# audio_chunks

audio: ImHBZ01VE50_0006.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
این خیلی کار پیش پا افتاده‌ای ممکنه به نظر بیاد ولی اولا بسیار کار مهمیه خیلی مهم‌تر از اینیه که ما انقدر الان داریم بهش توجه می‌کنیم و ثانیا اینکه بسیار بسیار کار سختیه وقتی شروع کنید به تمرین کردنش می‌بینید چقدر کار دشواریه اینکه شما تلاش کنید که واقعا بفهمی طرفت که داره حرف می‌زنه واقعا چی داره می‌گه حرف دلش منظورش نظرش واقعا چیه تو بحث سیاسی آدما خیلی وقتا شکایت می‌کنن که


audio: ImHBZ01VE50_0007.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
چرا این طرف مقابل من حرف من رو نمی‌فهمه هرچی من استدلال می‌کنم می‌گم که اصلا خوبی تو در این راهه خیر تو در اینه نمی‌فهمه تو گوشش نمی‌ره هایت می‌گه که اصلا ما سیم‌کشی مغزمون برای این نیست که استدلال همدیگه رو بفهمیم اصلا انتظار انتظار عجیبیه ما نظر خودمون رو هم با استدلال بهش نرسیدیم که حالا بخوایم نظرمون عوض بشه یه کس دیگه‌ای استدلال کنه برامون اصلا اینطوری نیست مثال هم می‌زنه می‌گه که من یه سری سوال از شما می‌پرسم سوال اخلاقی


audio: ImHBZ01VE50_0008.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
بعد شما جواب بده بهش بعد سعی کن اینا رو توجیه کنی جوابت رو براش دلیل بیاری می‌بینی که نمی‌تونی حالا مثال‌هاش واقعا یه خرده چندش‌آوره من تو پادکست هم مثال‌هاش رو نگفتم اینجا هم همون مثالی رو می‌گم که تو پادکست گفتیم می‌گه مثلا شما فرض کن یه سگی دارین و این سگ خونواده که خیلی هم محبوبه دوستش دارین این ماشین بهش می‌زنه و از بین می‌ره من به شما بگم که خب این سگه رو چرا کبابش نمی‌کنین بخورین؟ به احتمال بسیار بسیار زیاد شما اصلا چندش‌تون می‌شه


audio: ImHBZ01VE50_0009.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
ناراحت می‌شید که من همچین سوالی رو پرسیدم می‌گید معلومه که نمی‌کنیم این کار رو غیراخلاقیه چرا غیراخلاقیه؟ بعد بیاین سعی کنین که دلیل بیارین که چرا این کار غیراخلاقیه می‌بینید که دلیلی نمی‌تونید براش بیارین به احتمال زیاد شما شهودی غریزی احساس‌تون اینه که این کار غیراخلاقیه این دلیل‌هایی که دارین می‌آرین در واقع دارید سعی می‌کنید اون قضاوت اولیه‌ای رو که داشتید یه طوری توجیه‌ش کنین این یه مثاله، مثال‌های دیگرش هم خیلی زیاده


audio: ImHBZ01VE50_0010.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
ولی نشون‌دهنده همینه که ما به نظری که داریم با استدلال نرسیدیم با شهود رسیدیم با استدلال توجیه‌ش می‌کنیم توضیحش می‌دیم تو بحث سیاسی هم همینه اینطوری نیست که یکی اگه یه منطق خیلی محکمی بکوبه رو میز بقیه بگن که نه دیگه این حرف خیلی منطقیه همه دست رو برن تو نه، ما نظرامون رو از جای دیگه آوردیم با این منطق‌ها درسته ممکنه با هم بحث کنیم ولی نظرمون از جای دیگه اومده


audio: ImHBZ01VE50_0011.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
واسه همینم هست که با این بحث‌ها نظرامون عوض نمی‌شه ممکنه تو بحث‌ها به نظر بیاد یکی بالا بوده یکی پایین بوده ولی اینا نظر کسی رو قرار نیست عوض کنه تشبیه‌ای که جاناتان هایت می‌کنه و تصویری که می‌سازه فیل و فیل‌سواره اینو بشنوید دیگه واقعا هیچ‌وقت ممکنه از ذهن‌تون نره می‌گه فیل خب خیلی بزرگ‌تر از فیل‌سواره فیل‌سوار چیزی زوری نداره در مقابل فیل می‌گه اون فیل‌سواره همون استدلال ماست قوه منطق و استدلال ماست


audio: ImHBZ01VE50_0012.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
فیل با اون عظمت و زور زیاد اون شهود ماست می‌گه اگه فیل بخواد یه سمتی بره می‌ره حالا فیل‌سوار هر چی هم بخواد بکشدش این طرف ممکنه به نظر بیاد از دور که می‌بینی حرفه‌ای هم که نباشی فکر کنی این فیل‌سواره افسار فیله رو گرفته و کنترلش می‌کنه می‌کشه راست می‌آد راست می‌کشه چپ می‌ره چپ درست هم هست تا یه جایی ولی فیله اگر نخواد بره شهود ما اگر نپذیره نپسنده مسیر چپ رو


audio: ImHBZ01VE50_0013.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
هر چقدر هم استدلال ما به سمت چپ قوی باشه هر چقدر هم فیل‌سوار محکم بکشه به سمت چپ فیل نمی‌ره که نمی‌ره در اصل این فیله که داره هدایت می‌کنه، شهوده استدلال دنبالش داره می‌ره این استعاره فیل و فیل‌سوار یکی از کلیدی‌ترین حرف‌های آقای جاناتان هایته بعد می‌گه اینو داشته باشین دفعه بعد اگه داشتید با یه کسی درباره مسایل مذهبی بحث می‌کردید درباره فمینیسم بحث می‌کردید درباره حقوق زن


audio: ImHBZ01VE50_0014.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
درباره بازار آزاد درباره این چیزها با کسی بحث می‌کردید بدونید که نظرش بیشتر از اینکه از استدلال آمده باشه از شهودش آمده از غریزه‌ش آمده درسته داره با شما استدلال می‌کنه و بحث می‌کنه ولی اینا همه ظاهر ماجراست در اصل نظر اون مثل نظر شما جفتش از جای دیگری آمده حالا شما تا صبح بحث کن استدلال کن آخرش هم بگو این نمی‌فهمه هر چی من می‌گم این تو کله‌ش فرو نمی‌ره مسئله این نیست تو کله تو هم فرو نمی‌ره


audio: ImHBZ01VE50_0015.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
به‌خاطر اینکه تصمیم‌تون رو جای دیگه گرفتین ضمن اینکه تو این بحث‌ها بیشتر معمولا یه طرف هست که لیبرال‌تره یه طرف هست که محافظه‌کارتر و سنت‌گراتره بعد ما که ممکنه خیلی وقتا لیبرال‌تر باشیم فکر می‌کنیم که این جمود فکری داره هر چی می‌گی تو مغزش نمی‌ره هایت یه حرفی که می‌زنه و خیلی جالبه اینه که می‌گه تحقیق‌ها نشون می‌ده لیبرال‌ها در فهمیدن حرف طرف محافظه‌کارشون خیلی وقتا ضعیف‌تر هستن


audio: ImHBZ01VE50_0016.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
چون پیش‌فرض فکر می‌کنن بیشتر می‌فهمن و ذهن‌شون بازتره اتفاقا کمتر می‌فهمن حرف طرف مقابل‌شون رو این رو در بحث‌های مختلف دیدن ردش رو خیلی هم حرف مهم و جالبیه از تو همین اون وقت هایت یه پیشنهادهایی درمی‌آره که اینا واسه من شده پیشنهادهایی که دارم سعی می‌کنم دنبال‌شون کنم چند ساله یکیش اینه که خیلی باید بهتر از این حرف‌ها گوش بدید حرف طرف مقابلت رو نه فقط تو بحث من اصلا سعی می‌کنم دیگه کمتر بحث کنم چون فهمیدم بحث وقتی می‌کنی که


audio: ImHBZ01VE50_0017.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
فکر می‌کنی می‌خوای با استدلالت مثلا چیزی رو به کسی بقبولی دیگه اگه متوجه بشی که تصمیم‌های آدما از استدلال‌هاشون نمی‌آد خب واسه چی بحث کنی؟ می‌گی من اگه دارم پس گفت‌وگو می‌کنم دنبال بحث و قانع کردن نیستم دنبال شنیدنم دنبال اینم که واقعا بفهمم طرف مقابلم اصلا چی می‌گه من حتی این پیشنهاد هایت رو پذیرفتم و اینطوری واسه خودم کار تعریف کردم که وقتی با کسی گفت‌وگو می‌کنم فکر کنم اصلا شغل من اینه


audio: ImHBZ01VE50_0018.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
دارم حقوق می‌گیرم که بفهمم این آدم چی می‌خواد به من بگه حرفش به من چی هست اصلا ممکنه بیانش خیلی بیان کاملی نباشه شغل من اینه که بفهمم حرفش چیه وظیفه خودم رو این تعریف کنم این یعنی باید تاملم رو صبرم رو در گفت‌وگو بیشتر کنم هی منتظر این نباشم که اینجا تو حرفش اینو پیدا کردم که می‌تونم حمله کنم اینجا رو می‌تونم سریع جواب بدم می‌تونم مثلا یه تیکه‌ای بندازم می‌تونم حمله کنم


audio: ImHBZ01VE50_0019.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
دنبال این نیستم چون اصلا امتیاز شمردنش اینطوری نیست دیگه اون بحثه نیست که آخرش بگی هر کی یه چیز محکم‌تری گفت 10 امتیاز گرفت این نیست امتیاز رو به چی می‌دن؟ به بهتر فهمیدن می‌دن خودم بازی رو واسه خودم اینطوری تعریف کردم واسه همین کار من تو بازی عوض شده تو گفت‌وگو عوض شده کار من خوب‌شنیدن شده این برای من تغییر بزرگی بود جوون‌تر که بودم فکر می‌کردم من دارم با منطقم می‌رم می‌جنگم و این حریف رو از راه به در می‌کنم می‌رم به جنگ حریف بعدی


audio: ImHBZ01VE50_0020.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
یا اینکه حریف من من رو قانع می‌کنه و من متوجه می‌شم این حرفم اشتباهه مثلا یک نظر دیگری پیدا می‌کنم ولی بعد دیدم که این کار هم فایده‌ش خیلی کمه هم آسیبش خیلی زیاده اونی که فایده داره صحبت کردنه و اونی که خیلی بیشتر فایده داره خوب شنیدنه خیلی فایده‌ش بیشتر از این حرفاست کتاب آقای جاناتان هایت از این کتاب‌های سرراست نیست که مثلا بگیری دستت که خب 1، 2، 3 این سه تا نکته رو یاد گرفتم


audio: ImHBZ01VE50_0021.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
حالا می‌خوام اینا رو اجرا کنم مثلا زندگیم بهتر بشه اینطوری نیست، هم مطلب یه خرده پیچیده‌تره هم کتاب رو طور دیگری اصلا باید استفاده‌ش کرد من دارم سعی می‌کنم نکاتی رو که به دردم می‌خوره یاد می‌گیرم تمرین می‌کنم بهش فکر می‌کنم جاهای دیگه مثال و نمونه پیدا می‌کنم بیارم اینجا بگم تو یوتیوب بگم اگر شما فکر می‌کنید که خوبه و براتون مفیده دوست دارید از این چیزها اینجا ببینید و بشنوید حتما لطفا در کامنت‌ها بگید که ما این رو در برنامه‌ریزی‌مون بگذاریم من علی بندری


audio: ImHBZ01VE50_0022.opus
source: youtube
source_id: ImHBZ01VE50
invalidation: VALID
text:
این کانال یوتیوب بی‌پلاس اگر دوست دارید در این کنجکاوی‌هایی که من دارم می‌کنم با من همراه باشید کنار من چیز یاد بگیرین حتما کانال رو سابسکرایب هم بکنین


audio: 02LjCD8FQnM_0001.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
در مورد پادشاهای قاجار احتمالا اینو شنیدیم که اینا زیاد می‌رفتن مسافرت اروپا اروپا زیاد می‌رفتن گشت‌وگذار و خوشگذرونی و این صحبتا تو این ویدیو می‌خوایم ببینیم که این درسته یا نه؟


audio: 02LjCD8FQnM_0002.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
کی رفته اروپا؟ کی رفته اروپا؟ چند بار رفته؟ کجا رفته؟ چیکار کرده؟ و کلا اثرش در اون دوره چی بوده؟ اثر مثبتش چی بوده و اثر منفیش چی بوده؟ یک نگاه کوتاهی می‌خوایم بکنیم به مسافرت‌های پادشاهان قاجار به اروپا


audio: 02LjCD8FQnM_0004.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
کجای تاریخیم؟ قرن نوزده هستیم قرن 19 که در ایران قرن قاجاریه‌ست همه این قرن و یه کمی قبلش یه کمی بعدش در ایران قاجاریه حکومت کردن قرن نوزده قرن مهمی هم هست دیگه در تاریخ دنیا نقطه عطف شد در چند قرن قبلش در دنیای اندیشه و بعد در صنعت در جامعه‌های غربی، کشورای غربی تغییرات بزرگی به وجود آمده بود روشنگری و انقلاب علمی و انقلاب صنعتی و این‌ها نتیجه داده بود


audio: 02LjCD8FQnM_0005.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
و غربی‌ها دنیا رو واقعا گرفته بودن پیشرفت کرده بودن جامعه‌های خودشون رو بهتر و برخوردارتر و امن‌تر و سالم‌تر و پررونق‌تر و آبادتر و اینا می‌کردن و بقیه دنیا هم حتی جاهایی که تمدن‌های کهن داشتن تمدن‌های بادوام داشتن عقب موندن عقب موندن و بعضیاشون دوران تحقیرآمیزی رو هم می‌گذروندن


audio: 02LjCD8FQnM_0006.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
در چین، در ژاپن، در هند، در ایران وضع وضع خوبی نبود در این قرن 19 ما قصه بعضیاشو گفتیم حالا قصه بقیه‌ش رو هم کم‌کم می‌خوایم بگیم


audio: 02LjCD8FQnM_0007.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
یه سوال جالب ولی همیشه برا من این بوده که مواجهه ایرانی‌ها با غرب چطوری بوده؟ یعنی بالاخره تفاوت تفاوت زیادیه الان تفاوت تفاوت زیادیه اون موقع تفاوت تفاوت خیلی زیادی بوده


audio: 02LjCD8FQnM_0008.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
و نه تنها زیاد بوده بلکه اصلا اینا هیچ تصوری هم نداشتن وقتی که یهو یه دنیای آباد می‌دیدن بدنه جامعه که حالا احتمالا دسترسی خاصی هم نداشته خبر زیادی هم نداشته به جز حالا یه اندکی اما حاکمان حاکمان جامعه اینا یه طوری اطلاعات بهشون می‌رسیده اول شنیدنی و شاید خوندنی و اینا و بعد از یه زمانی خودشون شروع کردن دیدن خودشون شروع کردن دیدن و حالا در بعضی از این شاهای قاجار


audio: 02LjCD8FQnM_0009.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
نکته جالبش اینه که شروع کردن دیدن و بعد نوشتن یعنی ما دست اول می‌دونیم که شخص اول مملکت ایران وقتی که رفته در غرب و یهو دیده یه جاهایی آباده اون وقت وضع ایران اینطوریه چی برداشت کرده و چی نوشته چی دیده؟ چی براش جالب بوده؟ اینا رو داریم


audio: 02LjCD8FQnM_0010.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
برای همین این نکته برا من این داستان برا من جالب می‌شه که خود پادشاه‌های قاجار وقتی که رفتن از زبون این و اون نه به چشم خودشون اروپا رو دیدن، غرب رو دیدن


audio: 02LjCD8FQnM_0011.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
چی فکر کردن؟ چی دیدن؟ اولا چی دیدن؟ چیکار کردن؟ و بعد این روی فکرشون چه اثری گذاشته؟ این داستان این رو می‌خوایم ببینیم از کی شروع شد؟ چون این نکته مهمیه دیگه ما داریم درباره پادشاه‌های قاجار صحبت می‌کنیم و می‌گیم قرن 19 در ایران قرن قاجارهاست پادشاه‌های قاجار اولیش خب آقامحمدخانه فتحعلی‌شاهه، محمدشاهه اینا خارج نرفتن


audio: 02LjCD8FQnM_0013.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
پادشاه‌های قاجار رو یه بار روی تایم‌لاین ببینیم چون حالا در موردشون صحبت خواهیم کرد این تصویره تو ذهن‌مون باشه که کی بود بعد از کی بود و مثلا هر کدوم چقدر حکومت کردن همینجا هم اگر نگاه کنی می‌بینی که ناصرالدین‌شاه چقدر دوره‌ش طولانی‌تره برای همین اسم ایشون رو بیشتر می‌شنویم همه‌ش


audio: 02LjCD8FQnM_0015.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
و در واقع معنیش اینه که داریم می‌گیم تا قبل از ناصرالدین‌شاه پادشاه‌های ایران اگر پاشون رو از مرزهای ایران بیرون گذاشته بودن برای جنگ بود، برای کشورگشایی بود، برای این کارا بود خیلی هم جای دوری نرفته بودن شاه‌عباس مثلا تا عثمانی و گرجستان رفته بود


audio: 02LjCD8FQnM_0017.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
زمان قاجار هم قصه همین بود صدراعظم ممکن بود بره شازده‌ها ممکن بود برن ولی پادشاه از کشور بیرون نمی‌رفت


audio: 02LjCD8FQnM_0018.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
تا رسیدیم به زمان ناصرالدین‌شاه ناصرالدین‌شاه اولین پادشاهی بود که اول یه سفر رفت زیارت بعد که مثلا حالا یه خرده روش باز شد و اینا


audio: 02LjCD8FQnM_0019.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
سه بار رفت اروپا در نیمه دوم قرن نوزدهیم سفرهای ناصرالدین‌شاه از 1873 شروع شد 1873 رفت 78 رفت بعدش هم 89 رفت یعنی سه بار ظرف مدت نه چندان طولانی در نیمه دوم حکومتش سه بار در نیمه دوم 50 سال سلطنت کرد 25 سال اول هیچی در نیمه دوم سه بار رفت اروپا به قصد تفریح و تماشا


audio: 02LjCD8FQnM_0020.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
از یه نظر دیگه هم می‌شه به این نگاه کرد و جالبه اولین پادشاه ایرانه که سفر کرده به یک کشور غیرمسلمون همون سفر کربلا و نجفش هم سفر مهمی بود اینکه در دوران صلح بالاخره البته در اوج قحطی در


audio: 02LjCD8FQnM_0021.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
قحطی تو ایران زیاد بود چندتا دوره قحطی در قرن 19 بود و در ابتدای قرن 20 تو یکی از این قحطیا بود که رفت رفت کربلا و نجف و این‌ها بعد هم تو راه برگشت انگار وضع مردم رو دیده بود که خب خیلی بده در قم انگار


audio: 02LjCD8FQnM_0022.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
و گفته بود حالا انبار گندم رو باز کنن به فقرا برسن قصه‌ای که، نکته‌ای که این به ما می‌گه چیه؟ می‌گه تا شاه ندیده بود انبار گندم رو ممکن بود باز نکنن تا خود شاه نمی‌دید وضع مردم رو ممکن بود که اصلا کاری براش نکنن


audio: 02LjCD8FQnM_0025.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
اینو صدراعظمش بهش اصرار کرد میرزا حسین‌خان سپهسالار ایشون آدم مهمیه دوران صدراعظمیش برای ناصرالدین‌شاه طولانی نیست ولی معروفه به یکی از نخست‌وزیرهای اصلاح‌گر در ایران در زمان قاجاریه آدم باهوشی هم بوده سفیر بوده در عثمانی انگار در دوره تنظیمات که دوره اصلاحات مهمیه در عثمانی در قرن 19 قبل از اونم بمبئی بوده، تفلیس بوده خلاصه تو سفارتخونه کار کرده بوده خارج از ایران رو دیده بوده


audio: 02LjCD8FQnM_0027.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
خیلی هم تحت تاثیر قدرت و پیشرفت‌های بریتانیا بوده و بقیه اروپاییا و خیلی هم انگار دوست داشته که ناصرالدین‌شاه بره خودش به چشم خودش ببینه پیشرفت‌ها رو ببینه بعدا فکر می‌کرده اینطوری بالاخره یک حمایت بیشتری می‌گیره از پادشاه برای پیش بردن پروژه‌های اصلاح در ایران


audio: 02LjCD8FQnM_0028.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
وقتی که درباره ایشون صحبت می‌کنیم این نسل سوم اصلاح‌گران دولتی قاجاره قاجار‌ها و اصلاح در حکومت قاجار اندیشه‌های اصلاح از زمان عباس میرزا ولیعهد فتحعلی‌شاه شروع شد اوایل قرن بیستم ببخشید قرن نوزدهم زمان عباس میرزا و قائم‌مقام و میرزای بزرگ و این‌ها اینا نسل اول حساب می‌شن نسل دوم امیرکبیر می‌شه این نسل بعد از امیرکبیره


audio: 02LjCD8FQnM_0029.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
حالا درباره‌ی این‌ها ما بعدا جای دیگه صحبت می‌کنیم اینجا چیزی که برامون مهمه اینه که ایشون کسی بود که فکر رفتن به اروپا رو انداخت تو سر ناصرالدین‌شاه تو همون سفر کربلا و نجف انگار هی زیر گوشش خوند خوند خوند تا اثر کرد


audio: 02LjCD8FQnM_0031.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
انگیزه‌های سیاسی هم داشت می‌خواست بره ارتباط بهتری بگیره با قدرت‌های بزرگ با روس، با انگلیس بالاخره از نزدیک صحبت کنه از در دوستی شاید وارد بشه


audio: 02LjCD8FQnM_0032.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
فشار روی ایران خیلی زیاد بود اون موقع از طرف این‌ها فشار رو شاید بتونه یه مقدار کم بکنه یه احساس بالاخره نزدیکی و برابری بیشتری بکنه وقتی که شاه با شاه صحبت می‌کنه اهداف سیاسی هم داشت حواس‌مون هم هست توی قرن 19 هستیم اوایل همین قرن نوزدهه که ایران با روسیه درگیر می‌شه و قفقاز رو واگذار می‌کنه تو همین قرن نوزدهه که ایران با انگلیس درگیر می‌شه هرات رو واگذار می‌کنه


audio: 02LjCD8FQnM_0033.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
یعنی تو منگنه فشار امپراتوری‌های قدرتمند هست حالا ناصرالدین‌شاه می‌خواد که راه دیپلماسی رو هم در برابر این‌ها پیش بگیره یه کم اگه بازتر نگاه کنیم لنزمون رو باز کنیم می‌بینیم که اون موقعی که ناصرالدین‌شاه عزم سفر فرنگ می‌کنه این مدل سفرهای مقامات بلندپایه سیاسی شرق به غرب تازه باب شده بود رایج شده بود کم‌وبیش کم‌وبیش


audio: 02LjCD8FQnM_0034.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
چند سال قبلش سلطان عثمانی هم رفته بود فرنگ قبل از ناصرالدین‌شاه برادر امپراتور ژاپن هم رفته بود فرنگ


audio: 02LjCD8FQnM_0035.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
یعنی اینا هم موقعیت‌هاش نه که حالا بگم همه مثل همن ولی دردشون یکیه دیگه دردشون اینا تا حد زیادی شبیه همه حداقل


audio: 02LjCD8FQnM_0036.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
خود ناصرالدین‌شاه هم قبل از سفر توی یه مراسم سلام عامی که داشت گفت که من برای چی دارم می‌رم گفت من می‌خوام برم اونجا و چیزهایی رو که بدون مشاهده نمی‌شه درک کرد و فهمید من می‌خوام ببینم، می‌خوام متوجه بشم و اسباب و وسایل ترقی و رونق صنعت و تجارت و این‌ها رو می‌خوام با خودم بردارم بیارم خب این چیزایی که تا حالا گفتیم برای این بود که بگیم که شاه می‌خواست که بره


audio: 02LjCD8FQnM_0039.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
و استخاره‌ها بعد اومد یه بار بد اومد، یه بار خیلی خیلی بد اومد گفتش که صلاح نیست برم دو بار هم استخاره کردم و خیلی بسیار بد اومد و اینا شما اصرار نکن قرار مدارهایی رو هم که گذاشتی به هم بزن مذاکره‌ای هم نکن من نمی‌تونم برم خارج از یه نظر اگه فکر بکنی شاید حق هم داشت به‌خاطر اینکه سفر یه روز دو روزه که نیست که می‌گفت من برم سر مملکت چی می‌آد؟ چند ماه پادشاه می‌خواد تو مملکت نباشه


audio: 02LjCD8FQnM_0040.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
فقط هم پادشاه نیست خیلی از آدمای دولت رو هم داره با خودش می‌بره دولت هم که دستگاه گنده حکومتی نیست که یه تعداد معدودی آدمن دیگه اینا رو هم داره با خودش می‌بره حتی خیلی از آدمای اطرافش و خیلی از آخوندها، روحانیون اینا هم اهل عمامه هم موافق نبودن با این سفر می‌گفتن که شاه می‌ره اونجا چیز می‌شه


audio: 02LjCD8FQnM_0042.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
ولی صدراعظم خیلی اصرار می‌کنه خیلی اصرار می‌کنه می‌گه شما برا خودت این سفر رو داری نمی‌ری شما برای کل مملکت داری می‌ری


audio: 02LjCD8FQnM_0044.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
برای اینکه راضی کنه ناصرالدین‌شاه رو بهش گفتش که فایده سفر کردن شما به اروپا از فایده سفر نادر به هند برای ایران بیشتره


audio: 02LjCD8FQnM_0045.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
سفر نادر به هند می‌دونیم چه کرد دیگه چی آورد با خودش از هند گفت اگه شما بری اروپا از اون دستاوردش بیشتره


audio: 02LjCD8FQnM_0048.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
واقعا البته می‌گم در دوران قاجار از این مصیبت‌ها کم در ایران اتفاق نیفتاده قحطی و همه‌گیری و این‌ها بالاخره بالاخره ناصرالدین‌شاه راضی می‌شه


audio: 02LjCD8FQnM_0049.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
البته راضی می‌شه که خب آرزوی دوران بچگیش هم هست که دوست داشته که بره آدم کنجکاوی هم بوده و بالاخره شرایط هم فراهم می‌شه و ناصرالدین‌شاه راه می‌افته به سفر اروپا


audio: 02LjCD8FQnM_0051.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
انیس‌الدوله، همسرش هم می‌گه که منم می‌خوام بیام یه خرده اصرار و انکار و این‌ها و نهایتا شاه قبول می‌کنه شاه قبول می‌کنه همراه با انیس‌الدوله و یک لشکری از مقامات در 1873 یعنی 1252 ناصرالدین‌شاه راه می‌افته به سمت اروپا


audio: 02LjCD8FQnM_0052.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
چطوری؟ هواپیما و اینا هم که طبیعتا در کار نیست کل سفر زمینیه و دریایی خیلی هم طول کشید یعنی طبیعی هم هست که خیلی طول می‌کشه چهار هفته طول کشید


audio: 02LjCD8FQnM_0054.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
از این گردنه‌های مرتفع البرز رد بشن از مسیرهای صعب العبور برسن به شمال، به ساحل دریای خزر که از اونجا بتونن برن روسیه


audio: 02LjCD8FQnM_0055.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
انزلی وقتی که شاه می‌خواست سوار کشتی بشه تقریبا صد نفر باهاش بودن صد نفری که بیشترشون دفعه اوله که دارن از ایران می‌آن بیرون واقعا قشون‌کشی کرده دیگه


audio: 02LjCD8FQnM_0056.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
به جز انیس‌الدوله که گفتیم سوگلی درباره سه تا ندیمه دارن می‌رن صدراعظم داره می‌ره، 12 تا وزیر دارن می‌رن یه ژنرال داره می‌ره نیروی نظامی باهاش می‌ره پزشک می‌ره، مترجم می‌ره قهوه‌چی باهاش می‌ره که قلیونش رو چاق کنه


audio: 02LjCD8FQnM_0057.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
چهار ماه که نیست این چهار ماه مملکت از مقامات خالیه و واقعا عجیب نبود اگه یه نیروی خارجی بیاد مثلا نظام رو عوض کنه خیلی معلوم نیست کی می‌خواست جلوشو بگیره ولی واقعا خب اوضاع جهان یه طوری بود که


audio: 02LjCD8FQnM_0058.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
هر کشوری درگیر گرفتاری‌های خودش بود و اون اطراف هم به نظر می‌رسه کسی خیلی دل و دماغ کشورگشایی حداقل تو اون موقعیت نداشته بعدشم دیگه اونایی که می‌خواستن کشورگشایی کنن احتمالا خودشون میزبان ناصرالدین‌شاه بودن دیگه خیلی خوبیت نداشته یک دلیل دیگه‌ش هم البته شاید این باشه که کلا قدرت شاه از اونی که ما فکر می‌کنیم کمتر بود و اهمیتش کمتر بود چون حاکمای محلی مثلا قدرت‌شون بیشتر بود اینم یک احتمالیه که ممکنه به‌خاطر این باشه که


audio: 02LjCD8FQnM_0060.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
بگذریم برسیم به اینجایی که شاه و همرا‌هاش سوار کشتی شدن از بندر انزلی راه افتادن به بندر آستراخان روسیه بعد از اونجا با یه قایق بزرگی از رودخانه به سمت روسیه رفتن و رفتن بعد دیگه یه جایی سوار قطار شدن اولین باریه که ناصرالدین‌شاه سوار قطار می‌شه اولین باریه که اینا ریل راه‌آهن می‌بینن


audio: 02LjCD8FQnM_0063.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
تزار روسیه رو می‌بینن خانواده سلطنتی رو می‌بینن برنامه‌های مختلفی اونجا براشون دیدن می‌بینن و واقعا به وجد می‌آن از رژه نظامی تا مجلس رقص، تئاتر، جاهای دیدنی اینور اونور می‌برنش و واقعا برای شاه ایران و هیئتی که باهاش هستن بسیار بسیار جالبه ما اینا رو می‌دونیم بخش زیادیش رو به‌خاطر اینکه خاطرات سفرش رو نوشته


audio: 02LjCD8FQnM_0066.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
بود طبیعتا همراهش بود خیلی هم خوشش آمده بود اینطوری که آقای عباس امانت تعریف می‌کنه ولی تو یه مهمونی که تزار روسیه قرار بود بده به مناسبت حضور ناصرالدین‌شاه


audio: 02LjCD8FQnM_0067.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
همسر تزار گفت که همسر تزار به تزار گفت تزار به شاه گفت که خانم لطفا بدون روبنده بیان تو این مراسم دیگه خیلی جایی نداره همراهان شاه ایران این حرفو که شنیدن قاطی کردن یعنی قاطی کردن که بیشتر نگران این بودن که اگر این خبر ایران برسه به آخوندا اینا ما رو بیچاره می‌کنن که اوه همسر شاه روبنده ورداشت و اینا و گرفتاری می‌شه برامون چیکار کنیم، چیکار نکنیم؟ عقلاشون رو می‌ذارن رو هم


audio: 02LjCD8FQnM_0069.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
نهایتا هم همین کارو می‌کنن همین کار رو می‌کنن برش می‌گردونن ایشون هم خب ناراحت بوده از اینکه داره برمی‌گرده با ناراحتی برمی‌گرده اصلا بعضیا می‌گن همین شد که وقتی برگشت رفت پیش آخوندا و هی به اینا گفت از اینکه این سفر چه مضراتی داره و این چه خطراتی داره و این حرفا که وقتی که از سفر برگشتن جو آماده بود که میرزا حسین‌خان سپهسالار رو از کار برکنار کنن


audio: 02LjCD8FQnM_0070.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
می‌گن این ناراحتیش نقش داشت خلاصه انیس‌الدوله برگشت ولی خب ناصرالدین‌شاه سفر رو ادامه داد سفر بسیار مفصلی هم هست روی نقشه می‌بینیم که کجاها کجاها رفت بریتانیا رفت، بلژیک رفت فرانسه رفت، سوئیس رفت اتریش رفت، ایتالیا رفت عثمانی رفت خیلی جاها رفت، خیلی جاها رفت لندن رفت دید جمعیت زیاده تعجب کرد ریل تراموا دید تعجب کرد ماشین چمن‌زنی دید تعجب کرد کالسکه بچه دید جاخورد


audio: 02LjCD8FQnM_0072.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
دید مردم رو لباس‌ها‌شون مثلا سنگ‌های قیمتی دارن هم واقعا تعجب کردن هم خب تحسین کردن و هم اینکه یه طوری بود که ناصرالدین‌شاه وقتی داشت برمی‌گشت انگار یه مقدار ناراحت بود اینطوری که ملکه در ملکه انگلیس در یادداشت‌های روزانه‌ش نوشته نوشته که موقع خداحافظی غمگین به نظر می‌رسید


audio: 02LjCD8FQnM_0074.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
قیصر آلمان رو دید امپراتور آلمان رو دید تو اون سفر آلمان تازه اون موقع کشور شده به ابتکار بیسمارک خود بیسمارک رو دید


audio: 02LjCD8FQnM_0076.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
یک خاطره‌ای درباره‌ی این نقل قولی درباره این دیدار هست که حالا نمی‌دونم چقدر درسته چقدر نه همینیه که می‌بینی اینجا روی تصویر


audio: 02LjCD8FQnM_0077.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
لئوپولد رو دید لئوپولد دوم، پادشاه بلژیک رو دید خلاصه آدم‌های مهمی رو در سفر دید جاهای مهمی رو در این سفر از نزدیک دید و دستاورد سفر چی بود؟ سفر سختی بود سفری سختی بود، سفری بود با ریسک زیاد سفری بود با هزینه خیلی زیاد برای خزانه خالی ایران


audio: 02LjCD8FQnM_0078.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
برای چی بود سفر؟ یادمون نره دیگه برای این بود سپهسالار می‌خواست که این سفر رو شاه بره که ذهنش برای اصلاحات آماده بشه برای ترقی، برای آباد کردن کشور آماده بشه تحت تاثیر قرار بگیره


audio: 02LjCD8FQnM_0080.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
ظواهر امر خیلی تحت تاثیر قرار دادن پادشاه رو از قاشق چنگال و از لباس و از نقاشی و معماری و آپارتمان و اسلحه و کالسکه و ماشین دودی و کارخونه و


audio: 02LjCD8FQnM_0082.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
از زیرساخت‌ها راه‌آهن خیلی براش جالب بود خیلی بهش علاقه‌مند شد و البته اونم در حد علاقه موند کاری براش نکرد


audio: 02LjCD8FQnM_0083.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
یادمون باشه این ناصرالدین‌شاهیه که تازه شاه نشده دیگه می‌گم 25 ساله شاه شده امیرکبیر رو دیده یعنی یه دوره اصلاحات کوتاه و نافرجامی رو از سر گذرونده میرزا آقاخان نوری رو داشته حالا دوباره هوس اصلاح کرده شاه باتجربه‌ای هم هست


audio: 02LjCD8FQnM_0084.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
ولی مشاهداتش در حد این چیزاست و بعد از این هم که برمی‌گرده از فرنگ کارایی که می‌کنه اینه که مثلا زیر نظر روس‌ها یک نیروی نظامی منظمی دستور می‌ده که درست کنن


audio: 02LjCD8FQnM_0087.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
بریگاد قزاق اون موقع درست می‌شه و تا مدت‌ها واقعا همین بریگاد کوچیک وفادار به روسیه یا تحت فرمان افسران روسی موثرترین نیروی نظامیه در شمال ایران حداقل


audio: 02LjCD8FQnM_0088.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
دو تا از فرمانده‌ها و افسرای اینجا بعدا در تاریخ ایران خیلی مهم می‌شن ما وقتی که تاریخ رو جلو جلوتر بخونیم به اسم‌شون برمی‌خوریم یکی‌شون لیاخوفه


audio: 02LjCD8FQnM_0090.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
و یکی‌شون هم که رضاشاهه این دو نفر هر دو از این بریگاد قزاق می‌آن که نیروی نظامی‌ایه که به کمک روس‌ها در شمال ایران درست شد و بنیانش بعد از سفر اول ناصرالدین‌شاه گذاشته شد نتیجه‌ی دیگه چی؟ مثلا اولین باغ‌وحش تهران هم بعد از این سفر درست شد شاه دیده بود در اروپا خوشش اومده بود داد در دوشان‌تپه یه جایی درست کردن به نام مجمع‌الوحوش ناصری


audio: 02LjCD8FQnM_0091.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
درست کردن و اینطوری ایران هم صاحب باغ‌وحش شد در نظام آموزشی انگار تغییراتی دادن زبان روسی اضافه شد زبان فرانسوی اضافه شد عطاری‌ها داروخانه شد


audio: 02LjCD8FQnM_0092.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
دستور ساخت اولین آپارتمان ایران که همون شمس‌العماره باشه اونجا داده شد یعنی بعد از این سفر داده شد احتمالا متاثر از همین سفر و حالا آخر ویدیو می‌گیم یه خرده‌ای درباره حمایت پادشاه از هنر


audio: 02LjCD8FQnM_0093.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
اون چیزایی که دید در سفر اروپا هم ناصرالدین‌شاه، هم بعدا مظفرالدین‌شاه اینا مهم بود در شکل‌دهی به سلیقه هنری ایرانی یا شاید بشه اینطوری گفت در رونق گرفتن در معرفی تئاتر به ایران و بعد رونق گرفتنش می‌رفت پادشاه طبقه پنجم شمس‌العماره


audio: 02LjCD8FQnM_0094.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
مردم رو تماشا می‌کرد طلوع خورشید رو تماشا می‌کرد دستاوردهای این سفر رو وقتی خلاصه دنبالش بریم به این جور چیزهایی می‌رسیم و مثلا به اینکه شاه تصمیم گرفت دیگه با دست غذا نخوره مثلا با قاشق غذا بخوره


audio: 02LjCD8FQnM_0095.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
عباس امانت در کتاب قبله عالم می‌گه که بین اون همه ابداعات و اختراعات فرنگی که پادشاه اونجا دید و بعضیا رو با خودش آورد یک نمونه‌شون هم به عرصه‌ی استعمال عمومی راه پیدا نکردن یه دونه‌شون هم چیزی نشد که مردم بیان استفاده کنن چراغ گازی، کالسکه، نمی‌دونم همه این چیزایی که آوردن اینا موند اسباب‌بازی‌های گران‌قیمت ملوکانه باقی موند


audio: 02LjCD8FQnM_0096.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
بیش از اون خیری از این چیزا به مردم نرسید اینا ولی حالا مال سفر اول ناصرالدین‌شاهه ناصرالدین‌شاه کلا چهار تا سفر خارجی رفت چهار بار در نیمه دوم سلطنتش یه بار گفتیم رفت زیارت سه بارم اروپا به سیاحت ولی اگه دستاوردش آوردن تکنولوژی و اینا نبود چی بود؟


audio: 02LjCD8FQnM_0098.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
در زمینه روابط عمومی بوده چون قرن نوزدهه اروپا همچنان در حال استعماره شاه ایران، شاه پرشیا اونطوری که اون موقع می‌گفتن اومده اروپا و درسته که کشورش الان ضعیفه نشانی از شکوه گذشته باستانی پرشیا نداره هم‌وزن قدرت‌های اون روز نیست ولی بالاخره پادشاه یه کشور مستقلیه که کشورش مستعمره نیست


audio: 02LjCD8FQnM_0099.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
و خودش رو تا اینجا رسونده خودش رو بالاخره کشونده آورده فرانسه آورده لندن، آورده برلین عباس امانت می‌گه توجهی که این سفر گرفت از توجهی که سفر مثلا سلطان عثمانی گرفت از توجهی که خدیو مصر سفرش گرفته بود و اینا تقریبا همون موقع بود بیشتره


audio: 02LjCD8FQnM_0100.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
در همون زمان توجهی که سفر ناصرالدین‌شاه گرفت بیشتره از جمله به‌خاطر تصویر و جایگاهی که پرشیا، سرزمین پرشیا در ذهن نخبگان اروپایی داشت وصلش می‌کردن به اون امپراتوری باستانی پرشیا


audio: 02LjCD8FQnM_0101.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
بگذریم این سفر اول بود و حالا نکاتی که گفتیم همه‌ش مال سفر اول نیست بعضیاش به سفرهای دیگه هم مربوط می‌شه سفر دوم اتفاق مهمی که افتاد یه دونه این بود که وقتی آلمان بود قیصر آلمان ترور شد البته جان به در برد ولی خب رو ناصرالدین‌شاه به نظر می‌رسه خیلی تاثیر گذاشت نوشته بود که چه کردن با اینو من اینجا بودم و خیلی حالم بد شد و این‌ها تو همون سفر رفت موزه لوور رو دید و خیلی هم انگار خوشش اومد که اینا یه سری از آثار


audio: 02LjCD8FQnM_0102.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
از حفاری‌های باستانی ایران رو بردن اونجا گذاشتن اگر ناراحتی داره ناراحتیش از اینه که چرا کم بردن برج ایفل رو می‌ره می‌بینه ولی خب آسانسور نمی‌خواد سوار شه برای همین نمی‌ره از بالا


audio: 02LjCD8FQnM_0103.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
فقط توصیفاتش رو می‌شنوه و از پایین می‌بیندش آدم‌های مهمی رو می‌بینه تو سفر دومش این برا من جالب بود لویی پاستور رو می‌بینه توی خاطراتش هم درباره‌ش نوشته که امشب پاستور معروف را دیدم


audio: 02LjCD8FQnM_0104.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
که این برای آدم سگ هار گاز گرفته یک علاجی پیدا کرده می‌گه که من تو روزنامه درباره‌ش خونده بودم دیدمش و باهاش صحبت کردم و گفتش که این کارو کردم و اون کار رو کردم آدمو اگه زود بیارن خیلی خوبه من می‌تونم نجاتش بدم و خیلی خلاصه تحت تاثیر قرار گرفته بود تحت تاثیر قرار گرفته بود که آره اینجا الان مدرسه داره و درس می‌ده و مردم می‌آن پیشش درس می‌خونن و چه خدمتی به انسانیت کرده و آقای لیسپس رو دیده بود که آدم مهمی بوده ایشون


audio: 02LjCD8FQnM_0105.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
از جمله به‌خاطر نقشش در ساختن کانال سوئز ناصرالدین‌شاه می‌بیندش وقتی داره نقشه راه‌آهن سراسری اروپا به آسیا رو می‌کشه که داستان مهمیه این یک جایی حتما درباره‌ش صحبت خواهیم کرد خیلی خیلی چیز مهمیه بعدا در جنگ‌های قرن بیستمی اروپا هم ردپای این ایده راه‌آهنی که وصل می‌کنه اروپا رو به آسیا هست ایشون رو می‌بینه آلفرد کروپ رو می‌بینه


audio: 02LjCD8FQnM_0106.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
صاحب کارخونه‌های تسلیحات نظامی در آلمان یکی از برادر راث‌چایلد رو می‌بینه یه خانواده یهودی ثروتمند خیلی قدرتمندی که الان هم خانواده خیلی قدرتمندی‌ان خانواده اصالتا آلمانی هستن


audio: 02LjCD8FQnM_0108.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
و من بهش جواب دادم که شما برادرا هزار کرور پول دارین شما برین 50 کرور به یه دولتی بدین مملکتش رو بخرین یهودی‌های همه دنیا رو اونجا جمع کنید خودتون هم اونجا رئیسش بشین اینطوری متفرق و پریشان نباشین


audio: 02LjCD8FQnM_0110.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
که برا من خیلی نکته جالبی بود خیلی خیلی صحنه جالبی بود این واقعا الان وقتی بدونیم که خب سرنوشت چی شد و این خانواده چه نقش مهمی تو این سرنوشت داشتن و دارن


audio: 02LjCD8FQnM_0112.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
با این سفرای ناصرالدین‌شاه دیگه راه باز شد برای پادشاه ایران که بره فرنگ به سیاحت بعد از ناصرالدین‌شاه هم دیگه پادشاه‌های قاجار دست‌شون به سفر باز بود


audio: 02LjCD8FQnM_0113.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
اول پسرش مظفرالدین‌شاه بود مظفرالدین‌شاه خب خیلی طولانی ولیعهد بود در دوران ولیعهدی هم از تبریز فکر می‌کنم بیرون اصلا نرفته بود


audio: 02LjCD8FQnM_0114.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
وقتی که شاه شد ولی افتاد به جبران کردن از همون اول به مسافرت رفتن فکر می‌کرد چهار سال بعد از اینکه پادشاه شد رفت سفر اولش اگر خزانه خالی نبود شاید زودتر می‌رفت


audio: 02LjCD8FQnM_0115.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
خیلی دوست داشت بره خیلی براش مهم بود که بره تو یه منابعی می‌گن اصلا صدراعظماش رو با این معیار به هوای این انتخاب می‌کرد که هزینه مسافرتش به اروپا رو تامین کنن از رو این صدراعظم پیدا می‌کرد سر همینم شاید امین‌السلطان که صدراعظمش شد تونست یک وامی از روسیه بگیره و پادشاه باهاش بره مسافرت چطوری وام گرفت؟ وثیقه گذاشت چیو وثیقه گذاشت؟ عایدات گمرک مملکت رو وثیقه گذاشت


audio: 02LjCD8FQnM_0117.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
پادشاه برا چی می‌ره سفر وقتی وضع مملکت اینه؟ توجیه‌ش این بود که یک بخشی از توجیه‌ش این بود که برای مقاصد درمانی نقرس و درد مفاصل و روماتیسم و آبگرم چشمه‌های آلپ معجزه می‌کنه و از این صحبتا چند وقت؟


audio: 02LjCD8FQnM_0121.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
رفته بودن اروپا رفت روسیه اتریش، سوئیس، آلمان بلژیک، فرانسه، عثمانی انگلیس هم می‌خواست بره ملکه ویکتوریا مرده بود دربار انگلیس برنامه‌های سوگواری و اینا داشت سفر قطع شد


audio: 02LjCD8FQnM_0122.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
چیز شد کنسل شد توی پاریس ترورش هم می‌خواستن بکنن منتها ترور موفقیت‌آمیز نبود این سفر برنامه‌ش وقتی که نگاه می‌کنی چون می‌تونیم بفهمیم که چه کردن تو این سفر


audio: 02LjCD8FQnM_0124.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
که اصلا بعضیا می‌گن یه انگیزه‌ش همین بود که دوباره یه پولی بتونه بگیره که بره به سفر داستان دارسی رو هم که توی این ویدیو خیلی مفصل‌تر تعریف کردیم نکته جالب اینه که تو این سفرا سفرنامه نوشته هر شب مظفرالدین‌شاه دیکته کرده و نوشته حالا اونی که می‌نویسه وزیر مملکته مثلا داره خاطراتش رو می‌نویسه ولی به هر حال


audio: 02LjCD8FQnM_0125.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
و ما می‌تونیم بخونیم مشاهدات دست اول نفر اول مملکت رو می‌تونیم بخونیم واکنش مهمش هم حیرته واکنش مهمش واقعا تعجب خیلی زیاده و حیرته تا یه جایی که اینطوری می‌نویسه دیگه می‌گه که اصلا آدم می‌مونه که واقعا چطوریه که اینا هم آدمن این طرف دنیا اینطوری کردن مثلا


audio: 02LjCD8FQnM_0129.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
پارلمان می‌ره می‌بینه اینام مهمه احتمالا رو ذهنیتش تاثیر می‌ذاره حالا آخر ویدیو می‌گم چرا فکر می‌کنم مهمه و البته خب خیلی خرید می‌کنه خیلی تفریح می‌کنه و بعد برمی‌گرده برمی‌گرده دوسال می‌مونه بعد دوباره پا می‌شه می‌ره اروپا


audio: 02LjCD8FQnM_0130.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
می‌ره اروپا دوباره دیگه من جزئیات اون سفرش رو نمی‌گم کمابیش مثل همون اولیه‌ست می‌ره باز دوباره می‌چرخه، اینور برو اونور برو گشت‌وگذار و خرید و تفریح و اینا برمی‌گرده ایران باز دوسال می‌مونه ایران دوباره پا می‌شه می‌ره اروپا سه بار یعنی مظفرالدین‌شاه می‌ره اروپا دفعه سوم صد روزه می‌ره بازم یک بانکی می‌گیره یک وامی می‌گیره این بار از یک بانک انگلیسی این بار به بهانه باز مداوا و البته آشنایی با پیشرفت‌های کشورهای اروپایی و این حرفا


audio: 02LjCD8FQnM_0132.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
شیش ماه می‌ره اتریش، آلمان، بلژیک فرانسه، انگلستان، ایتالیا اینم سفر پرهزینه‌ایه اینم سفریه که بارش روی خزانه خالی مملکت بار سنگینیه


audio: 02LjCD8FQnM_0133.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
و البته دست خالی برنمی‌گرده سوغاتی می‌آره سوغاتی می‌آره چند تا تلفن می‌آره، دوربین می‌آره دستگاه ضبط صوت می‌آره دستگاه گرامافون می‌آره


audio: 02LjCD8FQnM_0136.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
وزن کار و جلسه دیپلماتیک و کارخونه بازدید کن و ارتش ببین و اینا یه خرده توش بیشتر بوده در روسیه و آلمان و انگلیس


audio: 02LjCD8FQnM_0137.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
اتریش و فرانسه که می‌رفتن دیگه بیشتر صفا بوده باله و اپرا و آتیش‌بازی و رقص و پارتی و مهمونی و این صحبتا یه چیز جالبی هم که من توی این مقاله خوندم


audio: 02LjCD8FQnM_0138.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
خیلی به نظرم نکته درستی بود این بود که ما هیچ گزارش رسمی از دربار ایران نداریم درباره این سفرها گزارش‌های رسمی میزبان‌ها هست که چه کردن، کجا رفتن کی رفتن، برنامه چی بوده


audio: 02LjCD8FQnM_0139.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
از اینور ما یادداشت‌های شخصی شاه رو داریم که حالا بعضی وقتا هست بعضی وقتا نیست ولی بالاخره نفر اول مملکت با این همه هزینه رفته سفر یه گزارشی در دستگاه دولتی ایران اینطوری که تو این مقاله می‌گفت نیست


audio: 02LjCD8FQnM_0141.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
حالا اگه دنبال چیز خاصی اصلا بودن ولی خب تو سندهایی که در وین و در بوداپست هست شما می‌تونی ببینی برنامه موزیکی که جلوی مظفرالدین‌شاه اجرا کردن رو می‌تونی ببینی چی بوده برنامه‌ش برنامه‌ش که رو کاغذ نوشتن کاغذش هست


audio: 02LjCD8FQnM_0142.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
موقع سان دیدن سربازها کجا آرایش گرفته بودن اون روز جلوی مظفرالدین‌شاه الان سندش هست سر میز شام کی کجا نشسته بود هست همین الان تو آرشیو می‌تونی بری ببینی عکساش توی همین مقاله منبع ما هست تو همین سفر هم بود مظفرالدین‌شاه که در ایران نارضایتی‌های مردم بالا گرفته بود وقتی که برگشت صدراعظم رو مجبور شد عوض کنه صدراعظم جدیدی گذاشته بود مثلا که خرج سفر سومش رو تامین کنه ایشون هم نتونست وام بگیره


audio: 02LjCD8FQnM_0144.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
عواید گمرک رو زیاد کرده بودن فشار روی گمرک رو زیاد کرده بودن الان دیگه خب فقط مردم عادی هم ناراضی نبودن ملاکین هم ناراضی بود تاجرا هم ناراضی بودن و اصلا می‌شه ردش رو اینطوری هم دید که این علاقه پادشاه‌های قاجار به سفر رفتن وقتی که واقعا پولی براش نبود و دلیل خیلی موجهی هم براش نبود این بعدا چه حالا هم از نظر مثبتش هم از نظر منفیش یعنی تو نارضایتی‌هایی که درست کرده بود


audio: 02LjCD8FQnM_0146.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
وقتی درباره سفرها صحبت می‌کنیم یه دستاورد، دستاورد که نه در واقع یک اثر غیرمستقیمی هم این‌ها داشته روی هنر


audio: 02LjCD8FQnM_0147.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
قدم اولش روی اصلا رو نثر فارسیه نه اینکه نثر فارسی رو اینا دگرگون کرده ولی واقعا تفاوت خیلی بارزی داره همین سفرنامه‌هایی که پادشاه اینجا انشا می‌کرده رو ببینین مثلا این متنشه جمله‌هاش چقدر ساده، چقدر کوتاهه ساعت هشت صبح از خواب برخاستیم نمازمان قضا شده بود نماز خواندیم، قرآن خواندیم، آمدیم پایین جناب اشرف اتابک اعظم آمدند رفتیم اتاق بیلیارد بازی کردیم


audio: 02LjCD8FQnM_0149.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
خیلی ساده‌ست دیگه این رو مقایسه کنین مثلا با گزارش روزنامه از سفر شاه که نثرش اصلا اینطوری نیست تو اون سفرنامه هیچی نیست که من و شما نفهمیم


audio: 02LjCD8FQnM_0150.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
اما تو گزارش روزنامه می‌گه مجاهدت نفس نفیس همایون و مشاهدات نظر مبارک در جلوه‌گاه نتایج آثار علوم و فنون و بدایع صنایع ملل و دول متمدنه


audio: 02LjCD8FQnM_0152.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
یک اتفاق مهمیه که پادشاه شروع کرده به این نثر نوشتن اینو حالا اثرش رو بعدا آدمای دیگه خیلی مفصل‌تر و دقیق‌تر بررسی کردن ولی این تفاوت این اهمیت، این ساده‌نویسی اهمیت داره


audio: 02LjCD8FQnM_0155.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
یه سال بعد از اینکه از سفر برگشتن از سفر سوم برگشتن دیگه مظفرالدین‌شاه در حالتی که خیلی بیمار بود و چیز زیادی هم از عمرش نمونده بود فرمان مشروطیت رو امضا کرد و در واقع حکومت ایران پادشاهی مشروطه شد از اون به بعد اصلا می‌گن همین که راضی شد این فرمان رو امضا کنه یه بخشیش به‌خاطر اون فضای باز سیاسی‌ای بود که در اروپا دیده بود همون که رفته بود پارلمان دیده بود


audio: 02LjCD8FQnM_0156.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
واقعا هم یه کم به نظرم بعیده که بگیم یه آدمی می‌ره این چیزها رو می‌بینه این مشاهدات رو می‌کنه و حالا خودش هم درباره‌ش اینطوری صحبت می‌کنه و بعد هیچ دستاوردی نداشته هیچ تاثیری رو ذهنیتش نداشته


audio: 02LjCD8FQnM_0157.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
یا حداقل هیچ اثری روی اینکه زیر بار مشروطه بره نداشته نمی‌گه مشروطه رو خودش مطرح کرد طبیعتا ولی بالاخره زیر بار مشروطه رفت نه که بدون مقاومت ولی بدون مقاومت خیلی زیاد معمولا پادشاه‌ها انقدر راحت


audio: 02LjCD8FQnM_0160.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
مظفرالدین‌شاه بعد از مشروطه زیاد زنده نموند حکومت رسید بعدش به محمدعلی‌شاه که ایشون هم خب دو سال بیشتر نبود و دیگه به خارج رفتن و اینا نرسید


audio: 02LjCD8FQnM_0162.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
مسافرت خارج هم طبیعتا اون موقع نرفت نرفت نرفت تا ده یازده سال بعد در تابستان 1919 ایشون تونست بره اروپا


audio: 02LjCD8FQnM_0163.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
1919 یعنی دیگه وارد قرن بیستم شدیم 1919 چه دوره‌ایه؟ جنگ جهانی اول دو ساله که تمام شده ایران یه بار اشغال شده از اشغال درآمده هنوز زیر فشاره زیر فشار شدیده مخصوصا بعد از انقلاب اکتبر روس‌ها رفتن الان فقط فشار از طرف انگلیس‌ها هست فشار بیشتر از طرف انگلیس‌ها هست 1919، نوزده نوزده اسم قرارداد وثوق‌الدوله‌ست دیگه


audio: 02LjCD8FQnM_0165.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
و وثوق‌الدوله دوست داشت توی این سفر اروپا پایه‌های این قرارداد رو بتونه محکم کنه امضای احمدشاه بیاد زیر این قرارداد قرارداد 1919 که توی ویدیوی نفت درباره‌ش صحبت کردیم مثل هند نمی‌شد ایران مستعمره بشه ولی می‌گن که خیلی هم متفاوت نبود حالا وارد بحث اونش اینجا نمی‌شیم


audio: 02LjCD8FQnM_0166.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
در شرایطی هم رفت احمدشاه این مسافرت رو که حالا هم مخالفت‌های داخلی با این قرارداد بود هم مخالفت‌های خارجی بود مثل ناصرالدین‌شاه و مظفرالدین‌شاه ایشون هم از انزلی رفت مثل ناصرالدین‌شاه و مظفرالدین‌شاه ایشون هم سه بار رفت اروپا و دفعه سومش دیگه آخرین پادشاهی از قاجار شد که از ایران آمده بیرون و دیگه برنگشت دیگه برنگشت


audio: 02LjCD8FQnM_0168.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
می‌خواست رضاخان رو از صدراعظمی عزلش کنه مجلس قبول نکرد مجبور شد دوباره ایشون رو نخست‌وزیر کنه وسط همون سال یک شورش‌هایی هم در جنوب ایران شد واقعا هم خیال برگشتن نداشت دو سالی فرانسه موند آبان 1304 دیگه مجلس شورای ملی احمدشاه رو از پادشاهی خلع کرد و سلسله قاجاریه رو منقرض اعلام کرد در حالی که ایشون همچنان در سفر بود یعنی سفر آخرش سفری شد که دیگه ازش برنگشت


audio: 02LjCD8FQnM_0169.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
زیاد ما به این دوره سفر احمدشاه و اینا دیگه نپرداختیم چون واقعا قبل از اینکه برای همیشه بره واقعا رفته بود


audio: 02LjCD8FQnM_0171.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
منتها ما به این می‌خوایم نگاه کنیم توی آخرای ویدیو که عایدی این سفرا، دستاورد این سفرا برای ایران چی بوده؟ چون می‌تونیم اینطوری نگاه کنیم که خب اینم یکی از مسیرایی بود که تمدن غرب داشت می‌اومد به سمت ایران آره این سفرها نه راه‌آهن برای ایران آورد نه واقعا در اوضاع مردم پیشرفتی به وجود آورد چیزی هم اگه آوردن همونجا در دربار قاجار موند و خیلی از اون دایره تنگ بیرون رفت


audio: 02LjCD8FQnM_0172.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
وسایل و مثلا ابزار و این‌هایی هم که آوردن حتی عباس امانت می‌گه که نگاه صنعتی نداشت مثلا ناصرالدین‌شاه اصلا تصور هم نمی‌کرد که ایران بخواد صنعتی بشه برای همین با اینکه آدم کنجکاوی بود با اینکه خیلی چیز می‌خوند سفرنامه می‌خوند، کتاب جغرافی اینا می‌خوند و بعد رفته بود این مشاهدات رو هم کرده بود در خارج از ایران ولی بعد از همه اینا از همه اینا در واقع چیزی درنیومد برا مردم


audio: 02LjCD8FQnM_0173.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
اون چراغ گاز و کالسکه و وسایلی که آورده بود اسباب‌بازی‌های پادشاه باقی موند کتاب‌های تاریخ و جغرافی که سفارش داد آوردن اینا هیچ‌وقت در دسترس عموم مردم قرار نگرفتن از این بازدیدا و از این شگفتی‌ها و شیفتگی‌ها و اینجا چه قشنگه و چه آباده و اینا واقعا برای ایران کارخونه و صنعت و چیزی درست نشد فریدون آدمیت می‌گه این سفرا اخلاق سیاسی اینا رو عوض نکرد


audio: 02LjCD8FQnM_0174.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
افق جدیدی بهشون نداد که مثلا به‌درد پیشرفت مملکت بخوره و اینا همه حرفای درستیه اینا کاملا حرفای درستیه من یه مقایسه‌ای هم می‌کنم این‌ها رو با قبل‌شون و با بعدشون چون کلا فکر می‌کنم خب دیدن دنیا مهمه یعنی مخصوصا برای کشورهایی مثل ایران که دور بودن از مرکز تحولات دنیا اینکه اینا آدم‌های اثرگذار و تصمیم‌گیر این کشور و این جامعه


audio: 02LjCD8FQnM_0175.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
برن جاهای دیگر رو از نزدیک، شخصی به چشم ببینن مهمه چه بهتر که قبل از اینکه کاره‌ای بشن برن ببینن از نزدیک ولی حالا بالاخره دیدنش تصویرشون رو از وضع جامعه‌ای که دارن بهش حکومت می‌کنن و از وضع دنیایی که توش دارن به یه جامعه‌ای حکومت می‌کنن به یه کشوری حکومت می‌کنن یه مقدار واقعی‌تر می‌کنه به نظرم بدیهی هم هست این حرف خاصی نیست


audio: 02LjCD8FQnM_0176.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
ولی اگه نگاه کنیم در طول تاریخ خب تا یه زمانی که این اصلا امکانش نبوده برای پادشاه ایران که بره خارج ولی از وقتی امکان‌پذیر شده خب قاجارها رفتن همین ناصرالدین‌شاه، مظفرالدین‌شاه، احمدشاه با هر وضعی که بوده رفتن


audio: 02LjCD8FQnM_0178.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
به جز اون سفر خارجی نداشته تا بعد می‌رسه به شاه می‌رسه به محمدرضاشاه که خب اصلا سوئیس مدرسه رفت و سفر هم زیاد رفت و کلا هم با دنیا خوب آشنا بود هم به نسبت حاکمان قبل از خودش هم به نسبت حاکمان بعد از خودش من اینطوری می‌بینم که این این روبه‌رو شدن ایرانه جامعه ایرانه با غرب، با پیشرفت یک تجربه اجتماعی تاریخی طولانی هم هست


audio: 02LjCD8FQnM_0179.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
هم طولانیه هم پیچیده‌ست رابطه ایران قاجار و مدرنیته هم یه بخشی از همینه اونم رابطه پیچیده‌ایه واقعا این سفرهای اروپایی پادشاه‌های قاجار هم یک تیکه مهمی از این پازله همه قصه نیست ولی یه بخش مهمی از قصه‌ست و بهتره که فکر می‌کنم بهتره که تصویر کاریکاتوری بهش نداشته باشیم که آره رفتن پارتی کردن وام گرفتن رفتن همه‌شو سوزوندن مثلا رقصیدن یا رقص نگاه کردن برگشتن


audio: 02LjCD8FQnM_0180.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
یه کم دقیق‌تر که ببینیم اولا همه هزینه‌هاش رو می‌بینیم همه هزینه‌هاش رو می‌بینیم که بیشتر از اون پولیه که وام مثلا می‌گرفتن و بعد هم همه دستاوردهاشو می‌بینیم درسته که وقتی ناصرالدین‌شاه یا مظفرالدین‌شاه می‌رفتن خارج


audio: 02LjCD8FQnM_0181.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
مثلا خب خیلی می‌رفتن تئاتر و این‌ها می‌دیدن ولی همینا هم بود که باعث شد اولین دوربین عکاسی بیاد ایران اولین دوربین فیلمبرداری بیاد ایران همینا شاید نقش داشت اصلا در وارد شدن تئاتر به ایران در درست شدن تکیه دولت در اینکه پادشاه دستور داد تکیه دولت درست بشه بعدا سالن تئاتری در سنگلج تهران درست بشه یا حتی ترجمه‌های نمایشنامه‌های اروپایی به فارسی


audio: 02LjCD8FQnM_0183.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
هتل، باغ‌وحش اینا اینا درسته دستاوردهای مهمی نیست در مقابل اتفاقایی که مثلا لازم بود بیفته و ما دوست داریم که می‌افتاد اما هیچی هم نیست اینا هم نتایج سفر ناصرالدین‌شاهه و همین سفرها حالا در یک


audio: 02LjCD8FQnM_0185.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
هم از نظر اینکه ذهن خود پادشاه رو آماده‌تر کرد ذهن حاکم رو آماده‌تر کرد و هم شاید اونطور که گفتیم به‌خاطر اینکه یه خرده نارضایتی هم در مردم ایجاد کرد و خلاصه اتفاقات مهمیه این سفرها در مسیر تجدد در ایران ناصرالدین‌شاه یه بار که از سفر فرنگ برگشت گفتش که بیاین قانون بنویسین برای ایران حالا کسی جرات نداشت بهش بگه که ما قانون بنویسیم اولین کسی که مشکل پیدا می‌کنه خودتی ولی چون قانون می‌آد دست و پای شما رو می‌بنده


audio: 02LjCD8FQnM_0186.opus
source: youtube
source_id: 02LjCD8FQnM
invalidation: VALID
text:
ولی همین تغییر ذهنیت همینکه پادشاه آمده بود که آره بیاین قانون بنویسین من اروپا رو دیدم پیشرفته‌ست اینجا هم قانون بنویسیم که پیشرفته بشیم به نظر می‌رسه اینا هم یه دستاوردهاییه که ندیده‌شون نباید بگیریم زیادی هم نباید گنده‌شون کنیم ولی خب ندیده‌شون هم نباید بگیریم یک نگاه مختصر و مروری بود به سفرهای پادشاه‌های قاجار به اروپا


audio: lk19q1tvC4E_0003.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
آتاترک ما چند تا رهبر کشور می‌شناسیم که 80 سال بعد از مرگ‌شون همچنان محبوب باشن؟ محبوب در این حد که عکس‌شون تو قاب ملت باشه برای یه گروه بزرگی از مردم ترکیه اردوغان مثلا یه سیاست‌مداریه که امروز هست فردا نیست آتاترک ولی جایگاهش انگار جایگاه ابدیه البته نه اینکه حالا من آدم اهل ترکیه ندیده باشم که با آتاترک منفی باشه ها! دیدم، هم بین کردها، هم بین محافظه‌کارها و مذهبی‌ها


audio: lk19q1tvC4E_0004.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
ولی نگاه عمومی به مصطفی کمال آتاترک در ترکیه به نظر می‌رسه که همچنان مثبته از آدمای تاثیرگذار تاریخ منطقه ماست در قرن بیستم آتاترک معمار ترکیه‌ی جدیده اونم در سرزمینی که چندین قرن با یه سنت کاملا متفاوتی اداره می‌شده امپراتوری عثمانی که آتاترک ترکیه رو روی ویرانه‌هاش درست کرد کم کسی نبود طولانی بود قدرتمند بود قرن‌ها باعث وحشت اروپا بود


audio: lk19q1tvC4E_0005.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
دو بار نزدیک بود حداقل دو بار یا سه بار وارد اروپا بشه یعنی دروازه‌های وین رو هم رد کنه برسه به اون طرف اروپا و در طول شش قرن یه همچین امپراتوری یه سنت محکمی هم درست می‌کنه یه دورانی اصلا می‌گفتن ما جانشین پیغمبر اسلامیم خلیفه‌ایم روی ویرانه‌های چنین حکومتی آتاترک آمد و جمهوری لائیکی درست کرد به نام جمهوری ترکیه آتاترکی که هم از نظر تاکتیک‌های نظامی و هم از نظر کارهای سیاسیش


audio: lk19q1tvC4E_0006.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
آدم موفقی می‌دوننش معمولا ولی اینجا می‌خوایم ببینیم از کجا آمده بود و چی شد که اصلا اسمش افتاد سر زبونا آتاترک از کجا آمده بود؟ چی ساخته بود این شخصیت رو؟ کوله‌بارش چی بود که چنین اثری تونست بذاره؟ متولد کجای امپراتوری پهناور عثمانی بود؟ یادمونه دیگه عثمانی از عراق و ترکیه امروز هست تا بالکان آتاترک هم اهل تسالونیکی بود یک منطقه‌ای در مقدونیه در یونان امروز و اون روز در بخش اروپایی عثمانی


