‌تون رو دوست دارید بهتر کنید ببینید ولی ایشون این کار رو می‌کنه مقاله رو می‌گیره تیکه تیکه می‌کنه سعی می‌کنه ساختمان استدلالی نویسنده رو بعدا از قول خودش دوباره بسازه بعضی وقتا این کار رو می‌گن از خود نویسنده بهتر می‌کرد


audio: 1JDLAB24qTg_0068.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
همین حرف رو می‌تونم با شعر بگم چون تو شعر مثلا دست‌وپات بسته‌تره تسلط زبانی بیشتری می‌خواد هی اینطوری نرمش می‌کرد و خودش رو در نوشتن بهتر می‌کرد ولی خلاصه با داداشه خیلی نمی‌سازه و فرار می‌کنه می‌ره می‌ره فیلادلفیا اونجا طی یه ماجرایی فرماندار پنسیلوانیا اینو می‌بینتش و می‌شناستش و فرمانده مستعمره‌نشین پنسیلوانیا یعنی کارگزار حکومت بریتانیا می‌گه که من می‌خوام یه روزنامه جدید راه بندازم


audio: 1JDLAB24qTg_0070.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
می‌گه خیلی خب این بچه نوجوان رو می‌فرسته لندن و خیلی هم مسافرت سختیه 66 هفته طول می‌کشه این جوون برسه به لندن


audio: 1JDLAB24qTg_0074.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
تو می‌ری با این صحبت می‌کنی و اونجا دیده بود نه از این خبرا اینجا نیست حالا یا اون نگفته یا پیغام نرسیده یا هر چی


audio: 1JDLAB24qTg_0075.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
دوباره مجبور می‌شه فرانکلین شروع کردن از صفر با جیب خالی خودش رو ساختن تلاش کردن برای اینکه زندگیش رو بگردونه وقتی می‌گیم آدم خودساخته‌ایه دوباره دوباره اینجا داره خودش رو از صفر می‌سازه چند تا کار خلاصه عوض می‌کنه دوباره تو یه چاپخونه‌ای شروع می‌کنه به کار کردن و باز هم تا فرصتی گیرش می‌آد غرق می‌کنه خودش رو در کتاب و اینجا دیگه در لندن قرن 18


audio: 1JDLAB24qTg_0078.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
عصر روشنگریه وقتی که بنجامین رفته انگلیس فضای فکری و فرهنگی اروپا فضای عصر روشنگریه لندن هم دیگه مرکزشه دیگه 20 سالی هست مثلا جان لاک مرده ایده‌هاش، نوشته‌هاش، حرف‌هاش همه تر و تازه‌ست نیوتن هنوز زنده‌ست سال‌های پایانی عمر نیوتونه و فرانکلین مجذوب ایده‌های این غول‌های روشنگری می‌شه برای همینم وقت آزاد هرچی داشت


audio: 1JDLAB24qTg_0079.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
می‌ذاشت نوشته‌های این بزرگان روشنگری رو متفکرین عصر روشنگری رو می‌خوند سطح فکری خودش رو می‌برد بالا سطح دانشش رو می‌برد بالا معاشرین خودش رو می‌برد در سطح آدم‌های بالاتر و اینطوری کم‌کم رشد می‌کرد همینجوری داره ادامه پیدا می‌کنه کارشم هست و این مطالعاتشم هست با یه تاجری آشنا می‌شه می‌بینه که این خیلی آدم با پشتکاریه خیلی آدم سخت‌کوشیه بهش می‌گه که بیا با همدیگه یه کسب‌وکاری راه بندازیم


audio: 1JDLAB24qTg_0080.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
شما از طرف من بیا برو پنسیلوانیا اونجا بشو مثلا حسابدار و فروشنده و کارپرداز کارای من اونجا یه شراکتی با هم شروع کنیم یه مقدار حالت پدری داشته این آقا براش یعنی پیدا می‌کنه با همدیگه شروع می‌کنن کار کردن کارشونم کار موفقیه اینم خیلی اثرگذاره این آقا روی شکل‌گیری شخصیت فرانکلین جوان اینو خودش توی کتاب زندگینامه خودنوشتش هم می‌گه انگار


audio: 1JDLAB24qTg_0081.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
منتها یه چند وقتی که می‌گذره این آقا از دنیا می‌ره این آقا از دنیا می‌ره و فرانکلین هم دوباره برمی‌گرده به همون کار قبلیش یعنی کار چاپخونه کردن


audio: 1JDLAB24qTg_0082.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
چند سالشه الان؟ 21 سالشه 21 سالشه توی آمریکا یه مقدار تو چاپخونه کار کرده تو لندن چاپخونه کار کرده یه مقدار هم کار حسابداری و این‌ها کرده


audio: 1JDLAB24qTg_0083.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
اینجا حالا تو 21 سالگی که داره دوباره تو یه چاپخونه‌ای، روزنامه‌ای کار می‌کنه شروع می‌کنه یک سری آدمایی مثل خودش رو پیدا کردن نه متفکرین و روشن‌فکرین و اینا نه آدمای بازار، آدمای کاسب آدمایی که ولی آدمایی که یه خرده دغدغه دارن اینا رو جمع می‌کنه با همدیگه چیز بخونن و گفت‌وگو کنن درباره‌ش حرف بزنن آدمایی که دنبال رشدن آدمای دنبال رشد خودشونن دنبال رشد جامعه‌ن


audio: 1JDLAB24qTg_0087.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
ولی می‌گم نه باشگاه مثلا آدم‌های چی و چی جامعه نه یه جای معمولی جایی برای آدم‌های معمولی مثل خودش جمعه به جمعه جمع بشن درباره سیاست صحبت کنن درباره اخلاق، درباره علم صحبت کنن


audio: 1JDLAB24qTg_0089.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
اصلا اجازه اینکه کسی کسی رو مستقیم خطاب قرار بده نداشتن مستقیم به همدیگه نباید می‌پریدن باید هر کسی چیزایی رو که خونده بود چیزایی رو که دیده بود حرف جدیدی داشت اینو می‌اومد برای بقیه تعریف می‌کرد بیشتر انگار حالت تعریف کردن داشته در


audio: 1JDLAB24qTg_0090.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
هم موضوع‌های کلی توش بود درباره آگاهی و درباره دانش و اینا هم موضوعات یه مقدار جزئی‌تر و کاربردی‌تر بود یه لیست 24تایی از سوال‌هاشون توی ویکی‌پدیا هست می‌تونید ببینید


audio: 1JDLAB24qTg_0092.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و بعدا فرانکلین و این دوستانش روی همین ایده‌ها بعدا کار می‌کنن و پیاده‌شون می‌کنن توی جامعه آدمای بازار، آدمای جوون آدم‌های جوون مثلا ایده کتابخونه عمومی رو ایده اینکه آتش‌نشانی داوطلب داشته باشیم اینو دیده بودن مثلا تو انگلیس دیده بود اینجا درباره‌ش صحبت می‌کنن ببینن چطوری می‌شه پیاده‌ش کرد و پیاده‌ش می‌کنن و نکته مهمی هم هست دیگه چونکه نیروی داوطلب


audio: 1JDLAB24qTg_0094.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
بعد هم سخته دیگه شما نمی‌تونی یه نیرویی داشته باشی که کافی باشه برای خاموش کردن آتیشی که مثلا می‌تونه شهری رو بسوزونه از کجا بیاری به این پول بدی یه همچین نیروی عظیمی رو نگه داری نمی‌تونی ایده اینکه نیروی آتش‌نشانی داوطلب باشه اینا رو چطوری سازماندهی کنی چطوری یاد بگیرن چیکار کنن اینا تو این جمع اینا شروع می‌شه درباره‌ش صحبت شدن یا اینکه برای ما ساده‌ست من برای این می‌گم که فکر کنیم به اینکه یه دنیایی بوده که این ایده‌ها وجود نداشته


audio: 1JDLAB24qTg_0096.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
فکر کردن که اگه ما مثلا همه پول بذاریم کتاب بخریم بعد اینجا هر کدوم‌مون که اینجا کتاب خریدیم عضویت داشته باشیم بتونیم بیایم حالا از این کتابخونه کتاب امانت بگیریم خیلی می‌تونیم بیشتر از جیب‌مون کتاب بخونیم


audio: 1JDLAB24qTg_0098.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
خیلی جالبه یعنی این ایده‌ها رو هم از تو جیب‌شون درنیاوردن که این‌ها می‌گن نتیجه اینه که این گروه جمع می‌شدن با هم صحبت می‌کردن بعد هم می‌تونستن با مردم صحبت کنن هم می‌تونستن نیرو بیارن و کاری رو انجام بدن حرف زدن و شنیدن و بعدشم انجام دادن یه کاری با همدیگه


audio: 1JDLAB24qTg_0099.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
خلاصه این یکی از کاراییه که در سن خیلی پایین در 21 سالگی فرانکلین می‌تونه انجام بده و می‌گن از اون کارایی هم بوده که مهمه، اثرگذار بوده چهره فیلادلفیا رو به مرور عوض کرده


audio: 1JDLAB24qTg_0101.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
اینجا می‌کردن شبیه این فرانکلین کارای دیگه هم می‌کنه یه کارایی برای افزایش سطح دانش جامعه اینو ردش رو قشنگ تو کارهای اون موقعش می‌شه دید 23 سالش که می‌شه دیگه روزنامه‌نگار جدی و مهمی هم هست 1729 برای اینکه بدونیم تو چه دوره‌ای هستیم زمان نادرشاهه نادرشاه هنوز شاه نشده داره با اشرف افغان می‌جنگه ایران خلاصه توی یک همچین فضاییه فرانکلین روزنامه‌نگار خوبی می‌شه


audio: 1JDLAB24qTg_0104.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و با تجربه‌هایی که داره با مهارتی که پیدا کرده در 23 سالگی شروع می‌کنه تو این روزنامه کار کردن یه ستونی داره نامه‌های خوانندگان معمولا خودش مثلا با دو تا اسم مستعار می‌نویسه طنز می‌نویسه توی روزنامه که خیلی استقبال می‌شه ازش و کم‌کم روزنامه‌ش از روزنامه رقبا پرمخاطب‌تر می‌شه داره متوجه می‌شه به جز اینکه حالا خودش نویسنده خوبی داره می‌شه و شده


audio: 1JDLAB24qTg_0105.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
داره اینو می‌بینه که کلمه انتخاب کردن شما وقتی ناشر خبر هستی با انتخاب کلمه با اینکه چطوری به مخاطبت بگی خبر رو می‌تونی تنظیم کنی که چه تاثیری بگذاری


audio: 1JDLAB24qTg_0106.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و فرانکلین آدمیه که خیلی واضحه که دنبال اثرگذاری بود خیلی واضحه اصلا تو کار نشر آمده بود چون اثر گذاشتن رو دوست داشت و اینو مسئولیت خودش می‌دونست این خیلی مشخصه واقعا توی زندگیش توی روزنامه‌ش همینه توی چاپخونه هم که کار می‌کرد کتاب چاپ می‌کرد باز معلومه که دنبال همین اثرگذاریه


audio: 1JDLAB24qTg_0108.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
این شکلی سالنامه چاپ کردن هم یه مقدار زیادیش انگار ایده خود فرانکلین بوده حالا من اینایی که می‌گم ایده فرانکلین بوده راستش ممکنه بعضیاش هم اشتباه باشه به نظرم اونقدری مهمی نیست فرانکلین بابت هیچ‌کدوم از اختراعاتش مثلا نرفته بعدا پول دربیاره یا پولی بگیره


audio: 1JDLAB24qTg_0110.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
من وقتی که اینا رو می‌خونم کاملا به نظرم محتمل هست که یه سری چیزه چون آدم خیلی معروف شده یه سری چیزایی رو بعدا بهش نسبت دادن حالا چون توی اون صنعت هم بوده ولی واقعا این به نظرم اونقدرا اهمیت نداره که بخوایم روش خیلی مته به خشخاش بذاریم سالنامه‌ای که ایشون ولی شروع کرد درآوردن به جز این طالع‌بینی و دستور آشپزی و اینایی که سالنامه‌های دیگه داشتن سررسیدهای دیگه داشتن این یه بخشی گذاشته بود


audio: 1JDLAB24qTg_0111.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
مثلا جملات قصار و ضرب‌المثل‌ها و این چیزها عمدتا هم یه چیزهایی در مدح سخت‌کوشی و صرفه‌جویی و یک سری پند و اندرزهای اخلاقی


audio: 1JDLAB24qTg_0115.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
جمله‌هاش هم همه‌ش از خودش نبود از اینور اونور جمع می‌کرد خیلی‌ها رو ویرایش می‌کرد ولی خیلی بیزینس موفقی هم شد این سالنامه سرگرم‌کننده‌تر از سالنامه‌های دیگه بود جذاب‌تر بود ایالت‌های دیگه می‌رفت خونده می‌شد 25 سال این سالنامه ریچارد بیچاره رو منتشر کرد


audio: 1JDLAB24qTg_0117.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
استقبال خوبی هم می‌شد ازش واقعا هر خونه‌ای می‌گن می‌رفتی یه دونه از این سالنامه بود و نکته چیه؟ چرا درباره این سالنامه انقدر صحبت می‌کنیم؟ به‌خاطر اینکه به پند و اندرزاش که نگاه کنی می‌فهمی چرا می‌گن هویت آمریکایی رو فرانکلین ساخته تا حد زیادی رد اخلاق آمریکایی تو این سالنامه، تو اون حرف‌های اونجا هست این چیزی که بعدا به اسم اخلاق آمریکایی معروف شد نه فقط اخلاق آمریکایی چیزی که ما به اسم سرمایه‌داری می‌شناسیم


audio: 1JDLAB24qTg_0120.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
تو این سالنامه هم چون نوشته فرانکلینه مشخصه حتی مقاله نیست یه حاشیه‌ایه مثلا کنار تقویم یه سری جملات قصاره ولی اثرش معلومه چیه الان که ما می‌دونیم آمریکا چه شکلی شد اثرش معلومه چیه


audio: 1JDLAB24qTg_0121.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
روزنامه رو زنجیره‌ای هم کرده بود اون موقع بعد از اون موفقیت‌های اولیه‌ای که داشت الان دیگه توی ایالت‌های مختلف مستعمره‌نشین‌های مختلف روزنامه داشت درمی‌آمد


audio: 1JDLAB24qTg_0122.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و دیگه اثرگذاریش هم به آمریکا محدود نشد به کشورای دیگه رفت یه چیزاییش ترجمه شده بود در بریتانیا چاپ شده بود نوشته‌های فرانکلین می‌گن سیاست‌های پولی ایالت‌های پنسیلوانیا رو یه مقدار عوض کرد


audio: 1JDLAB24qTg_0123.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
یه بخشی از این پند و اندرزاش کتاب شده اصلا ترجمه فارسی هم داره همین مسیر موفقیت و کلمات قصار فرانکلین و این‌هاست


audio: 1JDLAB24qTg_0128.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
دیگه کار رو بگذاره کنار یه شریکی داشت چاپخونه رو دیگه داد فروخت به شریکش و خودش بازنشسته شد گفت دیگه می‌رم خودم رو وقف علم و دانش و البته سیاست می‌کنم


audio: 1JDLAB24qTg_0129.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
همون موقع نوشت خیلی جالبه نوشت که من ترجیح می‌دم مفید زندگی کنم تا اینکه بخوام مثلا پول دربیارم بعدا ثروتمند بمیرم خیلی در طول زندگیش اینو می‌شه دید که دنبال این بود که کار بکنه کار بکنه، کار مفید بکنه کار رو جلو ببره، اثر بگذاره اثر گذاشتن براش خیلی ارزش بالایی بود حالا اینو می‌شه ریشه مذهبیش رو پیدا کرد این طرز فکر مفید بودن و این‌ها رو


audio: 1JDLAB24qTg_0133.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
می‌شه هم ردش رو جاهای دیگه شاید گرفت منتها عقیده مذهبیش مشخصه اینطوری بود که باید به مردم خدمت کنیم اگر به مردم خدمت کنی خدا ازت راضی می‌شه


audio: 1JDLAB24qTg_0138.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
84 سال عمر کرد و هرچی سنش بیشتر شد در این فکرش هم مذهبی‌تر انگار شد و هم بیشتر به سمت خدمت به خلق و کار کردن برای مردم و این‌ها رفت تو کار دولتی هم که رفت انگار حقوق نمی‌گرفت


audio: 1JDLAB24qTg_0140.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
رسما تموم شد در نویسندگی البته ادامه داد نویسندگی جدی، نویسندگی طنز جفتش رو ادامه داد بعدا یه نامه‌ای نوشته بود برای دوستش چطور دوست دختر بگیریم؟ دوست دختر بگیریم یا چطور زنان را به‌دست بیاوریم یه همچین چیزی الان من اسم انگلیسیش یادم نیست ولی نامه به‌خاطر محتواش تا یه مدتی بعد از مرگ فرانکلین هم چاپ نمی‌شد


audio: 1JDLAB24qTg_0142.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
ولی نویسنده خیلی قابلی شده بود الان ولی الان چاپ می‌شه دیگه چاپ می‌شه اصلا مستند می‌کنن به منتشر شدن نوشته‌های ایشون بعضی از تغییر قوانین رو در آمریکا در قرن بیستم اتفاق افتاد ولی نویسنده خیلی قابلی شد ناشر خیلی موفقی شد ما الان وسط عمرش هستیم وسطش هستیم و اون دو تا شخصیت دیگه که گفتیم یکی دانشمند و مخترع بود یکی سیاستمدار و دیپلمات بود اینا بعدا تازه در نیمه دوم می‌خوان به زمین بیان


audio: 1JDLAB24qTg_0144.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و یه نکته ظریفی اینجا هست فرانکلین این همه کار کرد که حالا می‌گیم چیکار کرد تا آخر عمرش وقتی امضا می‌کرد


audio: 1JDLAB24qTg_0146.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
ناشر بودنش رو همیشه مهم‌ترین چیز همیشه خودش رو به این معرفی می‌کرد حتی وقتی داره می‌گم بعد از اینکه بیانیه استقلال آمریکا رو امضا کرده قانون اساسی آمریکا رو امضا کرده مهم‌ترین اسناد هویت‌بخش تاریخ آمریکا رو امضا کرده این همه هم اختراع کرده وقتی می‌خواد خودش رو معرفی کنه می‌گه من ناشرم انقدر براش این مهم بود وقتی که این کسب‌وکار رو ولی گذاشت کنار


audio: 1JDLAB24qTg_0149.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
کنجکاوی‌ها و آزمایش‌هاش اینا بیشتر در زمینه برق بود زمینه‌های دیگه هم بود ولی اختراعاتش در واقع در این نقطه شروع شد یه مدل شومینه گفتیم اختراع کرد به نام بخاری فرانکلین الان معروفه یه نقشه‌ای برای جریان آب گرم اقیانوسی کشید


audio: 1JDLAB24qTg_0151.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
این به نام فرانکلینه یه تئوری مطرح کرد درباره مسری بودن سرماخوردگی سرماخوردگی رو مسری نمی‌دونستن فرانکلین تئوریش رو مطرح کرد قرن هیجدهه خیلی کارای متفاوتی کرده عینک دوکانونی گفتیم


audio: 1JDLAB24qTg_0153.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و ایده‌ای هم بود کاملا در امتداد ایده‌های روشنگری قشنگ تو همون فاز ایده‌های روشنگری تا قبل از اون می‌گفتن برق که آسمون می‌زنه این خشم خداست


audio: 1JDLAB24qTg_0154.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
اینو به الکتریسیته کسی وصلش نکرده بود احتمالا بعد ایشون با اختراعش اومد یه توضیح علمی برای این پیدا کرد و باعث می‌شد که حالا دانش انسان، فهم انسان از آسمون هم یه خرده‌ای بیشتر بشه دیگه


audio: 1JDLAB24qTg_0155.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
یعنی اهمیت نمادین هم داشت این اختراعش و خب چهره علمیش رو هم خیلی برد بالا در مجامع بین‌المللی خیلی معروفش کرد ولی اینا همه‌ش


audio: 1JDLAB24qTg_0156.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
در اصل که نگاه بکنی اینا همه‌ش حاشیه‌ست یعنی اینا همه دستاوردهای مهم و بزرگیه ولی عکس بنجامین فرانکلین به‌خاطر میله برق‌گیر یا به‌خاطر چاپخونه به‌خاطر اینا نرفته رو اسکناس 100 دلاری بریم ببینیم در سیاست کی بود؟ و در سیاست و تاریخ آمریکا چیکار کرد بنجامین فرانکلین؟ فرانکلین وقتی که بیزینس رو رها کرد خیلی زود در سیاست شروع کرد بالا رفتن عضو مجمع ایالتی پنسیلوانیا شد


audio: 1JDLAB24qTg_0157.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
یه مدتی یه کاره‌ای شد در اداره پست خیلی می‌گن کار مهمی کرد سیستم پست مثلا سریع شد اولین بیمارستان ایالتی، اولین دانشگاه پنسیلوانیا که اصلا خودش طرحش رو داده بود از اولین کسایی بود که گفتش که خب دانشگاه باید اینطوری باشه که هر معلمی اون درسی رو که بلده بیاد درس بده نه اینکه یه معلم بذاریم، یه استاد بذاریم چهار سال با دانشجو مثلا بره جلو


audio: 1JDLAB24qTg_0159.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و همین کالجی که درست کرده بودن و فرانکلین ایده‌ش رو داده بود و آدم بسیار مهمیه الان می‌گن بنیانگذارشه همین کالج طولی نکشید که فارغ‌التحصیلایی داد که اینا مشارکت کردن در کنگره قاره‌ای در نوشتن اعلامیه استقلال


audio: 1JDLAB24qTg_0161.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
این آدما بعدا هم‌فکران فرانکلین بودن ولی شاید اگه اون دانشگاه پنسیلوانیا اون کالج اولیه بنیان گذاشته نمی‌شد این فضای فکری هم درست نمی‌شد یعنی اثر این آدم فقط اثر مستقیم خودش نیست اثر کارای غیر مستقیمش هم هست یه اختلاف سنی هم داره فرانکلین با خیلی از انقلابیون انقلاب آمریکا دیگه انقلاب آمریکا انقلاب جووناست تا حد خیلی زیادی


audio: 1JDLAB24qTg_0162.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
رهبریش و نویسندگان اعلامیه استقلال و نویسندگان قانون اساسی و اینا میانگین سنی‌ها 30 و خرده‌ای ساله فرانکلین یه نسل از اینا بزرگتره جای بابای ایناست


audio: 1JDLAB24qTg_0163.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و این به نظرم نشون می‌ده که این آدم این حرف دیگه از خودمه ولی اینطوری من می‌بینم که این آدم انگار در دو مرحله اثرگذار بوده و این اثر خودش رو هم داشته تو جلسه‌های استقلال


audio: 1JDLAB24qTg_0169.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
یا انگلیسیا بهش می‌گن جنگ 7 ساله و توش انگلیسی‌ها براشون مهمه که بومیا نرن در خاک آمریکا بومی‌های آمریکایی نرن پشت فرانسویا دربیان


audio: 1JDLAB24qTg_0170.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
فرانکلین رو که یه آدمیه که در مستعمره‌های بریتانیا داره زندگی می‌کنه یعنی در واقع جزو آدمای بریتانیاست شهروند بریتانیاست به یک معنی مامورش می‌کنن که از طرف پنسیلوانیا بره و با بومی‌ها مذاکره کنه می‌ره فرانکلین و نماینده‌های ایالت‌های دیگه جمع می‌شن با همدیگه که برن با بومی‌ها مذاکره کنن


audio: 1JDLAB24qTg_0171.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
اثری که این جمع شدن این‌ها داره خیلی مهم‌تر از اون ماموریتیه که اولش داشتن چون اونا اولین باره که اونجا نماینده‌های مستعمره‌نشین‌های مختلف می‌شینن با همدیگه حرف زدن چند وقتی بود که صحبت شده بود که ما مستعمره‌نشین‌های شمال آمریکا که همه تحت حاکمیت بریتانیا هستیم ما با همدیگه یک اتحادی درست بکنیم ما با همدیگه یه حرکت‌هایی مثلا بتونیم بکنیم بعضی وقتا


audio: 1JDLAB24qTg_0172.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
ولی اینجا وقتی که می‌شینن با همدیگه و مخصوصا از اونور فرانکلین می‌گه که ما دیدیم که این بومی‌ها این قبایلی که حالا از نظر ما از نظر تمدنی از ما عقب‌تر هم هستن اینا چطوری با هم می‌تونن متحد بشن بیان صحبت کنن ما نمی‌تونیم؟


audio: 1JDLAB24qTg_0173.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
این منو به فکر فرو برد فرانکلین توی گازت یه مطلبی منتشر می‌کنه تیترش اینه که یا متحد شو یا بمیر یه کاریکاتور هم داره یه طرحی هم داره این مطلبه یه بدن یه ماره تیکه تیکه شده نوشته اگه که این ایالت‌ها به هم نپیوندن و جدا جدا بخوان باشن می‌میرن


audio: 1JDLAB24qTg_0175.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
منتها بعدا همین ایده اتحاد لزوم اتحاد ایالت‌ها همین ایده‌ست که بعدا وقتی خیلی رشد می‌کنه منجر می‌شه به استقلال آمریکا این طرح ماره هم خیلی طرح مهم و معروفیه در مبارزات استقلال آمریکا جاهای مختلف ممکنه که دیده باشیمش فرانکلین پس داریم وارد اون دوره‌ای می‌شیم که نماینده مردم پنسیلوانیاست نماینده مستعمره‌نشینان ایالت پنسیلوانیاست


audio: 1JDLAB24qTg_0177.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
یا اختلافاتی وقتی وجود داره با اون حاکم بریتانیایی مستقر در پنسیلوانیا اونی که خودش رو صاحب ایالت پنسیلوانیا می‌دونه این مشکلات هم کشیده می‌شه به لندن نماینده‌ای که پنسیلوانیاییا دارن اونجا برای صحبت کردن فرانکلینه همه دهه 1760 رو تقریبا لندنه با زمین‌دارها به مشکل می‌خورن مشکل مالیاتی می‌خورن و از همه مهم‌تر مشکل با ویلیام پنه یا کلا خانواده پنه که اینا خودشون رو صاحب ایالت پنسیلوانیا می‌دونستن


audio: 1JDLAB24qTg_0178.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
کارش هم بعضی وقتا موفقه بعضی وقتا موفق نیست ولی در این مدتی که فرانکلین آمریکا نیست شرایط آمریکا کم‌کم عوض می‌شه این اون دوره‌ایه که گفتیم بریتانیا قوانین جدید می‌ذاشت قوانین مالیاتی جدید می‌ذاشت و اینا هی این طرف فشار به مردم می‌اومد یه اعتراضاتی درست می‌شد مثل این قانون تمبر قانون تمبر یه چیزی بود که دسترسی مردم رو به روزنامه و کتاب و هر داکیومنتی، هر سندی پرهزینه می‌کرد


audio: 1JDLAB24qTg_0179.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
چون باید براش تمبر می‌خریدی برای هر چیزی باید مثلا یه پولی اضافه به دولت بریتانیا می‌رسوندی و این به نظر می‌رسه از نظر شخصی هم برای فرانکلین موضوع خیلی مهمی بود به‌خاطر اینکه به اثرگذاری روزنامه حواسش خیلی زیاد جمع بود و نمی‌خواست هزینه دسترسی به روزنامه زیاد بشه می‌دونست که این در نتیجه‌ش این هست که جامه عقب می‌مونه و مسیر آگاهی بسته می‌شه و در نتیجه مسیر پیشرفت بسته می‌شه


audio: 1JDLAB24qTg_0181.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
که بگه که آمریکا باید یک نمونه‌ای باشه از شکوه امپراتوری بریتانیا و این قانون تمبر چون مسیر توسعه رو مسیر پیشرفت رو کند می‌کنه چون آگاهی رو کم می‌کنه چون دسترسی به روزنامه رو کم می‌کنه و به کتاب رو کم می‌کنه و اینا این مانع پیشرفت ماست یعنی چی؟ یعنی حرف‌هاش در جهت حفظ حاکمیت بریتانیا


audio: 1JDLAB24qTg_0183.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
فرانکلین پدر بنیانگذار آمریکا وقتی که اعتراضات شروع شده اصلا طرفدار جدا شدن از بریتانیا نیست اصلا می‌گن وقتی قانون تمبر تصویب شد


audio: 1JDLAB24qTg_0184.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و تو بوستون مردم شروع کردن اعتراض کردن فرانکلین انقدر ناراحت بود گریه می‌کرد می‌گفتش که مستعمره‌ها برای اینکه توسعه پیدا بکنن باید تحت سلطنت بریتانیا بمونن اینا الان دارن اینطوری اعتراض می‌کنن سروصدا می‌کنن، خشن می‌شن و اینا این می‌خوان از بریتانیا برن بیرون این خوب نیست این باعث پیشرفت ما نمی‌شه


audio: 1JDLAB24qTg_0187.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و البته تلاش می‌کرد که صدای مردم معترض رو برسونه به مجلس عوام که مجلس عمل بکنه و این مشکل رو حل بکنه رفت 4 ساعت اونجا حرف زد به همه سوال‌های نماینده‌ها جواب داد آخرش گفت این قانون رو اگه لغو نکنید اون دلبستگی و اون احترامی که مستعمره‌نشین‌ها برای بریتانیا قائلن این از دست می‌ره


audio: 1JDLAB24qTg_0189.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
هنوز کشور شما نیست اینا توی یه کشورن چیزی که نگرانش بود رابطه آمریکا و بریتانیا بود حتی واقعا حتی فرانکلین اون موقع دنبال استقلال آمریکا نبود دنبال اتحاد ایالت‌ها بود ولی اینکه متحد بشن زیر پرچم بریتانیا بمونن هم فکر می‌کرد این راه راه درسته یعنی کار درست اینه و همینکه می‌دونست امپراتوری بریتانیا چه قدرتی داره چه ثروتی داره


audio: 1JDLAB24qTg_0190.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
ثروتی که البته خب خیلی‌هاش حاصل کار برده‌ها بود ولی وضعیت رو می‌دونست و واقعا هم دوست داشت بریتانیا رو واقعا در سال‌هایی که لندن زندگی کرده بود فرانکلین می‌گن در لباس پوشیدن، در رفتار یک جنتلمن بریتانیایی شده بود


audio: 1JDLAB24qTg_0191.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
تو این پادکست بی‌بی‌سی هم درباره‌ش اینطوری می‌گفتن فکر می‌کرد حتی بیاد انگلیس زندگی کنه خیلی دوست داشت لندن رو و انگلیس رو در حالی که تو آمریکا جو یه طوری داشت عوض می‌شد که اینطوری که توی ویکی‌پدیا نوشته ملت می‌خواستن بریزن خونه فرانکلین رو خراب کنن خونه‌ای رو که همسرش توش داشت زندگی می‌کرد فرانکلین خودش لندن بود ولی می‌خواستن بریزن خونه‌ش که این به اندازه کافی از حقوق ما دفاع نکرده


audio: 1JDLAB24qTg_0192.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
فرانکلین حواسش خیلی جمع بود بارها در طول زندگی نظرش عوض شد خودش هم اتفاقا خیلی حرف جالبی در این باره می‌زنه آخر ویدیو می‌گم


audio: 1JDLAB24qTg_0193.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
ولی اینجا یه مقدار متوجه شد که فضا در آمریکا متفاوته و یه خرده‌ای دز انقلابی حرفاشو زیادتر کرد و محبوب‌تر از قبل هم شد


audio: 1JDLAB24qTg_0194.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
قانون تمبر در مجلس بریتانیا نهایتا لغو شد ولی با اون سخنرانی که کرده بود نگاه مجلس به فرانکلین یه خرده نگاه شورشی شد گفتن که بهش که تو داری مردم آمریکا رو دعوت می‌کنی به اغتشاش بعد هم بریتانیا یه سری قوانین مالیاتی دیگه گذاشت و درگیری‌ها این طرف تو آمریکا بالا گرفت و دیگه فرانکلین جمع کرد وسایلشو برگشت آمریکا در واقع برگشت پنسیلوانیا


audio: 1JDLAB24qTg_0196.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
ولی وقتی که داشت برمی‌گشت آمریکایی شده بود و تو این مدتی که مخصوصا تو این مدت آخر بعد از لغو قانون تمبر و اینا کم‌کم داشت با این تحولاتی که تو آمریکا اتفاق می‌افتاد هم همسو می‌شد


audio: 1JDLAB24qTg_0198.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
وقتی رسید که کنگره قاره‌ای می‌خواست تشکیل بشه ما تو این ویدیو درباره کنگره قاره‌ای و اینا صحبت کردیم کنگره قاره‌ای اولین جایی بود که اینا می‌خواستن جمع بشن و حالا اعتراض‌ها هم شروع شده ولی فاز هنوز فاز اینکه همه بگن بریم جدا بشیم و این‌ها نیست


audio: 1JDLAB24qTg_0199.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
مشکلات مستعمره‌نشین‌ها زیاد شده کارشون به جایی رسیده که می‌خوان دور هم بشینن یه راه‌حلی پیدا بکنن اونجا فرانکلین به عنوان نماینده پنسیلوانیا می‌ره و از اولش جزو اون گروهیه که فازشون اینه که آره ما یه مشکلاتی یا سوتفاهم‌هایی با حاکمیت در بریتانیا داریم با شاه مثلا داریم باید بریم با شاه مذاکره کنیم این مشکل‌مون رو حل کنیم واقعا واضح نیست اولش که


audio: 1JDLAB24qTg_0200.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
فرانکلین حتی در کنگره قاره‌ای دنبال استقلال باشه بیشتر به نظر می‌رسه از اوناییه که می‌گه که خسارت‌های ما رو جبران کنن مثلا خواسته‌های ما رو بپذیرن سوتفاهم‌ها برطرف شه برگردیم سر جای خودمون ولی حالا ما هم یه اتحادی با همدیگه داشته باشیم فاز بعضیاشون اول‌شون اینه از جمله فرانکلین هم به نظر می‌رسه فازش اینه ولی کم‌کم شرایط عوض می‌شه و از جمله چیزایی که نقش داره در این عوض شدن شرایط


audio: 1JDLAB24qTg_0204.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
اینکه بریم با شاه صحبت کنیم و حالا این نماینده‌های پارلمان دارن به ما ظلم می‌کنن و این فرماندار اینطوری کرده


audio: 1JDLAB24qTg_0209.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
تو یه ویدیوی دیگه ما داستانش رو مفصل مفصل که نمی‌شه گفت ولی خب خیلی مفصل‌تر از این دو سه خط اونجا گفتیم


audio: 1JDLAB24qTg_0210.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
یه مقدار هم اولش اون جزوه‌ای که اومده بود بیرون اسم نویسنده معلوم نبود می‌گفتن شاید اصلا فرانکلین نوشته اینو که البته ننوشته بود ولی قبل از اینکه منتشر بشه خونده بودش اون توماس پین رو هم که خودش زیر پروبالش رو گرفته بود و کمکش کرده بود اصلا بیاد آمریکا و کار پیدا کنه و این‌ها ولی این جزوه‌ی مهمی بود نظر خیلی‌ها رو هم در نخبه‌ها و هم در مردم آمریکا عوض کرد و کار دیگه رسید به یه جایی که فرانکلین اعلام کرد که


audio: 1JDLAB24qTg_0211.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
منم طرفدار خروج از امپراتوری هستم و طرفدار استقلال آمریکا هستم آدمی که این همه تلاش دیپلماتیک کرده بود در انگلیس که به یک مصالحه‌ای برسه با پادشاه


audio: 1JDLAB24qTg_0213.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
به یک نقطه توافقی برسه و نتیجه نداده بود نتیجه نداده بود عملا سال‌ها تو انگلیس کار کردنش بی‌فایده بود و حالا جدا شده بود


audio: 1JDLAB24qTg_0214.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
جدا که شد تو همون کنگره هم فرانکلین مسن‌ترین نماینده‌ست بعضی از نماینده‌ها همونجا مثل جان آدامز مثل جفرسون اینا سن‌شون از پسر فرانکلین هم کمتره


audio: 1JDLAB24qTg_0215.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
پسر فرانکلین هم اون موقع آدم مطرح و مهمیه پسر فرانکلین اون موقع فرماندار نیوجرسیه و اتفاقا رویالیسته طرفدار سلطنته و مخالف استقلال هم هست وفادار به سلطنت بریتانیاست بابای انقلابی، پسر سلطنت‌طلب


audio: 1JDLAB24qTg_0216.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و یه چیزی هم دارن با همدیگه اصلا فرانکلین زندگینامه خودنوشتش رو زندگی‌نامه‌ش رو می‌گن نوشته، اتوبیوگرافیش رو در واقع برای اینکه به پسرش بگه که داری اشتباه می‌کنی و بیا این طرف، بیا سمت درست توی همین جلسه‌های کنگره کم‌کم ایده اینکه حالا ارتش متحد داشته باشیم یک نیروی نظامی متحد داشته باشیم ما ایالت‌ها با همدیگه اینا مطرح می‌شه و شکل می‌گیره و یه کسی باید فرماندهیش بکنه و


audio: 1JDLAB24qTg_0218.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
اعلامیه استقلال نسخه اولیه‌ش رو توماس جفرسون می‌نویسه یکی دیگه از پدران بنیانگذار آمریکا ولی فرانکلین و آدامز کسایی هستن که می‌خوننش مخصوصا فرانکلین یک کامنتی روش می‌ذاره هر جایی، مستندی، پادکستی، هرکی هرجا درباره فرانکلین صحبت می‌کنه درباره این کامنتش، درباره این نتی که گذاشته صحبت می‌کنه یه ویرایش ساده‌ست یه کلمه رو عوض کرده ولی بسیار بسیار مهمه و خیلی توضیح‌دهنده‌ست


audio: 1JDLAB24qTg_0219.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
جفرسون یه جایی نوشته که ما حق انقلاب رو حق اینکه خودمون واسه خودمون انقلاب کنیم بدونیم چیکار می‌خوایم بکنیم رو این رو حق مقدس خودمون می‌دونیم


audio: 1JDLAB24qTg_0225.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
این تغییر ساده یک نشانه مهمه از تسلط عقل و خرد روشنگری یعنی طنین صدای دیوید هیوم و نیوتون و اینا داره به قول ایزاکسن که زندگینامه درخشانی از فرانکلین نوشته می‌گه واقعا تو صدای این آدما رو پشت این ادیته پشت این ویرایشه می‌شنوی داره می‌گه اینکه قدرت مال مردمه ما اینو نمی‌گیم چون خدا گفته ما اینو می‌گیم چون عقل گفته چون عقل ما می‌گه


audio: 1JDLAB24qTg_0226.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
ما همه آدمای مذهبی هستیم ولی ما دموکراسی‌مون نه از مذهب‌مون بلکه از عقل‌مون می‌آد و این رو مهمه که جدا کنیم از همدیگه نتیجه‌اش یکیه ما داریم می‌گیم دموکراسی می‌خوایم می‌گیم قدرت رو ما باید بگیم که مردم باید بگن آدما باید بگن کجا باشه ولی نه به‌خاطر اینکه مقدسه


audio: 1JDLAB24qTg_0231.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و این خیلی نکته جالبیه چون نشون می‌ده اون کشوری که اون ملتی که فرانکلین دوست داره بسازه مذهبی هست مذهبی روادار هست مذهبی هست با تحمل بالا برای اختلاف نظر و این‌ها ولی با اینکه مذهبیه ریشه مشروعیت قدرتش رو از مذهبش نمی‌گیره از عقلش می‌گیره هرچند مردمش مذهبی‌ان


audio: 1JDLAB24qTg_0232.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
این یکی از مهم‌ترین نقش‌های فرانکلینه در همون اعلامیه استقلال نقش مهم دیگه فرانکلین مذاکره با فرانسه‌ست وقتی که اینا وارد جنگ با بریتانیا می‌شن عملا


audio: 1JDLAB24qTg_0234.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
یا جنگ‌های استقلال شروع می‌شه خب نیاز به کمک دارن نیاز به پول دارن نیاز به اسلحه دارن تجهیزات نظامی دارن شوخی نیست دارن با امپراتوری بریتانیا می‌جنگن


audio: 1JDLAB24qTg_0235.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
این می‌شه که فرانکلین می‌ره فرانسه که فرانسوی‌ها رو راضی کنه که بهشون کمک کنن در مقابل بریتانیا کار بسیار سختی هم هست کار خیلی حساسی هم هست کشوری به اسم آمریکا نداریم اینا یه گروهی از شهروندای بریتانیا هستن که علیه کشورشون علیه شاه‌شون دارن انقلاب می‌کنن سمت رسمی‌ای هم نداره فرانکلین منتها حالا به‌خاطر جایگاه علمی که داره و کارایی که قبلا کرده و اینا در فرانسه آدم شناخته‌شده‌ایه


audio: 1JDLAB24qTg_0236.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و باز دقت کنیم انقلاب جوون‌هاست انقلاب آدمای سی و خرده‌ای ساله‌ست ولی اونی که می‌فرستن فرانسه دو برابره سنش 70 و خرده‌ای ساله در همون سال


audio: 1JDLAB24qTg_0237.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و آدم معروفی هم هست شاه فرانسه رو اصلا قبلا دیده شهرتی داره و معلومه که یه کارایی از این برمی‌آد که از کس دیگه برنمی‌آد می‌ره و اونجا می‌رسه خیلی هم ازش استقبال می‌کنن نگاه اروپایی‌ها مخصوصا فرانسوی‌ها به آمریکای اون موقع اینه که اینا دهاتی‌ان


audio: 1JDLAB24qTg_0240.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
فرانکلین می‌گه که ما باید همین انتظاری رو که این‌ها از ما دارن برآورده کنیم باید همون طوری باشیم و به نظر بیایم که اینا فکر می‌کنن ما هستیم یعنی چی؟ یعنی مثلا مدل لباس پوشیدنش رو مثل فرانسوی‌ها نمی‌کنه اصلا با یه ظاهر خیلی خاکی یه کلاه پشمی می‌ذاره سرش می‌ره تو جلسه‌ها حالا آمریکا که بود همچین کلاهی هیچ‌وقت سرش نذاشته بود


audio: 1JDLAB24qTg_0242.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
نقش خودش رو عوض کرده بود فرانکلینی که تو لندن آریستوگراد شده بود اونطوری تیپ می‌زد یک جنتلمن لندنی شده بود اینجا تیپش می‌ره تو نقش یک پنسیلوانیایی یه خرده همچین راف


audio: 1JDLAB24qTg_0243.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
همین کلاهی که گذاشته بود ولی مثلا کلاهیه که مد می‌شه می‌گن یه سری خانم‌ها قبلا موهاشون رو مثل موهای کلاه فرانکلین درست می‌کردن فرانسه یاد گرفت اونجا فرانسه‌ش خیلی خوب شد که لازمم بود برای مذاکره‌ی موفق در اون سطح و تو جمع‌های روشنفکری راه پیدا کرد مشغول معاشرت و همفکری و نشست و برخاست با روشنفکران فرانسه به سبک معاشرت‌های فرانسوی تو این سریال جان آدامز خیلی بامزه اینا رو نشون می‌ده یه مقدار هم آدم فضا دستش می‌آد


audio: 1JDLAB24qTg_0244.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
مخصوصا اگه یه خرده اطلاعات داشته باشی مطالعه کنی بعد سریاله رو ببینی به نظرم خیلی ترکیب جالبی می‌شه من هی می‌خوندم ولی متوجه نمی‌شدم تو ذهنم جا نمی‌افتاد تا وقتی که این سریاله رو دیدم و فهمیدم که این طنز و نمکی که می‌گن فرانکلین داشته خوش محضری که داشته یعنی چی تو نوشته‌هاش معلومه


audio: 1JDLAB24qTg_0245.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
ولی خب اون فاز رو به آدم نمی‌ده تا وقتی یکی قشنگ اینطوری درست تصویر می‌کنه می‌ذاره جلوت یا روابط و تواناییش در ارتباط برقرار کردن با آدم‌ها انعطاف‌پذیری که داره که نهایتا می‌تونه نظر فرانسه رو جلب کنه به کمک نظامی خیلی کار مهمیه خانم باربارا تاکمن یه کتابی داره درباره انقلاب آمریکا به نام سلام اول می‌گه اگه فرانسه دخالت نمی‌کرد اصلا آمریکایی شکل نمی‌گرفت


audio: 1JDLAB24qTg_0246.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
بریتانیا با مستعمره‌ها یک پیمان صلحی می‌بست همون اولش و تمام این حرف رو ایزاکسن هم تو این مصاحبه‌ش تکرار می‌کنه می‌گه ممکنه حرف یه خرده اغراق‌آمیزی به نظر بیاد ولی بدون کمک فرانسه انقلاب آمریکا پیروز نمی‌شد و بدون کمک فرانکلین معلوم نبود که فرانسه بیاد وسط 90 درصد باروتی که تو انقلاب استفاده شد از فرانسه آمده بود و اینا رو فرانکلین خرید


audio: 1JDLAB24qTg_0247.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
از فرانسه‌ای که آره همیشه دشمنی داشت با بریتانیا ولی اون موقع در جنگ نبود ولی فرانکلین تونست پادشاه رو راضی کنه هم از نظر ایده‌آلیسم و آرمان‌گرایی راضیش کرد هم از نظر رئالیسم و واقع‌گرایی راضیش کرد که کار درست اینه


audio: 1JDLAB24qTg_0248.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
که ما از بریتانیا مستقل بشیم و شما کمک‌مون بکنی اینا هم برای اینکه این استقلال رو بگیرن یک پیروزی نظامی می‌خواستن و برای پیروزی نظامی مهمات می‌خواستن برای مهمات هم پول می‌خواستن و هم‌پیمان می‌خواستن اینجا بود که فرانسه و البته هلند نقش‌شون مهم شد و آمدن به انقلابیون آمریکایی کمک کردن


audio: 1JDLAB24qTg_0249.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
بعد از این هم که جنگ تمام شد وقتی خواستن با بریتانیا مذاکره کنن و پیمان صلح رو ببندن باز فرانکلین در کنار جان آدامز می‌شن مذاکره‌کننده‌هایی که نماینده آمریکا هستن در معاهده پاریس عهدنامه پاریس اون عهدنامه‌ایه که پایان جنگ داخلیه بین استقلال‌خواهان آمریکایی و امپراتوری بریتانیا با این عهدنامه پاریس اعلام می‌شه یکی از مهم‌ترین سندهای تاریخ آمریکاست


audio: 1JDLAB24qTg_0250.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
خلاصه ولی اینکه کار مهمی که فرانکلین اون موقع کرد این بود که فرانسه رو بیاره پشت استقلال‌طلبان پشت انقلابیون آمریکا فرانسه‌ای که دشمنی داره با انگلیس ولی دشمنی کافی نیست برای اینکه حامی اینا بشه باید اینا هم اعتمادش رو جلب کنن نشون بدن که می‌تونن قدرت جدیدی باشن در عرصه جهانی و این کار رو فرانکلین تونست بکنه با شناخت روش و روحیه فرانسوی تونست این کار رو بکنه


audio: 1JDLAB24qTg_0253.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
قانون اساسی رو می‌خوان بنویسن فرانکلین هم به عنوان یکی از نماینده‌های پنسیلوانیا یک بار دیگه انتخاب می‌شه بره توی کنگره دیگه الان سنش خیلی بالاست جان آدامز که بعدا رئیس‌جمهور دوم آمریکا می‌شه جزو پدران بنیانگذاره و حالا رابطه‌ش هم خیلی با فرانکلین خیلی خوب نیست نوشته بود که می‌خوابید بیشتر جلسه‌ها رو ایشون چرت می‌زد ولی حالا چرتم نمی‌زد با صندلی چرخدار می‌اومد و معمولا هم ساکت بود مگر وقتی که مثلا به یک گیر جدی‌ای می‌خوردن


audio: 1JDLAB24qTg_0255.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و حالا پیر و خسته بودن یه طرف این ساکت، معمولا ساکت بودن یکی از رفتارهای خردمندانه و آموزنده فرانکلین همیشه بوده انگار اینکه زیاد حرف نزنه که فقط وقتی حرف بزنه که حرفی برای گفتن داشته باشه و خیلی وقت‌ها با سکوت خودش رو حتی داناتر از اونی هم که هست نشون بده ولی یه جایی که فکر می‌کرد می‌تونه با حرف زدن کاری بکنه و چیزی رو پیش ببره و حل کنه دریغ نمی‌کرد


