# audio_chunks

audio: JpP6cNezf5k_0082.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
پنج تا کشور آمدن از 46 تا کشور دعوت کردن و حالا آقای ترومن داره سوگند یاد می‌کنه برای اینکه رئیس‌جمهور بشه و اصلا در جریان نیست که برای یک همچین جلسه مهمی، کنفرانس مهمی رویکرد آمریکا چیه چیکار می‌خوان بکنن در حالی که خب شوروی رویکردش مشخصه تکلیفش کاملا مشخصه و رو زمین هم معلومه که تکلیفش مشخصه داره یکی یکی آلمان‌ها رو از کشورهایی که در اروپای شرقی اشغال کردن هل می‌ده بیرون


audio: JpP6cNezf5k_0084.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
همون کاری که اون موقع داشت با لهستان مثلا می‌کرد و خب این اون چیزی بود که ترومن بهش واکنش نشون می‌داد منتها منظور اینه که خلاصه بقیه که ننشستن که ببینن که حالا تا این یاد بگیره و در جریان قرار بگیره و اتفاقا رقبا و دشمنان از این به عنوان یک فرصت استفاده می‌کنن ترومن آمد و


audio: JpP6cNezf5k_0085.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
جنگ هم در هر دو جبهه هنوز هست هم در آلمان هست هم در اروپا هست در واقع هم در اقیانوس آرام با ژاپن هست ارتش هم خیلی پیشرفت کرده ولی جنگ رو باید ترومن تمام کنه کسی که قبل از اون یک بار هم پاش باز نشده به اتاق جنگ


audio: JpP6cNezf5k_0086.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
اصلا باز نشده هیچی درباره جنگ صحبت هم نکرده با روزولت صحبت هم نکرده اولین جلسه هیئت دولت که رفت شرکت کنه که در واقع رئیسش باشه


audio: JpP6cNezf5k_0089.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
قبلا ترومن وقتی تو اون کمیته بود در سنا تحقیقات می‌کردن، تحقیق و تفحص و اینا یه جایی یه کارخونه‌ای، یه پلنتی دیده بود که مشکوک بود سردرنیاورده بود از کارش و خواسته بود بیشتر تحقیق کنه


audio: JpP6cNezf5k_0090.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
زنگ زده بود وزیر جنگ بهش که شما تو این مسئله دخالت نکن شما پاتو از این یکی بکش بیرون اون یه پلنتی بود از اینایی که ربطی داشت به پروژه منهتن


audio: JpP6cNezf5k_0091.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
ولی به جز این چیزی نمی‌دونست واقعا در جریان بمب اتم و اینا نبود وقتی فهمید که داستان از چه قراره قرار بود با استالین مذاکره کنه گفتش که اون مذاکره رو به تاخیر بندازین اول تکلیف این پروژه معلوم بشه


audio: JpP6cNezf5k_0092.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
گذاشت آزمایش کردن و بعد از آزمایش استالین رو دید و تو اون ملاقات بهش گفت که آره ما یه همچین سلاحی رو درست کردیم و تست کردیم و موفق بودیم استالین طبعا فکر می‌کرد که رکب خورده با این حرکت دیگه آمریکا یه دست قوی برای خودش الان اینطوری جور کرده


audio: JpP6cNezf5k_0093.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
در حالی که ماییم که جلوی ماشین جنگ آلمان رو گرفتیم ماییم که داریم اروپا رو آزاد می‌کنیم ماییم که داریم آلمان رو شکست می‌دیم همینطوری از در اروپای شرقی دونه دونه اینا رو آزاد می‌کنیم می‌آیم جلو


audio: JpP6cNezf5k_0094.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
منتها این آخر جنگ وقتی که آمریکا یک همچین ورق قوی کارت قوی بذاره روی میز خب اینا هستن که می‌آن و خواسته‌های خودشون رو دیکته خواهند کرد


audio: JpP6cNezf5k_0095.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
ترومن واقعا هم بازیش همین بود برنده جنگ جهانی دوم می‌دونست خودش رو مثل استالین بالاتر از استالین خودش رو دارنده‌ی سلاح اتمی هم می‌دونست پس یعنی چی؟ یعنی دیگه دلیلی نیست که بخواد بیاد امتیازی بده و استالین هم وقتی که فهمید که اینا این سلاح رو تست کردن و این‌ها خب متوجه شد که قصه این خواهد شد و برای همینم کم‌کم شکل جنگ هم عوض شد دیگه


audio: JpP6cNezf5k_0097.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
آمریکاییا نمی‌تونستن پیشتر برن این کامی‌کازه‌های ژاپن آمده بودن و عملیات سخت شده بود تلفات آمریکایی‌ها زیاد شده بود و حالا شوروی هم می‌خواد که از شمال حمله بکنه ولی در کاخ سفید صحبت از اینه که ما از این سلاح جدیدمون از این سلاح اتمی‌، از سلاح هسته‌ای استفاده بکنیم یا نکنیم؟ یه گروهی تو آمریکا می‌گفتن ما شنود کردیم مکالمه ژاپنی‌ها رو اینا


audio: JpP6cNezf5k_0098.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
اینا تسلیم بشو نیستن هیچ صحبتی از تسلیم بین اینا نیست و می‌خوان تا وقتی که هستن بجنگن تا تمام نشدن می‌خوان بجنگن برای همین ما باید یه طوری بزنیم‌شون که جنگ تموم شه جای بحث و جای مبارزه و مقاومت این‌ها نمونه اینطوری تلفاتش هم کمتره اینطوری توجیه کردن استدلال کردن استفاده از سلاح اتمی رو خود ترومن هم بعدا گفت


audio: JpP6cNezf5k_0100.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
البته درباره این شکل استدلال کردن برای استفاده از بمب اتم خب خیلی حرف و مخالفت هست همون موقع هم تصمیمی نبود که حتی در حکومت آمریکا و در ارتش آمریکا همه طرفدارش باشن ولی خب تصمیمی بود که رئیس‌جمهور جدید گرفت


audio: JpP6cNezf5k_0101.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
گرفت و شاید مهم‌ترین تصمیم قطعا مهم‌ترین تصمیم ریاست‌جمهوری خودش بود از مهمترین تصمیم‌های تاریخ بود که ریاست‌جمهوری‌های آمریکا گرفتن تصمیم گرفت بمب رو بندازه و انداختن و نه یکبار که دوبار و نه یک شهر که دو شهر ژاپن رو ویران کردن چند ده هزار نفر رو کشتن اول در هیروشیما بعد هم


audio: JpP6cNezf5k_0102.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
در واقع اول آمریکا هیروشیما رو زد بعد استالین حمله کرد بعد آمریکا ناکازاکی رو زد و دیگه ژاپن تسلیم شد یک ماه بعد از اینکه آلمان تسلیم شده بود دیگه تکلیف جنگ جهانی دوم معلوم شد با پیروزی متفقین و از جمله با رهبری آمریکایی که رئیس‌جمهورش هری ترومنه یعنی ترومنی که اینطوری شده بود رئیس‌جمهور شد حالا یکی از رهبران پیروز جنگ جهانی دوم این مسئله بمب اتم و حمله به ژاپن و


audio: JpP6cNezf5k_0103.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
جنگ آمریکا و ژاپن و اینکه چطوری تمام شد این موضوعیه که بعدا باید با دقت و جزئیات بیشتر بهش برگردیم یه اپیزود هم تو پادکست بی‌پلاس ازش داشتیم لینکش اینجا هست ولی اگر موضوع جالبیه براتون که فکر می‌کنم باشه ولی اگه هست کامنت بذارین بگین و ما اینو بهش نگاه کنیم چون یه زمانی باید به این موضوع دقیق‌تر نگاه کرد یکی از چیزای دیگه که درباره ترومن مهمه و اسمش باعث می‌شه که بشنویم دکترین ترومنه و طرح مارشال


audio: JpP6cNezf5k_0106.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
اینا برمی‌گرده به دوران بعد از جنگ بعد از جنگ دیگه انگلیس ابرقدرت دنیا نیست امپراتوری بریتانیا همینطوری می‌رفته پایین روندی بود که از اواخر قرن 19 شروع شده بود اینجا دیگه بعد از جنگ جهانی دوم کامل شد بریتانیا ضعیفه، ویران‌شده‌ست و از هر جایی که می‌ره بیرون آمریکا به جاش می‌ره جاش رو می‌گیره شوروی هم از اونور دنبال متحد گرفتن و بزرگتر کردن حوزه نفوذشه


audio: JpP6cNezf5k_0107.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
خیلی جاها رو اینجا نیروهای شوروی بودن که آزاد کرده بودن در اروپا و دیگه بعد از جنگ هم می‌گفتن اینجاهایی که ما حضور نظامی داریم اینجاها رو توش می‌مونیم نمی‌ریم بیرون قبلا قرار بوده بریم ولی نمی‌ریم


audio: JpP6cNezf5k_0108.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
مثل کجا؟ مثل ایران اینا ایران رو اشغال کرده بودن انگلیس هم اشغال کرده بود شوروی هم اشغال کرده بود قرار بود طبق بیانیه تهران جنگ که تموم شد برن منتها شوروی گفت من نمی‌رم گفت من نمی‌رم که این بعدا تبدیل شد به غائله آذربایجان و داستانیه که اینم باید جای دیگه بگیم ولی نهایتا با یه ترکیبی از سیاست شاه و قوام و فشار آمریکایی‌ها رفت بیرون رفت بیرون ولی خب خیلی درگیری زیاد شد که رفت بیرون


audio: JpP6cNezf5k_0110.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
و یکی از نقطه‌های شروع جنگ سرده این ویدیو رو براش ببینید تو این ویدیو یه کوچولو درباره‌ش صحبت کردیم جنگ سرد جنگیه که تقریبا همه‌ی نیمه دوم قرن بیستم طول می‌کشه و شوروی و آمریکا که طرفین اصلی جنگ هستن با هم مستقیم نمی‌جنگن توش هیچ‌وقت جنگ هیچ‌وقت داغ نمی‌شه به اون معنی حداقل در اروپا ولی خب برای خیلی از جاهای دیگه اصلا جنگ جنگ سرد نیست


audio: JpP6cNezf5k_0111.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
از چین، کره تا ایران، خاورمیانه، آفریقا، آمریکای لاتین جنگ سرد خیلی هم گرم می‌شه منتها اتفاق مهمی که در این نقطه می‌افته کار مهمی که آمریکایی‌ها اینجا می‌کنن اینه که داستان جنگ سرد رو روایت جنگ سرد رو می‌کنن روایت خیر و شر


audio: JpP6cNezf5k_0113.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
ماه خداپرستیم اونا کافرن در حقیقت هم غرب، آمریکا دوست داره که نظام‌های دموکراتیک با سیستم اقتصادی کاپیتالیستی بیان همه جای دنیا فراگیرتر بشن


audio: JpP6cNezf5k_0114.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
در حالی که خب دنیای یه طوریه که اقتصاد کمونیستی هم طرفدارانی داره در کشورهایی و اینا با حمایت از شوروی می‌جنگن برای قدرت خیلی جاها


audio: JpP6cNezf5k_0115.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
در نتیجه سیاست آمریکا این شد که خب ما جلوی این رو باید بگیریم چون باید کلا جلوی بزرگ شدن حوزه نفوذ شوروی رو باید بگیریم


audio: JpP6cNezf5k_0118.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
کجا مثلا؟ مثلا در ترکیه، مثلا در یونان ما باید کاری که از دست‌مون برمی‌آد رو بکنیم که این‌ها نیفتن تو بغل شوروی چطوری کمک کنیم؟ با جلب اعتمادشون، با کمک مالی کردن با اتحاد باهاشون برقرار کردن اتحادهای نظامی‌، کمک نظامی یه جا با پول یه جا با زور


audio: JpP6cNezf5k_0119.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
کمک مالی بزرگی کرد به ترکیه دولت ترومن گفت باید آمریکا از مردم آزادی که از طرف نیروهای نظامی اقلیتی یا خارجی‌ها تهدید می‌شن حمایت کنه اسم شوروی رو نمی‌آورد ولی بالاخره معلوم بود داره درباره کی صحبت می‌کنه دیگه تلاش آمریکا این بود که یک اتحادی درست بکنه یک جبهه متحدی درست بکنه در برابر شوروی و در برابر کشورهای بلوک شرق


audio: JpP6cNezf5k_0120.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
نتیجه این دیدگاه بعدا شد دکترین ترومن دکترین ترومن حوزه نفوذ شوروی نباید از اینی که هست بزرگتر بشه تو خودشون می‌تونن کمونیسم باشن ولی همونجا نگه‌شون داریم بیرون نیان که به بقیه دنیا هم سرایت بکنه ایده‌هاشون یه راهش اینه که وضع اقتصادی تو این کشورایی که در معرض خطر این هستن که بیفتن تو بغل شوروی وضع اقتصاد تو این کشورا خوب باشه


audio: JpP6cNezf5k_0125.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
تو این موقع وزیر خارجه آمریکا وزیر خارجه ترومن، جرج مارشال یک طرحی ارائه می‌ده که چهار سال آمریکا باید بیاد کمک کنه به اروپا کالاهای اساسی بده کمک غذایی کنه سوخت بفرسته به اروپا باید این کارا رو بکنه که چرخای اروپا شروع کنه به چرخیدن تولید کشاورزی زیاد بشه صنعت اروپا بیاد رو پای خودش وایسته و ما تا وقتی که داریم این کارا رو می‌کنیم نمی‌تونیم انتظار داشته باشیم که اینا پول به ما بدن


audio: JpP6cNezf5k_0126.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
ما همچین کاری نمی‌تونیم بکنیم ما باید کمک یه طرفه بکنیم بدون اینکه چشم‌داشت مالی فعلا داشته باشیم اروپا رو باید آمریکا بسازه و واقعا هم اتفاقی که افتاد همین بود با پول آمریکا اروپا بازسازی شد بعد از جنگ دوم


audio: JpP6cNezf5k_0129.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
اینطوری اروپا آمریکایی شد یا به هم بیشتر پیوستن مرزهای تجاری‌شون رو برداشتن کم‌کم مدل صنعت و مدل کسب‌وکارشون هم آمریکایی شد


audio: JpP6cNezf5k_0130.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
این جالبه به نظرم من اینطوری بهش فکر نکرده بودم که اروپا چرا نرفت توی بلوک شرق؟ چرا همه کشورای اروپایی کمونیست نشدن؟ آلمان، ایتالیا، هلند


audio: JpP6cNezf5k_0131.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
اینا می‌تونستن بشن اصلا بعید بود که بشن کشورایی که جنگ ویران‌شون کرده وضع اقتصادی‌شون حالا حالاها چشم‌انداز روشنی احتمالا نداره جامعه‌ها، چرا ایده سوسیالیست تو این جامعه‌ها اونطوری رشد نکرد و ریشه نزد؟ که حکومت‌هایی توشون بیاد و بره مثلا متحد شوروی بشه این رو آمریکا نمی‌خواست اتفاق بیفته و براش هم خیلی مهم بود که این اتفاق نیفته و برنامه‌ای که براش داشت


audio: JpP6cNezf5k_0132.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
که به نظر می‌رسه برنامه موفقی هم بود این بود که اروپا رو بسازه دوباره کمک کنه خیلی سنگین و خیلی مستقیم که اروپا رو بسازن و بعد هم خیال‌شون رو راحت کنه در مقابل تهدید روسیه می‌گه شما از روسیه می‌ترسید


audio: JpP6cNezf5k_0135.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
من وایمیستم همونطوری که در برلین نشون دادم برلین چطوری بود وقتی که محاصره شد برلینی که در نفوذ آمریکایی‌ها بود برلین غربی محاصره شد همه دور تا دورش رو گرفتن نیروهای متحد شوروی و هیچ‌جور کمک بهش نمی‌شد کرد آمریکا یک عملیات سنگین هوایی با کلی برنامه‌ریزی و کلی هزینه اجرا کرد از رو سر روس‌ها می‌رفتن به برلینی‌های تحت محاصره


audio: JpP6cNezf5k_0136.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
غذا می‌رسوندن و اقلام اساسی می‌رسوندن خیلی این حرکت امیدوارکننده‌ای بود احتمالا برای اروپایی‌ها در کنار این قصه‌های اتحاد نظامی و این‌ها که آمریکا با ما هست و استراتژی موفقی شد واقعا تا حد خوبی جواب داد طرح مارشال موفق بود یه پولی آوردن به ترتیب دادن به انگلیس و فرانسه و آلمان غربی و و همینطوری بعدا ردیف تا 18 تا کشور دیگه


audio: JpP6cNezf5k_0137.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
که ما کمک کنیم که اینا خودشون رو بسازن به بعضی از کشورا هم نمی‌خواستن کمک کنن مثلا ترومن نمی‌خواست که به اسپانیای فاشیستی فرانکو کمک کنه منتها می‌گن زورش نرسید زورش به هم‌حزبی‌هاش در کنگره نرسید به نهادهای قدرتمند مذهبی که طرفدار این بودن که رابطه با اسپانیای فرانکو عادی‌سازی بشه زورش نرسید و حتی سفیر رو فراخوانده بود و اینا سفیره رو دوباره پس فرستاد مادرید


audio: JpP6cNezf5k_0138.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
و با کمک‌های مالی هم موافقت کرد حرف ولی اینه که بعد از دکترین ترومن طرح مارشال اروپا با پول و کمک بسیار زیاد آمریکایی‌ها بازسازی شد یا بازسازیش شروع شد دیگه برلین غربی و شرقی زمان ترومن از هم جدا شدن ناتو گفتیم زمان ترومن تشکیل شد صف‌آرایی جنگ سرد داره کامل می‌شه تقریبا دیگه یعنی طرفین دارن موضع می‌گیرن هم در سطح بین‌المللی


audio: JpP6cNezf5k_0140.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
توی همین درگیری‌ها هست ترومن که خب مشکلات داخلی هم زیاد داره بعد از جنگ سیاست‌های اقتصادی انقباضی‌ای رو که زمان جنگ بود ادامه داد حقوق‌ها پایینه، وضع اقتصادی بحرانی شد یه اعتصاباتی شروع شد حتی در صنایع مختلف


audio: JpP6cNezf5k_0142.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
حمل‌ونقل تهدید می‌شد در کل آمریکا حمل‌ونقل آمریکا اگه متوقف می‌شد اقتصاد آمریکا واقعا می‌رفت به مرز فروپاشی


audio: JpP6cNezf5k_0143.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
اما ترومن کوتاه نیومد و این مشکلات رو تونست حل کنه خیلی با هزینه زیاد ولی تونست حل کنه هزینه زیادش، بیشترین هزینه هم احتمالا محبوبیتش بود انقدر این سیاست‌ها فشار رو روی آمریکا زیاد کرد محبوبیتش اومد تا 32 درصد دیگه امیدی خیلی به دوباره رئیس‌جمهور شدنش نمی‌رفت شانسش انقدر تو نظرسنجی‌ها کم بود نظرسنجی‌ها رو بعضیا تعطیل کردن گفتن نتیجه که معلومه دیگه ترومن باخته


audio: JpP6cNezf5k_0144.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
حتی حتی انتخابات که برگزار شد روز بعد از انتخابات تیتر روزنامه که از قبل آماده شده بود درباره شکست ترومن بود چون انتظار داشتن که بیفته انتظار داشتن ببازه


audio: JpP6cNezf5k_0146.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
نباخت، برنده شد همون روزنامه رو هم گرفت دستش عکس انداخت از عکس‌های معروف اون انتخاباته که داره می‌گه که ترومن باخت در حالی که ترومن با لبخند پیروزی روزنامه رو گرفته دستش اینطوری ترومن برنده شد از 1945 تا 49 جانشین روزولت رئیس‌جمهور شده بود از 1949 تا 53 هم با رای مستقیم مردم تو دوره اولش جنگ جهانی دوم تموم شد آخر دوره اولش هم در چین مائو پیروز شد در جنگ داخلی


audio: JpP6cNezf5k_0147.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
و متحدین آمریکا شکست خوردن و جمهوری خلق چین درست شد همونطوری که داستانش رو در این ویدیو کامل تعریف کردیم دوره دوم ریاست‌جمهوری ترومن اینطوری شروع شد که آمریکا از شوروی جلوئه به خاطر بمب اتم


audio: JpP6cNezf5k_0148.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
و بعضی‌ها همون موقع فکر می‌کردن آمریکا هر کاری بخواد می تونه بکنه منتها این معادله زود بهم خورد شوروی زودتر از اون چیزی که آمریکایی‌ها تصور می‌کردن به تکنولوژی ساخت بمب اتم رسید همون سال 49 در واقع هم شوروی هم چین عملیات جاسوسی موفق داشتن برای جمع کردن اطلاعات


audio: JpP6cNezf5k_0149.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
اطلاعات پروژه اتمی رو از آمریکا تا حد زیادیش رو تونستن ببرن و بعد آمریکا گفتن چه کنیم چه نکنیم بمب هیدروژنی بسازیم نسازیم؟ تصمیم گرفتن بسازن ساختن اونم 52 تست کردن زمان همین ترومن البته شوروی هم پشت‌بندش مال خودش رو ساخت و دیگه کم‌کم مواد لازم برای نابود کردن کل دنیا فراهم شده بود دیگه


audio: JpP6cNezf5k_0150.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
خیلی مهم شده بود که نظمی، سیستمی در جهان برقرار بشه که نذاره این آدمای قدرتمند کشورای خیلی مسلح بتونن بزنن همه چی رو بترکونن و این رو باید همین کشورهای قدرتمند خودشون درست می‌کردن این سیستم رو داستان دنیا در دهه‌های بعد از این یه بخش بزرگیش داستان همین پیدا کردن نقطه تعادله همه جای دنیا تو اروپا بود تو آسیا بود یه جاهایی در آسیا که خیلی زود جنگ سرد داغ شد


audio: JpP6cNezf5k_0152.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
جنگ جهانی دوم که تمام شد ژاپنی‌ها از کره رفتن بیرون شمالش افتاد دست شوروی جنوبش دست بقیه متفقین مدار 38 درجه شمالی، بالا متحدین روسیه، پایین متحدین غرب منتها تنش بین اینا بالا گرفت و جنگ شد اول شمالی‌ها پیشروی کردن بعد جنوبی‌ها آمدن تو انقدری اومدن تو که گفتن بریم چین رو از دست مائو دربیاریم و اینطوری چین هم اومد وسط جنگ اون طوری که تعریف کردیم کامل و شرایط پیچیده شد


audio: JpP6cNezf5k_0153.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
یعنی ترومن درگیر یک جنگی شده بود که واقعا منافعی براش نداشت و جنگ بسیار پرهزینه‌ای هم بود بدون نتیجه، با تلفات بالا ادامه پیدا می‌کرد کار رسید به جایی که تهدید اتمی کردن همدیگه رو قدرت‌ها


audio: JpP6cNezf5k_0155.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
یا اینکه فشار بیاره به شرق فشار بیاره انقدری که بره تا پای رویارویی مستقیم از بمب اتم بخواد استفاده کنه اینطوری با روسیه بخواد سرشاخ بشه


audio: JpP6cNezf5k_0156.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
سر همین موضوع ترومن یکی از بزرگ‌ترین اختلاف‌های دوران ریاست‌جمهوریش رو پیدا کرد با ژنرال داگلاس مک‌آرتور این خیلی مهم بود چون مک‌آرتور آدم بسیار مهمی بود ژنرال معروفی بود ژنرال پرافتخاری و محبوبی هم بود و تو این مقطع طرفدار این بود که ببرن نبرد رو در خاک چین برن بزنن چین رو بگیرن منتها تصمیم ترومن نهایتا این نبود


audio: JpP6cNezf5k_0157.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
و برا همین مک‌آرتور رو برکنار کرد و برکنار کردن مک‌آرتور که می‌گم آدم محبوبی بود نرخ محبوبیت ترومن رو هم پایین‌تر آورد تا 22 درصد که خیلی پایینه


audio: JpP6cNezf5k_0158.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
22 درصد از نیکسون در شب استعفا پایین‌تره واقعا در رقابت با محبوبیت جرج دبلیو بوش در بدترین روزهاش که خیلی خیلی پایین بود با یک چنین وضع محبوبیتی ترومن از نظر قانونی منعی نداشت برای اینکه دوباره رئیس‌جمهور بشه قانون گذاشته بودن کسی بیش از دو دوره نتونه بشه ولی خب ترومنی که اون موقع رئیس‌جمهور بود همون موقع رو استثنا کرده بودن ولی با این وضع محبوبیت تصمیمش این بود که بهتره نیاد


audio: JpP6cNezf5k_0159.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
از جمله به‌خاطر اینکه رقیبی هم می‌خواست بیاد به میدون که واقعا کمتر کسی جرات داشت باهاش وارد مسابقه کی محبوب‌تره بخواد بشه آیزنهاور که بعدا رئیس‌جمهور هم شد آدمی بود که با اینکه نهایتا نامزد جمهوری‌خواه‌ها شد اما انقدری محبوب بود که و انقدری خارج از حزب‌ها بود که خود ترومن دموکرات بهش پیشنهاد داده بود که بیاد حتی دور قبل رو


audio: JpP6cNezf5k_0160.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
یعنی اون دوری که ترومن برای جانشینی روزولتش تمام شد آلمان بودن جنگ تمام شده بود ترومن رئیس‌جمهور آمریکای پیروز جنگ به آیزنهاور ژنرال فرمانده عملیات پیروزی گفتش که شما هر کاری بخوای بکنی من هستم باهات هرچی بخوای من پشتتم حتی اگر بخوای رئیس‌جمهور بشی حواس‌مون باشه اینو در حالی داره می‌گه که خودش تازه دور اولشه که رئیس‌جمهور شده منتها آیزنهاور اون موقع نیامد


audio: JpP6cNezf5k_0161.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
گذاشت 1953 آمد و اومد به عنوان ریپابلیکن هم اومد و بیست سال ریاست‌جمهوری دموکرات‌ها رو تمام کرد داستانش توی پلی‌لیست تاریخ آمریکا الان که دارید اینو می‌بینید یا هست یا می‌آد داستان آیزنهاور هم


audio: JpP6cNezf5k_0162.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
درباره بعد از ریاست‌جمهوری ترومن هم چند تا نکته جالب هست قبل از اینکه برسیم به ماجرای ایرانش الان ریاست‌جمهوری رئیس‌جمهورای آمریکا وقتی دوره‌شون تموم می‌شه خب یه حقوق مادام‌العمر خوبی دارن یه تشریفاتی دارن یه تیم حفاظتی دارن قبلا از این خبرا نبود تا زمان ترومن از این خبرا نبود روز آخرش هم ترومن با محافظ‌ها خداحافظی کرد و دیگه رفت خونه و تمام


audio: JpP6cNezf5k_0163.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
یعنی نه حقوقی نه تیم حفاظتی نه هیچی یه طوری شد که تقریبا می‌گن مشکل مالی هم داشت یکی از رئیس‌جمهورهای تاریخ آمریکاست که بعد از ریاست‌جمهوری وضع مالی خوبی نداشت


audio: JpP6cNezf5k_0164.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
دیدیم از اول هم آدم خیلی پولداری نبود برگشت بعد از ریاست‌جمهوری هم شهر خودش و یه مدتی حقوق بازنشستگی ارتش می‌گرفت که حقوق کمی بود بعد البته کتاب خاطرات و اینا چاپ کرد یه مقدار وضعش بهتر شد منتها موقع مرگ خلاصه می‌گن که آدم ثروتمندی نبود که در رئیس‌جمهورهای آمریکا یه مقداری استثنائه بعد از این هم بود که قانون گذاشتن هم برای خودشون، هم برای همسراشون


audio: JpP6cNezf5k_0166.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
هم خدمات و هزینه دفتر و پرسنل و بیمه و حقوق در حد وزیر و که مثلا برای الان می‌شه 219 هزار دلار 219200 دلار می‌شه حقوق سالانه رئیس‌جمهور سابق آمریکا


audio: JpP6cNezf5k_0167.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
ترومن آخرین رئیس‌جمهوری بود ولی که این قانون شاملش نمی‌شد این امتیازها بعد از ریاست‌جمهوری بهش نرسید و شاید اصلا وضع مالی ترومن نقش داشت در تصویب این قانون دوره ترومن کلا پر بود از بحران‌های داخلی و خارجی


audio: JpP6cNezf5k_0168.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
مثل هر سیاست‌مدار دیگری ایشون هم طرفدارانی داره منتقدینی داره بعضیا می‌گن جنگ سرد رو ایشون شروع کرد که در قرن بعد دنیا رو درگیر خودش کرد به‌خاطر استفاده از بمب اتم خیلی انتقاد ازش هست به‌خاطر جنگ کره‌ بعضیا می‌گن جنایت‌کار جنگی بود اصلا به‌خاطر این تصمیم‌ها باید محاکمه بشه و البته خب طرفدارانی هم داره بعد از اینکه جنگ تمام شد جایگاه آمریکا به عنوان ابرقدرت بعد از جنگ تثبیت شده بود


audio: JpP6cNezf5k_0169.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
سیاست‌های داخلی هم در آمریکا زمان ترومن تغییر کرد نقش بین‌المللی آمریکا هم تغییر زاویه و تغییر جهت نه ولی تثبیب شد حداقل در خود آمریکا آزادی‌های اجتماعی یه مقدار پیشرفت کرد در این دوره


audio: JpP6cNezf5k_0171.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
با نرخ محبوبیت پایین رفت بیرون ولی توجه‌ای که بهش شد بعدا در آمریکا بیشتر و بیشتر شد الان خیلی‌ها بهش نمره بالایی می‌دن که در شرایط پیچیده‌ای تونست آمریکا رو از بحران‌های مهمی سالم رد کنه ولی خب می‌گم مثل هر کس دیگری کارنامه‌ش، درباره کارنامه‌ش بحث همچنان زیاده


audio: JpP6cNezf5k_0174.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
یه دلیلش احتمالا اصل چهار ترومنه یه خرده اگه تاریخ دوره پهلوی و مخصوصا تاریخ برنامه‌ریزی اقتصادی در ایران و اینا رو خونده باشیم تاریخ توسعه


audio: JpP6cNezf5k_0175.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
اصل چهار ترومن یه چیزیه ایرانی‌های زیادی اسمش رو شنیدن و می‌شناسن چرا؟ اصل چهار چیه؟ اصل چهار یه برنامه‌ایه که توش آمریکا می‌آمده به یه کشورهای خاصی در جهان سوم به اصطلاح اون روز کمک می‌کرده کمک فنی بیشتر و کمک مالی اصل چهار بهش می‌گفتن چون انگار بند چهارم سخنرانی ترومن بود در مراسم سوگندش مراسم تحلیفش


audio: JpP6cNezf5k_0176.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
یک سیاست‌هایی بود یک برنامه‌هایی بود از طرف دولت ترومن شبیه همون طرح مارشال که گفتیم منتها اینجا به جای اینکه وزنه پول و کمک مالیش زیاد باشه دانش فنی می‌خواست آمریکا انتقال بده می‌گفتن پول خب محدودیت داره ما به همه نمی‌تونیم هر چقدر بخوایم بدیم ولی دانش فنی محدودیت نداره ما می‌تونیم این رو بدیم


audio: JpP6cNezf5k_0177.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
رسما تعریفش در واقع این بود حالا خیرخواهانه بود یا شکلی از استعمار جدید بود وارد اون قضاوتش من نمی‌شم ولی اصل قصه‌ش این بود که آمریکا می‌گفت یک کشورای زیادی‌ان که خیلی از قطار توسعه عقبن از نظر غذا، غذا کمه، بیماری زیاده فقر هست


audio: JpP6cNezf5k_0178.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
بیشتر مردم تاریخ همین بوده دیگه وضع همین بوده یا یه جاهایی هنوز همینن در حالی که ما الان یه دانشی و تکنولوژی داریم که می‌دونیم از این وضع می‌شه خارج شد و ما می‌تونیم اینو به بقیه بدیم و اینا از فقر دربیان و وضعیت بهتری پیدا کنن اون وقت خطر اینکه اینا برن به اردوی سوسیالیسم بپیوندن کمتره اینم باز تو چارچوب جنگ سرد ببینیم


audio: JpP6cNezf5k_0179.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
شاه هم البته استقبال می‌کرد ایران تازه از اشغال شوروی و انگلیس درآمده شوروی البته گفتیم راضی نمی‌شد بره غائله آذربایجان اصلا یه تهدیدی بود برای شاه نشونه‌ای بود که شوروی ممکنه دوباره چشم داشته باشه به آذربایجان و وقتی آمریکا کمک کرد به بیرون کردن روس‌ها به نظر می‌رسید که خب ایران یک متحد تازه‌ای داره پیدا می‌کنه سال 49 1328 شاه برای اولین بار می‌ره آمریکا از جمله برای اینکه با ترومن صحبت کنه


audio: JpP6cNezf5k_0180.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
درباره درخواست‌های ایران در راستای سیاست‌های اصل 4 اصل 4 البته فقط مال ایران نیست دیگه این نقشه رو ببینید این همه کشور توش هستن پاکستان و افغانستان و عراق و مصر از اونور تا آمریکای جنوبی می‌رن که کمک‌ها رو بگیرن و انتقال تکنولوژی و این صحبت‌ها همه هم توی کشورایی که ریسک سرمایه‌گذاری بالا ارزیابی می‌شه دیگه


audio: JpP6cNezf5k_0181.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
مجموع کمک‌هایی که آمریکا در قالب این طرح می‌کنه قابل مقایسه با مثلا طرح مارشال نیست خیلی خیلی کمتره و درباره اینکه چقدر موفق بود و چقدر موثر بود چه برای آمریکا چقدر خوب بود یا نبود چه برای اون کشورها چقدر خوب بود یا نبود بحث و حرف زیاده واقعا


audio: JpP6cNezf5k_0182.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
مخالف هم داشت تو خود آمریکا هم مخالفانی داشت که می‌گفتن این پول حروم کردنه در خارج هم می‌گفتن خیلی‌ها که این ادامه همون سیاست‌های استعماری غربه هند مخالفت داشت مصر جمال عبدالناصر موافق نبود ولی حکومت ایران استقبال می‌کرد حکومت ایران اون موقع دولت دست کیه؟ ما دهه بیست شمسی هستیم یعنی شاه همچنان جوانه و نسبتا کم‌تجربه و اسمای قدرتمند ایران هنوز بیشترشون شازده‌های قاجار و خانواده‌های قدرتمند و اینا


audio: JpP6cNezf5k_0183.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
مثلا قوام‌السلطنه‌ست که نخست‌وزیره تو اون دوره پهلوی هستیم خود ماجرای وارد شدن ایران به این قصه اصل چهار رو هم حسین علاء که اون موقع سفیر کبیر ایرانه در آمریکا ایشون اولین بار یه نامه‌ای می‌نویسه که آره یه همچین چیزی هست و ما بهتره که توش وارد بشیم و در ایرانی هم هستیم که نگاه‌ها عموما به آمریکا مثبته اون موقع عموما داره استقبال می‌شه از اینکه قدرت استعماری روسیه قدرت استعماری انگلیس اینا رفتن کنار


audio: JpP6cNezf5k_0184.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
به جاشون آمریکایی که به نظر صلح‌دوست می‌آد و پایه‌ست برای اینکه کمک کنه به آبادی ایران این آمده هنوز 28 مرداد نشده هنوز مصدق نیامده اینا مال قبل از اون دوره‌ست


audio: JpP6cNezf5k_0185.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
بعد از این خب اثر عمیقی گذاشت اون قصه روی ذهنیت ایرانی نسبت به آمریکا که داستانش داستان دیگریه به هر حال ولی اصل 4 به ایران آمد یک توافقنامه‌ای امضا کردن اول برای همکاری‌های فنی در 1950 یه کمیسیون هفت نفره درست شد سطح بالا کمیسیون مشترک ایران و آمریکا برای توسعه مناطق روستایی


audio: JpP6cNezf5k_0188.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
بعد هم گفتن که ما مطالعه و گزارش و این‌ها نمی‌خوایم دوباره بکنیم اینا مدتیه که در ایران داره انجام می‌شه اتفاقا کمد وزرای ایرانی پر از گزارش و مطالعه و ایناست که همه اومدن انجام دادن تو آرشیو همه وزارتخونه‌ها هست کاری که نشده اینه که کارشناسا برن توی جامعه برن تو روستا، برن تو زمین مستقیم به اون مردمی که هدف این طرح هستن با اونا صحبت کنن و کار کنن


audio: JpP6cNezf5k_0189.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
اول اومدن چند تا روستا انتخاب کردن گفتن رو اینا کار می‌کنیم نمونه یکی اصفهانکه نزدیک اصفهان یکی هم کمال‌آباد نزدیک تهران یه سری طرح هم در جنوب ایران در بوشهر بعدا ورداشتن و


audio: JpP6cNezf5k_0190.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
مبارزه با طاعون ملخی یه سری پروژه‌های بهداشت و سلامت مبارزه با مالاریا پرستار آموزش بدن، آموزش مددکاری بیمارستان‌های روستایی ساختن بعد هم برنامه رو گسترش دادن حالا به جاهای دیگه دامنه‌ش به استان‌های دیگه کشیده شد یه اداره نسبتا مفصلی درست شد براش اداره اصل 4


audio: JpP6cNezf5k_0191.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
و پول می‌آوردن آمریکایی‌ها یه مقدار و اون پول رو تو اون پروژه‌هایی که خودشون می‌خواستن می‌خواستن که هزینه بشه بعد ایران خب سازمان برنامه داشت می‌گفت ما مطالعه کردیم اولویت داریم پول اگه می‌آد باید اونجایی که ما می‌دونیم هزینه بشه اینا داستان‌های جالبی توشه نکات مهمی ازش می‌شه یاد گرفت برای تاریخ ایران قرن بیستم هم کلا درباره پروژه توسعه ایران و رابطه با خارج و رابطه با آمریکا و


audio: JpP6cNezf5k_0193.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
ایشون بعدا یه کتابی نوشته از ماموریش در تهران بعد این اداره می‌دونیم در زمان مصدق نقش خیلی مهمی بازی کرد اینا رو من برای اینکه بتونم درباره‌ش بیشتر صحبت کنم راستش لازم دارم که یه مقدار بیشتر بخونم و تحقیق کنم نکردم این کارا رو


audio: JpP6cNezf5k_0195.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
منتها خب ترومن من گفتم حتما اصل چهارش هم باید یه مقدار بگیم یه خرده که خوندم دیدم نه خیلی جالب‌تر از این صحبت‌هاست اگر که شما دوست دارید که این موضوع اصل 4 و سازمان برنامه، کلا برنامه‌ریزی در ایران یه خرده وارد موضوعات ما بشه کامنت بگذارید ما بهش فکر می‌کنیم می‌ذاریم توی لیست بهش فکر می‌کنیم برای ویدیو ترومن همین قدری که گفتیم کافیه


audio: JpP6cNezf5k_0196.opus
source: youtube
source_id: JpP6cNezf5k
invalidation: VALID
text:
و ناقص می‌بود ویدیو ترومن اگر که هیچ اشاره‌ای به این نمی‌کردیم من علی بندری هستم این ویدیو در کانال یوتیوب بی‌پلاس منتشر می‌شه و این یک نگاهی بود به هری ترومن رئیس‌جمهور آمریکا ما هم درباره رئیس‌جمهورای دیگه آمریکا هم درباره برهه‌های دیگه‌ای از تاریخ آمریکا هم تاریخ دنیا، هم تاریخ اروپا هم تاریخ ایران ویدیوهای دیگری هم داریم و خواهیم داشت


audio: bc0xADnEO8s_0001.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
درباره داروین و نظریه تکامل ما اینجا چندبار صحبت کردیم تو اپیزودهای مختلف به بهانه‌های مختلف یک اصطلاحی که از همون اول استفاده می‌کردن برای این‌که نظریه داروین رو توضیح بدن بقای اصلح بود بقای سازگارترین بود


audio: bc0xADnEO8s_0003.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
یعنی در فرایند تکامل اونی که فیت‌تره اونی که سازگارتره دووم می‌آره خود داروین هم از این اصطلاح خوشش آمد وقتی که چاپ پنجم کتابش درآمد کتاب در باب منشا انواع


audio: bc0xADnEO8s_0007.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
اینو زیاد شنیدیم احتمالا اما همین اصطلاح که خیلی توضیح‌دهنده خوبی هم هست یک سری سوتفاهم هم به وجود آورده باعث شده که یه آدمایی اشتباه بفهمن اصلا معنی تکامل رو فکر کنن که وقتی می‌گیم سازگارترین دووم می‌آره


audio: bc0xADnEO8s_0009.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
یعنی قوی‌ترین یعنی اونی که از بقیه سلطه‌جو‌تره این حرف همیشه غلط نیست خیلی وقتا درسته واقعا اما همه جا درست نیست مخصوصا یه جاهای مهمی هست که این حرف اشتباهه سازگارترین در تکامل یه معنی مشخصی داره سازگارتر وقتی که می‌گیم اونیه که ژن‌هاش رو می‌تونه بیشتر گسترش بده به هر شکلی، به هر روشی نه لزوما هر کی خشن‌تره


audio: bc0xADnEO8s_0010.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
نه لزوما هر کی زورش بیشتره این مهمه به‌خاطر این‌که خیلی وقت‌ها تو نزاع‌ها تو درگیری‌ها این تعبیر رو آدم‌ها اشتباه استفاده می‌کنن می‌گن که آره دیگه خب این‌که زورش بیشتره برنده شد معلومه


audio: bc0xADnEO8s_0012.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
اونی سازگارتره اونی که قوی‌تره باید هم مسلط بشه قانون داروین اینو می‌گه تکامل اینو می‌گه این برداشت اشتباهیه کتاب هم از همین جا شروع می‌شه در واقع می‌گه سازگاری همیشه دعوا نیست همیشه خشونت و سلطه نیست این واضح‌تر می‌شه وقتی که برمی‌گردیم به آدم‌ها نگاه می‌کنیم به این نگاه می‌کنیم که چی شد که این‌گونه اومد و مسلط شد؟ ما هم تکامل پیدا کردیم انقدر در تکامل‌مون موفق بودیم که


audio: bc0xADnEO8s_0014.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
کتاب داره می‌گه ما یک امکان‌هایی داریم برای این‌که با هم همکاری کنیم می‌گه اتفاقا برگ برنده ما در طول تکامل ما همین امکانات‌مون بودن برای همین کتاب می‌آد خیلی قشنگ


audio: bc0xADnEO8s_0018.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
دوستانه‌ترینه زاویه نگاه کتاب به موضوع در واقع اینه حرف کلی چیه؟ خیلی ساده و کلی بخوایم بگیم این فرندلی بودن، دوستانه بودن یک جور همکاریه حالا گاهی عمدیه گاهی غیرعمدیه یه رفتار مثبتیه در قبال دیگران رفتاری که در طبیعت هم کم نیست یک استراتژی‌ایه برای بقا این همکاری گونه‌های مختلف گاهی با هم همکاری می‌کنن اعضای یک گونه گاهی با هم همکاری می‌کنن


audio: bc0xADnEO8s_0019.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
در بدن ما باکتری‌های خیلی زیاد و متنوعی هستن که ما اصلا بدون اینا نمی‌تونیم زندگی کنیم اینا در هضم غذا، در ساختن ویتامین‌ها در خیلی کارای دیگه به ما کمک می‌کنن یا در دنیای حیات وحش، در طبیعت گل‌ها رو وقتی نگاه کنیم گل‌ها خیلی دیر تکامل پیدا کردن ولی خیلی گسترده شدن این به‌خاطر اینه که تونستن با حشره‌ها یه جور همکاری بکنن حشره می‌آد شهد گل رو می‌گیره به جاش گرده گل رو پراکنده می‌کنه


audio: bc0xADnEO8s_0020.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
می‌بره این طرف اون طرف یه همکاری‌ای داره بین‌شون انجام می‌شه یا درون‌گونه‌ای اگه بخوایم مثال بزنیم مورچه‌ها مثال خیلی دم دستیش هستن اعضای یک کلنی یک ابر ارگانیسم درست می‌کنن گاهی وقتا تا 50 میلیون عضو داره اینا با هم همکاری می‌کنن نه دقیقا همین‌طوری که آدما با هم همکاری می‌کنن ولی داریم خیلی ساده و کلی که نگاه می‌کنیم به موضوع این فرندلی بودن یه همچین همکاری رو امکان‌پذیر می‌کنه


audio: bc0xADnEO8s_0021.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
این کتاب هم همین رو می‌خواد توضیح بده این‌که این همکاری چطور در ما شکل گرفته این اصلا از کجا آمده داستان این کتاب اینه


audio: bc0xADnEO8s_0022.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
وقتی به عقب نگاه می‌کنیم فقط قصه این نیست که سلاح رشد کرده بهتر شده کیفیتش رفته بالا شرایط زندگی بهتر شده فقط این‌ها نیست از دوره پارینه‌سنگی پسین ما یه شواهدی داریم که می‌تونه نشون بده که شبکه‌های اجتماعی ما آدم‌ها هم داشته گسترش پیدا می‌کرده یعنی آدما داشتن به هم وصل می‌شدن


audio: bc0xADnEO8s_0023.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
یعنی چی؟ از چه جور شواهدی به همچین نتیجه‌ای می‌رسن؟ مثلا می‌بینن کنار یه اسکلتی وسط یه جایی که به آب هیچ نزدیکی نداره و نداشته صدف تزیین شده هست صدف یه جایی که آب نیست یه خرده عجیبه دیگه یعنی صدفه از یه جای دیگه آمده اینجا یعنی یه چیزی که تازه هیچ ارزش کارکردی نداشته صدها کیلومتر جابه‌جا شده احتمالا دست‌به‌دست شده تا رسیده به اینجا


audio: bc0xADnEO8s_0024.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
شاید این حتی یه نشونه‌ای باشه از اولین مسیرهای تجاری وقتی می‌گیم ما شبکه‌مون رو داشتیم بزرگ می‌کردیم درباره یک چنین چیزی داریم صحبت می‌کنیم چی باعث شد یه همچین روندی شروع بشه؟ طبعا هوش و توانایی ذهنی آدم بود که راه رو برای این باز کرد دیگه ولی چطوری؟ کجای هوش ما یه همچین چیزی بهمون داد؟ چیزی که باعث شد ما یک چنین رشد و گسترشی داشته باشیم در حالی که گونه‌های انسانی دیگه دارن منقرض می‌شن


audio: bc0xADnEO8s_0027.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
یک نوعی از رفتارهای دوستانه این‌که ما می‌تونیم با هم کار کنیم حتی با غریبه‌ها می‌تونیم کار کنیم می‌تونیم به کسی که تا حالا ندیدیم اطلاعات بدیم احساسات‌مون رو بهش بگیم می‌تونیم با یه آدمی که با ما غریبه‌ست هدف مشترک بسازیم با هم کار کنیم که به اون هدفه برسیم این خیلی نکته مهمیه این واقعا برگ برنده ما بوده گونه‌های نزدیک به ما به این راحتی نمی‌تونن ارتباط برقرار کنن


audio: bc0xADnEO8s_0028.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
شامپانزه‌ها خیلی به ما نزدیکن خیلی باهوشن ولی توانایی‌شون برای این‌که رفتارهاشون رو با هم هماهنگ کنن برای این‌که نقش‌های مختلف توزیع کنن بین خودشون برای این‌که تجربه‌هاشون و ابداع‌هاشون رو به هم منتقل بکنن خیلی کمه این تواناییه که ما نه فقط وقتی بزرگ و بالغ می‌شیم حتی وقتی نوزاد هم هستیم داریم نوزاد انسان قبل از راه رفتن، قبل از حرف زدن می‌تونه یه همچین کارایی بکنه


audio: bc0xADnEO8s_0029.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
این اون دروازه‌ایه که ما رو وارد کرده به شبکه اجتماعی بزرگ داشتن اون چیزیه که باعث شده ما زبان بتونیم خلق کنیم بتونیم انباشت دانش، انباشت تجربه بعدا فرهنگ، بعدا تکنولوژی یه همچین چیزایی داشته باشیم بدون تراکم جمعیت بدون این‌که آدما یه جایی جمع بشن و با هم ارتباط داشته باشن تکنولوژی هم نمی‌تونه رشد کنه دیدن گاهی که یه گروه جمعیتی


audio: bc0xADnEO8s_0030.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
که می‌آد جدا می‌شه از اقوام نزدیکش بعد بعد از چند سال چند دهه می‌رن نگاه می‌کنن می‌بینن تکنولوژی اون قوم و قبیله‌هه رشد که نکرده هیچی عقب هم رفته یعنی ما ارتباط مشارکتی با هم داشتن‌مونه که باعث می‌شه تکنولوژی‌مون هم رشد کنه راز ما اینجاست راز بزرگ شدن جمعیت‌مون همین همکاریه دوستانه بودنه کلیدواژه‌ای که داریم درباره‌ش صحبت می‌کنیم پس چیه؟ ارتباط مشارکتی


audio: bc0xADnEO8s_0034.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
نظریه ذهن نظریه ذهن یک قابلیت ذهنیه این‌که من بتونم حدس بزنم که تو ذهن تو چی می‌گذره یعنی من تو ذهن خودم یک تصویری می‌سازم از ذهن شما مثلا، مثلا ما نشستیم شما با انگشت اشاره می‌کنی به یک چیزی این فهمیدن این‌که من بفهمم تو واقعا منظورت چیه خیلی کار پیچیده‌ایه من دارم می‌گم اگه اونجایی رو که من دارم اشاره می‌کنم نگاه کنی می‌فهمی منظورم چیه


audio: bc0xADnEO8s_0035.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
منتها خب همیشه انقدر سر راست نیست دیگه این می‌تونه خیلی پیچیده باشه فهمیدنش فکر کن مثلا نشستیم تو اتاق من به کله خودم اشاره می‌کنم این چه معنی‌هایی می‌تونه داشته باشه؟ ممکنه که من دارم به خودم اشاره می‌کنم به شخص خودم دارم به شما یه چیزی می‌گم درباره خودم ممکنه دارم می‌گم این نفر سومی که اینجاست خله ممکنه دارم می‌گم سرم درد می‌کنه ممکنه دارم می‌گم آیا تو سرت درد می‌کنه؟ ممکنه دارم می‌گم کلاهم رو جا گذاشتم اشاره خیلی ساده‌ایه


audio: bc0xADnEO8s_0036.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
ولی درک همین اشاره ساده هم کار پیچیده‌ایه بعد حالا جلوتر که می‌آیم چیزای پیچیده‌تر هم یاد می‌گیریم من به عنوان یک انسان می‌تونم حدس بزنم که تو حدس می‌زنی که در ذهن اون نفر سوم چی داره می‌گذره کجا این کار رو می‌کنیم؟ وقتی داریم داستان می‌خونیم وقتی داریم سریال می‌بینیم ما با نگاه کردن رفتار با گرفتن یه نشانه‌هایی حدس می‌زنیم که اون آدمه داره حدس می‌زنه که تو ذهن اون یکی دیگه چیه


audio: bc0xADnEO8s_0037.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
اساس ارتباط برقرار کردن و همکاری کردن ما با همدیگه با این توانایی ذهنیه که ممکن می‌شه این نظریه ذهن برای همینه که تقریبا برای حل هر مسئله‌ای که باهاش روبه‌رو می‌شیم این نظریه ذهن نقش کلیدی داره و البته همیشه هم خوش نمی‌گذره همیشه هم قشنگ نیست که بدونیم تو ذهن یکی دیگه چی می‌گذره چون همینه که باعث می‌شه بفهمیم یکی از ما متنفره همینه که باعث می‌شه فکر کنیم یکی قصد داره به ما آسیب بزنه


audio: bc0xADnEO8s_0038.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
چیزی که خیانت رو تلخ می‌کنه همینه می‌تونی بشینی صدها بار هزار بار خاطره‌ها رو مرور کنی هی تصور کنی که اون لحظه در ذهن اون آدم چی می‌گذشت که باعث شد چنین رفتاری بکنه ولی همه همه اینا رو اگه برگردیم ببینیم نقطه شروعش کجاست همون اشاره کردنه ساده‌ترین شکل بروز اون نظریه ذهنه بعد نکته اینه وقتی به شامپانزه‌ها نگاه می‌کنیم می‌بینیم اونا هم می‌تونن با هم همکاری کنن یه مقداری


audio: bc0xADnEO8s_0039.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
می‌تونن هم با هم ارتباط برقرار کنن تا یه جایی ولی انگار هر دو تا کار رو با هم نمی‌تونن بکنن این خیلی جالبه کتاب این رو با آزمایش‌های مختلف نشون می‌ده واقعا برای فهمیدنش جالبه ما ولی نتیجه‌ش رو می‌خوایم که وقتی به شامپانزه‌ها نگاه می‌کنیم می‌بینیم که اونا هم تا یک اندازه محدودی این نظریه ذهن رو دارن


audio: bc0xADnEO8s_0040.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
ما ولی چیو می‌خوایم ببینیم؟ ما می‌خوایم ببینیم که این توانایی ما از کجا آمده؟ ما داریم می‌گیم این مشارکت و همکاری و این‌ها برای رشد برای توسعه ویژگی‌های انسانی نقش کلیدی داشته و داره می‌خوایم ببینیم این از کجا آمده؟ چطوری تکامل پیدا کرده؟ دنبال یک همچین چیزی هستیم نویسنده می‌گه من دنبال این بودم که ببینم این توانایی ما از کجا آمده؟ داشتم با استاد راهنمام صحبت می‌کردم


audio: bc0xADnEO8s_0041.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
گفتم که ببین سگ منم این کارا رو می‌تونه بکنه یعنی اشاره رو معنی اشاره رو می‌فهمه اونم می‌گه یه پوزخندی زد گفت آره از هر کی بپرسی می‌گه سگ من انقدر باهوشه انتگرال دوگانه می‌گیره و حرفش هم البته غلط نبود بالاخره شامپانزه نمی‌تونه این کار رو بکنه اشاره رو نمی‌تونه بفهمه پس چطوریه که سگ می‌تونه بفهمه؟ بعد نویسنده می‌گه من فکرم رفت اینجا که ما وقتی درباره این چیزها تحقیق می‌کنیم عموما حواس‌مون به پریمیت‌هاست به نخستی‌هاست اینایی که به ما نزدیکتر هم هستن


audio: bc0xADnEO8s_0042.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
و خب کار منطقی‌ای هم هست بعد می‌گه من رفتم از سگم فیلم گرفتم از بازی‌هایی که با سگم می‌کنم فیلم گرفتم مفصل آوردم به استادم نشون دادم مثلا من سه تا توپ پرت می‌کردم در سه تا جهت مختلف این می‌رفت اولی رو می‌آورد بعد من با انگشتم جهت توپ بعدی رو نشون می‌دادم می‌رفت دومی رو می‌آورد بعد سومی رو نشون می‌دادم می‌رفت می‌آورد یا مثلا حتی یه توپ می‌نداختم بعد باز دوباره جاهای دیگه اشاره می‌کردم می‌رفت اونجایی که من گفتم ولی خب چیزی پیدا نمی‌کرد


audio: bc0xADnEO8s_0043.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
می‌گه اینا رو که نشونش دادم براش جالب شد شروع کردیم آزمایش کردن و هی راه‌های مختلف رو امتحان کردیم دیدیم نه به نظر می‌رسه که سگ‌ها منظور اشاره رو می‌فهمن دنبال بو نمی‌رن حتی وقتی با سر هم اشاره می‌کنی می‌فهمه حتی وقتی مثلا دو تا ظرفه یکی رو تکون می‌دی اون یکی ثابته و به ثابته اشاره می‌کنی بازم می‌فهمه بعد اینو می‌گه مقایسه کردن دیدن شامپانزه‌ها هم با تمرین می‌تونن معنی اشاره رو بفهمن ولی توانایی سگ‌ها بیشتره انگار


audio: bc0xADnEO8s_0044.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
اینا هم می‌تونن تعمیم هم بدن به یک وضعیت تازه‌ای راحت هم تعمیم می‌دن سریع هم تعمیمش می‌دن می‌گه برا ما جالب شد چون ما می‌دونیم مهارت شناختی برای این تکامل پیدا می‌کنه که موفقیت تولیدمثلی رو زیاد کنه یعنی این احتمالا یه جور حل مسئله‌ایه که به درد این حیوون می‌خوره برای بقا و برای دوامش واسه اینه که داره این انعطاف‌پذیری شناختی رو پیدا می‌کنه چه ربطی داره این توانایی به بقای سگ؟


audio: bc0xADnEO8s_0045.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
ربطش اینه که برخلاف شامپانزه بقای سگ در ارتباط با آدم‌ها بوده پس شاید کلید ماجرا در اینه که سگ‌ها اهلی شدن شاید به‌خاطر اهلی شدنه که سگ‌ها یک مهارت‌هایی کسب کردن یه توانایی‌هایی الان دارن که ما فکر می‌کردیم اینا منحصر به خود ماست فکر می‌کردیم فقط ما داریم این می‌گه ما رو برد این سمتی که ببینیم در فرایند اهلی شدن سگ‌ها چه اتفاقی می‌افته


audio: bc0xADnEO8s_0046.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
چون حواس‌مون هست دنبال چی‌ایم؟ می‌خوایم ببینیم که چی شد که ما این توانایی‌ها رو به دست آوردیم؟ الان نگاه کردیم دیدیم یه خرده از این توانایی‌ها رو سگ‌ها هم دارن سگ‌ها چی شده چه اتفاقی براشون افتاده؟ اتفاقی که افتاده اینه که اهلی شدن این یه نکته جالبیه درباره نویسنده این کتاب یکی از نویسنده‌های این کتاب شاید هم دوتاشون توی دانشگاه دوک یک دپارتمانی دارن دپارتمان انسان‌شناسی تکاملی


audio: bc0xADnEO8s_0047.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
یک مرکزی درست کردن برای بررسی توانایی‌های شناختی سگ‌ها می‌خوان ببینن چه توانایی‌هایی دارن سگ‌ها چه انعطاف‌پذیری‌هایی دارن خیلی جالبه اینو حالا بعدا درباره‌ش جاهای دیگه صحبت می‌کنیم توی یوتیوب و اینستاگرام و این‌ها ولی بدونیم این رو برای این می‌گم که بدونیم این صحبت‌هایی که داره می‌کنه از کجا می‌آد واقعا نویسنده داره با این موضوع کار می‌کنه روی سگ‌ها درباره این قصه کار می‌کنه تو کتاب هم درباره این موضوع صحبت می‌کنه می‌گن که مثلا در طول تکامل


audio: bc0xADnEO8s_0048.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
سگ‌ها از بعضی جنبه‌های فیزیولوژیک هم حتی آمدن شبیه ما شدن مثلا اون ژنی که باعث می‌شه سیستم گوارش ما نشاسته رو بتونه هضم کنه اون رو سگ‌ها هم دارن در حالی که جد سگ‌ها نیای سگ‌ها که گرگ‌ها بودن اینو نداشتن یا اون ژنی که باعث می‌شه بعضی از آدما بتونن تو ارتفاع‌های خیلی بالا و کم‌اکسیژن زندگی کنن اون رو بعضی از سگ‌ها هم دارن ولی گرگ‌ها ندارن


audio: bc0xADnEO8s_0049.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
یعنی بعضی از جنبه‌های فیزیولوژیک‌شون هم شبیه ما شده در طول تکامل اینا باز دوباره سوالاییه که هی جالب‌تر و جذاب‌تر می‌کنه این رو که برگردیم ببینیم فرایند اهلی شدن واقعا چه شکلی بوده چه اتفاقی توش افتاده یه کار تحقیقاتی رو کتاب ازش صحبت می‌کنه مال اواخر دهه 40 دهه 40 میلادی در سیبری شروع شد یه آقایی به نام دیمیتری بلیایف یک گونه اهلی می‌خواست درست کنه


audio: bc0xADnEO8s_0050.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
از روباه‌های نقره‌ای سیبری دوره خیلی خاصی هم هست اون موقع در شوروی اصلا کار کردن روی ژنتیک و اینا ممنوع بود داداش همین آقا رو اعدام کرده بودن متخصص ژنتیک بود ایشون ولی یه برنامه‌ای شروع کرد تحت پوشش یک برنامه تجاری در واقع دولت شوروی تجارت پوست نقره‌ای این روباهه واسه‌ش درآمد خوبی داشت و اینم گفت آره من می‌خوام مطالعه کنم این منبع درآمدی رو می‌خوایم واسه دولت زیاد کنیم


audio: bc0xADnEO8s_0051.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
خیرمون می‌خواد به دولت برسه چند دهه‌ای این تحقیقاتش ادامه پیدا کرد نویسنده می‌گه ما 44 سال بعدش که رفتیم سیبری هنوز شاگردای دیمیتری داشتن کار می‌کردن کارش هم این بود این آقای دیمیتری آمد یک گروهی از روباه‌ها رو گرفت اینا رو دو دسته کرد یه دسته رو رها کرد به حال خودشون که غذا بخورن و تولیدمثل کنن و اینا یه دسته دیگری رو باهاشون یه رفتار دیگری می‌کرد به اینا خودش غذا می‌داد بعد هر دفعه که می‌آمد می‌خواست غذا بده


audio: bc0xADnEO8s_0052.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
نگاه می‌کرد ببینه کدوم‌شون کمتر ازش می‌ترسن کدوم‌شون هستن که وقتی اینو می‌بینن در نمی‌رن یا حتی ممکنه یه خرده بیان نزدیک که مثلا غذا رو بردارن اون رو برمی‌داشت جدا می‌کرد از بقیه یعنی اونایی رو که دوستانه‌تر بودن جدا می‌کرد اینا بتونن با همدیگه تولیدمثل کنن بعد از چند نسل دیدن که این روباه‌ها رفتارشون کاملا عوض شده اینا دیگه روباه‌هایی بودن که خیلی راحت نزدیک می‌شدن به آدما


audio: bc0xADnEO8s_0053.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
غذا می‌گرفتن از اون مهم‌تر مثل سگ‌ها که گفتیم معنی اشاره رو می‌فهمیدن معنی نیت آدما رو می‌فهمن گاهی اینا هم از اون توانایی‌ها به دست آورده بودن بعد تازه فقط هم این نبود تغییرای دیگه‌ای هم کرده بودن گوش‌هاشون هم آویزون شده بود دم‌شون هم مثل دم سگ تاب‌دار شده بود پوست‌شونم دیگه نقره‌ای خالص نبود گاهی یه خال خالی سیاه سفیدی داشت گاهی یه ستاره‌ای رو پیشونی‌شون می‌آمد جمجمه‌هاشون کوچیک شده بود پوزه‌هاشون کوتاه شده بود دندوناشون کوچیک‌تر شده بود


audio: bc0xADnEO8s_0054.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
مثل سگ‌ها پارس می‌کردن دوره تولیدمثل‌شون کوتاه شده بود یعنی بیشتر و سریع‌تر تولیدمثل می‌کردن کلا شباهت‌شون به سگ‌ها بیشتر شده بود تا به گرگ‌ها مثلا سطح هورمون‌های استرس و اضطراب‌شون آمده بود پایین‌تر سطح هورمون‌های سروتونین‌شون رفته بود بالاتر سروتونین همونیه که گاهی بهش می‌گن هورمون عشق دیگه مرتبطش می‌کنن با کم شدن رفتارهای خشن میل به ارتباط برقرار کردن حواس‌مون هست چی داریم می‌گیم دیگه


audio: bc0xADnEO8s_0055.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
تنها خصلتی که دیمیتری و همکاراش اومده بودن بر اساس اون داشتن این روباها رو جدا می‌کردن برای تولیدمثل این بود که اینا از آدما نترسن دوستانه‌تر باشن وقتی این‌ها رو با این تفاوته جدا کردن همه این تغییراته دیگه دنبالش اومد بعد همین تفاوت‌هایی که بین روباه وحشی و روباه اهلی هست همین‌ها رو بین سگ و بین نیای وحشی سگ که گرگ باشه بین اونا هم می‌بینیم


audio: bc0xADnEO8s_0056.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
اصلا به جز این هر حیوانی که ما اهلی کردیم تا یه حدی همین تغییرات توش هست مغزش یه خرده کوچیک شده پوزه و دندونش کوچیک شده چرخه تولیدمثلش سریع شده رنگ پوست و موش یه مقدار تغییر کرده و البته ترس از آدمش هم از بین رفته که خب همون هدف اهلی کردن بوده در هر حیوان اهلی شده‌ای یه کم بالاتر یه کم پایین‌تر همین اتفاقه افتاده انگار همه اینا انگار یه جایی با اون رفتار دوستانه


audio: bc0xADnEO8s_0057.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
یه ریشه ژنتیکی مشترکی دارن این خیلی جالبه ولی ما دنبال این نبودیم ما دنبال این بودیم که ببینیم آیا اون توانایی ذهنی، توانایی شناختی، نظریه ذهنی اونم که تو سگ‌ها نشونه‌ش رو می‌بینیم و ما خودمون دیگه خیلی توپش رو داریم آیا اونم یکی از همین عوارض جانبی اهلی شدن و دوستانه بودنه یا نه؟ چیز اصلی که ما دنبالشیم اینه


audio: bc0xADnEO8s_0058.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
پس چی گفتیم؟ گفتیم بر اساس دوستانه‌تر بودن انتخاب می‌کنن ولی بعدا که می‌آن آزمایش می‌کنن می‌بینن که ارتباط‌های اشتراکی‌شون هم اینا قوی‌تره مثل سگ‌ها اینا هم مثلا این روباه‌ها هم وقتی که اهلی شدن می‌تونن اشاره آدم رو تشخیص بدن در حالی که برای این ویژگی انتخاب نشدن چند تا چیزی رو که تا اون موقع باور داشتن بهش این آزمایش‌ها عوض کرد اولا که این توانایی‌های شناختی به نظر می‌رسید تصادفی بوده که درست شده


audio: bc0xADnEO8s_0059.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
یعنی عوارض جانبی تغییرات دیگه بوده نکته دیگه این‌که این تغییرات به نظر می‌رسه مستقل از هم نیستن این‌که می‌گفتن جثه حیوونه کوچیک می‌شه مغزش کوچیک می‌شه، پوستش خال خالی می‌شه این تغییرات رو می‌کنه اینا توضیح‌های جداگانه نداره اینا انگار با هم مرتبطن و وصل می‌شه ریشه‌شون به همون دوستانه بودن چیزی که امروز دانشمندا دنبالشن اینه که دقیقا بفهمن کدوم ژنه


audio: bc0xADnEO8s_0060.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
یا کدوم ژن‌ها هستن که درگیرن با این تغییرات؟ این سوالیه که دارن روش کار می‌کنن تا یه جاییش رو هم رفتن ولی کار هنوز تمام نشده یه سوالی که اینجا ولی پیش می‌آد اینه که چه حیوونایی هستن که ممکنه بتونن اهلی بشن؟ اینم سوال جالبیه دیگه جارد دایموند که ازش قبلا صحبت کردیم توی کتاب اسلحه، میکروب، فولاد می‌گفت حیوونایی می‌تونن راحت‌تر اهلی بشن که بتونن غذای آدم رو هم بخورن بتونن سریع رشد کنن


audio: bc0xADnEO8s_0061.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
بتونن راحت و مکرر در شرایطی که اسیر هم هستن زاد و ولد کنن و حیوونایی که طبیعت دوستانه‌تری داشته باشن وقتی که می‌گیری‌شون اسیر هستن آروم بمونن به جز این دانشمندها شرایط دیگری رو هم البته می‌گن ولی پشت همه این‌ها این حرف هست که اهلی شدن یک فرایندیه با محوریت انسان یعنی انسان می‌آد حیوان رو تحت سلطه و کنترل خودش می‌گیره


audio: bc0xADnEO8s_0062.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
به‌خاطر نفع اقتصادی خودش این نظریه نظریه خوبی هست ولی یه سوراخ داره سوراخش هم همین سگ‌هائن سگ خب خیلی واضحه اهلی شده ولی اگه این ویژگی‌ها رو برداری ببری گرگ رو نگاه کنی می‌بینی گرگ این ویژگی‌ها رو نداره غذاش رو آدم نمی‌تونه راحت بهش بده آدم نمی‌تونه راحت غذای گرگ گیر بیاره بهش بده در اسارت گرگ اصلا آرام نیست گرگ در حالت عادی می‌گن در مقابل آدم تهاجمی نیست ولی اگه تهدید بشه حتما می‌آد گاز می‌گیره


audio: bc0xADnEO8s_0063.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
برای همین به نظر می‌رسه که اون توضیحات به گرگ نمی‌آد ما معمولا تصور می‌کنیم که اهلی شدن اینطوریه که چند هزار سال پیش آدما چند تا توله گرگ رو برداشتن بردن پیش خودشون بزرگ کردن و به تدریج اینا تبدیل شدن به اون چیزی که ما امروز به عنوان سگ می‌بینیم ولی این امکان‌پذیر نیست اصلا شرایط زندگی شکارچی‌گردآورنده‌ها جایی نداشته که گرگ بخوان توش اهلی کنن گرگ‌ها به نظر می‌رسه خودشون به تدریج خودشون رو اهلی کردن


