# audio_chunks

audio: 7I4POlC-37U_0100.opus
source: youtube
source_id: 7I4POlC-37U
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫از اینجای داستان در تاریخ ‫در تمام دنیا البته ‫هر وقت یک رسوایی سیاسی اتفاق میفته ‫پس‌وند گیت بهش اضافه می‌شه، اعطا می‌شه ‫مثال وطنی بزنیم: ‫رسوایی ایران‌کنترا که به زودی به شرط بقا ‫درباره‌ش صحبت خواهیم کرد در مورخ ‫اونم در آمریکا مشهور شد به ایران‌گیت ‫اینم از این


audio: 7I4POlC-37U_0101.opus
source: youtube
source_id: 7I4POlC-37U
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫برگردیم به داستان ‫پیش از این عرض کردم نیکسون آدم شکاکی بود ‫کسینجر بهش گفته بود که ‫تو برو خب شنود بذار آروم شی، نتیجه؟ ‫جناب پرزیدنت در تمام دفترهاش شنود کار گذاشته بود ‫همه چیز رو ضبط می‌کرد ‫هر حرفی که در حضور او ‫و در دفترهای او زده می‌شد ضبط می‌شد ‫او اما هیچ‌وقت فکر نمی‌کرد روزی برسد ‫که مجبور شه نوارها رو به کسانی جز تیم معتمد خودش تقدیم کنه ‫او اساسا فکرش رو نمی‌کرد


audio: 7I4POlC-37U_0102.opus
source: youtube
source_id: 7I4POlC-37U
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫که این نوارها روزی علیه خودش استفاده بشه ‫در ادامه در تحقیقات کمیته‌ی سنا که عرض کردم ‫یکی از کارکنان دفتر نیکسون ‫میاد اعتراف می‌کنه که بله آقا ‫مکالمات ضبط می‌شه ‫حالا دادگاه حرف می‌زند ‫حتی برای رئیس‌جمهور ایالات متحده ‫قانون ‫دادگاه به نیکسون دستور داد ‫که آقای رئیس‌جمهور باید نوارها را تحویل دهی ‫نیکسون مقاومت کرد ‫حتی رفت سراغ دادستان کل


audio: 7I4POlC-37U_0103.opus
source: youtube
source_id: 7I4POlC-37U
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫که زیردست رئیس‌جمهور ایالات متحده محسوب می‌شه ‫به او گفت این قاضیه رو عزل کن ‫داره منو مجبور می‌کنه ‫دادستان اما چه کرد؟ ‫دادستان مامور قانون بود ‫طرف درست تاریخ ایستاد ‫طرف قانون ‫گفت: ‫من این کار را نمی‌کنم آقای رئیس‌جمهور ‫نیکسون چه کرد؟ ‫دادستان را برکنار کرد ‫به معاون او زنگ زد ‫و گفت: حالا تو رئیسی، ببینم چه می‌کنی ‫این قاضی رو برکنار کن ‫معاون چه کرد؟


audio: 7I4POlC-37U_0104.opus
source: youtube
source_id: 7I4POlC-37U
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫او هم مرد قانون بود ‫طرف درست تاریخ ایستاد، نکرد ‫نیکسون چه کرد؟ ‫معاون را هم برکنار کرد ‫و معاون معاون را جایگزین کرد ‫در نهایت انقدر این کار را احتمالا کرد ‫تا آمد دادستان جدیدی ‫که شاید می‌شد معاون معاون معاون ‫و او حاضر شد قاضی مذکور رو عزل کند، کرد ‫اما دست‌وپا زدن، فرو رفتن بیشتر است. ‫تاریخ می‌گوید در کثافت


audio: 7I4POlC-37U_0105.opus
source: youtube
source_id: 7I4POlC-37U
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫آقای نیکسون فکر می‌کرد ‫با تغییر قاضی می‌تونه از نوارهاش محافظت کنه ‫اما از اخبار مربوط به نوارها چی؟ ‫خیر ‫او تونسته بود جلوی رسانه‌ها بایسته پیش از این؟ ‫نیویورک‌تایمز، واشنگتن‌پست ‫نتونسته بود ‫رسانه‌ها نوشتند: نیکسون نوارهایی دارد ‫که نمی‌خواهد لو برود ‫و همین خبر بس ‫تا افکار عمومی و سیاسیون ایالات متحده ‫از اینجا به بعد


audio: 7I4POlC-37U_0106.opus
source: youtube
source_id: 7I4POlC-37U
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫دیگر روایت آن‌هایی را بپذیرند که می‌گفتند: ‫این ماجرا دزدی نبوده است ‫کار، کار خود نیکسون بوده است ‫و نیکسون حالا دارد لاپوشونی می‌کند ‫دروغ می‌گوید که از خود سلب مسئولیت کند ‫سوال: ‫مردی که باید مسئولیت ایالات متحده را بر دوش کشد ‫مسئولیت مردم را ‫مسئولیت کار خود را هم نمی‌پذیرد