audio: lk19q1tvC4E_0007.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
از خانواده معمولی هم بود همونجا درس خوند رفت مدرسه نظام و بعد در تقریبا آخرین سال‌های قرن نوزدهم رفت به استانبول دانشگاه افسری دانشکده افسری تو اون دوره مصطفی کمال دلبستگی هم داشت به ترکان جوان ترکان جوان یه گروهی بودن که دنبال اصلاحات در امپراتوری عثمانی بودن مشکل پیدا کرده بودن با شکل اداره امور در عثمانی دنبال مدرن شدن بودن و تو همون منطقه سالونیکی، زادگاه آتاترک


audio: lk19q1tvC4E_0008.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
هم پایگاه‌شون قوی بود یه دوره‌ای هم در استانبول انگار دستگیر شد زندانی شد به اتهام همکاری با مخالفین حکومت منتها بعد آزاد شد همکاریش رو با مخالفین و مشخص‌تر با ترکان جوان ادامه داد اینا کسانی بودن که می‌خواستن قدرت مطلقه سلطان رو محدود کنن مشروطه رو یه مقدار برگردونن سال 1910 یک سفری رفت اروپا آتاترک


audio: lk19q1tvC4E_0009.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
یعنی رفع اروپای غربی و می‌گن اونجا گفت که فرهنگ‌ها آره متفاوتن ولی تمدن یکی بیشتر نیست و اون هم تمدن اروپاییه حالا البته اون‌موقع آتاترک کاره‌ی خاصی نیست یک افسریه در ارتش در ارتش عثمانی و در یک جنگ‌هایی هم شرکت می‌کنه و می‌جنگه در جنگ با ایتالیا می‌جنگه در واقع همون جنگی هم هست که نشون می‌ده عثمانی یه خرده ضعیف شده یک ترک‌هایی نشون می‌ده در ساختار این کشور بزرگ و امپراتوری روزگاری قدرتمند و بعدش جنگ بالکان


audio: lk19q1tvC4E_0010.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
که توش یونانی‌ها و صرب‌ها و مونته‌نگرویی‌ها و بلغاری‌ها و اینا پرچم جدا شدن برداشتن می‌ره اونجا می‌جنگه و اصلا همونجا می‌مونه در سفارت عثمانی در صوفیه بلغارستان می‌مونه همونجا هست که جنگ جهانی اول شروع می‌شه جنگ جهانی اول قبلا ماجراش رو تعریف کردیم عثمانی می‌ره متحد آلمان می‌شه و مصطفی کمال هم می‌شه فرمانده‌ی یه گروهانی مامور می‌شه به گالیپولی کی؟ ژانویه 1915


audio: lk19q1tvC4E_0011.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
یعنی چند ماه از شروع جنگ گذشته شبه جزیره گالیپولی یه جاییه که مصطفی کمال باهاش آشنا هم هست قبلا اونجا جنگیده جای مهمی هم هست در طول تاریخ هم جای مهمی بوده هم در دوران باستان هم در زمان امپراتوری بیزانس و هم بعدا در زمان عثمانی اصلا عثمانی با گرفتن گالیپولی بود که پاشو رسوند به اروپا بعدا هم در جنگ بالکان و در جنگل کریمه جای مهمی بود تا رسیدیم حالا به جنگ جهانی اول اینجاست که باید نبرد گالیپولی رو قصه‌اش رو بگیم


audio: lk19q1tvC4E_0012.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
هم در داستان آتاترک مهمه هم در داستان جنگ جهانی اول مهمه هم در داستان تاریخ ترکیه مهمه هم در داستان چرچیل که بعدا می‌خوایم تعریف کنیم برای همین اینجا از فرصت استفاده می‌کنیم داستان نبرد گالیپولی رو هم چند دقیقه می‌گیم


audio: lk19q1tvC4E_0014.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
می‌گفت گالیپولی کلمه‌ایه که واسه قهرمانان دنیای قدیم باعث شرم و خجالته و برای قهرمانان دنیای جدید باعث افتخار حرف مهمی هست حرف درستی هم هست گالیپولی بین طرف برنده جنگ و طرف بازنده جنگ بود ولی پیروز گالیپولی طرف بازنده جنگ جهانی اول بود عثمانی بود که تونست مقاومت کنه به کمک آلمان‌ها البته تونست مقاومت کنه و


audio: lk19q1tvC4E_0015.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
اجازه نده که بریتانیایی‌ها و فرانسوی‌ها فرود بیان و اونطوری که می‌خواستن در گالیپولی پیشرفت کنن اینا هم دست کم گرفته بودن فکر می‌کردن راحت می‌رن چهار جا رو شناسایی کردن فرود میان و نیرو می‌ریزن و می‌رن جلو و تنگه رو می‌گیرن و کار تمومه هم به روسیه نزدیک می‌شن هم جلوی حمله‌ها رو می‌گیرن ولی نشد در جنگ جهانی اول یادمونه دیگه بریتانیا و روسیه متحد هم هستن و عثمانی هم متحد آلمانه انگلیس و فرانسه می‌خوان برن کشتی‌هاشون رو


audio: lk19q1tvC4E_0016.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
برسونن نزدیک استانبول هم بمب بریزن سر شهر که مثلا عثمانی از جنگ بیوفته بیرون هم اینکه تنگه داردانل و تنگه بسفر رو باز کنن که به متحدشون روسیه وصل بشن بتونن چیزمیز بهش برسونن از راه دریا و جلوی حمله بهش رو هم بگیرن کلا هم یادمونه دیگه اینا همه خیال می‌کردن اولش که کریسمس نشده جنگ تمومه تابستون، آگوست 1914 جنگ شروع شد گفتن عید نشده برگشتیم


audio: lk19q1tvC4E_0017.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
ولی همون سال 1914 جنگ در جبهه غربی به بن‌بست خورد بریتانیایی‌ها و فرانسوی‌ها افتادن دنبال راه‌حل‌های جایگزین برای ادامه جنگ بریتانیا از جمله دنبال این بود که در جبهه‌های دیگه جنگ بتونه مثلا پیشروی کنه یه پیروزی‌هایی به دست بیاره وقتی در جبهه غربی کار به بن‌بست رسیده یادمون هم هست داریم درباره بریتانیایی حرف می‌زنیم که بزرگترین امپراتوری دنیاست از شرق تا غرب دستشه همه‌جا مستعمره داره


audio: lk19q1tvC4E_0018.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
حاکم دریاهاست حالا اقتدارش درسته یه خرده رفته زیر سوال ولی کلی مستعمره داره گفت من جنگ رو می‌تونم بکشم به اونجاها و همین کار رو هم کرد شروع کردن مستعمره‌ها و منافع آلمان رو در آسیا و آفریقا و اینا بهش حمله کردن و این جنگ‌ها هم خودش کلی قربانی گرفت دیگه در آفریقا از مریضی و بیماری و قحطی و خیلی آدما قربانی این سیاست هم شدن یک جبهه‌ی دیگر جنگ در منطقه خاورمیانه نبرد با عثمانی بود


audio: lk19q1tvC4E_0019.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
عثمانی که هم کانال سوئز دستشه هم عراق دستشه هم دریای مرمره تنگه داردانل تنگه بسفر گفتن بریم از راه دریا حمله کنیم به گالیپولی فرود بیایم اونجا نیرو بریزیم کار عثمانی رو تمام کنیم شاید اصلا اینطوری کار جنگ هم تمام شد این نقشه‌ای بود که چرچیل پشتش بود


audio: lk19q1tvC4E_0022.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
چرچیل جوان چرچیلی که خیلی اون‌موقع جوونه لرد اول دریاداری امپراتوری بریتانیاست رفتن و حمله کردن ولی موفق نشدن هم مین‌گذاری کرده بودن ترکا تنگه داردانل رو همینکه آتیش ریختن سرشون از ساحل که مسلط هم بودن بهشون و اینا مجبور شدن نیروها رو پیاده کنن در شبه‌جزیره گالیپولی


audio: lk19q1tvC4E_0023.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
یه جاهایی که نمی‌خواستن و طبق برنامه نبود و حتی اون جاهایی هم که فکر کردن دارن طبق برنامه پیاده می‌شن جای اشتباه بود درست نشناخته بودن زمین رو اولین درخشش مصطفی کمال هم انگار همینجا بود نقطه حمله رو درست پیش‌بینی کرده بود و سر محل منتظرشون بود منتظر نیروهای بریتانیایی و فرانسوی بود بریتانیایی‌ها خیلی‌هاشون هم از استرالیا و نیوزیلند و اینا اومده بودن باز دوباره یه نشونه اینه که دست کم گرفته بودن


audio: lk19q1tvC4E_0024.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
نیروهای کارآزموده‌تر ارتش خودشون رو نیاورده بودن باز یادمون باشه اینا برای فرار از اون بن‌بست وحشتناک جبهه غربی اون کانال‌ها اومدن اینجا


audio: lk19q1tvC4E_0025.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
پیاده شدن در گالیپولی بازم خوش‌بین بودن که نه می‌زنیم رو زمین کار اینا رو تموم می‌کنیم غافل از اینکه این گالیپولی خودش می‌شه آغاز یک دردسر بزرگ‌تری و شروع جنگ سختی در شرایطی دشوار به همون بدی وضع جبهه غرب با این تفاوت که اینا اینجا گیر کردن حالا راه فرار هم ندارن


audio: lk19q1tvC4E_0026.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
پس نبرد گالیپولی از مهم‌ترین نبردهای جنگ جهانی اول نیروی مهاجم بریتانیا تحت فرمان لرد اول نیروی دریایی چرچیل جوان نیروی مدافع هم ارتش عثمانی به فرماندهی از جمله ژنرال جوانی به نام مصطفی کمال دوتا از شخصیت‌های مهم قرن بیستم اینجا در جنگ جهانی اول رودرروی هم قرار گرفتن چرچیل البته در میدان نیست ولی خب داره اداره می‌کنه دیگه


audio: lk19q1tvC4E_0028.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
تنگه داردانل می‌گن قرمز شد آبش انقدر که خون ریخت همون دو روز اول اینجا اما ترک‌ها بودن که با تلفات دادن به هدف‌شون رسیدن تونستن دفاع کنن و مهاجم رو پس‌برونن برای همینم آوازه مصطفی کمال بلند شد یعنی نبرد رو آتاترک برای همینه که می‌گن پیروز شد خیلی تلفات داد ولی در واقع این شد از پیروزی‌های بزرگ عثمانی در جنگ جهانی اول


audio: lk19q1tvC4E_0029.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
و از اون مهم‌تر این شدن نبردی که آتاترک باهاش شناخته شد همین نبرد پایه‌ی هسته‌ی مقاومت ترکان جوان رو ساخت که بعدا در جنگ‌های استقلال ترکیه به فرماندهی آتاترک جنگیدن


audio: lk19q1tvC4E_0031.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
و جالبه هم هست دیگه سرعت تاریخ رو ببینید که هشت سال بعد از گالیپولی فرمانده نیروهای عثمانی می‌شه اولین رئیس‌جمهور ترکیه 8 سال همونقدر که برای آتاترک سرمایه شد البته پیروزی در گالیپولی شکست بریتانیا به چرچیل ضربه زد سال‌ها بعد که چرچیل می‌خواست نخست‌وزیر بریتانیا بشه سال‌ها بعد، مثلا بیست‌سال بعد همچنان مخالفینش می‌گفتن که آدمی که با اون خوش‌بینی بی‌دلیل اون بی‌آبرویی و خسارت گالیپولی رو به بارآورد رو ما چطوری می‌خوایم بذاریمش رئیس دولت


audio: lk19q1tvC4E_0034.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
اونجا می‌بینیم نقطه منفی بزرگ چرچیل که تا آخر عمرش هم واقعا تو کارنامه‌اش موند و ولش نکرد خوش‌بینی و اشتباهاتش در گالیپولی بود اما چی شد که بریتانیایی‌ها شکست خوردن؟


audio: lk19q1tvC4E_0036.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
موزه تاریخ جنگ سلطنتی لندن من دیدم که می‌گفتش که البته بعد محیط در واقع و البته اراده قوی مدافعین باعث شکست بریتانیا شد واقعیتش هم اینه که بریتانیایی‌ها درست منطقه رو نمی‌شناختن چند جا رو انتخاب کرده بودن که پهلو بگیرن پیاده بشن نه تونستن به اونجاها برسن نه اینکه اونجاهایی که واقعا انتخاب کرده بودن اصلا جاهای درستی بود اصلا درست هم انتخاب نکرده بودن و نیروهایی هم که اونجا فرستادن هم می‌گیم نیروهای کارآزموده‌ترشون نبودن دست کم گرفته بودن کلا


audio: lk19q1tvC4E_0037.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
بعد هر جا هم می‌رفتن ترکا دست‌شون رو خونده بودن و مسلط بودن و از بالا زدن دمار از روزگارشون درآوردن نیروهای بریتانیایی سعی کردن زیر آتیش ترکا هی بیشتر نیرو بریزن بیان از شیب بالا وقتی وارد می‌شی اونجا از ساحل که وارد می‌شی بعدش شیبه بیان بالا موقعیت بگیرن ولی اجازه ندادن ترک‌ها حتی مهمات‌شون که تموم شد می‌خواستن بکشن عقب مصطفی کمال آمد گفت نه بمونید جاتون رو حفظ کنید تا نیروی حمایتی بیاد این تاج بالا رو از دست ندین


audio: lk19q1tvC4E_0040.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
ولی نه اونا تونستن بیان بالا نه اینا تونستن تا یه مدتی مهاجمین رو کامل بریزن بیرون بعد نیروی بعدی بریتانیاییا که اومدن اینا قرار بود در جنوب‌تر مثلا پیاده بشن اینا رو اصلا نذاشتن پیاده شن انقدر آتیش توپ‌خونه ریختن رو قایق‌هاشون که اینا تو همون قایق غرق شدن بعضیاشون نشسته مردن می‌گن انقدر چسبیده بود به هم


audio: lk19q1tvC4E_0042.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
می‌گفت انقدر چسبیده به هم نشسته بودن همونطوری نشسته تیر خوردن همونجا مردن جنگ بزرگ بود دیگه جنگ بزرگ بود ولی موج انسان بود که می‌ریختن همینطوری کشته می‌دادن همونطوری می‌ریختن 30 هزار نفر می‌گن در دو روز اول تونستن اینا پیاده کنن در شبه‌جزیره و امیدوار بودن که این نیروهایی که پیاده کردن


audio: lk19q1tvC4E_0044.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
اینا بپیوندن به هم ولی ژنرال‌های آلمانی و فرماندهان ترک به رهبری مصطفی کمال جلوشون رو گرفتن و نذاشتن شرایط آب و هوایی هم واقعا سخت بود منطقه‌ی تابستون داغ پاییز طوفانی زمستون یخبندون اینا هم مدام زیر آتیش طولانی شد واقعا سنگر درست کردن


audio: lk19q1tvC4E_0045.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
فرصت نیست که غذا درست کنن چیزی بتونن بخورن در یه همچین شرایط بدی طولانی‌مدت گرفتار شدن یعنی شکست خودش بد بود اینکه سربازای بریتانیایی داشتن شرایط خیلی سختی رو هم تحمل می‌کردن در طول نبرد فاجعه‌بارترش هم کرد من تو این موزه سلطنتی جنگ می‌خوندم می‌گفتش که اینها همیشه تشنه بودن همش در معرض بیماری بودن و آره حجم آتیش از جبهه غربی کمتر بود


audio: lk19q1tvC4E_0046.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
ولی جنگ خاورمیانه هم سختی‌های خودش رو داشت از جمله می‌گم به‌خاطر اینکه خیلی درباره‌اش صحبت می‌شه به خاطر اینکه شکست بزرگی شد براشون بیایم از گالیپولی بیرون بعد از گالیپولی چند تا عملیات هم مصطفی کمال در دمشق و حلب و اینجاهایی که در عثمانی بود رفت شرکت کرد علیه روس‌ها بیشتر بعد برگشت قسطنطنیه یه تعدادی از اینا باعث پیروزی شد ولی خب اینا پیروزی‌های کوچک و محلی بود برای عثمانی کافی نبود و نهایتا همونطوری که می‌دونیم


audio: lk19q1tvC4E_0047.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
جنگ جهانی اول رو در کنار متحد بزرگ‌شون آلمان باختن باختن و امپراتوری عثمانی که دیگه مدتی بود پیرمرد بیمار اروپا بود بالاخره زرتش قمصور شد در اثر این شکست گفتن که خب برنده‌های جنگ بیان هر کدوم یک قسمتی رو بردارن واسه خودشون یه جاهایی هم بمونه برای بومی‌ها از امپراتوری عثمانی منتها شرایط اونطوری پیش نرفت عثمانی جمع شد بعد ما می‌دونیم این طرف دوباره اعراب شورش کردن داستان حجاز و


audio: lk19q1tvC4E_0048.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
حسین و پسران حسین و سایکس‌پیکو و لورنس عربستان و اینا رو ویدیوهاش رو قبلا ساختیم اینا ولی همه قسمت آسیایی عثمانیه سمت اروپایی چه خبر بود؟ سمت اروپایی یونانی‌ها دیدن فرصت مناسبه گفتن بریم یه سیخونکی بزنیم شاید ما اصلا رفتیم استانبول رو گرفتیم کی به کیه عثمانی که دیگه نیست که سلطان عثمانی هم از اینور می‌خواد قافیه رو نبازه می‌گه نه آقا بیاین جمع شین از مملکت دفاع کنیم و اینا ولی دیگه مصطفی کمال که الان شخصیتی هم شده


audio: lk19q1tvC4E_0049.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
گوشش به حرف سلطان و اینها بدهکار نیست اینجاها دیگه مصطفی کمال فقط فرمانده نظامی نیست داره می‌ره رهبر سیاسی هم بشه خودش پاشد یک مجمع ملی راه انداخت و و جنبش دفاع ملی و اینها در آنکارا و مشغول جنگ شد با یونان جنگ با یونان یک جنگ 4 ساله‌ای هست 1919 تا 1922 دقیقا صد سال پیش تموم شد سه چهار سال اینا جنگیدن و یونانی‌ها رو شکست دادن


audio: lk19q1tvC4E_0050.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
جنگ‌هایی که معروفه به جنگ‌های استقلال ترکیه بعد به پشتوانه این پیروزی و با کارنامه قابل دفاعی که حالا داشتن همون مجمع عمومی که مصطفی کمال شکل داده بود آمدن گفتن آقا این قضیه عثمانی هم دیگه بسه دیگه جمعش کنیم یه قانون اساسی جدید نوشتن گفتن ترکیه از این به بعد جمهوری ترکیه هست ترکیه چیه؟ همین تیکه مرکزی که از امپراتوری عثمانی مونده و دست کسی بهش نرسیده


audio: lk19q1tvC4E_0051.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
و ما جنگیدیم نذاشتیم دست کسی بیوفته در همین تیکه‌ی مونده جمهوری ترکیه تاسیس شد و مصطفی کمال هم شد رئیس‌جمهورش و تا سال 1938 که در دنیا رفت رئیس‌جمهورش موند اینا قصه به قدرت رسیدنشه کلی قصه هم هست درباره‌ی بعد از اینکه به قدرت رسید که کاراییه که ما آتاترک رو ممکنه بیشتر به اونا بشناسیم ساختن ترکیه‌ی جدید آتاترک با فرماندهی نیروهای جنبش ملی ترکیه یونانی‌ها و ارمنی‌ها و


audio: lk19q1tvC4E_0052.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
فرانسوی‌ها و جدایی‌طلب‌ها و بریتانیا و اینا رو همه رو شکست داد ظرف چهار سال ترکیه امروزی رو اون وسط نگه داشت جمهوری ترکیه رو بنا کرد یه اشاره کوتاه کردم به ارمنی‌ها واقعیت اینه که داستان شکل‌گیری ترکیه همش هم مقاومت قهرمانانه نیست دیگه در همین داستان در دل همین داستان نسل‌کشی ارامنه رو داریم که از زمان عثمانی البته شروع شد در زمان این جنگ‌های استقلال ادامه داشت و قربانیان بسیاری گرفت هم انسانی، هم فرهنگی


audio: lk19q1tvC4E_0053.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
و هم اصلا اتفاقات دیگه‌ای رو باعث شد نسل‌کشی ارامنه از حساس‌ترین موضوع‌های تاریخی منطقه‌ست همه کشورها اینو به عنوان نسل‌کشی قبول ندارن 31 کشور قبولش کردن ترکیه اصلا همچین ادعایی رو نمی‌پذیره می‌گه اقداماتی اون موقع شده که اقدامات مشروعی بوده موضوع ما الان این نیست برای این موضوع یه لینک در توضیحات می‌ذارم پادکست فارسی هم هست می‌تونید مطالعه بیشتر بکنید ما می‌خوایم کار آتاترک رو ببینیم و نمی‌خواستیم که بدون اشاره به اون موضوع هم از اینجا رد بشیم


audio: lk19q1tvC4E_0054.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
15 سال آتاترک رئیس‌جمهور ترکیه‌ست ولی 15 سال در مقیاس تاریخی عدد خیلی بزرگی نیست دیگه ولی در همین دوره 15 ساله تغییرات خیلی بزرگی اتفاق میوفته جنگ تموم می‌شه مسیحی‌ها عملا حذف شدن سلطان تبعید شده حکومت جدید می‌خواد درست بشه میراث یک حکومت سلطنتی اسلامی 6 قرنی رو می‌خواد جمع کنه که کشور رو مدرن کنه اینجا دوره اصلاحات سنگین آتاترک شروع می‌شه


audio: lk19q1tvC4E_0055.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
مدرسه‌های دینی جمع مدرسه‌های مدرن برقرار حقوق بیشتر برای زنان تغییر الفبا نام خانوادگی درست کردن همه باید اسم فامیل داشته باشن فامیل خودش هم اینجا شد آتاترک نماد ملی‌گرایی ترک‌ها پدر ترک‌ها یه طوری که واقعا الان هم خیلی از مغازه‌ها خیلی خونه‌ها رستوران‌ها عکسش هست جالبه می‌دونیم دولت فعلی اردوغان خیلی دل خوشی از آتاترک نداره ولی خب همچنان هست


audio: lk19q1tvC4E_0056.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
و به نظر می‌رسه برای گروه بسیار بزرگی در ترکیه آدم بسیار محبوب و محترمی هم هست ما اینجا زیاد درباره‌ی کمالیسم و کارهای آتاترک بعد از نظر به قدرت رسیدن حرف نزدیم باشه برای یک ویدیوی دیگه‌ای این ویدیو رو اگه ببینیم که مثلا خوب استقبال شده و اینها این برای ما می‌شه یه نشونه‌ای و اون ویدیو درباره کارهای بعدی آتاترک رو هم می‌گذاریم در برنامه یه کوچولو درباره زندگی شخصیش بگیم آتاترک چند بار ازدواج کرد چند زن دیگه هم بودن که به نظر می‌رسه رابطه‌هایی داشتن


audio: lk19q1tvC4E_0057.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
یکی‌شون یه خانومی بود که در شرایط مشکوکی هم یا کشته شد یا خودکشی کرد ولی از همسرانش معروف‌تر شاید فرزندخونده‌هاش باشن چون آتاترک یک پسر و دوازده دختر رو در طول زندگیش به فرزند‌خواندگی گرفت معروف‌ترینش دختری بود به نام صبیحا که شد اولین زن خلبان جنگنده در کل دنیا و اولین زن خلبان ترکیه یه فرودگاهی هم در نزدیک استانبول به نامش هست فرودگاه صبیحا که خیلیا می‌شناسنش این طوری که ویکی‌پدیا می‌گه درباره‌ی دین و مذهب و


audio: lk19q1tvC4E_0058.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
اعتقادات شخصی و اینای آتاترک هم یه مقداری حرف و حدیث هست بعضی‌ها می‌گن خیلی مسلمون بوده ایناشو نمی‌دونیم شاید خیلی هم مهم نباشه چیزی که می‌دونیم البته اینه که مثلا خب الکل می‌خورده و خیلی همه می‌خورده روزی نیم‌لیتر می‌گن بزرگوار راکی می‌خورده اواخر عمرش هم دیگه آنکارا نبود رفته بود استانبول در کاخ دلماباغچه که آخرین سلاطین عثمانی هم اونجا زندگی می‌کردن دفتر کارش هم همونجا بود میشه هم دید الان متاسفانه اجازه عکاسی و فیلم‌برداری و اینا توش نمی‌دن


audio: lk19q1tvC4E_0059.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
ولی من وقتی دیدم چیزیش که برا من جالب بود اون اتاق و تختی بود که توش از دنیا رفت چندتا تابلو روی دیواره تو اون اتاق از جمله یه تابلوی یه منظره‌ی کوهستانی بود اگه اشتباه نکنم و نوشته بود که آره آتاترک می‌گفت من آرزو دارم خوب که شدم برم سال‌های آخر زندگیم رو اونجا زندگی کنم در آرامش طبیعت زندگی کنم که برای من جالب بود دیگه از آدمی که چنین اثری در تاریخ یک کشور گذاشته در سال‌های آخر باز دنبال آرامش و


audio: lk19q1tvC4E_0060.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
نزدیکی به طبیعت و اینهاست خیلی منو راستش به فکر فرو برد در ترکیه امروز پل و سد و استادیوم و اینها به نام آتاترک هست عکسش تو خونه‌ها هست رو پول هست


audio: lk19q1tvC4E_0062.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
می‌گن که ماشینا وایمیستن یک دقیقه سکوت چون ساعت و روزیه که از دنیا رفت به جز ترکیه در جاهای دیگه دنیا هم یادبودها و یادمان‌هایی برای آتاترک هست از هند و پاکستان و بنگلادش تا هلند، تا استرالیا، مکزیک با اینکه اصلاحات سکولاری انجام داد در دنیای اسلام هم محبوب بود کم‌وبیش به‌خاطر اینکه در دنیایی که همه قدرت‌ها مسیحی بودن یه کشور مسلمان درست کرد از کشور مسلمان دفاع کرد آدمی بود که هم چرچیل تحسینش کرد


audio: lk19q1tvC4E_0063.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
هم هیتلر گفت که آتاترک ستاره‌ای بود در تاریکی و برای رهبران منطقه ما مثل جواهر لعل نهرو و انور السادات و البته رضاشاه می‌دونیم که چقدر آدم الهام‌بخشی بود


audio: lk19q1tvC4E_0064.opus
source: youtube
source_id: lk19q1tvC4E
invalidation: VALID
text:
این مختصر و مفید داستان آتاترک بود مختصر بود، امیدوارم مفید هم بوده باشه و داستان گالیپولی درباره کمالیسم یا آتاتورکیسم اصلاحات فراگیر سیاسی، اجتماعی، مذهبی فرهنگی ترکیه آتاترک و تغییر ترکیه از عثمانی به جمهوری ترکیه اگر استقبال از این ویدیو خوب باشه بعدا یک ویدیو دیگه درست خواهیم کرد


audio: aYoiZ8205PM_0001.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
یک کشوری که من قبلا بهش کنجکاوی خاصی نداشتم ولی الان می‌خوام که درباره‌ش بیشتر بدونم آفریقای جنوبیه آفریقای جنوبی و مخصوصا داستان رژیم آپارتاید در آفریقای جنوبی من یادمه بچه که بودیم در کنار اسرائیل می‌گفتن آفریقای جنوبی و اسرائیل این دوتا کشوری‌ان که جمهوری اسلامی اصلا به رسمیت نمی‌شناسه رابطه باهاش نداره و این‌ها رژیم نژادپرست آفریقای جنوبی اما اطلاعات من درباره‌ی آپارتاید همین بود واقعا


audio: aYoiZ8205PM_0002.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
همین چند چیزی که تو اخبار اون موقع شنیده بودم و اینکه یک نظام تبعیض‌آمیز نژادپرستانه‌ای بوده سفیدها به سیاه‌ها ظلم می‌کردن بعد هم رهبر سیاها نلسون ماندلا موفق می‌شه که یک انقلابی رو رهبری کنه آپارتاید جمع می‌شه با مبارزه خشونت‌پرهیز و بعد هم ایشون می‌شه رئیس‌جمهور و همه چی خوب می‌شه مثل هر مسئله‌ی دیگه‌ای اینم اینطوریه که خب هرچی بیشتر براش وقت بذاری بیشتر سر درمی‌آری پیچیدگی‌هاش رو بیشتر متوجه می‌شی جزئیاتش رو می‌فهمی


audio: aYoiZ8205PM_0003.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
‌و شاید یک سری از اشتباهاتی رو که در فهمیدنش داشتی بتونی اصلاح بکنی من وقت خیلی زیادی نذاشتم الان مثلا دو سه هفته‌ست که شروع کردم درباره‌ی این یه خرده‌ای کار کردن بین کارهای دیگه حاصل چند شب کنجکاوی من درباره‌ی موضوع آفریقای جنوبی و آپارتاید شده این ویدیو می‌دونم هم که مثل همیشه جزئیات خیلی بیشتر از اینه که ما اینجا داریم می‌گیم و منم ناواردم منم آدم متخصص نیستم


audio: aYoiZ8205PM_0004.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
مطالعه‌ای هم که کردم مطالعه‌ی سیستماتیک و آکادمیکی نبوده تا دو هفته، سه هفته پیش هیچی ازش نمی‌دونستم تقریبا ولی سعی می‌کنم در نقل کردن حرف از منابعم دقیق باشم و منابع حرف‌ها رو هم اون پایین در توضیحات نوشتم که شما برید ببینید و بیشتر و کاملش رو اگر که خواستید هم متن هست، هم پادکست هست هم مستند و اینا هست


audio: aYoiZ8205PM_0005.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
اینجا من اون چیزایی رو می‌گم که من خودم فهمیدم درباره اینکه آپارتاید چی بود کلا و چرا توی آفریقای جنوبی آپارتاید پیاده شد؟ چطوری پیاده شد؟ از کی تا کی بود؟ و این جور چیزا دو تا ویدیو هم داریم می‌سازیم یه دونه داستان آپارتاید و شروعش و زمینه تاریخیش و اینا یه دونه بعدا داستان برافتادنش


audio: aYoiZ8205PM_0007.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
یعنی جدایی جدا بودن به چه زبانی؟ به زبان آفریکانس آفریکانس یک شاخه‌ای از زبان‌های هلندیه ما وقتی می‌گیم آپارتاید منظورمون یک مجموعه‌ای سیاست‌هاست یک تعدادی قوانین تبعیض‌آمیزه در آفریقای جنوبی که سفیدها رو حاکم کرده بود بر غیرسفیدها کی؟ تقریبا در کل نیمه دوم قرن بیستم در نیمه دوم قرن بیستم از 1948 تا 1994 تقریبا


audio: aYoiZ8205PM_0008.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
اول یه خرده بریم ببینیم آفریقای جنوبی داستانش چیه چجور جاییه به‌خاطر اینکه زمینه این منطقه و این کشور


audio: aYoiZ8205PM_0009.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
مهمه برای فهمیدن قصه آپارتاید آفریقای جنوبی یه مقدار تنوع نژادی آدمایی که توش هستن زیاده سیاه‌پوستا توش هستن سفید‌پوستا توش هستن رنگین‌پوستا توش هستن کسایی که نژادشون ادغام شده و هندی‌ها هم توش هستن و بین اینا یک سلسله مراتب نژادی بوده که امتیاز به سفیدها بیشتر داده می‌شه از جمله حالا به یه گروهی از سفیدا که حالا بهش می‌رسیم


audio: aYoiZ8205PM_0010.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
اولین قانونی که برچسب رسمی آپارتاید داره 1948 می‌آد ولی آپارتاید یه قانون نیست 149 تا قانونه با همدیگه می‌شه این نظام آپارتاید اینطوری هم نبوده که اینا یهو از تو کشو دراومده باشن


audio: aYoiZ8205PM_0011.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
قانون شده باشن آپارتاید در واقع فصل آخر نظام تبعیض بوده یه جایی بوده که این تبعیضی رو که اونجا بوده رسمیش کردن قانونیش کردن ولی اصل ماجرا و زمینه‌ش از خیلی قبل شروع شده بود برای اینکه بفهمیم چطوری می‌شه که اصلا یه همچین رژیمی می‌شه برپا کرد در قرن بیستم و نیم قرن هم ادامه‌ش داد باید این زمینه رو بدونیم هم خود آفریقای جنوبی و تاریخش رو هم فضای دنیای قرن بیستم رو


audio: aYoiZ8205PM_0013.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
عقب بریم به کجا؟ بریم یه جایی به نام دماغه امید نیک اسم خیلی جالبی هم داره تو کتاب جغرافیای احتمالا خوندیم


audio: aYoiZ8205PM_0015.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
دماغه امید نیک این یه دماغه‌ایه در جنوب آفریقا از جنوبی‌ترین نقاط آفریقاست تا قبل از اینکه کانال سوئز باز بشه کشتی‌هایی که می‌خواستن از اروپا برن آسیا یا از آسیا برگردن بیان اروپا باید می‌رفتن تا پایین آفریقا از اونجا دور می‌زدن و می‌رفتن به سمت مثلا هند


audio: aYoiZ8205PM_0016.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
اسم اونجا هم بود دماغه امید نیک جایی بود که امید بهشون می‌داد اصلا پیدا کردنش هم هم‌نشین یک امیدی بود جایی که اقیانوس اطلس می‌رسه به اقیانوس هند امید تازه‌ای داده بود به کاشفین اروپایی کاشفین پرتغالی که اینجا رو پیدا کرده بودن که آره، از راه دریا هم می‌شه رفت به هند رسید فقط از راه خشکی نمی‌خوایم بریم راه خشکی افتاده بود دست عثمانی و بند اومده بود و اینا دنبال راه جدید بودن از این راه پیدا کرده بودن که از اینجا هم می‌شه رفت


audio: aYoiZ8205PM_0017.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
پس این پرتغالیا بودن که در قرن 15 کنار این نوار ساحل غربی آفریقا رو گرفته بودن رفته بودن پایین دیدن عه اون ته‌ش بازه می‌شه رفت هند کی؟ قرن 15


audio: aYoiZ8205PM_0018.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
و از همین لحظه آفریقای جنوبی این منطقه جنوب آفریقا یک اهمیتی در جهان پیدا می‌کنه اون منطقه البته خب خالی نیست ساکنینی داره، قبائلی اونجا هستن تمدن‌هایی هستن، پادشاهی‌هایی دارن ولی خب پرتغالی‌ها هم خلاصه می‌رن اونجا رو پیدا می‌کنن و ولی شروع داستان ما اون موقع نیست اون موقع فقط کشف می‌شه اینجا 200 سال بعد از اونه که یک سری اروپایی شروع می‌کنن اونجا رفتن 200 سال بعد از اونه وقتی می‌خوایم قصه تبعیض نژادی رو بگیم


audio: aYoiZ8205PM_0019.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
مال وقتیه که نژاد جدیدی می‌رن اونجا شروع می‌کنن زندگی کردن این می‌شه قرن هفدهم نه قرن پانزدهم می‌شه 1652


audio: aYoiZ8205PM_0021.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
دماغه امید نیک شرکت بازرگانی، شرکت کمپانی هند شرقی هلند می‌آد اونجا و شروع می‌کنه یک سری آدمی رو اونجا مستقر کردن این مال دوره‌ایه که هلندی‌ها دیگه خیلی نیرو دریایی قوی پیدا کردن دارن قدرت‌نمایی می‌کنن اینور دنیا می‌رن، اونور دنیا می‌رن این کمپانی هند شرقی هلند می‌آد توی آفریقای جنوبی هم یه سری آدم می‌ذاره یه کلونی درست می‌کنه که چیکار کنن؟ که کشاورزی کنن میوه سبزیجات می‌کارن واسه همین کشتی‌هایی که دارن می‌آن برن هند و


audio: aYoiZ8205PM_0022.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
مثلا ادویه می‌خوان بیارن و تجارت دارن می‌کنن و اینا سر راه‌شون مثلا بتونن ازینجا میوه و سبزیجات بردارن بعد هم هلندی‌ها می‌آن شروع می‌کنن کشاورزی کردن به این هلندی‌هایی که رفتن اونجا می‌گن بوئری‌ها


audio: aYoiZ8205PM_0023.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
که به هلندی انگار می‌شه کشاورز و اینا شروع می‌کنن از همو‌ن پایین که آمدن شروع می‌کنن ریز ریز یه سری زمین‌هایی رو گرفتن برا خودشون زمین‌هایی رو که بومی‌هایی که اونجا بودن عادت داشتن آزاد می‌رفتن می‌اومدن توش از یه جای می‌گن که نه دیگه شما این تو نمی‌تونید بیاید اینجا دیگه زمین ماست و خب طبیعتا اینا با همدیگه به مشکل می‌خورن دیگه یه سری آدم از اونور دنیا رفتن یه جایی که یه آدمایی داشتن برای خودشون زندگی می‌کردن اینا یه چیزایی دارن که اونا ندارن اینا می‌شن اشغالگر در نگاه اونا


audio: aYoiZ8205PM_0024.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
اونا در نگاه اینا می‌شن یه سری آدم دزد بی‌فرهنگی که هرچی دست‌شون می‌آد می‌خوان بردارن ببرن و بعدش هم نهایتا جنگ می‌شه و بومی‌ها شکست می‌خورن و رانده می‌شن از سرزمین خودشون و ریز ریز این سرزمین‌های بوئری‌ها


audio: aYoiZ8205PM_0025.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
زمینای بوئری‌ها بزرگ‌تر می‌شه در واقع از همون موقع از همون 1652 تا 300 سال بعدش داستان آفریقای جنوبی و داستان رابطه سفیدها و سیاه‌ها در اونجا داستان اشغاله و داستان مقاومته و داستان سرکوبه بومیا کم‌کم از زمین‌هاشون دور می‌شن کشاورزای سفیدپوست کم‌کم اونجا رو می‌گیرن این بومی‌هایی رو که اونجا بودن برده نکردن ولی از این‌ها کار می‌گرفتن، کار می‌کشیدن


audio: aYoiZ8205PM_0026.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
در واقع اینا برای اونا کار می‌کردن یه جاهایی به جز این از هند و از اندونزی شروع کردن یه آدمایی از جمله مسلمونایی رو آوردن اینجا و به کار گرفتن هلندی‌ها یه سری هندیا رو آوردن اینجا و ریشه اینکه می‌گیم در آفریقای جنوبی یه جمعیت هندی هم وجود داره اینم اینا هستن که از گروه‌های جمعیتی آفریقای جنوبی هندی‌ها هم هستن پس گفتیم قرن پونزدهم، قرن هفدهم بعد حالا بپریم جلوتر برسیم به قرن نوزدهم


audio: aYoiZ8205PM_0027.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
سال‌های هزار و هشتصد و خرده‌ای سال‌های 1800 اروپا دگرگونی‌های بزرگی اتفاق می‌افته دیگه ناپلئون می‌آد و جنگ‌های ناپلئونی و بعدش هم نقشه اروپا خیلی عوض می‌شه اثرات این‌ها به بقیه دنیا هم می‌رسه از جمله اینکه بدون اینکه جزئیاتش رو بخوایم بگیم این مستعمرات در جنوب آفریقا اینا همه می‌افته دست بریتانیا همچنان اینجا چرا مهمه؟ به‌خاطر موقعیت استراتژیکش به‌خاطر تجارت دریایی


audio: aYoiZ8205PM_0030.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
و 200 سال بعد از اومدن هلندی‌ها در قرن 19 اینجا می‌شه مستعمره بریتانیا یعنی زبانش می‌شه انگلیسی واحد پولش می‌شه پوند نظام برده‌داری هم حالا یه تغییراتی کرده ولی همچنان هست منتها 200 ساله که هلندی‌ها اینجا هستن دیگه یعنی الان نسل‌های بعدی اون بوئری‌ها که اونجا دارن زندگی می‌کنن خودشون رو بومی می‌دونن خودشون رو آفریقایی می‌دونن سفیدهای متولد آفریقا می‌دونن منتها جایی که هستن جای خیلی جالبی نیست فقیره


audio: aYoiZ8205PM_0031.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
کم‌جمعیته و کشاورزی دارن می‌کنن تا اینکه در نیمه دوم قرن نوزدهم اتفاق بسیار مهمی می‌افته و در آفریقای جنوبی اول الماس و بعد چهار سال بعدش طلا کشف می‌شه این داستان آفریقای جنوبی رو عوض می‌کنه حواس انگلیسی‌ها رو هم خیلی بیشتر از قبل جمع اینجا می‌کنه


audio: aYoiZ8205PM_0032.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
قرن 19 انگلیس خیلی قدرتمنده طلا طبق قانون تنها مقیاس ارزش‌گذاریه در انگلیس بسیار بسیار چیز مهمیه انگلیس حاکم بی‌رقیب دریاهای دنیاست در قرن 19 نیروی دریاییش واقعا یک مدتی بی‌رقیبه و این می‌آد اینجا رو می‌گیره و اینجا طلا پیدا می‌کنه و برای خود آفریقای جنوبی هم این اتفاق اتفاق مهمیه البته اسمش آفریقای جنوبی نیست دیگه اینجا جنوب آفریقاست ولی به نظر می‌رسید این منطقه دیگه الان افتاده تو عسل دیگه


audio: aYoiZ8205PM_0034.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
و واقعا هم یه نشانه‌هایی اینو نشون می‌دن جمعیت جستجوگران طلا سرازیر می‌شن اینجا و کم‌کم حضور مسلط‌تره سفیدها شرایط کار بین سفیدها و سیاه‌ها کم‌کم عوض می‌شه بریتانیایی‌ها هی بیشتر و بیشتر آدم می‌برن ساکن می‌کنن هی بیشتر و بیشتر پیشروی می‌کنن تو اون منطقه و کم‌کم با همه اونایی که اونجا هستن به مشکل می‌خورن این بوئری‌هایی رو که اون پایین بودن هل می‌دن به سمت شرق و شمال شرقی تنش یه خرده درست می‌شه


audio: aYoiZ8205PM_0035.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
تا قبل از طلا تنش زیاد نبود ولی دیگه با این ثروتی که پیدا شده بریتانیا خیلی جدی‌تر وارد می‌شه حواس‌مون باشه ما تا حالا از سیاه‌های بومی گفتیم از سفیدهای بومی هم گفتیم که الان دیگه بومی حساب می‌شن، بوئری‌های هلندی از هندی‌ها هم گفتیم از بریتانیایی‌ها هم گفتیم تازه باز ما می‌گیم سیاه‌ها ممکنه فکر کنیم اینا یه گروهن اینا هم یه گروه نیستن، چندتائن و همین تنوع‌ها هم هست که اصلا آفریقای جنوبی رو یه مقدار جای سختی می‌کنه برای به تحت استعمار درآمدن


audio: aYoiZ8205PM_0036.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
حوزه‌های مختلف تمدنی فرهنگ‌های مختلفی توش هستن و خرج کشور استعمارگر رو خیلی زیاد می‌کنه جای گرونیه برای مستعمره کردن منتها خب با این معادن طلا جای ارزشمندی هم هست و کم هم جنگ نداشته این بریتانیایی که آمدن آفریقای جنوبی هم با کوزاها، یکی از قوم‌های سیاه هم با زولوها که یه پادشاهی خیلی قدرتمند سیاهی داشتن و هم بوئری‌ها یا آفریکانرها آفریکانس‌ها


audio: aYoiZ8205PM_0037.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
با این‌ها درگیر شدن دیر یا زود با یکی زودتر با یکی دیرتر با همه اینا درگیر شدن با زولوها جنگ کردن با کوزوها یه جور دیگه‌ای


audio: aYoiZ8205PM_0039.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
آمیخته به افسانه‌ای اتفاق افتاد و یا کشتاری شد یا خودکشی‌ای شد یا هر چی که شد اونا هم از سر راه بریتانیایی‌ها برداشته شدن با بوئری‌ها هم که گفتیم دعواشون سر همین طلا و الماس بالا کشید و کشید به جنگ‌های بوئر دعوا هم می‌گیم سر الماس اینطوری بود که اولش که پیدا شده بود خب هر کی کلنگ خودش رو می‌زد سیاه می‌زد، سفید هم می‌زد یه چیزی درمی‌آوردن کم‌کم ولی روش‌ها مدرن‌تر شد سیستم صنعتی شد شرکت‌های استخراج اومدن


audio: aYoiZ8205PM_0040.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
بعد اصلا دیگه مونوپلی شد سیاها تبدیل شدن به کارگری که برای اینا کار می‌کردن و اینا هی می‌خواستن بهره‌وری رو بیشتر بکنن هی شرایط نامتعادل‌تر شد کلا می‌شه


audio: aYoiZ8205PM_0041.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
این یه نکته‌ی حاشیه‌ایه ولی می‌شه اینطوری دید داستان کل آفریقای جنوبی رو می‌شه اینطوری دید که این موضوع مسئله‌ی طلاست مسئله اقتصاده یعنی اقتصاد طلا و الماس رو نگاه کرد و داستان آفریقای جنوبی رو و این نظام تبعیض و آپارتاید و همه‌ش رو در چارچوب اقتصادی تعریف کرد تو یه ویدئویی لینکش رو می‌ذاریم خیلی مرتب و شفاف این کارو می‌کنه پیشنهاد می‌کنم که ببینید در واقع داره از این دریچه تحلیل می‌کنه کل ماجرا رو


audio: aYoiZ8205PM_0042.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
ما خوبه وقتی درباره‌ی قوانین تبعیض‌آمیز و نظام آپارتاید و اینا می‌خونیم حواس‌مون به اینم باشه که خیلی از این تبعیض‌ها به انگیزه اقتصادی شروع شدن یا به انگیزه اقتصادی گسترده شدن یا به انگیزه اقتصادی تقویت شدن حالا هر توجیه دیگری که یا از اول داشتن یا بعدا بهشون اضافه شد ولی کشف طلا و کشف الماس این کشور کشاورزی رو کشور که نه این منطقه کشاورزی رو تبدیل به کرد به یک منطقه صنعتی و شهرنشینی


audio: aYoiZ8205PM_0043.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
و البته خب جنگ‌های بوئری رو هم باعث شد قصه جنگ بوئر رو جای دیگه‌ای گفتیم جنگ رو بریتانیایی‌ها در نهایت بردن اول دست‌کم گرفته بودن بوئری‌ها رو شکست خوردن بعد نیم میلیون نفر سرباز ریختن دیگه اختلاف قدرت‌شون بیش از این بود که بخوان ببازن منتها با زحمت بردن


audio: aYoiZ8205PM_0044.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
جنگ رو بردن بعدش بریتانیایی‌ها در 1910 دیگه وارد قرن بیستم شدیم در 1910 اومدن چهارتا مستعمره‌نشین بریتانیا رو این پایین به هم دوختن


audio: aYoiZ8205PM_0048.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
یک کشور خودگردان ولی تحت حاکمیت بریتانیا آفریقای جنوبی قبل از اینکه بشه جمهوری آفریقای جنوبی کشورش این بود ار 1910 تا 1948 تقریبا می‌شه گفت نیمه اول قرن بیستم این بود کشورش چرا این حالو دادن به اینا؟ چرا این کارو کردن؟ ممکنه یه دلیلش این باشه اینطوری که می‌گن که می‌خواستن دلجویی کنن از آفریکانرها از بوئری‌ها به‌خاطر جنگ بوئر به‌خاطر اینکه در جنگ بوئر اینا توی ویدیو هم گفتیم


audio: aYoiZ8205PM_0049.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
جنایت‌های جنگی کرده بودن بریتانیایی‌ها اردوگاه‌های کار اجباری بلاهایی که سر زن‌ها و کودکان آورده بودن


audio: aYoiZ8205PM_0050.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
و بعد دولت هم عوض شده بود در بریتانیا لیبرال‌ها اومده بودن سرکار کلا هم اینا از اول موافق جنگ بوئر هم انگار نبودن حالا می‌خواستن اونطوری که می‌گفتن یه کاری بکنن که اونایی که ازشون متنفر بودن اونجا عاشق‌شون بشن و کشور بهشون دادن این 4 تا مستعمره‌نشین رو به همدیگه دوختن و کردن یه کشور و دادن کنترلش رو دست این‌ها و اینطوری دل سفیدهای افریکانر رو به دست آوردن افریکانر که می‌گیم همون بوئری‌ها هستن اینارو به دست آوردن


audio: aYoiZ8205PM_0052.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
دعوایی شدیدتر و گسترده‌تر حالا شروع شده بود بین آفریکانرها و سیاه‌ها تو این کشور جدیدی که درست شده بود آفریکانرهای بوئری کم‌کم داشتن قدرت به دست می‌آوردن ایده‌های ملی‌گرایانه داشتن پیدا می‌کردن با تکیه بر ملیت سفید خودشون خیلی این موضوع مهمیه ریشه ملی‌گرایانه افکار آفریکانرها رو که اینا کسایی‌ان که بعدا آپارتاید رو طراحی می‌کنن و اعمال می‌کنن


audio: aYoiZ8205PM_0053.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
ریشه ملی‌گرایانه افکار اینا رو اینجا خوبه که بدونیم وگرنه ممکنه نفهمیم چرا یعنی یه همچین سیستم تبعیضی که اینا پیاده می‌کنن در نیمه دوم قرن بیستم این بالاخره یه طوری باید توجیه بشه دیگه از یه جایی باید تغذیه مفهومی بشه یه ایدئولوژیی می‌خواد اینجای ماجرا این ایدئولوژی ملی‌گرایانه آفریکانرها بود که شروع کرد شکل دادن نمی‌دونم راستش فارسی درستش چیه


audio: aYoiZ8205PM_0055.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
کلا هم همه چی هلندیه دیگه این آفریکانر که می‌گیم آفریکانس یک شاخه‌ای از زبان‌های هلندیه اینا هم از نسل همون هلندیایی هستن که دیگه الان چند قرنی می‌شه که آمدن اونجا و هویت خودشون رو دارن اروپایی هستن که اینجایی هستن خودشون رو شاید به‌خاطر این شاید هم به دلایل دیگه اینو اصلا نمی‌دونم ولی خودشون رو انگار قوم برگزیده الهی می‌بینن اینا هویت‌شون اینه که ما سفید‌هایی هستیم متولد آفریقا


audio: aYoiZ8205PM_0056.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
که حالا از سرزمین‌مون در جنوب که سرزمین ما بوده به دست مستعمره‌کننده‌های بریتانیایی رانده شدیم به سمت شمال و شمال شرق الان چرخ چرخیده ما داریم هویت خودمون رو پیدا می‌کنیم تو این دوره شروع می‌کنن این زبان آفریکانس رو اضافه می‌کنن می‌کنن یک زبان رسمی در کنار زبان انگلیسی پرچم جدید، سرود ملی به زبان آفریکانس


audio: aYoiZ8205PM_0057.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
و کم‌کم یه مزایایی برای خودشون درست می‌کنن حالا که به قدرت رسیدن قدرت کامل دست‌شون نیست ولی تو قدرت هستن با تکیه بر همین هویت مشترکی که دارن تقویتش می‌کنن یه بنای یادبود عظیم درست می‌کنن برای اون کوچ اجباری‌شون و اون هجرت‌شون یک مراسم مفصلی می‌گیرن اینو افتتاحش می‌کنن این خیلی کمک می‌کنه به تقویت حس مشترک ملی‌گرایی توشون اینکه ما افریکانرها یک ملت شاخصی هستیم با زبان و فرهنگ و تاریخ یکه ما باید از خودمون دفاع کنیم


audio: aYoiZ8205PM_0059.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
اینو تو مدرسه به بچه‌ها یاد می‌دن حتی کلیسای کاتولیک رو یا کلیسای انگلیسی رو به قول خودشون خیلی قبول ندارن بیشتر تشویق می‌کنن مردم رو به کلیسای هلندی بانک‌های خودشون رو می‌زنن می‌گن بریم تو بانکای خودمون پول بذاریم از بانک‌های خودمون سرویس بگیریم که بتونن به خودشون سرویس بهتر بدن امکانات بهتر بدن چون شما تبعیض که می‌خوای بذاری باید یه طوری اعمالش کنی دیگه یه نهادهایی می‌خواد این نهادها رو تو این دوره گذاشتن


audio: aYoiZ8205PM_0060.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
همین نهادها هم هستن که بعدا می‌شن ستون فقرات اجرای آپارتاید آپارات خودش هنوز شروع نشده آپارتاید از وسط قرن بیستم شروع می‌شه اما همه اینا داره بنای جامعه رو و سیستمی رو می‌سازه که توش می‌شه همچون تبعیضی رو برا نیم قرن اعمال کرد اصل اساسی اینجا چیه؟ اینه که آفریکانرها بر سفیدهای بریتانیایی برتری دارن همه سفیدها بر رنگین‌پوست‌ها و همه اینا با همدیگه بر سیاه‌ها


audio: aYoiZ8205PM_0061.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
سیستمش هم یه طوری بود که سیاه‌ها رو از سفیدها جدا می‌کرد چطوری این برتری نشون داده می‌شه؟ تا اون موقع مثلا حداقل در یه جاهایی مثل کیپ هر کسی یا درست‌ترش در واقع اینه که بگیم هر مردی که درآمدش از یه حدی بیشتر بود می‌تونست رای بده حالا سیاه‌های زیادی نبودن که این شرط رو پاس می‌کردن انقدر درآمد داشتن ولی به هر حال بعضیا می‌تونستن رای بدن الان گفتن نه اصلا سیاها کم‌کم دیگه هیچ راهی به قدرت سیاسی نداشته باشن


audio: aYoiZ8205PM_0062.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
نظارت پلیسی هم روشون بیشتر بشه با قانون، همه اینا با قانون یعنی قانون رو عوض می‌کردن برای سفیدپوستا حق رای قائل می‌شدن و کم‌کم کنترل و تسلط کامل سیاسی بر نژادهای دیگه می‌افتاد دست سفیدها وقتی سیاه‌ها رو تو مجلس راه ندادن بعدا زمینه آماده‌تر شد برای اینکه همون مجلس قوانینی وضع کنه که بشه بعدا قوانین آپارتاید درا رو روشون بستن بعد قوانین رو هی تبعیض‌آمیزتر کردن داریم درباره‌ی کی صحبت می‌کنیم؟


audio: aYoiZ8205PM_0063.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
دهه 20 و 30 میلادی دهه‌های خیلی مهمیه در تاریخ دنیا، تاریخ اروپا دهه‌های بین دو جنگه و در آفریقای جنوبی هم سفیدها درگیر حل مسئله بومیا هستن سیاه‌ها هم یه خرده درگیر اختلاف‌های بین خودشونن کلا زمین بازی اقتصادی و اجتماعی و سیاسی و اینا براشون جدا شده جمعیت سیاه‌ها داره زیاد می‌شه منطقه داره صنعتی‌تر می‌شه و هی تلاش می‌کنن سفیدا که این جداسازی رو سفت‌ترش کنن


audio: aYoiZ8205PM_0064.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
محکم‌ترش کنن، قانونی‌ترش بکنن یه کاری می‌کنن دیگه سیاها نتونن خارج از منطقه‌ای که براشون مشخص شده زمینی بخرن یا بعدا می‌گن حتی باید تو محدوده خودشون زندگی کنن یه قانونی می‌آد در نتیجه‌ش سیاها تبدیل می‌شن به کارگرای ارزونی که باید بیان در صنایعی که سفیدپوست‌ها دارن و دارن اداره می‌کنن استخدام بشن کار کنن هم‌زمان با وقتیه که اینا افریکانرها، نسل‌های بعدی بوئری‌ها


audio: aYoiZ8205PM_0065.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
دارن سیاست‌های ملی‌گرایانه خودشون رو پروموت می‌کنن و جا می‌ندازن و تا جایی هم که جا برسه زورشون برسه می‌خوان بگن این کشور ماست حتی انقدری که اگه بتونن می‌خوان از زیر دست بریتانیا کلا دربیارن قصه رو اینجا رو جمهوریش کنن اینم یه چیزی بود که برا من تازه بود که مسئله‌ی آفریقای جنوبی فقط مسئله سفید و سیاه نبود سفید و سفید هم بود ولی خب برای سیاه‌هایی که از قدرت خیلی دورتر بودن فشار هم خیلی بیشتر بود


audio: aYoiZ8205PM_0066.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
یه جایی اومده بودن گفته بودن که سیاه‌ها می‌تونن نماینده داشته باشن تو مجلس ولی اون نماینده نمی‌تونه سیاه باشه یعنی مجلس همه سفیدن سه تا از این سفیدا رو می‌گیم نماینده سیاها هستن سیاها می‌تونن رای بدن بهشون ولی مثلا نماینده‌هاشون سفیدن خیلی وضع عجیبی بود و حواس‌مون باشه در نیمه اول قرن بیستم هستیم هنوز وضع اقتصادی در آفریقای جنوبی خوب نیست یعنی برای سفیدا هم خوب نیست منتها سیاه‌ها به جز این حالا محدودیت‌های دیگه هم دارن


audio: aYoiZ8205PM_0067.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
و کم‌کم محدودیت‌ها زیادتر هم داره می‌شه ما وقتی درباره تاریخ قرن بیستم یک کشوری یک منطقه‌ای صحبت می‌کنیم حواس‌مون باید به تاریخ دنیا هم باشه همیشه باید باشه ولی من وقتی تاریخ قرن بیستم رو نگاه می‌کنم مال یه کشوری رو یه شابلونی دارم می‌ندازم روش سعی می‌کنم تو سه تا بازه مهم حداقل سه چهار تا بازه مهم ببینم که در این کشور چه خبر بوده جنگ جهانی اول بین دو جنگ جنگ جهانی دوم و بعدا حالا جنگ سرد


audio: aYoiZ8205PM_0068.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
اینطوری چون می‌دونیم فضای دنیا تو هر کدومش چیه تا یه حدی می‌تونیم ببینیم که چقدر اتفاقی که تو کشور داشته می‌افته متاثر از فضای دنیا بوده این اتفاق‌ها رو یه تصویر کلی ازش داریم بعد نگاه می‌کنیم ببینیم حالا تو این کشور جنگ جهانی اول چه اثراتی داشته؟ چطوری نمایان شده؟ و اینا چه مشارکتی توش داشتن؟ آفریقای جنوبی مثلا در جنگ جهانی اول آمد و کنار بریتانیا جنگید


audio: aYoiZ8205PM_0070.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
و حواس‌مون باشه دارن در کنار دشمن سابق‌شون می‌جنگن بعضی از بوئری‌های سابق خیلی سخت‌شونه مخالفن می‌گن ما اصلا ضد انگلیسی بودیم همیشه ولی می‌آن بالاخره توی جنگ و حتی یه ژنرال‌هایی که چند وقت پیش در مقابل ارتش بریتانیا جنگیده بودن در جنگ بوئر علیه ارتش بریتانیا جنگیده بودن حالا در جنگ جهانی اول می‌آن کنار بریتانیایی‌ها می‌جنگن در مقابل آلمان‌ها دو تا از مستعمرات آلمان در آفریقا رو اینا می‌گیرن و از دست آلمانا درمی‌آرن در خاورمیانه می‌رن با عثمانی می‌جنگن


audio: aYoiZ8205PM_0071.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
و بعد هم طلایی که بالاخره از اینجا می‌آد تامین‌کننده بخشی از بودجه‌ی جنگ با آلمانه دیگه آلمانی که اونم بی‌طرفدار نیست در آفریقای جنوبی مخصوصا بین همین آفریکانرها بین همین بوئری‌ها مقام‌های نظامی بلندپایه‌ای هم هستن در آفریقای جنوبی که طرفدار آلمان هستن و حالا بعدا پرونده جاسوسی‌شون درمی‌آد آلمان در جنگ بوئر از اینا حمایت کرده بود سلاح فروخته بود بهشون ولی به هر حال در زمان جنگ جهانی اول


audio: aYoiZ8205PM_0072.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
دست بالا رو انگلیسی‌ها و نیروهای نزدیک انگلیس دارن و آفریقای جنوبی می‌ره کنار اینا می‌جنگه جنگ جنگ جهانی اول تموم می‌شه اینا هم سمت پیروز جنگن بین دو جنگ اتفاق خیلی مهمی می‌افتاده اینجا در دهه 30 آفریقای جنوبی رسما کشور مستقلی می‌شه و از بریتانیا جدا می‌شه کشوری که سیاستش در قبضه‌ی سفیداست هرچند جمعیت بزرگیش، اکثر جمعیتش سیاه‌پوست هستن بعد قیمت طلا می‌ره بالا اینا وضع‌شون خوب می‌شه مردم بیشتر می‌آن به سمت شهرا


audio: aYoiZ8205PM_0073.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
شکل اقتصاد دیگه کم‌کم عوض شده اقتصاد متنوع شده سفیدها هی وضع‌شون بهتر می‌شه بقیه همچنان تو وضع بد موندن بقیه سیاها، هندیا، رنگین پوستا اینا یه کسایی تو سیستم سیاسی هستن که خواسته اینا رو نمایندگی می‌کنن ولی بیشتر فازشون مسالمت‌جویانه‌ست و اعتراض‌مون رو به دولت اعلام کردیم و حالا در چارچوب قانون اساسی ببینیم چه اصلاحی می‌شه انجام داد و بیشتر فازشون اینه


audio: aYoiZ8205PM_0074.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
حمایت زیادی هم نمی‌شن بپریم از رو یه سالایی برسیم به جنگ جهانی دوم جنگ جهانی دوم شد آفریقای جنوبی باز دوباره یه کشمکش داخلی داشت بین قدرتمندان حاکمش که اینور بریم، اونور بریم در نهایت دوباره رفت کنار بریتانیا و متفقین و مشارکتش در جنگ زیاد هم بود اقتصادش هم جهش خیلی خوبی کرد دوباره حواس‌مون باشه آفریکانرها همون بوئری‌های سابق که چهل سال پیش با انگلیسی‌ها جنگیده بودن دوباره دارن می‌رن دوشادوش انگلیسی‌ها


audio: aYoiZ8205PM_0075.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
با دشمن اروپایی انگلیسی‌ها یعنی آلمان می‌جنگن همه‌شون نه یه گروه مقاومتی طرفدار هیتلر هم در آفریقای جنوبی هست که اتفاقا بعد از جنگ اعضاش به مراتب بالای قدرت هم می‌رسن هرچند اینا می‌گن ما طرفدار آلمان نیستیم و ضد انگلیسی هستیم و این‌ها ولی کشور آفریقای جنوبی می‌ره به سمت متفقین و در کنار این‌ها می‌جنگه ما حالا وارد دعواهای اینا نمی‌خوایم بشیم هرچند دعواهای به نظرم مهمی هم هست ولی ما نمی‌خوایم توی اونا بریم بوئری‌های افراطی طرفدار نازی رو


audio: aYoiZ8205PM_0076.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
نمی‌خوایم درباره‌شون زیاد صحبت کنیم هرچند می‌دونیم که وجود داشتن درباره‌ی کلیت صحبت می‌کنیم که کلیت دولت و کشور آفریقای جنوبی در کنار متفقین جنگید همه اینایی که ما گفتیم هنوز وارد دوره‌ی آپارتاید نشدیم آپارتاید بعد از اینه که شروع می‌شه رسمی اینا همه مقدمه و زمینه‌ش هستن بعد از جنگ جهانی دوم رشد اقتصادی می‌آد کارگر سفیدپوست کفاف کارها رو نمی‌ده نیاز به کارگر سیاه‌پوست بیشتر می‌شه در صنعت در آفریقای جنوبی


audio: aYoiZ8205PM_0077.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
و یه نتیجه‌ش این می‌شه که سیاه‌ها بیشتر می‌آن به سمت شهرا جمعیت‌شون در شهرا هم از سفید‌ها بیشتر می‌شه اکثریت می‌شن می‌آن اینجا حق و حقوق‌شون رو می‌خوان بیرون از شهر می‌رن حاشیه‌نشین می‌شن قوانین دست و پاشون رو بسته حق رای ندارن قدرت سیاسی ندارن کم‌کم اینا شروع می‌کنن به اعتراض کردن و همون موقع یه مقاومت‌هایی یه قدرتایی نشون دادن


audio: aYoiZ8205PM_0078.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
یه بایکوتایی یه اعتصاب کارگری، سندیکای کارگری که البته اثر چندانی نداره منتها باید اینو اینجا می‌گفتیم چون بعدا که می‌خوایم نیروهای موثر در مقاومت ضد آپارتاید رو بشناسیم خوبه که بدونیم اینا از همون موقع بودن از همون سال‌های اول بعد از جنگ بعد از جنگ جهانی دوم از همون سال‌ها شما کم‌کم اسم یه گروه‌ها و حزبای سیاسی رو می‌شنوی یا می‌خونی


audio: aYoiZ8205PM_0080.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
که اسمش رو چرا ما می‌شناسیم؟ چون یکی از مهم‌ترین رهبران سیاسی قرن بیستم نلسون ماندلا از اینجا آمده بود سال 1948 هستیم پس آغاز رسمی دوره آپارتاید اینجاست قبلا هم گفتیم از اینکه حالا سیاه‌پوست‌ها حق رای نداشتن و حکمرانی دست اقلیت سفید بود و این‌ها بعد از جنگ انتخابات شد حزب ملی انتخابات رو برد حزب ملی اون حزب نشنالیست‌های افریکن بود اینا انتخابات رو بردن و مصمم بودن که یه کاری کنن


audio: aYoiZ8205PM_0081.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
در راستای اون ایدئولوژی ملی افریکانر خودشون و مشکل سیاه‌ها رو برای همیشه در آفریقای جنوبی حل کنن یعنی مشکل خودشون رو با سیاه‌ها حل کنن با ایده‌های نژادپرستانه از وقتی اینا آمدن دیگه حالا بدون بریتانیا بدون دردسر فشار هیچ نیروی دیگری با تکیه بر اون ایدئولوژی ملی‌گرایانه خودشون شروع کردن قوانین آپارتاید رو یکی یکی تصویب کردن


audio: aYoiZ8205PM_0083.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
اگر بیان تو مناطقی که مخصوص سفیدا هست جریمه می‌شن یه گذرنامه‌ای یا مثلا یه پاسپورتی مجوز عبوری باید همیشه تو جیب‌شون باشه تو کشور خودشون ها ازدواج بین نژادی غیرقانونیه، مجازات داره حق مالکیت سیاه‌پوست‌ها حتی گرفتاری داره سیاست‌های مالیاتی‌شون مثلا نامعلومه گنگه کلا این‌ها رو به‌خاطر نژادشون به عنوان شهروندی می‌دیدن که حق و حقوقی برابر بقیه نداره


audio: aYoiZ8205PM_0084.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
به پشتیبانی کلیسای هلندی بر اساس تفکرات ایدئولوگای که می‌گفتن که اینجا ما اصلا سرزمین کس دیگه‌ای رو نگرفتیم که یعنی اینم باز مهمه اینا یه داستان تاریخی براش درست می‌کردن می‌گفتن سفیدهایی که آمدن اینجا اجداد ما زمینی رو که مال کسی نبوده آباد کردن مستعمره کردن کسی رو نکشتن خاکش رو به توبره بکشن اتفاقا خیلی هم به سیاه‌هایی که برای کار، برای غذا می‌اومدن پیش‌شون کمک کردن اینجا رو ما آباد کردیم مال ماست


audio: aYoiZ8205PM_0085.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
اون کوه و دشت و دره خالی رو تبدیل کردیم به این جامعه‌ی مدرن صنعتی مال سفیدها بوده، سفیدها ساختنش باید یک نظامی، یه سیستمی برپا کنیم که مال سفیدها بمونه این سیاه‌ها از چنگ‌مون درش نیارن اینارو در سخنرانی‌های ایشون که بعدا نخست‌وزیر رژیم آپارتاید شد می‌شه دید می‌شه شنید و البته ادعاهاش درجا باید بگیم ادعاهایی که با داده‌های تاریخی و باستان‌شناسی رد می‌شه ها ولی خب بالاخره حرفی بود که می‌زدن


audio: aYoiZ8205PM_0086.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
یه مرور بکنیم ببینیم چی گفتیم گفتیم آفریقای جنوبی تنوع نژادیش بالاست از جمله به‌خاطر سابقه‌ی استعمارش به دست هلندی‌ها و بعد بریتانیایی‌ها الماس و طلا توش پیدا شد سیستم تبعیض‌آمیزی که از قبل بود گسترده‌تر و عمیق‌تر شد در نیمه اول قرن بیستم و بعد بعد از جنگ جهانی دوم یعنی وسط قرن بیستم یک دولت ملی آمد سر کار نظام نژادپرستانه تبعیضی رو در قالب یک مجموعه‌ای از قوانین به نام آپارتاید شروع کرد به پیاده کردن