audio: bc0xADnEO8s_0064.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
یعنی به تدریج یک گرگ‌هایی که کمتر از آدما می‌ترسیدن آمدن نزدیک‌تر شدن به محل زندگی آدما این باعث شده غذای راحت‌تر پیدا کنن این شده مزیت تکاملی‌شون و این روند تغییر رو راه انداخته به سمت دوستانه‌تر شدن‌شون


audio: bc0xADnEO8s_0067.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
خوداهلی‌سازی اتفاق افتاده باشه در گرگ‌ها بدون اراده و بدون دخالت انسان اون وقت سوال پیش می‌آد که حیوونای دیگه هم ممکنه اینطوری بدون دخالت انسان اهلی شده باشن یا بشن؟ یا اصلا یه درجه بالاتر نگاه کنیم سوال رو ممکنه ما آدما هم خودمون شبیه همین فرایند رو طی کرده باشیم؟ یعنی خودمون خودمون رو اهلی کرده باشیم؟ خیلی سوال جالبی شد دیگه


audio: bc0xADnEO8s_0068.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
این سواله رو که بخوایم جواب بدیم دوباره باید برگردیم به دنیای حیوون‌ها ما بین اقوام تکاملی نزدیک‌مون خیلی توجه کردیم به شامپانزه‌ها ولی یه گروه دیگری هم هستن که به ما خیلی نزدیکن شاید حتی نزدیک‌تر هم باشن ولی ما کمتر می‌شناسیم‌شون بونوبوها


audio: bc0xADnEO8s_0069.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
بونوبوها خیلی شبیه شامپانزه‌ها هستن یه خرده خودشون کوچیک‌ترن یه خرده چشاشون کوچیک‌تره صورت‌شون یه خرده‌ای بیشتر داد می‌زنه و روش زندگی‌شون خیلی خیلی فرق می‌کنه تفاوت روش زندگی‌شون نکته کلیدی‌ایه


audio: bc0xADnEO8s_0070.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
یک میلیون سال پیش بونوبوها و شامپانزه‌ها اینا نیای مشترک داشتن بین نخستی‌ها اینا در واقع نزدیک‌ترین اقوام تکاملی ما هستن تفاوت شامپانزه و بونوبو یه چیزیه که یه خرده سخت بوده توضیح دادنش تا حالا ولی ما الان می‌خوایم درباره اون صحبت کنیم بچه شامپانزه و بچه بونوبو هر دو خیلی بازیگوشن بالغ که می‌شن شامپانزه یه خرده‌ای رفتارش عوض می‌شه سنگین رنگین می‌شه


audio: bc0xADnEO8s_0071.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
بونوبو ولی اون حالت بچگی و سرخوشی رو حفظ می‌کنه بونوبوهای بالغ همچنان بازیگوشن رفتارشون از نظر جنسی هم با هم خیلی فرق داره


audio: bc0xADnEO8s_0072.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
بونوبوها از سکس استفاده می‌کنن برای این‌که تنش اجتماعی رو رفع کنن یا رابطه اجتماعی برقرار کنن مخصوصا بین بونوبوهای ماده این خیلی زیاده دعوا می‌کنن کدورتی پیش می‌آد اعضای جنسی همدیگه رو نوازش می‌کنن که مثلا رفع کدورت بشه خیلی رفتار متفاوتیه نسبت به شامپانزه‌ها ولی تفاوت‌ها بیشتر از اینه در حیات وحش می‌گه شامپانزه‌ها


audio: bc0xADnEO8s_0073.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
گروهی از قلمروشون محافظت می‌کنن نرها جمع می‌شن مثل یه تیم ورزشی دور هم راه می‌افتن گشت می‌زنن خیلی سیستماتیک که مثلا شامپانزه‌ای از گروه‌های دیگه نیومده باشه توی قلمرو اینا اگه ببینن یکی اومده درگیر می‌شن حتی یه جایی خارج از کتابه این مثال یه جایی می‌گه یه گروهی از این شامپانزه‌ها رفتن سیستماتیک همه نرهای یه گروه دیگه رو گرفتن شکار کردن و ماده‌هاشون رو آوردن تو گروه خودشون


audio: bc0xADnEO8s_0074.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
و قلمروشون رو گرفتن کاری که کردن طبق تعریف سازمان ملل مصداق نسل‌کشیه این رفتار رفتار شامپانزه‌هاست نرهاشون یه ساختار سلسله مراتبی دارن ماده‌هاشون هم دارن معلومه که کی کجا می‌تونه بشینه کی از کدوم شاخه میوه می‌چینه ماده‌شون وقتی که بالغ می‌شه از گروه می‌ره بیرون وارد یه گروه دیگه می‌شه بعد تو اون گروه جدید که می‌خواد بره


audio: bc0xADnEO8s_0075.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
همیشه یه سختی و خشونتی داره با ماده‌های اون گروه جدید کلا بین شامپانزه‌ها درگیری و آسیب اجتماعی زیاده خشونت زیاده سلطه زیاده و در واقع یک تعادلی هست دیگه یک تعادل شکننده‌ای هست بین هزینه فایده خشونت این تعادله اگه به هم بخوره دیگه می‌گن خشونت مثلا به صرفه نیست دوستانه بودن استراتژی بهتری می‌شه و موفق‌تری می‌شه این ولی قصه شامپانزه‌هاست


audio: bc0xADnEO8s_0076.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
بونوبوها چی؟ ساختار اجتماعی بونوبوها رو وقتی بررسی کردن دیدن که اینجا بالاترین جایگاه اجتماعی مال بچه‌هاست یعنی بچه بونوبو وقتی نزدیک غذا می‌شه نرای دیگه همه می‌زنن کنار یکی اگه بچه‌ای رو اذیت کنه مخصوصا اگر یک مزاحم نری بیاد بچه‌ای رو اذیت کنه همه می‌آن تنبیه‌ش می‌کنن نرهاشون برای این‌که نظر ماده رو جلب کنن حسابی مراقبن که با بچه خوش‌رفتار باشن


audio: bc0xADnEO8s_0077.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
این نکته مهمیه دیگه توضیحش البته واضحه تقریبا چون بدترین اتفاق برای حیوون ماده اینه که بچه‌ش رو از دست بده از نظر زیست‌شناختی از نظر تکاملی بزرگترین سرمایه جانور بچه‌شه مخصوصا برای ماده که ظرفیت باروریش کمتر هم هست برای همین بچه یه سرمایه‌گذاری سنگینه خیلی براش مهمه که آسیبی به اون نرسه


audio: bc0xADnEO8s_0078.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
اون وقت شامپانزه‌ها خیلی معلومه که کی ماده‌هه آماده بارور شدنه واسه همین وقتی که یه بچه‌ای به دنیا می‌آد نرها می‌دونن بچه مال کیه اما تو بونوبوها اینطوری نیست بونوبوی ماده مثل انسان ماده دوره باروریش نشانه بیرونی نداره معلوم نیست ماده کی آماده بارورشدنه هر ماده‌ای هم با چند تا نر جفت‌گیری می‌کنه چندین بار هم این کار رو می‌کنه برای همین هیچ‌وقت معلوم نیست کدوم نره پدر بچه‌ست


audio: bc0xADnEO8s_0079.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
نتیجه‌ش می‌شه چی؟ نتیجه‌ش می‌شه این‌که دیگه نمی‌شه نشست حساب کرد که کی باید مواظب کی باشه بهتره همه مواظب همه بچه‌ها باشن


audio: bc0xADnEO8s_0080.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
اینا تفاوت‌هاشونه حالا ما دقیقا نمی‌دونیم ریشه این تفاوت‌ها چیه یکی از نظریه‌ها اینه که منبع غذایی‌شون با همدیگه فرق می‌کرده اونجایی که بونوبوها زندگی می‌کنن جنوب منطقه رود کنگو منابع غذایی پایدارتر بودن قابل پیش‌بینی‌تر بودن میوه بیشتره، گیاه‌های خوراکی بیشتره بعد بونوبوها لازم نبوده سر غذا با گوریل‌ها بیان رقابت کنن چون از این گونه رقیب اونجا خبری نیست


audio: bc0xADnEO8s_0081.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
در نتیجه بونوبوی ماده فارغ از این‌که جایگاه اجتماعیش چیه می‌تونه غذای خودش رو تامین کنه برخلاف شامپانزه ماده این لازم نیست که برای این‌که غذا گیرش بیاد بره زیر بار خشونت نر شامپانزه ماده هم باید خشونت نر رو بکشه هم باید با هم رقابت کنن اینا خلاصه تفاوت‌هاییه که تفاوت محلیه، تفاوت غذاییه این‌ها باعث شده که استراتژی همکاری بشه یک گزینه مفید


audio: bc0xADnEO8s_0082.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
و یک گزینه قابل اجرا و یک گزینه‌ای که بتونن خیلی ازش جواب بگیرن درباره چی داریم حرف می‌زنیم؟ به چی داریم فکر می‌کنیم؟ به خوداهلی‌سازی یادمون هم هست که گرگ‌ها برای این‌که بیان از منابع غذایی کنار آدما بخورن استفاده کنن دوستانه‌تر کرده بودن خودشون رو این شده بود براشون یک فشار انتخابی و خودشون خودشون رو اهلی کردن یه گروهی از گرگ‌ها و شدن سگ‌ها


audio: bc0xADnEO8s_0084.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
حالا می‌خوایم ببینیم آیا همین اتفاق تو بونوبوها هم افتاده؟ اگه افتاده باشه بونوبوها باید در مقایسه با شامپانزه‌ها همکاری‌شون با هم بیشتر باشه باید از نظر فیزیولوژیک یک مکانیزم‌هایی داشته باشن که جلوی خشونت رو بگیره مثل همونی که تو گرگ‌ها گفتیم سر کوچیکتر، دندون کوچک‌تر و این‌ها و باید تو سیستم شناختی خودش هم این تفاوت خودش رو نشون بده مثل سگ‌ها مثلا قابلیت ارتباط اشتراکی بیشتری پیدا کرده باشن


audio: bc0xADnEO8s_0085.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
کتاب می‌آد تک‌تک این پیش‌بینی‌ها رو دونه‌دونه بررسی می‌کنه فرایندش رو هم توضیح می‌ده ما این کار رو نمی‌رسیم بکنیم خیلی خلاصه فقط نتایجش رو می‌گیم ولی واقعا خوندنش هم خیلی جذابه مخصوصا به‌خاطر این‌که خیلی واضح خیلی واضح و آشکار این کتاب روش علمی رو توضیح می‌ده بدون این‌که بره پای تخته شروع کنه که 1، 2، 3، 4 فرایند روش علمی این است


audio: bc0xADnEO8s_0086.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
با خوندن قصه‌ای که داره تعریف می‌کنه می‌تونیم ببینیم که آها یک مشاهده انجام می‌شه بر اساس مشاهده یک نظریه طرح می‌شه بعد نظریه می‌گه اگر اینطوری باشه پس اونطوری می‌شه بعد می‌آد یه پیش‌بینی‌هایی می‌کنه یعنی بعد محقق می‌ره ببینه که اون پیش‌بینی‌هایی که نظریه‌ش کرده درست هست یا نیست این چرخه کامل تحقیق علمی رو قشنگ توی این کتاب می‌تونیم مشاهده کنیم


audio: bc0xADnEO8s_0088.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
توی آزمایش‌ها دیدن که بونوبوها همکاری‌شون با همدیگه هم خیلی راحت‌تره هم خیلی بیشتره یه منبع غذایی مثلا اگه داشته باشن راحت با همدیگه همکاری می‌کنن با بونوبوی غریبه حتی غذا رو به اشتراک می‌گذارن حتی شریک شدن غذا با بونوبوی غریبه براشون جذاب‌تره تا با یه بونوبوی آشنا هورمون‌های مرتبط با استرس‌شون کمتره سروتونین‌شون بالاتره که شبیه همون چیزیه که تو سگ‌ها دیدیم توی روباه‌های اهلی شده دیدیم


audio: bc0xADnEO8s_0089.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
مغزشون یه کم کوچیک‌تره پوزه‌شون کوتاه‌تره دندون‌هاشون کوچیک‌تره پیشونی‌شون صاف‌تره که اینا هم جزو همون تغییراتیه که با اهلی شدن قبلا مرتبط‌شون کردیم و دیدیم و از همه جالب‌تر شاید اون توانایی شناختیه که مرتبط هستن با ارتباط مشارکتی اونا هم توی بونوبوها خیلی قوی‌تر از شامپانزه‌هاست نشونه‌ها رو راحت‌تر می‌فهمن راحت‌تر می‌تونن تعمیم بدن کاری که سگ‌ها می‌تونن بکنن


audio: bc0xADnEO8s_0090.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
ولی مثلا شامپانزه نمی‌تونه به اون راحتی بکنه و اینا یعنی چی؟ یعنی این‌که اهلی شدن در بونوبوها هم خودکار بوده یه فشار انتخابی آمده پشت‌شون برای این‌که دوستانه‌تر بشن آدم نیومده اینا رو بگیره اهلی کنه اینا منفعت‌شون رو منفعت بقاشون در دوستانه‌تر شدن‌شون بوده در نتیجه دوستانه شدن


audio: bc0xADnEO8s_0091.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
جالب شد دیگه شبیه فرایند گرگ و سگ رو اینجا در شامپانزه و بونوبو هم دیدیم برگردیم پس به اون سواله که برامون سوال خیلی جذاب بود


audio: bc0xADnEO8s_0094.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
سوال این بود که چطوریه که ما می‌تونیم با هم همکاری کنیم؟ این توانایی از کجا آمده؟ دیدیم این از توانایی شناختی‌مون آمده مثل نظریه ذهن این‌که ما می‌تونیم حدس بزنیم که در ذهن کس دیگه چی می‌گذره توانایی که در گرگ نیست در سگ هست در شامپانزه نیست در بونوبو هست در روباه وحشی نیست در روباه اهلی هست روباهی که فقط بر اساس دوستانه‌تر بودن انتخاب شده ولی همین انتخاب باعث شده


audio: bc0xADnEO8s_0096.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
پس داریم می‌گیم شاید همه اینا یک مجموعه تغییراتی‌ان که در نتیجه اهلی شدن ایجاد می‌شن حالا می‌خوایم از این نتیجه بگیریم که آیا ممکنه که برای ما هم همین اتفاق افتاده باشه؟


audio: bc0xADnEO8s_0098.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
اهلی شده باشیم؟ و در نتیجه یکی از عوارضش همین توانایی‌های شناختی باشه که پیدا کردیم و باعث می‌شه که بتونیم با هم همکاری کنیم در یک بخش مفصلی از کتاب نویسنده‌ها می‌رن می‌بینن که آدم چه تغییری کرده در مقایسه با شواهد فسیلی که داریم آیا تغییراتی که می‌بینیم می‌شه گفت این‌ها همخوانی دارن با تغییراتی که در نتیجه اهلی شدن انتظار داریم ببینیم؟


audio: bc0xADnEO8s_0099.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
این بررسی رو از چند راه می‌تونیم بکنیم مثلا می‌تونیم جمجمه رو ببینیم تغییراتی که در جمجمه ما اتفاق افتاده روندش همون روندیه که در سگ و روباه اهلی و بونوبو و این‌ها دیدیم جمجمه کوچیک‌تر، مغز کوچیک‌تر پیشونی صاف‌تر، پوزه کوتاه دندون‌ها هم کوچیک‌تر این به نسبت ساده‌تر بود نگاه کردنش هورمون‌ها یه چیزیه که سخت‌تره نگاه کردنش از اسکلت‌های باستانی هورمون‌هاش رو نمی‌تونیم در بیاریم که


audio: bc0xADnEO8s_0100.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
برای این کار یه روشی هست غیرمستقیم ولی خیلی جالب می‌دونن دانشمندا که میزان هورمون‌های تستوسترون و کورتیزول یک مادر روی جنینش اثر می‌گذاره یکی از اثراتش در اندازه انگشت‌هاست هر چی تستوسترون در دوره بارداری بیشتر باشه نسبت اندازه انگشت اشاره به انگشت حلقه انگشت انگشتری کمتر می‌شه توضیحش یه خرده‌ای تو پادکست سخته


audio: bc0xADnEO8s_0101.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
حالا تو اینستاگرام یه عکسی می‌ذاریم که راحت‌تر بشه توضیح داد یعنی انگشت اشاره کوچیک‌تر از انگشت انگشتره دیگه این نسبته ارتباط داره با میزان هورمون تستوسترون با یه همچین چیزی می‌تونیم مقایسه کنیم که آیا در طول زمان میزان هورمون تستوسترون آدما تغییر کرده یا نه اگه این نسبت اندازه انگشت‌ها تغییر کرده باشه یعنی در طول این دوره بسیار طولانی تکامل


audio: bc0xADnEO8s_0102.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
میزان هورمون تستوسترون در مادرها کم شده و شواهد نشون می‌ده که بله اینطوری هست البته فقط هم این نیست میزان تستوسترون در طول عمر روی بعضی ویژگی‌های ظاهری دیگه اثر می‌گذاره مثلا روی کشیدگی صورت روی ضخیم‌تر بودن استخون بالای چشم‌ها که هر چی می‌گن این ضخیم‌تر باشه نشون می‌ده که در دوره بلوغ میزان تستوسترون در بدن آدم بیشتر بوده


audio: bc0xADnEO8s_0103.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
این همین ویژگی که آدما می‌بینن می‌گن این صورت مردونه داره مخصوصا خانم‌ها رو این خیلی حساسن ناخودآگاه و خیلی زود تشخیصش می‌دن مردی رو که چهره‌ش اصطلاحا مردونه‌تر باشه ناخودآگاه فکر می‌کنن که صداقتش کمتره، همکاریش کمتره، بی‌وفاتره از اینجور چیزا داره از اون طرف سروتونین وقتی که زیادتر باشه جمجمه گردتر می‌شه کروی‌تر می‌شه خیلی مفصل نویسنده‌ها درباره این تغییرات


audio: bc0xADnEO8s_0104.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
و شواهدش صحبت می‌کنن نتیجه‌ای که می‌گیرن ولی اینه که بله در طول تکامل این شواهد فسیلی رو که نگاه می‌کنیم می‌بینیم همه این تغییرات رو در چهره در جمجمه و در انگشت‌ها می‌شه دید و این تایید می‌کنه که ما انسان‌ها این ویژگی شناختی‌مون رو تصادفی به دست آوردیم


audio: bc0xADnEO8s_0105.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
این‌که ما می‌تونیم با هم همکاری کنیم این بر اثر یک توانایی شناختی‌ایه که اون توانایی شناختی تصادفی به وجود آمده مثل سگ‌های اهلی شده مثل بونوبو‌های اهلی شده مثل روباه‌های وحشی اهلی شده ما هم تو این فرایند اهلی شدن یکی از اتفاقاتی که برامون افتاده این بوده که این توانایی شناختی‌مون درست شده یا توسعه پیدا کرده این توانایی ذهنی اون وقت کاری کرده که ما می‌تونیم تجربه‌هامون رو به هم بگیم


audio: bc0xADnEO8s_0106.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
یک هدف‌هایی رو بهش برسیم که تک‌تک نمی‌تونیم بهش برسیم و همه اینا خب راه رو باز کرده که برسیم به نقطه‌ای که امروز توش هستیم و البته همین ویژگی‌ها یک سویه‌های تاریکی هم دارن ما خیلی میل داریم به همدلی و همدردی با دیگران ولی فراگیر نیست این میل‌مون مثلا فقط نسبت به اعضای گروه خودمونه که یه همچین حالی داریم حالا گروه خودمون حالا هر طوری می‌تونه باشه دیگه گروه خودمون ممکنه فامیل‌مون باشه ممکنه دوستامون باشه


audio: bc0xADnEO8s_0107.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
ممکنه کشورمون باشه ممکنه هم‌مذهب‌مون باشه هم‌قاره‌مون باشه هرچی حتی تصادفی هم آدم‌ها رو اگه دو تا گروه کنیم می‌بینیم رفتارشون نسبت به هم تغییر می‌کنه می‌خوان به این گروه خودشون بیشتر و بهتر برسن


audio: bc0xADnEO8s_0108.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
آزمایش‌های خیلی معروفی کردن اینو احتمالا خیلیاش رو شنیدین یه دونه‌ش هست مثلا می‌گن اگه آدم مجبور باشه انتخاب کنه که یه نفر رو بکشه یا چند نفر رو نجات بده مثلا یه قطاریه از مسیر خارج شده شما باید تصمیم بگیری که بفرستی اون طرفی که چند نفر هستن یا بفرستی اون طرفی که یه نفر هستن توش خب نتایج جالبی هست دیگه یه باری که این آزمایش رو انجام می‌دادن در هلند اسم گذاشته بودن رو آدما می‌گفتن اون یه نفری که اونجا هست شما باید درباره مرگ و زندگیش تصمیم بگیری اسمش مثلا هلموته


audio: bc0xADnEO8s_0109.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
یه اسم هلندیه یا مثلا می‌گفتن اسمش محموده یه اسم عربیه بعد می‌دیدن آدما تصمیم‌شون خیلی با هم فرق می‌کنه اگر اونی که داره کشته می‌شه اسمش غریبه‌ست راحت‌تره براشون که از جونش بگذرن بعد این آزمایش رو جاهای دیگه هم کردن با نژادهای مختلف هم کردن همین تکرار شده قبیله‌گرایی، گروه‌گرایی، نژادپرستی اینا همه از عوارض جانبی قابلیت ما و توانایی ماست برای همکاری با بقیه یا یه چیز تاریک دیگرش


audio: bc0xADnEO8s_0110.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
همین توانایی ما که بهمون اجازه می‌ده که بفهمیم تو ذهن بقیه تو ذهن هم‌تیمی و هم‌گروهی و دوست و هم‌مذهب و هم‌زبون و هم‌کشورمون چیه و چی می‌گذره و باعث بشه که با اون همدلی داشته باشیم همدردی و همکاری داشته باشیم این باعث می‌شه که خیلی راحت آدمایی رو که تو قوم و قبیله خودمون نیستن بذاریم کنار اصلا آدم ندونیم اینا رو و وقتی اینا رو از گروه خودمون خارج می‌کنیم


audio: bc0xADnEO8s_0111.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
دیگه تو ذهن‌مون اون هنجارهای اخلاقی و رفتارهای انسانی و قوانینی که در برابر انسان خودمون رو بهش مقید می‌دونیم دیگه اونجا صادق نیست اتفاقی که در نژادپرستی می‌افته همینه برای آدمه خیلی راحت می‌شه که فکر کنه اونی که از یه نژاد دیگریه یا از یه قوم دیگریه یا اصلا اون طرف مرزه حتی دیگه انسان هم نیست توی کتاب آزمایش‌های مختلفی رو می‌گه که نشون می‌ده که مغز ما اصلا همکاری و همدلی رو


audio: bc0xADnEO8s_0112.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
در گروه چطوری می‌فهمه ما وقتی فکر می‌کنیم گروه‌مون تهدید شده گروه‌مون در خطره اونی که بیرونه یا اون گروهی که بیرونه رو دیگه از ماهیت انسانی خالی می‌کنیم این همون کاریه که نازی‌ها کردن در برابر یهودی‌ها این همون کاریه که ژاپنی‌ها کردن در نانکینگ در برابر چینی‌ها اینا نمونه‌هاییه که تو بی‌پلاس صحبت کردیم کلی نمونه‌ی دیگه هم هست که صحبت ازش نکردیم کاری که سفیدپوست‌ها کردن در جریان برده‌داری با سیاه‌پوست‌ها


audio: bc0xADnEO8s_0114.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
مغز حرف ولی این بود که توانایی ما برای این‌که با هم همکاری کنیم از بعضی از ویژگی‌های شناختی‌مون می‌آد یک انعطاف‌پذیری شناختی که باعث می‌شه که ما تئوری ذهنی پیچیده‌تر و پیشرفته‌تری داشته باشیم و حرف نویسنده‌ها این بود که این ویژگیه تصادفی در ما ایجاد شده وقتی که ما داشتیم خودمون رو اهلی می‌کردیم در فرایند خوداهلی‌سازی یک اتفاق‌هایی افتاده


audio: bc0xADnEO8s_0115.opus
source: youtube
source_id: bc0xADnEO8s
invalidation: VALID
text:
یک ویژگی‌هایی توانایی‌هایی در ما درست شده که بتونیم در نتیجه‌ش با هم همکاری کنیم و برسیم به نقطه‌ای که امروز توش هستیم و البته چشم‌مون هم باید باز باشه به این‌که این سویه‌های تاریک هم داشته مثل گروه‌گرایی و قبیله‌گرایی و تعصب و نژادپرستی


audio: l-6EgDjf_GY_0003.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
و یک زنجیره‌ای از انقلاب‌ها از غرب تا شرق اروپا راه افتاد که تقریبا هیچ‌کدوم‌شون اون موقع به نتیجه نرسید اما الان که نگاه می‌کنی همه‌شون نتیجه‌های بزرگ و تاریخی داشتن برای همین به سال 1848 می‌گن سال انقلاب‌ها


audio: l-6EgDjf_GY_0004.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
مهم‌ترین سال در کل تاریخ اروپا چه سالیه؟ چند تا سال هست که معمولا نامزد یه همچین عنوانی می‌تونن بشن سالی که انقلاب شکوهمند شد در انگلستان و سیستم مشروطه رو معرفی کرد به اروپا سالی که قسطنطنیه سقوط کرد و افتاد استانبول دست مسلمان‌های عثمانی سال انقلاب فرانسه سال انقلاب روسیه یا حتی در همین قرن بیستم سال تاسیس اتحادیه اروپا اینا همه واقعا نامزدهای خوبی هستن برای این عنوان


audio: l-6EgDjf_GY_0007.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
انقدر گسترده بود انقدر در شهرها و مناطق مختلفی مردم انقلاب کردن قیام کردن که اصلا راحت‌تره اونایی رو فهرست کنیم که توشون خبری نشد چون در 1848 به جز چند استثنا تقریبا در قلمرو همه پادشاهی‌های اروپایی انقلاب شد برای همین هم هست که معروفه به سال انقلاب‌ها گاهی وقتا وقتی درباره بهار عربی حرف می‌زنن اینو مثال می‌زنن می‌گن یه چیزایی بین اینا مشترکه یه نشونه‌های آشنایی بین این دوتا هست


audio: l-6EgDjf_GY_0008.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
هر دوتا پراکنده‌ان انقلاب‌های پراکنده‌ای بودن در مناطقی ولی متصل به هم هم‌زمانن عمیقا محلی و از اونور آشکارا در ارتباط با هم مربوط با هم حالا در کنار همه تفاوت‌هایی که با همدیگه دارن و انقلاب‌هایی هم هستن که عمدتا به عنوان انقلاب‌های شکست‌خورده در تاریخ ثبت شدن ولی حالا تو این ویدیو می‌بینیم که این نگاه چقدر نگاه درست یا نادرستیه


audio: l-6EgDjf_GY_0009.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
چون بالاخره اگه مثلا این پرچمی که الان برای آلمان می‌شناسیم داستانش برمی‌گرده به این دوره همین انقلاب‌ها یعنی حداقلش اینه که همچین بی‌دستاورد هم نبوده ولی دستاورد و نتیجه‌هاش از این بیشتره من اول یک خلاصه کل ماجرا رو می‌گم فکت تقریبا خشک


audio: l-6EgDjf_GY_0010.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
بعد بریم یه کم توی جزئیاتش 1848 هستیم رژیم‌های پادشاهی عمدتا مطلقه حاکم هستن در اروپا حالا یه پارلمان‌هایی یه مجلس مشورتی یه چیزایی هست ولی در واقع قدرت رو شاه داره یه مقداریش رو با یه بخش کوچکی از جامعه قسمت می‌کنه با اشراف و فئودال‌ها قسمت می‌کنه


audio: l-6EgDjf_GY_0012.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
اما جامعه داره عوض می‌شه انقلاب صنعتی جمعیت زیاد شده باسواد شدن خواسته‌های جدید دارن و سیستم‌ها ناتوانن از جواب دادن به این خواسته‌ها


audio: l-6EgDjf_GY_0013.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
بحران اقتصادی به وجود می‌آد مشکل رو مشکل می‌آد اعتراض می‌شه و بعد نهایتا گروه‌هایی از مردم دور هم جمع می‌شن و ناگهان انقلاب


audio: l-6EgDjf_GY_0014.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
اول در فرانسه صدای انقلاب بلند می‌شه پادشاه فرار می‌کنه فرانسه‌ای که هنوز یه آدمایی که انقلاب فرانسه رو دیدن توش زنده‌ان خاطرات انقلاب فرانسه دست کم مستقیم خاطراتش رو شنیدن و اون آدما زنده‌ان


audio: l-6EgDjf_GY_0015.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
پادشاه فرار می‌کنه سرعت انتشار اخبار رفته بالا فرداش لندن خبر دارن که پاریس شلوغ شد پس‌فرداش وین می‌دونن فرانسه انقلاب شد وین شلوغ می‌شه انقلاب می‌شه بوداپست شلوغ می‌شه زاگرب، کراکف، برلین و دیگه می‌شه انقلابی اروپایی یک سال و نیم به شکل‌های مختلف جاهای مختلف اروپا این قصه هست اولش خوب پیش می‌ره حکومت‌ها می‌آن موافقت می‌کنن یک‌سری رژیم‌ها که تغییراتی بدن


audio: l-6EgDjf_GY_0016.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
مخصوصا رو اینکه قانون اساسی رو قبول کنن خیلی تاکید می‌شه انقلابی‌ها ولی اولش بیشتر می‌خوان حالا چی می‌خواستن و اینا رو جالب‌تر می‌ریم توش چون گروه‌های مختلفی‌ان چیزای مختلفی می‌خوان اصلا یه بخش داستان هم همینه که این چیزهای مختلفی که این‌ها می‌خوان چیه؟ و چطوری مطرح می‌شه؟ یه تمرین جدیدی می‌شه برای جامعه‌های جدید ته‌ش هم نه لیبرال‌ها نه کمونیست‌ها که اینا گروه‌ها مهمی از انقلابیون هستن هیچ‌کدوم به خواسته‌هاشون نمی‌رسن


audio: l-6EgDjf_GY_0017.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
قدرت می‌مونه دست محافظه‌کارها و دست پادشاهان مطلقه سنتی عموما قدرت دست همون‌ها می‌مونه ولی یه سری از خواسته‌های انقلابی‌ها در جاهای مختلف اجرا می‌شه


audio: l-6EgDjf_GY_0018.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
و توی خیلی از جاهای اروپا در دهه‌های بعد از 1848 حکومت‌ها همون راهی رو می‌رن که یه گروه‌هایی از انقلابیون می‌خواستن ولی نه به اون سرعت و نه لزوما از همون جاهایی که اینا می‌خواستن نه دقیقا از همون مسیری که اینا می‌خواستن ولی به همون سمتی که این‌ها می‌خواستن برا همین در واقع خیلی‌ها می‌گن نباید گفت که اینا انقلاب‌های شکست‌خورده‌ای هستن چون واقعیت از این پیچیده‌تره طبعا


audio: l-6EgDjf_GY_0019.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
جالب‌تر هم هست این خلاصه دیگه خیلی خشک تاریخیش بود فکت‌ها بود تقریبا یه خرده بریم ببینیم داستانش برای ما چی داره اولش هم بریم ببینیم اصلا کجا هستیم


audio: l-6EgDjf_GY_0020.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
1848 گفتیم 1848 کجای تاریخ می‌شه؟ 60 سال پیشش در فرانسه انقلاب شد نظم مستقر اول در فرانسه و بعد هم در اروپا به هم ریخت نظم مستقر نظم قدیم چی بوده؟ پادشاهی‌هایی عمدتا موروثی که خیلی‌هاشون هم فامیل همدیگه هستن قرن‌هاست دارن بر اروپا حکومت می‌کنن


audio: l-6EgDjf_GY_0021.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
بعد انقلاب شده اروپا رفته در جنگ جنگ و ویرانی و کشت‌وکشتار 25 سالی این مرزهای قدیمی در اروپا قاتی پاتی شدن جنگ‌های ناپلئونی و جنگ‌های انقلاب فرانسه و همه اینا تا رسیدیم به کنفرانس وین یعنی رسیدیم به یه جایی که این رژیم‌های پادشاهی اروپایی که بعضیاشون دشمنان تاریخی همدیگه هم بودن اینا گفتن آقا اینطوری نمی‌شه همه چی به هم ریخته و همه‌ش جنگه و اینا از وقتی فرانسه انقلاب شده همه‌ش جنگه


audio: l-6EgDjf_GY_0022.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
ناپلئون اومده اوضاع بدتر شده عقل‌هامون و زورهامون رو بذاریم رو هم ارتش‌هامون رو بریزیم رو هم این ناپلئون رو شکست بدیم بعدش یه سیستمی بچینیم که دیگه سفت باشه صلح و ثبات باشه


audio: l-6EgDjf_GY_0024.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
نشستن و یه خرده‌ای این کوتاه آمد و یه خرده اون و نهایتا توافق کردن و در نتیجه توافق‌شون هم برای چند دهه‌ای تونستن که از جنگ‌های فراگیر بین قدرت‌های بزرگ حداقل قاره رو در امان نگه دارن


audio: l-6EgDjf_GY_0025.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
یه فرانسه‌ای درست کنن که باثبات باشه ولی حالا خیلی قوی نباشه یه ایتالیایی درست کنن که بیشترش مال اتریش باشه لهستان تقسیم بشه بیشترش هم برسه به روسیه و یه چیزی اون وسط درست کنن به اسم کنفدراسیون آلمان 39 تا ایالت و دولت‌شهر و اینای آلمانی رو یه اتحاد شلی با همدیگه درست کنن در قدرت اتریش هم اینا رو بذارن یعنی اتریش خیلی کلا برنده از وین آمده باشه بیرون


audio: l-6EgDjf_GY_0026.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
ولی اینا با همدیگه خیلی قدرت مرکزی قدرتمندی هم اون وسط نباشن یه همچین سیستمی درست کردن گفتن این موازنه قدرت جدیده در اروپا و سیستم‌شون هم کار کرد منتها معنیش این نیست که مثلا چقدر خوب شد که اینا توافق کردن ما از نگاه امروز که بهش نگاه کنیم نمی‌گیم به به چقدر عالی خوبی داشت اینکه جنگ نبود خوب بود دستاورد وین بود ویدیو جنگ و صلح و اینا درباره‌ش صحبت کردیم ولی از نظر اجتماعی و سیاسی صلح وین عقب‌گرد بود


audio: l-6EgDjf_GY_0027.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
اروپا با صلح وین پشت کرد به آرمان‌های انقلاب فرانسه فرانسه ناپلئون یه کاری که داشت می‌کرد با اون جنگ‌ها این بود که داشت انقلاب فرانسه رو صادر می‌کرد آرمان‌های آزادی‌خواهانه‌ی انقلاب فرانسه رو صادر می‌کرد آزادی و برابری و برادری و دست کم اوایل کار ادعا این بود که می‌خوایم آرمان‌های ضدپادشاهی انقلاب فرانسه رو بفرستیم کشورهای سلطنتی دیگه هر ارتش سلطنتی که جلوی ناپلئون شکست می‌خورد


audio: l-6EgDjf_GY_0028.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
مردم کشور حس و حال آزادی داشتن انگار که ناپلئون رفته نظام سلطنتی رو برچیده ائتلافی هم که جلوی ناپلئون درست شد از ترس برچیده شدن سلطنت‌ها بود وقتی هم که اینا در وین نشستن صلح کردن هم درباره مرزها حرف می‌زدن هم درباره اینکه ما چطوری نظام‌های سلطنتی‌مون رو حفظ کنیم یعنی صلح وین بله ثبات آورد ولی جلوی اینکه قدرت به دست مردم برسه رو هم آورد چون ایده اینا این بود که دوام و ثباتی که ما دنبالش هستیم


audio: l-6EgDjf_GY_0029.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
از سلطنت می‌آد نه از جمهوری جمهوری یعنی آشوب یعنی آشفتگی یعنی آنارشی در فرانسه دیدیم چی شد که در واقع یعنی چی؟ در واقع اینا یه اشتباه خیلی بزرگی کردن که ما البته الان چون خرد پس‌نگر تاریخی داریم می‌فهمیم که اشتباه بود دوتا ایده بزرگ و موثر در اون زمان وجود داشت یعنی جرقه‌های اولیه‌شون اون موقع زده شده بود که این‌ها اینا رو اصلا جدی نگرفتن و وارد دستگاه فکری و سیستم خودشون نکردن


audio: l-6EgDjf_GY_0030.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
نه لیبرالیسم رو نه ملی‌گرایی و نشنالیزم رو ما ممکنه امروز تو ذهن‌مون خیلی بدیهی باشه که خب جمهوری قدرت مردم اینا پیشرفت حساب می‌شه حرکت به سمت آینده‌ست اون موقع البته اینطوری نبود برای اونا جمهوری می‌شد واقعا اون وضع فرانسه بعد از انقلاب که کمتر عقل سلیمی اون آشفتگی رو حاضر بود انتخاب کنه اینا می‌گفتن انقلاب فرانسه جنگ‌های ناپلئونی نظم رو به هم ریخته ما باید شرایط رو برگردونیم به اون نظم قبلی باید برگردونیم به سلطنت


audio: l-6EgDjf_GY_0031.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
برای اینکه به این هدف برسیم اصلا خیلی از پادشاهی‌های موروثی رو که در جریان انقلاب فرانسه و جنگ‌های انقلاب فرانسه سرنگون شده بودن برگردوندن ساردینیا رو برگردوندن ساکسونی رو برگردوندن هلند رو برگردوندن پروس رو نشوندن یعنی تقویت کردن اینا برگردن پادشاه‌ها سر حکومت‌شون حالا با یه تغییراتی حالا با یه اصلاحاتی مثلا قانون اساسی باشه که قدرت پادشاه یه خرده محدود بشه مثلا یه امتیازهایی به طبقه متوسط بدن


audio: l-6EgDjf_GY_0032.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
ولی شکل نظام جمهوری نشه یه ایده‌هایی البته مطرح شد که یه نظام‌های دیگه‌ای بیاد مثل مثلا امپراتوری مقدس روم که قبلا بود یا امپراتوری آلمان که بعدا آمد ولی اینا خیلی نگرفت اون چیزی که گرفت و بیشتر هم روش هم توافق شد و ته‌ش هم اصلا موند همون نظام‌های پادشاهی موروثی بود اینطوری هم نبود که اینا جمهوری ندیده باشن جمهوری فرانسه رو که حالا دیده بودن اونطوری شد و اینا ولی آمریکا هم اون طرف دنیا درست شده دیگه یعنی اینا دارن در دنیایی صحبت می‌کنن


audio: l-6EgDjf_GY_0033.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
که اون سر دنیا آمریکا درست شده و اونم جمهوریه می‌دونن که اون داره کار می‌کنه داره جواب می‌ده تا یه حدی ولی می‌گن جمهوری به درد اونجا می‌خوره یه جاییه که یه دسته یه جاییه که کوچیکه یه جاییه که از بقیه دوره اصلا نماینده بریتانیا می‌گفتش که مشروعیت سلطنت یک اصلیه که اینو ورش داریم اروپا می‌شه همون دیوانه‌خانه‌ای که بعد از انقلاب فرانسه دیدین دعوت به جمهوری دعوت به مراسم گردن‌زنیه


audio: l-6EgDjf_GY_0034.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
اساس نظام سیاسی اصلا باید پادشاهی موروثی باشه حالا بگذریم که بعدا همین آدم و همون حکومت نظرشون عوض شد ولی دنیایی که انقلاب‌ها داره توش اتفاق می‌افته یه همچین دنیاییه از نظر فکری و سیاسی هم یه همچین دنیاییه از نظر اجتماعی هم چند نفر قبلا تصویر اروپای اون موقع رو برای ما ساختن ما می‌تونیم یه نگاهی مثلا بکنیم به بینوایان ویکتور هوگو داره تو یه همچین فرانسه‌ای می‌گذره


audio: l-6EgDjf_GY_0035.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
تربیت احساسات فلوبر رو اگه خونده باشیم اون مال یک چنین دورانیه کنت مونت کریستو رو که اگه خونده باشیم الکساندر دوما نوشته مال اون دوره‌ست تئاترش هم اصلا تو همین 1848 می‌ره روی صحنه اینا یه پنجره‌ای می‌شه برا ما هر کدوم اینا یه پنجره‌ای برای ما می‌تونه باز کنه که بفهمیم مثلا این تیکه اروپا اون موقع چه حالتی داشت چه سروشکلی داشت یه کاری هم که من دوست دارم بکنم اینه که مثلا این دوره‌های تاریخی رو


audio: l-6EgDjf_GY_0036.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
تو این آثار هنری یه خرده بریم بررسی کنیم که مثلا فازش بیشتر دست‌مون بیاد شاید یه وقتی این کار رو هم کردیم خلاصه ولی یه همچین اروپاییه که فرقش چیه با چند دهه قبلش؟ چون فرق داره دیگه وقتی می‌گیم انقلاب شد یعنی یک تغییرات بزرگی در جامعه اتفاق افتاده بود و حکومت‌ها تغییرات بزرگی نکرده بودن این فاصله باعث شده بود که انقلاب بشه چه تغییری کرده بود؟


audio: l-6EgDjf_GY_0037.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
می‌گن تغییرات جامعه‌های اروپا خیلی زیاد بود یک رشد شدید و زیاد جمعیت اتفاق افتاده بود در نیمه اول قرن 19 در حدی که مثلا جمعیت برلین می‌گن از 1800 تا 1848 از 175 هزار نفر رسید به 420 هزار نفر جمعیت یعنی خیلی زیاد شده بود بعد جمعیت شهرها زیاد شده بود هم جمعیت زیاد شده بود هم مهاجرت به شهر زیاد شده بود هم سواد رفته بود بالا یعنی مردم انتظارات‌شون رفته بود بالا


audio: l-6EgDjf_GY_0038.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
ولی از اون طرف کیفیت زندگی آمده بود پایین برای بسیاری از مردم دستمزدها کم شده بود قیمت‌ها بالا رفته بود سطح زندگی آمده بود پایین و در کنار این آگاهی نسبت به اینکه سطح زندگی پایین آمده هم زیاد شده بود چون برای اولین بار


audio: l-6EgDjf_GY_0040.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
یک عرصه عمومی شکل می‌گرفت که این قبلا نبود الان اینطوری شده بود که مردم می‌تونستن خارج از قدرت مردم می‌تونستن فکر کنن صدایی داشته باشن درباره فکرشون صحبت کنن درباره امور مملکت آدمای مختلفی آدمای بیشتری بدونن نظر داشته باشن بحث بکنن و اینا حالا آزادی رسانه بخوان آزادی بیان بخوان مشارکت بخوان آدمای تحصیل‌کرده بیشتری هستن که حق و حقوقی دارن


audio: l-6EgDjf_GY_0041.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
حق و حقوقی می‌خوان مطالباتی دارن که از نظام سیاسی می‌خوان که به اینا جواب بده و اون نظام‌ها هیچ جوابی ندارن یعنی به جز سانسور کردن و سرکوب کردن کاری هم بلد نیستن بکنن این اتفاق گسترده‌ای بود اون موقع کلا همه اینایی که داریم می‌گیم پدیده‌های اروپایی هستن اینطوری نیست که مال اتریش باشه مال مثلا فرانسه باشه گسترده‌ست این انقلاب‌ها رو هم می‌گن باید یک پدیده اروپایی ببینیم


audio: l-6EgDjf_GY_0042.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
یک تجربه اروپایی ببینیم درسته که محلی اتفاق افتادن انقلابیون در اتحاد با هم و هماهنگ با هم تصمیم نگرفتن یه حرکتی بکنن و درست هم هست که بعدا ادبیات‌شون ملی درست شد اصلا محلی درست شد روی مرزهای دولت‌های مدرن دولت‌های ملی درست شد زبان‌های خودشون مهم شد بعدا اینا همه درسته الانه که به عقب نگاه می‌کنیم اینا رو ملی‌گرایانه می‌بینیم واقعا هم اینا اینطوری بود که


audio: l-6EgDjf_GY_0043.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
مخصوصا هرچی تو اروپا از غرب به شرق بیشتر می‌رفتیم این فاز ملی‌گرایانه‌شون بیشتر می‌شد ولی اون موقع اگه بودیم هم از نظر اتفاق‌ها هم ایده‌ها هم اصلا اون شور جمعی که درست شده بود اروپایی بود قاره‌ای بود بیشتر همونطور که زمینه‌ش هم قاره‌ای بود اصل داستان این بود که اروپا داشت عوض می‌شد داشت پوست می‌نداخت نظام اروپا فئودالی بود داشت می‌رفت سمت نظام سرمایه‌داری


audio: l-6EgDjf_GY_0044.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
یعنی یک طبقه جدیدی از ثروتمندها درست شده بود که اینا تاجر بودن اینا صنعتگر بودن اینا متخصص بودن اینا می‌خواستن بازار آزاد باشه اینا می‌خواستن بازارها باز باشه اینا یاد گرفته بودن تونسته بودن با هم کار کنن با هم همکاری کنن شرکت سهامی درست کنن بانک‌های بزرگ درست کنن نهادهای مالی بزرگ درست کنن و این اصلا اولویت‌هاش و چیزایی که می‌خواست و چیزایی که براش خوب بود


audio: l-6EgDjf_GY_0045.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
متفاوت از اون دنیایی بود که تا این موقع وجود داشت و این نظام‌های سیاسی قدیمی عادت بهش داشتن توش خوب بودن سیستمش رو می‌تونستن مهیا بکنن با کارایی که اینا داشتن می‌کردن بانک‌های بزرگ، شرکت‌های بزرگ، بانک‌های بین‌المللی یه کارایی داشت امکان‌پذیر می‌شد که قبلا نبود ما توی یه ویدیویی داستان کانال سوئز رو تعریف کردیم الان می‌تونیم بهش فکر کنیم اگه می‌شنویم کانال سوئز درست کردن اون موقع وسط قرن 19 صحبت یه قرون دوزار نیست که


audio: l-6EgDjf_GY_0046.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
خیلی پول لازمه که شما این کانال رو بسازی قرن‌ها گفتیم بشر می‌خواست بسازه نتونسته بود بسازه کی این همه پول داشت؟ هیچ‌کی یه شرکت سهامی درست شد که این سرمایه رو آوردن تونستن این کانال رو بسازن سفرنامه ابراهیم بیگ بود خوندیم گفتیم یک ایرانی بود در مصر تجارت می‌کرد و اینا عشق وطن داشت و ایران رو ندیده بود و اینا پاشد رفت ایران رو دید کتابش مال 50 سال بعد از این انقلاب‌هاست دیگه در آستانه انقلاب مشروطه ایران نوشته شده بود رفت ایران رو دید


audio: l-6EgDjf_GY_0047.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
و جا خورد از وضع افتضاح مملکت حالا یه چیزایی شنیده بود باور نکرده بود ولی رفت از نزدیک دید جا خورد که چه خبره آخه همه جا رو فساد و کثیفی و ناکارآمدی و اینا برداشته در کنار مثلا بوی گند آب خزینه حمام و تلکه‌گیر بودن مامور دولت و اینا از این هم شکایت می‌کرد که چرا ایرانی‌ها یک شرکت بزرگ ندارن؟ چرا این همه تاجر هست تو تهران این همه تاجر هست تو تبریز چرا اینا یه شرکت نزدن با هم کار کنن؟


audio: l-6EgDjf_GY_0048.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
چرا همه تک‌تک؟ این یکی از چیزایی بود که تو اون سفرنامه ذهن من رو به خودش درگیر کرد واقعا شاید هم بی‌ربط نیست اینکه از مصر آمده بود دیده بود که شرکت سهامی این معجزه جدید بشر چه غیرممکن‌هایی رو داره ممکن می‌کنه آرزوی هزاران ساله بشر وصل کردن دریای سرخ به مدیترانه حالا داره با این ممکن می‌شه اومده بود ایران بعد می‌دید که مثلا آب خزینه چرکه فقط نمی‌گفت آب تمیز لازم داریم می‌فهمید که یک ذهنیت جدیدی لازمه


audio: l-6EgDjf_GY_0049.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
که بخشیش اینه که چطوری بتونیم با هم یه کاری رو بکنیم که تنهایی نمی‌تونیم بکنیم که نتیجه بیشتری بگیریم از منابع محدودمون از اون حرف‌های ساده بدیهیه که از یه نظرایی همچنان هم دور از دسترسه دیگه خلاصه این یکی از بخش‌هایی بود که در قاره داشت تغییر می‌کرد سیستم‌های جدید طبقه جدید و محدود به یکی دو جا هم نبود همونطور که تغییر جمعیت هم در تمام قاره بود صنعتی شدن هم دیگه کم‌کم در تمام قاره بود


audio: l-6EgDjf_GY_0050.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
نظم اجتماعی هم در تمام قاره داشت عوض می‌شد نهادهای جدید پا می‌گرفتن بانک‌ها شعبه‌هایی در کشورهای خارجی باز می‌کردن امور مالی بین‌المللی می‌شد


audio: l-6EgDjf_GY_0051.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
سرمایه‌داری گسترش پیدا می‌کرد اروپا داشت می‌رفت به سمت اقتصاد حالا یکپارچه به معنی امروز نه حداقل ولی خیلی بیشتر وصل به هم و این البته خیلی خوبی‌ها داشت ولی خب یه ریسک‌هایی هم داشت یعنی ریسک‌هاش هم بزرگ کرده بود بازارهای مالی داشتن پیچیده می‌شدن و وقتی که به هم وصل می‌شدن یعنی بحران مالی هم دیگه محلی نمی‌موند ممکن بود اگر یک جا اتفاق بیفته به بقیه اروپا هم منتقل بشه که شد


audio: l-6EgDjf_GY_0052.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
زمینه‌های انقلاب 1848 رو وقتی بررسی می‌کنن یکیش هم بحران مالیه که در دهه 1840 اتفاق افتاد بحران مالی بزرگی که نهایتا رسید در 1847 به وحشت بزرگ بحران کشاورزی هم پیش آمد برداشت گندم و اینا یکی دو سال بد شد این بحران وصل شد به بحران بیکاری و پایین آمدن سطح زندگی و دیگه تو جزئیاتش نریم خلاصه‌ش همین بس که شرایط اقتصادی و وضع زندگی


audio: l-6EgDjf_GY_0053.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
برای بسیاری از مردم در آستانه انقلاب خراب بود این وضع اقتصادی و یه خرده هم وضع اجتماعی وضع سیاسی چی؟


audio: l-6EgDjf_GY_0054.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
شرایط سیاسی چطور بود سال‌های مثلا بین 1815 تا 1848؟ انقلاب فرانسه یک‌سری آرمان‌هایی داشت که بهشون نرسیده بود برای مردمی که در سرتاسر اروپا چشم‌شون به انقلاب فرانسه بود دستاورده به‌دست نیامده بود ولی خب آرمان‌ها زنده بود این پادشاهی‌های موروثی سر جاشون بودن بعد از شکست ناپلئون و کنفرانس وین جا پاشون رو هم سفت کرده بودن ولی نمی‌تونستن به این خواسته‌ها کاملا بی‌توجه باشن


audio: l-6EgDjf_GY_0055.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
سعی کردن یه قدری از اختیارات نظام سلطنتی رو بگیرن یه مقدار مشروطش کنن یه کمی از خواسته‌های مردم رو جواب‌شون رو بدن ولی چیزی که مردم می‌خواستن خواست مردم برای تغییر بیش از اونی بود که سیاستمداران مدل کنفرانس وین سیاستمداران محافظه‌کار سنتی سلطنتی اروپایی حاضر شده بودن بدن برا همین واسه خیلیا اینطوری بود که ما ادامه اون انقلاب فرانسه رو می‌خوایم اون خواست‌ها رو داریم


audio: l-6EgDjf_GY_0056.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
چه در خود فرانسه چه جاهای دیگه بعد این شور انقلابی یه شور ملی‌گرایانه ناسیونالیستی هم بهش اضافه شد اینم باید با نگاه اون موقع بفهمیم مثلا بذار به زبانش فکر کنیم ملت فرانسه‌ای داریم که فرانسه حرف می‌زنن ملت آلمانی داریم که آلمانی حرف می‌زنن ملت ایتالیایی داریم که زبون‌شون ایتالیاییه اون موقع اینطوری نیست اولا که اصلا کشور ایتالیا و کشور آلمان و کشور مجارستان و این‌ها نداریم


audio: l-6EgDjf_GY_0057.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
یعنی نقشه رو ببینین خیلی از کشورایی که امروز تو نقشه اروپا هستن اون موقع اصلا نیستن بعدش هم اصلا اینطوری نیست که همه جا زبان معیار ملیت باشه شما ممکن بود برای ما ممکنه خیلی خنده‌دار باشه این ولی ممکن بود از یه کسی بپرسی که شما از چه ملتی هستی؟ این به آلمانی جوابت رو بده که من فرانسوی هستم کلا هم یه امپراتوری‌هایی بودن که توشون قومیت‌ها و ملت‌های مختلفی زندگی می‌کردن می‌گه ملت به‌خاطر اینکه الان اینا ملت‌های جداگانه‌ای شدن


audio: l-6EgDjf_GY_0058.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
و این امپراتوری‌ها خیلی هم دل‌شون نمی‌خواست که مردم احساسات ملی‌گرایانه و اینا پیدا کنن بخوان برن با همدیگه باشن ولی مردم کردن روسیه و هابسبورگ و اینا این خواسته‌ها رو سرکوب می‌کردن این ایده‌ها رو سرکوب می‌کردن ولی خب واقعیت تاریخی مسیر دیگری رفت و البته حالا می‌شه یه طور دیگه هم نگاه کرد می‌شه اینطور نگاه کرد که واقعیت تاریخی مسیر دیگه‌ای رفت به‌خاطر اینکه اینا چشم‌شون باز شد


audio: l-6EgDjf_GY_0059.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
تا قبل از جنگ‌های ناپلئون برای سال‌ها و قرن‌ها اروپا عادت کرده بود به واحدهای سیاسی که توش گروه‌های مختلف قومی مختلف داشتن کنار هم زندگی می‌کردن


audio: l-6EgDjf_GY_0060.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
امپراتوری هابسبورگ داشتی که توش صرب‌ها بودن و مجارها و چک‌ها و ایتالیایی‌ها و جرمن‌ها و همه این‌ها در یک واحد سیاسی بودن خیلی هم شاید براشون مهم نبود که مثلا یه بخشای دیگری از ایتالیایی‌زبان‌ها دارن در یک واحد سیاسی دیگری زندگی می‌کنن اما در اثر جنگ‌های ناپلئون مرزها برداشته شد


audio: l-6EgDjf_GY_0062.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
و بعدا دیدن که اینا می‌تونن هم با هم واحد سیاسی جدیدی درست کنن بر مبنای همین زبان مشترک یا قومیت مشترک


audio: l-6EgDjf_GY_0065.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
مرزها رو بی‌توجه به این گروه‌ها کشید با این تفاوت نسبت به قبل که اینا دیگه اون آدمای قبل نبودن اینا همدیگه رو پیدا کرده بودن و انگار برای آینده یه تصویری بعضیاشون حداقل کشیده بودن که دوست داشتن برن به سمتش برا همین هم تو مرزهای قبلی جا نمی‌شدن و هرچی این سرکوب‌ها بیشتر شد میل این‌ها به یکپارچگی هم زیادتر شد


audio: l-6EgDjf_GY_0066.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
یکی از شدیدترین نقطه‌های بروزش لهستان بود لهستانی که تو کنفراس وین عملا حذفش کردن از رو نقشه دادن دو تیکه‌ش کردن نصفش رو پروس بخوره نصفش رو روسیه بخوره بالا کشیدن رفت یا یه مقدارش هم امپراتوری هابسبورگ بخوره رفت و حالا بعدا اگه یه وقتی داستان لهستان رو بگیم می‌فهمیم که مثلا چقدر قرن سخت و تلخی شد برای لهستانی‌ها اون موقع و البته واقعا قرن بیستم هم


audio: l-6EgDjf_GY_0067.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
اینطوری خلاصه ناسیونالیسم در اروپا جون گرفت و یه جونی هم گرفت که حالا اینطوری شروع کرد ریشه زدن و جون گرفتن بعد کم‌کم شدید شدن دیگه رفت یه جاهایی تو نیمه دوم قرن نوزدهم تنه به تنه بیگانه‌هراسی زد رفت سمت برتری‌های نژادی و رفت و رفت تا از دلش این دولت‌ها این ایده‌هایی درآمد که دولت‌ها باید در محدوده زبانی و نژادی مشترکی شکل بگیرن


audio: l-6EgDjf_GY_0068.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
حالا این حیات همه امپراتوری‌های چندزبانی رو تهدید می‌کرد و تهدید کرد دیدیم سر عثمانی چه آمد سر هابسبورگ چه آمد ولی این جریان ناسیونالیسم نژادی یه مسیر دیگه‌ای هم یعنی یه جلوه دیگه‌ش هم می‌تونیم بعدا ببینیم که این شد که آلمان‌ها با اسلاوها چه مشکلاتی پیدا کردن منزجر شدن ازشون یه بخش‌هایی از اون جامعه


audio: l-6EgDjf_GY_0070.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
نبرد فرهنگی جنگ فرهنگی بیسمارک می‌بینیم که یه خرده درباره‌ش صحبت کردیم تو ویدیوی بیسمارک توی رابطه و رفتار اروپایی‌ها با یهودی‌ها می‌بینیم اینا نتایج این دنیای جدید و این اروپای جدید بود


audio: l-6EgDjf_GY_0072.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
اون موقع اروپاییه که تقریبا پرتغال رو بذاری کنار در اون منتهاالیه غربی اروپا پرتغال رو بذاری کنار هیچ کشوری تقریبا در اروپا نیست که مرزهای سیاسی و مرزهای زبانیش یکی باشن همه قاتی پاتی‌ان اما در همین اروپا 130 سال بعد دیگه کمتر کشوری رو پیدا می‌کنی که یک زبان مشترک واحد نداشته باشه هست ولی استثنائه


audio: l-6EgDjf_GY_0073.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
یعنی این زبان مشترک بعدا شد یک جور چسب جدیدی یک عامل وحدت‌بخشی برای اینکه این ملت‌های تازه توش ساخته بشن هرچند که تنها عامل نبود اتفاق‌های دیگه‌ای هم داشت می‌افتاد در فضاهای دیگه‌ای که اونا هم خیلی اثرهای پررنگی داشت روی شکل‌گیری ملت‌ها مثل پیشرفت تکنولوژی خط آهن مثل نیروی بخار خط آهن فیزیکی مردم رو به هم وصل می‌کرد


audio: l-6EgDjf_GY_0074.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
حالا می‌شد تیکه‌های ملتی رو که قبلا به هم وصل نبودن به هم متصل کرد هویت مشترک اقتصادی پیدا کنن ماشین چاپ پیشرفت می‌کرد تلگراف آمد باعث می‌شد که ایده‌ها گسترش پیدا کنه سریع‌تر اطلاعات سریع بچرخه رسانه‌های جمعی روزنامه مجله اینا بیان روایت مشترک منتشر بشه حس آگاهی ملی بین اینا پرورش پیدا کنه وقتی می‌گیم انقلاب اروپایی بود در همه جا بود


audio: l-6EgDjf_GY_0075.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
به سرعت پخش شد یعنی اینا از حال هم باخبر بودن یعنی اخبار هم رو می‌خوندن خبر با کشتی بخار رسید به ونیز دیگه چیزی سریع‌تر از کشتی بخار اون موقع نبود ولی کشتی بخار خیلی سریع حساب می‌شد موتور بخار روی سرعت انتقال خبر هم اثر گذاشته بود چون حالا کشتی چون خب کشتی بخار بود تندتر می‌رفت اون جاهایی که تلگراف بود تلگراف نقشش خیلی مهم بود در جریان انقلاب‌ها هم همینطور بود در گسترش انقلاب


audio: l-6EgDjf_GY_0076.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
و البته بعدا در سرکوب و جمع کردنش هم تلگراف یا همین راه‌آهن و اینا خیلی مهم بودن برگردیم به اروپای بعد از صلح وین یه مقدار زیادی از این ویدیو فضاسازی و همین توضیح دادن ایده‌هاست که من همین‌هاش رو خیلی دوست داشتم یعنی اون چیزایی رو که وقتی می‌خوندم درباره‌ش و تحقیق می‌کردیم و صحبت می‌کردیم دیدم اینا چقدر لازمه برام نه فقط خود اتفاق‌ها که اینجا چی شد اینجا چی شد اینجا چی شد بلکه اصلا پشت پرده چی شد


audio: l-6EgDjf_GY_0077.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
توی ذهن مردم و توی وجدان جامعه چه اتفاقی افتاد اینا رو یه خرده‌ای تو این ویدیو زیاد صحبت می‌کنیم بیشتر از خود رویدادها حالا برگردیم بریم اروپای بعد از صلح وین ببینیم کنار این پیشرفت تکنولوژی و شدت گرفتن انقلاب صنعتی و ظهور ناسیونالیسم و اینا دیگه چی داره اروپای بعد از صلح وین یک نسخه‌ای از دموکراسی که


audio: l-6EgDjf_GY_0078.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
روشنفکرهای انقلابی فرانسه دنبالش بودن پیاده شده اما نه در اروپا در آمریکا یک اقیانوس اون طرف‌تر در فاصله انقلاب فرانسه تا صلح وین آمریکا به عنوان یک جمهوری دموکراتیک برپا شده و تاثیر عمیقی گذاشته روی اندیشه سیاسی در اروپا بسیاری از اروپاییا نگاه خیلی تحسین‌آمیزی دارن دارن می‌بینن یه کشوری داره شکل می‌گیره که آرمانش آزادیه حق تعیین سرنوشته


audio: l-6EgDjf_GY_0079.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
نمونه یک کشوریه که مبناش حاکمیت مردمه یک بخشی از جامعه روشنفکرای اروپا و آمریکا رو یک الگویی می‌بینن که نشون می‌ده که می‌شه یه نظامی به جز سلطنت هم مستقر کرد تو دهه 1820 آمریکا دیگه هفتمین رئیس‌جمهورش رو داره تجربه می‌کنه دوره دموکراسی جکسونیه و تغییرات اقتصادی و تغییرات اجتماعی آمریکا یه خرده اروپایی‌های انقلابی رو خوش‌بین هم می‌کنه امیدوار هم می‌کنه


audio: l-6EgDjf_GY_0080.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
یه نظم سیاسیه که داره کار می‌کنه تساهل مذهبی هست آموزش عمومی رایگان هست یه جاهاییش حقوق زنان داره با یه درجاتی داده می‌شه بهشون اینطوری که نگاه می‌کنن روشنفکرای اروپایی به آمریکا مخصوصا در فرانسه الهام می‌گیرن ازش و باعث می‌شه که مصرتر بشن در خواسته‌های خودشون و در چنین حالی در چنین وضعیتی


audio: l-6EgDjf_GY_0081.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
جرقه انقلاب‌ها در اروپا زده می‌شه خیلی از چیزایی که ما تو این ویدیو می‌گیم بر اساس صحبت‌های مورخیه به نام آقای کریستوفر کلارک ایشون می‌گه که این انقلاب‌ها سه فصل داشتن در سه فاز اتفاق افتادن بهاری بود و تابستونی بود و پاییزی بود بهارش می‌گه در برلین بود و در پشت یا بوداپشت امروز


audio: l-6EgDjf_GY_0082.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
در میلان بود در وین بود ملی‌گراها حالا ملی‌گراها که می‌گیم تصورمون تصور امروز نباشه دیگه آدمایی که شعارهاشون محور ملی داشت ملت ایتالیا، ملت مجار اینا خیزش کردن ریختن بیرون در شهرای مختلف این فاز خیلی هم موفق بود بهار بود دیگه موفقیت‌های تاریخی داشت سروصداش بلند شد مترنیک از وین رفت فرار کرد یا رانده شد عزل شد استعفا داد هرچی ارتش پروس از برلین عقب نشست


audio: l-6EgDjf_GY_0086.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
قدرت پادشاه که تا اون موقع مطلقه بود مشروط شد این فازی بود که توش انقلابیون را وقت خوش بود جشن وحدت بود بهارشون بود بعد تابستون شد تابستان داغ بین انقلابی‌ها اختلاف بالا گرفت صداهایی بلند شد که تغییرات کافی نیست اصطلاحات کنده


audio: l-6EgDjf_GY_0090.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
کمیته امنیت عمومی درست شد که اون عصر وحشت رو درست کرد که توش گیوتین انقلابیون سخت مشغول کار شد اختلاف بین لیبرال‌ها و رادیکال‌ها بالا گرفت خشن شد خون به پا شد در پاریس در یک روز 3000 نفر کشته شدن


audio: l-6EgDjf_GY_0091.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
این تابستان داغ و طولانی 1848 بود و بعدش پاییز شد نیروهای ضدانقلاب سرکوب‌کننده انقلاب وارد برلین شدن وارد پراگ شدن وارد سیسیلی شدن وارد وین شدن پارلمان‌ها رو بستن انقلابیون رو گرفتن در شهرایی مثل رم در جنوب آلمان سوسیالیست‌های رادیکال صداشون بلندتر شد که البته اون‌ها هم سرکوب شدن اون‌ها هم اعدام شدن


audio: l-6EgDjf_GY_0094.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
قرن نوزدهیما 1848یم که روس‌ها ارتش فرستادن انقلاب مجارستان رو سرکوب کردن این دفعه اولیه که ارتش روسیه ارتشی از روسیه خیزشی از مجارستان رو سرکوب می‌کنه


audio: l-6EgDjf_GY_0095.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
دفعه اوله و دفعه آخر نیست صد سال بعدش تانک‌های شوروی سوسیالیستی می‌آن خیزش بوداپست رو می‌کوبن همونطوری که در رشدش در شکل گرفتنش این انقلاب‌ها اروپایی بود و بین ملت‌ها بود در سرکوبش هم اروپایی بود بین حکومت‌ها همکاری شد فرانسوی‌ها رفتن به نجات پاپ‌های ایتالیا روس‌ها رفتن به کمک هابسبورگ برج بر میدان پیروز شد به قول نایل فرگوسن


audio: l-6EgDjf_GY_0096.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
قدرت زور بر اندیشه بر ایده‌ها پیروز شد می‌بینین پیچیده‌ست یه خرده تو هم تو همه همه‌ش بعد هم پیچیده‌ست هم اینکه ته‌ش انگار هیچ‌کدوم پیروز هم نشدن و آدم ممکنه خب فکر کنه واسه چی دارم اینو می‌خونم؟ واسه چی مهمه؟ ولی مهمه حداقل برای من که دارم سعی می‌کنم یه کمی از تاریخ اروپا و دنیا سردربیارم مهمه مهمه و بسیار جالبه چون انگار داری شکوفا شدن ایده‌های سیاسی رو می‌بینی چه لیبرالیسم رو چه سوسیالیسم رو


audio: l-6EgDjf_GY_0097.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
چه نشنالیزم رو ملی‌گرایی رو چه کانسرواتیسم رو، محافظه‌کاری اینا همه اینجا می‌ریزن بیرون همه اینجا یک ویترینی شده انگار یک دنیای تازه‌ای شده که همه این ایده‌ها دارن یه مقداری خشن‌تر یه مقداری جدی‌تر وسط خیابون بعضی وقتا با هم گلاویز می‌شن یه نقاشی معروفی هست از نقاشی اهل دوسلدورف نشون می‌ده کارگرها بیکار شدن اعتراض دارن کارخونه‌ها تعطیل شده


audio: l-6EgDjf_GY_0099.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
نقاشی مورد علاقه مارکس بود مارکس مارکس هم مال همین دوره‌ست مال همین دوره انقلاب‌هاست مارکس می‌گفت با یه نقاشی داره کار چند صفحه مقاله رو می‌کنه تصویری از همون جو انقلابی مخصوصا در آخرش مارکس و انگلس این از کسایی بودن که


audio: l-6EgDjf_GY_0100.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
ایده‌هاشون در دنیای متاثر از این انقلاب‌ها خیلی پرورش پیدا کرد و ادامه پیدا کرد و خیلی خودشون هم گسترشش دادن کلا هم اسم‌شون اومد بگیم اصلا در تلاشه برای فهمیدن اینکه این انقلاب‌ها چی بود در تلاش برای فهمیدن جامعه اون روز همین کاری که ما یه خرده داریم تو این ویدیو می‌کنیم در تلاشه برای فهمیدن این ایده و چهارچوب تازه‌ای شکل گرفت