audio: 1JDLAB24qTg_0257.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
ما می‌خوایم پارلمان درست کنیم می‌خوایم مجلس نمایندگان درست کنیم چطوری باشه ما مثلا 13 تا ایالتیم از هر ایالت یه نفر بیاد؟ یا اینکه از اون ایالتی که پرجمعیته نماینده‌های بیشتری بیان؟ و هر کدوم اینا مدافعینی داره و مخالفینی داره طبیعتا اونایی که پرجمعیت‌ترن می‌خوان که به نسبت جمعیت توزیع بشه اونایی که کم‌جمعیت‌ترن می‌خوان که نه اینطوری تکی‌تکی باشه و مثلا قابل حل به نظر نمی‌رسه و جرج واشنگتن هم رئیس‌جمهور شده


audio: 1JDLAB24qTg_0259.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
فرانکلین می‌آد یک راه‌حل میانه‌ای پیشنهاد می‌ده و کمک می‌کنه جورج واشنگتن به این راه‌حل میانه برسه شاید اینطوری هم بشه گفت که ما دو تا مجلس داشته باشیم یه مجلس نمایندگان داشته باشیم که بر اساس تعداد جمعیت ایالت‌هاست نسبت نماینده‌هاشون


audio: 1JDLAB24qTg_0260.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
یه مجلس هم داشته باشیم مجلس سنا هر ایالتی یه نماینده داشته باشه و بعد بیایم تعیین کنیم که هر کدوم از اینا چه وظایفی دارن چه چیزایی در حیطه مسئولیت اینه چه چیزایی در حیطه مسئولیت اون یکیه کنگره و سنا اینطوری از همدیگه جدا می‌شن همینجا فکر می‌کنم یه حرف خیلی جالب و مفید دیگه هم می‌زنه که خیلی آموزنده‌ست توی جمعی که آدمای گنده‌ای هستن دیگه یعنی غول‌های بزرگ با ایگوهای خیلی بزرگ و ایده‌های مهم


audio: 1JDLAB24qTg_0261.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
قهرمانان آزادی نشستن نظرات مهمی دارن نظراتشون برای خودشون خیلی مهمه و واقعا هم نشستن کارای بزرگ بکنن


audio: 1JDLAB24qTg_0262.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
یه مثال خیلی قشنگی می‌زنه می‌گه که فرانکلین می‌گه می‌گه این همه اختلاف‌نظر و اینا که شما دارین می‌گه نجارها وقتی می‌خوان یه چوبی رو بذارن بشونن تو یه قابی بین دو تا چوب دیگه و این جا نمی‌شه باید یه خرده از این بزنن یه خرده از این بزنن یا بتراشن یا خرده مثلا چمفرش کنن اینا که بشه اینو خوروندش بشه اینو قشنگ فیت اون جائه کردش


audio: 1JDLAB24qTg_0263.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
می‌گه ما هم باید همین کارو بکنیم ما هم باید یه خرده از خواسته‌هامون بزنیم یه کم از این طرفش بزنیم تو یه کم از اون طرفش بزنی که بتونیم به هم بخورونیم این فریم رو بسازیم


audio: 1JDLAB24qTg_0264.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
اصلا احترام به عقیده بقیه گذاشتن یعنی اینکه باید بپذیری که شما لازم نیست قهرمان باشی همیشه لازم نیست همیشه بجنگی که نظرت رو به کرسی بشونی


audio: 1JDLAB24qTg_0266.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
اینا بعدا بتونن توافق کنن سر یک سندی سندی که خب ما الان می‌بینیم سندیه که دویست و خرده‌ای سال تضمین کرده قدرت آمریکا رو


audio: 1JDLAB24qTg_0267.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و این حرف فرانکلین که اینطوری دعوت‌شون می‌کنه به کامپرومایز کردن به کنار آمدن بسیار بسیار اثرگذاره یه حرف دیگه هم می‌زنه اونم باز خیلی مهمه متن قانون بالاخره نوشته شده بالا پایین شده بحثاشونو کردن همه چی حالا می‌خواد بره مرحله بعدی که بهش رای بدن تو این جلسه باز یک سخنرانی مهمی فرانکلین هشتاد و چند ساله می‌کنه و اونم بسیار اثرگذاره


audio: 1JDLAB24qTg_0269.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
دانشمند، دنیادیده، باهوش، با تجربه ببین در اون نقطه چی می‌خواد به همکاراش بگه دیگه من خودم چندین بار می‌خوام که بخونم حرفای اون موقع فرانکلینو


audio: 1JDLAB24qTg_0270.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
می‌گه که ببینید تو این قانونی که من دارم امضا می‌کنم می‌خواد قانع کنه همکاراش رو که بیاین اینو امضا کنین نماینده‌های کنگره رو نماینده‌های این مجمع رو می‌خواد قانع کنه که بیاین همه‌تون امضا کنید این رو تایید کنید می‌گه من که دارم امضاش می‌کنم به‌خاطر این نیست که همه‌ش رو قبول دارم


audio: 1JDLAB24qTg_0274.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و برای همینم الان می‌دونم هیچ تضمینی نیست که این چیزایی که من الان باهاشون مخالفم رو بعدا هم باهاشون مخالف بمونم


audio: 1JDLAB24qTg_0275.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
من بارها نظرم عوض شده این آدمیه که گفتیم یه زمانی فکر می‌کرد به نفع آمریکایی‌هاست که مثلا تحت حاکمیت بریتانیا بمونن بعدا نظرش عوض شد


audio: 1JDLAB24qTg_0276.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
می‌گه من وقتی اینو درباره خودم و گذشته خودم می‌دونم امروزم این قانون اساسی رو تایید می‌کنم امضا می‌کنم نه به‌خاطر اینکه با همه‌ش موافقم به‌خاطر اینکه بهتر از این سراغ ندارم الان و مطمئن نیستم بهتر از این وجود داشته باشه به بهتر از این ما بتونیم برسیم من فکر نمی‌کنم همه چیزایی که اینجا هست درسته من بعضی‌هاشو واقعا صراحتا می‌گه قبول ندارم


audio: 1JDLAB24qTg_0282.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
آخرین فعالیت سیاسی فرانکلین ولی این امضای قانون اساسی نیست فرانکلین هشتاد و یکی دو ساله بعد از اینم ادامه می‌ده کارش رو این بار سال‌های آخر خیلی تلاش می‌کنه برای لغو برده‌داری


audio: 1JDLAB24qTg_0283.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و تقریبا یک سال قبل از مرگش اولین نامه رو می‌نویسه برای لغو برده‌داری به نمایندگی از پنسیلوانیا و می‌فرسته به کنگره


audio: 1JDLAB24qTg_0284.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
فرانکلین البته چیز بود برده‌دار بود خودش نه به اندازه مثلا جفرسون ولی مثل تعداد دیگری از پدران بنیانگذار برده‌دار بود


audio: 1JDLAB24qTg_0285.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و این یه مسئله‌ایه که وقتی که درباره پدران بنیانگذار می‌خونن آمریکایی‌های معاصر هم وقتی درباره همه اینا با افتخار صحبت می‌کنن این یه مسئله‌ایه که می‌دونن باید باهاش کشتی گرفت و این یه مسئله‌ایه که هست کتمانش نمی‌شه کرد اینا بعضیاشون برده‌دارهای خیلی بزرگی بودن و این تناقض رو نمی‌دیدن که دارن برای آزادی می‌جنگن و مبارزه می‌کنن ولی این آزادی رو برای همه نمی‌خوان و انگار برای همه روا نمی‌دونن


audio: 1JDLAB24qTg_0286.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
ولی فرانکلین 83 ساله انگار متوجه شد که این مسیر اشتباهه و می‌گه که اگه ما داریم به عنوان آمریکایی‌ها از آزادی انسان صحبت می‌کنیم داریم می‌گیم آزادی یک حقه این باید شامل این کسایی که ما می‌گیم برده ما هستن هم بشه این نامه‌ای که فرستادن کنگره هم چون امضای فرانکلین پاش بود خیلی اعتبار پیدا کرد


audio: 1JDLAB24qTg_0288.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
آمریکایی که ما امروز می‌شناسیم ولی آمریکایی که معروف شد به سرزمین فرصت‌ها رویای آمریکایی صنعت، طبقه متوسط قوی


audio: 1JDLAB24qTg_0290.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
خیلی واضح یکی از جاهایی که دیده می‌شه در شخصیت بنجامین فرانکلینیه که خودشو از یک خانواده معمولی آمد و خودساخته خودش رو رسوند به سطح اول در زمینه‌های مختلف از جمله در سیاست آدمی که تحصیلات آکادمیک نداشت ولی با سخت‌کوشی تونست بره دکترای افتخاری بگیره چهره علمی بین‌المللی بشه به ته ثروت و قدرت و شهرت و اثرگذاری برسه


audio: 1JDLAB24qTg_0291.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و این فرصت رو جایی به اسم آمریکا برای فرانکلین مهیا کرد اینا جایی داره اتفاق می‌افته که هنوز مرزهاش روش اتفاق نظر درستی نیست هنوز سرزمین مستقلی نیست


audio: 1JDLAB24qTg_0292.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
ولی به هر حال تونست برای فرانکلین این امکان رو فراهم کنه خودش می‌گفتش که من زود به دنیا آمدم و شاید واقعا حرف درستی باشه اینو مطمئن نمی‌شه گفت مخصوصا به‌خاطر اینکه آدمی بود خیلی می‌گن مثلا در عصر اطلاعات این آدم می‌تونست خیلی هم بهش خوش بگذره هم خیلی موثرتر شاید حتی باشه


audio: 1JDLAB24qTg_0294.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
ولی واقعا دامنه اثرگذاری که داره و داشته اون موقع رو اگه تصورش کنی با دامنه اثرگذاری که امروز می‌شه داشت شاید آدم یه خرده‌ای متوجه این حرفی که اونجا داره می‌گه بشه و شاید واقعا حرف درستی باشه ما اینجا خب از موفقیت‌های فرانکلین گفتیم از کارهای ماندگارش گفتیم در زندگی سیاسیش چند تغییر جهت بزرگ داشت کلی ناکامی داشت


audio: 1JDLAB24qTg_0295.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
در اکتشافات که خب مثل همه کاشفین و مخترعین کارنامه‌ای داره پر از شکست یکیش رو بگم فقط که تنوع کاراش رو ببینین یه پیشنهادایی داشت برای الفبای انگلیسی می‌گفت یه سری حروف در الفبای انگلیسی هستن اضافه‌ان


audio: 1JDLAB24qTg_0297.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
می‌گفت اینا رو حذف کنیم چند تا مصوت مثلا جاش بذاریم اینا راحت‌تر می‌شه کار، بهتر می‌شه یه مدت روش کار کرد ازش دفاع کرد ولی نگرفت و ولش کرد فهرست اختراعاتش که به جایی نرسید طبعا خب خیلی طولانیه زندگی خانوادگی و رمانتیکش یه خرده‌ای عجیب غریبه تکلیف روابطش، همسراش، دوست دختراش در لندن در پاریس در حالی که یه همسری داشت در آمریکا مشخص نیست اون داستانش واقعا پیچیده‌ست حالا واردش نمی‌شیم


audio: 1JDLAB24qTg_0299.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
چند تا نکته و دستاورد دیگه هم هست تو زندگی فرانکلین برای من خیلی شاخصه یکیش اینه که خیلی سفت ایشون دنبال این بود که آمریکا دولت آمریکا رنگ و بوی دینی نداشته باشه اون کلمه مقدس که گفتیم از اعلامیه استقلال کم کرد اون یه نمونه‌شه من اینو که خوندم فکر کردم که این آدم شاید ضد دین بوده یا حداقل غیرمذهبی بوده اما دیدم نه اتفاقا آدم مذهبی بوده فرانکلین این در تشییع جنازه‌ش هم معلومه کسانی که آمدن


audio: 1JDLAB24qTg_0300.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
در وصیتش هم معلومه اما مذهبی بوده اولا با رواداری بالا و بعد هم مذهبی‌ای بوده که مذهب رو شخصی می‌خواسته و خارج از سیاست می‌خواسته


audio: 1JDLAB24qTg_0303.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
یه روشی داریم ما الان خیلی‌ها استفاده می‌کنن مزایا و معایب رو می‌نویسن یه کاری یه تصمیم می‌خوای بگیری نقاط مثبتش منفیش چیه اینو توی ویکی‌پدیاش نوشته که اولین بار فرانکلین در یک نامه‌ای اینطوری استفاده کرد این روش رو اینطوری گفت جدا جدا این چیزا رو بنویسین می‌گفت تصمیم‌های سخت سخت می‌شن چون ما نقاط مثبت و منفی رو کنار هم و همزمان نمی‌تونیم ببینیم بیا وسط کاغذت خط بکش این‌طرف مزایا رو بنویس، اون‌طرف معایب رو بنویس


audio: 1JDLAB24qTg_0304.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
تصمیم‌گیری راحت می‌شه زندگینامه نوشتن یا اصلا یک ویدیوی معرفی اینطوری ساختن برای یه آدمی مثل فرانکلین یه خرده کار سختیه چون مهمه که شما چیو پررنگ کنی چیو کم اهمیت‌تر تعریف کنی و اینطوری ممکنه اصلا نقش این آدم در ساختن آمریکا یه خرده‌ای متفاوت هم دیده بشه شاید اصلا برای همین می‌گن برای شخصیت‌های اینطوری یک زندگی‌نامه کافی نیست


audio: 1JDLAB24qTg_0305.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
می‌گن هر نسلی مثلا باید زندگی‌نامه فرانکلین برای خودش داشته باشه به هر نسلی این باید بهش بازنگری بشه که حالا با دیدهای مختلف و با عینک‌های متفاوت بشه دید و از مثلا شخصیت چنین غول‌هایی یک دید درست‌تری گرفت


audio: 1JDLAB24qTg_0306.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
ما حالا خیلی وارد جزئیات هیچ‌کدوم از چیزاش اینجا نشدیم و نمی‌شیم ولی فکر کنم یه نکته رو بذاریم گوشه ذهن‌مون بمونه که این آقای فرانکلین که این همه ما ازش می‌گیم همیشه محبوب نبود همه جا شخصیت محبوبی نبود مثل همه شخصیت‌های تاریخی دیگه اما شخصیت اثرگذاری بود


audio: 1JDLAB24qTg_0308.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
آمادگی برای اشتباه رو شاید اصلا از همون کارهای عملیش و آزمایش‌هاش می‌اومد تجربه آزمون و خطا کردن آدم رو آدمی که یه خرده ذهن دانشمند داشته باشه این تو یکی از کتاب‌های بی‌پلاس هم بود دیگه اون‌وقت دیگه از خطر ایدئولوژیک بودن یه خرده‌ای دور می‌شه جا برای تغییر و اشتباه باز می‌شه در آدم


audio: 1JDLAB24qTg_0309.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
و فرانکلین خیلی واضحه که اینطوری بود و شاید این از همون سابقه و تجربه کارهای علمیش می‌آمد خیلی اهل معاشرت، خیلی اهل شبکه‌سازی، همه رو بشناسه


audio: 1JDLAB24qTg_0311.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
به این پدران بنیانگذار آمریکا وقتی نگاه می‌کنیم اینا خب آدمای متفاوتی‌ان از جرج واشنگتن تا جفرسون تا آدامز تا همیلتون


audio: 1JDLAB24qTg_0316.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
تو اینا ولی به نظر می‌آد فرانکلین آدمی بود که خیلی طرفدار دموکراسی بود دموکراسی رو می‌خواست و ترویج می‌کرد و این از آدمی که انقدر تفاوت نظر رو می‌پذیره و به مخالف احترام می‌گذاره خب خیلی هم می‌آد دیگه به اون آدم خیلی هم می‌شینه جاه‌طلبیش هم هست البته جاه‌طلبی طبقه متوسطی که موتور پیشرفت آمریکا می‌شه اینم اگه می‌خوایم ببینیم کجا اومده ریشه‌ش کجاست این رو هم می‌شه در فرانکلین دید سعی کردم مختصر باشه


audio: 1JDLAB24qTg_0317.opus
source: youtube
source_id: 1JDLAB24qTg
invalidation: VALID
text:
بیشتر از یک ساعت شد ولی امیدوارم که ویدیوی خوبی باشه یه دید خوبی بهمون داده باشه از بنجامین فرانکلین


audio: o2Ay_is_FQU_0001.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
تاریخ اروپا مخصوصا تاریخ اروپای مدرن از تاریخ مسیحیت جدا نیست نمی‌شه از یکی سردرآورد بدون دونستن اون یکی اصلا شدنی نیست واقعا به جز این تاریخ مذهب در اروپا فقط هم موضوع دینی نیست موضوع تاریخ هم هست موضوع سیاست هم هست موضوع تاریخ علم هم هست موضوع تاریخ فرهنگ و معماری و هنر و این‌ها هم هست چون در قرن‌های گذشته این چیزها در اروپا


audio: o2Ay_is_FQU_0002.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
بیشتر روی بستر فرهنگ مسیحی زندگی کرده و تغییر کرده برای همین فرهنگ غرب وقتی می‌گیم مخصوصا در قرن‌های گذشته در واقع داریم از فرهنگ مسیحیت صحبت می‌کنیم این ویدیو البته درباره مسیحیت حالا می‌گیم در غرب ولی درباره اروپاست درباره هویت اروپایی که خیلی نزدیکه به داستان مسیحیت و به فرهنگ مسیحیت و این جدا هم هست از وضعی که امروز مذهب در اروپا داره اول اصلا یه نگاه بکنیم به وضع امروز مذهب در اروپا


audio: o2Ay_is_FQU_0004.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
امروز خلاصه‌ی قصه اینه که مذهب داره در اروپا افول می‌کنه اثرش کمتر شده از گذشته و به نظر می‌آد داره همینطوری کمتر هم می‌شه یعنی مثلا اثر واضحش اینه که آدمای کمتری می‌رن کلیسا آدمای کمتری هستن که می‌گن دین در زندگی روزانه ما نقش مهمی داره و این یه روندیه که مدرن شدن باعثش شده به نظر می‌آد و خیلی هم به نظر نمی‌آد که بنای تغییر کردن داشته باشه داره در یه جهت مشخصی می‌ره اروپا داره سکولارتر می‌شه


audio: o2Ay_is_FQU_0005.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
اینو از کجا می‌گیم؟ از اینجا که در بیشتر کشورای اروپایی وقتی به آدمای مثلا 30 ساله، 40 ساله، 50 ساله نگاه می‌کنی می‌بینی از پدر و مادرشون در اون سن‌ها کمتر مذهبی هستن یعنی نسلی که مذهبی‌تر بودن مسن می‌شن و از دنیا می‌رن و نسلی که جایگزین‌شون می‌شه کمتر مذهبی‌ان اتفاقیه که چند دهه‌ست در اروپا داره می‌افته و فقط هم مسئله این نیست که جوونا کمتر مذهبی هستن از مسن‌ترها این جابه‌جایی داره اتفاق می‌افته


audio: o2Ay_is_FQU_0006.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
اروپایی که وقتی مثلا شما فرهنگش رو، هنرش رو قوانینش رو، جامعه‌ش رو، فلسفه‌ش رو اینا رو نگاه کنی می‌بینی که خیلی تحت تاثیر مذهب ساخته شده و تحت تاثیر مذهب بوده مخصوصا مسیحیت که می‌گم تاریخ اروپا واقعا درهم‌تنیده‌ست با تاریخ مسیحیت ولی الان به سمت دیگری داره می‌ره نمونه مثلا، نمونه سوئد رو ببینیم در سوئد سال 2000 که خیلی وقت پیش هم نیست بیش از 80 درصد جامعه عضو کلیسا بودن


audio: o2Ay_is_FQU_0007.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
یعنی ثبت نام کرده بودن عضو کلیسا بودن حالا این به معنی این نیست که خیلی مذهبی بودن ها ولی بالاخره یه شاخصه دیگه سال 2008 یعنی 8 سال بعد این رسید به هفتاد و دو سه درصد سال 2019 شد 56 درصد یا این نمودار رو ببینین


audio: o2Ay_is_FQU_0009.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
درصد آدمایی که تو هر کشوری گفتن که مذهب در زندگی‌شون نقش مهمی نداره از استونی که اون بالاست غیرمذهبی‌ترین کشور اروپاست تا اون پایین ترکیه و گرجستان و ارمنستان می‌آد اینا که به منطقه ما نزدیک‌تر هم هستن از مذهبی‌ترین کشورای اروپا هم حساب می‌شن نمودارها و جدول‌های دیگه هم هست هم تو این صفحه می‌تونید ببینید هم یه خرده‌ای کنجکاو باشین جاهای دیگه می‌شه پیداشون کرد حالا ما ترتیب‌ها و اینا رو خیلی باهاش کار نداریم ممکنه فرق کنن


audio: o2Ay_is_FQU_0010.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
ممکنه یه خرده‌ای بالا پایین بشه ولی روند کلی به نظر می‌رسه که همینه که اروپا داره سکولارتر می‌شه نقش مذهب داره توش کم می‌شه این جالبه به‌خاطر اینکه می‌دونیم یک زمانی چقدر در اروپا مذهب مهم بوده حالا به جز جنگایی که با مسلمونا کردن اروپاییا سر دین، سر مذهب چقدر تو اروپا با هم جنگیدن سرش چقدر خون هم رو ریختن چقدر تکفیر کردن همدیگه رو به سیخ کشیدن همدیگه رو زنده زنده بردن رو آتیش


audio: o2Ay_is_FQU_0011.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
سر اینکه غسل تعمید مثلا کی باید انجام بشه سر اینکه طلاق می‌شه گرفت یا نمی‌شه گرفت سر اینکه این شراب که می‌گیم خون مسیحه نمادین داریم می‌گیم مثلا یا واقعا خون مسیحه؟ یا کلی اختلاف‌نظرهای دیگه ولی همین اروپا انگار داره می‌ره به سمت اینکه نقش مذهب توش کمتر می‌شه نه به‌خاطر اینکه مذهب فایده‌ای براشون نداشته و نداره چیزی که از مذهب داشته می‌گرفته جامعه خیلی ارزشمند بوده و به راحتی هم اینو جای دیگه نمی‌تونه پیدا کنه


audio: o2Ay_is_FQU_0012.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
هدف برای زندگی، معنی زندگی یه امیدی که بعد از مرگ هم ادامه داشته باشه بنیان‌های اخلاقی، عدالت اینا چیزاییه که خب مذهب کمک می‌کرده اینو به جامعه می‌داده ولی در فرایند مدرن شدن از این دور شده و این‌ها رو هم سعی کرده نیازش رو از جاهای دیگه فراهم بکنه حالا یه جاهایی در اروپا زودتر، سریع‌تر یه جاهایی هم کندتر و دیرتر ما وارد چراش نمی‌شیم بعضیا مثلا می‌گن ثروت و رونق اقتصادی


audio: o2Ay_is_FQU_0013.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
انتخاب‌های مردم رو زیاد کرده و این روند اتفاق افتاده بعضیا می‌گن علم آمده مثلا توضیح بهتری برای جهان به‌دست داده یا دنیا به هم وصل‌تر شده، نزدیک‌تر شده ایده‌ها و حرفا سریع‌تر منتقل می‌شن یا امنیت مثلا بیشتر آدما نیاز کمتری به معنویت دارن یا حالا توضیحات دیگری که ممکنه داشته باشه ما نمی‌دونیم یعنی من نمی‌دونم همین مرور تاریخیش هم اگه واقعا بخواد جامع باشه همین مرور اتفاقاتی که افتاده


audio: o2Ay_is_FQU_0014.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
وارد چرا نشدن، همین چی شده‌ها همینم جامع بخواد باشه یک تسلطی می‌خواد یک دانشی می‌خواد که من ندارم مطالعه من هم محدوده هم ناقصه درباره الهیاتش که اصلا تقریبا هیچی نمی‌دونم درباره تاریخش هم مطالعه‌ام کمه ولی خب توی مشاهدات و توی آمارها می‌بینیم شواهد هم نشون می‌دن که مدرن شدن و پیشرفت کشورها در اروپا عموما همراه شده با سکولار شدن‌شون عموما هم می‌گیم چون استثناهایی هم هست مثلا در ترکیه


audio: o2Ay_is_FQU_0015.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
یا یه کم قدیم‌تر در شوروی در اروپای شرقی این جاهایی که حکومت‌هاشون یه زمانی انگار داشتن یه خرده سریع‌تر از جامعه و یه خرده به زور سکولار می‌کردن جامعه رو بعد که قدرت چرخیده دیدیم که اقبال به دین زیادتر شده تو این سخنرانی که من این حرف رو اینجا شنیدم ایران رو هم به عنوان مثال یه همچین جایی می‌گه چون حالا اون موضوعش فقط اروپا نیست ولی این استثناها به کنار ما داریم درباره روند کلی حرف می‌زنیم


audio: o2Ay_is_FQU_0016.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
چون اونجاها هم یه خرده‌ای عامل دیگه توش دخالت کرده دیگه و داریم اینطوری بهش فکر می‌کنیم که اگر این روندی باشه که دیرتر و زودتر بشه پیش‌بینی کرد جاهای دیگه هم اتفاق بیفته به نظرم خیلی جالبه برای ما و خیلی مهمه که ببینیم که راهی که در اروپا طی شده چطوری بوده نه به‌خاطر اینکه همه جا عین این می‌شه ولی به‌خاطر اینکه حداقل بدونیم اونجا چطوری این روند طی شد تمرکزمون هم روی اروپاست تو این ویدیو


audio: o2Ay_is_FQU_0017.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
فعلا به آمریکا و بقیه دنیا کاری نداریم موضوع‌مون مذهب در اروپاست و در واقع تاریخ مسیحیت در اروپاست که مذهب اصلی بوده و هست اول ولی بریم عقب ببینیم اول داستان مذهب و مسیحیت در اروپا چی بوده؟ از دوران پیشا تاریخ مال قبل از اختراع نوشتن بگذریم از دوران باستان هم بپریم برسیم به قرن‌های اول میلادی و زمان امپراتوری روم


audio: o2Ay_is_FQU_0018.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
جمهوری روم می‌دونیم تقریبا 20 قرن پیش جمع شد جمهوری روم تمام شد هم‌عصر مسیح تقریبا و به جاش امپراتوری روم شروع شد امپراتوری رومی که اولش سر سازگاری با مسیحیت نداشت مسیحیت در یک گوشه‌ای از همین امپراتوری روم در فلسطین اون روز پدیدار شده بود در یک شهر کوچکی به نام ناصره برای همینم در عربی به مسیحیا می‌گن نصرانی یا نصارا تو فارسی هم ما همینو می‌گفتیم


audio: o2Ay_is_FQU_0019.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
یا ترسا می‌گفتیم یا نصرانی، نصارا اینا می‌گفتیم تو ادبیات فارسی هم اینا رو دیدیم ترسا زیاد دیدیم اخیرتره انگار که مسیحی می‌گیم به اینا ولی عیسی، حضرت عیسی اونجا بود اونجا موعظه کرد و یا به عبارتی اونجا مبارزه می‌کرد اونجا صحبت می‌کرد اختلاف هم داشت موعظه‌هاش با قدرتمندان سیاسی یه خرده در برابر قدرت اون روز بود در برابر جامعه یهودی اون روز بود و بعد در 33 سالگی می‌دونیم که کشته شد مصلوب شد، به صلیب کشیده شد بر دار برده شد


audio: o2Ay_is_FQU_0020.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
و تازه اون موقع دوران رشد مسیحیت شروع شد یعنی مسیحیت حداقل همون قدر که موضوعش تعالیم عیسی‌ست مرگ ایشون هم هست اینکه عیسی چطور مرد اصلا کشته شد یا عروج کرد؟ و اگه عروج کرد بدنش عروج کرد یا روحش عروج کرد؟ یا بدنش با روحش عروج کرد؟ اینا حاشیه‌های داستان مسیحیت نیست اصل قصه‌ست اگر عیسی به صلیب کشیده نمی‌شد اصلا مسیحیت احتمالا طور دیگری بود


audio: o2Ay_is_FQU_0021.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
حالا اینم حرفیه که داستان داره دیگه مسیحیت برای ما که تربیت مسلمونی داشتیم یه خرده ممکنه غریب باشه این ویژگیش و یه خرده به نظر بیاد که مثلا چرا انقدر داستانای اینطوریش مهمه؟ مثلا احکام و اینا نداره یهودیت می‌دونیم داره می‌بینیم ولی مسیحیا ندارن احکام و اینا برای من کم‌اطلاع حداقل این تفاوتا خیلی جالبه فقط این نیست که مثلا مسلمونا و مسیحیا پیغمبراشون با هم فرق بکنن تفاوت یه خرده‌ای بیشتر از این حرفاست ولی بگذریم، بگذریم


audio: o2Ay_is_FQU_0022.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
اون چیزی که اینجا به داستان ما مربوط می‌شه اینه که بعد از یک مدتی مسیحیت وارد اروپا می‌شه وارد رم می‌شه یه خرده تو ویدیوی واتیکان و ایتالیا و اینا درباره‌ش صحبت کردیم که سن‌پیتر که الان باسیلیکای بزرگ واتیکان به نامشه مقبره‌ش اونجاست پترس مقدس یکی از دوازده حواری مسیح آمد رم و مسیحیت آمد و وارد رم شد وارد رم شد ولی خب ممنوع بود خود ایشون هم اونجا کشته شد


audio: o2Ay_is_FQU_0023.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
واژگون بر صلیب شد و بعد از ایشون هم دوران سختی مسیحیان ادامه پیدا کرد ممنوع بود و اینا زیرزمینی بودن در حالتی که حالا خود دینه هم هنوز شکل نگرفته درست معلوم نیست اصلا مسیحیت یعنی چی تو اون قرنای اول ننشستن تدوین کنن که وقتی که می‌گیم عیسی منظورمون چیه دقیقا چیه الهیات مسیحیت هنوز شکل نگرفته ولی ممنوعه و به سختی در رم سرکوب می‌شه در امپراتوری روم


audio: o2Ay_is_FQU_0024.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
و بعد از چند سال ممنوعیت و آزار و تعقیب و مجازات و کشته شدن مسیحیان نهایتا در قرن چهارم میلادی می‌دونیم مسیحیت از دینی که ممنوع بود در روم تبدیل می‌شه به تنها دینی که حالا دیگه مجازه در روم سال 380 در زمان کنستانتین اولین امپراتور روم که مسیحی می‌شه یه اتفاق خیلی مهمی می‌افته حالا این مسیحی شدن یه قصه‌ست اتفاق خیلی مهمی که می‌افته اینه که می‌ده ایشون


audio: o2Ay_is_FQU_0025.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
یک شورایی درست می‌شه همه اسقف‌ها و اینا از جاهای مختلف می‌آن می‌ده کتاب‌هایی رو که کتاب‌های مختلفی رو که وجود داشته جمع می‌کنن چهارتاش رو انتخاب می‌کنن می‌گن انجیل واقعی اینه این چهارتا کتاب جمعش با همدیگه می‌شه کتاب مقدس، می‌شه انجیل بقیه این کتاب‌هایی رو که تو این چهار قرن نوشته شدن در تقریر و شرح موعظات مسیح و این‌ها همه رو دیگه باید بگذاریم کنار اینا رو جمع کردن با یه سری نوشته‌های دیگه این شد کتاب مقدس


audio: o2Ay_is_FQU_0026.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
یه کار دیگه‌ای که کردن اون موقع تو اون شورا این بود که نشستن این اسقفایی که از اینور اونور جمع شده بودن نشستن دور هم بحث کردن و بعد نتیجه‌گیری کردن که اصلا مسیحیت چی هست و چی نیست چهارصد سال بود که اینا داشتن زندگی می‌کردن دین داشتن، مسیحی وجود داشت ولی تعریف نشده بود مفاهیم مسیحیت عیسی مسیح اصلا کیه؟ خدا چیه؟ روح‌القدس چیه؟ این بحث‌ها شکل گرفتن مسیحیت کاتولیک


audio: o2Ay_is_FQU_0027.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
اون دین اولیه در قرن چهار بود و در دوره امپراتوری روم اونجا این خط اصلی رو مشخص کردن و بعد دیگه حالا که خط اصلی مشخص شد می‌شه گفت که هر کی از این خطه بیرونه انحرافیه


audio: o2Ay_is_FQU_0028.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
بدعت‌گذاره چون مذهب کاتولیک، مسیحیت کاتولیک اصلی اساسی این مشخص شد جهان‌شمول هم هست همه هم همینه، همینی که هست چهارچوبش همینه دیگه بیرون از این می‌شه انحرافی و بدعت‌گذار کی گفتیم؟ قرن چهارم از اون قرن 4 و 5 تا 500 سال بعد ظرف این پنج قرن اروپا کم‌کم مسیحی شد از قرن 5 تا قرن 10


audio: o2Ay_is_FQU_0032.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
از سقوط امپراتوری روم، قرن 5 تا قرن 10 امپراتوری روم همینطوری می‌ره پایین و همزمان با پایین رفتن این مسیحیت داره در اروپا می‌آد بالا اولین کشوری که دین رسمیش می‌شه مسیحیت ارمنستانه در 301 میلادی آخرین کشورایی هم که در اروپا مسیحی شدن شمال اروپا ان کشورای بالتیک و اسکاندیناوی و این‌ها کی؟ قرن دیگه اینا قرن 12 قرن 11 و 12


audio: o2Ay_is_FQU_0033.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
انقدر هم این مسیحیت مهم بود روزگاری در اروپا و شاید از یه نظرهایی هنوزم هست که می‌گن این هویت اروپایی اصلا بر اساس مسیحیت شکل گرفت این هویتی که می‌گن اینا مردمان ما مردمان اروپا هستیم این اساسش بر همین مسیحیته مخصوصا که خب این در تقابل هم قرار داد اروپا رو با غرب آسیا که مسلمون شده بودن و این در تعریف کردن این هویت اروپایی مهم هم بود در همین سال‌های بعد از قرن 6 و 7


audio: o2Ay_is_FQU_0034.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
بعد تصویری هم که ما از مسیحیت امروز داریم رو و تصویری که از مثلا موعظه‌های مسیح داریم اینا رو نباید قاطی کنیم با اون تصویری که مسیحیت در اون زمان در اون تاریخ داشت موعظه‌های مسیح پر از رحمت و محبت و اینا بود الان هم ممکنه که تصویری که ما از مسیحیت داشته باشیم بر پایه همین پیام‌ها باشه و اشتباه هم نیست اما داستان مسیحیت در اروپا داستان گل و بلبل و محبت و جشن وحدت نیست و نبوده داستانیه پر از جنگ، پر از خون


audio: o2Ay_is_FQU_0035.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
مثل بقیه تاریخ اروپا یک نگاهی هم به اون بکنیم با یادآوری این نکته دوباره که ما اینجا اصلا موضوع‌مون خود دین و موضوع الهیاتی و معرفتی و هویتی مسیحیان نیست ما داریم تاریخش رو خیلی مروری و مثل همیشه سطحی و بدون اینکه به عمق بریم نگاه می‌کنیم سطحی هم که می‌گم نه اینکه کار بی‌ارزشیه کار بی‌ارزشی نیست ویژگی‌شه سطحیه در عمق وارد نمی‌شه در عمق وارد شدنش تخصصی می‌خواد که نداریم


audio: o2Ay_is_FQU_0036.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
داستان تشکیلات مسیحی چیه؟ داستان اینه که باور مسیحیا این هست که حضرت عیسی برای خودش جانشین تعیین کرد البته اینو باز الان همه مسیحیا قبول ندارن بهش می‌رسیم ولی باور اولیه این بود که پتروس پیتر مقدس، سن‌پیتر جانشین مسیح بود همین ایشون هم بود که گفتیم مسیحیت رو وارد اروپا کرد از حواریون مسیح بود و آمد رم و بنیان‌گذار کلیسای کاتولیک شد این پاپی که الان در واتیکان می‌شینه


audio: o2Ay_is_FQU_0037.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
می‌گه من ادامه همون سلسله‌ای هستم که پتروس شروع کرد و اینطوری در نتیجه متصل می‌شن به حضرت عیسی اما خب گفتم همه مسیحیای اروپا ما می‌دونیم اینو قبول ندارن ما می‌دونیم همه مسیحیای اروپا اصلا کاتولیک نیستن


audio: o2Ay_is_FQU_0039.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
که هر سه اینا الان در اروپا مومنینی دارن کلی هم شاخه‌های دیگه وجود داره روی نقشه یه نگاهی بکنیم ببینیم اینا چطوری توزیع شدن در قاره اروپا از یک استثناهایی مثل ایرلند یا مثلا سه تا کشوری در جنوب اروپا که جمعیت مسلمون دارن از اینا که بگذریم می‌شه خیلی ساده گفت که شرق اروپا ارتدوکسن شمال اروپا پروتستانن و بقیه تقریبا اکثریت جمعیت‌شون کاتولیک هستن خیلی ساده‌سازی شده دیگه


audio: o2Ay_is_FQU_0040.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
شرق ارتدوکس، شمال پروتستان جنوب هم کاتولیک خیلی البته شاخه‌های دیگه هست که اونا پیروان کمتری دارن ولی اصلش این سه‌تائن از نظر درصد جمعیتی هم وضع‌شون یه همچین چیزیه بیشتریا همچنان کاتولیکن فرقی اینا با هم چیه؟ اینو حالا تو قصه تاریخیش می‌گیم اول ارتدوکس‌ها رو بگیم ارتدوکس‌ها و کاتولیک‌ها چی شد از هم جدا شدن؟ چون اول اینا جدا شدن دیگه اول همه کاتولیک بودن ده قرن اول، تا قرن ده بعد قرن یازده ارتدوکس‌ها جدا شدن


audio: o2Ay_is_FQU_0041.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
بعد قرن شونزده هم پروتستان‌ها جدا شدن حالا من تا قبل از تحقیق واسه این ویدیو واقعا خیلی خیلی کم می‌دونستم از این داستان تاریخی ولی الان یه تصویر خلاصه خوبی دارم این ویدیو هم برا همینه که اون تصویر سادهه رو به شما هم بگم باز یادآوری کنم در مورد همه ویدیوها این هست در مورد این که موضوع برای بعضیا موضوع خیلی خیلی مهمیه بگم که این موضوع پر از ظرایف و دقایقیه که من صلاحیت صحبت درباره‌ش رو ندارم براش باید رفت سراغ متخصصین و این‌ها


audio: o2Ay_is_FQU_0042.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
یه مقدار اصلا تفاوت‌های همین کاتولیک‌ها و ارتدوکس‌ها تفاوت‌های تخصصی الهیاتیه که من اصلا نمی‌فهمم از روی متنش هم بخونم نمی‌فهمم اینکه عیسی مسیح خداست یا انسانه؟ هر کدوم یه جور باور دارن یا هر دوئه؟ اون وقت خدا چیه؟ فرق اینا با روح‌القدس چیه؟ اینا با همدیگه چجور ارتباطی دارن؟ اینا تفاوتای بنیانی الهیاتیه موضوع مهمی هم هست


audio: o2Ay_is_FQU_0044.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
فقط موضوع مرگ و زندگی نیست موضوع مرگ و زندگی ابدیه برای همین حواس‌مون باشه خلاصه که از چه سطحی داریم وارد موضوع می‌شیم یه سری تفاوت‌هایی حالا به جز اون تفاوت‌های الهیاتی و اینا یه سری تفاوت‌هایی هم دارن که به چشم غیرمسلح هم دیده می‌شه بری تو کلیساهاشون کلیسای ارتدوکس معمولا نقاشیای رنگی و اینا توش هست کلیساهای کاتولیک مجسمه‌های قدیس‌ها رو دارن رنگ کمتر داره توش تقویم‌هاشون می‌دونیم فرق می‌کنه کریسمس‌شون فرق داره سلسله مراتب توی کلیسای کاتولیک اینطوریه که


audio: o2Ay_is_FQU_0046.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
ولی ارتدوکس‌ها انگار اینطوری نیست که یکی از اسقف‌ها بر دیگری برتری داشته باشه ولی این تفاوت‌ها به کنار چی شد که اصلا ارتدوکس‌ها از کاتولیک‌ها جدا شدن؟ این گفتیم تو قرن یازده بود ماجراشو باید برگردیم در بستر تاریخ اروپا ببینیم و تاریخ امپراتوری روم چرا می‌گیم امپراتوری روم؟ با اینکه امپراتوری روم قرن پنج جمع شده چون امپراتوری روم درسته که جمع شد ولی در غرب بود که جمع شد در شرق، در آسیای صغیر در استانبول امروز


audio: o2Ay_is_FQU_0047.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
امپراتوری بیزانس هنوز هست که اون موقع بهش می‌گن روم روم شرقیه و خودشون هم می‌گن ما ادامه همون امپراتوری روم هستیم ما هم در ایران بهشون می‌گیم امپراتوری روم امروز ولی مورخین اینطوری بهشون نگاه می‌کنن که می‌گن اینا امپراتوری بیزانسن بیزانتیوم همون شهری بود که بعدا شد قسطنطنیه بعدا شد استانبول شهر یونانی هم بود کلیسای ارتدوکس هم کلیسای یونانیه اینا نه تنها قرن 5 نیفتادن قرن 5 که امپراتوری روم غربی افتاد اینا نه تنها اون موقع نیفتادن


audio: o2Ay_is_FQU_0048.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
تا هزار سال بعدش تا ده قرن بعدش هم اینا بودن و حکومت می‌کردن امپراتوری بیزانس تا هزار سال بعدش که عثمانیا اومدن و قسطنطنیه رو از دست‌شون گرفتن جدا شدن ارتدوکس‌ها از کاتولیک‌ها گفتیم اتفاقیه که در قرن 11 افتاد شرق و غرب از هم جدا شدن کلیسای روم شرقی در استانبول، قسطنطنیه اعلام استقلال کرد از کلیسای رم که مرکزش در رم بود


audio: o2Ay_is_FQU_0051.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
شهر یونانی بود یکی‌شون شد مرکز کلیسای کاتولیک یکی شد مرکز کلیسای ارتدوکس فقط هم جدا نشدن بگی اینا به راه خود رفتن اونا به راه خود همدیگه رو تکفیر کردن اونا گفتن اینا باطلن اینا گفتن اونا کافرن داستان جالبی هم هست چون درسته که رم کلیسای مهم‌تری داشت از همون اول به این معنی که اسقف رم در راس دنیای مسیحیت بود یک نهاد مقتدری درست کرده بود برای خودش و راهش رو هم پیدا کرده بود


audio: o2Ay_is_FQU_0052.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
اما از بعد از سقوط امپراتوری روم خود رم افت کرده بود در مقابل قسطنطنیه مرکز قدرت سیاسی هم در اروپا دیگه رم نبود یه امپراتوری روم درست شد بعدا ولی این امپراتوری مقدس روم هم مرکزش در رم نبود در حالی که قسطنطنیه مرکزیت سیاسی هم داشت این در غرب که می‌گیم بعدا امپراتوری مقدس روم درست شد اینم تو یه ویدیو دیگه گفتیم مرکز سیاسیش مثلا در آلمان امروز بود در آخن بود


audio: o2Ay_is_FQU_0053.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
مشروعیت مذهبیش رو از پاپ رم می‌گرفت اتفاقا وقتی هم که در غرب تونست پاپ تکیه بکنه به اون قدرت سیاسی وقتی متحد تونست بشه در قالب همون امپراتوری مقدس روم یه خرده‌ای دوباره تونست قدرت بگیره در مقابل کلیسای ارتدوکس قسطنطنیه اینا هر دو همدیگه رو بدعت‌گذار می‌دیدن هر دو انحرافی می‌دیدن خودشون رو مسیحیت واقعی می‌دیدن اختلافات دینی، اختلافات سیاسی کارشون کشید به جنگ


audio: o2Ay_is_FQU_0054.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
بسیار درگیری و تخریب داشتن در طول چهار قرن پنچ قرن بعدی از قرن یازده تا پونزده و بعد هم قسطنطنیه اصلا از دست مسیحیا گفتیم خارج شد و مسلمانان عثمانی آمدند و گرفتنش مرکزیت کلیسای ارتدوکس هم دیگه منتقل شد از استانبول به مسکو چه سالی؟ 1453 که قبلا هم گفتیم یکی از مهم‌ترین سال‌هاست در تاریخ حداقل منطقه ما


audio: o2Ay_is_FQU_0055.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
1453 سالیه که سلطان‌محمد فاتح وارد استانبول شد این پس داستان جدا شدن ارتدوکس‌هاست از کاتولیک‌ها زلزله بعدی در دنیای مسیحیت مال کیه؟ مال یه قرن بعد از فتح استانبوله یا سقوط استانبوله قرن 16 وقتیه که پروتستان‌ها درست شدن لوتری‌ها درست شدن درست‌ترش رو بخوایم بگیم اینو درباره‌ش صحبت می‌کنیم ولی یه حواس‌مون هم باشه به روند کلی تاریخ فکر در اروپا دیگه


audio: o2Ay_is_FQU_0056.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
ما داریم وقتی می‌گیم قرن 15 قرن 16 داریم وارد قرن‌هایی می‌شیم که کم‌کم عقل بشری داره می‌آد وسط و دین رو به چالش می‌کشه در اروپا همون روندی که بعدا منجر می‌شه به انقلاب علمی به روشنگری


audio: o2Ay_is_FQU_0058.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
به انقلاب صنعتی اینا تیکه تیکه‌های پازلی‌ان که نهایتا داستان تمدن غرب رو می‌سازن اینو در تاریخ مسیحیت می‌شه دید با اتفاقی که در این قرن 16 افتاد با ظهور آقای مارتین لوتر ظهور مارتین لوتر به وجود آمدن شاخه‌ی جدیدی که امروز بهشون می‌گیم پروتستان‌ها کی؟ رسما از 1517 ولی خب در واقع زمینه‌هاش از مدتی قبل شروع شده بود این اون فرایندیه که بهش می‌گن اصلاحات دینی


audio: o2Ay_is_FQU_0060.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
بیشتر احتمالا شاید با این اسم شنیده باشیم پروتستانتیسم داستانی که با مارتین لوتر شروع شد در ویتنبرگ آلمان شهر کوچکیه در آلمان امروز و با مقیاس اون روز خیلی سریع شمال اروپا رو حداقل درنوردید اول در اون منطقه بعد آلمان اون روز یا امپراتوری مقدس روم و بعد هم اروپا رو چی باعث شد که انقدر سریع پخش بشه؟ تکنولوژی روز تکنولوژی‌ای که تازه آمده بود


audio: o2Ay_is_FQU_0061.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
و خیلی کمک می‌کرد به انتقال سریع ایده‌ها ماشین چاپ کی هستیم؟ قرن 16 تشکیلات پاپ ظرف چند قرن گذشته نهاد قدرتمندی در رم درست کرده در راسش هم کسی می‌شینه که جانشین مسیح می‌بینه خودش رو این یکی از همون چیزهای مهمیه که لوتر آمد زد زیرش و گفت ما قبول نداریم اصلا مسیح جانشین نداشته بعدم ما کشیش نمی‌خوایم هر کسی می‌تونه کشیش خودش باشه حرفای مهم لوتر اینا بود


audio: o2Ay_is_FQU_0063.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
خودش روحانی مسیحی بود جوونی بود اول حقوق خونده بود بعد آمده بود تو کلیسا ولی از وضع کلیسا و از رفتار پاپ و تشکیلات واتیکان شاکی بود می‌گفت این تشکیلاتی که درست شده و رشد کرده و خیلی هم تشکیلات نزدیک بود به قدرت دیگه یه زمانی اصلا پادشاه بودن پاپ‌ها گفتیم پادشاهی پاپ‌ها داشتیم ما و پادشاه‌های قدرتمندی هم بودن یه زمانی یه زمانی هم شاه نبودن خودشون ولی تسلط‌شون رو شاه، روی امپراتور زیاد بود در قرن 16 که لوتر آمد


audio: o2Ay_is_FQU_0064.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
دیگه فاز اینا اینطوری بود که یه جوری به طبقات بالا نزدیک بودن که می‌گفتن طبقات بالا به خدا نزدیک‌ترن چون ما بهشون نزدیک‌تریم اونا به ما نزدیک‌ترن ما هم که به خدا وصلیم اینا پس بالاترن بعد به جز درباره اینکه مسیح کی بوده و چطوری کشته شده و نان و شراب دقیقا چیه مثلا پیکر و خون مسیح هست یا نه و فلان درباره جهان درباره اینکه جهان چطوری کار می‌کنه هم کلیسای واتیکان ایده‌هایی داشت خیلی هم براش مهم بود که همه این رو بپذیرن