audio: aYoiZ8205PM_0087.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
تبعیض‌آمیز علیه یه گروهی که اینا هم شهروند همین کشور بودن یعنی حداقل به اندازه اون سفیدهایی که اونجا بودن حق داشتن اینا حداقل


audio: aYoiZ8205PM_0088.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
ولی از این حقوق‌شون محروم شدن ایده اینا این بود که آفریقای جنوبی یک ملت نیست آفریقای جنوبی چهار تا نژاده سفید داره، سیاه داره، رنگین‌پوست داره و هندی داره و ما اینا رو باید جدا کنیم آپارتاید یعنی همین اینا باید جداسازی بشن ما باید به عنوان همسایه‌های خوب در کنار هم بتونیم زندگی کنیم ولی نژاد‌ها با هم قاطی نباید بشن آدم‌ها رو مجبور می‌کردن بر اساس نژادشون جدا جدا زندگی کنن آفریکانرها برن اون مدرسه‌ای که همه‌شون آفریکانر هستن


audio: aYoiZ8205PM_0089.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
مرحله بعدی اصلا برن تو اون منطقه‌ای که براشون تعیین کردن سیاه‌ها رو بفرستن یه منطقه‌ای ما می‌گیم اینا یه منطقه‌ایه که اجداد اینا قبائل‌شون از همینجا اومده بفرستیم‌شون همون جا جایی که کار نیست، شرایط زندگیش بده و اینطوری حالا فایده‌ای که داشت براشون یه فایده جدا از این ایده‌ها ایدیولوژی ملی‌گرایانه و این قصه‌های تاریخی که گفتیم فایده‌ای که داشت این بود که نیروی کار ارزون تامین می‌شد برای معادن طلا دیگه یعنی توجیه اقتصادی داشت این مدرسه جدا اینا مدرسه نرن


audio: aYoiZ8205PM_0090.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
زود بتونن بیان وارد بازار کار بشن این سیستم استثماری توجیه اقتصادی هم داشت نمود اجتماعیش هم این بود که آره ساحل مال سفیداست این بیمارستان مال سفیداست تو این اتوبوس سیاه‌ها حق ندارن سوار شن مدرسه جدا، دانشگاه جدا تو جاهای عمومی تابلو بود که روش نوشته بود مخصوص سفیدپوستا دنیا هم اگر اعتراضی می‌کرد می‌گفتن ما کار عجیبی نمی‌کنیم این همون کاریه که انگلیسی‌ها تو هند کردن چطور دنیا با اون کنار اومد؟ ما هم داریم همون کارو می‌کنیم


audio: aYoiZ8205PM_0091.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
قوانین تبعیض‌آمیز یه مقدار مقاومت جامعه و در نتیجه رژیمی که شروع می‌کنه به سرکوب کردن و کم‌کم دیگه هیچ راهی جلوی خودش نمی‌ذاره به جز سرکوب بیشتر و سرکوب بیشتر و خشن‌تر


audio: aYoiZ8205PM_0093.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
و تو این 44 سال هی دولت آفریقای جنوبی نظامی‌تر شد هی نظامی‌تر شد آخرش دیگه 28 درصد هزینه‌های بودجه نظامی بود


audio: aYoiZ8205PM_0095.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
می‌گفتن ما شرایطی ویژه داریم و در نتیجه تصمیمای مهم رو این نهاد باید بگیره عملا اینا داشتن اداره می‌کردن از سطح بالای کابینه تا دولت‌های محلی شهرا دست اینا بود و حواس‌مون باشه تو جنگ سرد هم هستیم دیگه خیلی از جاهای دنیا در جنگ سرد جنگ سردی ندارن جنگ‌شون خیلی هم داغه صحنه نبردهای نیابتیه، جنگ‌های نیابتیه و رقابت و نبرد بین آمریکا و شورویه یا هست یا می‌شه


audio: aYoiZ8205PM_0096.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
دولت آفریقای جنوبی هم تو اون کانتکست هم خودش رو می‌دید می‌گفتش که حزب کمونیست رو غیرقانونی کرده بود می‌گفت اینایی که مخالف مائن همه کمونیست‌ها هستن و روس‌ها هم البته در آفریقا بودن بیخ گوش آفریقای جنوبی فعالیت داشتن


audio: aYoiZ8205PM_0098.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
الهام‌بخش بود، اثر گذاشته بود روشون مثل خیلی حکومت‌های دیگه کمونیسم برای حکومت آپارتاید هم یک اسم رمزی شده بود برای اینکه مخالفینش رو مخالفین آپارتاید رو باهاش خفه بکنه و سرکوب بکنه حالا ما یه ویدیوی دیگه داریم گفتم اون درباره‌ی مقاومت‌ها در برابر آپارتایده درباره‌ی مبارزه‌هاست اونجا یه خرده نیروهای ضدآپارتاید و شرایط دنیا می‌گیم داستان ماندلا رو هم یه خرده اونجا می‌گیم کلا ولی تو ذهن داشته باشیم آپارتاید 43 سال طول کشید


audio: aYoiZ8205PM_0100.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
سال پونزدهمش این داستان جنگ سرد به نظرم مهمه بهش فکر کردن وقتی که داریم درباره‌ی آفریقای جنوبی صحبت می‌کنیم در کشورهای آمریکای جنوبی یه سری انقلاب‌های کمونیستی اتفاق افتاده آفریقای جنوبی منطقه استراتژیکی محسوب می‌شه رشد اقتصادیش بالا هست در مرزش هم با نامیبیای امروز که اون موقع تو آفریقای جنوبی بود با آنگولا درگیری‌هایی داره که


audio: aYoiZ8205PM_0101.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
توش نیروهای دست بالا نیروهای تحت حمایت شوروی هستن یعنی در جنگ سرد این رژیم آپارتاید آفریقای جنوبی متحد غربه و این کمکش می‌کنه که زیر اون چتر زیر چتر مبارزه با کمونیسم کارهای فعالیت‌های نظامی‌خودش رو و رژیم سرکوب خودش رو هم پیش ببره اسرائیل، گزارش‌هایی هست که خیلی اتحاد نزدیکی داشت با حکومت


audio: aYoiZ8205PM_0102.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
گزارش‌هایی هست که در فعالیت‌های هسته‌ای همکاری می‌کرد با آفریقای جنوبی همکاری خیلی نزدیک می‌کرد سلاح هسته‌ای می‌خواست بهش بفروشه و توی این فضاست و توی این دنیاست که می‌گیم آفریقای جنوبی یک کشور کاملا نظامی شد ارزش‌های نظامی، میهن‌پرستی، نظم، وفاداری اینا شدن چیزای مهم دوره سربازی که نه ماهه بود شد 24 ماه تو مدارس تعلیمات پادگانی می‌دادن جوانان آماده بشین


audio: aYoiZ8205PM_0103.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
بودجه دفاعی گفتیم تو دهه‌های آخر خیلی رشد کرد قبل از اون تو دهه‌ی شصت البته رشد اقتصادی خیلی خوبی داشت آفریقای جنوبی


audio: aYoiZ8205PM_0104.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
همون دوره‌ای که یه تحریم‌هایی هم شروع کرده بودن علیه‌شون گذاشتن افکار عمومی جهان هم علیه‌شون شده بود ولی موقعیت دولت قوی بود، محکم بود می‌گفت ما با این ثبات و وضع اقتصادی خوبی که داریم ما می‌شیم اصلا نهایتا اون کشوری که آفریقا رو نجات می‌ده ببینید تو این 50 سال گذشته از کجا به کجا رسیدیم راست هم می‌گفتن حداقل سفیدا وقتی نگاه می‌کردن به گذشته می‌گفتن ما یه کشور فقیر کم‌امکاناتی بودیم رسیدیم به جایی که نمی‌تونیم راضی نباشیم


audio: aYoiZ8205PM_0105.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
دهه شصت واقعا همه چی خوب بود براشون عالی بود مخالفین سرکوب شده اقتصاد خوب سفیدها خوشبخت و مرفه در کشوری که از یه طرف خب نظام آپارتایدی هست از طرف مقاومت هست


audio: aYoiZ8205PM_0106.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
و مقاومت سرکوب شده هست و یه سروصداهایی هر از گاهی درمی‌آد این سروصداها تو دهه هفتاد بالا می‌گیره تبدیل می‌شه به مقاومت واضح‌تر خرابکاری‌هایی که حالا ما تو ویدیوی دوم درباره‌ش صحبت می‌کنیم یه رقمش تو سال 76 چند صدتا کشته داره و کم‌کم دیگه شرایط شرایط آرام و با ثباتی نیست اصلا نگرانی می‌شه که آفریقای جنوبی بیوفته در جنگ داخلی و بعد حالا یک رئیس‌جمهوری به قدرتی می‌رسه از حزب ملی


audio: aYoiZ8205PM_0107.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
از همین حزب آفریکانرها که خودش هم تو سیستم آپارتاید بوده خودش هم وزیر بوده، دفاع می‌کرده، اجرا می‌کرده ولی وقتی رئیس‌جمهور می‌شه اواخر دهه 80 سیاست‌هایی رو شروع می‌کنه اجرا کردن که عملا آپارتاید رو تموم می‌کنه آدم بحث‌برانگیزی هم هست ایشون نوبل صلح گرفت به‌خاطر این کارش از اونور مبارزین ناراضی بودن ازش که مثلا معذرت‌خواهی که کرده به‌خاطر اقدامات زمان آپارتاید کامل نیست کافی نیست بگذریم از این جزئیات مهم


audio: aYoiZ8205PM_0108.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
منظور اینکه یک نفر از همون سیستم سرکوب‌گر آپارتاید وقتی به قدرت می‌رسه دیگه متوجه می‌شه اون سرکوب و این‌ها کار نمی‌کنه شرایط جهانی هم البته عوض شده این خیلی مهمه خود کشور از نظر اقتصادی وضعش دیگه خوب نیست رشد اقتصادیش در دهه هشتاد کند شده بود از جمله به‌خاطر هزینه‌های این آپارتاید یعنی نظام تبعیض داشت خرج واقعی دیگه می‌ذاشت رو دست‌شون به جز اون هزینه‌های غیرمالی


audio: aYoiZ8205PM_0109.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
یکی از دلایلش همین سرمایه زیادی بود که صرف می‌کردن برای اینکه سیاه‌ها رو جدا کنن یعنی آپارتاید داشت همین الان هزینه زیاد رو دولت می‌ذاشت به جز اون هزینه غیرمادی که می‌گیم اینکه سرزمین‌های مستقل و اینا درست کنن هم موفق از آب در نیومده بود سرزمین‌های سیاه‌ها خیلی فقیر بود نیروی کار سیاه‌ها برای اقتصاد کشور مهم بود اتحادیه‌های کارگری سیاه‌ها قدرت گرفته بودن وقتی شما این همه کارگر داری و مهمه بالاخره قدرت می‌گیرن مشکل یه طوری شده بود، جامعه یه طوری شده بود که


audio: aYoiZ8205PM_0110.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
معلوم بود دیگه نمی‌شه ادامه داد دیگه بیش از 70 درصد جمعیت سیاه‌پوستا قدرت خریدشون انقدر کم بود نمی‌تونستن به شکل معنی‌داری در اقتصاد کشور مشارکت کنن دولت هم شاید ترس بزرگترش این بود که اینا همه برن حالا کمونیست بشن بعد تو این وضعیت قیمت طلا هم افت می‌کنه تورم هم هست وضع دنیا هم داریم می‌گیم سال اواخر دهه 80 دیگه دیگه گفتن نداره پایان جنگ سرده دیوار برلین داره می‌آد پایین یعنی دنیا داره عوض می‌شه


audio: aYoiZ8205PM_0111.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
و شرایط یه طوریه که دیگه شاید در دنیای جدید اون حامیان قبلی هم که در برابر تحریم شدن رژیم آپارتاید مقاومت می‌کردن یا داشتن می‌رفتن یا داشت زورشون کم می‌شد این آقایی که گفتم رئیس‌جمهور شد این قبل از اینکه رئیس‌جمهور بشه رفته بود لندن مارگارت تاچر اونجا تشویقش کرد که شما شروع کن با ماندلا مذاکره کردن حتی جرج بوش، جرج بوش پدر حاضر نشد ببیندش اینا آدمایی بودن که تا همین چند وقت پیشش


audio: aYoiZ8205PM_0112.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
کاملا حمایت می‌کردن از آفریقای جنوبی از رژیم آپارتاید ها مخالفت می‌کردن با تحریم‌ها ولی دیگه دیده بودن که جواب نمی‌ده خود این آدم هم از سیستم آپارتاید اومده بود بیرون حتی وقتی انتخاب شده بود یکی از رهبران مخالفین می‌گفتش که ما چی می‌گید وارد دوران جدیدی شدیم هیچ دلیلی نیست که ما حتی بخوایم تصور کنیم که داریم وارد دوران جدیدی می‌شیم ولی شدن


audio: aYoiZ8205PM_0113.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
با همون آمدی که از سیستم قبلی اومده بود بیرون شدن می‌گم دنیا هم عوض شده بود البته شرایط اقتصادی‌شون هم عوض شده بود


audio: aYoiZ8205PM_0114.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
همون اوایل کارش هم ایشون خیلی سریع اجازه تظاهراتی رو به مخالفین داد گفت درها برای یک آفریقای جنوبی جدید بازه و این شد که یک تظاهراتی سی هزار نفری شکل گرفت و بعد هم شهرهای دیگه و نشون داد که دنبال سرکوب تظاهرات نمی‌ره که بخواد به خشونت بکشه و این خودش یک تغییر مهم بود نسبت به دوره قبلی در این شرایط این آقای کلرک


audio: aYoiZ8205PM_0116.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
برنامه آپارتاید رو داره جمع می‌کنه داره تغییرات اساسی می‌ده توی سیستم و شروع داره می‌کنه با ماندلایی که هنوز در زندانه مذاکره کردن حالا داستان این رو که ماندلا چیه تو زندانه؟ چند وقته تو زندانه؟ یعنی چی مذاکره کنه؟ اصلا این مبارزه علیه آپارتاید دست و پاش چیه؟ از کجا شروع شده؟ ماندلا توش چیکاره‌ست و اینا؟ اینو می‌گذاریم برای اون ویدیوی دیگه این یک نگاه خیلی خلاصه و سطحی بود


audio: aYoiZ8205PM_0117.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
به اینکه آپارتاید چیه آفریقای جنوبی چه شرایطی داشته آپارتاید توش پیاده شده آپارتاید کی شروع شده؟ 1948 و کی تمام شده؟ 1994 که انتخابات برگزار می‌شه و همین ماندلایی که زندان بود بعد از 27 سال اومده بود بیرون و حالا مذاکراتی و فرآیندی که حالا اونم در ویدیوی بعدی می‌گیم نهایتا تبدیل می‌شه به رئیس‌جمهور و اون قوانین تا حد زیادی برداشته می‌شه


audio: aYoiZ8205PM_0118.opus
source: youtube
source_id: aYoiZ8205PM
invalidation: VALID
text:
هر چند مسئله‌ی تبعیض نژادی در آفریقای جنوبی حل نمی‌شه اینم حالا یه موضوعیه که باید یه جای دیگه بهش بپردازیم


audio: UXAWWgmGEFE_0001.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
70 سال پیش در دنیای بعد از جنگ جهانی دوم آمریکا خیلی نگران بود که دنیا کمونیست نشه کشورهای بیشتری نرن متحد شوروی بشن و برای این نگرانی یه کاری کرد یعنی شروع کرد یه سری برنامه‌هایی در کشورهای مختلف پیاده کردن تو اروپا یه جور جاهای دیگه دنیا هم یه جور یکی از اون برنامه‌های مهم اسمش بود اصل 4 اصل 4 ترومن و یکی از کشورایی که برای آمریکا مهم بود


audio: UXAWWgmGEFE_0003.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
یک برنامه کمک‌رسانی بود با یه سری اهداف سیاسی پشتش و همینم یه مقداری کار موافقینش رو و مخالفینش رو سخت کرده و می‌کنه بالاخره مثل هر چیز دیگری اینم خوبی داشته بدی داشته لابد منتها بحث درباره این موضوع هم خیلی وقتا اینطوریه که اونایی که می‌خوان ازش دفاع کنن کلا منکر این می‌شن که این برنامه هدف اصلیش سیاسی بوده کلا می‌زنن زیرش زیر بار نمی‌رن


audio: UXAWWgmGEFE_0004.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
و اونایی هم که مخالفشن اصلا حاضر نیستن خیلی وقتا بپذیرن که این برنامه اثرهای مثبت خیلی بزرگ و مهمی داشته در ایران فقط به اون جنبه هدف سیاسیش می‌چسبن ولی خب واقعیتش اینه که برنامه مهمه برای ما خیلی مهم بوده دونستن اثراتش به نظرم برای مایی که می‌خوایم تاریخ ایران رو بدونیم تاریخ ایران قرن بیستم رو بدونیم تاریخ توسعه ایران رو بفهمیم بسیار مهمه


audio: UXAWWgmGEFE_0005.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
برای همین توی این ویدیو می‌خوایم درباره اصل 4 ترومن صحبت کنیم در ایران در چه دنیایی هستیم؟ دنیای وسط قرن بیستم از اول قرن بیستم تا حالا اگه نگاه کنی از قدرت‌های مهم اول قرن بیستم


audio: UXAWWgmGEFE_0007.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
بعد از جنگ جهانی اول اصلا هوا شدن رفتن آلمان و ژاپن و ایتالیا بعد از جنگ دوم بازنده و ویران و داغون شدن و تازه اینا وضع بازنده‌هاست وضع برنده‌ها هم همچی خیلی بهتر نیست انگلیس و شوروی و آمریکا که برنده جنگ هستن اینا هم هر کدوم یه حالی دارن انگلستان درسته که جنگ رو برده ولی خیلی ضعیف شده به تدریج مستعمره‌ها و قدرتش رو در دنیا از دست داده و می‌ده اون امپراتوری که روزگاری آفتاب توش غروب نمی‌کرد


audio: UXAWWgmGEFE_0008.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
تبدیل می‌شه به یک جزیره‌ای در شمال اروپا که الان می‌شناسیمش قدرت درجه دوییه در جهان آمریکا تقریبا پیروز بلامنازع جنگه کشته در جنگ داده ولی خب خود سرزمین آمریکا و زیرساخت‌های صنعتیش اینا هیچ صدمه خاصی ندیده اقتصادش همون رکود بزرگ رو به تدریج پشت سر گذاشته و حالا بعد از جنگ می‌تونه به جز اینکه نیاز داخلیش رو تامین می‌کنه برای نیازای بقیه دنیای در حال بازسازی هم تولید کنه


audio: UXAWWgmGEFE_0009.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
و همین کمک کنه اقتصادش شکوفاتر بشه برا همین آمریکا وضعش بعد از جنگ خیلی بهتر از مثلا انگلیسیه که ویران شده و داغونه برای بار دوم هم رفته منجی اروپا شده ضمنا اون شهرت و بدنامی سیاست استعماری رو نداره در واقع تا اون روز حداقل نداره برا همین خیلی از جاهای دنیا از اروپا تا کشورای توسعه‌نیافته دید خوبی نسبت به آمریکا هست یعنی وقتی اینطوری نگاه کنی


audio: UXAWWgmGEFE_0010.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
آمریکای بعد از جنگ همه اسباب این رو داره که از یک قدرت بزرگ که هست تبدیل بشه به یک ابرقدرت همه اسباب براش مهیاست و اینا دوتا برنده جنگ بودن انگلیس و آمریکا برنده سوم چی؟ شوروی که متحد اینا بود چی؟ شوروی هم خیلی سخت صدمه خورده در جنگ مجموع تلفات شوروی بیش از 20 میلیون نفره بعضی از شهرهاش مثل استالین‌گراد و لنین‌گراد


audio: UXAWWgmGEFE_0011.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
اینا نبردهایی دیدن در جنگ جهانی دوم که نه تنها در این جنگ بلکه در کل شاید تاریخ بشر از خونین‌ترین‌ها باشن ولی شوروی بعد از جنگ قدرتش زیاد شده به دو دلیل یکیش به‌خاطر وجود یک رهبر خیلی بااراده و مصمم و البته بسیار بی‌رحمه مثل استالین و دوم به‌خاطر داشتن یک ایدئولوژی


audio: UXAWWgmGEFE_0013.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
استالین از همون اول هم خیلی زود نشون داد که این جاهایی رو که در جنگ به سختی رفته از هیتلر گرفته نمی‌خواد به این راحتی ول کنه بره اروپای شرقی رو که آزاد کرده بود از دست نازی‌ها نمی‌خواست بده بره می‌خواست موندگار بشه توش همونطوری که در آذربایجان ایران هم می‌خواست موندگار بشه اولش یک سری سیاست‌های توسعه‌طلبی دوره تزارهای قدرتمند روس رو داره برمی‌گردونه و حالا این ایده هم هست که می‌گم ایدئولوژی کمونیسم اون موقع


audio: UXAWWgmGEFE_0014.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
واقعا خیلی وقت نیست که در دنیا مطرح شده هنوز کسی نمی‌دونه در عمل چی می‌خواد از توش دربیاد حرفه حرف قشنگیه هر کسی به اندازه توانش کار کنه هرکس به اندازه نیازش بهره ببره هنوزم خبری از اون جهنم مجمع‌الجزایر گولاک و این کشتارها و دادگاه‌های استالینی و این‌ها دنیا نداره شعارهای قشنگیه خلاصه که برای خیلی‌ها جذابه برای کسانی که از وضعیت فرودستی خودشون ناراضی هستن خیلی جذابه


audio: UXAWWgmGEFE_0015.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
و نفوذ معنوی می‌ده به شوروی فراتر از مرزهای خودش و حتی فراتر از مرزهای اروپای شرقی که توش قدرت سیاسی داره شوروی در ایتالیا، در فرانسه، در آمریکای جنوبی که اینا حوزه غرب فرهنگی حساب می‌شن همه جا نفوذ فرهنگی داره تحت‌تاثیرش هستن و در نتیجه آمریکایی‌ها می‌فهمن که خب ما درسته که در این وضع جدید در این ژئوپلیتیک جدیدی که داره شکل می‌گیره


audio: UXAWWgmGEFE_0016.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
فرصت برامون زیاد هست ولی تهدید هم کم نیست و یکی از تهدیدها همین بزرگ شدن دامنه نفوذ کمونیسمه این خطرش دست کمی از خطر آلمان نازی برای ما نداره هر انقلاب کمونیستی یه جای دنیا بشه یک خطر جدی امنیتیه برای آمریکا به جز این آمریکا اصلا دنبال اینه که با کشورای بیشتری بتونه تجارت کنه و کار کنه و رو منابع‌شون و روی کار کردن باهاشون حساب بکنه


audio: UXAWWgmGEFE_0017.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
کشورها اگه برن در نفوذ کمونیسم از دسترس آمریکا خارج می‌شن برای همین اولویت شماره یک سیاست خارجی آمریکا می‌شه مقابله با تهدید کمونیسم بعد گفتن که خب اگه اولویت ما مقابله با تهدید کمونیسمه کیا به گوش‌شون این پیام کمونیسم قشنگ‌تر می‌آد؟ کیا از همه بیشتر در معرض این هستن که جذب این حرفا بشن؟ اونایی که فقر و اختلاف طبقاتی بیشتری رو


audio: UXAWWgmGEFE_0018.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
دارن می‌بینن و تجربه می‌کنن پس ما چیکار کنیم که مردم یه جامعه‌ای کمونیست نشن؟ بریم زمینه گرایش‌شون رو به این ایدئولوژی کم کنیم یعنی بریم تو کشورایی که جمعیت فقیر زیاد دارن کشورایی که زیرساخت‌هاشون توسعه‌نیافته‌ست کشورهایی که اختلاف طبقاتی توشون زیاده ما بریم کمک کنیم اینا از این وضعیت دربیان این شد یکی از برنامه‌های اصلی سیاست خارجی آمریکا


audio: UXAWWgmGEFE_0019.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
در دنیای دوقطبی که بعد از جنگ جهانی دوم داشت شکل می‌گرفت بعد از جنگ جهانی دوم یعنی زمانی که روزولت مرده


audio: UXAWWgmGEFE_0021.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
ترومن معاونش شده رئیس‌جمهور جنگ رو تمام کرده بلافاصله بعد از اینکه جنگ تمام شده چند جا مجبور شده همین سر تقسیم دنیا و حوزه نفوذ و اینا با استالین سرشاخ بشه یکیش هم اتفاقا در ایرانه استالین برخلاف بیانیه تهران حاضر نشده نیروهاش رو ببره بیرون ترومن اولتیماتوم می‌ده و خلاصه همین یه پیش‌پرده‌ای شد از رابطه آمریکا و شوروی در جنگ سرد که دنیا بالاخره یه مزه‌ای از این گرفت که اوه یه همچین دنیایی می‌خواد بشه


audio: UXAWWgmGEFE_0022.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
و بعد همین آقای ترومن رفت انتخابات شرکت کرد و دور بعد دیگه این دفعه با رای مردم انتخاب شد و شد رئیس‌جمهور آمریکا رئیس‌جمهور که شد یک استراتژی مشخصی ارائه کرد برای مقابله با شوروی اصلا سخنرانی مراسم سوگندش ببینیمش خیلی جالبه توی سخنرانیه بیشتر از نصفش داره درباره کمونیسم و مقابله با نفوذ شوروی و اینا صحبت می‌کنه


audio: UXAWWgmGEFE_0023.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
و اینطوری هم نیست که فقط حرف بزنه و مثلا حرف کلی و اینا بزنه اصلا خیلی مشخص می‌آد 4 تا اصل اساسی اعلام می‌کنه یک، دو، سه، چهار می‌گه اینا اولویت‌های سیاست ما هستن الان اصلا اسم اصل 4 هم از اینجا می‌آد چون چهارمین اصل این چهارتا بوده اولیش، اولین اصل چی بود؟ یه سری سازمان‌های تازه تاسیس بین‌المللی رو باید تقویت کنیم سازمان ملل نمونه بارزشه اصل دوم این بود که یک سری کمک‌های اقتصادی


audio: UXAWWgmGEFE_0024.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
باید بکنیم به اروپا که احیا بشه بتونن رو پای خودشون وایستن اون چیزیه که بعدا در قالب طرح مارشال عملی کرد آمریکا سومین نکته‌ش این بود که همکاری نظامی امنیتی رو باید با اروپا زیاد بکنیم برای اینکه با تهدید امنیتی شوروی و کمونیسم مقابله بکنیم که منجر می‌شه به تشکیل ناتو که آیزنهاور گفتیم توش خیلی دخیل بود و چهارمی می‌شه اینکه بریم به کشورهای توسعه‌نیافته


audio: UXAWWgmGEFE_0025.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
به کشورهای جهان سوم به اصطلاح اون روز کمک کنیم کمک اقتصادی، کمک تکنولوژی بکنیم که این همون چیزیه که بعدا معروف می‌شه به اصل 4 چون نکته چهارم سخنرانی آقای ترومن بود تو همون سخنرانی می‌گه که فقر و بدبختی این کشورهای توسعه‌نیافته این فقط مشکل خودشون نیست این درد ما هم هست دودش تو چشم ما هم می‌ره صلح و امنیت ما رو هم تهدید می‌کنه برای همین ما باید یه کاری براش بکنیم


audio: UXAWWgmGEFE_0027.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
که البته چیز جدیدی نبوده دنیا تا بوده همین بوده بیشتر مردم فقیر بودن و درگیر بیماری بودن و زود می‌مردن و منتها چیزی که جدید بوده این بوده که الان برای خیلی از این‌ها راه‌حل‌هایی پیدا شده بوده یعنی دانشش و تکنولوژیش بوده که چطوری می‌شه شرایط رو بهتر کرد گفتن برای اولین بار در تاریخ بشر حالا ما می‌خوایم از این امکاناتی که تکنولوژی برامون فراهم کرده استفاده کنیم به مردم دیگه هم کمک کنیم حالا پول بالاخره محدوده به همه نمی‌تونیم بریم پول بدیم


audio: UXAWWgmGEFE_0028.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
طرح مارشال رو برای همه جا نمی‌شه پیاده کرد ولی دانش و تکنولوژی که محدودیت نداره که هرچی بدی تموم نمی‌شه همه‌ش هم داره زیاد می‌شه داره علم جلوتر می‌ره چیزای تازه داریم می‌فهمیم بریم این تکنولوژی‌های جدید رو ببریم بقیه دنیا وضع بهداشتی‌شون رو بهتر کنیم وضع کشاورزی‌شون رو بهتر کنیم مردم رو باز کمک کنیم با سوادتر بشن از فقر و بیماری و این‌ها دربیان بدون اینکه دنبال اهداف امپریالیستی باشیم


audio: UXAWWgmGEFE_0029.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
بریم با اصول عادلانه و انسانی و این‌ها این برنامه رو ببریم جلو خیلی برنامه پرفایده‌ای بود برای آمریکا و نسبتا کم‌زینه‌ای و هزینه‌اش واقعا کم بود بر خلاف اون طرح مارشال که کمک مالی سنگینی بود به کشورهای عمدتا اروپای غربی اینجا بیشتر از اینکه پول بدن داشتن انتقال دانش می‌دادن انتقال تکنولوژی و آموزش و نهادسازی و این‌ها بود که


audio: UXAWWgmGEFE_0031.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
هزینه غیر مادیش هم کم بود به‌خاطر اینکه اینطوری نبود که به گوش این کشورها زنگ سیاست‌های استعماری داشته باشه نمی‌گفت مثلا حالا در مقابل اینکه من می‌گم شما بیاید با ما انقدر تجارت بکنین از این چیزا نمی‌گفت برای همین وجهه آمریکا رو هم خراب نمی‌کرد کشورها هم راحت‌تر بهش روی خوش نشون می‌دادن و بعد هم بالاخره در بلند‌مدت به نفع آمریکا می‌شد دیگه مدل آموزش وقتی از آمریکا بیاد برنامه وقتی از آمریکا بیاد


audio: UXAWWgmGEFE_0032.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
بعد از یه مدتی این نهادهای آموزشی حتی نهادهای سیاسی جامعه میزبان تحت‌تاثیر قرار می‌گیرن وقتی که آباد بشن درست بشن چرخ‌شون شروع کنه چرخیدن راحت‌تر می‌تونن با آمریکایی‌ها کار بکنن اقتصادشون اگه رونق بگیره گزینه اول‌شون برای ارتباط تجاری آمریکا خواهد بود و هر چی هم بعدا وضع‌شون بهتر بشه سپر دفاعی‌شون در برابر کمونیسم و در برابر شوروی قوی‌تر می‌شه یعنی ایده یه همچین ایده‌ای بود ایده به نظر منطقی و درستی هم می‌رسید


audio: UXAWWgmGEFE_0033.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
اصول کلی رو اعلام کردن بعد هم یه اداره‌ای درست کردن اداره همکاری‌های فنی شروع کردن شناسایی کردن و ارتباط برقرار کردن با کشورایی که این شرایط همکاری رو توشون می‌دیدن خیلی حوزه جغرافیاییش هم گسترده‌ست 35 تا کشورن دارن استفاده می‌کنن از این خدمات از آسیا تا آفریقا تا آمریکای جنوبی که چیکار کنن؟ که فقر رو کم کنن


audio: UXAWWgmGEFE_0034.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
فقر رو کم کنن که اینا نرن کمونیسم بشن یادمون باشه هدف اصلی اینه برای همینم می‌گیم یک برنامه کمک‌رسانیه با هدف سیاسی با اهداف سیاسی همه در تمام مدتی که درباره‌ش صحبت می‌کنیم این تو ذهن‌مون باشه و چون هدف سیاسی داشت کشورایی رو که اینا بالاخره به هر دلیلی یه جور مزیت استراتژیک داشتن یا اهمیت استراتژیک داشتن در سیاست خارجی آمریکا توجه بیشتری باید بهشون می‌شد


audio: UXAWWgmGEFE_0035.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
اینا شدن از کشورایی که این توجه بهشون در اصل 4 هم شد از جمله به ایران به‌خاطر موقعیت استراتژیکش ایرانی که هم مرزهای خیلی طولانی داشت با شوروی و هم اینکه از وقتی رضاشاه خلع شده بود یک حزب قدرتمند چپ توش پا گرفته بود متاثر از شوروی این دوتا در کنار هم زنگ خطر رو برای آمریکا به صدا درمی‌آورد


audio: UXAWWgmGEFE_0036.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
ضمن اینکه حالا کلی هم نفت داشت برای همین توجه به ایران تو این برنامه زیاد بود این دلایل توجه آمریکایی‌ها بود ایران هم توجه‌ش به آمریکا داشت بیشتر می‌شد از قبل


audio: UXAWWgmGEFE_0037.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
بعد از سال 32 به‌خاطر نقشی که آمریکایی‌ها در برگردوندن شاه به سلطنت داشتن توجه شاه بیشتر هم شده بود در نتیجه همکاری دولت ایران با کمیسیون اصل 4 شروع شد چی بود همکاری؟ اصلا اثرش چی بود؟ کجاها می‌شه ردش رو گرفت؟ اول برای اینکه اینو ببینیم باید ببینیم در چه ایرانی هستیم از چه کشوری داریم اصلا صحبت می‌کنیم تصویر ما از ایران بین 20، بین 1320 تا 32 تصویر من خیلی تصویر ناقصی بود و هست


audio: UXAWWgmGEFE_0040.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
کاری کردن که بره تبعید شده ثبات سیاسی نیست در کشور اوضاع اقتصادی هم به‌هم‌ریخته و داغونه حتی جنگ هم که تمام می‌شه خب اوضاع ایران همچنان خرابه


audio: UXAWWgmGEFE_0041.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
وامی هم از بانک جهانی می‌خوان برن بگیرن طول می‌کشه روندش تو این وضعیت یه گزارشی می‌آد در وزارت خارجه آمریکا تو اون بخشی که مسئول کشورهای یونان و ترکیه و ایرانه یه گزارش هشدارآمیزی می‌آد که ما ایران رو بررسی کردیم واقعا وضع داغونی داره اگر بهش کمک نشه خطر ناآرامی و بی‌ثباتی در این کشور جدیه توضیح هم جلوتر دادیم که چرا برای آمریکا مهمه در نتیجه می‌گن که


audio: UXAWWgmGEFE_0042.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
در قالب این برنامه اصل 4 به ایران هم باید بریم و کمک فنی و کمک آموزشی بدیم وام هم باید بهشون بدیم در چه دولتی؟ در ایران دولت کی سر کاره؟ دولت رزم‌آرا زمان رزم‌آرا تفاهم‌نامه امضا می‌شه و یکمی بعد هم یه اداره‌ای باز می‌شه اداره همکاری‌های فنی اصل 4 رئیسش آمریکاییه یک آدمیه که تخصصش هم کشاورزیه و شروع می‌کنه در ایران کار کردن


audio: UXAWWgmGEFE_0043.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
در ایرانی که 75 درصد جمعیتش در روستا زندگی می‌کنن 75 درصد اغلب‌شون امکانات بهداشتی و آموزشی‌شون بسیار بسیار ضعیفه کشاورزی دارن می‌کنن تو روستا در زمینی که مال اربابه بعد کشاورزی سنتی و غیرمکانیزه و بازده خیلی پایین و و بعد با این وضعیت کشاورزی که می‌کنن اون محصولی که درمی‌آد رو پنج قسمت می‌کنن یه قسمتش مال صاحب زمینه یه قسمتش مال صاحب آبه


audio: UXAWWgmGEFE_0044.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
یه قسمتش مال صاحب گاوه یه قسمتش مال صاحب بذره یه قسمتش مال اونیه که روش کار کرده یعنی کشاورزه یک، نهایت دو سهم می‌بره با این وضعیت اسفناکه و می‌گیم کشاورزه یعنی کشاورزه چی؟ یعنی 75 درصد جمعیت این وضع اسفناک زندگی که دارن این وضع امکانات و زیرساختی که هست آمریکایی‌ها می‌ترسن که خب شعارهای کمونیستی اینجا پا بگیره در ایران محبوب بشه برای همین تمرکز برنامه‌های اصل 4 در این جامعه


audio: UXAWWgmGEFE_0045.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
می‌شه اینکه کیفیت زندگی رو در روستاها بهتر کنن کمیسیون مشترک اصل 4 درست می‌شه چهار تا عضو ایرانی داره سه تا عضو آمریکایی داره دولت ایران هم متعهد می‌شه که به اینا یه تعدادی معلم و بهیار و پرستار و پزشک و متخصص کشاورزی و اینا بده و یه سری هم ساختمون و امکانات و اینا پول رو هم آمریکایی‌ها بیارن پولی که البته اولش واقعا مبلغ خیلی زیادی نیست اولش 500 هزار دلاره


audio: UXAWWgmGEFE_0047.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
حقوق و مزایا و هزینه‌های اداری کارکنان آمریکایی و ایرانی و خرید وسایل و اینا همه در ایران، در خارج از ایران همه‌ش با همین بودجه اصل 4 تامین می‌شه سیاست‌مدار و دولتی ایرانی چطوری برنامه رو می‌فهمه اولش؟ اول اینطوری احساس می‌کنه که خب آره کمک فنی و اینا می‌خواد بیاد ولی پول می‌خواد بیاد از آمریکا دیگه پول می‌خواد بیاد مسابقه شروع می‌شه بین وزارتخونه‌ها و بخش‌های مختلف


audio: UXAWWgmGEFE_0048.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
که چه جوری برن یه بخشی از این کمکه رو واسه خودشون بگیرن یه مقدار که می‌گذره تو این مسابقه بودجه گرفتن و دست به پول رسوندن کسی موفق نمی‌شه مشخص می‌شه که خب برنامه واقعا اینطوری نیست که مستقیم بیان پولی به دست کسی به وزارتخونه‌ای بدن اینطوریه که بعد از یه مدتی باید بخش دولتی به تدریج یاد بگیره که چطوری باید برنامه تعریف کنه به جای پول گرفتن با کمک برنامه‌های اصل 4 کمیسیون اصل 4


audio: UXAWWgmGEFE_0049.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
بیاد اون نتیجه‌ای رو که می‌خواد مثلا بتونه بگیره یه چیز جالبی هم اینجا هست یعنی برای من خیلی جالب بود بدونم که اصلا کیا چه جور آدمایی دارن اینو پیش می‌برن در آمریکا بالاخره حرفی که داریم می‌زنیم حرف جالبیه انتقال تکنولوژی و فلان ولی اینا دارن توی کلی کشور جاهای مختلف دنیا می‌رن مطالعه می‌کنن کی تو آمریکا داره به این چیزا فکر می‌کنه؟ ایده داره از کجا می‌آد؟ کیا دارن فکر می‌کنن؟ و جوابش این بود که دانشگاهی‌ها


audio: UXAWWgmGEFE_0050.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
اصل 4 یکی از اولین برنامه‌هایی بود در آمریکا که با همکاری نزدیک وزارت خارجه و دانشگاه داشت اجرا می‌شد چه دانشگاهی؟ اواخر قرن 19 در آمریکا یک سری دانشگاهی تاسیس شده بودن که هدف اصلی‌شون این بود که مثلا روی کشاورزی کار کنن که بازده کشاورزی در آمریکا بره بالا خیلی هم جواب گرفته بودن وقتی صحبت اصل 4 شد گفتن که کمک گرفتن از دانشگاه خیلی جواب داده اینجا همین کار رو بریم بقیه دنیا هم بکنیم


audio: UXAWWgmGEFE_0051.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
تو اون 15 سالی که برنامه اصل 4 بود 35 تا دانشگاه درگیر شدن برای ایران هم دانشگاه ایالتی لند گرنت یوتا شد طرف اصلی مشاوره یوتا رو انتخاب کردن از جمله به‌خاطر اینکه گفتن آب‌وهواش به ایران شبیه تجربه اونجا ممکنه اینجا بیشتر به کار بیاد حتی مذاکرات اولیه برای اصل 4 ایران با رئیس دانشگاه یوتا بود و به جز این شیوه اجراش هم به نسبت علمی بود


audio: UXAWWgmGEFE_0052.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
همینطوری یهو نیامدن پول و ایده و امکانات و اینا رو بریزن مثلا شروع کنن کار کردن همه جا با هم شروع نکردن اجرا کردن سه تا روستا رو پایلوت انتخاب کردن اول آزمایشی اجرا کردن یه سری ایرادهاش رو درآوردن بعد رفتن برای ادامه برنامه در کل کشور چه روستاهایی؟ روستاهایی که اول پایلوت اجرا کردن سه تا بودن اصفهانک نزدیک اصفهان شبانکاره نزدیک بوشهر اگه اسمش رو درست بگم


audio: UXAWWgmGEFE_0054.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
الان فکر کنم کمال‌شهره هدف اصلیش هم این بود که کشاورزی رو مکانیزه کنن و آموزش بدن چون می‌گفتن وقتی شغل بخش عمده مردم کشاورزی و دامداریه ما اگه بازدهی کشاورزی رو ببریم بالا یعنی بخش بزرگی از مردم سطح زندگی‌شون بهتر می‌شه راه‌حل برای اینکه وضع کشاورزی بهتر باشه چی بود؟ مثلا از بذرهای اصلاح‌شده استفاده کنن مثلا چاه‌های عمیق بزنن پمپ آب بذارن بتونن آب بیشتر بکشن بیرون


audio: UXAWWgmGEFE_0055.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
مثلا ماشین‌آلات کشاورزی مثلا اصلاح نژاد دام و طیور اینا برنامه‌هایی که کمیسیون اصل 4 سعی می‌کنه در روستاهای ایران جا بندازه می‌آن اول بررسی می‌کنن می‌بینن اصلا این بذرها و دام‌هایی که استفاده می‌کنن نژادهایی نیستن که مناسب تولید صنعتی باشن بازدهی خیلی پایینه محصول کیفیت نداره می‌آن چند هزار جوجه و گاو و گوسفند مرینوسی و اسب و الاغ مثلا از نژاد مرغوب وارد ایران می‌کنن جوجه‌های اصلاح نژاد شده


audio: UXAWWgmGEFE_0056.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
همونایی‌ان که مشهور می‌شن تو ایران به جوجه ماشینی چون به جای اینکه به روش سنتی اینا رو تکثیر کنن در ماشین جوجه‌کشی درست می‌کردن تخم‌مرغ‌هایی که ازش می‌اومد بیرون فرق می‌کرد بعد تو ایران یه بدبینی هم بود نسبت به طرحی که از خارج می‌خواست بیاد می‌گفتن که همه کمک‌هایی که اصل چهار می‌خواد بکنه اینه که چند تا گاو و گوسفند برای ما بیاره مخصوصا رفتن 13 تا خر نژاد مرغوب از قبرس آوردن که این تبدیل به جوک شد که وای آره ما خودمون خر نداشتیم


audio: UXAWWgmGEFE_0057.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
رفتن از قبرس خر آوردن هنوز هم ممکنه جوکش رو از آدمای خیلی بامزه بشنوین که مثلا چه کار بیهوده‌ای چه کار پوچی کلا کار سختی بود جا انداختن و یاد دادن این چیزها ولی ایده این بود که یک عده اگر که امتحان کنن و ببینن که خوبه بقیه هم کم‌کم می‌آن چه در کشاورزی چه در مثلا بهداشت عمومی چون مریضی هم خیلی زیاد بود


audio: UXAWWgmGEFE_0058.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
مالاریا، تراخم، وبا، حصبه تیفوس، آبله اینا اصلا جزئی از زندگی روزمره مردم روستا شده بود بود یعنی واقعا بود نه اینکه اون موقع شده بود بود مخصوصا بیماری‌های مسری بیماری‌های عفونی که حالا یا از آب آلوده می‌اومد یا اینکه از امکانات اولیه بهداشتی نگرفتن یه آمار گرفته بودن که در ایران 17 میلیونی اون روز 5 میلیون نفر مالاریا گرفته بودن


audio: UXAWWgmGEFE_0059.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
که بعضیاشون حتی نرفته بودن مراجعه نکرده بودن برای درمان سال 26 یک‌چهارم کسایی که می‌رفتن مراکز درمانی مالاریا داشتن واقعا آمارهای تکان‌دهنده و عجیبیه و اینا بیماری‌هاییه که می‌شد با آموزش و تبلیغ یک سری اصول بهداشتی و واکسیناسیون و یاد دادن روش‌های مقابله و تامین آب آشامیدنی سالم و اینا کم‌شون کرد یعنی بیماری لاعلاج نبودن بیماری‌هایی بودن که علاج براشون و پیشگیری براشون وجود داشت


audio: UXAWWgmGEFE_0060.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
تو دانشکده‌های پزشکی یه برنامه‌های آموزشی بهداشت عمومی گذاشتن واسه دانشجوهای علوم پزشکی که اینا بعدا بتونن برن توی روستاها ترویج بدن اینا رو کارای تبلیغاتی شروع کردن جلسه‌های گروهی تو روستا گذاشتن تمبر چاپ کردن برای مقابله با مالاریا برنامه‌ریزی می‌کنن تو دانشگاه تهران یه انستیتو آموزشی بهداشت همگانی درست بشه یک شبکه‌ای از کانون‌های بهداشت همگانی درست بشه یک برنامه آموزش اصول بهداشتی منسجم توی مدرسه‌های ایران باشه


audio: UXAWWgmGEFE_0061.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
با همکاری مشاورهای آمریکایی و برنامه‌های مفصلی خلاصه برای بخش بهداشت برای مثلا همین مبارزه با مالاریا یه منطقه‌ای رو انتخاب می‌کنن نزدیک ورامین همه خونه‌ها و طویله‌ها و باتلاق‌ها و هر جایی که آب راکد هست و هرجایی که احتمالش هست پشه توش این پشه آنوفل توش رشد بکنه شناسایی می‌کنن خشک می‌کنن آب‌های راکت رو ددت می‌زنن سم‌پاشی می‌کنن همه جاهایی رو که پشه می‌تونه جمع بشه


audio: UXAWWgmGEFE_0062.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
و تحت نظر می‌گیرن یه کسایی رو که ممکنه مبتلا به مالاریا بشن می‌بینن نتیجه خیلی خوب بوده تعداد بیمارها خیلی سریع کم شده اعتبارات رو می‌آرن طرح رو گسترش می‌دن به سرتاسر کشور یا برای درست کردن آب آشامیدنی آلوده تاسیسات تصفیه آب رو می‌آرن یه جایی شروع می‌کنن درست کردن بعد این تصفیه‌خونه ها هم گسترش پیدا می‌کنه به سرتاسر کشور تمرکزشون ولی روی چیزیه که


audio: UXAWWgmGEFE_0063.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
بهش می‌گن امروز توسعه نرم‌افزاری یعنی آره یه مقدار امکانات و تجهیزات و سخت‌افزار و این‌ها می‌آوردن ولی بیشتر توجه سمت دیگری بود و از همه مهم‌تر توی آموزش مخصوصا توی آموزش عمومی‌ آموزش متخصصان بومی یه طوری که اینا خودشون بتونن برنامه‌ریزی کنن برای توسعه بعدا ته فکر این بود اگر این جامعه بتونه روی پای خودش وایسته تولیدش بیشتر بشه باکیفیت‌تر بشه بهداشت، رعایت بهداشت عمومی بشه


audio: UXAWWgmGEFE_0064.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
با مظاهر زندگی مدرن آشناتر بشه خودشون بدون اینکه کسی اجبارشون کنه می‌رن به سمت همون آرمان‌هایی گرایش پیدا می‌کنن که آمریکا می‌خواد ایده این بود یعنی ایران هم تبدیل می‌شه به یک به یک مثل لیبرال دموکراسی‌های دیگه متمایل به آمریکا به هر حال به سمت کمونیسم نمی‌ره این واقعا یه ایده‌ای بود که اون روز خیلی سفت و محکم در مهم‌ترین اتاق‌های فکر آمریکایی که مشاوره می‌دادن به سیاست‌مدارها پذیرفته شده بود به عنوان یک اصل


audio: UXAWWgmGEFE_0065.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
برای همینم آموزش از آموزش‌وپرورش رسمی تا آموزش مهارت‌های زندگی آموزش بهداشت، تنظیم خانواده انواع آموزش‌های عمومی سخنرانی کردن، جزوه، نمایش فیلم برای روستایی‌ها برنامه گذاشتن اینا خیلی جنبه مهمی بود خیلی بخش مهمی بود از برنامه‌های اصل 4 تو کتاب‌های درسی شروع کردن تجدید نظر کردن یه کمیته‌ای زیر نظر آقای غلام‌حسین مصاحب با همکاری آمریکایی‌ها


audio: UXAWWgmGEFE_0067.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
حالا آموزش‌ها بود سوادآموزی بود همکاری در ساختن مدرسه بود دانشجو آمریکا بفرستن بود یا آمریکا بفرستن یا دانشگاه آمریکایی بیروت بفرستن واسه دوره‌های تخصصی این بود که مثلا یه سری خانم‌ها اومدن مدیر شدن این یه تاثیر فرهنگی طرح بود تا اون موقع واقعا مرسوم نبود که در ایران زن‌ها در رده مدیریتی باشن کلا خیلی کار بیرون از خونه مرسوم نبود که بکنن ولی اگر که می‌کردن مثلا ماشین‌نویسی بود منشی‌گری بود این کارها بود


audio: UXAWWgmGEFE_0068.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
ولی پست مدیریتی در سطح مدیر میانی دادن جایی که زیر دست‌شون چند تا مرد کار می‌کردن دخترهای بعضی از سیاسیون سرشناس اعلا و منوچهر اقبال و این‌ها جذب این اداره شدن این یه جور باز دوباره الگوسازی بود در اون جهتی که هدف آمریکایی‌ها بود از اون طرح و از اولش هم گفته بودن که ما هیچ علاقه‌ای نداریم در امور سیاسی و نظامی ایران دخالت کنیم حالا علاقه که حالا شاید داشتن شاید هم نداشتن واقعیتش اینه که نتیجه طور دیگری شد


audio: UXAWWgmGEFE_0069.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
حالا علاقه‌ش خیلی مهم نیست این دوره دوره‌ای بود که بسیار دوره مهمی شد در تاریخ ایران دوره‌ای که اگه به سال‌هاش دقت کرده باشیم دوره ملی شدن نفته دیگه ملی شدن نفت یکی از مهم‌ترین رویدادهای سیاسی تاریخ معاصر ایرانه که تقریبا مثل همه چی دیگه تاریخ ما پرونده‌ش هنوز بازه هنوز موضوع روزه هنوز واقعا نمی‌شه درباره‌ش درست نشست و صحبت کرد چون جنگجویان مبارزی که همه چیو می‌دونن


audio: UXAWWgmGEFE_0070.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
و آماده‌ان برای یه طرف قصه شمشیر بزنن صداشون خیلی بلندتر از اوناییه که کنجکاوی دارن که واقعا بفهمن چی شد و چرا اینطوری شد ولی خلاصه این برنامه نتونست نمی‌تونست طبیعتا دور از این قصه بمونه دعوای بین دولت ایران و انگلستان خیلی داغ و داغ‌تر شد


audio: UXAWWgmGEFE_0071.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
آمریکا گفتیم مطلقا سابقه استعمار نداشت تا اون موقع حتی یه فاز ضد استعماری داشت خودش یه مستعمره‌ای از انگلیس بود که آزاد شده بود بعد هم دو بار آمده بود منجی اروپایی‌ها شده بود الان هم خودش رو رهبر جهان آزاد می‌دید تو ایران هم دیدها بهش مثبت بود از جمله به‌خاطر همین ضد استعماری بودن دید دولتی‌ها مثبت بود دید روشنفکرا و جامعه هم مثبت بود


audio: UXAWWgmGEFE_0072.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
حالا نه که همه مثبت بودن ولی اینو باز حوا‌س‌مون باید باشه همونطوری که دید جامعه به آلمان‌ها مثبت بود یک زمانی به آلمان مثبت بود یک زمانی به آلمانی‌ها مثبت بود به آمریکا هم خوش‌بین بودن به‌خاطر اینکه حالا به استثنای حزب توده که دنبال خط شوروی بود خوش‌بین بودن نه فقط شاه بلکه مصدق هم دیدش به آمریکا خیلی مثبت بود بعد از اینکه نفت ایران تحریم شد به مشکلات اقتصادی خورد چند بار رفت از آمریکا درخواست کمک کرد یه علت این هم که مثبت بود این بود که روشنفکران ایران


audio: UXAWWgmGEFE_0073.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
جامعه ایران، اونایی که متوجه اوضاع بودن سابقه تاریخی قرن نوزده رو می‌دونستن خیلی دید بدی داشتن از شوروی از روسیه در واقع و انگلیس اینا بازی بزرگ رو دیده بودن بلایی که سر خیلی از کشورها آمده بود در اون دوره‌های استعماری دیده بودن از آلمان همچین چیزی نمی‌دونستن قدرت جدیدی می‌دیدن آلمان رو که جلوی اینا سر بلند کرده و حالا آلمان سرنوشتش اونطور شد آمریکا رو هم یه مقداری اینطوری می‌دیدن و خلاصه یک همچین جوی بود


audio: UXAWWgmGEFE_0074.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
در سطح سیاست‌مداران ملی‌گرای ایرانی هم بود مصدق هم چند بار از آمریکا درخواست کمک کرد ولی آمریکایی‌ها خب با مصدق نمی‌خواستن کار کنن نه در قالب اصل 4 نه به هیچ شکل دیگری کمکی بهش نکردن در واقع در دوره مصدق همه بودجه‌ای که آمد از سمت آمریکا همین حقوق کارمندا می‌شد بعد از 28 مرداد بود اصلا که کمیسیون و کمک‌هاش و اینا یهو شروع کردن به شتاب گرفتن فقط هم حالا اصل 4 نیست


audio: UXAWWgmGEFE_0075.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
بعد از 28 مرداد کلا حضور آمریکا در ایران خیلی بیشتر شد ولی مشخصا اصل 4 هم خیلی فعال‌تر شد آمریکا کمک کرده بود به شاه برای کنار زدن مصدق بعد کمک‌های آمریکا زیاد شد یه نتیجه‌ش هم این بود که حالا اینطوری برنامه اصل 4 مخالفین جدیدی هم در ایران پیدا می‌کرد ملی‌گراهای طرفدار مصدق مخالفش بودن چپ‌ها و حزب توده و اینا که خب از اول مخالف بودن که عجیب هم نبود اصلا کلا برنامه در مقابل این‌ها و شوروی طراحی شده بود


audio: UXAWWgmGEFE_0076.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
تظاهرات کرده بودن بیانیه می‌دادن که این استعمار نوینه اینا می‌خوان ما رو مجبور کنن جنساشون رو بخریم از این صحبتا ولی حالا ملی‌گراها هم داشتن یک فاز ضد آمریکایی می‌گرفتن بعد از این قصه‌ها حالا ولی فارغ از اینکه کی دوست داشت و کی دوست نداشت واقعیت اینه که خیلی از نهادهای سیاسی و اقتصادی و سازمان‌های مهم برنامه‌ریزی در ایران که در سال‌های بعد شکل گرفتن متاثر بودن از مدل آمریکایی


audio: UXAWWgmGEFE_0077.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
واقعیت اینه که تجارت ایران و آمریکا خیلی رشد کرد در اون سال‌ها صادرات آمریکا به ایران 20 برابر صادرات ایران به آمریکا بوده البته اینا حالا داده‌های تاریخی هستن ما اگه بخوایم نگاه کنیم که مثلا اصل چهار چقدر موفق بود یا نبود خیلی به اینا نباید نگاه کنیم چون هدف اصل 4 که مثلا زیاد کردن صادرات آمریکا به ایران نبود که هدفش یه چیز دیگه بود باید بریم نگاه کنیم ببینیم در جهت اون هدف چیکار کرده اونجا که بریم می‌بینیم که خب بهداشت در روستا مسلما بهتر شده


audio: UXAWWgmGEFE_0080.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
البته حالا باز دوباره یک بخشی از این رشد چه برای بهداشت چه برای سواد مال یک طرح مستقلیه برای اینکه تحصیل‌کرده‌های شهری رو در قالب سپاه بهداشت و سپاه دانش و اینا فرستادن به روستاها منتها انقدر این ایده‌ای که اصلا بعد از انقلاب سفید مطرح شد شبیه به همون برنامه‌هایی که اصل 4 داشت که در واقع می‌شه رد پای اصل 4 رو اینجا توی اون طرح‌ها هم دید باز تو آمار دقیق‌تر اینو می‌شه دید


audio: UXAWWgmGEFE_0081.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
سال 35 از آدمای بالای 10 سال ایران 15 درصدن که می‌تونن بخونن و بنویسن تو روستاها 4 درصدن ظرف 20 سال این رشد می‌کنه می‌رسه به 42 درصد در کل کشور 25 درصد در روستاها یعنی رشد سواد می‌بینید رشد سواددار شدن در روستاها از مناطق شهری هم بیشتره و طبیعتا نمی‌شه همه اینا رو ربطش داد به یک عامل ولی اصل 4 حتما در راه افتادن و سرعت گرفتن این روند نقش داشته


audio: UXAWWgmGEFE_0082.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
مستقیم یا غیرمستقیم همونطوری که در آموزش عشایری داشته آموزش هی روستا و شهر رو می‌گیم ولی آموزش عشایری در ایران خب می‌دونیم گره خرده به اسم آقای محمد بهمن‌بیگی خیلی ایشون آدم مهمیه به نظرم در تاریخ آموزشی ایران داستان زندگی بسیار بسیار جالبی هم داره ایشون آدمی بود از ایل قشقایی که بعد از مشروطه اینا عملا حکمرانی می‌کردن بر یک مناطقی از ایران بعد از رضاشاه


audio: UXAWWgmGEFE_0083.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
رضاشاه در واقع آمد و جمع‌شون کرد و بعد هم اینا با آلمان‌ها بسته بودن آلمان که شکست خورد بازی سیاسی براشون تموم شد این آقا رفت یه مدتی در همین برنامه اصل 4 ترومن با آمریکایی‌ها کار کرد و بعدا آموزش عشایری رو در ایران راه انداخت با روش خودش و با همتی بسیار الهام‌بخش و مثال‌زدنی و باز درباره اینکه چقدر برنامه‌های بهمن‌بیگی مربوط می‌شه به کارش در اصل 4 من راستش به نتیجه‌ای نرسیدم نه توی کتاب‌هایی که از خودش خوندم نه جاهای دیگه


audio: UXAWWgmGEFE_0084.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
یه خرده‌ای حرفا متناقضه ولی در شروعش حداقل به نظر می‌رسه که کمک‌های اداره اصل 4 شیراز موثر بوده حالا اینا این ارزیابی‌ها اینا چیزاییه که احتمالا همون موقع هم می‌تونستن ببینن و گزارش بدن که بله با اصل 4 چنین شد و چنان شد یه چیزی که برا من جالب‌تره اینه که ما الان 60 سال 70 سال بعد از اون با اون چیزی که امروز می‌دونیم و می‌بینیم برگردیم ببینیم که اون برنامه چه خوبی‌ها و بدی‌هایی داشته


audio: UXAWWgmGEFE_0085.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
یعنی یه چیزایی رو ببینیم که آدمایی که اون موقع داشتن باهاش کار می‌کردن روش کار می‌کردن نمی‌تونستن اصلا ببینن کجا می‌شه اینو دید برای اینکه حرفم ملموس‌تر بشه یه جایی که خیلی خوب می‌شه دید و فقط هم از همین جایی که ایستادیم چند دهه بعد می‌شه دیدش در همون برنامه‌های کشاورزیه یادمونه گفتیم یکی از مهم‌ترین اهداف طرح همین برنامه‌ها بود دیگه ماشین‌آلات بیارن به جای نیروی کار و به جای گاو و خر و این چیزها دامی که استفاده می‌کردن برای کشاورزی


audio: UXAWWgmGEFE_0086.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
روستایی‌ها یاد بگیرن با تراکتور و خرمن‌کوب و پمپ و این‌ها کار کنن که واقعا هم یاد گرفتن اونا هم اومد یه سدهای مهمی مثل سد دز تو همین دوره طراحی شد به تدریج اجرا شد تولید محصول هم به تناسب استفاده از این ماشین‌آلات بهتر شد تا حدی اینا همه خوب بود اشکالش ولی چی بود؟ دو تا اشکال بزرگ داشت این قصه یکیش تقریبا زود معلوم شد یکی دیگه‌ش خیلی بعد وقتی که بحران آب در ایران جدی شد


audio: UXAWWgmGEFE_0087.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
تبدیل شد اینطوری که الان شده به یکی از جدی‌ترین گرفتاری‌های ایران اون موقع معلوم شد قصه چی بود؟ قصه ریشه مشکلش در نظام زمین‌داری در ایران بود سیستم چی بود؟ تو بیشتر روستاها کشاورز صاحب زمین که نبود زمین مال یه اربابی بود که اصلا خیلی وقتا تو ده هم نبود محصول رو جمع می‌کردن کشاورزا مباشر ارباب می‌اومد سهم اربابی رو می‌برد کشاورز خب هم انگیزه‌ش کم بود هم اینکه سرمایه نمی‌تونست جمع کنه که مثلا مکانیزه کنه کشاورزی و اینا


audio: UXAWWgmGEFE_0088.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
این شد که یه 10 سالی که گذشت آمریکاییا دیدن که ما مشکل مالکیت زمین رو تو ایران تا حل نکنیم نمی‌تونیم یه کاری کنیم که روستایی‌ها خیال‌شون راحت بشه نمی‌تونیم مطمئن باشیم خشم روستایی‌ها تبدیل به شورش نمی‌شه یعنی اصل هدف‌مون رو نمی‌تونیم برآورده کنیم به‌خاطر نظام زمین‌داری در ایران یه فکر اساسی باید برای این بشه شروع کردن یه مقدار به شاه فشار آوردن برای اصلاحات ارضی


audio: UXAWWgmGEFE_0089.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
یعنی برای تقسیم اراضی بین کشاورزا که حالا اونم مشکلات خودش رو پیدا کرد حتی باعث شد تولید کشاورزی در میان‌مدت کمتر هم بشه حالا اون یک داستان واقعا جداگانه مفصل‌تری باید صحبت کرد همینش رو فقط اینجا بگیم که به‌خاطر این شکل نظام مالکیت زمین


audio: UXAWWgmGEFE_0090.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
همه طرح‌های کشاورزی اصل 4 در ایران خوب جواب نمی‌داد یعنی به اون هدف اصلیش نمی‌رسید اما مشکل بزرگتری که بعدها معلوم شد وقتی که بحران آب تبدیل شد به یک مسئله ترسناک برای بخش‌های بزرگتری از جامعه مسئله استفاده از چاه‌های عمیق بود چی بود قصه؟ اینا اولش رفتن برآورد کردن دیدن ایران 750 هزار جریب زمین قابل کشاورزی داره گفتن ما می‌خوایم تولید رو ببریم بالا


audio: UXAWWgmGEFE_0091.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
یه راهش اینه که زمین قابل کشت رو در ایران زیاد کنیم ببریم برسونیم به یک میلیون و 250 هزار جریب چی جلومون رو گرفته؟ کم‌آبی کم‌آبی همیشه برای ایران مشکل اساسی بوده همیشه کشور و سرزمین خشک و کم‌آبی بوده مشکلی که البته ساکنینش براش راه‌حل‌های محلی خوبی هم پیدا کرده بودن حداقلش اینه که از دو سه قرن قبل از میلاد مسیح می‌دونیم در ایران یک ابتکارهایی داشتن


audio: UXAWWgmGEFE_0093.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
چیکار می‌کردن؟ کانال‌های زیرزمینی می‌زدن به جای اینکه در عمق خیلی برن پایین افقی که آب رو بتونن برسونن به جاهای خشک


audio: UXAWWgmGEFE_0094.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
تفاوتش با کانال روی زمین اینه که کانال روی زمین خب مسافت زیاد آفتاب و گرما آب بخار می‌شه دیگه ولی کانال زیرزمینی آب تبخیر نمی‌شه اونطوری یک اختراع مهم و جالب ایرانیه این سیستم قنات‌ها اگر نبود شهرای کویری مثل یزد مثل کرمان، مثل دامغان، مثل کاشان اینا احتمالا اصلا هیچ‌وقت شهر نمی‌شدن خیلی هم تکنولوژی جالب و دقیقی بوده از دستاوردهای مهم مهندسی ایرانیه


audio: UXAWWgmGEFE_0095.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
چاه‌هاشون خیلی عمیق نبود مثلا 300 متر می‌رفت پایین ولی افقی قنات ممکن بود 80 کیلومتر هم بره 50 هزار تا قنات می‌گن هست در ایران این خلاصه راه‌حل بومی و سنتی بود در اقلیم گرم و خشک فلات ایران که آب رو چطوری برسونن به یه جاهای دور از دسترس با این لوله‌کشی کانال‌کشی زیرزمینی آب کشاورزی رو و آب آشامیدنی رو قرن‌ها ایرانی‌ها داشتن این کارو می‌کردن ولی خب این سیستم ظرفیتش کم بود


audio: UXAWWgmGEFE_0096.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
مخصوصا برای اون رشدی که اینا می‌خواستن مناسب نبود گسترش دادنش هم کاری نبود که سریع بشه انجام داد برای همین اینا گفتن که خب ما عمیق‌تر می‌کنیم ما با تکنولوژی امروز می‌تونیم به جای اینکه افقی هی انقدر طولانی بریم جلو عمودی هر جایی چاه رو عمیق‌تر بزنیم هم ابزار مدرن هست که بشه چاه‌های عمیق زد هم پمپ‌های قوی می‌شه داشت می‌شه خرید که بذاری سر چاه آب رو از اعماق زمین بکشه بالا این مال جاهایی که رودخونه نیست اونجاهایی هم که رودخونه هست سد می‌زنیم


audio: UXAWWgmGEFE_0097.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
سدهای بزرگ بتنی می‌زنیم آب جمع بشه این آب رو می‌کشیم می‌بریم سر زمین‌های کشاورزی این کارو کردن زمین‌های زیر کشت هم زیاد شد انقدری که دیگه قنات رو کسی بهش توجهی نمی‌کرد قنات یه چیزی بود که نگهداریش کار داشت زحمت داشت هزینه داشت وقت می‌برد قنات‌ها رو کسی کاری به کارش نداشت لایروبی نشدن نگهداری نشدن کم‌کم از بین رفتن خیلیاشون غافل از اینکه اون چاه‌های عمیق اون پمپ‌های قوی


audio: UXAWWgmGEFE_0098.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
دارن آبی رو می‌کشن از اعماق زمین که از هزاران سال پیش ذخیره شده سفره‌های زیرزمینی‌ان که دارن اینطوری خشک می‌شن سیاست سدسازی هم همین بود یک سری سد مهمی اون موقع زدن سد رضاشاه کبیر سد همین کارون 1 سد دز سد سفیدرود سد درودزن سد کرج خیلی سد دیگه رو هم مطالعاتش رو شروع کردن موند بعد از انقلاب ساخته شد خیلی هم مثبت بود


audio: UXAWWgmGEFE_0100.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
برای تامین آب کمک کرد برای مهار سیلاب کمک کرد بعدا تو سدسازی‌های بعدی برای تولید انرژی چقدر کمک کرد و البته چند دهه طول کشید که ما بفهمیم که همین سدسازی‌ها چه اثری داشته روی چرخه هیدرولیکی چرخه هیدرولوژی در سرزمین کم‌آبی مثل ایران چه نقشی داشته در بحران آبی که الان داریم تصویر ترسناکش رو می‌بینیم ولی اون موقع مشخص نبود


audio: UXAWWgmGEFE_0102.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
که گفتیم برای مبارزه با تیفوس و مالاریا اینا سم‌پاشی می‌کردن باهاش این بعدا معلوم شد سرطان‌زاست البته اون موقع نمی‌دونستن بی‌حساب همه جا استفاده می‌کردن و سال‌ها بعد