audio: l-6EgDjf_GY_0101.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
که مثلا اساسش رو نمی‌ذاشت روی ایده‌ها می‌ذاشت روی واقعیت قدرت‌ها در فکر کردن به این بود که مارکس و انگلس اندیشه‌هاشون رو پرورش دادن به فکر کردن به جامعه اون موقع بود


audio: l-6EgDjf_GY_0103.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
که به جای ایده‌ها به قدرت‌ها فکر کنیم به واقعیت قدرت‌ها و برآیند این‌ها فکر کنیم برای اینکه ببینیم که چه اتفاقی در عرصه سیاسی می‌افته


audio: l-6EgDjf_GY_0105.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
هست توی ویدیوی بیسمارک درباره‌ش صحبت کردیم که حالا چه آدم مهمی بود چه کار اثرگذاری کرد با شکل دادن به آلمان به شکل دادن به اروپای جدید اون سخنرانی ریشه‌ش تو همین انقلاب‌هاست حرفی که بیسمارک اونجا داره می‌زنه حرفاییه بر اساس اتفاقاتی که در انقلاب 1848 افتاد اینا از تبعات مستقیم یا غیرمستقیم همین انقلاب‌هاست همه این‌ها داستان‌های اروپای میانه قرن 19 هستن


audio: l-6EgDjf_GY_0106.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
چنان پرسش‌هایی در جامعه اون روز مطرح شد که برای جواب دادنش اون ایده‌ها و درک‌های قدیمی دیگه خیلی ناکافی بود نگاه تازه‌ای لازم بود ابزارهای فکری تازه‌ای لازم بود ادبیات و سیستم نگاه کردن تازه‌ای مورد نیاز بود و بعد شاید از این جالب‌تر خوب که نگاه بکنی انقلابی به پا شد در اروپا حتی در اون‌هایی که این ایده‌ها رو جدی نگرفتن یعنی نپذیرفتن


audio: l-6EgDjf_GY_0107.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
انقلاب‌هایی که پیروز نشدن توی خود دولت‌ها انقلابی اتفاق افتاد وسط قرن 19 ما از اینجا که نگاه می‌کنیم می‌بینیم نارضایتی از وضع موجود بود خواست تغییر وجود داشت


audio: l-6EgDjf_GY_0110.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
شاید هم یه دلیلش اینه که جامعه دیگه آماده بود و باید این اتفاق می‌افتاد مثل بدنی که آماده سرما خوردن هست مترنیک می‌گفتش که فرانسه عطسه کرد اروپا سرما خورد چون انقلاب‌ها از فرانسه شروع شده بود ولی لابد بدن آماده بدن‌ها همه آماده سرما خوردن بوده دیگه بدن‌ها انگار همه آماده بوده همه انگار می‌دونستن که اگر اتفاقی در فرانسه شروع بشه همه اروپا رو درگیر می‌کنه بخشی از تلاش صلح وین هم همین بود که


audio: l-6EgDjf_GY_0111.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
تغییر در فرانسه رو محدود کنه قابل پیش‌بینی کنه قابل کنترل بکنه و برای یه مدتی هم جواب داد ولی خب جامعه به عقب برنمی‌گشت این دفعه البته انقلاب‌ها از فرانسه شروع نشد واقعا از سوئیس شروع شد از سیسیلی شروع شد شروع شدنش هم تصادفیه داستان شروع شدنش رو بگیم معلوم می‌شه که مثل همه انقلاب‌های دیگه البته مثلا سوئیس چطوری بود؟ فوریه 1848 یه گروهی از فعالان لیبرال در زوریخ جمع شدن


audio: l-6EgDjf_GY_0112.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
درخواست‌شون این بود که قانون اساسی جدیدی تصویب بشه که قدرت بیشتری به مردم بده نیروی سرکوب اعزام شد به زوریخ که تجمع رو بر هم بزنن درگیری شروع شد در سیسیل هم دوباره خیلی اتفاقی یکی یه پوستری زده بود به دیوار که فلان روز قراره انقلاب بشه بعد مردم رفتن تو خیابون ببینن که واقعا چطوری قراره انقلاب بشه از اون طرف هم نیروهای سرکوب اومدن که نذارن انقلاب بشه یه درگیری پیش می‌آد و می‌شه جرقه انقلاب


audio: l-6EgDjf_GY_0113.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
تو پاریس هم تقریبا همینطوری شروع می‌شه یه تیراندازی تصادفی و کنجکاوی مردم که بیان ببینن چی شده و ازدحام جمعیت و از کنترل خارج شدن شرایط و شروع حرکت انقلابی دو روز بعد اون امپراتوری ظاهرا باثبات و مستحکم می‌ریزه از یه نظری مثل همه سقوط‌های اینطوری اولش یواش یواش می‌ریزه بعد یهویی می‌ریزه ما گاهی فقط اون بخش یهوییش رو می‌بینیم ولی اینم مدت‌ها ضعیف شده حتما بعد یهو ریخته


audio: l-6EgDjf_GY_0114.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
تظاهرات سه روزه ننداختتش همه اون ضربه‌ها و از دست دادن‌ها و گوش نکردن‌های قبلی به اضافه این سه روز کارش رو ساخت همون اولش قبل از اینکه پاریس شلوغ بشه یک شهرهایی در اروپا سروصدا بلند شده بود


audio: l-6EgDjf_GY_0115.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
توکویل سخنرانی هشداردهنده‌ای کرد توکویل از متفکرین برجسته قرن نوزدهه اون موقع وارد سیاست شده بود در فرانسه توی پارلمان بود یک سخنرانی کرد گفت که بادهای انقلاب در اطراف ما وزیدن گرفت گفت فکر نکنید این بادها همیشه از ما دور می‌مونه اینا می‌آن به ساحل ما می‌آن به زودی بر سر ما خواهند آمد باید آماده بشیم براشون ولی خلاصه یا حالا خیلی دیر بود یا آماده نشدن و فرانسه ناآرام شد


audio: l-6EgDjf_GY_0116.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
خیلی سریع سلطنت سرنگون شد دوباره و جمهوری دوم فرانسه تاسیس شد خبر انقلاب در پاریس سریع پخش شد رسید به آلمان در آلمان انقلابیون حالا سه مدل بودن حداقل یعنی یه گروهایی بودن که خواست‌شون این بود که ایالت‌ها متحد بشن آلمان واحد درست بشه یه گروهی بودن که می‌خواستن قانون اساسی‌های هر ایالتی عوض بشه حقوق شهروندی بهشون داده بشه


audio: l-6EgDjf_GY_0117.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
یه گروهی هم بودن که دنبال حقوق کارگران بودن یعنی کارگرانی بودن که دنبال حقوق‌شون بودن این گروه سوم بعدا آتیش‌شون تندتر هم شد دو متفکر آلمانی یعنی پروسی که البته به‌خاطر عقایدشون در پروس زندگی نمی‌کردن فرار کرده بودن در لندن زندگی می‌کردن یک جزوه مختصری نوشتن در همون 1848 کارل مارکس و فردریش انگلس یک جزوه مختصری نوشتن که خیلی الهام‌بخش شد


audio: l-6EgDjf_GY_0118.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
هم در آلمان و هم کم‌کم در بسیاری نقاط دیگر اروپا و بعدا در جهان یک پمفلت نازکی که آدم واقعا نگاه می‌کنه فکر نمی‌کنه که چه تاثیری می‌تونه گذاشته باشه این ایده‌ها در دنیا در دهه‌ها و بعد هم در قرن بعدش اصلا یک نگاه تازه‌ای داره یک روایت تازه‌ای داد از تاریخ از مسیری که جامعه آمده و جایی که داره می‌ره یا جایی که از نظر اون‌ها باید بره


audio: l-6EgDjf_GY_0119.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
اون موقع اینطوری نبود که همه انقلابی‌های آلمان کمونیست بشن دل بدن به این جزوه ولی یه تعدادی‌شون این رو خوندن و آتیش‌شون تندتر شد مانیفست کمونیسم همون 1848 منتشر شد متن انقلابی قدرتمندی بود سرمایه‌داری رو هدف گرفته بود البته اینطوری نیست که جرقه انقلاب رو این زده باشه ولی یک چارچوبی بود برای فهمیدن بخشی از


audio: l-6EgDjf_GY_0120.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
مشکلات اجتماعی و اقتصادی که منجر به ناآرامی‌ها شده بود و انتشارش هم فضا رو رادیکال کرد مخصوصا در آلمان که طرفدارهای زیادی هم داشتن نویسنده‌هاش اتحادیه کمونیست درست شده بود نقش اثرگذاری داشت در اینکه یک بخشی از انقلابیون رو سازماندهی کنه ولی خب همین حرف‌ها و همین ایده‌ها و اینا در فرانسه همچین تاثیری نداشت


audio: l-6EgDjf_GY_0121.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
انقلاب فرانسه با اینکه می‌گیم انقلاب‌ها اروپایی بود به هم یکپارچگی داشت ارتباطاتی داشت و این‌ها ولی انقلاب فرانسه رو بیشتر لیبرال‌های طبقه متوسط رهبری می‌کردن که دنبال جمهوری بودن دنبال سرنگونی سرمایه‌داری نبودن و همین مقایسه رو کردیم که نشون بدیم چقدر خواسته‌ها و اهداف و گروه‌های درگیر این انقلاب‌ها متفاوته و چقدر گاهی حتی مقابل همدیگه هستن این جزوه مانیفست کمونیسم تو آلمان خیلی چرخید


audio: l-6EgDjf_GY_0122.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
تو پروس خیلی چرخید پادشاه پروس اومد گفتش که من از اتحاد آلمان می‌تونم طرفداری کنم و قانون اساسی هم مشکلی نیست و این دو تا خواسته رو می‌تونم انجام بدم ولی این مانیفسته دیگه خیلی ادعای بی‌شرمانه‌ایه و خیلی اراجیف و دروغ و یاوه توش هست من زیر بار این نمی‌رم و البته که بقیه رو هم انجام نداد در اوج انقلاب یه قول‌هایی داد وقتی مثلا مترنیک وا داده بود رفت بود به تبعید یه قول‌هایی داد انقلابی‌ها هم آروم شدن و این‌ها ولی بعد هم مسیر رو تغییر داد و


audio: l-6EgDjf_GY_0123.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
رفت ایشون هم برای سرکوب همونطوری که بقیه رفتن گوشه و کنار امپراتوری اتریش هم آشوب شد کراکف و بوداپست و ایتالیایی که دست هابسبورگه هم جز سیسیلی و ونیز و لومباردی و اون قلمروهایی که دست پاپ‌ها بود و اینا هم درگیر انقلاب شدن بخشایی از لهستان که توی روسیه بود ناآرام شد


audio: l-6EgDjf_GY_0124.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
اصلاحات قانون اساسی می‌خواستن استقلال می‌خواستن که البته همه سرکوب شدن بیشتر انقلابی‌ها دنبال یه جور اصلاحی در قانون بودن یا دنبال اصلا تصویب یه چیزی به عنوان قانون اساسی بودن یعنی نمی‌خواستن دموکراسی برقرار کنن خیلی ولی همین خواسته‌شون هم در اون دوره محقق نشد توی سوئیس و دانمارک می‌شه گفت جاهایی بود که بیشتر رسیدن یعنی اوضاع بیشتر به نفع انقلابیون بود


audio: l-6EgDjf_GY_0125.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
سوئیس تو همین دوره نارامی‌هایی رو تجربه کرد که باعث شد قانون اساسی فدرال سوئیس تصویب بشه در 1848 دولت فدرال مدرن سوئیس درست بشه در دانمارک هم به یک بخشی از خواسته‌هاشون حداقل رسیدن و اصلاحاتی در قانون اساسی و این‌ها اتفاق افتاد آزادی‌های سیاسی و حقوق شهروندان بیشتر شد ولی روی نقشه که نگاه کنی همونطوری که گفتم بیشتر اروپا درگیر ناآرامیه و بیشترشون هم به بیشتر خواسته‌هاشون نمی‌رسن


audio: l-6EgDjf_GY_0126.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
کیائن این انقلابی‌ها؟ یه نگاهی هم به این بکنیم چون یک نگاهی حالا به شرایط اروپا بکنی می‌شه فهمید کیائن که دارن انقلاب می‌کنن حالا یک چهره ندارن گفتم دیگه لیبرال‌ها هستن ملی‌گراها هستن رادیکال‌ها هستن مبارزان کاتولیک هستن محافظه‌کارها هستن حتی سوسیالیست‌ها هستن کمونیست‌ها هستن و هر کدوم اینا هم خواسته‌های خودشون رو دارن برای همین نمی‌شه یه کاسه دید اهداف انقلاب رو و بعضی از اینا کشته می‌شن


audio: l-6EgDjf_GY_0127.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
از اعدام‌هاشون داستان‌های قهرمانانه و الهام‌بخشی نقل می‌شه نام‌شان زمزمه نیمه شب مستان مبارزان لیبرال می‌شه تا سال‌ها و دهه‌های بعد همین آقای کلارک چند جا دیدم که وسط مصاحبه یا سخنرانی زد زیر آواز یک شعری رو خوند که مثلا شعریه که برمی‌گرده به داستان اعدام یکی از مبارزان در آلمان


audio: l-6EgDjf_GY_0128.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
یا مجارستان چهره‌های انقلابی بیرون داد ایتالیا چهره‌های انقلابی بیرون داد که اصلا پایه‌های جنبش ایتالیایی جوان رو گذاشتن بعدا رفت برای متحد کردن ایتالیا از همین‌جا انرژی گرفت در بدنه انقلاب‌ها هم خیلی جاها طبقه متوسط جدید رو فعال می‌بینیم روزنامه‌نگارها رو می‌بینیم که نماینده جامعه هستن اینم یه پدیده تازه‌ایه صدای گروه‌های تازه به صدا در اومده جامعه هستن


audio: l-6EgDjf_GY_0129.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
جوون‌ها، دانش‌آموزا کارگران، صنعتگرها کف خیابون دارن مبارزه می‌کنن اینایی که فشار مشکلات اقتصادی رو بیشتر دارن می‌کشن اینا دارن بخش خیابونی مبارزه رو انجام می‌دن و البته بیرون از این بدنه انقلابی‌ها هم سیاستمدارهایی هستن که پیام انقلاب رو گرفتن گفتم حتی یه جاهایی انقلابی‌ها به خواسته‌هاشون نرسیدن ولی اگه دنبال این بریم که ایده‌های انقلاب رو کی اجرا کرد


audio: l-6EgDjf_GY_0130.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
نگاه می‌کنی می‌بینی یک سری از سیاستمدارهایی بودن که فهمیدن باید به این پیام انقلاب جواب متناسبی داد دیدن که نمی‌شه بهش بی‌توجه بود سرکوب کردن جوابش نیست این آتیشه خاموش‌شدنی نیست و شاخص‌ترین چهره‌ای که اینجا شاید بشه اسم برد بیسمارکه آخر ویدیو به این برمی‌گردم و خیلی هم عجیبه چون بیسمارک ضد این انقلاب‌ها بود ولی بعدا می‌بینیم که ایده‌های مهمی از انقلابیون آلمان رو همین بیسمارک بود که اجرایی کرد


audio: l-6EgDjf_GY_0131.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
یه نگاهی هم بکنیم که کجاها انقلاب نشد و چرا نشد چون این چراهاش مخصوصا مهمه یکی از جاهایی که انقلاب نشد بریتانیاست خیلی دلایل مختلفی هم براش می‌گن مثلا می‌گن چون از نظر فیزیکی جدا بود اون ارتباط و پیوستگی که مثلا بین فرانسه و پروس و اتریش و اینا بود با بریتانیا نبود از هم جدا بودن برای همین هم دیرتر و کندتر باخبر می‌شدن از اتفاق یا اینکه می‌گن نه از مستعمره‌ها استفاده می‌کرد انقلابیون رو قبل از اینکه بخوان انقلابی بکنن شناسایی کرده بود


audio: l-6EgDjf_GY_0133.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
برای همین استرالیا پر بود از انقلابیون بالقوه بریتانیایی یا بعضی‌ها می‌گن که برای چی انقلاب کنن؟ اصلاحات در بریتانیا از قبلش شروع شده بود بخشی از خواسته‌هایی رو که انقلابیون جاهای دیگه دنبالش بودن بریتانیایی‌ها همون موقع داشتن برا همین در بریتانیا شور انقلابی خاصی برپا نشد بحث مفصلیه طبعا زیاد هم درباره‌ش صحبت می‌کنن متخصص‌ها ولی یه حرف دیگه‌ای هم هست توش


audio: l-6EgDjf_GY_0134.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
این از همه اینای دیگه برای من تازه‌تر و جالب‌تر بود این بود که می‌گفت نظمی که در بریتانیا موجود بود این ذی‌نفعان بزرگی داشت در بدنه جامعه که اینا خودشون مانع انقلاب بودن آدمایی که این حرف رو می‌زنن می‌گن نگاه کنین توی بریتانیا هم اعتراض‌هایی شد که سرکوب شد اونایی که سرکوبش کردن خیلی‌هاشون داوطلب‌های مردمی بودن مزدور نبودن حقوقی نمی‌گرفتن برای سرکوب انقلاب‌ها


audio: l-6EgDjf_GY_0135.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
برای حفظ منافع‌شون بود که مانع شکل گرفتن یه حرکت انقلابی می‌شدن یا حرف از این جالب‌تر گاهی می‌گن بریتانیا همون موقع تونسته بود به سیستمی برسه که خودش در خودش به اندازه کافی اصلاح بکنه به مرور زمان که نیاز به انقلاب نشه سیستم اشکال داشت نارضایتی داشت ولی نمی‌ذاشت که اینا جمع بشه مکانیزم خوداصلاحی بهترین تضمین بود برای اینکه


audio: l-6EgDjf_GY_0136.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
سیستم در بریتانیا ثبات داشته باشه و جواب هم داد به‌خاطر اینکه سیستم می‌تونست خطا و اصلاح خودش رو اصلاح بکنه


audio: l-6EgDjf_GY_0138.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
یه خرده درباره این حالا توی منابع چند تا لینک هست می‌تونید ببینید تو این ویدیو توی بخش پرسش و پاسخ مثلا درباره این ایده که می‌فرستاد انقلابیون رو مشکل‌داراش رو می‌فرستاد به مستعمرات صحبت می‌کنه ولی حالا دلیلش هرچی که باشه هر وقت صحبت این انقلاب می‌شه یک نکته مهم و یک سوال اینه که چرا در بریتانیا خبری نشد؟ یه جای دیگه‌ای که خبری نشد روسیه‌ست در سرزمین‌هایی از لهستان که در سوریه بود


audio: l-6EgDjf_GY_0139.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
در روسیه بود شورش‌هایی شد ولی در سرزمین اصلی روسیه اتفاقی نیفتاد اونجا هم دلیلش این بود که یه دلیلش این بود که خب گروه‌های مخالف منسجمی درست نشد و البته سرکوب هم بسیار شدید و موثر بود اصلا از قبل از انقلاب سیستم خیلی اونجا بسته‌تر بود دولت بسیار قوی و جامعه ضعیف و اصلا نذاشت کار به جایی برسه که بخواد اوضاع از کنترل خارج بشه


audio: l-6EgDjf_GY_0140.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
انقدر نیروهای روس در سرکوب معترضین پرقدرت بودن که هابسبورگ هم برای اینکه اعتراض‌های بوداپست رو بکوبه از روسیه کمک گرفت و خب سرکوب چیزی نیست که طولانی‌مدت بشه بهش تکیه کرد دیگه نظام سیاسی برای اینکه پایداری داشته باشه یه مشروعیتی لازم داره که نظام‌های سرکوب‌گر بعد از 1848 از دستش دادن هرچی زمان می‌گذشت اینا با سرعت بیشتری می‌رفتن به سمت فروپاشی


audio: l-6EgDjf_GY_0141.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
20 سال از این انقلاب‌ها نگذشته هابسبورگ مجبور شد که استقلال مجارستان رو تا اندازه‌ای بپذیره یعنی مجارها بشن یک پایه‌ای از امپراتوری


audio: l-6EgDjf_GY_0143.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
راحت به دست نیامد بعد از شکست دادن انقلاب‌ها و سرکوب انقلابیون که واقعا شدیدتر از بقیه جاها در هابسبورگ بود و در همین مجارستان بود یه حکومت مطلقه جدید آوردن


audio: l-6EgDjf_GY_0145.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
پایدار نبود بعد هم این آتش ملی‌گرایی و میل استقلال که در ملت‌ها داشت اینجا به‌وجود می‌آمد محدود به همین هابسبورگ و این اروپایی‌ها نموند بعدا دیدیم که ملت‌های شرق اروپا چطوری شروع کردن دونه‌دونه با عثمانی مشکل‌دار شدن و از عثمانی جدا شدن و اینا بعدا اعتراضاتی که عملا منطقه بالکان رو برای بیشتر از نیم‌قرن خیلی ناآرام کرد


audio: l-6EgDjf_GY_0146.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
شاید هم حتی خیلی بیشتر بریم کم‌کم ببندیم ویدیو رو ته‌ش می‌خوایم درباره این صحبت کنیم که اینا شکست خوردن یا نخوردن؟ یعنی قضاوت تاریخی درباره این‌ها چیه؟ چون قضاوت تاریخی تغییر کرده


audio: l-6EgDjf_GY_0147.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
جواب کلاسیک اینه که می‌گن نه خب اینا موفق نشدن شکست خوردن از ایتالیا شروع شد ارتش هابسبورگ رفت اونجا مبارزین ایتالیایی رو شکست داد و این شروع پایان بود از این به بعد دیگه انقلابیون باید با ارتش‌های پادشاهی طرف می‌شدن بعد هم از تو شکاف بین‌شون زیاد شد شکست خورد یه نگاه دیگه ولی اینه که خب ببینیم اینا هدف‌هاشون چی بود و چقدر بهش رسیدن آقای کلارک می‌گفتش که انقلاب‌ها یک هدف که ندارن


audio: l-6EgDjf_GY_0149.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
برنامه‌ریزی هم از قبل که نمی‌شن یک وضعیت آشفته‌ایه تا وقتی اتفاق نیفتاده اسم انقلاب رو روش نمی‌ذارن تناقض توش هست تکثر اهداف توش هست نتیجه‌گیری موفقیت یا شکست‌شون هم ساده نیست و بعد زمان رو هم تازه باید بهش اضافه کرد یعنی وقت سال 1850 وایستی یه جور قضاوت می‌کنی


audio: l-6EgDjf_GY_0150.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
2024 که وایستی یه جور دیگه قضاوت می‌کنی انقلاب‌های 1848 هم همینطوری هستن مردم به دلایل متفاوتی آمدن به خیابون مشکلات اقتصادی، سرکوب سیاسی آرمان‌های آزادی و برادری و برابری آرمان‌های ملی‌گرایانه خواسته‌های کمونیستی و طبقاتی و کارگری اینا شرایط متفاوتی بود شدت و ضعف هم داشت وقتی گرد و غبار انقلاب نشست


audio: l-6EgDjf_GY_0151.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
بعضی از این کشورها نظم جدیدی توشون مستقر شد در بخش بزرگی از امپراتوری اتریش هابسبورگ‌ها همچنان سر کار بودن با نظام سرکوبی گسترده‌تر اما یه بخش بزرگتری از جامعه به حق رای رسیدن در همین حکومت هابسبورگ به نوعی سلطنت مشروطه به‌وجود آمد یعنی از مطلق بعدا به مشروطه تبدیل شد نظام فئودالی تو بخش بزرگی از امپراتوری اتریش دیگه جمع شد مجارستان همینطور که گفتیم


audio: l-6EgDjf_GY_0154.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
از این زاویه که نگاه بکنیم قانون اساسی‌های کشورها رو هم بذاریم تو دستاورد انقلاب اینکه نظام‌های سیاسی رفتن به سمت یک لیبرال دموکراسی‌ای اینا جزو دستاوردهای انقلاب می‌شه حسابش کرد قانون اساسی هلند بخش‌هایی از قانون اساسی آلمان قانون اساسی ساردینی که بعدا بخشی از قانون اساسی ایتالیا شد اینا از نتایج این انقلاب‌ها بود به جز همه اینا تجربه‌ای که آدم‌ها در این انقلاب کردن تجربه‌ای که توصیفش راحت نیست


audio: l-6EgDjf_GY_0155.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
یک دانشجویی در برلین می‌گه وقتی من رفتم کنار مردمی که تو خیابون جمع شده بودن من حس می‌کردم قلبم داره بیرون از بدنم می‌تپه آدم‌های درگیر این انقلاب‌ها جسارت کارهایی رو پیدا کردن که خارج از شرایط انقلابی بهش فکر هم نمی‌کردن آدم‌ها تغییر می‌کنن تو این شرایط یک نوعی از با هم بودن رو تجربه کردن یک سرخوشی جمعی که قبلش تجربه نکردن و تو همچین شرایطی حاضر شدن جون‌شون رو


audio: l-6EgDjf_GY_0156.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
برای یک کلیتی که از خودشون فراتره بدن خوش‌بینی که براشون به‌وجود آمد یک تصویر آرمانی داشتن فاصله‌ای که می‌دیدن بین وضعیت خودشون و تصویر آرمانیه براشون پیمودنی‌تر شد رسیدنی‌تر شد درسته که وقتی می‌گیم انقلاب شکست خورد یعنی این مسیره طی نشد به مقصد نرسیدن ولی وقتی نگاه می‌کنیم سال‌های بعد که چطوری اثر ماندگاری روی اروپا گذاشت تلاش‌های این آدم‌ها


audio: l-6EgDjf_GY_0157.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
متوجه می‌شیم که نمی‌شه به راحتی گفت اینا شکست خوردن درسته اون شکست اولیه‌ش نشون داد که اون نظام‌های قدیمی رو نمی‌شه به راحتی برداشت برای اینکه تغییرات پایدار ایجاد بشه چند قیام چند موج حرکت مورد نیازه گاهی مهم‌ترین اتفاقات اونایی نیستن که به اهداف تعیین شده می‌رسن گاهی مهم‌ترین‌ها اونایی‌ان که زمینه رو آماده می‌کنن برای انقلاب‌های آینده


audio: l-6EgDjf_GY_0158.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
و برای تغییرات اجتماعی بزرگتر و این کاری بود که الان که برمی‌گردن نگاه می‌کنن می‌بینن 1848 کرد چه با اتفاقاتی که در سطح قدرت ایجاد کرد و باعث شد چه با روحیه‌ای که در مردم درست کرد دستاوردهایی داشت انقلاب‌ها لیبرال‌ها با همین دستاوردها خیلی جاها راضی بودن اصلاحات سیاسی که می‌دیدن راضی بود راضی‌کننده بود براشون رادیکال‌هایی هم بودن که البته اصلاحات عمیق‌تر می‌خواستن راضی به این‌ها نبودن


audio: l-6EgDjf_GY_0160.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
تو این تقسیم‌بندی چپ و راست شدن انقلابی‌ها فضایی باز شد که محافظه‌کارها از اونجا آمدن و شکست‌شون دادن و باعث شدن که این انقلاب‌ها به نتیجه نرسه اون موقع به این نتیجه نرسه ولی وقتی الان برمی‌گردیم می‌بینیم چند دهه بعد از این انقلاب‌ها اون 39 تا ایالت وسط آلمان متحد شدن و امپراتوری آلمان رو درست کردن اون هفت تا پادشاهی ایتالیایی‌زبان تبدیل شدن به ایتالیا می‌بینیم مجارستان درست شد


audio: l-6EgDjf_GY_0163.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
اینا عواقب همون انقلاب‌های ظاهرا شکست‌خورده هستن در برلین در فرانکفورت اولین پارلمان اولین اسمبلی تو همین انقلاب‌ها درست شد وقتی می‌گیم اولین درست شد یعنی حتی ساختمونی هم براش نداشتن


audio: l-6EgDjf_GY_0164.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
پارلمان یه چیزیه که تا خودش رو که یک مفهوم مدرنه نداشته باشه ساختمونی هم انگار براش نداره دیگه چون ساختمون دیگری نیست که خیلی مناسب جلسه پارلمانی باشه برا همین واسه من جالبه ببینم تو هر شهری هر کشوری کی نیاز پیدا شد که یه همچین سالنی داشته باشن و بسازن که چند ده نفر بشینن توش


audio: l-6EgDjf_GY_0166.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
نماش چه شکلی باشه چه پیامی بده چه سیگنالی به بیننده بده و اینطوری که بهش نگاه کنی خب اصلا تا اون موقع نیازی به این ساختمون نداشت وقتی در جریان همین انقلاب‌ها نیاز پیدا کردن در فرانکفورت که جمع بشن یک اسمبلی داشته باشن اولین بار تو کلیسا جمع شدن


audio: l-6EgDjf_GY_0167.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
اینکه سیاست رو ما توی پارلمان پیش ببریم اینا از چیزاییه که بعد از این انقلاب‌ها شروع شد لیبرال‌ها اینطوری کار می‌کردن و البته در برابرشون رادیکال‌هایی اومدن که می‌گفتن تنها راه سیاست این نیست تظاهرات هم هست


audio: l-6EgDjf_GY_0168.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
انواع کلاب‌ها هم هست انواع نهادهای صنفی هم هست اینا هم پایگاه‌های قدرتی هست که می‌شه باهاش اثر گذاشت روی تصمیم‌ها همه قدرت تو سیاست نیست مثل آقای کلارک می‌گفتش که


audio: l-6EgDjf_GY_0170.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
یه سیاستمدار داری موضوعاتی رو اینا بهش توجه می‌کنن یه موضوعاتی رو هم اینا بهش توجه نمی‌کنن توی اینستاگرامه که مهم می‌شه توی توییتر مهم می‌شه از سوشال‌مدیا می‌آد بالا خودش رو تحمیل می‌کنه و حالا سیاستمداره مجبور می‌شه درباره‌ش حرف بزنه و تصمیم بگیره


audio: l-6EgDjf_GY_0171.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
از یه جایی خارج از صحن اصلی سیاست می‌آد که اونجا هم البته یکی از منابع قدرت جامعه‌ست اون موقع هم رادیکال‌ها می‌گفتن که همه سیاست اونجا نیست یه جاهای دیگری هم هست که


audio: l-6EgDjf_GY_0172.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
می‌تونه شروع‌کننده حرکت سیاسی باشه اینا سنتیه که بعد از این انقلاب‌ها اومد ولی شاید برجسته‌ترین جایی که ما می‌تونیم اثر این انقلاب‌ها رو ببینیم برای ما هم با توجه به ویدیوهایی که قبلا ساختیم و دیدیم واضحه آلمانه


audio: l-6EgDjf_GY_0174.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
دو تا آلمان بود که اینجا متولد نشد اون لیبرال‌ها نتونستن آلمانی رو که می‌خواستن بسازن کمونیست‌ها هم نتونستن آلمانی رو که می‌خواستن بسازن اینا دو تا آلمانیه که درست نشد تا آلمان نهایتا سه دهه بعدش از مسیر به قول بیسمارک آهن و خون درست بشه طعنه روزگاره واقعا شاید


audio: l-6EgDjf_GY_0177.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
سیاستمدار کانسرواتیوی که تکیه داشت بر ارتشی مجهز و قوی یه خرده البته این بستگی داره که آلمان رو چی ببینیم دیگه اگه بگیم سیستم سیاسی آلمان


audio: l-6EgDjf_GY_0178.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
این حرفی که زدم حرف درستیه ولی ممکن هم هست که آلمان رو فراتر از سیستم سیاسیش ببینیم فراتر از قیصر و بیسمارک ببینیم آلمان رو سرزمین جرمن‌ها ببینیم و این اونجا متولد شد یه جایی که انگار حس کردن قرار گذاشتن که یه چیز دیگری داشته باشن بالاتر از باواریا و ساکسونی و هامبورگ و پروس و این‌ها


audio: l-6EgDjf_GY_0179.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
به نام مردم جرمن سرزمین دوج‌ها دوجلند بالاتر از همه چیز این پرچم سه رنگ آلمان همون موقع تثبیت شد جالب هم هست دیگه پرچمیه برای ملتی که هنوز کشوری ندارن


audio: l-6EgDjf_GY_0180.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
مردمان آلمانی بودن دور هم آمدن هویت ملی درست کردن زیر یک پرچم طلایی و سیاه و قرمز و این شاید شکل دادن به مفهوم آلمانی هرچند از نظر سیاسی تاریخی اون موقع اتفاق نیفتاد ولی امروز که ردش رو می‌گیرن مشخصه که در 1848 نقطه عطفش بود چند تا نکته پایانی بگم گفتم ویدیو رو می‌خوایم ببندیم ولی چند نکته هست که حیفم می‌آد نگیم یکی اینکه میراثی که برای ما مونده از اون انقلاب‌ها


audio: l-6EgDjf_GY_0182.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
ولی روزنامه‌نگاری روزنامه‌نگاری یک چیزیه که از اون موقع مهم شد یک سری از فرم‌های کار سیاسی گفتیم مثل تظاهرات خیابانی مثل کارکردی که از روزنامه‌نگاری انتظار داریم و می‌خوایم امروز اینا میراث این انقلاب‌ها هستن برا ما


audio: l-6EgDjf_GY_0183.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
اولین واقعه تاریخی مهمی هستن که روزنامه‌های آمریکایی خبرنگار فرستادن آمریکا که پوششش بدن زمان ناصرالدین‌شاه از آمریکا خبرنگار آمد اروپا که اینا رو پوشش بده یه چیزی هم که من دنبالش بودم ببینم که این انقلاب‌ها در ایران چه پژواکی داشته چی ازشون گفته شده اون موقع؟ خبرش کی رسیده؟ اثرش چی بوده؟ خیلی چیزی پیدا نکردم می‌دونیم که این ایده‌ها خیلی‌هاش در چند دهه بعد در نوشته‌ها و فکرهای مشروطه‌خواهان ایران مطرح می‌شه


audio: l-6EgDjf_GY_0184.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
ولی اینکه اون موقع چه صحبتی بشه و اینا من چیزی پیدا نکردم اگه حالا شما چیزی دارید یا می‌دونید لطفا تو کامنت‌ها بگید یه حرف فوق‌العاده دیگری هم من شنیدم توی این ویدیو از آقای کریستوفر کلارک استاد تاریخ دانشگاه برلین گفتم خیلی از حرفای این ویدیو بر اساس ایده‌های ایشونه


audio: l-6EgDjf_GY_0185.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
منتها این حرفه اصلا خارج از موضوع این ویدیو برام خیلی جالب و آموزنده بود می‌گفتش که ما وقتی داستان انقلاب‌های 1848 رو نگاه می‌کنیم باید حواس‌مون باشه این فقط داستان لیبرال‌ها نیست فقط قصه آزادی‌خواهان و روزنامه‌خون‌های کافه‌نشین و این‌ها نیست ما درسته به عنوان مثلا یک آدم لیبرال قرن بیست‌ویکمی‌ خودش ایشون می‌گفت به اون صحنه که نگاه می‌کنیم


audio: l-6EgDjf_GY_0186.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
با همفکرهای خودمون هم‌ذات‌پنداری می‌کنیم چشم‌مون دنبال اونا و خواسته‌های اون‌ها و سرنوشت اون‌ها می‌ره


audio: l-6EgDjf_GY_0187.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
ولی خیلی خطا می‌شه اگه ما حواس‌مون به بقیه نباشه مخصوصا به قدرت مستقر نباشه چون اونا هم به عنوان قدرت قدیم دارن تلاش می‌کنن در شکل دادن به آینده به آینده نزدیک خودشون و آینده دور که می‌شه جایی که ما توش هستیم تلاش می‌کنن در شکل دادن به این یه نقش بازی کنن اثر بگذارن روش دیگه همونطوری که قدرت جدید که جامعه باشه اونم داره تلاش می‌کنه همین کار رو بکنه


audio: l-6EgDjf_GY_0188.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
و تا یه مدتی اثرگذاری اون قدرت قدیم بیشتره یعنی کانسرواتیوها و محافظه‌کارها اثرگذاری‌شون از لیبرال‌ها بیشتره هرچند در این اثرگذاری خودشون هم متحول می‌شن حکومت‌های پادشاهی هم متحول می‌شن سیستم اداری‌شون متحول می‌شه اگر که نگاه کنی نگاه پراگماتیستی نگاه عمل‌گرایانه توی این‌ها رشد می‌کنه زیاد می‌شه بعد از این دوره


audio: l-6EgDjf_GY_0189.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
اون کانسرواتیوهایی که منعطف‌تر هستن و اون لیبرال‌هایی که می‌تونن با این‌ها همکاری بکنن اینا نیروهای سیاسی جدیدی می‌شن یعنی ائتلاف تازه‌ای از این‌ها شکل می‌گیره


audio: l-6EgDjf_GY_0191.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
اصلا حکومت‌های بعد از این انقلاب‌ها که همون حکومت‌های قبلی هستن که عموما اینا همونائن ولی یهو شروع می‌کنن از دستاوردهای اقتصادی‌شون صحبت کردن رشد اقتصادی از یه جایی می‌شه چیزی که بهش افتخار می‌کنن ازش مشروعیت می‌گیرن که ببین ما چه خوب کار کردیم پس ما خوبیم اینکه شهرای اروپایی شکل‌شون طراحی‌شون بعد از این انقلاب‌ها عوض می‌شه یک نشانه‌ایه از تغییر بزرگ جامعه


audio: l-6EgDjf_GY_0192.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
توی داستان وین یه خرده‌ای گفتیم این قصه رینگ اشتراسه وین رو داستان پاریس هم هست مادرید هم هست اصلا فضای عمومی ساختن یک جایی در شهر برای استفاده مردم ساختن بهتر کردن زیرساخت‌ها اینا همه تغییر دادن اولویت‌هاست در حکومت‌های اروپایی اینا چارچوب جدیدیه برای ارزیابی و برای حرف زدن درباره سیاست اینا خیلی تغییرات بزرگی‌ان


audio: l-6EgDjf_GY_0193.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
که نسبت داده می‌تونن بشن به همین انقلاب‌ها به تبعات این انقلاب‌ها اینکه یک نیروهایی از سمت چپ و نیروهایی از سمت راست متمایل شدن به مرکز و مرکز رو درست کردن و مرکز رو سنگین کردن و از اونجا شروع کردن به کار کردن و ساختن


audio: l-6EgDjf_GY_0195.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
از ائتلافی از نیروها در مرکز در همه اروپا می‌گه نشانه‌های این تغییرات رو می‌شه دید در فرانسه می‌گه لویی ناپلئون سوم خودش رو سرکوب‌کننده انقلاب نمی‌دید کسی می‌دید که داره تلاش می‌کنه نیروهای اون انقلاب رو بندازه تو مسیر درست و نیروهای اون انقلاب هم بعضیاشون بعضی از رادیکال‌هاشون واقعا اومدن تو نهادهای حکومتی چه تو فرانسه چه توی اتریش پلیس شدن وزیر شدن و تغییر کردن حکومت‌ها تغییر کردن همونطوری که کلیسای کاتولیک عوض شد


audio: l-6EgDjf_GY_0196.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
آزادی مطبوعات که به‌دست آمد عملکرد پاپ خیلی رفت زیر سوال که پاپ با مردم نیست چه جور پاپیه که مردم رو سرکوب می‌کنه


audio: l-6EgDjf_GY_0197.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
کلیسای کاتولیک عوض شد و شاید دیگه بزرگترین عوض شدن نمودش رو بشه تو همون بیسمارکی دید که دو سه بار اسمش رو توی این ویدیو گفتیم بند بند وجودش مخالف انقلاب 1848 بود ولی در دهه‌های بعد خودش شد منبع تغییر بزرگی چون تغییر بزرگی کرد به یک معنایی زندگی سیاسی در دنیای بعد از 1848 رو نه تنها پذیرفت که اصلا رفت بغلش کرد


audio: l-6EgDjf_GY_0198.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
بنای کشور تازه‌ی آلمان رو بر اساس اون درکش گذاشت توی یک سخنرانی در رایشتاگ در برلین بیسمارک همیشه مخالفت کرده بود با انقلاب 48 مشهور بود به مخالفت باهاش


audio: l-6EgDjf_GY_0199.opus
source: youtube
source_id: l-6EgDjf_GY
invalidation: VALID
text:
گفت اون انقلاب الان دیگه یک فکت غیرقابل برگشت تاریخیه بعدش که از جایگاه می‌اومد پایین هق‌هق می‌گن گریه می‌کرد داستان بیسمارک رو جای دیگه گفتیم به نظرم اینجا جای خوبیه که این ویدیو رو ببندیم اگر علاقه‌مندید چه توی ویدیوی تاریخ آلمان چه ویدیوی داستان خود بیسمارک وقت خوبیه که یه خرده اون رو ببینید و اونم باز یه یادآوری می‌کنه که چرا این انقلاب‌ها با اینکه شکست خوردن در واقع شکست نخوردن


audio: f_O395w2eug_0001.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
شاه عباس صفوی از بزرگ‌ترین، قدرتمندترین و موفق‌ترین پادشاه‌های تاریخ ایرانه موفقش هم به خاطر اینکه یه ویژنی داشت، یه سری برنامه‌هایی داشت آمد شاه شد و وقتی که داشت می‌مرد


audio: f_O395w2eug_0002.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
بیشتر این برنامه‌ها رو تونسته بود، اجرا کنه دست‌آوردهای خیلی زیادی داشت توی این ویدیو، من علی بندری می‌خوام که یک خلاصه‌ای بگم از شاه عباس صفوی کی بود و چی کار کرد و چیاش مهمه و این کارهای مهم رو چطوری کرد؟ این ویدیو هم داره تو کانال یوتیوب بی‌پلاس منتشر می‌شه اگر ویدیوهای اینطوری رو کنجکاوی‌های ما رو دوست دارید دنبال کنید سابسکرایب کنید کانال رو که چیزی رو از دست ندید


audio: f_O395w2eug_0003.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
ما یه ویدیو قبلا درست کردیم، اینجا هست درباره‌ی ایران قرن 16 گفتیم که در این منطقه‌ی جغرافیایی از 1500 تا 1600 چه اتفاق‌هایی داشته می‌افتاده اولش رو هم گفتیم اینطوری شروع شد که شاه اسماعیل آمد و سلسله صفویان درست شد امپراتوری صفویان درست شد و منتها گفتیم اون دهه‌های آخرش رو که مخصوصا شاه عباس توش آمد توی اون ویدیو بهش خیلی نپرداختیم گذاشتیم یه جای دیگه بگیم اینجا، اون جای دیگه است توی دهه‌های آخر قرن 16


audio: f_O395w2eug_0004.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
قدرت صفویان یه مقداری کم شد در واقع این طوری شد که ممکن بود دولتشون خیلی مستعجل باشه خیلی یک دولتی آمد و حکومتی آمد و درست شد و همه این مناطق رو هم گرفت و شیعه دوازده امامی رو هم کرد مذهب و هویت و یکپارچگی و اینا و ولی بعد هم زود از بین رفت می‌تونست این طوری بشه ولی نشد کی می‌تونست این طوری بشه؟ طبیعتا فاصله‌ی بین دو تا پادشاه وقتی که مثلا شاه طهماسب بعد از پنجاه و خرده‌ای سال حکومت از دنیا رفت


audio: f_O395w2eug_0005.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
یه خرده سر جانشینی مسئله بود بعد هم سر بعدیش و بعدیش یه خرده بعد هم خود شاهزاده‌های مختلفی بودند قزلباش‌ها بودن گفتیم قبلا بازوی نظامی صفویان بودن خودشون از هفت تا ایل مختلف بودن قاجار یکیش بود، افشار یکیش بود شاملو یکیش بود، اینا قدرتمند بودن بعد هر کدوم پشت یه شاهزاده‌ای می‌رفتن سر این چیزها خب اختلاف بود اختلافات داخلی بود و یادمون هست که صفویان دو تا دشمن گردن‌کلفت هم دارن که


audio: f_O395w2eug_0006.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
از شرق و غرب احاطه‌شون کردن ترکان صفوی رو، هم ترکان عثمانی از غرب دارن اذیتشون می‌کنند هم ترکان ازبک از شمال شرقی و هم حالا از یه زمانی گورکانیان مغول‌های گورکانی بازماندگان مغول در گورکانیان، سمت هند اینا هم هستن یعنی بالاخره شرایط خارجیشون هم همچین در صلح و ثبات نیست


audio: f_O395w2eug_0007.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
وقتی که صفویان ضعیف شدن عثمانی آمد تو از گرجستان و ارمنستان امروز گرفت آذربایجان گرفت، لرستان گرفت خوزستان گرفت یعنی به جز اینکه شرق عراق رو گرفت


audio: f_O395w2eug_0008.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
غرب ایران رو هم، ایران امروز رو هم گرفت حتی تبریز رو گرفتن تبریز خیلی شهر مهمی بود اون موقع البته پایتخت صفویان نبود پایتخت اول صفویان بود ولی زمان شاه طهماسب اینا رفته بودن قزوین رو کرده بودن پایتخت تبریز پایتخت نبود منتها از نظر تجاری بسیار شهر مهمی بود تبریز رو هم عثمانی‌ها گرفتن ازبک‌ها هم از اون ور اومدن پایین مرو رو گرفتن، بلخ رو گرفتن مشهد رو گرفتن هرات رو گرفته بودن یک دورانی


audio: f_O395w2eug_0009.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
و عملا شهرهای مهمی در غرب و در شرق ایران افتاده بود دست دشمن از نظر سیاسی شهرهای مهمی‌ان اینا از نظر مذهبی مشهد رفته کربلا و نجف هم رفته شهرهای مهمی‌ان برای یک حکومتی که بالاخره داره می‌گه من شیعه دوازده امامی و با این چسب داره این مردم رو نگه می‌داره دور هم، کنار خودش، کنار هم اینا خیلی شکست‌های مهمی بود این‌ها از دست دادن‌های بسیار اثرگذاری بود از دل این از دست دادن‌ها


audio: f_O395w2eug_0010.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
از دل این دوران ضعف شدید ولی یکی از قدرتمندترین پادشاهان تاریخ ایران سربلند کرد شاه عباس صفوی شاه عباس کسیه که در افغانستان امروز هم بزرگ شده بود شاهزاده‌ای بود که اونجا بزرگ شده بود و با شانس خیلی کمی آمد و در شرایط خیلی دشواری آمد ولی امپراتوریی کرد صفویان رو که ما امروز می‌شناسیم یعنی ما اگه امروز می‌گیم صفویان یه امپراتوری بود


audio: f_O395w2eug_0011.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
سلسله‌ای بود، انقدر حکومت کرد و این دستاوردها رو داشت کم‌وبیش همه‌اش مال زمان شاه عباسه درسته که شاه اسماعیل صد سال پیش بنا گذاشته بود ولی اون چیزی که ما امروز می‌شناسیم بیشتر از اینکه نتیجه‌ی کار شاه اسماعیل و شاه طهماسب و اینها باشه نتیجه‌ی کار شاه عباس صفویه دستاوردهاش دستاوردهای سیاسی دستاوردهای فرهنگیش اینا از عمر خودش که هیچ از عمر سلسله‌اش هم خیلی طولانی‌تر و بادوام‌تر بود


audio: f_O395w2eug_0012.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
شاه عباس چه جور آدمی بود؟ آدمی که انقدر بالاخره موفقه آدم پیچیده‌ای بود طبیعتا آدمی نیست که مثلا چهار تا صفت بگیم بگیم تموم شد دیگه شناختیمش اهل رزم بود، اهل بزم بود آدم خشنی بود ابایی نداشت از اینکه مخالفش رو کسی رو که توطئه کرده گردن بزنه خودش جلوی چشم سفیر خارجی اصلا مسئله‌ای نداشت بعد آدمی هم بود که کلا خیلی بی‌اعتماد پسراش رو بکشه، کور کنه این داره توطئه می‌کنه خیلی وقت‌ها هم توطئه‌ها بعدا معلوم شد که


audio: f_O395w2eug_0013.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
توهم بوده دیگه، نبوده واقعا این طور آدمی بود دو تا پرتره هم ازش هست پرتره‌هایی که در زمان خودش کشیده شده یکیش ایستاده است شمشیر به دسته آدم به نظر می‌رسه قد بلندی نبوده خیلی یه سیبیل خیلی مبسوطی داره که امضای شاه عباسه به نظر می‌رسه یه امامه، یه کلاهی، تاجی داره این صفویا همه‌شون یه جور خاصی بود به نظر می‌رسه شاه‌هاشون یه جور خاصی کلاهشون رو می‌بستن خلاصه این هم یه طور خاصیه که امضای خودش رو داره بعد اینا مال اوایل پادشاهی شه


audio: f_O395w2eug_0014.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
یه پرتره‌ی دیگه‌ای هست مال اواخر عمرشه دیگه به نظر می‌رسه که اونجایی که دیگه پارک کرده، در حال یک شرابی و یک معشوقی در بغل و در حالت این طوری هم ازش هست اینا دو تا پرتره‌ایه که ازش داریم و ما زیاد دیدیم ممکنه دیده باشین منتها به جز اینها، چه جور آدمی بود؟ چه جور شاهی بود، شاه عباس؟ از زبون اروپایی‌هایی که رفتن دیدنش چون رفتن اروپایی‌ها به دربار پادشاهی ایران از این دوره خیلی زیاد شد


audio: f_O395w2eug_0015.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
از زبون اون‌ها ما می‌دونیم که آدم کنجکاوی بود آدمی بود که همون موقع حواسش به اروپا و به جنگ‌های مذهبی اروپا اونجا چی می‌گذره و این پادشاه و اونو حواسش به این چیزها بود این رو هم می‌دونیم که در داخل هم قزلباش‌ها رو احساس کرد که اینا یک چیزی هستن یه خرده‌ای ریسک دارن می‌تونن باعث خطر و دردسر بشن قدرت اینها رو کم کرد یه گروه دیگری رو آورد و به اون‌ها قدرت داد و این طوری یه مقدار خودش رو تثبیت کرد توپ رو می‌دونیم


audio: f_O395w2eug_0016.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
توپ جنگی رو می‌دونیم رواج داد بود قبلش هم در سپاه ایران ولی سپاه ایران رو این طوری خیلی مجهزتر کرد به توپ و بعد شروع کرد به جنگیدن در داخل که یه خرده پاش رو سفت کرد شروع کرد به جنگ‌های بیرونی و این تهدیداتی رو که آمده بودن توی کشور شروع کرد اینا رو یکی یکی عقب زدن منتها توی این عقب زدن و جنگ‌های خارجی هم اهل اولویت‌بندی بود آدم عملگرایی هم بود اول رفت با عثمانی‌ها یک صلحی کرد


audio: f_O395w2eug_0018.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
لعنت به خلفا رو حذف می‌کنیم از مثلا نمی‌دونم از شعار سپاه حذف می‌کنیم یا از رسوممون حذف می‌کنیم خیلی مسئله‌ی مهمی بود برای صفوی‌ها از همون اولی که آمده بودن لعنت کردن به خلفای بعد از پیغمبر رو آورده بودن جزو برنامه‌ی کاری و این حرف‌ها ولی این اومد صلح کرد، جزو صلحش این رو هم گذاشت که اون کارا رو هم ما دیگه نمی‌کنیم بعد می‌دونیم که در جنوب جنگید با پرتغالی‌ها پرتغالی‌ها رو بیرون کرد عملا از اون جزایری که گرفته بودن رفت سراغ ازبک‌ها، اونا رو بیرون کرد


audio: f_O395w2eug_0019.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
باز پس گرفت زمین‌های از دست رفته رو و بعد از چند سال آمد رفت سراغ غرب ایران توی لشکرکشی توی جنگ هم خودش فرمانده‌ی سپاه بود اصلا می‌گفتش که پادشاه نمی‌تونه فرمانده سپاه نباشه یک دفعه یک کسی آمده بود سفیر اسپانیا بود یا یه نفری از اسپانیا آمده بود شاه عباس بهش گفتش که من شنیدم فیلیپ، پادشاه اسپانیا در جنگ‌ها نمی‌جنگه خودش این چه وضعشه؟ معلومه می‌بازی سرباز باید ببینه که پادشاه هم اومده وسط داره می‌جنگه


audio: f_O395w2eug_0020.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
خودش هم اهل این کار بود وقتی رفت سر وقت عثمانی چند سال هم جنگید هنوز هم سپاه ایران نسبت به سپاه عثمانی امکاناتش و عددش و این‌ها پایین‌تره منتها بسیار خوب جنگید صفویت البته ارتش خوبی داشتن همیشه خوب می‌جنگیدن در چالدران هم که شکست خورده بودن، خوب جنگیده بودن ولی بسیار موفق مبارزه کرد شاه عباس و تونست ظرف چند سال پس بگیره هم شرق عراق رو پس گرفت هم این طرف تبریز رو پس گرفت ارمنستان و گرجستان و


audio: f_O395w2eug_0021.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
این غرب ایران امروز و اینارو همه رو تونست پس بگیره و برگردونه مرزها رو اونجایی که بالاخره فکر می‌کرد که باید باشه که کمابیش همون مرزهایی که ما می‌شناسیم از ایران اون دوره ایران امروز هست به اضافه شرق عراق و افغانستان یه مقداری و بعد هم شمال در شمال، این منطقه‌ی قفقاز منطقه‌ی قفقاز البته همیشه دست به دست می‌شد بین ایران و عثمانی حالا بعدش هم می‌گیم که شاه عباس راه‌حل هوشمندانه‌ای که برای این پیدا کرد، چی بود؟


audio: f_O395w2eug_0022.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
ولی منطقه‌ی قفقاز، این ارمنستان و گرجستان و آذربایجان امروز اینا هی دست‌به‌دست می‌شد خلاصه‌اش ولی اینکه ظرف چند سال همه‌ی اون چیزی رو که در نیم قرن باخته بودن به همسایگان پس گرفت هم مشهد رو پس گرفت هم کربلا و نجف رو پس گرفت هم هرات رو پس گرفت هم تبریز رو پس گرفت برگردوند همه چیو سر جاش امروز ولی وقتی می‌گیم شاه عباس صفوی یا میراث صفویان چیزی که تو ذهن ما میاد، اینا نیست


audio: f_O395w2eug_0023.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
همه‌ی فتوحات رو کردا ولی اینا نیست چون اولا که بعضی از اون شهرها رو گرفت بعد از یه مدتی اونا رفتن و الان خیلی‌هاشون نیستن تو اون کشوری که ما می‌شناسیم به عنوان ایران ولی اون چیزی که تو ذهن ما میاد اصفهانه میدون نقش جهانه ساختمون‌هاییه که اونجا ساخته‌شده و میراث صفویان برای ما تو ذهن ما خیلی از ماها، اون معماریه کار ماندگاری که دارن، اون شهرسازیه اون اصفهانه واقعیتش هم اینه که خب می‌بینیم دیگه چقدر هم دوامش از دوام حتی


audio: f_O395w2eug_0024.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
کشورگشایی بیشتر بوده برای همین یه خرده می‌خوایم درباره‌ی این صحبت کنیم اصفهان سومین پایتخت صفویان بود بعد از تبریز و قزوین خیلی هم انتخاب جالبی بود اصفهان وسط ایران اون روز بود وسط ایران امروز هم هست البته ولی اگه مثلا می‌خواستی پایتخت انتخاب کنی شاید تبریز شهر مناسب‌تری بود همون موقع از نظر تجاری و از نظر شهرت و هرات شاید شهر مناسب‌تری بود جفتشون هم قبلا سابقه اینکه پایتخت بوده باشن رو هم داشتن


audio: f_O395w2eug_0025.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
اصفهان ولی زمان سلجوقیان شهر مهمی بود دیگه خیلی وقت بود شهر اون طوری مهمی شاید نبود اما خب موقعیتش وسط ایران بعدش هم اینکه به نظر می‌رسه که شاه عباس برنامه داشت براش یعنی می‌گم آدمی بود که ویژن داشت واقعا به نظر می‌رسه که می‌خواست اینجا رو اون طوری که دوست داره بسازه یه نشونه‌اش هم اینکه مثلا همین که انقدر باغ و اینها ساختن توی اصفهان باغ یک عنصر مهمشه می‌گن که یادم نیست اینو فکر کنم توی کتاب می‌خوندم شاید هم یه جای دیگه


audio: f_O395w2eug_0026.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
می گفتش که بزرگ شدنش در افغانستان امروز اونجا توی منطقه‌ای بود که باغ و اینها بود این دوست داشت اون تصویر بهشتی رو اینجا هم دوباره پیاده کنه در حقیقت ولی هم شاه عباس اصفهان رو ساخت هم اصفهان شاه عباس رو ساخت و صفویان رو ساخت تا حد خیلی زیادی زمانی هم که داره می‌ره این کار رو بکنه خیلی زمان مهمیه شاه اسماعیل گفتیم 1500 شاه شد الان صد سال از شاه شدن شاه اسماعیل و


audio: f_O395w2eug_0027.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
بنیانگذاری صفویان، امپراتوری صفویان پادشاهی صفویان می‌گذره سال 1600 هستیم اول قرن 17 پس اول قرن میلادیه نکته‌ی دیگه اینه که هزار سال از هجرت پیغمبر اسلام می‌گذره یعنی هزارمین سال هجریه آغاز هزاره‌ی دوم تقویم مسلمونیه ازین نظر هم زمان، زمان مهمیه در یه همچین زمانیه صد سال بعد از شاه اسماعیل


audio: f_O395w2eug_0028.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
و در آغاز هزاره‌ی دوم بعد از اسلام شاه عباس می‌ره اصفهان که اصفهان رو بسازه واقعا هم اغراق نیست که می‌گیم خودش می‌خواست بسازه خودش انگار واقعا دست داشته توی طرح‌ریزی اینکه این میدان اینجا و مسجد اینجا و اون مسجد اینجا و عالی‌قاپو اینجا و بازار اینجا و اینا یه مقدار زیادیش از دید خودش و از ویژن خودش می‌آمده حالا باز اینا ولی یه چیزایی که توی کتاب‌های تاریخ هست چون دم دسته دیگه


audio: f_O395w2eug_0029.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
شاه عباس آمد اصفهان و اصفهان رو ساخت و عالی‌قاپو رو ببین، نقش جهان رو ببین اینا همه، هزار جا خوندیم اینا رو برای من وقتی این چیزها رو می‌بینم و می‌خونم سوالی که پیش میاد اینه که خب بقیه هم بدشون نمی‌اومد بسازن پول نداشتن این پول از کجا آورد؟ ایران هیچ وقت طلا و نقره نداشته به نفت هم که نرسیده که مثلا بگیم رسید به یه پولایی که بقیه نداشتن حالا پولدار شد، می‌تونه یه کارهایی بکنه چطور شد که تونست هزینه‌ی این پروژه‌ی بزرگ شهرسازی این طوری امپراتوری سازی در واقع


audio: f_O395w2eug_0030.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
چون امپراتوریش رو ساخت آدم امپراتوری سازی بود هزینه‌ی این از کجا اومد؟ چی شد که پول رسید به دست صفویان؟ در زمان شاه عباس اینجا چیزی که ما می‌دونیم چیه؟ می‌دونیم که خب طلا و نقره که نداشتن باید از بیرون می آوردن در واقع باید یه چیزی به بیرون از مرزها می‌دادن و در ازای اون طلا و نقره می‌گرفتن که هزینه‌ی این پروژه‌های بزرگشون بکنن پولدارهای اون موقع دنیا کی‌ها بودن؟ اسپانیایی‌ها بودن پرتغالی‌ها بودن که داشتن می‌رفتن سرتاسر دنیا


audio: f_O395w2eug_0031.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
و صفویان چی داشتن که به اینا بدن؟ یه سری اجناس گران‌بها یا اقلام گران‌بها ابریشم فرش، ظروف چینی سرامیک‌سازی اینایی که هنرش رو از چینی‌ها گرفته بودن اینا برای مشتری سطح بالا جنس کیفیت بالای مثلا اروپایی برای خانواده‌های اسپانیایی و پرتغالی و بعدا یه مقدار فرانسوی‌ها و انگلیسی‌ها ولی بیشتر اون اولی‌ها چون اونا پولشون بیشتر بود یکی از راه‌های درآمد این بود صادرات ابریشم بود


audio: f_O395w2eug_0032.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
هم ابریشمی که در خود نواحی ایران ساخته می‌شد و هم یه مقداری از عوارض و گمرکات چون بالاخره در راه تجارت بودن تجارت از شرق به غرب جریان داره از شرق دنیا به غرب دنیا جریان داره و موقعیت ایران صفوی هم این وسط هست جای مناسبیه برای این که شروع کنه به از مزایای تجارت بهره بردن اما این دوره، دوره‌ای هم هست که تجارت دریایی داره شروع می‌شه و


audio: f_O395w2eug_0033.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
کم‌کم رونق می‌گیره برای همین مجبور نیستن که برای تجارت همه از وسط خاک ایران بگذرن این یه نکته نکته دیگه اینکه ایران با اینکه دسترسی داره به خلیج فارس دسترسی به دریا داره، در شمال و در جنوب صنعت دریایی نداره نداشته، ضعیفه از این نظر حتی وقتی می‌گیم شاه عباس پرتغالی‌ها رو بیرون کرد به کمک کشتی‌های انگلیسی بیرونشون کرد خودش نداشت سربازهای شاه عباس رفتن روی کشتی‌های انگلیسی‌ها پرتغالی‌ها رو بیرون کردن


audio: f_O395w2eug_0034.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
در ازاش یه سری امتیازاتی داد به انگلیسی‌ها و البته اون امتیازات هم شروع کرد بازی کردن یکی به این بده یکی به اون بده کاری که حکمرانان ایران تقریبا همیشه داشتن می‌کردن منتها چند تا ایده‌ی خلاقانه هم این وسط شاه عباس داشت یعنی چند تا کار کرد چند تا مسئله رو خیلی خلاقانه حل کرد هم مشکل حل شد با چند تا راه‌حل هم فرصت ایجاد شد مثلا چی؟ مثلا قفقاز گفتیم که دست‌به‌دست می‌شد دیگه دست ایرانی‌ها بود، دست عثمانی‌ها بود


audio: f_O395w2eug_0035.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
دست صفویان بود، دست عثمانی‌ها بود قفقاز یک مرکز مهم تولید ابریشم بود هم در گرجستان پرورش می‌دادن کرم ابریشم و پیله و اینها هم در خود ارمنستان امروز اونجا هم خیلی رونق داشت هم تاجرهای زیادی بودن از ارمنی‌ها هم شهرت خوبی داشتن تو اروپا نتورک، شبکه داشتن همینکه خودشون هم دستشون انگار در تولید بود شاه عباس چی کار کرد؟ گفتش که حالا ما این‌ها رو گرفتیم ولی پس‌فردا دوباره ممکنه عثمانی‌ها بیان بگیرن دیگه


audio: f_O395w2eug_0036.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
آمد اینا رو منتقل کرد به اصفهان ارمنی‌ها رو از جلفا منتقل کرد به اصفهان این منتقل کردن هم کار مهربون و نرمی نبود به زور بود، کوچ اجباری بود کار بسیار خشنی بود بسیاری‌ها از دست رفتن ظلم بود بهشون اما برای برنامه‌ای که خودش داشت کار خیلی مفیدی بود چون که اینها آمدن اینجا و بعد از این که اینجا رسیدن و مستقر شدن با عزت و احترام باهاشون برخورد شد ارمنی‌ها ساکن شدن در کنار زاینده رود


audio: f_O395w2eug_0037.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
و این جلفای امروزی که ما داریم در واقع یادآور همون قصه است دیگه بازماندگان و نسل‌های بعدی همون کسایی هستن که از آنجا آمدن و اینا شدن یه پایه مهمی اتفاقا در اقتصاد صفوی به همون خاطر که اینا مسیحی بودن با اروپا رفت آمد و رابطه‌شون خوب بود و همین الان یه شبکه قوی داشتن که داشتن جنس می‌فروختن جنس می‌گرفتن بعد اینا رو آورد آدم‌های خیلی باهوشی هم بودن اینها اینا رو آورد کم‌کم تو دستگاه صفوی


audio: f_O395w2eug_0038.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
یعنی توی دربار و توی دیوان و اینها هم اضافه شدن شروع کرد از هوش و از توانایی‌های این گروه از مردمش مردم توی قلمروش که از مرکز دور بودن حالا استفاده کردن و اینا هم شروع کردن بسیار بهره رسوندن تو همین دوره خیلی توی اصفهان کلیسا ساخته شد کلیساهایی که معماری‌های خیلی جذابی داره واقعا بعضی‌هاش معروف‌هاش رو دیدیم غیرمعروف‌هاش هم درباره‌اش چیزای جالبی می‌گن بعد این پذیرای همه بودن


audio: f_O395w2eug_0040.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
این یه خورده آزادی به این اقلیت‌های دینی دادن این فقط مختص ارمنی‌ها هم نبود ارمنی‌ها و مسیحی‌ها بودن به زرتشتی‌ها هم می‌گن که آزادی می‌دادن اونا هم می‌تونستن راحت کار کنن، رشد کنن یهودی‌ها هم همین‌طور دلیلش هم شاید فقط واقعا چیز باشه‌ها دلیل عملی باشه به خاطر این که اینا شبکه خوبی داشتن در اروپا می‌خواستن تجارت کنن گفته خب اینا تاجرهای خوبیین رابطه‌های خوبی دارن بزار اینا رو تو جامعه بهشون موقعیت خوب بدیم شاید فقط این باشه نتیجه‌اش ولی این بود که


audio: f_O395w2eug_0041.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
اونا هم دوران خوشی داشتن هم دوران خوشی داشتن هم بسیار نقش داشتن در ساختن اصفهان و در ساختن امپراتوری صفوی در ساختن اقتصاد امپراتوری صفوی این حالا قصه ارمنی‌ها بود با گرجی‌ها چی کار کرد؟ اون موقع پرورش ابریشم پرورش کرم ابریشم در ایران در گیلان انجام می‌شد مرکزش گیلان بود منتها نرخ مرگ و میر در گیلان خیلی بالا بود به خاطر مالاریا چون نرخ مرگ و میر بالا بود


audio: f_O395w2eug_0043.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
چون نیروی کار همش می‌مرد از دست می‌رفت، از بین می‌رفت ورداشت از گرجستان همین طوری که به زور ارمنی‌ها رو آورد اینجا کلی گرجی هم از گرجستان آورد به‌زور آورد مستقر کرد توی گیلان اینجا هم تولید رو بتونه ببره بالا حالا همه‌ی این‌ها کارهای خشنه ما با عینک امروز که نگاه می‌کنیم می‌گیم این مهاجرت اجباریه، این ظلمه همه‌ی اینها درسته، می‌گم خیلی‌ها هم تو این مسیر اصلا زندگیشون رو از دست دادن کشته شدن ما اونا رو داریم نمی‌گیم چه کار خوبی کرد ما داریم می‌گیم که این آدم، این حکومت


audio: f_O395w2eug_0044.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
برای حل اون مشکلش چه راه‌حل‌های خلاقانه‌ای استفاده کرد مسئله‌ی خودش رو چطوری حل کرد؟ و در کنار حلش فرصت ایجاد کرد برای رشد و رونق بیشتر یه کار خیلی مهم دیگه‌ای که شروع کردن به انجام دادن توی این دوره رابطه با غرب بود غرب، ما امروز یه تصوری داریم که مثلا از نظر تکنولوژی و از نظر علم و اینها شرق عقب افتاد، غرب مثلا پیشرفت کرد اون موقع هنوز این اتفاق‌ها نیوفتاده حواسمون باشه


audio: f_O395w2eug_0045.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
غرب داره شروع می‌کنه به اوج گرفتن ولی هنوز نگرفته شاه عباس ولی از اوناییه که از اون حاکماییه که خیلی زود می‌فهمه داره یه همچین اتفاقی میوفته خیلی زود می‌فهمه و به نظر می‌رسه براش یه برنامه‌هایی داشته مثلا عثمانی رو می‌دیده به عنوان مانعی برای ارتباط ایران با اروپا و عثمانی هم واقعا مانع جدی بوده شاه عباس می‌خواسته با اسپانیا متحد بشه می‌گفته اصلا ما دشمن مشترک داریم عثمانی دشمن مشترک ماست


audio: f_O395w2eug_0047.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
با قدرت‌های اروپایی می‌خواسته متحد بشه برای متحد شدن باید چی کار کنه؟ باید به هم پیغام پسغام بفرستن دیگه راه نیست، عثمانی بسته راه رو اصلا نمی‌ذاره نمی‌ذاره پیغام، یه پیغام نمی‌ذاره بره بیاد بیرون کردن پرتغالی‌ها هم یه اهمیتش همینه چون اینا هم از پایین نشسته بودن اینا هم از پایین نمی‌ذاشتن پیغام بره بیاد از بالا هم یه امپراتوری مسکو بود اونم نمی‌ذاشت بره بیاد بعد حالا به اینا اینطوری هم می‌شه نگاه کرد که ببین این چالش انقدر اساسیه که یه کسی حائله بین تو و اروپا که همچنان هم هست تا یه حدی‌ها