audio: o2Ay_is_FQU_0065.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
و کسی زیر سوال نبره اینارو کلا کلیسای واتیکان خیلی نظر داشت درباره همه چی نظر داشت و همه جا بود و انقدر که همه جا بود و در همه کارها بود که خب بالاخره مقاومت جلوش زیاد می‌شد در زندگی مردم خیلی حضور داشت از تولد و غسل تعمید بود تا ازدواج تا اعتراف کردن‌شون تا در بستر مرگ‌شون در صحنه اجتماع بود از اداره یتیم‌خانه‌ها تا شفاخونه‌ها تا سیستم آموزشی رسیدگی به فقرا


audio: o2Ay_is_FQU_0066.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
فقط این نبود که مثلا تشکیلات روحانی‌شون باشه خیلی کارا دست تشکیلات پاپ بود تشکیلات واتیکان بود بعد کتاب مقدس رو هم مردم نمی‌تونستن بخونن کشیش باید می‌خوند کشیش باید براشون تعریف می‌کرد که اینجا چی نوشته و منظورش چیه تفسیر می‌کرد اصلا به زبانی نبود که مردم بتونن بفهمن و بخونن از این گذشته قدرتش که می‌گیم زیاد بود بیش از یک‌سوم همه زمین‌های اروپا می‌گن مال کلیسا بود یعنی همچین قدرت و ثروتی دستش بود


audio: o2Ay_is_FQU_0067.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
و لوتر هم همینطوری دل خوشی نداشت به‌خاطر همه این قصه‌هایی که گفتیم و مثل بعضیای دیگه یعنی اولین نفری نبود لوتر که صدای اعتراض بلند کرده بود ولی همینطوری دل خوشی نداشت از این وضع مثلا می‌گفت که اینا می‌گن برای رستگاری ایمان داشتن کافی نیست باید یه کارایی هم بکنی ایمان و عمل صالح لازمه فکر کنم مثلا تقریبا می‌شه گفت عمل صالح، نمی‌دونم


audio: o2Ay_is_FQU_0069.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
پاپ‌ها از این تفسیرای تازه و جالبی داشتن حالا می‌گم جلوتر ولی یه بار اون چیزی که می‌گن جرقه قصه بود این بود که یه بار دید لوتر که این پاپ یه کسی رو فرستاده شهرشون برای مغفرت فروشی مغفرت فروشی این یه برنامه‌ای بود که اون موقع کلیسای کاتولیک داشت خیلی هم بیزینس مدل جالبی داشت به مردم می‌گفتن که این درگذشتگان شما اینا در عالم برزخ معطلن اینا در زمین گناه کردن نمی‌تونن برن بهشت تو عالم برزخن اونجا روح‌شون در عذابه


audio: o2Ay_is_FQU_0070.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
شما می‌تونید اینا رو از عذاب دربیارید می‌تونید نجات‌شون بدید چطوری؟ پول بدید برای این‌ها مغفرت بخرید آمرزش بخرید شما به ما پول بدین ما به شما بلیط تضمینی می‌دیم که اینا از برزخ می‌آن بیرون می‌رن بهشت حیف نیست پدر و مادرت رو در عذاب می‌ذاری روح‌شون اونجا بمونه با یه مبلغ کمی می‌تونی برای همیشه رستگارش کنی ها صدای ناله‌هاشو نمی‌شنوی؟ بیا این کاغذ رو بخر، این بلیط رو بخر تضمین بهشت این کسب‌وکار مغفرت فروشی


audio: o2Ay_is_FQU_0071.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
درآمدزایی خیلی خوبی داشت برای کلیسای واتیکان که پول رو لازم داشت برای پروژه‌های ساخت‌وسازش برای پروژه‌های نقاشی و هنری واتیکان و اینایی که امروز می‌ریم می‌بینیم خیلی هم قشنگه لذت می‌بریم اینا پولش یه بخش زیادیش همینطوری آمد لوتر پرچم مخالفت علیه پاپ برداشت و هم حالا اون قصه‌های قبلی که گفتیم هم دیگه این قصه مغفرت فروشی یه روزی می‌گن بلند شد اینطوری که معروفه یه بیانیه‌ای نوشت در نود و پنج بند و اینو میخ کرد به در کلیسای خودشون


audio: o2Ay_is_FQU_0072.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
کلی از موضوعاش تخصصیه موضوع‌های تخصصی خودشونه یه مقداریش هم اصلا اعتراض مستقیمه به همین وضعیت پاپ و کلیسای کاتولیک اینکه اینا می‌گن ما واسطه بین مردم و خدا هستیم اینا می‌گن اگه مومن واقعی می‌خوای باشی


audio: o2Ay_is_FQU_0074.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
از جمله باید بیای از راه ما از مسیر ما بری و به ما پول بدی لوتر می‌گفت نه برای رستگاری ایمان لازمه و همون ایمان هم کافیه


audio: o2Ay_is_FQU_0078.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
فقط ایمان این حرف لوتر خیلی سریع پخش شد به‌خاطر همون قصه اختراع ماشین چاپ که گفتم و عده زیادی باهاش همدل شدن همین بیانیه لوتر رو چاپ کردن پخش شد دو هزار نسخه ازش در اروپا چرخید و اینطوری به قول کلیسای واتیکان فتنه شروع شد فتنه بزرگی هم بود اساس واتیکان رو داشت می‌برد زیر سوال چون لوتر آمده بود می‌گفت ما کشیش نمی‌خوایم هر کسی کشیش خودشه هر کسی می‌تونه وصل بشه به خدا کشیش لازم نیست تشکیلات لازم نیست


audio: o2Ay_is_FQU_0079.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
واکنش واتیکان هم این بود که این فرقه انحرافیه، این بدعته اینا هم از اینور می‌گفتن اصلا کی گفته پاپ جانشین مسیحه کی گفته فقط شما می‌تونید بگید منظور خدا چیه از این چیزی که اینجا نوشته؟ کشیش هم یکیه مثل بقیه نگاه می‌کنه می‌فهمه بقیه هم می‌تونن نگاه کنن بخونن بفهمن دیگه همین کتاب بسه


audio: o2Ay_is_FQU_0080.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
همین کتاب بسه مخصوصا فقرا که فشار روشون بیشتر بود بیشتر هم هوادار ایده لوتر شدن بالاخره گفتیم کلیسای واتیکان فازش این بود که اشراف و اینا به خدا نزدیک‌ترن تا فقرا و خب این برا مردم عادی حرف جالبی نبود البته اونایی که جذبش شدن همه فقرا نبودن یه تعدادی از آدمای قدرتمند، آدمای بهره‌مند هم هرچند بیشترشون با واتیکان بودن اما تعدادی از اینا هم در همون آلمان امروز طرفدار لوتر شدن پناهش دادن فرار کرده بود، تحت تعقیب بود


audio: o2Ay_is_FQU_0081.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
قایمش کردن بعد در اون دوران فرار نوشت و نوشت و بیشتر نوشت صد جلد کتاب می‌گفتن نوشت بعد برخلاف تعلیمات مسیحی که می‌گفت کشیش‌ها ازدواج نبا‌ید بکنن رفت ازدواج کرد این خودش خیلی مسئله بود یکی از همفکران نزدیکش کسی که هم فکرش بود گفت که با این کار اونم در این برهه حساس کنونی که آلمان بیش از هروقت دیگری آلمانیا بهش نیاز دارن لوتر خودش رو و شهرتش رو خراب کرد ولی این کار رو کرد، ازدواج کرد


audio: o2Ay_is_FQU_0082.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
یا یه کار بسیار مهم و اثرگذار دیگری که کرد انجیل رو برداشت به زبان آلمانی ترجمه کرد به آلمانی اون روزی که مردم می‌تونستن بخونن بفهمن انجیل ممنوع بود، اصلا به جز به لاتین و یونانی خوندنش ممنوع بود ولی این کارو کرد این هم گناه نابخشودنی بود از نظر کلیسا به‌خاطرش می‌سوزوندن آدما رو زنده زنده می‌سوزوندن کسی رو که این کارو بکنه ولی این کارو کرد صدها هزار نسخه از این انجیل آلمانی انجیل لوتر چاپ شد و آمد دست مردم


audio: o2Ay_is_FQU_0085.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
و وقتی داشت می‌گفت همه می‌تونن بخونن حرف خدا رو همه می‌تونن بفهمن این خب از اونور یه دعوتی هم هست برای باسواد شدن بعد اینو تو اون مقطع زمانی ببینیم بذاریم کنار اینکه دستگاه چاپ هم آمده کل این کار خوندن و سواد و دانش و اینا داره در دسترس آدمای بیشتری قرار می‌گیره سواد می‌شه یه راهی برای ایمان برا همین اینا تغییرات بزرگیه که در اثر


audio: o2Ay_is_FQU_0087.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
بعد شکل شورش اجتماعی هم به خودش گرفت پروتستان بودن اینا اعتراض می‌کردن پروتست یک بخشی از هویت‌شون بود و موند در جنوب آلمان دهقان‌ها به اعتراض قیام کردن شورش‌های اجتماعی شکل گرفت انقلاب اجتماعی شد یه جاهایی رفت حرکت که لوتر خودش رو بعد ازش جدا کرد انقلاب بزرگی بود و البته شدیدا هم سرکوب شد شدید سرکوبش کردن منتها بعدا در همون امپراتوری مقدس روم


audio: o2Ay_is_FQU_0088.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
که در واقع یه امپراتوری بود ولی یک امپراتوری نبود تیکه تیکه بود یه مجموعه بزرگی بود از دولت‌های محلی دولت‌شهرهای کوچیک 37 تا 39 تا اگه اشتباه نکنم مثلا دولت‌شهره تو اون موقع بعضی از همینا که همه خب کاتولیک بودن، همه در پیوند با روم بودن قبلش بعضی از اینا شروع کردن پروتستان شدن حاکم‌شون، شاه‌شون از کلیسای رم برید این می‌تونست کاملا هم انگیزه سیاسی داشته باشه چون تا قبلش داشتن قدرت رو شریک می‌شدن با کلیسا


audio: o2Ay_is_FQU_0089.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
بعد دیدن حالا یه فضاییه که ما می‌تونیم قدرت رو برا خودمون داشته باشیم به کسی هم جواب پس ندیم تو اروپایی که گفتیم یک‌سوم زمین‌ها مال کلیسای رمه طرف وقتی می‌بره از کلیسای رم زمینا مال خودش می‌شه مالیات‌ها همه تو جیب خودش می‌ره بعد ممکنه بتونه موروثی کنه حکومت رو اینجا تو این ایالت خودش که بعضیاشون همینطوری کردن مثلا پروس همینطوری درست شد اونجا پروسی که بعدا اومد و آلمان رو هم گرفت


audio: o2Ay_is_FQU_0091.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
از همون قرن 16 و نقش لوتر رو هم در تاریخ اروپا و تاریخ آلمان بعضیا از این نقش مذهبی هم بزرگتر می‌بینن تاریخ آلمان رو وقتی می‌خونی گاهی می‌گن که مارتین لوتر پدر ملی‌گرایی آلمانیه آلمانی که ملی‌گرایی آلمانی مال کیه؟ ما گفتیم لوتر مال قرن شونزدهه هزار و پونصد و پنجاه اینائه آلمان نیمه دوم قرن نوزدهه که اصلا کشور می‌شه ملی‌گرایی آلمانی تو قرن نوزدهه که اوج می‌گیره اما آلمانیا اونجا بودن


audio: o2Ay_is_FQU_0092.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
مردمان جرمن داشتیم قرن‌ها قبل از اینکه جرمنی داشته باشیم در امپراتوری مقدس روم بودن قبل‌ترش در یک حکومت‌های دیگه بودن یه زمانی در خود امپراتوری روم بودن و اینا خلاصه، این ناآرامی‌های سیاسی هم پیدا شده بود موضوع لوتر و اثرش روی این ملی‌گرایی آلمانی که می‌گیم اینم موضوع حساسیه موضوع مهمیه ولی موضوع حساسی هم هست از جمله به‌خاطر اینکه لوتر مخصوصا در نوشته‌های موخرترش حرف‌های ضد یهودی زیادی هم زد


audio: o2Ay_is_FQU_0095.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
برای همین هم می‌گن لوتر رو مسئول این رتوریک ضد یهودی در آلمان هم می‌دونن هرچند می‌گم لوتر قرن شونزدهه و این مسئله مسئله‌ایه که صدای ویرانگرش حداقل 400 سال بعد داره درمی‌آد ولی خلاصه از این نظر هم موضوع موضوع حساس و موضوع مهمیه ازین قصه ولی اینجا بگذریم حتما به این قصه بعدا برمی‌گردیم ما الان داریم ولی داستان مسیحیت رو در اروپا می‌گیم و خلاصه قصه‌مون تا اینجا اینه که


audio: o2Ay_is_FQU_0096.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
بعد از جدا شدن پروتستان‌ها از کاتولیک‌ها مدت‌ها بین اینا هم درگیری و دعوا بود همونطوری که بین ارتدوکس‌ها و کاتولیک‌ها بود حالا ببین کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها بود دعوای خونین خونریزی‌های بسیار در قرن 16 و 17 و 18 جنگ‌های سی ساله‌ای که قبلا ازش صحبت کردیم و با صلح وستفالیا تمام شد بزرگه‌ش بود به جز اون کلی جنگ‌های کوچیک و بزرگ دیگه هم در جاهای مختلف اروپا بود


audio: o2Ay_is_FQU_0097.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
و البته فقط هم این به صورت خشونت‌های دینی و این‌ها درنیومد و به صورت جنگ‌های سیاسی اینطوری درنیومد کلیسای کاتولیک رم درباره اینکه جهان چطوری کار می‌کنه هم نظرات سفتی داشت و نه حاضر بود ازینا کوتاه بیاد نه اجازه می‌داد کسی چیزی در مخالفت با اینا بگه دوران تاریک بعدی در تاریخ مسیحیت در اروپا دوران تفتیش عقایده یه دوران طولانیه نبرد علم و دینه


audio: o2Ay_is_FQU_0098.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
توش کلیسا یه لیستی داره لیست کتاب‌های ممنوعه از موضوعات مربوط به دین و مسیحیت توش هست تا نجوم این همون جاییه که داستان‌های معروف کوپرنیک رو داریم گالیله رو داریم که نمی‌پذیره کلیسا ایده‌های جدیدی رو که این‌ها دارن در توضیح جهان نمی‌پذیره و اون بلاها رو سر اینا می‌آره که حالا داستانش رو شنیدیم تا اینکه تبعات این قصه انقدر بزرگ می‌شه انقدر گسترده می‌شه نیاز به فکرهای تازه پیدا می‌شه و جواب هم نمی‌تونه بده به کلیسا


audio: o2Ay_is_FQU_0099.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
و این درگیری‌ها هم دیگه بعد از سه قرن به یه جایی می‌رسه اینا می‌رسن به یه نقطه‌ای که کم‌کم به این نتیجه می‌رسن باید دست از کشتن هم بردارن و همزمان هم هست می‌گم اینا با تحولات فکری در اروپا عقل راه جدیدی باز می‌کنه در برابر دین و این می‌شه روندی که بعدا می‌شه روشنگری و انقلاب علمی مسئله بین کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها البته حلش خیلی بیش از این حرفا طول می‌کشه کمتر از 100 سال پیشه که کلیسای واتیکان رسما می‌پذیره که


audio: o2Ay_is_FQU_0100.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
پروتستان‌ها هم مسیحی هستن اینا کافر نیستن، بدعت‌گذار نیستن الهیاتش رو آپدیت کرد کلیسای کاتولیک دهه 1960 ئه به‌روز کرد در زمینه‌های مختلف از جمله نگاه و رابطه‌شون به بقیه به بقیه دین‌ها به مسلمونا و به بقیه مسیحیا


audio: o2Ay_is_FQU_0102.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
این دیگه خیلی خلاصه اون اتفاق تاریخیه که به عنوان نقطه عطف تاریخ مسیحیت می‌شناسنش الان دیگه که پروتستان‌ها رو از کاتولیک جدا کرد لوتر بدعت‌گذار شد انحرافی شد به بیان کلیسای کاتولیک باورهایی پیدا کرد بر علیه پاپ و تشکیلات واتیکان زیر سوال برد پاپ رو گناهی که براش زنده زنده آدم می‌سوزوندن


audio: o2Ay_is_FQU_0104.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
بعد در طول دوران البته بسیار شاخه‌ها و فرقه‌های دیگری هم آمدن مخصوصا توی پروتستان‌ها اینطوریه که هر کسی می‌تونه توش کلیسایی بنا کنه جوهر حرف لوتر یه خرده این بود دیگه هر کسی می‌تونه کشیش بشه خیلی به ایده‌های جدید پروتستان‌ها بازتر هستن الان هم می‌بینین وقتی مثلا یه چیزی مثل همجنسگرایی می‌آد و دین می‌خواد رابطه‌ش رو با این دوباره بر اساس امروز تنظیم کنه پروتستان‌ها اون جلو هستن و زودتر از کاتولیک‌ها می‌پذیرن


audio: o2Ay_is_FQU_0107.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
آیین‌های جدید و شاخه‌های جدید و و البته کاتولیک‌ها همچنان می‌گن که تفسیر در انحصار کشیش‌هاست کلیسا داشتن و اینا اینطوری نیست هر کسی بتونه کلیسا داشته باشه و محافظه‌کارتر هم هستن در پذیرفتن ایده‌های جدید ساختارشون از این نظر کندتر حرکت می‌کنه تغییر می‌کنه، به‌روز می‌کنه ایده‌های خودش رو ولی خب خیلی کندتر از پروتستان‌ها این خوندن و کنجکاوی درباره تاریخ مسیحیت


audio: o2Ay_is_FQU_0108.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
از اون چیزاییه که من تازه بهش کنجکاوتر شدم هم به‌خاطر اینکه دارم تاریخ اروپا رو یاد می‌گیرم و تاریخ مسیحیت یه بخش مهمی از تاریخ اروپاست و البته اینطوری که فهمیدم تاریخ اروپا هم بخش مهمی از تاریخ مسیحیته یعنی اصلا دین یه بخشیش همین تاریخشه و برای همین اصلا می‌خوای بفهمی چی به چیه یه خرده‌ای هم باید تاریخش رو بدونی چون در دل همین تاریخ کامل شده دیگه مسیحیت و هم ازین نظر که به نظر می‌رسه که


audio: o2Ay_is_FQU_0109.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
برای نهاد مذهب در ایران هم داره اتفاق مهم و تاریخی می‌افته می‌بینیم جلوی چشم ما داره این اتفاق می‌افته و من فکر می‌کنم یه بخشی از برای خودم اینطوری فکر می‌کنم که یه بخشی از آماده شدن برای آینده که اون کاری هم هست که ما سعی داریم می‌کنیم که انجام بدیم با این ویدیوهای جدیدمون اینه که ببینیم حالا که این تغییر رو داریم در جامعه ایران می‌بینیم به وضوح دیگه الان داریم می‌بینیم یه خرده‌ای نگاه کنیم ببینیم


audio: o2Ay_is_FQU_0110.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
بقیه دنیا رابطه‌شون رو با نهاد دین چطوری تنظیم کردن نه اینکه الان‌شون دقیقا چطوریه که اونم موضوع خیلی مهمیه ولی سیر تنظیم این رابطه چی بوده؟ تاریخش چه بوده؟ داستانش چی بوده؟ برای یکی مثل من که هیچی نمی‌دونسته یک مطالعه کوتاه، غیرعمیق و خیلی غیرتخصصی می‌تونه خیلی زیاد بکنه دانشم رو چیزایی رو که می‌دونم رو خیلی زیاد بکنه این ویدیو هم یه مروریه روی اون چیزایی که من تازه یاد گرفتم درباره مذهب، درباره مسیحیت در اروپا


audio: o2Ay_is_FQU_0111.opus
source: youtube
source_id: o2Ay_is_FQU
invalidation: VALID
text:
و کمی هم تاریخ مسیحیت در اروپا خیلی ممنون که دیدید امیدوارم چیز اشتباهی توش نباشه اگر بود و شما هم متخصص هستید و بهتر می‌دونید حتما در کامنت‌ها بگید که ما هم یاد بگیریم من علی بندری هستم و این ویدیو در کانال یوتیوب بی‌پلاس منتشر می‌شه


audio: J0Kp54LiKk8_0001.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
یه توییت من دیدم چند وقت پیش خیلی جالب بود توییته این بود که اینجا می‌بینید می‌گفتش که آره ما خانواده‌مون مذهبیه چرا همه‌ش باید دیگران احترام ما رو نگه دارن؟ کاش می‌شد یه دفعه‌ای ما به احترام اونا مثلا یه طور دیگه لباس بپوشیم


audio: J0Kp54LiKk8_0002.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
من علی بندری هستم و این کانال یوتیوب بی‌پلاسه تو این ویدیو یه پدیده‌ای رو توضیح می‌دم که از کتاب پوست در بازی نسیم طالب یاد گرفتم و از وقتی یادش گرفتم مدام نمونه‌هاش می‌آد جلوی چشمم و واسه خیلی چیزها یه توضیح قابل قبولی بهم می‌ده قاعده اقلیت متعصب


audio: J0Kp54LiKk8_0003.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
مغز حرف ساده‌ست ولی مثال‌هاش لازمه که بفهمیم دقیقا یعنی چی چون استفاده‌های بزرگ و مهمی می‌شه ازش کرد مغز حرف ولی چیه؟ نسیم طالب می‌گه که یک اقلیت سه چهار درصدی در یک جامعه می‌تونن خواسته خودشون رو به همه تحمیل کنن اگر به اندازه کافی سخت‌گیر باشن


audio: J0Kp54LiKk8_0004.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
یعنی یه طوری می‌شه که شما که از بیرون نگاه می‌کنی فکر می‌کنی که اکثریت این جامعه لابد همینو می‌خوان در حالی که نه اکثریت اینو نمی‌خوان اونایی که اینو می‌خوان اقلیتن اقلیت بسیار کوچیکی هم هستن ولی اقلیت بسیار سفت و سختی‌ان


audio: J0Kp54LiKk8_0005.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
چرا اینطوریه؟ چون جامعه یه سیستم کامپلکسه پیچیده‌ست و سیستم پیچیده چیزی نیست که شما با مطالعه و فهمیدن اجزاش بتونی سر ازش دربیاری


audio: J0Kp54LiKk8_0006.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
طالب مورچه رو مثال می‌زنه می‌گه شما نمی‌تونی یه مورچه رو خیلی خوب و دقیق بری مطالعه کنی بعد رفتارش رو تعمیم بدی تا بفهمی که گله مورچه‌ها چطوری کار می‌کنن چطور رفتار می‌کنن شما رفتار کلونی مورچه‌ها رو فقط و فقط با مطالعه رفتار کلونی مورچه‌ها می‌تونی بفهمی رابطه و تعامل مورچه‌ها با همدیگه از اینکه خود یه مورچه‌ای اون گوشه تنها داره چیکار می‌کنه خیلی مهم‌تره


audio: J0Kp54LiKk8_0007.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
جامعه هم همینه طالب استفاده‌ای که می‌کنه می‌گه که برای اینکه یه جامعه‌ای درست کار کنه لازم نیست همه اجزاش درست کار کنن همه مردم درست کار کنن یه اقلیتیه که پوست در بازی داشته باشن سخت‌گیر باشن شجاعت داشته باشن متعصب باشن روی یک چیزهایی می‌تونن اراده خودشون رو تحمیل کنن به بقیه


audio: J0Kp54LiKk8_0009.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
بعد مثال برای اینکه بخواد بزنه که ما ببینیم این پدیده چطور کار می‌کنه مثال دم دستی که می‌زنه خوراکی‌های حلاله در کشورهای غربی


audio: J0Kp54LiKk8_0010.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
خوراکی‌های حلال برای مسلمون‌ها یا کوشر برای یهودی‌ها مسلمون مقید گوشتی که حلال نباشه رو نمی‌خوره دیگه


audio: J0Kp54LiKk8_0012.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
چند درصد مردم آمریکا جامعه آمریکا هستن که مقید هستن به اینکه مثلا لیمونادی که دارن می‌خورن کوشر باشه خیلی کم زیر نیم‌درصد


audio: J0Kp54LiKk8_0015.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
اونی که براش مهم نیست کوشر باشه می‌خوره کوشر هم نباشه می‌خوره ولی اونی که براش مهمه کوشر باشه می‌خوره و کوشر نباشه قطعا نمی‌خوره


audio: J0Kp54LiKk8_0017.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
برای همین می‌آد تولیدکننده همه‌ش رو کوشر می‌زنه اینطوری دیگه لازم نیست جدا کنه تولید جدا کنه لیبل جدا بسازه جدا لیبل بزنه جدا کنترل کنه تو سوپرمارکت جدا بچینه


audio: J0Kp54LiKk8_0019.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
مثال دیگرش حساسیت به چیزهای مختلفه اونی که بادوم‌زمینی حساسیت نداره براش مهم نیست که بستنیه توش بادوم‌زمینی داره یا نداره داشته باشه می‌خوره نداشته باشه هم می‌خوره اما اونی که حساسیت داره دقیقا می‌ره برچسب رو می‌خونه و اگه داشته باشه می‌ذارتش کنار


audio: J0Kp54LiKk8_0020.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
این در اسکیل بزرگ باعث می‌شه که مثلا مدرسه‌ها بگن که اصلا تو مدرسه ما بادوم‌زمینی ممنوعه که کار راحت‌تر بشه دیگه ریسکی وجود نداشته باشه تو مدرسه دیگه


audio: J0Kp54LiKk8_0021.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
این البته یه نکته حاشیه‌ای خیلی مهمی هم داره یه وقتایی نتیجه ناخواسته این می‌دونید چی می‌شه؟ این می‌شه که چون آدما و مخصوصا بچه‌ها هی کمتر و کمتر در معرض بادوم‌زمینی قرار می‌گیرن کم‌کم اصلا آلرژی حساسیت به بادوم‌زمینی در جامعه زیاد می‌شه


audio: J0Kp54LiKk8_0023.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
یا یه مثال دیگه‌ش که واسه ما ملموس‌تره همین چیزیه که تو این توییته بود دو نفر مثلا می‌خوان ازدواج کنن چهارتا خانواده درگیرن دیگه دو نفر از اینور دو نفر از اونور فرض کن از این چهار تا سه‌تاشون هستن که مذهبی نیستن یکی‌شون هست که مذهبیه


audio: J0Kp54LiKk8_0024.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
احتمالا عروسی‌شون چه شکلی می‌شه؟ مذهبی‌هائن که باید به احترام غیرمذهبی‌ها مدل اونا رو بپذیرن؟ یا اینکه اونائن باید به احترام عقاید اینا مثلا با حجاب باشن؟ اینجاست که باعث شد من اون توییته رو با این قاعده اقلیت متعصب بهش نگاه کنم البته این جزئیاتی داره شرایطی داره مهمه که این اقلیته چطوری توزیع شده مهمه که رعایت کردن این هزینه رو می‌بره بالا یا نه مثلا اگه تولید گوشت حلال گرون‌تر باشه


audio: J0Kp54LiKk8_0025.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
خب همه جا پر گوشت حلال نمی‌شه اما در بریتانیایی که 3 یا 4 درصدش واقعا بیشتر مسلمون نیستن بخش بزرگی از گوشت حلاله گوشت وارداتی از نیوزیلند 70 درصدش می‌گه حلاله


audio: J0Kp54LiKk8_0026.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
و تازه این در مورد حلال بودنه که واقعا ممکنه یه جمعیتی در اروپا و آمریکا نسبت بهش حساسیت داشته باشن یعنی براشون مهم باشه که مثلا غذای مسلمونی نخورن چون از مسلمون‌ها خوش‌شون نمی‌آد


audio: J0Kp54LiKk8_0027.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
اما شما همین عینک رو بردار اینطوری به مواد غذایی ارگانیک نگاه کن این کار رو که بکنی متوجه می‌شی که یکی از دلایلی که قفسه غذاهای ارگانیک تو فروشگاه‌ها هی بزرگتر و بزرگتر می‌شه اینه


audio: J0Kp54LiKk8_0028.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
چون شما فکر کن یه مهمونی بزرگی می‌خوای بگیری حدس می‌زنی یه تعدادی از مهمونا براشون مهم باشه که غذا ارگانیک باشه خب فرم که نمی‌فرستی که قبلش بپرسی یکی یکی که


audio: J0Kp54LiKk8_0029.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
چیکار می‌کنی؟ می‌گی خب اونی که براش مهمه اگه بدونه ارگانیک نیست نمی‌خوره اما اونی که براش مهم نیست خب هرچی باشه می‌خوره باشه می‌خوره نباشه هم نمی‌خوره اختلاف قیمت اگه زیاد نباشه شما کلا همه منو رو ارگانیک می‌کنی خیال خودت هم راحت می‌کنی یا مثلا یه مثال دیگه شما چهار نفرین تو خونه


audio: J0Kp54LiKk8_0031.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
کسایی که تو خونه غذا درست می‌کنن از حالا به بعد یه انتخاب دارن یا باید این دردسر رو بردارن که همیشه دو جور غذا درست کنن


audio: J0Kp54LiKk8_0034.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
بعد از خریدش کم می‌شه بعد کم‌کم وقتی چند تا خونه اینطوری بشن سوپرمارکته قفسه‌هاش رو بارش رو خریدش رو تنظیم می‌کنه کرفس و عدس بیشتر می‌آره گوشت کمتر می‌آره چرا؟ چون اونی که گیاه‌خواره اگه غذا گوشت داشته باشه نمی‌خوره آدما هم نمی‌خوان هر روز دو جور غذا درست کنن و بالاخره اونی هم که گیاه‌خوار نیست عموما گوشت باشه می‌خوره نباشه هم نمی‌خوره دیگه


audio: J0Kp54LiKk8_0035.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
اینو که بدونیم حواس‌مون یه خرده جمع‌تر می‌شه اگه دفعه بعد رفتیم توی یه جلسه‌ای دیدیم همه دارن انگلیسی حرف می‌زنن 16 نفر آدم سریع نتیجه نمی‌گیریم که خب لابد اکثریت زبان‌شون انگلیسیه چون اینطوری نیست ممکنه که قاعده اقلیت متعصب در کار باشه ممکنه که اینجا اتفاقا هیچ‌کس زبانش انگلیسی نباشه ممکنه از این 16 نفر 15 نفر نروژی بلد باشن یه نفر باشه که نروژی بلد نباشه


audio: J0Kp54LiKk8_0038.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
زبان جلسه رو اکثریت حضار تعیین نمی‌کنه یه اقلیتی تعیین می‌کنه که موضوع براش خیلی مهمه اینجا اون چیزی که مهمه اینه که همه بفهمن انگلیسی رو همه تا یه حدی می‌فهمن تا یه حدی می‌تونن نروژی اگه باشه یه نفر هیچی نمی‌فهمه پس همه می‌ریم سر انگلیسی از این قاعده طالب استفاده می‌کنه پدیده‌های بزرگی رو در جامعه توضیح می‌ده


audio: J0Kp54LiKk8_0039.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
اینکه در سیستم‌های پیچیده یک نامتقارنی‌هایی می‌تونن یه تغییرات پردوام و دائمی درست کنن نامتقارنی مثل چی؟ عدم تقارن مثل چی؟ مثل همین قاعده اقلیت متعصب


audio: J0Kp54LiKk8_0040.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
بعد اینو طالب می‌گیره می‌ره می‌رسه اونجایی که می‌گه که اونی که جامعه رو رشد اقتصادی و اخلاقی می‌ده این نیست که اکثریتش در یه چیزی به اجماع برسن


audio: J0Kp54LiKk8_0042.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
بر اثر یک شرایط نامتقارنی و شرایط نامتقارن تقریبا در همه چیز و همه جا پیدا می‌شه یه دونه از این نامتقارن بودن‌هایی که به قول نسیم طالب مادر همه عدم تقارنا هم هست همین قاعده اقلیت متعصبه


audio: J0Kp54LiKk8_0043.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
تقارن تعادل اکثریت و اقلیت رو به هم می‌زنه شما خیال می‌کنی اکثریت باید زورش زیاد باشه ولی نه، اقلیت بسیار کوچیکی بسیار موثرتر می‌شه


audio: J0Kp54LiKk8_0044.opus
source: youtube
source_id: J0Kp54LiKk8
invalidation: VALID
text:
من علی بندری هستم این کانال یوتیوب بی‌پلاسه اگر دوست دارید با هم از این چیزا یاد بگیریم سابسکرایب حتما بکنید که چیزی رو از دست ندین


audio: AIHB3KDqQBA_0001.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
یک دوره‌ای در تاریخ هست بهش می‌گن عصر طلایی اسلام دوره‌ایه که امپراتوری اسلامی توش سرزمین‌های اسلامی توش خیلی جلو هستن می‌ترکونن از نظر علمی‌ ریاضیات، نجوم، فلسفه، پزشکی و پیشران دنیا هستن کجای تاریخه این؟ نقشه دنیا اون موقع چه شکلیه؟ ایران چه خبر بوده؟ اون موقع اروپا چه خبره؟ اصلا این اتفاقات داره در چه حکومتی می‌افته؟ این ویدیو به این سوال‌ها جواب می‌ده


audio: AIHB3KDqQBA_0003.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
امپراتوری عباسیان از اون دوره‌هاییه که من هیچ فکر می‌کردم چیز جالب و به درد بخوری برای من داشته باشه ولی چه اشتباهی می‌کردم یعنی اصل چیزی که من می‌دونستم این بود که عباسیان ظالم بودن چند امام شیعه رو کشته بودن و توی دوره‌شون شیعه‌ها خیلی اذیت شدن به شیعیان خیلی ظلم شد و اینا حرف‌های درستی هم هست ولی زیاد این‌ها رو شنیدیم اینجا می‌خوایم یک تصویر کامل‌تری در بستر تاریخ ببینم ببینم که اینا کجای تاریخ بودن و اینطوری که ما داریم تاریخ رو توی بی‌پلاس نگاه می‌کنیم


audio: AIHB3KDqQBA_0004.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
با زوم‌اوت کردن اون موقع بقیه دنیا چه خبر بوده عباسیان سومین حکومت اسلامی هستن بعد از پیغمبر اسلام سال 632 پیغمبر اسلام از دنیا می‌ره سی سال بعدش رو چهار خلیفه راشدین حکومت می‌کنن بعدش امویان به قدرت می‌رسن یک امپراتوری عربی اسلامی درست می‌کنن مرزهای سرزمین اسلام رو خیلی گسترش می‌دن از شرق دیگه می‌آن همه ایران و خراسان رو می‌گیرن می‌رن تا هند


audio: AIHB3KDqQBA_0005.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
پاکستان امروز رو می‌گیرن چون می‌خوان برن تا اون سر راه ابریشم تا چین برن برسن و می‌رن آسیای میانه رو می‌گیرن اونا رو مسلمون می‌کنن و دیگه اونجا می‌شه نهایت پیشروی شرقی‌شون از غرب هم می‌خوان برن قسطنطنیه رو بگیرن نمی‌تونن حدیث و اینا هم می‌آرن پیغمبر گفته مسلمونا باید برن قسطنطنیه رو بگیرن ولی نمی‌تونن محاصره‌های طولانی می‌کنن و اینا خلاصه موفق نمی‌شن می‌آن پایین می‌رن از شمال آفریقا می‌رن جلو مصر رو می‌گیرن که جای مهمی بوده


audio: AIHB3KDqQBA_0006.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
هر کسی قوی می‌شده در طول تاریخ می‌خواسته در این منطقه می‌رفته مصر رو می‌گرفته خیلی سرزمین حاصلخیز و مهمی بوده و به‌خاطر موقعیت استراتژیکش بعد اینا می‌آن مصر رو می‌گیرن می‌رن لیبی رو می‌گیرن تونس رو می‌گیرن، الجزایر رو می‌گیرن مراکش رو می‌گیرن حالا داریم به زبان نقشه جغرافیای سیاسی امروز می‌گیم دیگه می‌رن جلو اسپانیا رو می‌گیرن می‌رن بالا فرانسه رو می‌گیرن تا اینکه دیگه جلوی فرانسه جلوشون گرفته می‌شه وسط فرانسه و


audio: AIHB3KDqQBA_0007.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
ولی خلاصه امویان خیلی بزرگ می‌شن از نظر جغرافیایی خیلی گسترده می‌شن هفتمین امپراتوری بزرگ تاریخن اگه اشتباه نکنم ولی از نظر سیاسی ثبات‌شون کمه


audio: AIHB3KDqQBA_0010.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
بعد یه جایی یک گروهی از مخالفین‌شون شروع می‌کنن یه حرکت‌هایی کردن اولش زیرزمینی و دعوت و چراغ خاموش و اینا بعد علنی‌تر از ایران و از خراسان شروع می‌کنن و نهایتا سال 749 امویان رو می‌ندازن و حکومت جدید اسلامی شروع می‌شه امپراتوری اسلامی جدیدی شروع می‌شه


audio: AIHB3KDqQBA_0011.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
به نام امپراتوری عباسیان یا خلافت عباسی سومین خلافت اسلامیه وسعتش اندازه همون امویانه یعنی بزرگتر دیگه نمی‌شه


audio: AIHB3KDqQBA_0012.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
ولی دوامش خیلی بیشتره پنج قرن این‌ها حکومت می‌کنن و یک سری از کارهاشون اثراتش و تصمیمات‌شون یک سری اثراتش خیلی ماندگارتر از این پنج قرنه


audio: AIHB3KDqQBA_0013.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
5 قرن حکومت‌شون البته دو دوره‌ی متمایز داره تقریبا صد سال اولش قدرت‌شون زیاده همه امپراتوری در کنترل‌شونه 400 سال بعدی دیگه خلیفه اون خلیفه سابق نیست اون قدرت و نفوذ رو از بغداد ندارن روی همه سرزمین‌های امپراتوری


audio: AIHB3KDqQBA_0016.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
امویان که قبل از اینا بودن خیلی تجربه‌ای نداشتن چیزی که ساختن برای اولین بار داشت به این شکل بنا می‌شد یک امپراتوری اسلامی عربی اصلا یک امپراتوری عربی برای اولین بار داشت درست می‌شد خیلی هم اشتباهات زیاد داشتن اشتباهات مهلکی هم داشتن


audio: AIHB3KDqQBA_0017.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
صحبت درباره‌ش تو ویدیوی امویان کردیم و بالاخره هم از بین‌شون برد همین‌ها این عباسیان ولی خب اون تجربه‌ها رو داشتن و از اولش می‌دونستن که جلوی چه نقطه ضعف‌هایی رو باید بگیرن که براشون جدی نشه مثلا اینکه کامل دست‌شون اومده بود که این داستان عرب و غیرعرب رو باید بی‌خیال بشن برای همین هم اینا نه تنها روی برتری عرب‌ها و این حرف‌ها اصلا نرفتن


audio: AIHB3KDqQBA_0019.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
اصلا با دو تا چیز عباسیان آمدن سر کار یکی اینکه گفتن این عرب‌ها ببینین چقدر با غیرعرب‌ها بد تا می‌کنن ما اینطوری نیستیم یعنی نه تنها ما اینطوری نیستیم اصلا تو همون حرکت اول‌شون خیلی ایرانی‌ها بودن قیام ابومسلم در ایران شروع کرد ماجرای این‌ها رو یعنی خیلی بازتر و متنوع‌تر از اونا عمل می‌کردن در عمل هم و دو هم اینکه می‌گفتن این امویان مشروعیت نداشتن


audio: AIHB3KDqQBA_0020.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
اینا به پیغمبر وصل نبودن که بخوان خلیفه پیغمبر باشن چون اینا امپراتوری اسلامی در واقع داشت می‌گفت ما خلیفه پیغمبریم جانشین پیغمبریم خلفای راشدین بودن خلافت اموی بوده حالا ما خلافت عباسی هستیم ولی خلیفه باید به پیغمبر وصل باشه باید نسبتی داشته باشه


audio: AIHB3KDqQBA_0021.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
و اینا نداشتن و ما داریم حالا ما معمولا اسم خلفای عباسی رو به این شنیدیم که امامای شیعه رو زندانی کردن و کشتن و این‌ها واقعیت اینه که وقتی عباسیان داشتن قیام رو شروع می‌کردن علیه امپراتوری اموی رابطه‌شون با پیروان علی خیلی هم خوب بود حالا فرهنگ شیعه و اینا هنوز خیلی شکل نگرفته ولی علویان اینطوری که اون موقع می‌گفتن همکاری می‌کردن با این‌ها در انقلاب انقلاب عباسیان به کمک علویان یعنی علویان هم بهش کمک کردن


audio: AIHB3KDqQBA_0023.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
چراغ خاموش هم بودن نمی‌گفتن اصلا ما کی رو می‌خوایم بیاریم سر کار یعنی انقلابی بود با مشارکت ایرانی‌ها با مشارکت زیاد علویان و طرفداران خانواده پیغمبر و اینا که نمی‌گفتن کیو می‌خوایم بیاریم سر کار می‌گفتن الرضا من آل محمد می‌خواد بیاد


audio: AIHB3KDqQBA_0024.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
یه شعاری بود که برای شیعه‌ها دلپذیر بود می‌گفتن ما پیروان مختار ثقفی هستیم ما به خون‌خواهی کشته‌شدگان کربلا داریم قیام می‌کنیم یه حرفایی شبیه این براشون منبع مشروعیت شده بود و البته این نزدیکی با شیعه‌ها فقط مال قبل از این بود که به حکومت برسن بعد که رسیدن گفتن که آره ما می‌گفتیم آل محمد منظورمون اون آل محمد نبود که


audio: AIHB3KDqQBA_0025.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
آل محمد ماییم چرا ماییم؟ به‌خاطر اینکه اونا اصلا نسبت‌شون به پیغمبر از طریق دختر پیغمبره که دختر که ارث نمی‌بره از پدرش که پس حکومت نمی‌تونه از پیغمبر به دخترش فاطمه و به فرزندان اون رسیده باشه علی هم که پدر ایناست جد ایناست اینم پسرعموی پیغمبر بوده پسرعمو نسبتش درجه دوئه ما نزدیک‌تریم چون ما نسب‌مون برمی‌گرده به عباس که عموی پیغمبره


audio: AIHB3KDqQBA_0027.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
قبل از اینکه به علی بخواد ارث برسه حکومت به عباس می‌رسه یعنی عباس و فرزندان او نزدیک‌ترن یه دور عجیبی داشتن می‌زدن 140 سال بعد از پیغمبر و این‌ها دیگه ولی داشتن اینو می‌گفتن که بگن که ما مشروعیت‌مون برای حکومت هم از امویان بیشتره هم از فرزندان علی بیشتره این یه پایه قیام‌شون بود یه پایه دیگرش هم این بود که غیرعرب‌ها این موالی که می‌گفتن در حکومت امویان


audio: AIHB3KDqQBA_0028.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
و خیلی علیه‌شون تبعیض می‌شد اینا خب ناراضی بودن اینطوری که نگاه می‌کنی عجیب هم نیست که این انقلاب از ایران و خراسان و این‌ها شروع می‌شه امویان شرایط رو برای غیرعرب‌هایی که حتی مسلمون هم شده بودن سخت می‌کردن


audio: AIHB3KDqQBA_0029.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
و این‌ها هم یه سری‌شون می‌گفتن اسلام به ما قول برابری و این‌ها داده بود ما همچین چیزی اینجا ندیدیم مالیات سنگین سرکوب سیاسی و اجتماعی نارضایتی توشون زیاد بود شیعه‌ها و ایرانی‌ها شدن همراه عباسیان در این انقلاب علیه امپراتوری اموی یه حال بازگشت به اسلام واقعی و اینا هم دارن که البته حالا بعد از پیروزی کلا هوا می‌شه


audio: AIHB3KDqQBA_0032.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
زوم‌اوت کنیم ببینیم 750 در بقیه دنیا چه خبره در قرون وسطی هستیم دیگه به اروپا می‌رسیم ولی اول این طرف شرق رو ببینیم در شرق دور در چین تانگ‌ها سر کار هستن


audio: AIHB3KDqQBA_0033.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
اوج دوران رونق هم هست عصر طلایی‌شون هم هست در فرهنگ و در تجارت و در تکنولوژی خیلی بالائن در نتیجه راه ابریشم هم بسیار پررونقه


audio: AIHB3KDqQBA_0034.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
اصلا تاثیر چینی‌هاست که در راستای این راه ابریشم ادامه داره مسیر پول و مسیر رونق از اونجا داره می‌آد توجه هم برا همین می‌بینیم به سمت خراسان و آسیای میانه زیاده خراسان که می‌گیم یعنی خراسان امروز و افغانستان و آسیای میانه و همه این جاها چون این‌ها همه مسیر آمدن از چینه یا رفتن به چینه


audio: AIHB3KDqQBA_0035.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
اروپا چه خبره؟ اروپا 300 ساله که قدرت یکپارچه‌ای نداره امپراتوری روم افتاده که در رم بود روم شرقی البته ادامه داره همچنان منتها اینا هم خیلی شکست خوردن در برابر اعراب مسلمان خیلی سرزمین از دست دادن هم در خاورمیانه هم در آسیای صغیر ولی خود قسطنطنیه رو که مرکزشون بود تونستن نگه دارن هر طور شده یعنی برآمدن اعراب


audio: AIHB3KDqQBA_0038.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
عرب‌ها گرفتنش عرب‌های مسلمان کامل تونستن بگیرنش ولی بیزانس رو کامل نتونستن بگیرن خیلیش رو گرفتن آسیای صغیرش رو خیلیش رو گرفتن شاماتش رو گرفتن شمال آفریقا رو گرفتن


audio: AIHB3KDqQBA_0039.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
ولی بقیه‌ش رو مرکزش رو نتونستن بگیرن در غرب اروپا هم که امپراتوری روم اونجا فروپاشیده بود تقریبا بعد از سه قرن درگیری قبایل جرمانیک از جمله فرانکیش‌ها شارلمان آمده کارل بزرگ، شارلمانی یک قدرت بزرگ درست کرده یه قدرت یکپارچه‌ای داره در همه اروپا درست می‌کنه و حالا می‌گیم این بزرگ شدن قدرت رابطه‌ش با عباسیان و با خلفای عباسی چطوره پس نکته اولی که تا حالا گرفتیم


audio: AIHB3KDqQBA_0040.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
قیام عباسیان اصلا از ایران شروع شد از خراسان با قیام ابومسلم خراسانی که یک ایرانی بود آمدن سر کار ادعاشون هم برابری عرب و غیرعرب بود و تا مدت‌ها خیلی از کارهاشون هم با مشورت خاندان‌های ایرانی می‌کردن


audio: AIHB3KDqQBA_0041.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
مثلا چه کارهایی رو؟ مثلا انتقال پایتخت رو به بغداد یک کار مهمی که عباسیان می‌کنن اینه که پایتخت رو که در زمان امویان در دمشق بود در دمشق در سوریه امروز بود در شامات می‌آرن به سمت شرق می‌آرن در عراق امروز یک شهر جدیدی درست می‌کنن به نام بغداد


audio: AIHB3KDqQBA_0042.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
و اونجا رو می‌کنن پایتخت یه نگاه بکنیم رو نقشه پیغمبر اسلام در مدینه بود خلیفه‌های اول و دوم و سوم پیغمبر همچنان در حجاز بودن در شبه‌جزیره بودن


audio: AIHB3KDqQBA_0045.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
حالا در زمان عباسیان مرکز ثقل امپراتوری اسلامی‌ داشت یه خرده منتقل می‌شد به سمت شرق داشت می‌اومد نزدیک‌تر به ایران خیلی نزدیک به تیسفون که مدت‌ها پایتخت امپراتوری ساسانی بود امپراتوری ساسانی که در مقابل عرب‌های مسلمان شکست خورده بود مرکزش که در تیسفون بود در عراق امروز نزدیکش شهر کوچیکی بود اون موقع به نام بغداد


audio: AIHB3KDqQBA_0047.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
حالا درباره بغداد صحبت می‌کنیم اما همین انتقال به شهر خیلی حرکت مهمی بود دیگه یادمون باشه عرب‌ها ایران ساسانی رو عملا شکست دادن همه‌ش رو گرفتن و توی همه این کشورگشایی‌ها یادمون باشه جایزه‌ای که همه حواس‌شون بهش هست یک جایزه اصلی تجارته کنترل مسیرهای تجاریه و تو این منطقه یعنی کنترل راه ابریشم شهرهای مهم سر راه ابریشم