audio: UXAWWgmGEFE_0103.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
بعد از اینکه اثر چشمگیر مثبتش در کوتاه‌مدت دیده شده بود در بلندمدت آثار منفیش هم کم‌کم آشکار شد می‌بینین چی می‌شه دیگه مثل همیشه برآورد کلی و مستقل کردن سخته آدم اگه نخواد حرف رو هوا بزنه واقعا به این راحتی نمی‌تونه بگه اصل چهار خوب بود یا بد بود


audio: UXAWWgmGEFE_0104.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
نه می‌شه نه خیلی احتمالا فایده‌ای داره از اون قضاوت‌های یک کلمه‌ایه پر غلط و کم فایده‌ست کاری که می‌شه کرد اینه که نگاه کنیم به کارهایی که اصل 4 در ایران کرده مهم‌هاش رو دیدیم درباره‌ش صحبت کردیم و اینا خب نتیجه داده و البته حواس‌مون باشه که این ارزیابی کاملی نیست چون اینطوری نیست که اصل 4 تنها چیزی باشه که در ایران اجرا شده اومده یه زمینه‌ای رو متحول کرده رفته یه برنامه‌ای بود در کنار یک سری برنامه و طرح دیگه که در حال اجرا بودن یا بعدا اجرا شدن


audio: UXAWWgmGEFE_0105.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
در واقع برنامه اصل 4 در دوره‌ای اجرا شد که در خیلی از کشورهای دنیا از جمله ایران برنامه‌های توسعه، برنامه‌های مدرنیزاسیون در حال اجراست در ایران حالا با یه وقفه‌ای که به‌خاطر جنگ جهانی دوم و اشغال ایران و بعد هم یک دهه بی‌ثباتی سیاسی در کشور اتفاق افتاده داره همون ایده‌های نوسازی که در دوره مشروطه طرح شده بود در دوره رضاشاه زیرساختش یواش یواش شکل گرفته بود داره پیگیری می‌شه


audio: UXAWWgmGEFE_0106.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
وقتی هم که کار اصل 4 در اواسط دهه 40 شمسی دهه 1960 تمام می‌شه در بعضی از مثلا مبارزه با بعضی از بیماری‌ها مثل مالاریا پیشرفت خیلی قابل ملاحظه‌ست سرانه آموزش روستایی گفتیم سرعت رشدش از شهر بیشتره کشاورزی کاملا متحول نشده ولی خب ماشین‌آلات و ابزار مدرن آمده جای روش‌های قدیمی رو گرفته


audio: UXAWWgmGEFE_0107.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
یک سری از طرح‌ها هم اهداف‌شون داره در قالب طرح‌های ملی دیگه مثل اصلاحات ارضی مثل سپاه دانش سپاه بهداشت و یا شیوه‌های مشابه این‌ها پیگیری می‌شه


audio: UXAWWgmGEFE_0108.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
از همه مهم‌تر برای آمریکایی‌هایی که این طرح رو آورده بودن در ایران انقلاب کمونیستی نشده و الان دیگه شرایط به نظر هم نمی‌رسه که همچین پتانسیل انقلاب کمونیستی داشته باشه ارتباط ایران و آمریکا روزبه‌روز داره گسترش پیدا می‌کنه خیلی از سازمان‌های مهم برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری که در واقع مسیر توسعه رو قرار بود ترسیم بکنن دارن به دست کسانی اداره می‌شن که در آمریکا درس خوندن


audio: UXAWWgmGEFE_0109.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
طبیعتا تمایل‌شون به مدل آمریکایی بیشتره سازمان برنامه و بودجه مثلا یک مثالشه برا همین می‌شه گفت از دید آمریکایی‌ها طرح موفق شده بود طرح به اهداف خودش رسیده بود از دید ایرانی‌ها چی؟ اینجا یه دعوایی هست که تا امروز هم ادامه داره با این سوال دوباره شروع می‌شه که هدف آمریکایی‌ها چی بود؟ می‌خواستن به ما کمک کنن؟ یا می‌خواستن اهداف خودشون رو برآورده کنن؟ اگر اینطوری ببینی که ما داشتیم در راستای اهداف آمریکا برنامه اجرا می‌کردیم


audio: UXAWWgmGEFE_0110.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
خب معلومه بازی خوردیم دیگه بازی خوردیم چون درسته که مزایایی هم برای ما داشت ولی اصلش این بود که اونا به اهداف‌شون رسیدن من فکر می‌کنم شاید وقتشه که اصلا قضیه رو یک جور دیگری ببینیم بپذیریم که اصلا هیچ گربه‌ای برای رضای خدا موش نمی‌گیره اینطوری که می‌گن خب هر کشوری هم که ارتباط می‌گیره با کشور دیگری هر قراردادی می‌بنده هر کمکی می‌کنه دنبال منافع خودشه یعنی باید اینطوری باشه اگه نباشه اگر پولش و امکاناتش رو


audio: UXAWWgmGEFE_0111.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
بدون اینکه به منافع خودش توجه کنه ببره یه جای دیگری حتما کار غلطی داره می‌کنه این قاعده پذیرفته‌ایه همه هم می‌دونن پیش‌فرض هم اینه هر کشوری در ارتباط با هر کشور دیگری اول به منافع خودش فکر می‌کنه ما اگه اینو سخت‌مونه بفهمیم شاید واقعا باید زاویه دید خودمون رو یه مقدار عوض بکنیم تو ایران اگه مخالفت‌هایی رو که از همون اول با اصل 4 می‌کردن نگاه کنی خیلی جالبه همون حرف‌هایی رو می‌بینی که


audio: UXAWWgmGEFE_0112.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
امروز هم دارن می‌زنن در موارد مشابه‌ای می‌شنوی اینکه اینا دخالت در امور ماست اینکه اینا شبکه جاسوسی و توطئه دارن درست می‌کنن هم چپ‌ها دارن این رو می‌گن هم ملی‌گراها دارن اینو می‌گن وقتی که ضد آمریکایی و ضد اصل 4 و این‌ها می‌شن خلاصه نیمه دهه 40 هم کم‌کم فعالیت‌های دفتر اصل 4 در ایران کم می‌شه طرح‌های ناتمام رو هم می‌آن تحویل نهادهای ایرانی می‌دن و می‌رن امروز که من برمی‌گردم مثلا بعد از 70 سال


audio: UXAWWgmGEFE_0113.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
فکر می‌کنم به اصل 4 به برنامه‌های اصل 4 نگاه می‌کنم ببینم خب خواسته‌های آمریکایی‌ها خب همینی بود که می‌گفتن طرف ایرانی هم می‌خواست که بیفته در مسیر توسعه کشور و یک سری اصلاحات مهمی در کشاورزی و در بهداشت و آموزش و این‌ها تجربه کنه ببینه بهترین خروجی که می‌شه تصور کرد و دوست داشت خواست آرزو کرد چیه؟ این نیست که یکی به خواسته‌هاش برسه اون یکی دست خالی بره اینا همه برنامه توسعه رو بتونن پیش ببرن


audio: UXAWWgmGEFE_0114.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
ولی آمریکایی‌ها نتونن به هدف‌شون برسن این همون چیزیه که بهش می‌گیم برد باخت دیگه این این نیست ایده‌آل اینه که هر دو بتونن دستاوردهایی داشته باشن حالا یکی بیشتر می‌بره یکی کمتر می‌بره ولی هیچ‌کدوم نمی‌بازن بازنده اونیه که اصلا تو بازی نیست باخت مال اون وقتیه که اصلا از این بازی بیرونی بری از بازی بیرون قضیه اصل 4 هم به نظرم با یک همچین دیدگاهی برای ما قابل فهم‌تر می‌شه یک طرحی بود دلیل اصلیش تامین منافعی بود


audio: UXAWWgmGEFE_0115.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
در راستای سیاست خارجی آمریکا منتها درست در همون جهتی و درست در همون زمانی این طرح به ایران پیشنهاد شد که کشور در حال نوسازی بود و این کمک‌های فنی و آموزشی و تجهیزات پولی که برای ایران آورد در نوسازی بهش خیلی کمک کرد اینطوری که نگاه کنی دیگه اون سوال غلطه رو نمی‌پرسیم که اصل 4 در راستای منافع آمریکا بود یا در راستای منافع ایران بود؟


audio: UXAWWgmGEFE_0116.opus
source: youtube
source_id: UXAWWgmGEFE
invalidation: VALID
text:
سوال مهم‌تر به نظر من سوال بهتر برامون این می‌شه که نگاه کنیم ما اگر برامون توسعه ایران مهمه این برنامه‌های اصل 4 در نهایت به نفع ایران شد در مسیر توسعه؟ یا به ضرر ایران شد؟ این سوالیه که من دوست دارم جواب شما رو هم در موردش بدونم


audio: Uo0CxKDzLxk_0001.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
قصه نفت در ایران چیه؟ داستان اصلا از کی شروع شده؟ ما یه چیزایی رو ممکنه درباره‌ی 28 مرداد بدونیم درباره مصدق، درباره ملی شدن صنعت نفت ولی زمینه داستان چیه؟ اصلا انگلیسی‌ها اینجا چیکار می‌کردن؟ دعوا از اول اول اولش سر چی بود؟


audio: Uo0CxKDzLxk_0002.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
این ویدیو درباره‌ی داستان نفت ایرانه از اولش تا پایان حکومت رضاشاه یعنی تا 1320 یا 1941 این دورانیه که من کمتر درباره‌ش می‌دونستم ولی یه کمی ازش دونستن به نظرم به همه‌مون کمک می‌کنه نه فقط برای اینکه تاریخ ایران رو بفهمیم یا تاریخ نفت ایران رو بفهمیم بلکه برای فهمیدن اینکه اصلا ایران رابطه‌ش با دنیا چه شکلیه چه شکلی بوده فهم ما از دنیا و فهم این رابطه و جایگاه خودمون


audio: Uo0CxKDzLxk_0003.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
در یک قرن گذشته چطوری بوده؟ چه دستاوردایی داشته اینطوری دیدن و اینطوری فهمیدن رابطه؟ و چه ضررهایی برامون داشته؟ این به نظرم از فواید جانبی و البته خیلی مهم یه خرده‌ای کنجکاوی درباره‌ی داستان نفت ایرانه قصه نفت ایران از دارسی شروع می‌شه قرارداد دارسی قرارداد دارسی یه قراردادی بود بین دولت ایران و آقای دارسی برای اکتشاف نفت آقای دارسی اصلا از کجا فهمیده بود ایران نفت داره؟ قصه اینه که


audio: Uo0CxKDzLxk_0004.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
درباره نیمه دوم قرن نوزده داریم صحبت می‌کنیم سروکله نفت پیدا شده اروپایی‌ها هم توی ایران که می‌اومدن امتیاز بگیرن از جمله چند نفر آمدن امتیاز نفت رو گرفتن یه انگلیسی مثلا قرار بوده راه‌آهن بکشه در ایران می‌گفته که مثلا من این خط رو می‌کشم از دو طرف مسیر تا فلان قدر کیلومتر حریم راه‌آهن هرچی معدن پیدا شد مال منه پول که نداشته دولت بده که اینطوری حساب می‌کرده باهاشون حالا یکی ازین معادن هم می‌تونسته نفت باشه


audio: Uo0CxKDzLxk_0005.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
چهار بار خلاصه اینطوری امتیاز نفت واگذار شد یعنی یکی اومد گفت اینجاها رو به من بدید در قبالش من این رو به شما می‌دم گرفت امتیاز رو، رفت عملیات اکتشافی رو هم شروع کرد و اینور و اونور و چاه بزن و اینا ولی به جایی نرسید جاهای مختلف هم دنبال نفت می‌گشتن از سمنان می‌گشتن تا بوشهر تا قشم هیچ‌کدوم اینا ولی به جایی نرسید در ایران البته از گذشته‌ی دور نفت پیدا شده بود یه استفاده‌های محلی ازش شده بود از دوران خیلی قدیم ولی صنعت نفت عملا شروع نشد


audio: Uo0CxKDzLxk_0006.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
و شروع صنعت نفت ایران افتاد به قرن بیستم و سال 1901 حواس‌مون هست داریم درباره چه دنیایی صحبت می‌کنیم دیگه اول قرن بیستمه هنوز 14 سال مونده مثلا جنگ جهانی اول شروع شه در ایران مظفرالدین شاه رو تخت نشسته مشروطه هنوز نشده حکومت امپراتوری عثمانی داریم دنیا اینطوریه امپراتوری تزاری، روسیه تزاری داریم امپراتوری بریتانیا داریم که همسایه ایران هم هست


audio: Uo0CxKDzLxk_0007.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
امپراتوری بریتانیا همسایه شرقی ایرانه چون هند در قیمومت امپراتوری بریتانیاست در این نیمه دوم قرن 19 تو ایران اینا فقط دنبال نفت نمی‌گشتن یه گروه باستان‌شناسی هم بودن اینا هم داشتن حفاری می‌کردن کاوشگری می‌کردن و اتفاقا اکتشافات خیلی مهمی هم داشتن مثلا همون قانون حمورابی و کل آثار دیگه از تمدن بابلی و هخامنشی و اینا رو تو همون دوره پیدا کردن اتفاقا نفت هم سروکله‌ش تو همینجاها پیدا شد


audio: Uo0CxKDzLxk_0008.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
اینا وقتی داشتن گزارش‌شون رو منتشر می‌کردن گزارش چیزایی که خودشون پیدا کرده بودن و باستان‌شناسا ضمنا گفتم ما فکر می‌کنیم اونجاها در صفحات غربی ایران نفت هم هست کجا؟ یه جایی گفتن مخصوصا در اطراف قصر شیرین و این گزارش رفت بریتانیا توی نشریاتی منتشر شد اینو داشته باشین گفتیم تو ایران مظفرالدین‌شاه پادشاهه مظفرالدین‌شاه یه صدراعظمی داره به نام امین‌السلطان امین‌السلطان یا میرزا علی‌اصغر اتابک


audio: Uo0CxKDzLxk_0009.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
ایشون ازون گرجیایی بود که سه نسل به شاهان قاجار اجدادش خدمت کرده بودن خودش هم بود و تو سیستم خودش رو کشیده بودن بالا و شده بود دیگه نخست‌وزیر مظفرالدین‌شاه آدم خیلی قدرتمندی هم بود هم در دورانی که صدراعظم ناصرالدین‌شاه بود قدرتمند بود هم در دوره مظفری چند تا حق امتیاز مهم رو ایشون فروخت یا اجاره داد به اروپاییا محل درآمد ایران اون‌موقع از این چیزا بود دیگه مثلا امتیاز انحصاری دخانیات رو می‌دادن 50 سال به یکی اینم بیاد سالی فلان قدر به دولت ایران بده


audio: Uo0CxKDzLxk_0010.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
گاهی هم اینا امتیاز رو که می‌خریدن یا اجاره می‌کردن یه چیزی هم می‌ذاشتن توی جیب طرف مذاکره‌کننده ایرانی شیرینی قرارداد مثلا مثلا قرارداد امتیاز کشتیرانی در کارون رو دادن به یکی استخراج معادن رو دادن مثلا به دولت انگلیس یا به یه شرکت انگلیسی امتیازای اینطوری امتیاز ساخت راه‌آهن انزلی به قزوین امتیاز استخراج معادن قره‌چه‌داغ آذربایجان رو مثلا دادن به روس‌ها همینطوری امتیازاتی بود که می‌دادن


audio: Uo0CxKDzLxk_0011.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
از جمله امتیاز حفاری آثار باستانی رو هم داده بودن به فرانسوی‌ها بعد البته یه سری ازین امتیازا رو مردم مخالفت کردن علما مخالفت کردن و اینا بعضی‌هاش لغو شد ولی بیشتر امتیازها تا حداقل پایان مدت قرارداد‌شون سرجا موندن خب، این آقای امین‌السلطان اتابک یه دوستی داشت به نام کتابچی‌خان یه خرده قصه شخصیت و اینا داره ولی مهمه، هم مهمه هم جالبه واقعا یه دوستی داشت به نام کتابچی‌خان این کتابچی‌خان هم گرجی‌تبار بود


audio: Uo0CxKDzLxk_0012.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
یه مدتی هم مدیرکل گمرک ایران بود این یه وقتی می‌افته به این فکر که خب بریم سرمایه‌گذار بیاریم ایران واسه اکتشاف نفت می‌گن نفت هست در غرب و جنوب ایران در کرمانشاه و خوزستان امروز می‌ره و آقای دارسی رو پیدا می‌کنه درسی رو پیدا می‌کنه و اینطوری اونطوری یه خرده تحقیق می‌کنن می‌بینن آره امکانش هست تو اون گزارشات باستان‌شناسی و اینا خونده بودن می‌گه آره امکانش هست که اینجا نفت باشه می‌آن و مذاکره می‌کنن و دم اینو ببین و سیبیل اونو چرب کن و اینا


audio: Uo0CxKDzLxk_0013.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
قرارداد دارسی به امضا می‌رسه و این می‌شه مبنای اون قراردادی که ما بعدا به اسم دارسی می‌شناسیم توی کتابای تاریخ و اینا هم خوندیم سال 1901 شکل قراردادای امتیازی که ایران با شرکتای اروپایی یا دولتای اروپایی می‌بست قرارداد دارسی رو هم بست هم اتابک و هم وزیرایی که قرارداد امضا کردن پول هم گرفتن یه هوا هم اینا روسوفیل بودن می‌ترسیدن که مثلا روسیه از این امتیازی که ایران داره به انگلیسی می‌ده خوشش نیاد


audio: Uo0CxKDzLxk_0014.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
که خوشش هم نمی‌اومد کلا هم باید حواس‌مون باشه دیگه اون دوران اصلا قرن 19 از قرن 19 ایران صحنه کشتی گرفتن روسیه و انگلیسه مملکت‌داری هم عملا حفظ موازنه‌ی بین این دو تا دولته روسیه هم حالا یه مدتیه که نفتش رو در باکو شروع کرده درآوردن داره می‌ره جلوی در ایران هنوز خبری از نفت نیست ولی خب بالاخره شمال ایران ممکنه نفت باشه برای همین روسا هم چشم دارن به این قصه این امتیاز ممکن بود حساسیت اونا رو برانگیزانه برای همین یه پولی هم حالا به این اتابک و اینا دادن


audio: Uo0CxKDzLxk_0015.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
ولی می‌گم این کار خیلی عجیبی نبود اون موقع سر مذاکرات دیگه هم طرف‌های ایرانی پول اینطوری گرفته بودن قرارداد دارسی چندتا بند مهم داشت که اینا در دهه‌های بعد در مرکز مناظرات سیاسی بود در ایران یکیش این بود که اصلا استان‌های شمالی رو شامل نمی‌شد برای اینکه روسیه حساس نشه استان‌های شمالی ایران از حوزه قرارداد دارسی خارج بود استان‌های شمالی رو بذاری کنار بقیه ایران چی؟ دارسی یه پولی قرار بود به ایران بده


audio: Uo0CxKDzLxk_0016.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
یک شرکت بهره‌برداری هم تاسیس کنه که این شرکت بهره‌برداری هم یه مقدار سهامش مال ایران باشه و این شرکت و همه شرکت‌هایی که تاسیس بشن از حالا به بعد و ذیل این شرکت اینا از سود خالص سالیانه‌شون 16 درصد بدن به دولت ایران 16 درصد سود خالص سالیانه این شرکت و شرکت‌های دیگری که تاسیس بشه بسیار این جمله و این عدد مهمه اینارو قرار بود بدن به دولت ایران


audio: Uo0CxKDzLxk_0017.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
یه چیز دیگه‌ای تو این قرارداد دارسی بود یه بعد مهم دیگه‌ای بود که دولت ایران به هیچ‌کس دیگه‌ای نباید اجازه بده که از منطقه، به سمت دریای جنوب ایران خط لوله نفت بکشه جالب هم هست دیگه چون حالا بر فرض شما امتیاز نفت شمال رو بعدا دادی به یکی دیگه چون مستثنا کردی ازین قرارداد دیگه از کجا لوله بکشه ببره وقتی اینجا رو اجازه ندادی؟


audio: Uo0CxKDzLxk_0018.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
اینو جواب نمی‌ده قرارداد ولی می‌گه ازین منطقه به سمت دریای جنوب اجازه کشیدن خط لوله کسی بعدا نداره یه سوال مهم ولی پیش می‌آد که آقا داری می‌گی 1901 1901 ملت هنوز با درشکه می‌رن اینور اونور اصلا نفت چه اهمیتی داره؟ نفت چرا مهمه؟ جوابش اینه که نفت هنوز خیلی مهم نیست ولی داره مهم می‌شه مخصوصا واسه انگلستان داره مهم می‌شه چون کشتی‌های جنگی انگلیسی رو می‌خوان کم‌کم از زغال‌سوز بکنن نفت‌سوز مخصوصا داریم می‌گیم کی؟


audio: Uo0CxKDzLxk_0019.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
داریم می‌گیم هنوز جنگ جهانی اول نشده جنگ بزرگ نشده جنگ بزرگ جنگی بود که ما قبلا گفتیم همه داشتن خودشون رو واسه‌ش آماده می‌کردن آماده می‌کردن یعنی چی؟ یعنی انگلیس که بزرگترین ناوگان دریایی دنیا رو داره و از آلمان داره یه خرده می‌ترسه که داره غول می‌شه می‌خواد دست بالا رو داشته باشه می‌خواد کشتی‌هاش رو نفت‌سوز کنه از اهمیت تامین نفت برای ناوگان جنگی انگلیسه که خیلی بالاست برا همین هم هست که حواس انگلیسی‌ها به نفت انقدر هست


audio: Uo0CxKDzLxk_0020.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
و انقدر داره نکته مهمی می‌شه بگذریم خلاصه در قالب قرارداد دارسی اولین عملیات اکتشاف در کرمانشاه و قصر شیرین شروع می‌شه یه خرده می‌گردن و اینا به جایی نمی‌رسن و راه می‌افتن می‌رن سمت مسجد سلیمان منتها از چه مسیری؟ از کرمانشاه می‌رن بغداد با کشتی می‌رن بصره از بصره می‌رن خرمشهر یا محمره از اونجا می‌رن اهواز بعد می‌آن مسجدسلیمان گرفتاری هم داشتن واقعا مسیر ناامن بود


audio: Uo0CxKDzLxk_0021.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
واقعا هم تجهیزات رو بردن وسایل رو بردن کار سختی بود هم برای کار ناامن بود هم بعدا اگر نفتی پیدا می‌شد برای انتقال ناامن بود برای همین انگلیسی‌ها اومدن گفتن که می‌گیم انگلیسیا چون عملا پشت قرارداد دارسی دیگه از یه زمانی به بعد دولت انگلیس آمد دیگه انگلیسی‌ها آمدن گفتن که بریم با ایل بختیاری مذاکره کنیم بدون اطلاع دولت ایران رفتن با ایل بختیاری که اونجا قدرت داشت و اسلحه داشت و اینا مذاکره کردن گفتن ما انقدر به شما می‌دیم شما مواظب این عملیات‌های ما باشید


audio: Uo0CxKDzLxk_0022.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
ما عملیات حفاری می‌کنیم شما حراست کنید حواس‌تون باشه خلاصه بعدا هم که خط لوله زدیم و شرکت زدیم و اینا 3 درصد سود اون رو هم می‌دیم به شما اینم باز بعدا شر شد چون دولت ایران می‌گفتش که شما اصلا به چه حقی رفتی برای تامین امنیتت در کشور من با یکی دیگه، با یه نیروی غیردولتی معامله کردی انگلیس هم نه تنها می‌گفت خوب کردم بلکه می‌گفت اون 16 درصد بود که قرار بود به شما بدیم 3 درصد اونو برداشتم دارم می‌دم به اینا که امنیت اینجا رو تامین کنن چون شما که نمی‌تونی تامین کنی که من می‌دم به اونی که باید تامین کنه


audio: Uo0CxKDzLxk_0023.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
چون اون 16 درصد یه مقدارش هم اصلا برای تامین امنیت بود خلاصه یه خرده‌ای همینا باعث دردسر بود این کار مذاکره با بختیاری‌ها و اینا این رفت در قالب یک شرکت دیگری


audio: Uo0CxKDzLxk_0026.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: INVALID_CHARS
text:
بود Anglo-Persian Oil Company که بعدا تبدیل شد به BP ،British Petroleum که شرکت BP یکی از شرکتای بزرگ نفتیه


audio: Uo0CxKDzLxk_0031.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
هم نقل‌هاییش رو قبول می‌کنه هم بعضی‌هاش رو قبول نمی‌کنه که حالا اینا داستان خودش رو داره اما یه نکته‌ی خیلی مهمی یه نکته‌ی خیلی خیلی مهمی این 3 درصد و 16 درصد و اینا هیچ‌وقت حساب کتاب روشنی نداشت حالا بعدا می‌بینیم تا ابد این اختلاف بود چون اونا دفاترشون رو اصلا نمی‌آوردن نشون دولت ایران بدن اینا 16 درصد چیه؟ گفتیم 16 درصد سود خالصه برای اینکه تو بفهمی داره درست 16 درصد سود خالص رو بهت می‌ده باید دفترهاش رو ببینی، درآمدش رو ببینی


audio: Uo0CxKDzLxk_0032.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
همه هزینه‌هاش رو هم ببینیی بفهمی که آقا واقعا این سود خالصش انقدره 16 درصدش می‌شه انقدر ولی اونا دفتراشون رو به ایران نشون نمی‌دادن سر عددها چونه می‌زدن ولی دفترها رو نشون نمی‌دادن بعد هم حتی اگه دفترها رو نشون می‌دادن یه نفر نبود تو تشکیلات ایران که بتونه بفهمه بتونه اینا رو بخونه ببینه آقا اینا درست حساب کردن کلی چیزای اضافه رو به عنوان هزینه نزدن اینجا که کاری بود که داشتن می‌کردن سالیان سال بعدا هزینه بره بالا سود خالص کم بشه که ازون بخوان 16 درصد رو بدن که 16 درصد کم بشه


audio: Uo0CxKDzLxk_0033.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
کسی رو ایران اصلا نداشت که بخواد این چیزا رو بفهمه آخرش هم، آخرش هم یه انگلیسی رو استخدام کردن به عنوان نماینده ایران بره حسابرسی کنه و این حرفا که حالا بعدا به اون قصه می‌رسیم جلو نزنیم ولی از خودمون برگردیم سر دوره‌ای که اینا هنوز دارن گمانه می‌زنن دارن مطالعه می‌کنن از اینور به اونور دارن می‌کشن تاسیسات‌شون رو تا ببینن که نفت بالاخره در می‌آد یا نمی‌آد کجا درمی‌آد از 1901 7 سال این کارو کردن تا رسیدیم به 1908 1908 دیگه پول‌شون داره تموم می‌شه


audio: Uo0CxKDzLxk_0034.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
عملا دستور توقف عملیات هم آمده هر چند هنوز دستور وصول نشده که در مسجدسلیمان نفت پیدا می‌شه در واقع یکی از چاه‌هایی که زده بودن نفت فوران می‌کنه کی؟ 1908 یه خرده ولی ما اگه تاریخ ایران بدونیم حواس‌مون هست که تو این هفت سالی که اینا داشتن چاه می‌زدن در ایران اتفاق‌های خیلی مهم دیگری هم افتاد که در نهایت منجر شد به انقلاب مشروطه در واقع این سال‌ها سال‌های خیلی مهمیه توی خواب آشفته‌ی نفت آقای موحد می‌گه که


audio: Uo0CxKDzLxk_0035.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
سه اتفاق مهم در ایران افتاد در همین دهه اول قرن بیستم که این سه تا رو باید با هم ببینی یک، امتیاز نفته که می‌شه همین قرارداد دارسی دو، انقلاب مشروطه‌ست و سه، تقسیم ایرانه می‌گه ما این سه تا رو باید با هم ببینیم ما حالا اینجا داریم قصه نفت رو می‌گیم ولی نمی‌تونی نمی‌تونی این قصه رو بگی و حواست نباشه که این تو چه فضایی داره اتفاق می‌افته اولا در ایران انقلابی شده قدرت شاه محدود شده مجلسی درست شده


audio: Uo0CxKDzLxk_0036.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
بعد ازون طرف دو تا دولت اومدن دولت بریتانیا و دولت روسیه که کل قرن 19 داشتن تو ایران با هم کشتی می‌گرفتن اینا اومدن نقشه ایران رو گذاشتن وسط دوتا خط کشیدن گفتن ایران رو می‌کنیم 3 قسمت شمالش مال روسیه جنوبش مال انگلیس وسطش هم بی‌طرف که حالا بی‌طرفش هم عملا تحت نفوذ انگلیس بود یعنی کشور رو کردن 3 قسمت و عملا اشغال کردن اینطوری بردن زیر نفوذ خودشون کی؟ 1907 در واقع این قرارداد 1907 هم خیلی مهمه برای اینکه اینو بهتر بفهمیم


audio: Uo0CxKDzLxk_0037.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
ویدیوهایی که درباره‌ی جنگ جهانی اول و زمینه‌ی جنگ جهانی اول ساختیم یه خرده کمک‌مون می‌کنه چون اونجا درباره اتحاد کشورها گفتیم گفتیم انگلیس و روسیه به هم نزدیک شدن خطر آلمان اینا رو بهم نزدیک کرد ترس از دشمن مشترک در سال‌های قبل از شروع جنگ جهانی اول اینا رو به هم نزدیک کرد می‌خوان مشکلات بین خودشون رو حل کنن که بتونن دوتایی در کنار فرانسه یه اتحادی تشکیل بدن در مقابل اتحاد آلمان و اتریش و ایتالیا تو اروپا هم یادمونه چه خبره دیگه


audio: Uo0CxKDzLxk_0038.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
اروپا، آلمان داره گنده می‌شه قیصر اومده نیروی دریایی داره راه می‌ندازه و این همه رو ترسونده بریتانیا رو ترسونده گفتن بیایم اختلافات قدیمی رو با هم بذاریم کنار و یکی از جاهایی که ما همه‌ش با همدیگه دست به یقه‌ایم ایرانه ایرانی‌ها هم از اختلاف ما و روسیه استفاده می‌کنن این وسط بازی می‌کنن ما بیایم توافق کنیم یه امتیازایی رو ما به روسیه بدیم بگذریم از این دعوا نکنیم این برامون اهمیتش کمتره تا اون اتحادی که می‌خوایم با اینا داشته باشیم در برابر آلمان اون مهم‌ترین چیزه برای ما ایران رو تقسیم کنیم خیال‌مون راحت شه


audio: Uo0CxKDzLxk_0039.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
و همین کار رو هم کردن دولت ایران هیچ‌وقت اینو نپذیرفت ولی اینا عملا همینو اجرا کردن تا زمان جنگ جهانی اول هم همینو اجرا کردن و البته همین قرارداد و همین رفتارای اینطوری دولت انگلیس یک احساسات ضدانگلیسی رو در ایران و بین ملی‌گرایان ایرانی ایجاد کرد یا از قبل بود تقویت کرد که اثرش رو بعدها دیدیم هم تو اون دوره هم در زمان جنگ اول هم در زمان جنگ دوم


audio: Uo0CxKDzLxk_0040.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
و هم تا این صد سال بعدش هم ما همچنان داریم می‌بینیم بگذریم، نفت حالا کشف شد در مسجدسلیمان نفت کشف شد نمی‌تونن که همونجا سر چاه نفت رو بفروشن که یک سال‌هایی به این گذشت که خب حالا این نفت رو چیکار کنیم؟ کجا لوله بکشیم؟ کجا پالایشگاه بزنیم؟ کجا بارگیری کنیم؟ از کجا ببریم؟ و در تمام این مدت تهران کلا ازین هیاهو فارغ بود چون در تهران هیاهوهای بزرگتری بود الان دیگه ازون آدمای اول قصه


audio: Uo0CxKDzLxk_0041.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
کتابچی‌خان مرده بود اتابک امین‌السلطان ترور شده بود مظفرالدین شاه هوتوتو محمدعلی شاه با مشروطه‌خواهان در افتاده بود و مجلس رو به توپ بسته بود و آخرش این هم از قدرت کنار رفت و تخت سلطنت رسید به آخرین پادشاه قاجار احمدشاه کی؟ 1909 1909 همون سالیه که


audio: Uo0CxKDzLxk_0045.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
شرکت نفت ایران و انگلیس اون تعهد 16 درصدیه بود که باید 16 درصد سود رو می‌دادن ایران منتقل شد به شرکت جدید این خیلی نکته مهمیه شرکت نفت ایران و انگلیس خلاصه تا اینا بیان سر جای اینکه نفت رو از کجا بیاریم و کجا ببریم و اینا تصمیم بگیرن بعد با شیخ خزعل که حاکم محمره بود به توافق برسن و دم اونو ببینن و زمین پالایشگاه رو بگیرن و لوله بکشن و اسکله بسازن آبادان و تجهیزات بیارن نصب کنن و اینا شد سال 1912


audio: Uo0CxKDzLxk_0046.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
1912 شد اولین سالی که از ایران نفت صادر شد نفتی که خیلی زود هم کالای سیاسی شد جنگ داشت شروع می‌شد جنگی بود که برای اولین بار جنگ موتوری بود دیگه دوتا سپاه وانمی‌ایستادن جلو هم شمشیر بزنن سرعت سپاه‌ها اندازه سرعت اسباشون نبود اندازه سرعت ماشین‌هاشون و هواپیما‌هاشون و تانک‌هاشون و کامیون‌هاشون بود دنیا داشت عوض می‌شد و یک بازیگر مهم دنیای جدید هم نفت بود


audio: Uo0CxKDzLxk_0047.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
و بریتانیا هم برای اینکه در جنگ بزرگ پیروز بشه روی نفت ایران حساب می‌کرد حساب ویژه‌ای می‌کرد همه اینا ولی همچنان داره در قالب اون قرارداد دارسی انجام می‌شه قراردادی که قراردادی که هست، معتبره ولی هم دولت ایران در اجراش مشکل داره هم روسیه ازش شاکیه روسیه می‌گفت اصلا مسجدسلیمان تو ناحیه‌ی انگلیس نیست که تو ناحیه بی‌طرف وسطه هم در جامعه ایرانی مخالفانی داره از همه گذشته


audio: Uo0CxKDzLxk_0048.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
خود انگلیسی‌ها هم راضی نبودن ازین قرارداد در واقع اصلش اینه که اونا راضی نبودن از قرارداد حتی به نظر می‌رسه که اینا دل به دل طرف ایرانی می‌دادن که آره این واسه شما هم خوب نیست این شفاف نیست می‌تونه بهتر بشه و اینا یعنی می‌دیدن وضع دولت ایران خرابه فکر می‌کردن فشار بیشتری می‌شه آورد می‌شه امتیازای بیشتری گرفت بعدش هم اینم بود که اون موقعی که گفته بودن که 16 درصد و این منطقه و اینا کسی نمی‌دونست چقدر نفت اینجاست کسی واقعا درکی که از اینکه چه ثروت عظیمی داره معامله می‌شه نداشت


audio: Uo0CxKDzLxk_0049.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
برای همین الان انگلیس هم ناراضی بود در واقع ناراضی بود می‌گفت این قرارداد ممکنه الان ایران نتونه بگیره از ما ولی این قرارداد حق زیادی داره به ایران می‌ده ما اینو باید عوضش کنیم و و دولت ایران خیلی هم پول رو لازم داشت وضع خرابه، بی‌پوله این درآمد مهمیه براش و انگلیس پول ایران رو هم درست نمی‌داد و دولت رو تحت فشار بیشتر هم می‌ذاشت وسط همه اینا زد و جنگ جهانی اول هم شروع شد


audio: Uo0CxKDzLxk_0050.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
جنگ بزرگ شروع شد ایران دیگه شد میدان جنگ انگلیس و روسیه دارن در یک جبهه می‌جنگن با آلمان و عثمانی هر جایی که بتونن دارن با اینا سرشاخ می‌شن از جمله در ایران تبریز رو چندبار گرفتن همدان رو گرفتن قزوین رو گرفتن نیروهای ترک روسیه و انگلیس هم که گفتیم تقسیم کرده بودن هر کدوم تو منطقه خودشون واحد نظامی داشتن تفنگ‌داران جنوب داشتیم قزاق‌ها در شمال داشتیم 8 هزار تا سرباز جنوب 11 هزار تا در شمال هم سربازهای ایرانی بودن در جنوب هم هندی بودن و اینا رو پول‌شون رو روسیه و انگلیس می‌دادن


audio: Uo0CxKDzLxk_0051.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
قزاق‌ها رو روسیه می‌داد حقوق این تفنگ‌داران جنوب رو انگلیس می‌داد ایران البته ژاندارمری هم داشت ارتش نداشت دیگه می‌دونیم ایران اون موقع ارتش واحد نداشت اصلا یه درد مملکت این بود که ارتش واحد نداشت یه ژاندارمری ولی بود اون موقع به جز این تفنگ‌داران جنوب و قزاق‌های شمال همین نیروی انتظامی الان می‌شه به نوعی و اون هم تحت نظارت سوئدی‌ها بود رابطه خوبی هم نداشتن واقعا نه با روس‌ها، نه با انگلیس‌ها بعد جنگ یه مقداری پیش رفت و کم‌کم این جبهه بریتانیا و روسیه و اینا افتادن به فکر اینکه خب


audio: Uo0CxKDzLxk_0052.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
حالا ما اگه واقعا موفق شدیم و پیروز شدیم غنایم رو چطوری تقسیم کنیم؟ و غنایم هم یکی از مهم‌ترین‌هاش چی بود؟ عثمانی بود استانبول بود و عثمانی شروع کردن مذاکره روسیه و انگلیس درباره عثمانی کنارش یه تجدیدنظری هم تو اون قرارداد تقسیم ایران کردن اون منطقه وسط رو اضافه کردن انگلیسی‌ها به خودشون از اینور در عثمانی یه چیزایی دادن به روسیه و حالا همه اینا باز بین خودشونه دیگه کلا دولت ایران داخل بازی نیست


audio: Uo0CxKDzLxk_0053.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
فقط اطلاع می‌دن که در جریان باشید که ما چنین و چنان توافق کردیم اصلا به قول آقای موحد ایران اینجا هنوز طرف معامله نیست متاع معامله‌ست سر ایران داره معامله می‌شه با ایران معامله کسی نمی‌کنه بعد جنگ جهانی اول همینطوری در جریانه و البته رو به پایانه که می‌زنه و تو روسیه چی می‌شه؟ انقلاب می‌شه همه این توافق‌هایی که می‌گیم با روسیه تزاری بود با امپراتوری روسیه بود حالا تو روسیه انقلاب شد


audio: Uo0CxKDzLxk_0054.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
اصلا بساط امپراتوری تزاری برچیده شد یه دولت موقت اومد بعدش هم که بلشویک‌ها اومدن سر کار بلشویک‌ها آب‌شون با انگلیس تو یه جوب نمی‌رفت بعد هم می‌گفتن که ما اصلا با این سیاست‌های استعماری بریم اینجا رو بگیریم و با اون بجنگیم و اینا اصلا مشکل داریم اینا با مرام بلشویکی ما نمی‌خونه ما اصلا نیروهای روسیه رو از هر جایی که هستن می‌کشیم بیرون یکی از این جاها هم خب ایران بود اینا گفتن می‌کشیم بیرون و رفتن و رفتن یعنی دیگه حقوق قزاق‌ها رو دیگه نمی‌دادن و انگلیس حالا باید تصمیم می‌گرفت که


audio: Uo0CxKDzLxk_0055.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
با این قراردادهایی که داره قرارداد 1907، قرارداد 1915 ایران رو تقسیم کرده چه می‌خواد بکنه روس‌ها وقتی تو ایران بودن خب داشتن حقوق قزاق‌ها رو مثلا می‌دادن انقلاب شد انگلیس گفتش که خب اینا نمی‌دن حقوق اینارو پس من باید بدم انگلیس شروع کرد با توجه به اینکه هند رو هم داشت میدون خالی شده بود ایران هم خالی شده بود عثمانی هم که نبود آلمان هم که نبود می‌گفتش که من تکلیف ایران رو هم می‌تونم الان یه سره کنم دیگه من عثمانی رو دارم یه تیکه‌هایی رو ازش می‌گیرم


audio: Uo0CxKDzLxk_0056.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
رقیبم هم روسیه میدون ایران رو خالی کرده شاید این قضیه‌ی ایران رو من بتونم حل کنم برا خودم جامو دائمی کنم دیگه لازم نباشه حضور نظامی داشته باشم یا خیلی هزینه کنم مثلا مثل هند که کردمش تحت قیمومیت خودم با ایران هم یه همچین کاری بکنم منتها مثل هند نمی‌تونست به‌خاطر اینکه هم فرانسه، آمریکا، اینا ممکن بود واکنش بدن برای همین گفتن که یه قرارداد دیگری ببندیم که تقریبا بشه مثل هند ولی دیگه حالا اونطوری اسمش قیمومیت نباشه


audio: Uo0CxKDzLxk_0057.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
با یه ظاهر دیگری باشه که خیلی مخالفتی هم ایجاد نکنه نه در خارج، نه در داخل همه‌ی اون امتیازها رو رسما عملا بهمون بده ولی اینطوری نباشه تحت‌الحمایه نباشه چیکار کنیم چیکار نکنیم؟ دولت ایران رو باید راضی کنیم به چنین قراردادی چطوری راضی کنیم؟ یه دولتی باید باشه که دست خودمون باشه راحت باشه باهاش کار کردن، مطیع باشه پس اول باید بیایم در ایران یه دولتی بیاریم سرکار که هم‌سو باشه نخست‌وزیری که هماهنگ باشه


audio: Uo0CxKDzLxk_0058.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
و حالا بتونیم این قیمومیت رو نمی‌تونیم بگیریم با یه قراردادی جای پامون رو سفت کنیم هم از نظر نظامی، هم از نظر تجاری، هم از نظر مالی و اینا همه مقدمه قرارداد 1919 هست یکی مهم‌ترین قراردادهای تاریخ ایران قرارداد 1919 هست و در واقع قراردادیه که وثوق‌الدوله در ایران بست وثوق‌الدوله رو کردن نخست‌وزیر اون نخست‌وزیری بود که دولت هم‌راه و هم‌سو می‌خواست باشه نصرت‌الدوله فیروز شد وزیر خارجه یه چی‌چیوالدوله دیگه شد وزیر مالیه


audio: Uo0CxKDzLxk_0059.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
یکی چندصد هزار تومن هم گذاشتن تو جیب اینا که کار بره جلو به خود احمدشاه هم که پادشاه بود گفتن که این وثوق‌الدوله باید صدراعظم بمونه شما تا وقتی وثوق‌الدوله رو صدراعظم نگه داری ماهی 15 هزار تومن پیش ما داری وثوق‌الدوله هم گفت به شاه بیشتر بدین اصلا مادام‌العمر بدین که خیال‌مون راحت باشه گفتن نه، پارلمان تصویب نمی‌کنه همین رو بگیرین و بریم جلو بریم جلو ولی خودت، وثوق‌الدوله و این دوتا وزیرات اینارو ما تضمین می‌کنیم که


audio: Uo0CxKDzLxk_0060.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
شما برای همیشه تحت حمایت بریتانیا خواهید بود خلاصه قرارداد رو تصویب کردن ما اینجا حالا قرارداد 1919 رو واردش نمی‌شیم خودش خیلی قصه و کتاب و اینا داره ما قصه نفت رو می‌خوایم بگیم قرارداد رو امضا کردن و اعلام کردن و شروع کردن دوره افتادن براش حمایت جمع کردن و هرکی مخالفت کنه فلان می‌کنیم و بازداشت و مانور اقتدار و فرخی یزدی و عشقی و اینا و البته عشقی هم رحم نکرده بود دیگه رحم نکرد به وثوق‌الدوله با اون زبون تندش چیزایی گفت که شایسته نیست


audio: Uo0CxKDzLxk_0061.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
ولی نشون می‌ده که چقدر چقدر دعوا بالا بوده براشون گفت ای وثوق‌الدوله ایران ملک بابایت نبود اجرت‌المثل متاع بچگی‌هایت نبود مزد کار دختر هر روز یک‌جایت نبود بی‌ربطه، زشته نباید هم می‌گفت با وثوق‌الدله مخالفی پای دخترش رو چرا وسط می‌کشی ولی ادبیات اعتراضی اون‌روز اینطوری بود اینو حواس‌مون بهش باشه و دو اینکه ببینیم که سطح اعتراض کجا بود و البته واکنش دولت و وثوق‌الدوله هم چی بود به میرزاده عشقی


audio: Uo0CxKDzLxk_0062.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
به فرخی یزدی و به دیگر مخالفین خلاصه ولی اینکه این قرارداد 1919 مخالف خیلی زیاد داشت هم در مردم، هم در اهل فکر هم در بقیه دولت‌های خارجی مثل فرانسه و آمریکا ولی یادمون باشه، یادمون باشه داریم درباره‌ی دورانی صحبت می‌کنیم که اوج اقتدار امپراتوری بریتانیاست مخصوصا بعد جنگ جهانی اول که با روسیه پیروز شدن حالا روسیه هم رفته کنار واقعا سخته که زور کسی بهش برسه


audio: Uo0CxKDzLxk_0063.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
هند رو داشته، عثمانی را هم کلیش رو گرفته تکلیف ایران این وسط هم می‌خواد روشن کنه یک بار برای همیشه نفت و ایران و همه چی رو با هم می‌خواد رو حل کنه آمریکا هم حالا یه سری تو سرا در آورده اونم می‌خواد بیاد این طرف دنیا یه عرض اندامی بکنه می‌بینه نه انگلیس اصلا چیزی نمی‌ده از ایران، از عثمانی اینا چیزی به آمریکا نمی‌ده آمریکا هم شاکیه یه خرده که آقا ما کمک‌تون کردیم جنگ رو بردین ما هم شرکت‌های نفتی داریم ما هم می‌خوایم بیایم سر سفره تو این بازار باشیم یه خرده دست و پاتو جمع کن به ما هم برسه انگلیس می‌گه نه ما 120 ساله رفت‌وآمد داریم با ایران


audio: Uo0CxKDzLxk_0064.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
الان هم خودشون گفتن ما آرامش می‌خوایم ما کمک می‌خوایم، ما حمایت می‌خوایم ما پذیرفتیم بعد هم اینا قرارداد 1907 و 1915 نیست که بگی دوتا دولت خارجی محرمانه ایران رو تقسیم کردن ما الان داریم با دولت قانونی ایران قرارداد می‌بندیم شما چی می‌گی؟ حالا البته یادمون نره ایران شاه هم داره هنوز یعنی درسته که وثوق‌الدوله قدرتمنده و اینا و درسته که احمدشاه کم‌دخالته، کم‌رنگه بیشتر به نظر می‌رسه از هر چیزی دنبال اینه که یه چیزی واسه خودش بکنه ولی به هر حال ایشون هم هست پادشاهه


audio: Uo0CxKDzLxk_0065.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
همون 1919 یه سفر هم لندن رفت اونجا حالا دیگه بعضی‌ها می‌گن اشاره‌ای تو سخنرانی‌هاش به قرارداد کرد بعضی‌ها می‌گن نکرد واقعا می‌گم منابع چند جوره‌ست ولی نکته اینه که وقتی برگشت دیگه فهمید مخالفت‌ها با این قرارداد زیاده و بعضی‌ها می‌گن که برای همینم شد که وقتی برگشت قرارداد رو هوا کرد اصلا وثوق‌الدوله رو برداشت یه نکته ولی اینجا بگم درباره وثوق‌الدوله، درباره 1919 من ازینایی نیستم که بگم که


audio: Uo0CxKDzLxk_0066.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
آره این خائن بود صد درصد به قصد خیانت فقط برای پول برای پر کردن جیب خودش چنین و چنان کرد من حتی درباره وثوق‌الدوله هم اینطوری حرف نمی‌زنم تقریبا مطمئنم اگه باهاش صحبت کنم یعنی می‌تونستم با وثوق‌الدوله صحبت کنم می‌گفت آقا پول لازم داشتیم حمایت لازم داشتیم تکنولوژی جدید می‌خواستیم دنیا داشت پیشرفت می‌کرد ما عقب بودیم مستشار می‌خواستیم اینا هم قدرت شماره یک دنیا بودن از کی می‌گرفتیم بهتر از بریتانیا؟ گفتیم اینا بیان کمک کنن


audio: Uo0CxKDzLxk_0067.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
یه نظمی، یه امنیتی اینجا درست بشه ما که نفت‌مون دست اینا هست گمرکات‌مون دست اینا هست حقوق قزاق‌ها رو اینا الان ندن شورش بشه ما چیکار کنیم؟ آقای موحد از قول خود وثوق‌الدوله می‌گه که آقا مفاسد اخلاقی شده طبیعت ایرانی‌ها من گفتم ایران رو ببندم ترک انگلیسی‌ها که با تربیت اینا ما هم عوض بشیم دنیا داره عوض می‌شه ما اینطوری نمی‌تونیم بمونیم ما با حکومت استبدادی نتونستیم پیشرفت کنیم با مشروطه هم نتونستم پیشرفت کنیم


audio: Uo0CxKDzLxk_0068.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
من فکر کردم اینطوری شاید حالا یه نسل دیگه که عوض شد نسل عوض شد شاید ما هم مثل آمریکایی‌ها که انگلیسی‌ها بودن و رفته بودن و اینا بعد از نسلی یه کشور پیشرفته‌ای شدن شاید ما هم مثل استرالیایی‌ها شاید ما هم مثل نیوزیلندی‌ها نجات پیدا کردیم افتادیم تو مسیر پیشرفت این حرفی بوده که خود وثوق‌الدوله هم زده بوده در واقع فکرش این بوده حداقل ادعاش اینه که فکر این بوده که آقا ایران اگر بخواد از این وضع دربیاد و پیشرفتی بکنه


audio: Uo0CxKDzLxk_0069.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
باید خودش رو ازین بازی موازنه بین قدرت‌ها بکشه بیرون بره سفت، چسب با یه دولت و فقط یه دولت ببنده اونم دیگه قوی‌ترین دولت دنیا که شانسی داشته باشه حالا این خواست ایرانی‌هایی بود که اون موقع دنبال قرارداد بودن دیگه چی می‌گن محکم‌ترین دفاعی که احتمالا می‌شه ازشون کرد یه همچین چیزیه ولی به این دلیل یک ایرانی‌هایی این قرارداد رو می‌خواستن و البته خیلی خیلی‌های زیادی نمی‌خواستن و خیلی باهاش مشکل داشتن ولی یه سوال هم این می‌شه که


audio: Uo0CxKDzLxk_0070.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
انگلیس واسه چی می‌خواست این قرارداد رو؟ انگلیس داشت کارش رو می‌کرد دیگه جواب اینه که کلا انگلیس واسه چی ایران براش مهم بود؟ ایران براش مهم بود که هم در امور مالی هم در امور نظامی با قرارداد مسلط بشه رسما به ایران چرا؟ یکی به‌خاطر گرفتن جلوی روسیه روسیه درسته که الان مثلا می‌گفتش که ما دیگه نمی‌خوایم و دخالت نمی‌کنیم و این حرفا ولی بالاخره امپراتوری روسیه همیشه اونجا بوده و بالاخره بعدا هم دیدیم آمد قصه خیلی فرقی نمی‌کنه مخصوصا در مقابل دست‌اندازی به هند


audio: Uo0CxKDzLxk_0071.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
خیلی لازم داشت که محافظت کنه یکی دیگه هم به‌خاطر نفت برای همینم هست که من خیلی فکر کردم این قصه قرارداد 1919 رو از این ویدیو بکشیم بیرون ولی قصه نفت رو بدون گفتن قصه قرارداد 1919 نمی‌شه گفت آقای موحد تو کتاب خواب آشفته نفت می‌گه الان روسیه تزاری رفته بود درسته بلشویک‌ها هم می‌گفتن ما نمی‌خوایم بریم ایران رو بگیریم درسته انقلاب بلشویکی ولی در ایران همدلانی پیدا کرده بود سروصداهایی بلند شده بود حالا اگه این جنبش‌هایی که هست میرزاکوچک‌خان و


audio: Uo0CxKDzLxk_0072.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
کلنل محمدتقی خان پسیان و شیخ‌محمد خیابانی و اینا اگه قشنگ برن تو فاز انقلابی بلشویک‌های روسیه برن اون فاز رو بگیرن بعد این بلوای اینا برسه به جنوب برسه به مناطق نفتی اون‌وقت چیکار کنیم؟ انگلیس می‌گفت اون‌وقت اینطوری نه تنها نفت ایران ممکنه از دست‌مون بره ممکنه تهدید بشه بلکه کلی کارگر هندی هست الان تو نفت ایران داره کار می‌کنه ایران مرز داره با هند اینا هم ممکنه به هند سرایت کنه هند بخواد جنبش کمونیستی پا بگیره ما چه خاکی به سرمون بریزیم؟


audio: Uo0CxKDzLxk_0073.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
این بود که انگلیسی‌ها می‌خواستن بیان کنترل نظامی رو در دست بگیرن در واقع یک انگیزه‌ی این قصه انگیزه‌ی انگلیسی‌ها از قصه 1919 هم مسئله نفت بود این تفنگ‌داران جنوب این قزاق‌ها این ژاندارمری‌ها این نیروهای نظامی پراکنده اینا رو بکنن یکی بشه یک واحد، ارتش ایران که این البته چیزی بود که اصلاح‌طلبان ایران و ملیون ایران هم می‌خواستن مردم هم می‌خواستن ولی اونا که می‌خواستن می‌خواستن این بشه ایرانی ولی انگلیسی‌ها می‌خواستن اینا که جمع شدن


audio: Uo0CxKDzLxk_0074.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
بره زیر نظر فرمانده‌های انگلیسی ولی حالا اصلا هر کی کی می‌خواست و چی می‌خواست و اینا رو ولش کنیم چون اصلا قرارداد 1919 نشد یعنی انقدر مخالفت‌های داخلی و خارجی زیاد بود که شاه از لندن که برگشت می‌گم وثوق‌الدوله رو برداشت موحد می‌گه اصلا تو این سفر شاید واقعا دید مخالفت قرارداد خیلی زیاده بهتره بی‌خیالش بشن قرارداد هوا شد ولی خب نفت داره از اونور در می‌آد دیگه نفت داره درمی‌آد شرکت نفت ایران و انگلیس هم گنده‌تر شده دعوا سر قرارداد هم هنوز سر جاش هست بعد ایران می‌گفتش که طبق قرارداد


audio: Uo0CxKDzLxk_0075.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
شما از همه شرکت‌هایی که تاسیس می‌شه باید 16 درصد سود خالص‌شون رو به من بدی شرکت نفت ایران و انگلیس می‌گفت من رفتم آلاسکا نفت استخراج کردم من اسکاتلند دارم نفت درمی‌آرم چه پولی به شما بدم؟ ایران می‌گفت طبق قرارداد باید بدی بعد گفتیم ایران دفترای اینارو نمی‌تونست بخونه آخرش یه حسابدار انگلیسی گرفتن و رفت دفترا رو خوند دیدن که اینا برای اینکه سود رو بیارن پایین هزینه‌ها رو ببرن بالا در واقع دارن سر چاه سر چاه به قیمت تموم شده نفت رو می‌فروشن به شرکت نفت بختیاری


audio: Uo0CxKDzLxk_0076.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
در واقع اینا دوتا شرکت نیستن یه دونه شرکتن دیگه ولی تعهدات‌شون فرق می‌کنه اونی که با ایران قرارداد داره شرکت نفت ایران و انگلیسه می‌فروشه به بختیاری اون می‌آد به قیمت بازار می‌فروشه به شرکت نفت ایران و انگلیس شرکت نفت ایران و انگلیس سود که نمی‌کنه هیچی ضرر هم می‌کنه کلی از این حساب‌سازی‌ها شده خلاصه کلی از این معاملات صوری شده و خب ایران نه برای فهمیدن اینا آدم داره نه آدم داره که بره مذاکره کنه درباره‌ی اینا کسایی که از طرف ایران می‌رفتن مذاکره دیگه ایرانی نبودن


audio: Uo0CxKDzLxk_0077.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
یه انگلیسی بود به نام آرمیتاژ اسمیت قبلا نصرت‌الدوله فیروز یه مقدار البته مذاکره کرده بود ولی الان تو این دوره آرمیتاژ اسمیت می‌رفت از طرف ایران به عنوان مستشار مالی از وزارت خزانه‌داری بریتانیا مامور شده بود بیاد واسه ایران کار کنه و آخرش هم این بود که رفت اختلافات بین ایران و شرکت نفت ایران و انگلیس رو حل کرد رفت و توافق کرد یه توافق‌هایی کرد که البته ایران نپذیرفت ایران می‌گفت من به شما یه چیزی دادم یه حکمی دادم یه مندیتی دادم بری درباره این چیزا مذاکره کنی تو رفتی درباره یه چیزای دیگه‌ای مذاکره کردی و درسته به توافق رسیدی


audio: Uo0CxKDzLxk_0078.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
ولی اصلا اینارو اجازه مذاکره نداشتی کاری به این جزئیاتش نداریم یعنی بهتره واردش نشیم با اینکه مهم و جذابه برسیم به اصل قصه در این تجدیدنظر در این تغییر قرارداد خط اصلی انگلیسیا اینه که یه فرمولی در بیارن که ایران در کوتاه‌مدت احساس نکنه داره ضرر می‌کنه ولی در بلندمدت واقعا به نفع انگلیس باشه و ایران هم در شرایطیه که پوله براش خیلی پول مهمیه اینا شروع کردن دبه کردن شروع کردن پول ندادن که ایران بره تحت فشار


audio: Uo0CxKDzLxk_0079.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
و اختلافات بالا گرفت و حالا اینا اومدن ایران رو دوباره اشغال کردن در جنگ جهانی اول کار به اختلاف بالاتر کشید مکانیسم حل اختلاف هم توی قرارداد دارسی پیش‌بینی شده و اون مکانیزم هم به نفع ایرانه یعنی اصلا می‌گه قرارداد اگه اختلافی داری باید تو ایران حل‌وفصل بشه چون قراردادیه بین دارسی و شاه ایران دیگه قرارداد بین‌المللی نیست که اینم باز یه چیزیه که انگلیسیا نمی‌پسندن و می‌خوان عوض کنن ضمن این می‌خوان مدت قرارداد رو هم تمدید کنن چون مدت قرارداد هم به نظرشون کوتاهه سی سال دیگه داره تموم می‌شه


audio: Uo0CxKDzLxk_0080.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
می‌خوان این رو طولانی‌ترش کنن و مالیات هم می‌خوان ندن می‌خوان یه کاری هم بکنن که مالیات ندن چون دولت ایران حالا افتاده دنبالش که اصلا همه این قرارداد به کنار تو یه شرکتی هستی داری در ایران کار می‌کنی مالیاتش رو بده بیاد بگذریم قرارداد 1919 نشد خودش که نشد هیچ وثوق‌الدوله رو هم برای همیشه خراب کرد بعدش هم نخست‌وزیرهایی که اومدن اصلا موندگار نشدن تا اینکه شد سال 1921 و کودتا شد رضاخان و سید ضیاء کودتا کردن در واقع انگلیسی‌ها آوردن‌شون سر کار


audio: Uo0CxKDzLxk_0081.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
و مسئله نفت ایران و منافع انگلستان در جنوب ایران هنوز داغه و هنوز حل نشده از این طرف خب رضاخان هم که حالا شده سردار سپه خیلی هم باهوشه خیلی هم حواس‌جمعه می‌گه که خب باید بره ترتیب شیخ خزعل و نمیدونم بختیاری‌ها و عشایر و اینا رو همه رو بده قدرت خودش رو اونجا تحکیم کنه دیگه مستحکم کنه و البته یه کاری هم بکنه که انگلیسی‌ها هم نگران نشن می‌دونه اونجا صاحب منافع اصلی انگلیسه خیال اونا باید راحت باشه


audio: Uo0CxKDzLxk_0082.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
خیلی هم خوب تونست این کارو بکنه گفت شما اصلا خزعل رو واسه چی می‌خواید؟ می‌خواید که امنیت منافع‌تون رو تامین کنه دیگه چون اونجا امنیت حکومت ایران نمی‌تونه شما یه خزعلی می‌خواید امنیت نفت رو من تامین می‌کنم براتون بعد هم رفت و واقعا بساط شیخ خزعل رو جمع کرد و امنیت خوزستان و نفت رو هم سپرد دست یه کسی که اتفاقا ما سی سال بعد در تاریخ ایران و نفت ایران اسمش رو می‌شنویم سپهبد زاهدی فضل‌الله زاهدی و بعد یه مدتی هم رضاخان سردار سپه شد رضاشاه و


audio: Uo0CxKDzLxk_0083.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
حالا قرارداد دارسی همچنان بازه ایران یادمونه می‌خواد تجدیدنظر بشه توش انگلیس می‌خواد تجدیدنظر بشه توش یه دوره نصرت‌الدوله فیروز مذاکره کرده به جایی نرسیدن یه دوره آرمیتاژ اسمیت مذاکره کرده به یه جایی رسیدن ایران قبول نکرده گفته اصلا اجازه مذاکره تا این سطح رو نداشتی حالا دوباره رضاشاه شاه شده و می‌خواد مذاکره ادامه پیدا کنه ایران یه مذاکره‌کننده جدید داره به نام تیمورتاش کسیه که خیلی رضاشاه بهش اعتماد داره


audio: Uo0CxKDzLxk_0084.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
می‌گه حرف تیمور حرف منه رضاشاه هم کلی برنامه داره که پول لازم داره برنامه توسعه داره که پول لازم داره و پول هم از نفت قراره بیاد چون پول دیگری در کار نیست که انگلیس هم ازون طرف واقعا الان دیگه می‌خواد این قرارداد رو عوض کنه شبیه‌ش بکنه به قراردادهایی که جاهای دیگه داره در واقع امتیازهای ایران رو کم کنه این شد که مذاکراتی که گفتیم از 1917 شروع شده بود حالا در زمان پهلوی هم داره ادامه پیدا می‌کنه اول دوره پهلوی فاز در مقابل قرارداد دارسی این بود که


audio: Uo0CxKDzLxk_0085.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
این قرارداد استعماریه اینایی هم که بستنش رشوه گرفتن ما اصلا قبولش نداریم ملت ایران قراردادهای استعماری قاجارها رو قبول ندارن ما یه قرارداد دیگه می‌خوایم غلط هم نمی‌گفتن غلط هم نمی‌گفتن منتها موازنه قوا از اون موقع تا حالا برای ایران همچین بهتر نشده که بگی که من می‌تونم امتیازای بیشتر و بهتری بگیرم اینطوری هم نیست که تو یهو مذاکره‌کننده‌های خیلی کاردرست‌تری گیرت اومده باشه واقعا ولی رضاشاه و دولتش گفتن که نه این قرارداد استعماریه و روزنامه‌هاشون و روزنامه‌های طرفدارشون هم


audio: Uo0CxKDzLxk_0086.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
هی در این آتش دمیدن و اینطوری که به نظر می‌رسه و آقای موحد خیلی خوب می‌چینه کنار هم استدلال می‌کنه انگلیسی‌ها هم در باغ سبز نشون دادن به تجدید قرارداد و اینطوری طرف ایرانی رو آتیشش رو تیزتر هم کردن در امتیازخواهی و شروع کرد واقعا رضاشاه به رویابافی با این قرارداد جدیدی که قراره بگیره و تو روزنامه‌ها هم هی سطح انتظارات رو هم بردن بالا و بالا و بالا و خلاصه این شد که مذاکرات در زمان رضاشاه ادامه پیدا کرد نمی‌تونیم بگیم شروع شد ادامه پیدا کرد


audio: Uo0CxKDzLxk_0087.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
برای بازنگری در قرارداد دارسی با حضور تیمورتاش به عنوان مذاکره‌کننده ایرانی قرارداد دارسی شاید قرارداد واقعا خیلی بدی نبود برای ایران قرارداد استعماری بود بالاخره ولی قراردادی بود که وقتی نفت کشف شد حداقل قرارداد خیلی خوبی شد برای ایران ایده‌آل نبود ایده‌آل نبود ولی خب چه توافقیه که ایده‌آل باشه یه چیزی رو باید بدی یه چیزی رو باید بگیری اینکه چقدر بگیری و چقدر بدی هم


audio: Uo0CxKDzLxk_0088.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
این معمولا بر اساس اینه که جایگاه‌های شما با همدیگه چطوری موازنه بشه دیگه هر کسی یه جایگاه قدرتش کجاست آقای موحد البته می‌گه چون شرکت انگلیسی در اجرای اون قرارداد حسن نیت نداشت و ایران هم توان حقوقی استفاده از مزایاش در دارسی رو نداشت ازون قرارداد چیزی در نمی‌اومد اما حتی اگه این حرف درست باشه به نظر من همین که حس نیت نداشت


audio: Uo0CxKDzLxk_0089.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
شاید نشون بده که قرارداد طبق موازنه روز قوا نبود دیگه برای همینم می‌تونست حسن نیت نداشته باشه و چون طبق موازنه قوا بر اساس اون روز نبود انگلیسی‌ها انقدر اصرار داشتن که تغییرش بدن که حالا که معلوم شده چه نفتی اینجا هست با توجه به زور طرفین یه جای دیگه‌ای تنظیم کنیم قراردادمون رو که ما دست‌مون قراردادی پرتر باشه الان دست‌مون خالیه دست ایران بالاتره ولی ایران هم از اینور می‌گه ما راضی نیستیم ما هم بیشتر می‌خوایم ما هم بیشتر می‌خوایم


audio: Uo0CxKDzLxk_0090.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
که این یه مقداری واقعا عجیبه دیگه چون بر چه اساسی فکر می‌کنی بیشتر می‌تونی بگیری؟ ولی ایران هم می‌گه آره ما می‌آیم و بازنگری می‌خوایم بکنیم اگه بازنگری کنیم من 25 درصد کل سهام شرکت رو می‌خوام تو هیئت‌مدیره دو نفر می‌خوام


audio: Uo0CxKDzLxk_0092.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
دو نفر رو می‌خوام با حق وتو مثل دولت انگلیس چون دولت ایران هم فکر می‌کنه که شما دارید با نفت ما پولدار می‌شید دیگه عواید نفت ما داره می‌ره تو جیب شما هر دو از طرف قرارداد ناراضی‌ان هر دو از قرارداد دارسی ناراضی‌ان هر دو می‌گن این مال دنیای دیروزه ما یه قراردادی می‌خوایم منعکس‌کننده نیازهای امروزمون باشه ایران می‌گه بریتانیا می‌گه ما یه قراردادی می‌خوایم منعکس‌کننده موقعیت امروزمون باشه ولی واقعا چرا ایران باید دنبال همچین چیزی باشه برای من کم‌سواد و کم‌اطلاع روشن نیست این ولی شباهت‌شونه


audio: Uo0CxKDzLxk_0093.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
تفاوت‌شون چیه؟ تفاوت‌شون باز به قول آقای موحد اینه که دولت انگلیس یه طرف مذاکره که می‌گه من می‌خوام بازنگری کنم یه شرکت عظیم خبره‌ی حرفه‌ایه ده ساله داره رو این قرارداد کار می‌کنه در مقابلش دولت ایران یک دولت نوپای فقیر بدهکار پرداعیه‌ست با حکومتی قائم به فرد اونم فردی که اصلا کسی جرات نمی‌کنه مخالفش حرف بزنه اینا خیلی داستان دو طرف رو متفاوت می‌کنه خلاصه


audio: Uo0CxKDzLxk_0094.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
تیمورتاش از طرف رضاشاه می‌ره مذاکره و یه خواسته‌های زیادی رو مطرح می‌کنه بدون اینکه یه قدم کوتاه بیاد بهشون می‌گه شما اصلا اومدید وسط بیابون ایران با عایدی نفت ما یه زندگی درست کردید واسه خودتون و کارگرا و مهندساتون که 99 درصد مردم ایران دست‌شون بهش نمی‌رسه و چیزی هم که براشون مهمه برای رضاشاه و تیمورتاش و اینا مهم مرحله اول اینه که پول بیاد یعنی می‌خوان سرمایه‌گذاری خارجی بیاد تو ایران و البته کنارش می‌خوان یه حرکت افتخارآمیز ملی هم بزنن