audio: f_O395w2eug_0048.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
یعنی حاکمان این سرزمین تقریبا همیشه داشتن با این چالش دست و پنجه نرم می‌کردن این نکته‌ی حالا حاشیه‌ای ولی این مکالمه این یه نامه دادن که دردسر بود این یکی از نکات عجیب بود برای من حتی یه دفعه می‌گن یکی رو بالاخره تونست بفرسته با یه پیغام محرمانه‌ای که این بره از مسیر عثمانی این پیغام رو مثلا ببره برای اروپا یارو رفت تو عثمانی اولا که پیغام رو گذاشت کف دست ترکان عثمانی بعد هم یه سری چیزهایی برده بود با خودش از ایران ابریشم و این چیزها که مثلا تنخواه سفرش باشه


audio: f_O395w2eug_0049.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
اینا رو فروخت، پولش رو بالا کشید بعدش هم اصلا رفت اسپانیا می‌گن زنای بی‌حجاب و اینا رو دید گفت من اصلا می‌خوام مسیحی شم مسیحی شد و همون جا موند و کتاب نوشت و یعنی گرفتاری واقعا یکی دو تا نبود برای یه پیغام دادن که چند سال هم ممکن بود باید صبر کنه که این بره جوابش برگرده، این همه گرفتاری هم داشت و البته رابطه فقط با اروپا نبود نگاه به شرق هم داشت هم با گورکانیان هم با شیبانیان ازبک روابط رو خوب کرد و


audio: f_O395w2eug_0050.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
مخصوصا روابط فرهنگی و رفت‌وآمد و اینها خیلی شرایط خوبی پیدا کرد تو اون دوره ولی بیشتر رفت و آمدها با اروپایی‌ها بود با اسپانیایی‌ها، با لهستانی‌ها ونیزی‌ها از پراگ، از رم ولی از همه مهم‌تر و از همه بعدا موفق‌تر با انگلیسی‌ها و با هلندی‌ها این طوریه که خلاصه حکومت شاه عباس قوی می‌شه و یک اقتداری درست می‌کنه این طوریه که توی دهه‌های آخر عمر شاه عباس


audio: f_O395w2eug_0051.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
دولت علیه صفوی می‌بینیم کم‌کم توی مکاتبات و توی بعضی از اسناد یعنی هم مفهوم دولت که حالا به معنی امروز نیست ولی قدرتش داره به رسمیت شناخته می‌شه انگار دولت علیه صفوی قصه شاه عباس رو البته خب خیلی مفصل‌تر می‌شه گفت قصه جنگ‌ها رو می‌شه گفت قصه اصفهان رو واقعا می‌شه گفت همون میدون نقش جهان و مسجد شیخ لطف الله مسجد شاه و اینارو خیلی می‌شه با جزئیات تعریف کرد معماری صفوی رو تعریف کرد تجارت رو اینکه چی شد که


audio: f_O395w2eug_0052.opus
source: youtube
source_id: f_O395w2eug
invalidation: VALID
text:
تجارت انقدر رونق گرفت؟ این رو می‌شه تعریف کرد سیاست خارجی رو ولی ما می‌خواستیم خیلی مختصر هم اون قصه‌ی سال‌های 1500 تا 1600 رو که یه بار باز کردیم، ببندیم و همینکه از این دوران اوج اقتدار صفویان و حکومت شاه عباس یک مختصری تعریف کرده باشیم که این شاه بسیار موفق و بزرگ تاریخ ایران رو هم شناخته باشیم من علی بندری این کانال یوتیوب بی‌پلاس ویدیوهایی شبیه این یا ویدیوهایی از کنجکاوی‌های دیگه من رو می‌تونید


audio: Pj1Ky7FWfOo_0001.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
در قرن نوزدهم میلادی ژاپن یک کشوری بود منزوی یک کشوری بود بی‌سروصدا که دراش به دنیا بسته بود وسط قرن 19 1853 به زور تهدید کشتی‌های آمریکایی در ژاپن باز شد به روی دنیا و عملا به روی غرب همین ژاپنی که اینجا درش به زور باز شد 50 سال بعد یکی از ابرقدرت‌های اروپا رو شکست داد و بازی قدرت رو در سطح اول جهان برای همیشه عوض کرد


audio: Pj1Ky7FWfOo_0002.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
قصه اینطوریه که اواخر قرن نوزدهم ژاپنی‌ها فهمیدن که ما این سامورایی‌بازی و شمشیر سامورایی و سنت‌ها و اینا خیلی عالیه، خیلی قشنگه ولی زورش به اسلحه‌ی غربی‌ها نمی‌رسه این ارتش، این نیروی نظامی باید نوسازی بشه ماجرا البته راستش اینه که یه خرده‌ای باید از عقب‌تر شروع بشه از نیمه‌ی قرن 19 نیمه‌ی قرن 19 ژاپن دست کیه؟ کی داره اداره می‌کنه؟ یه دوران داریم شوگان‌سالاری توکوگاوا در ژاپن


audio: Pj1Ky7FWfOo_0003.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
یک طبقه‌ی جنگجوی سامورایی بودن این توکوگاواییا اینا بیشتر از 250 سال بود که داشتن در ژاپن حکومت می‌کردن یک حالت داشتن سیاست‌های اجرایی ژاپن نیروی نظامی ژاپن اینا عملا همه دست اینا بود و البته مثلا می‌گفتن که امپراتور دیگه همه چیو امپراتور داره می‌گه ولی بازیگر اصلی اینها بودن سیاست‌های اصلی هم که می‌گیم یکی از سیاست‌های اصلی این بود که آسه بریم آسه بیایم گربه شاخ‌مون نزنه یعنی چی؟ یعنی اینکه آقا ما که ته دنیاییم


audio: Pj1Ky7FWfOo_0004.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
همسایه‌ای اونطوری نداریم که بگیم تهدیدمون می‌کنه و این حرفا ما مواظب باشیم، کاری به کار کسی نداشته باشیم کسی به کار ما کاری نخواهد داشت اینطوری ژاپن شده بود یه کشور گوشه‌گیری در دنیا آره ژاپن دور بود از دنیا و اروپا و اینها که اروپا مرکز دنیا بود اون موقع دیگه و ژاپن هم از اینا دور بود ولی چین رو بیخ گوش‌شون می‌دیدن ژاپنی‌ها و حواس‌شون بود در میانه‌ی قرن 19 که این چینی که دراش بسته بود بعد چه بلایی سرش آمد


audio: Pj1Ky7FWfOo_0005.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
جنگ‌های تریاک رو ماجراش رو اینجا تعریف کردیم ژاپنی‌ها وقتی اونو دیدن احساس کردن که تهدید قدرت‌های غربی جدیه هر چند ما دوریم هرچند درامون بسته‌ست ولی همیشه نمی‌تونیم اینطوری بمونیم بعد فضا این بود تا اینکه سال 1853 کشتی‌های آمریکایی به رهبری آقای 


audio: Pj1Ky7FWfOo_0006.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
اینا رسیدن به سواحل ژاپن و به زور خواستن که درهای ارتباط جهان رو با ژاپن باز کنن بقیه‌ی قصه خطش دیگه معلومه چی شد دیگه در به زور باز شد ژاپنی‌ها دیگه می‌خواستن مدرن بشن غربی بشن در واقع به معنی اون روز دنیا و یه اشتیاق و عطش زیادی در جامعه و در یک گروهی از طبقه حاکم ایجاد شد البته گروه محافظه‌کارا هم بودن که می‌خواستن چیزی عوض نشه، همونطوری نگه دارن ولی دیگه اینا زورشون نمی‌رسید


audio: Pj1Ky7FWfOo_0007.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
دهه‌ی این شوگان‌سالاری توکوگاوا تمام شده بود این تهدیدهای خارجی دنیای جدید رو اینا نمی‌تونستن مدیریت کنن این سروصداهایی هم که توی ژاپن بلند شده بود نشون می‌داد که واقعا روی همدلی و ایستادگی مردم هم نمی‌شه خیلی حساب کرد دوران جدیدی آمده و سیاست جدیدی باید. این شد که سال 1868 قدرت جابجا شد در ژاپن و سریر حکومت رسید به یک شخص جوانی که نماینده‌ی اصلاحات بود


audio: Pj1Ky7FWfOo_0008.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
امپراتور جدیدی به نام  ما بعدا درباره‌ی امپراتور میجی صحبت می‌کنیم عصر میجی یکی از درخشان‌ترین دوره‌هاست نه فقط در تاریخ ژاپن بلکه در تاریخ دنیا خیلی درباره‌اش صحبت شده و صحبت می‌شه واقعا باید بهش نگاه کرد ایشون اومد گفتش که ما باید پیشرفت کنیم، سریع هم باید پیشرفت کنیم در واقع نباید بگی ایشون اومد اینطوری گفت دیگه خواست عمومی ژاپن و گروه زیادی از نخبگان ژاپن در اون موقع این بود ایشون شد نماینده و نمادش


audio: Pj1Ky7FWfOo_0009.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
گفتن باید پیشرفت کنیم سریع هم باید پیشرفت کنیم، چیکار باید بکنیم؟ هم یه سری ژاپنی‌ها رو باید بفرستیم این طرف اون طرف دنیا چیزای جدید یاد بگیرن غرب خیلی پیشرفت کرده نهادهای جدید اومده، دادگاه اومده نهاد نظامی مرتب منظم شده سیستم آموزشی جدید درست شده اینا رو باید بفرستیم این نهادها رو، اینا رو یاد بگیرن هم از اون طرف باید مستشارهایی از دنیا بیاریم که یه سر و سامونی به وضعیت ما بدن مستشار برای چی بیاریم؟ برای همین دادگاه و برای اداره پست و برای خط آهن و


audio: Pj1Ky7FWfOo_0010.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
مهم‌تر از همه برای ارتش و نیروی نظامی مدرن به خاطر اینکه تا این موقع ژاپن نیروی جنگجویی که داشت یه سری سامورایی بودن که خودشون البته واقعا یه طبقه‌ی مهم سیاسی اجتماعی بودن در ژاپن ولی در دوره اصلاحات میجی این نیروی نظامی رو از دست یک طبقه‌ی خاص درمی‌آوردن در واقع نهایتا درآوردن و سپردن دست مردم عادی ارتش ژاپن، نیروی دریایی پادشاهی ژاپن به کمک مستشارهای فرانسوی و آلمانی تشکیل شد


audio: Pj1Ky7FWfOo_0011.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
و یه تکون اساسی داد به ساختار نظامی ژاپن نظام وظیفه درست کردن سال 1873 و یهو تعداد ارتشی‌های ژاپن زیاد شد سربازهاشون زیاد شد ظرف دو سال از 18 هزار نفر شد 33 هزار نفر و این روند ادامه پیدا کرد تا جنگ‌های روسیه و ژاپن این تغییرات خب خیلی واضحه که به کام سامورایی‌های سنتی ضدغربی که مثلا می‌گن ما


audio: Pj1Ky7FWfOo_0012.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
حافظ فرهنگ و رسوم ژاپن و اینا هستیم خوش نمیاد یک طغیان‌هایی هم در همین دهه‌ی 1870 می‌کنن اینا ولی واقعا عصر سامورایی‌ها تمام شده بود و تلاش‌شون به جایی نرسید هم اراده‌ی صاحبان قدرت این بود که ژاپن بشه یک ملت متحد مدرنی و هم واقعا مردم دیگه این رو می‌خواستن ارتش اینجا یک رکن اساسی بود همانطور که نظام آموزشی یک رکن اساسی بود این پیشرفت و این نوسازی و اینا


audio: Pj1Ky7FWfOo_0013.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
ژاپن رو برد خلاصه به همون مسیری که قدرت‌های غربی رو برده بود و یواش یواش سوداهای جدیدی برای ژاپن به وجود آمد اینا تو همون سال‌هاییه که تازه تاسیس شده کشور آلمان ایتالیا هم تازه تاسیس شده و توی این دو سه دهه‌ی پایانی قرن 19 توی همه‌ی این کشورها یک پروژه‌هایی با رنگ و بوی ملی‌سازی و میهن‌پرستی و اینها داره اجرا می‌شه یعنی یک روندی داره شکل می‌گیره


audio: Pj1Ky7FWfOo_0014.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
که مردم رو متحد کنن با اهداف مشترک توی این ملیت‌هایی که حالا احساس می‌کنن درسته که ما تازه درست شدیم ولی حق‌مون خیلی بیشتر از ایناست و دوره واقعا خیلی دوره‌ی جذابیه دیگه حالا بجز اینکه این دوره از نظر مطالعه این ملت‌های جدید جذابه برای ما هم خیلی جذابه که نگاه کنیم به موازات بینیم که این موقع در ایران داره چه اتفاقی می‌افته ما سعی می‌کنیم اون موقعی که داریم قصه‌ی اصلاحات میجی رو می‌گیم یه خرده‌ای یه پلی بزنیم به اینکه در ایران چه اتفاقاتی داره میوفته چون این آگاهی تقریبا


audio: Pj1Ky7FWfOo_0015.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
همون موقع‌ها در ایران هم ایجاد می‌شه ولی خب یک مسیر دیگری می‌ره ژاپنی‌ها وقتی شروع کردن به این فکرها کره براشون تبدیل شد به یک مسئله‌ی اساسی در واقع مسئله‌ی کره باعث می‌شد که اینا خیال‌شون راحت نباشه کره خودش البته تهدیدی برای ژاپن نبود منتها موضوع مهم برای ژاپنی‌ها این بود که اختیار کره دست کی میوفته؟ این بود که کره رو تبدیل به تهدید می‌کرد این رو یک ژنرال آلمانی هم در دوران میجی به ژاپنی‌ها گفت گفت کره مثل خنجریه که قلب ژاپنی‌ها رو نشونه رفته


audio: Pj1Ky7FWfOo_0016.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
و واقعا هم درست بود چون اگر مثلا چین به کره مسلط می‌شد اگر روسیه به کره مسلط می‌شد ژاپن می‌افتاد تو دردسر بزرگی برای همین اینا گفتن که ما برای اینکه پس‌فردا نخوایم تو خاک خودمون کاسه چه کنم دست‌مون بگیریم بهتره همین الان بریم و در کره شروع کنیم با اینها جنگیدن اینو در واقع باید یکی از مهم‌ترین انگیزه‌های ژاپنی‌ها ببینیم از همه‌ی جنگ‌هایی که توی اون چند دهه کردن در دهه‌ی 1890 ژاپن شروع کرد با چین جنگیدن سر کره


audio: Pj1Ky7FWfOo_0017.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
و نتیجه‌اش هم واقعا برای ژاپنی‌ها درخشان بود هم تایوان رو از چین جدا کردن هم اینکه عملا اختیار کره رو گرفتن دست‌شون بجز این شبه جزیره‌ی لیادونگ رو گرفتن در شمال شرقی چین، این رو اشغال کردن سر این یکی فرانسه و آلمان و اینا اومدن مداخله کردن ژاپن رو یه خرده‌ای مجبورش کردن که برش‌گردونه به چین ولی همه داشتن می‌دیدن که ژاپن تقریبا هر چیو که می‌خواد داره می‌گیره هم اراده‌اش رو پیدا کرده و هم قدرتش رو پیدا کرده


audio: Pj1Ky7FWfOo_0018.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
توی این ماجراها چیزی که دستگیر ژاپنی‌ها شد این بود که خوش‌شون نمیاد غربی‌ها که یک بازیگر قدرتمند جدیدی توی این منطقه سر بلند کرده به خاطر اینکه اینا این همه ماجراجویی کردن هزینه کردن، دنبال مستعمرات جدید بودن و حالا ژاپن اومده قدرت جدید شده می‌خواد این وسط مستعمره بگیره و اینا سهمی برای ژاپن در نظر نگرفته بودن سر این سفره ژاپن هم فهمید جلوی این لشگرهای اروپایی


audio: Pj1Ky7FWfOo_0019.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
کاری از دستش بر نمیاد باید که اتحادهایی شروع کنه با اینها بستن 1902 دست دوستی دراز کرد به سمت انگلیس اما ماجرای ژاپن و روسیه چی بود؟ این خیلی جالبه


audio: Pj1Ky7FWfOo_0020.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
روسیه، روسیه تزاریه در جنگ کریمه شکست خورده جنگ کریمه همون وسط قرن 19 1853 تا 1856 با فرانسه و بریتانیا و عثمانی جنگیده دو سال و نیم و شکست خورده و به فکر اصلاحات افتاده اصلاحات سیاسی اصلاحات نظامی، اصلاحات فرهنگی این اصلاحات ولی نتیجه نداد یعنی در واقع نتیجه‌ی برعکس داد هدف‌شون این بود که اقتصاد روسیه تزاری بهتر بشه ولی مثلا یه خرده وقت خدمت سربازی و


audio: Pj1Ky7FWfOo_0021.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
اینارو کم کردن و قوانین مالیاتی رو عوض کردن و اینا مردم وقت‌شون دیگه تو سربازی اونطوری هدر نمی‌رفت فرصت مطالعه و آموزش پیدا کردن روستایی‌ها یه خرده‌ای سر درآوردن که در دنیا چه خبره تجارت جدید چطوریه متوجه شدن که ما خیلی از توسعه جا موندیم روسیه خیلی کشور بزرگی بود همین الان هم خیلی کشور بزرگیه از شرق اروپا تا شرقی‌ترین قسمت‌های آسیا روسیه بود ولی دیگه احساس رضایت نمی‌کردن


audio: Pj1Ky7FWfOo_0022.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
احساس می‌کردن قطار پیشرفت شروع کرده و داره می‌ره و ما جا موندیم آدم جا مونده هم شاکی می‌شه غرورش رو از دست می‌ده که چرا همه رفتن ما هنوز اینجا موندیم؟ تو چنین شرایطی روسیه وارد عصر نیکلای دوم شد نیکلای دوم خیلی رویاهای بزرگی داشت آخرش هم شد تزار آخر روسیه در واقع ایشون دیگه می‌گفتش که من قلمرو روسیه رو می‌خوام از شرق بازم گسترش بدم گسترش بدم یعنی چی؟ یعنی کره در چشم‌اندازش بود و همین ژاپن در چشم‌اندازش بود


audio: Pj1Ky7FWfOo_0023.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
سال 1897 روسیه تونست بندر پورت آرتور رو بگیره در منطقه منچوری‌ها این اهمیتش چی بود؟ اهمیتش این بود که یک بندر آب گرم بود روسیه بخش‌های عمده‌ایش تو اون مناطق شرقی مخصوصا برف و یخ و ایناست یک بندر آب گرم در اون منطقه بسیار برای روسیه با ارزش بود بعد در دوره‌ی همین آقای نیکلای یک خط آهن سراسری هم کشیده بودن از غرب روسیه تا شرق روسیه


audio: Pj1Ky7FWfOo_0024.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
همچنان هم این طولانی‌تر خط آهن دنیاست منتها از نظر نظامی وضع روسیه خوب نبود هم بودجه نظامی‌شون کم بود هم ارتش، ارتش پیر و خسته و چاق و فرتوتی بود یه جای دیگه من فکر کنم تعریف کردم می‌گفتن که یه سری مستشارهای انگلیسی فکر کنم که رفته بودن بررسی می‌کردن وضعیت ارتش روسیه رو می‌گفتن این افسرای ارتش روسیه سنگین‌ترین فعالیتی که می‌کنن ورق‌بازیه پاسور بازی می‌کنن دیگه ورزشی، حرکتی همه شکم دارن و


audio: Pj1Ky7FWfOo_0025.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
واقعا شرایط‌شون شرایط مناسبی نیست تکنیک‌هایی که استفاده می‌کردن روش‌های مبارزه‌شون هم می‌گفتن که مال دوران گذشته بوده این بندر پورت آرتور در منطقه منچوری خلاصه خیلی برای روسیه مهم بود هم راه‌آهن رو بهش وصل کرده بود و همین که خیلی نیروی نظامی فرستاد اونجا این برای ژاپنی‌ها تهدید بود می‌گفتن که ما می‌فهمیم یعنی چی و ما همیشه هم نسبت به اینجاها نگران بودیم نباید بذاریم این اتفاق بیفته مودبانه دیپلماتیک از روسیه درخواست کردن که


audio: Pj1Ky7FWfOo_0026.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
بیاین بشینیم مذاکره کنیم این منطقه رو خالی کنین شما و چشم طمع به کره هم نداشته باشین روسیه ولی واقعا تو چشم‌اندازش بود که هم چشم طمع به کره داشته باشه و هم اینکه اینجا رو می‌خواست نیکلای ولی از تهدید ژاپن به جنگ اصلا نمی‌ترسید نه تنها نمی‌ترسید بلکه فکر می‌کرد این فرصت خیلی خوبیه مردم روسیه یه مقدار ناراضی بودن می‌گفت من این نارضایتی‌ها رو ساکت می‌کنم یک پیروزی قاطع به دست میارم ملت مغرور می‌شن، متحد می‌شن


audio: Pj1Ky7FWfOo_0027.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
واقعا هم رو کاغذ نگاه می‌کردی ممکن بود فکر کنی که روسیه باید به راحتی پیروز این میدان بشه سه برابر ژاپن جمعیتشه پنج برابر ژاپن ارتش داره منابعش در مقایسه با ژاپن عملا ته ندارن بی‌نهایت منابع داره بعدشم اروپاییه گفت یک قدرت اروپایی که نمیاد به یک قدرت آسیایی جنگ رو ببازه که ژاپن ولی می‌گفت آخرین نقطه‌ای که من می‌تونم غربی‌ها رو تحمل کنم همین منچوری و کره و ایناست من اینا رو از این جلوتر که نمی‌تونم بذارم بیان


audio: Pj1Ky7FWfOo_0028.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
یک درسی هم باید بهشون بدم خلاصه اینکه مثل خیلی جنگای دیگه دو طرف این جنگ هم هر دو خیال می‌کردن که به راحتی برنده می‌شن این شد که در فوریه 1904 ارتش ژاپن حمله‌ی سنگینی کرد به نیروهای روسیه در پورت آرتور و بعد هم 8 فوریه ژاپن رسما به روسیه اعلام جنگ کرد هم فرمانده‌های نیروی دریایی‌شون هم فرمانده‌های نیروی زمینی‌شون چه اونایی که مثلا تحصیل کرده‌های مدارس مدرن انگلیس بودن


audio: Pj1Ky7FWfOo_0029.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
چه اونایی که از کهنه سربازهای سامورایی بودن سنتی بودن اعتماد به نفس داشتن. خیلی از نظر فرماندهی خیلی فرق می‌کرد با وضعیت ارتش روسیه ارتش ژاپن اون موقع جنگ‌های جدید دنیا جنگ‌های بزرگ دنیا رو همه رو مطالعه کرده بودن، می‌دونستن. استراتژی‌های مختلف جنگی رو می‌شناختن ژاپن بعد از اینکه به پورت آرتور حمله کرد خیلی سریع نیرو ریخت در کره روس‌ها شروع کردن به دفاع کردن سنگر درست کردن روی این رودخونه، اونجا ولی جنگیدن ژاپنی‌ها یه جنگیدن عجیبی بود


audio: Pj1Ky7FWfOo_0030.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
ازینایی که مرگ در راه عزت شیرین‌تر از عسله می‌رن جلو بدون ترس بدون عقب‌گرد و روس‌ها هم محاصره شدن، فلج شدن رو زمین و رو دریا و واقعا تزار نگاه کرد که ببینه که من چه کار می‌تونم بکنم یه جونی به نیروهام بدم؟ روس‌ها سعی کردن نیرو بریزن


audio: Pj1Ky7FWfOo_0031.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
گفتن زمینی نیرو بفرستیم کمک کنن به اینایی که محاصره شدن راه‌آهن هنوز تکمیل نشده بود گفتن حالا هر چی هست، آماده هست نیست همینطوری بفرستیم از غرب به سمت شرق روسیه دریایی کیو می‌تونیم بفرستیم؟ کجا می‌تونیم بفرستیم؟ یه مقدار در شمال داریم یه مقدار توی آب‌های اروپا کجا داریم اینها رو بفرستیم در شرق خلیج فنلاند یه سری اونجا داشتن فرستادن بره مثلا از مبدا دریای بالتیک نصف کره‌ی زمین رو دور بزنه خودش رو برسونه اونجایی که جنگ هست


audio: Pj1Ky7FWfOo_0032.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
کار سختی بود مخصوصا برای ناوگان روسیه که ناوگان کم تجربه‌ای هم بود صدای اعتراض ملوان‌های روس هم درآورد ولی به هر حال راه افتادن وقتی که رسیدن به دریای شمال یک اتفاق عجیبی افتاد اینا یک کشتی صیادی انگلیسی دیدن خیال کردن که این جزو ناوگان ژاپنه و از اونجا آمده اینجا اذیت‌شون کنه، اینو زدن اینو زدن و ماهیگیرهای انگلیسی رو کشتن و یه درگیری درست شد و اینا و باعث آبروریزی شد


audio: Pj1Ky7FWfOo_0033.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
انگلیس‌ها هم گفتن ا! اینطوریه کانال سوئز رو می بندیم کانال سوئز رو بستن حالا کشتی‌های روسیه که می‌خوان برن باید برن غرب آفریقا دور بزنن از دور‌ترین راه ممکن خودشون رو برسونن به ژاپن دردسرتو‌ن ندم خلاصه واقعا همه کمک‌های زمینی و دریایی و اینا یه وقتی رسیدن به اونجا که دیگه دیر شده بود پورت آرتور رو گرفته بودن ژاپنی‌ها و روسیه هم داشت تک تک برگ برنده‌هاش رو از دست می‌داد محاصره شده بود و کشتی تازه هم وقتی که می‌رسید


audio: Pj1Ky7FWfOo_0034.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
بعد از این راه طولانی و از نفس افتاده و اینا اونجا گرفتنشو در تنگه‌ی تسوشیما به سرعت پیچیدن نسخه‌اشو ژاپنی‌ها این باخت‌های اینطوری مخصوصا تو این رویارویی آخر فهموند به نیکلای دوم، تزار روسیه که من با این وضع نمی‌تونم ادامه بدم ضمن اینکه حالا از این طرف داره در جنگ این طوری شکست می‌خوره از اون طرف، داخلی هم در سن‌پترزبورگ مردم شورش کردن مردم از جنگ هم خسته‌ان همینطوری هم ناراضی بودن


audio: Pj1Ky7FWfOo_0035.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
این جنگ قرار بود مثلا مردم رو آروم کنه و مفتخر کنه و مغرور کنه و اینا جنگ هم که داره اینطوری پیش می‌ره شروع کردن به شورش کردن 1905 1905 یک انقلابی در روسیه اتفاق میوفته در حالیکه تزار روسیه اصلا نیروهای نظامی و امنیتی و ایناش چند هزار کیلومتر اون طرف‌تر دارن تلفات می‌دن بعد دیگه در چند تا جبهه بجنگه یک همچین امپراتوری تازه ضعیف شده‌ای باید تصمیم می‌گرفت که من


audio: Pj1Ky7FWfOo_0036.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
یا باید با ژاپن ادامه بدم بجنگم یا باید این شورش‌های داخلی رو مهار کنم دو تاش نمی‌شه این شد که تصمیم گرفت صلح کنه با ژاپنی‌ها


audio: Pj1Ky7FWfOo_0040.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
می‌ده به ژاپنی‌ها و رسما می‌پذیره که کره تحت قیمومیت ژاپن باشه. خیلی جنگ عجیبی بود. به خاطر اینکه روسیه اصلا فکرشم نمی‌کرد بخواد ببازه و چیز از دست بده دنبال این بود که گسترش بده قلمروش رو فکر کرد یک پیروزی راحتی به دست میاره ولی فهمید که اینطوری نیست نقش ژاپن در منطقه دیگه انکارشدنی نیست و بجز روسیه برای جامعه بین‌الملل هم این جنگ یک شوک بزرگی بود


audio: Pj1Ky7FWfOo_0041.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
یهو دیدن که یک کشور آسیایی یک قدرت اروپایی رو پیچید پیچید واقعا و اصلا چیزی نبود که اینا بهش عادت داشته باشن برای روسیه این جنگ واقعا جز خجالت و سرافکندگی حاصلی نداشت ولی از اونور به ژاپنی‌ها حس غرور داد و حس اعتماد به نفس داد که ما یک قدرت سرآمد و برجسته‌ی آسیایی هستیم دیگه حس میهن‌پرستی در ژاپنی‌ها خیلی تقویت شد یه خودباوری فراملیتی یک احساسی از سلحشوری که


audio: Pj1Ky7FWfOo_0042.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
یادمونم هست اینا اون سنت و راه و رسم سامورایی رو هم دارن و این پیروزی‌ها در دنیای جدید هم داره به اون اضافه می‌شه اینو شما نتیجه‌اش رو بعدا در رویکردهایی که ژاپنی‌ها در نسل‌های بعد در پیش می‌گیرن، می‌تونی ببینی هم در نگرش‌شون نسبت به جنگ هم در بیزاری‌شون نسبت به تحقیر به اسارت گرفته شدن اینکه مثلا می‌گیم سرباز ژاپنی حاضر بود بمیره ولی ذلت، ولی اسیری قبول نکنه اینا یه مقدار زیادی از اینجاها میاد


audio: Pj1Ky7FWfOo_0043.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
سال 1910 ژاپن کره رو اضافه کرد رسما به قلمرو خودش و بعد هم همینطوری که می‌دونیم تا جنگ جهانی دوم به گسترش قلمرو امپراتوریش ادامه داد اگر یک واقعه‌ای رو بخوایم بگیم که این نقطه‌ی شروع اقتدار ژاپن امروزه چون ژاپن همیشه اینطوری نبوده


audio: Pj1Ky7FWfOo_0045.opus
source: youtube
source_id: Pj1Ky7FWfOo
invalidation: VALID
text:
بعد پنجاه سال پیشرفت می‌کنه بعد یهو می‌ترکونه اون نقطه‌ای که نقطه‌ی شروع اقتدار ژاپنه از اون به بعد همه می‌فهمن یک قدرت جدید آمده همین جنگ‌های با روسیه‌ست این خیلی خیلی مختصر داستان جنگ‌های روسیه و ژاپن بود ابتدای قرن بیستم نقطه عطفی که ژاپن رو تبدیل کرد به یک قدرت جهانی من علی بندری این کانال یوتیوب بی‌پلاس


audio: q15sEVPhkys_0001.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
فیسبوک می‌خواد حساب دونالد ترامپ رو برای همیشه ببنده که اصلا ترامپ دیگه هیچ‌وقت نتونه برگرده به فیسبوک تصمیم‌گیری نهاییش رو هم گذاشتن بر عهده دادگاه عالی فیسبوک


audio: q15sEVPhkys_0003.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
چیزیه که منم نمی‌دونستم و نسبت بهش کنجکاو شدید این ویدیو رو ببینید من رفتم ته‌ش رو درآوردم و اینجا می‌خوام به شما توضیح بدم که دادگاه عالی فیسبوک چیه چیکار می‌کنه و چرا این دادگاهه چرا این سازمانه که قراره تصمیم بگیره که آیا دونالد ترامپ بتونه بعدا توی فیسبوک فعالیت کنه یا نه من علی بندری هستم و این چنل یوتیوب بی‌پلاسه


audio: q15sEVPhkys_0004.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
اولین جایی که من این خبر رو خوندم درباره دادگاه عالی فیسبوک فکر کنم اینجا بود همین هفته پیش دیدم که اینجا نوشته بود که آره برین درباره این چیز مشابه دادگاه عالی که فیسبوک داره یه خرده‌ای بخونیم من تا اینو دیدم یه خرده‌ای کنجکاو شدم که یعنی چی دادگاه عالی فیسبوک؟ بعد دیدم خودش توضیح می‌ده می‌گه آره فیسبوک به نظر شما می‌تونه دادگاه عالی داشته باشه؟ یه دادگاه داشته باشه حکم نهایی بده مثلا درباره این چیزا؟


audio: q15sEVPhkys_0005.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
بعد می‌گه که آره یه گزارشی توی نیویورکر منتشر شده این هفته و داره می‌گه که آره فیسبوک می‌تونه دادگاه عالی داشته باشه و داره ولی خب مسئله طبیعتا پیچیده‌ست اسمش هم دادگاه عالی نیست اسمش کمیته نظارته


audio: q15sEVPhkys_0007.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
یه تشکیلاتیه که هزینه‌ش رو فیسبوک می‌ده ولی مستقله تقریبا و می‌تونه که تصمیمات فیسبوک رو برگردونه فیسبوک تصمیم گرفته که مثلا این آدم دیگه نتونه اکانت داشته باشه این دادگاه عالی می‌تونه بگه نه تو بیخود کردی این آدم می‌تونه اکانت داشته باشه یا فیسبوک تصمیم گرفته که این پست باید بیاد پایین این پست مثلا توهین‌کننده به حقوق یه سری آدم‌هاییه این دادگاه عالی می‌گه نه تو اشتباه کردی باید که این پست رو اون بالا نگه داری دیدم خیلی جالبه خیلی موضوع جالبه


audio: q15sEVPhkys_0008.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
چون من اصلا فکر نمی‌کردم همچین چیزی امکان‌پذیر باشه یه شرکتی بیاد بگه یه کمیته مستقلی بیاد روی کارای ما نظارت کنه ماجرا چیه؟ یه خرده بیشتر خوندم درباره‌ش و دیدم که اصلا این تصمیم اینکه ترامپ رو دیگه نذاریم بیاد توی فیسبوک این رو هم ارجاع دادن به دادگاه عالی پرونده بعدی که می‌خواد بررسی کنه سوپریم کورت فیسبوک اینه موضوع برام جالب‌تر هم شد جالب‌تر هم شد و بیشتر دیدم تو همین گزارش داره می‌گه آره واقعا یه تشکیلات دولتیه دیگه فیسبوک مثل دولت داره عمل می‌کنه و


audio: q15sEVPhkys_0011.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
ولی عملکردش در واقع همینه بعد گفتم خب یه مقدار بیشتر بخونم اولین جایی که رفتم تو سایت خود فیسبوک بود سایت خود فیسبوک گفتش که ما آره داریم این پرونده رو می‌فرستیم تو ژانویه اعلام کرد که داریم این پرونده حساب ترامپ بسته بشه یا نشه رو می‌فرستیم به کمیته اورسایت‌مون به سوپریم کورت‌مون درباره فقط فیسبوک هم داریم صحبت نمی‌کنیم وقتی می‌گیم فیسبوک همه جا داریم می‌گیم فیسبوک و اینستاگرام اینا همه فیسبوک حساب می‌شن دیگه


audio: q15sEVPhkys_0013.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
بسیار خوب بعد ببینم چطوری توضیح می‌ده؟ خود فیسبوک موضوع رو چطوری توضیح می‌ده؟ دیدم اینا می‌گن که نه ما تصمیم گرفتیم که ایشون دیگه تو فیسبوک نتونه اکانت داشته باشه فکر می‌کنیم تصمیم‌مون هم درست بود تصمیم‌مون لازم هم بود ولی این تصمیم‌ها انقدری بزرگه که ما نمی‌خوایم تنهایی بگیریمش اثرش خیلی طولانی‌مدته اثرش خیلی مهمه توی دنیا برای همین ما به یه قضاوت مستقلی احتیاج داریم و برای همین ما این تصمیم رو داریم ارجاع می‌دیم به دادگاه عالی‌مون


audio: q15sEVPhkys_0014.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
اون موقعی که ما تصمیم گرفتیم ایشون از فیسبوک بندازیم بیرون اولویت‌مون این بود که صلح‌آمیز قدرت انتقال پیدا کنه و حالا که کرده برای اینکه دائمی نگه داریم این رو یا نه باید اینو دادگاه عالی‌مون تصمیم بگیره بعد یه چیز دیگه‌ای هم که خیلی جالب بود می‌گفتش که ما یه کار خیلی پیچیده‌ای باید بکنیم کار سختی بکنیم که تعادل رو حفظ کنیم به عنوان یک شرکت خصوصی یه تعادل خیلی ظریفی رو جامعه از ما می‌خواد که حفظ کنیم و بعضیا قبلا می‌گفتن که مثلا زودتر از این حرفا باید ترامپ رو می‌نداختید بیرون


audio: q15sEVPhkys_0015.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
بعضیا می‌گن که نه مگه می‌شه یه شرکت خصوصی این همه قدرت داشته باشه بتونه رئیس‌جمهور آمریکا رو بندازه از یه جایی بیرون و منعش کنه از دسترسی مثلا به نذاره حرف بزنه نذاره با آدمایی که بالاخره خیلیا قبولش دارن 50 درصد جامعه مثلا بهش رای دادن خیلیا هنوز فکر می‌کنن انتخابات رو ازش دزدیدن شما با چه حسابی یه شرکت خصوصی می‌تونه بیاد بگه که نه من نمی‌ذارم این آدم دیگه حرف بزنه مثلا رو پلتفرم من حرفی که من پشت این بیانیه فیسبوک خوندم این بود که این تصمیمات انقدر بزرگه


audio: q15sEVPhkys_0016.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
که واقعا ما نباید تنهایی اینا رو بگیریم کار ما این نیست که خیلیا می‌گن این تصمیمات بزرگتر از اینه که ما بخوایم تنهایی بگیریم و ما هم قبول داریم


audio: q15sEVPhkys_0018.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
دادگاه عالی فیسبوک رو درست کردیم خب پس من الان فهمیدم پشت قصه چیه ولی این رو هم می‌دونم که اصلا داستان فیسبوک و ترامپ و انتخابات آمریکا داستان سال 2020 نیست دیگه داستان قدیمی‌تریه من چند سال پیش هم درباره‌ش یه مقاله خیلی جالبی خونده بودم حالا یا به اونم می‌رسیم ولی می‌دونم که این داستان از تقریبا سال 2010 شروع شد تو انتخابات 2012 در واقع صحبتش بود انتخابات 2012 انتخابات دومی بود که اوباما رئیس‌جمهور شد


audio: q15sEVPhkys_0019.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
انتخابات 2010 انتخابات مجلس نمایندگان بود بعد یه آزمایشی انجام شد این گزارش رو رفتم پیدا کردم مال همون موقع‌هاست این گزارش مال 2014 ئه یه آزمایشی اون موقع انجام شد در سال 2010 ببینن که فیسبوک می‌تونه روی رای دادن آدما اثر بگذاره یا نمی‌تونه اثر بگذاره؟ یک شبکه اجتماعی می‌تونه آدمی رو که دوست نداره بره مثلا رای بده بنایی به رای ندادن نداره می‌تونه اینو قانعش کنه که بره رای بده یا نه؟


audio: q15sEVPhkys_0020.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
بعد دیدن که می‌تونه اثر اثر عجیب غریب گنده‌ای نیست وقتی به عدد نگاه می‌کنی منتها اینا دومینوییه دیگه این اثر می‌ذاره رو یه چیزی یه چیز اثر می‌ذاره رو یه چیز دیگه نهایتا اون گوله برفی که اون پایین درست می‌شه به اندازه کافی بزرگ و اثرگذاره یعنی چی؟ یعنی اینکه فیسبوک یه دکمه‌ای داشت هنوزم شاید داشته باشه می‌گفتش که کسی رای می‌داد این دکمه رو نشون می‌داد یه پستی درست می‌کرد از طرف اون می‌گفت من رای دادم عکسش و اسمش و این‌ها کنارش می‌اومد


audio: q15sEVPhkys_0021.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
بعد دیدن که آدم‌هایی که این کار رو انجام می‌دن و به دوستاشون خبر می‌دن که من رای دادم اینا اثر می‌گذارن روی تصمیم اینکه اون آدم بره رای بده یا نده چقدر اثر می‌ذارن؟ زیر یک درصد 39 صدم درصد کسی که اینو می‌بینه در دوستاش که دوستش رفته رای داده 39 صدم درصد احتمالش بیشتر که بره رای بده عدد عجیب غریبی نیست دیگه درسته؟ ولی عدد مهمیه به‌خاطر اینکه اولا که خود پیغامه خیلی مهم نیست


audio: q15sEVPhkys_0022.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
مهم همینه که من می‌بینم دوستم رفته رای داده این برا من می‌شه یک سیگنالی یک ورودی و نه تنها روی من اثر می‌گذاره بلکه روی دوستای من که این پست رو ندیدن هم اثر می‌گذاره چون که من در موردش احتمالا صحبت خواهم کرد یا یه واکنشی نشون خواهم داد پس حتی آدمایی که مخاطب اون پسته نبودن بلکه مخاطب مخاطب اون پسته بودن از این اثر گرفتن اینجا اومدن حتی اندازه‌گیری کردن


audio: q15sEVPhkys_0023.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
گفتن که این 39 صدم درصدی که باعث افزایش شده بود در نهایت اومد 60 هزار نفر رای‌دهنده رو قانع کرد که برن رای بدن


audio: q15sEVPhkys_0025.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
این اثر دومینویی داشت مثلا روی بعدی بعدی بعدی نهایتا 340 هزار رای بیشتر ریخته شد 340 هزار رای برای اینکه بفهمیم340 هزار رای چقدر مهمه مقاله توجه‌مون رو جلب می‌کنه که جورج دبلیو بوش جورج بوش پسر با 537 رای بیشتر در فلوریدا رئیس‌جمهور شد کمتر از یک‌صدم درصد رای بیشتر در فلوریدا استیتی که البته دعوا شد می‌دونیم کار به کجا کشید ولی اینه که تک تک عددا مهمه


audio: q15sEVPhkys_0026.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
500 تا رای رئیس‌جمهور آمریکا رو عوض کرد پس اثر فیسبوک که اینجا به نظر می‌رسه خیلی عدد گنده‌ای نیست می‌تونه اثر خیلی خیلی بزرگی داشته باشه بعد اون موقعی که مقاله نوشته شد می‌گم 2012 بود می‌گفتش که حالا یه سناریویی رو تصور کنید که انتخابات خیلی داغ شده و کسی که رئیس این سوشال‌مدیاییه که انقدر اثر داره مثلا رئیس فیسبوکه یا هر سوشال‌مدیای دیگری که اون موقع می‌خواد باشه این یکی از آدما رو یکی از کاندیدها رو دوست نداره


audio: q15sEVPhkys_0027.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
یا یکی از کاندیدها رو دوست داره این آدم یه قدرت عظیمی داره که دستش رو بذاره روی ترازو و بازی رو به نفع یه کسی تغییر بده قدرت بسیار زیادیه دست یه آدم آیا این قدرت رو این رفتار رو باید قانون بیاد محدودش کنه یا نه؟ زاکربرگ با این همه قدرت درسته تو دستش باشه؟ یا درست نیست تو دستش باشه؟ بعد این مقاله اون موقع یه پیشنهادهایی هم داشت این بر اساس یه پژوهشی بود پژوهشه رو من دیگه اینجا تکرار نمی‌کنم اسمش رو


audio: q15sEVPhkys_0028.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
ولی این لینک این مقاله رو می‌ذارم توی توضیحات لینک همه این مقاله‌هایی که الان نشون می‌دم توی توضیحات هست که برین بخونین و ببینین خودتون ولی اون بر اساس یه مقاله‌ای بود اونجا یه سری پیشنهاد هم داشت می‌داد می‌گفتش که ما چیکار باید بکنیم فیسبوک چرا می‌تونه این کارا رو بکنه؟ چون اطلاعات از ما زیاد داره لایک‌های ما رو می‌دونه دوستای ما رو می‌دونه دوستای دوستای ما رو می‌دونه این همه که ما رو خوب می‌شناسه می‌تونه اینا رو استفاده کنه و پیغام رو مثلا یه طور موثری پیغام رو به ما بده که اثرگذار باشه روی انتخابات ما چیکار می‌تونیم بکنیم؟


audio: q15sEVPhkys_0030.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
یه سیاست‌گذاری می‌تونیم بکنیم که درسته که اطلاعات داره ولی از این اطلاعات مثلا نمی‌تونه استفاده اونطوری بکنه مثل چی؟ مثل مثلا دکتر ما که خیلی از ما اطلاعات داره یا وکیل ما از ما خیلی اطلاعات داره ولی نمی‌تونه این اطلاعات رو چنان و چنان و چنان استفاده کنه یه مکانیزم‌هایی گذاشتیم جلوی سوء‌استفاده‌ش رو گرفتیم شاید باید با اطلاعاتی که فیسبوک داره هم یه همچین برخوردی بکنیم حالا من کاری به اوناش ندارم ولی مسئله اینه که حرفم اینه که این موضوع از اون موقع بود


audio: q15sEVPhkys_0031.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
بعد ولی جلوتر که آمدیم موضوع جدی‌تر شد وقتی به انتخابات 2016 رسیدیم که ترامپ نهایتا با کلینتون اونجا داشت رقابت می‌کرد با هیلاری داشت رقابت می‌کرد توی اون انتخاب دیگه می‌دونیم ماجرا خیلی بالا گرفت آخرش هم گفتم فیسبوک خیلی اثر گذاشته روی انتخابات چقدر تقبیحش کردن قبل انتخابات اوباما یه دفعه کشیده بود کنار زاکربرگ رو گفته بود بهش که پسر جان تو این پلتفرم‌تون زمینه‌ساز گسترش فیک‌نیوز شده گروه‌های تندروی راست دارن روش خیلی فعالیت می‌کنن


audio: q15sEVPhkys_0032.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
ترامپ البته بیشتر کمپینش برای پول جمع کردن از فیسبوک استفاده می‌کرد ولی هشدار خلاصه دادن و زاکربرگ هم قبول نمی‌کرد فیسبوک قبول نمی‌کرد این رو می‌گفتش که نه ما همون قدری مثلا فیک‌نیوز داریم که هر جای دیگه هست و این‌ها ولی گرون تموم شد برای فیسبوک ماجرای اون اتفاقات رو و زلزله‌ای که واقعا در فیسبوک اتفاق افتاد بعد از انتخابات 2016 که آماج حمله منتقدین شد و فعالین اجتماعی شد


audio: q15sEVPhkys_0037.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
و دونه دونه اتفاقات اون دو سال و حالا یه مقدار زمینه قبلش رو توضیح می‌ده که چطوری یهو دنیا و فیسبوک و زاکربرگ و همه مواجه شدن با یه هیولای عظیمی که خیلی قدرتش بیشتر از اینه که شاید قبلا تصور می‌شد و واقعا اثر واقعی رو دنیا داره رئیس‌جمهور تونسته تعیین کن نه اینکه مستقیم ولی تونسته خیلی کمک کنه به تعیین رئیس‌جمهور این گزارش گزارش خیلی مفصل و بسیار مهمیه


audio: q15sEVPhkys_0038.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
به نظرم زمینه اینکه امروز بخوایم بفهمیم در فیسبوک چه اتفاقی می‌افته تو این گزارش‌ست همینجا می‌گفتش که قبل از انتخابات تو یه جلسه‌ای جلسه‌هایی دارن هفتگی مثلا جمع می‌شن همه پرسنل فیسبوک می‌تونن سوالاشون رو از زاکربرگ بپرسن تو یکی از اون جلسه‌ها قبل انتخابات یکی پرسید ازش که فیسبوک چطوری می‌خواد وظیفه خودش رو در جلوگیری از رئیس‌جمهور شدن ترامپ انجام بده؟ خیلی سوال مهمی بود و واقعا جوابی که زاکربرگ به این سوال نداد


audio: q15sEVPhkys_0039.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
باعث خیلی انتقادات شد در ماه‌ها و سال‌های آینده این گزارشه رو نمی‌خوام الان بگم فقط واقعا می‌خوام تشویق کنم که اینو ببینیدش دورانی رو داره تصویر می‌کنه که فیسبوک از یه شرکتی که همه بهش خوشبینن برای همدیگه رو در جریان بذاریم ایده‌هامون رو، نظرات‌مون رو بگیم تجربه‌هامون رو به اشتراک بذاریم این خوشبینی تکنولوژیک شدید از اون حالت کم‌کم تبدیل شد به یه چیزی که همه اینو شر عظیم دیدن و شیطان دیدن


audio: q15sEVPhkys_0040.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
و گفتن در این اتفاقی که برای ما افتاده موثره یه تایم‌لاین خیلی خیلی مختصر اینجا داره می‌ده که این تغییر در دریافت آدم‌ها رابطه آدم‌ها با فیسبوک کی اتفاق افتاد از مارچ 2016 تا انتخاب شدن ترامپ در واقع این تو دوران کمپین انتخاباتیه ریاست‌جمهوری 2016 و تا 2016 که ترامپ واقعا انتخاب می‌شه و فیسبوک احساس می‌کنه که نه ما باید یه تغییرات اساسی بدیم


audio: q15sEVPhkys_0041.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
ما شدیم یک شرکت خبری بدون اینکه درست بفهمیم که چه کار باید بکنیم ما شدیم شرکتی که داره با اخبار سروکله می‌زنه بدون اینکه به اندازه کافی ریسک‌هاش رو ارزیابی کرده باشیم که اخبار پخش کردن یعنی چی شبکه‌های تلویزیونی چند دهه بود داشتن با این سروکله می‌زدن دیگه اخبار یه همچین اثری داره پس مثلا یه سردبیر داریم یه تیم اینطوری داریم که درست بودن خبر رو چک می‌کنه پس پخش زنده مثلا همیشه انقدر تاخیر داره


audio: q15sEVPhkys_0042.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
یه مکانیزم‌هایی براش تعبیه شده بود که مثلا محافظت کنه از جامعه ولی فیسبوک وارد کار خبری شده بود بدون اینکه این کارا رو بکنه بدون اینکه توجه به این ملاحظات بکنه و خلاصه گفتن که نه ما باید یک طرح نویی دراندازیم و درباره این صحبت می‌کنه که چقدر کله‌گنده‌های دنیای خبر اون موقع مشکل داشتن با شکل کار کردن فیسبوک هشدار دادن یه مقدار تهدید کردن حتی یه مقدار و نهایتا به اینجا رسید که زاکربرگ گفتش که اینجوری نمی‌شه


audio: q15sEVPhkys_0043.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
ما باید روش کارمون رو تغییر بدیم گفت باید روش کارمون رو تغییر بدیم من نگاه کنم ببینم پایین‌تر هم تو این مقاله چیزی رو هایلایت کردم یا نه آهان داره می‌گه که چه چیزهایی اشکال داشت تو اون روشی که اون موقع کار می‌کردن که بر اساس این به شما اخبار نشون می‌داد که حدس می‌زد تو این خبر رو دوست داشته باشی می‌دونیم دیگه الان دیگه اینام معروفه اون موقع اینا کارای تازه بود که خبر الگوریتم داشت خبری رو به تو می‌داد بر اساس تو و لایکات و دوستات و فامیلات و آشناهات و همه چی خبری رو می‌ذاشت جلوت که فکر می‌کرد تو دوست داری بگیری


audio: q15sEVPhkys_0045.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
درباره این صحبت می‌کنه که رابرت مرداک نمی‌دونم و کی تامسون که نمی‌دونم اونم یه آدم کله‌گنده‌ایه در اخبار در بیزینس خبر اینا بهش گفتن که ما دوست نداریم این کاری که تو داری می‌کنی رو هشدار بهش دادن، تهدیدش کردن یه مقدار ولی فیسبوک هم دیگه داشت می‌رفت توی بیزینس اخبار ترامپ چطوری استفاده کرد در کمپین انتخاباتی ریاست‌جمهوری 2016 از فیسبوک؟ از ضعف‌هایی که واقعا توی این سیستم فکر نشده فیسبوک بود


audio: q15sEVPhkys_0046.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
و چطوری تونست ازش به نفع خودش استفاده کنه موضع رسمی فیسبوک این بود که ما فیک‌نیوز داریم ولی خیلی درصد کمی اخبار روی فیسبوک فیک هستن و اینا نمی‌تونن تاثیر گذاشته باشن روی انتخابات اینا موضع رسمی زاکربرگ و موضع رسمی فیسبوک بود ولی می‌دونیم که خودشون نگران شده بودن واقعا دیگه نمی‌خوام تا ته این گزارشه برم گزارش فوق‌العادیه فوق‌العادیه چند ماه واقعا همه جا درباره‌ش صحبت بود 2019 که آمد بیرون 2018 آمد بیرون


audio: q15sEVPhkys_0047.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
تو ماه‌های اول 2019 درباره‌ش خیلی صحبت بود این ولی بک‌گراند قصه‌ست نهایت این رسید به اینجا که گفتیم فیسبوک گفت آقا این تصمیمات تصمیمات سختیه ما اصلا آمادگیش رو نداریم من نمی‌تونم این تصمیما رو بگیرم بعد تازه اینا همه مال آمریکاست اینا صحبت انتخابات آمریکا و ایناست می‌گه تازه من نسبت به انتخابات آمریکا یه دیدی دارم یه چیزی می‌فهمم دیگه شما پس‌فردا می‌گی رو انتخابات بنگلادش هم تاثیر گذاشتی من اونجا رو چطوری باید کنترل کنم؟ روی انتخابات اتیوپی تاثیر گذاشتی رو فلان اتفاق، اصلا انتخابات نه


audio: q15sEVPhkys_0048.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
یه فلان اتفاقی افتاد در یه جایی گوشه‌ای از دنیا من هیچ اطلاعات فرهنگی سیاسی اقتصادی اجتماعی هم از اونجا ندارم ولی فیسبوک روش موثر بوده الگوریتم فیسبوک، شکل فکر کردن فیسبوک چی رو تایید کنیم چی رو نکنیم فیسبوک من تصمیماتی که دارم می‌گیرم به نظر می‌رسه اثرش خیلی گنده‌ست و من نمی‌تونم اینا رو تنهایی بگیرم آمد یه کاری کرد


audio: q15sEVPhkys_0050.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
کمیته نظارت همونی که معروف شد به دادگاه عالی فیسبوک گفتن که یه قضاوت مستقلی می‌خواد انجام بشه مستقلش هم به این معنیه که فیسبوک نمی‌تونه اون تصمیمه رو مثلا برگردونه وقتی تصمیم می‌گیرن دیگه همینه که هست ولی خب این کار هزینه داره هزینه‌ش رو فیسبوک می‌ده حالا خیلی حرفه که واقعا می‌تونه اینطوری باشه؟ می‌تونی تو هزینه‌ش رو بدی مستقل باشه؟ تو داری تعیین می‌کنی چی چی چی؟ جزئیاتش رو کار ندارم واقعا می‌خوام به کلیاتش صحبت کنم


audio: q15sEVPhkys_0051.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
گفتن که ما دو میلیون نفر جمعیت آدمایی‌ان که رو فیسبوک هستن و شوخی نیست 85 درصد توی بعضی از گزارش‌ها می‌گن 90 درصد کاربرای فعال فیسبوک خارج از آمریکا و کانادا‌ن بعد حالا چطوری اینو می‌خوان نظارت کنن؟ گفتن ما نباید این تصمیماتی رو که داریم می‌گیریم ما نباید بگیریم کار ما نیست ما تنهایی نباید حداقل بگیریم یک کمیته‌ای می‌خوایم که مستقل بیاد این‌ها رو قضاوت کنه و تصمیمات‌شون هم باید برای ما الزام‌آور باشه


audio: q15sEVPhkys_0052.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
توضیح دادن که هدف این برده چیه چطوری می‌خواد استقلالش حفظ بشه مهم برامون اینه که کاملا شفاف باشه اطلاعات در دسترس همه باشه خود برد رو چطوری درست کنیم؟ چطوری مطمئن بشیم که به اندازه کافی متنوعه؟ و حالا یه تایم‌لاینی هم هست کانسپتش 2018 شروع کرد به شکل گرفتن از 2019 شروع کردن اطلاعات دادن


audio: q15sEVPhkys_0054.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
به بقیه خبر دادن بعد شما نظر بدید که چه کار باید کرد سازمان چطور باید باشه و بعدش هم گفتن که آقا ما به اینجا رسیدیم اینا هم نظرات رو از اینور اونور جمع کردیم کلی ورکشاپ گذاشتن جلسه‌های تک‌نفره میزگردی در 88 کشور 650 نفر آدم یا به صورت جلسه چندنفره یا به صورت بحث‌های نفر به نفر یا ورکشاپ‌های کارگاه‌های عمیق


audio: q15sEVPhkys_0055.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
جمع شدن و رسیدن به یه چیزی که آقا حاصل خرد جمعی ما اینه ما این کار رو می‌خوایم بکنیم دیگه گزارش نظارت تشکیل شد در اکتبر 2019 و سال 2020 قرار بود شروع کنه به کار کردن که شروع کرد به کار کردن فکر می‌کنم یه مقدار با تاخیر ولی از نیمه دوم سال 2020 شروع کرد به کار کردن یه بار دیگه می‌گم لینک همه اینایی که داریم اینجا نشون می‌دیم و یه سری مقاله و گزارش دیگه رو در توضیحات می‌تونید ببینید یکی از اولین خبرایی هم که اومد بیرون


audio: q15sEVPhkys_0056.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
درباره تصمیم‌های اولی بود که گرفتن می‌خواستن نشون بدن ما چه جور تصمیم‌هایی رو می‌بریم اونجا گفتن آقا چهار تا مثلا پست بوده که فیسبوک گفته که اینا رو باید حذف کنیم


audio: q15sEVPhkys_0058.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
اونا اعتراض کردن تصمیم رسیده به دادگاه عالی حالا می‌خوایم بررسی کنیم ببینیم فیسبوک حق داشته که بگه اینا رو حذف کنید یا اشتباه کرده 20 تا عضو اصلی داشت کمیته تو این گزارش می‌تونید ببینید که کیا هستن یه تایم‌لاین باز خیلی خلاصه‌ای هم داده که آره در 2018 گفتش که


audio: q15sEVPhkys_0060.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
کمیته می‌تونه تصمیمات فیسبوک رو ملغی کنه حتی تصمیمات خود زاکربرگ رو بعد می‌گه که آره 5 تا پرونده رو بررسی کردن تصمیم فیسبوک تو چهار تا از پرونده‌ها رو این‌ها لغو کردن یعنی برگردوندن گفتن اشتباه کرده و این برد این کمیته هم 20 نفر آدم توش هست یه نخست‌وزیر سابق توش هست نخست‌وزیر سابق دانمارکه اگه اشتباه نکنم یه برنده نوبل هست متخصصین حقوق‌بشر توش هستن اینجا بیشتر در موردش می‌تونین بخونین


audio: q15sEVPhkys_0061.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
و لیست کامل کسایی که توی این کمیته کار می‌کنن این خانمه برای برنده نوبل بود ایشون دیده‌بان حقوق‌بشر وکیل، بیزینسمن توش کسایی هستن که اصلا روی فیسبوک هیچ‌وقت اکانت نداشتن همیشه مخالف فیسبوک بودن و توش کسایی هستن که کاربر فعال فیسبوک هستن بعد گفتم برم ببینم این پنج تا پرونده‌ای که بررسی کرده تو چهارتاش نظر فیسبوک رو برگردونده این 5 تا پرونده چی بودن؟ یه دونه بود درباره توی میانمار بود


audio: q15sEVPhkys_0062.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
گفتن که یک یوزری یه کاربری در میانمار یه پستی گذاشته که به نظر نژادپرستانه آمده به نظر آمده که علیه مسلموناست و فیسبوک پسته رو حذفش کرده


audio: q15sEVPhkys_0066.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
در چهارچوب اون استاندارد این پست صحبت نفرت‌آمیز حساب نمی‌شده پس فیسبوک اشتباه کرده این پست باید برگرده یا یه پست دیگه توی فرانسه بود گفته بودن که چرا دولت فلان دارو رو تجویز نمی‌کنه برای درمان کرونا؟ ما دیدیم که مثلا این جواب می‌ده یه داروی مالاریاست و فیسبوک گفته بود حذف کنین به‌خاطر اینکه این اطلاعات غلط داره می‌ده درباره کرونا باز این کمیته به این نتیجه رسید که نه این چیز خطرناکی نبوده نباید حذف می‌شده یا یکی دیگه یه پستی بود روی فیسبوک نبود این توی اینستاگرام بود


audio: q15sEVPhkys_0067.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
توی برزیل یه خانمی عکس گذاشته بود از خودش درباره‌ی آها یه کمپین آگاهی‌بخشی برای سرطان پستان یه عکسی از خودش گذاشته بود بعد اینستاگرام اینو به عنوان عکس لخت حساب کرده بود


audio: q15sEVPhkys_0069.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
حذفش کرده بود و دادگاه عالی حکم داد که نه این اشتباه کرده به‌خاطر اینکه مگه آدم نگاه می‌کرد به جای مثلا احتمالا الگوریتم و اینا اینو تصمیم گرفتن اگه آدمیزاد یه نگاه می‌کرد این تصمیم رو مثلا با فکر می‌گرفت این پست هیچ‌وقت به عنوان پست مثلا عکس لختی پرچم نمی‌خورد و حذف نمی‌شد دونه دونه این کیس‌ها رو پرونده‌ها رو که من اینجا دیدم متوجه شدم که آها پس یه همچین چیزایی می‌رسه به اون سطح و حالا اینا می‌خوان با این‌ها مثال بدن دست ما دیگه


audio: q15sEVPhkys_0070.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
مثل دادگاه عالی که بعد حکماش خودش می‌شه منشا احکام دیگری چون شبیه به فلان پرونده شبیه به فلان پرونده اینم احتمالا می‌خواد همینطوری بشه بعدا موضوع بحث آدما بشه که این می‌شه مثل همون پسته که دادگاه عالی گفته بود این تبلیغ لختی نیست پس اوکیه این یه خلاصه‌ای از چیزایی بود که من این چند روز درباره دادگاه عالی فیسبوک خوندم و پیدا کردم امیدوارم که به شما کمک کرده باشه دفعه دیگه اگه شنیدین که دادگاه عالی فیسبوک بدونید که این سابقه‌ش چیه


audio: q15sEVPhkys_0071.opus
source: youtube
source_id: q15sEVPhkys
invalidation: VALID
text:
تاریخچه‌ش چیه و از کجا آمده و اگرم نشنیده بودین مثل من بدونین که فیسبوک هم واقعا الان یک دادگاه عالی داره تو خودشون دوست ندارن این اصطلاح رو بگن دادگاه عالی ولی واقعا همه دارن به همین اسم صداش می‌کنن من علی بندری این چنل یوتیوب بی‌پلاس این چند دقیقه اگه براتون جالب بود یه چیز جدید یاد گرفتید این ویدیو رو به بقیه هم پیشنهاد کنید مرسی


audio: jRTZaatjVTY_0001.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
شما اگه رئیس یک باند قاچاق مواد مخدر بودی آدمات رو از کجا استخدام می‌کردی؟ لینکدین که ندارن که رزومه که نمی‌نویسن نمی‌فرستن که چطوری پیدا می‌کردی؟ کاری هم هست که توش خیلی مهمه که آدمی که می‌آری آدم ماهری باشه آدم قابل اعتمادی باشه چطوری اینا رو استخدام می‌کردی؟ چطوری مدیریت می‌کردی؟


audio: jRTZaatjVTY_0002.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
من علی بندری هستم این کانال یوتیوب بی‌پلاسه و در این ویدیو می‌خوایم به این سوال جواب بدیم که کارتل‌های مواد مخدر منابع انسانی‌شون رو چطوری مدیریت می‌کنن


audio: jRTZaatjVTY_0003.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
پای صحبت مدیرها که بشینی یا صاحبان کسب‌وکار اینا خیلی وقتا می‌گن که بزرگترین چالش ما منابع انسانی‌مونه اینکه آدم از کجا بیاریم نیروی خوب از کجا پیدا کنیم چطوری استخدام کنیم چطوری نگه داریم، چطوری مدیریت کنیم این بزرگترین چالش ماست این حرف از زبون این آدما مدیرا و صاحبان کسب‌وکار خیلی حرف عجیبی نیست


audio: jRTZaatjVTY_0005.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
برای کارتل‌های مواد برای قاچاقچی‌های بزرگ مواد هم ماجرا همینه منابع انسانی برای اون‌ها هم یک معضل بزرگه چرا اینطوریه؟ نگاه کنیم به کار این کارتل‌ها اینا چه جور کاری دارن؟ اینا یه کاری دارن با درآمد خیلی بالا و ریسک بسیار بالا و پول خوب، کار خوب کاری هم که می‌خوان کار واقعا خوبه یعنی کسی رو می‌خوان که مهارت داشته باشه هم قابل اعتماد باشه هم اینکه واقعا با‌عرضه باشه ماهر باشه در کاری که داره می‌کنه


audio: jRTZaatjVTY_0006.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
منتها شما خودتو الان بذار جای یه کسی که مثلا رئیس یه کارتل مواد مخدره دو تا مشکل اساسی خواهی داشت همین اول کار یکی اینکه اصلا این نیروی ماهر خوب رو از کجا بیارم؟ از کجا استخدام کنم؟ چه بازاری برم استخدام کنم اینا رو؟ و دو اینکه اینا رو چطوری مدیریت کنم؟ از همون اول کار قرارداد نداری که شما با اینا یه قراردادی بین کارگر و کارفرما هست دیگه با اینا که قرارداد نمی‌تونن ببندن کارتل‌ها البته کلا با هیچ‌کی نمی‌تونن قرارداد ببندن اصلا یه خرده به این فکر کنین


audio: jRTZaatjVTY_0007.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
که اینا دارن یه بیزینسی می‌کنن مثلا یا در حد چند میلیارد تومنی یا مثلا فکر کن در حد چند میلیون دلاری دارن یه کسب‌وکاری رو اداره می‌کنن با تامین‌کننده، با مشتری با حمل و نقل، با هیچ‌کی نمی‌تونن قرارداد بنویسن قراردادی در کار نیست چطوری پس باید آدما بالاخره به تعهدشون پایبند بمونن؟ چطوری باید اعمال توافق کنن؟ با زور، با خشونت


audio: jRTZaatjVTY_0008.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
و زور و خشونت هم چیز گرونیه چیزیه که شما براش یه نیروی ماهری می‌خوای که بله پرزور باشه، خشن باشه بازو داشته باشه، مسلح باشه بتونه آدم بکشه ولی مغز هم داشته باشه چون شما هدفت اول و آخر این نیست که بزنی آدم بکشی که هدفت اینه که پول دربیاری می‌خوای بیزینست رو بتونی درست اداره کنی اگر لازم شد دست به اسلحه ببری


audio: jRTZaatjVTY_0009.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
اینکه این تعادل رو بتونی خوب دربیاری نیاز داری به نیروی کار زبردست، نیروی ماهر چطوری باید اینا رو پیدا کرد؟ چند ثانیه فکر کنید بهش فکر کنید که شما رئیس یه کارتلی هستید می‌خواید نیرو بگیرید کجا باید نیرو استخدام کنید؟


audio: jRTZaatjVTY_0010.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
اگر هم تو این فرصت کانال رو هم سابسکرایب نکردید سابسکرایب کنید من بیام توضیح بدم که کتاب کتاب نارکونومیکس به نقل از مطالعاتی که انجام شده چی می‌گه درباره این چیزا


audio: jRTZaatjVTY_0011.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
آقای تام وینرایت، نویسنده کتاب نارکونومیکس می‌گه که کلید حل مشکل اینا می‌دونید کجاست؟ زندانه زندان برای خلافکارها هم دانشگاهه هم چیزایی رو که بلد نیستن یاد می‌گیرن هم با کلی آدم دیگه آشنا می‌شن طرف مثلا ساقی ماری‌جوانا بوده گرفتنش انداختنش زندان اونجا با آدمی که بانک‌زنه آشنا می‌شه با ماشین‌دزد آشنا می‌شه با یکی که پولشوییه کارش با یه کسی که وکیل کلاهبرداره


audio: jRTZaatjVTY_0012.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
با یه کسی که بیزینسمن کلاهبرداره با یه کسی که دلال اسلحه‌ست با یه کسی که کوکائین جابه‌جا می‌کنه کم‌کم یه شبکه قدرتمندی درست می‌کنه می‌تونه یعنی درست کنه زندان یه همچین محیطیه خیلی نمونه هست از خلافکار جزئی که افتاده زندان بعد از چند سال که آمده بیرون قشنگ دستش پره از زندان وقتی می‌خواد بیاد بیرون هم کلی آدم می‌شناسه هم عملا یه کاری براش حاضر و آماده‌ست


audio: jRTZaatjVTY_0013.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
یه کار پردرآمد مطمئنی شبیه همون کاری که قبلا می‌کرد منتها در سطحی بالاتر براش آماده‌ست چیزی که جامعه و سیستم کاری درست هیچ‌وقت نمی‌تونه بهش تعارف کنه