audio: AIHB3KDqQBA_0048.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
همون اون موقعی که در زمان عمر رفته بودن شام رو گرفته بودن شهرهای مهم در مسیر تجارت رو می‌خواستن مثل دمشق در ادامه فتوحات‌شون هم در عراق و در ایران دنبال همین بودن امپراتوری ساسانی خیلی گسترده بود یه بخش مهمش همین میان‌رودان بود بین‌النهرین بین دجله و فرات الان خلافت عباسی داشت مرکزش رو می‌ذاشت همون‌جا بعضی از مورخین می‌گن این پارسی شدن خلافت عباسیه


audio: AIHB3KDqQBA_0051.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
و مرکزش کنار مدیترانه بود در زمان امویان در دمشق بود یه تلاش‌هایی برای گسترش به سمت غرب کرده بود قسطنطنیه رو سعی کرده بود از بیزانس بگیره نتونسته بود بعد از آفریقا رفته بود جلو شمال آفریقا و اطراف مدیترانه رو گرفته بود و فرانسه رو نتونسته بود بگیره و اسپانیا رو هنوز مسلمون‌ها داشتن ولی دست عباسیان بهش نرسیده بود چون یکی از شاهزاده‌های اموی فرار کرده بود رفته بود اونجا رو گرفته بود


audio: AIHB3KDqQBA_0052.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
از یه برنامه شامی فرار کرد یا شام رو پیچوند در واقع جونش رو نجات داد رفت اونجا یه امپراتوری تاسیس کرد که حالا قصه‌ش رو می‌گیم و حالا این‌ها دارن منتقل می‌کنن پایتخت رو یه مقدار به سمت شرق نزدیک‌تر به اونجایی که مرکز پایتخت ساسانی بود


audio: AIHB3KDqQBA_0054.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
می‌گن که در یک شهری نزدیک تل‌آویو امروز دعوت کردن همه شاهزاده‌های اموی رو اونجا و اینا هم رفتن نشستن سر غذا آمدن همه‌شون رو گردن زدن جنازه‌ها افتاد سفره پهن کردن روش و خودشون نشستن بقیه غذاها رو خوردن


audio: AIHB3KDqQBA_0056.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
و اونجا حکومتی درست کرد حکومت امویان اسپانیا درست کرد اوایل ادعایی هم نداشت می‌گفت آره اینا خلیفه هستن من هم اونجا برای خودم حکومت دارم بعدا که عباسیان ضعیف شدن کم‌کم اونم چیز شد اونم گفتش که اصلا خلافت مال منه و اینا ولی نکته مهمش اینه که این وقتی رفت اونجا در اسپانیا عباسیان دیگه دنبال پیشروی به سمت غرب نبودن یا نمی‌تونستن یا نمی‌خواستن نمی‌دونم نگاه‌شون به سمت شرق بود در غرب دیگه نمی‌تونستن برن جلو


audio: AIHB3KDqQBA_0057.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
توجه‌شون به سمت شرق بود یعنی سمت شرقی راه ابریشم این سر مسیر که به چین باستان وصل می‌شد به خراسان و ایران و افغانستان و آسیای میانه و اتفاقا تجارت‌شون با چین بعدا خیلی هم پررونق شد حالا بعدا که برسیم به اینکه چرا دوره عباسی شروع عصر طلایی اسلام شد اهمیت این تغییر از غرب به شرق مشخص‌تر هم می‌شه


audio: AIHB3KDqQBA_0058.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
اما یه نگاهی بکنیم به بغداد چون واقعا داستان بغداد داستان اوج خلافت عباسیه مخصوصا در دوره اقتدار اولش بغداد اسم فارسی هم هست بغ یعنی خدا بغداد چیزی که خدا داده اسم بغداد الان با داستان‌های هزار و یک شب و تصاویر رویایی و افسانه‌ایش واقعا مونده در تاریخ


audio: AIHB3KDqQBA_0059.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
هزار افسان یک کتاب داستان ایرانیه که به نوشته ابن ندیم وراق بغدادی در زمان یا همزمان با هخامنشیان توی ایران تالیف شده در قرن یکم یا دوم هجری به عربی ترجمه شده به نام الف لیله و لیله یعنی هزار و یک شب عصر پهلویش ناپدید شده تا قرن هفتم هجری نسخه فارسی این کتاب هزار افسان به فارسی در ایران موجود بوده در قرن هفتم با بالا گرفتن تعصب‌های دینی


audio: AIHB3KDqQBA_0060.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
هزار افسان مثل هر کتاب دیگری که اسما غیراخلاقیه ناپدید می‌شه اما ترجمه عربیش در مصر و سوریه و این طرفا بوده


audio: AIHB3KDqQBA_0061.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
این ساختن بغداد و تبدیل کردنش به یکی از ثروتمندترین و مهم‌ترین شهرهای جهان شاید بزرگترین پروژه زیرساختیه عباسیان هم بود


audio: AIHB3KDqQBA_0062.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
حداقل در ابتدای کار که قطعا بود و بسیار هم موفق شد البته گفتم بغداد از زمان ساسانیان شهر بود از نظر تجاری و بازرگانی جای مهمی هم بود ولی کاری که منصور عباسی کرد اصلا یک سطح دیگری بود


audio: AIHB3KDqQBA_0063.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
اینا هم پایتخت اول‌شون عباسیان کوفه بود بعد دیدن که علوی‌ها اونجا زیاد و قوی هستن رفتن انبار منصور هم که آمد خلیفه دوم‌شون اولین خلیفه مهم‌شون آمد رفت در کوفه اول خطبه خلافت خوند ولی بعد رفتن دنبال یه جای خوب پیدا کردن و اومدن بغداد رو ساختن اونطوری که می‌خواستن ساختن اونطوری که می‌خواستن چی بود؟ یک شهری ساختن با ساختار مدور وسط دایره کاخ خلیفه


audio: AIHB3KDqQBA_0064.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
از همه جاهای مختلف فاصله‌ش یکسان محافظت‌شده بهترین نقطه محافظت شده از همه جهت‌ها دور این کاخ دارالخلافه


audio: AIHB3KDqQBA_0065.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
مسجد جامع مرکز نیروهای نظامی و انتظامی‌ خونه فرزندان خلیفه خدمتکاران و بردگان و کاخ‌های امرا و دولت‌مردان و دیوان حکومتی و اداره‌ها و بیت‌المال و مطبخ عمومی و این‌ها


audio: AIHB3KDqQBA_0066.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
بعد یه دایره بزرگترش بازارها که محل تجارت بود بغداد شهر پررونقی هم شد از نظر تجاری بعد دور اون خونه‌های مردم و بعد دیگه بزرگترین دایره خارجی‌ترین حلقه دور شهر سنگر و دیوار دفاعی و خندق و اینجور چیزها دو تا قطر دایره هم چهار تا خیابون بزرگ بود از شمال شرقی به جنوب غربی


audio: AIHB3KDqQBA_0067.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
از شمال غربی به جنوب شرقی چهار تا هم دروازه داشت یکی به سمت شام یکی به سمت بصره یکی به سمت خراسان یکی به سمت کوفه بغداد رو شهری ساختن از اول اونجوری که می‌خواستن با برنامه‌ریزی شهری حالا در سطح همون موقع اینکه کدوم گروه کدوم محله زندگی کنن به آب دسترسی داشت از شمال و از جنوب کنار دجله بود کنار مسیر تجاری بود


audio: AIHB3KDqQBA_0068.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
اینا همه به رونق تجاریش هم کمک کرد و شد یک شهربازار بزرگ خیلی سریع بزرگ شد اصلا دو تا شهر دیگه از کنارش دراومد ولی این شهر مدور همون وسط موند آدمای پر نفوذ و درباری خودشون برای خودشون قصرهای باشکوه هم ساختن و باغ‌های زیبا و سرسبز و خلاصه بغداد شد اون شهر رویایی و افسانه‌ای که توی قصه‌ها احتمالا خوندیم پررونق، آباد


audio: AIHB3KDqQBA_0070.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
و شهری جهانی که توش عرب و ایرانی و ترک و رومی و زنگی و همه زندگی می‌کردن و همینم نقش داشت بعدا در اینکه بغداد بشه مرکز علم و دانش چون از جاهای مختلف دنیا پزشک و ادیب و دانشمند و منجم بود که می‌آمد به بغداد و این همه آدم اینجا جمع بشن با هم هم‌فکری کنن مباحثه کنن مراوده کنن مشخصه که چی می‌شه دیگه کلی کتابخونه تو بغداد ساخته شد


audio: AIHB3KDqQBA_0071.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
خلافت اسلامی شد عامل اصلی کتابخونه ساختن در جهان اسلام کتابخونه‌ها رو ساختن دانشمندا برن توش دور هم جمع بشن برای بحث و تبادل نظر مدرسه ساخته شد دو تا مدرسه معروف مدرسه نظامیه مدرسه مستنصریه بیمارستان کلی ساخته شد از همه مهم‌تر یک جایی به نام بیت‌الحکمه ساخته شد یا دارالحکمه ساخته شد معتبرترین موسسه علمی فرهنگی جهان اسلام بود


audio: AIHB3KDqQBA_0072.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
در دوره هارون‌الرشیده اینا البته جلوتره که در بغداد ساختنش یه جایی بود که دیگه فقط نمی‌شستن با هم مباحثه بکنن یک پروژه بزرگ ترجمه راه انداختن


audio: AIHB3KDqQBA_0073.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
نوشتن کتاب‌های علمی ترجمه کردن کتاب‌های علمی فلسفی و کلی رونق فلسفی از اینجا آمد شد یکی از بزرگترین کانون‌های انتقال علم در تاریخ بشر


audio: AIHB3KDqQBA_0074.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
اون عصر طلایی‌ای که گفتیم از اینجا شروع شد شهر هم عمدتا در دوره عباسی در امنیت و ثبات بود یعنی بدون جنگ بود یه بار جنگ شد اونم جنگ داخلی بود بین دو تا برادر سر جانشینی درگیری شد بین امین و مامون سر خلافت درگیری شد و خیلی شهر آسیب دید و خیلی جاهاش ویران شد


audio: AIHB3KDqQBA_0075.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
منتها موند و تا وقتی که مغول‌ها آمدن و بغداد رو هم مثل خیلی جاهای دیگه خراب کردن بغداد بود و آباد و سرپا هم بود


audio: AIHB3KDqQBA_0076.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
حالا درباره بغداد و این دوره طلایی یه خرده دیگه جلوتر صحبت می‌کنیم چون ایرانی‌ها نقش بسیار کلیدی داشتن خاندان‌های ایرانی در این پروژه‌های مهم دوره عباسی ولی یه نکته خیلی جالب دیگه بگم اینو من در تحقیق برای همین ویدیو فهمیدم خیلی جالب بود که این عباسیان، امپراتوری عباسی حکومتی بود بر پایه مالیات و این یه خرده متفاوت‌شون می‌کرد از حکومت‌های دیگه یه مقدار


audio: AIHB3KDqQBA_0077.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
دقت هم بکنیم تا اینجایی که صحبت کردیم حرفی از فتوحات نیست حرفی از کشورگشایی و حمله به همسایگان و این‌ها نیست یا خیلی نبود یا اگر بود خیلی موفق نبود ولی واقعا وجه بارز حکومت‌شون نبود رو نقشه هم که نگاه بکنیم سرزمین‌هاشون همون اول در بزرگترین حالتش بود بعدا حالا یه مقدار مدتی هم که اقتدار داشتن همون رو داشتن بعد کم‌کم از دست دادن حکومت‌های محلی و مستقل اونجاها شکل گرفتن


audio: AIHB3KDqQBA_0078.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
وقتی اینطوری باشه که همه‌ش در جنگ نباشن که به نظر می‌رسه یه خرده وضعیت خاصیه برای حکومت اون موقع نخبگان جامعه از فرماندهان سپاه نیستن از فرماندهان ارتش نیستن اونطوری که مثلا امپراتوری روم بود


audio: AIHB3KDqQBA_0079.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
که عملا دور ساختار نظامی درست شده بود از اون طرف مثل یه تعداد دیگه از اون جوامع معاصرشون یا بعدشون هم نیستن که اشراف و نخبگان‌شون از زمین‌دارها باشن اینجا نخبگان بیشتر از کسایی بودن که رو همین کارهای اداری کنترل دارن اون بدنه نظام که مالیات‌ها رو می‌گرفتن برای همینم اینا بزرگترین دولت اون زمان دنیا رو درست کرده بودن بزرگتر از تانگ‌ها در چین


audio: AIHB3KDqQBA_0082.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
عصر طلایی اسلام نتیجه برنامه‌ریزی‌ای بود که این‌ها در حکومت‌شون کرده بودن هزینه کردن برای اینکه متون علمی از یونان و ایران و هند و اروپا و بیزانس و از همه جا بیاد ترجمه بشه به عربی در علم در جغرافی در ریاضیات در فلسفه در پزشکی


audio: AIHB3KDqQBA_0083.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
این دارالحکمه‌ای که گفتم اینا در 830 درست می‌کنن در بغداد زمان هارون‌الرشید کتاب‌خونه‌ش بزرگ هست ترجمه توش زیاد می‌کنن ولی فقط این نیست که ترجمه کنن انتقال بدن دانش رو خیلی پروژه‌های تحقیقاتی مهمی اونجا انجام می‌شه در بغداد پایتخت حکومتی که از هند تا ایران تا شامات تا آسیای صغیر گسترده‌ست یعنی همه دسترسی به همه کتاب‌ها و علمی که


audio: AIHB3KDqQBA_0085.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
یونانی رو که نگرفتن بیزانسی رو که نگرفتن چطوری دسترسی دارن؟ خیلی جالبه قسطنطنیه رو نگرفتن ولی یک عهدنامه‌ای نوشتن بعد از یکی از جنگ‌هاشون با امپراتوری بیزانس روم شرقی که اینا بتونن یه سری کتاب از کتابخونه اونا امانت بگیرن


audio: AIHB3KDqQBA_0086.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
و بعد اینجا بگیرن ترجمه کنن در هر رشته‌ای می‌اومدن این کتاب‌ها ترجمه می‌شدن بعد می‌رفتن حالا دست یه کاتبی یک خطاطی می‌نوشت و رونویسی می‌کرد و می‌ذاشتن توی کتابخونه و از زمان منصور شروع شد اولین خلیفه مهم عباسی ولی دیگه در زمان هارون‌الرشید و مامون و اینا خیلی اوج گرفت


audio: AIHB3KDqQBA_0087.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
این دارالحکمه هم باز یه چیزیه که مغول‌ها که آمدن خرابش کردن ولی تو این نهضت ترجمه و رشد علم ایرانی‌ها نقش خیلی مهمی دارن به‌خاطر اینکه از زمان اولین خلیفه عباسی اینا وزیر ایرانی داشتن خاندان برمکیان اینا هم ابان عن جده به قول قدیمی‌ها عهده‌دار وزارت بودن در حکومت عباسی


audio: AIHB3KDqQBA_0091.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
برمکیان هم در این کار بودن اصلا اینا از اول از قبل از اسلام موبدانی بودن در بلخ در افغانستان امروز در یه آتشکده زرتشتی


audio: AIHB3KDqQBA_0092.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
بعد معبد بودایی می‌شه دست اینا باز می‌مونه زمان عثمان انگار مسلمون می‌شن و دیگه از زمان امویان کم‌کم می‌آن تو دستگاه بعد در انقلاب علیه امویان با عباسیان هم‌دست می‌شن از اول دوره عباسی می‌شن وزیر


audio: AIHB3KDqQBA_0093.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
یعنی بسیار بانفوذن یا طوری که یه دوره‌ای از خلافت عباسی رو بعضیا می‌گن دولت خراسانی و این‌ها خیلی موثرن در اینکه حمایت از علم و هنر بیاد توی برنامه خاندان عباسی اون پروژه بزرگ ترجمه و این رواداری و باز بودن حکومت عباسی توش نقش خاندان برمکی انگار مهمه حالا بعدا ما یه ویدیوی دیگه درباره عباسیان و ایرانیان در زمان عباسیان و اینا می‌سازیم اونجا یه خرده‌ای دقیق‌تر و مفصل‌تر صحبت می‌کنیم


audio: AIHB3KDqQBA_0094.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
و البته بعدا میونه‌شون هم خراب می‌شه اونم ماجرای جالبیه زمان هارون‌الرشید که می‌شه به جعفر برمکی می‌رسه جعفر برمکی رو اگه علاءالدین دیزنی رو دیده باشید اینطوری نشونش می‌داد


audio: AIHB3KDqQBA_0095.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
زمان هارون‌الرشید این با خواهر هارون‌الرشید یک سر و سری دارن انگار و هارون‌الرشید دیگه از قدرت اینا رو می‌ذاره کنار و بعدش هم به طرز فجیعی کشته می‌شه انگار خیلی خلاصه ماجرا ماجرای خیلی جالبیه


audio: AIHB3KDqQBA_0096.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
و هم اینکه یک خاندان غیرسلطنتی غیرعرب تونستن در حکومت عربی اسلامی انقدر موثر باشن و انقدر جایگاه طولانی و بالایی داشته باشن جالب‌ترشون می‌کنه من واقعا دوست دارم بیشتر درباره هم اینا و هم نقش ایرانیان در خلافت عباسی بدونم


audio: AIHB3KDqQBA_0098.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
اونم باز حاشیه‌ای ممکنه به نظر برسه ولی جالبه این نهضت ترجمه و این همه کتاب جدید نوشتن و اینا یه چیز دیگه هم لازم داشت


audio: AIHB3KDqQBA_0100.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
کاغذ چیزی بود که تا اون موقع معمول نبود کاغذ رو چینی‌ها چند قرن پیشش اختراع کرده بودن البته ولی به کسی نمی‌دادن تکنولوژیش رو در ایران و در روم و در بقیه جاها رو پوست می‌نوشتن انگار همچنان تا اینکه در جنگ طراز مسلمون‌ها چینی‌ها رو شکست می‌دن عباسیان چینی‌ها رو شکست می‌دن


audio: AIHB3KDqQBA_0101.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
جنگیه بین عباسیان و تانگ‌های چین بعد اونایی رو که اسیر کرده بودن می‌فهمن چند تا از اینا کاغذ ساختن رو بلدن می‌آن بهشون می‌گن که بیاین به ما یاد بدین ما هم آزادتون می‌کنیم تکنولوژی کاغذ درست کردن اینطوری از چین می‌آد بیرون اول به سمرقند و بعد در زمان هارون‌الرشید باز به پیشنهاد و مدیریت جعفر برمکی می‌آد در بغداد اصلا کارخونه کاغذسازی راه می‌ندازن و یک قدم فیلی برداشته می‌شه برای اینکه


audio: AIHB3KDqQBA_0102.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
دانش رو بتونن گسترش بدن و در نتیجه‌ش خب خیلی هم ثروتمند شدن دوره‌ایه که اروپا افتاده دست تعصبات مذهبی دانشمند و غیردانشمند و همه دارن یک جوری به یک اتهامی سرکوب می‌شن این طرف داره اتفاقی می‌افته که نمی‌ذاره همه علم از دست بره همه منابع می‌آن ترجمه می‌شن یک جای امنی می‌شه که دانشمندا بیان بنویسن و بحث کنن و علم رو جلو ببرن


audio: AIHB3KDqQBA_0103.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
بسیار هم خلافت ثروتمندی می‌شه هم حالا با این پروژه‌هایی که اینا اجرا می‌کنن هم با رونق تجارتی که اونجا هست و این ثروت باز دوباره فرصت برای توسعه بیشتر براشون فراهم می‌کنه خود منصور می‌گن خلیفه اول مهم‌شون خیلی به پزشک‌ها علاقه داشت خیلی کنجکاوی داشت


audio: AIHB3KDqQBA_0104.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
پزشک‌های مهمی رو آورده بود در دربار اینا جمع شدن بیمارستان راه افتاد به نجوم خیلی علاقه داشت مثل خیلی از پادشاه‌های اون موقع که آب می‌خواستن بخورن از منجم‌ها تعیین تکلیف می‌کردن کسب تکلیف می‌کردن نظر می‌گرفتن


audio: AIHB3KDqQBA_0105.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
اینا رو هم دور خودش جمع کرد منجم‌ها رو جمع کرد به ادبیات علاقه داشت کلی کتاب از زبون‌های مختلف ترجمه شد به عربی دانشمندای هندی رو دعوت کردن بیان با شیعیان و با امامان شیعه مشکل داشتن کلی فقها و اینا رو دعوت کردن بشینن در علوم قرآنی و احادیث و اینا کار بکنن در مباحثه قوی بشن


audio: AIHB3KDqQBA_0107.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
بغداد فقط به‌خاطر رونق اقتصادی و ثروتش دیگه شهر مهمی نبود شهری بود که خوارزمی و فارابی و الکندی و ابن هیثم و رازی و اینا همه نه که همه همزمان هستن ولی اینا مال همون دوره‌ای هستن که داریم ازش صحبت می‌کنیم اینجا پروژه تعریف می‌کردن که مثلا بریم ببینیم دور زمین محیطش چقدره یعنی فقط مسئله دونستن چیزای قدیم نبود مسئله جلو بردنش هم بود می‌خواستن ببینن دنیای کلاسیک چی داره


audio: AIHB3KDqQBA_0109.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
مثلا در ادبیات خیلی دنبال ادبیات یونانی و شعر و هنر و اینا نرفتن برای شعر و هنر و این‌ها بیشتر یا ادبیات عرب بود منبع‌شون یا ادبیات فارسی بود یا برای ریاضیات از هند خیلی مثلثات و اینا دانش مثلثات و این‌ها از اونجا آمد خیلی از توابع مثلثاتی تانژانت و کسینوس و کتانژانت و اینا همون دوره در بغداد یا کشف می‌شن یا ابداع می‌شن


audio: AIHB3KDqQBA_0111.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
اول اون رو یاد بگیرن ارسطو براشون خیلی مهم بود ارسطو درباره خیلی چیزا حرف زده بود خیلی به دردشون می‌خورد برای سر درآوردن از دنیا منطق داشت ارسطو بعد از این طرف این ورودی رو می‌بینیم که ترجمه و مطالعه ارسطو و ایناست از اون‌ور نتیجه رو می‌بینیم که همین دوره دوره رشد عقل‌گراییه در ادبیات دینی اسلامی دوره رشد اندیشه معتزله‌ست که می‌گن که می‌خوای ببینی اسلام چی می‌گه می‌تونیم به عقل‌مون تکیه کنیم عقل بر حدیث مقدمه خیلی مهمه


audio: AIHB3KDqQBA_0112.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
نقشی که این حکومت اسلامی اون موقع داشت و دوباره بگم فقط واسطه نبود که ترجمه کنه نگه داره بعد یکی دیگه بیاد ترجمه کنه ادامه بده خیلی تحقیقات و کارای اورجینال کردن در اون دوره هم در فلسفه هم در ریاضیات و در پزشکی و کلا علم رو توسعه دادن مثال دوباره بزنم که این از اون مثال‌هاییه که تو ذهن‌مون می‌مونه می‌گن دانش ریاضی عدد از هند اینطوری آمد به ایران و بعد به عراق امروز و


audio: AIHB3KDqQBA_0113.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
اونجا در بغداد خوارزمی علم جبر رو ابداع کرد کتابی که خوارزمی نوشت در قرن 9 بر پایه ریاضیات هندی بعدا 4 قرن بعد ترجمه شد به لاتین بعد ادامه ماجرا این طرف دنیا پیش رفت چون ریاضیات اون موقع در اروپا اینطوری نبود رومی‌ها و یونانی‌ها با عدد کار می‌کردن ولی مثلا مفهوم صفر نداشتن صفر نداشت ریاضیات رومی و چون صفر نداشتن اعشاری نداشتن


audio: AIHB3KDqQBA_0114.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
اینا از هند آمد در بغداد توسعه پیدا کرد و نتیجه‌ش که الان در ریاضی و در جبر و در معادله و این‌ها مونده مال اون دوره طلایی دوران اسلامه خیلی می‌شه حالا درباره این دوره صحبت کرد ولی فکر می‌کنم برای اینجا همین قدر بسه یه بار اگه درباره تاریخ علم کار کردیم شاید یه خرده‌ای به این دوره یک طور دیگه‌ای هم نگاه کردیم حالا اینجا می‌خوایم یه تصویری از این 500 ساله‌ی عباسیان بگیریم 500 سالی که یه سری خلیفه‌های معروف‌شون رو گفتیم


audio: AIHB3KDqQBA_0117.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
منصور اونیه که به کمک برمکیان نهادهای حکومتی رو ساخت از منصب وزارت و دیوان‌سالاری و یه سری نهادهایی برای کارهای مالی و اجرایی و بیت‌المال و دیوان خراج و دیوان خاتم و دیوان خادمان و


audio: AIHB3KDqQBA_0120.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
پنجمین خلیفه عباسیه از نظر نظامی هم قدرتمنده یه درگیری‌های زیادی هم با بیزانس داره ادامه همون درگیری‌هایی که امویان داشتن به یه معنی ادامه همون درگیری‌هایی که چند قرنه که ایران و روم داشتن از زمان اشکانیان و ساسانیان


audio: AIHB3KDqQBA_0121.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
از جمله سر کنترل جاده ابریشم و بعدا هم ادامه پیدا کرد بین ایران و عثمانی در دوره مدرن اون موقع درگیری البته در عراق نبود در آسیای صغیر بود در آناتولی بود در ترکیه امروز بود


audio: AIHB3KDqQBA_0122.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
تلاش‌هایی داشتن عباسیان که مدیترانه رو بگیرن از بیزانس که خیلی موفق نبودن برتری دریایی دست اونا بود تازه این بیزانسیه که ضعیف هم شده و خیلی شهرای زیادی توش نیست دیگه ولی به هر حال قسطنطنیه رو دارن و به مدیترانه مسلط‌ترن


audio: AIHB3KDqQBA_0123.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
یا یه چیز خیلی مهم دیگه مال زمان هارون‌الرشید ارتباط دیپلماتیکیه که وصل می‌کنن با برقرار می‌کنه با شارلمانی شارلمانی کسی بود که 300 سال بعد از فروپاشی امپراتوری روم یه قدرت بزرگ واحد در اروپا درست کرد


audio: AIHB3KDqQBA_0124.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
سال 800 روز کریسمس به دست پاپ تاج‌گذاری کرد در رم و شد امپراتوری که حالا بعدا گفتن شد اولین امپراتور مقدس روم امپراتوری روم جدید درست کرد قدرت بزرگ واحد اروپایی تازه درست کرد در اروپای غربی


audio: AIHB3KDqQBA_0128.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
فرهنگ عملا حوزه یه گروه کوچکی از عالمان دینی بود حالا شارلمانی آمده بود بشه اون قدرت مسلط روم جدید درست بکنه


audio: AIHB3KDqQBA_0132.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
می‌گن که درست نیست اینطوری بگیم چون نگاه‌مون رو به اون دوره با یک قضاوتی همراه می‌کنه که جلوی تحقیق علمی رو می‌گیره


audio: AIHB3KDqQBA_0134.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
خلاصه بین هارون‌الرشید و شارلمانی روابط دیپلماتیک در سطح دنیای اون موقع شکل می‌گیره یک فیلی انگار هدیه می‌فرسته هارون برای شارلمان فیلی به نام ابوالعباس و یه اتحاد سیاسی دورادوری دارن چون منافع مشترک دارن علیه بیزانس و البته این‌ور هم علیه امویان اندلس امویان اسپانیا تبادلات فرهنگی هم دارن معمولا هم چنین روابطی ته‌ش برای اینه که تجارت رو ممکن بکنن دیگه


audio: AIHB3KDqQBA_0135.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
اصلا دیپلماسی از همون موقع هم یک کارکرد مهمش این بوده که راه رو برای تجارت هموار بکنه باز بکنه منصور رو گفتیم هارون‌الرشید رو گفتیم یه خلیفه مهم دیگه تو اون اقتدار صدساله اول‌شون مامونه خلیفه هفتمه البته همونیه که گفتم زمانش یک جنگی هم با برادرش امین می‌شه در بغداد و ولی خلاصه مامون پیروز می‌شه


audio: AIHB3KDqQBA_0137.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
و این دوباره دوره رونقه در زمینه‌های مختلف یعنی رونق ادامه پیدا می‌کنه رشد اندیشه و رشد علم و برای من واقعا خیلی جالبه وقتی درباره خیلی از پادشاهی‌های مختلف دنیا صحبت می‌کنیم نقاط برجسته کشورگشایی‌هاست که اینجا رو گرفتن اونجا جنگیدن با پیروان این دین چنان کردن با اونا این کارو کردن


audio: AIHB3KDqQBA_0138.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
در عباسیان ولی مقدار زیادی از حرف درباره رونق علمیه و درباره آبادیه و درباره ساختنه درباره دوره مامون البته فقط رشد علم و دانش نیست مثلا کشاورزی هم هست کشاورزی هم بهتر می‌شه منظم‌تر می‌شه سیاست‌های مالیاتی منظم‌تر می‌شه گزارش‌هایی هست که تجارت رونق گرفته صنعت رونق گرفته رفاه عمومی بالاتر رفته تا حالا هر سه‌تا خلیفه‌هایی که ما گفتیم به عنوان خلیفه مهم


audio: AIHB3KDqQBA_0139.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
اسم‌هاشون برای ما آشناست به‌خاطر اینکه خارج از تاریخ ما تو بستر مذهبی ممکنه اینا رو شنیده باشیم که اینا خلافت رو به ناحق گرفتن از خانواده پیغمبر و از امامان برحق شیعه غصب کردن و با اون‌ها و با پیروان‌شون بدرفتاری کردن خودشون رو که پیشوای گروهی از مسلمون‌ها بودن یا کشتن یا زندانی کردن یا هر دو


audio: AIHB3KDqQBA_0140.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
ما اینجا وارد اون داستان‌ها نشدیم هم اینکه اونا رو به اندازه کافی شنیدیم و جاهای دیگه هم بهش پرداختن و می‌پردازن و هم اینکه ما اینجا دنبال کنجکاوی جدید بودیم و هستیم که این تصویر جزئی از تاریخ رو که شاید از تاریخ این دوره داشته باشیم اینو یه خرده‌ای بزرگترش کنیم ببینیم این کجای دنیاست کجای قصه دنیاست کجای قصه ایرانه و پازل ذهنی خودمون رو از تاریخ دنیا چطوری کامل می‌کنه


audio: AIHB3KDqQBA_0141.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
همه اینا ولی مال 100 سال اوله مال دوره اوج اقتدارشونه امپراتوری قوی هستن قدرت خلیفه زیاده رشد علم و فرهنگ هم اینجاست بغداد رو همین‌جا می‌سازن همه‌ش مال همین دوره‌ست


audio: AIHB3KDqQBA_0143.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
تقریبا هم بدون چون‌وچرائه به جز می‌گم شیعیان پیروان فرزندان علی که اقلیتی هستن مخالف حکومت و مبارزه فعال هم دارن نمی‌کنن بقیه رو بقیه جاها رو جای پاش محکمه خلیفه ولی اون چهارصد سال دوم چهار قرن دوم اینطوری نیست ضعیف می‌شه قدرت خلیفه همچنان در بغداد هست ولی کنترلش روی سرزمین‌های دورتر کمتر و کمتر می‌شه حکومت‌هایی شکل می‌گیرن که دیگه کم‌کم پی حرف خلیفه هم نمی‌رن


audio: AIHB3KDqQBA_0144.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
مالیاتی که بهش نمی‌دن هیچ بعضیاشون پا می‌شن می‌آن بغداد رو هم می‌گیرن بعد می‌گن حالا شما اینجا خلیفه باش کارت رو بکن ولی کاری به کار ما نداشته باش


audio: AIHB3KDqQBA_0145.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
می‌رسیم بهش در این دوره اون یکپارچگی که درست شده بود از بین می‌ره اون حکومت امویانی که در اسپانیا درست شده بود اون شاخ می‌شه اصلا می‌گه خلیفه ماییم در ایران ایرانی‌هایی که قرن اول کمک کرده بودن به برآمدن عباسیان به تثبیت‌شون به پروژه‌های بزرگ‌شون به همه این‌ها دیگه کم‌کم قدرت‌شون کم شده یک قرنی سرکوب می‌شن و بعد یواش یواش قدرت‌های محلی در منطقه‌های مختلف ایران درست می‌شن


audio: AIHB3KDqQBA_0148.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
و تو همین دوره هم هست که قدرت خلیفه که داره کم می‌شه نقش حرم‌سراها هم زیاد می‌شه یعنی تو یه بخشی از این دوره‌ست یک زن‌هایی در سیستم پیدا می‌شن به نام قهرمانه کلا تو سیستم‌شون اینا یه سری قهرمان داشتن قهرمان و قهرمانه اینا کسایی بودن که حالا آدمای به درد بخور سیستم بودن تو کارها روشون حساب می‌کردن تو سیستم اداری حالا دوره اول عباسیا قهرمان‌ها و قهرمانه‌ها بیشتر کار اقتصادی و اینا می‌کردن کارکردشون این بود


audio: AIHB3KDqQBA_0149.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
تو دوره‌ای که اینا ضعیف شدن اینا قدرت سیاسی پیدا کرده بودن کاربلدهای سیستم بودن واسطه مثلا بین حرم‌سرا و دارالخلافه بودن خلیفه یا مادر خلیفه اینا رو هواشون رو داشت انتخاب‌شون می‌کردن بعضیا می‌گن اینا خودشون دیگه وزیر می‌آوردن وزیر می‌بردن نقش‌شون خیلی جالبه از پایین شروع می‌شه بعد شروع می‌کنن انگار به مشارکت کردن در امور مملکت و اصلا مملکت داری و از یه قهرمانه‌ای صحبت می‌شه


audio: AIHB3KDqQBA_0150.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
خانمه دیگه قهرمانه به نام ثمال که قاضی شده بود در دیوان مظالم می‌گن اولین قاضی زن مسلمان بود اینم خلاصه پدیده جالبیه در حکومت اسلامی‌ بیش از هزار سال پیش


audio: AIHB3KDqQBA_0151.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
یه مقدار معادله و موازنه قدرت عوض شد بعدا دیگه از همون موقعی که آل بویه آمدن دیگه تو ایران کم‌کم می‌بینیم داره حکومت‌های مستقل و نیمه‌مستقل شکل می‌گیره بعضی‌ها منصوب خلیفه‌ان یه جور توافقیه بین خلیفه با اعیان و اشراف ایرانی یه بده بستونیه بعضی‌ها هم‌مذهبن با بغداد با استقلال سیاسی بعضی‌ها هم اصلا با اختلاف مذهبی با خلیفه


audio: AIHB3KDqQBA_0152.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
رو نقشه هم که نگاه کنیم می‌بینیم این حکومت‌های مستقل تمرکزشون در خراسان زیاده یه مقدار و اینم احتمالا یه چیزی که نشون می‌ده اینه که چقدر این مسیر تجارت با چین مهم بوده یکی از پایه‌های شکل گرفتن دولت‌های مستقل اسلامی در ایران همینه و حواس‌مون باشه الان قرن 10 هم هستیم قرن 10 زمانیه که دیگه به نظر می‌رسه اسلام در ایران فراگیر شده اسلام قرن 7 به ایران آمده ولی ایرانی‌ها اینطوری مسلمون نشدن


audio: AIHB3KDqQBA_0153.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
یه 300 سالی طول کشیده انگار و اینطوری که ببینیم ایرانی‌ها یعنی ساکنین فلات ایران تقریبا همون موقعی دارن دیگه مسلمون می‌شن کامل که اروپایی‌ها دارن مسیحی می‌شن مخصوصا شمال اروپا دارن مسیحی می‌شن اینو از این به بعد که دیگه زوم‌اوت‌های تاریخی می‌کنیم این خیلی کمک‌مون می‌کنه داستان هامبورگ و داستان برمن و داستان اسکاندیناوی و اینا رو که ببینیم تاریخش رو بخونیم می‌بینیم کلیساهای این شهرها اصلا ورود مسیحیت به اینا


audio: AIHB3KDqQBA_0154.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
که یه نشونه‌ش اینه که کلیساشون کی ساخته شده اینا مال همون قرن ده و یازدهه و مطالعه‌های باستان‌شناسی جدید به نظر می‌رسه که به ما می‌گن که این دور نیست از زمانی که ایرانیان هم اسلام رو پذیرفتن به عنوان دین خودشون دیگه سراسری و در نتیجه اینکه حالا حکومت‌های مستقلی هم که دارن در ایران درست می‌شن


audio: AIHB3KDqQBA_0155.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
اینا هم همه‌شون حس می‌کنن که یک مقبولیت ملی لازم دارن مشروعیت دینی هم لازم دارن ایرانی‌ها هم که اسلام رو پذیرفتن این حکومت‌ها هم طبیعتا اسلامی می‌شن


audio: AIHB3KDqQBA_0156.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
برای مشروعیت دینی حتی بعضیاشون شاید به این خاطره که خلیفه رو می‌پذیرنش به عنوان یک اصل معنوی می‌پذیرنش ارتباط‌شون رو با خلیفه حفظ می‌کنن چون نمی‌آن ادعای خلافت پیغمبر نمی‌کنن خلافتش رو می‌پذیرن حتی اگر با حکومتش مشکل دارن و حکومتش رو بر خودشون نمی‌پذیرن رابطه حکومت‌ها البته با خلیفه بالا پایین زیاد داره همیشه یکنواخت نیست ولی یک تعاملی توشون هست همیشه حالا اینا داستان‌های خیلی جذابی دارن


audio: AIHB3KDqQBA_0157.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
سامانیان و طاهریان و صفاریان و اینا خیلی توش جزئیات جالبی هست و خیلی خیلی آموزنده و کنجکاوی‌برانگیز ولی باشه برای بعد عباسیان رو که گفتیم فقط یک جمع‌بندی بکنیم گفتیم عباسیان اول قرن هفت دنیا این شکلی بود دو تا قدرت بزرگ این طرف و اون طرف بودن امپراتوری روم امپراتوری ساسانی ایران اعراب مسلمون این وسط با یه دین جدیدی آمدن امپراتوری ساسانی رو شکست دادن ایران رو گرفتن


audio: AIHB3KDqQBA_0158.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
در سرزمین‌های بیزانس پیشروی کردن یک قرن از ظهور اسلام نگذشته چنین امپراتوری بزرگی درست شد اول با خاندان اموی که سیستمش پرخطا و پراشکال بود تکیه‌ش روی عرب‌ها بود نهایتا ناموفق بود در ایجاد ثبات و دوام بعد خاندان جدیدی آمدن این بار با مشارکت فعال غیرعرب‌ها از جمله ایرانیان و دورانی شروع شد که بهش می‌گیم عصر طلایی اسلام


audio: AIHB3KDqQBA_0159.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
که نه فقط برای خودشون و حکومت‌شون و اسلام مهم و موثر بود نقش مهمی داشت در توسعه و جلو بردن دانش و فرهنگ بشری


audio: AIHB3KDqQBA_0160.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
مرز بین هند و ایران و بین‌النهرین و آسیای صغیر و شمال آفریقا و اینا وقتی برداشته شد وقتی زبان همه این‌ها زبان عربی شد زبان علم یکی شد انگار مرز برای انتقال دانش و انتقال ایده‌ها ورداشته شد چطوریه که الان زبان مشترک علمی برای بیشتر دنیا انگلیسیه اون دوره عربی بود متفکرین یهودی هم به عربی می‌نوشتن


audio: AIHB3KDqQBA_0161.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
متفکرین مسیحی اسپانیا هم به عربی می‌نوشتن بعد عرب‌های حاکم هم نگاه‌شون این نبود که این تمدن‌های گمراهی بوده که ما باید نابودشون کنیم خودمون بهترش رو آوردیم ایشون اینطوری توضیح می‌داد تو این ویدیو خیلی جالبه در واقع این یه دوره آموزنده‌ایه که من دیدم برای آماده کردن این ویدیوها خیلی پیشنهاد می‌کنم اگه این موضوع براتون جالبه این دوره رو کامل ببینید مال دانشگاه ییله


audio: AIHB3KDqQBA_0162.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
می‌گه که اینا اینطوری می‌دیدن که یک باغ قشنگ و سرسبزی هست که ما بهش رسیدیم نمی‌خوایم زیر و روش کنیم نمی‌خوایم همه‌ش رو به هم بزنیم می‌خوایم ازش محافظت کنیم می‌خوایم ازش لذت ببریم و می‌گه اون موقعی که اینا در اوج قدرت بودن اون دوره‌ایه که در اوج رواداری هم بودن اقتدار عباسیان البته بعد از قرن اول کم شد ولی دوران طلایی علم و دانش و فرهنگ و این‌ها ادامه داشت تا زمانی که مغولان آمدن و


audio: AIHB3KDqQBA_0163.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
بغداد رو ویران کردن و کتاب‌ها رو انداختن در دجله طوری که می‌گن آب دجله سیاه شد از جوهر کتاب‌ها و خیلی واقعه‌ی اثرگذاری شد روی مسلمون‌ها انتظار نداشتن که همچین بلایی سرشون بیاد سعدی که زنده بود در دوران سقوط بغداد و فتح و خراب کردن بغداد و گزارش کرده توی بعضی از شعراش این رو گفت توی شعرش که نسیم صبا بغداد بعد خرابها


audio: AIHB3KDqQBA_0164.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
تمنیت لو کانت تمر علی قبری این بادی که بر ویرانه‌های بغداد می‌وزه ای کاش این باد بر سر قبر من می‌وزید


audio: AIHB3KDqQBA_0165.opus
source: youtube
source_id: AIHB3KDqQBA
invalidation: VALID
text:
آمدن مغولان دارالحکمه رو خراب کردن خلیفه رو اینطوری که گزارش شده پیچیدن تو فرش با اسب از روش رد شدن انقدر تا مرد


audio: 1hRq7lSEjwU_0001.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
فکر کن یه موجود زنده‌ای هست که خودش کوررنگه ولی می‌تونه رنگ خودش رو عوض کنه یه طوری که شکارچیش گول بخوره، بره یا طعمه‌اش گول بخوره بیاد بعد ماجراش از این هم تازه عجیب‌تر می‌شه توی این ویدیو یکی از کنجکاوی‌های تازه‌ام رو بهتون نشون می‌دم و یه سایت خیلی جالب معرفی می‌کنم و یه پیشنهاد خوبیه رو در واقع برای وب‌گردی همه‌اش هم در 10 دقیقه تقریبا من علی بندری این کانال یوتیوب بی‌پلاس


audio: 1hRq7lSEjwU_0002.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
اقیانوس‌های عمیق رو ما خیلی خوب کشف و شناسایی نکردیم هنوز هم فشار آب زیاده، هم اینکه خیلی تاریکه کار خطرناکیه حتی بعضی از دانشمندان می‌گن که اعماق فضا رو راحت‌تر می‌شه شناخت تا اعماق اقیانوس‌ها یه زیر‌دریایی هنوز نتونسته بشر بسازه که ته ته اقیانوس‌ها بره‌ عمیق‌ترین جایی که انسان بهش رسیده 10،927 متره در حالی که عمیق‌ترین نقطه‌ی اقیانوس 11 هزار و 34 متر زیر دریاست بالای بالای زمین رفتیم


audio: 1hRq7lSEjwU_0003.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
مثلا بالای اورست 8،800 متره دیگه ولی ته ته آب نرفتیم یکی از موجودات جالب اعماق اقیانوس‌ها ماهی‌های مرکب هستن


audio: 1hRq7lSEjwU_0006.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
بعضی وقت‌ها 12 متر 150 کیلو وزن چشم‌ها درشت همچین مناسب اون اعماق تاریک تاریک تاریک چرا ماهی مرکب برای من جالب شد؟ اپیزود 45 پادکست بی‌پلاس رو اگر شنیده باشین می‌دونین چرا این ماهی مرکب هم مثل اختاپوس از همون تیره‌ی نرم‌تنانه پای خاصی نداره اصل ماجرا کله‌ست برای اینا و مثل اختاپوس اینم هشت تا بازو داره مثل اختاپوس اینم شل نداره، پوسته نداره


audio: 1hRq7lSEjwU_0007.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
ولی خب یه تفاوت‌هایی هم با هم دارن مثلا این دو تا تنتکل داره روی این تنتکل‌هاش یه چیزهایی هست دندونی که کمکش می‌کنه که طعمه رو بگیره یا مثلا باله داره دو تا و حالا شباهت‌ها و تفاوت‌های دیگه هم به هم دارن خیلی چیزها در مورد اینها ما هنوز نمی‌دونیم کلا تا 2006 ما بزرگوار رو زنده ندیده بودیم جسدش رو دیده بودیم مثلا در ساحل یا تو شکم وال از وقتی که زنده دیده شد و مخصوصا از وقتی که تونستن ژنش رو مطالعه کنن


audio: 1hRq7lSEjwU_0008.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
توی این چهارده سال بعد هرچی جلوتر آمدیم چیزهای بیشتری درباره‌ی این موجود یاد گرفتیم و فک‌مون واقعا پایین‌تر و پایین‌تر افتاده راستش یه چیزایی‌شون خیلی خاصه مثلا رشدشون زیاده یا اینکه مغزشون پیچیده‌ست یه شکلش شکل دونات داره بعد ولی اندازه‌اش نسبت به اندازه‌ی بدن کوچیکه در مقایسه با وزن‌شون مثلا یک تن وزن‌شونه مغزشون مثلا 100 گرم البته بزرگ‌ترین مغز رو در بی‌مهرگان دارن


audio: 1hRq7lSEjwU_0009.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
و حالا یه چیز عجیب دیگه هم اینه که مری‌شون از سوراخ وسط اون دونات رد می‌شه اما یه چیزی که برای من خیلی جالب بود ویژگی اینهاست در رنگ عوض‌کردن، قایم‌شدن این یه کاربرد‌هایی هم داره حالا کاربردهاش رو انتهای این ویدیو می‌گم ولی این کمک‌شون می‌کنه در استتار دانشمندا فهمیدن که اینا یک پروتئینی به نام  دارن توی ژن‌شون و با کمک این می‌تونن اینطوری رنگ عوض کنن و استتار کنن این تواناییش در استتار و رنگ عوض‌کردن و


audio: 1hRq7lSEjwU_0010.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
اینا رو هم به عنوان یکی از نشونه‌های هوشش می‌گیرن مخصوصا که همونطوری که اول ویدیو گفتم می‌گن اینا کوررنگن یعنی خودشون رنگ رو متوجه نمی‌شن و از این عجیب‌تر از این عجیب‌تر حتی وقتی که ارتباط رشته‌های عصبی چشم‌شون با مغزشون قطعه یعنی سیم وصل نیست بازم اون توانایی تغییر رنگ و هم رنگ سطح‌شدن رو دارن خیلی عجیبه یعنی خود پوست‌شونه که انگار


audio: 1hRq7lSEjwU_0011.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
رنگ رو تشخیص می‌ده و مطابق اون می‌کنه خودش رو گاهی برای شکار این کار رو می‌کنه برای فرار کردن گاهی این کار رو می‌کنه گاهی واسه‌ی جفت‌یابی این کار رو می‌کنه می‌گن اسکوئید نر می‌خواد توجه ماده رو جلب کنه هر لحظه به رنگی خودش رو درمیاره و اینطوری دلبری می‌کنه متوجه شدین چی شد دیگه؟ یعنی یه کاریه که خودش خودکار می‌تونه انجام بشه خودشون هم می‌تونن انتخاب کنن که انجامش بدن یه جوری مثل نفس کشیدن ما


audio: 1hRq7lSEjwU_0012.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
منتها این تصمیم رو بر چه اساسی می‌گیرن؟ بر اساس اون چیزایی که دور و برشون می‌گذره دور و بر رو چطوری می‌فهمن چه خبره؟ از جمله با پوست‌شون می‌فهمن یعنی انگار چشم‌شون بسته هم که باشه پوست‌شون می‌تونه بفهمه که دیوار چه رنگیه خودش رو اون رنگی می‌کنه بیان یه خرده‌ای ساده و غیردقیق داریم می‌گیم بیان درستی خیلی نیست این فعل‌ها شایدا ولی مفهوم همینه برای همینم هم هست یه چیزی