audio: Uo0CxKDzLxk_0095.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
بگن ما قرارداد بد استعماری قاجاری اینا رو تغییر دادیم به قرارداد خوب هر چند، هر چند و نکته دردناک اینجاست که حالا اون تغییری که می‌گن و بهش می‌رسن واقعا اثرش اونی که می‌خوان و ادعا می‌کنن نباشه ولی به نام خودشون بشه دیگه قرارداد دارسی بگن استعماری بود امپریالیستی بود قاجاری‌های فاسد پول گرفتن امضا کردن ما یه قرارداد جدید می‌آریم که توش ایران مشارکتش زیادتره مردم هم احساس کنن تو کار نفت هستن


audio: Uo0CxKDzLxk_0096.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
خود ایرانی‌ها احساس کنن در کار نفت هستن محدوده قرارداد دارسی رو هم البته می‌خواست کم کنه چون خیلی بزرگ بود اجازه لوله‌کشی نفت از منطقه رو هم می‌خواست بگیره که بتونه راه رو باز کنه شرکت‌های آمریکایی هم بیان وسط اینا هم نکته‌های مهمی بود البته و البته بودن ملیونی در ایران مثل تقی‌زاده که سفیر بود در لندن می‌گفتن آقا این به نفع ماست الان دست به قرارداد نزنیم ما وضع‌مون یه مقدار باثبات‌تر بشه بهتر می‌تونیم مذاکره کنیم تو این شرایط اینا از ما امتیاز‌های زیادی خواهند گرفت


audio: Uo0CxKDzLxk_0097.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
اینم که سفیر لندن بود مهم بود به‌خاطر اینکه مذاکرات نصفش تو لندن بود دیگه یه مقدار تو لندن یه مقدار بیاد تو ایران کم‌کم کم‌کم پیشنهادات ایران مشخص‌تر و موردی‌تر شد پیشنهاد‌های اونها هم همینطور می‌خواستن که سود ایران به جای اینکه 16 درصد سود خالص بشه که واقعا زیادی به نفع ایران بود می‌خواستن اینطوری کنن که از هر تنی مثلا دو شیلینگ به ایران بدن شکل قراردادی که جاهای دیگه هم داشتن ولی مذاکرات کش اومد کش اومد و تو این کش اومدن شرایط هم عوض شد


audio: Uo0CxKDzLxk_0098.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
همونطوری که همیشه شرایط عوض می‌شه تنها چیزی که عوض نمی‌شه اینه که چیزا عوض می‌شه این عوض شدن چیزا هم اینجا هم داخلی بود هم خارجی بود در ایران ناآرامی‌ها در اطراف دوباره زیاد شد رضاشاه اینا رو از چشم انگلیس‌ها می‌دید چشم انگلیسی‌ها و شازده‌های قاجار و ترکیب‌شون به درست یا غلط اعتمادش رو کم‌کم داشت به تیمورتاش و فیروز و اینا از دست می‌داد از اونور دنیا هم واینستاده شما توافق کنی بعد بره کارش رو ادامه بده که آمریکا رفت تو همین موقع تو رکود بزرگ


audio: Uo0CxKDzLxk_0099.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
رکود بزرگ و وحشتناک دهه 1920 بورس نیویورک سقوط کرد بازارهای مالی دنیا که به هم ریخت طرف انگلیسی گفت ما اصلا فعلا نمی‌تونیم تجدیدنظر اساسی بکنیم در حق امتیاز و اینا تا بازارها باثبات بشه ما با همین فرمون بریم با همین فرمون بریم یعنی چی؟ یعنی انگلیس همچنان به ایران علی‌الحساب بده ایران دقیق نمی‌دونه چقدر سهمشه یه پولی می‌گیره نمی‌دونه مثلا حالا بیشتر باید بگیره کمتر باید بگیره چقدر دیگه باید بگیره چرا اینقدر باید بگیره تو تاریکیه واقعا تو تاریکیه و تاریکی درباره‌ی درآمدی که


audio: Uo0CxKDzLxk_0100.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
الان دیگه مهم‌ترین منبع درآمد کشوره کشوری که شاهش طرح‌های توسعه‌ای داره که خیلی پول احتیاج دارن و این خودش می‌شه یه اهرم فشاری دست طرف انگلیسی این شد که ایران رسید به یه جایی که به قول آقای موحد گفت


audio: Uo0CxKDzLxk_0102.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
تجدیدنظر و اینارو ولش پول نقد الان چی داری بده بیاد ما پول لازم داریم گرفتاریم و بعد مشکل بعدی سر باز کرد چون تازه همین پول نقد هم داره آب می‌ره عرضه‌ی جدید به بازار نفت اضافه شده روسیه اومده، رومانی اومده شرکت‌های آمریکایی هستن، هلندی هستن قیمت نفت اومده پایین دست ایران برای مذاکره از قبل هم خالی‌تر شده شرایط سخت‌تر نیازش هم به پول بیشتر یادمون هم باشه دیگه


audio: Uo0CxKDzLxk_0103.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
حرف درباره تجدیدنظر در قرارداد ایران کی شروع شده؟ 1917 الان کی‌ایم؟ 1931 همچنان داریم مذاکره می‌کنیم بدون اینکه واقعا پیشرفتی به وجود آمده باشه برای ایران و ازون طرف طرف انگلیسی هم با ادامه دادن اون شرایط ضرر خاصی داره نمی‌کنه سودش رو می‌بره یه پولی هم که حالا معلوم نیست چقدره چقدر از طلب ایرانه چطوری حساب شده باید به ایران بده اونم از یه جایی دیگه نمی‌ده می‌گه پرداخت متوقفه اصلا تا تکلیف معلوم بشه سال 1932


audio: Uo0CxKDzLxk_0104.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
شد 1932 که می‌شه 1310 رسیدن به یه پیش‌نویس جدیدی از توافقات در واقع بر مبنای همون توافق آرمیتاژ اسمیت که ایران گفته بود قبول ندارم ولی الان دیگه داشت بهش تن می‌داد عدد و رقم و اینا آوردن نوشتن توش تیمورتاش نگاه کرد دید که این خیلی ضرره خیلی ضرره و واقعا نمی‌تونه امضا کنه نمی‌تونه ازش دفاع کنه این لنگ در هوا موند رضاشاه هم شروع کرد کم‌کم به تیمورتاش بدبین شدن حرفی نمی‌زد هنوز کلا خیلی حرف نمی‌زد


audio: Uo0CxKDzLxk_0105.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
کسی نمی‌دونست چی فکر می‌کنه ولی از رفتارش معلوم بود که دیگه این براش اون تیموری نیست که می‌گفت حرف تیمور حرف منه و حواس‌مون باشه تیمورتاش هم سمتی در دولت نداره نه وزیر خارجه‌ست، نه وزیر مالیه‌ست وزیر درباره یعنی عضو دولت نیست از طرف شاه داره می‌ره مذاکره می‌کنه که حالا شاه هم باهاش چپ افتاده 32 سال الان از قرارداد دارسی داره می‌گذره قراردادی که آره مبهم بود، آره ناقص بود ولی واقعا این ابهاش و این نقصش بیشتر از اینکه به ضرر طرف ایرانی باشه به ضرر طرف انگلیسی بود


audio: Uo0CxKDzLxk_0106.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
ولی دو طرف اصرار کردن که نه این باید اصلاح بشه باید تغییر کنه باید چی بشه بعدش هم نتونستن توافق کنن رسید به یه جایی که دیگه 1311 1932 قرارداد رو ایران خیلی داشت می‌برد زیر سوال می‌گفت اصلا این قرارداد پوسیده استعماری باید لغو بشه یه جلسه‌ای رضاشاه و هیئت دولت نشسته بودن صدا کرده بود تشر زد به تیمورتاش گفت گفت عرضه نداشتین توافق کنین نتونستین کار رو جمع کنین برین این پرونده نفت دوسیه نفت رو بیارین دوسیه قرارداد نفت رو بیارن


audio: Uo0CxKDzLxk_0107.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
قرارداد رو آوردن گرفت انداخت تو بخاری انداخت تو بخاری که یعنی اصلا این قرارداد ملغی تمام ‌تقی‌زاده اون موقع وزیر مالیه بود گفت این تصمیم دولت نبود این تصمیم رضاشاه بود کسی هم جرات نداشت مخالفت کنه نه مطالعه شده بود نه هیچی یهو تصمیم گرفت و این تصمیم رو گرفت ایران هم دیگه اعلام کرد که ما قرارداد رو لغو کردیم قرارداد استعماری رو پاره کردیم جشن و شادمانی و میراث حکومتی رو که نمایندگی از طرف مردم نداشت انداختیم دور


audio: Uo0CxKDzLxk_0108.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
حالا فصل جدیدی شروع می‌شه اینجا آخر رابطه‌ی رضاشاه و تیمورتاش بود خیلی بهش بدگمان شده بود این آدمی رو که انقدر بهش اعتماد داشت الان می‌گن پیش همه ازش بد می‌گفت آبدارچی شاه چایی براش می‌آورد شاه پیشش از تیمورتاش بد می‌گفت کار تیمورتاش به جایی رسید که گرفتن و کردنش زندان و بعد هم سعی کرد چیزخورش کنه و هرچی دادن نخورد و آخرشم با آمپول کارش رو ساختن خلاصه ایران قرارداد رو لغو کرد ولی بعدش در گفت‌وگو رو نبست


audio: Uo0CxKDzLxk_0109.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
گفتن ما حاضریم درباره قرارداد جدیدی مذاکره کنیم بریتانیا هم می‌گفت نه اول نامه الغا رو پس بگیرین نامه لغو قرارداد رو پس بگیرین اینا هم می‌گفتن نه دیگه شاه انداخته تو بخاری چیو پس بگیریم یه خرده همدیگه رو تهدید کردن گفتن می‌ریم جامعه ملل شکایت می‌کنیم جامعه ملل می‌شه مادربزرگ همین سازمان ملل امروز آخرش هم انگلیس این کار رو کرد از دولت ایران شکایت کرد به جامعه ملل ایران هم می‌گفت آقا جامعه ملل چیه این قرارداد داخلیه مکانیزم حل اختلافش هم در ایرانه شما باید به اون تن بدی یعنی اختلافی اگه داری باید پاشی بیای در تهران


audio: Uo0CxKDzLxk_0110.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
اینجا داوری بشه اگه نشد شاید لازم شه بری خارج ولی شما اصلا نمی‌خوای بیای تو ایران رسیدگی بشه به قرارداد و این خلافه پرونده ولی به هر حال رفت جامعه ملل یک تیم سه نفره هم از ایران رفتن که اونجا دفاع کنن داور و علا و نصرالله انتظام که اصلا دوتاشون پرونده رو نمی‌شناختن کلا از دور دنبال کرده بودن منتها خلاصه اینا جامعه ملل رو می‌شناختن و رفتن اونجا و اونجا هم شورا دعوای طرفین رو شنید ادعاهای طرفین رو شنید و گفت برین با هم مذاکره کنید


audio: Uo0CxKDzLxk_0111.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
برید با هم مذاکره کنید یعنی دوباره چی؟ یعنی دوباره خونه اول باز ایران می‌گفت مذاکرات بیاد تهران اینا می‌گفتن نه بیاد ژنو دردسرتون ندم یه دور اروپا مذاکره کردن بعد اومدن تهران مذاکره کردن بعد یه وقتی هم مذاکره‌کننده‌شون داشت می‌اومد تهران رئیسش براش نوشت که برو وزارت خارجه امپراتوری بریتانیا پشتته برو کاری کن با ایران که شاهکار 2500 سال پیش اسکندر یادشون بره


audio: Uo0CxKDzLxk_0112.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
این اومد ایران و مذاکره کرد این دفعه مذاکره حالا با تقی‌زاده بود بعد به بن‌بست که رسید و خیلی هم زود به بن‌بست رسید اینا مذاکره‌کننده ایرانی رو دور زدن رفتن مستقیم پیش رضاشاه رفتن اونجا باهاش صحبت کردن احتمالا یه هدف‌شون از اینکه می‌آیم تهران مذاکره کنیم هم همین بود بعد از سرنوشت تیمورتاش و قبلی‌ها فهمیده بودن که رضاشاه مدلش اینطوریه کار رو بخوان پیش برن باید با خودش ببندن سیستم نداره ایران که مثلا یه نفر تصمیم می‌گیره می‌ره جلو گفتن ما باید بریم با همون تصمیم بگیریم


audio: Uo0CxKDzLxk_0113.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
رفتن دیدن رضاشاه و شاه هم گفت آقا من مشکلی با قرارداد ندارم من داشتم با شرکت نفت چونه می‌زدم و اینا دولت بریتانیا تمام‌قد آمده بود پشت قرارداد رضاشاه یه خرده دستو رفته بود تو منتها ما تنها منبعی که داریم وقتی این حرف رو اینطوری می‌زنم باید بگم تنها منبعی که در این باره داریم نوشته‌های نماینده بریتانیاست از ملاقاتش با شاه زرنگی کرده بود با تقی‌زاده مذاکره نمی‌کرد می‌رفت با شاه حرف می‌زد شاه هم می‌گفت من می‌خواستم به تیمورتاش گیر بدم و الا اصلا من با دولت انگلیس مشکل ندارم


audio: Uo0CxKDzLxk_0114.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
چونه داشتم می‌زدم خیلی هم راضیم اینا اینطوری دست مذاکره‌کننده‌ش رو ضعیف‌تر هم می‌کرد اینطوری که این یادداشت‌ها و خاطرات می‌گه خلاصه اینا هی خواسته‌هاشون رو گفتن و هی سرسختی کردن و اینا و آخرش بریتانیایی‌ها گفتن که نه آقا ما اصلا به توافق نمی‌رسیم بریم بریم، ما می‌ریم پیش شاه خداحافظی کنیم بریم نماینده‌شون رفت پیش شاه و گفت ما دیگه فردا داریم می‌ریم و توافق نشد و اینا حالا کتاب می‌گه که شاه هم داره می‌بینه از پنجره می‌تونه ببینه که این هواپیما داره تمرین می‌کنه که می‌خواد مثلا فردا بره


audio: Uo0CxKDzLxk_0115.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
یعنی تو ذهنش داره می‌بینه که آره اینا دارن می‌رن بعد می‌گه که واقعا دارین می‌رین؟ کجا دارین می‌رین؟ بیاین پیش من ببینم بیاین دو طرف حرفاتون رو بگین من بشنوم انگلیسی هم می‌گه پس اصلا شما خودت بیا در مذاکره حاضر شو شاه هم می‌گه باشه بریم در حضور من صحبت کنین ببینیم حرفای طرفین چیه چرا به توافق نمی‌رسین می‌رن و شاهی که انگلیسی هم بلد نیست رضاشاه یه مقدار ترکی بلد بود یه مقدار روسی بلد بود، انگلیسی بلد نبود رفت نشست کنار وزیراش در جلسه مذاکره


audio: Uo0CxKDzLxk_0116.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
و جای تعجب نداره که خیلی بیشتر از اونها امتیاز داد یعنی اون همه توپ و تشر سر اینا زده بود قبلا ولی تو جلسه برگشت بهشون گفتش که شما چرا خودتون رو نمی‌ذارید جای طرف مقابل خیلی غرق جزئیات فنی شدید و خلاصه بیشتر چیزایی رو که می‌خواستن پذیرفت گفتش که وزیرای من دیدشون محدوده من افق بالاتر رو می‌بینم من نه تو هیئت‌مدیره نماینده می‌خوام نه حق وتو می‌خوام نه روی کوتاه‌مدت بودن قرارداد اصرار دارم حالا 75 سال شما نه 60 ساله بهتون قرارداد می‌دیم


audio: Uo0CxKDzLxk_0117.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
یه سوال مهمیه برای مورخین که چی شد رضاشاه؟ یهو چی دید؟ چی شنید؟ از چی ترسید که جا زد؟ و سست شد به قول تقی‌زاده برداشت من از داوری آقای موحد اینه که تو اون مرحله دیگه توازن قدرت طرفین بود که داشت تعیین می‌کرد توافق شرایطش چی باشه و انگلیس هم داشت تهدید می‌کرد که برمی‌گردونه پرونده رو دوباره به جامعه ملل جایی که شانس ایران به نظر می‌رسید که کمتر هم باشه و واقعا احتمالا کمتر هم بود یه اتفاق مهم هم تو این رفت‌وبرگشتا افتاد


audio: Uo0CxKDzLxk_0118.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
اونم این بود که مرجع داوری قرارداد تو توافق جدید عوض شد دیگه محاکم ایران نبود دیگه دادگاه‌های ایران نبود قرارداد شد یه قرارداد بین‌المللی عرف بین‌الملل و اصول حقوقی مورد قبول دول متمدن شد حکم قرارداد یعنی یه اهرم فشار قوی هم اینجا از دست ایران رفت یعنی این مذاکره‌کننده‌های ایرانی داور، تقی‌زاده، فروغی اینا خیلی پنچر شدن ناامید شدن واقعا ازین توافقی که شد آخرش


audio: Uo0CxKDzLxk_0119.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
ولی رضاشاه گفت نه ناراحت نباشید حالا همینو بگیریم بعدا وضع بهتر می‌شه اینو گفت ولی البته در سطح جامعه دولت ایران جشن گرفت که عجب پیروزی به دست آوردیم پادشاه انگلیس رو شکست داد و ما حق‌مون رو گرفتیم انگلیسی‌ها هم گفتن آقا اینا می‌گن زدن ما هم می‌گیم زدین بذار مردم هم فکر کنن زدن اینا ظاهر کار براشون مهمه ما هم این ظاهر رو بهشون بدیم ما که می‌دونیم چیکار کردیم اونا هم که می‌دونن ما چیکار کردیم


audio: Uo0CxKDzLxk_0120.opus
source: youtube
source_id: Uo0CxKDzLxk
invalidation: VALID
text:
قرارداد دارسی بعد از این همه سال مذاکره و سروصدا و بخاری و لندن و ژنو و ایران و اینا رسید به اینجایی که جایگزین شد با یک قرارداد جدیدی که بیشتر تغییراتی که توش انجام شده بود امتیازات ایران رو کم کرده بود و به امتیازات طرف انگلیسی اضافه کرده بود ادامه داستان نفت ایران رو در یه ویدیوی دیگه تعریف می‌کنیم من علی بندری این کانال یوتیوب بی‌پلاس


audio: ERpeIxNez8M_0001.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
با دیدن این ویدیو تفکر انتقادی یاد نمی‌گیرین یاد دادن تفکر نقادانه اگر هم کار یه ویدیو باشه کار من نیست اینو پس چرا ساختیم؟ به‌خاطر اینکه می‌خوام درباره چطوری فکر کردن یه کمی فکر کنم و بخونم یعنی بهش می‌خوام فکر کنم می‌خوام درباره‌ش بخونم درباره‌ش کنجکاوی دارم و می‌خوام هم که این کار رو یه بخشیش رو حداقل جلوی شما انجام بدم یک تمرینیه برای من و فکر می‌کنم که برای بعضی از شما هم مفید باشه فکر کردن کار سختیه


audio: ERpeIxNez8M_0002.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
درست فکر کردن یعنی کار دشواریه واقعا مهارتیه که برای من مهمه که توش بهتر بشم به‌خاطر اینکه نتیجه‌ش رو دیدم شده یه وقتایی من و یه آدم دیگری هر دو قرار شده یک مسئله‌ای رو حل کنیم یه کاری رو انجام بدیم من در واقع از اون آدمه نه دانشم بیشتر بوده نه تجربه‌م بیشتر بوده نه باهوش‌تر بودم


audio: ERpeIxNez8M_0005.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
پیشنهادای بهتری بیارم برای حل مسئله و این خیلی برای خودم خیلی جالب بود چون بهم ثابت کرد که این یک مهارتیه که منو می‌تونه از آدمی که از من جلوتره جلوتر بندازه کاری کنه که من بتونم اثرگذارتر از اون بشم و چون این نتیجه رو گرفتم


audio: ERpeIxNez8M_0006.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
دیگه واقعا واقعا دوست دارم که مهارتش رو در خودم بهتر بکنم از جمله اون چیزی رو که بهش می‌گن تفکر نقادانه تفکر نقدی


audio: ERpeIxNez8M_0007.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
همه فکر کردن این نیست طبیعتا این یکی از انواع فکر کردنه که کاربردش هم زیاده جاهایی که می‌خوایم استدلالی بکنیم ادعایی کردیم می‌خوایم ادعامون رو توضیح بدیم برای دیگران بیانش کنیم ثابتش بکنیم


audio: ERpeIxNez8M_0008.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
دیگرانی رو با خودمون همراه بکنیم یا مواجه می‌شیم با ادعایی که کسی کرده و ما می‌خوایم ارزیابیش بکنیم می‌خوایم ببینیم می‌تونیم بپذیریمش یا نه یا ادعای خودمون رو خودمون می‌خوایم ارزیابی کنیم ببینیم که چقدر پیچ و مهره‌ش به هم جوره یا نیست


audio: ERpeIxNez8M_0009.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
اینجاها خیلی به کار می‌آد اسمش هم یه خرده قلمبه‌سلمبه‌ست تفکر انتقادی ولی ساده‌ست یعنی طبیعیه وقتی که بهش فکر می‌کنی می‌بینی که خیلی پیچیده چیز پیچیده‌ای نیست


audio: ERpeIxNez8M_0011.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
خیلی جاها در خیلی موقعیت‌ها تفکر نقادانه یعنی درست فکر کردن یه جایی به یک معنی یعنی درست حرف زدن درست شنیدن اصلا کاریه که با تفکر نقادانه می‌تونیم انجام بدیم و توی دنیایی که توش سوال‌هایی جلوی ما می‌آد که جواب‌شون مشخص نیست خیلی به دردمون می‌خوره یه سوال‌هایی هست جوابش معلومه دیگه دمای جوش آب چنده؟ جوابش معلومه پایتخت اتریش کجاست؟ جوابش معلومه ولی یه سوالایی هست که


audio: ERpeIxNez8M_0012.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
جوابش رو برای اینکه پیدا کنیم مدام مذاکره و گفت‌وگو و ایده‌های مختلف و اینا داره توش هم باید بتونیم فکر خودمون رو برای دیگران توضیح بدیم باید بتونیم فکر دیگران رو بفهمیم گام‌به‌گام درک‌مون رو از مسئله درست‌تر بکنیم خودمون رو به جواب نزدیک‌تر کنیم و اینجا جاییه که تفکر انتقادی خیلی به دردمون خواهد خورد چه در فهمیدن ایده دیگران و درست فهمیدن و ارزیابی کردنش چه در ارزیابی و ارائه ایده خودمون


audio: ERpeIxNez8M_0013.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
اون فکر کردنی که کم انجامش می‌دیم اون فکر کردنی که اصلا نمی‌تونیم دیگه خیلی زیاد انجامش بدیم آدمی که همه‌ش داره چند تا کار با هم می‌کنه


audio: ERpeIxNez8M_0015.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
اون فکر کردنه اون فکریه که نمی‌تونه بکنه فکر کردنی که از توش ایده جدیدی بخواد دربیاد ایده جدیدی بخواد سر و شکل پیدا بکنه ایده‌ای فکر کردنی که برای جمع کردن اطلاعات نیست برای حفظ اطلاعات نیست حتی برای این نیست که یه چیزی رو که یکی می‌دونه بخوایم از اون یاد بگیریم برای این نیست فکر کردنیه که وقتی داری اینستاگرام اسکرول می‌کنی و کانال تلویزیون عوض می‌کنی نمی‌تونی انجامش بدی و این فکر کردن فکر کردن سختیه واقعا فکر کردن سختیه


audio: ERpeIxNez8M_0016.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
انقدری که اگر عادت‌مون به این موبایل و اینا خیلی زیاد باشه واقعا ممکنه دیگه اصلا نتونیم انجامش بدیم آدمی که تو مهمونی وقتی من دارم باهاش صحبت می‌کنم وقتی داریم باهاش صحبت می‌کنیم وسط جمله می‌بینی اگر مثلا دو ثانیه فاصله بیفته قطاری جمله‌ها رو به هم نچسبونی این حوصله‌ش سر می‌ره می‌ره موبایلش رو درمی‌آره شروع می‌کنه بالا پایین کردن معلومه که این آدم دیگه تحمل سکوت چند ثانیه‌ای وسط مکالمه رو نداره ازش می‌ترسه و این یه نشونه‌ست


audio: ERpeIxNez8M_0018.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
دیگه درای فکر کردن رو بسته برای خودش فکر کردن برای اون آدم شکنجه‌ست خیلی زور بزنه چند ثانیه بتونه فکر کنه به یه چیزی و این فکر کردنه اونیه که ما درباره‌ش داریم صحبت نمی‌کنیم اون فکر کردن چند ثانیه که می‌خواد تصمیمش رو سه سوت بگیره و بره اون فکر کردنی نیست که موضوع صحبت ماست بعضی وقتا ازش می‌شه نتیجه گرفت فکر کردن سریعه ولی دسترسی پیدا می‌کنی تو اون فکر به شهود خودت تفکر سریعه دیگه حالا اولین چیزی که به ذهنت می‌رسه


audio: ERpeIxNez8M_0019.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
که ممکنه درست باشه یه وقتایی یه جاهایی ولی چند درصد مواقع؟ یعنی چقدر احتمالش هست که اون فکری که تو 20 ثانیه کردی واقعا فکر خوبی باشه؟ اصلا فکر خودت باشه احتمالا یه جایی یه چیزی شنیدی خوندی همون رو مغزت از همون جلو ورمی‌داره می‌آره می‌ذاره جلوت می‌گه بیا اینم فکر تموم شد برگرد اینستاگرام ادامه ویدیوی سپهر خلسه رو نگاه کن


audio: ERpeIxNez8M_0020.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
به نظر من خطرناک‌ترین نتیجه این رفتار عجیبی که ما داریم با موبایل و زندگی دیجیتال و این‌ها داریم می‌کنیم یکی از خطرناک‌ترین نتیجه‌هاش اینه که اصلا توانایی فکر کردن رو از دست می‌دیم امکان فکر کردن رو داریم خیلی برای خودمون کم می‌کنیم فقط می‌تونیم بریم سراغ دم دستی‌ترین ایده‌ها فقط می‌تونیم شهودی تصمیم بگیریم و می‌دونیم که چقدر هم غلط می‌تونه باشه دیگه


audio: ERpeIxNez8M_0021.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
می‌دونیم خبر داریم از این همه نقطه کوری که سیستم شناختی‌مون داره از این همه خطای شناختی می‌دونیم این همه خطای شناختی رو درباره‌ش صحبت کردیم لیستش رو دیدیم فهرستش رو خوندیم کتاب درباره‌ش پادکست اینا می‌دونیم این همه خطای شناختی یعنی چی یعنی تکیه به اون سیستم شهودی خیلی جای خطا داره خیلی جای خطا داره ولی حالا فکر کنم که این مسئله رو حل کردم تمرین کردم سکوت و بیکاری اذیتم نمی‌کنه می‌تونم بشینم فکر کنم چطوری فکر کنم؟


audio: ERpeIxNez8M_0022.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
چطوری وقتی یک چیزی می‌خونم ارزیابیش کنم؟ یک چیزی یه کسی برای من تو تلگرام فرستاده و من می‌خوام اینطوری نباشم که سریع برم سراغ شهودم بگم که خب مثلا اینو می‌تونم قبول کنم یا نه؟ و سریع ازش رد بشم نه، من می‌خوام بتونم وقت بذارم به این فکر کنم ببینم تصمیمم چیه ارزیابی من درباره این ادعا چیه درباره چیزایی که درست و غلط بودن‌شون در نگاه اول تابلو نیست واضح نیست


audio: ERpeIxNez8M_0024.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
راحت نیست و مهم هم هست حالا یه چیزایی هم راحت نیست اهمیتی هم نداره ولی این راحت نیست مهم هم هست مهمه که بفهمم درسته یا غلطه با اینا چیکار کنم؟ بر مبنای اینا می‌خوام تصمیم بگیرم مستقیم یا غیرمستقیم رو تصمیم من می‌خوان اثر بذارن و من لازمه که یک سیستمی داشته باشم که یه قدم نزدیکتر بشم به فهمیدن درستی یا غلطیش که اگر نکنم گول می‌خورم اگر نکنم سرم کلاه می‌ره یه جوری سرم کلاه می‌ره


audio: ERpeIxNez8M_0025.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
که تا سال‌ها ممکنه نفهمم کجا چیو باور کردم که باعث شده همین‌طوری دارم چرت‌وپرت باور می‌کنم همین‌طوری هر چاله‌ای می‌بینم می‌افتم دوباره توش یه جایی یه چیز غلطی رو پذیرفتم یه ادعای غلطی رو پذیرفتم یا یه جایی که باید تو ذهنم یه چارچوب منطقی درست می‌کردم درست نکردم از خودم بگم من فکر می‌کردم که مهارت‌های تفکر انتقادیم خوبه می‌تونم یه سیستمی دارم برای ارزیابی ادعاها


audio: ERpeIxNez8M_0026.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
می‌تونم ارزیابی‌شون کنم متدهای درست رو بهش اعمال کنم تصمیم بگیرم مثلا این ادعا می‌خوام قبولش بکنم یا نکنم بعد پیرارسال در اوج جنبش زن، زندگی، آزادی که دیگه حالا یک تجربه سنگین و گسترده بود از خیلی نظرها و از جمله از نظر مدام مواجه شدن با اخبار اخبار، اظهار نظر، اطلاعات جدید فکرای تازه بعد من دیدم که چندین بار اونجا گول خوردم یک چیزایی رو باور کردم


audio: ERpeIxNez8M_0027.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
بعد که التهاب ماجرا کمتر شد فکر کردم که من چطوری اصلا اینو قبول کردم که یه همچین چیزی رو من منی که فکر می‌کردم حواسم جمعه چطور همچین چیزی رو پذیرفتم؟ نه تنها پذیرفتم در صحبت با بقیه بیان‌شون کردم فقط ورودی هم نیست این ورودی روی خروجی هم اثر می‌ذاره دیگه منی که شاکی بودم از بقیه که چرا هر مزخرفی هرکی تو تلگرام براتون می‌فرسته باور می‌کنین هر چی رو تو تلویزیون و تو سایت می‌بینین می‌پذیرین


audio: ERpeIxNez8M_0028.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
هیچ مکانیزمی ندارین که ارزیابی کنین یهو متوجه شدم مکانیزم‌های خودم هم انگار خاموش شدن کار نکردن و یک بار دیگه اونجا فهمیدم که این تمرین و رفتاریه که مدام باید تکرار بشه به‌خاطر اینکه اون وقتایی که بیشتر لازمش دارم همون وقتاییه که احتمالا بیشتر هم زیر فشاره و بیشتر هم احتمالا سیستمش جواب می‌کنه احتمال خطاش زیاده احتمال اینکه خاموش بشه زیاده اوجش اینه که در کوران حوادث ممکنه کلا کرکره رو بکشی پایین


audio: ERpeIxNez8M_0029.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
و همه چیزایی رو که در راستای فکرای قبلیت هستن بپذیری و بگیری و تکرارش کنی یک بیدارباش تازه بود برای من اون قصه که بیشتر باید درباره‌ش بخونم و بیشتر باید درباره‌ش تمرین کنم بیشتر باید سعی کنم به دیگران معرفیش کنم یادش بدم و ازش یاد بگیرم اصلا راه یاد دادنش کلا این نیست که یه دکون دستکی بشه و دوباره کارگاه سه روزه تفکر انتقادی و راهش این نیست راهش اینه که مقدماتش رو بخونم بعد این بشه رفتار من در بحث


audio: ERpeIxNez8M_0030.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
رفتار من در حرف زدن رفتار من در شنیدن و خوندن حرف‌های دیگران با دیدنش و در معرضش بودن و تمرین کردن توش بهتر می‌شم این چیزیه که واقعا می‌خوام در خودم بهتر کنم چیزی هم هست که می‌دونم تو مدرسه یاد نمی‌گیریم قبلا به این فکر کردم و دیدم که اصلا چطوری فکر کردن رو تو مدرسه یاد نمی‌گیریم بگذریم از مدرسه‌ای که من رفتم و ما رفتیم و سیستم آموزشی ایدئولوژیکی که ما توش درس خوندیم


audio: ERpeIxNez8M_0031.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
اون گرفتاری‌هاش خیلی بیشتر از یاد ندادن تفکر نقادانه بود ولی کلا این کمبودیه که توی خیلی از سیستم‌های آموزشی دنیا تا همین اواخر بود چطوری فکر کردن رو خیلی کسی یاد دانش‌آموز نمی‌داد یه جامعه‌هایی مثل ما به جز اینکه چطور فکر کردن رو یاد نمی‌دادن خیلی منظم برنامه می‌چیدن که بگن که به این باید فکر کنی این چیزیه که باید بهش فکر کنی اینم نتیجه‌ای که باید بهش برسی ایده و باور و اینا رو برات درست می‌کنن


audio: ERpeIxNez8M_0032.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
که همینه که باید یاد بگیری کارکرد مدرسه خب می‌دونیم این نیست در یک نظام سالم کار مدرسه این نیست اینه که آدم بتونه یاد بگیره چطوری فکر کنه ما حتی نوشتن رو من بعدا به این فکر کردم نوشتن رو یادمون نمی‌دادن از خوب نوشتن من یه تصور غلطی داشتم اولین باری که من خودم مواجه شدم با این یعنی با یه مشقی مواجه شدم که باید یه متن یه طوری می‌نوشتم که ساختار منظمی داشته باشه بهم گفته بودن برای اینکه نمره‌ش رو بگیری باید یه چیزی بنویسی که پیوستگی منطقی داشته باشه


audio: ERpeIxNez8M_0033.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
انسجام داشته باشه پاراگراف‌بندیش اینطوری باشه و اینا تو زمانی نبود که من داشتم فارسی می‌نوشتم فارسی می‌خوندم انشا، مدرسه، دانشگاه اینا تو هیچ‌کدوم اینا نبود


audio: ERpeIxNez8M_0034.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
اینا وقتی بود که من می‌خواستم زبان انگلیسی امتحان بدن اونجا بعد من فکر کردم که من سال‌ها به فارسی نوشتم درس انشا داشتم توی مدرسه نمره‌هام هم بد نبود اتفاقا توی این درسا اونجا چیزی که تشویق می‌شدم هیچ ربطی به اینا نداشت چیزایی که تمرین می‌کردم هیچ شباهتی به این نوشتنی که بهت فکر کردن یاد می‌ده نداشت وقتی مثلا می‌گم تمرین نوشتن منظورم یه همچین نوشتنیه نوشتنی که اگر خوب روش عرق بریزی و کار بکنی


audio: ERpeIxNez8M_0035.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
یاد می‌گیری چطوری فکر کنی ولی نوشتنی که من سال‌ها تمرین کردم و توش خوب شده بودم فکر می‌کردم خوبم نوشتنی بود که در بهترین حالتش می‌تونستم حسم رو بگم نه اینکه فکری رو به حرف دربیارم حسم رو می‌تونستم بگم حس هم که تا دلت بخواد داریم نوشتن من اگر خوب می‌بود خیلی خوب می‌بود برای همون بیان احساسات تشبیه و تلمیح و ایهام و استعاره رو یاد بگیر که اینا رو بتونی احساسات رو بتونی قشنگ و خوب و زیبا بیان کنی


audio: ERpeIxNez8M_0036.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
بعد من فهمیدم من یه جور نوشتن دیگری لازم دارم یاد بگیرم چون من می‌خوام با نوشتن بتونم فکر کنم و از وقتی اینو فهمیدم سعی کردم نوشتن اینطوری رو تمرین کنم که فکر کردنم بهتر بشه و تمرین نوشتن هم خود نوشتنه پس من شروع کردم به نوشتن که باهاش فکر کنم بعد حالا می‌خوام این فکرم رو ارزیابی بکنم چون نوشتن بهم فرصت می‌ده که فکرم رو ارزیابی کنم دیگه دیگه حالا منظمه فکرای من تو ذهنم همه‌شون عالیه مقدمات و نتیجه و همه‌شون درسته


audio: ERpeIxNez8M_0037.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
بعد که می‌نویسم می‌رسم یه جایی که باید یه بررسی کنم ببینم واقعا این چفت و بست داره یا نداره و اونجا مهارت‌های تفکر نقادانه لازممه برای اینکه بتونم ارزیابیش بکنم هم برای اینکه بتونم بفهمم آیا از این فرضی که کردم می‌تونم به این نتیجه برسم یا نه و بعد برای اینکه اگر نمی‌تونم برسم چیکارش باید بکنم که برسه؟ تمرین‌های اینطوری هم فروتن می‌کنه آدم رو چون متوجه می‌شی که ادعات اونقدری هم که فکر می‌کردی و


audio: ERpeIxNez8M_0038.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
انتظار داشتی و تو سرت قوی به نظر می‌رسید واقعا قوی نیست پس وقتی با مخالفت هم صحبت می‌کنی در دفاع کردن از خودت و محکوم کردن دیگری خیلی تند نرو ادعای خودت هم خیلی خوب نیست منصفانه و درست رفتار بکن در مقابل نظرهای دیگران وقتی هم باهاشون مخالف هستی و این کاریه که می‌گم وقتی ایده، نظر فقط تو سرمه نمی‌تونم خوب بکنم رو کاغذ که می‌آد تایپ که می‌شه چشمم به ضعفاش بیشتر باز می‌شه


audio: ERpeIxNez8M_0040.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
حالا می‌تونم بهش فکر بکنم بهتر ارزیابیش بکنم این از تمرین‌های خوبیه که من می‌کنم یه کار دیگری که می‌کنم اینه که درباره‌ش می‌خونم درباره فکر کردن چیز می‌خونم شاید به نظر بعضیا کار مسخره‌ای باشه من درباره کتاب خوندن هم کتاب می‌خونم یه کتابی خوندم چطور کتاب بخوانیم ویدیو هم ازش ساختیم پادکست هم ازش ساختیم خیلی هم مسخره کردن که یعنی چی؟ کتاب بلد نیستی بخونی؟ ولی واقعا به درد من خورد


audio: ERpeIxNez8M_0041.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
نوشته‌هایی با عنوان چطور فکر کنیم هم به درد من می‌خوره من جوون‌تر که بودم خودم مسخره می‌کردم اینا رو فکر می‌کردم فایده‌ای ندارن


audio: ERpeIxNez8M_0042.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
اینطوری الان فکر نمی‌کنم چون فایده‌ش رو برای خودم دیدم ممکنه برای خیلیا نداشته باشه ولی برای من فایده داشته اول هم فکر می‌کردم می‌گن تفکر نقاد یعنی هرچی دیدی منفی باشی در برابرش ببریش زیر سوال یک برخورد خام و واکنشی نسبت به هر حرفی و هر چیزی مدتی فکر کردنم اینطوری بود


audio: ERpeIxNez8M_0043.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
بعد آدمایی رو دیدم که واقعا اینطوری فکر می‌کنن زیاد آدم دیده بودم که اداش رو دربیاره ولی واقعیش رو که دیدم تازه فرقش رو فهمیدم دیدم که تفکر انتقادی بلد بودن چه شخصیتی از آدم درست می‌کنه اون آدمه نظرش نظر چارچوب‌دار و مستدلی می‌شه که خودش بهش رسیده هرچی شنیده رو تکرار نمی‌کنه هرچی می‌گه رو معلومه که فهمیده که داره می‌گه می‌فهمه که داره می‌گه نظرش کپی نظرات آخرین کتابی که خونده


audio: ERpeIxNez8M_0044.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
یا آخرین ارزشی که ترند شده و باب شده و این‌ها نیست و کم‌کم اینطوری فهمیدم تفکر انتقادی احتمالا یعنی چی خیلی فاصله دارم از اینکه خودم بخوام بهش مسلط باشم و این‌ها ولی قدم مهمیه حالا چند تا کلیدواژه تفکر انتقادی و چند تا نکته درباره‌ش و اینا می‌گم باز دوباره بگم این یه چیزیه که تو دانشگاه درس می‌دن توی اینترنت خیلی دوره‌های رایگان خیلی خیلی خوب و با کیفیتی ازش هست


audio: ERpeIxNez8M_0046.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
من می‌خوام یه خرده درباره همین که این چی هست و من چطوری دارم روش تمرین می‌کنم یه چند تا نکته واقعا فقط اینجا بگم این کلیدواژه‌هاش رو که بهش فکر کنیم می‌بینیم برای ما موضوع تازه‌ای نیست اصلا سایه انداخته رو کل بی‌پلاس ما می‌گیم کنجکاوی داریم می‌کنیم کنجکاوی یکی از کلیدواژه‌های تفکر انتقادی هست ذهن پرسشگر داشتن مثل دانشمندا فکر کردن اینا چیزاییه که ما درباره‌ش کتاب خوندیم


audio: ERpeIxNez8M_0047.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
کتابایی درباره‌ش تعریف کردیم توی پادکست بی‌پلاس فکر کردن یه طوری که باورهای خودت رو قوانین و تابوهای اجتماعی رو اینا رو همه رو بگذاری کنار و مستقل از اونا سعی کنی به همین ادعایی که جلوته فکر کنی فکر کردنی که واقعا از اونی که به نظر می‌رسه سخت‌تره به این موضوع جدید فکر کنی که این خبری که الان توی تلگرام خوندم رو باور کنم یا نه بتونی عقایدی رو که سرسختانه روش اصرار داری آماده باشی بذاری‌شون کنار


audio: ERpeIxNez8M_0048.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
داری یه چیزی رو بررسی می‌کنی عقاید مذهبی رو که جزئی از هویت خودت می‌دونی در نظر نگیری بعد بیای بگی من حالا می‌خوام بدونم نظرم درباره این ادعایی که شنیدم چیه می‌پذیرمش یا نمی‌پذیرمش؟ واقعا کار سختیه تفکر دقیقیه که شما نمی‌تونی توش بری سراغ باورهای قبلی و سفتی که داری تفکریه که نمی‌تونی بری سراغ الگوریتم‌های مشخصی که قبلا یاد گرفتی به همه سوال‌ها جواب می‌ده برای همین هم هست که سریع نیست توش مکث و طمانینه هست


audio: ERpeIxNez8M_0049.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
توش کارایی هست که اذیت می‌شه آدم توش چیزی می‌شنوی باید هی بپرسی که خب من از کجا می‌دونم این درسته؟ همین‌طوری ادعایی رو نپذیرم تو این دنیای پر از اطلاعات واقعا هم ما اینو لازم داریم خیلی ساله که اینو می‌گیم در بمباران اطلاعاتیم ولی داریم می‌بینیم که هرچی می‌گذره بیشتر می‌شه کوتاه‌تر می‌شه اطلاعاتی که بهمون می‌رسه سریع‌تر و زیادتر و در طول روز طولانی‌تر داریم اطلاعات می‌گیریم


audio: ERpeIxNez8M_0050.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
باید یاد بگیریم چطوری اطلاعات مصرف کنیم شوخی نیست ما به این جریان قطع نشدنی اطلاعات عادت نداریم چطوری می‌گن بدن ما عادت نداره که شکر همیشه دم دستش باشه ریشه مشکلات ما با شکر یه مقدارش از اینه


audio: ERpeIxNez8M_0051.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
عادت‌های نادرست غذا خوردن‌مون یه مقدار از اینه که شرایط دنیا عوض شده بیشتر از قبل غذا، شکر دم دست‌مونه و بدن‌مون به این عادت نداره و داریم بیچاره‌ش می‌کنیم


audio: ERpeIxNez8M_0053.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
شرایط عجیبیه من از صبح که پا می‌شیم تا شب مدام از منابع مختلف فید‌های مختلف اطلاعات داره بهمون می‌رسه ما خیلی از مهارت‌هایی که تو مدرسه یاد گرفتیم تو همین چند سال پیش خیلی برامون مفید بود کارمون رو جلو می‌انداخت


audio: ERpeIxNez8M_0054.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
الان داره بی‌مصرف می‌شه وقتی جواب بسیاری از سوالات کمتر از یک دقیقه می‌آد جلوی چشم‌مون یا توی گوش‌مون با همین حرکت کلی از چیزایی که ما یاد گرفته بودیم کاربردش رفت از دست رفت تمام شد شما اگر تو 16 سال درس خوندن اینو یاد گرفتی که چطوری اطلاعات جمع کنی برنامه درسیت رو زمانی نوشتن که اطلاعات کم بوده شکار و جمع‌آوری اطلاعات می‌نداخته آدم رو جلو کاری بوده مهارتی بوده


audio: ERpeIxNez8M_0055.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
الان ولی اون اصلا مسئله نیست مسئله عوض شده ما برعکس توی اطلاعات غرقیم چیزی که لازمه یاد بگیریم اینه که چطوری بهتر مصرف کنیم مصرف‌کننده باهوش‌تری باشیم قدرت تشخیص بهتری داشته باشیم و قدرت تشخیص توان ارزیابی همون تفکر انتقادیه خیلیش از اون طرف وقتی به این ابزار مجهز شدیم خودمون بتونیم ادعاهامون رو بهتر صورت‌بندی کنیم بهتر دلیل بیاریم


audio: ERpeIxNez8M_0056.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
هر کس به نظرم چند تا گفت‌وگوی فارسی دیده باشه از این مناظره‌هایی که دو طرف با هم مخالفن سر یه ایده‌ای می‌خوان سر موضوعی با هم بحث کنن دو تا از اینا باید دیده باشی متوجه می‌شی چقدر ما چیز داریم برای یاد گرفتن مناظره خوب مناظره‌ایه که یک طرف بتونه ادعاش رو با یه منطق مشخص و صحیحی ارائه کنه و دیگری بتونه اون ادعا رو همون ادعا رو نه یه ادعای دیگری رو که این نکرده همون ادعایی رو که اون آدم کرده


audio: ERpeIxNez8M_0057.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
با منطقی مشخص و صحیح رد کنه یه همچین مناظره‌ای بسیار کمیابه و حتی وقتی هم هست وقتی هم سروکله‌ش پیدا می‌شه چنانکه الان چند وقته توی یوتیوب فارسی سروکله‌ش پیدا شده مای مخاطب چون چشم و گوش‌مون بهش عادت نداره اصلا ذائقه‌ش رو نداریم خیلی ازش استقبال هم نمی‌کنیم بیشتر مناظره‌ای رو دوست داریم که طرفینش داد بزنن آس رو محکم‌تر بکوبن رو میز


audio: ERpeIxNez8M_0060.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
در ضعیف‌ترین بخش ادعای همدیگه وارد نمی‌شن شروع نمی‌کنن حمله کردن نشون می‌دن کامل که ادعای طرف مقابل رو درست فهمیدن و بعد سعی می‌کنن بنیان اون رو ببرن زیر سوال


audio: ERpeIxNez8M_0061.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
این دومیه رو می‌بینیم که ما حوصله‌مون زود سر می‌ره ازش حتی حالا نمونه‌ش رو آخر این ویدیو می‌گم و توی توضیحات هم می‌ذاریم حتی مناظره‌هایی که از نظر شکلی خیلی سطح‌شون خوبه و کیفیت‌شون خوبه و موضوع‌شون هم بسیار مهمه محتواشون واقعا کم‌ماننده نیست مثلش نیست استقبال کمتری ازش می‌کنیم تا اون گفت‌وگویی که طرفینش با احساسات و داد و فریاد دارن همون چیزی رو تکرار می‌کنن


audio: ERpeIxNez8M_0062.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
که هزار دفعه خودمون تو هر سلمونی و مهمونی شنیدیم تا ته‌شم بلدیم این دومیه برامون چیزتره خوشحال‌تر می‌شیم یا همون حرفایی که دوست داریم شنیده و گفته و من بعضی وقتا تو کامنتای خودمون هم می‌بینم که مثلا می‌گن قصه فلان رو موضوع فلان رو بگو موضوع فلان رو بگو و در واقع منظورشون اینه که اون داستانی رو که ما بلدیم اونطوری که ما بلدیم بگو نگاه کنیم خوشحال شیم بتونیم بریم به افتخارمون برسیم یا به جنگ‌مون برسیم یا به نفرت‌مون برسیم


audio: ERpeIxNez8M_0063.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
این اون کاری نیست که ما می‌خوایم بکنیم تو مناظره هم اون مناظره‌ای که دادش رو می‌زنن حرفاش رو بلدیم ادعاهای دو طرف رو تا آخر بلدیم می‌دونیم طرفدار کی هستیم اینا ممکنه یه کارکردی داشته باشه ولی به نظرم حیف وقت ماست مناظره دوم مناظره‌ای که اتفاقا تماشا کردنش هم آموزش می‌خواد و یکی از آموزش‌هاش همین تفکر انتقادیه درست فکر کردن و بیان کردن بلد بودن


audio: ERpeIxNez8M_0064.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
کمک می‌کنه که اون مناظره رو بهتر ببینیم هم ازش چیز یاد بگیریم هم اصلا تماشا کردنش آموزش و تمرین برای تفکر انتقادیه و به نظر من از ضروری‌ترین چیزاییه که باید رو خودمون کار کنیم اگر برامون سخته سرمایه‌گذاری کنیم سعی کنیم که برا خودمون راحت‌تر کنیم این کار رو حالا بیشتر حرف‌هایی که من زدم تا اینجا درباره ارزیابی اطلاعات و ادعاها بود


audio: ERpeIxNez8M_0065.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
ولی واقعا محدود به این نیست درباره فرصت‌ها هم هست هم اطلاعاته هم فرصت‌های تازه هست ما اونا رو هم باید بتونیم ارزیابی کنیم و اونجا هم تو ارزیابی یه چیزی که کمک‌مون می‌کنه همین تفکر انتقادیه فرصت یعنی چی؟ فرصت سرمایه‌گذاری جدید اومده یک رمزارز جدید اومده یک فرصت عالی که پولدار بشیم آمده چطوری می‌خوایم این ادعاها و دعوت‌ها رو ارزیابی بکنیم؟ اینا چیزاییه که برای خیلی‌ها مهمه برای نوجوون‌هایی که می‌خوان بهتر بخونن


audio: ERpeIxNez8M_0066.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
و بهتر بفهمن و یاد بگیرن و یک دوران یادگیری طولانی جلوشونه خیلی مهمه برای کسانی که توی محیط کار می‌خوان بهتر بتونن ایده خودشون رو فکر خودشون رو ارائه کنن خیلی مهمه برای کسایی که می‌خوان وقتی ایده‌های دیگران رو می‌شنون درباره‌ش تصمیم بگیرن ارزیابی بکنن که قبول کنن یا رد کنن کسایی که می‌خوان بهتر بتونن تحلیل کنن خیلی مهمه و واقعیت هم اینه که کسی که بتونه خوب تحلیل کنه


audio: ERpeIxNez8M_0067.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
اون ارزشی که داره برای شرکتش و سازمانش خلق می‌کنه خیلی بالاست می‌تونه یا تصمیم بگیره یا به تصمیم‌گیر کمک کنه در تصمیم گرفتنش که این کار رو باید کرد یا نکرد این از کسی که خوب می‌تونه کار رو انجام بکنه تواناییش ارزشمندتره جایگزین کردن این آدم هم سخت‌تره انتخاب اینکه چه کاری رو بکنیم تجربه من اینو می‌گه کار مهم‌تر و مفیدتریه از اینکه اون کاره رو به شکل خوبی انجام بدیم


audio: ERpeIxNez8M_0068.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
تو اولی شما با کار کمتر ارزش بیشتری خلق می‌کنی تو دومی ممکنه خیلی کار زیادی بکنی ولی در عمل چیزی که درست بکنی اونقدری هم ارزش زیادی تولید نکنه


audio: ERpeIxNez8M_0069.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
اینه که من فکر می‌کنم توی محیط کار هم مهارت‌های تفکر انتقادی خیلی برای آدم لازمه موقعیت‌هایی زیاد پیش می‌آد شبیه‌ش رو دیدین اگه من بیشتر مثال بزنم خیلی آشنا هست براتون و متوجه می‌شید که این مهارت به دردتون می‌خورده و می‌خوره تکرار کنم یاد گرفتن تفکر نقادانه کار یک ویدیو نیست کتاب باید خوند دوره‌های مختصر و مفصل داره تو همین یوتیوب فیلم چند تا دوره دانشگاهی هست منم اصلا اصلا در جایگاه معلمی نیستم


audio: ERpeIxNez8M_0070.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
تسلطی هم ندارم که بخوام مفصل درباره‌ش صحبت کنم یک یادآوری بود این که این تمرین مداومه و ما همه به حریف‌های تمرینی نیاز داریم برای این کار واقعیتش هم اینه که آدمی که این کار رو تمرین می‌کنه وقتی شروع می‌کنه به صحبت کردن مشخصه من می‌فهمم آدمایی که دارن تمرین می‌کنن همدیگه رو پیدا می‌کنن معلومه که بعضی‌ها ذهن و زبان‌شون این نرمش‌ها رو کرده و ورزیده‌ست یا داره ورزیده می‌شه در این راه


audio: ERpeIxNez8M_0071.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
همین کار پادکست و یوتیوب به من دوستانی اضافه کرده که تو حرف زدن باهاشون این کیفیت‌ها رو می‌بینم که وقتی یک ایده‌ای بهشون می‌گم می‌تونن ارزیابیش کنن سوال‌های درست بپرسن واقعیتش اینه که اینکه موافقن یا مخالفن اهمیتش کمتر از اینه که چطوری باهاش مخالفن یا موافقن چطوری ارزیابیش می‌کنن


audio: ERpeIxNez8M_0072.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
منم خودم نظر خودم رو ادعای خودم رو در صحبت با اون‌ها ارزیابی می‌کنم چون باور رو همه داریم یه چیزی رو فکر می‌کنیم درسته من فکر می‌کنم اینطوریه شما فکر می‌کنی اونطوریه تفکر انتقادی هم بهمون نمی‌گه که این درسته یا اون درسته ولی مهارتیه که اگه بهش مجهز باشیم و تمرینش کرده باشیم کمک می‌کنه برا اون چیزی که فکر می‌کنیم درسته دلیل‌های بهتری داشته باشیم نظام منطقی درست‌تری بسازیم یه چیزی رو می‌شه به دلایل درست قبول داشت


audio: ERpeIxNez8M_0073.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
می‌شه هم یه چیزی رو که از قضا درسته به دلایل غلطی قبول داشت تفکر انتقادی کمک‌مون کنه تو این وضعیت دوم گرفتار نشیم مثلا من دارم از خونه می‌رم بیرون چتر دستمه در هوای آفتابی شما به من می‌گی که ماذا فازا؟ چرا همچینی؟ چرا چتر می‌بری؟ من می‌گم دیشب من خواب شوهرخاله خدابیامرزم رو دیدم اون تو خواب جوراباش رو لنگه‌به‌لنگه پوشیده بود دیگه گفتم خب امروز بارون می‌آد دیگه با این جورابای لنگه‌به‌لنگه معلومه بارون می‌آد شما می‌گی عه


audio: ERpeIxNez8M_0074.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
آقا این یه مشکلی داره؟ باشه آقا خسته نباشی خداحافظ برقرار باشی می‌ری می‌ری نیم‌ساعت بعد یهو ابرای سیاه می‌آن و بارونی می‌گیره شلاقی حرف من درست بوده ولی نه به دلیل خوبی دلیل خوب من می‌تونست در چارچوب قابل قبول این باشه که چرا چتر دستته؟ من در گزارش هواشناسی دیدم که بارون می‌آد اگه می‌گفتم اون رو و بعد بارون نمی‌آمد دلیل من دلیل خوبی بود ولی حالا نتیجه‌ش نتیجه درستی از آب درنیامده فرض من درست بود اگر اون رو می‌گفتم بعد هم بارون نمی‌آمد


audio: ERpeIxNez8M_0075.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
دلیل من دلیل خوبی بود همچنان اینکه من بتونم این رو ارزیابی کنم که این دلیل خوبه یا نه دلیل خوبه رو بیارم دلیل بده رو نیارم این چیزیه که با تفکر انتقادی توش بهتر می‌شی اون وقت نظراتی خواهیم داشت که براشون دلایل خوبی داریم خوب و بد هم که می‌گم معلومه اخلاقی نیست دیگه درباره خوب و بد منطقی دارم صحبت می‌کنم دلیل خوب دلیلیه که محتمله که بشه ازش اون نتیجه رو گرفت من می‌خوام که باورهام از چنین آزمونی سربلند بیرون بیان


audio: ERpeIxNez8M_0076.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
برای همین نیاز دارم در این مهارت تفکر نقادانه ورزیده‌تر بشم قواعدش رو بدونم بتونم ازشون استفاده کنم ما راستش اول که رفتیم این ویدیو رو بسازیم گفتیم اینطوری بگیم که قواعدش رو بگیم مثال‌هاش رو بگیم و اینا بعد دیدم واقعا اون کاربردی نیست کلی درس و دوره فارسی و انگلیسی هست خیلی معتبرتر و درست‌تر از اینه که من بتونم بیام بگم در یک ویدیو گفتن و من بهتره که کمتر بگم


audio: ERpeIxNez8M_0077.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
انگیزه بدم و توضیح بدم که چرا مهمه و آخرش هم دو سه جا رو بگم که اگر دوست دارید مقدماتش رو بخونین و ببینین اگر دوست دارین تمرین کنین مشاهده کنین یه خرده‌ای دو سه جا رو پیشنهاد کنم که برین ببینین فکر هم نکنین که تفکر انتقادی، استدلال فقط مال مناظره علمی و ایناست


audio: ERpeIxNez8M_0078.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
ما خیلی بیش از اینی که فکر کنیم داریم استدلال می‌کنیم شما وقتی از بابات می‌خوای سوئیچ ماشین رو بگیری استدلال داری می‌کنی وقتی می‌خوای شریکت رو راضی کنی این چیز رو بخری یا اون چیز رو نخری یا رایش رو بزنی اینجا بریم یا اونجا نریم داری استدلال می‌کنی وقتی داری توضیح می‌دی من چرا دارم این کار رو می‌کنم یا این نظر رو دارم داری استدلال می‌کنی می‌گی آقا از این رژیمای فستینگ بگیریم اینا این کتابه رو بخون این آدمه که باهاشی سمیه از این رابطه باید بیای بیرون


audio: ERpeIxNez8M_0079.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
توی همه این‌ها یه جوری داری استدلال می‌کنی و واقعیتش اینه که خیلی هم توش خوب نیستیم ممکنه خیلی حاضر جواب باشیم و خیلی خوب تیکه بندازیم و یه کاری کنی همه بگن وای این چه حالی گرفت این خوراک مناظره‌ست و این واقعا اون ابزاری که ازش صحبت می‌کنیم نیست هیچ ربطی به استدلال خوب نداره اینا استدلال خوب چیزیه که شما با یاد گرفتن تفکر انتقادی توش بهتر می‌شی


audio: ERpeIxNez8M_0080.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
این فهم خیلی اولیه و مقدماتی منه از موضوع تفکر نقادانه و اینکه یه کم درباره چی هست یه زاویه‌ای که من انتخاب کردم اینطوری معرفیش کنم پیشنهادش کنم این شکل فکر کردن رو به شما کمک‌مون می‌کنه کمک من می‌کنه که بتونم قضاوت‌های مطمئن‌تری داشته باشم یک موقعیتی وقتی جلومه بتونم از زاویه‌های مختلف بهش نگاه بکنم یه چیزی وقتی می‌خونم می‌بینم می‌شنوم


audio: ERpeIxNez8M_0081.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
بتونم بذارم بگم خب اینا فکت‌هاش هستن اینا داده‌هاش هستن که حرفی روش نیست این بخشش نظرای این آدمیه که داره اینا رو به من می‌گه این بخشش یه حس و شهودیه که این آدمه داره یه چیزی یه جایی خونده داره می‌گه این قسمتش فرضاییه که داره می‌کنه این قسمت هم یه لاطائلاتیه که داره به هم می‌بافه


audio: ERpeIxNez8M_0082.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
بتونم اینا رو از هم جدا کنم همه آدما نمی‌تونن این تفکیک رو بکنن و من می‌خوام دوست دارم که توش بهتر بشم تفکر نقادانه همه‌ش این نیست ولی این یه بخشیشه که من دوست دارم توش بهتر بشم المان‌های مختلفی می‌گن براش برای همین تفکر نقادانه یکیش استدلال منطقیه استدلال منطقی از اون چیزاییشه که توش بهتر شدن راحته من دیدم با کمترین سرمایه‌گذاری می‌شه آورده خیلی زیادی ازش گرفت


audio: ERpeIxNez8M_0086.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
ارزیابی کردن چیزای دیگه هم هست ما بعضیاش رو مستقیم بعضیاش رو یه خرده غیرمستقیم تو کتاب‌های مختلفی که تو بی‌پلاس خوندیم تو پادکست بی‌پلاس ازشون صحبت کردیم دوروبرشون حرف زدیم کتاب دوباره فکر کن


audio: ERpeIxNez8M_0088.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
که اون خانومه بود که پوکرباز حرفه‌ای بود رفته بود کتاب نوشته بود درباره بهتر تصمیم گرفتن کتابای خیلی زیادی که توشون درباره خطاهای شناختی گفتیم ویدیوهایی که توشون درباره خطاهای شناختی گفتیم حالا یک لیستی از اینا رو تو توضیحات همین ویدیو می‌ذاریم این پایین که اگر خواستین کسی خواست بره بتونه بره ببینه


audio: ERpeIxNez8M_0090.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
و چند تا کتاب و ویدیوی دیگه موضوعی نیست که ما باهاش غریبه باشیم منم خودم هر وقتی که می‌خوام مرور کنم می‌خوام به این موضوع فکر کنم اینا کتاب‌ها و اپیزودهایی هستن که بهشون برمی‌گردم تو این تمرین‌ها من دوباره این‌ها رو گوش می‌دم برای شما هم اگر موضوع جالبه پیشنهاد می‌کنم با این دید یه بار دیگه این اپیزودها رو منسجم‌تر بهشون برگردید یه تمرین دیگه‌ای هم که می‌کنم گفتم یکی از این المان‌های تفکر نقادانه استدلال منطقیه


audio: ERpeIxNez8M_0092.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
به این سعی می‌کنم که گوشم حساس باشه سعی می‌کنم به نمونه‌های خوبش گوشم رو و زبانم رو عادت بدم و باهاش نرمش کنم و تقویت بکنم استدلال رو و درست بحث کردن رو بیشتر آدم‌ها استدلال و بحث کردن رو توش درگیر می‌شن یعنی بیشتر آدما این کار رو می‌کنن که بالاخره یه جایی بحث می‌کنن استدلال می‌کنن اینا ولی بهش به عنوان یه چیزی فکر نمی‌کنن که باید براش آماده شد با آمادگی باید رفت توش


audio: ERpeIxNez8M_0093.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
یه چیزیه که پیش می‌آد و می‌زنن بی‌گدار به آب و دیگه حالا برو ببینیم کجا می‌ریم دیگه یه خرده برای مشاهده‌کننده‌ش اعصاب‌خردکنه برای کسی که بخواد بحث کنه با کسی که نه بلده نه واقعا خیلی براش مهمه که داره درست بحث می‌کنه اومده یه دادی بزنه و بره واقعا سخته خیلی فرق می‌کنه مناظره‌ای که از این نظر خوبه با مناظره‌ای که بده اون مناظره‌ای که بده من یک ثانیه حاضر نیستم نگاهش کنم


audio: ERpeIxNez8M_0094.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
یا بهش گوش کنم یا یه جایی باشم که داره انجام می‌شه سریع خودم رو ازش خلاص می‌کنم ولی اونی که خوبه خیلی خوبه خیلی خوبه اصلا عجیبه که ما به هر دو تای اینا می‌گیم مناظره خیلی با هم فرق می‌کنن به اون اولیه که دو نفر دارن داد می‌زنن تو سر همدیگه می‌گیم مناظره به این چیزی هم که به من تجربه ثابت کرده که برای بالا بردن کیفیت ذهن و زبان و بیان خودم خیلی چیز خوبیه به اون هم می‌گیم مناظره به جفتش یه چیز می‌گیم ولی از این دومیش من خیلی لذت می‌برم


audio: ERpeIxNez8M_0095.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
فایده‌ش البته واقعا خیلی بیشتر از لذت و این‌هاست فایده‌ش گفتیم توی زندگی کاری به درد آدم می‌خوره این مهارت توی رابطه ما با شریک زندگی‌مون با مادر و پدر و فرزند و همکار و همسایه و همه می‌تونه کمک‌مون بکنه نه فقط به‌خاطر اینکه ما با همه اینا هی بحث می‌کنیم به‌خاطر اینکه خب ما خیلی جاها با هم مخالفیم ببین اینطوری بهش نگاه کنیم ما با هم خیلی مخالفیم خیلی جاهایی هست که با هم موافق نیستیم


audio: ERpeIxNez8M_0096.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
یک بخشی از سختی‌های زندگی، مکالمات سخت زندگی اونجاهاییه که با هم مخالفیم اگر بتونیم وقتی که با هم مخالفیم اون مکالمه‌هامون رو درست انجام بدیم زهر مکالمه‌هایی که با هم توش مخالفیم رو بگیریم خیلی جلو می‌افتیم چون وقتی مخالفیم با سرعت و حرارت بیشتری صحبت می‌کنیم و امکان سوء‌تفاهم و ناراحتی بیشتره یک تجربه‌ایه که باعث دلخوری و تلخی و تجربه نامطبوعیه دیگه


audio: ERpeIxNez8M_0097.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
بعد اگر از بیرون بهش نگاه کنی فکر کنی که اگر من می‌تونستم یه جوری مخالفت کنم که تلخ و نامطبوع و اینطوری نمی‌شد بهتر نبود؟ مخالفته رو کاریش نمی‌شه کرد فرض کنیم مخالفیم در خیلی از موضوع‌ها با هم مخالفیم ولی چی می‌شد اگر که این مخالفت ما رو بقیه چیزهای رابطه‌مون اثر نمی‌گذاشت بحث یه چیزیه که شروع کردنش راحته هر آدمی واقعا می‌تونه هر بحثی رو شروع کنه از هر کسی برمی‌آد


audio: ERpeIxNez8M_0098.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
ولی پایان دادن بحث به شکل مناسب و متمدنانه بدون آزار و تلخی کار خیلی سختیه خیلی کار سختیه واقعا استاد می‌خواد و همین هم هست که ما رو می‌ترسونه اگر تجربه‌هایی داشته باشیم ازش به یه جایی می‌رسیم که انقدر از اون پایانه می‌ترسیم که نشه جمعش کرد نشه خوب مخالفت کرد و اینا می‌گیم ولش کن اصلا نظرم رو نمی‌گم چه کاریه من نظرم رو بگم


audio: ERpeIxNez8M_0100.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
من می‌شم یه آدمی که هرکی هرچی می‌گه منم لبخند بهش می‌زنم اینم استراتژی غلطی نیست این کار هم صادقانه من خودم هم در مقابل خیلی از آدما این کارو می‌کنم ولی خوب نیست که درباره همه چی با همه اینطوری باشیم دیگه نظرمون رو همیشه بذاریم کنار چون می‌دونیم ته بحث کردن چه جای خطرناک و ناجوری می‌خواد بره و این تمرینیه که کمک‌مون می‌کنه اون اتفاق نیفته بزرگترین جایزه‌ای که من از این تمرین‌های سخت و دلچسب گرفتم همینه


audio: ERpeIxNez8M_0101.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
که می‌تونی مخالف باشی و در پایان مکالمه هیچ تلخی نمونه برای هیچ‌کدوم‌تون البته این چون یک تانگو دو نفره‌ست یه نفره نمی‌شه انجامش داد و متاسفانه آدمایی که اینو بلد نیستن خیلی بیشترن آدمایی که حتی نمی‌دونن که اینو نمی‌دونن خیلی بیشترن و تا وقتی که فقط یکی از طرفین دنبال این قصه باشه اون طرف نه بلد باشه نه ذهنیتش رو داشته باشه نه اصلا بهش فکر کرده باشه یا آمادگیش رو نداشته باشه بهش فکر کنه هیچ فایده‌ای نداره همه جا این کاربرد نداره