audio: jRTZaatjVTY_0014.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
ولی دنیای خلاف براش این کار رو می‌کنه کتاب حتی مثالایی می‌زنه از گنگ‌هایی که تو خود زندان شکل گرفتن دامنه عملیات‌شون خارج از زندان هم هست ولی شکل‌گیری‌شون اصلا در زندان بوده گنگ هم که می‌گیم نه اینکه مثلا فکر کنید چند تا خلافکار چندتا زندانی خلاف‌کار توی یه زندانی ها قشنگ گنگ بعد سوال می‌شه اینکه اینا مکانیزم عضو‌گیری‌شون چطوریه؟ چطوری مدیریت می‌کنن همون گنگ‌شون رو در سطح چند تا زندان؟


audio: jRTZaatjVTY_0015.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
بعضی وقتا حتی در ایالت‌های متفاوت چند نسل، چند دهه چطوری اینو اداره می‌کنن این کارا رو؟ یه گنگی رو خیلی ویژه رفتن مطالعه کردن لینکش رو توی توضیحات ویدیو اون پایین می‌گذارم خیلی جالبه ماجراش می‌گه که این‌ها اصلا قانون اساسی نوشتن واسه خودشون دقیق نوشتن که سلسله مراتب چطوریه یه ژنرال داریم اون بالا که 10 تا کاپیتان داره این کاپیتان‌ها هر کدوم یه سری سرجوخه دارن


audio: jRTZaatjVTY_0016.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
و این سرجوخه‌ها هر کدوم یه تعداد سرباز دارن شبیه‌ش رو توی تشکیلات مافیایی دیگه هم دیدیم دیگه همینطوره یک رئیسی


audio: jRTZaatjVTY_0018.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
یا حالا اینجا توی خانواده اینا ژنرال و یه سری کاپو، کاپیتان و بعدش هم سرجوخه و بعد هم سربازها تا اینجاش خیلی پیچیده نیست حالا چیکار بکنیم که مثلا سرجوخه از قدرتش سوء‌استفاده نکنه؟ از این سربازها بیگاری بکشه و مثلا بهره‌کشی کنه گفتن هر کسی حتی اگر سرباز باشه هر سربازی که پایین‌ترین رده‌ست می‌تونه بره آمار مافوقش رو به ژنرال بده اگر احساس کنه که این داره سرپیچی می‌کنه از قوانین


audio: jRTZaatjVTY_0019.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
یا حق بقیه رو می‌خوره می‌تونه بره گزارشش رو به ژنرال بده ژنرال می‌تونه کاپیتان رو عزلش کنه منتها ژنرال نمی‌تونه کاپیتان رو نصب کنه نصب کاپیتان با کیه؟ با رای سرجوخه‌هاشه یعنی با اینکه طرف قدرت اوله ولی اون قدرتش همه‌جا نافذ نیست نمی‌تونه کاپیتان منصوب کنه یا حتی اگر همه کاپیتان‌ها اجماع داشته باشن سر اینکه این ژنرال رو باید بندازیم اینو باید عزلش کنیم می‌تونن این کارو بکنن


audio: jRTZaatjVTY_0020.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
با اینکه بالاخره مافوق‌شونه این قوانین رو اینا نوشتن یه اقتصاددانی رفته مطالعه کرده این قوانین رو همه‌ش رو نوشتن یه قانون اساسی مدونی دارن در طول سال‌ها هم بهش اضافه کردن 6 تا بند اصلی داره کلی الحاقیه داره کارکردش چیه؟ کارکردش اینه که وقتی در زندان یه عضو جدیدی می‌گیره این گنگه بهش نشون می‌دن می‌گن آقا ببین اینجا حقوقت محافظت‌شده‌ست این سیستم ماست ما اینطوری تویی که می‌خوایم استخدام کنیم عضوگیری کنیم


audio: jRTZaatjVTY_0021.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
اینطوری ما بهت تضمین می‌کنیم که اینجا سیستم ازت محافظت می‌کنه این خانواده از تو محافظت می‌کنه تویی که جامعه نتونسته ازت محافظت کنه تویی که دلت پره ما اینجا هوات رو خواهیم داشت حکایته حکایت جالبیه از این قصه‌های جالب زیاد داره توی کتاب مطالعه‌های مختلفی رو توضیح می‌ده منتها اصل مغز حرف چیه؟ برای چی ما داریم اینو اینجا می‌گیم؟ برای این داریم می‌گیم که می‌گه آقا


audio: jRTZaatjVTY_0022.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
نگاه به مسئله مواد مخدر و قاچاق نباید نگاه جنگ و مبارزه باشه می‌تونه نگاه اقتصادی باشه می‌تونی بهش به چشم کسب‌وکاری نگاه کنی که می‌خوای محدودش کنی در این توضیحی که اینجا داریم می‌دیم یه کسب‌وکاریه که مشکلش چیه؟ مشکلش گرفتن نیروی انسانیه شما این مشکل رو براش شدیدتر کن یه کاری کن نیرو گرفتن سخت‌تر بشه، یعنی چی؟ یعنی کجا داره نیرو می‌گیره؟ تو زندان یه کاری کن که تو زندان سخت‌تر نیرو بگیره


audio: jRTZaatjVTY_0023.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
چطوری؟ می‌ریم آمار رو نگاه می‌کنیم در زندان هرچی جمعیت بیشتره هرچی شرایط سخت‌تره گنگ‌ها بیشتر و راحت‌تر نیرو می‌گیرن پس من اگر می‌خوام که گنگ‌ها سخت‌تر و کمتر نیرو بگیرن شرایط رو در زندان باید بهتر کنم وقتی شرایط بهتر بشه گنگ‌ها نیرو گرفتن‌شون سخت می‌شه اون‌هایی رو که نیروهایی رو که دارن هم باید بهشون پول بیشتری بدن که اینطوری از حاشیه سودشون کم می‌شه و هم اینکه باید بیشتر هواشون رو داشته باشن


audio: jRTZaatjVTY_0024.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
یعنی اگر خطایی هم کردن باید خطاپوش‌تر و روادارتر باهاشون برخورد کنن نزنن بکشن‌شون خشونت هم کم می‌شه پس شما با اینکه مثل یه کسب‌وکار نگاه کنن به مواد مخدر به قاچاق مواد مخدر، به کارتل‌ها دو تا هدفت رو برآورده کردی هم سطح خشونت رو کلش رو کم کردی و هم اینکه حاشیه سود اون بیزینسی که می‌خوای باهاش مبارزه اقتصادی بکنی رو آوردی پایین


audio: jRTZaatjVTY_0025.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
عایدیش ممکنه بیشتر از عایدی این باشه که شما شمشیر بکشی یه جنگ مثلا اخلاقی رو در برابر مواد مخدر در پیش بگیری این یکی از حرف‌های بسیار جالب و جذاب آقای تام وینرایت بود در کتاب نارکونومیکس، اقتصاد مواد مخدر خلاصه این کتاب رو ما توی پادکست بی‌پلاس تعریف کردیم لینکش رو می‌گذاریم این زیر که بتونید گوش بدید اون اپیزود پادکست رو ولی برای اینکه کل تصویر دست‌تون بیاد و همه مثال‌های جالبش رو بتونید بخونید


audio: jRTZaatjVTY_0026.opus
source: youtube
source_id: jRTZaatjVTY
invalidation: VALID
text:
پیشنهاد می‌کنم که حتما حتما کتابش رو بخونید اگر که این مطلب براتون جالب بود من علی بندری و این کانال یوتیوب بی‌پلاس


audio: KYFTOnKY5fA_0001.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
دیدین بعضی وقتا یکی رو می‌بینیم که مثلا قشنگه جذابه بعد می‌گیم که این حتما مهربون هم هست یا مثل بوشوگ بود که مثلا می‌گفت چه آقای مهربونی یکی رو مثلا می‌بینی خوشت می‌آد می‌گی لابد آدم خوش‌قلبی هم هست یا مثلا یه برندی یه محصولی داره که ما مصرف می‌کنیم و دوست داریم و خوش‌مون می‌آد بعد می‌آد یه محصول کاملا متفاوت اصلا توی یه رده دیگه توی یه کلاس دیگه می‌زنه می‌گیم اینم لابد خوبه چون اون محصولش خوب بوده اینش هم لابد خوبه


audio: KYFTOnKY5fA_0002.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
خیلی وقتا این نتیجه‌گیری اشتباهه اشتباهی هم هست ناشی از یه خطایی یه خطای شناختی به نام خطای اثر هاله‌ای یا خطای تعمیم من علی بندری هستم این کانال یوتیوب بی‌پلاسه توی این ویدیوی کوتاه می‌خوام درباره‌ی اثر هاله‌ای یا خطای تعمیم صحبت کنیم


audio: KYFTOnKY5fA_0004.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
اینو ما تو اپیزود 15 پادکست بی‌پلاس درباره‌ش صحبت کردیم اونجا خلاصه یه کتابی رو گفتیم به نام اصلا اثر هاله‌ای اصل اصل حرف چیه؟ مغز حرف چیه؟ اینکه شما نسبت به یه کسی یا یه چیزی یه برداشت مثبتی داری یه تجربه مثبتی داری بعد می‌آی اون رو تعمیم می‌دی به چیزهای دیگری که اون آدم داره یا اون کس یا اون پدیده داره مثلا چی؟ مثلا شما تو اینستاگرام نگاه می‌کنی یکی رو می‌بینی کت شلواری، مرتب


audio: KYFTOnKY5fA_0005.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
خیلی مودب خیلی خوش‌بیان خیلی خوش‌برخورد کم‌کم فکر می‌کنی که یک تصویر مثبتی از این آدم تو ذهنت شکل می‌گیره بعد کم‌کم فکر می‌کنی که هوم این احتمالا مشاور سرمایه‌گذاری خوبی هم هست می‌گه من مشاور سرمایه‌گذاری می‌دم احتمالا می‌شه به حرفش اعتماد کرد این فکر رو هیچ‌وقت به زبون نمی‌آری ها ولی تو ناخودآگاهت مسیر فکرت همینه بعد طرف در واقع اصلا گلدکوئست کاره طرف کلاه‌برداره اصلا


audio: KYFTOnKY5fA_0006.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
ولی اون کت شلواری و اون ظاهر مودب و اون ترتمیزی و اینا باعث شده که اون وجه مثبت برای ما یه برداشت خوبی درست کنه بعد ما به خاطر اثر هاله‌ای این رو تعمیم بدیم به خاطر خطای تعمیم این رو تعمیم بدیم به چیزهای دیگری که اون آدم داره به ما ارائه می‌کنه مثل چی؟ مثل مشاوره‌های سرمایه‌گذاریش بعد نکته چیه؟ نکته اینه که همه الان اینو بلدن


audio: KYFTOnKY5fA_0007.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
یا تئوریش رو بلدن یا به تجربه فهمیدن که آدما به کسی اعتماد می‌کنن مثلا در زمینه همین مالی و اینا که ظاهرشون جذب‌شون کنه مثلا شما با ظاهرت اگه بتونی تاثیر مثبت رو من بگذاری که من آدم مرتبی هستم ترتمیزی هستم ببین وضعم خوبه ماشین، فلان، کت و شلوار، تمیز اینا اون وقت من ممکنه بگم بیا آقا اینم پول ما شما ببین چکار بکنیم بهتره اینو آدما فهمیدن برای همین کسی که می‌خواد دوره مشاوره‌ش رو بفروشه


audio: KYFTOnKY5fA_0008.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
دوره سرمایه‌گذاریش رو بفروشه کسی که می‌خواد به شما چیزی تاثیر اینطوری بگذاره خیلی وقتا به جای اینکه بیاد قانعت کنه که من آدم دانشمندی‌ام من آدم مسلطیم یا مثلا حتی این پرتفولیوی منه من آدمی‌ام که مثلا جواب گرفتم از این سرمایه‌گذاری‌ها به جای اینکه این چیزا رو بهت نشون بده می‌آد کت و شلوارش رو بهت نشون می‌ده می‌آد ماشینش رو بهت نشون می‌ده زندگیش سبک زندگیش رو بهت نشون می‌ده چون فکر می‌کنه با اون‌ها می‌تونه یک تاثیری روی شما بگذاره تاثیر مثبتی


audio: KYFTOnKY5fA_0009.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
که شما با تعمیم اون دیگه بقیه راه رو دنبالش بری برا همین مهمه که یاد بگیریم خطای تعمیم چیه اینطوری نیست که وقتی که بدونیم چیه دیگه تو دامش نیفتیم ولی چشم‌مون یه مقدار باز می‌شه به‌خاطر اینکه اینو بقیه انگار خیلی خوب بلدن خیلی‌ها اینو خوب بلدن تو این دنیایی که هر کسی یه گوشه‌ای بساط کرده داره یه چیزی می‌فروشه این چیزا دیگه شده فنون فروش فنون کسب‌وکار و اینا رو آدما خوب بلدن فروشنده‌ها خوب بلدن


audio: KYFTOnKY5fA_0010.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
ما اگه بلد نباشیم واقعا ممکنه که سرمون کلاه بره بعد یه طوری هم هست انگار که همه این رو دیگه دور هم پذیرفتیم اونم تو این دنیایی که الان مثلا خیلی از محتواهایی که ما می‌گیریم از دیگران تصویریه دیگه مثلا قبلا اگر فرض کن کتاب بود مقاله بود روزنامه بود جاهای مختلف می‌دیدی بعضیا رو توی تلویزیون می‌دیدی الان همه رو داری تصویری می‌بینی اینستاگرام و تیک‌تاک و یوتیوب و همه دارن تصویری سعی می‌کنن رومون تاثیر بگذارن


audio: KYFTOnKY5fA_0011.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
بعد طرف رو می‌بینی همیشه در حال ورزش همیشه منظم در حال یادداشت کردن روتین صبح من اینه روتین شب من اینه هی اینا رو بهت می‌گه هی اینا رو بهت می‌گه می‌گی هوم چه آدم موفقی هستی


audio: KYFTOnKY5fA_0012.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
ببین من چقدر مثلا کارم اینه من اینجا دارم پول درمی‌آرم من اینجا اینطوری‌ام کم‌کم کم‌کم این اثر مثبت رو روت می‌ذاره بعد یهو می‌بینی که از جیبش یه چیزی درمی‌آره می‌گه که راستی اگر هم خواستی کلاس مشاوره موفقیت من رو ثبت‌نام کنی اینم هست کلاس مثلا مدیریت کارهای من رو هم اگر خواستی ثبت‌نام کنی اینم هست می‌گی آها رابطه انگار اینطوریه من برای شما نشون می‌دم که ببین من چقدر خوبم و همه‌مون هم می‌دونیم که من به اون خوبی که اینجا نشون می‌دم نیستم ولی می‌پذیریم


audio: KYFTOnKY5fA_0013.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
من به شما نشون می‌دم که چقدر خوبم این تصویر رو از من می‌گیری اثر مثبت در ذهن شما شکل می‌گیره بعد من شروع می‌کنم بهت گفتم یادته که من چقدر خوب بودم حالا بیا کلاس‌هام رو ببین حالا بیا ببین که مشاوره‌های من چطوریه حالا بیا اون محتوای اختصاصی رو که می‌خوام فقط به تو بگم که بدونی بتونی یک‌شبه پولدار بشی ظرف چهار ساعت چطوری مثلا انقدر دلار دربیاری اینا رو می‌خوام بهت توضیح بدم این انقدر فرموله تکرار شده که واقعا انگار برای تولیدکننده و مصرف‌کننده محتوا


audio: KYFTOnKY5fA_0014.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
تا حد زیادی یک جنسی از محتوا جا افتاده این یه دلیل دیگریه که به نظر من خیلی مهمه که حواس‌مون به خطاهای شناختی مخصوصا اینجا به این خطای هاله‌ای اثر هاله‌ای باشه اینم که می‌گم که مثلا بدونین برای این نیست که بدونین برطرف کنین این خطا رو این خطاها رو خیلیاش رو برطرف نمی‌شه کرد اینا مثل اینه که مثلا بگیم ما خط دفاعی‌مون دفاع چپ‌مون یه سوراخی داره خیلی کاریش نمی‌تونیم بکنیم وسط فصل بازیکن نمی‌تونی عوض کنی بعدش هم اونجا رو بخوای درستش کنی یه جای دیگه سوراخ می‌شه


audio: KYFTOnKY5fA_0015.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
کاری که می‌تونی بکنی اینه که بهش آگاه باشی بدونی که اونجات به قدرت و قوت بقیه جاهای تیمت نیست وقتی که توپی اومد اون طرفی از بقیه کمک بگیری برای اینکه اونجا رو پوشش بدی برا اینه که می‌خوایم این خطاهای شناختی رو عموما و اینجا مثلا این خطای هاله‌ای رو بشناسیم به‌خاطر اینکه ما همه‌ش داره بهمون حمله می‌شه حالا این اینفلوئنسرها و اینستاگرام و اینا اینا همه‌ش یه طرف قصه‌ست مارکتینگی‌ها و تبلیغاتچی‌ها و اینا هم یک لشکر دیگری هستن


audio: KYFTOnKY5fA_0016.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
که مدام دارن سعی می‌کنن به ما یه چیزی بفروشن دیگه از صبح تا شب ما مدام در معرض کسانی و چیزهایی هستیم که می‌خوان تلاش کنن به ما یک چیزی بفروشن خیلیاشون هم دارن از این تاکتیک استفاده می‌کنن مثلا یک برندیه ما یک محصولش رو استفاده کردیم سالیان سال تصویر مثبتی هم ازش داریم دوسش داریم این یهو می‌آد شروع می‌کنه یه محصولات جدیدی دادن و با کمک اون خاطره خوبی که برای ما ساخته


audio: KYFTOnKY5fA_0017.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
اون محصولاتش رو هم می‌فروشه بعضی وقتا این خیلی خوب عمل می‌کنه یعنی اینطوری می‌شه که هم جواب می‌ده مصرف‌کننده راضیه هم اون شرکته هی رو اون سوار می‌کنه می‌ره جلو می‌ره جلو مثال بسیار معروفش اپله دیگه کاری که با آیپاد کرد بعد دونه‌دونه محصولات دیگه رو آورد با اون خاطره خوبه هی تعمیمش دادن مصرف‌کننده‌ها به محصولات بعدی و بعد محصولات بعدی خودشون هم خوب بودن خاطره خوب تعمیم پیدا کرد به بعدی و بعدی و بعدی و همینطوری رفت جلو


audio: KYFTOnKY5fA_0018.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
منتها کلی هم مثال بد از این وجود داره که حالا ما تو اونش نمی‌خوایم بریم به‌خاطر اینکه من بیشتر تو این ویدیو می‌خوام تمرکز رو بذارم روی اون بخشی از اثر هاله‌ای که اتفاقا این عنوان هم به‌خاطر همون وضع شد


audio: KYFTOnKY5fA_0020.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
دنبال این اثرات بازاری و بازاریابی و ایناش نبودن درباره این خطای انسانی درباره وقتی که یک چیزی رو ویژگی مثبتی در کسی می‌بینیم و اون رو تعمیم می‌دیم به ویژگی‌های دیگر اون آدم درباره اون داشتن صحبت می‌کردن تحقیقات و مطالعات و مقاله‌های دهه‌های اولی که داشت این قصه پا می‌گرفت هم منحصر بود در واقع به روابط و مطالعه رفتارهای انسانی مثلا توی اولین آزمایش دیدن که


audio: KYFTOnKY5fA_0021.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
آدما وقتی که فکر کنن یه کسی جذابه همون آدم رو فکر می‌کنن باهوش‌تر از بقیه هم هست یا توی آزمایش‌های دیگه دیدن که آدما به اون آدم بهتر و راحت‌تر اعتماد هم می‌کنن در حالی که ربطی نباید داشته باشه اینکه من چقدر قابل اعتمادم ربطی نباید داشته باشه به اینکه من قشنگم یا نیستم که ولی ربط داره قضاوت ما درباره ویژگی‌های مختلف آدم‌ها انگار خیلی ربط داره به اینکه برداشت‌مون از جذابیت‌شون از ظاهرشون از این‌ها چی باشه


audio: KYFTOnKY5fA_0022.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
یه جایی که این اتفاق زیاد می‌افته توی محیط‌های کاریه شما یه کسی رو می‌بینی مثلا خیلی آدم خوش‌مشربیه خیلی بگو بخنده خیلی فاز مثبت و دوستانه و اینا داره این ویژگی خیلی مثبتیه بعد شما این رو تعمیم می‌دی شما به عنوان مدیرش فرض کن به عنوان کسی که استخدامش کردی این رو تعمیم می‌دی به ویژگی‌های دیگه‌ش کم‌کم در ناخودآگاه فکر می‌کنی که این آدم تیم‌سازی هم هست این آدم کاری‌ای هم هست این آدم قابل اعتمادی هم هست


audio: KYFTOnKY5fA_0023.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
در حالی که ممکنه باشه ممکنه نباشه منتها اون ویژگی مثبت بزرگه‌ش اون چیزی که روی شما اون اثر اولیه رو گذاشته این باعث شده شما این رو تعمیم بدی به ویژگی‌های دیگرش خیلی ساده‌ست ولی خیلی قدرتمنده این برای همین آزمایش‌های خیلی زیادی هست تو همین یوتیوب رو نگاه کنید خیلی هست که اونایی که قشنگ‌ترن قیافه‌شون جذاب‌ترن اینا بیشتر بهشون کمک می‌شه آدما بیشتر به اینا کمک می‌کنن


audio: KYFTOnKY5fA_0024.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
یا حتی وقتی که مثلا خلافی ازشون سر بزنه حکم‌های سبک‌تری می‌گیرن انگار آدم‌قشنگ‌ها حکم‌های سبک‌تر می‌گیرن به‌خاطر اینکه تعمیم می‌ده قاضی، هیئت منصفه تعمیم می‌دن اون ویژگی مثبت‌شون رو به ویژگی‌های دیگرشون چشم‌پوش‌تر و خطاپوش‌تر برخورد می‌کنن با اون یا بیشتر بهشون اعتماد می‌کنن بیشتر بهشون کمک می‌کنن بعد خب سر این رشته رو بگیری بعد می‌بینی که این باعث موفق‌تر شدن می‌شه دیگه


audio: KYFTOnKY5fA_0025.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
اون آدمی که جذاب‌تره بهش بیشتر کمک می‌شه فرصت‌های بیشتری بهش داده می‌شه خب بیشتر می‌تونه از اون فرصت‌ها استفاده کنه آدمای بیشتر می‌تونه بشناسه دوستای بیشتری می‌تونه درست کنه و همینطوری دیگه اینا خودش منجر می‌شه به موفقیت بیشتر و بیشتر و بیشتر اثرش زیاده واقعا بعد این سوال هم سوال جالبیه که چرا اینطوریه؟ یعنی این خطائه اصلا از کجا می‌آد؟ ما می‌دونیم که مثلا صنعت تبلیغات و صنعت سرگرمی اینو خیلی تقویتش می‌کنه شما وقتی که مثلا یه فیلم هالیوودی می‌بینی


audio: KYFTOnKY5fA_0026.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
می‌بینی که اون آدمه که دانشمند خوبیه اتفاقا آدم خیلی قشنگی هم هست هی تو ذهنت هک می‌شه اینی که انقدر قهرمانه اتفاقا خیلی جذاب و قشنگ هم هست اینا هی باعث می‌شه که ویژگی‌های مثبت اینطوری رو هی کنار هم بذاری کنار هم بذاری ببینی تو ناخودآگاهت این رو بعدا تعمیم بدی وقتی کسی رو ببینی که از نظر فیزیکی جذاب و مثلا متناسبه اون ویژگی مثبت‌های دیگه رو هم بهش سوار کنی اینا رو صنعت تبلیغات و صنعت سرگرمی


audio: KYFTOnKY5fA_0027.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
می‌دونیم که خیلی تقویت می‌کنه پس خیلی خلاصه اثر هاله‌ای یا خطای تعمیم توی فارسی به نظرم خیلی نزدیک بهش ما مفهوم ظاهربینی رو داریم مال وقتیه که ما یک ویژگی مثبتی در یه کسی می‌بینیم و بعد این رو تعمیم می‌دیم به خصوصیت‌های دیگری که لزوما ربطی به اون ویژگی مثبت اولیه نداشتن روی قضاوت ما در واقع اون ویژگی مثبت اولیه تاثیر می‌گذاره توی این ویدیو کوتاه درباره همین جنبه انسانیش و


audio: KYFTOnKY5fA_0028.opus
source: youtube
source_id: KYFTOnKY5fA
invalidation: VALID
text:
توی رفتار آدم‌ها و اینا صحبت کردیم این یه دنباله‌ای هم داره در بیزینس و صنعت و تبلیغات و این‌ها اگر موضوع براتون جالبه لطفا کامنت بذارید بگید اون‌وقت ما یه دونه ویدیوی دیگه هم درست کنیم درباره این اثر هاله‌ای در تبلیغات و این‌ها هم صحبت کنیم من علی بندری هستم این کانال یوتیوب بی‌پلاسه اینجا درباره اثر هاله‌ای صحبت کردیم بیشتر اگر دوست دارید بدونید کارکردهاش و مثال‌هاش و اینا رو اپیزود 15 پادکست بی‌پلاس رو بشنوید اینجا هم ما از اینجور کنجکاوی‌ها می‌کنیم


audio: dlOAN3M7AIo_0003.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
چرا می‌خوابیم نویسنده‌اش هم آقای متیو واکر شما معمولا صبح‌ها از خواب چطور بیدار می‌شید؟ ساعتی زنگ می‌زنه؟ موبایلی زنگ می‌زنه؟ یا اینکه نه خودتون بیدار می‌شید؟ آخرین باری که بدون زنگ ساعت یا موبایل از خواب بیدار شدین کی بوده؟ یا آخرین باری که نیاز نداشتید قهوه بخورید، چای بخورین برای اینکه هوشیار بشین کی بوده؟ می‌دونین چرا این سوال رو می‌پرسم؟ به‌خاطر اینکه می‌گه که در کشورای توسعه یافته دو سوم افراد بالغ


audio: dlOAN3M7AIo_0004.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
اونقدری که کافیه نمی‌خوابن حالا می‌گیم چقدر کافیه ولی کمتر از اونی که نیازه می‌خوابن ممکنه البته برا خیلی‌ها این عدد عجیب نباشه برای خود منم خیلی عددش عجیب نبود دو سوم آدما بالاخره به اندازه کافی نمی‌خوابن ولی چیزی که خیلی عجیب بود می‌دونی چی بود؟ عواقبش بود اینکه انواع و اقسام اختلالات ذهنی و جسمی کاهش توانایی‌های ذهنی بالا رفتن ریسک انواع بیماری‌ها بیماری ذهنی و بیماری جسمی آلزایمر یا سرطان


audio: dlOAN3M7AIo_0005.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
یا از اون طرف افزایش هزینه‌های درمانی خسارت‌های جانی و مالی به‌خاطر اینکه عملکرد در آموزش افت می‌کنه عملکرد در درمان افت می‌کنه همه اینها رو نویسنده میاد به شکلی مربوط می‌کنه به کم خوابی خیلی عواقبی که ازش صحبت می‌کنیم یه مقدار ترسناک و بیش از اونی که من فکر می‌کردم در واقع ترسناک و جدیه اما سوالی که کتاب دورش نوشته شده اینه که چرا اینطوریه خواب مگه کارکردش چیه؟ خواب مگه چیکار می‌کنه؟ اصلا برای چی ما می‌خوابیم؟


audio: dlOAN3M7AIo_0006.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
ما به عنوان موجود زنده واسه چی می‌خوابیم؟ بعد چرا انقدر خواب نامتناسبه خواب ما با نیازهامون نامتناسبه در این قرن بیست و یکم ماجرای خواب چیه؟ قبل از اینکه گوش بدیم بقیه پادکست رو یه خرده به این فکر کنین که دیشب چقدر خوابیدین همین دیشبی که شب قبل از شنیدن این اپیزود چقدر خوابیدین 6 ساعت خوابیدین؟ کمتر از 6 ساعت خوابیدین؟ بیشتر از 6 ساعت خوابیدین؟ 8 ساعت خوابیدین؟ بیشتر از 8 ساعت خوابیدید؟ عددش رو تو ذهن‌تون دربیارین و با داشتن اون عدد بقیه اپیزود رو گوش بدین


audio: dlOAN3M7AIo_0007.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
اینکه ما چقدر خواب لازم داریم طبعا خب بستگی داره دیگه بستگی به آدمش داره و سنش و وضعیت بدنی و روحی و کار و همه اینا ولی چیزی که می‌دونیم الان طبق این کتاب اینه که آدم بالغ یه چیزی بین 7 تا 9 ساعت خواب لازم داره برای بیشتر ماها عدد می‌شه هشت ساعت مثلا یعنی شبی هشت ساعت باید بخوابیم خب اگه نخوابیم چی می‌شه حالا؟ ما هشت ساعت باید بخوابیم ما نمی‌خوابیم بعد نخوابیم چی می‌شه؟ عواقبش چیه؟ جواب کتاب اینه که خیلی، عواقبش خیلیه


audio: dlOAN3M7AIo_0008.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
تو یه سخنرانی نویسنده می‌گفتش که درصد آدم‌هایی که می‌تونن کمتر از 7 ساعت بخوابن بدون اینکه این کم‌خوابیدن اثر منفی روشون بگذاره می‌دونید چنده؟ می‌دونید چند درصد از جامعه اینطورین؟ درصد آدمایی که می‌تونن کمتر از 7 ساعت بخوابن بدون اینکه هیچ آسیبی از این کم‌خوابی ببینن یک شب می‌دونید چقدره؟ می‌گه درصد رو اگر رندش کنیم می‌شه صفر درصد صفر درصد یعنی تقریبا هیچ‌کس نمی‌تونه کمتر از 7 ساعت بخوابه


audio: dlOAN3M7AIo_0009.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
بدون اینکه از این کم خوابیدن آسیبی ببینه اثر منفی بگذاره روش این اولین شوک من بود در مواجهه با این کتاب می‌گفت کم خوابیدن قطعا عواقب منفی داره عواقب منفیش هم از همون روز بعدش معلوم می‌شه رو قیافه‌ات اثر می‌ذاره رو قشنگیت اثر می‌ذاره رو جذابیتت اثر می‌ذاره رو توانایی یادگیریت هم اثر می‌ذاره، کمش می‌کنه توانایی حفظ کردنت رو هم کم می‌کنه بعد اون چیزایی رو هم که دیروز یاد گرفتی خوب نمی‌تونی سیو کنی تو مغزت اصطلاحا اگر کم بخوابی


audio: dlOAN3M7AIo_0010.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
و حالا یه سری عواقب بلندمدت هم داره مثلا می‌دونیم که در عواملی که از سبک زندگی میان خواب ناکافی مهم‌ترین عامله در بروز آلزایمر یک سیستم تمیزکاری داره مثلا مغز که وقتی در خواب عمیق هستیم میاد این آشغالایی که در طول روز درست شدن رو جمع می‌کنه می‌ریزه دور ما وقتی کم می‌خوابیم در واقع داریم از خواب عمیق‌مون می‌زنیم و این تمیزکاری انجام نمی‌شه مغزمون از زباله پر می‌شه و چیزای دیگری که حالا کتاب توضیح می‌ده و ما هم به بعضیاش می‌پردازیم


audio: dlOAN3M7AIo_0011.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
اینکه چرا می‌خوابیم یکی از سوالایه که دانشمندان واقعا هنوز درباره‌اش سوال دارن در حیطه‌های مختلف خیلی‌ها هم سعی کردن این معمای خواب رو حل کنن از زمان یونان باستان تا امروز تا دانشمندان امروز منتها نتیجه‌ای نگرفتن واقعیتش هم اینه که بسیار عجیبه، پدیده‌ی عجیبیه شما فکر کن یه بچه‌ای تازه به دنیا میاد بعد دکتر می‌ره تو اتاق به پدر و مادرش می‌گه که خیلی خوب تبریک می‌گم به شما بچه صحیح و سالمه


audio: dlOAN3M7AIo_0012.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
همه آزمایش‌هاش هم کردیم همه چی منظمه بعد که داره از اتاق می‌ره بیرون بگه که فقط یه چیزی بهت بگم بهتون از حالا به بعد این بچه شما هر از گاهی می‌ره تو یه حالتی شبیه کما حتی گاهی ممکنه به نظر برسه که مرده ولی اولا که در اون حالتی که فکر می‌کنید ممکنه مرده باشه این مغزش داره مثل فشفشه کار می‌کنه کلی توهم داره ایجاد می‌کنه بعد تا آخر عمرش هم همینطوری خواهد بود این اصلا هیچ‌وقت درست هم نمی‌شه همینی که هست دیگه، مدلش همینطوره موفق باشین دیگه زندگی خوبی داشته باشید واقعیت اینه که چیز عجیبیه


audio: dlOAN3M7AIo_0013.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
فرگشتی هم اگه نگاه کنی کار عجیبیه دیگه موجود زنده در درجه اول هدفش چیه؟ هدفش زنده موندنه واسه همچین موجودی خوابیدن کار خطرناکیه چرا باید یک بخش بزرگی از زمانش بدون هوشیاری باشه؟ اینطوری که خب خیلی راحت‌تر ممکنه که لقمه بشه طعمه شکارچیا بشه که ولی ما می‌خوابیم می‌خوابیم، بعد فقط هم ما نیستیم که می‌خوابیم انقدر الان تحقیقات گسترده نشون داده که همه می‌خوابن که سوال معناداری نیست که بپرسیم که


audio: dlOAN3M7AIo_0014.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
خواب به چه دردی می‌خوره سوال منطقی‌تر اینه که آیا هیچ بخشی از مکانیزم‌های بیولوژیکی ما هست که از خواب خوب فایده‌ای نبره یا نه؟ خوابیدن از کی شروع شد در حیات؟ جواب اینه که از خیلی قدیم شروع شد یعنی از نخستی‌ها برو عقب‌تر از خزندگان برو عقب‌تر از آبزیان کتاب می‌گه که بدون استثنا هر حیوانی که بررسی کردن یه کاری شبیه خواب می‌کنه حتی حشرات مگس هم می‌خوابه


audio: dlOAN3M7AIo_0015.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
سوسک هم می‌خوابه ماهی هم می‌خوابه قورباغه هم می‌خوابه خزندگان هم می‌خوابن پرندگان هم می‌خوابن پستانداران هم می‌خوابن خواب پدیده‌ی فراگیریه پدیده‌ی یونیورسالیه یونیورسال حرف سنگینیه زدنش نویسنده‌ای که دقت علمی داشته باشه مثلا این نویسنده واقعا داره خیلی حساسه روی استفاده از کلمات خیلی دقیقه وقتی این آدم ادعا می‌کنه یه چیزی یونیورساله یعنی جهانیه واقعا یعنی فراگیره وقتی می‌گیم فراگیر یعنی مثلا از پونصد میلیون سال پیش


audio: dlOAN3M7AIo_0016.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
دارن می‌خوابن موجودات از قبل از دایناسورا دارن می‌خوابن موجودات تک سلولی که مثلا بیش از یه روز عمر می‌کنن اینا هم دوره‌های فعال و غیرفعال دارن یعنی انگار یه حالتی شبیه خواب دارن همین دوره متمایز فعالیت کردن و فعالیت نکردن می‌گن اینا نسخه‌ی اولیه نسخه قدیمی ساعت درونی ما هستن نسخه قدیمی همین خواب و بیداری هستن پس خوابیدن یکی از مشترکات بنیادی موجودات زنده‌ست منتها خب گونه‌های مختلف


audio: dlOAN3M7AIo_0017.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
در جنبه‌های مختلف خواب با هم فرق می‌کنن مثلا فیل چهار ساعت می‌خوابه خفاش قهوه‌ای که اونم یک پستانداریه این 19 ساعت از شبانه‌روز رو می‌خوابه اینطوری هم نیست که بگیم رابطه مستقیمی هست بین شب‌زی بودن حیوان یا بین شکارچی بودن حیوان و میزان خوابش رابطه‌ای هست ولی رابطه خیلی دقیق نیست حتی اندازه سیستم عصبی هم رابطه‌اش خطی نیست با میزان خواب البته اگر نسبت سیستم عصبی به کل بدن رو در نظر بگیریم این با میزان خواب یه نسبتی داره


audio: dlOAN3M7AIo_0018.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
ولی بازم این دقیق نیست مسئله بعدی به جز طول خواب و نسبت تعداد ساعت‌های خواب به تعداد کل روز اینه که کیفیت خواب چقدر فرقی می‌کنه یک تصوری بود که جانورهایی که کیفیت خواب‌شون بالاتره شاید خواب کمتری لازم دارن یعنی اون کاری رو که خواب‌شون لازمه انجام بده در مدت کوتاهی می‌کنه دیگه حالا هر کاری که می‌خواد باشه باشه ولی واقعیت برعکس اینه واقعیت اینه که اونایی که خواب عمیق‌تری دارن


audio: dlOAN3M7AIo_0019.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
اگه حالا اندازه‌گیری‌مون دقیق باشه اونایی که خواب عمیق‌تری دارن بیشتر هم می‌خوابن بعد تفاوت دیگری که در جانداران مختلف هست در ترکیب خواب و ساختار خوابه ترکیب خواب رو یکی از چیزایی که زیاد توی این اپیزود ازش استفاده می‌کنیم این خواب رم و نان رم هست


audio: dlOAN3M7AIo_0021.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
و خواب غیر رم خواب بدون رویا این یه تقسیم‌بندیه که از میانه دهه 20 میلادی بهش رسیدن و هنوزم ما با همین زبان درباره خواب صحبت می‌کنیم خواب رم خوابیه که مثلا چشم پشت پلک داره تند تند حرکت می‌کنه خواب رمه و همون خوابی هم هست که توش خواب می‌بینیم رویا می‌بینیم، خواب با رویاست


audio: dlOAN3M7AIo_0023.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
که خواب بدون رویاست این خواب رم رو کتاب می‌گه که انگار فقط جانورانی که دیرتر به صحنه تکامل وارد شدن دارن یعنی این بخش خواب انگار یک بخش، یک ترکیب فرگشتی جدیده خواب رم حالا این تفاوت‌ها رو دیدیم یک سوال اساسی می‌شه اینکه خب در خواب وقتی که می‌خوابیم چه اتفاقی می‌اوفته این امروز برای ما آشکاره که ما یک ساعت درونی داریم که تو مغزمون هم هست


audio: dlOAN3M7AIo_0024.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
در هیپوتالاموسه درست هم وسط راه عصب‌های چشمه انگار از نوری که به چشم می‌رسه نمونه‌برداری می‌کنه این ساعت درونی ما یه سری از کارها یه سری از فعالیت‌ها و روند‌ها رو در بدن ما این ساعت درونی‌مون راه می‌ندازه و یکی از جاهایی که دستور می‌ده یا پیام می‌ده برای خوابیدن و بیدار شدن این ساعت درونیه مثلا وقتی که روز شروع می‌شه طبق این ساعت دمای بدن کم‌کم شروع می‌کنه بالا رفتن


audio: dlOAN3M7AIo_0025.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
عصر و غروب که می‌رسیم دمای بدن میاد پایین منتها تنها عامل شکل‌گیری این چرخه‌ی روزانه‌ی شب و روز و خواب و بیداری ما این ساعت درونی‌مون نیست این ساعت درونی یکی از عوامل هست یکی از عوامل مهم هست ولی عامل دیگری هم هست که خیلی مهمه


audio: dlOAN3M7AIo_0027.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
ماده‌ای به نام آدنوسین ایجادش می‌کنه این آدنوسین در طول روز تو مغزمون جمع می‌شه و هرچی بیشتر بشه ما احساس خواب‌آلودگی بیشتری می‌کنیم هرچی آدنوسین بیشتر جمع بشه احساس خواب‌آلودگی بیشتری می‌کنیم تا بخوابیم


audio: dlOAN3M7AIo_0029.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
جالب هم هست کاری که کافئین می‌کنه کاری که قهوه می‌کنه اینه که می‌ره می‌چسبه به همین گیرنده‌های آدنوسین و باعث می‌شه که اینا نفهمن درست چقدر ادنوسین جمع شده واسه همینم احساس خواب‌آلودگی‌مون رو کم می‌کنه کافئین اینطوریه که ما قهوه که می‌خوریم سر حال می‌شیم انرژی بهت داره نمی‌ده داره جلوی اینکه بفهمی انرژی نداری رو می‌گیره مثلا ولی ترکیب این دو تا عامل


audio: dlOAN3M7AIo_0031.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
ترکیب این دوتا هست که چرخه خواب و بیداری ما رو شکل می‌ده بعضی از اختلالات در خواب رو هم می‌شه با اختلاف بین این دو تا تشخیص داد مثلا جت لگ رو اگه بهش فکر کنین من دیگه واقعا وارد جزئیاتش نمی‌شم ولی اگه بهش فکر کنیم معلوم می‌شه که جت لگ اون خستگی که به‌خاطر سفر میاد خستگی که به‌خاطر سفر بین دو تا منطقه زمانی مختلف میاد اون به‌خاطر همینه به‌خاطر عدم تطابق بین ساعت درونی ماست و ساعتی که جلومون هست و


audio: dlOAN3M7AIo_0032.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
مثلا فعالیت‌ها باهاش انجام می‌شه دیگه منتها نکته اینه که این دو تا عامل، دوتا عامل مستقل از هم روی خواب ما اثر می‌ذارن مستقل بودن‌شون هم جالبه به‌خاطر اینکه مثلا شما فرض کن یه کاری داری یه پروژه‌ای داری، یک پرزنتیشنی داری یه امتحانی داری کل شب رو بیدار می‌مونی در طول شب هم ساعت درونی شما داره هی بهت می‌گه وقت خوابه وقت خوابه آدنوسینت هم هی داره می‌ره بالاتر شدیدا خواب‌آلوده‌ای ولی به هر شکل مقاومت می‌کنی و ادامه می‌دی کار رو بعد صبح که می‌شه


audio: dlOAN3M7AIo_0033.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
یهو احساس می‌کنی سرحال شدی اصلا انگار نه انگار نخوابیدی، هوشیار چرا همچی می‌شه؟ به‌خاطر اینکه درسته که فشار خواب سر جاشه ادنوسین جمع شده ولی ساعت درونیت داره بهت می‌گه الان وقت بیداریه و به‌خاطر اینکه اینو بهت می‌گه شما سرحال می‌شی تا یه مدتی هوشیاری تا وقتی که فشار خواب انقدر بره بالا که به اون ساعت درونیت غلبه کنه حالا فکر کن شما تمام شب رو بیدار مونده باشی کار کرده باشی


audio: dlOAN3M7AIo_0034.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
ساعت درونیت هم بهت گفته باشه که باید بخوابی ادنوسین هم بهت گفته باشه باید بخوابی مقاومت کنی بعد صبح که می‌شه ساعت درونی بهت می‌گه که دیگه صبح شد دیگه احساس خواب بهت نمی‌ده ادنوسین رو هم شما با کافئین سرکوبش کنی جلوی دریافتش رو بگیری قشنگ احساس می‌کنی که یه صبح معمولیه بلند شدی می‌خوای بری دنبال کارت دیگه تا وقتی که اثر هم ساعت درونی از بین بره هم اثر کافئین از بین بره و اونوفت یهو همه این بی‌خوابی که حواست رو ازش انگار پرت کردی


audio: dlOAN3M7AIo_0035.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
گیرنده‌هات رو خاموش کردی که متوجه‌اش نشن یهو بهت حمله می‌کنه حالا وقتی که می‌خوابیم چه اتفاقی میوفته؟ فرقش با بیداری چیه؟ وقتی می‌خوابیم چی می‌شه؟ یه حدس اولیه اینه که خب مغز خاموش می‌شه دیگه مغز خسته‌ست داره کار می‌کنه فعالیت می‌کنه اینا وقتی می‌خوابیم خاموش می‌شه بعد ما ناهوشیار می‌شیم اینطوری ولو می‌شیم می‌افتیم اینطوریه؟ نه، اصلا اینطوری نیست اتفاقا در تمام وقتی که ما خوابیم مغزمون داره کار می‌کنه


audio: dlOAN3M7AIo_0036.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
شدید هم داره کار می‌کنه کارای پیچیده هم داره می‌کنه وقتی که میان مغز رو نگاه می‌کن مشاهده می‌کنن در زمانی که خوابیم بررسیش می‌کنن می‌بینن که خب مراحل مختلفی داره فازای مختلفی داره و تو هر فاز یه سری اتفاقاتی می‌افته که ویژه‌ی اون مرحله‌ست چطوری این کار رو می‌کنن؟ تکنولوژی که پیشرفت کرده موقع خواب می‌تونن دانشمندا بیان ببینن که تو مغز ما چی داره می‌شه خیلی هم این کار مهمیه


audio: dlOAN3M7AIo_0037.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
واقعا یه دروازه جدیدی شد به دنیای مغز به‌خاطر اینکه دیدن بله اون تصور اولیه که مغز خاموش می‌شه و اینا اصلا این خبرا نیست مغز یک چرخه‌های فعالیتی داره هر چرخه یه مراحلی داره که هم مشخص هستن هم کاملا از هم متمایزن یعنی هر چرخه‌ای دوتا قسمت داره قسمت خواب رم داره خواب ان‌رم داره تفاوت این بخش‌ها از نظر اتفاقی که تو فکر ما میوفته چیه؟ اینه که تو بخش رم خواب می‌بینیم، رویا می‌بینیم


audio: dlOAN3M7AIo_0038.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
بخش دوم اصلا رویا نمی‌بینیم رم اون وقتیه که خواب‌مون سبکه اصطلاحا ان‌رم وقتیه که خواب‌مون سنگینه عمیقه می‌گیم چرخه‌ها هم گفتیم 90 دقیقه‌ست تقریبا یک ساعت و نیمه منتها نسبتش در طول شب یکسان نیست خواب اوایل شب ان‌رمش بیشتره اون قسمتیش که خواب نمی‌بینیم بیشتره خواب دم صبح رمش بیشتره


audio: dlOAN3M7AIo_0040.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
که اون قسمتیه که توش خواب می‌بینیم به همین خاطره که فکر می‌کنیم دم صبح بیشتر خواب می‌بینیم چون وزن خواب رم در دوره‌های دم صبح آخر خواب بیشتره پس این خواب دیدن و خواب ندیدن یک فرق این دوتاست دیگه چی؟ دیگه چه فرقایی دارن؟ یکی دیگه از فرقا اینه که وقتی در خواب رم هستیم بدن‌مون انگار فلج می‌شه یه دقیقه فکرش رو بکنین دیگه وقتی داریم خواب می‌بینیم داریم انگار حرکت‌ها رو می‌کنیم تا یه جایی مغز انگار داره می‌گه پاشو، برو،


audio: dlOAN3M7AIo_0041.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
پرواز کن، بجنگ، حرف بزن بخند، قصه بگو، گریه کن ولی ما بدن‌مون هیچ حرکتی نمی‌کنه بدن‌مون ساکنه مغز داره همون دستورای حرکتی بیداری رو صادر می‌کنه منتها این دستورا به بدن انگار منتقل نمی‌شن یه جایی بلاک می‌شن جلوشون گرفته می‌شه این پس یه تفاوت رم و ان‌رمه در خواب رم بدن ما انگار کاملا فلج می‌شه یه تفاوت دیگه نوع فعالیت خود مغزه نمودار فعالیت مغز رو وقتی نگاه می‌کنیم


audio: dlOAN3M7AIo_0042.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
وقتی که آدم بیداره یه چیز به هم ریخته‌ایه بخش‌های مختلف همه مشغول کارن وقتی خواب ان‌رم داریم که گفتیم اون خواب عمیق‌ترست یه نظمی می‌شه توش پیدا کرد بعد خواب رم چیه؟ خواب رم یه حالته بین این دوتاست نه مثل حالت بیداری پر همهمه‌ست نه مثل خواب ان‌رم یکدست و منظمه اینم پس یک تفاوت دیگر خواب ان‌رم و رمه درباره‌ی اهمیت خواب رم


audio: dlOAN3M7AIo_0043.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
خیلی حرفای مهمی می‌زنه کتاب حرفای تکان‌دهنده‌ای می‌زنه می‌گه آمدن خواب رم رو از موشای آزمایشگاه گرفتن یه کاری کردن که اینا نتونن خواب رم داشته باشن نتیجه‌اش روی طول عمر اینا رو سرعت مردن اینا یه طوری بود که انگار غذا بهشون نداده باشی اهمیت خواب رم براشون انقدر بود


audio: dlOAN3M7AIo_0044.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
دوره‌ای که بیشترین رشد در اتصالات مغزی اتفاق میوفته همون دوره‌ایه که بیشترین میزان خواب رم هست یه گروهی از بچه‌هایی که مثلا اوتیسم دارن این عدم تناسب اتصالات عصبی رو می‌شه توشون دید در یک بخش‌هایی از مغز اتصال‌ها زیادتره در یه بخش‌های دیگری کمتر از اونیه که باید باشه درک ما البته از اوتیسم هنوز خیلی ناقصه اینطوری که نویسنده می‌گه انواع مختلف داره، اشکال مختلف داره


audio: dlOAN3M7AIo_0045.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
ولی انگار با خواب یک رابطه‌ای داره یه نشونه‌ی دیگر رابطه‌اش با خواب این هست که ساعت درونی بچه‌هایی که درگیر اوتیسم هستن ضعیف‌تره یعنی ملاتونین اونقدری که در بچه‌های دیگه بالا پایین می‌شه در این بچه‌ها بالا پایین نمی‌شه اوج و فرودش کمتره این رو هم می‌گه می‌دونیم که کسانی که اوتیسم دارن میزان خواب رم‌شون کمتره 30 تا 50 درصد کمتره اینها نشانه‌هایی هستن که پیشنهاد می‌کنن که


audio: dlOAN3M7AIo_0046.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
آره ارتباطی بین این دو تا موضوع وجود داره حالا از اینجا به بعد می‌خوایم یه کم درباره‌ی این صحبت کنیم که اگر خواب چیزیه به این مهمی اینکه ما کم می‌خوابیم اینکه نمی‌خوابیم اینکه بد می‌خوابیم اینا چه اثرایی داره واسه‌مون؟ شنیدیم احتمالا که می‌گن اگه یه کسی زیاد بخوابه عمرش طولانی می‌شه کتاب حرفی که می‌زنه این نیست طبیعتا کتاب کتاب علمیه نمی‌گه که زیاد خوابیدن عمر آدم رو طولانی می‌کنه ولی اینو می‌گه


audio: dlOAN3M7AIo_0047.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
که کم خوابیدن عمر آدم رو کوتاه می‌کنه و عمر آدم رو بی‌کیفیت می‌کنه کیفیتش رو میاره پایین نویسنده آمده یک آگهی تبلیغاتی خیالی نوشته توی کتاب می‌گه که فکر کنین شما یه همچین آگهی ببینین که بله دانشمندان یک داروی انقلابی جدیدی کشف کردن که باعث می‌شه عمر طولانی‌تر داشته باشید حافظه‌تون رو تقویت می‌کنه کمک می‌کنه خلاق‌تر بشید کمک می‌کنه اخلاقی‌تر بشید قشنگ‌ترتون می‌کنه


audio: dlOAN3M7AIo_0048.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
لاغرترتون می‌کنه اشتهاتون رو راحت‌تر کمک می‌کنه مهار کنید در مقابل سرطان و اختلال حافظه و آنفولانزا و دیابت و خیلی بیماری‌های دیگه محافظت می‌کنه ازتون خطر سکته قلبی رو کم می‌کنه خطر سکته مغزی رو کم می‌کنه و حتی باعث می‌شه که شادتر بشید و کمتر افسرده باشید و کمتر مضطرب بشید برای یک چنین دارویی چقدر حاضرین پول بدین؟ خواب همین داروییه که ما مفت و مجانی در اختیارمون داریمش


audio: dlOAN3M7AIo_0049.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
و از خودمون بعضی وقتا دریغش می‌کنیم درباره‌ی آزمایش‌ها و تحقیقاتی صحبت می‌کنه که اینها نشون می‌دن که خواب کافی برای یادگیری چقدر مهمه هم قبل از یاد گرفتن و هم بعد از اینکه یه چیزی رو یاد گرفتیم چقدر مهمه در اینکه بتونیم خوب به‌خاطر بسپاریمش یک مفهوم جدید رو اطلاعات جدید رو حتی مهارت حرکتی جدیدی رو خوب بتونیم درونی کنیم چقدر خواب کافی و خواب درست مهمه


audio: dlOAN3M7AIo_0050.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
یه بررسی گسترده‌ای کردن در راننده‌های کامیون در آمریکا اعداد و ارقام ترسناکه واقعا می‌گه اگر کمتر از 5 ساعت بخوابه راننده خطر تصادف سه برابر می‌شه اگر از اینم کمتر بخوابه اگر کمتر از 4 ساعت خوابیده باشه خطر تصادف اون موقع 12 برابر می‌شه یعنی رابطه کسری خواب با خطر تصادف خطی نیست نماییه انگار پنج ساعت خواب کمه و خطر تصادف رو زیاد می‌کنه چهار ساعت خیلی بدتر از پنج ساعته


audio: dlOAN3M7AIo_0051.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
یه ساعت کمتر خوابیدن خیلی خطر رو می‌بره بالا بعد ترسناک‌ترش می‌دونی چیه؟ اینه که خود آدم انگار درکی نداره که مثلا کندتر شده یا کیفیت کارش آمده پایین همچنان احساس می‌کنه که همون توان همیشگی رو داره آره دیشب چهار ساعت خوابیدم ولی توپ توپم حواسم سر جاشه یه قهوه می‌خورم، یه نوشابه می‌خورم حواسم سرجاشه می‌گه آدما احساس می‌کردن دارن با همون توان همیشگی کار می‌کنن به همون سرعت همیشگی کاراشون رو می‌کنن ولی در واقع اصلا اینطور نیست کسی که از بیرون داره مشاهده می‌کنه


audio: dlOAN3M7AIo_0058.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
می‌گه کسی که یک شب نخوابیده باشه حالش مثل کسیه که انقدر الکل توی خونشه و قانونا توی خیلی از کشورا این آدم دیگه اجازه‌ی رانندگی نداره اثر خواب کافی و مضررات کم‌خوابی روی فعالیت‌هامون، روی توان ذهنمی‌مون اثرای زیادیه دیدیم یه نمونه‌هاییش رو دیدیم گفتیم قبلا که نویسنده می‌گه که خواب کم یعنی عمر کوتاه و کم کیفیت هر جنبه‌ای از کارکردهای بخش‌ها و اعضای مختلف بدن رو که نگاه کنیم می‌گه می‌بینیم که خواب توی کارای درست‌شون


audio: dlOAN3M7AIo_0059.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
نقش اساسی داره اینا چیزاییه که واقعا دونستنش خیلی مفیده و واقعا ترسناکه برای من خیلی از چیزایی که توی این کتاب یاد گرفتم ترسناک بود می‌گه کمبود خواب اینقدر تاثیراتش شدیده روی بدن که مثلا گینس دیگه رکورد میزان بیدار موندن رو ثبت نمی‌کنه به‌خاطر اینکه می‌گه آدما ممکنه وسوسه شن بخوان رکورد رو بزنن و ضرری به خودشون برسونن خیلی حرفه، به‌خاطر اینکه گینس مثلا رکورد سقوط آزاد از ارتفاع 128 هزار پایی رو هم ثبت می‌کنه


audio: dlOAN3M7AIo_0060.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
حتی من دیدم 135 هزار پا رو هم ثبت کرده 135 هزار پا ارتفاع برای سقوط آزاد 135 هزار پا سرعت توی همچین سقوطی می‌رسه به 1300 کیلومتر بر ساعت اونوقت همین گینس میاد می‌گه که من رکورد بی‌خوابی رو ثبت نمی‌کنم دیگه به‌خاطر اینکه تلاش برای شکستن این رکورد خیلی خطرناکه از نظر اجتماعی، از نظر سازمانی، اقتصادی اینا ما واقعا به خواب وابسته‌ایم منتها وضعیت گفتیم وضعیت خوبی نیست خواب وضعیت خوبی نداره


audio: dlOAN3M7AIo_0061.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
این وضعیت نامناسب امروزش هم نتیجه‌ی یک زنجیره‌ای از تحولاته که در دوران صنعتی، دوران مدرن اتفاق افتاده در طول تاریخ‌مون ما تقریبا همیشه وابسته بودیم به نور خورشید یعنی هوا که تاریک می‌شده دیگه ما نمی‌تونستیم خیلی بیدار بمونیم حتی با چراغ نفتی و چراغ گازی و اینها هم اون روشنایی که محیط پیدا می‌کرد روشنایی محدودی بود تا اینکه لامپ الکتریکی آمد لامپ الکتریکی که اومد دیگه شب و روز عملا فرقی نداشت


audio: dlOAN3M7AIo_0062.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
اختیارش اومد دست ما یه دکمه رو بزنیم شب رو روز کنیم خب این خیلی هم مزایا داشت، خیلی هم فایده داشت منتها یه مشکلی هم ایجاد کرد این بود که بدن ما رو خیلی گذاشت تحت فشار برنامه طبیعی بدن ما رو گذاشت تحت فشار از اون بدتر ابداعی بود بدتر از این نظر دیگه حالا ابداعی که خیلی خیلی فایده داشت ولی از اون بدتر ازین نظر


audio: dlOAN3M7AIo_0064.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
اینا یک طیف آبی خیلی قوی دارن در نورشون و خب دنیای ما رو هم اینا گرفتن دیگه صفحه مانیتور و تلویزیون و موبایل و تبلت و اینها خیلی هم ابداع مهمی بود مخترعینش نوبل گرفتن


audio: dlOAN3M7AIo_0066.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
این درست همون بخشی از نوره که ما بیشترین حساسیت رو بهش داریم برای تشخیص دادن روز و شب علتش هم برمی‌گرده به تاریخ تکاملی و فرگشتی ما زمانی که هنوز از آب نیامده بودیم بیرون منتها ما این اختلال رو ایجاد کردیم یعنی سیستم طبیعی تشخیص روز و شب‌مون رو اینطوری مختل کردیم از اون طرف یه چیزایی هم آوردیم توی بازی که کار رو خیلی بدتر می‌کنه مثل کافئین مثل الکل


audio: dlOAN3M7AIo_0067.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
اینها هم به نوبه‌ی خودشون سیستم خواب و بیداری و ساعت درونی ما رو به هم می‌ریزن منتها باز به جز اینا ما کارای دیگری هم کردیم در برنامه‌ریزی‌های اجتماعی‌مون که اونا هم خیلی آسیب‌رسان بوده مثلا چی؟ ساعت شروع کار مدرسه و اداره و شرکت و اینها همه اینها دست‌به‌دست هم داده این برنامه‌ریزی‌های اجتماعی


audio: dlOAN3M7AIo_0069.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
وضعیت زندگی اینا باعث شده که ما الان در بدترین نقطه تاریخی باشیم از نظر کیفیت و کمیت خواب صد سال پیش درصد آدمایی که در آمریکا شبی کمتر از 6 ساعت می‌خوابیدن 2 درصد بود الان شده 30 درصد این همه از مضرات کم‌خوابی گفتیم مضرات شخصی و اجتماعی می‌شه فهمید که این 30 درصد کمتر از 6 ساعت خوابیدن چه اثری داره روی جامعه دیگه یه پیمایشی رو تعریف می‌کنه مال سال 2016 می‌گه نشون داد 65 درصد آدمای بالغ در آمریکا


audio: dlOAN3M7AIo_0070.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
به اندازه کافی نمی‌خوابن این آمار آمریکاست آمار جهانی هم وضعش بهتر از این نیست انقدریه که سازمان بهداشت جهانی پندمی اعلام کرده گفته یک فراگیری جهانی کم‌خوابی داریم ما در سطح جهان نیمی از آدمای بالغ می‌گه در کشواری توسعه‌یافته خواب کافی ندارن اون مضراتی رو که گفتیم اگر در ذهن داشته باشیم بیشتر ممکنه این عددا بترسونتمون نیمی از افراد می‌گه خواب کافی ندارن برای اینکه اثرات اجتماعیش رو بگیم یک اشاره‌ای کردیم به مدرسه و اداره و اینا


audio: dlOAN3M7AIo_0071.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
بذارین با یه مثال درباره مدرسه ماجرا رو یه کم ملموس‌تر کنیم می‌گه در آمریکا بیش از 80 درصد مدارس دولتی


audio: dlOAN3M7AIo_0072.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: INVALID_CHARS
text:
قبل از ساعت 8:15 کارشون رو شروع می‌کنن پنجاه درصدشون می‌گه قبل از 7:20 شروع می‌کنن وقتی مدرسه قبل 7:20 شروع می‌شه یعنی اتوبوس مدرسه از یه 5:45


audio: dlOAN3M7AIo_0075.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
چند روز در هفته؟ پنج روز در هفته از چه سنی؟ از هفت سالگی به بعد نویسنده می‌گه این دیوانگیه می‌گه این رسما دیوانگیه باز من یادآوری کنم این نویسنده لحن خیلی محتاط و دانشگاهی داره در کل کتاب وقتی می‌گه دیوانگیه خیلی مطلب جدیه بعد می‌گه تازه این رو هم در نظر بگیرین که ساعت درونی بچه با ساعت درونی بزرگسال فرق می‌کنه


audio: dlOAN3M7AIo_0077.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
بگی پاشو پاشو می‌خوای یه چیز یاد بگیری هرروز هرروز هرروز یه همچین آدمی اونوقت خلق‌وخوی درست حسابی می‌شه ازش انتظار داشت؟ می‌تونی ازش انتظار داشته باشی بهترین رفتار رو نشون بده؟ روابط اجتماعیش رو توسعه بده می‌گه ما امروز می‌دونیم که یه بخشی از بچه‌هایی که اختلال تمرکز دارن


audio: dlOAN3M7AIo_0079.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
اینا مسئله‌شون کم خوابیه کم‌خوابی مفرط دارن می‌گه حدس من اینه که بیشترشون اینطورین اصلا بعد تازه می‌گه یادتون باشه داریم خواب رم رو ازینا می‌گیریم توی آزمایش‌ها وقتی که اجازه نمی‌دن یک فردی مدتی، دو سه شبی خواب رم داشته باشه عوارضش خیلی شدیده گاهی توهم می‌بینه، خیالاتی می‌شه عصبی می‌شه، پرخاشگر می‌شه مرز بین عاقل بودن و دیوانگی می‌گه همین خواب رمه بعد ما به عنوان اجتماع داریم این خواب رم رو از بچه‌ها می‌گیریم


audio: dlOAN3M7AIo_0080.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
یعنی دچار این مشکلات می‌کنیمشون صد سال پیش تقریبا هیچ بچه‌ای رو با ساعت زنگ‌دار بیدار نمی‌کردن که پاشو برو مدرسه ولی از اون موقع تا حالا زمان شروع مدرسه هی رفته عقب هی رفته عقب آمدن یه جاهایی هم تو بعضی از ایالت‌ها بررسی کردن آزمایش کردن اگر این ساعت رو عوض کنیم چی می‌شه یه ساعت مدرسه رو دیر کردن دیدن نمره‌های دانش‌آموزا بهتر شد میزان مصرف مواد آمد پایین تو مدرسه کمتر با هم درگیر شدن حتی تصادف بین راننده‌های نوجوون و جوون تا 60 درصد کم شد 60 درصد


audio: dlOAN3M7AIo_0082.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
20 تا 25 درصد تونست تصادف‌ها رو کم کنه یه ساعت مدرسه دیرتر شروع شد 60 درصد تصادف توی جوونا و نوجوونا کم شد بعد تازه اینو ما داریم به صورت کل می‌بینیم یه خرده زوم کنیم دقیق‌تر بشیم می‌ببینیم که خب خانواده‌های فقیرتر اونایی که نمی‌تونن بچه‌ها رو با ماشین خودشون بیارن مدرسه اونایی که باید از سرویس حمل‌ونقل عمومی استفاده کنن اونا احتمالا زودتر هم باید بیدار شن یعنی چی؟ یعنی هرچی سنگه مال پای لنگه همونی که مشکل داره تازه باید زودتر هم بیدار بشه همون ظرفیتی رو هم که داره نمی‌تونه استفاده کنه


audio: dlOAN3M7AIo_0083.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
این رو که بذاری کنار اون قصه‌ای که آره یه ساعت مدرسه رو زودتر باز کردن چه اثری می‌ذاره روی کیفیت نمره و همه چی اونوقت می‌شه دید دیگه اون کسی که فقیرتره زودتر باید بیدار شه توانایی ذهنیش کمتر می‌شه کمتر می‌تونه از قوای ذهنیش استفاده کنه و خب نمره‌هاش داریم می‌گیم بدتر می‌شه بعد فارغ‌التحصیلی بعد شغل، بعد درآمد خب وضعیتش سخت‌تر می‌شه توی محیط کار هم همینطوریه این فرهنگ سازمانی که نه ما می‌جنگیم و ما خواب نداریم و خواب مال تنبل‌هاست و


audio: dlOAN3M7AIo_0084.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
باید تا ساعت فلان شب کار کنیم صبح باید اینقدر بیدار شیم شبی 4 ساعت بخوابیم این فرهنگی که سال‌ها در شرکت‌ها رواج پیدا کرده بود از نظر اقتصادی دیدن که نتیجه معکوس می‌ده نویسنده می‌گه می‌گه اینکه شرکتایی مثل گوگل و اپل و اینا فضای استراحت و خواب درست می‌کنن توی دفتر شرکت‌شون یا اینکه درباره اهمیت خواب آموزش می‌دن به پرسنل این به‌خاطر خیرخواهی‌شون نیست مستقیما و به شکل محسوسی این رو درآمد شرکت اثر داره می‌بینه اپل، گوگل اینو می‌بینه


audio: dlOAN3M7AIo_0085.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
که پرسنل بهتر بخوابن بهتر کار می‌کنن بیشتر پول در میاره شرکت واسه همینه که می‌خواد بهتر بخوابن حالا با همه اینایی که گفتیم سوال می‌شه اینکه خب ما چه کار می‌تونیم بکنیم؟ نویسنده میاد در چند سطح توصیه می‌کنه هم در سطح فردی که چطوری عادت‌های خواب‌مون رو اصلاح کنیم هم در سطح اجتماعی نکته قابل‌توجهی که داره اینه که توصیه‌هاش واقع‌بینانه‌ست مثلا می‌گه که من نمی‌تونم بیام بگم که آقا دم غروب دیگه موبایل‌ها رو بذارین کنار تلویزیون نگاه نکنین به خاطر اینکه خب نمی‌کنیم این کارو


audio: dlOAN3M7AIo_0086.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
یا اینکه مثلا بگم چراغا رو خاموش کنیم نور نباشه نمی‌کنیم این کارو می‌گه ما باید سعی کنیم با همین تکنولوژی که داریم شرایط رو اصلاح کنیم مثلا در اثر دونستن همین چیزها و فشارها باعث شده که


audio: dlOAN3M7AIo_0088.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
حالا شرکت‌های تولیدکننده موبایل و تبلت و اینا این گزینه رو به تنظیمات اضافه کردن که شما می‌تونی این نور آبی رو محدود کنی البته چیزای دیگری هم هست که دیگه در حیطه فردی اختیارات و تصمیمات فردی ما نیست مثل ساعت شروع کار شرکت‌ها یا مدرسه‌ها اینا چیزاییه که در سطح اجتماعی باید برسیم به یک آگاهی جمعی که مسئله مهمه و بحرانیه بعد نویسنده می‌گه من اصلا این کتاب رو واسه همین نوشتم یه دلیلش این بود که به شما خواننده‌ها بگم که این دانش وجود داره


audio: dlOAN3M7AIo_0089.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
علم این چیزا رو کشف کرده فهمیده حالا که شما اینو دونستید حساس‌تر بشین بیاین در سطح اجتماعی حساس‌تر بشیم و مطالبه اجتماعی‌مون یک مطالبه اجتماعی‌مون بشه اینکه این شرایطی که ما رو رسونده به اینجا اصلاح کنیم اینطوری می‌شه اثر گذاشت دیگه ما مطالعه می‌کنیم یاد می‌گیریم یه چیزی رو متوجه می‌شیم این کاری رو که داریم می‌کنیم سالیان سال داشتیم می‌کردیم غلطه می‌خوایم درستش کنیم منتها زور خودمون نمی‌رسه یک قدرت برتری باید این کارو بکنه ما باید صدامون رو برسونیم که ما اینو می‌خوایم ما همه رسیدیم به اینکه


audio: dlOAN3M7AIo_0090.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
این برامون بهتره این رو می‌خوایم کم‌کم سیستم رو وادار کنیم که این کارو بکنه یکی از کارایی که نویسنده می‌کنه همین راهنمایی‌ها و اندرزهاییه که می‌ده اینا خیلی هم برای راز زدایی خوبن مسئله درباره کافئین صحبت می‌کنه قهوه صحبت می‌کنه درباره الکل صحبت می‌کنه می‌گه که خیلیا فکر می‌کنن تو خیلی از فرهنگ‌ها این هست که یه خرده الکل قبل از خواب خیلی خوبه کمک می‌کنه به یه خواب خیلی خوب می‌گه این اصلا اینطور نیست