audio: 1hRq7lSEjwU_0018.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
اینا در هر بک‌گراندی می‌تونن استتار کنن یک طرح‌هایی می‌ا‌ندازن روی سطح پوست‌شون یعنی طرح‌های سایکدلیکی شکارچی میاد هیپنوتیزم می‌شه واقعا حیرت انگیزه فقط رنگ عوض نمی‌کنن اصلا یه تصویر دیگه پخش می‌کنن که بیننده گول بخوره تا یه حدی این کار رو اسکوییدها هم می‌کنن یک الگوهای بی‌شماری می‌تونن درست کنن برای اینکه رنگ و شکل محیط‌شون شبیه بشن یا مثلا نورانی می‌شن که درست نتونی ببینی


audio: 1hRq7lSEjwU_0019.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
خلاصه اینکه واقعا موجودات زبلی‌ان در جفت‌یابی خیلی استادن با نصف بدن می‌گن می‌تونن کار ماده رو تقلید کنن با نصف بدن نر رو تقلید کنن اینطوری می‌تونن بخزن بین مثلا جفت‌های دیگه و حقیقتا برای منی که با دنیای حیوانات خیلی غریبه بودم آشنا شدن با اینا یه طوری بود انگار بردنم یه جهان تازه‌ای و مثل بچه‌ی کوچیک هیجان‌زده می‌شم از فهمید‌نش همونطور که احتمالا مشخصه و واقعا هم می‌خوام برای همه تعریف کنم اما همه‌ی ماجرا هم


audio: 1hRq7lSEjwU_0020.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
این هیجان فهمیدن چیز تازه نیست یعنی اصلا یکی از دلایلی که این همه روش سرمایه‌گذاری می‌شه همین کاربردهاشه، چطوری؟ انسان خیلی وقته که داره از طبیعت یاد می‌گیره یاد می‌گیریم که زندگی رو چطوری راحت‌تر کنیم مشکلات رو چطوری حل کنیم یکی از کاربردهای شناخت و موشکافی بدن حیوانات همینه که از طبیعت یاد بگیریم خیلی هم تا حالا واقعا از طبیعت یاد گرفتیم خیلی از تکنولوژی‌ها خیلی از راه‌حل‌هایی که ما الان داریم


audio: 1hRq7lSEjwU_0023.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
این کارش اصلا جمع‌آوریه و حمایت کردن از ایده هاییه که بر اساس طبیعت درست شدن، توسعه پیدا کردن این موسسه یه سایتی داره


audio: 1hRq7lSEjwU_0025.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
خیلی چیزای جالبی توش هست و اینطوری هم نیست که مثلا واقعا تو سایت بری بفهمی یکی دو تا قلق داره، من اینا رو توضیح بدم لذت بردن از سایت واقعا چند برابر می‌شه خب این سایتی که ازش صحبت می‌کنیم چیه؟


audio: 1hRq7lSEjwU_0027.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
از طبیعت بپرس همون اولش هم یه اندرز خوبی بهمون می‌ده می‌گه که شما اگه می‌خوای با طبیعت صحبت کنی باهوشی خودت رو بذار کنار واقعا باید گوش بدی ببینی طبیعت چی بهت می‌گه این سایت رو می‌تونیم بریم توی کالکشناش یه سری مجموعه درست کرده مثلا داره بله، طبیعت چطوری با استرس کنار میاد یا موضوعات مختلف تمیز نگه داشتن انرژی در طبیعت قصه‌اش چیه برای همین طوری می‌گم گشتن خوبه برای مثلا دانش‌آموز، برای معلم برای دانشجو، کارهای مهندسی


audio: 1hRq7lSEjwU_0028.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
اینا اینطوری دسته‌بندی داره این یه روششه روش دیگه‌اش اینه که خب مثل هر سایت دیگری که می‌ریم سرچ کنیم


audio: 1hRq7lSEjwU_0030.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
سرچ کنی ببینی درباره‌ی سگ چی هست یا مثلا چیزی اولی که داره یک استراتژی زیستی که میاره درباره‌ی سگ‌ها می‌گه آره دیدن که سگ‌های وحشی آفریقایی اینا یک مکانیزمی دارن انگار گروهی تصمیم می‌گیرن مثلا یه صدایی از خودشون در‌میارن بعد می‌فهمن که مثلا همه موافقن میرن بعد توضیح هم می‌ده که مثل گروه‌های مافیایی هستن بعضی وقت‌ها می‌گن که مثلا رئیس رو مثلا اونایی که رده دو ان اگه همه اجماع داشته باشن می‌تونن رای رئیس رو وتو کنن


audio: 1hRq7lSEjwU_0033.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
ولی راه‌های بهتری هم هست برای گشتن توی این سایت مثلا چی؟ برگردیم صفحه‌ی اول دو تا دسته‌بندی، دو تا تب اینجا داره یه دونه استراتژی‌های زیستی


audio: 1hRq7lSEjwU_0035.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
یادمون باشه ایده چیه؟ ایده اینه که ما یه سری چالش داریم یه سری چلنج‌هایی داریم، سوال‌هایی داریم از طبیعت می‌خوایم بپرسیم و طبیعت یه سری جواب‌هایی داره


audio: 1hRq7lSEjwU_0039.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
و بعضی وقت‌ها از توش یه راه‌حلی برای مشکل خودمون پیشنهاد کردیم اونا اینجاست مثلا می‌گه 1700 تا استراتژی رو ما جمع کردیم شما بیا اینجا سرچ کنی و مثلا در باره‌ی همین اسکوید که ما صحبت کردیم سرچ کنیم مورد اولی که بهش می‌رسی اینه یک الهامی گرفته‌شده از همین ماهی مرکب برای اینکه یک مشکل علمی یک مشکلی رو که آدمیزاد، ما داریم برطرف کنن مشکل چیه؟ ما همیشه می‌خواستیم نامرئی بشیم نامرئی شدن می‌گه که


audio: 1hRq7lSEjwU_0041.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
ولی واقعیتش اینه که یه کاربردی هم داره ما اگه بتونیم سلول رو شفاف کنیم یه کاری کنیم که توش رو بشه دید این ممکنه که کاربردهای پزشکی داشته باشه که جون آدم‌ها رو در شرایط مختلفی نجات بده چون یه همچین امکانی ما الان نداریم برای اینکه اینو پیدا کنن بعضی از آدم‌های کنجکاو رفتن از طبیعت پرسیدن ببینن طبیعت آیا چیزی


audio: 1hRq7lSEjwU_0043.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
و می‌گن ما ردپای ایده‌ی راه حلی رو در ماهی مرکب پیدا کردیم من توی جزئیاتش نمی‌رم ولی می‌خوام بگم که این سایت چی کار می‌کنه بیشتر بخوای بخونی شما اصلا می‌تونی بری این مقاله رفرنسی رو که هست بازکنی مقاله رو کلا بخونی ببینی چی گفتن واقعا چه مزایایی داره یه همچین راه‌حلی چه کاربردهایی داره یک چنین الهامی که ما از طبیعت گرفتیم، چنین استراتژی یه صفحه‌ای اطلاعات خیلی زیادی به شما می‌ده که همه اینها بسته به اینکه


audio: 1hRq7lSEjwU_0046.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
ببینیم که چه نوآوری‌هایی اینا بر اساس چه الهامی از کجای طبیعت آمده‌ان مثلا اینجا چیزی که برای من جالب بود


audio: 1hRq7lSEjwU_0048.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
درباره‌ی ارتباطات بی‌سیم زیر آب چالش این بود که ارتباطات مطمئن زیر آب مثلا به این دلیل، به اون دلیل، به اون دلیل اونی که می‌خوایم باشه نیست یک تکنولوژی با الهام از دلفین‌ها درست کردیم جزئیاتش چیه؟ یه مقدار اینجا توضیح می‌ده و حالا کسی بخواد بیشترش رو هم می‌تونه بگرده پیدا کنه برای من چرا این خیلی جالبه؟ و دوست دارم به عنوان یک سایت اینو پیشنهادش کنم که بریم توش وقت بگذرونیم به خاطر اینکه من فکر می‌کنم این شبکه‌های اجتماعی ما رو یه مقداری از اون چیزی که


audio: 1hRq7lSEjwU_0049.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
اینترنت اولش بود، دور کردن اینترنت قبل از سوشال‌مدیا خیلی کنجکاوی برانگیز بود هم خیلی به کنجکاوی‌ها جواب می‌داد هم خیلی کنجکاوی جدید بهمون می‌داد الان اطلاعات خیلی بیشتر از 10 سال، 15 سال پیشه توی اینترنت در هر زمینه ای هرچی بخوای یاد بگیری، کنجکاوی کنی اطلاعات هست، ویدیو هست پادکست هست، سایت هست، بلاگ هست ولی خیلی‌هاش رو دست ما بهش نمی‌رسه یعنی الگوریتم‌های خیلی قوی شبکه‌های اجتماعی


audio: 1hRq7lSEjwU_0050.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
و اعتیادی که ما به اینها پیدا کردیم نمی‌ذاره ما بریم این سایت‌ها رو ببینیم خیلی ساده است واقعا توی همین یوتیوب انقدر الگوریتم کارش قویه که هزار تا ویدئوی خوب ممکنه اینجا باشه و من و شما دوست داشته باشیم ببینیم ولی نتونیم ببینیم هی مثلا رقص دختر ایرانی در فلان جا رو برا ما می‌ذاره ما دوست داریم اونا رو ببینیم اون یه کسی هم اینا رو درست کرده که ما ببینیم ولی ما به همدیگه نمی‌رسیم من فکر می‌کنم ما باید یه تلاشی بکنیم که برسیم به این چیزهایی که هست و ما دوست داریم


audio: 1hRq7lSEjwU_0051.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
یکی از گره‌های این تلاش کردن‌ها اینه که سایت‌هایی رو که اینطوری هستن ببینیم همه چی توی سوشال‌مدیا نیست اگه اینترنت ما، اینترنت استفاده کردن ما فقط بشه اینستاگرام و تلگرام و اینا هیچ وقت ممکنه که نفهمیم


audio: 1hRq7lSEjwU_0053.opus
source: youtube
source_id: 1hRq7lSEjwU
invalidation: VALID
text:
و اگرم خودش رو بفهمیم مثلا توی اینستاگرامش و اینها ببینیم نمی‌تونیم اینطوری بریم ازش استفاده کنیم من دوست دارم یه کاری که اینجا می‌کنیم این باشه که سایت‌های اینطوری معرفی کنیم یه دوری تو یه سایتی بزنیم یک پیشنهادی باشه از من به شما برای وقت‌گذرونی یه خرده متفاوت در اینترنت اگر این مدل رو دوست دارین، بگین لطفا این ویدیو رو لایک کنید حتما که من بفهمم و ما بازم از این جور چیزا توی برنامه بگذاریم دم شما گرم


audio: CWPg6l5EfRM_0001.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
سال‌های 1500 میلادی 1500 تا 1600 رو بهش می‌گن آغاز عصر مدرن توی دنیا توی ایران هم توی همین سال‌هاست که حکومت صفویان تشکیل می‌شه شاه اسماعیل به قدرت می‌رسه شیعه مذهب رسمی ایران می‌شه و هویت ایرانی که ما امروز یه مقدار می‌شناسیم این یه مقدار زیادیش تو این دوره شکل گرفته یا حداقل تو این دوره بازآفرینی شده من علی بندری هستم این کانال یوتیوب بی‌پلاسه توی این ویدیو می‌خوایم ببینیم که


audio: CWPg6l5EfRM_0002.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
بین سال‌های 1500 تا 1600 میلادی چه خبر بود؟ تو ایران چه خبر بود؟ اطراف ایران چه خبر بود؟ و یه کوچولو هم ببینیم در دنیا چه خبر بود؟ یه جوری می‌خوایم تاریخ رو ببینیم که تا حالا بهش نگاه نکردیم


audio: CWPg6l5EfRM_0003.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
اول دو تا نکته وقتی می‌گیم سال 1500 تا 1600 این می‌شه خب قرن 16 میلادی نکته دوم هم اینکه وقتی می‌گیم ایران این خیلی حرف دقیقی نیست مفهوم کشور، ملت، دولت اینا اون موقع شکل نگرفته به این مفهوم مدرنی که ما امروز می‌شناسیم درست‌ترش اینه که بگیم که مثلا این تیکه از زمین رو صفویان داشتن بهش حکومت می‌کردن این تیکه دست فلان خاندان بوده ولی ما اینطوری نمی‌گیم ما می‌گیم ایران، می‌گیم هند می‌گیم مثلا ازبکستان


audio: CWPg6l5EfRM_0004.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
به خاطر اینکه این مفاهیم کمک می‌کنه که ما مثلا بهتر بفهمیم داریم درباره‌ی کجا و چه منطقه‌ای صحبت می‌کنیم، حالا ببینیم چه اتفاقی افتاد؟ حدود سال 1500 شاه اسماعیل صفوی به قدرت می‌رسه بعد از چند قرنی کشمکش و اینو می‌خواستن قدرت بگیرن و بیان بالا و رشد می‌کردن و چی و چی و چی که وارد اون قصه نمی‌شیم اینا به قدرت می‌رسه شاه اسماعیل سنی هم نداره، 16 سالشه کل این قرن رو و قرن بعدش رو صفویان در ایران حکومت می‌کنن


audio: CWPg6l5EfRM_0005.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
هم حکومت‌شون طولانیه هم از این نظر مهمه که شیعه رو می‌کنن مذهب ایران مذهب رسمی کشور و خب این یه هویت ایرانی رو با هویت شیعه گره می‌زنه که هم‌چنان می‌بینیم ادامه داره از این نظر هم مهمه که اینا یه قومی بودن برآمده از درون مرزهای همین ناحیه جغرافیایی که یکپارچه‌اش کردن بعد از قرن‌ها و شروع کردن بهش حکومت کردن حکومت مهمی بوده در طول تاریخ ما، صفویان


audio: CWPg6l5EfRM_0007.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
اینارو ما تو تاریخ مدرسه می‌خونیم ولی راستش خیلی درست جا نمیوفته برامون یعنی برای من جا نمیوفته یه دلیلش اینه که ما اگر در باره‌ی امروز صحبت کنیم


audio: CWPg6l5EfRM_0009.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
مثلا بگیم در ایران رئیس‌جمهور این آدمه، خب ما این رو در خلاء نمی‌بینیم که ما می‌فهمیم که آهان اون موقعی که در ایران رئیس‌جمهور این آدم بود در آمریکا هم اون رئیس‌جمهور بود عراق هم وضعیتش این بود روسیه هم این بود، اروپا هم این بود انگلیس هم این بود ما یه تصویر این طوری از دنیا داریم نه فقط یه گوشه که مثلا بگیم ایران این بود بعدش این بود، بعدش این شد تاریخ رو هم که می‌خونیم من خودم رو بگم، تاریخ هم که می‌خونم اینو فهمیدم که وقتی این طوری


audio: CWPg6l5EfRM_0010.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
توی فضای کلی ببینم هم بهتر یادم می‌مونه همین که این بعدا بیشتر به دردم می‌خوره من اگه بفهمم اون موقعی که تو ایران شاه اسماعیل، شاه شد همزمان اطراف ایران چه خبر بود؟ یه خرده اونورتر چه خبر بود؟ در شرق چه خبر بود؟ در غرب چه خبر بود یه خرده درک تاریخی این‌طوری پیدا می‌کنم و گرنه پشت سر هم تو ایران این آمد بعدش این آمد، بعدش این آمد به من خیلی کمکی نمی‌کنه تو این ویدیو هم می‌خوایم ببینیم که تو سال 1500 تا 1600 در این مرزهایی که


audio: CWPg6l5EfRM_0011.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
ما بهش می‌گیم ایران، چه خبر بود؟ یه خرده دورتر، اطراف ایران چه خبر بود؟ و خیلی دورتر چه خبر بود؟ بقیه دنیا در واقع چه خبر بود؟ این بقیه دنیا هم تو همین دورانه که خیلی مهم می‌شه به خاطر این که تو همین دوران صفویانه که رفت و آمد با بقیه دنیا رفت و آمد هم که بیشتر نیست، آمد آمده بیشتر


audio: CWPg6l5EfRM_0012.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
باب می‌شه و شروع می‌شه ایران یه خرده‌ای باز می‌شه دراش به اروپایی‌ها و میان و ما مثلا کم‌کم متوجه می‌شیم که اوه تو دنیای یه خبرهای دیگری هم هست


audio: CWPg6l5EfRM_0014.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
بیایم بیرون، ببینیم همسایه‌های صفوی‌ها اون موقع کیا بودن؟ صفویان وسط دنیای اسلام هستن منتها اینا چهار تا حکومتن که توی این منطقه دارن حکومت می‌کنن در شمال شرق ایران، ازبک‌ها هستن یک خاندانی هستن، خاندان شیبانی‌ها عموما ولی بهشون می‌گیم ترکان ازبک سمرقند و بخارا و این ناحیه‌ی میان‌رودان ماوراء النهر اینجا حکومت قدرتمندی هم بودن دارن اونجا حکومت می‌کنن


audio: CWPg6l5EfRM_0015.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
درگیری هم با صفویان زیاد داشتن حالا بهش می‌رسیم یه خرده پایین‌تر از شرق ایران همسایه بوده با هند ایران در طول تاریخش خیلی زیاد بوده که همسایه بوده با هند یادمون باشه پاکستان تا همین اواخر بخشی از هند بود دیگه یک کشور بودن تو این دوره یه بخشش افغانستان هم افتاده بود دست اون پادشاهی گورکانیان که داشتن در هند حکومت می‌کردن در واقع هند و پاکستان و بنگلادش امروز به اضافه در یک زمان‌هایی افغانستان امروز


audio: CWPg6l5EfRM_0016.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
اینا همه زیر دست گورکانیان بود اینم یه همسایه‌ی قدرتمندی بود که ایران در شرق داشت غرب ایران و جنوب ایران اینا همه در اختیار عثمانی بود امپراتوری عثمانی توی مقطعی هم خلافت عثمانی شد اسمش اینا حکومت قدرتمندی بودن ما عثمانی رو خیلی وقت‌ها شنیدیم به‌عنوان مثلا پیرمرد بیمار اروپا و امپراتوری در حال زوال و اینا ولی مال آخرای قصه است عثمانی خیلی طولانیه


audio: CWPg6l5EfRM_0017.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
از 1300 عثمانی هست تا هزار و نهصد و خورده‌ای 1917 بعد از جنگ جهانی اولی که عثمانی جمع می‌شه دیگه 600 سال حکومت کرده خیلی طولانیه و توی این دوره 600 ساله اوج داشته، فرود داشته ولی اوج کم نداشته و توی بسیاری از این مقاطع از ایران هم قوی‌تر بوده اینم یه نکته‌ای که ما بعضی وقت‌ها یادمون می‌ره به خاطر این‌که حالا همسایگی با اروپا داشته تکنولوژیش از اون طرف می‌آمده یا اینکه در جنگ با اروپایی ها


audio: CWPg6l5EfRM_0018.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
داشته آبدیده می‌شده شمشیرهاش قدرت نظامی برتر رو داشته عثمانی توی همین دوره چند تا شاه خیلی قدر قدرت هم داره توی همین سال‌های 1500 تا 1600 عثمانی بیشتر جنگش با اروپاست و تا حتی تا دروازه‌های وین رو میاد عثمانی داره می‌ره که اتریش امروز رو بگیره که متوقف می‌شه یه بخش‌هایی از شرق اروپا رو داره جنوب شرقی اروپا رو کامل داره بالکان و این‌ها رو داره شمال آفریقا رو داره این طرف رو که بهش می‌گیم خاورمیانه و


audio: CWPg6l5EfRM_0019.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
جنوب خلیج فارس و اینها رو داره عراق و ترکیه امروز رو داره سوریه رو داره اردن، فلسطین، اسرائیل اینا همه دست عثمانیه خیلی خیلی کشور بزرگ و البته قدرتمندی بوده در این منطقه توی این قرن پادشاه‌های قدرتمندی هم تو این منطقه بودن همین عثمانی یه سلطان سلیمان قانونی داشت فتوحات اروپایی خیلی‌هاش در زمان این اتفاق افتاد شاه عباس صفوی خودش از شاهان نامدار اون دوران بوده


audio: CWPg6l5EfRM_0020.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
در گورکانیان، اکبرشاه گورکانی اکبرشاه کبیر هم بهش می‌گن اینم پادشاه خیلی مهمیه هم خیلی قدرتمند بوده، هم اثرگذار بوده پادشاهیه که می‌گن رواداری مذهبی هم داشته و اینا یه خورده آدم خاصی هم بوده انگار در نیمه دوم قرن هم اواخر قرن هم پادشاهان قدرتمند دیگری آمدن حالا به اون‌ها هم بعدا می‌رسیم شاید توی ویدیوهای دیگه توی عثمانی سلطان سلیم هم بوده که همونیه که شاه اسماعیل رو شکست می‌ده در جنگ چالدران اونم پادشاه قدرتمندی بوده


audio: CWPg6l5EfRM_0021.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
چالدران جنگ خیلی مهمیه به خاطر اینکه می‌گن شاه اسماعیل تا اون موقع شکست نخورده بود و وقتی در چالدران شکست خورد خیلی اتفاقاتی افتاد چالدران که شکست خورد کردستان باختری از ایران جدا شد این کردهایی که در سوریه هستن و در عراق هستن و در ترکیه هستن اینا قبلش توی قلمرو صفویان بودن انگار در همون جنگ چالدران شکست می‌خوره، شاه اسماعیل این زمین‌ها از دست می‌ره حتی عثمانی‌ها تا تبریز میان تو یه مقطعی بعد حالا عقب می‌رن


audio: CWPg6l5EfRM_0022.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
و اثرش خیلی شدید بوده شخصا روی شاه اسماعیل انقدر اثرش شدید بوده که دق می‌کنه یعنی می‌گن بعد از این افسرده شد دیگه فرماندهی سپاه رو در هیچ جنگی بر عهده نگرفت و بعدا هم از همین غصه از دنیا رفت منتها اثرات سیاسیش مهمتر هم بود به خاطر اینکه تا اون موقع شاه اسماعیل هم یه مقام مرشد کامل داشت برای پیروانش و از همه مهم‌تر قزلباش‌ها که ارتشش بودن و هم رئیس حکومت بود بعد از اینکه این طوری شکست خورد


audio: CWPg6l5EfRM_0023.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
یه مقداری اون مقام مرشد کاملش شل شد دیگه ازش تبعیت می‌کردن ولی به عنوان رئیس حکومت ازش تبعیت می‌کردن نقطه‌ی عطف خیلی مهمیه این جنگ چالدران که توش شاه اسماعیل که از پادشاهان قدرتمند قرن شونزدهه به سلطان سلیم عثمانی که اونم از پادشاه‌های خیلی قدرتمند قرن شونزدهه، می‌بازه جنگ رو واگذار می‌کنه حالا ارتباطات اینا چطوری بوده؟ ایران این وسط گفتیم از این ور ترکان عثمانی بودن


audio: CWPg6l5EfRM_0024.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
از اونور ترکان ازبک بودن یعنی ایران گازانبری بین این دو تا حکومت ترک که سنی هم بودن هر دو گیر افتاده بود صفویان هم در واقع شیعه‌ان این وسط این گیر افتادنش هم گازانباری واقعا چیز نیست فقط استعاره نیست عثمانی هر وقت خودش سرش گرم جنگیدن با اروپایی‌ها نبود سیخ می‌زد ازبک‌ها هم به ایران از اون ور حمله کنن برای همین ایران واقعا در مدت‌های زیادی از دو طرف تحت فشار این دو تا قرار می‌گرفت منتها


audio: CWPg6l5EfRM_0025.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
این درگیری‌ها رو اگر بگذاریم کنار این 4 تا پادشاهی که ازش صحبت کردیم گورکانیان و صفویان و اون ازبک‌ها و عثمانی‌ها اینا یک نقطه‌ی مشترکی دارن حداقل در یک مقطعی اونم اینکه فرهنگ این پادشاهی دیوان و دفترشون فارسیه یعنی قدرت نظامی برتر نیست صفویان در برابر اینها منتها قدرت فرهنگی مسلطه حداقل تا یه مقطعی یعنی دیوان و دربار و اینها به زبان فارسیه


audio: CWPg6l5EfRM_0028.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
یه خرده من می‌خوام بیام بیرون‌تر ببینم که تو این سال‌های 1500 تا 1600 تو بقیه دنیا چه خبره؟ شاه اسماعیل گفتیم ایران رو مذهبش رو شیعه اعلام کرد مذهب مسلط دنیای اسلام اون موقع همه مثل امروز سنی بود اهل سنت بودن این یه خرده‌ای ضد قدرت مستقر بود که اومد گفت ما شیعه هستیم استقلال کشور رو هم این طوری درست کرد و مرزها و همه‌ی این‌ها در اروپا داره چه اتفاقی میوفته؟ تو همین سال‌های 1500 تا 1600


audio: CWPg6l5EfRM_0029.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
دورانیه که شما در اروپا داری دورانیه که خیلی هم زمان اتفاقا شاه اسماعیل صفوی شاه گوستاو، گوستاو اول در سوئد که بهش می‌گن پدر ملت سوئد این آمد سوئد رو مستقل کرد و مذهب سوئد رو پروتستان کرد، یعنی چی؟ یعنی اینکه گفت ما دیگه از پاپ فرمان نمی‌گیریم استقلال پیدا می‌کنیم از نظر سیاسی از رم استقلال پیدا می‌کنیم و همچنین از اون اتحادیه کالمار که داشتن اینا استقلال پیدا می‌کنیم


audio: CWPg6l5EfRM_0030.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
سوئد می‌شه یک کشور مستقلی مذهبش هم دیگه کاتولیک نیست ما پروتستان هستیم هم زمان در انگلیس هم لویی هشتم همین کار رو کرد گفتش که ما دیگه از پاپ نمی‌خوایم فرمان بگیریم و پروتستان هستیم انجیل هم همین دورانه که ترجمه می‌شه به زبان‌های مختلف به انگلیسی ترجمه می‌شه داستان این لویی هشتم هم توی فیلم  ممکنه که دیده باشین دیگه اون آقای  ولی اصل حرف من چیه؟ اصل حرف من اینه که


audio: CWPg6l5EfRM_0031.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
همون دوره‌ای که شاه اسماعیل ایران رو مستقل کرد و مذهبش رو شیعه کرد در اروپا هم داره اتفاق‌هایی شبیه این میوفته در سوئد و در انگلیس حداقل، این یعنی چی؟ یعنی این یک موجی در دنیا هست این موج هم توی استقلال‌های مذهبی و سیاسی و اینها یه خرده دیده می‌شه هم یه موجی هست برای باز شدن افق‌ها باز شدن دنیا توی همین سال‌های 1500 تا 1600 که پرتغالی‌ها و اسپانیایی‌ها اینا دوره می‌افتن دور دنیا


audio: CWPg6l5EfRM_0032.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
با کشتی و قایق به کشفیات سرزمین‌های جدید اولین برده‌های آفریقایی تو همین دوره هستن که به قاره آمریکا می‌رسن مکزیک رو اسپانیا تو همین قرنه که می‌ره می‌گیره مکزیک هم که می‌گیم یه بخش‌هایی از آمریکای امروز هم اون موقع تو مکزیکه دیگه اینارو می‌ره می‌گیره توی آمریکای شمالی اسپانیا شروع می‌کنه به پیشروی کردن پرو رو می‌ره می‌گیره اینکاها تو همین دوره هست که برمیوفتن اسپانیایی‌ها پاشون رو اونجا محکم می‌کنن این طرف دنیا اسپانیایی‌ها میان فیلیپین رو می‌گیرن


audio: CWPg6l5EfRM_0033.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
پرتغالی‌ها میان تا خلیج‌فارس تنگه‌ی هرمز هم عمان رو دارن هم هرمز رو دارن هم از اون طرف پرتغالی‌ها می‌رن تا مالزی و از اونجا به سمت شرق‌تر و این جهان‌گشایی از مسیر دریا چه به دست پرتغالی‌ها چه به دست اسپانیایی‌ها توی همین قرن اوجشه تقریبا تو یه مقطعیش هم اصلا پرتغال و اسپانیا یه کشور می‌شن یک شاه دارن حالا خیلی شفاف نیست بعضیا می‌گن که نه، اسپانیا بود که پرتقال رو گرفت یا پرتغالی‌هایی هستن که می‌گن


audio: CWPg6l5EfRM_0034.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
نه مثلا ما بودیم که متحد شدیم با اسپانیا ایناش دعواهاییه که به ما خیلی مربوط نیست مهم اینه که این دو تا قدرت بزرگی بودن قدرت دریایی بزرگی داشتن ناوگان قدرتمندی داشتن و داشتن هم دنیا رو بزرگ می‌کردن و پرچم خودشونو هی توی این مناطق جدید می‌کوبیدن حالا، این یه خرده قصه تاریخ سیاسی نظامی بود ببینیم اهل فرهنگ و هنر و علم و اینا کیا بودن توی این سال‌های 1500 تا 1600 چهره‌ی علمی معروفی که توی اروپا داریم


audio: CWPg6l5EfRM_0035.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
این موقع کوپرنیکه  کسیه که گفت زمین مرکز جهان نیست خورشیده که مرکز دنیاست ادامه این قرن، انتهای این قرن گالیله رو داریم توی این قرن رو داریم  رو داریم مونالیزا تو این قرن کشیده شده  رو داریم از نظر هنری خلاصه چهره‌ها اینا هستن توی ایران از نظر هنری اون موقع هنر خطاطیه یه مقدار تذهیبه، مینیاتوره شاعر، شاعر معروف این دوره مثلا محتشم کاشانیه


audio: CWPg6l5EfRM_0036.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
باز این چه شورش است که درخلق عالم است و این‌ها از نظر علمی توی ایران ملاصدرا رو داریم که مثلا قله‌ی فلسفه ایرانی اسلامیه و اونم توی همین دوره زندگی می‌کرده توی اروپا علوم سیاسی عملا پایه‌گذاریش تو همین سال‌های 1500 تا 1600 اتفاق افتاد  توی همین دوره بود کتاب نوشتن ماکیاولی در اواخر همین سال‌های 1500 تا 1600 بود یه چند تا چیز دیگه هم بگم اینا هم نکات بامزه‌ایه


audio: CWPg6l5EfRM_0037.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
کمک می‌کنه که تو ذهنمون بمونه 1500 تا 1600 چه اتفاقی افتاد مثلا یه چیز خیلی جالب دیگه‌اش واسه من این بود که اولین شهربازی دنیا در همین سال‌ها درست شد حالا نمی‌گم کجا یه ویدیو دیگه درباره اون شهربازی اگر که براتون جالبه درست می‌کنیم چون اون هم هنوز این شهربازی هست و می‌شه رفت دیدش اولین شهربازی دنیا فکر کن یه زمانی درست شده که توی ایران زمان مثلا شاه طهماسب صفوی بود


audio: CWPg6l5EfRM_0038.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: INVALID_CHARS
text:
یا مثلا حرف J اون موقع به الفبای انگلیسی اضافه شده تا قبل از اون این یک صورتی از I بوده انگار حرف J تقریبا تازه وارده


audio: CWPg6l5EfRM_0039.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
اونم توی همین سال‌ها اضافه شده خلاصه، سال‌های 1500 تا 1600 بهش می‌گن  و ما توی این ویدیو سعی کردیم یه نگاهی بکنیم ببینیم تو این آغاز عصر مدرن در ایران چه اتفاقی می‌افتاد؟ اطراف ایران چه خبر بود؟ و تو دنیا چه خبر بود؟ همه چی رو نگفتیم خیلی چیزهای مهم رو نگفتیم مثلا درباره ی صفویان که صحبت کردیم شاه طهماسب رو نگفتیم شاه طهماسب که بعد از شاه اسماعیل، شاه شد تو شاه‌های بعد از اسلام رکورد داره از نظر طول سلطنت


audio: CWPg6l5EfRM_0040.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
54 سال سلطنت کرد البته شروعش از مثلا 10 سالگی و این‌ها بود حالا نمی‌دونم چقدرش رو باید شمرد ولی به هر حال خیلی طولانی رو تخت بود ما از اون عمدا صحبت زیاد نکردیم یا حتی شاه اسماعیل دوم که اون خیلی کم حکومت کرد ولی آدم عجیبی بود خیلی آدم عجیبی بود هم می‌گفتن یه خورده مثلا تمایلات سنی داشت هم یه عده‌ای می‌گفتن همجنسگرایی داشت هم آدمی بود خیلی اهل رواداری مذهبی انگار هم از اون طرف خیلی آدم کشت خیلی عجیب غریبه


audio: CWPg6l5EfRM_0041.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
خیلی کارهایی که کرده خیلی گیج کننده است واقعا دوران حکومتش هم مثلا یک سال یک سال و خرده‌ای اینا بیشتر نیست منتها ما از اینا صحبت نکردیم و از همه مهم‌تر اینکه از شاه عباس نگفتیم از شاه عباس کبیر نگفتیم که از بزرگ‌ترین شاهان تاریخ ایرانه و اونم حکومتش از دهه‌های آخر این قرن شروع شد اونو نگفتیم که بذاریم بعدا مفصل‌تر بگیم اگر اینجور محتوا رو دوست دارین می‌تونیم توی ویدیوی دیگری یه خرده مفصل‌تر درباره‌ی خود شاه عباس صحبت کنیم اینجا می‌خواستیم به قرن 16 نگاه کنیم


audio: CWPg6l5EfRM_0042.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
سال‌های 1500 تا 1600 سال‌هایی که دنیا بزرگ شد افق‌ها بزرگ شد مذاهب جدید یه خرده‌ای درست شدن و بعضی از علومی که ما امروز داریم علوم انسانی یا حسابداری، علوم سیاسی اینا پایه‌هاشون در این قرن گذاشته شد من علی بندری


audio: CWPg6l5EfRM_0043.opus
source: youtube
source_id: CWPg6l5EfRM
invalidation: VALID
text:
این کانال یوتیوب بی‌پلاس این یه ویدیوی تاریخی بود که ما برای اولین بار توش شروع کردیم به تاریخ ایران نگاه کردن اگر براتون این سبک ویدیو جذابه حتما بگید که ما بگذاریم توی برنامه باز هم از این‌ها درست کنیم


audio: UXrzh7lmc8Q_0001.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
کلا قصه اینه که ما درباره‌ی خودمون خیلی ناآگاهیم خیلی نمی‌دونیم و کجا اینو می‌فهمیم؟ یه جاهایی که با یه چیزایی مواجه می‌شیم که طبق حساب کتاب ذهنی ما نباید مثلا باهوش باشن نباید اینطوری آگاهی داشته باشن ولی یهو می‌بینیم دارن و جا می‌خوریم یکی از اینا اختاپوسه


audio: UXrzh7lmc8Q_0003.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
به احتمال زیاد از این حرفا شنیدین یا حتی خودتون هم ممکنه گفته باشین که گل و گیاه‌ها احساس دارن با گلاتون حرف بزنین یا یه برند لبنیاتی میاد می‌گه که ما تو گاوداری‌هامون موزیک کلاسیک می‌ذاریم گاوامون اینطوری خوشحال می‌شن شیر خوشمزه‌تر و با احساسی تولید می‌کنن مثلا واقعا یعنی چی؟ وقتی می‌گیم احساس گل، احساس گاو درباره چی داریم صحبت می‌کنیم؟ دونستن این هم کمک می‌کنه که اونا رو بشناسیم و هم نهایتا باعث می‌شه که خودمون رو بهتر بشناسیم


audio: UXrzh7lmc8Q_0004.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
اول می‌خوایم درباره‌ی یک آدمی صحبت کنیم خانم سای مونتگومری ایشون نچرالیسته، طبیعت‌شناسه و قصه‌نویس چند تا کتاب داره با عشق و با دقت زیاد درباره‌ی حیوون‌ها تحقیق می‌کنه، مشاهده می‌کنه یک کتاب داره ایشون به نام روح اختاپوس چند تا جایزه هم گرفته از جمله جایزه‌ی بهترین کتاب داستانی سال رو گرفت 2015 و خیلی خلاصه بگم درباره‌ی شباهت‌ها و تفاوت‌های مغز ماست و مغز اختاپوس یا مغزهای اختاپوس


audio: UXrzh7lmc8Q_0005.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
یه پرسش‌هایی مطرح می‌کنه که می‌گه بیا این تفاوت‌ها رو ببین دیگه واضحه چقدر آدم با اختاپوس فرق می‌کنه دیگه اینارو ببین، بعد حالا ذهن خودت رو بهتر بشناس بعد اصلا به این فکر کن که اینطوری که داری با ذهن‌های دیگه رفتار می‌کنی و دریافت‌شون می‌کنی درسته؟ ابعاد اخلاقی نداره ماجرا، داره تو تکامل چه اتفاقی افتاده  مسئله‌ی جذابی هم هست ما توی یکی از اپیزودهای بی‌پلاس هم از کتاب ذهن‌های دیگر


audio: UXrzh7lmc8Q_0007.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
پیتر گادفری اسمیت اونجا هم ایشون گفت که ما یک درکی داریم از زنده بودن خودمون از احساس خودمون ما خودآگاهی داریم و با این خودآگاهی می‌ریم باقی موجودات زنده رو هم مطالعه می‌کنیم ولی این مسیر مسیر درستیه؟ چرا ممکنه درست نباشه؟ به خاطر اینکه وقتی حرف می‌زنه این خانوم سای مونتگومری ایشون درباره‌ی هوش بالای اختاپوس‌ها صحبت می‌کنه می‌گه ما یک درکی داریم از احساس دوستی ما می‌فهمیم که ارتباط دوستانه یعنی چی


audio: UXrzh7lmc8Q_0008.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
شما اگه زیر آب باشی می‌گه می‌تونی با اختاپوس دوست بشی به خاطر اینکه اون احساس رو می‌تونی پیدا کنی که اونجا وجود داره


audio: UXrzh7lmc8Q_0010.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
و می‌گفت این فرق می‌کنه با اینکه مثلا من ممکنه بگم من موسم رو دوست دارم موبایلم رو دوست دارم این فرق می‌کنه با اون اختاپوس احساس می‌کنی که واقعا رابطه‌ی دوستی داره شکل می‌گیره روحش رو لمس کردی انگار ولی سوال اینجا اینه که این احساس دوستی که ما داریم ازش حرف می‌زنیم ما می‌گیم که احساس می‌کنیم دوست شدیم آیا برعکسش هم هست؟ آیا این دوطرفه‌ست؟ اختاپوس هم با ما احساس دوستی داره؟ واقعا یه همچین چیزی رو حس می‌کنه؟


audio: UXrzh7lmc8Q_0011.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
حس اون چیه؟ دریافت اون چیه؟ و نکته‌ی عجیب اینه که این خانم می‌گه که داره می‌گه که در مورد اختاپوس ما می‌تونیم بگیم که واقعا از بعضی آدم‌ها خوشش میاد از بعضی‌ها خوشش نمیاد انقدری خوشش نمیاد که گاهی سعی می‌کنه ازش دوری کنه سعی می‌کنه آزارش بده آب می‌پاشه بهش یا مثلا می‌گن جفت این کتاب‌ها می‌گفتن می‌گفتن اختاپوس‌ها عاشق بازی‌ان همون اسباب‌بازی‌هایی رو هم دوست دارن که بچه‌ی آدمیزاد هم دوست داره و باهاش بازی می‌کنه لگو دوست دارن


audio: UXrzh7lmc8Q_0012.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
مستر پوتیتو دوست دارن یا می‌گه پازل دوست دارن حل کنن ما هم دوست داریم حل کنیم دیگه این یعنی یه چیزایی بین ما مشترکه آزمایش که کردن دیدن که اختاپوس‌ها می‌تونند چهره آدم‌ها رو تشخیص بدن از همون تو آب نگات می‌کنن می‌فهمن، می‌گن که بهنام اومد روژین اومد می‌فهمن کی اومده آدم‌ها رو تشخیص می‌دن توی آکواریوم سیاتل یه آزمایشی کردن دو دسته محقق آمدن همه لباس یکسان پوشیدن یه دسته‌شون غذای خوشمزه دست‌شون بود یه جور ماهی بود که خوشمزه بود و اختاپوس‌ها دوست داشتن


audio: UXrzh7lmc8Q_0013.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
اینا اونو می‌دادن به اختاپوس‌ها اون یکی دسته یه چیز پرزداری یه چیز نادخی می‌دادن که مثلا بمالن بهشون مثلا اختاپوس خوشش نمی‌آمد می‌دونستن که اختاپوس جماعت حال نمی‌کنه با این حرکت بعد اینا آمدن و کارشون رو کردن و رفتن و بعد قروقاطی شدن با همدیگه یه بری زدن جمع و برگشتن این دفعه هیچی نه چیز خوشمزه نه چیز پرزدار هیچ چی در کار نیست ولی اختاپوس‌ها اینها رو به جا آوردن از رو قیافه‌هاشون به جا آوردن


audio: UXrzh7lmc8Q_0014.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
خیلی مهربون و عشقی و اینا رفتن سمت اونایی که قبلا غذای خوب بهشون داده بودن ولی اون دسته دیگری که پرز تحویل‌شون داده بودن اصلا تحویل نگرفتن، خیلیه درباره‌ی اختاپوس این سال‌ها حرف و سخن زیاد شده کتاب و مستند و اینا حالا آخر این ویدیو یه لیستی ازشون می‌گیم ولی این علم این کشف و شهود‌های اینطوری در حیوانات جدیده کلا بابش رو هم می‌شه گفت خانم جین گودال باز کرده


audio: UXrzh7lmc8Q_0015.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
جین گودال 1960 پا شد رفت تانزانیا که یک دسته از شامپانزه‌ها رو مطالعه کنه بعد می‌گن که ایشون که رفت اونجا گفتش که این شامپانزه‌ها رو نمی‌شه درک کرد مگر اینکه بپذیری اینا هر کدوم‌شون یک فردن هر کدوم یک ذهنی دارن مغزشون پیچیده‌ست بعد تو خیلی چیزا به پیچیدگی مغز انسان فکر می‌کنن از ابزار استفاده می‌کنن می‌گه بعدش ما فهمیدیم ماهیا هم از یه ابزاری‌هایی استفاده می‌کنن همینطوری آمدیم جلوتر


audio: UXrzh7lmc8Q_0016.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
دیدیم موجودات مختلف هم پیچیدگی‌هایی داره مغزشون هی بیشتر یاد گرفتیم این پیچیدگی‌ها رو بیشتر فهمیدیم جین گودال اصلا کسی بود که من خوندم یه جایی می‌گفتن اولین کسی بود که اسم گذاشت رو شامپانزه‌ها به جای اینکه شماره فقط بهشون بده اینطوری با فرد دیدن‌شون و یه همچین ویژگی‌هایی رو براشون دیدن بهشون اطلاق کردن یه باب جدیدی باز کرد درباره اختاپوس هم از این حرفا خیلی زیاد می‌زنن بعد دیگه کار به جاهای عجیبی می‌رسه مثلا می‌گن اختاپوس 9 تا مغز داره


audio: UXrzh7lmc8Q_0017.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
می‌گن تو هر پاش یه دونه مغز هست بعد برای همینه که می‌گن هر پایی می‌تونه مستقل از بقیه تصمیم بگیره کلا خیلی انعطاف عملکردی داره اصلا یه پا می‌تونه مشغول شکار باشه یه پای دیگه می‌تونه یه جای دیگه‌ای رو لمس کنه یا می‌گن اصلا یه پاش ممکنه خجالتی باشه یه پای دیگه‌اش پررو باشه خیلی نکته عجیبیه واقعا یا یه بیان جالب دیگری که دارن می‌گن که توی یک اختاپوس می‌تونی چند رده‌ی سنی مختلف انسان رو ببینی توی یک اختاپوس


audio: UXrzh7lmc8Q_0018.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
مثلا بگی وسط و سرش یک بزرگساله بازوهاش بچه دو ساله‌ان بعد همین بازوها یه توانایی‌های عجیب غریبی دارن یا یه چیز دیگه‌ای که گفتیم، گفتیم سرپایان کلا کورنگن هیچ رنگی رو نمی‌تونن ببینن یعنی ولی یه طوری انگار تشخیص می‌دن شاید با دست‌شون مثلا می‌بینن رنگ رو چون دیدیم تو ماهی مرکب و اینا میان خودشون رو به رنگ محیط یا حتی به طرح و تکسچر محیط در میارن این خانم سای می‌گه که


audio: UXrzh7lmc8Q_0019.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
به یه تعبیری اختاپوس‌ها اصلا مایع‌ان هیچ چی تو بدن‌شون جامد نیست تو دریا که شنا می‌کنن انگار از جنس خود آبن یه جوری شکل و فرم بدن‌شون رو تغییر می‌دن یه سرعتی دارن یه سازگاری بالایی با دریا دارن تو یه چشم به‌هم‌زدن یک اختاپوس بزرگی لای یه شکاف کوچیک مرجانی می‌ره قایم می‌شه بعد عضله وقتی می‌گیم تو اختاپوس مثل عضله دست و پای ما نیست یه چیزیه شبیه عضله‌ی زبان ما که خیلی قویه، خیلی قدرتمنده


audio: UXrzh7lmc8Q_0020.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
ولی خیلی ظریفه، خیلی کوچیکه اختاپوس خیلی باهوش هست ولی خیلی قوی نیست یه نکته هم همینجاست که ما هوش موجودات زنده‌ی دیگه رو همیشه با هوش خودمون مقایسه می‌کنیم انگار مثلا یه ظرفی بوده هوش ما بوده بعد گفتیم که حالا مثلا فلان موجود زنده این درک مثل ما رو داره یا نداره اما هوش اختاپوس متفاوت از اون چیزیه که این ظرف هست توی این ظرف جا شده ما می‌گیم آره شامپانزه‌ها خیلی شبیه‌مان


audio: UXrzh7lmc8Q_0021.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
ما با شامپانزه مثلا خون می‌تونیم رد و بدل کنیم شامپانزه باهوشه مثلا دلفین باهوشه نهنگ یه سطحی از هوش داره ولی درباره‌ی اختاپوس تلاش اینه که اینو متوجه بشیم که داریم از یک سبک و اندازه‌ی دیگری از هوش حرف می‌زنیم ما داریم درباره‌ی موجودی حرف می‌زنیم که جزو نرم‌تنانه متوسط چهار سال عمر می‌کنه و تقریبا اصلا اجتماعی هم نیست ما با چنین موجودی


audio: UXrzh7lmc8Q_0022.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
داریم رابطه‌ی دوستی درست می‌کنیم چون خیلی کنجکاوی برانگیزه ما فکر می‌کنیم که احساسات، هوش، اینا خاطرات، اینا همه مال انسانه ولی به لحاظ سیستماتیک تمام این انتقال دهنده‌های عصبی رو جانورای دیگه هم دارن احساساتی شبیه به ما رو انگار تجربه می‌کنه ولی البته با تفاوت‌هایی بعد ما تکاملی که نگاه می‌کنیم می‌گیم که این هوش در ما به وجود آمده و رشد کرده که ما بتونیم از خودمون محافظت کنیم دیگه


audio: UXrzh7lmc8Q_0023.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
از ژن‌هامون در واقع اختاپوس هم همینطوره اونم یک بسته‌ی پروتئینی خوشمزه‌ست بدون استخوان، بدون هیچ چی وسط دریا دریا هم پر از ماهی بزرگ، پر از کوسه و ما که از همه بدتر این قطعا به هوش احتیاج داشته که بتونه از خودش محافظت کنه یک قصه‌ای رو دوباره این خانم سای تعریف می‌کنه تو کتابش هم هست در مورد رابطه‌اش با یه اختاپوسی به نام اکتاویا می‌گه اکتاویا رو از اقیانوس آرام آورده بودن مرکز مطالعاتی که من و تیم و تحقیقاتیم توش کار می‌کردیم


audio: UXrzh7lmc8Q_0024.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
و یک ارتباط صمیمانه‌ای بین ما بود می‌گه اختاپوس‌های اقیانوس آرام سه سال تا پنج سال عمر می‌کنن تخم‌گذاری رو هم معمولا می‌ذارن برای اواخر عمرشون می‌گه اکتاویا تخم‌گذاری می‌کنه 9 ماه مراقب تخم‌هاش بوده و برای اینکه احتمالا هیچ ریسکی برای بچه‌هاش نمی‌خواسته توی این مدت برداره از دور این خانم سای رو می‌دیده دیگه بازی و معاشرت و اینا تعطیل تا اینکه بچه‌ها سر از تخم درمیارن دیگه حال مادر هم خیلی میزون نبوده