audio: ERpeIxNez8M_0102.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
همه مکالمات آدم رو مسئله‌ش رو حل نمی‌کنه ولی نکته خوبش اینه اگه شما آدمی باشی که اهل این تمرین باشی دنبال این باشی که بهتر استدلال کنی استدلال دیگری رو بهتر بشنوی و آنالیز کنی خوب مخالفت کردن برات مهارتی باشه که دنبالش باشی هدفت از بحث رو بتونی با هدف طرف مقابلت ارزیابی کنی اگر یکیه وارده بحث بشی اگر این آدم باشی


audio: ERpeIxNez8M_0103.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
آدما اینطوری همدیگه رو پیدا می‌کنن لای یه مکالمه‌ای از شکل حرف زدن یه آدمی می‌فهمی که اینم این چیزایی که من برام مهمه برای اونم مهمه هرچند نظرات‌مون کلا با هم فرق می‌کنه کاملا مخالف همدیگه هستیم ولی هر دوتامون به یک ادبیاتی پایبندیم که این یعنی ما با هم حریف تمرینی خوبی می‌تونیم باشیم


audio: ERpeIxNez8M_0104.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
نکته دیگه اینکه این چیزی هم نیست که از یاد گرفتنش پشیمون بشیم اینکه یاد بگیری که به چه ادعایی جواب بدیم وقتی یه کسی یه چیزی رو در برابرمون داره بحث می‌کنه کجای حرفش رو بگیریم و بخوایم بهش پاسخ بدیم کجای استدلال طرف‌مون رو پاسخ بدیم؟ این یک بینشی می‌خواد یک خردی می‌خواد که با تمرین به دست می‌آد و بعد اینکه چطوری جوابش رو بدیم؟ اینم یک هوشی و یه ذوقی احتیاج داره من اینا رو که می‌بینم


audio: ERpeIxNez8M_0105.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
به عنوان مشق و تکلیفم اینا رو نگاه نمی‌کنم و دنبال نمی‌کنم این اصلا یک بخشی از رژیم مصرف محتوام شده برام سرگرم‌کننده هم هست یعنی یک سری ویدیوهایی که دوست دارم ببینم همین ویدیوهای مناظره‌های با کیفیت هستن مناظره نه به اون معنی مچ‌گیری و داد بزنی و اینا به معنی همینی که می‌گم دو نفری که ساختار یک استدلالی رو می‌چینن هر دو نشون می‌دن موقع گفت‌وگو که استدلال طرف مقابل رو خیلی خوب شنیدن و فهمیدن


audio: ERpeIxNez8M_0106.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
می‌تونن بعضی وقتا بهتر از طرف مقابل‌شون بیانش کنن قوی‌ترین شکلش رو تصور می‌کنن و به قوی‌ترین شکلش سعی می‌کنن که حمله کنن و براش نقاط سوالش رو برجسته بکنن به قوی‌ترین نسخه استدلال طرف مقابل‌شون نه به ضعیف‌ترینش دو تا از این کانالایی که توش مناظره‌های اینطوری پیدا می‌شه رو پیشنهاد می‌کنم فکر می‌کنم خوبه که این ویدیو رو اینطوری پایان‌بندی کنیم یه دونه کانال انگلیسیه که من چند ساله می‌بینم


audio: ERpeIxNez8M_0107.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
یکی هم هست که فارسیه تازه‌تره ولی بعضی وقتا توش یه مناظره‌هایی هست که برای من که گوشم به شکل فکر کردن و شکل بنا کردن استدلال و اینا حساسه جالبه این مناظره‌ها به فارسی واقعیتش اینه که زیاد نیست اینطوری بحث کردن و فکر کردن تمرین زیادی می‌خواد یعنی خود شرکت‌کننده‌ها کسانی که این کارو می‌کنن باید سال‌ها تمرین کرده باشن با کسان مختلفی اینطوری صحبت کرده باشن


audio: ERpeIxNez8M_0108.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
آب‌دیده شده باشه مهارت‌شون مخاطب‌های صبور و آشنایی باید براشون پیدا بشه مخاطب هم باید تمرین بکنه و آشنا بشه و اصلا سابقه یه همچین چیزی در رسانه‌های فارسی تا جایی که من شنیدم و دنبال کردم خیلی خیلی کمه یعنی گوش و چشم کسی که محتوای فارسی مصرف می‌کنه خیلی آشنا نیست با اینا ولی توی همین یک سال، یک سال و نیم گذشته من چند بار غافل‌گیر شدم با نمونه‌های خوبی که دیدم و به نظرم این نشانه خوبیه


audio: ERpeIxNez8M_0111.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
در واقع یک موسسه خیلی بزرگیه کاری به اینکه موسسه‌ش کیه و چیکار می‌کنن و اینا نداریم همین مناظره‌هاش رو می‌خوام بگم یک سوال مشخصی رو مطرح می‌کنن درباره‌ش مناظره می‌کنن مثلا سوال اینکه آیا قرن بیست‌ویکم قرن چین خواهد بود یا نه؟ یه ادعایه قرن بیست‌ویکم قرن چینه شیش سال پیش با این موضوع مناظره گذاشتن


audio: ERpeIxNez8M_0113.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
درباره جنگ روسیه و اوکراین درباره هوش مصنوعی درباره موضوعات داغ درباره هر موضوعی هم چهار نفر می‌آن دوتاشون موافقن با این ادعا که بله قرن 21 قرن چینه دوتاشون مخالفن که نه خیر قرن 21 قرن چین نیست آدمای حرف‌دار و اسم‌دار هم می‌آن مناظره چین یه طرفش فرید زکریا و هنری کیسینجرن یه طرفش نیل فرگوسن و دیوید داکویی‌لی که من نفر آخر رو البته نمی‌شناختم قبل از اینم که مناظره شروع بشه


audio: ERpeIxNez8M_0114.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
از مخاطبا می‌پرسن که خب شما نظرتون چیه؟ با این گزاره قرن آینده قرن چین هست شما مخالفید یا موافقید؟ شمایی که داری گوش می‌دی مناظره رو یا تو سالنی یا آنلاین داری دنبال می‌کنی می‌گن چند درصد مخالفن چند درصد موافقن بعد می‌پرسن که خب چند درصدتون آمادگیش رو دارین که بعد از دیدن این مناظره نظرتون رو عوض کنین؟ یعنی می‌پرسن آقا آماده هستی شما که این مناظره نظرت رو عوض کنه یا نه؟ اینم داده جالبیه


audio: ERpeIxNez8M_0115.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
بعد این‌ها می‌آن یکی یکی صحبت می‌کنن می‌آن ادعاشون رو ارائه می‌کنن ادعاهای یکدیگر رو ارزیابی می‌کنن و بعد از آخر مصاحبه هم یک ساعت دو ساعت نظرسنجی می‌کنن از مخاطب‌ها ببینن که درصدها چه تغییری کرده برا من خیلی از مناظره‌هاشون تماشا کردنشون جالب بوده


audio: ERpeIxNez8M_0116.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
فارغ از محتواش که گاهی نظرم رو تغییر داده گاهی نداده ولی شکل صورت‌بندی موضوع، ارائه، نقداش اینا همیشه برام چیزای جالبی داشته


audio: ERpeIxNez8M_0118.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
فارسی هم چند تا کانالی هست که از این کارا جدیدا می‌کنن چیزی که من می‌خوام اینجا پیشنهاد کنم کانال آزاده کیفیت گفت‌وگو‌هاشون همیشه خوب نیست راستش مخصوصا اگر برین سراغ پربیننده‌ترین‌ها


audio: ERpeIxNez8M_0119.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
به مناظره‌هایی می‌رسین که برای این حرفی که من اینجا دارم می‌زنم حداقل نمونه خوبی نیستن یعنی آدمایی می‌بینین که ادعاشون رو نمی‌تونن منسجم بیان کنن یا حداقل اینجا نمی‌تونن آماده نیستن که ادعای طرف مقابل رو خوب و درست بشنون و بهش نشون بدن که فهمیدن با یه پیش فرض‌هایی می‌آن یه چیزی از طرف شنیدن یه پیش‌فرض‌هایی دارن می‌آن شروع می‌کنن اون جنگه رو دادن واقعا دیدنش چیز جذابی نیست


audio: ERpeIxNez8M_0120.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
نه مناظره سالم و بی‌غرضی می‌شه نه واقعا تماشاش کار راحتیه حتی مگر اینکه آدم بخواد مثلا دو نفری رو ببینه که یکی‌شون داره حرف‌هایی که خود آدم دوست داره بزنه می‌زنه و داد می‌زنه و حال اون یکی رو می‌گیره برای این کار شاید خوب باشه منتها این داغ‌ها رو این موضوعات داغ و پرطرفدار و پربیننده‌هاش رو که بزنی کنار تو این کانال نمونه‌های اتفاقا کم‌بیننده‌تری هست که امیدوارکننده‌تره


audio: ERpeIxNez8M_0121.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
بحث دو نفره به فارسی که نه تو حرف هم می‌پرن نه داد می‌زنن نه مچ همدیگه رو می‌گیرن نه به طعنه و پوزخند و کنایه به مثال‌های هم حمله می‌کنن


audio: ERpeIxNez8M_0122.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
آدمایی هم هستن که از نظر سیاسی من با همه‌شون نزدیکی فکری ندارم ولی کیفیت گفت‌وگوشون برای من تو این نمونه‌هایی که لینکاش رو می‌ذاریم آموزنده بوده واقعا کیفیت گفت‌وگوشون، کیفیت صحبت کردن و مخالفت کردن و استدلال کردنشون الهام‌بخش بوده و امیدوارکننده بوده و چیز یاد گرفتم و باعث شده که از حرفی هم که می‌زنن حرفی رو که می‌زنن بتونم نکته‌هایی توش برای خودم بردارم دیگه لینک اونا رو هم می‌ذارم


audio: ERpeIxNez8M_0123.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
به عنوان نمونه‌های خوب فارسی که اون‌ها رو هم ببینین و اینطوریه که این گفت‌وگویی که اینطوری برگزار می‌شه واقعا امکانش رو داره که بتونه نظر آدمی رو هم درباره یه چیزی عوض بکنه من مشتاقم به دیدن و خوندن و شنیدن چیزایی که می‌تونن نظرم رو عوض کنم ولی واقعا مرحله اولش اینه که صحبت کردنه اون کیفیت مورد نظر رو داشته باشه یه مثال دیگه هم بزنم قبل از اینکه تموم شه اگر حالا موضوع جی کی رولینگ، نویسنده هری پاتر براتون جالب باشه


audio: ERpeIxNez8M_0124.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
چند ماه پیش توی یوتیوب چنل‌بی یه ویدیویی گذاشتم درباره خانم رولینگ و ماجرای یک سری از اظهار نظراش و یک پادکستی اونجا معرفی کردم یه ویدیویی هست یه ویدیو 4 دقیقه‌ای چهار دقیقه واقعا خیلی کوتاهه دیگه ولی یه جور ساده‌ای یه گفت‌وگویی رو نشون می‌ده درباره همون موضوع اگر اون موضوع براتون جالبه مثلا اون رو دیدین این می‌تونه این دوتا ویدیوی ما رو به همدیگه وصلش می‌کنه کانال‌های مشابه این زیادن یه کانالی که مخصوصا به انگلیسی


audio: ERpeIxNez8M_0125.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
یه کانالی که مناظره دو نفر رو یا ادعای یه نفری رو یا مصاحبه یه نفری رو می‌آد از این نظر تحلیل می‌کنه که چقدر استحکام ساختاری داره استدلالش نقد می‌کنن می‌شکننش دقیقه به دقیقه بعضی وقتا مناظره رو تحلیل می‌کنن دنبالش باشید پیدا می‌کنید چیز خوبی هم بلد هستین و شما دیدین این طرف و اون طرف این زیر کامنت بذارید ما هم دنبال کنیم ببینیم من خودم خیلی دوست دارم اگر که چیز جالبی باشه خوشحال می‌شم انگلیسی‌تون هم اگر که خوب نیست می‌دونین دیگه


audio: ERpeIxNez8M_0126.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
بسیاری از ویدیوهای یوتیوب رو الان می‌تونید زیرنویسش رو فارسی کنید و اونطوری انگلیسی هم تمرین کنین پس چرا گفتیم تفکر نقادانه لازم داریم یاد بگیریم؟ چون ما می‌خوایم مطمئن بشیم که این چیزایی که بهشون باور داریم باورامون رو هوا نیست


audio: ERpeIxNez8M_0127.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
می‌خوایم بدونیم این چیزایی رو که قبول داریم یا قبول نداریم براشون دلیل‌های خوبی داریم ما هر روز در معرض کلی ادعا هستیم لازمه بدونیم که درستن یا غلطن مهمه درست و غلط بودن‌شون مهمه و این درست و غلط بودن‌شون هم تابلو نیست خودشون داد نمی‌زنن و کار اینکه بفهمیم درستن یا نه هر روز سخت‌تر می‌شه و پیچیده‌تر می‌شه و ما هم آدمی نیستیم که بگیم اگه فلانی گفته حتما درسته


audio: ERpeIxNez8M_0128.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
یعنی امیدوارم مایی که داریم دیگه این ویدیو رو نگاه می‌کنیم تا اینجا دیگه آدم اینطوری نباشیم دنیا هم دیگه اون دنیا نیست ما هم اون آدما نیستیم پس لازم داریم یه سیستمی داشته باشیم که کمک‌مون کنه ارزیابی کنیم یا کلا خاموش کنیم همه چی رو بذاریم رو سیستم شهودی و وانمود کنیم که اصلا نمی‌دونیم این خطاهای شناختی وجود داره بگیم من حس ششم خودم توپه می‌فهمم یه چیزی غلط باشه می‌فهمم اگر که این آدم اینطوری نیستیم


audio: ERpeIxNez8M_0129.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
لازم داریم بتونیم ادعاهای دیگران رو ادعاها و باورهای خودمون رو اینطوری ارزیابی کنیم تمرین کنیم مدام تمرین سخت نوشتن بکنیم نوشتن درباره اینکه چی فکر می‌کنیم به موضوع نه نوشتن توییت و مثلا کپشن اینستاگرام و اینا درباره اونجور نوشتن داریم صحبت نمی‌کنیم اصلا نوشتنیه که فکرت رو به حرکت درمی‌آره یک بخشی از فکر کردنته و اینم بگم که تعداد آدمایی که این کارا رو می‌کنن انقدر کمه


audio: ERpeIxNez8M_0130.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
که یاد گرفتنش خیلی جلو می‌ندازتتون کسی که خوب می‌تونه ادعاش رو صورت‌بندی کنه و بیان کنه خیلی قدرت داره خیلی قدرت زیادی پیدا خواهد کرد قدرت و امکانات و فرصت‌هاش خیلی بیشتر از وقتیه که این مهارت رو نداشت مستقل از اینکه چی فکر می‌کنه کسی که بلده چطوری فکر کنه دستش خیلی جاها پرتره اثرش خیلی بیشتره و من دوست دارم که دست خودم رو اینطوری پرتر کنم و اثرم رو اینطوری بیشتر کنم


audio: ERpeIxNez8M_0131.opus
source: youtube
source_id: ERpeIxNez8M
invalidation: VALID
text:
گفتم که در این راه با شما هم همراه بشم یعنی حداقل یه خبر به شما هم بدم که من تو یک همچین مسیری هستم خیلی وقته که هستم ولی به نظرم چیزیه که برای خیلی از مخاطب‌های بی‌پلاس هم باید جذاب باشه گفتم حیفه که نگم


audio: FFXiVCV62OM_0002.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
می‌خوایم تاریخش رو ببینیم جغرافیاش رو ببینیم و می‌خوایم درباره سه تا چیزی صحبت کنیم که ناپل رو بهشون می‌شناسیم درباره پیتزا می‌خوایم صحبت کنیم درباره مافیا می‌خوایم صحبت کنیم و درباره مارادونا


audio: FFXiVCV62OM_0004.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
ناپل یک شهر خیلی قدیمیه یک شهر باستانیه که امروز هم زنده‌ست و بسیار پرجمعیت یه مقدار آشنا یه خرده‌ای عجیب و غریب در جنوب ایتالیا در ساحل غربی کنار دریای تیرنو یا تیرنی بعد از رم و میلان بزرگترین شهر ایتالیاست بسیار پرجمعیت و شلوغه از اون شهرایی هم هست که همیشه انگار بوده از قرن هشتم قبل از میلاد یه سری یونانی آمدن اینجا


audio: FFXiVCV62OM_0006.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
یه شهرایی از یونان یه دولت‌شهرایی از یونان چون حالا کشور یونان که نبود یه دولت‌شهرایی از یونان می‌رفتن یه جایی اونور آب‌های خودشون پیدا می‌کردن بعد مردم خودشون رو یه تعدادی‌شون یه تعدادی از جمعیت خودشون از متروپلیس از اون شهر مادر پا می‌شدن می‌رفتن اونجا یه تعدادی تاجر و صنعتگر و سرباز و اینا با خانواده می‌رفتن اونجا


audio: FFXiVCV62OM_0008.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
یه جایی می‌موندن بعدا هم این مدل استعمار بعدا هم تکرار شده حالا یه خرده با بالا پایین و با اهداف مختلف و اینا ولی از همون اول به این کار می‌گفتیم یعنی به اون کاری که از همون اول می‌شد


audio: FFXiVCV62OM_0011.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
این مستعمره‌ها وصلن به متروپلیس به اون شهر اصلی ولی استقلال هم دارن یعنی خودشون اداره می‌کنن بعد از یه مدتی سیستم و نهادای خودشون رو پیدا می‌کنن ولی رابطه تجاری‌شون با اون شهر مادر خیلی قویه از این مستعمره‌ای که مثلا ناپل بود شراب و روغن زیتون و گندم می‌ره یونان کاسه و سرامیک می‌ره ابزار فلزی و الوار چوبی و غذای دریایی و اینجور چیزا می‌ره از یونان هم چیزای خاص می‌آد اینجا


audio: FFXiVCV62OM_0012.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
پارچه‌های خاص کارهای هنری مجسمه، زیتون مخصوص ادویه‌های شاخی که از شرق می‌اومد به یونان می‌اومد اینجا کتاب و علم و ابزار کار علمی و بیشتر محصولات تمام شده از متروپلیس از شهر مادر می‌آمد به مستعمره و از مستعمره هم مواد اولیه می‌رفت می‌گم این مدل مخصوص ناپل نیست یونانی‌ها با بقیه مستعمره‌ها هم همین برنامه رو داشتن


audio: FFXiVCV62OM_0013.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
کلا هم این یک مدلیه که از قرن‌ها قبل از میلاد این صحبتی که داریم می‌کنیم 8 قرن قبل از میلاده از اون زمان دوران باستان به شکل‌های مختلف تا دوران مدرن هم ادامه پیدا کرده و نمونه‌هاش هست خلاصه ولی اینا رفتن اونجا یکی از اولین جاهایی که خارج از یونان مستعمره کردن همین جا بود کنار خلیج ناپل اسمش رو هم گذاشتن نیاپولیس شهر جدید


audio: FFXiVCV62OM_0014.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
همون موقع‌هایی که رم شروع شد یعنی رم شهری شد آدما شروع کردن زندگی کردن سیراکیوس شروع شد در سیسیلی تقریبا همون موقع‌ها اگه بخوایم ببینیم رو تاریخ ما کی می‌شه می‌شه زمان مادها یعنی هخامنشیان نیومدن هنوز چند قرن مونده که کوروش بزرگ بیاد و ملت ایران درست بشه و هنوز مونده زمان مادها هستیم و از اون موقع از قرن هشتم قبل از میلاد تا الان


audio: FFXiVCV62OM_0015.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
این چند هزار سال پیوسته در ناپل آدمیزاد داره زندگی می‌کنه اون موقع اینطوریه بعد از قرن 3 قبل میلاد می‌افته دست رومی‌ها رومی‌هایی‌ان که از شهر رم آمدن بیرون دنبال سرزمین و مستعمرات جدیدن دیگه در امپراتوری رومه روم غربی که سقوط می‌کنه ناپل هم از دست رومی‌ها خب می‌افته می‌ره دست روم شرقی دست بیزانس دست اونا هست


audio: FFXiVCV62OM_0016.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
بعد در قرون وسطی در قرون وسطای میانی می‌افته دست وایکینگ‌ها نورمن‌هایی که دارن بر سیسیلی حکومت می‌کنن از اینجا دیگه داستانش خیلی شبیه سیسیلی می‌شه دست این نورمن‌ها هست از همون زمان راجر دوم که قصه‌ش رو توی سیسیلی شنیدیم دست خاندان‌های پادشاهی دیگری هست که حالا خیلی می‌سازنش دوره بوربون‌ها هست


audio: FFXiVCV62OM_0017.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
اسپانیایی‌ها اداره‌ش می‌کنن فرانسوی‌ها یه مدت هستن بعد اسپانیایی‌ها اداره‌ش می‌کنن 200 سال در قرون وسطی بیش از 200 سال اسپانیایی‌ها هستن یعنی در امپراتوری اسپانیاست ناپل و دوران خیلی پررونقی هم براشون هست پایتخت مهمیه در اروپا شهر بزرگی حساب می‌شه دومین شهر اروپاست در یک زمانی سال‌های 1600 بعد از پاریس پرجمعیته تجاری قویه هنری و دانشگاهی و اینا ناپل شهر مهمی بوده


audio: FFXiVCV62OM_0018.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
در رنسانس هم شهر مهمی بوده حالا از قرن 13 دانشگاه داشته قرن 13 یعنی زمان حمله مغول به ایران از اون موقع دانشگاه داشته ولی تو این دوره 1600 و اینا خیلی شکوفاتر می‌شن امروز می‌ریم ناپل ساختمون‌های اون دوره رو می‌بینیم قدیمی‌ترین سالن اپرای دنیا که هنوز فعاله اونجاست و مال همون دوره‌ست و بعد دوره اسپانیایی‌ها تموم می‌شه یه کوچولو می‌خوام تاریخش رو تندتند بگم بعد حالا داستان جذابیت‌های امروزش رو


audio: FFXiVCV62OM_0019.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
به چی می‌شناسیمش و اینا رو هم می‌خوایم بهش برسیم ولی تاریخش رو اول یه کوچولو بگم چون به جز اینکه مهمه یه زمینه هم می‌ده که بقیه قصه رو تو این زمینه بشنویم دوره اسپانیایی‌ها چطوری تموم می‌شه؟ یادمونه یه خاندان هابسبورگ داریم که دو تا شاخه‌ان یه شاخه‌شون بر اسپانیا حکومت می‌کنه یه شاخه‌شون بر اتریش حکومت می‌کنه یا از اتریش حکومت می‌کنه یه جنگ‌هایی می‌شه توی اسپانیا بر سر جانشینی و اینا کار بالا می‌گیره هم هابسبورگ‌های اتریش ادعا دارن


audio: FFXiVCV62OM_0020.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
هم بوربون‌های فرانسه ادعا دارن ناپل هم که در امپراتوری اسپانیایی بوده می‌شه یکی از جاهایی که سرش بین این‌ها دعواست اول قرن 18 و ته این دعوا این می‌شه که ناپل می‌افته دست هابسبورگ‌های اتریش یه مدتی یه مدتی دست ایناست تموم نمی‌شه حالا شاه لهستان می‌میره جنگ‌های جانشینی اونجا می‌شه


audio: FFXiVCV62OM_0021.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
سر هابسبورگی‌ها اونجا گرم می‌شه فرانسه می‌بینه فرصت خوبیه اینا می‌رن یه فشاری می‌آرن که از این ایتالیا یه چیزایی بکنن فرانسه و اسپانیا متحد می‌شن خاندان بوربون‌ها حمله می‌کنن می‌تونن نوپل و سیسیلی رو دوباره برگردونن به اسپانیا این قرن‌هاییه که در اروپا خیلی دعوا زیاده و اتحادها عوض می‌شه و سرزمین‌ها دست‌به‌دست می‌شه و اینا واسه ناپل ته‌ش این می‌شه که بوربون‌ها دوباره می‌آن بیش از یک قرن حکومت می‌کنن


audio: FFXiVCV62OM_0022.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
این دوره هم برای شهر دوره خوبیه رونق داره، از نظر فکری جای مهمیه دوره پادشاهی دو سیسیلیه وسطش البته یه سکته‌ای هست زمان ناپلئون ناپلئون یه مدتی برادرش یه مدتی شوهرخواهرش اینا مثلا می‌فرسته اونا اینجا حاکم می‌شن ولی خب طولانی نیست یک وقفه‌ایه در حکومت بوربون‌ها ناپلئون دوباره می‌ره و بوربون‌ها برمی‌گردن و و البته دوره ناپلئونی با اینکه کوتاهه مهمه یعنی سیستم اداری رو توش مدرن می‌کنن و این حرفا


audio: FFXiVCV62OM_0023.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
ولی دقت دارید داستان رو دیگه اصلا صحبت هیچ‌وقت از این نیست که ناپلی‌ها کی خودشون بر اینجا حکومت می‌کنن کی مردمان ایتالیایی اینجا حکومت می‌کنن از این خبرا نیست قبل از ناپلئون، بعد از ناپلئون در زمان ناپلئون ناپل دست فرانسوی‌هاست و دست اسپانیاییاست و قبلش دست نورمن‌هاست و قبلش دست بیزانسه و قبلش دست رومی‌هاست و قبلش یونانی‌ها مستعمره کردن و از جاهای دیگه داره اداره می‌شه وقتی می‌گیم دست بیزانسه یعنی از استانبول اداره می‌شه


audio: FFXiVCV62OM_0024.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
یا دیگه نهایتش اینه که داره از اسپانیا اداره می‌شه از فرانسه اداره می‌شه یا پادشاهش با اونجاها در ارتباطه خیلی شبیه سیسیلی ناپل هم در طول تاریخش تقریبا همیشه داشته از جاهایی دور بهش حکومت می‌شده یا حکومتش سنگین تحت تاثیر و در فرمان جاهای دور از خودش بوده شاید واسه همین هم هست که با اینکه کار هم می‌کنن یعنی در دوره بوربون‌ها


audio: FFXiVCV62OM_0026.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
مدرنیزیشن انجام می‌شه در کشاورزی و اسکله و کشتی‌سازی و صنعت و نساجی و ناپل اولین راه‌آهن در ایتالیا رو می‌گیره بیش از نیم قرن قبل از اینکه اولین راه‌آهن در ایران راه بیفته


audio: FFXiVCV62OM_0028.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
سال 1948 که انقلاب‌ها می‌شه در اروپا همه جای اروپا در ناپل هم صدای اعتراض مردم بلنده و حقوقی می‌خوان


audio: FFXiVCV62OM_0030.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
اصلاحات سیاسی می‌خوان قانون اساسی می‌خوان آزادی‌های سیاسی می‌خوان و البته خیزش در ناپل هم مثل بقیه جاها اون موقع سرکوب می‌شه ولی حالا نارضایتی هست و چون نارضایتی هست شاهه می‌ترسه می‌ترسه پادشاه که مردم بریزن سرش انقدری که از زیر قصرش تا اسکله رو می‌ده یه تونلی بکنن یه گالری بکنن


audio: FFXiVCV62OM_0031.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
که اگر تقی به توقی خورد مردم ریختن تو کاخ این بتونه از این تونله 500 متر تونله مثلا از این زیر فرار کنه خودش و خانواده‌ش رو برسونه به اسکله و د برو که رفتیم چطوری می‌شه که می‌رن اون زیر رو می‌کنن اون زیر کندن کار تازه‌ای نبوده البته


audio: FFXiVCV62OM_0032.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
در ناپل بازم مثل سیسیلی که گفتیم سیسیلی قنات داشت عرب‌ها اونجا قنات برده بودن راه انداخته بودن در ناپل هم سیستم قنات بود از 2400 سال پیش یعنی در زمان امپراتوری روم شبکه آبرسانی چه خود ناپل چه آب رو ببرن برای پمپئی و هرکولانیوم و این شهرای اطرافش در کنار خلیج ناپل با همین سیستم کانال‌های زیرزمینی بود که هنوز هم هست امروز یه بخش‌هاییش رو می‌شه رفت دید


audio: FFXiVCV62OM_0033.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
تونل‌هایی که اندازه‌ای که آدم می‌تونه از توش رد شه مقنی می‌تونه از توش بره بیاد می‌رن و اینا آب می‌بردن به منطقه‌های مختلف تو شهر به این آبخوری‌ها و به خونه‌های مردم ناپل و تا همین قرن بیستم هم آب آشامیدنی‌شون رو از همین زیر زمین درمی‌آوردن ناپلی‌ها ولی منظور اینکه اون زیر یه سیستم تونل و این‌هایی وجود داشت بعد این فردیناند دو پادشاه بوربون سیسیلی داد یه دونه گالری


audio: FFXiVCV62OM_0034.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
گالریا بوربونیکا تونل بوربون‌ها کندن نیم کیلومتر اون زیر کندن یه طوری هم کندن که به نسبت بزرگ مثلا کالسکه بتونه رد بشه که بیان ببرنش و در روز واقعه نجاتش بدن دیگه بعد حرف هم هست صحبت 1850 ئه یعنی صحبت زمانیه که ناصرالدین‌شاه تازه پادشاه ایران شده عملیات حفاری رو اون موقع چطوری انجام دادن؟


audio: FFXiVCV62OM_0035.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
تو این سنگ و صخره‌های آتشفشانی ناپل رو چطوری کندن بردن پایین؟ کار سنگینیه بعد از این عجیب‌تر اینکه محرمانه باید انجام بشه یواشکی چون نمی‌خوان همه بفهمن داره تونل فرار درست می‌کنه که به مردم می‌گفتن که آره این همه حفاری و اینا این زیر می‌خوایم مرکز خرید درست کنیم این گالریایی که قرن 19 باب شده بود درست می‌کردن تو ناپل هم درست کردن توی میلان هم درست کردن خیلی جاهای دیگه هم درست کردن گفتن اون زیر می‌خوایم یه مرکز خرید درست کنیم و البته خب توان مهندسی و اجراییش رو هم داشتن


audio: FFXiVCV62OM_0037.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
و واقعا هم اون جلوش مثلا یه سری چیزایی اون اولش درست کردن یه سری مغازه و پغازه و اینا درست کردن نشون بدن حداقل بگن که این همه خاکی که داریم درمی‌آریم می‌کنیم و اینا اینه داستان اون پشتش اینه بعد نکته عبرت‌آموزش که این تونل فرار به درد این شاهه نخورد یعنی اصلا تموم شدنش به عمر این پادشاه قد نداد 20 متری ازش مونده بود که این خودش مرد بعد هم دیگه سیستم عوض شد این تونل تکمیل نشد


audio: FFXiVCV62OM_0038.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
ولی خب همه این تونل‌ها اینا زیر شهر بود و بعدا در ادامه تاریخ ناپل و مخصوصا در قرن بیستم استفاده شد و تا همین امروز هم استفاده می‌شه حالا برای چیزای مختلفی که جلوتر بهش می‌رسیم ولی تو همون قرن 19 بودیم گفتیم فشار از طرف جامعه زیاده دیگه کم‌کم می‌رسیم به دهه 1860 حرکت‌ها در ایتالیا برای اینکه متحد بشن ایتالیا متحد نبود دیگه پادشاهی‌های مختلف بودن و


audio: FFXiVCV62OM_0039.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
حکومت‌های مختلف در سرتاسر کشور بودن حرکت‌هایی شروع می‌شه که اینا متحد بشن یک پادشاهی کشوری که همه مردمان ایتالیایی توش زیر یه پرچم و در حکومت یک دولت و اینا باشن تو همون مسیر گاریبالدی و نیروهاش آخرین شاهی که شکست می‌دن همین شاه بوربون‌هاست و بعد هم ناپل و بقیه پادشاهی دو سیسیلی می‌پیوندن به این ایتالیای متحد


audio: FFXiVCV62OM_0042.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
متحد شدن ایتالیا از آخرین جاهای مهمیه که می‌پیونده به ایتالیای متحد و می‌آد توی کشور ایتالیا البته خب اتفاق بزرگیه اتفاق مهمیه امروز هم یاد گاریبالدی در نامش در ناپل بلنده


audio: FFXiVCV62OM_0043.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
گاریبالدی که رهبر این حرکت بود میدون هست به اسمش و خیابون و مجسمه و اینا ولی خب ناپل خیلی دیر پیوست به این ایتالیای جدید


audio: FFXiVCV62OM_0044.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
و این یک سوال جالبیه از جواب این سوال یه خرده هم می‌خوایم بریم توی جغرافیای ناپل و دوروبرش رو بهتر بشناسیم


audio: FFXiVCV62OM_0045.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
به‌خاطر اینکه یه جوابش ممکنه جغرافیاش باشه حالا از نظر سیاسی هم بود که یه مقداری ایزوله بود و این‌ها اینم بود که بوربون‌ها قوی بودن اینجا


audio: FFXiVCV62OM_0046.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
ولی اینم بود که جغرافیاش با کوه با کوه‌ها از بقیه یه قسمت‌ها جدا شده کوه‌های آپنینی یک رشته‌کوه بلندیه 1200 کیلومتر مثل ستون فقرات ایتالیاست وسط این چکمه یک ستون فقرات طبیعی انگار هست این می‌آد پایین و خب طبعا یک دیوار بلند اینطوری روی اقلیم هم اثر می‌ذاره روی ساختار جامعه هم اثر می‌ذاره


audio: FFXiVCV62OM_0047.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
اصلا یه دلیل اینکه ایتالیا انقدر دولت‌شهرای متنوع و گوناگون داره همینه که اینا با کوه‌ها از همدیگه جدان نه اینکه حالا به هم راه نداشته باشن مسیر هست از دل این کوه‌ها تجارت می‌کردن با همدیگه شهرهای ساحلی


audio: FFXiVCV62OM_0048.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
یعنی از شهرای ساحلی مثل جنوا و همین ناپل به شهرای داخلی مثل پروجیا و فلورانس و شهرای دیگه ولی به هر حال دیوار بلندیه


audio: FFXiVCV62OM_0049.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
دو سه هزار متر ارتفاعشه خیلی جاها و خیلی کوه‌های معروف و تاریخی هم هست همون کوه‌هایی که هانیبال کارتاژها از همین کوه‌ها رد شد در جنگ‌های پیونیک که آمد رم رو گرفت و مثل نمونه‌های مشابه دیگرش در دنیا این کوه‌ها هم هم مانعه هم مسیره از توش مسیر درمی‌آد یعنی هم قطعت می‌کنه و هم می‌تونه خیلی خوب وصلت کنه گذرگاه‌هاش مثل جاده‌ای که ناپولی رو به رم وصل می‌کنه


audio: FFXiVCV62OM_0050.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
و از دل همین کوه‌ها رد می‌شه چه حالا از جاده قدیمیش بریم چه از جاده جدیدش از بزرگراهش بریم بالاخره یه جایی از دل این کوه‌ها با پل و تونل و این حرفا باید رد بشیم مخصوصا تو بخش آخرش نزدیک‌تر به رم یک پل‌هایی هست که


audio: FFXiVCV62OM_0051.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
واقعا بعضیاش سند توان مهندسی و ساخت رومی‌هاست پلی مثلا مثل این این مال زمان جمهوری رومه یعنی مال قبل از میلاده ولی انقدر خوب ساخته شده مدت‌ها فکر می‌کردن پله کار قرون وسطی‌ست بعدا فهمیدن که نه این از 2000 سال پیش هنوز هست و پلیه که واقعا هست هنوز از روش پیاده رد می‌شن لبته اصل اصل اون پله نیست اون پل در جنگ جهانی خراب شد


audio: FFXiVCV62OM_0052.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
ولی برداشتن با مصالحش بازسازیش کردن مصالحش رو رفتن از رودخونه گرفتن و پیدا کردن و آوردن با همون بازسازیش کردن که حالا کار جالبی هم هست ولی عملا همون شد دوباره ولی این مال دوره‌ایه که راه می‌ساختن رومی‌ها راه می‌ساختن و اینکه می‌گن همه راه‌ها به رم ختم می‌شه هم داستانش از همین‌جا می‌آد راه ناپل به رم همینه و از دل این کوه‌ها رد می‌شه راهش به شرق به سمت باری همینه اونم از دل کوه‌ها رد می‌شه راهش به جنوب


audio: FFXiVCV62OM_0053.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
به سمت سالرنو و سورنتو و آمالفی و اینا هم همینه از دل کوه‌ها باید رد بشن دیر یا زود می‌رسن به کوه و این راهش به جنوب خیلی هم راه معروف و محبوب و قشنگی هست جاده ساحلی که می‌ره به سمت آمالفی این از اصلا معروف‌ترین جاده‌های توریستی دنیاست طولانی نیست خیلی ولی مخصوصا اونجاییش که نوار بین کوه و دریا باریک می‌شه


audio: FFXiVCV62OM_0054.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
خیلی جای قشنگیه کلی جا داره که از این پرتگاه‌های صخره‌ای بلند داره از این نماهای فوق‌العاده شگفت‌انگیز داره شهرای توی مسیر قشنگن از قدیم معروف بوده که آدما می‌آن اینجا می‌مونن اونایی که حالا می‌تونن دیگه بعدش هم در دوران مدرن‌تر هنرمندا و کسایی که می‌خوان یه دوره‌ای بیان یه جای خوش آب‌وهوایی باشن و با هم معاشرت کنن، کارای هنری بکنن بنویسن از اینجور چیزها خیلی اینجا می‌آن


audio: FFXiVCV62OM_0055.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
تو همین مسیر صومعه‌ها و کلیساها و برج‌های قدیمی و اینا هست خود جاده‌ش، توقفگاه‌های وسطش، منظره‌هاش واقعا زیباست رانندگی توش هم راحت نیست واقعا جاده سرراستی نیست هم تنگه هم دید محدوده چون حالا پر پیچ‌وخم هم هست و صخره هم هست و اینا و همه می‌خوان منظره رو ببینن بعد تو جاده هم همه چی هست از اتوبوس توریستی هست تا وسپا‌سوار خوشحال


audio: FFXiVCV62OM_0056.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
بعد هم راه‌به‌راه سر هر پیچی یه عده وایستادن ماشین رو زدن بغل که ببینن مثلا منظره رو ببینن عکس بگیرن واقعا یه خرده چالشیه رانندگیش


audio: FFXiVCV62OM_0057.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
مخصوصا برا کسی که می‌خواد منظره رو خوب ببینه اگر هم تو ماشینی باشه که راننده محلی داره رانندگی می‌کنه اونم باز تجربه متفاوتیه ولی اونم بی‌خطر نیست به‌خاطر اینکه به احتمال خیلی زیاد بزرگوار تمام مدت 180 درجه سرش رو داره می‌چرخونه با حرکت دو دست یه چیزی رو برات توضیح بده و همزمان داره بوق هم می‌زنه سر هر پیچ یه دونه قبلش می‌زنه که ای پیچ آمدم یه دونه بعدش می‌زنه که ای پیچ رفتم با همین حال داره رانندگی هم می‌کنه و با حرارت برای شما هم توضیح می‌ده و


audio: FFXiVCV62OM_0058.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
شما هم لذت می‌بری هر طور که تو این جاده بری تجربه تجربه یکه‌ایه واقعا جاده‌ش حالا اطرافش هم خیلی می‌گن مسیر هایکینگ داره و از توی دریا می‌شه با قایق دیدش قشنگه از بالاش می‌شه دیدش قشنگه از توش رد بشی قشنگه خیلی درباره‌ش نوشتن خیلی نوشتن و هست و گفتم رانندگی اینم بگم رانندگی در ناپل و اطراف ناپل واقعا خودش داستانیه اینکه می‌گیم ایتالیا در ناپل از همه جا ایتالیاتره


audio: FFXiVCV62OM_0059.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
اگر ایتالیا رو به کیفیت رانندگی و وضعیت رانندگی و ترافیک و ایناش می‌شناسیم ناپل یکی از جاهاییه که خیلی اینطوریه خیلی خاصه از خیابون که می‌خوای رد شی من دیدم همه مهارت‌هایی که سال‌ها در زندگی جاهای مختلف به دست آورده بودم و روش کار کرده بودم رو اینجا باید به کار ببندم که چطوری بااحتیاط ولی مطمئن مثلا راه باز کنم از لای ماشینا و از ویزویز این وسپاها و اینا خودم رو برسونم اونور خیابون


audio: FFXiVCV62OM_0060.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
اینا واقعا بخشی از ناپله هم این شکل ترافیک و اینا هم اصلا وسپا خود وسپا یک بخشی از فرهنگ و تاریخ اینجاست وسپایی که هر وسپایی هم نیست وسپاهایی که یه زمانی وسپاها رو انگولکش می‌کردن تا 100 کیلومتر بر ساعت باهاش می‌رفتن بعد یک راهنمای توریستی تعریف می‌کرد می‌گفتش که این وسپاها رو می‌گرفت پلیس توقیف می‌کرد بعد توقیف می‌کرد کجا می‌فرستادن اینا رو؟ تونله گفتم زیر زمین بود بعدا کارکردای دیگه پیدا کرده بود


audio: FFXiVCV62OM_0061.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
در قرن بیستم در نیمه قرن بیستم کارکردش این شده بود که وسپاهایی که از مردم می‌گرفتن رو می‌فرستن اونجا زباله‌دان وسپاهای از ماشین و موتور تا حالا هرچی که فکرش رو بکنی دیگه تو اون جاده چی می‌بینیم حالا به جز این وضعیت رانندگی؟ تو اون جاده که پایین می‌بینی لیمو می‌بینی زیاد لیمو از در و دیوار لیمو می‌باره واقعا من تو داستان سیسیلی هم گفتم اینجا تو این جاده هم هست واقعا از این لیموهایی که مثلا و اما بشنوید از یک کشاورز مبتکر


audio: FFXiVCV62OM_0062.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
که لیمو کاشت اندازه کدو تنبل تا انواع خوردنی و نوشیدنی و منظره و تزیینات لیمویی و لیمویی که داستان رسیدنش به این منطقه و باب شدنش و نقش قنات‌ها در بومی شدنش در جنوب ایتالیا و اینا رو در داستان سیسیلی شنیدیم لیمو اینجا خیلی زیاده غذاهای دریایی‌شون خیلی معروفه و جاده مثل حالا جاده‌های مهم دیگری


audio: FFXiVCV62OM_0063.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
مثل چند تا راه و مسیر مهم دیگر ایتالیا مال زمان رومی‌هاست یعنی مسیرش مال زمان رومی‌هاست خیلی شاخ بودن در راه‌سازی واقعا رومی‌ها بعد البته این جاده رو در قرون وسطی آمالفی خودش از جمهوری‌های دریایی بود


audio: FFXiVCV62OM_0064.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
جاده رو یه خرده بهترش کردن و اینا منتها خب مسیر سختی بود جاده واقعا خیلی توسعه پیدا نکرد دسترسی بهش خیلی بیشتر و راحت‌تر نشد تا دوره مدرن که حالا در خیلی جاهای اروپا زیرساخت‌ها پیشرفت کردن و بهتر شدن و اینا ایتالیا هم جاده‌ها رو بهتر کردن مخصوصا همین مسیر ساحلی آمالفی رو و زمانی هم شده بود که مردمی هم شروع کرده بودن مسافرت کردن


audio: FFXiVCV62OM_0065.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
یعنی آدمایی شروع کرده بودن برن یه جاهایی رو ببینن برای تفریح بدون اینکه حالا بخوان برن به جنگ یا بخوان فرار کنن از چیزی یا برای تجارت برن اصلا یه کاریه که خب قبلا که تعریف نشده بود همچین چیزی برای خیلی خیلی آدمای کمی تعریف شده بود بعد یه مقداری داشت در بین اشراف و اعیان حالا یا بچه‌های اونا یه مقداری داشت این حرکت باب می‌شد در دوره مدرن در اروپا


audio: FFXiVCV62OM_0067.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
مردان جوان رو آریستوکرات‌ها برای اینکه آموزش‌شون بدن که مثلا حالا اینا بعدا بخوان نخبگان جامعه بشن یه خرده چشم و گوش‌شون وا شده باشه دنیا رو دیده باشن، از گذشته چیزی بدونن و این‌ها اینا رو می‌فرستادن سفر اینا می‌رفتن فرانسه رو و از جمله ایتالیا رو ببینن و خیلی هم مهمه دیگه افق دیدشون باز می‌شد آدمایی که جامعه رو اینا می‌خواستن اداره کنن بعدا


audio: FFXiVCV62OM_0068.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
و گفتن که خب چشمی که تنوع نبینه و تجربه نکنه و اینا هم ایده‌هاش هم سلیقه‌ش هم توان فکریش اینا طبعا تحلیل می‌ره خالی می‌شه سطح کارش و سطح نظرش و سلیقش و اینا به مرور می‌آد پایین اینا این سفرها رو می‌ذاشتن برای جووناشون جوونای که البته آدم عادی نیستن اینایی که این سفرا رو می‌رن قرن نوزدهم ولی بالاخره آدمایی دارن می‌رن بعد همون‌جا حالا شبکه‌سازی هم هست و با هم هم آشنا می‌شن و اینا


audio: FFXiVCV62OM_0069.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
خلاصه یه فازیه که از انگلیس شروع می‌کردن می‌آمدن فرانسه بعد می‌آمدن ایتالیا ونیز ببینن و فلورانس ببینن و رم ببینن و ناپل ببینن سفرنامه می‌نوشتن گزارش می‌نوشتن نقاشی می‌کشیدن از این منظره‌ها نقاشی می‌خریدن می‌بردن با ایده‌هایی که اینجا گرفته بودن تو شهر خودشون مثلا یه ساختمون‌هایی هم‌فاز با اینجا می‌ساختن و اینا و مهم بود توی تبادل فرهنگی اینا مهم بود


audio: FFXiVCV62OM_0070.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
ناپل هم یک ایستگاه مهمی بود توی این تور می‌اومدن ناپل که هم زیبایی‌های طبیعتش رو ببینن هم قصر و کلیسا و اینا رو ببینن هم وسوویو رو ببینن پمپئی رو ببینن هرکولونیوم رو ببینن شهرای روم باستان رو که خراب شدن و می‌شد رفت دید که اینا چطوری بودن که خراب شدن و اینا و البته که برن تو جاده ساحلی آمالفی جاده رو ببینن مناظر شهراش رو ببینن


audio: FFXiVCV62OM_0072.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
راه‌آهن که راه افتاد دیگه سفر در دسترس‌تر شد و آدمای بیشتری شروع کردن رفتن اینور اونور و بعد هم قرن بیستم و جاده و ماشین و ماشین زیاد شد و دیگه توی بعد از جنگ ایتالیا یک جهش اقتصادی معجزه‌آسایی هم داره جاده آمالفی دیگه هم برای ایتالیایی‌ها هم برای بقیه هی جذاب‌تر و معروف‌تر و محبوب‌تر شد سلبریتی‌ها بیان و


audio: FFXiVCV62OM_0073.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
ژاکلین کندی بیاد خبرش بره و عکسش بره و مارکتینگ پرشوری هم کردن خودشون و البته پتانسیلش رو هم داشت از اون موقع واقعا تا همین الان در فصل‌های شلوغ و پرسفر سال خیلی این جاده شلوغه سوفیا لورن رفت که مال یه جایی همون اطراف هم هست


audio: FFXiVCV62OM_0074.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
گرتا گاربو رفت دایانا رفت رولینگ استونز معروف بود که رفتن اونجا یه جایی چیل کرده بودن و اونجا آلبوم نمی‌دونم چی چیو درست کردن تنسی ویلیامز یه مدت اونجا رفت تابستون چی چیو نوشت جان اشتاین‌بک رفت اونجا فلان داستان گزارش چی نوشت فهرست بلندی از هنرمندها و آدمای خلاق و اینا رو پیدا می‌کنی حتما اگر بگردین که اینا دوره طولانی رفتن و اونجا موندن


audio: FFXiVCV62OM_0076.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
ولی برگردیم دوباره یه خرده درباره ناپل صحبت بکنیم خودش ناپل خیلی داستان داره شهری هم نیست که نه که حالا بگم کسی نمی‌ره ولی خیلی‌ها نمی‌رن خیلیا نمی‌رن به‌خاطر اینکه نمی‌دونن چیه واقعا در حالی که ناپل هم طبیعت داره هم از نظر شهری یه چیز خاصیه شهری نیست که همه جای اروپا یا همه جای ایتالیا ببینی و هم تاریخ داره حالا تاریخ خیلی باستان و این‌ها هم داره تاریخ معاصرش هم مهمه


audio: FFXiVCV62OM_0077.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
در جنگ جهانی دوم وقتی که می‌خوان ایتالیای متحد هیتلر رو تسلیم بکنن یک شهری که بمباران سنگینی روش می‌کنن ناپله بمباران‌های ناپل هم خیلی‌ها رو می‌کشه هم تخریب می‌کنه بعد هم البته خب شهر سقوط می‌کنه و می‌افته دست متفقین گرفتاری ولی خب برای ناپلی‌ها تموم نمی‌شه بعد از سقوط به‌خاطر اینکه وقتی که می‌افته دست متفقین حالا یه دور هم آلمان‌ها بمباران می‌کنن


audio: FFXiVCV62OM_0078.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
منتها تلفات بمباران این‌ها مثلا 300 نفره که بالاخره 300 نفر کشته شدن ولی با 20 هزار نفری که از بمباران متفقین مردن قابل مقایسه نیست ولی چرا این همه بمب ریختن آمریکایی‌ها روی ناپل؟ چرا گرفتن ناپل انقدر مهم بود؟


audio: FFXiVCV62OM_0079.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
حالا اون اثرات روانی و تخریب روحیه مردم که مثلا از پشت دولت بکشن کنار و اینا به کنار خود ناپل هم چیزای مهمی داشت ولی اینا می‌خواستن آماده بشن برای اینکه نیرو پیاده بکنن


audio: FFXiVCV62OM_0080.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
و ایتالیا رو اشغال کنن از جنوب از سیسیلی از سالرنو از اینجاها می‌خواستن بیان تو و به‌خاطر همین ناپل از نظر نظامی هم مهم بود به‌خاطر موقعیتش موقعیتش در طول تاریخ هم موقعیت مهمی بود در جنگ جهانی دوم هم بود همون‌طوری که گفتم از سیسیلی وارد می‌شدن پل بود دیگه وقتی به سمت شمال می‌خواستن بیان از ناپل باید رد می‌شدن و ناپل و خلیج ناپل هم خودش می‌تونست یه نقطه ورود باشه پایگاه زیردریایی هم بود


audio: FFXiVCV62OM_0081.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
کارخونه مهمات‌سازی و انبار مهمات و کشتی‌سازی و خلیج ناپل واقعا جای مهمی بود در طول جنگ هم برای سلاح و مهمات و انتقال نیرو و اینا جای مهمی بود هدف مهمی شده بود برای متفقین و اون تونل زیرزمینیه که گفتم از دوران باستان بود و قنات و اینا داشتن بعد بوربون‌ها راه فرار درست کردن و اینا در زمان جنگ اون تونله شد پناهگاه


audio: FFXiVCV62OM_0082.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
اول که حالا فرانسه و انگلیس و اینا بمباران می‌کردن هر از گاهی یه بمبی می‌نداختن مردم هم می‌آمدن این زیر یه پناهی می‌گرفتن و بمب هم تمام می‌شد و می‌رفتن بالا ولی از وقتی آمریکایی‌ها شروع کردن به بمباران و هر روز می‌زدن این پناهگاهی که مثلا واسه پنج هزار نفر جا داشت کلی آدم آمدن توش و آدمایی آمدن توش که دیگه حالا نه چند ساعت بمونن دیگه روز رو بمونن تا شب بشه شب رو بمونن تا روز بشه


audio: FFXiVCV62OM_0083.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
در جایی که به هیچ‌وجه آمادگی این همه جمعیت این همه زمان این شرایط خانواده و بچه و خسته و پیر و مریض و اینا رو نداشت دستشویی اینجا درست کرده بودن ولی خب پر می‌شه ظرفیت سیستم فاضلابش کمه پس می‌زنه اینا تو اون شرایط آلوده و سخت و داغون مریض، بچه، تعداد زیاد موندن


audio: FFXiVCV62OM_0084.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
خیلی داستان وحشتناکیه داستان اون دوره‌ای که اینجا رو به عنوان پناهگاه استفاده می‌کردن ولی به هر حال از یه نظر خوبه که اینو داشتن دیگه اینو داشتن و نمی‌دونیم جون چند نفر رو نجات داد همین پناهگاه همین اصلا بودنش و واقعا داستان ناپل اینه دیگه چون شهر خیلی قدیمی‌ایه یه چیزایی اینطوری که توش هست اینا خیلی داستان‌شون عوض شده ولی اینا که عوض نشدن که اینا سر جاشه مثل عوارض طبیعی


audio: FFXiVCV62OM_0085.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
مثل وضعیت جغرافیای شهر همیشه ناپل پشتش به کوه‌های آپنینی بوده روش به خلیج ناپل بوده یا حالا برعکس سرت رو هم که بچرخونی وسوویو رو می‌بینی کوه وسوویو رو می‌بینی که بالاش الان این شکلیه الان 20 قرنه که بالاش این شکلیه یه سوراخی داره به این بزرگی چون آتشفشانه چون در واقع تنها آتشفشان هنوز فعاله در خاک اروپاست کسی که در ناپل زندگی می‌کنه


audio: FFXiVCV62OM_0086.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
همیشه تقریبا باید پشت ذهنش این باشه که این آتشفشان ممکنه فوران کنه نه که حالا هر لحظه ممکنه یهو فوران کنه دارن مانیتورش می‌کنن می‌دونن مطالعه‌ش می‌کنن ولی ممکنه دوباره فوران کنه همه چیو درجا سنگ کنه نه که بسوزونه سنگ کنه امون‌شون نده همون‌طوری که یه بار کرد داستانش رو تعریف کردیم تو ویدیوی پمپئی قبلا این کار رو کرده درسته که ریسکش الان کمه می‌شه فهمید چه خبره


audio: FFXiVCV62OM_0087.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
ولی اصلا زندگی کردن در پای کوه آتشفشانی که قبلا هم فوران کرده و تجربه‌ش هست و آثارش هست این اثرش رو روی همه چی شهر و مردمش می‌ذاره جغرافیا و یه همچین عوارض طبیعی اینا بی‌اثر نیست و جالبه برای مایی که تو اون شهر زندگی نمی‌کنیم عجیبه که آدما یه جای زندگی می‌کنن که کوهه ممکنه اونایی که اونجا زندگی می‌کنن براشون عجیبه که


audio: FFXiVCV62OM_0088.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
یه آدمایی رو دامنه اون کوهه دارن زندگی می‌کنن می‌گن اونا رو ببین اونا شهر دارن اینا اون رو زندگی می‌کنن دیگه اونا چقدر دل‌شون خوشه مرحله به مرحله‌ست هر کی به نوعی واقعا ولی همه زندگی دارن می‌کنن و اینا معنی می‌ده به شهر این کوهه به زندگی این‌ها معنی می‌ده نقش داره توش کنار آب بودن شهری کنار اسکله بودن مثل شهری که نزدیک کنار مدیترانه بودن


audio: FFXiVCV62OM_0089.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
شهری که از دوران باستان اصلا اهمیتش رو از همین‌جا داره بندر ناپل هنوز تا اوایل قرن بیستم هم بندر مهمی بود از بندرهای مهم کنار مدیترانه بود دروازه مهمی بود برای ورود حالا هم انسان هم کالا و شهر کنار آب می‌دونیم یعنی رفت‌وآمد زیاد یعنی باز بودن یعنی تبادلات فرهنگی یعنی شهر متنوع بشه رنگارنگ بشه


audio: FFXiVCV62OM_0090.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
معماریش، غذاهاش از فرهنگ‌های مختلف بیان اینجا و ناپل از هر کدوم این چیزایی که می‌آن یه چیزی به یادگاری ورداره از یونایی‌ها و رومی‌های دوره باستان ورداره سده‌های میانه از اسپانیایی‌ها و فرانسوی‌ها ورداره در دوره‌ای که ناپل می‌شه مرکز هنر و ادبیات و این‌ها از شمال ایتالیا تاثیر بگیره در دوره رنسانس در دوره مدرن یه آهنگ معروفی داره شاید اجرای پاواروتی رو ازش دیده باشین


audio: FFXiVCV62OM_0093.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
ولی می‌گن که مثلا توی ملودیش و توی ساختار موزیکش و توی سازبندیش و توی شکل خوندنش و اینا که دقیق بشی ایتالیایی می‌بینی ناپولیتن می‌بینی اسپانیایی می‌بینی عربی می‌بینی و اینا همه رد پای فرهنگ‌های مختلفیه که اینجا بودن و جاشون مونده و الان هنرشون خب برای خیلی‌ها واقعا لذت‌بخشه و یه بخشی از هویت ناپلی‌ها هم هست


audio: FFXiVCV62OM_0094.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
یا دیگه شاید از همه‌ش معروف‌تر و جهانگیرتر به یک معنی و یا فراگیرتر تو غذا دیگه ناپل خیلی جای مهمیه از نظر غذا ناپل یه جاییه که پیتزا به احتمال خیلی زیاد اینجا اختراع شده به شکل مدرنش حداقل


audio: FFXiVCV62OM_0095.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
پیتزا و پیتزاریا یه جایی که آدما برن پیتزا بشینن بخورن و اینا یه جایی که پیتزا می‌فروشه اصلا می‌گن اولین بار قرن 18 اینجا یه کسی یه فروشنده خیابونی اینجا شروع کرد در 1738، عصر روشنگری زمان بین پتر کبیر و فردریک کبیر زمان نادرشاه یه چیزی شروع کرد درست کردن که حالا برش برش می‌فروختش کنار خیابون کلا هم بیشتر غذای فقرا بود روی نون یه نونی مثل نون تافتون


audio: FFXiVCV62OM_0096.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
گوجه و زیتون و سیر و پنیر اینا رو می‌ذاشتن و می‌خوردن بعد همین کانسپت همین مغازه همین مدل مغازه در قرن 19 و 20 شبیه‌تر شد به پیتزاریایی که شبیه‌تر به اینی که ما امروز می‌بینیم و می‌شناسیم یه جایی که بری بشینی پیتزا بخوری و پیتزا خب برای اینا خیلی مهمه چون پیتزا رو اختراع کردن یه موسسه‌ای درست کردن


audio: FFXiVCV62OM_0099.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
یه سری قانون نوشتن پروتکل نوشتن دقیق اینکه تو پیتزای ناپلی می‌خوای درست کنی آردش چی می‌تونه باشه چی نمی‌تونه باشه تو آردش چقدر چی می‌تونه باشه بیشتر از چی نمی‌تونه باشه دمای تنور چطوری می‌تونه باشه ترتیب اضافه کردن مواد چیه مثلا اجازه نیست با ماشین خمیرش رو پهن کنی نمی‌تونی رو سینی بذاری باید مستقیم روی سطح تنور پخته بشه


audio: FFXiVCV62OM_0100.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
قبلا فقط رو تنور هیزمی قبول بود که درستش بکنی پیتزا رو حالا الان گازی و برقی هم گفتن مجازه منتها به شرطی که این موسسه تاییدش کرده باشه اگه نه، نه که نمی‌تونی پیتزا درست کنی می‌تونی ولی نمی‌تونی بگی این پیتزای واقعی ناپله پیتزای اصیل ناپله این سرتیفیکیت رو نداری چه مدتی این پیتزا می‌تونه توی تنور باشه؟ بین یک دقیقه تا یک‌ونیم دقیقه بیشتر نه بعدش باید دربیاری یه ذره بذاری استراحت کنه


audio: FFXiVCV62OM_0103.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
واقعا فکر کنم دیدنش حداقل جالبه حتی اینکه مثلا تنور هیزومی داری چه چوبی می‌تونی توش بسوزونی چی رو نه این رو هم گفتن اینکه گوجه‌ها رو باید با دست له کنی که تخم‌هاش له نشه اینم گفتن بعد یه تبصره اضافه کردن که با دستگاه هم می‌شه له شده باشه به شرطی که از این گوجه قدکشیده‌های ایتالیایی باشه خیلی داکیومنت مدرک خیلی جالبیه فایل خیلی جالبیه و این نهاد هم نهاد جالبیه


audio: FFXiVCV62OM_0104.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
نهاد واسه پول درآوردن هم نیست نهاد غیرانتفاعیه برای حفاظت از یک میراث فرهنگیه می‌گم حالا کسی هم از این قوانین تخطی کنه نمی‌گیرنش مثلا چرا پیتزات رو زیاد نگه داشتی تو تنور و اینا ولی اجازه نداره که مهر و مدرک این موسسه رو داشته باشه دیگه پیتزاش پیتزای تایید شده‌ی اصیل ناپل نیست طبعا دوره هم دارن و آموزش می‌دن و حتی آنلاین هم می‌تونی آموزش ببینی و یوتیوب هم دارن و خلاصه پیشنهاد می‌کنم ببینید


audio: FFXiVCV62OM_0105.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
الان در ناپل پیتزاریا هست که از 1870 یعنی از زمان جوونی ناصرالدین‌شاه برقراره و شگفت‌زده‌ت می‌کنه که یک غذای انقدر ساده چقدر می‌تونه خوشمزه باشه مخصوصا پیتزای مارگاریتا که پیتزای خیلی ساده‌ایه به نسبت هم جدیده اسمش رو به افتخار اولین ملکه ایتالیا گذاشتن ملکه مارگاریتا تازه رفته بود اونجا یه داستانی براش می‌گن که آره ایشون رفته بود ناپل و


audio: FFXiVCV62OM_0106.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
این رو گذاشتن جلوش و گفت به‌به چه پیتزایی و چه پرچم ایتالیایی و واقعا داستانش ممکنه ساختگی باشه ولی اینکه پیتزا اینجا درست شد اولین بار و این پیتزای مارگاریتا رو همین‌جا درست کردن با همین موتزارلای تازه محلی ناپل و گوجه‌فرنگی و ریحون تازه ناپل و اینا این درسته و ترکیب رنگیش هم که خب بالاخره پرچم ایتالیا هست قرمز داره و جالب هم هست که حالا قرمز داره دیگه


audio: FFXiVCV62OM_0107.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
چون می‌گیم پیتزای اصیل ناپل فلان و اینا خب گوجه که نبوده که ناپل اصلا ایتالیا گوجه نبوده گوجه رو کی آورد ایتالیا؟ گوجه رو اسپانیاییا وقتی حکومت می‌کردن از مستعمره دیگرشون در آمریکای جنوبی از پرو آوردن اینجا و اومد جزو غذای ایتالیایی شد و به پیتزای ناپولیتن هم بعدا اضافه شد البته خب غذای محلی ناپل فقط این نیست دیگه ناپل شهری کنار دریاست


audio: FFXiVCV62OM_0108.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
با فرهنگی که قدر ساعت خوش غذا خوردن و تجربه قشنگ غذا خوردن رو واقعا می‌دونه براش احترام داره غذاهای محلیش این رو نشون می‌دن کلی غذای محلی داره که توش پاستا ترکیب می‌شه با انواع چیزایی که از مدیترانه می‌شه گرفت و سبزیجاتی که در اثر قرن‌ها رفت‌وآمد دریایی پاشون رسیده به این شهر و بومی شدن و موندگار شدن


audio: FFXiVCV62OM_0109.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
و می‌شه حدس زد که در گذشته گروه بزرگتری از مردم واقعا کارشون مستقیم و غیرمستقیم به همین رفت‌وآمد و حمل‌ونقل دریایی و به دریا و به همین اسکله مربوط بوده اسکله ناپل الان خیلی رونقی نداره ولی واقعا یه زمانی رونقی داشته به جز اونایی که حالا توش کار می‌کردن خیلی‌ها تو صنایعی کار می‌کردن که جنسش رو نهایتا از این اسکله‌ها می‌فرستادن بره یا مواد خامش رو از اینجا می‌آوردن


audio: FFXiVCV62OM_0110.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
حالا اخیرا دیگه بیشتر ورود جنسه اونم از شرق دوره از چینه عموما ایتالیایی‌ها از چین پارچه وارد می‌کنن 60 درصد پارچه‌ای که وارد ایتالیا می‌شه از همین ناپل وارد می‌شه منتها می‌گم الان واقعا دیگه اسکله‌ای نیست که خیلی شاخ باشه و رونق داشته باشه و اینا ولی خب موقعیتش خوبه کروزهای مدیترانه اینجا براشون ایستگاه جذابیه و می‌آن و وایمیستن و روتردام نیست آنتورپ نیست هامبورگ نیست برمن نیست


audio: FFXiVCV62OM_0111.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
احتمالا هیچ‌وقت در دوران مدرن نبوده ولی خب بالاخره جای دیدنی هست می‌آن توریست می‌آد پمپئی داره خود ناپل هست آمالفی‌کوست هست کاپری هست جذابیت‌های توریستیش زیاده از نظر تعداد مسافر هنوز در جزو 20 تا بندر شلوغ اروپا هست ولی خب از نظر کانتینر و بار و اینا توی 20 تای اول نیست


audio: FFXiVCV62OM_0112.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
دیگه در مورد ناپل چی می‌دونیم؟ یه چیز خیلی مهم دیگه هم می‌دونیم که اونم داستانش رو باید بگیم داستان مافیا رو ولی یه مقدار مقدمه داره برگردیم اول قرن بیستم ناپل پرجمعیته منتها از رونق داره کم‌کم می‌افته اصلا از بعد از اینکه ایتالیا تشکیل شد تا زمان جنگ جهانی اول یعنی تو نیمه دوم قرن 19 مهاجرت از شهر زیاده، مردم می‌رن شرایط بهداشتی خوب نیست فاضلاب و اینا داغونه


audio: FFXiVCV62OM_0113.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
تلفات، مرگ‌ومیر مریضی اینا به نسبت زیاده یه پروژه‌هایی شروع می‌کنن که اوضاع رو درست کنن و اینا ولی می‌خوره تو دیوار اول قرن بیستم معروف بود ناپل به اینکه سیستمش فاسده و کار نمی‌کنه و بعد هم که جنگ جهانی اول شد اوضاع بدتر شد ایتالیا در جنگ جهانی اول اعلام بی‌طرفی کرد ولی این باعث نشد که بلایی سرش نیاد اولا که اصلا بی‌طرفیه یه خرده عجیب بود ایتالیا همین‌طوری در اتحاد با امپراتوری آلمان و


audio: FFXiVCV62OM_0115.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
و حالا اینا رفته بودن تو جنگ ایتالیا می‌گفت من بی‌طرفم از اون طرف این اتریشی که ایتالیا باهاش در اتحاد بود اتریشی بود که قرن‌ها ایتالیایی‌ها باهاشون درگیری داشتن در شمال ایتالیایی‌زبان‌هایی بودن خیلی که اینا توی مرزهای اتریش زندگی می‌کردن اتریش که رفت به جنگ یه گروه قابل‌توجهی از ایتالیاییا گفتن الان وقتشه که ما بریم اون هم‌زبون‌هامون رو به آغوش ملت بزرگ ایتالیا بیاریم ما جمع شدیم با هم اینا گیر کردن تو اتریش نزدیک‌تر به جنگ که شدن


audio: FFXiVCV62OM_0116.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
ایتالیایی‌ها هی بیشتر راهنما زدن به سمت فرانسه و بریتانیا به جای اینکه با متحدان قدیمی خودشون آلمان و اتریش نزدیک باشن و بعد هم واقعا یک سال از جنگ که گذشته بود رسما در کنار اون‌ها وارد جنگ شدن اول کم‌کم بعد زیاد تا آخر جنگ جهانی اول ایتالیا بیش از 5 میلیون نفر فرستاد به جنگ علیه آلمان و اتریش


audio: FFXiVCV62OM_0118.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
مدیترانه توش مهم بود و مدیترانه که مهم بشه ناپل هم به عنوان یکی از پایگاه‌های نظامی و پایگاهی برای عملیات دریایی مهم می‌شه منتها حالا اینا مسائل نظامی و ایناست برای مردم نتیجه‌ش بدبختیه نتیجه‌ش تورمه نتیجه‌ش قحطیه کمبود کالای اساسیه نگیم قحطی