audio: dlOAN3M7AIo_0092.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
ولی اون اسمش خواب نیست و کارکردای خواب رو نداره ضمن اینکه ضرر هم داره خوابت رو مختل می‌کنه در طول شب بیدار می‌شی و ازون بدتر اینکه اصلا نمی‌فهمی که بیدار شدی فکر می‌کنی خوب خوابیدی برای همین ضررش برای خواب خیلی زیاده مخصوصا برای خواب رم که یاد گرفتیم که یک بخش خیلی مهمی از خواب ماست و برای حفظ سلامت ما خیلی لازمه درباره ماریجوانا هم که خیلیا فکر می‌کنن که


audio: dlOAN3M7AIo_0094.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
و برای اینکه بهتر بخوابن برای اون آدما هم خبرای خوبی نداره نویسنده می‌گه مکانیزم عملکردش البته متفاوته از الکل ولی درسته که زودتر می‌فرسته شما رو به خواب منتها اونم خواب رم رو کم می‌کنه که از مشکلات کم شدنش هم گفتیم


audio: dlOAN3M7AIo_0096.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
با جزئیات نیست ولی اونقدری که مطالعه هست نشون می‌ده که اون این اثر رو نداره یک ویژگی بسیار دلپذیر این کتاب هم اینه که نویسنده خیلی بی‌تعارف و صادقه هرجایی شک داره هرجایی تحقیقات هنوز نتیجه روشن و کاملی ندادن تذکر می‌ده می‌گه این رو یا یه جاهایی که داره نظر خودش رو می‌گه و نظر خودش یک نتیجه قاطع و پذیرفته شده علمی نیست اعلام می‌کنه که اینجا رو من دارم اینطوری می‌گما


audio: dlOAN3M7AIo_0097.opus
source: youtube
source_id: dlOAN3M7AIo
invalidation: VALID
text:
من اینطور فکر می‌کنم و احتمالا بعضی از همکارا و دانشمندای دیگه با این نظر موافق نیستن شما که داری این رو می‌خونی خلاصه حواست به این نکته هم باشه اینم به جز اینکه کتاب خودش کتاب آموزنده و بسیار تاثیرگذاریه این هم برای من خیلی منش آموزنده‌ای بود امیدوارم که از این هم یاد بگیریم


audio: nFV99BGrACI_0001.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
تو این ویدیو می‌خوایم سه تا عکس رو نگاه کنیم سه تا برش از تاریخ ایران رو نگاه کنیم درباره عکس‌ها آدمایی که توشون هستن جلوی دوربین، پشت دوربین، فضاش اتفاقایی که داره می‌افته اینا یه خرده صحبت کنیم و به بهانه‌ش یه مقداری از تاریخ شاید بهتر سر دربیاریم پس سه تا عکس سه برش از تاریخ ایران


audio: nFV99BGrACI_0003.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
1937 می‌شه 1316 خورشیدی و توی عکس هم خب هیتلر رو می‌شناسیم پیشوای آلمان نازیه این طرف عکس هم یک آقای ایرانی‌ایه به نمایندگی از دولت ایران رفته داره هیتلر رو می‌بینه کیه ایشون؟ محتشم‌السلطنه، رئیس مجلس ایران رئیس مجلس ایران رفته داره پیشوای آلمان رو می‌بینه و نکته چیه؟ نکته اینه که هیتلر داره می‌خنده هیتلر چرا می‌خند؟ به‌خاطر اینکه این آقا داره باهاش شوخی می‌کنه


audio: nFV99BGrACI_0004.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
این آقا کیه که سر شوخی رو با هیتلر باز کرده؟ ایشون گفتم محتشم‌السلطنه‌ست اسمش و آدم بسیار جالبیه ایشون یک سال قبل از اینکه ناصرالدین‌شاه بمیره لقب محتشم‌السلطنه رو بهش داد اسم اصلیش میرزاحسن‌خان اسفندیاریه


audio: nFV99BGrACI_0005.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
که 1246 در تهران به دنیا آمده ولی خب اسفندیاریه از خاندان اسفندیاری‌های نور مازندرانه اسفندیاری اهل نور می‌شناسیم کلا هم آدم اهل نور در تاریخ معاصر ایران زیاد می‌شناسیم مهم‌ترین اسفندیاری اهل نور که می‌شناسیم یا امیدوارم بشناسیم علی اسفندیاریه یا نیما یوشیج ولی نور می‌دونیم آدم معروف زیاد داشته نیما یوشیج که خب شاعر مهمی بود


audio: nFV99BGrACI_0006.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
از اولین کسایی بود که در ایران شعر بدون اونطوری وزن و قافیه گفت شعری که به اسم شعر نو معروف شد از شاعرای خیلی مهم قرن بیستم بود و هست نور ولی آدم معروف خیلی زیاد داشته در تاریخ معاصر ایران از میرزا آقاخان نوری تا شیخ فضل‌الله نوری تا شیخ ناطق نوری تا کلی وزیر و وکیل و فعال سیاسی و کیانوری دبیرکل حزب توده و


audio: nFV99BGrACI_0007.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
همین آقای محتشم‌السلطنه‌ای که اینجا گفتیم فامیل دور نیما یوشیجه پس و اینجا رفته دیدن هیتلر به عنوان نماینده دولت ایران رفته دیدن هیتلر ایشون پدرش و پدربزرگش هم توی همین کار دیوانی و دولتی بودن در دربار فتحعلی‌شاه و عباس‌میرزای نایب‌السلطنه و اینا خودش هم نوجوونی می‌ره دارالفنون درسی می‌خونه و می‌ره تو کارای مثلا وزارت خارجه اون موقع


audio: nFV99BGrACI_0008.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
19 سالشه می‌ره برلین به عنوان نایب سفارت ایران در 19 سالگی می‌ره برلین آلمانی هم یاد می‌گیره در زمان ناصرالدین‌شاه یعنی در ایران ناصرالدین‌شاه پادشاهه در آلمان هم تازه امپراتوری آلمان درست شده بیسمارک امپراتوری آلمان رو طراحی کرده در واقع پروس رو تبدیل کرده به امپراتوری آلمان و خودش هم صدراعظمه قیصر ویلهلم دوم هم امپراتور پروسه حالا ایشون هم داره می‌ره می‌شه سفیر سفیر که نه ولی


audio: nFV99BGrACI_0009.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
توی سفارت ایران در آلمان شروع می‌کنه به کار کردن دوره‌ای هم هست که می‌دونیم رابطه با آلمان برای ایران خیلی مهمه ما یه ویدیویی داریم تاریخچه رابطه ایران و آلمان به این دوره هم توش رسیدیم و درباره‌ش صحبت می‌کنیم دوره‌ایه که ایران خیلی داره استقبال می‌کنه از رابطه با آلمان و خیلی پذیراست و مشتاقه به رابطه با آلمان آلمان یه خرده اشتیاقش کم و زیاد می‌شه به دلایل مختلف تو اون ویدیو توضیح دادیم


audio: nFV99BGrACI_0010.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
یکیش اینه که نمی‌خواد انگلیس رو نگران کنه و بترسونه و چون این طرف رابطه‌ش با انگلیس بالا و پایین می‌شه میلش هم برای رابطه با ایران بالا و پایین می‌شه از اون طرف خیلی هم اشتیاقی نمی‌بینه خیلی هم انگیزه‌ای نداره چیزی در ایران نمی‌بینه که بخواد باهاش بیاد کار بکنه خلاصه ولی ایشون به عنوان یکی از آدمای دیپلمات ایران می‌ره در برلین مستقر می‌شه پادشاه ایران هم اروپا می‌ره اون موقع از جمله ناصرالدین‌شاه برلین هم می‌ره قیصر رو هم می‌بینه بیسمارک رو هم می‌بینه


audio: nFV99BGrACI_0011.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
در حاشیه اون سفر همین آقای محتشم‌السلطنه هم بیسمارک رو می‌بینه حالا یا جدا می‌بینه یا تو همون ملاقات با ناصرالدین‌شاه می‌بینه ولی دیداری هم با بیسمارک داره بعد هم بعد از اون سفر هم برمی‌گرده تهران می‌شه محتشم‌السلطنه قبلش این لقب رو نداشته بعد می‌شه رئیس دول غیرهمجوار سازمانی در وزارت خارجه حالا دیگه وزارت خارجه‌ای درست شده از روی مدل عثمانی و تا قبل از اون صدراعظم مستقیم اداره می‌کرد دیگه


audio: nFV99BGrACI_0012.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
بعد حالا وزارت‌خونه‌ای داره و وزارت‌خونه ادارات خمسه‌ای داره و یکی از این پنج تا اداره وزارت خارجه دول غیرهمجواره ایشون که برمی‌گرده به تهران دو سه سال تهران می‌مونه محتشم‌السلطنه می‌شه بعد می‌شه رئیس دول غیرهمجوار و بعدش هم می‌ره به خدمت در دول غیرهمجوار به کارش حالا برمی‌گردیم ولی در مورد لقب گرفتنش چون گفتم لقب محتشم‌السلطنه رو می‌گرفت دو جمله‌ای بگم به درد ما که داریم تاریخ اون موقع رو می‌خونیم می‌خوره


audio: nFV99BGrACI_0013.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
در واقع یه درد دلیه چون که لقب‌های اینا یه خرده تاریخ دوره قاجاری رو خوندن رو سخت می‌کنه همینا القاب تشریفاتی دارن که ربطی به شغل‌شون نداره مثلا صدیق‌الملک هم یه سری لقب‌منصب دارن


audio: nFV99BGrACI_0014.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
مثلا مخبرالملک تو مخابرات بوده برای همین هم مخبرالملکه بعد حالا چرا مخبرالملکه یا مخبرالسلطنه نیست؟ یا مخبرالسطنه‌ست مخبرالسلطان نیست؟ اینا خودش جایگاه و شانیتش با همدیگه فرق داره سلطان بالاتر از سلطنه‌ست امین‌السلطان همه‌کاره ناصرالدین‌شاه بود یعنی لقبش داره صحبت می‌کنه امین‌السلطانه امین سلطانه پایین‌تر از این بود سلطنه می‌شد پایین‌تر از این بود امین‌الدوله می‌شد بعد امین‌الملک ممکن بود باشه


audio: nFV99BGrACI_0015.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
بعد حالا ممکنه اینطوری مثلا بتونیم فکر کنی سر درآوردیم ولی اینطوری نیست چون لقب‌ها بعضی وقتا با یه مرگ بزرگوار منتقل می‌شن به آدم دیگری بعد اواخر دوره ناصری و دوره مظفری دیگه پیچ و مهره قصه یه خرده در رفته شانیت دولت‌ها هم از دست رفته این القاب هم یه خرده‌ای اسباب تفاخر و پز دادن و اینا می‌شه دیگه دوره احمدشاه دولت پول لازم بوده شاید حالا بی‌ربط به سفرهای شاه هم نبوده و رجال استخون‌دار هم کم شده بودن لقب می‌خریدن مردم


audio: nFV99BGrACI_0016.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
پول می‌دادن لقب می‌خریدن برای اینکه مثلا سری توی سرها دربیارن و پزی بدن و اینا لقب می‌خریدن این حالا یک نکته در پرانتزی بود به‌خاطر اینکه حواس‌مون باشه که اینطوریه دیگه واقعا اینطوریه لقب‌های اینا اینطوریه حالا باید هر کسی یه راهی پیدا کنه ببینیم چه کار می‌شه کرد که این لقب‌ها کمتر گیج‌مون بکنن ولی برای من گیج‌کننده‌ن راستش ایشون خلاصه می‌شه محتشم‌السلطنه در دوره ناصرالدین‌شاه بعد هم رئیس اداره دول غیرهمجوار پنج سال ماموریت می‌ره بمبئی


audio: nFV99BGrACI_0017.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
می‌ره در هند می‌ره در هند پنج سال بمبئیه اونجا جنرال کنسول ایرانه بر که می‌گرده ناصرالدین‌شاه دیگه مرده یه ساله که مظفرالدین‌شاه سر کاره ایشون می‌شه معاون وزیر خارجه مترجمی حضور همایون هم می‌شه عنوان مخصوصی که می‌گیره یعنی دیگه در سفر سوم مظفرالدین‌شاه به فرنگ باهاش می‌ره فرنگ گفتیم قبلا یه ویدیویی ساختیم شاهان قاجار در فرنگ که اینا خیلی می‌رفتن مسافرت اروپا


audio: nFV99BGrACI_0018.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
ایشون هم توی چندتا از این سفر‌ا بوده هم زمان ناصرالدین‌شاه و هم زمان مظفرالدین‌شاه این دوره دورانی هم هست که زمینه‌های انقلاب مشروطه داره در جامعه ایران شکل می‌گیره یعنی یه آگاهی‌هایی داره اضافه می‌شه به یک نارضایتی‌هایی و دیگه مترصد فرصته برای دگرگونی یا حداقل از الان که ما وایسادیم نگاه می‌کنیم اینطوری می‌بینیم مسیری که تاریخ رفت اینه دیگه رفت رفت تا دگرگونی اتفاق افتاد و


audio: nFV99BGrACI_0019.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
فرمان مشروطیت صادر شد و حالا شاه باید قدرتش رو یه جوری مقید می‌کرد مشروط می‌کرد به یک مجلسی پس مجلس لازمه پس انتخابات لازمه انتخابات رو چطوری برگزار کنیم؟ یه نظام‌نامه‌ای می‌خوایم که ببینیم انتخابات طبق این باید برگزار بشه اینجا این آقای محتشم‌السلطنه دوباره می‌آد وسط کارش می‌شه اینکه نظام‌نامه انتخابات رو بنویسه بعد هم در زمان مشیرالدوله که می‌شه اولین نخست‌وزیر ایران مشروطه ایشون می‌شه معاون نخست‌وزیر معاون رئیس دولت


audio: nFV99BGrACI_0020.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
آدم با تجربه‌ای هم هست آدمی هم که گفتیم دیگه از 19 سالگی رفته بود برلین دنیا دیده هم هست خارج دیده شرق دیده غرب دیده کابینه مهمی هم هست اصلا دولت مشیرالدوله دولت مهمیه دیگه دولتیه که همین آقای محتشم‌السلطنه هم معرفی می‌کنه به مجلس بعدا ایشون در کابینه‌های دیگر هم هست اسم کابینه یه چیزیه که اصلا اون موقع باب می‌شه از اون موقع می‌ذارنش روی هیئت دولت در ایران و کم‌کم اسم محتشم‌السلطنه رو توی اتفاقات مهمی می‌بینیم


audio: nFV99BGrACI_0021.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
مثلا ایران اختلاف مرزی داره با عثمانی مثل تقریبا همه قرن‌های قبل و حتی مدتی بعدش ایشون به ریاست یک هیئتی می‌ره ارومیه برای مذاکره و مدتی هم همونجا حاکم می‌شه درگیری هم زیاد داره با مشروطه‌خواه‌ها هم کنار نمی‌آد یه مدتی بازداشتش هم می‌کنن اموالش هم ضبط می‌کنن با روس و انگلیس و عثمانی اینا هم مشکل داره اونا هم ازش شکایت می‌کنن می‌گن باید خلعش کنیم یعنی ببینین جالبه فکر می‌کنیم طرف مثلا وزیر شد


audio: nFV99BGrACI_0022.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
دیگه معاون نخست‌وزیر شد دیگه بارش رو بسته دیگه جاش حفظه دیگه دیگه از یه جایی پایین‌تر نمی‌آد ولی انقدر شرایط پرتلاطمه ایشون در دوران زندگی سیاسیش چند بار از زندان تا وزارت رو یویو می‌کنه می‌ره و برمی‌گرده قرارداد 1919 می‌آد 1919 می‌آد که می‌خواد ایران رو تقریبا مستعمره انگلیس بکنه ایشون مخالفت می‌کنه مثل خیلی‌های دیگه تبعید می‌شه به کاشان


audio: nFV99BGrACI_0023.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
بعد دیگه برمی‌گرده از تبعید وزیر می‌شه بعد 5 روز وزیر کودتا می‌شه کودتا می‌شه می‌افته زندان می‌افته زندان بعد نخست‌وزیر عوض می‌شه آزاد می‌شه آزاد که می‌شه نه که آزاد می‌شه مثلا می‌ره شروع می‌کنه بازار مغازه باز کردن آزاد می‌شه وزیر خارجه می‌شه بعد باز یه مدتی وزیر خارجه‌ست بعد حالا تو وزارت‌خونه‌های دیگه می‌ره بعد می‌ره وکیل مجلس می‌شه بعد دولت عوض شده دیگه در واقع حکومت عوض شده کودتا شده حکومت قاجار برافتاده حکومت پهلوی آمده


audio: nFV99BGrACI_0024.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
در دوران حکومت پهلوی ایشون می‌شه رئیس مجلس ایران یعنی این زندگی پرتلاطمی که گفتیم می‌رسه به اینجا که ایشون می‌شه در دوره پهلوی رئیس مجلس ایران یه چیزیش که نکته حاشیه‌ای که جالبه این پیوستگی رجاله دیگه می‌بینی خیلی از آدما حکومت عوض شده خاندان پادشاهی رفته خاندان پادشاهی جدیدی آمده ولی توی این سیستم جدید به جز اینکه خیلی از قاجاری‌ها و شازده‌های قاجاری هنوز هستن و


audio: nFV99BGrACI_0025.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
تا مدتی از حکومت محمدرضاشاه هم حتی اینا هنوز یه خرده قدرت دارن اصلا بدنه نظام هستن اصلا انقدری بدنه نظامی وجود نداره که انقدری آدم نیست که بگی اونا رو می‌برن یه آدمای دیگه می‌آرن کمابیش با همون آدما باید اداره بشه و همینطوری هم می‌شه یه جای دیگه که ایشون گفتیم تو مذاکرات با عثمانی بود ایشون در اولین عهدنامه بین ایران و افغانستان هم هست


audio: nFV99BGrACI_0026.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
یعنی چه در مذاکره مرزی سمت غربی چه در مذاکره مرزی مهم سمت شرقی سال 1300 مجلس شورای ملی به دولت اجازه می‌ده که عهدنامه‌ای بین ایران و افغانستان منعقد بشه افغانستان از ایران جدا شده با انگلیس جنگ‌هایی داشته پیروز شده حالا تونسته مستقل بشه رضاشاه از این طرف داریم اونور امان‌الله‌خان داریم امان‌الله‌خان و رضاشاه و آتاتورک اینا سه تا فرمانروایی هستن که یه شباهت‌های جالبی به هم دارن


audio: nFV99BGrACI_0027.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
یه همزمانی هم دارن هر سه تا دنبال مدرن کردن کشوراشونن هر سه تا با نهادهایی از سنت درگیر شدن که قدرت‌شون رو کم کنن و امان‌الله‌خان مورد جالبیه مثل رضاشاه ایشون هم سفری کرده بود به ترکیه از نزدیک کارهای آتاتورک رو دیده بود البته امان‌الله‌خان آدم خیلی دنیا دیده‌ای بود البته امان‌الله‌خان مثل آتاتورک در جنگ با بیگانه افتخاراتی کسب کرده بود و البته مثل رضاشاه مخالفین داخلیش رو هم


audio: nFV99BGrACI_0029.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
شباهت‌های اینطوری به همدیگه بعضا اینا داشتن البته تفاوت‌هاشون هم خیلی زیاده منتها خلاصه همزمان بودن رضاشاه، شاه امان‌الله‌خان و آتاتورک قرار می‌شه خلاصه بین ایران و افغانستان دو کشور یک پیمان مودتی بسته بشه


audio: nFV99BGrACI_0030.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
اونجا هم این بزرگوار محتشم‌السلطنه از طرف رضاشاه مامور می‌شه که بره برای مذاکره و قرارداد قراردادی که مثلا چیزای مهمش اینه که این اتباع افغانستان که ایران هستن اینا وضع‌شون چی می‌شه یا رابطه دو کشور باید مناسبات دوستانه باشه و این صحبت‌ها اینا خلاصه کارای سیاسیه کارنامه سیاسی و دیپلماتیک این آقای محتشم‌السلطنه‌ست ما می‌خوایم به این عکسه برگردیم ولی باید بدونیم که این آدمه کیه


audio: nFV99BGrACI_0031.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
چون من تا قبل از اینکه این عکسه رو ببینم آدمه رو نمی‌شناختم بعد که شروع کردم اومدم برای یه خرده‌ای ورق زدن دیدم خیلی جالبه خیلی کارای مهمی داشته و منم اصلا هیچی ازش نمی‌دونستم اینا کارای سیاسیشه کارهای فرهنگی اجتماعی مهمی هم داشته از جمله مهم‌ترینش شاید در کنگره فردوسی بود که ایشون رئیسش بود هزاره فردوسی به مناسبت هزارمین سال تولد فردوسی یکی از رویدادهای مهم فرهنگی قرن بود در ایران


audio: nFV99BGrACI_0032.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
در ایرانی که داره بر پایه ملی‌گرایی وارد دوران جدیدی می‌کنه خودش رو سال 1314 فرهنگستان زبان فارسی درست شده ایشون عضوشه و می‌خوان کنگره هزاره فردوسی برگزار کنن بسیاری از محققین رو جمع می‌کنن و عکس شرکت‌کننده‌ها رو می‌بینیم واقعا وزن کنگره دست‌مون می‌آد بسیار بسیار کنگره سطح بالاییه


audio: nFV99BGrACI_0033.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
و ایشون دبیر این کنگره هم هست آقای اسفندیاری یا محتشم‌السلطنه حالا برگردیم سر این عکسه عکسه کجا بود؟ 1316 بود 1937 در برلین هیتلر چهار ساله که صدراعظم آلمان شده رضاشاه پادشاه ایرانه آقای محتشم‌السلطنه هم دو ساله تقریبا شده رئیس مجلس شورای ملی


audio: nFV99BGrACI_0034.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
اروپا رفته چیکار به عنوان رئیس مجلس؟ رفته به مناسبت جشن تاج‌گذاری جرج ششم پادشاه انگلستان انگلستان پادشاهی داشت که پادشاهی رو ول کرد رفت


audio: nFV99BGrACI_0035.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
و ایشون که امیدی خیلی به پادشاه شدنش نبود می‌شه شاه انگلیس بابای ملکه الیزابت همون پادشاهی که لکنت داشت و


audio: nFV99BGrACI_0037.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
در راه این سفری که برای تاج‌گذاری ایشون داره می‌ره محتشم‌السلطنه می‌ره آدولف هیتلر پیشوای آلمان نازی رو هم ببینه


audio: nFV99BGrACI_0038.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
حالا دو نفره هم نیستن دیگه مثلا محسن رئیس وزیر مختار دولت ایران هم تو این ملاقات همراهش هست و حضور ایشون مهمه چون یه سری داستان از این جلسه دراومده یکی مهمش همین خنده هیتلره که چرا هیتلر می‌خندید


audio: nFV99BGrACI_0039.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
می‌گن که هیتلر پرسید از محتشم‌السلطنه که شما دفعه اوله که آلمان تشریف می‌آرین یا قبلا هم آلمان آمده بودین؟ می‌گه که بله من قبلا آمده بودم ولی اون موقع که من آمده بودم شما هنوز به دنیا نیامده بودی داره همین قصه‌ای رو می‌گه که من که آمدم اینجا بیسمارک صدراعظم آلمان بود من اومدم بیسمارک رو دیدم شما اون موقع نبودی حالا هم اومدیم شما رو داریم می‌بینیم که خب حرف جالبیه دیگه


audio: nFV99BGrACI_0040.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
که آدم به هیتلر بزنه و از یه نظر هم آدم جالبی می‌شه که هم با هیتلر جلسه داشته هم با بیسمارک به نظر من جایگاهش رو خیلی خاص می‌کنه


audio: nFV99BGrACI_0041.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
بیسمارک رو گفتیم دیگه چقدر در تاریخ اروپا آدم مهمیه و اینا حالا ویدیوی مفصل هم درباره‌ش داریم یک داستانی هم دست گرفتن واسه محتشم‌السلطنه که اینجا رفته اونجا دست هیتلر رو بوسیده اون آقای رئیس که همراهش بود نامه می‌نویسه به مسعودی روزنامه اطلاعات که نه از این خبرا نبود بعد هم یه سری جزئیاتی می‌گه که اصلا اونا دعوت کرده بودن از ما و چه احترامی به محتشم‌السلطنه گذاشتن و اینا که من می‌خونمش راستش


audio: nFV99BGrACI_0044.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
درباره اینکه مثلا یه ملاقات دیپلماتیکی یکی با یکی می‌کنه صحبت درباره اینکه کی از کی دعوت کرد و وای چه تشریفاتی واسه ما درست کردن چه تدارکاتی دیدن تا کجا بدرقه کرد تا کجا دستش رو آورد جلو از این گفت‌وگوهایی که به نظرم یه خرده زیادی انگار مهمه برای ما نه که بی‌اهمیت باشه ولی وقتی 80 درصد توجه چه مثبت چه منفی از یه ملاقات به همین زبان بدن و اینا بره


audio: nFV99BGrACI_0045.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
این به نظر من نشان از یه مشکلات بزرگ‌تری داره و به نظر می‌رسه که اون موقع این گرفتاری هست این جلسه حتما جلسه مهمیه نماینده دولت رضاشاه رفته دیدار هیتلر در برگشت از سفر انگلستان چند وقت بعد همین انگلستان با همین آلمان همین شاه ایران برکنار می‌شه تبعید می‌شه ایران اشغال می‌شه مگه می‌شه مذاکرات این جلسه انقدر بی‌اهمیت بوده باشه که هیچی درباره‌ش نیست فقط اینه که این دست اون رو ماچ کرد نه نکرد


audio: nFV99BGrACI_0046.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
اونا از ما دعوت کرده بودن خیلی بعیده ولی چیزی که انگار زیاد مطرح می‌شه در حمله بهش اینه که چرا دست بوسید؟ در دفاع هم چیزی که گفته می‌شه اینه که نه آقا اصلا هیتلر برنامه‌هاش رو به هم زد که ایشون رو ملاقات کنه از همین داستان‌های زبان بدن و اینا که می‌گم بی‌اهمیت نیست ولی خب دیگه نباید انقدر اصل قصه باشه دیگه ولی ایناست که خلاصه داستان این عکس بسیار جالب و تاریخی رو برای من مهم می‌کنه


audio: nFV99BGrACI_0047.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
و کاری کرد که آدمی رو که اصلا نمی‌شناختم ولی آدم مهمی بود در تاریخ ایران یه کمی بهتر بشناسم آقای محتشم‌السلطنه رو این عکس اول‌مون بود عکس دوم فازش فرق می‌کنه زمانش عقب‌تره مال قرن نوزدهمه و اینم عکس مهمیه هرچند ممکنه اصلا اینطور به نظر نرسه عکس قبلی دو نفر داشت حداقل یکی‌شون خیلی آدم معروفی بود


audio: nFV99BGrACI_0048.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
این یکی یه نفره که به نظر نمی‌آد کس خاصی هم باشه ولی داستان پشتش داستان خیلی جالبیه و ایشون هم آدم مهمیه این آقا اسمش ملاهادی سبزواریه عکس هم مال 1866ئه یعنی اون محتشم‌السلطنه که گفتیم اونجا رفته بود دیدن هیتلر تازه اینجا به دنیا آمده بود یا مثلا داشت به دنیا می‌آمد و اینا در زمان سفر ناصرالدین‌شاه به مشهد این عکس رو گرفتن


audio: nFV99BGrACI_0049.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
یه آخوندیه که حالا ما داریم عکسش رو می‌بینیم آخوندیه که 120 سال پیش نشسته جلوی دوربین حالا چیش جالبه؟ اولین چیزی که جالبش می‌کنه اینه که ایشون آدم مهمیه وقتی درباره فلسفه اسلامی صحبت می‌کنیم یکی از اسم‌های شاخص در دوران جدید ایشونه بگذریم از این سوال اساسی که کلا فلسفه اسلامی داریم یا نداریم؟ یا اینا شارح فلسفه یونانی بودن؟ یا اصلا کاری که اینا می‌کردن و چیزی که بلد بودن


audio: nFV99BGrACI_0050.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
چقدر مرتبطه با اون کاری که بهش می‌گیم فلسفه مثلا در اروپای قرن 19؟ واقعا وارد این نمی‌شیم نه من چیز خاصی درباره‌ش می‌دونم نه خیلی واقعا علاقه و کنجکاوی الان بهش دارم راستش اما تو اون چیزی که بهش می‌گن اصطلاحا فلسفه اسلامی‌ ایشون آدم مهمیه پنج نسل با ملاصدرا فاصله داره و در حالی که این چهار نسل قبلی فقط توضیح می‌دادن کار ملاصدرا رو


audio: nFV99BGrACI_0051.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
ایشون انگار کارش یه پله جلوتر از اون دیگران بوده یا حالا یه سری کتاب‌هایی همون موقع می‌گفتن که همونطور که در زمان در عصر شاه‌عباس کبیر ما ملاصدرا داشتیم الان هم در عصر ناصرالدین‌شاه حکیم سبزواری رو داریم عارف متصوف حکیم متاله متشرع خلاصه همه چیز تمام ایشون تدریس فلسفه می‌کرد 40 سال منظم روزی دو ساعت


audio: nFV99BGrACI_0052.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
روزی دو نوبت دو ساعته در سبزوار درس می‌داد طلاب از جاهای مختلف ایران و هند و ممالک عربی و عثمانی و اینا از قرار می‌آمدن و اگر مقدمات رو داشتن یعنی صرف‌ونحو عربی و منطق و فقه و ریاضیات و کلام و اینا خونده بودن می‌تونستن پیش ایشون هم هفت سال از قرار فلسفه و حکمت الهی بخونن خودش هم آدمی بود با زندگی ساده


audio: nFV99BGrACI_0053.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
یه خونه کاهگلی و کفش حصیری و کتابخونه مفصلی هم انگار نداشت و چند جلد کتاب و یک قلم‌دان و یک عینک نمره 6 و همین‌ها در سبزوار زندگی می‌کرد ناصرالدین‌شاه که خیلی اهل سفر و اینا بود یه سفری داشت می‌رفت مشهد از اون سفرای شش‌ماهه‌ای که کلی اعیان و چاکران و زن و بچه و همه رو هم با خودش می‌برد یکی هم با خودش داشت می‌برد تو این سفر به نام آقارضا عکاس‌باشی


audio: nFV99BGrACI_0055.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
شعر می‌گفت و نقاشی می‌کشید و آدم کنجکاوی هم بود و اینا دوربین هم آورده بود از اروپا و توی این سفر یکی هم می‌خواست همراش باشه که از سفر عکس بگیره از آدما عکس بگیره این آقارضا رو بهش می‌گه که مناسبتی هست و بنایی هست و اردوی همایونی می‌زنیم و آدم معروفی می‌بینیم و اینا شما از این عکس بگیر کلی عکس از اون سفر می‌مونه که برای ما منابع مهمی هستن


audio: nFV99BGrACI_0056.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
هم از نظر تاریخ عکاسی و هم از نظر تاریخی چون ما عکس از اون موقع خیلی نداریم دیگه واقعا این آقا هم نخستین عکاس حرفه‌ای در ایران می‌شه خلاصه خیلی از عکس‌های مهم اون موقع رو ایشون گرفته داداش هم علی‌نقی‌خان حکیم‌الملک مشاورالسلطان پزشک درباره اونم موظفه که یادداشت روزنامه بنویسه اونم از فارغ‌التحصیلان اولین دوره پزشکی دارالفنونه سفرنامه‌ای هم که ایشون نوشته سفرنامه خراسان


audio: nFV99BGrACI_0057.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
الان برا ما یک منبع مهمیه از اینکه بدونیم وضع تاریخ و جامعه اون موقع چی بوده مثلا شاه کی رو دیده؟ کجا دیده؟ چی دیده؟ چی گفته؟ چی شنیده؟ اینکه الان ما از اون سفر یک سری عکس داریم یک سری همین مکتوبات داریم خاطرات خود ناصرالدین‌شاه رو داریم یا یه کتاب دیگه اعتمادالسلطنه نوشته مرآت البلدان نوشته و اینا باعث می‌شه یه خرده تصویرمون کامل‌تر باشه


audio: nFV99BGrACI_0058.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
از قرن‌های پیشش از بعضی دوره‌ها واقعا هیچی نداریم یا اگه داریم خیلی کم‌تنوع‌تر و دور از دسترس‌تر هستن تو این سفر به سبزوار که می‌رسن ناصرالدین‌شاه می‌گه من خیلی دوست دارم این ملاهادی رو ببینم حالا دو سه تا داستان هست یکی می‌گن که همه اومدن دیدن ناصرالدین‌شاه و ایشون نیومد و این گفتش که اون نمی‌آد من می‌رم داستان دیگری هم هست که نه سپه‌سالار اعظم رفت و


audio: nFV99BGrACI_0059.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
ایشون رو آورد برای دیدن ناصرالدین‌شاه از حکمای بزرگ بود و از تمام صفات بد به دور بود و دریای بی‌منتها بود و از حکمت الهی و علوم دقیقه و از همه چی آگاه بود و اینا ناصرالدین‌شاه خلاصه خیلی براش داستان مهم بود همه اینایی که گفتم به نقل از نوشته‌های کسایی که تو دربار بودن ممکنه هیچیش هم درست نباشه ولی به هر حال خلاصه قصه ولی این می‌شه که شاه و ملاهادی سبزواری قرار می‌شه که همدیگه رو ببینن


audio: nFV99BGrACI_0060.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
یا حالا اونطوری که بعضی از داستان‌ها می‌گن اینطوری بوده که ناصرالدین‌شاه از این بلندنظری خوشش می‌آد که مثلا می‌گن که ایشون نیومده دیدن شاه و گفته من شاه و وزیر نمی‌شناسم می‌گن که گفته که اگه ایشون شاه نمی‌شناسه شاه که ایشون رو می‌شناسه که من می‌رم دیدنش بدون خدم و حشم و اینا یه وقتی تعیین کرد و با پیش‌خدمتش مثلا رفت دنبال ملاهادی یا برعکس ملاهادی آمد دیدن ناصرالدین‌شاه من نفهمیدم کدومش درسته


audio: nFV99BGrACI_0061.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
چون جفتش رو نوشتن اونی که می‌گن شاه رفت اینه که می‌گن رفت اونجا و ناهاری مهمون ملاهادی سبزواری بود بعد هم می‌گن بهش گفت که ناصرالدین‌شاه بهش گفت هر نعمتی شکری داره یه کسی که مثل شما سواد داره باید درس بده یه کسی که مال داره باید بخشش کنه یکی هم که مثل من قدرتی داره باید مشکلات مردم رو حل کنه شما چیزی بخواه از ما که ما بهت بدیم ملاهادی هم گفت نه من چیزی نمی‌خوام و اینا


audio: nFV99BGrACI_0062.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
شاه گفت من می‌دونم شما یه زمین زراعی داری مالیات اون رو می‌دی مالیات اون رو من می‌بخشم بیا مالیات اون رو نده و ایشون هم گفت نه آقا من می‌دونم که مالیات هر منطقه‌ای ثابته از من اگه نگیرن عمالت می‌خوان برن از بقیه بیشتر بگیرن بعدش هم بالاخره دولت مخارج هنگفتی داره من می‌دونم که ما موظفیم که باید مالیات بدیم من با رضا و رغبت مالیاتم رو می‌دم بعد هم می‌گن ناهار گفت آوردن و نون و دوغی بود که ناهار خیلی ساده‌ای بود


audio: nFV99BGrACI_0063.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
شاه نتونست بخوره گفت نون‌ها رو بدین من ببرم تبرکی یک اهل حرم مریض می‌شن و اینا مثلا بعدا بدیم به اینا اونایی هم که نوشتن ناصرالدین‌شاه نشسته بود و ایشون رو بردن محضر شاه یک شرحی از ملاقات نوشتن که خیلی متفاوت نیست در اصل اصل موضوعش خود ناصرالدین‌شاه هم یادداشت نوشته نوشته که


audio: nFV99BGrACI_0064.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
حالا شما این تصویری که عکسه رو دیدین تو ذهن‌تون داشته باشین من شرح ناصرالدین‌شاه رو براتون بخونم می‌گه که مردیست بلندبالا، کمر راست، خوش‌سیما ریش سیاه، نه بلند و نه کوتاه چشم‌ها قدری متمایل به احولی خنده‌رو، خوش‌صحبت مرتاض و از همه جهت ممتاز من این توصیف ناصرالدین‌شاه رو که خوندم به این فکر کردم که خیلی اتفاقای خاصی افتاده که


audio: nFV99BGrACI_0065.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
من این عکس این بزرگوار به دست من رسیده من الان می‌تونم این عکسه رو ببینم هر کدوم این اتفاقا اگه نمی‌افتاد و من عکس نداشتم می‌خواستم بر اساس توصیف شاه خوش‌ذوق دست به قلم مملکت که خیلی هم دقیق توصیف کرده قیافه ایشون رو چهره‌ای برای خودم بسازم دیگه و اون چهره واقعا هیچ ربطی به این چیزی که در عکس دارم می‌بینم نداشت


audio: nFV99BGrACI_0066.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
یک تلنگری بهم زد که تصویرهای تصورها و تصویرهای ذهنی که بر اساس شرح آدم‌ها می‌سازیم چقدر می‌تونن غیردقیق باشن احتمالا


audio: nFV99BGrACI_0067.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
بعد تو اون ملاقات یه چیز جالبی هم ناصرالدین‌شاه بهش می‌گه می‌گه شما خیلی چیز بلدی و اینا بیا یه کتابی بنویس همه مسائل رو توضیح بده یه کتابی باشه به فارسی جامع علوم متفرقه باشه و من حدس می‌زنم این دایره‌المعارفی مثلا چیز اینطوری تو ذهنشه که اینم می‌گه که باشه باشه می‌نویسم و اینا بعد روز دومی هم که سبزوار هستن ناصرالدین‌شاه به عکاس‌باشی می‌گه برو از این حکیم سبزواری یک عکسی بگیر


audio: nFV99BGrACI_0068.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
اینم می‌ره و می‌گه آقا من می‌خوام از شما یه عکسی بگیرم و این حرفا ایشون هم تا حالا این تکنولوژی رو اصلا ندیده بود خیلی متعجب می‌شه خیلی به فکر فرو می‌ره ناصرالدین‌شاه می‌گه ملا وحشت کرده بود اسباب عکاسی و عکس و این‌ها رو دیده بود اعتمادالسلطنه یه خرده‌ای بیشتر توضیح می‌ده می‌گه که براش تعریف کردن که عکس چیه و چطوریه و اینا گفت نه آقا این اینطوری نمی‌شه می‌گن که گفتن آقا چی نمی‌شه می‌گیم اینطوری کار می‌کنه عکس می‌گیریم ظاهر می‌کنیم می‌آد روی شیشه دیگه


audio: nFV99BGrACI_0069.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
گفتن نه گفت نه این به لحاظ فلسفی این نمی‌شه که شما می‌گی عکست رو می‌گیرم بعد تو می‌ری عکست هست نمی‌شه که من نباشم عکس من باشه چون اون عکس سایه منه و سایه من که اصل کاری نیست اصل ماجرا صاحب سایه‌ست


audio: nFV99BGrACI_0070.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
نمی‌شه که سایه رو ثبت کنی ببری اینور اونور وقتی اصل قصه جوهر قصه جای دیگه‌ست محاله که تصویر انسان روی شیشه یا روی کاغذ ثبت بشه جوهر نباشه و عرض که وجودش وابسته به جوهره همچنان باشه با این سواد مقدماتی من یه همچین چیزی انگار داره می‌گه مسئله مهمی تو ذهنش احتمالا درست کرده این قصه درباره اصلا اصالت و واقعیت و این چیزا شاید


audio: nFV99BGrACI_0071.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
ولی خلاصه‌ش اینه که خیلی تعجب می‌کنه بهش هم نشون می‌دن خیلی به فکر فرو می‌ره می‌گه واقعا عجیبه متوجه می‌شه انگار که تکنولوژی یه کاری می‌کنه که فلسفه بهش می‌گه این کار نباید بشه خیلی به نظر من همین اینو خیلی خاطره مهمی می‌کنه من انقدری تسلط ندارم به مفهوم فلسفیش که بخوام درباره‌ش صحبت بکنم ولی می‌دونم که ایشون می‌گن از مهم‌ترین


audio: nFV99BGrACI_0072.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
و شاید آخرین نماینده‌های مهم فلسفه سنتی بوده در ایران همین که ازش عکس داریم جالبه و هم داستان پشت عکسه داستان جالبیه و نهایتا هم خب این می‌شه ماجرای نخستین و تنها عکس ثبت شده از عالم و فلسفه‌دان مهم قرن 19 ایران


audio: nFV99BGrACI_0073.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
ملاهادی سبزواری عکس سوم‌مون هم مال دوره ناصرالدین‌شاهه اینم مال یکی از برنامه‌هاییه که ناصرالدین‌شاه خیلی دوست داشت ناصرالدین‌شاه خیلی اهل برنامه بود حالا چه شادی و نمایش و آتیش‌بازی چه روضه و تعزیه محرم و صفر و این‌ها چه شکار و مراسم آش و چادر بزنیم تو برفا کرسی بندازیم و بریم زیر کرسی و خیلی اهل صفا بود کلا هم حواس‌مون هست از مهم‌ترین پادشاهان تاریخ ایران مدرنه


audio: nFV99BGrACI_0074.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
50 سال تقریبا در قرن 19 حاکم بر ایران بود سیاست‌ها و حکومتش به کنار که حتما درباره‌ش صحبت می‌کنیم ولی از این نظر که از خودش یادگاری زیاد به جا گذاشته چون دست به نوشتن بوده و ذوقی داشته و این‌ها پادشاه جالبیه در تاریخ ما و یه شناختی که ما ازش داریم اینه که آدم اهل صفا و آدم اهل سفر و حالا چه سفر فرنگ بره چه به قول خودش سفرای دوشبه و سه‌شبه


audio: nFV99BGrACI_0075.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
با یه جماعتی از درباریان و رجال و حرم‌سرا برن یه فیروزکوهی یه شهرستونکی یه جاجرودی یه سرخه‌حصاری یه شکاری یه بساطی این عکس هم مال یه همچین مراسمیه مراسمیه به اسم مراسم آش‌پزان از یه زمانی اومده بود تو مراسم مرتب برای حالا سلامتی شاه یکی می‌گفت نذر مهدعلیا بوده یکی می‌گفت نذر خود شاه بوده از سال وبایی یا حالا به قول شاه اصلا اختراع خودش بوده نوشته بود که این اختراع خودمه و


audio: nFV99BGrACI_0076.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
یه دستور پختی داده بود و این شده بود یه مراسمی که حالا دیگه سال به سال اگر تهران بود معمولا می‌رفتن شهرستونک یا حالا سرخه‌حصار این اواخر اگر هم سفر بود همونجا تو سمنان یا تو کلاردشت اینجاها گزارش شده که مراسم آش رو برپا کردن سال اول یه دیگ کم‌کم زیاد شد سال‌های آخر دیگه 30 تا دیگ آش بار می‌ذاشتن و آش بار می‌ذاشتن یعنی چی؟ برنامه چی بوده؟ برنامه چی بوده؟


audio: nFV99BGrACI_0078.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
مراسم این بوده که از صبح ده صبح زیر یه چادری که برای تئاتر و نمایش و اینا آماده کرده بودن فرش می‌نداختن رو فرش‌ها سینی‌های بزرگ گرد یه سینی کدو یه سینی بادمجون یه سینی سبزی یه سینی ادویه یه سینی اسفناج و چغندر و میوه و ردیف ردیف اینا رو می‌چینن شاه هم می‌شست اون بالا وزرا و شازده‌ها و سیاسیون و رجال هم


audio: nFV99BGrACI_0079.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
زانو به زانو می‌شوندن اونجا کدو پوست بکن بادمجون پوست بکن یک بندی می‌آوردن ساز بزنن اعیان هم دو زانو نشسته دل به کار بدن سبزی پاک کنن و دم ترخون رو بچینن و شاخ ریحون رو بکنن و بیشترشون هم طبعا دل خوشی از این برنامه ندارن ولی دیگه دستور شاهه دیگه اینم باز به نظر من جالبه


audio: nFV99BGrACI_0080.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
پزشک شاه می‌گه شاه منم دعوت کرده بود برای این مراسم منم اطاعت کردم نشستم بادمجون پوست می‌کندم شروع کردم پوست کندن ملیجک به شاه گفتش که این دست این فرنگی بخوره به این بادمجونا نجس می‌شه مسلمونا دیگه نمی‌تونن از آشه بخورن شاه یه خرده‌ای می‌خنده و اینا ولی بعدش دکتره رو صدا می‌کنه و تا دکتره بلند شه می‌رن اینا بادمجونایی رو که دکتره دستش بهش خرده با نوک کاردک جمع می‌کنن و مثلا می‌برن و این حرفا و بعد هم حالا همونجا تخته بازی کنن با همدیگه و


audio: nFV99BGrACI_0081.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
شاه نگاه کنه و برقصن و از این نمایش‌های کریم شیره‌ای بازی کنن شاه خوشش بیاد و این سرگرمی بوده که دوست داشته دیگه


audio: nFV99BGrACI_0083.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
می‌خواسته که حالا شاه شده خیلی بهش خوش بگذره می‌گفته وزیراش بیان بادمجون پوست کنن خودش هم بشینه نگاه کنه یه کسی هم بیان ساز بزنن و کریم شیره‌ای و اسماعیل بزاز و اینا هم بیان بازی دربیارن نمایش‌های اون موقع رو بازی کنن بعد هم 20 تا آشپز وایستن آشه رو هم بزنن و بپزن تا شب و بعد هم در محضر شاه آش بخورن اونایی که حالا خیلی قدرشون بالاست در کنار شاه بخورن


audio: nFV99BGrACI_0084.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
برای بقیه هم آش رو بفرستن در اقامتگاه‌شون تو همون مراسم هم مثلا نشانی چیزی هم می‌خواستن به کسی بدن صاحب‌منصبی، حاکمی‌، رجالی کسی می‌خواست ملقب بشه خلعتی بگیره اینا از اون روزایی بود که این کارا رو از اون مراسمی بود که توش این کارا رو می‌کردن اینم از اون مراسمیه که آدما ازش نوشتن خاطرات‌شون رو نوشتن حالا بعضیا حواس‌شون همه‌ش به این بوده که کی چند بار آش کشید و اون خارجیه چند تا کاسه خورد و یکی چشمش هم هست تو کاسه مردم و


audio: nFV99BGrACI_0085.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
اون یکی می‌گه نه این قیافه‌ش یه معجون سیاهی بود پرادویه بود من اصلا خوشم نمی‌آد که بخوام بخورم و اینا ولی حالا به نظر من هم مراسمه جالبه هم باز دوباره اینکه پذیرایی چیه بالاخره این سطح بالاترین مهمونی مملکت شاید نباشه ولی پیک‌نیک شاهانه هست دیگه حداقل بعدش هم من فکر می‌کنم مثلا اون موقع که اینطوری نبوده که بگی سران کشورهای دیگه خیلی می‌آن ایران و شاه خیلی مهمونی می‌گیره به افتخار اینا و من اصلا نمی‌دونم زمان قاجار


audio: nFV99BGrACI_0086.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
مثلا مقام بلندپایه‌ای از کشور دیگری ایران آمده یا نه و اگه می‌آمده چه می‌کردن این مهمونی به چشم من یکی از ضیافت‌های سطح بالای مملکته احتمالا حالا به صورت پیک‌نیکی ولی من به این چشم می‌بینمش که نفر اول مملکت می‌خواسته خیلی بهش خوش بگذره خیلی صفا کنه کاری که می‌کرده و تفریحی که داشته و سرگرمی و غذا و مراسم و آدابش و این‌ها چه شکلی بوده چی بوده


audio: nFV99BGrACI_0087.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
من اطلاعم از تاریخ ایران به اینجاها که می‌رسه خیلی خیلی کمه راستش ته ته‌ش خیلی هنر کنم بتونم اسم شاه‌ها و مثلا دیگه خیلی هنر کنم نخست‌وزیرا و اینا رو پشت سر هم مرتب ردیف کنم و بگم و اینا


audio: nFV99BGrACI_0088.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
درباره پیچ و مهره‌های حکومت و نهادهای رسمی و غیررسمی و آداب و پروتکل و مراسم و ایناش خیلی کم می‌دونم تو تاریخ اروپا مال چند صد سال پیشش رو یه خرده بهتر می‌دونم تا تاریخ مثلا صد سال پیش ایران رو از این نظر


audio: nFV99BGrACI_0090.opus
source: youtube
source_id: nFV99BGrACI
invalidation: VALID
text:
ولی برام جالبه و فکر می‌کنم که مهم هم هست اگر که بلدین اگر که منبع معتبر مناسبی براش سراغ دارین شما هم بگید ما هم می‌ریم می‌بینیم اگر چیز جالبی توش دیدیم برای شما هم تعریف می‌کنیم اینم می‌شه همکاری ما با هم که با هم یاد بگیریم این سبک ویدیوی عکس‌ها رو ببینیم و درباره‌ش صحبت کنیم هم اگر که خوش‌تون آمد توی کامنت‌ها بگین دم شما گرم


audio: q0JMh7xiOyU_0003.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
استعمار هند اولش داستان یک شرکت بود یک شرکت تجاری از لندن آمد و تونست ملتی 200 میلیون نفری رو اون طرف دنیا به بردگی بکشونه


audio: q0JMh7xiOyU_0005.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
ولی چطوری؟ اصلا یعنی چطوری تونستن؟ به قول تولستوی اونم ملتی مثل هند رو با اون توانایی‌های جسمی و روحی‌روانی چطوری یک شرکتی نسبتا کوچیک از لندن از اونور دنیا آمد و این کشور رو در اختیار گرفت؟


audio: q0JMh7xiOyU_0006.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
موضوع کنجکاوی ما در این ویدیو همینه می‌خوایم داستان کمپانی هند شرقی رو بگیم شرکتی که قبل از دولت انگلستان کل شبه‌قاره هند رو مستعمره خودش کرد


audio: q0JMh7xiOyU_0010.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
قدرتمندترین شرکتیه که تاریخ بشر به خودش دیده شرکتیه که در یه زمانی نصف تجارت دنیا دستش بود یک شرکت انگلیسی، شرکت سهامی انگلیسی 400 سال پیش از لندن عملا کل شبه‌قاره هند رو اداره می‌کرد حکومت می‌کرد بهش هند بزرگ رو، هند ثروتمند رو هند روزگاری نه چندان دور خیلی قدرتمند رو یه همچین کشوری رو اداره می‌کرد


audio: q0JMh7xiOyU_0011.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
و کم‌کم همه اون قدرت رو و البته بسیاری ازون ثروت رو گرفت ازش و منتقلش کرد این شرکت به خودش و به سهامداران خودش در انگلستان داستان این شرکت رو می‌خوایم بگیم کمپانی هند شرقی


audio: q0JMh7xiOyU_0012.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
پس اولش بریم وقتی که این شرکت درست شد به همون 400 سال پیش ببینیم که اون موقع دنیا چه دنیایی بود؟ چه شکلی بود واقعا؟ سال 1600، اول قرن 17 اول سال‌های 1600 دوران ایران صفوی در اوج دوران شاه‌عباس با امپراتوری عثمانی در غربش و امپراتوری گورکانیان یا مغولان هند در شرقش و


audio: q0JMh7xiOyU_0016.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
گورکانیان اون مغولانی بودن که داشتن بر هند حکومت می‌کردن یک امپراتوری مسلمان قدرتمند بادوام که حالا قصه‌ش رو تو تاریخ هند گفتیم


audio: q0JMh7xiOyU_0017.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
داستان کمپانی هند شرقی و کلا داستان قدرت گرفتن بریتانیا داستان تجارت دریاییه و داستان کنترل آب‌راه‌های دریاییه بر مسیرهای مهم دریایی اختیار داشتن تسلط داشتن این شرکت کمپانی هند شرقی هم کارش همین بود منتها نه این شرکت واقعا اولین شرکتی بود که با این هدف درست شد نه اینکه اصلا انگلیسی‌ها اون موقع اولین قدرت دریایی بودن دریاها رو می‌دونیم اول اسپانیایی‌ها و پرتغالی‌ها بودن که


audio: q0JMh7xiOyU_0018.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
می‌رفتن و اصطلاحا کشف می‌کردن سرزمین‌های جدید رو اضافه می‌کردن به امپراتوری‌های بزرگ خودشون همینطوری هم اسپانیا شد ثروتمندترین کشور اروپا پرتغال شد دومین کشور ثروتمند اروپا حتی هلند کوچیک از اسپانیا جدا شده پشت سر اینا شد سومین کشور ثروتمند اروپا به‌خاطر اینکه اینا می‌رفتن منابع جاهای دیگه رو برای خودشون می‌آوردن کم‌کم شد که چندتا کشور اروپایی دیگه هم


audio: q0JMh7xiOyU_0019.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
اونایی که دم آب بودن و توانش رو هم داشتن اینا هم تونستن صنعت دریانوردی رو توسعه بدن و دیدن که خب خیلی خوبه که تو بزنی به آب بری یه جایی رو گیر بیاری و شروع کنی خودت رو باهاش ثروتمند کنی خیلی خوبه، ما هم یه حرکتی بکنیم فرانسه کرد و انگلیس هم کرد


audio: q0JMh7xiOyU_0020.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
اصلا اینکه یه پدیده‌هایی به عنوان شرکت سهامی درست شدن مال همین دوره هستن هلندی‌هایی که می‌خواستن برن کشورگشایی دریایی ولی دولت‌شون پولش رو نداشت که سرمایه‌گذاری بکنه چون سرمایه‌گذاری خیلی گنده‌ای می‌خواست دیگه اینا گفتن ما باید چند نفر جمع شیم پولامونو بذاریم رو هم سرمایه رو زیاد کنیم ریسک رو توزیع کنیم اون‌وقت بزنیم به آب‌ها سودم کردیم تقسیم بشه سودش بین ما این شد پایه شرکت سهامی‌


audio: q0JMh7xiOyU_0021.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
که یه پدیده‌ایه که هلندی‌ها در همین قرن 17 درستش کردن با همین کارکرد انگلیسی‌ها هم خیلی زود همین راه رو رفتن شرکت‌هایی شروع کردن درست کردن که در قالب اون شرکت‌ها کشتی بگیریم و بزنیم بریم به سمت آب‌های دور یعنی به کجا؟ یعنی به چین، به هند و به هند شرقی که هند شرقی می‌شه مثلا اندونزی امروز بریم اونجا، از اونجا می‌شه جنسایی آورد که هر یک کیلوش بیش از یک کیلو طلا سود می‌ده


audio: q0JMh7xiOyU_0023.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
بعدتر مثل پنبه، مثل ابریشم، مثل نیل مثل نمک، مثل چایی، مثل تریاک البته این دفعه اول نیست که از این جنسا می‌خواد بیاد اروپا از همون منطقه‌ها قبلا هم می‌اومد منتها با واسطه می‌اومد یه شرکتی بود شرکت لوانت این ادویه‌جات، فلفل اینجور چیزا رو از قاهره، از حلب ولی از خاورمیانه می‌آورد به اروپا


audio: q0JMh7xiOyU_0024.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
منتها اینا سه سالی بود که یه خرده‌ای کارشون کساد شده بود رفته بودن تو رکود به‌خاطر اینکه هلندی‌ها راهشو پیدا کرده بودن که خودشون از راه دریا برن اندونزی و از اونجا مستقیم بیارن همین دارچین و فلفل و جوز هندی و این چیزا رو از تولید‌کننده بخرن


audio: q0JMh7xiOyU_0025.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
10 درصد قیمتی که خاورمیانه می‌خریدن یعنی اینطوری اینا خب قیمت فروش‌شون هم در اروپا خیلی پایین‌تر می‌آمد دیگه تاجرای لندنی براشون صرف نمی‌کرد یعنی کسی جنس اینا رو با اون قیمتی که اینا می‌رفتن حالا از اسکندریه بخر و از حلب بخر و از اینجاها بیار این طرف دیگه اون بازاری نداشت اینطوری کاسبی این تاجرای لندنی کساد شد کاسبی هلندی‌ها رونق گرفت انقدری که کشتی کم آوردن آمدن سراغ لندنی‌ها از اینا کشتی بگیرن


audio: q0JMh7xiOyU_0026.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
اینا هم بهشون برخورد که خب ما چرا کشتی بدیم اینا برن خودمون می‌ریم خودمون که کشتی داریم خودمون پول جمع کنیم خودمون بریم سعی کردن با همون مدل هلندی‌ها اینا هم شروع کنن به تجارت برای همینم کمپانی هند شرقی اول کمپانی هند شرقی هلند بود بعدا کمپانی هند شرقی بریتانیا درست شد می‌گیم همون مدل یعنی چی؟ یعنی شرکت سهامی درست کنن یعنی سرمایه‌گذارا زیاد بشن ریسک توزیع بشه


audio: q0JMh7xiOyU_0027.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
سود هم بعدا وقتی به دست آمد به همون نسبت تقسیم بشه اینطوری شد که ملت رو خبر کردن به یک جلسه‌ای که جلسه تاریخی‌ای هم شد


audio: q0JMh7xiOyU_0031.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
تاجرها، بازرگان‌ها ریز و درشت بودن ما فهرست کامل کسایی رو که تو اون جلسه بودن داریم الان می‌تونیم ببینیم 218 نفرن از شهردار لندن تا خیلی از اعضای ارشد اون شرکت لوانت اونجا نشستن شرکت کشتیرانی خیلی ثروتمند خیلی مهمیه اینا هم از سرمایه‌گذارای اصلی هستن ولی خب سرمایه‌ای که لازمه بیش از اینه که اینا بتونن بارش رو بردارن برای همین مردم، کاسبان خرد هم از مردم نشستن


audio: q0JMh7xiOyU_0032.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
لیستش واقعا الان می‌گم تو کتابخونه بریتانیا هست شغل آدما رو هم نوشته باغبونه، یکی دباغه، یکی چرم‌کاره کلی کاسب جزء لندنی هم هستن چون گفتن که با سرمایه کم هم می‌شه آمد شما انقدر هم مثلا پول بدی می‌تونی سهام رو بخری و بیای همه اومدن و خب فعالیته هم هیجان‌انگیزه یکی از هیجان‌انگیزترین اتفاقات مالیه که داره در لندن اون روزگار می‌افته


audio: q0JMh7xiOyU_0033.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
به جز حالا این چشم‌انداز سود یه حالت غرور و افتخار ملی هم داره مشارکت کردن توش بالاخره یه پرستیژ اونطوری هم داره اینا آمدن و پول دارن می‌دن که سهام بخرن سهام بخرن که شرکته چیکار کنه؟ بره نه از دلال خاورمیانه‌ای بلکه از تولیدکننده مستقیم اون سر دنیا ادویه بخره از اندونزی‌های امروز داستان تولد کمپانی هند شرقی انگلیس همینیه که الان تعریف کردم فقط البته یه تذکری


audio: q0JMh7xiOyU_0034.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
همه این مدت این ویدیو که صحبت می‌کنیم داستان کمپانی رو می‌گیم من می‌گم کمپانی دیگه منظورم کمپانی هند شرقی بریتانیاست وقتی داستان کمپانی رو داریم می‌گیم حواس‌مون باشه تاریخ رو برعکس نخونیم برعکس خوندن تاریخ یعنی چی؟ یعنی اینکه خب ما الان ته قصه رو می‌دونیم می‌دونیم این چه کمپانی بزرگ موثری شد هند رو گرفت تحت کنترل خودش اینا رو می‌دونیم ولی وقتی داریم قصه رو از اول مرور می‌کنیم یه جایی می‌شنویم، می‌خونیم، می‌بینیم اینو دونسته‌مون رو بذاریم کنار


audio: q0JMh7xiOyU_0035.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
چون اگه به این فکر کنی که آخرش اینطوری شد ممکنه اینطوری فکر کنی که خب معلومه دیگه شرکتی که انقدر قدرتمنده باید هم موفق می‌شد چون از انگلیس می‌آد دیگه یا چون مثلا این آدما توش پول گذاشتن دیگه


audio: q0JMh7xiOyU_0038.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
این درسته شد بزرگترین شرکت تاریخ ولی هیچ بایدی وجود نداشت که اینطوری بشه احتمال شکستش اتفاقا خیلی زیاد بود


audio: q0JMh7xiOyU_0039.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
برای همینم سرمایه‌گذاری پرخطری حساب می‌شد انگلیس اون موقع کشور صنعتی نیست که هنوز انگلیس یک کشور کشاورزیه و کلی گرفتاری داره چند دهه‌ست مردمش دارن سر دین و مذهب با هم می‌جنگن با تاخیر داره پشت سر قدرت‌های اروپایی راه می‌افته به سمت دریاها اسپانیایی‌ها اینا رو رقیب نمی‌بینن دزد دریایی می‌بینن اینا رو این شرکتی که داره درست می‌شه هسته اولیه‌ش می‌گیم اون تاجرایی هستن که از خاورمیانه ادویه خریدن آوردن


audio: q0JMh7xiOyU_0041.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
اون یه تجارت دیگه‌ست مسافت‌ها کوتاهه از یکی دیگه داری می‌خری برای این سفر طولانی و دریایی اینطوری اینا آدمای آماتوری حساب می‌شن


audio: q0JMh7xiOyU_0043.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
سرمایه‌ای که می‌خواد زیاده کشتی‌ای که لازمه بزرگه پرسنل زیاد می‌خوان، پرسنل ماهر می‌خوان اگه بخوان سود بکنن چند سال طول می‌کشه بهشون برسه اصلا الان کشتی بره بیرون خبری ممکنه ازش نیاد نیاد تا سه سال دیگه چهار سال دیگه مثلا بیان بگن که بله کشتی به آب‌های اروپا رسید تا چهار سال دیگه شما نمی‌دونی اینا رفتن، رسیدن، غرق شدن، نشدن؟ درگیر نشدن دریا با پرتغالی‌ها مثلا له بشن؟ محلی‌ها نترکوندن‌شون؟


audio: q0JMh7xiOyU_0044.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
تو راه برگشت بارشون رو دزدای دریایی نگرفتن؟ یکی دیگه از کشتی اینا رو نزد خالی کنه؟ حالا شاید اینا کشتی دیگری رو خالی کرده باشن که اتفاقا کردن


audio: q0JMh7xiOyU_0045.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
از طوفان‌ها به سلامت گذشتن نگذشتن؟ هزار و یک سوال هست اینو یادمون باشه واقعا برعکس نخونیم یادمون باشه که اینایی که دارن این ریسک رو می‌کنن این سهام رو می‌خرن دارن ریسک می‌کنن ریسک بزرگی دارن می‌کنن


audio: q0JMh7xiOyU_0046.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
و البته کل این پدیده هم پدیده جدیدیه اینکه یه آدمایی می‌تونن پسیو، غیر فعال سهام داشته باشن خودشون کار نکنن پول‌شون تو یه کاری باشه و حتی اگه خواستن سهام رو بفروشن شایعه می‌اومد مثلا کشتیه غرق شده سهام رو مفت می‌خریدن یه عده‌ای بعد می‌گفتن نه کشتی به سلامته بعد معلوم بود مثلا طرف شورت کرده


audio: q0JMh7xiOyU_0047.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
از این قصه‌ها هم بوده اون موقع می‌گن داستان‌های اینطوری هم تعریف می‌کنن و ایده اینجوری شرکت درست کردن و سرمایه اینطوری آوردن توش خیلی ایده‌ی گره‌گشایی بود ما حالا بعدا اگه تاریخ انگلیس رو یه روزی مرور کنیم می‌بینیم چقدر عملیات شکست خورد تا اینکه نهایتا توش موفق شدن مثل استعمار آمریکا چقدر چندین سال رفتن و نگرفت و نشد و نشد و هر کی رفت مرد بعدا یه وقتی شد که یه جایی شد که درست شد اینم همونطوریه


audio: q0JMh7xiOyU_0048.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
تاریخ رو یادمون باشه یه پرانتز خیلی گنده بود این که تاریخ رو برعکس نخونیم از ته به سر نخونیم حواس‌مون باشه که قدم به قدم باهاش بیایم جلو برگردیم سر قصه پس شرکت درست شد در 1600 رویال چارتر هم گرفت از ملکه الیزابت روال اداریش هم مثل بقیه جاهایی که می‌رفتن برای استعمار یه فرمان سلطنتی می‌گیرن از ملکه که تجارت با اینجای دنیا در انحصار این شرکته


audio: q0JMh7xiOyU_0050.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
کلا سقف مجوز اولیه‌شون 15 ساله که حالا بعدا تمدید می‌شه تا یه مدتی هم معافیت دارن از عوارض هم معاف هستن زبان اجازه‌نامه به اندازه کافی گنگ و مبهم هست


audio: q0JMh7xiOyU_0051.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
که در حالی که اون‌موقع مثلا صادر شده برای تجارت همون رو وقتی که می‌تونن و می‌خوان استفاده می‌کنن برای اینکه به قدرت سیاسی نظامی قضایی قانون‌گذاری اینای خودشون هم مشروعیت بدن دادگاه هم بتونن درست کنن مجازات هم بتونن بکنن اعلام جنگ هم بتونن بکنن در جنگ هم بتونن شرکت کنن اداره سیاسی هند رو بر عهده بگیرن عملا مستعمرات جدید بتونن تاسیس کنن


audio: q0JMh7xiOyU_0052.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
هرچی فکرشو بکنید از تو دل همون مجوز اولیه آخرش تونستن دربیارن منتها اینا اتفاقایی نبود که همون موقع بیفته اینا مال دو قرن بعده که کمپانی تبدیل می‌شه به یک قدرت امپراتوری خودش ولی پتانسیلش تو اون چارتر اولیه هست اتفاق اولی که افتاد ولی وقتی شرکت رو درست کردن اینا نبود اتفاق اول این بود که پول جمع کردن کشتی رو گرفتن کشتیا رو راه انداختن به سمت شرق دور همون سال 1601 به مقصد جاوه


audio: q0JMh7xiOyU_0053.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
که چیکار کنه؟ که نقره ببره بده ادویه بگیره رفتن و چند بار ناکامی و این‌ها و بالاخره از اولین سفر موفق‌شون تونستن برگردن با 900 تن فلفل و دارچین و چیزایی که حالا بیشترش هم از کشتی‌های پرتغالی زده بودن ولی به هر حال چند صد درصد سود دادن به سهامداراشون در 15 سال بعد از این 50 تا دیگه از این سفرهای موفق رفتن سودشون هم خوب بود


audio: q0JMh7xiOyU_0054.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
اما به پای سود هلندی‌ها نمی‌رسید هلندی‌ها هم سرمایه‌شون بیشتر بود هم تجهیزات‌شون بهتر بود هم پرسنل‌شون مجرب‌تر بودن مناسب‌تر بودن برای همین تو اون سال‌های اول عملا کمپانی همه‌ش عقب بود


audio: q0JMh7xiOyU_0055.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
بعد یه طوری هم شد که سرمایه‌گذارای انگلیسی هم حتی اگه تو خود انگلیس هم می‌خواستن سرمایه‌شون رو بگذارن این گزینه رفتن به سمت آمریکا رو هم الان داشتن و اونجا سودش بیشتر برمی‌گشت بهتر برمی‌گشت یا شاید امن‌تر بود براشون یعنی شرکت هم در سرمایه‌گذاری یه خرده سرمایه پیدا کردن جذب سرمایه یه خرده دچار مشکل شد این دوباره باعث شد که سودش هم خیلی زیاد نتونه بشه مدتی وضع اینطوری بود تا اینکه اینا فهمیدن که


audio: q0JMh7xiOyU_0056.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
یه تجارت دیگه‌ای اونجا می‌تونن بکنن که از این تجارت ادویه پرسودتره یعنی همین ادویه‌ای رو که می‌رن نقره می‌دن می‌گیرن می‌تونن به جای نقره یه چیز دیگه بدن که این اندونزیا بیشتر از نقره دوسش دارن بیشتر از نقره می‌خوانش ارزشمندتره اونجا اونم منسوجاته، پارچه انواع تولیدات پارچه‌ای از ابریشم و چیت و پارچه‌های پنبه‌ای و


audio: q0JMh7xiOyU_0057.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
اصلا پنبه و نیل برای رنگ کردن پنبه و اینجور چیزها رو تو اندونزی، تو جنوب شرقی آسیا دیدن خیلی خوب می‌گیرن از نقره براشون با ارزش‌تره از کجا اینا رو باید بیارن؟ از هند باید بیارن در واقع اینجاست که اصلا این شرکتی که در اصل درست شده بره آسیای جنوب شرقی کار کنه راهش می‌افته به هند