audio: UXrzh7lmc8Q_0025.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
جداش می‌کن، می‌برنش تو یه آکواریوم دیگه‌ای و بیمار و رنجور و یه روزی این خانم سای می‌گه که من می‌رم بالا سرش بالای آکواریوم که ببینمش اکتاویا میاد و با اون حالش میاد بالا و نوازشی و بوسه‌ای و خداحافظی و خیلی متاثر کننده‌ست خیلی عجیب واقعا تو فیلمای علمی‌تخیلی اینا رو بهمون نشون می‌دن می‌گیم بابا دیگه چقدر خالی می‌بندی ولی این تجربه‌ی واقعی و مستند خود این خانومه


audio: UXrzh7lmc8Q_0026.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
توی مصاحبه پیشنهاد می‌کنم اینو بشنوید با نهایت احساس خودش این خانم تعریف می‌کنه که نه تنها این اکتاویا منو یادش اومد بلکه کلی تلاش کرد که بیاد بالا و این آخرین ملاقات دوستانه رو خیلی باشکوه به جا بیاره بعد خانم سای مونتگومری این بحث رو یه جای قشنگی می‌بره می‌گه ما نه تنها مغز و به طور کلی زیست جانداران دیگه رو خیلی دست کم می‌گیریم همیشه درگیر یه سری الگوهایی هستیم که بر اساس زیست خودمون بودن


audio: UXrzh7lmc8Q_0027.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
بلکه همین الگو رو برداشتیم با خودمون بین هم‌نوعای خودمون هم میاریم همین باعث شده که ما از شناخت هم‌نوعان خودمون هم عاجز باشیم برای مدت طولانی ما علائم حمله قلبی در زنان رو تشخیص نمی‌دادیم به خاطر اینکه تمرکز ما روی مردا بود چون تا مدت طولانی همه پزشکا مرد بودن سیستم بر اساس اون آگاهی زیستی بود حرف برای ما آشناست دیگه ما توی اپیزود خلاصه‌ی کتاب  درباره‌اش صحبت کردیم و همین باعث شده که ما


audio: UXrzh7lmc8Q_0028.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
اصلا کار مغز و احساسات رو اینا رو در جانداران دیگه هم با دیده انسانی خودمون ببینیم و تعریف کنیم می‌گیم ا! دلفین‌ها هم ناراحت می‌شن ناراحتی چیزیه که ما پیدا کردیم برای این دیگه می‌گیم اونم ناراحت می‌شه سگ هم عاشق می‌شه واقعا شباهت‌ها و تفاوت‌های ما چقدر با هم دیگه مطابقه؟ چقدر اینارو می‌شه با هم دیگه این صفت‌ها رو استفاده کرد؟ قاتی پاتی واقعا حرف‌هاش جالبه و مخاطب رو به فکر می‌بره منو به فکر برد


audio: UXrzh7lmc8Q_0029.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
اختاپوس رو خلاصه یه خرده بیشتر بهش فکر کنیم به نظر می‌رسه که خیلی جا داره برای کنجکاوی توی همین یوتیوب هم ویدیو درباره‌ی اختاپوس فراوان هست هم کتاب ایشون هست اسمش روی تصویر هست


audio: UXrzh7lmc8Q_0033.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
شما هم اگه باز چیزهای دیگری خوندین یا دیدین و اینجا ما ننوشتیم یا لینکش رو پایین نذاشتیم بگین که ما ببینیم


audio: UXrzh7lmc8Q_0035.opus
source: youtube
source_id: UXrzh7lmc8Q
invalidation: VALID
text:
در نتفلیکس هست که اونم خیلی جذابه اگه ندیدین اون هم پیشنهاد می‌کنم ببینین من علی بندری این کانال یوتیوب بی‌پلاس


audio: Fy25ycUQ6jw_0001.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
عربستان که می‌شنوین چه تصویری می‌آد تو ذهن‌تون؟ این تصویرای علمی‌تخیلی از عربستان آینده و پروژه‌های خفن عربستان در آینده می‌آد؟


audio: Fy25ycUQ6jw_0004.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
کدومش می‌آد توی ذهن‌مون؟ ما از عربستان تصویر هم داریم یه خرده‌ای دیگه خیلی از ایرانیایی که خارج از ایران از خارج از ایران هیچ تصویری ندارن یا نداشتن در طول دهه‌ها و شاید قرن‌های گذشته از عربستان یه تصویری داشتن ما خیلی ملتی نبودیم که بتونیم زیاد سفر بریم خارج از ایران حتی در همین قرن گذشته هم خیلی اینطوری نبوده که همه مردم برن یا گروه زیادی از مردم برن


audio: Fy25ycUQ6jw_0005.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
مخصوصا مخصوصا کشورای اطراف خودمون رو خیلی خیلی کم دیدیم اما به بهانه زیارت چند قرنه که ایرانی‌هایی دارن از جاهای مختلف ایران می‌رن و حداقل دو شهری رو در عربستان یه کمی می‌بینن


audio: Fy25ycUQ6jw_0006.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
برای خیلی از ایرانی‌ها این تنها تجربه دیدن کشوری به جز ایران بوده در طول سال‌ها و دهه‌ها و می‌گم قرن‌های گذشته ولی داستانش رو چقدر می‌دونیم؟ چقدر اصلا عربستان رو می‌شناسیم؟ تاریخ معاصرش رو چقدر می‌دونیم؟ خیلی زیاد نمی‌دونیم من خیلی زیاد نمی‌دونم و دوست هم داریم که داستان کشورای همسایه رو بگیم یه خرده‌ای در بیاریم یه خرده‌ای تعریف کنیم بگیم ترکیه رو گفتیم، پاکستان رو گفتیم روسیه رو گفتیم


audio: Fy25ycUQ6jw_0008.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
بعد گفتیم خب اولش می‌شه همون اسلام دیگه قبلش که چیزی نبوده تعطیل بوده، بیابون بوده و اینا بوده اینا هم تمدنی هم نبوده و از اونجا شروع شده قصه ما هم قصه رو از اسلام شروع کنیم و خیلی زود فهمیدیم که مثل خیلی چیزای دیگه تاریخ که فکر می‌کنیم می‌دونیم اینم در واقع نمی‌دونیم خیال می‌کردیم که می‌دونیم


audio: Fy25ycUQ6jw_0010.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
اینه که تصمیم گرفتیم یه بار بریم داستان عربستان از اول رو بگیم برسیم به قرن هفت و ظهور اسلام قرن 7 میلادی بعد بیایم حالا سراغ این دوران جدیدترش الان می‌خوایم بریم ببینیم اون تصویری که از عربستان قبل از اسلام داریم چقدر غلطه در واقع چقدر درسته که می‌دونیم درست نیست بریم ببینیم چقدر غلطه


audio: Fy25ycUQ6jw_0011.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
چه تصویری؟ این‌که اونجا تمدنی نبود اونجا عصر جاهلیت بود به این معنی که آدما چادرنشین بودن و قبیله‌ای بودن صبح تا شب داشتن همدیگه رو می‌کشتن و حکومتی هم نبوده از تمدن و حکومت و اون چیزایی که بشر در نقاط دیگه دنیا ساخته بود


audio: Fy25ycUQ6jw_0012.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
زندگیش رو عوض کرده بود اینجا خیلی خبری نبود تا اسلام آمد و اینا هر چی دارن از اسلام گرفتن و بعدش هم بعد از مثلا یه مدتی هم تونستن نصف دنیا رو فتح کنن باهاش و تا قرن‌ها حکومت‌های قوی و گسترده‌ای داشته باشن


audio: Fy25ycUQ6jw_0013.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
یعنی یهویی شد یهویی یه جایی که برهوت تمدنی بود یهو آدمای قدرتمندی از توش آمدن بیرون و حکومتی ساختن که رکورد بزنه یه طوری بزرگ بشه که هیچ حکومتی در طول تاریخ تا اون موقع اونقدر سریع اونقدر بزرگ نشده بود قرن هفتم تموم نشده حکومت عربی اسلامی‌ از پاکستان تا اسپانیا پهن بود حکومتش اینو اگه قبول کنیم یعنی اگه فکر کنیم اینطوریه در واقع داریم می‌گیم


audio: Fy25ycUQ6jw_0014.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
برخلاف بیشتر چیزای دیگه‌ای که تو تاریخ می‌بینیم که اتفاقات تاریخی همه مقدمه‌ای دارن زمینه‌ای دارن به تدریج اتفاق می‌افتن این اتفاق بی‌مقدمه و زمینه افتاده


audio: Fy25ycUQ6jw_0015.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
تو این ویدیو می‌خوایم بریم هفت تا چیز هفت تا نکته، هفت موضوع از عربستان قبل از اسلام رو یه کم از نزدیک‌تر بهش نگاه بکنیم جدا جدا نیستن این هفت تا به هم وصلن ولی چیزایی‌ان که فکر می‌کنم هم مهمن هم جالبن هم این‌که کمک‌کننده هستن برای درست کردن تصویر با این یادآوری همیشگی که ما متخصص این موضوع هم نیستیم ما کنجکاوان علاقه‌مندی هستیم سوالایی داشتیم تحقیق‌هایی کردیم


audio: Fy25ycUQ6jw_0016.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
چیزایی یاد گرفتیم سعی می‌کنیم که دقیق و امانت‌دارانه برای شما هم تعریف کنیم کجا خوندیم؟ کجا یاد گرفتیم؟ شما اگه کنجکاو بودین بیشتر کجا رو می‌تونین نگاه کنید؟ توضیحات ویدیو رو ببینید همه این‌ها اونجا هست بریم پس سراغ عربستان قبل از اسلام


audio: Fy25ycUQ6jw_0017.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
عربستان منظورمون اصلا چیه وقتی اون موقع رو صحبت می‌کنیم؟ چون عربستان سعودی که خب یه کشوریه الان مرزاش اینه ولی داریم درباره اون موقع که صحبت می‌کنیم می‌گیم همه شبه‌جزیره رو بهش می‌گیم عربستان


audio: Fy25ycUQ6jw_0019.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
جزیرت‌العرب یعنی از بالا سوریه، از پایین تا یمن، همه اینا اردن توشه عمان هم توشه همه کل این شبه‌جزیره رو بهش می‌گیم عربستان


audio: Fy25ycUQ6jw_0020.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
حالا کاری هم نداریم که اینا اصلا همه عرب بودن؟ درسته که بگیم اینجا سرزمین عرب‌ها بود یا نه؟ اینم یک داستان جداییه ولی حالا داریم می‌گیم همه شبه‌جزیره رو می‌گیم عربستان و اینطوری می‌دیدنش در زمان باستان که این سه قسمت هم هست بالا، عربستان پترایی


audio: Fy25ycUQ6jw_0022.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
پایین، جنوب، عربستان خوشبخت که خوش آب‌وهوا بود و پربارون‌تر و رودخونه‌ای داشت و کشاورزی داشت و اینا که یمن مثلا اونجا بود


audio: Fy25ycUQ6jw_0023.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
حکومتش استقلالی داشت نسبت به بقیه شبه‌جزیره حکومت‌های دیگه‌ای که می‌اومدن معمولا حتی یه وقتایی یمن اصل مرکز حکومت اونجا بود می‌اومدن جاهای بالاتر رو می‌گرفتن چون وقتای دیگه‌ای هم بود که یمن برای خودش حکومت جدایی داشت این وسط هم بیابون‌ها بود و عربستان صحرایی بود


audio: Fy25ycUQ6jw_0024.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
و داریم می‌گیم شبه‌جزیره یعنی بزرگترین شبه‌جزیره دنیاست یعنی سه‌ورش آب اینطوری در محاصره دریاهاست از دریای سرخ و خلیج عدن و دریای عرب و خلیج عمان و خلیج فارس


audio: Fy25ycUQ6jw_0025.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
در محاصره این دریاهاست ولی کشور عربستان امروز می‌دونیم به آب‌های آزاد راه نداره راه عربستان به آب‌های آزاد از تنگه‌ها و آبراه‌هایی می‌گذره که کنترلش دست عربستان نیست این همه خط ساحلی داره ولی بخواد به آب‌های آزاد برسه یا باید از کانال سوئزی رد بشه که دست مصره یا از باب‌المندبی که دست یمنه یا یمنی‌ها روش کنترل دارن یا تنگه هرمزی که در کنترل ایران و عمانه


audio: Fy25ycUQ6jw_0028.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
و جایی هم هست که از قرن‌ها قبل از میلاد دارن توش زندگی می‌کنن و توپوگرافیش رو هم ببینیم ببینیم کجاها کوهه کجاها بیابونه چون اینم جالبه


audio: Fy25ycUQ6jw_0029.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
به سمت ساحل غربی که می‌ریم کوهستانی می‌شه یعنی از شرقش و اینا بیشتر بیابونیه و صافه و اینا سمت اون‌ور که می‌ریم کوه می‌شه تو داستان‌های اسلامی هم شنیدیم دیگه درباره کوه‌های نزدیک مکه و طائف و تبوک اینا شاید شنیده باشیم اینا مال اون سمته


audio: Fy25ycUQ6jw_0031.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
جغرافیای ما خلاصه توی این ویدیو یه همچین جاییه تاریخ‌مون کیه؟ تاریخ‌مون هم گفتیم قبل از اسلام منتها دیگه از همون هفت قرن بین میلاد مسیح و اسلام می‌خوایم صحبت بکنیم یعنی از قرن 1 تا 7 میلادی تمرکزمون بیشتر این موقع‌ست بین زمان حضرت عیسی و حضرت محمد


audio: Fy25ycUQ6jw_0033.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
اون دوره رو می‌خوایم بیشتر نگاه کنیم مخصوصا بیشتر قرن‌های 5 و 6 که نزدیک‌تره به ظهور اسلام چون اون موقع‌ها هم هست که این جغرافیا مهم‌تر می‌شه از نظر تاریخی توی اون قرن‌ها امپراتوری روم داریم از قرن یک


audio: Fy25ycUQ6jw_0034.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
بعد آخر قرن 4 روم غربی و شرقی جدا می‌شن امپراتوری روم شرقی داریم یا بیزانس داریم که این شمال غربی عربستانه شمال شرقی عربستان هم امپراتوری ایران شاهنشاهی حالا ساسانی رو داریم قبلش هم اشکانیان رو داشتیم تا قرن سوم اینا بودن بعدش هم ساسانیان آمدن از قرن سوم تا هفتم شاهنشاهی ساسانیه و تمام این مدت و قبل از این رو درگیر جنگ با روم


audio: Fy25ycUQ6jw_0035.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
با امپراتوری روم تمام این هفت قرن جنگ‌های ایران و رومه جنگ‌های 700 ساله اول بین اشکانیان و جمهوری روم یه زمانی هم بین ساسانیان و امپراتوری روم بعد هم ساسانیان و بیزانس جنگه کجا و سر چی؟


audio: Fy25ycUQ6jw_0036.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
از جمله در شمال همین عربستان که می‌گیم عربستان پترایی در قفقاز هم هست ارمنستان هم هست آسیای صغیر هم هست در شام و سوریه هم هست از دو طرف این قدرت‌های بزرگ دنیای اون روز دارن این سرزمین‌های وسط رو مخصوصا این پادشاهی‌های هلنیستی و یونانی‌مآبی که این وسط موندن و بازماندگان اسکندر و هرچی هست اینا رو دارن می‌آن می‌گیرن یکی‌یکی و به هم نزدیک‌تر می‌شن


audio: Fy25ycUQ6jw_0038.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
جنگ‌شون سر چیه؟ جنگ‌شون از جمله سر کنترل راه ابریشم و شهرهای مهم راه ابریشمه و تو این منطقه‌های جنگی بین این ایران و روم دو تا قبیله هستن در شمال شبه‌جزیره که داستان اینا در داستان عربستان مهمه دو تا قبیله مسیحی هستن که اینا شدن جداکننده ساسانیان و رومیا لخمیان که نزدیک‌ترن به ایران


audio: Fy25ycUQ6jw_0039.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
کمک هم می‌کنن به ساسانی‌ها متحد می‌شن با ساسانیا در جنگ با روم و غسانیان که اینا نزدیک‌ترن به امپراتوری بیزانس و به اونا کمک می‌کنن در جنگ با ساسانیان


audio: Fy25ycUQ6jw_0041.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
یه نکته خیلی جالب واسه ما وقتی که این ویدیو رو می‌نوشتیم این بود که چقدر تاریخ عربستان عوض شده این چند ساله یعنی اصلا نگاه به عربستان پیش از اسلام


audio: Fy25ycUQ6jw_0045.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
نه این‌که عربستان خودش عوض شده اون داستان دیگریه تاریخش عوض شده چیزی که ما خیلی فکر نمی‌کنیم که مثلا تاریخ می‌تونه عوض بشه تاریخ دوره باستان می‌تونه عوض بشه ولی شده و اصلا برای همینه که خب یه عده عمرشون رو می‌ذارن پژوهشگر تاریخ 20 قرن پیش می‌شن چون همه‌ش روش‌های تازه می‌آد چیزای جدید می‌آد نگاه‌های نو می‌آد درباره عربستان هم اینطوری شده


audio: Fy25ycUQ6jw_0046.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
با باستان شناسی و با رمزگشایی از کتیبه‌ها و سنگ‌نوشته‌ها و مطالعه‌های دقیق‌تر و بهتر متونی که اون موقع نوشته شده و اینا هی دید جدید پیدا می‌شه هی چیزای تازه پیدا می‌کنن عه اینجا یه همچین چیزی کنده‌کاری شده روی برگی روی چوبی چنان چیزی نوشته بودن قبلا نمی‌تونستیم بخونیم الان می‌تونیم بخونیم کل متن رو می‌تونیم بخونیم حالا هر جای عربستان هم یه جور چیزی پیدا می‌شه


audio: Fy25ycUQ6jw_0048.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
رسید پیدا می‌شه نامه پیدا می‌شه در شمال بیشتر سنگ‌نوشته و این چیزایی که آدمای عادی نوشتن پیدا می‌شه نقاشی پیدا می‌شه یکی رد می‌شده یه جایی می‌گن شغلش رو مثلا اونجا نوشته حوصله‌ش سر رفته بوده روی سنگ اسمش رو نوشته آدمای معمولی و الان اینا داره باز می‌شه به روی پژوهشگرا می‌تونن برن ببینن و یا قبلا می‌دیدن الان هم می‌دیدن می‌تونن بخونن


audio: Fy25ycUQ6jw_0049.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
و اینا دید آدما رو عوض می‌کنه اینا زبان‌های مختلفی داره آدما اون زبونا رو دارن یاد می‌گیرن نباتی و آرامی و عربی قدیمی و اینا رو می‌تونن بفهمن و با این فهمیدن و دیدن دید عوض می‌شه به چه معنی عوض می‌شه؟ حالا می‌بینیم جلوتر می‌فهمن که عه چقدر آدما اونجا سواد داشتن چقدر آدمایی بودن که بیش از یک زبان می‌تونستن بنویسن به چند زبان می‌تونستن بنویسن کسی که امروز می‌ره تاریخ عربستان قبل از اسلام رو می‌خونه


audio: Fy25ycUQ6jw_0051.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
ما هم تا قبل از این‌که برای این ویدیو تحقیق رو شروع بکنیم خب چیزی که بلد بودیم بر اساس همون منابع قدیمی‌تر بود تصویری که توی ذهن‌مون بود بر اساس اونا بود که حالا در ادامه می‌بینیم که چقدر تصویر ناقص یا نادرستی بود و مثل جاهای دیگه کلید داستان اینجا هم اینه که کنجکاو باشیم کنجکاوی تاریخی‌مون رو حفظ کنیم


audio: Fy25ycUQ6jw_0052.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
چون همین هم دوباره عوض خواهد شد دوباره اطلاعات جدید خواهد اومد و اینطوری تصویرمون هم هی بهتر و دقیق‌تر و کامل‌تر می‌شه


audio: Fy25ycUQ6jw_0053.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
چیا رو نمی‌دونستیم؟ حالا تو این نکته‌هایی هم که می‌خوایم هفت تا نکته‌ای هم که می‌خوایم بگیم دونه‌دونه‌ش درباره اینا هم هست


audio: Fy25ycUQ6jw_0055.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
نکته اول اصلا همین عصر جاهلیت به دوران عربستان قبل از اسلام می‌گن عصر جاهلیت دیگه و از اسمی هم که براش هست معلومه که نگاه بهش چی بوده


audio: Fy25ycUQ6jw_0061.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
می‌گن امروز با باستان‌شناسی و حفاری‌های جدید و با این متریال دست اول تاریخی که داریم هم فرضیه‌ها و نظریه‌ها و روایت‌های جدید داریم


audio: Fy25ycUQ6jw_0065.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
باید ببینیم کی داشته می‌گفته اینجا عصر جاهلیته؟ و به چه انگیزه‌ای داشتن جاهلیت رو اونطوری تعریف می‌کردن؟


audio: Fy25ycUQ6jw_0066.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
این چرا مهمه؟ به‌خاطر این‌که می‌گن تاریخی که نوشته شده درباره مخصوصا یه چیزی که خب با دین هم سروکار داره و


audio: Fy25ycUQ6jw_0067.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
تاریخ دین هم هست یه بخشش و اینا این رو آدما با انگیزه نوشتن تاریخ همیشه سراغش نرفتن با انگیزه‌های دیگه سراغش رفتن


audio: Fy25ycUQ6jw_0068.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
و در نتیجه تاریخی که نوشتن بهش می‌گن تاریخ رستگاری بوده بعضی وقتا یعنی چی؟ یعنی نویسنده‌هاش ننوشتن که تاریخ تعریف کنن نوشتن که بگن ببین چطور اینا رستگار شدن


audio: Fy25ycUQ6jw_0069.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
تاریخ نوشتن مطابق اون روایتی که قبلا پذیرفته بودن که بدبختی و بی‌سوادی و بی‌فرهنگی بود بعد اینا رستگار شدن دنیا عوض شد همه چی خوب شد براشون


audio: Fy25ycUQ6jw_0070.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
و فقط هم نه این‌که مورخین اسلامی این کار رو کرده باشن که بخوان اهمیت اسلام رو ببرن بالا اونایی که می‌خواستن بکوبن عرب‌ها رو یا انگیزه‌های ضد عربی هم داشتن ضد اسلامی عربی هم داشتن اونا هم می‌گفتن که آره عرب‌ها سنت‌شون جاهلیه


audio: Fy25ycUQ6jw_0071.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
فرهنگ و تمدن و چیزی ندارن چنان‌که از قبل هم نداشتن بربر بودن و خشن بودن و چندخدایی بودن و مدام در حال کشتن همدیگه منابع لاتین و یونانی اون موقع خیلیا اینطوری روایت کردن


audio: Fy25ycUQ6jw_0072.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
و توی هر دوتای این روایت‌ها اینطوری می‌شه که مردمانی که جامعه‌ای نبود و تمدنی نداشتن و اینا ظرف چند دهه آمدن یک امپراتوری بزرگی درست کردن


audio: Fy25ycUQ6jw_0075.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
تا همین 20 سال پیش هم واقعا منبع دیگری هم وجود نداشت همون بود دیگه در نتیجه اونم بود که تصویر اونطوری ترسیم شده بود هم از خود عربستان و اون چیزی که توش می‌گذشت در قرن‌های قبل از اسلام هم از جایگاهش در ارتباط با جوامع اطراف خودش حالا این روایت‌های جدیدی هم که می‌آد خیلی‌هاش تخیلیه خیلی از اینا هم استناد محکم تاریخی نداره ولی سروصدای خیلی خیلی زیادی داره چون موضوعش جنجالیه


audio: Fy25ycUQ6jw_0076.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
محبوب می‌شه اینا ما درباره اونا خیلی نمی‌خوایم صحبت بکنیم درباره این تغییر روایت صحبت می‌کنیم و اون چیزای اساسی که داریم متوجه می‌شیم که درست نبوده


audio: Fy25ycUQ6jw_0077.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
در این نگاه جدیدتر به دوران باستان متاخر و قرن‌های پیش از ظهور اسلام درباره اینا می‌خوایم نگاه بکنیم پس نکته اول رو بذاریم همین جاهلیت شاید اونی نباشه که فکر می‌کردیم


audio: Fy25ycUQ6jw_0079.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
الان ما فهمیدیم که عرب‌ها پیش از اسلام آدمای بی‌سواد بی‌فرهنگی نبودن اونطوری که تا همین اواخر می‌گفتن


audio: Fy25ycUQ6jw_0080.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
از کجا می‌گن این رو؟ از رو همین سنگ‌نوشته‌هایی که در عربستان هست و آدمای عادی به نظر می‌رسه که نوشتن


audio: Fy25ycUQ6jw_0082.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
در نتیجه اون ادعا که همه مردم بی‌سوادن محل تردیده بگذریم از این‌که خب شعر می‌گفتن ادبیات غنی‌ای داشتن


audio: Fy25ycUQ6jw_0083.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
قبیله‌ها شاعرایی داشتن شعر می‌گفتن درباره قدرت قبیله، درباره محاسن قبیله درباره این‌که دشمن ما چقدر بده شعر و ادبیات عرب قبل از اسلام معروفه قوتش معروفه توی قرآن هم انگار اشاره‌هایی بهش شده


audio: Fy25ycUQ6jw_0084.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
و اینو که بذاری کنار کتیبه‌ها و سنگ‌نوشته‌ها و اینا دیگه اون تصویر جامعه بی‌سواد و بی‌فرهنگ خیلی پذیرفتنی نیست


audio: Fy25ycUQ6jw_0085.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
ضمن این‌که ما الان ما می‌دونیم توی این قرن‌های آخر پیش از اسلام ارتباط فرهنگی‌شون هم با ایران ساسانی زیاد بود


audio: Fy25ycUQ6jw_0092.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
در زبان عربی اون روز کلماتی بوده که از فارسی پهلوی اومده بوده تو شعراشون بوده تو قرآن کلمات اینطوری هست انگار 100 کلمه از این جنس شناسایی کردن مثل فردوس یا مثل روضه که به معنی باغ پر از آبه که اصلا ریشه‌ش همون روده فارسیه انگار یا کلمه‌های دیگه جالب هم هست


audio: Fy25ycUQ6jw_0095.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
حرف اصلی ولی اینه از نظر رواج سواد عربستان اونی نبوده که فکر می‌کردیم از نظر فرهنگی اون حالت بی‌فرهنگی یک تصور اشتباهی بوده


audio: Fy25ycUQ6jw_0096.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
نکته سوم، دین درباره دین چی می‌دونیم قبل از اسلام؟ باز اینجا چیزی که من فکر می‌کردم این بود که خب اینا همه بت‌پرست بودن دیگه یعنی بیشتر مردم اینطوری بودن که مجسمه‌های سنگی رو می‌پرستیدن و چندخدایی بودن و این‌ها


audio: Fy25ycUQ6jw_0097.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
اینم تصویریه که تحقیقات جدید تاییدش نمی‌کنه یعنی واقعیت عربستان از این نظر هم پیچیده‌تره هم جالب‌تر هم یکتاپرستی زیاد بوده هم اونایی که به خدای یگانه اعتقاد نداشتن چندخدایی بودن اینا هم لزوما بت‌پرست نبودن


audio: Fy25ycUQ6jw_0099.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
بقایای 12 تا کلیسا توی شبه‌جزیره پیدا شده در حالی که اثری از معابد بت‌پرستان انقدر زیاد حداقل می‌گن پیدا نشده حالا ما اینا رو از قرآن هم البته می‌دونیم از روایت‌های اسلامی هم می‌دونیم که یهودی‌ها بودن و جنگ با یهودی‌ها و مباحثه با مسیحیان و اینا


audio: Fy25ycUQ6jw_0100.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
اینا بودن توی شبه‌جزیره ولی حواس‌مون باید به چند تا چیز باشه مسیحیت اینا مسیحیت کاتولیک رومی نیست مسیحیت ارتدوکس شرقی هم نیست


audio: Fy25ycUQ6jw_0104.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
و مسیحیان تک سرشت باور یا یعقوبیه یعقوبی تفاوت‌های الهیاتی‌شون رو واقعا من نه می‌فهمم خیلی نه این‌که خیلی فکر می‌کنم مهم باشه مثلا عیسی یک طبیعت انسانی داره طبیعت الهی هم داره یا نداره فقط الهی داره اینا رو کاری نداریم


audio: Fy25ycUQ6jw_0106.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
امپراتوری بیزانس خب توی اون امپراتوری مسیحیت ارتدوکس غلبه داره پایتختش مرکز اون کلیساست اصلا اینطوری چیز هویتی‌شونه یک پایه هویتی‌شونه


audio: Fy25ycUQ6jw_0107.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
شرق‌تر ولی وقتی می‌آیم به عراق و سوریه و ایران اون شاخه‌های دیگه یعقوبیه و نسطوری و اینا هستن که مرکزیت دارن توی شبه‌جزیره هم اینائن که گسترش پیدا کردن و یک سری از قبایل اونجا به این آیین مسیحی درآمدن


audio: Fy25ycUQ6jw_0112.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
والا فکر می‌کنه آدم سال 2024 در غرب دیگه این بازی تموم شده باشه پسر همسایه‌مون اومده زنگ می‌زنه در می‌ره


audio: Fy25ycUQ6jw_0115.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
از قرن چهارم در شمال عربستان هم بعضی از قبیله‌ها مسیحی می‌شن از جمله همون لخمیان و غسانیان که گفتیم اینا هم مسیحی می شن


audio: Fy25ycUQ6jw_0116.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
شمال عربستان هم که داریم می‌گیم اینا گفتیم توی همون چیزن دیگه توی مناطقی‌ان که بین ایران و رومه مناطق مرزیه


audio: Fy25ycUQ6jw_0118.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
اگر بتونن برای این‌که اینا مزاحم‌شون نشن حمله بهشون نکنن اگه بتونن اینا رو استخدام می‌کنن که بشن مرزبان‌شون متحد می‌شن باهاشون


audio: Fy25ycUQ6jw_0119.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
چنان‌که در دوره‌هایی ایرانی‌ها و چینی‌ها با بیابان‌نشین‌های استپ‌های آسیای مرکزی کردن این کار رو رومی‌ها با قبایل ژرمن می‌کردن این کار رو ساسانیا با لخمیان هم همین کار رو می‌کنن که جلوی رومی‌ها اینا وایسن


audio: Fy25ycUQ6jw_0120.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
این لخمیان خلاصه خیلی‌هاشون مسیحی شدن چه از درباری‌هاشون چه از مردمان عادی‌شون و تا زمان اسلام هم اینا مسیحی نسطوری بودن


audio: Fy25ycUQ6jw_0124.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
نشون به اون نشون که وقتی ایران با این لخمیان بست روم که رقیب و دشمن ایران بود با اون غسانیان بست که رقیب و دشمن لخمیان بودن اینا هم از قرن سوم در جنوب سوریه زندگی می‌کردن با بیزانس بستن جلوی ایران و لخمیان اینا نزدیک‌تر به روم بودن اینا مسیحی نسطوری نشدن اینا مسیحی یعقوبی شدن یعنی باز مسیحیت اینا هم با مسیحیت اون لخمیانی که باهاشون در مبارزه و رقابت بودن


audio: Fy25ycUQ6jw_0126.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
پس رو نقشه که ببینی ایران ساسانی در اتحاد با لخمیان مسیحی نسطوری در مقابل بیزانس متحد با غسانیان مسیحی یعقوبی در شمال عربستان پس داریم می‌بینیم دیگه از همین حرف‌ها معلومه اینطوری نیست که همه عربستان بت بپرستن مسیحی داریم از شاخه‌های مختلف و این فقط در شمال نیست که اینطوریه در جنوب عربستان هم هم مردمان مسیحی و یهودی داریم هم حکومت‌های مسیحی داریم


audio: Fy25ycUQ6jw_0128.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
یک دوره‌ای یهودی‌ها حکومت رو می‌گیرن یک حاکم یهودی پیدا می‌شه می‌آد مسیحیا رو قتل‌عام می‌کنه بعد پادشاه حبشه با کمک بیزانس حمله می‌کنن اونو می‌کشن ابرهه‌ای که داستانش رو شنیدیم سال تولد پیغمبر اسلام حمله می‌کنه مکه رو بگیره ابرهه مسیحیه که پادشاه حبشه‌ست پادشاه اونجاست اخیرا طرحی در مجلس کلیاتش تصویب شده که شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی


audio: Fy25ycUQ6jw_0132.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
دوره پادشاهیش هم دوره خیلی مهمیه خیلی هم می‌خواد واسه همین مکه که می‌آد به‌خاطر اینه که خیلی می‌خوان گسترش زیاد به سمت شمال هم بدن قدرت‌شون رو که موفق نیستن ولی در همون یمن کلیسای خیلی آنچنانی می‌سازه و همه رو انگار می‌خواد ببره مسیحی کنه و این‌ها که نمی‌تونه و خلاصه برمی‌گرده یمن


audio: Fy25ycUQ6jw_0134.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
پس شمال مسیحی هست جنوب مسیحی هست تو مناطق مرکزی هم در حجاز هم قبایلی هستن که مسیحی شدن اطراف همون مکه و مدینه و اینا هم هستن کعبه هم حتی برای مسیحی‌ها مقدس بود یعنی در فصل زیارت ایام زیارت عرب‌های مسیحی هم می‌رفتن مکه خود مکه هم مسیحی داشته یثرب هم که بعدا مدینه می‌شه مسیحی داشته


audio: Fy25ycUQ6jw_0135.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
یعنی چی؟ یعنی هم در شمال شبه‌جزیره هم در جنوبش هم در مرکزش تا مکه و مدینه در قرن‌های قبل از اسلام مسیحی‌ها هستن دیگه چی؟ آیا بقیه همه بت‌پرستن و بت می‌پرستن؟ نه یهودی‌ها هم هستن یهودی‌ها هم در دوره‌های مختلف تاریخی از قبل و بعد از میلاد مسیح توسط پادشاهی‌های مختلف از فلسطین و شام رانده شدن


audio: Fy25ycUQ6jw_0137.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
از حدود قرن اول قبایل یهودی هم داریم اینا بیشتر توی یثربن و خیبر، اطراف مدینه و از اونجا کم‌کم به یمن هم رفتن


audio: Fy25ycUQ6jw_0138.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
یکتاپرستان دیگری هم داریم دین حنیف هم هست توی یک منابعی می‌گن که قبل از اسلام اینم یک دین یکتاپرستی بوده در شبه‌جزیره بوده پیرو حضرت ابراهیم بودن اینا


audio: Fy25ycUQ6jw_0139.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
خیلی هم با بت‌پرستی بعضی‌ها می‌گن مشکل داشتن خانواده پیغمبر و اجداد پیغمبر و اینا می‌گن اینا به دین حنیف بودن اینا حج هم می‌رفتن ختنه هم داشتن یه سری از چیزشون منتقل شده به اسلام


audio: Fy25ycUQ6jw_0140.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
به جز اینا در شبه‌جزیره دین‌های ایرانی بودن در شرق و جنوب زرتشتی بودن تو مکه آثاری هست که نشون می‌ده که آدمایی به مانویت اعتقاد داشتن به مزدکی‌ها یعنی مزدکی بودن


audio: Fy25ycUQ6jw_0144.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
می‌گن که در شبه‌جزیره دو تا خدای یکتا بودن که بعضی از مردم این خداهای یکتا رو می‌پرستیدن یعنی خداپرست بودن یه خدا هم داشتن


audio: Fy25ycUQ6jw_0147.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
بعد مسیحی‌های جنوب می‌گفتن این رحمن همون پدره در تثلیث پدر، پسر و روح‌القدس این همونه برای همینم بعضیا می‌گن بسم الله الرحمن الرحیم داره درباره صفت‌های خدا حرف نمی‌زنه رحمن صفت خدا نیست داره به اسم خدای دیگری اشاره می‌کنه که اون موقع در عربستان بوده


audio: Fy25ycUQ6jw_0148.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
اینا موضوع‌های تخصصیه اینجا اگر اشاره‌ش رو شنیدین و براتون جالب بود لینک‌های توی توضیحات رو ببینین برای مطالعه بیشتر از جمله این کانال خیلی گفت‌وگوهای خوب و آموزنده‌ای داره با کسایی که سال‌هاست دارن درباره اون دوره کار می‌کنن و خیلی به نظرم نکات جالبی توی حرف‌های بسیاری‌شون هست


audio: Fy25ycUQ6jw_0149.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
پس داریم یه خرده‌ای تنوع دینی رو می‌بینیم دیگه یه سوالی که می‌مونه اینه که پس اون مجسمه‌های سنگی و بت‌پرستی و اینا چیه؟ مثلا ما پس می‌دونیم که این بت‌ها وجود داشته این همه شنیدیم اونا داستانش چیه؟


audio: Fy25ycUQ6jw_0150.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
بعضی از اینا رو می‌گن که اینا نمادهایی بوده مثلا یا برای عزاداری یا برای کارای دیگه این‌که یک مجسمه سنگی بزرگی بوده معنیش این نیست که حتما خدای این‌ها بوده چون دید الان اینه که مثل فرهنگ مثل زبان دین هم در عربستان قبل از اسلام تصویرش اون تصویر ساده‌ای که قبلا داشتیم نیست


audio: Fy25ycUQ6jw_0152.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
آب مهمه برای فهمیدن تاریخ عربستان مهمه در تاریخ بشر خب آب نقشش خیلی مهمه و اینا عربستان هم یه جاییه که آب کم بوده و وقتی آب کم باشه


audio: Fy25ycUQ6jw_0156.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
ولی خب آدما دارن توش زندگی می‌کنن در حالی که ما می‌دونیم تمدن‌ها معمولا کنار رودخونه‌ای، لب آبی یه جایی اینطوری درست می‌شن عربستان رودخانه دائمی نداره


audio: Fy25ycUQ6jw_0157.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
ولی قبلا چاه و آب زیرزمینی و این‌ها داشتن در گذشته‌های خیلی دور هم رودخونه‌هایی رودخونه‌ای حداقل یا رودخونه‌هایی بوده


audio: Fy25ycUQ6jw_0158.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
الان یه جایی یه وادی‌هایی هست که می‌گن اینا بستر اون رودخونه بوده بارون زیاد بیاد یه آبی اونجا جمع می‌شه ولی خلاصه الان اونجا رودخونه نیست در یمن فقط رودخونه فصلی هست


audio: Fy25ycUQ6jw_0159.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
سرزمین ولی سرزمین خشکیه که حالا دورش آبه مخصوصا اون وسط بیابونه اون تصویر بیابونی که داریم بخش بزرگیش مال همین وسط همین ربع‌الخالیه خالی از سکنه‌ست یه بیابون شنی و گسترده‌ایه از این‌ور می‌آد تا امارات و عمان از اون‌ور هم تا یمن


audio: Fy25ycUQ6jw_0162.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
ولی بیابون بودن یعنی چی؟ یعنی گفتیم خب آب کمیابه یعنی هرجا آب هست استراتژیک می‌شه هر کی کنترل آب رو داره قدرت داره


audio: Fy25ycUQ6jw_0164.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
می‌بینیم که قدرت قبیله قریش که پیغمبر اسلام از اونجا می‌آد یه بخشیش از این می‌آد که اینا تو مکه مسئول آب بودن کنترل آب دست این‌ها بود


audio: Fy25ycUQ6jw_0170.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
اهمیت دیگرش اینه که منبع آب داره بدون این‌که رودخونه داشته باشه یعنی مکه شهریه که مردم دارن توش زندگی می‌کنن چند قرن و اینا ولی رودخونه نداره چطوری دارن زندگی می‌کنن؟ چاه داره


audio: Fy25ycUQ6jw_0172.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
چاهی که خب خیلی هم مقدسه خیلی هم داستان‌های اسطوره داره خیلی توی متون و اینا که نگاه بکنیم در موردش خیلی قصه هست خیلی حرف هست


audio: Fy25ycUQ6jw_0173.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
و در واقع اهمیتش بیشتر از آبه یا نشون می‌ده که چقدر یک منبع آب در یک همچین جغرافیایی مهم بوده که همچین اهمیتی پیدا کرده در طول تاریخ همچین تقدسی پیدا کرده


audio: Fy25ycUQ6jw_0174.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
مکه قبل از اسلام قبل از این‌که اهمیت تجاری پیدا بکنه به‌خاطر همین چاه زمزم هم مهم بود و البته به‌خاطر کعبه هم مهم بود چون کعبه هم اهمیتش از اسلام نمی‌آد از قبل از اسلام مهمه اینم چند جمله بود درباره آب


audio: Fy25ycUQ6jw_0176.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
زندگی در عربستان قبیله‌ای بوده از جمله به‌خاطر شرایط سختی که باعث می‌شده خب اینا بخوان با هم زندگی بکنن شکل اصلی زندگی قبیله‌ای بوده در اون اقلیم خشن


audio: Fy25ycUQ6jw_0177.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
بقا و غذا گیر آوردن و اینا باعث می‌شه که چون کار سختیه پیوند بین یه گروهی از مردم رو خیلی شدید می‌کنه تعهدشون به اون جمع خودشون قبیله خودشون خیلی زیاده


audio: Fy25ycUQ6jw_0178.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
از جون مایه می‌ذارن برای اون قبیله قبیله یه همچین اهمیتی پیدا می‌کنه و اون قبیله یک نظام ارزشی داره که توش فرد جدا از جمع معنی خاصی نداره سیستم شبه‌جزیره هم اینه قبیله‌ایه آدما توی قبیله به دنیا می‌آن


audio: Fy25ycUQ6jw_0179.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
یا حالا با پیوندهای خویشاوندی می‌آن عضو قبیله می‌شن یا با پیوندهای سیاسی و استراتژیک می‌آن توی قبیله و دیگه هستن توی قبیله و با همون قبیله علیه دشمنان قبیله می‌جنگن و خیلی هم می‌جنگن بسیار می‌جنگیدن


audio: Fy25ycUQ6jw_0180.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
درگیری زیاد بوده اتحاد در برابر دشمن خیلی مهم بوده پیروی از رئیس قبیله خیلی مهم بوده و رئیس قبیله آدم مهمی حساب می‌شده


audio: Fy25ycUQ6jw_0181.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
هم وظایف مهمی داشته هم منافع مهمی می‌برده مثلا جنگ رو که می‌بردن یک‌چهارم غنایم مال رئیس قبیله بوده قبایل هم پلیتیک خودشون رو دارن سنت خودشون رو دارن سنت حکمیت توی عرب‌ها از اون موقع بوده که برای این‌که جنگ نشه بعضی وقتا می‌رن پیش یک حکمی پیش یک داوری بین‌شون داوری بکنه


audio: Fy25ycUQ6jw_0182.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
یه قبیله‌ای بعضی وقتا بزرگتره چند تا قبیله رو می‌آره در سلطه خودش یک قبیله‌ای مثلا خیلی بزرگه ممکنه که تقسیم بشه به قبایل کوچکتری اینا تغییر و تحولاتیه که توی قبیله عادیه قبیله ولی چیز مهمیه از قرن‌ها قبل از اسلام مهمه در آستانه ظهور اسلام مهمه و بعد از اسلام هم مهم می‌مونه تاریخ اسلام هم تا همین امروز که می‌خونیم توش صحبت قبیله‌هاست تو قرآن صحبت قبیله قریشه


audio: Fy25ycUQ6jw_0184.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
تا قرن‌ها بعد قبیله همچنان در فرهنگ و سنت عربستان مهمه و می‌گم اصلا داستان‌های سیاسی قرن‌های اول بعد از اسلام رو بخونیم چطوری تعریف می‌کنن دارن داستان رابطه قبیله‌ها و شاخه‌های مختلف توی یک قبیله رو تعریف می‌کنن و اصلا سیاستی که تصویر سیاسی که ازش می‌دن تصویر پلیتیک توی قبیله و بین قبیله‌هاست


audio: Fy25ycUQ6jw_0187.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
تجارت یه چیزیه که همیشه بوده در عربستان مخصوصا تجارت داخل شبه‌جزیره ولی تجارت با بیرون، فرامحلی در این قرن آخر و مخصوصا دهه‌های قبل از ظهور اسلام خیلی گسترش پیدا کرده قبلا تجارت در عربستان حالا همون بحرین و عمان ایرانی‌ها می‌رفتن از راه آب و اونجا بیزینس می‌کردن


audio: Fy25ycUQ6jw_0188.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
کلا هم اینطوری نیست که عربستان با این آب‌وهواش که گفتیم کشاورزی که توش نبود یه دامپروری پرورش شتر بود در یک مناطقی و بقیه هم تجارت می‌کردن داخلی تجارت می‌کردن


audio: Fy25ycUQ6jw_0189.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
منتها داریم وقتی درباره قرن‌های آخر صحبت می‌کنیم و مخصوصا به دهه‌های آخر می‌رسیم به وقتی می‌رسیم که جنگ بین ایران و روم بالا گرفته بود یعنی چی بالا گرفته بود؟ یعنی رفته بودن توی یه فاز جدیدی که یه طوری بجنگن که دیگه جنگ لازم نباشه یه طوری بجنگن که تموم شه بزنن همدیگه رو بکوبن هر کسی می‌خواست اون دیگری رو از بین ببره یعنی چی؟ یعنی این جنگ‌هایی که مسیر بالا رو ناامن کرده بود یا بسته بود


audio: Fy25ycUQ6jw_0190.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
باعث شد که حجاز که منطقه جایی دور افتاده‌ای بود پرت بود اهمیت تجاری حداقل نداشت خیلی مهم بشه نه اهمیت در سطح فقط خود منطقه شبه‌جزیره و قبایل اطراف و اینا نه


audio: Fy25ycUQ6jw_0191.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
مهم بشه برای تجارت با خارج از شبه‌جزیره هم در نتیجه یک سری از واحه‌هایی وسط شبه‌جزیره که مردم یک‌جانشین توش زندگی می‌کردن مثل مکه اینا شدن جای مهمی‌ که کاروانی که داره می‌آد تجارت می‌کنه رد می‌شه اینا بره اونجا استراحت بکنه و وقتی اونجا شد استراحتگاه خودشون هم شروع کردن به خرید و فروش و تجارت کردن با این‌ها مکه هم دیگه از اون جاهایی بود که اصلا کشاورزی نداشت


audio: Fy25ycUQ6jw_0192.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
مثل مثلا یثرب و طائف و خیبر و اینا نبود کارشون همون اسب و شتر بود اینم کمک‌شون کرد که توی تجارت بتونن بهتر کار کنن و پیش بیفتن


audio: Fy25ycUQ6jw_0193.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
یعنی در قرن آخر و مخصوصا دهه‌های آخر هم به‌خاطر جنگ‌های ایران و روم و طاعون اون بالا و اینا این مسیر تجاری مهم شد به‌خاطر مهم شدنش حجاز مهم شد از جمله جاهایی مثل مکه خیلی اهمیت زیاد پیدا کردن


audio: Fy25ycUQ6jw_0194.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
این ما رو می‌رسونه به نکته هفتم تا حالا درباره آب گفتیم درباره تجارت گفتیم و تو جفت اینا به مکه رسیدیم


audio: Fy25ycUQ6jw_0196.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
ولی یه خرده باید بریم از عقب‌تر که داستان رو بتونیم بهتر بگیم بریم به یه جایی که دیگه حالا دقیقا هم نمی‌دونیم چقدرش تاریخه چقدرش افسانه‌ست و این‌ها اون چیزی که معروفه اینه که دو نفر از نواده‌های اسماعیل، پسر ابراهیم می‌آن در جزیره‌العرب ساکن می‌شن یکی عدنان و یکی قحطان و اینا خب با هم در جنگ و جدالن فرزندان عدنان می‌رن سمت شمال قحطانیا می‌آن سمت جنوب


audio: Fy25ycUQ6jw_0199.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
اینا می‌آن می‌شن حاکم مکه بعد یه کسی می‌شه امیر مکه که خودش در اصل قحطانی بوده ولی داماد عدنانی‌ها شده بوده با پیوند خانوادگی هم آدم‌ها قبیله‌شون عوض می‌شده


audio: Fy25ycUQ6jw_0200.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
این می‌شه حاکم مکه این آقا نیای پنجم پیغمبر اسلامه کسیه که می‌گن مدنیت رو آورد به مکه یعنی مکه رو کرد شهر دیگه مکه یه جایی نبود که چند تا قبیله پراکنده توش زندگی بکنن قبیله این‌ها که قبیله قریش بود شد حاکم مکه مکه‌ای که چیزایی که یک شهر لازم داره رو نداره گفتیم رودخونه نداره کشاورزی نداره آب اونطوری نداره