audio: FFXiVCV62OM_0119.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
سهمیه‌بندیه و دنبالش ناآرامی‌های اجتماعیه بعد هم از اونور کلی جنگ‌زده از شمال ایتالیا می‌آن پایین فشار روی شهر بیشتر می‌شه بعد جنگ هم که تموم می‌شه این بدبختی تموم نمی‌شه چند میلیون نفر از جنگ برگشته کار می‌خوان اینا رو یه طوری باید برگردونی به جامعه جامعه زخمیه مریضه ترکیده از آنفولانزای اسپانیاییه اوضاع ناپل خراب بود اوضاع ایتالیا هم خوب نبود ولی اوضاع ناپل خراب بود


audio: FFXiVCV62OM_0120.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
خیلی خراب‌تر هم شد اون وضعیت سیاسی اجتماعی نابسامانی که داشت و عقب‌موندگی‌هایی که داشت وقتی می‌خوان ریشه مافیا رو بررسی کنن که چرا در یه جایی مثل ناپل خوب ریشه زد و گرفت به این نگاه می‌کنن می‌گن این شهره از مدت‌ها قبلش درگیر با فساد و فقر و بیکاری و حکمرانی ضعیف و همه این‌ها بود بعد از جنگ هم که حالا آشوبه و


audio: FFXiVCV62OM_0121.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
بی‌سامانی همه جای ایتالیا بود در ناپل هم بود از مرکز هم دور بود اصلا کسی نمی‌تونست برای اینجا کاری بکنه


audio: FFXiVCV62OM_0124.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
و کامورا، مافیای محلی ناپل توش رشد کنه البته یه دوره‌ای بود که موسولینی آمد و واقعا نفس مافیا رو خیلی تلاش کرد که بگیره و تونست هم تا حد زیادی اینا رو جمع کنه ولی نتونست کامل از بین ببردشون


audio: FFXiVCV62OM_0125.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
گرفت‌شون زندانی‌شون کرد اینا ولی جمع نشدن و وقتی جنگ جهانی دوم شروع شد تو اون فضای شلوغ‌پلوغ و پرچالش و اینا دوباره اینا فضا گرفتن


audio: FFXiVCV62OM_0126.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
وقتی ایتالیا اشغال شد کنترل دولت مرکزی کمتر شد اینا شروع کردن کار رو گسترش دادن قاچاق رو، زورگیری رو بازار سیاه رو محیط مساعد برای رشد جرایم سازمان‌یافته همین چیزاست جامعه‌های جنگ‌زده آشوب‌زده وقتی کنترل دولت مرکزی ضعیفه فقر و فساد و بیکاری زیاده امنیت آمده پایین اون وقت اینا از کف خیابون شروع می‌کنن


audio: FFXiVCV62OM_0127.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
از قالپاق‌دزدی و اینجور چیزا شروع می‌کنن قاچاق و بعدش کارای دیگه و بعد گنده می‌شن وقتی خیلی گنده شدن تو اقتصاد بزرگ شدن می‌رن توی پروژه‌های ساخت‌وساز شهر فقیری که آدما توش نه کار دارن نه امیدی دارن که کاری پیدا کنن و نابرابری هم توش زیاده مسئولین شهرش هم یا سر سفره دارن لقمه می‌گیرن یا با خلافکارا بستن و اینا کاری که مافیا عملا می‌کنه اینه که


audio: FFXiVCV62OM_0129.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
مافیا که هست که مافیا اینطوری اثرگذارتر می‌شه اگر قبلا بوده نقشش مهم‌تر می‌شه قدرتش مهم‌تر می‌شه تو قاچاق بوده حالا تو قاچاق اسلحه می‌ره مدیریت زباله و پسماند کاملا دست مافیاست تو کار جعل هست بعد با توجه به موقعیت جغرافیای شهر به بازارای خارجی به شهرها و کشورای دیگه دسترسی داره موقعیت همون‌طور که می‌گیم ناپل در طول تاریخ این موقعیت جغرافیاییش بهش این کمک‌ها رو می‌کرد و اینا


audio: FFXiVCV62OM_0130.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
یا اینکه یه کم ایزوله بود می‌تونستن اینجا محفوظ بمونن همه اینا به کمک مافیا هم آمد اینجا رو کرد جا مناسبی برای رشد مافیا و مافیا راستش یه اشکالی وجود داره درباره‌ش من خودم هم خیلی درگیرشم ما نه اینکه مافیا رو تجربه نکردیم مستقیم عمدتا با ادبیات و مخصوصا با سینما و تلویزیون و اینا باهاش مواجه شدیم تصوری که ازش داریم تصور سرگرم‌کننده‌ایه


audio: FFXiVCV62OM_0131.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
که رابطه‌ش با واقعیت زیاد نیست جزئیاتش ممکنه یه شباهت‌هایی داشته باشه حالا یه خرده دراماتیک شده باشه و جذاب‌تر شده باشه و اینا ولی من درباره اون جزئیاتش که آیا اینش دقیقه اینطوری نشون می‌دن دقیقه درباره اون صحبت نمی‌کنم درباره این حرف می‌زنم که ما عادت کردیم که از خانواده‌های مافیایی خوش‌مون بیاد بخندیم احساس خوب واقعا داشته باشیم در حالی که کافیه خودمون رو تصور کنیم حالا نه در جایگاه قربانی شخصی این‌ها


audio: FFXiVCV62OM_0133.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
شهروند شهری، محله‌ای، مدرسه‌ای بازاری، سیاستی که اینا دارن اداره‌ش می‌کنن و بعد یادمون بیاد که این خیلی چیز ناجوریه و ما قطعا واسه خودمون اینو نمی‌پسندیم نمی‌خوایم ولی چون تو فیلم اینطوری نشونش دادن ما هم اصلا طرفدارش شدیم خوش‌مون اومده ازش اون تنش و ترس و وحشت و استرسی که توی شهر در دست مافیا هست


audio: FFXiVCV62OM_0134.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
وقتی خانواده‌های مافیایی می‌افتن به جون هم به جون قانون به جون خبرنگار به جون هر کسی که در مقابل‌شونه چیز خیلی وحشتناکیه عکس‌ها و گزارش‌های اون موقع یه شهری مثل ناپل رو ببینیم او کمک می‌کنه که بفهمیم واقعی‌تر مافیا چیه واقعا چند دهه ناپل صحنه قدرت گرفتن و جنگ قدرت بین خانواده‌ها بود هنوز هم در قرن 21 کمتر و بیشتر هست


audio: FFXiVCV62OM_0135.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
چون واقعا یه جوری رفته توی بنیان سیاست و اقتصادشون هر کاری می‌کنن هست دیگه داستان تاب‌آوری و تطبیق با شرایط جدید و اینا این داستان مافیای ناپل هم هست تلخه ولی همین کامورای ناپل از بین نمی‌ره یک دلیلش اینه که زمینه‌هاش از بین نمی‌ره نتیجه‌ی عقب‌موندگی شهره و باعث عقب‌ماندگی شهر هم هست به‌خاطر عقب‌موندگی شهر به وجود آمده و به خاطرش عقب‌موندگی شهر ادامه پیدا می‌کنه


audio: FFXiVCV62OM_0136.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
جنگ‌های قرن بیستم ضربه‌های متفاوت و مختلفی زدن به ناپل از جمله اینکه زمینه‌ساز ایجاد یا جون گرفتن و تقویت مافیا هم شدن ایتالیای موسولینی می‌دونیم دوسال زودتر از آلمان و ژاپن تسلیم شد منتها بعدش برای اینکه اینجا پایگاه نظامی متفقین نشه آلمان‌ها اومدن اشغالش کردن دو سال دست اونا بود بعد در عملیات ایتالیا


audio: FFXiVCV62OM_0137.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
آمریکایی‌ها و انگلیسی‌ها آمدن آزادشون کردن هیچ شهری ولی در ایتالیا به اندازه ناپل بمباران نشد خیلی آثار تاریخی و زیرساخت و اینا نابود شد بازسازی اینا خودش چالش بزرگی بود و طول کشید که شهر دوباره سرپا بشه امروز توریست بره ناپل چی می‌بینه؟ یا چی خوبه که ببینه؟ شهر خب محله‌هاش خیلی متفاوت و جالبن مرکز تاریخیش از همون دوران یونانی‌ها و رومی‌ها بوده


audio: FFXiVCV62OM_0138.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
با این خیابون باریک‌ها و کلیساهای تاریخی و اینا خیابون‌های تنگش واقعا چیز عجیبین این تنگی خیابون و ساختار شبکه‌ای و اینا می‌گن یادگار شهرسازی یونانی‌ها و رومی‌هاست طبیعی هست از یه نظر به هر حال شهر انقدر قدیمیه که یه چیزایی توش هست که مال 20 قرن پیشه بعد ولی جالبه که این سبک رو در قرون وسطی نگه داشتن می‌گفتن که همین کوچه تنگ‌ها باعث می‌شه که دشمن سخت بتونه بیاد


audio: FFXiVCV62OM_0140.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
اینم هست که جا نداشتن کلا ناپل پرجمعیت بوده همیشه و توی این دیوارهای طبیعی و دست‌سازش جا نمی‌شده تراکم جمعیت در ناپل خیلی بالاست و همیشه انگار بالا بوده در دوره رنسانس هم که خواستن بسازن گسترش شهر رو همین‌طوری عمودی ادامه دادن رفتن بالا باز از همین خیابون تنگ‌ها ساختن که بیشترین استفاده رو از زمین بکنن خیابون تنگ ساختمون بلند فایده هم البته داره


audio: FFXiVCV62OM_0141.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
این خیابون‌های تنگ و ساختمونای بلند سایه می‌ندازه یه تونل بادی درست می‌کنه کمک می‌کنه گرمای ناپل قابل‌تحمل‌تر بشه رو جامعه رو ساختار محله و اینا تاثیر می‌ذاره یه محله‌ای می‌شه که آدما زندگی‌هاشون تو هم‌تره خیلی تو همن می‌گم شهریه که اقتصادش یه بخش خوبیش هنوز شخصیه یعنی کارمند و اینا نیستن خیلیا مغازه دارن خیلیا فروشنده بساط کرده کنار خیابونن


audio: FFXiVCV62OM_0142.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
و واسه اینا هم خیابون‌های یه خرده تنگ‌تر بهتره توقف رو بیشتر می‌کنه فروش رو بیشتر می‌کنه مثل هر چیز دیگه‌ای همین کوچه تنگ رو بگیری بهش فکر کنی می‌بینی دلایل تاریخی داره بودنش ادامه پیدا کردنش دلایل تاریخی داره اثر متقابل داره روی اقتصاد و جامعه


audio: FFXiVCV62OM_0143.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
یه اثر جانبیش اینه که شما کمتر ماشینی می‌بینی که سپرش زدگی نداشته باشه کمتر یا بیشتر بگذریم که حالا تصور رانندگی کردن و پارک کردن اونجایی که اینا ماشین می‌ذارن واقعا برای کسی که عادت نداره سخته دیدنش هم عجیبه ولی عجیبه خیلی چیزا عجیبه تو این کوچه‌ها که راه می‌ری و عکسش هم ببینی برای همینه که ما درباره شهرها و کشورهای مختلف کنجکاوی می‌بینیم چون یه چیزایی می‌بینیم که عجیبه خیلی جاها کوچه‌های تنگ هست


audio: FFXiVCV62OM_0144.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
ولی هرجایی کوچه تنگ هست همه لباساشون از طناب آویزون نیست بند رخت‌شون تو کوچه نیست زیپر‌ییرهنی آویزون نیست همه همین‌طوری برن و بیان جاهای دیگه‌ای هم هست که کوچه تنگ داریم ولی بندرخت تو خیابون نیست ولی اینجا هست توی محله قدیمیش هست توی محله اسپانیایی‌ها که زمان حکومت اسپانیا یعنی زمان شاه‌عباس هزاره 1600 ساخته شده هست و همینا الان باعث می‌شه که محله‌ها زنده‌ست پر از هنر خیابونیه پر از بساطه


audio: FFXiVCV62OM_0145.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
پر از جاهای مختلفه برای نشستن و غذا خوردن و بار و از اینجور چیزای خیلی محلی البته حالا محله‌های بالا شهر هم داره محله‌های روی بلندی هم داره که یه هوا فضای سبزش بیشتره یه خرده رستورانا و مغازه‌هاش مثلا شیک‌تره افق دید یه کمی توش بازتره


audio: FFXiVCV62OM_0146.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
توی خود شهر که قدم بزنیم یه چیز چشمگیری که می‌بینیم یه سری قصر و کلیسا و اینا هست یه دونه یه پلازای خیلی بزرگ نیم‌دایره‌ایه که وسطش خالیه گندگی و خالی بودنش اگر وقتی می‌ریم خالی باشه چشم رو می‌گیره اینم داستان قشنگی داره این قلب شهره یه طرفش یک کاخه یه طرفش یه کلیساییه با سبک پانتئون رم


audio: FFXiVCV62OM_0147.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
و الان این یادگار پیوستن ناپله به اتحاد ایتالیا در 1806 ولی در واقع ساختنش زمان ناپلئون شروع شد شوهرخواهرش رو گذاشته بود اینجا اون شروع کرد اینجا اینو ساختن بعد اون کله شد ساختن ادامه پیدا کرد این یه میدون بزرگی بود اون موقع وسط شهر بعدا در قرن بیستم که خیلی دیگه شلوغی شد و خیابونای تنگ و شلوغ و ماشین زیاد شده بود و اینا گفتن اینو بکنیم پارکینگ


audio: FFXiVCV62OM_0151.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
بستنش شد پیاده‌راه سنگ‌فرشش کردن الان وقتی که خبری نیست خیلی خالی به نظر می‌رسه ولی توش مثلا کنسرت‌هایی که گذاشتن و اینا رو بتونی فیلماش رو ببینی می‌بینی که خب چقدر می‌تونه همین‌جا جای زنده‌ای باشه دیگه تو همون منطقه قدیمی یه چیز دیگه‌ای که دیدن داره یه گالریاست از این پاساژها مرکز خریدای قرن نوزدهمی‌ که اینم توی شهرای دیگه اروپا هست باز اینجا هم به مناسبت اتحاده و


audio: FFXiVCV62OM_0152.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
اسم یکی از شاه‌های اول رو هم روش گذاشتن و اینا بخشی از پروژه مدرن‌سازی شهره مشخصا هم از این گالری که توی میلان ساخته بودن الهام گرفته بوتیک و مغازه و رستوران و کافه و اینا اینم جای قشنگ و دیدنی‌ایه اینا حالا داستان دیدنی‌های ناپله و تاریخ ناپله و خیلی هم داستان‌های لازمیه به نظر من ولی یه چیز دیگه‌ای درباره ناپل هست


audio: FFXiVCV62OM_0153.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
که خیلیا که درباره ناپل هیچی نمی‌دونن فقط اینو می‌دونن فقط مارادونا رو می‌دونن و خیلی هم درباره مارادونا هیچی نمی‌دونن به دلایل دیگه می‌رن ناپل و بعد که برمی‌گردن می‌رن به مارادونا فکر می‌کنن به خاطر اینکه خیلی مارادونا هنوز توی شهره


audio: FFXiVCV62OM_0154.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
مارادونا به اعتقاد خیلی‌ها بهترین فوتبالیستی که در تاریخ آمده جادوگر آرژانتینی بود که وقتی آمد ناپل اومد توی تیم ناپل و واقعا فقط تیم ناپل رو عوض نکرد شهر رو دگرگون کرد واقعا


audio: FFXiVCV62OM_0155.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
صحبت دهه هشتاده 1984 تیم ناپل زیر سایه غول‌های شمال ایتالیاست تیم‌های میلان و تورین و رم و مردم شهر هم گفتم همین‌طوری هم احساس می‌کنن داره بهشون کم‌توجهی می‌شه اوضاع هم که خرابه بیکاری و فقر و فساد و مافیا و هی عقب‌تر و فقیرتر و بیکارتر از بقیه ایتالیا می‌بینن خودشون رو و احتمالا غلط هم نمی‌بینن باشگاه‌شون هم تو قفسه افتخاراتش


audio: FFXiVCV62OM_0156.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
توش چیزی نیست که نگاش کنن سرشون رو بگیرن بالا در جنگ با شمال ایتالیا در واقع از همه نظر عقبن ترسون و ضعیف و ناایمن و هیچ‌وقت هم قهرمان سری آ نشدن و مردم طبعا تیم رو خیلی دوست دارن ولی خب وضع تیم شبیه وضع خود شهر ناپله


audio: FFXiVCV62OM_0158.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
مافیا و خلافکارا و اینا دارن در شهر می‌تازونن و همه جای زندگی مردم سایه‌شون هست و بعد یه زمین لرزه‌ای آمد در ناپل همون 1980 سال 60 ما خیلی خراب کرد 300 هزار نفر رو آواره کرد ناپل با بلایای طبیعی و این‌ها غریبه نیست ولی این خیلی سنگین بود مخصوصا که حالا خودش یه طرف بدبختی خودش و آوارگیش و تخریبش و اینا یه طرف بازسازیش خرجی داشت


audio: FFXiVCV62OM_0160.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
این پولی که بعدا برای بازسازی می‌آمد و شروع می‌کردن هزینه کردن این همه‌ش می‌رفت تو مافیا همه‌ش می‌رفت همین کارهای سازمان‌یافته مافیا می‌آمدن توی پروژه‌های ساختمانی همه این پول رو جذبش می‌کردن شروع می‌کردن از هرجایی که بتونن یه چیزی بکنن مافیای ناپل هم مثل بقیه مافیاها همیشه تو کار ساخت‌وساز بود الان که پول آمده بود بعد از زلزله


audio: FFXiVCV62OM_0161.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
اون نهادهای فاسد و سیاست آلوده به مافیا و اینا شد زمینه انواع دزدی و اختلاس و رشوه و تطمیع و خیلی بیان خونه‌های با استاندارد پایین بسازن و قراردادهای گنده ببندن و خیلی خلاصه چاق بشن تو این وضعیت اون زلزله هم یک قوز بالا قوزی بود از هر نظر ضربه‌ای بود به شهر به مادی و مالی و روحیه مردم و همه چی تا مارادونا آمد


audio: FFXiVCV62OM_0162.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
مارادونا کیه؟ مارادونا کجا بود؟ مارادونا ستاره بود مارادونا اون موقع با آرژانتین رفته بود جام جهانی و افتخارات کسب کرده بود و بارسلون داشت بازی می‌کرد و اینا ولی تو بارسلونا خیلی میزون نبود


audio: FFXiVCV62OM_0164.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
بیرون زمین هم خلاصه شرایطش خوب نیست اینجا باشگاه ناپل می‌افته دنبالش که مارادونا رو بیاره همون اولین زمزمه‌هاش که بلند می‌شه از همون اول اصلا ماجرا فراتر از فوتباله واقعا در دل مردمی که مدت‌هاست اصلا یادشون رفته امیدوار بودن چه شکلیه یهو یه یه شعله امیدی پیدا می‌شه و می‌آرنش بالاخره باشگاه و بانک‌های محلی و اینا می‌آن و پول می‌ذارن و اینا


audio: FFXiVCV62OM_0165.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
یه رکورد جدیدی برای نقل و انتقال ثبت می‌شه امضا می‌کنن مارادونا می‌آد ناپل مارادونای ستاره جام جهانی از آرژانتین آمده باشگاهی که


audio: FFXiVCV62OM_0166.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
در حال تقلاست در شهری خسته و در حال دست و پا زدن ولی مارادونا با این شرایط غریبه نیست اومده توی شهری که از نظر نرخ بیکاری تو ایتالیا از همه بالاتره و خیلی فقیره و اینا ولی مارادونا خودش هم از فقر آمده می‌دونه فقر چطوریه شهر داغونه تیم وسط جدولیه


audio: FFXiVCV62OM_0167.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
بهترین بازیکن جهان می‌آد اینجا و انگار ناپلی‌ها انگیزه پیدا می‌کنن واسه زندگی اصلا یه خدای جدیدی آمده توی شهرشون می‌آد نه تنها کاپیتان تیم اصلا کاپیتان شهر می‌شه با معجزه فوتبالی تکنیکی با رهبری توی زمین معجزه روحی روانی واقعا فصل تاریخی می‌شه در فوتبال ایتالیا ناپل قهرمان ایتالیا می‌شه برای اولین بار


audio: FFXiVCV62OM_0168.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
بعد سه سال بعد دوباره قهرمان می‌شه کلی جام و قهرمانی دیگه و یک ابر قهرمانی می‌شه مارادونا هم برای ناپل هم برای خیلی‌ها در جاهای مختلف دنیا یه فاز ضد سیستم و ضد امپریالیستی و اینا هم داشت آدم بی‌ایرادی هم نبود زندگی کم‌مشکلی هم نداشت اونم به جذابیتش به معمولی بودنش به در دسترس بودنش اضافه می‌کرد


audio: FFXiVCV62OM_0170.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
فراتر از این‌ها ولی بیرون زمین مارادونا یک نماد فرهنگی بزرگ بود برای ناپل برای امید ناپل و غرور شهر و تاب‌آوری شهر و مارادونا و بودنش خب از همون اول کمک کرد به اقتصاد ناپل مسافری که می‌اومد ناپل مردمی که می‌اومدن بازی‌ها رو ببینن جونی که بیزینس‌های محلی گرفتن توجهی که رسانه‌ها می‌کردن هفت سال طلایی داشت مارادونا در ناپل


audio: FFXiVCV62OM_0172.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
مردم بهانه تازه پیدا کردن که شهرشون رو دوست داشته باشن بعضی وقتا شرایط انقدر بده آدم می‌خواد دوست داشته باشه شهرش رو جامعش رو ولی سخته نمی‌شه بعد یک اتفاق اینطوری یک شخصیت امیدآفرین اینطوری می‌تونه خیلی کار بکنه ابرقهرمانی شد براشون اصلا به نظر منی که این همه شهر هنوز فازش رو داره بخشیش به‌خاطر همینه


audio: FFXiVCV62OM_0173.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
در خاطره شهر هست که این آدم باهاشون چیکار کرد و خیلی بیشتر از فوتبال و جام بردن‌ها و ایناست اسم استادیوم شهر الان عوض شده شده دیگو آرماندو مارادونا عکس مارادونا و اسمش و اینا ولی واقعا خیلی بیشتر از فوتباله پسربچه می‌بینی تو ناپل لباس مارادونا تنشه که وقتی مارادونا مرد پنج سالش هم نشده بود یعنی نمی‌تونه اصلا دیده باشه بازی ازش دیده باشه اونقدری اصلا که از بازیکنان امروز فیلم هست و اینا


audio: FFXiVCV62OM_0174.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
از مارادونا فیلم نیست ولی انقدر تو کوچه و پس‌کوچه‌ها عکسش هست و اسمش هست و از این حجله‌ها هست و از این سقاخونه‌ها و شمع و اینا هست و یکی یه تار موش رو قاب کرده تو مغازه گذاشته و کلیسا هست و یادبود هست و نقاشی دیواری هست و حد نداره واقعا هر خونه‌ای حالا هر خونه‌ای اغراقه ولی خیلی خونه‌ها انگار مارادونای خودشون رو می‌خوان هر کوچه‌ای هر محلی


audio: FFXiVCV62OM_0175.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
خیلی حس عجیبی باید بوده باشه در ناپل بودن در اون سال‌ها و تجربه کردنش خیلی برای من جالبه شهر آرزوی یه چیزی رو داشته و فکر نمی‌کردن در زندگی خودشون به این آرزو برسن ولی رسیدن قهرمان ایتالیا شدن به‌خاطر یه نفر یکی می‌گفت توی قبرستون ناپل


audio: FFXiVCV62OM_0177.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
و واقعا هم همین‌طوریه فکر کن نسل‌هایی این رویا رو داشتن نسل‌های بعدش هم این رویا رو احتمالا دارن ولی اون شور اون وضعیت تو اوج بدبختی به یه همچین چیزی رسیدن و اینا خیلی باید چیز خاصی باشه جلوی چشم‌شون یکی اومد معجزه کرد و اینا اون معجزه رو هفت سال زندگی کردن من با یه آدمی که این شرایط سنی رو داشت و اینا صحبت کردم برقی رو توی چشاش دیدم موقع تعریف کردن واقعا یادم نمی‌آد جای دیگه‌ای دیده باشم


audio: FFXiVCV62OM_0178.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
اسم ناپل امروز بدون مارادونا نمی‌آد بیش از هر نمادی از شهر مسافرا مجسمه و عکس و یادبود و تیشرت و یه چیزی که با مارادونا وصل باشه می‌خرن و می‌برن و واقعا شده یک بخشی از داستان ناپل یک بخشی از چیزهایی که اینجا رو کرده ناپل امروز هم ناپل از نظر کیفیت زندگی شهر بالایی نیست کمبود فضای عمومی و فضای سبز و ایناش واضحه از متراکم‌ترین شهرهای بزرگ اروپاست


audio: FFXiVCV62OM_0179.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
در هیچ شهر اروپایی دیگه‌ای مردم انقدر از نداشتن فضای سبز و فضای عمومی ناراضی نیستن این گزارش کیفیت زندگی شهرهای اروپایی رو من می‌دیدم از پایین‌ترین استانداردها رو داره واقعا در اروپا مخصوصا برای خانواده‌ها و برای بچه‌ها و از نظر اینکه چقدر امنه شب تو خیابون تنها راه بری و این‌ها در سطح استانبول و رم و آتن و اینا از این شهرایی هستن که امتیازشون خیلی بالا نیست در اروپا برای توریست ولی شهر جذابیه


audio: FFXiVCV62OM_0180.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
و یه نکته جالبی هم داره توی رتبه‌بندی‌ها می‌گم خیلی پایینه و اینا از نظر وضعیت زندگی ولی شهرای دیگری که کنارشن شهرای خوشحالی نیستن خیلی شهرای یه خرده عبوسی‌ان ولی ناپل اینطوری نیست شهریه که به توریست با روی خوش هم توریست رو می‌پذیره و کلا هم مردم در یه حال باصفایی هستن خیلی پذیراتر و گرم‌تر از حتی مثلا شمال ایتالیا هم هست و واقعا هم چیز دیدنی زیاد داره


audio: FFXiVCV62OM_0181.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
همون تونلی که گفتم از زمان باستان بود گسترشش دادن و یه زمانی تونل فرار شاه بود بعد شد زباله‌دونی و اسقاطی‌ها رو می‌ریختن مثل زیرزمین بعضی خونه‌ها که هرچی نمی‌دونن چیکارش کنن می‌فرستادنش اونجا زباله و آشغال و تاکسی اسقاطی و همه چی اونجا بود تا 2005 داستانش این بود از 2005 یه عده‌ای جمع شدن با سرمایه خصوصی


audio: FFXiVCV62OM_0183.opus
source: youtube
source_id: FFXiVCV62OM
invalidation: VALID
text:
و الان دیگه باز شده به عنوان یه جای دیدنی خیلی هم به نظر من جای خوبیه من قول هم دادم به راهنماهای تورشون که معرفی کنم توی ویدیو پیشنهاد هم بکنم دیدنش رو واقعا هم پیشنهاد می‌کنم لینک اون‌ها رو هم در توضیحات می‌ذارم امیدوارم که اگر ناپل رو دیدین خوش به حال‌تون اگر هم ندیدید همین عکس‌ها و ویدیوها و توضیح‌ها کمک کرده باشه که با یک شهر دیگری هم آشنا بشین دم شما گرم


audio: WgcLpQ-4Bh4_0002.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
یه سری کلمه‌های نظامی زیاد استفاده می‌کنیم می‌گیم از عقیده‌ت دفاع کن به اعتقاد من حمله نکن از موضعت عقب‌نشینی نکن تو بحث


audio: WgcLpQ-4Bh4_0004.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
زبان رو می‌بینید؟ زبان خیلی جنگی و مبارزه‌ایه و این انگار تصادفی نیست این دلیل داره این از جمله به‌خاطر اینه که ما اصلا طرز فکرمون مثل سربازهاست مثل جنگنده‌هاست وقتی داریم درباره عقایدمون و فکرمون و اینا صحبت می‌کنیم درباره چیزی که بهش باور داریم فکر می‌کنیم مثل سرباز فکر می‌کنیم و در واقع یعنی فکر خیلی نمی‌کنیم چون سرباز چطوری فکر می‌کنه؟ سرباز کارش این نیست که فکر کنه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0005.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
سرباز کارش این نیست که ببینه اینطوری درسته یا اونطوری درسته سرباز کارش اینه که سرش رو بندازه پایین کاری رو که از قبل مشخص شده بکنه گفتن از اینجا باید دفاع کنی باید از اینجا دفاع کنه اینجا باید حمله کنی باید اونجا حمله کنه همیشه باید اصلا آماده مبارزه باشه طرز فکر سرباز اینه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0008.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
اصلا فاجعه‌ست اگه سرباز بخواد وسط جنگ شک کنه ببینه حالا این درسته یا اون درسته این مسیره بهتره یا اون مسیره بهتره و اگه یه کم بهش فکر کنی عجیبه که ما درباره عقیده‌هامون همون سیس سرباز می‌گیریم


audio: WgcLpQ-4Bh4_0009.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
چون اگر اصلا به من بگی چطوری فکر کنم بهتره برای این‌که فکرم رو بهتر کنم چیکار باید بکنم من می‌گم ذهن باز داشته باش من می‌گم ذهن نقاد داشته باش تفکر نقاد داشته باش ذهن منتقد داشته باش این ربطی به سرباز نداره در حالی که زبان من وقتی درباره فکرم صحبت می‌کنم و عقایدم صحبت می‌کنم همیشه جنگی سربازیه نشون می‌ده یه گیری هست اینجا این سرباز بودن این طرز فکر درستی نیست


audio: WgcLpQ-4Bh4_0010.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
مخصوصا برای مایی که دنبال این هستیم که ذهن‌مون رو باز کنیم و می‌خوایم مطمئن باشیم که داریم به بهترین شکلی که می‌تونیم فکر می‌کنیم این ویدیو هم درباره فکر کردنه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0011.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
چند تا نکته‌ست چند تا یادآوریه به خودم برای این‌که چطوری بهتر فکر بکنم این بار بیشتر بر اساس یک کتابی به اسم طرز فکر پیشاهنگی


audio: WgcLpQ-4Bh4_0013.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
یه دفعه‌ای تو بی‌پلاس خلاصه‌ش کردیم این دوباره یه نگاه دیگه‌ست به اون کتاب دوست داشتم برگردم دوباره ببینم که چه حرفایی می‌شه از این نویسنده یاد گرفت از کتابش و از مصاحبه‌هاش این طرف و اون طرف


audio: WgcLpQ-4Bh4_0014.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
چون از این چیزایی که باید هی دوباره بازنگری کنی دیگه به نظر من باید هی دوباره مرورش بکنم ببینم که چطوری می‌تونم نظری رو قضاوت بکنم؟


audio: WgcLpQ-4Bh4_0015.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
نظر خودم رو ارزیابی کنم داوری بکنم اون کتابه حرفش در یک جمله این بود که سرباز نباشیم طرز فکر سرباز نداشته باشیم به جاش طرز فکر پیشاهنگ داشته باشیم


audio: WgcLpQ-4Bh4_0016.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
پیشاهنگ اونیه که پیش از سربازها می‌ره جلو پیش از هنگ فکر کنم منظورشه دیگه پیش از کاروان می‌ره جلو حتی


audio: WgcLpQ-4Bh4_0017.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
گفت الا یا خیمگی خیمه فروهل که پیشاهنگ بیرون شد ز منزل گفت بابا پاشو چادرمادر رو جمع کن پیشاهنگ رفت ما هم باید دنبالش بریم پیشاهنگ یکیه که دنبالش می‌رن پیشاهنگ زودتر از کاروان می‌ره زودتر از سپاه می‌ره که یه سر و گوشی آب بده ببینه راه چیه چاه کجاست کجا سرپایینیه کجا سربالاییه کجا دره‌ست کجا باتلاقه قبل از عملیات یا قبل از سفر می‌ره شناسایی می‌کنه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0019.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
و این آدم اگه یه خرده بهش فکر کنی خب مشخصه که نمی‌تونه مثل سرباز فکر کنه بگه نه من می‌دونم که راه اینه و چاه اینه و از این‌ور باید رفت اگر می‌دونستی که اصلا تو لازم نبودی که


audio: WgcLpQ-4Bh4_0021.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
که فکر نمی‌کردی اونجا هستن ولی ببینی اونجا هستن و بحث نکنی که اینا نباید اینجا باشن بگی خب این اینجاست پس ما باید یه کار دیگری بکنیم کنجکاو باید باشی ذهن باز داشته باشی


audio: WgcLpQ-4Bh4_0022.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
آماده باشی که با واقعیت هر چیزی که هست روبه‌رو بشی و بر اساس اون موضعت رو عوض کنی نقشه‌ت رو بازبینی بکنی


audio: WgcLpQ-4Bh4_0023.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
حتی اگر چیزی باشه که از قبل انتظارش رو نداشته باشی تو این دام تکراری و البته طبیعی نیفتی که بخوای اون چیزی رو که فکر می‌کنی درسته یه طوری توجیه کنی چون سرباز اینطوریه دیگه سرباز یه چیزی رو فکر می‌کنه درسته و اگر هم بخوای باهاش بحث بکنی شروع می‌کنه توجیه کردن این‌که بهت توضیح بده چرا اونی که من فکر می‌کنم درسته حتما درسته


audio: WgcLpQ-4Bh4_0024.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
در حالی که ما می‌خوایم اینطوری نباشیم می‌خوایم آماده باشیم که نظرمون عوض بشه مشخصه من فکر می‌کنم این خیلی حرف مهمیه فکر می‌کنم در دنیایی که مخصوصا از نظر سیاسی خیلی قطبی، دوقطبی شده خیلی مهم‌تر هم هست این کتابه برای همین شاید روی من خیلی تاثیر زیادی گذاشت


audio: WgcLpQ-4Bh4_0025.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
حداقل رو این‌که بدونم چه جور ذهن و ذهنیتی می‌خوام داشته باشم این‌که حالا چقدر تونستم یا نتونستم البته که مسئله دیگریه حالا اینجا درباره خود کتابه نمی‌خوایم صحبت کنیم یه بار چیزایی رو که از اون فهمیده بودیم پادکست کردیم اینجا می‌خوایم یه خرده بگیم که اصلا چنین کاری رو کردن به چه جور مشکلاتی ممکنه بخوره و حالا چی؟ چون حالا فهمیدیم که اینطوری خوبه و بهتره که باز باشیم و آماده تغییر باشیم و


audio: WgcLpQ-4Bh4_0028.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
می‌خوایم ببینیم اونجاهایی که سخت می‌شه رو چه باید کرد مثلا کجا سخت می‌شه؟ اونجایی که اگر بریم از روی شواهد نتیجه بگیریم یه چیزی به یه چیزی می‌رسیم به یه جایی می‌رسیم که خب مثلا لابد حرف درست و نظر درست و کار درست اونه ولی یه چیزای دیگری یه نیروهای دیگری هم هست که می‌کشدمون سمت نتیجه دیگری سمت تصمیمی یا ایده متناقضی


audio: WgcLpQ-4Bh4_0030.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
اتفاقا خیلی نیروهای انسانی خیلی گزینه‌های شاید اخلاقی‌تر در نگاه اول خیلی همدلانه‌تر جلومون بیاد اونا رو چیکار کنیم؟ یعنی اینجاست که جالب می‌شه دیگه می‌خوایم ببینیم ایده‌های این خانم جولیا گلف که گفتم پادکست هم داره پادکست خیلی البته پادکستش الان متوقف شده ولی پادکست خیلی خوبی بود می‌شه گوش داد این کتابش رو می‌شه خوند و اینا می‌خوایم ببینیم که این ایده‌ها


audio: WgcLpQ-4Bh4_0031.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
برای این جور موقعیت‌ها چی بهمون می‌گه؟ می‌خوایم بریم چند تا مثال ببینیم ببینیم که این ایده‌های خانم جولیا گلف در دنیای واقعی چطوری کار می‌کنه چجوری می‌شه ازش راهنمایی گرفت برای قضاوت و تصمیم‌گیری و اینا؟ کجا مثلا مثلا بذارید یک مثالی بزنم دو سه چهار تا مثال داریم هم مثال از خود ایشون داریم که این‌ور اون‌ور زده هم مثال تاریخی می‌زنم هم یه خرده از مثال‌های مربوط به تاریخ خودمون می‌زنم وسط ویدیو


audio: WgcLpQ-4Bh4_0032.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
به نظرم کمک می‌کنه اولین داستان رو بذار اینطوری شروع کنیم یک روزنامه‌نگاری یه روزنامه‌نگار جوونی از دانشگاه اومده بیرون خیلی هم دوست داره که روزنامه‌نگار خوبی بشه وفادار به عینیت و به فکت و این‌ها


audio: WgcLpQ-4Bh4_0033.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
می‌خواد بره گزارش بده یه روز بهش می‌گن که در این شهر آب آلوده شده آب آلوده شده رودخونه آلوده شده رودخونه‌ای که از وسط شهر می‌آد رد می‌شه آلوده می‌شده مردم مریض شدن


audio: WgcLpQ-4Bh4_0034.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
سلامت بچه‌ها مخصوصا خیلی آسیب دیده یک عده‌ای هم جون‌شون رو از دست دادن و می‌خوایم بررسی کنیم خیلی از مردم می‌گن که این کارخونه‌ای که اینجا هست این آلاینده ریخته توی رودخونه و مردم می‌خوان که این کارخونه تعطیل بشه صاحب‌های کارخونه هم وایسادن می‌گن نه ما طبق مقرراتیم و اتهامات همه بی‌اساسه و اینا سردبیر به ایشون می‌گه که شما برو برو دنبال حقیقت برو دنبال فکت عینی باش


audio: WgcLpQ-4Bh4_0036.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
و برو هر جایی که حقیقت و داده‌ها تو رو برد برو همون‌جا از اونجا گزارش بده ایشون هم شروع می‌کنه با هیجان و اضطراب و اینا می‌ره و وضع آلودگی رودخونه رو بررسی می‌کنه مصاحبه می‌کنه با مدیرای کارخانه و با مردم داستان مردم رو گوش می‌ده احساس خشم و همدردیش هم کم‌کم بیشتر و بیشتر و بیشتر می‌شه که مشخصه خب کارخونه سران زر و زور و تزویر و اینا اینا مقصرن دیگه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0037.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
و من باید از ساکنان شهر حمایت کنم شروع می‌کنه مقاله رو نوشتن که این خسارت‌هایی که به جامعه خورده تقصیر ایناست


audio: WgcLpQ-4Bh4_0038.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
آماده‌ست که مقاله رو منتشر بکنه یاد یکی از سخنرانی‌های یکی از استادای روزنامه‌نگاریش می‌افته درباره همین ذهنیت پیشاهنگ ذهنیت چشم باز داشتن


audio: WgcLpQ-4Bh4_0039.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
به جای این‌که از یه دیدگاه خاص دفاع کنی تمرکز بکنی روی این‌که روزنامه‌نگار خوب باشی یعنی پیشاهنگ باشی یعنی همیشه وضعیت رو بخوای از هر زاویه‌ای بررسی بکنی نه این‌که مثل یه سرباز آماده باشی از اون موقعیتی که گرفتی دفاع بکنی و یادش می‌آد که این ذهنیته برای ارزیابی موقعیت‌های مخصوصا اخلاقی خیلی مهمه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0040.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
با این دید می‌ره گزارشش رو دوباره بررسی می‌کنه سوال از خودش می‌پرسه که من چقدر من آیا به اندازه کافی آبجکتیو بودم؟ عینی بودم؟ حواسم به داده‌ها بوده؟ آیا اجازه ندادم که احساساتم و تمایلم به حمایت از سلامت مردم و جون بچه‌ها و اینا قضاوتم رو مخدوش بکنه؟ و به نظرش آمد که درباره شرایط کارخونه به اندازه کافی تحقیق نکرده رفته توی این داستان این‌که


audio: WgcLpQ-4Bh4_0041.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
مدیران سودجوی کارخانه چنین کردن چنان کردن و اون احساس و خشمش جلوی این‌که بره راستی‌آزمایی بکنه رو گرفته برگشت دوباره سر گزارش و برگشت کارخونه این بار با ذهنی بازتر صحبت کرد و گزارش‌ها رو دید و مدرک رو دید و اینا متوجه شد که خب این کارخونه سال پیش یه سیستم فیلتریشنی گذاشته


audio: WgcLpQ-4Bh4_0045.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
و بعد هم فهمید که آره مثلا یه کارخونه‌ای بالادست اینا هست که اونا انگار مواد شیمیایی رو می‌ریزن توی رودخونه منتها به دلایلی کسی به اونا توجه نکرده خیلی این شده که اتهام اومده روی این‌ها و انقدر هم جو احساسی بوده که دیگه اتهام رو اینا مونده و هی کار بالا گرفته بعدش هم دید اصلا تمام قصه هم از آب نیست خود خاک منطقه هم یک آلودگی ناشناسی داره یعنی رنج مردم واقعی هست


audio: WgcLpQ-4Bh4_0046.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
ولی علتش اونقدری که اول به نظر می‌رسید ساده نیست که بگی مال این کارخونه‌ایه که سرانش مثلا حالا بدنام هم هستن توی مردم می‌رسه روزنامه‌نگار سر دو راهی دیگه می‌گه من باید حالا از مردم شهر حمایت کنم که انقدر تحت تاثیر داستان‌هاشون قرار گرفتم


audio: WgcLpQ-4Bh4_0047.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
یا این‌که باید پایبند باشم به حقیقتی که یه مقدار پیچیده‌تره و از اونی که اول به نظر می‌رسید هم گنگ‌تره و تصمیم می‌گیره که طرز فکر پیشاهنگی رو ادامه بده و از حقیقت حمایت بکنه حتی اگر یه مقداری ناخوشایند باشه یعنی به اندازه کافی هم رضایت‌بخش نباشه مقاله رو بازنویسی می‌کنه دو طرف داستان رو این دفعه ارائه می‌ده هم رنج مردم شهر رو، هم وضعیت کارخونه رو


audio: WgcLpQ-4Bh4_0049.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
آلودگی خاک و اینا و نهایتا خب مقاله رو که منتشر می‌کنه طبعا جنجال هم می‌شه دیگه من می‌تونم تصور کنم که خیلی هم فحش بهش بدن خیلی هم برگردن بگن که خریدنش


audio: WgcLpQ-4Bh4_0050.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
اصلا اجازه نمی‌دن مدیران کارخونه که حرفی علیه‌شون منتشر بشه معلومه که رسانه‌ای که بخواد کار کنه باید نتیجه بگیره که تقصیر اینا نیست معلومه که به سفیدشویی می‌افته این ذهنیت‌ها به وجود می‌آد برای ما آشناست دیگه حتی ممکنه یکی بگه من که می‌دونم که مدیرای این کارخونه آدمای سالمی نیستن من کار کردم اونجا دیدم مثلا اینا چه می‌دونم بیمه رد نمی‌کنن کارگر غیرقانونی دارن


audio: WgcLpQ-4Bh4_0053.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
اون چیزی که اتفاقا جامعه باید از خبرنگار بخواد اصلا فانکشن خبرنگار در جامعه اینه یک فانکشنش اینه نه این‌که بره سمت درست تاریخ رو پیدا کنه که بگه کیا آدم بدائن کیا آدم خوبائن کارش اینه که دربیاره که این کارخونه آب رو گل‌آلود کرده یا نکرده و اگه کرده آیا مهم‌ترین عامل آلوده کردن آب این بوده یا عاملای دیگه هم بوده چشم ما رو به اون باز بکنه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0055.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
منتها طول می‌کشه زمان می‌بره که به اون نتیجه بهتره برسه این رویکرد مبتنی بر شواهد طول می‌کشه جوابش اون خشم ناگهانی رو نمی‌تونه کمکی بهش بکنه ولی می‌تونه اتفاقا کمک کنه این مقاله که شهر یک اقدامات معنی‌دارتری انجام بده شهرداری بگه که برید یک تحقیق جامعی مثلا بکنید همه منابع احتمالی رو بررسی کنین هم بهداشت محلی رو، هم دفع زباله رو هم کارخونه‌های بالا دست رو یعنی حرف چیه؟


audio: WgcLpQ-4Bh4_0056.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
حرف اینه که اینطوری نیست که اگر بگیم که این کار رو داریم می‌کنیم یعنی از کسی حمایت نکردیم در درازمدت خیرش به همه می‌رسه در کوتاه‌مدته که به نظر می‌رسه که شما اون روحیه حمایت کردن و اینا رو کنار گذاشتی می‌گن نه این سنگ شده فقط به داده‌ها چسبیده روحیه حمایت نداره، نه می‌گه این عینیت و حمایت متضاد همدیگه نیستن می‌تونن با همدیگه کار کنن


audio: WgcLpQ-4Bh4_0061.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
کسایی فقط ما بهشون کمک می‌کنیم که مثلا پدر خانواده در تصادف اتومبیل از دنیا رفته باشه و اینا هم منبع درآمد دیگری نداشته باشن یعنی خیریه دیگه‌ای بهشون کمک نکنه خب


audio: WgcLpQ-4Bh4_0062.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
این مثال دیگه من از خودم دارم می‌گم این مثال اصلا تو هیچ جای کتابای این خانم و اینا هم نیست من خودم تو یه همچین موقعیتی بودم به‌خاطر این‌که بعد شما باید انتخاب کنی که خب بعد شما پرونده‌ها می‌آد دست‌تون شما باید بگی که ما به این خانواده می‌تونیم کمک بکنیم به این خانواده نمی‌تونیم کمک بکنیم


audio: WgcLpQ-4Bh4_0064.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
یه پرونده یه خانواده‌ای می‌آد دست شما و شما می‌بینی که خب اینا خیلی گرفتارن سه تا بچه هستن پدر خانواده هم در تصادف مثلا کشته شده ولی اینا مثلا از یه خیریه دیگه دارن کمک می‌گیرن شما به وضوح می‌بینی که اینا بسیار بسیار نیاز دارن به کمک شما ولی طبق پروتکل داده‌هایی که شما داری و عینی وقتی بررسی می‌کنی


audio: WgcLpQ-4Bh4_0066.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
تصمیم می‌بینی تصمیم راحتی نیست اینطوری نیست که بگیم که خب مشخصه اون کار که کار بدیه نمی‌گم یه تصمیم اینه که به خانواده کمک کنی یکی اینه که مثلا جیب خیریه رو بزنی مثلا یه پولی اختلاس کنی اینطوری نیست شما اصلا وظیفه خودت می‌بینی که به اینا کمک کنی واقعا هم باید قلبت از سنگ باشه که وسوسه نشی که کمک‌شون بکنی چون نیازمندی‌شون رو متوجه می‌شی و می‌فهمی که اینا خب نیازمندن دیگه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0068.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
یعنی می‌گه که خب این خانواده و این مادر تنها و این دوتا بچه و اینا نتیجه مشخصه کی می‌تونه دلش رو سنگ کنه و از بهتر شدن شرایط این‌ها حمایت نکنه؟


audio: WgcLpQ-4Bh4_0069.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
نتیجه که از قبل معلومه بریم براش دنبال شواهد بگردیم بریم ببینیم نتایج این ارزیابی رو چطوری می‌شه دستکاری کرد که به نفع این خانواده باشه و بتونه این کمک رو از ما هم بگیره از مزایا استفاده کنه حالا برگردیم توضیحات خانم گلف رو یادمون بیاد ایشون می‌گفتش که طرز فکر سرباز تلاش ذهنه برای این‌که در جهتی که از قبل انتخاب کرده یا براش انتخاب کردن شواهدی پیدا بکنه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0071.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
سوالی که می‌پرسه اینه که می‌تونم این رو بپذیرم؟ می‌تونم به نتیجه‌ای که احساساتم تایید می‌کنه به اون برسم؟ شواهد به حد کافی راهی وجود داره که بتونم هر شواهدی رو که می‌تونم پیدا کنم که اون نتیجه‌هه رو بهش برسم؟ یعنی چی؟ یعنی نتیجه رو از قبل پذیرفتم من می‌خوام که کمک بکنم دنبال شواهد می‌گردم که کمکم بکنه که کمک کنم تصمیمم رو درست بکنه این یک نگرش خیلی قوی‌ایه یه مثالی هم زدم که


audio: WgcLpQ-4Bh4_0072.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
دیگه واقعا معلومه که انتخاب توش ساده نیست ما داریم از یک باوری از یه موقعیتی دفاع می‌کنیم که چیز ارزشمندی هم هست اتفاقا توش موقعیت یه طوریه که می‌گیم برای نجات این بچه‌ها و این خانواده تصمیم بگیریم باور کنیم که این‌ها شرایط دریافت این کمک‌ها رو دارن جالب هم هست واقعا اون جایی ما خیلی سریع‌تر و مستقیم‌تر می‌ریم سراغ طرز فکر سرباز


audio: WgcLpQ-4Bh4_0073.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
که یه خرده‌ای موقعیت حساسه این رو در تحقیقات وسیع روانشناسی هم دیدیم وقتی که شرایط حساسه اصلا طرز فکر سرباز رویکرد پیش‌فرض ماست


audio: WgcLpQ-4Bh4_0076.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
یا وقتی که پای منافع مادی خودمون وسطه و البته خیلی جاهای دیگه ولی این سه جا مخصوصا خیلی زیاد می‌ریم اون سمتی یه جور دیگه هم می‌شه اینو دید می‌شه اینو به عنوان یک به عنوان کار کردن مکانیزم دفاعی توجیه دید مکانیزم دفاعی توجیه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0080.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
وقتی که اون دلیل واقعی و زیربنایی که داریم ممکنه ناراحت‌کننده باشه یا از نظر اجتماعی غیرقابل قبول باشه برای این‌که اون رو نگیم


audio: WgcLpQ-4Bh4_0081.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
رفتارمون رو یا افکارمون رو یا احساسات‌مون رو می‌ریم یه جور دیگری توجیه می‌کنیم یا توضیح می‌دیم یک ظاهر منطقی یا عقلانی بهش می‌دیم


audio: WgcLpQ-4Bh4_0082.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
توجیه کردن بهمون اجازه می‌ده که مثلا از عزت نفس خودمون محافظت کنیم یا از احساس گناه یا احساس شرم خودمون رو در امان بداریم حفظ کنیم با توضیحات منطقی ولی نادرست مثل وقتی که مسابقه رو می‌بازیم مثلا داور اینطوری بود داوری اونطوری بود زمین اینطوری بود بارون اونطوری دلایل اینطوری


audio: WgcLpQ-4Bh4_0083.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
امتحان رو خوب نمی‌دی می‌گی که معلم مثلا منصف نبود و این به ما کمک می‌کنه این کمک می‌کنه اضطراب‌مون رو استرس‌مون رو کم بکنه یک توضیحاتی می‌ده که به نظر قابل قبول می‌آن هر چند لزوما درست نیستن


audio: WgcLpQ-4Bh4_0084.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
کمک می‌کنه که از عزت نفس‌مون محافظت بکنیم بالاخره احساس ناکافی بودن نکنیم احساس گناه نکنیم یه بهانه‌هایی می‌ده که کارمون رو قابل قبول‌تر می‌کنه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0085.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
و تعارضات‌مون رو هم راحت حل می‌کنه یعنی یه سری ناهماهنگی شناختی ممکنه به وجود بیاد دیگه ما یک اقداماتی داریم دلایلی کردیم این حرفا دلایلی داشتیم براش اینا با همدیگه ناهماهنگ هستن با اینا سعی می‌کنیم یه هماهنگی مصنوعی هم اونجا ایجاد کنیم یعنی در نظریه روانکاوی توجیه کردن یکی از مکانیزم‌های دفاعی بالغ‌تر هست


audio: WgcLpQ-4Bh4_0086.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
استفاده ازش می‌کنیم بهمون اجازه می‌ده که یک سطحی از خودآگاهی و درون‌نگری هم داشته باشیم مخصوصا اگر که کاملا مسلط نباشیم به انگیزه‌های واقعی زیربنایی خودمون یعنی اونم هست اونم اینجا در حال کار کردن هست اینم می‌بینیم


audio: WgcLpQ-4Bh4_0087.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
حالا حالا این توضیحات پایه‌ای رو داریم درباره طرز فکر سرباز و طرز فکر پیشاهنگ و اینا حالا بریم ببینیم که این طرز فکر سرباز در عمل چطوری کار می‌کنه یعنی وقتی می‌خوایم درباره یه چیزی قضاوت بکنیم در عمل چه اتفاقی می‌افته که می‌گیم طرز فکرمون طرز فکر سرباز شده؟


audio: WgcLpQ-4Bh4_0088.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
در دو مرحله کار می‌کنه یکی اونجایی که داریم شواهد رو جمع می‌کنیم یکی اونجایی که داریم شواهد رو ارزیابی می‌کنیم در هر دو تای این‌ها می‌آد و اثر می‌گذاره در جمع‌آوری شواهد چطوری کمک می‌کنه؟ چطوری دخالت می‌کنه؟ می‌آد یه کاری می‌کنه که ما دنبال اون شواهدی بریم که از اون باور ترجیحی ما حمایت بکنن دنبال اون چیزایی که باور ما رو تضعیف می‌کنن نریم مثلا، مثلا شما یه همکاری داری


audio: WgcLpQ-4Bh4_0089.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
که فکر می‌کنی اگه بری سراغ اون این بهت کامنت منفی زیاد خواهد داد یک دوستی داری که می‌دونی کارت رو تایید نخواهد کرد اگر باهاش صحبت بکنی بازخوردش احتمالا بازخورد دقیقی هست بازخورد مفیدی هم هست ولی بازخورد منفی‌ایه برای همین شما سراغش نمی‌ری شما داده از اون آدم نمی‌گیری شما اصلا کارت رو به اون آدم نشون نمی‌دی یعنی اصلا توی جمع کردن داده‌ها شما از اول دنبال نتیجه هستی


audio: WgcLpQ-4Bh4_0090.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
نتیجه‌ای که می‌خوای رو می‌دونی می‌دونی که تایید می‌خوای می‌دونی که می‌خوای کاری که داری می‌کنی مورد تایید باشه اوکی باشه درست باشه یه طوری دنبال شواهد می‌ری که به اون برسی تو جمع کردن شواهد


audio: WgcLpQ-4Bh4_0091.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
یه جای دیگه هم وارد می‌شه توی ارزیابی شواهد یعنی شما اصلا استانداردت رو برای این‌که ارزیابی کنی این اطلاعاتی که جمع می‌کنم چقدر معتبر هست یا نیست استانداردت رو عوض می‌کنی برای یه چیزایی که ممکنه باورت رو تضعیف کنه استانداردت خیلی سختگیرانه‌ست از اون طرف اگه یه چیزایی ببینی که باورت رو تایید می‌کنن شل و ول همین‌طوری قبول می‌کنی خیلی مهربون و خیلی آسون‌گیر می‌شی مثلا فکر کن من بادمجون نمی‌خورم


audio: WgcLpQ-4Bh4_0092.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
بعد هر چی تحقیقات و مقاله دربیاد بگه مثلا بادمجون بی‌ارزشه بی‌خاصیته بی‌مصرف‌ترین غذایه که انسان می‌تونه بخوره من درجا اینو می‌پرم اسکرین‌شات می‌گیرم لینکش رو می‌فرستم واسه همسرم بیا دیدی مثلا دانشمندا گفتن بادمجون غلطه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0096.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
من شله مکانیزم‌های ارزیابیم رو در برابر این شل می‌کنم از اون طرف ولی اگر یکی بگه که هفته‌ای یه بار اگه بادمجون بخوری واسه فلانت خوبه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0098.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
بعدش هم اصلا بابا دانشمندا هر روز یه چیزی می‌گن یعنی استاندارد هم برای چیزی که قبولش ندارم یا دوست ندارم قبول داشته باشم خیلی سختگیرانه‌تره و برای چیزی که تایید می‌کنه قضاوت پیش‌اندیشانه من رو خیلی شل‌تر و راحت‌تره استانداردم یعنی در هر دو مرحله جمع‌آوری شواهد و ارزیابی شواهد من با سوگیری و تعصب خلاصه می‌آم


audio: WgcLpQ-4Bh4_0104.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
خیلی سخت می‌شه برامون پرهیز کردن از طرز فکر سرباز برای همین هم می‌گن یکی رو که پول می‌گیره نفهمه نمی‌تونی قانعش کنی نمی‌تونی نظرش رو عوض بکنی پول می‌گیره که نفهمه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0106.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
یا خیلی معمول‌تر و گسترده‌ترش سوگیری تاییدیه دیگه می‌خوایم اون چیزی رو که فکر می‌کنیم درسته واقعا درست باشه حالا شواهد هر چی که هست


audio: WgcLpQ-4Bh4_0107.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
مخصوصا این برای آدمایی که باتجربه‌ترن و بیشتر می‌دونن خطرناک‌تر هم هست قبلا دیدیم نمونه‌هاش رو دیگه سخت‌تر هم هست که فرضیات‌شون رو بذارن کنار و تازه از نو به چیزی فکر کنن


audio: WgcLpQ-4Bh4_0108.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
و اینا ممکنه در مراحل مختلف وارد بشه در جستجوی اطلاعات برن به سمت اطلاعاتی که فرضیه‌شون رو تایید می‌کنه تبعیض داشته باشن در جذب شواهد هر اطلاعاتی رو که می‌بینن با دیدگاهی به سمت توجیه فرضیه تفسیرش بکنن مخصوصا وقتایی که مسئله اخلاقی یعنی مسئله‌ای رو خیلی اخلاقی می‌بینیم شرایط قطبی‌شده اخلاقی خیلی مستعد بروز این رفتاره


audio: WgcLpQ-4Bh4_0109.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
قضاوت‌های زیربنای این احکام اخلاقی معمولا به جای این‌که با استدلال آمده باشن با احساسات هدایت شدن یه نمونه این رو توی اون مثالی که زدم برای خیریه داشتیم دیگه مخصوصا وقتی که من برای خودم مسئولیت اخلاقی قائل می‌شم که مثلا کمک بکنیم به این یا نکنیم


audio: WgcLpQ-4Bh4_0110.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
دیگه خیلی سخته که بخوام مثلا طرز فکر پیشاهنگی داشته باشم بچسبم به شواهد و به داده‌ها و عینی فکر بکنم و این حرفا


audio: WgcLpQ-4Bh4_0111.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
یه کم بریم سراغ توصیه‌های عملی‌تر ببینیم که چه کار باید بکنیم که پیشاهنگ بشیم؟ مثل پیشاهنگ فکر بکنیم چه کار بکنیم که سوال‌مون به جای این که این باشه که چطوری این مثلا می‌تونه درست بشه؟ این باشه که آیا این اصلا درسته یا نه؟ آیا حقیقت داره یا نه؟ نگیم مثلا می‌تونم این رو چی لازم دارم که باورش کنم؟ نه، بگیم کار پیشاهنگی بکنیم بگیم که نقشه‌برداریم


audio: WgcLpQ-4Bh4_0113.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
می‌خوایم شواهد رو جمع بکنیم واقعا بفهمیم چی به چیه این اطلاعات جدید برای ما اطلاعاته و ارزشمنده فارغ از این‌که برای باور ما خبر خوبیه یا خبر بدیه تاییدش می‌کنه یا ردش می‌کنه به هر حال اطلاعاتیه که و به یک اندازه مهمه هر کدوم اینا که باشه توی روانشناسی بهش می‌گه تفکر فعالانه تفکر با ذهن باز


audio: WgcLpQ-4Bh4_0114.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
بدون تعصب و بدون سوگیری بگردی دنبال شواهد و بعدا نتیجه‌ای رو که می‌گیری اعتمادت به اون نتیجه رو با شواهدی که اونطوری پیدا کردی تنظیم بکنی حتی وقتی که احساسات و اخلاق هلت می‌دن به سمت دور دیگری طور دیگری فکر کردن


audio: WgcLpQ-4Bh4_0115.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
احساسات و اخلاق هلت می‌دن به سمت کمک کردن به آدم نیازمند باز هم داریم می‌گیم بهتره که این فکره رو داشته باشیم و نذاریم تمایل‌مون به حمایت کردن کار درست رو بگذاره کنار اگر هم تناقضی می‌بینیم حالا این اگر هم سوال پیش آمد که مثلا خب چرا؟ چیکار باید بکنیم؟ به‌خاطر این‌که می‌گه وقتی تناقضی به وجود می‌آد نباید کار درست رو بذاریم کنار باید مسئله رو سیستمی ببینیم


audio: WgcLpQ-4Bh4_0116.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
مثلا اگر می‌گی که خب آقا این اینطوریه که به اینا واقعا باید کمک کرد ولی قوانین ما اجازه نمی‌ده خب این شاید به این معنیه که قوانینت اشکالی داره اگه مسئله رو سیستمی ببینی


audio: WgcLpQ-4Bh4_0117.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
می‌فهمی که خب پس شاید من باید قوانینم رو اصلاح بکنم بهترش بکنم که نفعش در درازمدت به آدم‌های بیشتری برسه این واقعا مهمه این چون موقعیت‌هایی که در زندگی روزمره باهاش مواجه می‌شیم و اینا همه یه حدی از پیچیدگی رو دارن یه تناقضی توشون می‌آد که سخت‌شون می‌کنه وگرنه کار درست رو روی کاغذ معمولا می‌دونیم تقریبا همیشه می‌دونیم اینجاها هم هست که حرف به نظرم جالب می‌شه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0123.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
قضاوتت رو با شواهد حداقل وقتی ارائه می‌کنی به دیگران با شواهد ارائه کنی نخوای روی احساسات‌شون اثر بگذاری


audio: WgcLpQ-4Bh4_0127.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
و این خودش ما داریم کار رو اصلا توی مسیر غلط می‌ندازیم دیگه به جای این‌که کمکش کنیم داده‌های قابل اعتماد جمع بکنه به جای این‌که تشویقش بکنیم اون رو مثلا همون‌طوری که خودمون رو می‌کنیم که فرضیاتش رو بره چک بکنه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0128.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
می‌ذاریم ولی بیشتر تو فشارهای اخلاقی و احساسی هم خودمون رو، هم دیگران رو موقعی که می‌خوایم که به قضاوتی برسن این خیلی چیز به نظرم خطرناکیه با این‌که نتیجه‌ش در کوتاه‌مدت ممکنه اصلا آزاردهنده هم باشه که من لازم داشته باشم این همه توضیح بدم دقیق صحبت بکنم برای یه قضاوتی که واضحه من می‌دونم قضاوت درست چیه ولی در درازمدت این بسیار چیز مهمیه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0129.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
حتی دیگه من مثال‌هایی که زدم تکرارش نمی‌کنم حتی برای کارای خوبی که دیگه خوب بودنش واضحه یا قضاوت‌های منفی که منفی بودن‌شون مبرهنه واقعا


audio: WgcLpQ-4Bh4_0130.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
پایبند بودن به روش درست خیلی در درازمدت نفعش بیشتره از این‌که یه کاری کنیم که به نتیجه درست برسیم خیلی سریع از روش نادرست این یعنی چی؟ یعنی استدلال‌مون مبتنی بر شواهد محکم و دقیق و قابل اعتماد باشه این یعنی چی؟ یعنی این‌که ادعایی وقتی می‌کنیم اغراق نکنیم حتی اگه حرفی رو که داریم می‌زنیم درسته قطعا می‌دونیم که درسته


audio: WgcLpQ-4Bh4_0131.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
با داده نادرست یا نادقیق یا دروغی یا اغراق شده حرف‌مون رو نزنیم ما برای اینا مثال تاریخی داریم که جلوی چشم‌مونه ما به عنوان جامعه اثر منفی اینو دیدیم یه خرده بهش فکر کنیم در سال‌های اخیر خیلی پژوهش شده درباره مثلا تعداد کشته‌شده‌های قبل از انقلاب


audio: WgcLpQ-4Bh4_0132.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
مثلا تعداد شهدای 17 شهریور و نتیجه‌ای که گرفتن اینه که اصلا از روی همین آمار بنیاد شهید و اینا که تعداد کسایی که در اون روز کشته شدن خیلی کمتر از عددیه که انقلابی‌ها اون موقع اعلام کردن


audio: WgcLpQ-4Bh4_0133.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
و هر وقتی که شما این رو بگی یه بحثیه که به وجود می‌آد اینه که پس تو می‌گی آدم نکشتن پس جون آدما مثلا بی‌اهمیته در حالی که اینا هیچ به اون معنی نیست


audio: WgcLpQ-4Bh4_0135.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
ولی تعداد آدما اینقدره در حالی که اون موقع ادعا کردن تعداد آدما انقدر بیشتره و اون ادعا رفته و همه جا منتشر شده و اثرگذاری هم داشته این‌که تعداد آدمی که کشته‌شده جان تک‌تک‌شون عزیز بوده و کشتن تک‌تک‌شون محکومه یه مسئله جداییه اما انقلابیا فکر کردن چون حکومت ظالمه چون آدم کشته شده اوکیه که تعداد کشته‌ها رو بیشتر بگیم


audio: WgcLpQ-4Bh4_0136.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
چون ساواک بده اوکیه که به دروغ بگیم صمد بهرنگی رو هم ساواک کشته تختی رو هم ساواک کشته جلال آل‌احمد هم ساواک کشته شریعتی رو هم ساواک کشته و تاریخ داره جلوی چشم ما بهمون نشون می‌ده که درست نیست


audio: WgcLpQ-4Bh4_0137.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
شما نباید روش درست رو نباید قربانی نتیجه‌ای بکنی که فرض کن به لحاظ اخلاقی و احساسی و هزار دلیل دیگه می‌دونی نتیجه درستیه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0138.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
نباید از روش درست به اون سمت بری در درازمدت این بومرنگ تو صورت خودت هم می‌خوره و اثرش رو ممکنه خیلی دیر و دیگه دیرتر از اینی که واقعا به دردت بخوره متوجه بشی و خیلی عجیبه که تا همین امروز هم داوری درباره اینا همچنان گره خورده به داوری سیاسی و اخلاقی همچنان خیلی آبجکتیو نیست


audio: WgcLpQ-4Bh4_0139.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
خیلیا زمانی که خیلی انقلابی بودن می‌گفتن ساواک اینا رو کشت بعدا که انقلابی نبودن می‌گفتن نه ساواک نکشت با مثال که می‌بینیم ملموس‌تر می‌شه همچنان سراغ داده‌هه نرفتن سراغ فکت نرفتن سراغ عینیت قصه نرفتن


audio: WgcLpQ-4Bh4_0140.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
کار سخت اینه که پیامدهای اخلاقی گسترده‌تری که حرف و نظرمون داره رو بهش توجه کنیم بفهمیم در درازمدت خیر جمعی در چیه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0141.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
در پایبندی به حقیقته؟ یا در اینه که اون چیزی رو که می‌دونیم بده یا فکر می‌کنیم بده بد یا بدتر نشون بدیم در کار سیاسی، در کار خیریه در قضاوت‌های شخصی و روزمره و اینا


audio: WgcLpQ-4Bh4_0142.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
اینا به نظرم چیزاییه که کمک‌مون می‌کنه دیگه یعنی آماده باشیم برای بازنگری آماده باشیم اگه اطلاعات جدیدی آمد انعطاف‌پذیری داشته باشیم که قضاوت‌مون عوض بشه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0145.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
خیلی عجیبه 28 مرداد 32 مال 70 سال پیشه دیگه خیلی آدم هستن که درباره رویداد سیاسی 70 سال پیش نظرشون یک میلی‌متر جابه‌جا نشده شما فکر کن از این اتفاقات چند بار اسناد و اطلاعات جدید آمده بیرون ولی خیلی‌ها می‌بینی با همون استدلال و حرفای 50 سال پیش دارن درباره‌ش صحبت می‌کنن


audio: WgcLpQ-4Bh4_0146.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
یا این‌که چیزی که به نظرم مشهودتره اینه که قضاوت‌شون درباره‌ش اصلا مستقل از فکت و داده و سند اصلا بر اساس اینا نیست بر اساس علاقه‌مندی و تشخیص سیاسی امروزشونه این نقطه مقابل طرز فکر پیشاهنگیه این دیگه اینه که شما