audio: q0JMh7xiOyU_0059.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
هندی که اون‌موقع کشور بزرگیه کشور خیلی با تولید اقتصادی بالاییه 150 میلیون نفر جمعیتشه یعنی یک‌پنجم جمعیت دنیا رو داره و یک‌چهارم محصولات دنیا دارن در هند تولید می‌شن تصورمون از دنیای 400 سال پیش از دنیای قبل از انقلاب صنعتی باید درست کنیم تنظیم کنیم یه خرده به نظر می‌رسه دیگه تولید از اینور دنیا داره می‌آد از هند داره می‌آد، از چین داره می‌آد کارخونه دنیا هنده


audio: q0JMh7xiOyU_0060.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
مخصوصا در نساجی، در پارچه خیلی از کلمه‌های انگلیسی که به پارچه و لباس مربوطن ریشه در زبان‌های هندی دارن بعضیاشون برای ما هم آشنا هستن این به‌خاطر همینه


audio: q0JMh7xiOyU_0061.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
به‌خاطر همینه مقایسه بخوایم بکنیم انگلیس داره سه درصد کالای دنیا رو اون موقع تولید می‌کنه برای همینم از امپراتوری هند گورکانی اون‌موقع ثروتمندترین پادشاه دنیاست شهرهایی که در هند اون موقع بود نظیرش هیچ‌جا نبود نه در آسیا بود نه در اروپا بود از نظر جمعیت، از نظر ثروت این شد که انگلیسی‌ها به هند رسیدن یعنی آمدن به اینجای هند رسیدن به سورات در شمال غربی هند در چه دنیایی؟


audio: q0JMh7xiOyU_0062.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
در دنیایی که قدرت‌های اروپایی دارن عادت می‌کنن که برن سرزمین‌های دور و تقریبا راحت شکست‌شون بدن و بکشن‌شون به بردگی با هند ولی اینطوری که نمی‌شه تا کرد که ارتش گورکانیا یک میلیون نفره


audio: q0JMh7xiOyU_0063.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
باید رابطه برقرار کنن باید بتونن برن با قدرت محلی از در سازش و تجارت دربیان که کارشون پیش بره این مثلا شبیه کاری نیست که اسپانیایی‌ها با آستیک‌های مکزیک کردن این یه روش دیگه‌ست برای رسیدن به هدفی که حالا احتمالا خیلی مشابهه چون اینا هم به فکر سود هستن اینا به فکر اینن که اگه از هند بتونیم جنس ببریم مثلا اندونزی اندونزی امروز بیشتر سود می‌کنیم


audio: q0JMh7xiOyU_0065.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
اینجا هم اول موفق نیستن اصلا پرتغالیا زودتر آمدن نمی‌ذارن پهلو بگیرن کشتی‌های انگلیسی اولش بعد می‌رن هیئت نمایندگی بلندمرتبه مثلا از طرف شاه انگلستان می‌فرستن می‌رن یه نامه‌ای از پادشاه جیمز اول می‌آرن به امپراتور مغول هند اسمش رو هم درست نمی‌دونن بعدا پر می‌کنن تو نامه جهانگیر و می‌آن خلاصه اینطوری شروع می‌کنن به پل زدن شروع می‌کنن به رابطه گرفتن خیلی هم تو این داستان نکته‌های جالب هست مثلا از اینکه انگلیسی‌هایی که می‌رن اونجا


audio: q0JMh7xiOyU_0067.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
یا از اینکه چه هدیه‌هایی می‌برن امپراتور ثروتمند هند کم کسی نیست که حالا به جز اینکه آدم خیلی ثروتمندیه آدم مطلعیه، آدم باهوشیه، آدم کنجکاویه آدم اهل هنریه، آدم با ذوقیه


audio: q0JMh7xiOyU_0068.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
اینکه اینا چطوری خودشون رو با زبون و فرهنگ اونا آشنا کرده بودن که بتونن این پل رو بزنن شبکه رو بسازن اثر بذارن هم واقعا خیلی مهمه هم خیلی جالبه برا من خیلی جالبه


audio: q0JMh7xiOyU_0069.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
چند ماه رفت‌و‌آمد کردن هدیه دادن پروتکل بالا کن پایین کن این حرفا بالاخره تونسته نماینده انگلیس بحث رو ببره اونجایی که می‌خواد شروع کنه طرف باهاش درباره تعرفه و واردات و این‌ها صحبت بکنه


audio: q0JMh7xiOyU_0070.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
ماه‌ها یه جایی من خوندم تا سه سال رفت‌و‌آمد و حرف و هدیه و سخن و مذاکره تا اجازه دادن که انگلیسی‌ها اونجا فکتوری بسازن اونطوری که می‌گفتن کارخونه بسازن در سورات و البته در همین مذاکرات و هدیه‌ها رقابت هم داشتن می‌کردن با پرتغالی‌ها و همین موقع‌ها متوجه می‌شن همونطور که پرتغالی‌ها هم قبلا فهمیده بودن کافی نیست که شما ناوگان تجاری داشته باشی باید ناوگان نظامیت هم اینجا باشه که بتونه از ناوگان تجاری محافظت بکنه


audio: q0JMh7xiOyU_0071.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
اینا هم چیزایی بود که تو همین مذاکرات و مشاهده‌ها یاد می‌گرفتن به هر حال ولی موفق می‌شن کمی قبل از 1620 کمپانی هند شرقی می‌تونه پاش رو رسمی در هند محکم کنه موفقیت انگلیسی‌ها در هند در کنار زدن پرتغالی‌ها و هلندی‌ها حتما یه مقداریش برمی‌گرده به این رابطه خوبی که تونسته بودن بسازن به اینکه فارسی رو یاد گرفته بودن به روابط داخلی سیستم گورکانی


audio: q0JMh7xiOyU_0072.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
ظرایف ارتباطات این‌ها رو مسلط شده بودن اینا حتما مهارت‌هایی بوده که کمک‌شون کرده که نهایتا دو قرن بعد از این دیگه داشتن به کل شبه‌قاره حکومت می‌کردن اولش ولی تجارت بود اصلا قدرت سیاسی نبود اشغال نظامی نبود تجارت بود و اصلا اولش که تجارت محدودی هم بود پارچه رو از هند ببر اندونزی ادویه و بقیه محصولات رو از آسیای جنوب شرقی و از خود هند بیار به اروپا


audio: q0JMh7xiOyU_0073.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
این تجارت موفقیتش دیگه خیلی زیاد بود اون شرکت سهامی که لندنی‌ها سهامشو داشتن کشتی راه می‌نداخت از لندن 10 هزار مایل می‌اومد این طرف‌تر در سورات در گجرات هند تحت حکومت گورکانی و در همین دوره‌ها کمپانی شروع می‌کنه محصولات جدیدتر هم از آسیا و هند به انگلیس بردن چای بردن کمی بعد قهوه بردن اینا اصلا اینطوری معرفی می‌شن به انگلستان در همین دهه‌های اول قرن 17


audio: q0JMh7xiOyU_0074.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
بعد از مدتی هم عملا در تجارت در اندونزی یا همون هند شرقی موفق نمی‌شن هلندی‌ها نمی‌ذارن اینا اونجا کار کنن کار به کشتار و شکنجه و چی و چی و چی می‌کشه انگلیسی‌ها نهایتا از اونجا بیرون می‌رن یه قدم بیرون رفتن‌شون هم این می‌شه که


audio: q0JMh7xiOyU_0076.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
می‌دن به هلندی‌ها به جاش اون سر دنیا در دنیای جدید یه جای پرتی که هلندی‌ها رفتن و بهش رسیدن و اسمشو گذاشتن نیوآمستردام اینو انگلیسی‌ها ازشون می‌گیرن که بعدا اونجای پرت البته از پرتی درمی‌آد و خودش برای خودش می‌شه شهری معامله جالبی هم هست تا مدت‌ها بعدش هلندی‌ها فکر می‌کردن برد کردن ولی الان که ما نگاه می‌کنیم اونجایی که هلندی‌ها گرفتن امروزش این شکلیه


audio: q0JMh7xiOyU_0077.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
اونجایی که هلندی‌ها دادن به انگلیسی‌ها نیویورکه نیوآمستردام بعدا شد نیویورک بگذریم حالا بعد از اینکه در اندونزی و در ژاپن البته ناکام شدن انگلیسی‌ها توجه‌شون دیگه کاملا معطوف شد به هند


audio: q0JMh7xiOyU_0079.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
تجارت‌خونه‌ای درست کردن اولین کامیونیتی انگلیسی رو در هند درست کردن کلیسا درست کردن اونجا حالا شغل درست شد هندی‌های بیشتری آمدن اونجا کم‌کم اون کمپانی شروع کرد از اینجاها تبدیل شدن به یه قدرت اثرگذار محلی در هند تا آمدیم رسیدیم به وسطای قرن 17 اواسط سال‌های 1600 تجارت پنبه و ابریشم از هند حالا زیادتر هم شده امپراتوری مغول هم داره رشد می‌کنه


audio: q0JMh7xiOyU_0080.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
کمپانی هند شرقی شده تولیدکننده شماره یک منسوجات در جهان هند در تولید الان دیگه از چین هم زده جلو گفتیم بزرگترین تولیدکننده دنیاست


audio: q0JMh7xiOyU_0081.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
و در طول این قرن 17 که امپراتوری گورکانی داره البته از نظر سیاسی واقعا هی می‌ره پایین‌تر ضعیف‌تر می‌شه قدرتشو داره از دست می‌ده از نظر صنعتی و اقتصادی وضعش خوبه پرچمش از نظر اقتصادی بالاست کمپانی هم داره از شرق آفریقا از موزامبیک از ماداگاسکار برده می‌آره نیروی کار مجانی می‌آره برای کارخونه‌ها سود تولید رو زیادتر می‌کنه از این نظر سود می‌بره از اون طرف خودش مثل یه آژانس کشتیرانیه که


audio: q0JMh7xiOyU_0082.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
همه کالاهای هندی رو داره می‌بره به سرتاسر دنیا می‌رسونه دیگه از قبلش هم خودش ثروتمندتر می‌شه و توسعه پیدا می‌کنه هم مغول‌ها ثروتمندتر و ثروتمندتر می‌شن یعنی حاکمان هند بازار مصرف پارچه کجاست؟ در انگلیسه و این بازار هم داره حالا هی بیشتر و بیشتر عادت می‌کنه به جنس‌های هندی و حالا اونایی که در انگلیس از این کارا می‌کردن دارن بازارشون رو از دست می‌دن ولی تجارت برای کمپانی خیلی خوبه کم‌کم پایگاه‌شون در هند زیادتر و زیادتر می‌شه


audio: q0JMh7xiOyU_0083.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
استحکامات شروع می‌کنن ساختن بعد یه اتفاق دیگه‌ای که خیلی به نفع‌شون می‌شه اونجای دنیا اینه که پادشاه بریتانیا با دختر پادشاه پرتغال ازدواج می‌کنه و پرتغال رقیبی بوده دیگه و با این ازدواج به عنوان هدیه عروسی یا جهیزیه عروسی بمبئی می‌رسه به انگلستان اسکله طبیعیه جای مناسبه کم‌کم انگلیسی‌ها منتقل می‌شن از سورات به بمبئی کلکته رو شروع می‌کنن ساختن


audio: q0JMh7xiOyU_0084.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
شروع می‌کنن توافق کردن با امپراتوری گورکانی یه سری ساختمون‌هاییش می‌گن بسیار شبیه به اون چیزاییه که در بریستول بوده در منچستر بود اونطوری شروع می‌کنن ساختنش دیگه قرن 17 که تموم داره می‌شه چایی که تا قبلش اصلا در انگلستان وجود نداشت حضور خاصی نداشت شده یه بخش بزرگی از تجارت کمپانی


audio: q0JMh7xiOyU_0085.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
در کنار ظروف چینی و در کنار ابریشم بعد فکر کردن که خب ما که بیزینس‌مون انقدر خوبه چیکار می‌تونیم بکنیم این جنسا رو بیاریم از اینم بیشتر سود کنیم؟ گفتن خب با چینی‌ها که با بعضی از تاجرای چینی یه جاهایی می‌ریم معامله می‌کنیم به جای اینکه به اینا نقره بدیم بهشون تریاک می‌دیم همین تریاکی رو که تو هند داریم به عمل می‌آریم اینا رو می‌بریم می‌دیم به اینا این معامله‌هایی بود که نهایتا میلیون‌ها نفر رو در چین کشت


audio: q0JMh7xiOyU_0086.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
در قرن 19 می‌دونیم کار رو کشید کار دو کشور رو کشید به جنگ به جنگ تریاک در بین چین و انگلستان یعنی جنگ‌های تریاک هم شروعش با کارهای کمپانی بود در فروختن و در واقع در قاچاق کردن تریاک هند به چین پس مسئله ریشه اون بدبختی چین هم در کارهای کمپانی هند شرقی بود منتها قبل از اینکه کار به اونجا برسه و به قرن 19 برسیم تو همون قرن 18 یه حرف دیگه‌ای رو هم باید بزنیم


audio: q0JMh7xiOyU_0087.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
در قرن 18 امپراتوری گورکانی قدرت سیاسیش گفتیم داشت کمتر و کمتر می‌شد ما می‌دونیم قرن 18 قرنیه که نادرشاه حمله کرد به هند و دهلی رو فتح کرد بعضیا اصلا می‌گن همون 1739 حمله نادر این نقطه شروعیه برای افول کامل مغولان هند از اینجا بود که بر همه مشخص شد که امپراتوری گورکانی ضعیفه خب می‌شه ازش چیز گرفت فرانسوی‌ها 10 سال بعد از اونه که می‌آن مدرس رو می‌گیرن


audio: q0JMh7xiOyU_0088.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
قدرت مرکزی در هند ضعیف شده 7 سال بعدشه انگلیسی‌ها می‌آن شروع می‌کنن اسکله‌ها رو گرفتن یه شهرای مهمی رو گرفتن یعنی کشورای اروپایی دارن می‌آن در معادلات قدرت در شبه‌قاره دست بالا رو پیدا می‌کنن بنگال ثروتمندترین ایالت هنده اون‌موقع می‌افته کم‌کم عملا قدرتش دست خود کمپانی این یک دوره سیاهیه در هند یعنی شروع یک دوره سیاهیه دوره سیاهش طولانیه واقعا این شروعشه


audio: q0JMh7xiOyU_0090.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
قحطی‌های گسترده می‌آد فقر می‌آد میلیون‌ها کشته و بی‌خانمان نتیجه سیاست‌هاییه که کمپانی هند شرقی بریتانیا داره در اواسط قرن 18 نیمه قرن 18 در هند ولی یهو پریدیم دیگه دقت کردین؟ من گفتم کمپانی داشت تجارت می‌کرد اینا حالا شروع کرد تریاک معامله کردن بعد چطوری شد تونست این همه قدرت بگیره؟ چطوری شد تونست قدرت سیاسی بگیره در بنگال؟ واقعیتش اینه که اصل ماجرا اونجا اتفاق نیفتاد


audio: q0JMh7xiOyU_0092.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
داستانه برمی‌گرده به جنگ‌های هفت‌ساله جنگ‌های هفت‌ساله قبلا هم گفتیم بهش در اروپا می‌گن جنگ جهانی صفرم یک جنگ بود از نظر ابعاد و اثرات و این‌ها مقایسه‌ش می‌کنن با جنگ‌های جهانی اول و دوم و یه شخصیت مهمی هست در بحثش که به هند مربوط می‌شه به نام آقای رابرت کلایو


audio: q0JMh7xiOyU_0094.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
کلایو هندوستان مثل اون لورنس عربستان که بود این کلایو هندوستانه داستان جنگ‌های هفت‌ساله رو اول بگیم چی بود یه جنگی بود در اصل بین فرانسه و انگلیس منتها بیشتر در مستعمرات بود جنگش و فرانسه هم توش شکست خورد خیلی از زمین‌های مستعمرات رو داد به انگلیس و اسپانیایی که البته متحد انگلیس بود جنگ‌های خیلی مهمیه هم دامنه‌ش وسیعه هم دامنه اثرگذاریش خیلی وسیعه تو داستان استقلال آمریکا شنیدیم که چقدر اونجا اثر گذاشت


audio: q0JMh7xiOyU_0095.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
و باز با همه اینا بعضی از مورخین می‌گن که اثر این جنگ در هند، در شبه‌قاره هند بزرگتر بود از اثرش در اروپا و آمریکای شمالی به‌خاطر اینکه در خلال این جنگ بود که کمپانی، کمپانی هند شرقی حضورش در هند نظامی شد


audio: q0JMh7xiOyU_0096.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
یا دیگه خیلی نظامی شد چون یک سندی اواسط جنگ می‌گن رسید دفتر مرکزی کمپانی که یک ناوگان فرانسوی داره می‌ره سمت بنگال که حالا بعدا معلوم شد که انگار درست هم نبوده به هرحال اینا ولی همچین گزارشی این‌ها گرفتن


audio: q0JMh7xiOyU_0097.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
و در نتیجه‌ی این خبر دوتا اتفاق افتاد یکی اینکه کمپانی هند شرقی دستور فرستاد به کلکته که نیروهای کمپانی که اونجا هستن تقویت کنن استحکامات‌شون رو منتظر حمله باشن و دو اینکه کمپانی اومد مجلس بریتانیا رو متقاعد کرد یه گروه ضربت بفرستن از لندن به هند این گروه ضربت این تفنگداران دریایی که از اینجا اعزام شدن یک مسئولی داشتن به نام آقای رابرت کلایو


audio: q0JMh7xiOyU_0098.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
الان می‌گن بنیان‌گذار حکومت کمپانی هند شرقی در هندوستان این آقاست و البته از قبل این کار خودش هم به قدرت سیاسی و به ثروت فراوانی هم رسید کسی بود که تو کمپانی کار کرده بود قبلا شاگرد تجارت‌خونه بود خیلی آدم کتابخونی می‌گن بود چند تا زبان یاد گرفته بود


audio: q0JMh7xiOyU_0099.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
هند بود قبلا منتها یک سوابقی داشت انگار از شرارت از اقدام به خودکشی ناموفق و واقعا آخرش هم سرنوشت عجیبی پیدا کرد حالا آخر ویدیو درباره سرنوشتش صحبت می‌کنیم الان از داستان پرت نشیم ایشون رفت هند با اون ابلاغیه رفت هند و هند خب حواس‌مون هست دیگه فرانسه داره با انگلیس می‌جنگه یعنی اروپایی‌ها با همدیگه دارن می‌جنگن همه جای دنیا دارن می‌جنگن در اروپا هم می‌جنگن حالا اینا در هند هم روبه‌روی همدیگه هستن


audio: q0JMh7xiOyU_0100.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
رابطه‌شون طبعا متاثر از همون جنگه دیگه این جنگ جلوه‌ش این سر دنیا می‌شه جنگیدن سر مسیرهای تجاری مهم سر حقوق تجاری سر دسترسی به سرزمین‌های جدید اینام جزئی از همون جنگه یه وقتیش رویارویی نظامیه یه وقتیش هم رقابت تجاری ایشون هم مدتی قبلا هند بوده کار کرده تعلیم نظامی هم ندیده ولی در جنگ‌هایی که شرکت کرده عملکرد خیلی درخشانی نشون داده از خودش


audio: q0JMh7xiOyU_0101.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
نخست‌وزیر بریتانیا گفته بود که این اصلا مادرزادی ژنراله و خلاصه یه مدتی برگشته انگلیس و رفته بود پارلمان و اینا حالا دوباره دارن مامورش می‌کنن اعزام به هند به جنگ مال‌باخته هم هست یعنی خودشم از نظر شخصی هم وضعیت چیزی داره متزلزلی داره یه کشتی داشته با بار طلا غرق شده نزدیک سواحل آفریقای جنوبی خلاصه با این حال می‌ره هند می‌ره هند وقتی که فرانسوی‌ها مدرس رو می‌گیرن


audio: q0JMh7xiOyU_0103.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
شبانه در تاریکی ساحل مه‌گرفته حمله می‌کنه می‌زنه می‌ره جلو هم یه درگیری‌هایی با اون نواب بنگال پیش می‌آد برخلاف اون روال معمولی که بریتانیایی‌ها اونجا داشتن که مثلا یه هدیه‌ای می‌دادن راه روابط دیپلماتیک باز می‌کردن با سیاست می‌بردن جلو این می‌ره می‌زنه کلکته رو می‌گیره با یک ترکیبی خلاصه از جنگاوری و دغل‌بازی و تطمیع و خیانت و این‌ها


audio: q0JMh7xiOyU_0105.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
کلایو هند برای همین بهش می‌گن این آقا با همون حرکت اول که بنگال رو می‌گیره کم‌کم شروع می‌کنه قدرت رو اونجا زیاد کردن می‌شه از معماران اصلی عملیات کمپانی در هند با انگیزه سیاسی نرفت هم بگیره اونجا رو ها با انگیزه نظامی رفت، کلکته رو اگه کمپانی از دست می‌داد میلیون‌ها پوند ضررش بود جالب هم شاید باشه که بسیاری از کسایی که تو این جنگ‌ها شرکت می‌کردن سربازهای انگلیسی نبودن


audio: q0JMh7xiOyU_0108.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
سپاهی که خود انگلیسی‌ها یا فرانسوی‌ها آموزش دادن و پول آموزشش رو هم بانکدارهای محلی دادن کلا می‌گن بیش از دوهزارتا کارمند بریتانیایی هیچ‌وقت نبوده در بنگال یعنی هندی‌ها رو با سربازهای هندی شکست می‌دادن که پول‌شون رو بانکدارهای هندی داده بودن یه همچین وضعیتی کنترل از یه همچین جایی شروع شد بعد امپراتور کجاست؟ ممکنه بپرسیم آقا بالاخره هند امپراتور داره امپراتور مغول کجاست؟ اون هنوز هست


audio: q0JMh7xiOyU_0109.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
منتها قدرتش رو عملا واگذار کرده به فرماندارهای منطقه‌ای و هر چند اسما مهم‌ترین آدمیه که در هند یا در کل دهلی یا مثلا حالا کل هند داره فرمانروایی می‌کنه ولی قدرت عملا دست فرماندارهای محلیه چند بار هم یه ائتلاف‌های قدرتمندی درست می‌کنن محلی‌ها حاکمان محلی، امپراتور گورکانی حتی فرانسوی‌هایی که از کمپانی شاکی‌ان، افغان‌ها یه سری جنگجویان سنتی هندو


audio: q0JMh7xiOyU_0110.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
اینایی که بودن حشیش می‌کشیدن لخت می‌شدن می‌رفتن می‌جنگیدن اینا می‌رن که به کمپانی حمله کنن ولی از پس‌شون برنمی‌آن بیش از یکبار هم این کارو می‌کنن ولی ناموفق می‌مونن و کمپانی هند شرقی بریتانیا پیروز می‌شه و از اینجاست که کم‌کم معلوم می‌شه هیچی دیگه جلوی این فاتحان رو نمی‌تونه بگیره اینا شمال رو خواهند گرفت


audio: q0JMh7xiOyU_0111.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
و یه طوری می‌گیرن که بقیه تاریخ تغییر خواهد کرد یعنی همون شرکتی که سالیان قبل به عنوان یه سری تاجر ماجراجو آمده بوده به هند آدم آورده بوده به هند حالا دیگه می‌شه ارباب یکی از غنی‌ترین کشورهای دنیا و همچنان حواس‌مون باشه که این دولت بریتانیا نیست اصلا به جز چند تا استثنا اینایی که اینجا هستن نیروهای دولتی بریتانیا نیستن اینایی که حتی دارن می‌جنگن


audio: q0JMh7xiOyU_0112.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
اینا نیروی نظامی خصوصی یک شرکتی هستن که دفترش در لندنه از ساختمان نخست‌وزیری فرماندهی نمی‌شه ارتش بریتانیا اینجا نیست نیروهای شرکتن که امپراتور گورکانی رو مجبورش می‌کنن که اداره سه تا استان ثروتمند رو بده به این آقای کلایو یک میلیون بافنده تو این استان‌ها هستن اون پارچه‌ای که یه قرنه کمپانی داره با فروشش سود می‌کنه همه‌ش داره همینجا تولید می‌شه و وقتی منطقه می‌افته دست‌شون چیکار می‌کنن؟


audio: q0JMh7xiOyU_0114.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
تجارت از هند چیز تازه‌ای نیست مدت‌هاست دارن تجارت می‌کنن اصلا از زمان رومیان داشتن اروپایی‌ها با هند تجارت می‌کردن خانوم‌ها از زمان روم باستان می‌گن ذائقه خوبی داشتن زنان رومی به ابریشم هندی و به الماس هندی و به چوب صندل هندی و برا همینم هرچی طلا و شمش در امپراتوری روم جمع می‌شد می‌آمد به هند که از این اجناس باهاش بخرن قرن 18 هم داستان کمابیش همین بود پارچه و ابریشم و تریاک و اینا با همین می‌آمد ثروت از لندن می‌آمد به بنگال


audio: q0JMh7xiOyU_0116.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
الان ولی دوره عوض شده یعنی چی جهت عوض شده؟ یعنی کمپانی داره می‌گه که ما همین جنسایی که قبلا می‌بردیم الانم می‌خوایم همونا رو ببریم ولی به جاش دیگه نمی‌خوایم اینجا پول بدیم پول می‌دیم یعنی ها ولی پولش رو از خود هندی‌ها می‌گیریم کمپانی شروع می‌کنه در هند از هندی‌ها مالیات گرفتن بعد با پولی که ازینا می‌گیره هزینه ارتشی رو می‌گیره که آمده کشورشون رو اشغال کرده هزینه‌های خودشون رو می‌ده باهاش با مالیاتی که از هندی‌ها می‌گیره بعد با اون پول می‌ره اصطلاحا بهش می‌گیم مالیات


audio: q0JMh7xiOyU_0117.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
اصلا هیچ معنی مالیات نداره ولی حالا بهش می‌گیم مالیات با اون پول می‌ره ابریشم می‌خره چیت می‌خره تریاک می‌خره و می‌بره دیگه لازم نیست کشتی از انگلیس طلا بیاره نقره بیاره همون جنسای قبلی رو می‌خرن منتها این بار با پولی که از خود هندی‌ها گرفته بودن دیگه همچین تجارتی رو شما لازم نیست نابغه باشی توش که خیلی سود کنی که


audio: q0JMh7xiOyU_0119.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
شرکت هم کارش همینه اصلا حرفی در این نیست شرکت کارش اینه که بیشترین سود رو بده به سهامدارانش منتها شرکت انتظار اینه که در چارچوب مقررات این کارو بکنه دیگه در هند دیگه مقرراتی در کار نیست بعد از نبرد بکسر دیگه مقرراتی در کار نیست از وسط سال‌های 1700 تا وسط 1800 دوره حاکمیت کمپانی هند شرقیه بر هندوستان


audio: q0JMh7xiOyU_0121.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
و صد سال بعدش عملا کمپانی کم‌کم حاکمیتش رو بر شبه‌قاره گسترده‌تر می‌کنه تا 1858 صد سال حکومت کمپانیه بعد از اون حکومت کمپانی تمام می‌شه و هند تازه می‌شه مستعمره خود دولت بریتانیا صد سال هم مستعمره بریتانیاست تا بعدش مستقل می‌شه داستان استعمار هند می‌گم 200 ساله 100 سال کمپانی، 100 سال هم دولت انگلستان در این صد سال کمپانی هی حریص‌تر می‌شه


audio: q0JMh7xiOyU_0123.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
خاکستر می‌شه پر از گرسنگی می‌شه یک‌پنجم بنگال 5 سال بعد می‌گن از گرسنگی می‌میرن قحطی بزرگ بنگال در سال‌های 1770 ویرانی‌های گسترده می‌آره تلفات جانی وسیع می‌آره


audio: q0JMh7xiOyU_0124.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
از جمله به‌خاطر سیاست‌های کمپانی به‌خاطر بهره‌برداری بی‌رحمانه کمپانی از منابع هندوستان و واقعا اینا همچنان مورد انتقاده


audio: q0JMh7xiOyU_0125.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
و همچنان تحقیق و تفحص‌های تازه ازش می‌شه و گزارش‌های تازه ازش درمی‌آد همون موقع هم پارلمان بریتانیا دیگه از یه جایی آمد دخالت کرد شروع کرد فرماندار برای هند تعیین کردن امور تجاری رو از امور سیاسی جدا کردن که بگن مثلا حالا برای امور سیاسی شما باید به پارلمان گزارش بدین ولی واقعیتش اینه که شما چه حالا اسناد کمپانی رو نگاه کنی اسناد هند رو نگاه کنی چه بعدا در تاریخ ایران نگاه کنی مشخصه که


audio: q0JMh7xiOyU_0126.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
کمپانی خودش تبدیل به یه قدرت سیاسی بزرگ شده بود اصلا یه جاهایی رقیبی بود برای دولت بریتانیا این جدا کردن کار راحتی نیست که بگیم سیاسی رو از اقتصادی جدا کنی اینو ما هم می‌بینیم در رابطه با ایران می‌بینیم که بعضی وقت‌ها سیاست‌های کمپانی با سیاست‌های لندن متفاوته به هر حال ولی اینا در هند حکومت کردن در همون قرن 18 اینا یه سیستم حکمرانی سعی کردن درست کنن اونجا نقشه‌برداری سعی کردن بکنن شبه‌قاره هند رو


audio: q0JMh7xiOyU_0128.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
ارتفاعش رو همون موقع‌ها اندازه می‌گیرن ولی به تدریج دولت هم دولت بریتانیا هم شروع می‌کنه نظارتش رو روی کمپانی بیشتر کردن فساد هم در کمپانی زیاده سوء‌استفاده از قدرت هم زیاده تلاش برای اصلاحاتش بیشتر می‌شه در لندن اوایل قرن 19 یه کاری که می‌کنن می‌آن انحصار تجارت در هند رو ازش می‌گیرن به شرکت‌های انگلیسی دیگه هم اجازه می‌دن که برن اونجا منتها خلاصه کم‌کم قدرت سیاسی کمپانی شروع می‌کنه کم شدن


audio: q0JMh7xiOyU_0129.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
قدرتش رو شروع می‌کنن محدود کردن درخواست برای اصلاحات هم براش زیاده چون درباره فسادش، درباره سوءاستفاده از قدرت هی صحبت درباره‌ش در بریتانیا بالا می‌گیره ولی همه‌ش نریم توی قصه سیاسی و حکومتی و ایناش چون موضوع موضوع کمپانیه‌ست ما داریم به کمپانی هند شرقی نگاه می‌کنیم توی این ویدیو به یه شرکت داریم نگاه می‌کنیم درسته یه قدرت سیاسیه ولی به عنوان شرکت هم به عملکردش نگاه کنیم چون دو تا اتفاق مهم در این دوره افتاد


audio: q0JMh7xiOyU_0130.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
که می‌گن که حکومت کمپانی بر هند نقش داشت تو این دوتا و این دوتا دوتا روند مقابل هم هم هستن یکی‌شون صنعتی شدن انگلستانه دومیش صنعت‌زدایی از هنده


audio: q0JMh7xiOyU_0132.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
سرمایه‌ای که مخصوصا از بنگال جمع شده بود رفته بود انگلستان فقط ثروتمندتر نکرد انگلیس رو صنعت نساجی رو هم در انگلیس بهش رونق داد در دوره انقلاب صنعتی بعد بازار مصرف هند رو هم به زور باز کردن و اجناس وارداتی بدون تعرفه بدون عوارضی که خودشون برای خودشون می‌آوردن در هند و می‌فروختن


audio: q0JMh7xiOyU_0133.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
به تولیدکننده‌های داخلی هند مالیات سنگین می‌بستن وقتی قدرت سیاسی و اقتصادی اینطوری قاطی می‌شه طرف هر کاری بخواد بکنه می‌کنه دیگه صنعت در بنگال اصلا نمی‌تونست رقابت بکنه از بین می‌رفت ما وقتی درباره استعمار فکر می‌کنیم گاهی فکر می‌کنیم استعمار مثلا فقط ظلمه نه که حالا اون چیز کمی نیست ظلم و ستم سرکوب سیاسی اجتماعی و اینا چیز کمی نیست ولی قصه‌ی این صدساله خیلی قصه وسیع‌تریه


audio: q0JMh7xiOyU_0134.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
پنبه رو بدون عوارض، بدون تعرفه از هند می‌بردن انگلیس ماده خام رو باهاش پارچه درست می‌کردن بدون عوارض، بدون تعرفه می‌آوردن هند بعد می‌فروختن به هندی‌ها یعنی هندی هم منبع مواد خام ارزون بود براشون برای صنعت نساجی انگلستان هم بازار مصرف بزرگی بود که هیچ تعرفه‌ای هم سرش نبود هرچی می‌خواستن می‌تونستن بیارن بفروشن اینطوری بود که در قرن 19 بریتانیا سبقت گرفت از هند


audio: q0JMh7xiOyU_0135.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
زد جلو شد بزرگترین تولیدکننده پارچه مسیر برعکس شد پارچه و صنعت منسوجات فکر نکنیم که مثلا الان صنعت مهمی نیست دیگه قرن 18 اوایل قرن 19 که حرفشو داریم می‌زنیم از بزرگترین صنایع دنیاست اگه بزرگترین نباشه


audio: q0JMh7xiOyU_0136.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
این تغییری که اتفاق افتاده بود هند گورکانی که بزرگترین اقتصاد دنیا بود در سال‌های 1700 اینطوری رفته بود پایین


audio: q0JMh7xiOyU_0138.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
و به جاش انگلستان اومده بود بالا طبیعتا داریم نمی‌گیم همه قصه اینه دیگه همه قصه اینکه هند رفت پایین اون اومد بالا این نیست ولی این توی اون ترنده خیلی مشهوده اثرش خیلی مشهوده واقعا و این تازه فقط یه نمونه‌ست از صنعت درآمد کمپانی در هند فقط از صنعت نبود فقط از صنعت و تجارت هم نبود حتی تو هند یه سیستم زمین‌داری داشتن اسمش هم همین زمین‌داری بود سیستم وراثتی بود


audio: q0JMh7xiOyU_0140.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
حالا زمین‌دار ممکن بود مهاراجه باشه مالک باشه، سردار باشه راج باشه، نواب باشه اینا لقب‌های مختلفی بود که دارن یه طبقه‌ای از اشراف بودن عملا از یه جایی از 1772 کمپانی شروع کرد این پولا دیگه رو خودش جمع کردن در یک سیستم فاسدی اصلا بیس‌لاین درآمدی شرکت شد همین پولایی که از این مردم می‌گرفت عملا به اسم مالیات برا همینم اسمشو با احتیاط می‌گیم مالیات چون واقعا به مالیات نمی‌خوره این پول زوری که دارن می‌گیرن


audio: q0JMh7xiOyU_0141.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
و البته یه مقداری فرق می‌کرد جابه‌جا منطقه‌به‌منطقه فرق می‌کرد ولی اصل قصه‌ش این بود که دیگه وقتی شروع کردن از کشاورزا این پولا رو گرفتن واقعا کمپانی لازم نداشت نقره و طلا از انگلیس بیاره اینجا چیزی بخره هیچی نمی‌آورد تو این جدوله می‌شه دید که پولی که اینا می‌آوردن از انگلیس چطور هی کم شد و کم شد تو یه دوره‌ای نه تنها دیگه پول نمی‌آوردن برا خرید بلکه با این درآمدی که اینجا داشتن ارتش رو هم قوی‌تر می‌کردن که برن بجنگن بقیه جاهای هند رو هم که نگرفتن بگیرن


audio: q0JMh7xiOyU_0143.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
خیلی سیاست‌های شدیدا بهره‌کشانه‌ای بود که ادامه داشت مدت طولانی تا رسید به نیمه قرن 19 دیگه در هند شورش شد قبلش هم اعتراض‌هایی اینایی بود


audio: q0JMh7xiOyU_0145.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
شورش 57، 1857 این باعث شد که انتقادات به مدیریت کمپانی بیشتر هم بشه و نهایتا دیگه ولیعهد بریتانیا کنترل مستقیم هند رو بگیره دست خودش و بعدش هم 1858 یه فرمان سلطنتی تازه بیاد نقش کمپانی رو در اداره هند عملا تمام کنه حالا البته نقشش تمام می‌شه ولی خب میراثش هست بعد از اون هم در دوره استعمار ادامه داره تا همین امروز هم ردپاش رو می‌شه در هند دید


audio: q0JMh7xiOyU_0148.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
اون کشتیش هم که گفتم گم شده بود در نزدیک آفریقای جنوبی چند سال پیش اتفاقا سر و کله سکه‌هاش تو بازار پیدا شد دست قاچاقچی‌ها و مال‌خرا و اینا


audio: q0JMh7xiOyU_0149.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
می‌گن یه مقداریش رو پیدا کردن یه بخشیش رو دادن در اختیار دولت آفریقای جنوبی یعنی خلاصه پیدا شد منتها خب به خودش نرسید دیگه خیلی بعد از خودش پیدا شد ایشون خودش ولی ماجراش عجیبه چند دوره می‌ره هند می‌گم بنیان‌گذار امپراتوری بریتانیایی هنده عملا هم در تاسیسش هم در ساختن نهادهای اداری اولیه‌ش هم بعدا که می‌خواستن توش اصلاحات بکنن در اصلاحات نظام اداریش اینا نقش داشت سه بار رفت هند یعنی سه دوره در هند بود


audio: q0JMh7xiOyU_0150.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
بعد برگشت اروپا دیگه رفت جنوب فرانسه اونجا زندگیش رو می‌کرد و تریاکش رو می‌کشید همون هند که بود معتادم شده بود و افسرده هم بود و پارلمان که شروع کرد به تحقیق و تفحص درباره عملکرد کمپانی ایشون هم کارهاش بیشتر آمد زیر ذره‌بین و زیر علامت سوال مخصوصا ثروت زیادی که جمع کرده بود


audio: q0JMh7xiOyU_0151.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
خودش البته می‌گفت من کاری خلاف سیاست‌ها و قوانین شرکت نکردم خیلی هم تقوا کردم که مثلا اونقدرها پولی برنداشتم منتها واقعا هم اونا هم سیاست‌هایی که منجر شده بود به قحطی در بنگال یا حداقل باعث شده بود تلفات قحطی در بنگال خیلی زیاد بشه اینا بدنامی سیاسی بزرگی بود براش البته ازش رفع اتهام شد و نقش داشت توی اصلاح دستورالعمل‌ها و قوانین مربوط به کار کمپانی


audio: q0JMh7xiOyU_0155.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
انگار هم خودش برید گلوش رو یعنی نه که معلوم نیست خودکشی کرده یا نه حرف هست درباره‌ش یه مقدار یه بیوگرافی‌نویسش می‌گه که ثروتش رو با چنان جنایت‌هایی جمع کرده بود که وجدانش نهایتا چاقو رو داد دستش که کار خودش رو بسازه یه خرده مبهمه من نتونستم مطمئن بشم که واقعا خودکشی بوده یا تصادفی بوده یا حالا هرچی


audio: q0JMh7xiOyU_0156.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
اونقدرم دیگه حالا خیلی نگشتم راستش ولی اینو می‌دونم که اسمش روی یه ساختمونایی هست الان مجسمه‌ش یه جاهایی هست و ازینایی هم هست که موضوع اعتراضه دیگه هر از گاهی یه جایی می‌گن که نه این اسم باید عوض بشه این مجسمه باید بیاد پایین بعضی وقتا اعتراض‌ها موفقیت‌آمیزن بعضی وقتا هم نیستن خلاصه‌ش ولی اینه که آدم مهمیه هم در تاریخ انگلستان هم در تاریخ کمپانی هند شرقی و هم عملا در تاریخ هند


audio: q0JMh7xiOyU_0158.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
وقتی که با این دید بهش نگاه می‌کنیم که من خودم واقعا فکر می‌کردم هند مستعمره انگلیس بوده دیگه 200 سال مستعمره بوده همونطوری که آمریکا مستعمره بوده آفریقا مستعمره بوده کانادا، استرالیا این همه جاهای دیگه مستعمره بودن به این فکر نمی‌کردم دیگه که خب


audio: q0JMh7xiOyU_0159.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
هند که یه سری قبایل اولیه نبودن توش دور از تمدن مثلا پرت از دنیا اینا برن مستعمره‌شون کنن که بزرگترین اقتصاد دنیا بوده امپراتوری قدرتمندی بوده توش


audio: q0JMh7xiOyU_0160.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
پس چطوری اینو رفتن گرفتن؟ این فرق می‌کنه با آمریکا فرق می‌کنه با کشورهای آفریقایی یا منطقه‌های آفریقا که رفتن اینا استعمار کردن و ازین مهم‌تر چیزی که نمی‌دونستم اینکه دوران حکومت دولت بریتانیا بر هند 200 سال نیست دوران استعمار هند 200 ساله ولی حکومت بریتانیا کمتر از 100 ساله


audio: q0JMh7xiOyU_0163.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
شرکتی در لندن یکی از قدیمی‌ترین شرکت‌های دنیا اولش کوچیک با اختیارات محدود امتیاز انحصاری 15 ساله که تونست با کارهایی که در هند می‌کنه و در بریتانیا می‌کنه با رشوه دادن و با کارایی که اسمش فساده فساد سیاسی و اقتصادیه این 15 سال رو بکشه بکشه بکشه تا بیشتر از 230 سال ادامه‌ش بده و تو این مدت تجارت بکنه دیپلماسی بکنه فتوحات نظامی داشته باشه


audio: q0JMh7xiOyU_0164.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
و شرکته رو تبدیل کنه به چنان قدرتی که امپراتوری‌های بزرگ دیگه به گردش نرسن ارتشی درست کنه که دونه‌دونه ارتش‌های محلی هند رو شکست بده ارتش کمپانی هند شرقی با حاکمان محلی متحد بشه علیه قدرت‌های اروپایی رقیب علیه دولت خود هند جنگ به راه بندازه هر موقعی که لازم بود حاکمای محلی رو بندازه به جون هم از تفرقه بین‌شون سود ببره و اینطوری کم‌کم حاکم بشه بر کل هند


audio: q0JMh7xiOyU_0165.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
و بدون اینکه لازم داشته باشه از انگلیس پول بیاره اینجا تجارت پرسودی بکنه با استعمار اقتصادی و با مالیات‌های سنگین و دستکاری در بازار بلایی سر هند بیاره


audio: q0JMh7xiOyU_0166.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
با بی‌ثباتی صنایع با از دست دادن کلی از صنایع در هند و بعدا پیامدهای سیاسی و اجتماعی خیلی خیلی گسترده‌ نهایتش کار می‌کشه به اینجایی که می‌گم شورش می‌کنن هندی‌ها در 1857 شورشه شکست می‌خوره البته ولی خب کار کمپانی هم اینجا تمام می‌شه و دولت بریتانیا می‌آد و رسما هند می‌شه حالا مستعمره‌ی بریتانیا یکی از مستعمرات بریتانیا تاثیر کمپانی خلاصه هم ظاهر شدنش


audio: q0JMh7xiOyU_0167.opus
source: youtube
source_id: q0JMh7xiOyU
invalidation: VALID
text:
هم بعدا افولش و رفتنش در تاریخ هند عمیقه و ماندگاره و فکر کنم که خیلی درک‌مون ناقص می‌بود از تاریخ هند اگر یک ویدیویی مستقلا به ماجرای کمپانی هند شرقی نمی‌پرداختیم دم شما گرم که دیدید من علی بندری هستم امیدوارم چیز اشتباهی اینجا نگفته باشم مثل همیشه موضوع تخصصی نیست واقعا یعنی مورد تخصصی من نیست


audio: OAeXp1T7-C0_0001.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
تقریبا همه می‌دونیم که چک‌لیست چیز خوبیه چک‌لیست‌ها خیلی چیز خوبی‌ان کارهای پیچیده رو می‌تونیم بشکنیم به کارهای کوچیک احتمال اشتباه رو کم می‌کنن اینکه کار رو واگذار کنیم به دیگری رو راحت می‌کنن برامون ولی خیلی‌هامون از چک‌لیست‌ها زیاد استفاده نمی‌کنیم من علی بندری هستم این کانال یوتیوب بی‌پلاسه تو این ویدیو می‌خوام چند تا از چک‌لیست‌هایی رو که ما توی بی‌پلاس ازش استفاده می‌کنیم بهتون نشون بدم


audio: OAeXp1T7-C0_0003.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
که ما توی بی‌پلاس تعریفش کردیم خلاصه‌ش رو آقای آتول گوانده می‌گفتش که آدما به دلایل زیادی هست که از چک‌لیست استفاده نمی‌کنن بعضیا می‌گن چک‌لیست کار رو خیلی پیچیده می‌کنه کار ما خیلی ساده‌تر از این حرفاست چک‌لیست پیچیده‌ش می‌کنه بعضیا می‌گن کار ما خیلی پیچیده‌ست با چک‌لیست نمی‌شه کار رو انجام داد یه دلیل دیگه هم می‌گفت خیلی برای من جالب بود می‌گفتش که خیلی‌ها دوست دارن که اگه یه کار خفنی انجام می‌شه


audio: OAeXp1T7-C0_0004.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
یه آدم متخصص سوپراستار قهرمانانه این کاره رو انجام داده باشه اگه خلبان بگه که نه من این چک‌لیست رو فالو کردم فقط همون کارایی رو که نوشته بود کردم راضی نمی‌شن براشون پذیرفتنی‌تره جذاب‌تره که خلبان بگه که من یه کار محیرالعقولی کردم مثلا که تونستم این هواپیما رو بشونم اگه بگه نه من فقط چک‌لیست رو دنبال کردم همون کارایی رو که اونجا نوشته بود انجام دادم راضی نمی‌شن، خوش‌شون نمی‌آد بهتره که جراحه یه معجزه‌ای کرده باشه


audio: OAeXp1T7-C0_0005.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
در حالی که خیلی وقت‌ها معجزه‌ای در کار نیست معجزه همین چک‌لیسته‌ست معجزه کاریه که جراح کرده اونم اینه که چک‌لیست رو دنبال کرده همون کارایی رو که قبلا تصمیم گرفته بودن انجام بدن دونه دونه و دقیق انجام داده می‌گفت اینکه ما دوست داریم یه قهرمانی کارو انجام داده باشه یه متخصص‌هایی باشن که هیچ کسی نتونه کار اونا رو بفهمه و اونا اون کاره رو کردن که فوت کوزه‌گریه و مثلا این کار انجام شد این خیلی وقتا باعث می‌شه که به چک‌لیست اون اعتمادی رو که باید داشته باشیم نداشته باشیم


audio: OAeXp1T7-C0_0006.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
اون احترامی رو که باید بذاریم به چک‌لیست نذاریم این برای من خیلی حرف جالبی بود بعد از اون کتاب‌ها هم بود کلا کتاب چک‌لیست که خوندم خوشم اومد بچه‌هامون هم توی تیم خوندن خوش‌شون اومد منتها درس‌هاش رو برداشتیم آوردیم توی کار خودمون هم ازش استفاده کردیم یعنی برای کادر پادکست هم یه سری چک‌لیست‌هایی درست کردیم گفتیم خب ما این کتاب رو خوندیم به دردمون خورده دیگه عالم بی‌عمل نباشیم ببینیم واقعا جواب می‌ده برامون استفاده کنیم حالا کارای ما خیلی کار پیچیده‌ای نیست توی پادکست


audio: OAeXp1T7-C0_0007.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
ولی بالاخره جلوی اشتباه رو می‌گیره چک‌لیست اگر باور داریم که می‌گیره خودمون هم ازش استفاده کنیم و شروع کردیم استفاده کردن بعد چون کار ما کار خیلی پیچیده‌ای نیست چک‌لیست‌هامون هم چک‌لیست‌های پیچیده‌ای نیست چک‌لیست‌های مثلا صنعت هوانوردی اینا ماه‌ها طول می‌کشه ممکنه که هی توی دیسیپلین‌های مختلف بره بررسی بشه بیاد تست بشه قبل از اینکه بخوان اجرا کنن ما فرایندمون اونقدر پیچیده نیست چک‌لیست‌مون هم طبیعتا اونقدر پیچیده نیست منتها واقعا کمک‌مون کرده


audio: OAeXp1T7-C0_0008.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
از اون طرف هم اینو می‌دونیم که این راهنما و دستورالعمل انجام کار نیست از رو این چک‌لیست کسی نمی‌تونه پادکست درست کنه راهنما چیز دیگریه دستورالعمل چیز دیگریه این چک‌لیست برای کنترل کردن قدم‌به‌قدم کارهاست باید مختصر باشه یادمونه آتولی گوانده می‌گفت باید تو یه صفحه باشه باید زبانش خیلی شفاف باشه باید جای شک و شبهه و تفسیر و اینا باقی نذاره ما هم سعی کردیم که این چیزها رو توی چک‌لیست‌های خودمون رعایت کنیم


audio: OAeXp1T7-C0_0010.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
خب این اولین چک‌لیستیه که می‌خوام نشون بدم فرم خیلی چک‌لیست نداره واقعا ولی در ذات خودش چک‌لیسته این تقویم فصل سوم بی‌پلاسه همه اپیزودهای فصل 3


audio: OAeXp1T7-C0_0012.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
اینک روشنگری تاریخش دراومده و عنوان فارسی کتاب و عنوان انگلیسی و نویسنده و اسم نویسنده و ناشر داره یا نداره و همه اینا اینا ربطی به چک‌لیستش نداره تا این ستون چک‌لیست نیست اطلاعاته


audio: OAeXp1T7-C0_0013.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
از اینجا به بعد ولی چک‌لیست می‌شه چون که مرحله‌به‌مرحله کارهاییه که ما باید انجام بدیم تا اینکه این اپیزود بیاد و منتشر بشه کارها چیه؟ یه متن خلاصه باید انجام بشه هر وقت این انجام بشه این ستون رو اون کسی که انجام داده می‌آد سبز می‌کنه اپیزود باید ضبط بشه مثلا یه مرحله ویرایش داره خلاصه شده دیگه می‌تونست این چک لیست 5 برابر این حداقل 8 برابر این طولانی باشه ولی نیست خلاصه شده به مراحل مهم اپیزود باید ضبط بشه وقتی ضبط شد فایل خامش رو باید ادیتور دانلود کنه


audio: OAeXp1T7-C0_0014.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
باید تدوینش کنه حالا مثلا اینجا دیگه کار موزیک و اینا رو نیاوردیم خلاصه‌ش کردیم اون کسی که داره این چک‌لیست رو کنترل می‌کنه یه کسیه که کار رو می‌ده به تدوینگر براش مهمه که کار می‌ره دست تدوینگر تدوینگر با آهنگساز صحبت می‌کنه کار رو می‌گیره تدوین می‌کنه کار نهایی رو آپلود می‌کنه توی سرور برای همین از نظر اون کسی که صاحب این چک‌لیسته این یه تسکه یه کاره تدوین اپیزود بعد می‌آد و خروجی نهاییش رو می‌گیره اینم باز یه کاره انجام می‌شه


audio: OAeXp1T7-C0_0015.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
طراحی پوسترش انجام شده یا نه؟ آیا این کتابیه که باید تولید بشه؟ ناشر باید تولید کنه یا نه؟ اگر لازم داره بعضیا لازم ندارن اگر لازم داره انجام شده یا نه؟ ممکنه این کتاب انتشار امسال باشه ممکنه این کتاب انتشار قبل باشه باید ولی بدونیم که این کار انجام شده یا نه اونا به خط هستن برای انتشار اپیزود یا نه؟ اسپانسر کارش انجام شده یا نه؟ به فروشگاه‌های همکارمون اطلاع دادیم که این کتاب رو ما داریم منتشر می‌کنیم؟ مثلا کتابش رو بیارین موجود کنین


audio: OAeXp1T7-C0_0016.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
لینک خرید کتاب اگه ناشر داره از ناشر باید بگیریم چون باید بیاریم توی سایت‌مون بگذاریم لینک خرید توی سایت‌های مختلف باید بیاریم بگذاریم یه متنی باید بنویسیم برای معرفی اپیزود اونو نوشتیم یا ننوشتیم؟ انجام شد توی اینستاگرام اطلاع‌رسانی باید بکنیم اپیزود رو باید منتشر کنیم بعد اینکه منتشر شد بعد دو روز سه روز جمعه‌ش مثلا چهارشنبه که می‌آد جمعه‌ش توی تلگرام هم باید هوا کنیم هوا شد انجام شد تموم شد می‌ریم مرحله بعد در طول سال این رو داریم ما پر می‌کنیم


audio: OAeXp1T7-C0_0017.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
مثلا من ممکنه که این کتاب خلاصه‌ش زود انجام بشه همینجا می‌آی اینو سبز می‌کنی معلوم می‌شه که این انجام شد اون کسی که کارش ضبط اپیزوده می‌آد مثلا من می‌آم نگاه می‌کنم اه اینو عباس خلاصه کرده همین الان من می‌تونم بردارم شروع کنم به بازنویسی و آماده کردنش برای کار ضبط خودم دیگه با این لازم نیست ما هی از هم بپرسیم خب اون اپیزود در چه حاله؟ حالا این چی شد؟ یه وقت یادمون نره لینک اون همه اینا اینجا هست بهجت هم مسئولشه خودش چک می‌کنه


audio: OAeXp1T7-C0_0018.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
اگه یه کسی یه کارش رو انجام نداده از رو این می‌فهمه و می‌آد یقه‌ش رو می‌گیره این مثلا یکی از چک‌لیست‌های مهم ماست یه چک‌لیست دیگه داریم این چک‌لیست انتشار پست مربوط به پادکست به اپیزوده در سایت اونجا چند تا نکته هست که باید رعایت بشه ریز ریزه بین مثلا ادمین سایت و مسئول کانتنت سایت چند بار رفت و برگشت شده تبدیل شده به این چک‌لیست که آقا وقتی می‌خوام منتشر کنم حواسم باشه که


audio: OAeXp1T7-C0_0019.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
فرمت تیترا باید چی بشه اسم کتاب باید بدون علائم نگارشی باشه اینجا باید این کلمات کلیدی رو بنویسم اینجا رو نیم‌فاصله نذارم توی متن حتما این کلمه خلاصه کتاب رو بیارم کلمات کلیدی رو با چی از هم جدا کنم اینا ممکنه خیلی تسک‌های پیش‌پاافتاده‌ای به نظر بیادا ولی به جای اینکه هی بخوای به خودت تازیانه بزنی به مغزت که یادم باشه یادم باشه یادم باشه اینو می‌ذارم تو چک‌لیست دیگه اصلا لازم نیست استرسشو بکشم دفعه دیگه که خواستم منتشر کنم اپیزود رو


audio: OAeXp1T7-C0_0020.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
صاف می‌رم سراغ چک‌لیستم دونه دونه این‌ها رو نگاه می‌کنم تیک می‌زنم انجام شد عنوان کتاب در برچسب هست انجام شد می‌رم مرحله بعدی می‌رم مرحله بعدی و تمام یا یه چک‌لیست دیگه بهتون نشون بدم چک‌لیست مربوط به همین کانتنت یوتیوب بذارین یه خرده کوچیکش کنم مربوط به همین یوتیوبه مثلا ما یه قصه‌ای رو می‌خوایم یه چیزی رو می‌خوایم بگیم مثلا ویدیو می‌خوایم درست کنیم قصه نمک بعد یه سری چیز داره متادیتا داره متادیتاش چیا باید باشه؟ باید یه تایتل داشته باشه باید یه دیسکریپشن داشته باشه


audio: OAeXp1T7-C0_0021.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
باید کپشن داشته باشه باید تامنیل داشته باشه باید یه کاردایی داشته باشه که اشتباه نوشته شده و باید تگ داشته باشه اون کسی که داره متادیتا رو آماده می‌کنه حواسش باید به این باشه می‌گه دونه دونه دونه دونه تموم شد یه تمپلیتی هم یه فرمتی هم از قبل آماده کردم اینا رو تو همون می‌ریزم دیگه هر دفعه لازم نیست بشینم بگم چی بود؟ متادیتا می‌خواستم؟ چی می‌خواستم؟ با این لیست چک‌لیست ساده‌تر اون کار هم با اشتباه کمتری انجام می‌شه اگه یه دفعه هم مثلا گیتی نبود که کار متادیتاش رو انجام بده


audio: OAeXp1T7-C0_0022.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
ما می‌دونیم چه کارایی باید انجام می‌شد می‌ریم همونا رو نگاه می‌کنیم دونه دونه از رو نمونه‌های قبلی انجام می‌دیم اینا نمونه‌های پیچیده‌ای نبود واقعا کارای ما هم کار پیچیده‌ای نیست همونطور که گفتم ولی من فکر کردم که خوبه که یه چند تا از چک‌لیست‌هایی که خودمون داریم استفاده می‌کنیم رو به شما نشون بدم که یه خرده ملموس‌تر بشه که ما از این کتاب چه استفاده‌ای کردیم من علی بندری این کانال یوتیوب بی‌پلاس اینجا درباره چیزهایی صحبت می‌کنم که از کتاب‌ها یا این طرف و اون طرف یاد گرفتم


audio: OAeXp1T7-C0_0023.opus
source: youtube
source_id: OAeXp1T7-C0
invalidation: VALID
text:
اگر دوست داشتید سابسکرایب کنید کانال رو ما از این ویدیوها اینجا بازم داریم از این به بعدم زیاد می‌ذاریم


audio: 9KjCIA1FS94_0003.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: INVALID_CHARS
text:
مثل ایران مثلا 44 ساعت 44/5 ساعت کار می‌کنیم یا توی اروپای غربی خیلی جاها 37 ساعت 37/5 ساعت کار می‌کنیم


audio: 9KjCIA1FS94_0004.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
هفته‌ای پونزده ساعت کار بسه بقیه‌ی وقت کارگر، کارگر و کارمند هر چی همه کارگرن دیگه بقیه وقت آدم باید آزاد باشه


audio: 9KjCIA1FS94_0006.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
اینام همه از این پیش‌بینی‌ها داشتن که آقا ساعت کاری کم و کم و کم‌تر می‌شه هم پیش‌بینی بود، هم دفاع بود، هم تحسین بود این آینده‌ی محتمل رو می‌دیدن و گرامی می‌داشتنش دعوت می‌کردن بهش و نویدش رو می‌دادن یکی مثل جان استوارت میل که اصلا تقدس رو کم‌کم از کار برمی‌داشت می‌ذاشت روی همین فراغت می‌ذاشت روی صفا، می‌ذاشت روی خوب زندگی کردن


audio: 9KjCIA1FS94_0007.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
بعد آقای فورد آمد هیچ‌کی هم نه فورد واقعا آمد یه خرده آزمایش کرد دید که تعداد روزای کاری هفته رو اگه بکنه پنج روز


audio: 9KjCIA1FS94_0009.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
دو تا استدلال هم داشت یک می‌گفتش که کارگری که استراحت بکنه بهتر کار می‌کنه اینا این داده‌های من نشون می‌دن که وقتی که اینطوری اینطوری استراحت می‌کنن تولید من بهتره


audio: 9KjCIA1FS94_0010.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
دو می‌گفت اگه کارگرا شش روز هفته صبح تا شب تو کارخونه باشن این همه ماشینی که من تولید می‌کنم رو کی بخره ببره بیرون بچرخه؟ اصلا وقتی نمی‌مونه که من ماشین رو به کی بفروشم پس؟ این کارو کرد دو روز در هفته تعطیل شد اول همه گفتن این دیوانه شده ولی کم‌کم بقیه هم همین راهو رفتن بعدتر اصلا قانون شد فکر کن شما، کسی که مغز متفکر پشت خط تولیده کسی که از پایه‌گذاران صنعته به اون شکلی که ما امروز می‌شناسیمش


audio: 9KjCIA1FS94_0011.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
اتفاقا کسی بود که یکی از مهم‌ترین قدم‌ها رو تا همین امروز برداشت در راه کم کردن ساعت کاری هنوز ساعت کاری همونیه که فورد گذاشت کم‌وبیش


audio: 9KjCIA1FS94_0012.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
تخمین می‌زنن می‌گن که در 1300 میلادی 6 ماه سال در فرانسه تعطیل بوده تو اسپانیا 5 ماه تعطیل بوده نصف سال تعطیل بودن ثروتمندتر نبودن گذشتگان ولی خوش‌تر بودن از این نظر چی شد پس؟ چرا همچی شد؟


audio: 9KjCIA1FS94_0014.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
جوابش هم واقعا پیچیده نیست ساده‌ست مسئله‌ش اینه که رشد اقتصادی که این همه دولت‌ها دنبالشن دو جور می‌تونه نتیجه بده یا فراغت بیش‌تر می‌آره یا مصرف بیش‌تر می‌آره


audio: 9KjCIA1FS94_0015.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
اینم باز از اون حرفای قشنگیه که اگه دقت کنین می‌بینن که توی آدم‌ها هم دیدید یعنی تو سطح اجتماع و سطح کشور و اینا درسته ولی من اینو خودم در سطح آدما هم دیدم و می‌تونم تشخیص بدم یه همچین چیزی رو که بله آقا پول زیاد، رشد اقتصادی، ثروت یا منجر می‌شه به فراغت بیش‌تر برای شما یا منجر می‌شه به مصرف بیش‌تر معمولا هم انتخاب خودته


audio: 9KjCIA1FS94_0017.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
در جامعه که نگاه کنی حالا منظور جوامع غربیه بیشتر طبعا اروپای غربی، آمریکای شمالی ولی الان دیگه به خیلی از جوامع می‌شه اینو تعمیم داد از 1980 عمدتا این مصرف بوده که رشد کرده فراغت نبوده یعنی رشد اقتصادی رو داشتن ولی فشار رو آوردن به مصرف بیش‌تر واسه همین امروز اگه بیای بگی آقا بیاین هفته‌ای 15 ساعت کار کنیم می‌گن پول از کجا بیاریم؟ نمی‌شه، این طرح گرونیه، هزینه‌زاست


audio: 9KjCIA1FS94_0018.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
بودجه از کجا تامین کنیم؟ کم‌تر اگه کار کنیم که استاندارد زندگی می‌آد پایین ولی اینطوری نیست کتاب جوابایی داره جوابای قانع‌کننده‌ای هم داره واسه این سوال از جمله می‌گه که کم کردن ساعت کاری خودش از یه طرف دیگه داره هزینه‌ها رو کم می‌کنه اینو مطالعات مختلف، آزمایش‌های مختلف نشون داده


audio: 9KjCIA1FS94_0019.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
برگردیم به همون آزمایش‌های آقای فورد که نتیجه گرفته بود کم کردن ساعت کاری واسه اقتصاد هم خوبه یعنی اصلا به عنوان یک کار خیرخواهانه نکرده بود که به عنوان یه کار اقتصادی کرده بود واسه بهتر کردن بیزینسش این کارو کرده بود


audio: 9KjCIA1FS94_0020.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
یه موردهای جالبیه از یه آزمایش‌هایی که نشون می‌دن که بهره‌وری و تولید با بالا بردن ساعت کاری زیاد نمی‌شن کارکنان اپل رو یه چیز جالبی می‌گه می‌گه دهه 80 کارگرای اپل تی‌شرت می‌پوشیدن روش نوشته بود هفته‌ای 90 ساعت کار می‌کنم و خوش‌حالم


audio: 9KjCIA1FS94_0022.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
بعد می‌گه اومدن حساب‌کتاب کردن دیدن اگه نصف این کار می‌کردن مکینتاش یه سال زودتر درمی‌اومد الانم اگه نگاه کنی واقعا تقریبا اینطوریه که پیشرفته‌ترین کشورها کم‌ترین ساعت‌های کاری رو دارن


audio: 9KjCIA1FS94_0023.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
آرامش زیاده، مردم خوش‌حال‌ترن هزینه‌های درمانی می‌آد پایین‌تر این استرس و نگرانی و اینا هزینه‌ی درمانی تولید می‌کنه دیگه


audio: 9KjCIA1FS94_0024.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
تولید گازهای گلخانه‌ای معلومه کم می‌شه شرایط اقلیم بهتر می‌شه اینا همه نشون داده شده تصادفات، حوادث کاری این‌ها کم‌تر می‌شه


audio: 9KjCIA1FS94_0026.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
بی‌کاری کم می‌شه کار یه کارمند امروز رو دو تا کارمند می‌کنن بی‌کاری خیلی عواقب دیگه داره حالا جلوتر هم باز دوباره می‌گیم


audio: 9KjCIA1FS94_0029.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
به آزادی و قدرت دادن به زنان کمک می‌کنه همین الان باز نگاه کنی کشورایی که ساعت کاری توشون کم‌تره تو رده‌های بالای برابری جنسیتی هستن بعدش هم کار هست، کار تو خونه هم هست کار خونه بی‌حقوقه این کار توی خونه تقسیم می‌شه بین زن و مرد تقسیم می‌شه این اون وقت اثرات مثبت اجتماعی دیگه داره نابرابری رو کلا کم می‌کنه باز دوباره کشورایی که بیشترین میزان نابرابری رو دارن


audio: 9KjCIA1FS94_0030.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
دقیقا همونایی هستن که طولانی‌ترین ساعت کاری هفتگی رو دارن هم اینطوریه که فقرا باید بیشتر کار کنن هم اینطوریه که از کار جدا شدن واسه پول‌دارها هی گرون و گرون تموم می‌شه یعنی پول‌دار هم نمی‌تونه کارشو ول کنه نمی‌تونه منفک بشه ازش کارش


audio: 9KjCIA1FS94_0031.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
این چیزایی هم که کم می‌شن می‌گیم نمی‌دونم نابرابری کم می‌شه، بی‌کاری کم می‌شه هزینه‌های فلان کم می‌شه فقط این نیست که اینا یه چیزهای مضری‌ان به حال جامعه اینا چیزای هزینه‌سازی‌ان یعنی کم کردن ساعت کاری این هزینه‌ها رو کم می‌کنه یادمون باشه بزرگترین گندی که در دوران مدرن بالا آمد اینو کارمندای سیستمای مالی بالا آوردن همینایی که مشهورن به اضافه‌کاری‌های بزرگ مثلا هفته‌های هشتاد ساعته اینا رو با ارجاع به مطالعات و آزمایش‌هایی به تفصیل توضیح می‌ده نویسنده


audio: 9KjCIA1FS94_0032.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
پیشنهاد می‌کنم ببینید این‌ها رو تو کتاب واقعا جالبن حتی یه حرف جالبی می‌زنه می‌گه که ساعت‌های کاری باید بازتوزیع بشن آدما بتونن تا سن بالاتر کار کنن چون خیلی وقتا می‌خوان دوست دارن تا نزدیک هشتاد سالگی کار کنن ولی شرایط الان اجازه نمی‌ده چون جوون رو باید بتونی بهش کار 40 ساعته بدی دیگه ولی می‌گه چرا به جوونه کار 15 ساعته بده 15 ساعتشم بده به اونی که هفتادوخرده‌ای سالشه


audio: 9KjCIA1FS94_0034.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
کار رو، اون کاری رو که بابتش پول پرداخت می‌شه رو بیایم بهتر توزیع کنیم اینطوری به زن‌ها، به سالمندها، به فقیرها به اینا سهم بیشتری برسه از کار خوب، کار پایدار، کار معنی‌دار فراغت چیز عالی‌ایه ولی اگه اجباری باشه اگر با اخراج از کار باشه می‌تونه فاجعه‌بار باشه اثرش می‌گن روان‌شناسا که بی‌کار شدن اثری که در روان انسان می‌ذاره از طلاق بدتره


audio: 9KjCIA1FS94_0035.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
طلاق چیز سنگینیه واسه آدمیزاد می‌گن از طلاق بدتره از از دست دادن عزیزان سنگین‌تره گاهی یه فرق بزرگی هم با اونا داره توی طلاق، توی از دست دادن کسی زمان همه چیو بهتر می‌کنه کلا زمان همه چیو حل می‌کنه به‌جز بی‌کاری رو به‌خاطر اینکه هر چی بیشتر بیرون از کار بمونی عمیق‌تر فرو می‌ری جالبه در مورد خود مفهوم کار


audio: 9KjCIA1FS94_0037.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
کارای مزخرف، کارای بیهوده، کار باطل در مورد کار باطل خیلی حرف می‌زنه اینکه آدما نشستن همینطوری تو شرکت تو فیس‌بوک نشستن تو شرکت دارن بازی‌بازی می‌کنن به‌خاطر اینکه باید سر کار باشن بعد مطالعاتی رو مثال می‌زنه مصاحبه‌هایی رو با آدما انجام دادن مصاحبه‌های پژوهشی و درآوردن که چه درصد بالایی از آدما خودشون اقرار دارن و احساس می‌کنن که کارشون کار بیهوده‌ست