audio: Fy25ycUQ6jw_0201.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
این آقای قصی می‌شه امیر مکه قبیله‌شون رو می‌آره اطراف کعبه نزدیک به کعبه ساکن می‌کنه حالا اینجا چهار تا قبیله دیگه هم هستن ولی اینا می‌شینن دور کعبه


audio: Fy25ycUQ6jw_0202.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
و از اینجا به بعد تغییرات مکه پیشرفت مکه به‌خاطر مدیریت قریشه اینطوری که می‌گن سیستم هم اینطوریه که تو مکه اون قبیله‌ای جایگاهش بالاتره که به کعبه نزدیک‌تره که به کعبه مربوط‌تره وصل‌تره و اینا قبیله‌شون می‌شه کسی که کارای حج رو می‌کنه


audio: Fy25ycUQ6jw_0203.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
آب دستشه کنترل آب دستشه امنیتی اونجا برقرار می‌کنه که تجارت بهتر بشه اینا حالا دیگه زمان فرزندان اون قصیه


audio: Fy25ycUQ6jw_0204.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
عبد مناف و هاشم و اینا هاشم کسیه که با بیزانس یک صلح‌نامه‌ای می‌بنده که با قبایل دیگه توافقی می‌کنن که مثلا این کاروان‌ها از اینجا راه‌شون امن بشه یک پیمان ایلاف می‌بندن که این کاروان‌هایی که از مکه می‌آن رو کاری به کارشون نداشته باشن همینایی که قرار بوده راه‌شون رو یعنی می‌خواستن راه‌شون رو بزنن راهزن بشن اینا می‌شن راه‌بان می‌شن مسئول تامین راه


audio: Fy25ycUQ6jw_0205.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
قریش کمک می‌کنه که اینا بتونن حالا تجارت بکنن با جاهای دیگه یک امنیتی برقرار می‌کنه که خیلی مهمه برای این قبایل خیلی مهمه اینا قبلا یک بازار کوچیک محدودی داشتن و خیلی می‌شده که ورشکست بشن و دیگه آخر خط بشه براشون دیگه به مشکل بخورن و خودشون و خانواده‌شون عملا از گرسنگی بمیرن


audio: Fy25ycUQ6jw_0206.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
از زمان هاشم یک قراردادهای مضاربه‌ای شروع می‌کنن قریشی‌ها شریک می‌کنن این کاروان‌های قبیله‌های دیگه رو کاروان‌های بزرگتر راه می‌اندازن با خارج از شبه‌جزیره کار می‌کنن


audio: Fy25ycUQ6jw_0207.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
و همه اینا یعنی اهمیت مکه به عنوان یک مرکز تجاری بیشتر می‌شه تجارت به سمت عراق تجارت به سمت حبشه تجارت به سمت یمن هم‌پیمانی با قبایل دورتر و دسترسی به بازارهای جدید


audio: Fy25ycUQ6jw_0208.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
این فرهنگ رو هم یه مقدار عوض می‌کنه قبلا اگه یه کسی کشته می‌شد از یه قبیله‌ای قبیله می‌رفتن قبیله قاتل رو بکشن انتقام بگیرن تجارت که وارد شده بود ترجیح می‌دادن دیه بگیرن از جنگ و خونریزی و اینا دوری بکنن امنیت از دست نره که تجارت به هم نخوره اینا پیشرفت‌های مکه‌ست اینطوری که می‌گن در زمانی که قریش نسل‌های قبل از پیغمبر


audio: Fy25ycUQ6jw_0210.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
زمان هاشم کار دیگری که کردن چاه‌های بیشتری زدن اطراف مکه دسترسی‌شون به آب بیشتر شد حالا مکه که شهر زیارتی هم هست یه خرده آب هم بیشتر داره یه ماه‌هایی هم توش ماه حرامه همچنان یادآوری کنیم که داستان قبل از اسلامه یک ماه‌هایی ماه‌های حرامه


audio: Fy25ycUQ6jw_0211.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
می‌گن که توی این ماه‌ها جنگ نباید بکنیم پس امنیت بیشتر هم هست و همه اینا یعنی رونق تجارت همه اینا یعنی مکه با رهبری قریش ثروتمندتر بشه قدرتمندتر بشه شکل زندگی توش کم‌کم عوض بشه طبقات اجتماعی توش ایجاد بشن ساختارش پیچیده‌تر بشه پیشرفته‌تر بشه از اون ساختار قبیله‌ای قواعد جدیدی برای زندگی اجتماعی‌شون وضع بشه و اینا به تدریج اتفاق می‌افته


audio: Fy25ycUQ6jw_0213.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
چی دیدیم پس تا حالا؟ با این هفت تا نکته یک نگاه مروری کردیم که از قرن یک میلادی تا قرن هفتم در شبه‌جزیره عربستان چه خبر بود از نظر تقویم دینی گفتیم می‌شه بین زمان حضرت عیسی و حضرت محمد


audio: Fy25ycUQ6jw_0214.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
از نظر جنگ تمدن‌ها و اینا می‌شه در دنیای جنگ‌های ایران و روم در جغرافیای خشک ولی در محاصره آب عربستان


audio: Fy25ycUQ6jw_0216.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
دیدیم چه‌جور تصویری باید ازش داشته باشیم طبق آخرین چیزهایی که محققین تاریخ می‌گن برای من اینطوری بود که تصویرم از عربستان پیش از اسلام خیلی عوض شد درباره جغرافی و تاریخ عربستان در دوره باستان متاخر یه چیزایی یاد گرفتم درباره وضع سیاسیش دیدم اصلاح شد درباره وضع فرهنگی و دینی و زبان و تجاری و این‌ها اصلاح شد


audio: Fy25ycUQ6jw_0217.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
و حتی از نظر وضع نظامی و جنگ هم یه چیزای جالبی فهمیدم آخرین نکته‌ای که یاد گرفتم این بود که خب من چند سال پیش فکر می‌کردم عرب‌ها بعد از اسلام


audio: Fy25ycUQ6jw_0219.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
توی مطالعه واسه این ویدیو دیدم اصلا اولین جنگی که توش قبایل عرب سربازهای ساسانی رو شکست می‌دن اصلا به نظر می‌رسه قبل از بعثت پیغمبر اسلامه در جنگ ذی‌قار داستانش بمونه برای بعدا و یک جای دیگه


audio: Fy25ycUQ6jw_0220.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
ولی همین رو الان فقط بگم که در یه زمانی که دقیقا نمی‌دونیم کیه ولی اوایل قرن هفتمه و احتمالا قبل از بعثت پیغمبره نزدیک همون حیره‌ای که گفتیم پایتخت لخمی‌ها بود نزدیک کوفه


audio: Fy25ycUQ6jw_0221.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
سپاه ساسانی مغلوب عرب‌ها می‌شه درباره دلایلش و زمینه‌هاش و چیش و شکست خوردن و اینا هم حرف زیاده هم افسانه خیلی زیاده ولی اگه حالا کنجکاو شدید پیشنهاد می‌کنم یه خرده درباره‌ش بخونید درباره جنگ ذی‌قار


audio: Fy25ycUQ6jw_0222.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
ولی ما الان که می‌دونیم تاریخ چه طوری پیش رفته و می‌دونیم چه اتفاقی افتاده یه دید پس‌نگر تاریخی داریم


audio: Fy25ycUQ6jw_0223.opus
source: youtube
source_id: Fy25ycUQ6jw
invalidation: VALID
text:
می‌تونیم حدس بزنیم چرا این یوم ذی‌قار انقدر برای عرب‌ها اون موقع مهم بوده و این‌که انقدر نزدیک پایتخت شاهنشاهی ساسانی تونستن ایرانیان رو شکست بدن چه معنی هشدارآمیزی باید می‌داشته برای خسرو پرویز و برای شاهنشاهی ساسانی


audio: vNGJMWmsMOc_0001.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
جنگ جهانی اول خیلی مرگبار بود شاید به اندازه‌ی هر جنگ دیگری شاید هم خیلی بیشتر آمارش رو من کاری ندارم درباره‌ی او نمی‌خوایم صحبت کنیم اثراتش هم خیلی بزرگ بود دفتر چهار تا امپراتوری رو بست جمعشون کرد کشورهای جدید به وجود آورد حرکت‌های جدید منطقه‌ای و جهانی درست کرد و واقعا اثراتش بعد از صد و خرده‌ای سال هنوز تو دنیا هست خیلی واضح دیده می‌شه اصلا زمان خیلی خاصی اتفاق افتاده دستاوردهای علمی


audio: vNGJMWmsMOc_0002.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
و پیشرفت‌های علمی آخر قرن 19 جهان رو گذاشته بود تو مسیر پیشرفت خیلی سریع مثلا ماشین و هواپیما قبل از جنگ اختراع شده بود ولی واقعا این تکنولوژی‌ها توی این 4 سال جنگ چند تا قدم فیلی برداشتن به جلو به این دلایل و دلایل دیگه جنگ جهانی اول برای من خیلی جذابه و خیلی مقطع مهمیه از تاریخ، به نظرم درباره‌اش هم خیلی زیاد نمی‌دونستم تا چند سال پیش برای همین این چند سال زیادتر درباره‌اش خوندم توی این ویدیو می‌خوام


audio: vNGJMWmsMOc_0003.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
درباره‌ی جنگ جهانی اول صحبت کنم و درباره‌ی شروع جنگ آغاز جنگ جهانی اول و اینکه در اروپا قبل از اینکه جنگ شروع بشه چه خبر بود؟ من علی بندری هستم این کانال یوتیوب بی‌پلاسه اگر این کنجکاوی‌های تاریخی و بقیه کنجکاوی‌های من رو دوست دارید و دوست دارید که دنبال من بیاین با من باشید توی این یاد گرفتن‌ها کانال یوتیوب رو حتما سابسکرایب کنید که چیزی از دستتون نره


audio: vNGJMWmsMOc_0004.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
جنگ‌ها معمولا نقطه‌ی شروع مشخص ندارن بعضی وقت‌ها تا سال‌ها، دهه‌ها دعواست اختلافه سر اینکه ترقه‌ی اول رو کی زد؟ توپ اول رو کی در کرد منتها جنگ جهانی اول این‌طوری نیست توی کتاب‌های تاریخ مدرسه هم همه خوندیم که


audio: vNGJMWmsMOc_0006.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
در سارایوو شیپور جنگ جهانی اول رو به صدا درآورد اینو واقعا همه‌جا خوندیم، شنیدیم، دیدیم اینو خیلی‌ها می‌دونن ولی چرا؟ چرا ترور ولیعهد یک امپراتوری باید باعث شروع جنگی بشه به این بزرگی؟ جنگ بزرگ می‌گفتن به جنگ جهانی اول اون موقع


audio: vNGJMWmsMOc_0010.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
و حالا بعدا امپراتوری عثمانی سمت دیگر جنگ هم فرانسه، روسیه و حالا بعدا انگلستان و آخرتر هم آمریکا این دو تا داشتن با هم دیگه انگار می‌جنگیدن یه اختلاف نظر بزرگ درباره‌ی شروع جنگ جهانی اول اینه که آیا آلمان‌ها آماده بودن و مهیای جنگ بودن و دنبال بهانه بودن و تا بهانه پیدا شد جنگ رو شروع کردن؟ اون جنگ بزرگی رو که چند دهه براش داشتن آماده می‌شدن و فکر می‌کردن ضرورت تاریخی‌شونه


audio: vNGJMWmsMOc_0011.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
یا اینکه نه، فضا ملتهب بود اوضاع آماده جنگ و درگیری بود و فقط قرعه به نام آلمان افتاد وگرنه هر کس دیگری ممکن بود که مثلا شروع‌کننده چنین جنگی باشه این سوال یکی از اختلاف نظرهای اساسیه ولی ما اینجا توی اون جزئیات نمی‌خوایم بریم ما می‌خوایم واقعا کلی‌تر ببینیم که شرایط چی بود؟ اصلا قبل از اینکه جنگ جهانی اول شروع بشه اروپا چه خبر بود؟ چه شکلی بود وضعیت کشورها و نیروها در اروپا؟


audio: vNGJMWmsMOc_0012.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
جنگ جهانی اول 1914 شروع شد منتها از همون اول قرن بیستم زمزمه‌های جنگ بزرگ اینور اونور شنیده می‌شد حتی در آلمان یه عده‌ای می‌گفتن جنگ ضرورته دیگه ما واقعا باید جنگ کنیم کاری نمی‌شه کرد قبلا هم سابقه‌ی درگیری بود آلمان یک قدرت تازه وارده در اروپا اواخر قرن نوزدهم زمان ، آلمان خیلی رشد کرده حتی در جنگ‌هایی فرانسه رو شکست داده


audio: vNGJMWmsMOc_0013.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
الان البته چند دهه از اون ماجرا می‌گذره ولی آلمان یه قدرت تازه‌واردیه که احساس می‌کنه که اون قدری که لیاقتشه بهش نرسیده از چی نرسیده؟ زمین نرسیده، منابع نرسیده می‌گه اصلا ما دیر رسیدیم، مستعمره‌ای نداریم همه‌ی آفریقا رو اینا تقسیم کردن انگلیس و فرانسه و حتی یک کشور کوچیکی مثل هلند کلی مستعمره داره منتها ما دیر رسیدیم، مهمونی تموم شده چیزی واسه ما نمونده ما باید حق خودمون رو بگیریم این باعث می‌شه، یک عده‌ای در آلمان فکر کنن که


audio: vNGJMWmsMOc_0014.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
جنگ اصلا وظیفه‌ی ماست و ضرورتیه که به ما تحمیل شده او چیزی رو که لایقش هستیم بهمون نمی‌دین پس می‌جنگیم تا بگیریمش این حرف توی آلمان چند سالی هست که داره زده می‌شه و درباره‌اش داره کتاب نوشته می‌شه در سال‌های اول قرن بیستم پرسپکتیو تاریخی داشتن هم یه خرده‌ای مهمه رابطه‌ی تاریخی آلمان با فرانسه یعنی آلمان‌ها رو با فرانسه و با روسیه دونستنش یه مقدار مهمه یه آدم بسیار مهمی که اسمش زیاد شنیده می‌شه بیسمارکه


audio: vNGJMWmsMOc_0015.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
که ما بعدا واقعا امیدوارم یه جایی بهش بپردازیم و یه خرده درباره‌ی خود ایشون صحبت کنیم وزیر خارجه‌ی آلمان بود خیلی دید مهمی داشت درباره‌ی اینکه آلمان جایگاهش باید چی باشه با متحدان چطوری باید رفتار کنه توی اروپا و یه کاری که کرده بود این بود که با روسیه نزدیک شده بود و اصلا اعتقادش این بود که آلمان باید با روسیه نزدیک باشه ولی بعدا بیسمارک یه خرده‌ای از اسب افتاد در آلمان از قدرت حذف شد و بعدا آلمان‌ها هم


audio: vNGJMWmsMOc_0018.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
که این هم یک امپراتوری بود که اون موقع در همسایگی آلمان بود آلمان هم وقتی داریم می‌گیم آلمانیه که خیلی پیشرفت کرده دیگه توی نیمه دوم قرن 19 آلمان به جز اینکه پیشرفت سیاسی کرده و کشوری شده و متحد شده و اینا از نظر فرهنگی و علمی و اینا هم خیلی شاخ شده تو دهه‌های آخر قرن نوزدهم هم اعضای کابینه دولتی انگلیس مثلا درس خونده‌ی آلمانن هم از اون طرف رهبران انقلاب روسیه درس خونده‌ی آلمانن یه همچین مرکزیتی پیدا کرده آلمان در اروپا


audio: vNGJMWmsMOc_0019.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
حتی از نظر صنعتی انگلیس رو که زادگاه انقلاب صنعتی بوده داره می‌زنه کنار یعنی قدرتی که می‌گیم داره می‌شه فقط قدرت سیاسی نیست قدرت علمی، قدرت فنی قدرت فرهنگی از همه نظر آلمان داره رشد می‌کنه و می‌کشه بالا


audio: vNGJMWmsMOc_0020.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
به جز این، دور و برش رو هم که نگاه می‌کنه می‌بینه که خب از این کشور‌های اطرافش از بعضی‌هاشون حداقل به وضوح خیلی سرتره


audio: vNGJMWmsMOc_0022.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
واقعا در مقابل آلمان خیلی حرفی برای گفتن نداره هم فرتوته، هم کنده اونورتر هم که نگاه می‌کنم، مثلا عثمانیه عثمانی اون موقع بهش می‌گفتن پیرمرد اروپا پیرمرد بیمار اروپا یه امپراتوری که چند صد سال که هست ولی دیگه از اون دوران قدرتش افتاده و همه منتظرن ببینن این بالاخره چه بلایی سرش میاد چون با این وضعیت نمی‌تونه ادامه پیدا کنه هی تو اون سال‌های آخر، دهه‌های آخر عثمانی داره قدرت از دست می‌ده داره زمین از دست می‌ده یه مقداریش رو از دست می‌ده مثل همین بالکان و اینا


audio: vNGJMWmsMOc_0024.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
آلمان نگاه می‌کنه می‌بینه که خب اینا با این وضعیتی که دارن بیشتر از من گرفتن در حالی که ما دستمون خالیه جنوب اروپا رو نگاه می‌کنه در واقع شمال آفریقا رو نگاه می‌کنه می‌بینه از الجزایر و مصر و لیبی و اینا همه اومدن بردن ایتالیا برده، فرانسه برده انگلیس برده ما دستمون خالیه اینا در کنار وضعیت رو به پیشرفت آلمان هی آلمانی‌ها رو می‌ا‌ندازه به این فکر که ما باید یه حرکتی بکنیم برای همین، وقتی این وضعیت ملتهب رو می‌بینیم شاید سوالمون رو باید عوض کنیم


audio: vNGJMWmsMOc_0025.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
به جای اینکه بپرسیم چرا جنگ شروع شد؟ چرا جنگ بزرگ شروع شد، جنگ جهانی اول باید بپرسیم که چرا زودتر شروع نشد؟ چرا صلح بود؟ چرا 40 سال بود تو اروپا جنگ نمی‌شد با این وضعیت؟ این شاید سوالی باشه که جوابش شاید بهمون بهتر کمک کنه برای اینکه مقدمات جنگ رو بفهمیم بعضی‌ها وقتی می‌خوان وضعیت اروپا رو قبل از جنگ بزرگ تشریح کنن می‌گن مثل یک کومه‌ای از هیزم‌ها بود که اینا روی هم چیده شده بودن و کافی بود که یه کسی کبریت بکشه


audio: vNGJMWmsMOc_0028.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
حالا این کومه هیزم‌ها که درست شده بود چی بود؟ این هیزم‌ها این شاخه‌هایی که رو هم دیگه رو هم دیگه، رو هم دیگه چیده شده بودن این سیستم اتحاد بین کشورها بود در ابتدای قرن بیستم سیستم اتحاد چی بود؟


audio: vNGJMWmsMOc_0030.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
قبلا آلمان با روسیه هم متحد بود منتها شکرآب شده بود بینشون روس‌ها رفته بودن حالا با فرانسه بسته بودن فرانسوی‌ها با انگلیس هم متحد بودن هر چند بعدا ما فهمیدیم که اینا علیه هم نقشه داشتن هر کدوم می‌خواستن اون یکی رو اشغال کنن ولی با هم متحد بودن یه بلژیکی اون وسط بود که خیلی کوچک بود قدرتش هم خیلی کم بود ولی همه یه پیمانی بسته بودن که از استقلال اینها محافظت کنن حالا درباره‌ی این هم بعدا صحبت می‌کنیم آلمان با عثمانی هم رابطه‌اش خوب بود تقریبا


audio: vNGJMWmsMOc_0031.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
از اون طرف مثلا صربستان که تازه از عثمانی جدا شده بود اینم با روسیه متحد بود این اتحاد‌ها مهمه به خاطر اینکه معنی اتحاد این بود که اگر یکی به تو حمله کرد یعنی به متحد‌های تو هم حمله کرده متحد‌های تو باید بیان به جنگ واسه همینه که این شاخه‌ها تو هم، تو هم وقتی چیده شده بود، می‌گن آماده بود که یه جایی، یه کسی یه کبریتی بزنه و شروع بشه اینا باعث می‌شد که یکی رو آتیش بزنی بقیه گر بگیره


audio: vNGJMWmsMOc_0032.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
این سیستم اتحاده تودرتوی کشورهای اروپایی توی این سیستم اتحادها، نقش انگلیس هم خیلی مهمه انگلیس، امپراتوری بریتانیا این کم کشوری نبود واقعا اون موقع می‌گن خورشید غروب نمی‌کرد به خاطر این بود که انقدر بزرگ بود انقدر وسیع بود این سر دنیا که مثلا داشت شب می‌شد در سرحدات امپراتوری بریتانیا اونور داشت صبح می‌شد همیشه انگار روز بود روز بودن هم اون موقع خیلی مهم بود یعنی زنده بود دیگه حالا، این امپراتوری انگلیس بود امپراتوری بریتانیا بود


audio: vNGJMWmsMOc_0033.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
با این قدرت خیلی بزرگ در سرتاسر دنیا از اونور شما فرانسه رو داشتی که با مستعمرات زیادی توی آفریقا و جاهای دیگه دنیا و خودش هم بالاخره قدرتی و ارتشی و اینها و این آلمان تازه وارد رو داشتی روسیه هم خیلی بزرگ بود خیلی هم قدرتمند بود ولی یه هوا دور بود یه هوا هم کند بود به خاطر اینکه خیلی بزرگ بود مثلا ارتشش رو تا بخواد بسیج کنه، طول می‌کشید منتها اگر بسیج می‌شد


audio: vNGJMWmsMOc_0034.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
واقعا دیگه ممکن بود از روی هر ارتش دیگری رد بشه چون خیلی پر جمعیت بود قدرت انگلستان مقدار زیادیش برمی‌گشت به ناوگان دریاییش انگلیسی‌ها تاجر بودن از قبل از اینکه صنعتگر بشن و اونجا هم رمز موفقیتشون


audio: vNGJMWmsMOc_0035.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
صنعت کشتیرانی و دریانوردی خیلی پیشرفته‌شون بود آقای بیسمارک که گفتیم معمار آلمان جدید بود ایشون می‌گفتش که موازنه‌ی قدرت بین آلمان و انگلیس در اینه که آلمان نیروی دریاییش ر‌و گسترش نده انگلیس نیروی دریایی قوی داره ما باید رابطه‌مون رو با انگلیس در یک توازنی نگه داریم و برای همین آلمان اصلا نباید نیرو دریایی داشته باشه چون ما اگه نیروی دریایی رو شروع کنیم رشد دادن این رو بریتانیا به عنوان تهدید می‌بینه


audio: vNGJMWmsMOc_0036.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
بیسمارک که از قدرت افتاد قیصر آلمان گفت نه من می‌خوام نیروی دریایی رو گنده کنم بریتانیایی‌ها گفتن که بیا ترمز رو بکشیم دیگه هیچ کدوم توسعه ندیم شما نیازی نداری به نیروی دریایی برای شما لاکچریه نیروی دریایی واسه ما ضرورته، ما نیاز داریم بهش گفت نه، الا و بلا من می‌خوام توسعه بدم و یه طوری هم توسعه می‌داد که قشنگ تهدید‌آمیز بود علیه بریتانیا می‌گفت من می‌تونم، چرا نباید بکنم؟ می‌تونمش حرف درستی بود می‌تونست هزینه کنه واسه توسعه نیروی دریایی منتها خب هیچی مجانی نیست


audio: vNGJMWmsMOc_0037.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
شما وقتی که توسعه نیروی دریایی رو می‌ذاری اولویت یعنی بودجه‌ی ارتش در جاهای دیگه یه مقدار ضعیف می‌شه ضعیف شدن بودجه‌ی ارتش در آلمان مفهومش چیه؟ رو نقشه باید ببینید آلمان در جنگی که توی ذهن همه هست ممکنه یه وقتی اتفاق بیوفته چون روسیه و فرانسه متحدن اگر با فرانسه درگیر بشه یعنی با روسیه درگیر شده با فرانسه چرا درگیر بشه؟ چون داریم می‌گیم داره نیروی دریاییش رو گسترش می‌ده در تقابل با بریتانیا دیگه و بریتانیا متحد فرانسه است


audio: vNGJMWmsMOc_0038.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
پس اگه با انگلیس درگیر بشه با فرانسه درگیر شده با فرانسه اگر درگیر بشه با روسیه درگیر شده مشکل چیه؟ مشکل اینه که فرانسه اینور آلمانه روسیه اونور آلمانه آلمان برای اینکه بتونه هم زمان در این دو جبهه بجنگه احتیاج به ارتش قوی داره و یه خرده‌ای ارتشش رو نتونسته اونقدر که لازمه بزرگ کنه و تقویت کنه به خاطر اینکه اولویت رو گذاشته روی توسعه نیروی دریایی اینا رو می‌گیم برای اینکه بدونیم که شرایط قبل از جنگ چی بود وقتی می‌گیم همه آماده‌ی جنگ بودن


audio: vNGJMWmsMOc_0039.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
آلمان‌ها به این فکر می‌کردن که اگه جنگ بشه ما باید در دو جبهه بجنگیم اگه بخوایم در دو جبهه بجنگیم چقدر ارتش لازم داریم؟ کی می‌شه ارتش آلمان انقدری بزرگ باشه که ما بتونیم هم‌زمان هم اون بالا بجنگیم هم این پایین بجنگیم اینا محاسباتی بود که آلمان‌ها داشتن می‌کردن تا حساب کنن اصلا تاریخ شروع جنگ کی می‌تونه باشه؟ منتها این حرفا همه‌اش درباره‌ی آلمانه ما اولش گفتیم جنگ رو


audio: vNGJMWmsMOc_0043.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
انسجامش کم بود امپراتورش هم آدم پیر و خسته‌ای بود اون‌موقع انسجام کمش رو هم بیش از همه توی همین بالکان می‌تونستیم ببینیم شبه جزیره‌ی بالکان همین جایی که بوسنی هست و کرواسی هست و صربستان هست و سارایوویی که گفتیم اون ترور توش اتفاق افتاد هست و اینا رو عثمانی داشت، تا قرن‌ها اینا جزو خلافت عثمانی بودن امپراتوری عثمانی بودن منتها اینا رو از دست داد مستقل شدن دعوا اونجا بالا گرفت قصه‌اش مفصله، کوتاه‌شو بگم


audio: vNGJMWmsMOc_0044.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
روسیه تازگی در جنگ به ژاپن باخته بود این طرف براش مهم بود که قلمرو بگیره یا حداقل از دست نده نفوذش رو در شرق اروپا صربستان تمایلات استقلال‌طلبانه داشت تمایلات توسعه‌طلبانه هم داشت و احساس می‌کرد که یه مقدار زورش رو هم داره فقط یه متحد قوی می‌خواد که حالا توی روسیه پیدا کرده بود


audio: vNGJMWmsMOc_0046.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
من زورم به این بالکانی‌ها می‌رسه حالا که عثمانی اینارو ول کرده اینا رو بگیرم، بندازم سر زمین‌های خودم شرایط خلاصه به قول گزارشگرهای فوتبال در منطقه‌ی بالکان خیلی آبستن حوادث بود به جز این شرایط آماده کلا هم بالکان جایی بود که گرفتاری توش زیاد بود این ترور ولیعهد که گفتیم اتفاق خیلی خاصی نبود واقعا تو بالکن از این ترورها و بمب‌گذاری‌ها و این اتفاق‌ها می‌افتاد اون موقع هم واسه همین خیلی از اروپایی‌ها وقتی هم که اون ترور اتفاق افتاد، نگفتن که


audio: vNGJMWmsMOc_0047.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
عجب چیزی، یه ولیعهد کشته شد گفتن بالکانه دیگه، از این اتفاقا اونجا میوفته این ولیعهد که کشتنش کی بود؟ این آقای فرانتس فردیناند سن و سالی هم داشت خیلی جوون نبود، می‌گیم ولیعهد بود این رندوم نبود انتخاب شدنش برای ترور واقعا تصادفی نبود این آدم مهمی بود آدم خاصی هم بود بسیار ضد مجارها بود امپراتوری دو تا پایه داشت اتریش بود و مجارستان بود این خیلی ضد مجارها بود خیلی ضد صرب‌ها بود خیلی نژادپرست بود


audio: vNGJMWmsMOc_0048.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
میگفتش که صرب‌ها خوکن مثلا علنی می‌گفت، این‌طوری می‌گفت آدمی بود عجیب غریب واقعا خانواده‌اش هم یه خرده خانواده‌ای بودن که مشکل داشتن با خانواده‌ی سلطنتی و با گروه‌های قدرت در خود امپراتوری رفته بود سارایوو با خانواده‌اش برای بازدید و گشتن و بازدید حکومتی و اینا بالاخره تو قلمرو حکومتیشون بود سارایوو هم شهر خیلی قشنگ و مهم و جذابی بود اونجا هم که می‌خواست بره یه عده بهش گفتن نرو حتی وقتی رفت، یه عده بهش گفتن برگرد اینجا شرایط ملتهبه گروه‌های ملی‌گرای صرب


audio: vNGJMWmsMOc_0049.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
فعال بودن اونجا واقعا که با ارتش صربستان رابطه داشتن با یه عده‌ای در دولت صربستان رابطه داشتن همین‌هایی که آخرش هم زدن ترورش کردن ولی گفتش که نه میام و اوضاع خیلی خوبه و خبری نیست یه گروهی از همین گروه‌های تروریست صرب اینا تصمیم گرفتن که ایشون رو بکشن ایشون توی بازدیدش یه روز نشسته بود تو ماشین کنار همسرش داشتن می‌گشتن توی شهر شهر رو نشون بدن یا برن یه جایی این گروه تروریستی هم که می‌خواستن ترورش کنن سر پل‌های مختلف توی سارایوو کمین ایستاده بودن


audio: vNGJMWmsMOc_0050.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
می‌گفتن بالاخره اینا بخوان رد شن از روی یکی از این پل‌ها باید رد شن ما اینجا می‌زنیمشون با نارنجک وایستاده بودن و ماشین هم اومد از روی یکی از این پل‌ها رد شه نارنجک رو انداختن منتها نارنجک نخورد به ماشین اینا یا خورد به کاپوت مثلا افتاد روی ماشین پشت سری و اون همراه‌های اینها رو زخمی کرد اونجا ترکید و اینا رو زخمی کرد اینا ولی جان به در بردن جان به در بردن باز یه عده بهشون گفتن که بزرگوار برگرد گفت نه، من برنامه‌ی سفر رو ادامه می‌دم اصلا بریم اینی رو که زخمی شده به جای ما


audio: vNGJMWmsMOc_0051.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
اینکه نارنجک خورده زخمی شده بریم اینو ببینیم بیمارستان بیمارستان بریم اینو ببینیم خب این دیگه تو برنامه نبود دیگه از یه مسیر جدید باید می‌رفتن راننده گفت از کجا برم، از کجا نرم؟ یکی گفت از اینور برو، یکی گفت از اینور برو تو یه مسیری رفت بعد گفتن اینجا اشتباهه، دور بزن برگرد ماشین‌های اون موقع هم دنده‌عقب درست حسابی نداره این وایستاد که ببینه مثلا از کجا می‌تونه دور بزنه برگرده از قضا کجا وایستاده بود؟ جلوی در یه ساندویچ فروشی یه کافه‌ای وایستاده بود که یکی از اینایی که قرار بود ترورش کنه


audio: vNGJMWmsMOc_0052.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
تو کافه نشسته بود، داشت ساندویچ می‌خورد این روز بدی هم داشت می‌خواستن ترور کنن ولیعهد رو تیرشون خورده بود به خطا فرصت رو از دست داده بودن نشسته بود ساندویچ می‌خورد، یهو دید اء، این با پای خودش اومده جلوی در مغازه وایستاده ماشین هم سر جاش ثابته دیگه زدنش کاری نداره رفت از مغازه بیرون، اسلحه رو درآورد دنگ، دنگ، دنگ زد هم خود ولیعهد رو کشت هم همسرش رو کشت درجا یعنی یکیشون درجا مرد یکیشون مثلا یه خرده بعدا تو راه بیمارستان مرد ولی هر دو تا همون روز کشته شدن


audio: vNGJMWmsMOc_0053.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
از تصادف‌های عجیب غریبه تاریخه دیگه طرف هدفش رو دفعه‌ی اول از دست داده با اعصاب خورد رفته نشسته ساندویچ بخوره هدف با پای خودش میاد جلوی مغازه وایمیسته می‌گه منو بزن اینم می‌ره می‌زنه، دنیا آتیش می‌گیره خیلی هم واقعا چلمن بازی درآوردن هم اون تیمی که می‌خواستن ترورش کنن خیلی آماتور بودن هم اتریشی‌ها واقعا گند زدن در محافظت و اینها تو این سفر ولی به هر حال باعث شد که این آقا کشته بشه و بعدش هم عواقبش واقعا تا صد و خرده ای سال بعد


audio: vNGJMWmsMOc_0054.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
گریبان خیلی‌ها رو در جاهای مختلف دنیا گرفته خبر درآمد، کلی صرب رو اونجا گرفتن دستگیر کردن اوه فلان ولی بقیه اروپا گفتم می‌گفتن که بالکانه دیگه از این اتفاق‌ها میوفته تو خود اتریش هم اینا خیلی محبوب نبودن ختمشون مثلا می‌گن یک ربع بیشتر طول نکشید سر هم کردن، رفت چیزی که ولی بعدا معلوم شد این بود که این ملی‌گراهای صرب که اصلا هدفشون هدف نهایی‌شون این بود که صربستان را درست کنیم قدرتمند بشیم کشور بزرگی بشیم و اینا


audio: vNGJMWmsMOc_0057.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
همین آقایی که می‌گیم، می‌گفت صرب‌ها خوکن و آدم خیلی ناجوری بود و این حرف‌ها این اتفاقا واسه‌ی صرب‌ها از بقیه بهتر بود، چرا؟ یک به خاطر اینکه ایشون می‌گفت هیچ‌وقت، هرگز، هرگز ما با روسیه نباید وارد جنگ بشیم و روسیه متحد صربستانه دیگه یعنی اگه این بود


audio: vNGJMWmsMOc_0059.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
وارد جنگ شاید نمی‌شد دو اینکه ایشون می‌گیم که با صرب‌ها خیلی مشکل داشت ولی گفتیم با مجارها هم مشکل داشت یعنی اوکی بود با اینکه یه حد بیشتری از استقلال رو به اینها بده و امپراتوریشون که الان دو پایه داره اتریشه و مجارستان


audio: vNGJMWmsMOc_0063.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
این آدمی بود که با این ایده راحت‌تر و بهتر از بقیه کنار می‌آمد، یعنی چی؟ یعنی اگر این مونده بود و این شاه شده بود یا این اثرگذار بود در دولت شاید واقعا مسیر اتفاقات به سمتی می‌رفت که واسه‌ی صرب‌ها بهتر بود چون صرب‌ها یکی از اون ملت‌هایی بودن که خیلی در جنگ جهانی اول صدمه دیدن و تلفات دادن خب این یه خلاصه‌ی خیلی کوتاهی بود از وضعیت یکی دو تا از کشورها قبل از اینکه جنگ جهانی اول شروع بشه من اینو خیلی کوتاه گفتم


audio: vNGJMWmsMOc_0064.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
اگر که علاقه دارید به این بگید که ما درباره‌ی این بیشتر تولید کنیم من راستش خودم جنگ جهانی اول رو اول توی یوتیوب باهاش آشنا شدم


audio: vNGJMWmsMOc_0067.opus
source: youtube
source_id: vNGJMWmsMOc
invalidation: VALID
text:
این کانال‌های یوتیوب و بعدا که علاقه‌ام بیشتر شد رفتم خوندم و چند تا کتاب هم خوندیم که تو بی‌پلاس هم تعریف کردیم خلاصه‌شون رو ولی اگر موضوع برای شما هم جالبه درباره‌ی جنگ جهانی اول ما می‌تونیم یه خرده‌ای دقیق‌تر تعریف کنیم و مفصل‌تر اگر دوست دارین، بگین حتما که ما بگذاریمش در برنامه من علی بندری هستم این کانال یوتیوب بی‌پلاسه و اینجا من درباره‌ی کنجکاوی‌هام با شما صحبت می‌کنم سابسکرایب کنید که ویدیوهای بعدی رو از دست ندین


audio: 9jUxTGotJ2A_0003.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
اونی که معاون مالیه و مثلا ماه به ماه، فصل به فصل، سال به سال باید گزارش مالی دربیاره ببینه شرکت داره به اندازه کافی پول درمی‌آره یا نه تصمیمات درست بگیره یا تصمیمات درست رو کمک کنه که مدیرای ارشد شرکت بتونن بگیرن اون استرس بیشتری داره به نظرتون؟


audio: 9jUxTGotJ2A_0004.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
یا اینکه کسی که مسئول بایگانی شرکته و کارش اینه که نامه‌ها رو بذاره توی پوشه‌ای که باید بذاره و مدارک رو که کسی لازم داره از اون فایلی که توش ذخیره شدن دربیاره بده دست اون آدم کدوم به نظرتون احتمال اینکه افسردگی بگیره بیشتره؟


audio: 9jUxTGotJ2A_0005.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
بیشتر ما فکر می‌کنیم که خب معاون مالی دیگه با اون استرسی که اون تحمل می‌کنه تعداد تصمیم‌های مهمی که باید بگیره عواقبی که تصمیم‌هاش دارن اون آدم فشار روانی که داره تحمل می‌کنه خیلی زیادتره در حالی که اینطور نیست در حالی که برعکسه چرا برعکسه؟ برمی‌گرده به موضوع تعریف کار معنی‌دار


audio: 9jUxTGotJ2A_0009.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
روابط از دست رفته آقای یوان هری یاد گرفتیم می‌خوایم در مورد این موضوع یه مقدار کنجکاوی کنیم یوان هری می‌گه که وقتی ما با این سوال مواجه می‌شیم که افسردگی از کجا می‌آد؟ چی باعث افسردگی می‌شه؟ توضیحی که عموما داریم اینه که یک معادله شیمیایی در بدن هست وقتی که این به هم بخوره موازنه به هم بخوره ما افسرده می‌شیم برا همینم یه قرصی بهمون می‌دن اون موازنه رو میزونش می‌کنه مثلا ما خوب می‌شیم


audio: 9jUxTGotJ2A_0010.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
منتها می‌گه من از تجربه شخصی و تجربه خانوادگی و اطرافیانم می‌دونستم که ماجرا اینطوریام نیست من از بچگی با افسردگی کشتی داشتم می‌گرفتم تحت درمان بودم قرص می‌خوردم و می‌دیدم که این منو خوب نمی‌کنه منو برطرف نمی‌کنه افسردگی من رو برای همین دنبال جواب قانع‌کننده‌تری بودم و دنبال این جواب راه افتادم رفتم چهارگوشه دنیا رو گشتم با دانشمندان و محققین صحبت کردم


audio: 9jUxTGotJ2A_0014.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
تحقیقات مختلف جاهای مختلف دنیا چیزای مختلفی نشون دادن به عنوان عمل افسردگی ولی بیشتر اینا رو می‌شه به صورت یک ارتباطی که قطع شده دید یعنی یک ارتباطی رو تعریف کنیم بگیم این ارتباطه خیلی مهمه و برقرار بودنش و درست و سالم بودنش یکی از عواملیه که باعث می‌شه آدم افسرده نشه و اگر این قطع بشه می‌تونه یکی از عوامل افسردگی باشه


audio: 9jUxTGotJ2A_0019.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
بخش قابل‌توجه‌ای واقعا از جامعه دارن باهاش دست و پنجه نرم می‌کنن در اینه که این ارتباطات قطع شده ارتباطاتی قطع شده


audio: 9jUxTGotJ2A_0021.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
یکی از این‌ها رابطه ماست با کار معنی‌دار از یه نظرسنجی نقل می‌کنه ایشون می‌گه که پر جزئیات‌ترین نظرسنجی هم هست که تا حالا درباره کار و فضای کاری و اینا انجام شده در 142 کشور جهان


audio: 9jUxTGotJ2A_0025.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
می‌ریم سر کار، وقت می‌ریزیم تو کار ساعت می‌زنیم توی کارمون ولی عشق و انگیزه و انرژی و این‌ها توی کارمون نمی‌ریزیم 87 درصد


audio: 9jUxTGotJ2A_0027.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
بزرگتر هم می‌شه اثرش برای ما وقتی که بفهمیم که کار فقط دیگه اینطوری نیست که بگی نه تا پنجه قبلا می‌گفتن کار اداری نه تا پنجه 9 می‌ری 5 می‌آی الان اینطوری نیست با این موبایل و ایمیل و اینا دیگه واقعا اینطوری نیست یک‌سوم کارمندا می‌گه در بریتانیا ایمیل‌شون رو


audio: 9jUxTGotJ2A_0030.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
یک‌سوم روسا در همون بریتانیا می‌گن که اوکیه که ما بعد از ساعت کاری زنگ بزنیم به موبایل همکارمون تلفنش رو داریم زنگ می‌زنیم یه کاری پیش اومده می‌پرسیم دیگه


audio: 9jUxTGotJ2A_0031.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
یعنی عملا اون نه تا پنجه داره کش می‌آد نه تا پنجه داره کش می‌آد در حالی که 87 درصد آدم‌ها دارن با عشق و انگیزه و انرژی هم کار نمی‌کنن این خطرناکه عدد هم نشون می‌ده که خطرناکه حالا می‌رسیم به اینکه واقعا هم داره به چه نتیجه‌ای می‌رسه این یک مطالعه دیگری رو ازش صحبت می‌کنه اینجا رفتن مصاحبه‌های فشرده کردن با کلی کارمند توی یه شرکت


audio: 9jUxTGotJ2A_0033.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
آدما در رده‌های شغلی مختلف در سال‌های متفاوت بعد می‌گه که اصلا از شکل نشستن این‌ها جلوی مصاحبه‌کننده می‌شد حدس زد که این آدم کجای سازمانه اونی که یه خرده‌ای مثلا پوزیشنش بالاتر بود وقتی می‌خواست بشینه جلوی مصاحبه‌کننده اینطوری می‌نشست خب سوالت چیه؟ چه کمکی می‌تونم بهت بکنم؟


audio: 9jUxTGotJ2A_0034.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
اونی که پوزیشنش یه خرده پایین‌تر بود مقام پایین‌تری داشت موقعی که می‌خواست بشینه اینطوری هل می‌داد خودش رو جلو خم می‌شد به جلو که خب شما چی از من می‌خوای؟ من چه کاری از دستم برمی‌آد که برای شما انجام بدم؟ از همین شکل نشستن می‌گفت مشخص بود که موقعیت شغلی آدم‌ها رو می‌شد حدس زد مطالعه‌هایی که ازشون صحبت می‌کنه جزئیات جالبی دارن ولی حالا موضوع ما اونا نیست چیزی که برای ما جالبه نتیجه‌شه نتیجه‌ش این بود که اونایی که در اون سازمان موقعیت شغلی بهتری دارن


audio: 9jUxTGotJ2A_0037.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
همینطور که آدما در سازمان ارتقا پیدا می‌کنن احتمال ابتلاشون به افسردگی می‌آد پایین عجیبه‌ها آدم‌های تحصیل کرده هستن همه‌شون درس خونده‌ان توی یه سازمان دارن کار می‌کنن حالا پله‌شون مثلا ممکنه رتبه سازمانی‌شون ممکنه یه خرده با هم فرق کنه حقوق‌شون یه مقدار با هم فرق کنه ولی این اثر داره روی اینکه افسرده می‌شن یا نمی‌شن یعنی چی؟ یعنی کار یه چیزیه که داره آدم‌ها رو افسرده می‌کنه


audio: 9jUxTGotJ2A_0038.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
بعد مطالعه بیشتر و دقیق‌تر این رو واضح‌تر هم کرد چطوری؟ اینطوری که وقتی رفتن دقیق شدن رو دو نفر مدیر که سمت‌شون تو سازمان یکی بود هم‌رتبه بودن با هم حقوق‌شون هم با هم کم‌وبیش یکی بود ولی باز میزان افسردگی‌شون نرخ افسردگی‌هاشون با هم فرق می‌کرد اینجا داستان چی بود؟ اینجا داستان معلوم شد که اون چیزی که آدما رو افسرده می‌کنه خود کار نیست


audio: 9jUxTGotJ2A_0039.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
اون پوله هم نیست اون رتبه سازمانیه هم نیست یه چیزیه که تو رتبه سازمانی خودشو نشون می‌ده ولی خود رتبه سازمانی نیست کنترل داشتن روی کاره


audio: 9jUxTGotJ2A_0040.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
اختیار داشتن توی کاره اینه که اینا اگه یه ایده‌ای داشته باشن یه فکری داشته باشن می‌تونن اجراش کنن می‌تونن عملیش کنن این‌ها نسبت به آدمی که منفعل باید باشه توی سازمان اینا ریسک افسرده‌شدن‌شون پایین‌تره اون آدمی که منفعله و نمی‌تونه نظری بده و اگرم نظری بده به جایی نمی‌رسه و کلا بهش می‌گن یه سری کار می‌آد رو میزت شما همینا رو انجام بده تحویل بده کاری به بقیه کارا نداشته باش


audio: 9jUxTGotJ2A_0043.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
با کسی هم معاشرت نمی‌کنه کسی رو هم نمی‌بینه بقیه جاهای زندگیش هم کم‌کم اثر می‌گیرن از این انرژی پایینی که تو کار داره چون کار خیلی بخش بزرگی از زندگی ما شده خیلی بخش بزرگی شده و قشنگ روی بقیه ساعات بیداری‌مون هم که ساعات کمیه ساعاتی که ما بیداریم و سر کار نیستیم رو بقیه اون ساعات هم تاثیر می‌ذاره


audio: 9jUxTGotJ2A_0044.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
اون روحیه و انرژی که ما از کار می‌گیریم خیلی تاثیر می‌ذاره روی بقیه زندگی‌مون اونی که اختیار داره اونی که کنترل داره روی کار اونی که می‌تونه بگه من این ایده رو دارم حالا امتحان می‌کنیم ببینیم چی می‌شه هیجان داره بعد با اون هیجان انگار پر از زندگی، پر از شور با همون شور می‌آد خونه اون سرریز می‌کنه زندگی ازش واقعا انگار سرریز می‌کنه جاری می‌شه به بقیه قسمت‌های زندگیش اون شور و شوق می‌ریزه توی بقیه کارش


audio: 9jUxTGotJ2A_0046.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
چون رابطه‌ش با کارش درسته چرا؟ چون پوزیشنش، پستش در سازمان یه طوریه که بهش می‌گن که حالا شما می‌تونی تصمیم بگیری شما می‌تونی اختیار عمل داشته باشی در حالی که کلی‌های دیگه ندارن اونی که نداره بقیه ساعت‌ها رو هم خسته و خموده و نهایتا افسرده می‌شه


audio: 9jUxTGotJ2A_0047.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
با این تحقیق‌ها یه اتفاق مهمی که افتاد می‌دونی چی بود؟ تعریف استرس کاری اصلا عوض شد استرس کاری مال پرکار بودن نیست اینکه یه نفر رو میزش پر کار باشه خیلی مسئولیت داشته باشه باعث نمی‌شه که استرس کارش بیشتر باشه


audio: 9jUxTGotJ2A_0048.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
نه، مال بی‌فایده بودن کاره مال بی‌معنی بودنه مال کنترل نداشتنه مال اختیار نداشتنه تصمیم‌گیری نکردنه قدرت تصمیم‌گیری نداشتنه ایناست که روح آدم رو می‌خراشه و خسته می‌کنه سر کار استرس انگار خیلی وقتا از زیاد کار کردن نمی‌آد از کار بی‌معنی کردن می‌آد برا همینه که از نظر آقای یوان هری و محققینی که بهشون استناد می‌کنه


audio: 9jUxTGotJ2A_0050.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
یکی از چیزایی که این کتاب در من درست کرد همین بود اصلا نگاهم به استرس ناشی از کار عوض شد نگاهم به اینکه چه کاری ارزشمنده چه کاری رو باید سعی کنم هم برای خودم بکنم هم برای همکارانم، برای اطرافیانم موقعیتش رو فراهم کنم نگاهم رو این کتاب شکل داد که اصلا کار درست اینه