audio: WgcLpQ-4Bh4_0147.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
شما سپاهت رو انتخاب می‌کنی دیگه می‌ری تو اون سپاه شمشیر می‌زنی هر چی که باشه هر چی که فکر می‌کنی در راستای موضع امروز اون سپاهه شما شمشیر همون رو می‌زنی دیگه اصلا ارتباطت رو با فکت و با واقعیت و اینا قطع کردی این طرز فکر سربازه در بالاترین درجه شما خیلی چون شاه رو دوست داری یا چون خیلی مصدق رو قبول داری یه چیزی رو پذیرفتی و دیگه هر چی سند و داده تازه در بیاد


audio: WgcLpQ-4Bh4_0149.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
اصلا شما سفت نشستی چیزی در شما عوض نمی‌شه چون اساسا قضاوتت رو مستقل از داده‌ها و شواهد و اینا انجام دادی آماده بازنگری هم نیستی اینا که موضوعات تاریخیه در واقع طرز فکر پیشاهنگی توش داشتن یه هوا باید سرراست‌تر باشه مخصوصا موضوع 70 سال پیش


audio: WgcLpQ-4Bh4_0150.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
سخت و دشوار، پیچیده اونجاییه که می‌بینی اگه بخوای مته به خشخاش بذاری نمی‌تونی کمک کسی بکنی که کمکت رو لازم داره نمی‌تونی کار خوبه رو بکنی


audio: WgcLpQ-4Bh4_0152.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
اونجا هم تازه حرف اینه که از کار درست کوتاه نیای حتی به‌خاطر کار نیک تمرکز کنی بر بهبودهای بلندمدت و سیستمی‌ بری دنبال حل مسائل به صورت زیربنایی یه طوری که تعصب و بی‌عدالتی و این‌ها رو کمتر بکنه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0153.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
این یعنی چی؟ یعنی پایبندی بی‌قید و شرط به شفافیت، به صداقت فکری به آمادگی برای درگیر شدن با دیدگاه‌های مختلف و اینا واقعا گفتنش راحته همه رو تو موقعیت می‌بینیم که چقدر سخته


audio: WgcLpQ-4Bh4_0154.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
باز یه مثال دیگه شما مثلا ممکنه به عنوان یک حامی سلامت عمومی باشی و کمپین اجرای واکسن رو داری تلاش می‌کنی براش می‌خوای آدما رو قانع کنی واکسن بزنن


audio: WgcLpQ-4Bh4_0155.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
وقتی می‌گیم طرز تفکر پیشاهنگی یعنی این‌که شما نباید ریسک‌های واکسن رو حاشا کنی و نباید در فواید واکسن زدن اغراق بکنی این چیزی بود که برای خود من تجربه خیلی عجیبی بود زمان کوید من الان که نگاه می‌کنم حامیان واکسن، نهادهای بهداشتی سلامتی دولتی دولت‌های بزرگ


audio: WgcLpQ-4Bh4_0159.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
در کوتاه‌مدت به نتیجه خوب رسیدن آدمای خیلی زیادی واکسن زدن و احتمالا جان‌های خیلی زیادی نجات پیدا کردن و مشکل سریع‌تر حل شد ولی در درازمدت اعتماد به نهادهایی کم شد که به نظر من هزینه‌ش رو جامعه بشری تا مدت‌ها خواهد پرداخت


audio: WgcLpQ-4Bh4_0160.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
این از اون جاهاییه که به نظرم سخت می‌شه من اینطوری فکر می‌کنم من فکر می‌کنم که این عدول از طرز فکر پیشاهنگی بود و هل دادن به یک سمتی بود با سفت کردن روی نتیجه‌گیری


audio: WgcLpQ-4Bh4_0161.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
و حالا ما هزینه‌هاش رو در بلندمدت خواهیم پرداخت به‌خاطر این‌که اصلا در دنیایی که اطلاعات نادرست همیشه هست و همه‌ش هم زیادتر می‌شه و این‌ها و تعصب هم به نظر می‌رسه کمتر از گذشته نیست اگر بیشتر نباشه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0163.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
به تجزیه و تحلیل عینی بکنیم و منطقا و اخلاقا خودمون رو به این پایبند بدونیم یه مثال تاریخی دیگه بزنم ویدیو رو ببندم این یه خرده مثال متفاوته مثاله از تاریخ آمریکاست اینم باز نشون می‌ده که طرز فکر پیشاهنگی چطوری گاهی وقتا راه‌حل‌هایی جلوت می‌ذاره که می‌تونه یه گره بازنشدنی رو باز کنه زمان جنگ داخلیه زمان تصمیم‌گیری آبراهام لینکلن درباره برده‌داری خیلی فشار بود رو لینکلن


audio: WgcLpQ-4Bh4_0166.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
و از اون طرف دیگرانی بودن حتی توی دولت که برده‌داری براشون مسئله اصلی نبود مسئله مهم‌تر حفظ اتحادیه بود حفظ کشور آمریکا فکر کن یعنی


audio: WgcLpQ-4Bh4_0170.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
یه جورایی شد سر برده‌داری از جمله به‌خاطر حرکتی که لینکلن کرد و یه نمونه‌ای بود از این طرز فکر پیشاهنگی در عمل با یک رویکرد خیلی متوازنی نزدیک شد رویکرد دقیقی نزدیک شد به مسئله برده‌داری به جای این‌که یک موضع سخت ایدئولوژیک و سفت بگیره اومد شرایط و شواهد و اینا رو بررسی کرد واقعیت‌های موجود رو نگاه کرد بر اساس اون تصمیم‌گیری کرد


audio: WgcLpQ-4Bh4_0172.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
منتها آماده بود که استراتژیش رو تغییر بده استراتژیش رو تنظیم بکنه زمانبندی رو نگاه بکنه ببینه که این اعلامیه رو جنگ چه اثری داره افکار عمومی چطوریه روابط بین‌المللی چطوره این حرفا


audio: WgcLpQ-4Bh4_0173.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
بعدا هم که اعلامیه آزادی رو داد به عنوان یه حرکت اخلاقی نداد لینکلن به عنوان یک حرکت در جنگ داد اصلا به این خاطر هم ایشون مثال می‌زنه نویسنده این حرکت رو می‌آره تو طرز فکر پیشاهنگی و اینا می‌گه همه چی رو ارزیابی کرد و اینا و شواهد رو هم ارزیابی کرد چطوری می‌شه کنفدراسیون رو تضعیف کرد چطوری می‌شه به عنوان یک اقدام جنگی یک اقدام در جنگ حمایت این ایالت‌های مرزی رو حفظ کرد


audio: WgcLpQ-4Bh4_0174.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
یه کاری کرد که با شمالی‌های میانه‌رو اختلاف ایجاد نشه و بر پایه اطلاعات و شواهدی که می‌تونستن جمع کنن اومد اعلامیه رو صادر کرد یعنی چی بر پایه شواهد؟ یعنی یه طوری صادر کرد یه وقتی صادر کرد که اقتصاد کنفدراسیون ضعیف بشه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0175.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
سیاه‌پوستا بیان به ارتش اتحادیه بپیوندن و ارتش این‌ها رو تقویت کنن آماده هم بود که موضعش رو بر اساس شرایط عوض بکنه آزادی رو به تدریج اجرا بکنه یعنی انعطاف‌پذیر بود با اطلاعات جدید خودش رو تطبیق می‌داد تاثیر بین‌المللی این اعلامیه آزادی رو هم در نظر گرفت جنگ رو تبدیل کرد به یک مبارزه علیه برده‌داری اینطوری تونست حمایت کشورهای اروپایی


audio: WgcLpQ-4Bh4_0176.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
مثل بریتانیا و فرانسه و این‌ها رو هم از کنفدراسیون خیلی کم بکنه می‌گه این تغییر استراتژیک نشون می‌ده که چه ذهنیت پیشاهنگی لینکلن داشت هم همه ابعاد مسئله رو اومد بررسی کرد بر اساسش تصمیم گرفت و هم انعطاف‌پذیری داشت برای تغییر نظر خودش در طول این داستان موضع سفت اخلاقی ننشسته بود از اول تا آخر و این می‌گه نشون‌مون می‌ده که چطوری طرز فکر پیشاهنگی


audio: WgcLpQ-4Bh4_0177.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
می‌تونه موفقیت‌های استراتژیک و اخلاقی در درازمدت هم بهمون بده اگر مبتنی بر شواهد و عمل‌گرایی و انعطاف‌پذیری و این‌ها باشه به نظر من دونستن این چیزها و فکر کردن بهشون خیلی مهمه


audio: WgcLpQ-4Bh4_0179.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
برای توسعه فردی و به عنوان استفاده در زندگی شخصی و زندگی حرفه‌ای و بهتر فکر کردن و اینا بهشون فکر می‌کنیم و این کتاب‌ها رو می‌خونیم الان من اینطوری فکر می‌کنم که برای تاریخ خوندن هم لازمه یعنی اینطوری تاریخ رو هم بهتر می‌تونیم بهش نگاه کنیم تصمیم‌های گذشته رو اینطوری بهتر می‌تونیم ارزیابی کنیم و بهتر می‌تونیم آماده بشیم برای تصمیم‌های مهم آینده خلاصه کتابی رو که ایده اصلی این ویدیو مال اون بود


audio: WgcLpQ-4Bh4_0181.opus
source: youtube
source_id: WgcLpQ-4Bh4
invalidation: VALID
text:
خلاصه‌ش رو ما توی پادکست بی‌پلاس تعریف کردیم پیشنهاد می‌کنم اگر اونم نشنیدید تو اپلیکیشن‌های پادکست گوگل کنید یا بگردید پیدا کنید پادکست بی‌پلاس رو


audio: 4-lLKqpafss_0001.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
رضا شاه پهلوی کلا 15 سال در ایران حکومت کرد حدود 100 سال پیش از بیرون دایره سیاستمدارهای معروف اون دوره آمد بدون اینکه پشتش به خاندان بزرگی باشه به عشیره‌ای، قبیله‌ای باشه در شرایط خیلی بحرانی در کشوری در آستانه فروپاشی در دنیای بین جنگ جهانی اول و دوم آمد و خیلی سریع پیشرفت کرد و سلسله قاجاریه رو بدون جنگ و خونریزی برانداخت


audio: 4-lLKqpafss_0002.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
و سلسله جدیدی رو بنیان گذاشت که اتفاقا یکی از کوتاه‌ترین سلسله‌های پادشاهی شد در تاریخ ایران دوران حکومت خودش هم رضاشاه کوتاه ولی خیلی اثرگذار بود طوری اثرگذار بود که ما امروز بعد صد سال وقتی درباره‌ش صحبت می‌کنیم موضوعیه که آدما رگ گردن‌شون درباره‌ش زود بزرگ می‌شه خیلی جدی می‌شن


audio: 4-lLKqpafss_0003.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
خیلی حیثیتی می‌شه اصطلاحا بحث براشون بیشتر آدما تصمیم‌شون رو گرفتن درباره رضاشاه یا حداقل فکر می‌کنن تصمیمش رو گرفتن خیلی‌ها فکر می‌کنن تصمیم‌شون رو گرفتن و این تصمیمیه که هست و هرگز عوض نخواهد شد جلوی چشم خودمون دیدیم که قضاوت تاریخی آدم‌ها چقدر ممکنه تغییر بکنه تو همین 20 سال گذشته رضاشاه که کاری نکرده که جامعه ولی درباره‌ش نظرش تغییر کرده یه بخش‌هایی از جامعه به وضوح نظرشون عوض شده و حتی اگه نخوان بگن عوض شده


audio: 4-lLKqpafss_0004.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
این چیزیه که ما می‌تونیم ببینیم و این برای من یه یادآوری درس تکراری تاریخه که نظر ما عوض می‌شه قضاوت ما عوض ممکنه بشه ما اصلا گاهی فکر می‌کنم جامعه وقتی تشنه یه چیزیه وقتی یه خواستی براش اولویت پیدا می‌کنه می‌ره در گذشته دنبال یه چیزایی می‌گرده که یادآور همین خواسته باشن براش جامعه‌ای که مثلا خیلی تشنه آزادیه


audio: 4-lLKqpafss_0005.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
مخصوصا میل آزادی‌های سیاسی داره این جامعه دلش خیلی برای رضاشاه ممکنه تنگ نشه ولی اگر نیازها و اولویت‌های جامعه یه بخش‌هایی از جامعه حداقل عوض شد اون‌وقت ممکنه اون بخش‌ها برن تاریخ رو هم یه جور دیگه ببینن یه چیزای دیگری رو، یه کیفیت‌های دیگری رو تحسین کنن و بیارن جلو یه چیزایی که و یه کسایی که فکر می‌کنن پیشنهادهایی برای این شرایط‌شون دارن


audio: 4-lLKqpafss_0006.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
درس تاریخ، یک درس تاریخ برای من اینه که تا وقتی که جامعه زنده‌ست و نیازهاش و اولویت‌هاش تغییر می‌کنه این نگاهش هم به شخصیت‌های گذشته عوض ممکنه بشه دوباره عوض بشه سه باره عوض بشه، چند باره عوض بشه و حالا ممکنه بگیم که اگه اینطوریه پس اصلا واسه چی بریم تاریخ بخونیم؟ اگه هی ممکنه عوض بشه اصلا فاصله فایده اینکه ویدیو بسازیم درباره یه آدمی که 100 سال پیش 15 سال پادشاه بوده بعد هم رفته چیه؟ اگه انقدر نظر آدما ممکنه عوض شه


audio: 4-lLKqpafss_0007.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
حالا هرچی اتفاق روز افتاد آدما نظرشون عوض می‌شه دیگه ما چیکار به اتفاقات گذشته داریم؟ خب مشخصه ما باید باید بدونیم واقعیت‌ها رو باید بتونیم مرور کنیم من فکر می‌کنم مثلا خوبه از جایگاه قضاوت تاریخی بیام بیرون اتفاقا از وضعیت امروز یه خرده فاصله بگیرم برگردم در وضعیت اون موقع اصلا بشم دانش‌آموز درس تاریخ سعی کنم ببینم داریم درباره چه دوره‌ای حرف می‌زنیم توی چه دنیایی هستیم؟


audio: 4-lLKqpafss_0008.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
چه ایرانی؟ چه منطقه‌ای؟ چه دنیایی؟ چه قبل از رضاخان چه بعد از رضاخان چه قبل از رضاشاه و چه بعد از رضاشاه پهلوی من علی بندری هستم این ویدیو در یوتیوب بی‌پلاس منتشر می‌شه سابسکرایب کنید لطفا لطفا که بقیه ویدیوهای ما رو هم بتونید ببینید


audio: 4-lLKqpafss_0009.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
سال 1304 رضاشاه پهلوی می‌شه پادشاه ایران 1925 مجلس رسما رای می‌ده سلسله قاجاریه تمام می‌شه سلسله پهلوی شروع می‌شه فکر کنم یکی از مسالمت‌آمیزترین انتقال قدرت‌هاست انتقال سلسله‌هاست در تاریخ ایران نه جنگی، نه چیزی قاجارها دیگه احتمالا خودشون هم فهمیده بودن که وقت رفتن‌شونه در طول قرن 19 حکومت کردن بر ایران به سختی


audio: 4-lLKqpafss_0011.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
شاید اصلا برگردی عقب فقط آقا محمدخان اولین پادشاه‌شون ابزارش رو داشت بقیه نداشتن آخری احمدشاه که نه ابزار خودکامگی داشت نه خیلی تمایلی بهش داشت بقیه‌شون ولی تمایل داشتن تمایل برای کارهایی داشتن منتها ابزارشو نداشتن فتحعلی‌شاه که در برابر روسیه دو بار شکست خورد کم جنگاور نبود میل به مبارزه داشت اما اشتباه کرد اشتباه کرد که اصلا در ارزیابی قدرت خودش


audio: 4-lLKqpafss_0012.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
و موقعیت حریف به نظر می‌رسه پرت بود و البته واقعا ابزار و امکاناتش رو هم نداشت این شد که سرنوشت جنگ‌های ایران و روس اون شد و هم سرزمین رو دادن رفت و هم غرامت رو یا دیرتر محمدعلی‌شاهی که مجلس رو به توپ بست سر چی بود؟ می‌خواست اختیارات مطلقه‌ای رو که مجلس مشروطه ازش گرفته بود پس بگیره به زور به زور می‌خواست پس بگیره منتها زور نداشت ابزاری نداشت


audio: 4-lLKqpafss_0013.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
چون زور و ابزار نداشت رفت از نیروی نظامی روس‌ها استفاده کرد با توپ لیاخوف روسی مجلس ایران رو به توپ بست و البته آخرش هم شکست خورد یعنی از استبداد میلش رو داشت، اراده‌ش رو داشت ولی امکاناتش رو نداشت دوره کم‌امکاناتی بود خیلی و حالا ممکنه من و شما اینو نگاه کنیم بشنویم بخونیم و بگیم که خیلی هم بد نیست یعنی با دید امروزی نگاه کنیم به اون دوره بگیم بالاخره دیکتاتور بود


audio: 4-lLKqpafss_0014.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
و دیکتاتور نمی‌تونست دیکتاتوری بکنه نمی‌تونست کامل استبدادش رو مستقر کنه دیگه بد نیست این شاید خب خوش به حال مردم ولی واقعیت اینه که معنیش این نبود که دیکتاتوری نمی‌تونه مستقر بشه پس یه چیز خوب دیگه به جاش مستقر می‌شه معنیش این بود که اصلا مملکت رها شده بود حاکمیت ملی انقدر ضعیف بود که مشکلات رو که خب اصلا نمی‌تونست حل بکنه هر گوشه مملکت رو تیول می‌داد به یه خانی به یه حاکم محلی


audio: 4-lLKqpafss_0015.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
به هر کسی که بتونه پول نقدی بهش بده اینم بگه که خب حالا شما پول رو بده به شاه برو هر طور خواستی با مردم اون قسمت تا کن بدوش‌شون چند برابر اون پولی رو که دادی اصلا دربیار مملکت که هیچی سفارت‌خونه‌های خارجی رو اینطوری می‌دادن می‌رفت کنسولگری در خارج رو مثلا اینطوری می‌دادن می‌رفت این بود اصلا وضع مملکت که کار به یه جایی رسیده بود که روشنفکرهایی دنبال راه‌حل گشتن و گشتن و به این نتیجه رسیدن ته‌ش که مشروطه چیزیه که مشکل ما رو حل می‌کنه


audio: 4-lLKqpafss_0016.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
منتها مشروطه دیدیم سرنوشتش چی شد دیگه وضع مملکت از بد بدتر شد از بدتر وحشتناک شاید وحشتناک شد 15 سال بعد از مشروطه اوضاع خراب بود تا کودتا شد


audio: 4-lLKqpafss_0017.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
کودتا کردن رضاخان و سیدضیا با حمایت و پشتیبانی انگلیس و رضاخانی که تا کمی پیش اصلا کسی نمی‌شناختش بعد از یه کمی در سایه بودن شد بازیگر اصلی سیاست کشور ماجرای حالا سال‌های کودتا و نخست‌وزیر و اینا رو قبلا تو یه ویدیوی دیگه گفتیم سال 1304 مجلس موسسان تشکیل شد سلسله قاجار خداحافظ پادشاهی پهلوی شروع


audio: 4-lLKqpafss_0018.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
پادشاهی پهلوی اسم پهلوی از کجا اومد؟ فامیلی رضاشاه بود ولی تا اون موقع در واقع آدما فامیلی نداشتن با لقب شناخته می‌شدن رضاخان هم سروان که بود رضا ماکسیم بود متخصص مسلسل ماکسیم بود مثلا بعد شد رضاخان میرپنج که سرتیپه یعنی بعد که وزیر جنگ شد فرمانده ارتش شد شد سردار سپه بعد که شروع کردن شناسنامه دادن می‌گفتن هر کسی باید یه فامیلی داشته باشه فروغی پیشنهاد کرد که فامیلی پهلوی رو بردارن برای رضاخان


audio: 4-lLKqpafss_0019.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
که اسم یکی از زبان‌های ایران باستان هم بوده ایشونم قبول می‌کنه دستور هم می‌دن که خب هر کسی فامیلی مشابه با پادشاه مملکت داره باید فامیلیش رو عوض کنه و اتفاقا آدم معروفی هم هست اونی که داره آقای محمود پهلویه اون موقع تاریخ‌نگار مشهوری بوده زودتر این اسم رو برای خودش برداشته بود بهش می‌گن نمی‌شه و باید عوض کنی و اینم در اعتراض برای خودش فامیلی انتخاب نمی‌کنه همون اسمش می‌مونه می‌شه محمود محمود اینم داستان جالبی داره


audio: 4-lLKqpafss_0020.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
رضاخان سردار سپه ولی از اینجا دیگه می‌شه رضاشاه پهلوی و تفاوت از همینجا شروع می‌کنه چشمگیر شدن اگر که ما گفتیم قاجارها خودکامگانی بودن که ابزار خودکامگی نداشتن رضاشاه هم خودکامه بود هم ابزارش رو فراهم کرد یعنی در واقع هم هوشش رو داشت که بفهمه که ابزار می‌خواد خودکامه هم بخوای باشی امکانات لازم داری و هم عرضه‌ش رو داشت که این امکانات رو فراهم بکنه


audio: 4-lLKqpafss_0022.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
بحث تخصصی هم هست اصلا کار من نیست ولی چیزی که سرش خیلی بحث نیست اینه که اصلا دولت یک سری امکانات اولیه لازم داره که اگر تصمیم درستی هم گرفت بتونه این تصمیمه رو اجرا کنه


audio: 4-lLKqpafss_0023.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
مثل نیروی نظامی، مثل راه دولتی که ارتش نداشته باشه یا راه نداشته باشه که مثلا ارتشش رو برسونه یه جایی که مثلا سرکشی شده یه جایی که کار داره کارش رو نمی‌تونه انجام بده که


audio: 4-lLKqpafss_0024.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
نه دولت می‌تونه کارشو انجام بده نه مردم می‌تونن با هم تجارت بکنن اینا یه چیزای پایه‌ایه که واقعا دولت ایران قبل از رضاشاه اصلا نداشت این‌ها زمان رضاشاه به وجود آمدن خیلی خیلی ابتداییش در دوره‌ی در اواخر دوره قاجاری شروع شده بود به درست کردن ولی خیلی فاصله زیاد بود با اون جایی که باید باشه و اون جایی که بقیه دنیا خیلی از جاهای بقیه دنیا یا نه حالا همه دنیا رفته بودن فاصله خیلی زیاد بود و این فاصله زیاد در زمان رضاشاه بود که


audio: 4-lLKqpafss_0025.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
شروع کرد خیلی چشمگیر کم شدن کمتر شدن حالا یکی یکی به این‌ها و به چند تا چیز مشابه دیگه نگاه می‌کنیم که بهتر دست‌مون بیاد که وقتی درباره این دوره صحبت می‌کنیم در واقع چه اتفاقاتی اونجا افتاده اول از همه هم ارتش


audio: 4-lLKqpafss_0026.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
درباره ارتش قبلا گفتیم که اصلا ایران اون موقع ارتش منظم یکپارچه‌ای که یونیفرم یکی بپوشن تحت امر دولت مرکزی باشن نداره یه سری نیروهای جدا از همی هستن که همه‌شون هم یه جورایی وصلن به خارجی بیشتر از خارجی دستور می‌گیرن تا دولت مرکزی و وضعیت ایران یه همچین وضعیتیه هر چی هم من بیشتر به این فکر می‌کنم بیشتر متوجه مهم بودن این نداشته می‌شم


audio: 4-lLKqpafss_0027.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
اصلا یه تفاوت دولت و جامعه چیه توی بیشتر جاهای دنیا؟ اینه که دولت اونیه که تفنگ داره اونیه که اجازه داره از زور استفاده کنه انحصار کاربرد مشروع زور جامعه اینو می‌ده به حکومت بیشتر دنیا بیشتر جاهای دنیا ولی اینطوری نبود در ایران انحصاری نبود برای دولت تا رضاخان اومد همون رضاخان هم که بود وزیر جنگ که شد فرمان شماره یک ارتش ایران رو صادر کرد حکم شماره یک قشون لشکر ژاندارمری و


audio: 4-lLKqpafss_0028.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
لشکر قزاق و ژاندارمری ادغام شدن در هم یک ماه بعد هم ارتش نوین ایران درست شد 5 تا لشکر در این 5 تا شهر بعد هم ستادهای فرماندهی اینجا و بعد هم یه بخش بزرگی از بودجه بره برای ارتش که هم کمیتش و هم کیفیتش بره بالا هم پادگان‌ها رو تازه کنن هم تجهیزات رو نونوار کنن هم افسرها رو بفرستن خارج آموزش ببینن و واقعا تشکیل ارتش نوین ایران کار بسیار مهمی بود اون موقع


audio: 4-lLKqpafss_0029.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
و همه قصه‌ش هم دادن بودجه نبود یعنی همه قصه‌ش هم با آمدن پول نبود که درست شد یه کار بسیار مهم دیگری هم اون موقع شد و مهم بود در شکل‌گیری این نظام و اتفاقا چیزی هم هست که جامعه ایران هنوز هم با تبعاتش درگیره و اون هم گذاشتن قانون سربازی اجباری بود رضاشاه یه سال نشده بود که پادشاه شده بود گفتن که پسرا 21 سال‌شون که می‌شه باید برن در اختیار ارتش برای آموزش نظامی


audio: 4-lLKqpafss_0031.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
اصلا اینطوری بهش فکر کنین که یه جامعه‌ایه که دولت قوی و مرکزی نداشته مدتی نداشته ملت هم بی‌سوادن عموما بی‌مهارت هم هستن حالا می‌آد می‌گه همه مردها رو اول جوونی بدین به من یه مدت دست من باشن اون چیزهایی رو که فکر می‌کنم مهم‌تر از بقیه چیزهاست بهشون یاد بدم


audio: 4-lLKqpafss_0032.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
تربیت‌شون کنم اونطوری که می‌خوام این خیلی امکان مهم و بزرگیه برای دولت دیگه زور حکومت رو خیلی زیاد می‌کنه و اینو یه عده‌ای متوجه شدن یه گروه‌هایی از همون موقع مخالفت کردن باهاش از جمله روحانیون اعتراض کردن آیت‌الله خمینی یه کتاب نوشت البته کتابش بعد از اینکه رضاشاه رفت یعنی خلع شد از سلطنت، تبعید شد منتشر شد ولی نوشت توی کتابش که


audio: 4-lLKqpafss_0033.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
این همچین چیزی ما نداریم که شما کارگر رو مثلا از سر کار ورداری جوون مردم بره اونجا نمی‌دونم مریضی بگیره اینا چیزایی که می‌گفت، دلایلی که براش می‌گفت رو کاری نداریم ولی مخالفت بود با اینکه سربازی اجباری باشه در دوره صلح می‌گفت نه اسلام با این چیز نداره اسلام همچین چیزی توش نداره و البته دیدیم خودش بعدا که 60 سال بعد که به حکومت رسید قانون عوض نشد بعدا هم این قانون ادامه پیدا کرد تا امروز هم نگه‌ش داشتن به خاطر اینکه سختی داره، دردسر داره، هزینه داره


audio: 4-lLKqpafss_0034.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
ولی دیدن که چنین امکانی منافعش هم برای حکومت کم نیست اون موقع ولی به هر حال این قصه تازه بود هم یک بخشی از نیروی کار جامعه بخش مهمی از نیروی کار جامعه تربیت می‌شدن تو اون چیزایی که دولت فکر می‌کرد مهمه و حالا می‌شه فکر کرد بهش که اگه به جای اون چیزا چیزای دیگه بهشون یاد می‌دادن اگه این تلاش رو روی باسواد کردن مثلا جامعه می‌ذاشتن نتیجه بهتر نبود در آینده یا بود؟ اینا سوالای ادامه قصه‌ست ولی اصل قصه که اینا رو یک مهارت‌های پایه‌ای رو


audio: 4-lLKqpafss_0035.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
یه چیزای اولیه‌ای رو بهشون یاد بدن نکته‌ای بود که اون موقع شروع شد و ازین گذشته خود ارتش بزرگ می‌شد و ارتش که بزرگ می‌شد لازم نبود با این ارتش بزرگ همه جا برن لشکرکشی کنن همین اندازه‌ش وجود داشتنش و اندازه بزرگش باعث می‌شد که خیلیا دست رو برن تو باز ممکنه که من و شما این نشون دادن زور و اقتدار رو ببینیم و به مذاق آزادی‌خواه‌مون خیلی خوش نیاد و درست هم هست کار جالبی ممکنه از نظر ما نباشه


audio: 4-lLKqpafss_0036.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
فکر کنیم یه وایب بدی داره ولی به این فکر کنین که حتی منتقدین رضاشاه مثل مدرس، مثل مصدق، مثل تقی‌زاده حتی اینا سر این قضایا ازش تقدیر کرده بودن یعنی نشون می‌ده که چه نیاز مهمی رو داشت اون موقع جواب می‌داد اشکال البته داشت مثل کارای دیگه اینم اشکال داشت ولی به هر حال فاصله کشوری که ارتش نداره اصلا


audio: 4-lLKqpafss_0037.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
و کشوری که ارتش شکل‌گرفته یکپارچه‌ای داره فاصله خیلی زیادتریه فاصله بزرگیه که این کار بسیار لازمیه که باید انجام می‌شد و انجام شد به جز ارتش دیگه چیو می‌شه گفت؟ ارتباطات رو می‌شه گفت ارتباطات در اون موقع یعنی راه‌ها یعنی جاهای مختلف کشور رو به هم وصل کردن یعنی یه کاری کردن که دیگه اینطوری نباشه که بیشتر جمعیت مملکت دارن در نقاط اصطلاحا دورافتاده زندگی می‌کنن


audio: 4-lLKqpafss_0038.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
اونم در کشوری مثل ایران که اصلا جغرافیش یه طوریه که باعث می‌شه آبادی‌ها از هم فاصله داشته باشن یعنی کمک می‌کنه به اینکه با این بیابون‌های وسیع با این کوه‌های بلند اینا اصلا خیلی مناسبه برای ملوک‌الطوایفی برای اینکه هر کسی شاه منطقه خودش باشه سخته نظم سراسری برقرار کردن مگر اینکه شما ارتباطات رو وصل کنی همونطور که بقیه دنیا داشتن می‌کردن جاده بکشی، راه‌آهن بکشی راه ارتباط برقرار کنی اینجا هم یه چیزی بود که انگلیسی‌ها هم می‌خواستن


audio: 4-lLKqpafss_0039.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
انگلیسی‌ها هم می‌خواستن که یه راه‌آهنی از جنوب ایران ترجیحا نزدیک بصره بیاد به سمت شمال مسیری بود که به کار اون‌ها هم می‌اومد براش وام هم حاضر بودن بدن یعنی باز یک نیازی بود یک خواسته‌ای بود که مشترک بود بین گروه بسیار زیادی از اهل فکر در ایران اهل فکر و دولت و البته انگلیسی‌ها که اون موقع نیروی خارجی موثری بودن و گفتیم توی ویدیوی قبلی می‌خواستن که بتونن برن بیرون و حضورشون رو کم کنن و این راه‌آهن کشیده هم شد آخرش


audio: 4-lLKqpafss_0040.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
کشیده شد با وام خارجی هم کشیده نشد با پول مالیاتی که از مردم گرفتن روی قند و شکر و این‌ها کشیده شد منتها این راه‌آهن مورد جالبیه که یه خرده بهش نگاه کنیم چون مسئله پیچیده‌ای شده بود نشون‌مون می‌ده که چطوری اداره می‌شد کار قبل از رضاشاه و چطوری انجام می‌شد کارا بعد از رضاشاه با مثال راه‌آهن می‌شه یه خرده‌ای دقیق‌تر بهش نگاه کرد


audio: 4-lLKqpafss_0041.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
اول که اصلا کلی بحث بود سر اینکه راه‌آهن کشیدن کار درستیه یا نه؟ مخالف داشت بعد اصلش که تصویب شد سر مسیرش دعوا بود هر کسی می‌خواست از آبادی خودش رد بشه اعتراض کنن تحصن کنن مخالفای بزرگی داشت مثلا مصدق مخالف بود می‌گفتش که این عوایدش مستقیم نیست کارخونه قند و شکر فایده‌ش بیشتره الان یا مدرس مخالفش بود بحث خلاصه کم نبود


audio: 4-lLKqpafss_0042.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
منتها یکی از ویژگی‌های دوره بعد از کودتا و مخصوصا بعد از پادشاهی رضاشاه این بود که مخالفین رضاشاه حالا چه درست می‌گفتن چه غلط می‌گفتن خیلی نمی‌تونستن چیزی رو پیش ببرن نه می‌تونستن چیزی رو خیلی پیش ببرن نه توانشو داشتن جلوی پیش بردن چیزی رو که کسی داره پیش می‌بره بگیرن آخرش در خیلی از مواقع بیشتر مواقع آخرش همونی می‌شد که رضاشاه می‌خواست اینجا هم همین شد


audio: 4-lLKqpafss_0043.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
همینطوری هم شد که بالاخره تصمیم گرفتن که راه‌آهن بسازن در همون مسیری بسازن که ساختن البته تا امروز روش حرفه که اینجا مسیر خوب نیست می‌شد که مثلا مسیرهای بهتری باشه راه‌آهن اصلا از اصفهان رد نمی‌شه از شیراز رد نمی‌شه ولی خب نبود، راه‌آهن نبود و اون بحثا درباره اینکه باشه یا نباشه و حالا که هست از کجا رد بشه بحثای بی‌پایانی شده بود تا قبل از این ایران راه‌آهن‌های خیلی کوتاهی داشته یدونه از تهران شاه‌عبدالعظیم داشت


audio: 4-lLKqpafss_0044.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
اواخر قاجار یه دونه فکر کنم در گیلان بود منتها واقعا اینا اون راه‌آهنی نیست 1300 کیلومتر راه‌آهن احداث شد که جنوب و شمال ایران رو به هم وصل می‌کرد و خب خیلی کار خوبی بود و اینکه از شهرای مهمی مثل اصفهان و شیراز رد نمی‌شد خب خیلی هم بد بود منتها این بده مثل ارتش از این بدتر اینه که اصلا کلا مملکت راه‌آهن نداشته باشه این حالا قصه راه‌آهنه جاده و راه شوسه هم قصه‌ش شبیه همینه


audio: 4-lLKqpafss_0045.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
کل ایران تا قبل از کودتا 2400 کیلومتر راه ماشین‌رو داره که در 20 سال ده برابر می‌شه در نتیجه این تحولات باری که 30 روز طول می‌کشید از بوشهر بیاد تهران حالا سه روزه داشت می‌اومد یا حمل بار اصلا ارزون شد


audio: 4-lLKqpafss_0046.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
حمل بار، کرایه حمل بار اول 30 درصد افتاد 40 درصد افتاد، 75 درصد، 80 درصد بین همین دوره‌ای که رضاشاه پادشاهی داره می‌کنه کرایه حمل بار آمد پایین چون ارتباط بخشای مختلف کشور با هم برقرار شد جابه‌جایی نسبتا سریع شد نسبت به قبل ارزون‌تر از قبل شد و از همه مهم‌تر اینکه امن شد هم جابه‌جایی کالا هم جابه‌جایی انسان و این خب یه قدم بسیار لازمی بود برای اینکه ایران بخواد از عقب‌ماندگی خارج بشه


audio: 4-lLKqpafss_0047.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
این گام‌های اولیه که برداشته شد یه خرده شرایط آماده‌تر شد برای توسعه در واقع دولت شد حالا موتور توسعه باز درباره اینم می‌شه حرف زد که آیا این تنها راه بود؟ که دولت بشه در ایران موتور توسعه همه‌کاره توسعه؟ چون این راهیه که رفته شده نتیجه‌ش هم جلوی چشم‌مون هست منتها یه کار مفیدتری که بعد از این مرور وقایعی که ما الانا داریم انجام می‌دیم می‌شه کرد


audio: 4-lLKqpafss_0048.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
اینه که خب مثلا فکر کنیم چه راهای دیگری می‌شد رفت؟ می‌شد که ایران به سمت توسعه بره ولی نه اینطوری با همه‌کاره بودن دولت؟ یا نه اینطوری با مثلا این همه مرکزیت دادن به تهران؟


audio: 4-lLKqpafss_0049.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
اینا تصمیم‌های بسیار مهم و پرهزینه‌ای هستن این مرکزگرایی هم همینطوره تصمیمیه که در تاریخ ایران پرهزینه شد جای بررسی هم داره ولی الان موضوع کار ما اینا نیست اینا فقط گفتم اینا سرنخ‌هاییه برای نرمش‌های ذهنی و کارهای بعدی اتفاقی که افتاد این بود که این قدم‌های اولیه راه و امنیت برداشته شد بعد سروکله چیزهای دیگه پیدا شد مثل ایجاد صنعت


audio: 4-lLKqpafss_0050.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
گفتیم که آخر قرن 13 شمسی بخش صنعت در اقتصاد سهمش خیلی کم بود یعنی در واقع ایران هنوز صنعتی نشده بود همه تو کشاورزی بودن اون هم کشاورزی قرون وسطایی واقعا وقتی سلطنت پهلوی شروع شد 1304 20 تا کارخونه ایران داشت که 5 تاش بالای 50 تا کارگر داشتن اندازه صنعت انقدر بود سال 1319، آخرین سال سلطنت رضاشاه


audio: 4-lLKqpafss_0051.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
300 تا ایران کارخونه داشت بیش از 300 تا کارخونه داشت که 28 تاش بالای 500 تا کارگر داشتن یعنی یه بخش صنعتی درست شده بود که یک‌سوم سرمایه‌ش رو هم دولت داده بود


audio: 4-lLKqpafss_0052.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
وام‌های کم‌بهره از طریق بانک ملی به کارخونه‌دارها داده بود تشویق کرده بود سرمایه‌گذاری صنعتی رو یواش یواش داشت ایران صنعتی می‌شد یعنی سهم صنعت در اقتصاد کشور داشت زیاد می‌شد و طبقه کارگر داشت شکل می‌گرفت در ایران به جز این برای اداره کار مملکت هم یک بروکراسی دولتی داشت گسترش پیدا می‌کرد گفتیم دیکتاتوری هم بخوای بکنی یه ابزاری باید داشته باشی کارت پیش بره یکی از ابزارها هم بروکراسیه


audio: 4-lLKqpafss_0053.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
بالاخره خودرای هم بخوای رای خودت رو پیش ببری یه بروکراسی می‌خواد یه سازمانی می‌خواد و اون سازمان وقتی که به وجود بیاد بروکراسی فقط کارکردش، خیرش فقط به دولت نمی‌رسه دیگه به کل کشور می‌رسه وقتی بروکراسی نیست و بروکراسی به وجود می‌آد یواش یواش داره به سمت توسعه می‌ره این خیرش به مردم هم می‌رسه باز البته درباره بروکراسیه هم می‌شه حرف زد حالا سران بروکراسی رو که چه به سر راس بروکراسی آمد در اواخر دوره رضاشاه


audio: 4-lLKqpafss_0054.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
یعنی نیمه دوم رضاشاه صحبت می‌کنیم ولی بدنه بروکراسی رو هم مثلا یه کسی مثل میلسپو که هم در ابتدای دوره رضاشاه در ایران کار کرده‌ هم بعد از دوره رضاشاه در ایران کار کرده و از جفتش کتاب نوشته وقتی درباره بروکراسی اداری در پایان دوره رضاشاه تعریف می‌کنه تصویری که می‌ده خیلی تصویر آشفته‌ایه اینکه می‌گه که اداره‌ها همه فاسدن نظام اداری فاسده و سفله‌پروره اداره‌هایی پر از گردنه هستن


audio: 4-lLKqpafss_0055.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
سر هر گردنه یکی نشسته بتیغه انگار مثلا مردم رو این تصویری که از نظام اداری می‌ده تصویر جالبی نیست واقعا مثل خیلی از چیزای دیگه انگار وقتی درباره دوره رضاشاه داری صحبت می‌کنی درباره چند تا چیز مختلف داری حرف می‌زنی نه دوره‌ای سراسر درخشانه و نه دوره‌ای سراسر فاسده اصلا درباره پادشاهی 15 ساله هم داریم حرف می‌زنیم ها یعنی دوره خیلی طولانی‌ای نیست مخصوصا در مقیاس تاریخی 15 سال واقعا هیچی نیست


audio: 4-lLKqpafss_0056.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
اما همین 15 سال دو تا دوره تقریبا مثلا جدا از هم می‌شه دیدش یک دوره‌ایه که توش این نهادهای مهمی تاسیس شدن که قبلش نبودن نیازشون بود حرف‌شون بود مثل مالیه، مثل دادگستری مثل راه، راه‌آهن که گفتیم مثل ارتش که گفتیم مثل دانشگاه اینا همه پیشرفت کارشون رو یا اصلا تاسیس شدن‌شون رو یا خیلی پیشرفت کارشون رو


audio: 4-lLKqpafss_0057.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
تا حد زیادی مدیون سیستم تک‌رای و مستبدانه رضاشاه هستن اگر نبود نمی‌شد احتمالا اینطوری بعد یه دوره‌ای رو داریم که همین سیستم استبدادی تک‌رای شروع می‌کنه حالا عیب‌هاش رو نشون دادن شروع می‌کنه ضربه‌هاش رو زدن تا می‌رسه به وضعیتی که همه این‌ها دارن در شهریور 1320 وقتی که رضاشاه به اجبار از ایران می‌ره نظام اداری یه جور، ارتش یه جور


audio: 4-lLKqpafss_0058.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
هیچ‌کدوم اینا وقتی رضاشاه داره می‌ره موقعیت خوب و آبرومندی ندارن بلکه بر پایه بعضی از قضاوت‌ها مثل اون میلسپو که گفتیم وضع نابسامان‌شون یادآور همون دوران قبل از کودتا هم هست این خیلی نکته عجیبیه حالا می‌رسیم به این‌ها به این‌ها می‌رسیم یکی‌یکی همچنان ولی در کارهای مهم و دستاوردهای دوره رضاشاه هستیم چون از اونا هنوز خیلی هست که نگفتیم تا آخر ویدیو هم همه‌ش رو نمی‌تونیم بگیم واقعا بیش از این‌هاست ولی چندتاش رو باید بگیم برای اینکه این تصویرمون کامل‌تر بشه


audio: 4-lLKqpafss_0059.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
که می‌گیم تو این 15 سال خیلی کار کرد یعنی چی تغییر از کجا تا کجا اتفاق افتاده یه موضوع دیگه موضوع گسترش آموزشه


audio: 4-lLKqpafss_0060.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
قبل از پهلوی آموزشی که وجود داشت اغلب اینطوری بود که یه تعدادی مکتب‌خونه بود معلم‌شون هم یه آخوندی بود یک سری آموزش ابتدایی خوندن و نوشتن و بوستان و گلستان و روخوانی قرآن و یه سری چیزای اینطوری یاد می‌گرفتن البته این هم یه تعداد کمی می‌رفتن مثلا خود رضاشاه مکتب نرفته بود سواد اینطوری نداشت دارالفنون بود ولی استثنا بود کمیاب بود واقعا کمیاب‌تر از اون آموزش دخترونه بود


audio: 4-lLKqpafss_0061.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
یعنی مکتب‌خونه بود ولی اینکه دخترها برن آموزش ببینن معمول نبود اصلا استقبال هم خیلی نمی‌شد مخالفت مذهبی‌ها هم بود که می‌گفتن آره دروس فرهنگی می‌آن به بچه‌ها می‌خوان بدن بی‌دین‌شون می‌خوان بکنن مدارسی که درست می‌شد آتیش می‌زدن میرزا حسن رشدیه رو که زمان ناصرالدین‌شاه می‌خواست مدرسه راه بندازه تهدیدش کردن خیلی خلاصه ازین چیز خیلی داشت خیلی گرفتاری خیلی داشت که مدارس جدید باب نشه


audio: 4-lLKqpafss_0062.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
ولی در دوره رضاشاه انحصار آموزش از روحانیت گرفته شد از آخوندها گرفتن سال 1304 که آغاز سلسله پهلویه تا سال 20 سالی 10 درصد تقریبا به تعداد کسایی که می‌رفتن مدارس جدید اضافه شد بعد سال 1307 هم قانون گذاشتن برای اعزام دانشجو به خارج باز دفعه اولی نیست که از ایران کسی می‌ره خارج درس می‌خونه ها گفتیم قبلا از زمان عباس‌میرزا محصل دارن می‌فرستن


audio: 4-lLKqpafss_0063.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
ولی این شکلی با قانون، با این برنامه چون دانشگاه هم که به این معنی که ما امروز می‌شناسیم تو ایران نیست که این دانشجوها می‌رن اروپا برمی‌گردن هم نقش دارن در رواج الگوی زندگی غربی در کشور نقش‌شون هم چشمگیره و همینکه اینایی که می‌رن دانشگاه اینایی که می‌رن دبیرستان حتی یا اینایی که می‌رن خارج اینا برمی‌گردن کارمند می‌شن مدیر می‌شن معلم می‌شن قاضی می‌شن پزشک می‌شن استاد دانشگاه می‌شن


audio: 4-lLKqpafss_0064.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
کم‌کم همین‌ها می‌شن یک طبقه جدیدی و طبقه مهمی و طبقه‌ای که خیلی‌هاشون حامی رویکرد فرهنگی رضاشاه هم هستن اینم باز خیلی مهمه از رویکرد فرهنگی رضاشاه هم بگیم چون بذار واقعا درباره‌ش یه مقدار صحبت کنیم دو تا چیز مهمش رو حداقل بگیم یه کار مهمی که اون موقع کردن اثرش هم خیلی روشن هنوز در گفتگوی فرهنگی امروز ما هست تاکید بر ملیت و تاکید بر یه جور هویت باستانی ایرانیه


audio: 4-lLKqpafss_0065.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
این خیلی مهم بود چون داشتن اون موقع یک هویت ملی می‌ساختن چیزی بود که خیلی نبود اصلا وجود نداشت یا اگر بود خیلی خیلی ضعیف بود دولت‌ملت داشت ساخته می‌شد در ایران حالا یا برای اولین بار کلا یا برای اولین بار بعد از اسلام مثلا بگیم قرن‌ها پیش یک همچین چیزی وجود داشت ولی خیلی وقت بود که یه همچین چیزی وجود نداشت یه چیزیه که حداقلش اینه که قرن‌ها نیست یعنی دودمان‌ها هستن سلسله‌ها هستن پادشاهی‌ها هستن


audio: 4-lLKqpafss_0066.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
ولی هویت ملی نیست چسب قوی‌ای که این مردم رو با همدیگه یکی کنه نیست مثلا یه هویت مذهبی یه پایه هویت مذهبی بعضیا دارن پایه هویت قومی دارن ولی ایرانی بودن چیزی نیست که خیلی روش کار شده باشه یا حتی خیلی حسش همه جا وجود داشته باشه حداقل در این دوره‌ست که خیلی آگاهانه شروع می‌کنن این رو ساختن هویت ملی رو ساختن نشون به اون نشون که همون اسم پهلوی که گفتیم


audio: 4-lLKqpafss_0067.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
اینو از زبان پهلوی ساسانی گرفته بودن دیگه یه جور نماد بازگشت به زمانی بود که ایران امپراتوری بزرگی بود و حالا این در دنیایی هم هست که فاز مشابه این زیاده یعنی همون دوره‌ایه که نظرات نژادی حالا نظرات نژادی هم اینکه بعضی از نژادها از بعضی دیگه بهترن اینا هم داره جون می‌گیره در اروپا


audio: 4-lLKqpafss_0068.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
در خود ایران هم خیلی از روشنفکرای عصر مشروطه تاکید داشتن روی یه جور بازگشت به دوره ایران باستان هویت ملی در اروپا هم می‌دونیم خیلی وقت نیست که ساخته شده آلمان همین هزار و هشتصد و هفتاده که متحد شده نیم قرن نمی‌گذره که آلمان یک کشور شده هویت ملی داره اونجا ساخته می‌شه الان اتفاقا خیلی شدیدتر خیلی قوی‌تر در ایتالیا هویت ملی در دوره موسولینی داره خیلی شدیدتر خیلی قوی‌تر ساخته می‌شه


audio: 4-lLKqpafss_0069.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
و رضاشاه هم اومده مناسبات اجتماعی رو در ایران تغییر بده از جمله یک همچین تغییر ارزشی هم می‌خواد این ایده رو خیلی جدی دنبال می‌کنه ایده هویت ملی هویت باستانی ایرانی درست کردن بر پایه اون یعنی هویت جدید درست کردن اینا رو خیلی جدی دنبال می‌کنه و البته یادمون باشه وقتی می‌گیم اون ایده‌ها رو گرفت اجرا می‌کنه در اغلب موارد اینطوریه که خود رضاشاه نیست که این ایده رو مثلا دریافت کرده باشه و اجرا کرده باشه رضاشاه سواد نداره


audio: 4-lLKqpafss_0070.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
و خیلی هم مثلا با ایده‌های آخوندزاده یا میرزا آقاخان کرمانی یا ملکم‌خانی که قبل از مشروطه اینارو مطرح کردن آشنایی خاصی نداره روشنفکر نیست رضاشاه ولی صدای روشنفکرایی که دور و برش هستن می‌شنوه و البته انقدر هم باهوش هست که متوجه بشه که از این ایده‌ها کدوم‌شون در این وضعی که ایران الان داره و با کاری که این می‌خواد بکنه به درد خواهند خورد و الا ایده زیاده آدمی که ایده‌های متفاوت


audio: 4-lLKqpafss_0071.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
روشنفکرایی که ایده‌های متفاوت داشته باشن کم نیستن همین ایده ملی‌گرایی و ایران باستان و اینا رو آدمایی مثل فروغی آوردن تقی‌زاده آوردن سعید نفیسی آوردن این ایده اسم کشور رو عوض کنیم از پرشیا بشه به ایران سرزمین آریایی‌ها این ایده سعید نفیسی دیگه در 1313 این اتفاق می‌افته ایده از روشنفکراست ولی ایده خالی به جایی نمی‌رسه که یک نیروی سیاسی مقتدر آمد پشتش و اینو برد جلو


audio: 4-lLKqpafss_0072.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
یا اصلا یه چیز دیگه بگیم از رویکرد فرهنگی حکومت رضاشاه پر سروصداتر از این ملی‌گرایی شاید و شاید یه مقدار هم پیچیده‌تر از این رابطه رضاشاه با مذهب رابطه رضاشاه با نهاد روحانیت مخصوصا چون واقعیتش اینه که تصویر ما از این ممکنه یه خرده مغشوش باشه رضاشاه اگه یکی دو تا روحانی برجسته سیاسی مخالفش مثلا مثل مدرس رو بذاریم کنار کلا اینطوری نیست که نهاد روحانیت مشکلی باهاش داشته باشه نه با سردار سپه مشکلی دارن


audio: 4-lLKqpafss_0073.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
نه با رضاشاه مشکلی دارن یادمون هم باشه آخوندها احساس‌شون اینه که تو مشروطه دورشون زدن روشنفکرا دورشون زدن قرار بوده شورای فقیهان درست کنن درست نکردن پای کفار به مملکت بیش از قبل باز شده و بازار هم خراب شده


audio: 4-lLKqpafss_0074.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
مملکت آشوبه مملکتی که گفتیم تو اون 15 سال وضعش چیه دیگه مملکت آشوبه کاسبی کساده بازاری بی‌پوله، علما ناراضی‌ان و اینا هم الان باید حواس‌شون رو جمع می‌کردن دنبال شرایط بهتری هستن برای خودشون و رضاخان هم اول که آمد با اینا خوب بود حتی گفتیم سر جمهوری رفت قم صحبت کرد با این‌ها و اینا گفتن که شما دیکتاتوری رو اگه نکنی ما به سلطنت شما رضایت داریم خودشم اومد یه مدت زیارت می‌رفت و گل به سر بماله و


audio: 4-lLKqpafss_0075.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
کلا به جز دعوای با مدرس که اونم دعوای سیاسی بود واقعا ربطی به لباس مدرس خیلی نداشت خیلی هم عزت و احترام می‌ذاشت به روحانیت آشوب رو هم که حل کرده بود رونق هم که به بازار برگشته بود


audio: 4-lLKqpafss_0076.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
دیگه چی از این بهتر می‌خواست باشه برای طبقه روحانیت؟ مشکل با روحانیت از جای دیگه شروع شد مخصوصا از وقتی که شروع کردن همین تبلیغ ملی‌گرایی و میدون دادن به باستان‌گراها چون این به یه معنی وایسادن جلوی هویت مذهبی هم بود دیگه و هر چی جلوتر رفتن بدتر شد وقتی احساس کرد قدرتش تثبیت شده شروع کرد خیلی مستقیم با بعضی از سنت‌های مذهبی مقابله کردن با بست‌نشینی حالا همه‌ش مذهبی نبود بست‌نشینی


audio: 4-lLKqpafss_0077.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
ولی یه بخش زیادیش مذهبی بود می‌رفتن تو مسجد بست می‌نشستن تعزیه قمه زدن رفتن دنبال اینا که اینا خرافاته اینا عامل عقب‌موندگیه بعد شروع کردن امتیازهایی رو که بعضیاش ویژه آخوندا بود ازشون گرفتن یا انحصارش را ازشون گرفتن تاسیس دادگستری وقتی می‌گیم انحصار قضاوت رو از آخوندها گرفت وقتی دادگستری تاسیس شد یه همچین اتفاقی افتاد یا مدرسه جدید وقتی تاسیس شد


audio: 4-lLKqpafss_0078.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
انحصار درس دادن سیستم آموزشی رو گرفت از آخوندها اداره دولتی ثبت وقتی درست شد اون کاسبی پرسود ثبت رو از دست‌شون گرفت حتی یه خیز برداشت که سربازی رو واسه‌شون اجباری کنه که دیگه خیلی سفت وایسادن دید نمی‌ارزه بی‌خیال شد و بعد از این رفتن سر وقت لباس


audio: 4-lLKqpafss_0080.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
آخوند، غیر آخوند لباس اینطوری بود 1307 آمدن یه هوا غربی‌مانند کردن لباسا رو یه کلاهی آوردن کلاه پهلوی گفتن همه اینو بذارین روحانیت هم گفتن اگه می‌خواد لباس خودش رو بپوشه باید بره مجوز بگیره دولت باید اجازه بده بعد ایشون می‌تونه به جای کلاه عمامه بذاره می‌تونه به جای کت عبا بپوشه و این واسه آخوند خیلی سنگین بود که حالا باید بره جواز بگیره که مثلا عبا عمامه بپوشه از این سنگین‌تر کاری بود که رضاشاه بعد از سفر ترکیه کرد


audio: 4-lLKqpafss_0081.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
یادمونه اصلا از ترس جمهوری ترکیه بود که آخوندها با جمهوری رضاخانی مخالفت کرده بودن رضاشاه یه سفر رفت ترکیه خیلی تحت‌تاثیر ترکیه‌ای قرار گرفت که آتاتورک از خاکستر امپراتوری عثمانی می‌خواست بسازه و داشت می‌ساخت آمد با الهام از اون یه کارهایی شبیه اون انجام بده از همه‌ش پر سروصداتر کشف حجاب بود کشف حجاب که فقط هم موضوع مذهبی نیست اشتباهه اگر فقط مذهبی بهش نگاه کنی یه موضوع فرهنگیه واقعا


audio: 4-lLKqpafss_0082.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
نشون به اون نشون که خود رضاشاه خیلی واقعا این جالبه خود رضاشاه که این قانون رو گذاشته و انقدر هم پاش وایساده روزی که زنش و دختراش رو برای اولین بار بی‌حجاب مثلا می‌بره یه مراسمی می‌گه من دلم می‌خواست مرده بودم مجبور نبودم اینطوری زن و دخترم رو بدون حجاب به بقیه نشون بدم ولی چه کنم که برای پیشرفت مملکت لازمه یعنی مثلا مشخصه که سختشه برای خودش هم سخته قانون رو ولی می‌گذارن منتها اجراش راحت نیست


audio: 4-lLKqpafss_0083.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
مقاومت زیاده زن‌ها خیلی‌ها می‌مونن خونه حتی یه سریا که دست‌شون به دهن‌شون می‌رسه تو خونه حموم درست می‌کنن که زن‌ها واسه حموم نخوان بیان بیرون بعد یه مدت سخت می‌گیرن جامعه مقاومت می‌کنه کم‌کم شل می‌شه و هرچی جلوتر رفت می‌گن که جامعه خودش رو رسوند به یه تعادل جدیدی یعنی فارغ از اون کدی که حکومت می‌خواست به زور بیاره جامعه یه جای جدیدتری پیدا کرد و همونجا ایستاد


audio: 4-lLKqpafss_0084.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
یک مروری کردیم چندتا از کارهای رضاشاه رو یک شباهتی توش دیدین احتمالا دیگه مخصوصا اگه ویدیوهای قبلی رو دیده باشین درباره مشروطه و اینا اونجایی که ما صحبت کردیم که مشروطه دنبال چی بود مشکلاتی که مشروطه می‌خواست حل کنه چی بود نظام مالی یه دارایی کشور داشته باشه که معلوم بشه نظمی به مالیه کشور بده نظام قضایی، ارتش این یه سری از کارایی که رضاشاه داره می‌کنه در واقع همون خواسته‌های مشروطه‌ست


audio: 4-lLKqpafss_0085.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
کارهای رو زمین‌مونده‌ی مشروطه‌ست این خیلی مهمه کارهای مهم رضاشاه رو که ببینیم بخش عمده‌ای از اینا دقیقا همون کارایی بوده که روشنفکر‌های دوره مشروطه می‌خواستن رضاشاه این ایده‌ها رو گرفت و انجام داد منتها در قالب یک نظام سیاسی کاملا برعکس اون چیزی که مشروطه می‌خواست


audio: 4-lLKqpafss_0086.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
رو کاغذ البته نظام سیاسی مملکت پادشاهی مشروطه بود توش قرار بود مجلس همه‌کاره باشه شاه نقشش نمادین باشه ولی در سیستم رضاخان از این خبرا نبود سیستم اونطوری بود یه مدت جواب نداده بود کاری پیش نرفته بود وقتی که سیستم عوض شده بود یعنی رضاشاه آمده بود برعکس داشت عمل می‌کرد مرحله به مرحله به قول کاتوزیان در سه مرحله می‌گه سیستم رو برد تا دیکتاتوری و نهایتا تا استبداد جایی که دیگه قدرتش مطلق بود برعکس شاهان قاجار که قدرت مطلق رو داشتن


audio: 4-lLKqpafss_0087.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
ولی توانایی اعمالش رو نداشتن رضاشاه توانایی اعمالش رو هم داشت برای همین رو کاغذ اختیاراتش احتمالا از ناصرالدین‌شاه کمتر بود چون سلطنتش مشروطه بود ولی رضاخان کسی نبود که مثلا مجلس مشروطه بخواد قدرتش رو محدود بکنه یه طوری رای می‌خوندن تو انتخابات که مدرس بعد از چهار دوره نمایندگی رایش صفر بشه رای خودش رو هم نخونن براش


audio: 4-lLKqpafss_0088.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
بعد تازه مجلس رفتن که هیچی اصلا مخالفت کردن پرهزینه بود انتقاد پرهزینه بود از خونه‌نشینی مصدق و قوام تا زندان تا تهدید جانی تا داستان مدرس، فرخی یزدی سرنوشت منتقدها سرنوشت خوبی نبود پزشک احمدی در زندان می‌رفت سراغ‌شون آمپول هوا رو می‌زد کار هرکسی که لازم بود تمام بشه تمام می‌شد


audio: 4-lLKqpafss_0089.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
یعنی انتقاد و آزادی بیان و اینجور چیزها تجملاتی بود که فعلا می‌گفتن فرصتی برای برآورده کردنش نیست و توجیه هم می‌کردن اینو توجیه هم می‌کردن چون یه نمونه آزادی 15 ساله بعد از مشروطه بود می‌گفتن که آزادی اونطوری بود خوب بود؟ مثل اون 15 سال بعد از مشروطه بود خوب بود؟ که هرکی هرکی بود مملکت این یه داستانی داره که بهمون نشون می‌ده فکر یه گروهی از روشنفکرا رو حداقل بهمون نشون می‌ده


audio: 4-lLKqpafss_0090.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
وقتی رضاشاه از سلطنت عزل شد تبعید شد یک سری از نظامی‌ها رو گرفتن اینا متهم بودن که در زمان رضاشاه در زندان زندانی‌ها رو کشتن اینا رو گرفتن دادگاهی کردن وکیل این‌ها کسروی بود کسروی اونجا یه صحبتی می‌کنه خیلی جالبه می‌گه که بله در زمان رضاشاه فضا بسته بود و آزادی نبود و همه اینا درسته ولی این جوونای دموکرات‌منشی که الان آمدن جلو


audio: 4-lLKqpafss_0091.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
و می‌گن که اینا رو باید محاکمه کرد و چه کرد و چه کرد و اینا اینا یه فرقی دارن با روشنفکرای قدیمی که در دوره رضاشاه بودن و همین فرق هم هست که باعث می‌شه اون قدیمی‌ترها اون موقع ساکت باعث شد قدیمی‌ترها اون موقع ساکت نشستن و نگاه کردن و الان هم نمی‌آن با شدت و حرارت جوون‌ها به اون دوره حمله کنن می‌دونید فرقش چیه؟ می‌دونی چرا نمی‌کنن؟ دلیلش این نیست که اینا سرکوب رو ندیدن اینا دیدن سرکوب رو منتها سرکوب رو دیدن قبلش رو هم دیدن


audio: 4-lLKqpafss_0092.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
قبلش هم دیدن، زندگی کردن که چه اوضاع پرآشوب و پر هرج‌ومرجی بود بعد از مشروطه اینه که اینا به اون وضعیت اونقدری که شما الان با فاصله اعتراض می‌کنید اعتراض نمی‌کردن این خیلی به نظر من داستان عبرت‌آموزیه بعد این منو یاد یه کتابی می‌ندازه ما خلاصه‌ش رو تو بی‌پلاس تعریف کردیم کتاب روشنفکران و جامعه یه خرده از داستان رضاشاه می‌آد بیرون ولی می‌ارزه واقعا یه حرف اساسی این کتاب داشت


audio: 4-lLKqpafss_0093.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
من وقتی این تاریخ این قسمت ایران رو مرور می‌کنم خیلی به این حرف فکر می‌کنم می‌گفت کتابه که روشنفکرا عموما فکر می‌کنن که مسائل یه راه‌حل‌هایی دارن و اگر کار بیفته دست آدم کاردان اون راه‌حل رو از تو کشو درمی‌آره می‌ذاره رو میز اجرا می‌کنه دیگه مسئله حل می‌شه


audio: 4-lLKqpafss_0095.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
در حالی که واقعیت اینه که هیچ راه‌حل عالی وجود نداره که مسئله رو حل کنه و مسئله جدیدی درست نکنه همیشه یه کامپرمایزی هست همیشه یه بده بستونی هست


audio: 4-lLKqpafss_0097.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
ما که اختلاف داریم سر اینکه مثلا راه‌آهن می‌خوایم یا نمی‌خوایم یا اگه می‌خوایم از کجا پولشو بیاریم؟ یا اگه پولش آمده از چه مسیری بکشیمش؟ یه راه‌حل عالی وجود نداره که همه ما توش راضی بشیم کامل اینطوری نیست که اگر مثلا داناترین آدم، پاک‌ترین آدم باسوادترین، مردم‌دارترین آدم، سیاستمدار بیاد جلو بتونه اون طرح بی‌نقص خیالی راه‌آهن ایران رو اجرا کنه همه خوشحال و راضی بشن اینطوری نیست


audio: 4-lLKqpafss_0098.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
اینطوریه که من و شما هر دو باید از خواسته‌های خودمون کوتاه بیایم خیلی کوتاه بیایم بعضی وقتا برسیم به یه چیزی که نه تنها ایده‌آل هیچ‌کدوم‌مون نیست نه تنها چیزی نیست که اصلا بابتش آمدیم به مذاکره به امیدش آمدیم جلو فقط یه چیزیه که باهاش می‌تونیم کنار بیایم می‌تونیم بگیم اوکی دیگه حالا اینو من می‌تونم بپذیرم ها می‌تونیم باهاش زندگی کنیم به قول انگلیسی‌ها این می‌شه کاپرمایز


audio: 4-lLKqpafss_0099.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
جواب بی‌نقص مسئله نیست ولی ما رو از بن‌بست درمی‌آره راه‌آهن حالا مثاله ولی تاریخ ایران و از جمله تاریخ بعد از مشروطه ایران که توش برای اولین بار داره دعوای سیاسی اتفاق می‌افته یعنی دعوا دعوای شاه‌ها نیست دعوای خان‌ها نیست دعوای مذهبی نیست جنگ دعوای سیاسیه برا اولین بار در تاریخ یه همچین چیزی داره تمرین می‌شه این فرهنگ کامپرمایز یکسره ازش غایبه کلا نیست


audio: 4-lLKqpafss_0100.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
امروز هم یه گرفتاری بزرگ ما به نظر می‌آد همینه ولی اون موقع هم بود که روشنفکرا در جستجوی راه‌حل بی‌نقص انقدر تو سروکله هم زدن که همون استبدادی که همه‌شون ازش می‌ترسیدن و علیه‌ش مبارزه کردن آمد طومار همه‌شون رو پیچید و نشون‌شون داد کار کردن یعنی چی این درس رو تاریخ به بهای گزاف به قیمت گران واقعا به ما داد و ما بهترین کاری که می‌تونیم بکنیمش اینه که حداقل واقعا ازش یاد بگیریم


audio: 4-lLKqpafss_0101.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
و برای اینکه ازش یاد بگیریم واقعا باید اول خوب بشناسیمش این پدیده رو بهش فکر کنیم بفهمیم که در اون دوره در تاریخ ما چه اتفاقی افتاده درباره این کامپرمایز توی ویدیوهای استقلال آمریکا و قانون اساسی آمریکا و اینا هم یه مقدار صحبت کردیم اگر جالبه مرور اونا هم یه کمکی بهمون می‌کنه که از چه فکرهای دور از همی نهایتا یک اشتراکی درآمد بگذریم برگردیم به دوره رضاشاه از دوره رضاشاه می‌گفتیم و از سرکوب


audio: 4-lLKqpafss_0102.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
چی بود این سرکوب؟ از این هم یه مثال بگیم به‌خاطر اینکه اینم اینطوری بود که نه فقط مربوط به سیاسی‌ها بود واقعا مال سیاستمدارها بود نه اینطوری بود که بگی فقط رفتن سراغ اونایی که مثلا از اول جزو مخالفین رضاشاه بودن سرکوب آمد جلو بزرگ شد دامنه‌ش بزرگتر و بزرگتر شد رسید نهایتش به کسایی که اتفاقا نقش داشتن در قدرت گرفتن رضاشاه نقش داشتن در دادن اون ایده‌های نوگرایانه به رضاشاه


audio: 4-lLKqpafss_0103.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
نقش‌های مهم و بلکه اصلی داشتن در اجرا کردن اون ایده‌ها اون آدما هم حذف شدن توی نظام سرکوب رضاشاه گفتیم خیلی باهوش بود ولی بی‌سواد اغلب اون ایده‌های نو برای مدرنیزاسیون کشور مال آدم‌های دیگری بود که خودشون البته زورشون نمی‌رسید که اون ایده‌ها رو اجرا کنن نداشتن، توان اجرا کردنش رو نداشتن و رفته بودن پشت قدرت سیاسی رضاشاه که اون ایده‌ها رو اجرا کنن و رضاشاه هم بهشون میدون می‌داد تا یه جایی


audio: 4-lLKqpafss_0104.opus
source: youtube
source_id: 4-lLKqpafss
invalidation: VALID
text:
مثلا محمدعلی فروغی اولین نخست‌وزیر رضاشاه کسیه که خب خیلی از این ایده‌های باستان‌گرایی مال ایشونه تیمورتاش یکی از آدم‌های دیگر دور و بر رضاشاه خیلی آدم باهوش، آدم تحصیل کرده، مسلط به چند تا زبون خیلی وارد به بازی‌های سیاسی اسما وزیر دربار رضاشاهه ولی مشهوره به اینکه نفر دوم مملکته خود رضاشاه چند جا این رو تایید می‌کنه می‌گه که حرف تیمور حرف منه توی ویدیوی نفت درباره تیمورتاش صحبت کردیم