audio: 9KjCIA1FS94_0038.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
کارشون کار لغوه بودن و نبودنش فرقی نمی‌کنه و بیشترشون هم اون کارایی که اتفاقا حقوقش بهتره کارهایی که پرستیژش بهتره مثلا آتش‌نشانی نمی‌آد بگه من کارم بیهوده‌ست رفتگری نمی‌آد بگه من کارم بیهوده‌ست حرف اینه که دقیق‌تر بشیم یه خرده توی کار توی اینکه چه کاری معنی داره بعد ببینیم مثلا آیا داریم به اون کاری که معنی‌دارتره ارزش بیشتری می‌دیم یا اینکه نه داریم به کار دیگری ارزش بیشتری می‌دیم؟


audio: 9KjCIA1FS94_0039.opus
source: youtube
source_id: 9KjCIA1FS94
invalidation: VALID
text:
بگذریم پیشنهاد اولشو پس گفتیم گفتیم یکی از پیشنهادای آرمان‌شهری که داره می‌ده اینه که آقا هفته‌ای 15 ساعت کار بسه


audio: cuGnzT0drKA_0001.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
یک جایی نزدیک آخرای جنگ جهانی دوم رئیس‌جمهور آمریکا و رهبر شوروی و نخست‌وزیر بریتانیا باید می‌نشستن با هم هماهنگ می‌شدن که کی چیکار کنه چطوری این آخرین ضربه‌ها رو بزنیم به هیتلر و متحدانش و بعد که این ضربه‌ها رو زدیم چی می‌شه؟ اینو از هر طرف که بهش نگاه کنیم اتفاق بزرگیه سمت‌هاشون رو گفتم اصلا سمت‌ها به کنار اینا آدمای اثرگذار قرن بیستمن می‌تونستم فقط اسم‌ها رو بگم


audio: cuGnzT0drKA_0002.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
روزولت، چرچیل و استالین جمع شدن و حرف زدن می‌تونستم اسماشون هم نگم بگم فقط سران متفقین جمع شدن یه محوری درست شده بود علیه هیتلر اینا جمع شدن هر کدومو بگم مهم نیست مهم اینه که اتفاق بزرگه و اتفاق مهمیه و چیزی که برای ما جالب‌ترش می‌کنه اینه که اینها در تهران همدیگه رو دیدن چرا تهران؟ چرا جلسه؟ و چی شد نتیجه جلسه؟


audio: cuGnzT0drKA_0003.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
یکی یکی یکی تعریف می‌کنم اول اینکه اصلا چی قرار بود بشه؟ ببین ما می‌گیم سه تا کشور با همدیگه دارن در یه محور می‌جنگن این اصلا چیز ساده‌ای نیست اینکه شما دوتا ارتشی رو که سازمان‌شون، فرهنگ‌شون، همه‌چی‌شون با هم فرق می‌کنه بیاری کنار هم بجنگن خودش کار پیچیده‌ایه همون اتحاد آمریکا و انگلیس هم کار سختی بود اینکه تو قوای نظامیت رو بسپاری تحت فرماندهی مقامات یه کشور دیگه


audio: cuGnzT0drKA_0004.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
حالا هر چقدر هم کشورا با هم نزدیک باشن ولی بالاخره یه کشور دیگه حالا شما بیا به این اضافه کن که یه ضلع این مثلث هم بخواد استالین بشه که دیگه تفاوتش با اینا خیلی زیاده اون فرهنگ و زبان مشترک رو هم ندارن ولی باز قراره که اینا برن و برای یک هدف مشترکی بجنگن بعد اینا آدمای معمولی نیستن که این آدمایین با ایگوهای غول استالین، چرچیل، روزولت


audio: cuGnzT0drKA_0005.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
اینا رو آوردن نشوندن پای یه میز خودش کار خیلی سختیه ولی این کار سخت انجام شد کار سخت انجام شد و این سه تا غول به هر شکلی که بود نشستن پای یک میز برای مذاکره لازم هم بود مذاکره حتما در سطح اول باشه کار با وزیر و فرماندهان ارشد و اینها پیش نمی‌رفت اون اثری رو که می‌خوان بذارن چه در جبهه خودی، چه در جبهه حریف


audio: cuGnzT0drKA_0006.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
براش لازم دارن یه تصویری داشته باشن که این سه تا رو نشون بده نشستن کنار هم حالا قرار شد اینا همدیگه رو ببینن هرکی هم با خواسته‌های خودش داره میاد هر کسی آورده‌های خودش رو هم داره و صحبت شروع می‌شه سر اینکه چه کنیم؟ کیه؟ تاریخش رو ببینیم 1943 آخرای سال 43 اینا چند تا ضربه کاری به دشمن زدن که دشمن هست آلمان و ژاپن و در مرحله بعد ایتالیا و حالا می‌خوان ضربه‌های آخر رو بزنن


audio: cuGnzT0drKA_0007.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
آخرین ضربه رو محکم‌تر بزن ها! انگلیس و آمریکا چطوری شده که با شوروی کمونیست متحد شدن داستان اینا از وقتی شروع شده که هیتلر در 1941 حمله کرده به شوروی اونجا چرچیل گفت ما می‌آیم به کمک شوروی ولی این به این معنی نیست که ما موضع‌مون رو در برابر کمونیست تغییر دادیم ما موضع‌مون سر جاش هست ولی الان یه دشمن مشترکی داریم به نام هیتلر به‌خاطر اون باید بیایم کنار هم آمریکا اون موقع هنوز از جنگ خارجه


audio: cuGnzT0drKA_0010.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
وقتی تبلیغات انتخاباتی داره می‌کنه خیلی رسا، خیلی شفاف می‌گه من جوونای آمریکایی رو نمی‌فرستم به جنگ اروپاییا، تمام بچه‌های آمریکایی‌ها، بچه‌های شما نباید برن توی جنگ اروپایی‌ها بجنگن چون سابقه جنگ جهانی اول رو دارن که می‌گفتن جنگ اروپایی بود ما رفتیم جوونامون رو بی‌خود به کشتن دادیم اینجا این می‌گه که نه نه نه این جنگی که در اروپا هست جنگ ما نیست، ما نمی‌ریم اونجا ولی خب بعدا می‌دونیم که شرایط اینطوری نمود و بالاخره هر طوری که بود آمریکا وارد جنگ شد


audio: cuGnzT0drKA_0011.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
آمریکا اومد توی جنگ و واقعا هم اینطوری بود که بدون آمدن آمریکا شوروی و انگلیس شانس‌شون برای اینکه هیتلر و آلمان رو شکست بدن واقعا کم بود هم پول آمریکایی‌ها رو می‌خواستن هم کمک نظامی آمریکا رو می‌خواستن ولی خب شریک جدید هم وقتی که میاد شرایطی رو که پیچیده هست پیچیده‌تر هم می‌کنه به‌خاطر اینکه اینا هر کدوم خواسته‌های خودشون رو دارن بریتانیا چی می‌خواد؟ خیلی خلاصه چرچیل دنبال اینه که امپراتوری بریتانیا رو احیا کنه


audio: cuGnzT0drKA_0012.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
ولی خب استالین نه این رو می‌خواد نه می‌پسنده روزولت هم این رو نمی‌خواد و نمی‌پسنده آمریکا دنبال این نیست که امپراتوری بریتانیا احیا بشه یا شوروی دنبال چیه؟ دنبال اینه که اروپای شرقی رو بگیره واسه خودش ولی نه آمریکا اینو می‌خواد نه انگلیس اینو می‌پذیره بعد همه اینا هست که با همدیگه اختلاف دارن سر اهداف‌شون و اینا اینم هم هست که حالا ما همه این کارا رو کردیم پیروز هم شدیم با آلمان چیکار کنیم؟ ما اگه برنده بشیم دفعه دومه که داریم آلمان رو شکست می‌دیم ولی دفعه اول هم که شکستش دادیم


audio: cuGnzT0drKA_0013.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
دوباره خیز ورداشت بیاد اروپا رو بگیره چیکار کنیم این دفعه اگه نشوندیمش سرجاش اگه نشوندیمش سرجاش دوباره شر درست نکنه؟ اینم سوال بزرگیه سوالی هم هست که اینم درباره‌اش باید صحبت کنن دیگه و حالا کنار این کلی سوال کوچیک هم هست که هی داره با پیغام و پسغام و تلگراف و اینا بین این سه رهبر و سه دولت می‌ره و میاد و یه جای دیگه معلوم می‌شه که اینا حضوری باید همدیگر رو ببینن کجا همدیگر رو ببینیم؟


audio: cuGnzT0drKA_0014.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
استالین اول می‌گفت من از مسکو تکون نمی‌خورم پرواز هم که اصلا حرفش رو نزن خطرناکه روزولت می‌گفت من که رو ویلچرم و کلا سفر برام سخته و چرچیل ولی تو اینا خیلی ددری بود هم مسکو زیاد رفته بود دیدن استالین رفته بود


audio: cuGnzT0drKA_0016.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
یه خرده چک و چونه‌هاشون رو زدن و روزولت گفت بریم قاهره استالین گفت قاهره دوره، نمیام بریم بغداد، بغداد نشد بریم بصره آخرش یکی گفت چرا تهران نه گفتن خیلی خب بریم تهران همدیگه رو ببینیم 28 نوامبر 1943 به تاریخ ما می‌شه 7 آذر 1322 قرار شد که اینا در تهران همدیگه رو ببینن 1322 1322 ایران چه خبره؟


audio: cuGnzT0drKA_0017.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
ایران اون‌موقع در اشغال متفقینه انگلیس از جنوب و غرب شوروی از شمال کشور رو گرفتن و کشور تحت اشغاله شاه کشور، رضاشاه رو تبعید کردن و محمدرضاشاه شده پادشاه کشور ولی کشور در اشغال ایناست معنی اینکه کشور در اشغاله برای اینا اینه که امنه از شهریور 20، کشور اشغال شده معنیش ولی برای اینا اینه که می‌تونن امنیتش رو تامین کنن، تضمین کنن خودشون استالین دنبال چیه توی کنفرانس؟


audio: cuGnzT0drKA_0018.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
دنبال اینه که آمریکا و انگلیس رو قانع کنه که اینا هر چه سریع‌تر در غرب اروپا یه جبهه‌ای باز کنن شروع کنن به آلمان فشار آوردن و ضربه زدن چون اینطوری یه خرده ارتش آلمان می‌ره اونوری جلوی استالین و شوروی برای پیشروی در شرق اروپا باز می‌شه اینا ولی دارن هی دست دست می‌کنن استالین داره خلاصه میاد برای این به کنفرانس تهران که اینو هل بده جلو که آقا جبهه غرب رو باز کنید


audio: cuGnzT0drKA_0019.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
چرچیل ولی می‌گه که خب ما اصلا اومدیمو این جبهه غرب رو هم باز کردیم تضمینی نیست که ما شکست بدیم آلمان رو که اگه آلمان ما رو زد چی؟ اونوقت من همه امپراتوری بریتانیا رو آوردم وسط همش رو می‌بازم حرف رو می‌زنه ولی دستش واقعا اونقدری که لازم داره توی این جلسه قوی نیست و این رو روزولت هم می‌دونه هم اینو می‌دونه که چرچیل دستش قوی نیست هم اینو می‌دونه که حرف استالین درسته واقعا ضمن اینکه اینام هست که برای اینکه جفت‌شون بخوان به جنگ ادامه بدن واقعا کمک آمریکا رو لازم دارن


audio: cuGnzT0drKA_0020.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
هرکدوم بخوان حرف‌شون رو به کرسی بشونن باید آمریکا همراه‌شون باشه برای همینم آمریکا میاد به کمک شوروی روزولت میاد به کمک استالین اینطوری بگیم و با هم فشار میارن به چرچیل که یه تاریخی رو متعهد شو که از غرب حمله رو شروع کنیم که آخرش هم این می‌شه همون تاریخی که


audio: cuGnzT0drKA_0022.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
19 ماه می 1944 الان روز خیلی مهمی هم هست در تاریخ اروپا دیگه روزیه که نیروها اینا فرود آمدن در نرماندی فرانسه برای اینکه اینا اون جوابی رو که می‌خوان بتونن بگیرن قرار می‌شه شوروی هم همزمان یه عملیات بزرگی رو در جبهه شرقی شروع کنه علیه آلمان که اون دغدغه چرچیل هم جواب داده بشه تا حدی در تهران یه چیزی که هم اون‌موقع


audio: cuGnzT0drKA_0023.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
خیلی سروصدا کرد هم بعدا این بود که اینا و مخصوصا آمریکا و شوروی اینا دولت ایران رو تحویل نگرفتن نه از قبل خبر دادن که دارن میان نه وقتی که آمدن رفتن دیدن شاه روزولت و چرچیل اصلا نرفتن دیدن شاه نخست‌وزیر ایران اون‌موقع آقای سهیلی بود بعد از اینکه اینا اومدن و رفتن سهیلی تو جلسه دولت گفتش که بله هفته پیش اتفاقا روزولت و استالین و چرچیل تهران بودن جلسه داشتن چنین و چنان


audio: cuGnzT0drKA_0024.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
فکر کن هیئت دولت اینطوری فهمیدن شاه هم البته اون موقع جوون بود و تجربه‌اش هم کم بود کشور هم در اشغال بود واقعا موقعیت خوبی نداشت شاه سال 22 با شاهی که مثلا در 32 می‌بینیش شاهی که 42 می‌بینی یا مخصوصا شاهی که 52 می‌بینی خیلی فرق داره اون‌موقع شاه عملا مجبور شد برای دیدن اینا بره سفارت شوروی کنفرانس در سفارت شوروی در تهران داشت برگزار می‌شد که حالا اینم قصه‌ایه که چرا در سفارت شوروی


audio: cuGnzT0drKA_0025.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
ولی شاه رفت اونجا اینارو دید استالین البته اومد به کاخ مرمر به دیدن شاه ولی شاه رفت اونجا روزولت و چرچیل رو دید یکی از توافقات کنفرانس تهران هم که ربطی به جنگ نداشت مستقیم این بود که جنگ که تموم شد روس‌ها و انگلیس‌ها از ایران برن بیرون ظرف شیش ماه تخلیه کنن در واقع می‌گفتن این بیانیه تضمین‌کننده تمامیت ارضی ایرانه البته بعدا موقع اجراش که شد زدن زیر حرف‌شون روس‌ها گفتن نه


audio: cuGnzT0drKA_0026.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
ما تا امتیاز نفت شمال رو بهمون ندین بیرون نمی‌ریم که این حالا خودش یه داستان دیگری شد که شرحش باید جای دیگه داده بشه برگردیم ولی به خود کنفرانس ببینیم دیگه در کنفرانس تهران چی توافق کردن اینا؟ ولی قبلش کانال رو سابسکرایب کنین همین الان اگر کانال رو سابسکرایب نکردید لطفا بکنید اگه این ویدیوها براتون جالبه یه دکمه این پایین هست قرمزه فکر کنم اینو بزنید از این به بعد هر ویدیوی دیگه‌ای که ما دادیم خبردار می‌شین و می‌بینین و می‌تونیم ببینین برا ما مهمه که شما کانال رو سابسکرایب کنید


audio: cuGnzT0drKA_0027.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
مرسی برگردیم سر توافقات دیگه چی توافق کردن؟ سر مرزهای لهستان هم توافق کردن شوروی یه مقداری از لهستان اون روز رو گرفت به جاش یه مقداری از آلمانی رو که قرار بود شکست بخوره در جنگ دادن به لهستان بعد استالین توافق هم کرد که ترتیب آلمان رو که دادیم من می‌پیوندم به جنگ شما علیه ژاپن اونجا هم در کنار هم بجنگیم یه اتفاق بامزه هم اینه که اون روزایی که اینا تهران بودن تولد استالین بود حالا اگه تولد استالین اتفاق بامزه‌ای باشه و به همین مناسبت


audio: cuGnzT0drKA_0028.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
یک نشان افتخاری برای مقاومت در نبرد استالینگراد چرچیل داد از طرف پادشاه انگلستان شمشیر استالینگراد رو هدیه داد به مردم شوروی در واقع استالین هم شمشیر رو گرفت و بوسید و داد دست همراهش اون بابا هم یه چلفتی کرد انداختش زمین شمشیر کج شد کاری نداریم ولی این اتفاق اتفاق مهمی بود یه صحبت دیگه‌ای که تو جلسه شد صحبت آلمان بعد از جنگ بود گفتیم


audio: cuGnzT0drKA_0029.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
صحبت آلمان بعد از جنگ که شد استالین گفتش که آقا 50 هزار تا از این سربازای آلمانی رو بگیریم اعدام کنیم دیگه همچین خیالی به سرشون نمی‌زنه روزولت فکر کرد داره شوخی می‌کنه گفت حالا 50 هزار تا که زیاده 49 هزار تا رو هم اعدام کنیم جوابه


audio: cuGnzT0drKA_0030.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
چرچیل ولی انگار استالین رو بهتر می‌شناخت فهمید این شوخی نداره داره مزه مزه می‌کنه واقعا پا شد قاطی بازی درآورد از اتاق رفت بیرون که سربازی رو که واسه کشورش جنگیده بگیریم اعدام کنیم؟ همچین کاری درست نیست ما دادگاه برگزار می‌تونیم بکنیم ولی دادگاه رو برای جنایتکاران جنگی می‌تونیم برگزار کنیم نه واسه سربازی که اومده جنگیده برای کشورش استالین هم بلند شد و برش گردوند تو اتاق که آره بابا داشتم شوخی می‌کردم و اینا اینم برگشت چون می‌دونیم دیگه استالین به شوخی‌هاش معروفه


audio: cuGnzT0drKA_0032.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
یه موضوع دیگه‌ای هم که در کنفرانس تهران درباره‌اش صحبت شد یوگسلاوی بود مسئله یوگسلاوی بود مسئله ورود ترکیه بود به جنگ و حالا چند تا موضوع دیگه ولی شاید موضوعاتی که مفصل درباره‌اش حرف نزدن ولی سر حرف رو در تهران درباره‌اش باز کردن واسه ما جالب‌تر باشه مثلا موضوع سازمان ملل متحد گفتن یه سازمان بین‌المللی درست می‌کنیم در واقع روزولت اینطوری به استالین فروخت ایده رو گفتش که یه سازمان بین‌المللی درست کنیم


audio: cuGnzT0drKA_0033.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
که یکی مثل آلمان پا نشه واسه بار سوم بخواد دنیا رو بریزه به هم برای جلوگیری از تهدید آلمان این کار رو بکنیم یا برای جلوگیری از تهدید آلمان یه کار دیگه‌ای که گفتن بکنیم این بود که تیکه تیکه‌اش کنیم حالا چند قسمتش هنوز معلوم نبود ولی اینطوری بزرگ نذاریم بمونه یه جا هم سر شام چرچیل از استالین پرسید خیلی سوال درستی پرسید که دامنه بلندپروازی‌های شوروی در اروپای بعد از جنگ کجاست؟


audio: cuGnzT0drKA_0034.opus
source: youtube
source_id: cuGnzT0drKA
invalidation: VALID
text:
تا کجا می‌خواین بیاین؟ چی می‌خواین؟ و استالین هم گفت الان وقت این حرفا نیست به وقتش می‌گم و واقعا هم به وقتش گفت و وقتی هم که گفت دیگه شوخی نداشت این خیلی خیلی خلاصه و مختصر داستان کنفرانس تهران حالا بعدا درباره‌ی بعد از کنفرانس و قبل از کنفرانس و جنگ و توافقات و اینا صحبت خواهیم کرد در کانال یوتیوب بی‌پلاس دم‌تون گرم


audio: YiA18YuE8I0_0001.opus
source: youtube
source_id: YiA18YuE8I0
invalidation: VALID
text:
یه شبی ساعت یازده و نیم شب سال 1984 یه دختر 19 ساله‌ای رو میارن اورژانس بیمارستانی در نیویورک علائم سرماخوردگی داره، تب داره چند روزه کوفتگی بدن داره و اینا یه مدت هم هست داره داروهای ضدافسردگی مصرف می‌کنه


audio: YiA18YuE8I0_0002.opus
source: youtube
source_id: YiA18YuE8I0
invalidation: VALID
text:
حالش در واقع بد شده زنگ زدن دکترش دکترش گفته بهترین کار اینه که الان ببرینش بیمارستان میارنش بیمارستان به قول باباش بهترین بیمارستان دنیا ساعت یازده و نیم شب می‌رسن به اورژانس اسم این خانم هست  می‌رسن اورژانس و ویزیتش می‌کنن و اون رزیدنت‌هایی که هستن نمی‌تونن علت وضعیتش رو تشخیص بدن علائمی که داره علائم سندروم سروتونینه بی‌قراری داره عرق ریزش داره ضربان قلبش بالاست اختلال تنفسی داره، اینا


audio: YiA18YuE8I0_0003.opus
source: youtube
source_id: YiA18YuE8I0
invalidation: VALID
text:
ولی اون رزیدنت‌هایی که هستن سال پایینی نمی‌فهمه چیه زنگ می‌زنه سال بالایی نهایتا تصمیم می‌گیرن که بستریش کنن ایشون رو، این خانوم 19ساله رو بستری می‌کنن در بیمارستان حالا همینطوری هم حالش داره بدتر می‌شه بی‌قراریش بیشتر می‌شه


audio: YiA18YuE8I0_0005.opus
source: youtube
source_id: YiA18YuE8I0
invalidation: VALID
text:
رو تخت آروم و قرار نداره از اینور تخت قل می‌خوره اونور دستش رو تو هوا تکون می‌ده، سرش رو تکون می‌ده سرمش رو هی از دستش در میاره می‌بینن اوضاعش بهتر نشد یه خرده اینور و اونور و مشورت و تصمیم می‌گیرن بهش آرام‌بخش بدن بهش دمرول می‌دن یه مدت می‌گذره بعد می‌بینن نه این همچنان خطر هست که ممکنه به خودش آسیب بزنه و حالش بدتر شده یعنی بهتر که نشده هیچ، بدتر شده چیکار کنیم، چیکار نکنیم ساعت 4 صبح دوباره تصمیم می‌گیرن بهش آرام‌بخش بدن یه آرام‌بخش دیگه بدن


audio: YiA18YuE8I0_0006.opus
source: youtube
source_id: YiA18YuE8I0
invalidation: VALID
text:
این دفعه بهشت هالوپریدول می‌دن بعدم می‌بینن که این واقعا احتمال این هست که به خودش آسیب بزنه دست و پاش رو هم می‌بندن دستاش رو می‌بندن به تخت پاهاشم می‌بندن مچش رو هم می‌بندن حالا تمام این مدت حالت تب بالا هم داره اون علائم سندروم سروتونینش هم هی شدیدتر می‌شه از عرق ریزش تا بی‌قراری و دیگه نزدیک ساعت 7 صبح این دختر 19 ساله از دنیا می‌ره


audio: YiA18YuE8I0_0008.opus
source: youtube
source_id: YiA18YuE8I0
invalidation: VALID
text:
این خب اتفاق خیلی عجیب غریبی نیست ولی چرا ما داریم اینجا تعریفش می‌کنیم؟ به خاطر این نیست که یه کسی از دنیا رفته داستان، داستان این دختری نیست که از دنیا رفته ولی یه دلیلی هست که ما اسم ایشون لیبی زیون رو الان می‌دونیم اسمی که در دنیای پزشکی مخصوصا معروفه من اینو می‌خوام وصلش کنم به یه کنجکاوی دیگری که دارم و خیلی‌هامون داریم اونم اینه که به این فکر می‌کنیم که چرا یک کشور‌هایی پیشرفت کردن یه کشورهایی نکردن یه کشورهایی رو نگاه می‌کنی 500 سال پیش


audio: YiA18YuE8I0_0009.opus
source: youtube
source_id: YiA18YuE8I0
invalidation: VALID
text:
500 سال پیش چیه همین 200 سال پیش خیلی شبیه هم بودن یکی‌شون الان خیلی پیشرفته‌تر از اون دیگریه، چرا؟ کتاب زیاد هست نظریه درباره‌ی این زیاد هست یکی از حرفایی که تو بعضی از این کتاب‌ها زده می‌شه و برا منم خیلی قابل فهمه و قابل لمسه مسئله‌ایه به نام  انباشت تجربه و یه خرده مشخص‌ترش یاد گرفتن از اشتباه‌ها اصلا سیستمی داشتن برای اینکه از اشتباه‌ها یاد بگیریم


audio: YiA18YuE8I0_0010.opus
source: youtube
source_id: YiA18YuE8I0
invalidation: VALID
text:
چون اشتباه یه چیزیه که همه جا پیش میاد همه اشتباه می‌کنن در سطح فردی من اشتباه می‌کنم شما اشتباه می‌کنی یه مجموعه‌ای داریم، یه کسب و کاری داریم مغازه‌ای داریم، یه پادکستی داریم یوتیوب داریم، کار اینطوری می‌کنیم اشتباه می‌کنیم اشتباه می‌کنیم، ناراحت هم هستیم که اشتباه می‌کنیم ولی نکته مهم اینه که با این اشتباه چیکار کنیم؟ این حرف رو باز از این حرف‌هاییه که انقدر زده می‌شه کلیشه می‌شه ولی واقعا واقعا تفاوت آدم‌ها و مجموعه‌ها


audio: YiA18YuE8I0_0011.opus
source: youtube
source_id: YiA18YuE8I0
invalidation: VALID
text:
و کشورها، ملت‌ها، جامعه‌ها یه تفاوت بزرگ‌شون اونجاییه که ببینی اینا با اشتباه‌هاشون چکار می‌کنن بعدش از این اشتباه چه درسی می‌گیرن آدم باهوش، جامعه‌ی پویا یا ملتی که می‌خواد بهتر بشه اونی نیست که اشتباه نمی‌کنه اونیه که واقعا با پوست و خونش و فهمیده که اشتباه چطوری می‌تونه یه پلی بشه برای یاد گرفتن یه چیزی و جلوگیری از اشتباه‌های بعدی


audio: YiA18YuE8I0_0012.opus
source: youtube
source_id: YiA18YuE8I0
invalidation: VALID
text:
داستان این خانم لیبی زیون هم همینطوریه یک اشتباهیه، یک سلسله اشتباهیه که الان تعریف می‌کنم چی می‌شه و چطوری ولی می‌شه از شکلی که سیستم یک جامعه‌ای از این اشتباه درس گرفته آورده تو سعی کرده جلوی اشتباه‌های دیگه رو بگیره یه چیزای خیلی مهمی یاد گرفت اسم این خانم الان آشناست برای خیلی‌ها چون یک قانونی داریم به نام قانون لیبی زیون این خانم پدری داشت، آدم معروفی بود نویسنده بود، برای نیویورک تایمز می‌نوشت کتاب می‌نوشت


audio: YiA18YuE8I0_0013.opus
source: youtube
source_id: YiA18YuE8I0
invalidation: VALID
text:
ایشون شروع کرد درباره‌ی این ماجرا صحبت کردن به این نتیجه رسیده بود که خطای پزشکی باعث مرگ دخترش شده دوتا خطای پزشکی هم تجویز داروی اشتباه هم بعدا بستن دست و پاش به خاطر اینکه این داروهای ضد افسردگی که می‌خورده باعث می‌شده که منو اکسیدهاش مثل سروتونین زیاد بشه و این خطر سندروم سروتونین رو در ایشون ببره بالا برا همین تجویزی که براش کردن اشتباه بوده


audio: YiA18YuE8I0_0014.opus
source: youtube
source_id: YiA18YuE8I0
invalidation: VALID
text:
بعد بستنش هم در اون شرایط اشتباه دوم و اشتباه خطرآفرینی بوده و موثر بوده احتمالا در مرگش بعد ایشون اومد یه خرده نگاه کرد که ببینه این دستیارای پزشکی که این تصمیم‌ها رو گرفتن و نقش داشتن در این تصمیم‌ها برای بچه‌اش در چه شرایطی این تصمیم رو گرفتن دید اینا ساعت‌های طولانی بوده داشته کار می‌کردن به شکلی که تشخیص‌شون


audio: YiA18YuE8I0_0015.opus
source: youtube
source_id: YiA18YuE8I0
invalidation: VALID
text:
قوه‌ی تشخیص‌شون دیگه خوب کار نمی‌کرده خودش می‌نویسه که رزیدنتی که 36 ساعته تو شیفته رو ما چطوری بهش تصمیم‌های مرگ و زندگی می‌دیم؟ اصلا یک مسیر جالبی پیدا کرد این پرونده رسانه‌ای شد سر و صدایی شد دقت کنین واقعا یه لحظه دختر 19 ساله‌اش با خطای پزشکی از دست رفته ایشون هم اعتقادش اینه که دستیار سال پایینی و اون بالایی، اینا اشتباه کردن و اشتباه‌شون نقش داشته در این مرگ یا به قول خودش قتل


audio: YiA18YuE8I0_0016.opus
source: youtube
source_id: YiA18YuE8I0
invalidation: VALID
text:
برا همین به جز پرونده و دادگاه و رسانه و اینا یک کمپینی شروع کرد برای اصلاح قوانین این به نظر من اونجاییه که درس گرفتن جامعه است از اشتباه به شکلی که یک اشتباه تلخ و مرگبار بتونه جلوی خیلی خیلی اشتباه‌های تلخ و مرگبار دیگه رو بگیره چون بیشتر که آمدن بررسی کردن دیدن که این ساعت‌های طولانی کار رواله همه‌ی بیمارستان‌ها، همه‌ی شهرها همه جا وضع همینه


audio: YiA18YuE8I0_0017.opus
source: youtube
source_id: YiA18YuE8I0
invalidation: VALID
text:
این آقا به اینکه این پرونده داغ بشه و تو روزنامه بیاد و اینا راضی نبود کار رو کشوند دادگاه در دادگاه مدنی متهمین محکوم شدن به جزای نقدی دو تا دکترا البته دادگاه توصیه‌هایی هم کرد از جمله‌ی اون توصیه‌ها محدودیت‌هایی بود روی ساعت کاری پزشک‌ها و دستیارها بعد هم نهادهای دیگه اومدن وسط بحث شد، خیلی گفت‌و‌گو شد درباره‌اش نتیجه‌اش برای جامعه این شد که بیان ساختار رو درست کنن یعنی چی؟


audio: YiA18YuE8I0_0018.opus
source: youtube
source_id: YiA18YuE8I0
invalidation: VALID
text:
یعنی این نموند به شکل یه دعوایی بین خانواده و پزشک‌ها یا این بابا و اون بیمارستان اصلا یه خرده بزرگتر، بین دو گروه مردم طرفداران لیبی زیون و مثلا جامعه پزشکی اینطوری در بهترین حالت واقعا مثلا حکم دادگاه حال هر چی می‌شد یا تبرئه می‌شد یا غرامت می‌شد و بعد هم یه داغی بر دل یه خانواده‌ی دیگه چیزی گیر جامعه نمیومد اما اینا فراتر رفتن چند سال این پرونده ادامه داشت در دادگاه، در رسانه، در ژورنال‌ها


audio: YiA18YuE8I0_0019.opus
source: youtube
source_id: YiA18YuE8I0
invalidation: VALID
text:
نهایتا یه قانونی تصویب شد به نام قانون لیبی زیون که از جمله، از جمله می‌گه هیچ دستیار پزشکی نباید بیش از هفته‌ای 40 ساعت کار کنه یا بیش از 24 ساعت در بیمارستان بمونه این شد یه قانونی 6 سال بعد تو بیمارستان‌های نیویورک اجرایی شد و در نتیجه‌ی این قانون بعدا به جاهای دیگه هم تسری پیدا کرد جاهای دیگه هم اعمال شد خیلی جاها الان هست این قانون نتیجه‌اش چی شد؟ فضای کاری دکترها بهتر شد


audio: YiA18YuE8I0_0020.opus
source: youtube
source_id: YiA18YuE8I0
invalidation: VALID
text:
محیط و خدمات بیمارستانی برای بیمارها و برای جامعه امن‌تر شد یعنی اینطوری مرگ غم‌بار لیبی زیون برای بسیاری آدم‌های دیگه زندگی آورد این برای من یه نمونه‌ی جالب بود یه نمونه‌ی مشخص بود از اینکه چطوری یه جامعه می‌تونه از اشتباهاش درس بگیره و یه چیزی رو که می‌تونه تبدیل بشه فقط به یه دعوای بین دو تا گروه مردم و چیزی ازش گیر جامعه نیاد


audio: YiA18YuE8I0_0021.opus
source: youtube
source_id: YiA18YuE8I0
invalidation: VALID
text:
برعکس، تبدیل کنه به یه چیزی که خروجیش واقعا تا نسل‌ها احتمالا اثر مثبت خواهد داشت منابع این داستان رو توی توضیحات می‌نویسیم هم پادکست فارسی هست هم ویکی‌پدیا و ویدیو یوتیوب و این حرفا به نظرم کسایی که کنجکاون چیزای جالبی برای دنبال کردن اونجا پیدا می‌کنن من علی بندری این کانال یوتیوب بی‌پلاس


audio: yxhn6ZqCtrE_0001.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
امیرعباس هویدا از اون شخصیت‌های عصر پهلویه که بعد از انقلاب برای مدت زیادی خیلی کسی ازش حرفی نمی‌زد آدمی که از رکوردداران وزارته در تاریخ ایران آدمی که قربانی انقلاب شد قبل از اینکه قربانی انقلابی‌ها بشه به دستور شاه زندانی شد شاه هنوز در قدرت بود که زندانیش کرد بعد به عنوان بلندپایه‌ترین مقام حکومت افتاد دست انقلابیون و اینا کشتنش


audio: yxhn6ZqCtrE_0002.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
و دیگه خیلی خبری و سروصدایی و سخنی درباره‌ش نبود دیگه انقدر خبر و جنگ و بحران و سروصدا بود که کسی به هویدا فکر نکرد تا 20 سال بعد عباس میلانی کتاب معمای هویدا رو نوشت من اون موقع این کتاب رو خوندم و سنم خیلی کم بود ولی کتاب رو خوندم به جز اینکه هویدا برام جالب بود این یه شکل جدیدی از تاریخ خوندن و تاریخ گفتن بود که خیلی ازش خوشم آمد تازه بود برام


audio: yxhn6ZqCtrE_0003.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
بعدها درباره هویدا بیشتر خوندم بیشتر دیدم تو مصاحبه‌های تاریخ شفاهی دیدم آدما درباره‌ش حرف زدن چند سال پیش دو سال پیش فکر کنم من‌وتو یک فیلمی پخش کرد پنج قسمتی به نام مستند هویدا الان روی یوتیوب نیست امیدوارم دوباره برگرده توی اون مخصوصا یه سری فیلم‌های آرشیوی خیلی خوب بود کمک می‌کرد یه چیز مستقیم بگیریم یک درک مستقیم داشته باشیم از هویدا و اطرافیانش و داستان‌هایی که آدما درباره‌ش می‌گفتن


audio: yxhn6ZqCtrE_0004.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
بعد شاید در جواب اون فیلمه نزدیکان فکری جمهوری اسلامی هم یه مستند ساختن درباره‌ش اونم باز یه زاویه جدیدی توش داشت و همه اینا کم‌کم کم‌کم یه چیزی رو برای من روشن کرد من می‌دونم برای فهمیدن تاریخ ایران قرن بیستم فهمیدن دوران هویدا کلیدیه هویدا 13 سال صدراعظمه 13 سال نخست‌وزیره و فهمیدن اون 13 سال


audio: yxhn6ZqCtrE_0005.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
و فهمیدن اون آدم امیرعباس هویدا بسیار مهمه چون دوران نخست‌وزیری هویدا یکی از درخشان‌ترین دوران اقتصادی تاریخ ایران مدرنه بدون برو برگرد واقعا چه قبل از انقلاب چه بعد از انقلاب تکرار نشده این تداوم رشد اقتصادی بالا و تورم پایین این شکوفایی اقتصادی ایران در دهه 40 بی‌تکراره که البته دقیق که بشیم توش کسی نظرش عوض نمی‌شه


audio: yxhn6ZqCtrE_0007.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
می‌گه همه اینا هنر رهبری شاهه اونی هم که می‌خواد بد بگه از شاه یا نمی‌خواد هیچ خوبی رو به شاه نسبت بده می‌گه شانسی بود یا می‌گه این کار دیگران بود و ربطی به شاه نداشت و اینا من فکر می‌کنم که حیفه که این دعواهای بی‌فایده بیاد جلوی دید ما رو بگیره چون اینا ممکنه حتی نذاره درست ببینیم چی شد نفهمیم اینا کی بودن بریم از اول بریم اون شمشیر آخر رو بخوایم بزنیم


audio: yxhn6ZqCtrE_0008.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
جالب‌تر برا من اینه که ببینی اینا چطوری کار می‌کردن؟ این آدما از کجا اومده بودن؟ چی یاد گرفته بودن؟ چطوری تصمیم می‌گرفتن؟ چطوری مسئله حل کردن که تونستن این موفقیت‌ها رو به دست بیارن؟ چرا در اون موقعیت اونجا بودن؟ اینا سوال‌های جالب‌تریه برای همین کار رو می‌خوایم با این شروع کنیم که بریم سراغ امیرعباس هویدا بریم داستان این ابوالهول ایرانی رو کمی ببینیم هم بفهمیم خودش کی بود شخصا


audio: yxhn6ZqCtrE_0009.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
هم اینکه به عنوان نماینده یک گروهی از ایرانیان امیدوار و مشتاق که سرنوشت خیلی تلخی داشتن داستانش رو ببینیم کریر سیاسی، داستان حرفه‌ایش در سیاست رو اینکه چطوری با دقت و تلاش و واقعا درست قدم‌به‌قدم پیش رفت و جلو رفت و خودش رو رسوند به اونجایی که می‌خواست برسه ولی در سیستمی مشکل‌دار به یه جایی رسید


audio: yxhn6ZqCtrE_0010.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
که سرنوشت محتومش شد همون تلخی ناامیدکننده‌ای که واقعا نگاهش می‌کنی بهت‌آوره بهت‌آوره آدم به فکر فرو می‌ره وقتی کل مسیری رو که این آدم طی کرده می‌بینی اون مستندی که گفتم من‌وتو داشت


audio: yxhn6ZqCtrE_0011.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
نصف قسمت آخرش تقریبا صحنه‌های دادگاه بود طولانی صحنه‌های دادگاه نشسته بود و من اینطوری ندیده بودم دادگاه طولانی رو و تکان‌دهنده‌ست من ندیدم کسی اون صحنه‌ها رو نشسته باشه پای تلویزیون دیده باشه و تو ذهنش نمونده باشه تو ذهنش کلی لامپ روشن نشده باشه از جواب‌های زیاد درباره جامعه ایران در 57 درباره انقلاب ایران و البته کلی پرسش‌های تازه


audio: yxhn6ZqCtrE_0013.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
که بنده تسلیمم هر تصمیمی بگیرید که بنده عرضی ندارم خیلی هیچ چیزی مثل اون مواجهه بی‌واسطه با خود فیلم اتفاق واقعا سوال ایجاد نمی‌کنه و ذهن آدم رو باز نمی‌کنه تو این ویدیو می‌خوایم ببینیم امیرعباس هویدا کی بود؟ کی بود؟ از کجا آمده بود؟ چی شد که شد از طولانی‌ترین نخست‌وزیرای تاریخ ایران؟ و ایران و شاه ایران در چه اوضاعی و در چه حالی بودن


audio: yxhn6ZqCtrE_0014.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
که وسط این همه نخست‌وزیر چندماهه و دوساله و سه‌ساله و اینا تونستن یه نخست‌وزیری داشته باشن که 13 سال بشینه روی صندلی بشه از رکوردداران ریاست قوه مجریه در کل تاریخ ایران داستان امیرعباس هویدا و ایران رو ببینیم تا جایی که در وزارت به هم می‌رسن


audio: yxhn6ZqCtrE_0015.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
هویدا سال 1297 به دنیا آمد 1919 سال قرارداد بدنام 1919 در تهران بعد از جنگ جهانی اول در تهرانی که قاجاریه توش به نفس‌های آخر افتاده ایران در یکی از سیاه‌ترین دوره‌های قرن بیستمش حداقل داره زندگی می‌کنه از یه طرف مریضیه و وبا و آنفولانزای اسپانیایی و قحطی و کثافت و آب آلوده و


audio: yxhn6ZqCtrE_0016.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
سیستم بهداشتی که نیست و امکان درمانی داغون و از اون طرف مردم معتاد ده درصد جمعیت تهران تریاکی‌ان از یه طرف مریضی می‌کشه از یه طرف گرسنگی می‌کشه از یه طرف قحطی می‌کشه کشور در اشغاله کشوری که وضعش رو یه خرده توی این ویدیوها دیدیم خودش در اشغاله غربش تا قزوین تا قزوین داره هی دست‌به‌دست می‌شه بین طرفای درگیر جنگ شاهش با چمدون‌های بسته تهرانه


audio: yxhn6ZqCtrE_0017.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
یک دولت کرمانشاه داره کلی آدم داره در فکر کودتا روسیه تزاری بعد از انقلاب بلشویکی شرش از ایران کم شده موقتا انگلیس طمع کرده به قراردادی که باهاش در واقع ایران رو مستعمره کنه بدون اینکه هزینه‌های استعمارش رو بده همه منافع احتمالی رو بگیره بدون هیچ هزینه و ریسکی همه بدی‌های قیمومیت رو داره استعمار نه همه بدی‌های قیمومیت رو داره برای ایران بدون اینکه مسئولیت و خرجش رو بذاره رو دست انگلیس


audio: yxhn6ZqCtrE_0018.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
قرارداد 1919 در همون سال تولد هویدا مطرح می‌شه در ایران و البته همون سالی که توش شاه هم متولد می‌شه شاه و هویدا در یک سال به دنیا آمدن در چنین ایرانی به دنیا آمدن ایرانی در آستانه فروپاشی که هر گوشه‌ش یک کسی پرچم بلند کرده در ایرانی که از نظر بعضی‌ها آماده بود برای بناپارتیسم آماده بود برای قیصرگرایی


audio: yxhn6ZqCtrE_0019.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
جنگ فرسایشی نیروهای متضاد، فرسودگی مردم زمین آماده برای اینکه یک رهبر قدرتمندی بیاد بیرون و بگه من آمدم که جمعش کنم من آمدم که ثبات بیارم همینطوری هم می‌شه دو سال بعد از تولد هویداست که رضاخان سردار سپه و سیدضیاء طباطبایی کودتا می‌کنن می‌آن توی قدرت و در چنین ایرانی با این همه بدبختی امیرعباس هویدا به دنیا می‌آد به دنیا می‌آد


audio: yxhn6ZqCtrE_0021.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
یعنی من اینطوری بهش نگاه کردم خیلی هم فکر کردم که اینو اینطوری بگم به نظر درسته اگه بگیم اون سال 700 هزار نفر در ایران به دنیا آمدن تخمینی در اون روستاها و شهرها و عشایر و تو اون قحطی‌ها و بیماری‌ها و بی‌کاری و فقر و همه این‌ها بعد ببینیم که هویدا توی چه خانواده‌ای به دنیا آمد من می‌گم امیرعباس هویدا یکی از خوشبخت‌ترین بچه‌های ایرانی متولد 1919 ئه


audio: yxhn6ZqCtrE_0022.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
توی خانواده‌ای به دنیا آمده که باباش شغل اداری داره مادرش سواد داره اینا هر دوتا اون روزگار کمیابه خانواده خانواده‌ی کم‌جمعیتیه دست‌شون به امکانات می‌رسه


audio: yxhn6ZqCtrE_0023.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
برخوردارن از نسل اول کارمندای ایرانی هستن یه حد قابل قبولی از پایداری مالی، ثبات مالی و سلامتی دارن بعد خانواده فقط اینا نیست از نظر فرهنگی و آموزشی خانواده‌ایه که عقلش می‌رسه امکانات فراهم می‌کنه برای بچه‌هاش خود خانواده محیط فرهنگی داره اهل کتاب و خوندن و موسیقی و درس و تشویق به کنجکاوی و یاد گرفتن


audio: yxhn6ZqCtrE_0025.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
اصلا نیست ولی در خانواده هویدا اینطوری هست خانواده‌ای که پدرومادرش هر دو مذهبی‌ان مادرش مسلمونه پدرش بهاییه و این بهایی بودن تا امروز یکی از موضوعاتیه که برای خیلی‌ها خیلی خیلی مهمه بهایی بودن پدر هویدا مخصوصا انقلابی‌های شیعه مخالف هویدا خیلی این قصه براشون برجسته‌ست


audio: yxhn6ZqCtrE_0026.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
هویدا هرچند خودش واقعا تا آخر عمر هیچ نشانه‌ای هیچ جا نیست که چیز مذهبی وجود داشته باشه توش نه خودش نه برادرش فریدون هیچ‌کدوم ولی پدرومادرش آدمای مذهبی بودن درست‌تر اینه که پدرش بگیم یک زمانی بهایی بود چون به نظر می‌رسه طرد شده بود دوره‌ای بهایی بود در یه اختلافی به نظر می‌رسه که ایشون طرد می‌شه الان اینطوری که روایت رسمی بهایی‌ها می‌گن اینه که ایشون بهایی نمرد


audio: yxhn6ZqCtrE_0027.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
در آیین بهائیت نمرد حالا اینکه باورش چی بود و مثلا اعتقاداتش چی بود و اینا اونقدری مهم نیست مهم‌تر اینه که جزو جامعه بهایی حساب نمی‌شد وقتی که مرد این به نظر من مهم‌تره چون دین حالا به جز اعتقادات و اینا مناسک هم هست و یه جاهایی کمتر و بیشتر کامیونیتی هم هست کامیونیتی یک جامعه‌ای هم هست و این یه جاهایی مهم‌تر می‌شه وقتی داریم زندگی یک دولت‌مردی رو بررسی می‌کنیم که حالا می‌بینیم


audio: yxhn6ZqCtrE_0028.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
چقدر همین کامیونیتی‌ها و جمع‌ها و شبکه‌ها و ارتباطات و آدم‌شناختن‌ها اینا براش مهم بوده از اول این نکته برجسته‌ست یه خرده جای صحبت داره پدر هویدا شغلش رو که می‌گیم کارمند بود تو وزارت خارجه کار می‌کرد به کمک همون جامعه بهایی به سفارش عبدالبهاء اگر اشتباه نکنم شغل اولش رو گرفته بود اصلا تو وزارت‌خارجه آدم روشنفکری بود مرد سنتی بود خیلی سخت‌گیر و خیلی جدی و اینا


audio: yxhn6ZqCtrE_0029.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
زبون می‌دونست کتاب‌خون بود بالای طبقه متوسط در آستانه ورود به طبقه اشراف مسامحتا اونجا جایگاه خودش و خانواده‌ش رو پوزیشن کرده بود پیدا کرده بود ولی کمک زیادی گرفته بود از همون جامعه بهایی خود هویدا هم در تمام اون دوره رشدش حداقل داره خودش رو به کامیونیتی‌های مختلف به آدمای مهم و موثر می‌رسونه و وصل می‌کنه که بره جلو


audio: yxhn6ZqCtrE_0030.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
در تمام زندگیش اینو می‌بینیم جلوتر می‌بینیم داستان فراماسونری رفتنش رو انجمن ترقی رو حلقه‌های روشنفکری با هدایت و دیگران و اینا اینا رو حالا اگر اون قصه دینش رو فراماسونری و اینکه توش چه اتفاقی می‌افته رو یه دقیقه فراموش کنیم محتواش رو فراموش کنیم بیایم فرمش رو ببینیم اینا یه سری کلاب هستن اینا یه سری کلابن یک سری باشگاه یک سری جمع‌هایی هستن


audio: yxhn6ZqCtrE_0031.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
با دایره‌های اثرگذاری مختلف و متنوع اینطوری که نگاه بکنیم می‌بینیم که هویدا آدم جالبیه هویدا مهارت‌های شخصیتی و زندگی اجتماعیش با این جمع‌هایی که توش می‌رفت و می‌آد شکل می‌گیره و معنی پیدا می‌کنه پدرش آدمیه کارمند، روشنفکر، دنیا‌دیده زبان‌بلد، مترجم، اهل ادبیات، نسل دوم بهایی به کمک همون کامیونیتی و جامعه بهایی کار گرفته در وزارت‌خارجه


audio: yxhn6ZqCtrE_0032.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
بعد رفته سوریه رفته بیروت هویدا هم با کامیونوتی‌های مختلفی که توش هست از جمله آدمایی که با پدرش آشنا بودن و توی وزارت‌خارجه همکارش بودن بعدا و بعدا توی گروه‌ها و کامیونیتی‌های مختلف و آدمای دیگری که خودش می‌ره می‌شناسه و اینا هی کار می‌گیره هی رشد می‌کنه هی بالا و بالا و بالاتر می‌ره پدرش چیکاره بود؟ گفتیم وزارت‌خارجه و دیپلمات و اینا سوریه و بیروت دیپلمات می‌شه پدر هویدا انگار یه مدتی امیرالحاج می‌شه


audio: yxhn6ZqCtrE_0033.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
سرپرست حجاج ایرانی در عربستان فکر کنم می‌شه که جالبه دیگه یه کسی که روزگاری حداقل بهایی بوده می‌شه امیرالحاج ایرانی‌ها در عربستان این مستنده که می‌گم نزدیکان فکری جمهوری اسلامی ساختن اینا می‌گن که این اونجا می‌رفت تبلیغ بهاییت و اینا می‌کرد عربستان شاکی شده بود من اینا رو واقعا جای دیگه‌ای براش هیچ سندی براش ندیدم اونجا هم سندی نمی‌گفتن براش


audio: yxhn6ZqCtrE_0035.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
همراه با بقیه خانواده اینا از ایران می‌رن بیروت می‌رن به شامات به زبان اون موقع در حالی که هویدا دو سالشه یعنی هویدا از دو سالگی دیگه ایران نیست می‌ره بیروت اونجا می‌ره مدرسه فرانسوی‌ها بیروت بین جنگ جهانی اول و دوم هنوز کشور لبنان که نداشتیم تو جنگ جهانی اول اینا همه تو عثمانی بودن عثمانی در جنگ جهانی اول شرکت کرد همراه آلمان شکست خورد فروپاشید


audio: yxhn6ZqCtrE_0036.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
از میراثش که می‌دونیم تقسیم شد بین انگلستان و فرانسه و اینا دمشق و بیروت رسید به فرانسه و هویدا هم با پدرش یعنی خانواده هویدا هم رفتن بیروت یک شهر بین‌المللی که می‌خواد حالا بعدا بشه پاریس خاورمیانه می‌ره بیروت و اونجا می‌ره مدرسه و شخصیتش اصلا تا یه حد زیادی اونجا شکل می‌گیره توی محیطی رشد می‌کنه که توش کنجکاوی فکری هست توی خونه‌شون هست


audio: yxhn6ZqCtrE_0037.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
میل به خوندن، تشویق به یاد گرفتن به شناختن باباش اصرار که حالا مدرسه فرانسویه و تو خونه فارسیه و اینا ولی باباش اصرار کرد که عربی یاد بگیرین خانوادگی به دنیا کنجکاوی دارن خیلی می‌گم این یک چیز خیلی پیشرو و رفتار خیلی مترقی‌ایه برای اون موقع داریم درباره ایرانی‌ای صحبت می‌کنیم مال این دوره داغون مال ایران قبل از رضاشاه و ایرانی‌ای که داره تربیت می‌شه این شکلی


audio: yxhn6ZqCtrE_0038.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
شخصیتش داره شکل می‌گیره این شکلی با کنجکاوی با چیز یاد گرفتن و خیلی چیزایی که تا آخر عمر باهاش هست حالا می‌بینیم روابط عمومی فوق‌العاده بالا حیرت‌انگیز بالا


audio: yxhn6ZqCtrE_0039.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
مهارتی عجیب در ارتباط گرفتن با آدما رابطه ساختن با آدما همه جور آدم خیلی جورای مختلفی از آدم‌ها با روشنفکرها با سیاست‌مدارای خارجی بعدا می‌بینی با توده مردم با جامعه ایران از اون طرف با شاه تنظیم رابطه با شاه اینا یه کسی که همه این رابطه‌ها رو درست تونسته بسازه و تنظیم کنه و اداره کنه چند سال


audio: yxhn6ZqCtrE_0040.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
اینا همه‌ش نشان از یک هوش اجتماعی و مهارت‌های اجتماعی خیلی بالایی داره که لابد ردش رو باید یک بخشی در همین تربیت کودکی و نوجوانیش دید برای همین این دوره به نظر من خیلی مهمه در هویدا حداقل 17 سالش هم که هست پدرش می‌میره


audio: yxhn6ZqCtrE_0041.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
حالا رابطه خیلی خاص و نزدیکی نداشتن راستش که بگیم مثلا خیلی روش اثر می‌گذاره خیلی پدر جدی و خشک و مرد قدیمی و احساسات نشون نده و اینایی بوده ولی خب منبع درآمد خانواده هم بوده و حالا مرده سیستم بازنشستگی و اینا هم که نیست ایشون که می‌میره درآمد خانواده قطع می‌شه مادر هویدا شروع می‌کنه کار کردن


audio: yxhn6ZqCtrE_0042.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
مادر هویدا هم آدم خیلی جالبیه خودش نسب قجری داشته مادر مادر هویدا همسر سابق امیرکبیر بود مادر مادر هویدا زن اول امیرکبیر بود داریم درباره کسی صحبت می‌کنیم بزرگ شده دوران قاجارها مادربزرگ هویدا، خانم عزت‌الدوله بچه که بود به فرمان برادر بزرگش ناصرالدین‌شاه شده بود زن امیرکبیر بعدم که شاه امیرکبیر رو کشته بود ایشون رفته بود سه بار ازدواج کرده بود


audio: yxhn6ZqCtrE_0043.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
بعضی از اون شوهراش رو هم خودش معتقد بود که داداشش کشته ناصرالدین‌شاه کشته از ازدواج آخرش دختری داشت که اون دختر مادر امیرعباس هویدا شد هویدا در خانواده‌ای بزرگ شد که از نظر نگاه به زن و نقش زن و اینا هم باز خیلی از متوسط جامعه اون روز ایران به‌روزتر و متجددتر و پیشروتر هستن مادر هویدا زنی بود روشنفکر، اهل هنر


audio: yxhn6ZqCtrE_0044.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
گیتار بزنه خواهرش پیانو بزنه یعنی خاله هویدا پیانو بزنه اینا می‌بینین داریم درباره دوباره یادمون بیاد خانواده ایرانی اوایل قرن بیستم صحبت می‌کنیم و البته یادآوری همین زن در همین خانواده که می‌گیم چقدر پیشرو فلان و فلان همین رو باباش در 15 سالگی شوهرش داده بود به مردی که 40 سالش بود و تا اون موقع هم ندیده بودتش یعنی بخت زن روشنفکر و اهل هنر و


audio: yxhn6ZqCtrE_0045.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
پیشرو صد سال پیش ایرانی هم این بود مادر هویدا اینطوری ازدواج کرده بود و بعدم که پدرش مرد خب حالا زندگی یه مقداری سخت‌تر شد نسبت به اون چیزی که قبلا بود ولی خیلی تلاش کرد این مادر و کار کرد که اینا چون خیلی دوست داشتن بمونن همونجا لبنان بتونن بمونن حالا اتاق اجاره بده به دانشجوها کار کنه یه درآمدی کمتر از قبل هر طور شده بچه‌ها رو اونجا با همون سیستم ادامه بده به بزرگ کردن


audio: yxhn6ZqCtrE_0046.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
رابطه هویدا با مادرش خیلی رابطه نزدیکی می‌شه تا آخرین روزهای زندگیش هم با مادرش داره زندگی می‌کنه هر وقت هم هویدا یه کاری می‌خواست نکنه یا یه جایی می‌خواست نره مادرش رو بهانه می‌کرد و بهانه پذیرفته‌شده‌ای هم بود می‌گفت نه خب دیگه باید پیش مامانش باشه


audio: yxhn6ZqCtrE_0052.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
می‌مونن ولی اون موقع اونجا بیروت اونجا بزرگ می‌شن با یک ترکیبی از فرهنگ ایرانی و فرانسوی و آشنایی با فرهنگ‌های بین‌المللی و انگلیسی و عربی و البته از همون موقع فارسی زبان اولی نیست که هویدا بهش چیز بخونه یا بنویسه یا به احتمال زیاد صحبت بکنه حتی بیشتر ورودی و خروجیش به فرانسه‌ست و به انگلیسی بعدش و به عربی


audio: yxhn6ZqCtrE_0054.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
و بعد رفت اروپا چطوری رفت؟ از ساحل شرقی مدیترانه از بیروت سوار کشتی شد رفت به ساحل غربی در مارسی پیاده شد از اونجا رفت به سمت پاریسی که سال‌ها آرزوی دیدنش رو داشت و از اینجا دیگه رفت اروپا یه سال هم البته رفت لندن مثلا یه خرده واحد تکمیل کرد و انگلیسیش بهتر شد و اینا بعد اومد بره پاریس بره دانشگاه که خورد به یه دوره‌ای که رابطه ایران و فرانسه قطع شده بود نتونست بره دانشگاه


audio: yxhn6ZqCtrE_0055.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
رابطه سر چی قطع شده بود؟ یه روزنامه فرانسوی یه کاریکاتوری کشیده بود رضاشاه بهش برخورده بود رابطه ایران و فرانسه قطع شده بود اینم با این همه عشق پاریس و انتظار پاریس و اینا به پاریس نرسید مجبور شد بره بروکسل اونجا مثلا علوم سیاسی بخونه واسه کسی که به عشق پاریس این همه سال‌ها اومده بود و اینا یه خرده حال‌گیری بود ولی نذاشت خیلی بهش بد بگذره یه جوری ردیف کرد که هی بین پاریس و بروکسل بره بیاد بروکسل تنها بود درس می‌خوند


audio: yxhn6ZqCtrE_0056.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
پاریس بهتر بود وضعش و اینطوری خلاصه درسش رو خوند و تمام کرد داریم می‌رسیم به سال‌های دیگه قبل از شروع جنگ جهانی دوم سال‌هایی که وضع دنیا چطوریه؟ یه زوم اوت بکنیم بیایم نقشه دنیا رو ببینیم ببینیم که اصلا تو چه دنیایی هستیم


audio: yxhn6ZqCtrE_0057.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
سال مثلا 1936 رو بگیریم در ایران خب پادشاهی پهلوی شروع شده رضاشاه پادشاهه بلژیکی که هویدا توش داره درس می‌خونه هی داره بیشتر و بیشتر نگران آلمان نازی می‌شه آلمانی که توش هیتلر آمده بالا


audio: yxhn6ZqCtrE_0059.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
قدرت رو متمرکز کرده دست خودش توسعه نظامی رو خیلی پرشتاب کرده راینلند رو نظامی کرده و یه اتفاقایی داره می‌افته که اینا دژاوو سال‌های قبل از جنگ جهانی اوله واسه اروپایی‌ها اون طرف‌تر در ایتالیا هم موسولینی تو همون مسیره در اسپانیا هم جنگ داخلی شروع شده انگلستان و فرانسه هم اوضاع اقتصادی خرابه از رکود بزرگ هنوز درنیامدن


audio: yxhn6ZqCtrE_0060.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
و این ناآرامی‌ها یا پتانسیل ناآرامی سیاسی در اروپا اون‌ها رو هم داره شاخک‌هاشون رو بسیار تیز می‌کنه و نگران‌شون می‌کنه یک همچین وضعی داره اروپا در آمریکا روزولت رئیس‌جمهوره نیودیل رو سیاست‌های جدید رو اجرا کرده تعریف کردیم چطوری اصلا سیاست آمریکا و جامعه آمریکا رو یه مقداری عوض کرد و اینطوری داره آمریکا از رکود بزرگ درمی‌آد آفریقا هنوز بخش بزرگیش


audio: yxhn6ZqCtrE_0061.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
در استعمار همین انگلیس و فرانسه و بلژیک و ایناست استقلال هنوز خیلی اتفاق نیفتاده تو کشورای آفریقایی در آسیا هم چین تو جنگ داخلیه بین ملی‌گراها و کمونیست‌های مائو جنگه


audio: yxhn6ZqCtrE_0062.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
سطح تنش‌شون هم با ژاپن داره هی می‌ره بالاتر ژاپن نظامی شده گنده شده داره آماده می‌شه که بیاد آسیا رو از اون طرف بگیره ایران هم که گفتیم دیگه وسط دوره رضاشاهیم چند سال بسیار موثر و موفقی داشته در مسیر توسعه ایران و تقریبا سر اون پیچ نزدیک اون نقطه‌ای که از اون به بعدش سمت منفی کارنامه رضاشاه بیشتر می‌شه وزنش


audio: yxhn6ZqCtrE_0063.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
به دوران استبدادش نزدیک داریم می‌شیم توی این زمان امیرعباس هویدا در بروکسله داره علوم سیاسی می‌خونه و همونجاست تا جنگ شروع می‌شه جنگ شروع می‌شه اول بلژیک بعد هم فرانسه اشغال می‌شن و هویدا هم تصمیم می‌گیره که برگرده ایران یعنی از کشوری در اشغال آلمان نازی بیاد به کشوری که حالا دیگه اون موقع اشغال شده توسط دشمنان آلمان نازی


audio: yxhn6ZqCtrE_0064.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
یعنی انگلستان و روسیه از اونور دنیا بیاد به اینور دنیا از اون سمت جنگ بیاد به این سمت جنگ حالا البته می‌گیم پاریس اشغالی یه تصویری می‌آره شاید واقعا خطا باشه زندگی هویدا اونجا تحت اشغال و اینا نیست روحی اذیت هست که پاریس محبوبش در اشغاله ولی بهش بد نمی‌گذره


audio: yxhn6ZqCtrE_0065.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
به‌خاطر اینکه هویدا می‌ره پاریس اونجا داییش کنسول ایرانه شوهرخاله‌ش سفیر بوده قبلا اونجا کلا حواس‌مون باشه هویدا مثلا تو خانواده‌هایی می‌گیم اشراف و اینا نیست ولی دور از خانواده‌های قدرتمند هم نیست


audio: yxhn6ZqCtrE_0067.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
مثلا از وضعیت ایران خانواده‌ها و وضعیت سیاسی ایران می‌گفتش که در سطح ملی همه مواضع قدرت رو که نگاه کنی همه پست‌های مهم رو نگاه کنی دست 40 تا خانواده‌ست


audio: yxhn6ZqCtrE_0068.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
40 تا خانواده همه شغلای مهم دست‌شونه در سطح محلی هم اگر بخوای حساب کنی 200 تا خانواده می‌شن کلا هویدا هم خانواده‌ش در حاشیه همین‌ها هستن برا همین فرصت در طول زندگی براش زیاد مهیا می‌شه وصله خودش حالا واقعا ژن خوب و اینا نیست مستقیم ولی وصل هست بعد این داییش که اونجا کنسوله حالا ارتباطات اداری با تهران قطع شده از وقتی که فرانسه اشغال شده


audio: yxhn6ZqCtrE_0069.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
ولی خب این داییش بالاخره هست و پاریسه و اتفاقا با نازی‌های اشغالگر هم رابطه خوبی برقرار کرده مهمونی‌های آنچنانی بده و کانال بزنه با این وصل بشه و با اون وصل بشه و تو اروپایی که یهودی‌گیری شروع شده این کمک می‌کنه به یهودی‌های ایرانی و بعضا غیرایرانی پاسپورتی بده که اینا بتونن فرار کنن از دست آلمان‌ها یه مذاکره جالبی داره ایران با آلمان نازی


audio: yxhn6ZqCtrE_0070.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
در این راستا که یهودی‌های ایرانی مال قوم یهود نیستن اینا چندین قرنه ایرانی هستن از ملت ایرانن از ملت یهود نیستن اصلا اینا موسوی هستن کاری به اینکه درسته و غلطه ریشه‌ش نداریم ولی این می‌شه یه وسیله‌ای برای نجات دادن یک تعدادی که اصلا یه تعدادشون هم ایرانی هم نیستن ولی پاسپورت رو اینطوری می‌گیرن و نجات پیدا می‌کنن


audio: yxhn6ZqCtrE_0071.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
خلاصه دفتر کنسولی ایران در پاریس هست مهمونی‌هاش برقراره هویدا هم یه پاش اونجاست یه پاش اونجاست و زندگی که داره اینه یعنی می‌گیم فرانسه‌ای در حال اشغال اینطوری نیست که مثلا بگیم تو یه زیرزمینی جمع شدن و اینا واقعا زندگی خیلی بدی هم اونجا داره نمی‌کنه ما برنامه‌مون این نیست که فقط اتفاقات رو تندتند بگیم چی شد چی شد چی شد یه خرده می‌خوایم سر حوصله به تاریخ نگاه بکنیم اینجا هم می‌خوایم ببینیم که حالا گفتیم این آدم اروپاست و این کارا رو داره می‌کنه و اینا


audio: yxhn6ZqCtrE_0072.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
با چه مهارت‌هایی داره پرورونده می‌شه؟ از حالا محیط خانوادگی و کنجکاوی‌های فرهنگی و زندگی متنوع و اینا گفتیم تا حالا که خودش داره تصمیم می‌گیره و اینم مشخصه این آدم داره آماده می‌کنه خودش رو برای یک آینده‌ای برای چه آینده‌ای؟ ابتدای دهه 20 خورشیدی هستیم هویدا تقریبا 20 سالشه داره می‌شه یک ایرانی جوونی که از بچگی و نوجوانی تو محیط‌های بین‌المللی بزرگ شده


audio: yxhn6ZqCtrE_0074.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
گفتم فارسی‌ای که حرف می‌زنه تا آخر عمرش هم نشون می‌ده که این آدم حداقل یه جاهایی داره به یه زبون دیگری هم فکر می‌کنه مکالمات خصوصی و دوستانه‌ش هم حتی با خیلی از دوستاش و همکارای ایرانی بعدش به فرانسه‌ست و به نظرم این تاکید روی زبان مهمه نه اینکه زبان رو می‌فهمید و اینا درباره تسلط و فلوئنسی توی زبان‌های دیگه داریم صحبت می‌کنیم خیلی امتیازه البته طبیعتا خیلی امتیازه ولی برای سیاست‌مدار ایرانی اون موقع همه‌ش هم مزیت نیست


audio: yxhn6ZqCtrE_0075.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
یا همه‌ش هم مزیتی که به نظر می‌رسه فقط نیست یه جور دیگه بذار نگاه کنیم فارسی که هویدا صحبت می‌کنه یه فارسی تازه‌ایه برای سیاست‌مدارای ایرانی فارسی غنی‌ای نیست اصطلاحا فاخر نیست با ادبیات فارسی مثلا خیلی ارتباط داشته و اینا این خیلی خودش نشون می‌ده خیلی متفاوته از فارسی‌ای که سیاست‌مدار معمول اون موقع صحبت می‌کنه اینم یه ویژگیه که کنار همون مهارت و تسلطش به بقیه زبون‌ها به اینم باید دقت بکنیم همه این‌ها با هم ازش یه شخصیتی می‌سازه


audio: yxhn6ZqCtrE_0076.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
با توانایی‌های کم‌نظیر آدمی که عادت داره و خیلی براش راحته که از یک زبانی بره روی زبان دیگری بین فرهنگ‌های مختلف خودش رو راحت پیدا کنه اصطلاحا گلوبال سیتیزنه، کازموپولیتنه جهان‌وطنه به این معنا همون دوره‌ها آدم‌های دیگری هم ولی هستن ایرانی‌های دیگری هم هستن سنی همون دور‌وبر که اونا هم کمتر و بیشتر دارن همینطوری آماده می‌شن


audio: yxhn6ZqCtrE_0077.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
و آماده می‌کنن خودشون رو برای ایران آینده برجسته‌تر از همه‌شون ولیعهد چون اینا گفتیم شاه و هویدا تقریبا هم‌سن بودن و نهایتا هم تو 40 سالگی به هم می‌رسن که هویدا می‌آد وزیر می‌شه و اینا اون موقعی که 20 سالشونه هویدا بلژیکه شاه تازه از سوئیس برگشته ایران برگشته ایران و خیلی زود هم پادشاه می‌شه 20 سال پادشاهی می‌کنه تا قبل از اینکه هویدا وارد قدرت بشه تو اون سطح تو این 20 سال دهه‌ی 20 و 30


audio: yxhn6ZqCtrE_0078.opus
source: youtube
source_id: yxhn6ZqCtrE
invalidation: VALID
text:
هویدا داره اروپا درس می‌خونه و می‌چرخه و دنیا رو می‌شناسه و آدم می‌شناسه و شبکه‌سازی می‌کنه و از اینجور کارها اعزام دانشجو زمان رضاشاه شروع شده ولی هنوز ایرانی‌هایی که با اروپا آشنایی دست اول داشته باشن کمن این اروپا رو دیدن و آشنا بودن و اینا واقعا یه داستانیه در فرهنگ ما دیگه یه قرن‌هایی که خب اصلا بی‌خبریه یعنی نه ایرانی‌ها واقعا خبر دارن نه خیلی اینور از اونور اصلا اینور خیلی خبری هست که مثلا بخوان