audio: 9jUxTGotJ2A_0051.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
کاری که به آدم می‌تونه کمک کنه به روح و روان آدم کمک می‌کنه و براش سالمه اینه کاریه که توش اختیار و مسئولیت داری ممکنه توی آرشیو باشه توی بایگانی باشه ولی تو یه میدان عملی داری یه جایی داری که ایده‌هات می‌آد جلو و مهمه و شنیده می‌شه و می‌تونه اجرا بشه اونه که سالمت می‌کنه شناخت مسئله البته یه چیزه پیدا کردن راه‌حل‌هاش یه چیز دیگه‌ست و بعد حالا شروع کردن و استفاده کردن و به کاربردن‌شون چیز دیگه


audio: 9jUxTGotJ2A_0052.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
ما سعی می‌کنیم که تو ویدیوهای دیگه کانال هم به این موضوع بپردازیم کار عمیق یکی از چیزاییه که زندگی منو واقعا عوض کرد آشنا شدن با مفهمومش زندگیمو عوض کرد و سعی می‌کنم که همینطور هم بیشتر و بیشتر هم ازش بدونم هم اینکه بیشتر تمرینش کنم


audio: 9jUxTGotJ2A_0053.opus
source: youtube
source_id: 9jUxTGotJ2A
invalidation: VALID
text:
من علی بندری این کانال یوتیوب بی‌پلاس اینجا درباره کار معنی‌دار و بقیه روابط از دست‌رفته و بقیه کنجکاوی‌هایی که من دارم و دنبال جواب‌شون تو کتاب‌ها می‌گردم صحبت می‌کنیم


audio: _a2Y4_7z2JI_0001.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
هفته پیش یه ویدیو منتشر شد از یک ورزشکار سابق آمریکایی الان یه چهره‌ایه در دنیای سرگرمی و فیلم و تلویزیون و اینا که داشت عذرخواهی می‌کرد خیلی شدید و جدی و رسمی از چینی‌ها به‌خاطر اشتباهی که می‌گفت اشتباه بزرگی کردم درباره تایوان داستان این چیه؟ اصلا تایوان چرا انقدر موضوع مهم و حیاتی و حساسیت‌برانگیزیه برای چینی‌ها؟ من علی بندری هستم توی این ویدیو کانال یوتیوب بی‌پلاس


audio: _a2Y4_7z2JI_0003.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
خب داستان تایوان رو بخوایم بگیم باید برگردیم به حداقل 1949 وقتی که جنگ داخلی تمام شد کمونیست‌ها به رهبری مائو پیروز شدن و ملی‌گراها شکست خوردن کمونیست‌ها که پیروز شدن جمهوری خلق چین رو تاسیس کردن پایتختش هم در پکن


audio: _a2Y4_7z2JI_0005.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
سرزمین اصلی چین اینا جزو این جمهوری خلق چین از اون اول نبود مثل هنگ‌کنگ مثل ماکائو اینا در دهه‌های بعد حالا هر کدوم یه طوری به یه سرانجامی رسید شاید قصه‌ش رو یه جای دیگری گفتیم یه جای دیگری هم که سرش دعوا بود و همچنان هست تایوانه تایوان وصل به سرزمین اصلی نیست یک مجموعه‌ای از جزایره که یک جزیره بزرگ داره چند تا هم جزیره کوچیک داره اون موقع وقتی که جنگ داخلی تمام شد کمونیست‌ها پیروز شدن


audio: _a2Y4_7z2JI_0006.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
ملی‌گراها فرار کردن رفتن به این جزیره تایوان رفتن اونجا اونجا مستقر شدن و گفتن اصلا دولت اصلی چین ماییم ما دولت چین هستیم اینایی که توی سرزمین چین هستن اینا غصب کردن حکومت رو و ما باید مبارزه کنیم و چین واقعی رو از این‌ها پس بگیریم اونایی هم که در پکن مستقر بودن جمهوری خلق چین، کمونیست‌ها، مائو می‌گفتن که نه ما باید تایوان رو آزاد کنیم تایوان یک استانیه از استان‌های چین


audio: _a2Y4_7z2JI_0007.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
یک ایالتی از ایالت‌های چین که الان تحت اشغال این آدم‌هاست ما باید بریم این رو از این‌ها بگیریم این وضعیت تایوان بود وقتی که جمهوری خلق چین تاسیس شد موضوع خب از اول معلومه که مناقشه‌برانگیز بود ولی من وقتی دارم می‌گم 1949 ما عموما انتظار داریم دیگه بعد از این همه سال مسئله حل شده باشه دیگه الان هفتاد، هفتادوخرده‌ای سال می‌گذره باید به یه سرانجامی رسیده باشه دیگه درسته؟ ولی حل نشده


audio: _a2Y4_7z2JI_0008.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
یعنی همچنان مسئله موضوع حساسیه تا اینجا حساسه که این آقای جان سینا که گفتم این یه کشتی‌گیر سابق بود الان هم شخصیت صنعت سرگرمیه گزارشگری و بازیگری و موزیک و اینجور چیزها


audio: _a2Y4_7z2JI_0010.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
رفته بود مصاحبه کرده بود با یه روزنامه‌ای توی اون مصاحبه گفتش که من خیلی خوشحالم که تایوان اولین کشوریه که این فیلم توش اکران می‌شه این جمله ممکنه جمله‌ی ساده‌ای باشه برای خیلی از ما ولی برای چینی‌ها اصلا جمله ساده‌ای نیست چون گفته تایوان اولین کشوریه یعنی تایوان رو کشور خطاب کرده واکنش‌ها خیلی شدید بود واکنش چین هم به فیلم هالیوودی و به صنعت سرگرمی خیلی چیز مهمیه به‌خاطر اینکه بازار بسیار بزرگیه


audio: _a2Y4_7z2JI_0011.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
هالیوودی‌ها اصلا شوخی نمی‌کنن با چین به‌خاطر اینکه می‌دونن اگر شوخی کنن و چین هم شوخی کنه اینا دیگه کلاه‌شون پس معرکه‌ست این آقا آمد عذرخواهی کرد یک ویدیویی داد حالا یه تیکه‌ش رو می‌گذاریم ببینید گفت که من خیلی خیلی خیلی متاسفم خیلی اشتباه بدی کردم و این‌ها اشتباهش هم چیه؟ اشتباهش هم اینه که تایوان رو گفته کشور


audio: _a2Y4_7z2JI_0012.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
اتفاقا بعدش آقای نسیم طالب هم یه توییتی کرد گفتش که از این کارها کسی با من نمی‌تونه بکنه من که توی کتابم اسم تایوان رو آورده بودم بهم گفتن که نه نه اینو باید عوض کنی بکنی تایوان چین ولی من زیر بار سانسور و این حرفا نمی‌رم ولی خیلی‌های دیگه می‌رن یعنی موضوعه خیلی حساسیت‌برانگیزه و خیلی از آدما هم قبول می‌کنن و حواس‌شون هست که یه کاری نکنن که دولت چین بهش بر بخوره و ناراحت بشه ولی چرا؟ این موضوع چرا انقدر سنگینه؟


audio: _a2Y4_7z2JI_0013.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
از همون اول این دو تا خیلی متفاوت شدن با همدیگه تایوان درهاش به روی غرب باز، تجارت آزاد و بعدش هم رشد اقتصادی و شکوفایی و این‌ها در حالی که چین بسته، فقیر و اوضاعش تا چند دهه بعد از اینکه جمهوری خلق چین تاسیس شد خیلی خراب بود خیلی خراب جامعه بین‌المللی هم می‌گفتش که از نظر ما هم دولت چین اونیه که تا توی تایپه نشسته تایپه پایتخت تایوان بود می‌گفت از نظر ما دولت چین اونه


audio: _a2Y4_7z2JI_0014.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
صندلی چین در شورای امنیت دست نماینده‌های اون دولت بود نه دولت پکن تا 1971 اوضاع اینطوری بود به جز این تایوان موضوع تنش هم بود موضوع تنش شدید مخصوصا بین چین و آمریکا آمریکا وقتی با تایوان متحد شد عملا سرشاخ شد با جمهوری خلق چین دیگه مخصوصا وقتی گفتش که ما اینا رو به رسمیت می‌شناسیم اونا رو نمی‌شناسیم در واقع آمریکا پاش کشیده شد به جنگ داخلی چین


audio: _a2Y4_7z2JI_0015.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
حداقل دو بار هم این موضوع خیلی بحرانی شد توی همون سال‌های اول یه بار تو 1954 جنگ کره تازه تمام شده بود یه بار هم 1958 هر دو در زمان مائو مائو رهبر جمهوری خلق چین مائو استراتژیست قهاری بود از یه طرف می‌خواست که چین رو بازیگر بزرگی بکنه در سیاست جهانی از طرف دیگه خب کشور فقیری داشت و حالا خیلی مشکلات دیگه هم داشت مائو حالا ما اینجا وارد اوناش نمی‌خوایم بشیم


audio: _a2Y4_7z2JI_0016.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
و واقعا زور و توانی نداشت برای اینکه بخواد بازیگر بزرگی بشه از این مسئله تایوان یه مقداری استفاده کرد یه درگیری‌هایی شد مثلا حمله می‌کرد منتها حمله‌هاش یه طوری بود که بعدا از مطالعه‌ش مشخص می‌شه یا اسنادش که در اومده از گفتگوهای همون موقع معلوم می‌شه که حمله‌هاش بیشتر بابت این بود که آمریکا رو درگیر نگه داره حتی یه جاهایی شوروی رو می‌کشید به بازی و بیشتر بازیش می‌داد یعنی یهو می‌دیدی که دو تا قدرت بزرگ جهانی


audio: _a2Y4_7z2JI_0017.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
دو تا ابر قدرت جهانی دارن با همدیگه سرشاخ می‌شن سر یه تیکه زمینی که واسه هیچ‌کس واقعا مهم نیست جزیره تایوان اهمیت استراتژیکی واقعا نداشت نه برای شوروی نه برای آمریکا منتها یه وقتایی مائو یه کاری می‌کرد که اینا حتی شروع کردن به تهدید اتمی همدیگه آمریکا و شوروی ولی این بازی مائو بود اینطوری داشت یک خودش رو مطرح می‌کرد چین رو می‌آورد در سطح اول جهانی دو اینکه آمریکایی‌ها رو مثلا وقتی از مذاکره دور می‌شدن


audio: _a2Y4_7z2JI_0018.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
برمی‌گردوند اینطوری به میز مذاکره مثلا توی بحران 1958 عملا هدفش همین بود خواستش همین بود که مذاکرات با آمریکا که متوقف شده ادامه پیدا کنه برای همین توی خیلی از این حمله‌ها مثلا خیلی مواظب بود وقتی که حمله می‌شد آمریکایی‌ها رو نمی‌زدن فقط یه طوری می‌زدن که اون مناطقی که خود بومی‌ها هستن چینی‌ها هستن زده بشه یا حتی یه موقعی سال 58 که درگیر شدن یه طوری وانمود کرد که آیزنهاور که رئیس‌جمهور آمریکا بود فکر کنه که


audio: _a2Y4_7z2JI_0019.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
خروشچف رهبر شوروی این تایید داده به مائو چراغ سبز نشون داده گفته تو می‌تونی به تایوان حمله کنی چطوری این کار رو کرد؟ خروشچف رو کشید به یه بهانه‌ای به چین اونجا با هم دیدار کردن این که رفت بعد از مثلا یه هفته دو هفته مائو به تایوان حمله کرد به اون جزایری از تایوان هم حمله کرد که نزدیک‌تر بود به خاک چین عملا از تو خاک چین دیده می‌شه جزایر خالی از سکنه‌ای هم بود اون جزایر دورتر که جاهای مهم‌تریه


audio: _a2Y4_7z2JI_0020.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
اونا رو یه خرده از تیررس خمپاره‌های مثلا چینی دور بود منتها به همون جلویی‌ها حمله کرد آیزنهاور که نگاه کرد آمریکا که نگاه کرد گفت که خب خروشچف اونجا بوده به نظر می‌رسه که اینا هماهنگ کردن که داره حمله می‌کنه دیگه واکنش آمریکایی‌ها شدید بود حتی رفتن تو فاز تهدید اتمی‌ که شما دارید این کار رو می‌کنید ما تهدید اتمی می‌کنیم مائو توی اپیزود چین پادکست بی‌پلاس اینو یه خرده درباره‌ش صحبت کردیم سریع سطح بازی رو برد تو اینجا که ما از تهدید اتمی نمی‌ترسیم که


audio: _a2Y4_7z2JI_0021.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
تهدید اتمی برای شماها ترسه ما هیچ ترسی نداریم با این همه منابع با این همه جمعیت چین از این حرفا نمی‌ترسه کسی تو دنیا اینطوری حرف نمی‌زد از همه بیشتر کسایی اینطوری حرف نمی‌زدن کسایی خیلی محافظه‌کارانه‌تر درباره تهدیدات اتمی و بمب اتم و اینا صحبت می‌کردن که می‌دونستن دارن چی می‌گن مثل خروشچف خروشچف واقعا نمی‌خواست شوخی کنه فکر نمی‌کرد کسی بخواد شوخی کنه با بمب اتم به مائو هم می‌گفت من نمی‌فهمم تو چیکار داری می‌کنی


audio: _a2Y4_7z2JI_0022.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
منتها مائو خودش می‌فهمید چیکار داره می‌کنه خروشچف رو بازی نمی‌داد حتی حتی توی کتاب چین کیسینجر یه حرفی می‌زنه می‌گه بعضی‌ها می‌گن که این حمله‌های چین به تایوان در واقع یه هماهنگی نانوشته‌ای بود بین دو طرف چینی ماجرا به‌خاطر اینکه این حمله‌ها جنسش یه طوری بود که تایوانی‌ها فهمیدن چینی‌ها نمی‌خوان اشغال‌شون کنن ولی آمریکایی‌ها فکر کردن چینی‌ها می‌خوان تایوان رو اشغال کنن شوروی‌ها هم خیال کردن که


audio: _a2Y4_7z2JI_0023.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
آمریکایی‌ها می‌خوان به اینا حمله اتمی کنن خروشچف گفت شما اگه حمله اتمی کنی بدون که حمله به چین مثل حمله به ماست ما هم می‌زنیم در حالی که می‌گه که وقتی خمپاره می‌نداختن فقط مثلا روزهای فرد می‌نداختن روزهای زوج نمی‌نداختن آخر هفته‌ها نمی‌نداختن اینطوری تایوانی‌ها اونایی که تو تایوان نشسته بودن متوجه شدن که خب این قصه قصه محدوده این بازی یه بازی دیگریه کسی نمی‌خواد بیاد ما رو بگیره منتها بقیه کسایی که داشتن این بحران رو توش بازی می‌کردن


audio: _a2Y4_7z2JI_0024.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
لزوما این رو نمی‌دونستن یک دوره واقعا جالبیه برای کسی که مثلا دوست داشته باشه یه خرده‌ای استراتژی‌های مدیریت بحران رو بخونه تمرین کنه یا مثلا کنجکاوی کنه توش این دوره بحران تایوان واقعا دوره خیلی درس‌آموزیه چون توی مدیریت بحران کیسینجر می‌گه شما می‌خوای چیکار کنی شما می‌خوای هی سطح بازی رو استیت رو هی می‌خوای ببری بالا بالا بالا یه جایی که طرف مقابلت بگه من دیگه نیستم من دست رو می‌رم تو منتها این کارو یه طوری هم نمی‌خوای بکنی که


audio: _a2Y4_7z2JI_0027.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
می‌خوای کنترل شده باشه و می‌خوای که هر کسی می‌خواد خودش باشه که داره سطح بحران رو کنترل می‌کنه و وقتی اینطوری نگاه می‌کنیم به بحران تایوان مخصوصا به بحران دوم تایوان به نظر می‌رسه که مائو خیلی بهتر تونسته این رو مدیریت کنه اون اهداف کوتاه‌مدتی رو که داشته حداقل به اون‌ها رسیده اون کسی هم که دنباله‌رو شده و حالا یه چیزی داده یه چیزی گرفته آیزنهاور بوده آمریکا بوده


audio: _a2Y4_7z2JI_0028.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
و اونی که تا آخرش نفهمیده واقعا چی شد این برای چی شروع شد؟ چی شد سطحش رفت بالا؟ چی شد توافق شد؟ خروشچف بوده نگاه می‌کرد می‌گفت آقا ما نفهمیدیم برای چی شما دعوا کردید برای چی رفت اتمی‌؟ برای چی برگشتید مذاکره کردید؟ در حالی که همه‌ش داشته بازی می‌شده انگار این وسط این ماجرا ادامه پیدا کرد ماجرای چین و تایوان ادامه پیدا کرد سال 71 دیگه دنیا پذیرفت کشورهای غربی و آمریکا و شورای امنیت و همه گفتن


audio: _a2Y4_7z2JI_0029.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
خب دولت پکن، دولت جمهوری خلق چین صندلی چین رو در همه مجامع بین‌المللی می‌دیم به این‌ها 1971 دیگه سال‌های آخر مائو بود ولی موضوع همچنان شفاف نیست و انگار که همه کشورها هم کمابیش با همین وضعیت غیر شفاف دیگه کنار آمدن دیگه بعضیا فکر می‌کنن که تایوان بالاخره استانیه بعضیا می‌گن نه استان نیست ولی حالا کشور مستقل هم نیست چینی‌ها از اون ور براشون واقعا مهمه در حالی که همکاری‌های اقتصادی و تجاری با تایوان رو


audio: _a2Y4_7z2JI_0030.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
هی زیاد می‌کنن و هستن حتی بعضی از تایوانی‌ها می‌گن تاثیر چین روی تایوان زیاد شده چینی‌ها ولی از نظر سیاسی حواس‌شون هست هم مثلا آرایش نظامی دارن بعضی وقتا هم شدیدش می‌کنن مثل مثلا هفته اولی که بایدن رئیس‌جمهور شد گفتن که اونجا آرایش نظامی گرفت چین و یه خرده تایوانی‌ها ترسیدن و نهایتا منجر شد به اینکه بایدن گفت نه ما پشت تایوان هستیم این هیچ تغییر نخواهد کرد از این صحبت‌ها از طرف دیگه مثلا شرکت‌های کامپیوتری سایت‌ها، برنامه‌ها، نرم‌افزارها، اپلیکیشن‌ها


audio: _a2Y4_7z2JI_0031.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
چین رو اینا فشار می‌آره که تایوان رو مثلا به عنوان یه کشور جدا اسمش رو لیست نکنن تایوان رو کسی فکر نکنه که کشوره این بخشی از چینه بقیه کشورها هم با همین حالت کج‌دار و مریز انگار راحتن و عملا دنیا باهاش کنار آمده تنش هست منتها عموما تنش لفظیه توی خود تایوان هم دولت که عوض می‌شه نظرها عوض می‌شه دیگه بعضی دولت‌ها می‌آن نزدیک‌تر هستن به اینکه مبادلات رو با چین بیشتر کنیم مبادلات اقتصادی و اینا رو


audio: _a2Y4_7z2JI_0032.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
بعضی از دولت‌ها یه مقدار تمایلات استقلال‌طلبی‌شون از چین بیشتره منتها این هی بالا پایین می‌شه این یک مختصری بود درباره داستان تایوان و اختلاف چین و تایوان و این قصه‌ها درباره چین من کلا خیلی کم می‌دونم برا همین هم دوست دارم بیشتر بخونم و بیشتر بدونم توی بی‌پلاس یه کتاب چین رو کار کردیم اینجا هم چند تا ویدیو گذاشتیم و می‌گذاریم شما هم اگر که دوست دارید لطفا کامنت بذارین که من بدونم که وقتی جایی چیزی می‌خونم درباره چین


audio: _a2Y4_7z2JI_0033.opus
source: youtube
source_id: _a2Y4_7z2JI
invalidation: VALID
text:
جمع و جورش کنم مرتب بتونم بیام اینجا هم بگم و بدونم که یه چیزی هست که به درد شما هم خواهد خورد من علی بندری این کانال یوتیوب بی‌پلاس اگر که این ویدیوها رو دوست دارید سابسکرایب حتما بکنید


audio: W5-ilK_xh2A_0007.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
همه‌ی پیشنهادها رو رد کن این حرف انقدر برای من برای من علی بندری انقدر حرف آشنایی بود و حرف درستی بود و هم جهت با فکرهای خودم و چیزهایی که خوندم و دوست داشتم بود که گفتم من یه ویدئو باید درباره‌اش درست کنم


audio: W5-ilK_xh2A_0009.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
من گوشم تیز شد بخاطر اینکه خودش خیلی امسال درخشیده سال بزرگی داشته توی یه مسابقه فوق‌العاده قشنگ و عالی طلای المپیک گرفت در 400 متر با مانع بعد اینجا می‌خواد بگه که  چی بهش گفته دونده‌ی سرعت جامائیکایی، اونم رکورددار خیلی پر مدال یکی از پر افتخارترین ورزشکارای تاریخ واقعا


audio: W5-ilK_xh2A_0010.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
می‌خواد بگه که این چی بهش یاد داده برنامه هم حالا برنامه‌ی ورزشی و اینا نیست گفت ببین، تو الان مدال بردی ترکوندی، رکورد، اینا جوون هم هستی، همه می‌خوان همش دعوتت کنن بیا اینور، برو اونور، این برنامه، اون رویداد این شو مثلا همش هم فانه، همش هم خوش می‌گذره با سلبریتی می‌ری میای تلویزیون، پیشنهاد همکاری، اینا ولی تو اگه می‌خوای تمرکزت روی هدفت باشه که هدفت مسابقه‌ی جهانی بعدی و المپیک بعدیه، حفظ رکورده، ارتقاء رکورده ایناست باید به همه‌ی اینا بگی نه


audio: W5-ilK_xh2A_0011.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
این خیلی نزدیک بود به حرفی که من از کتاب یاد گرفتم و کاری که خودم می‌کنم و طرز فکری که خودم دارم گفتم بیام یه خرده از تجربه‌ی خودم و این راهی رو که خودم دارم می‌رم، اینجا بگم شاید به درد یه کسی بخوره این فقط برای ورزشکار و یوتیوبر و پادکست‌ساز و هنرمند و مدیر و حتی کارمند و اینا نیست واقعا حتی فقط برای کار و حرفه نیست بعضی‌ها همین طرز فکر رو پیاده می‌کنن به اینکه مثلا


audio: W5-ilK_xh2A_0012.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
می‌خوام تصمیم بگیرم لباس بخرم یا نخرم چون ما مدام در معرض انتخابیم دیگه یه قراری بذاریم ببینیم همو فردا شب اگه کاری نداری بیا پیش من من یه ایده‌ای دارم بیا بشینیم یه گپی بزنیم ببینیم چی از توش در میاد آخر هفته اگه جایی نمی‌خواین برین بیا بشینیم همینطوری، ببینیم چی می‌شه دیدم که واسه چنین انتخابایی هم آدما ازین طرز فکر صحبت می‌کنن من ولی بیشتر منظورم موقعیت‌هایی که توش یک فرصتی بهمون پیشنهاد می‌شه


audio: W5-ilK_xh2A_0013.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
یه چیزی که احتمال داره چیز خوبی ازش دربیاد احتمال هم داره درنیاد احتمالش رو نمی‌دونیم ولی ما واقعیتش اینه که خیلی خوب نمی‌تونیم پیش‌بینی کنیم از این تماس تلفنی که حالا شده و خیلی کلی طرف گفته بیا یه گپی بزنیم


audio: W5-ilK_xh2A_0016.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
در کتاب اصل‌گرایی درباره‌اش صحبت می‌کنه به نظر من صحبتش خوبه چون بهمون یه چارچوب فکری می‌ده من اینو خیلی دوست داشتم و چند ساله واقعا خودم دارم اینو پیاده می‌کنم هم تو کارای خودم، هم توی کارای پادکست و اینا و واقعا هم هرچی سنم بالاتر می‌ره، توش مصر‌تر می‌شم مغزش هم اینه که شما یک اصلی داری که باید به اون متعهد باشی بقیه‌ی چیزا فرعن خیلی باید جذاب، خیلی باید امیدوار‌کننده


audio: W5-ilK_xh2A_0018.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
وگرنه جوابشون منفیه به صورت پیش‌فرض جواب همشون منفیه، چرا؟ اصل قصه اینه که وقت محدوده برای همینم هست که سن می‌ره بالاتر این برای آدم مهم‌تر می‌شه چون اهمیت وقت رو بیشتر می‌فهمی یه ده دقیقه‌ای، یه گپی با هم بزنیم هیچ‌وقت ده دقیقه نیست اینو من به تجربه فهمیدم خود گپ معمولا می‌شه 20 دقیقه پنج دقیقه هم شما دیر میای 5 دقیقه هم حداقل قبلش من باید فکر کنم آماده بشم این می‌شه نیم ساعت پس حداقل وقت نیم ساعته


audio: W5-ilK_xh2A_0019.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
یه وقت شما فکر می‌کنی آقا نیم ساعته دیگه سرمایه‌گذاری خاصی نیست، چیز خاصی نیست، می‌دم می‌ره ولی اشتباه می‌کنی شما نباید این نیم ساعت رو از 24 ساعت شبانه‌روزت بگیری از 24 ساعت شبانه‌روزت یه مقدار زیادیش پیش‌فروش شده رفته به شرکت پیش فروش کردی، به شغل، خانواده خواب و خوراکت، رفت و آمدت، ضروریاتت اینارو حذف کنی مگه چند ساعت می‌مونه؟ 2 ساعت تا 4 ساعت می‌مونه، بسته به زندگیت دیگه وقتی ببینی دو ساعت تا چهار ساعت می‌مونه


audio: W5-ilK_xh2A_0020.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
وقتی همه ضروریات رو، اون پیش‌فروش‌ها رو حذف می‌کنی حالا ارزش اون نیم ساعت معلوم می‌شه یه چیزی بین 15 تا 25 درصد وقت آزاد روزته همین نیم ساعت یه گپی بزنیم که طرف گفته بود ده دقیقه‌ست من وقتی اینطوری شروع کردم فکر کردن دیدم که خب من خیلی باید سخت‌گیر باشم وقتی یکی بهم می‌گه بیا ده دقیقه درباره یه چیزی صحبت کنیم حالا بیشتر چیزها هم که نیم ساعت نیست دیگه بیا آخر هفته با ما بشینیم یه صحبتی بکنیم و اینا


audio: W5-ilK_xh2A_0021.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
تو معاشرتی که به من ثابت شده که مثلا نه لذتی برام داره، نه منو بالا می‌بره روحی، روانی به هیچ‌جوری کمک نمی‌کنه این اینطوری نیست که بگم حالا ضرری نداره خیلی ضرر داره اگه شب آخر هفته باشه یکی از 50 تا آخر هفته‌ی سال من رو داره می‌گیره من مگه چند تا از اینا دارم؟ یکیش رو بدون فکر همینطوری بخوام بریزم تو جوب کلید اینکه اینطوری من فکر می‌کنم و اینطوری سعی می‌کنم عمل کنم اینه که بدونم وقتم خیلی ارزش داره


audio: W5-ilK_xh2A_0022.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
قیمت بله گفتن من خیلی بالاست نه به خاطر اینکه من آدم خاصی‌ام ها برای همه باید اینطوری باشه که قیمت بله گفتنشون بالا باشه و نه گفتن براشون و برامون ترس خیلی نداشته باشه راحت بگیم نه اگر می‌خوایم فرمون زندگیمون دست خودمون باشه واقعا باید با نه گفتن خیلی راحت‌تر از این حرفا باشیم و البته حالا به همه نمی‌تونیم بگیم نه نکته‌ی طلایی می‌شه اینکه


audio: W5-ilK_xh2A_0023.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
بله‌های ما که خیلی خیلی خیلی باید تعدادشون کم باشه ولی خیلی موثر باشن اینها رو باید از دل این پیشنهادا


audio: W5-ilK_xh2A_0024.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
امکاناتی که جلومون باز می‌شه، بکشیم بیرون سوال میلیون دلاری می‌شه اینکه چطوری بفهمیم به چی بگیم آره؟ کجاست که اون بله گفتن بیشترین نتیجه رو به ما می‌ده؟ باز دوباره اشتباه نشه، نتیجه فقط نتیجه‌ی مادی نیست نتیجه به صورت کلیه حتی وقتی معاشرت می‌خوای با یکی بکنی کجاست که بدونی که این آره همدیگه رو ببینیم از توش برات، برای روح و روان و همه‌چیت هر چی برات مهمه، چیز خوب در میاد؟ کتاب اصل‌گرایی رو ما تو اپیزود 38 پادکست بی‌پلاس


audio: W5-ilK_xh2A_0025.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
خلاصه‌اش رو گفتیم، مفصل‌تر حرفاش هم توی کتابه واقعا هم کتاب جالبیه خیلی چیزاش به درد آدمی که اینطوری داره فکر می‌کنه می‌خوره من دنبال یه بخشیش هستم، وسط وسط کتاب که چطوری بگیم نه می‌گه بله گفتن خیلی راحت‌تره کتاب البته درباره کار و ایناست می‌گم پیشنهادهای کاریه بیشتر پروژه‌ی جدید، ایده‌ی جدید اینا ولی در روابط شخصی هم با یه ملاحظاتی می‌شه این رو پیاده کرد منم یه مقداری کردم و ازش هم راضی‌ام واقعیت اینه که بله گفتن برای آدمی که می‌خواد مودب باشه


audio: W5-ilK_xh2A_0026.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
آدمی که می‌خواد کسی رو نرنجونه، کار درستیه اصلا نه گفتن، همین که شما بگی نه یعنی از خیر محبوب بودن گذشتی خود مک‌کیون هم می‌گه می‌گه شما داری محبوبیت رو می‌دی به جاش احترام به دست میاری من اینو واقعا شخصا دیدم من وقتی واسه‌ی خودم و وقتم احترام قائل می‌شم کم‌کم طرف مقابل منم شروع می‌کنه احترام گذاشتن به وقت من اگر زیاد این رابطه‌ی پیشنهاد و جواب منفی بینمون تکرار بشه، اصلا ممکنه بعضی وقتا فاز منو بگیره


audio: W5-ilK_xh2A_0027.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
من الان دوستانی دارم که هر وقت پیشنهاد اینطوری به من دارن خودشون می‌گن ما می‌دونیم که تو جواب پیش‌فرضت منفیه و ناراحت هم نمی‌شیم اگه جوابت مثل همیشه منفی باشه ولی شاید به این دلیل این ایده مثلا برات جالب بود منم خیلی خوشحالم که ما می‌تونیم با هم اینطوری شفاف صحبت کنیم البته چند سال طول کشیده که به اینجا رسیده ها ولی این باعث شده که نه گفتن واسه من اونقدر دیگه سخت نیست راحت شده، به اون طرفم هم ضربه‌ای نمی‌زنه ضربه‌ای هم به رابطه‌ی ما نمی‌زنه اونا می‌فهمن برای کلاس گذاشتن و


audio: W5-ilK_xh2A_0028.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
مثلا طاقچه بالا و اینا نیست که می‌گم نه اما این نه گفتن خودش یک ظرافت‌هایی داره واقعا خوب شدن توش تمرین می‌خواد و الا می‌تونه واقعا رابطه شما رو با آدم‌ها خراب کنه شما برات مهمه که رابطه‌ات با آدم‌ها خراب نشه دیگه دشمن درست نکنی برا خودت دیگه مک‌کیون می‌گه که نه‌ی خوب باید


audio: W5-ilK_xh2A_0030.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
یه خرده چون اینجا مسئله تفاوت‌های فرهنگی هم هست سعی می‌کنم اون چیز‌ایی رو که خودم کار کردم اون نه گفتن‌هایی که برای من اون ظرافت‌هایی که من احساس کردم به دردم می‌خوره برای نه گفتن، اونا رو بگم به خاطر اینکه برای ما یه خرده تو فرهنگ ما نه گفتن سخت‌تر هم هست، اولا سر راست صحبت نمی‌کنیم پیچیده می‌کنیم و اینا خیلی بده به نظرم تو این نه گفتن باید سریع گفت نباید وقت تلف کنی حالا من یه مقدار فکر کنم جواب بدم یه هفته بشه، دو هفته بشه اینا دیگه خوب نیست هی داری هزینه نه گفتن رو هم بالا می‌بری


audio: W5-ilK_xh2A_0031.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
طرفت رو هم می‌ذاری تو یه وضعیتی که نمی‌دونه چیکار می‌خواد بکنه شفاف، هیچ جای اشتباهی نباشه که فکر کنه حالا شما می‌خوای بررسی کنی، نه قاطع، که فکر نکنه می‌تونه با شما چونه بزنه حالا اگه مثلا پول بیشتر مثلا به شما بده شما مصاحبه می‌کنی یه طوری نه بگی که بدونه نه، نهه اینا واقعا فکر کنم تو فرهنگ فارسی که تعارف و اینا توش بیشتره خیلی مهم می‌شه نباید بپیچونیم، نه رو من صریح می‌گم سریع می‌گم معمولا خیلی زود می‌گم که نه نیستم نمیام و دروغ هم نمی‌گم، خیلی وقت‌ها اصلا لازم نیست توضیح بدیم


audio: W5-ilK_xh2A_0032.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
ما چون گاهی می‌ریم سراغ توضیح دادن بعد میوفتیم تو دام مثلا خالی‌بندی و وقت ندارم و یه خرده ناخوشم و من سعی می‌کنم اصلا دلیل نگم خیلی وقت‌ها واقعا طرف دلیل لازم نداره، نه یا اگه بخوام چیزی بگم، می‌گم این کار تو اولویتم نیست که واقعا حقیقت هم هست ممکنه کار، کار مفیدی باشه ولی اولویت من الان این نیست ممکنه سال دیگه اولویتم باشه اصلا اگر هم یه وقتی احساس کردم به هر دلیلی باید اینجا دلیل بیارم، سعی می‌کنم خیلی شفاف یک دو سه ولی باز کوتاه و موجز


audio: W5-ilK_xh2A_0033.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
که این دوباره یه بحثی درست نکنه، دلیلم رو هم بگم تمرین می‌خواد ولی خلاصه همه‌ی اینایی رو هم که می‌گم معنیش این نیست که من خوبم تو این کار، این واقعا یه مسیریه همین فکر کردن بهش، همین حرف زدن درباره‌اش برا من تمرینه، تکرارش هم تمرینه و واقعا هم کار هزینه داریه من معلوم نیست چند تا دشمن برای خودم درست کردم با این همه نه گفتن اونا هم خوب نیست، مخصوصا توی فضای خیلی رابطه‌محور و رفاقت‌محوری که ما توش کار می‌کنیم


audio: W5-ilK_xh2A_0034.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
ولی ارزیابی من این بوده که راحت‌ترم که این هزینه رو بدم تا اینکه بخوام اون یکی هزینه رو بدم اون یکی هزینه چیه؟ اینه که وقتم رو برای کاری بگذرونم که برای من آورده‌ی کافی نداره ارزشمندترین داراییم رو که به هیچ عنوان ازش بیشتر گیرم نمیاد من وقتم، وقتی بره دیگه نمی‌تونم پسش بگیرم هیچ رقم نمی‌تونم پسش بگیرم اینو بیام در راه نادرست بدم انقدر اثرش روی من بد خواهد بود


audio: W5-ilK_xh2A_0038.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
می‌گفت که من اینطوری فرموله کردم که وقتی من رو دعوت می‌کنن جواب من اگر آره با کله می‌یام نیست یعنی حتما جوابم منفیه


audio: W5-ilK_xh2A_0040.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
اگه اونقدر شوق نداری اونقدر برات جذاب نیست که بگی آره با کله می‌یام نه، یعنی نباید بری، نمی‌خوای بری یا خود مک‌کیون می‌گفتش که من اینطوری نگاه می‌کنم که آیا این دقیقا اون کاری هست که من می‌خوام بکنم یا نه؟ اگه دقیقا اون نباشه می‌گم نه هرکی، به نوعی واسه من اینطوری بوده که گفتم اصل کار من مثلا تا سه سال آینده اینه تو این سه سال هر وقتی که من آزاد دارم می‌خوام بریزم تو این کار برای همین هر چیز دیگری، پنل، گردهمایی


audio: W5-ilK_xh2A_0041.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
جلسه، هم‌اندیشی، گروه تلگرامی انجمن فلان، اینا من شرکت نمی‌کنم نه که چون خوش نمی‌گذره یا فکر می‌کنم هیچی یاد نمی‌گیرم یا هیچ فایده‌ای نداره اینا نیست، ممکنه اینا هم باشه ممکنه نباشه من فهمیدم که اصل کار من الان این نیست و با این ظرفیت خیلی خیلی محدودی که من دارم اگه می‌خوام موفق بشم باید بچسبم به همون اصل اصل کار یه سوالی که خیلی‌ها وقتی این حرف رو از من می‌شنون، دارن اینه که خب من از کجا بدونم اصل اصل کارم چیه؟


audio: W5-ilK_xh2A_0043.opus
source: youtube
source_id: W5-ilK_xh2A
invalidation: VALID
text:
هرچی هست رو تو پادکست بی‌پلاس گفتم تو کتابایی هم که گفتیم یه چیزایی هست هر وقت خودم یه حرف منسجم و شفاف و به درد بخوری درباره‌ی اینکه اصل خودمون رو چطور پیدا کنیم داشتم میام با شما هم در میون می‌گذارم اگر شما هم شنونده و خواننده و طالبش بودین


audio: kbucBXzYfGo_0001.opus
source: youtube
source_id: kbucBXzYfGo
invalidation: VALID
text:
رضایت شغلی یه چیزیه که ممکنه زیاد اسمش رو بشنویم تو مصاحبه‌ها، تو آگهی‌های استخدامی مدیرای منابع انسانی وقتی می‌خوان بگن مثلا وضع شرکت ما خیلی خوبه یا حتی با هم دیگه صحبت می‌کنیم تو غر کارمندی و اینا رضایت شغلی، از رضایت شغلی صحبت می‌کنیم یه خرده تو این ویدیو می‌خوایم دقیق‌تر درباره‌ی این مفهوم صحبت کنیم درباره‌ی ادبیاتش اینکه الماناش چیه و از همه جالب‌تر ست گودین امروز درباره‌ی رضایت شغلی چی می‌گه؟


audio: kbucBXzYfGo_0002.opus
source: youtube
source_id: kbucBXzYfGo
invalidation: VALID
text:
وقتی می‌خوایم درباره‌ی رضایت شغلی صحبت کنیم باید بریم سراغ یک مدلی که اولدهام و هاکمن توسعه دادن دو نفر یه کتابی هم نوشتن خیلی از کسایی که امروز هم صحبت می‌کنن نظریه‌هایی که اومده تعریف‌هایی که اومده بر پایه حرف‌هاییه که اینها زدن


audio: kbucBXzYfGo_0005.opus
source: youtube
source_id: kbucBXzYfGo
invalidation: VALID
text:
یعنی کاری که انجام می‌دیم باید معنی داشته باشه یه اثر مهمی به جا بگذاره می‌ذاره یا نمی‌ذاره؟ این یه ویژگیشه در واقع


audio: kbucBXzYfGo_0013.opus
source: youtube
source_id: kbucBXzYfGo
invalidation: VALID
text:
یعنی اینکه کار ما چقدر به ما امکان آزادی عمل می‌ده؟ چقدر توش استقلال داریم؟ حالا چه در مرحله‌ی برنامه‌ریزیش، چه در فرآیندش حالا چه هر جای دیگه‌اش


audio: kbucBXzYfGo_0016.opus
source: youtube
source_id: kbucBXzYfGo
invalidation: VALID
text:
و پنجمی هم فیدبک یا بازخورد یعنی تو این کاری که هستیم کیفیت بازخوردی که می‌گیریم چطوریه؟ می‌تونیم با خیال راحت توش فیدبک بگیریم؟ بدون اینکه بترسیم می‌تونیم راحت فیدبک بدیم بدون اینکه نگران باشیم؟ این پنج تا ویژگی، ویژگی‌های مهمیه که در طول این سال‌ها


audio: kbucBXzYfGo_0017.opus
source: youtube
source_id: kbucBXzYfGo
invalidation: VALID
text:
رضایت شغلی رو وقتی می‌خوایم درباره‌اش صحبت کنیم هی به اینها برمی‌گردیم این 5 تا مولفه رو بهش نگاه می‌کنیم منتها اینا حرفای 50 سال پیشه الان قصه چیه؟ یکی از کسایی که خوبه وقتی می‌خوایم ببینیم الان قصه چیه باهاش مشورت کنیم ست گودینه


audio: kbucBXzYfGo_0019.opus
source: youtube
source_id: kbucBXzYfGo
invalidation: VALID
text:
و بسیار بسیار کتاب دیگه ایشون رفته بعد از 50 سال سراغ این پنج تا ویژگی و یه حرف خیلی جالبی می‌زنه می‌گه که برای اینکه درباره‌ی این مولفه‌ها امروز صحبت کنیم اول باید یه مروری بکنیم ببینیم که


audio: kbucBXzYfGo_0022.opus
source: youtube
source_id: kbucBXzYfGo
invalidation: VALID
text:
یه چیزیه که ست گودین درباره‌اش صحبت می‌کنه تو همین کتاب مهره حیاتی می‌گه لینچ‌پین‌ها مهره‌های حیاتی، آدم‌های مهم سازمان اینا چه ویژگی‌هایی دارن یه یادآوری باید این رو بکنیم بعد برگردیم دوباره روی این 5 تا مولفه مولفه‌های لینچ‌پین بودن چی بود؟ مهره حیاتی اصلا کیه؟ ست گودین می‌گه که دوران اینکه بیوفتیم دنبال یه کسی یه دستورالعمل‌های سفت و غیر‌قابل انعطافی بهمون بدن همونا رو دنبال کنیم در محیط کار


audio: kbucBXzYfGo_0024.opus
source: youtube
source_id: kbucBXzYfGo
invalidation: VALID
text:
و یه طوری کار کنیم که بدیعه، منحصر به فرده یه طوری که کس دیگه واقعا نتونه انجام بده این کارو فقط تو می‌تونی اینطوری انجام بدی اینطوری که بشی شما مهره‌ی حیاتی هستی مهره حیاتی می‌گه کسیه که تو کارش انرژی زیاد می‌ریزه احساس زیاد می‌ریزه برای اینه که غیرقابل جایگزینه اینطوری نمی‌شه که خب حالا این رفت یکی دیگه رو می‌ذاریم به جاش به این راحتی نیست سخت می‌شه جایگزینش کرد


audio: kbucBXzYfGo_0025.opus
source: youtube
source_id: kbucBXzYfGo
invalidation: VALID
text:
چرا؟ چون مهره حیاتی یه کسیه که ننشسته بوده بهش دستورالعمل بدن بگن آهان این مسئله رو اینطوری باید حل کنی و اینطوری حل کنه خودش حل مسئله بلد بوده خودش مسیر می‌ساخته مهره‌ی حیاتی اینطوری کار می‌کرده کسی که مهره حیاتی نیست منتظر دستورالعمل بوده فکر می‌کنه که مهمترین وظیفه‌اش اینه که بگه چشم هر کاری که بهش بدن اون هر طوری که بهش بدن انجام بده


audio: kbucBXzYfGo_0026.opus
source: youtube
source_id: kbucBXzYfGo
invalidation: VALID
text:
ولی مهره‌ی حیاتی می‌دونه که یه سری ترس داره می‌دونه که یه چیزایی رو نمی‌دونه یک کارهایی رو برای اولین باره که داره باهاشون مواجه می‌شه ولی داره هی مهارت‌هاش رو استعدادهاش رو گسترش می‌ده مهارت‌های جدید یاد می‌گیره


audio: kbucBXzYfGo_0027.opus
source: youtube
source_id: kbucBXzYfGo
invalidation: VALID
text:
و همه‌ی اینا برای چی؟ برای اینکه بتونه مسئله‌ها رو با روش بدیعی حل کنه بدون اینکه بخواد بره به یه نفر بگه دستورالعمل حل این مسئله چیه؟ معمولا هم با این توصیفاتی که ست گودین می‌کنه لینچ‌پین یا مهره حیاتی آدم با حالی خواهد بود


audio: kbucBXzYfGo_0028.opus
source: youtube
source_id: kbucBXzYfGo
invalidation: VALID
text:
خب حالا بریم ببینیم این تعریف رو از لینچ پین داشته باشیم که واقعا با مثلا سه چهار تا کلمه نیست دیگه من کتاب لینچ‌پین از این کتاباییه که دم دستمه چون هی دوست دارم برم سراغش نه اینکه خیلی مفهوم سنگینی داشته باشه ولی واقعا دوست دارم برم سراغش که چیزاش برام یادآوری بشه


audio: kbucBXzYfGo_0029.opus
source: youtube
source_id: kbucBXzYfGo
invalidation: VALID
text:
و حالا با این یادآوری بریم سراغ حرفی که ست گودین توی وبلاگ خودش وبلاگ ست درباره‌ی مفهوم رضایت شغلی زده بود وصل کرده بود مهره حیاتی رو به شاخص‌های رضایت شغلی اولدهام و هاکمن چی می‌گفت؟ می‌گفت این 5 تا ویژگی رو تو ذهن‌تون داشته باشید پنج تا ویژگی رضایت شغلی می‌گفت به همه لحظاتی که داشته بهتون خوش می‌گذشته فکر کنین


audio: kbucBXzYfGo_0031.opus
source: youtube
source_id: kbucBXzYfGo
invalidation: VALID
text:
همه این لحظه‌ها تقریبا همه یا بیشتر این ویژگی‌های رضایت شغلی رو در حد خوبی داشتن حالا به حوصله‌سربرترین کارهاتون فکر کنید به اون کارایی در طول روز که خسته‌تون می‌کنه واقعا دلتون نمی‌خواید انجام بدید به اونا فکر کنید اونا احتمالا تعداد قابل توجهی از این 5 تا ویژگی رو نداشتن یا هیچ کدومش رو نداشتن این 5 تا ویژگی اینکه بفهمیم اینا در رضایت شغلی آدما تاثیر داره


audio: kbucBXzYfGo_0033.opus
source: youtube
source_id: kbucBXzYfGo
invalidation: VALID
text:
ولی اگر عمیق بهش فکر کنی می‌بینی خیلی از شرکت‌ها، سازمان‌ها واقعا دارن تا جایی که می‌تونن تلاش می‌کنن که این ویژگی‌ها را نادیده بگیرن چیزی که خیلی از شرکت‌ها دوست دارن از کارمند‌شون بشنون اینه که من فقط دارم کارم رو انجام می‌دم من کاری به بقیه چیزا ندارم دوست دارن این تو ذهن کارمندشون پر رنگ باشه چون سیستم صنعتی از تنوع بدش میاد معمولا دوست داره همه چیز مکانیزه باشه ماشینی باشه اگر هم از آدم بخواد استفاده کنه


audio: kbucBXzYfGo_0034.opus
source: youtube
source_id: kbucBXzYfGo
invalidation: VALID
text:
مجبور باشه استفاده کنه تلاشش یه طوریه که آدما یه ماموریت مشخص یه کار مشخص داشته باشن مثل همون ماشین باشه تقریبا کارشون که به راحتی بتونه جایگزین‌شون کنه یه سری قوانین، دستورالعمل، یه فرآیند مشخصی بنویسه به همه توضیح بده هر کسی بدونه که برای اینکه این کار رو انجام بده چی کار باید بکنه دستش رو بیاره بالا، مثلا اینو بزنه این دستورالعمل رو بگیره، این محاسبه رو بکنه شغل‌های مختلف رو، کارهای مختلف رو سازمان دوست داره تقسیم کنه به چرخ‌دنده‌های کوچیک


audio: kbucBXzYfGo_0035.opus
source: youtube
source_id: kbucBXzYfGo
invalidation: VALID
text:
که هم راحت و هم ارزون قابل جایگزین کردن باشن این برای سازمان بهتر از اینه که تکیه کنه به یک مهره حیاتی به خاطر اینکه اون مهره حیاتی رو ریسک می‌بینه به خاطر اینکه فکر می‌کنه که من نمی‌دونم چه عملکردی رو باید انتظار داشته باشم از مهره حیاتی من ترجیح می‌دم یه کسی باشه که بدونم اینو بهش می‌دم اینو بهم پس می‌ده می‌دونم که خروجی این آدم متوسطه ها! ولی من این متوسط رو ترجیح می‌دم