audio: 7I4POlC-37U_0107.opus
source: youtube
source_id: 7I4POlC-37U
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫آقای نیکسون با اعمال نفوذی که عرض کردم ‫دادستان رو تغییر داد ‫و باز تغییر و تغییر ایجاد کرد ‫می‌خواست نوارها رو تحویل نده ‫قاضی عزل شد ‫یک قاضی جدید به‌جای قاضی قبلی نشست ‫اما قاضی جدید چه کرد؟ ‫سمت قانون ایستاد ‫مرد قانون بود ‫سمت درست تاریخ ایستاد ‫همان مسیری را رفت که قاضی قبلی ‫از نیکسون خواست نوارها را تحویل بده آقای رئیس‌جمهور ‫باز هم آقای نیکسون نوارها را تحویل نمی‌ده کامل


audio: 7I4POlC-37U_0108.opus
source: youtube
source_id: 7I4POlC-37U
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫یک نسخه‌ی تایپ‌شده از محتوای نوارها رو تحویل می‌ده ‫که در اون طبعا تمام اتفاقات سانسور شده بود ‫این اوضاع رو خراب‌تر کرد ‫دست‌وپای زیادی زدن، فرو رفتن بیشتر است در کثافت


audio: 7I4POlC-37U_0109.opus
source: youtube
source_id: 7I4POlC-37U
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫در نهایت به‌هرحال می‌افتد آن اتفاقی که باید ‫نوارها نشان دادند که ریچارد نیکسون ‫خود دستور داده بود ‫با سی آی ای تماس گرفته شود ‫و خود او دستور داده بود شما بشنو درخواست کرده بود ‫تحقیقات اف بی آی متوقف ‫در ادامه کل مجلس نمایندگان ‫و مجلس سنا علیه نیکسون شدند ‫سنگر آخر ریچارد نیکسون هم از بین رفت


audio: 7I4POlC-37U_0110.opus
source: youtube
source_id: 7I4POlC-37U
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫آن دست‌وپا زدن‌های نیکسون ‫تا خرخره او را فرو برد در کثافت ‫پرانتز عرض کنم ‫نام نیکسون در داستان ما می‌تواند مثال باشد ‫به‌هرحال او این واقعیت را در نهایت پذیرفت ‫که نمی‌تواند ماجرا را جمع کند ‫مطمئن شد که استیضاح خواهد شد ‫و حتی کارش به مجازات خواهد رسید ‫این آخری برای او مهم بود، چه کرد؟ ‫تسلیم شد ‫هشتم اوت 1974 میلادی


audio: 7I4POlC-37U_0111.opus
source: youtube
source_id: 7I4POlC-37U
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫برگردیم به ابتدای این قسمت ‫سخنرانی‌ای کرد و استعفا داد ‫که استیضاح نشود ‫در ادامه بر اساس قانون اساسی آمریکا ‫معاون اول او جای او را گرفت ‫از کی صحبت می‌کنیم؟ ‫جرالد فورد ‫او رئیس‌جمهور شد ‫هشتم سپتامبر 1974 ‫از اختیارات خود استفاده کرد ‫و ریچارد نیکسون را عفو کرد ‫تمام اتهاماتی که به او نسبت داده شده بود از بین رفت


audio: 7I4POlC-37U_0112.opus
source: youtube
source_id: 7I4POlC-37U
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫سوال: آیا رئیس‌جمهورهای بعدی که آمدند ‫نمی‌توانستند فرمان رئیس‌جمهور قبلی را نقض کنند؟ ‫می‌توانستند ‫نمی‌توانستند باطل کنند؟ ‫می‌توانستند ‫دادگاهی می‌شد تشکیل شود؟ ‫می‌شد ‫چرا نشد؟ ‫پای همه گیر است در سیاست ‫همه جا همین است


audio: 7I4POlC-37U_0113.opus
source: youtube
source_id: 7I4POlC-37U
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫ریچارد نیکسون در دوره‌ی دوم ریاست‌جمهوری خود ‫کارهای بزرگی کرد ‫به جنگ ویتنام پایان داد ‫با چین مائو صلح کرد ‫با شوروی پیمان موشک‌های ضدبالستیک امضا کرد ‫و سطح تنش را بسیار کم کرد ‫او سربازی اجباری را لغو کرد ‫اما


audio: 7I4POlC-37U_0115.opus
source: youtube
source_id: 7I4POlC-37U
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫باعث نشد رسانه‌ها و سیاسیون ‫اشتباهات رییس‌جمهور را نادیده بگیرند، از آن بگذرند ‫رسوایی واترگیت نیکسون رو از قدرت برکنار کرد ‫و برای جامعه‌ی آمریکا شوکی تمام‌عیار شد ‫از پس آن اتفاق ‫برای مردمان آمریکا دیگر سیاست‌مداران ‫به افراد غیرقابل اعتماد تبدیل شدند


audio: 7I4POlC-37U_0116.opus
source: youtube
source_id: 7I4POlC-37U
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫که دروغ می‌گویند، از قدرتشان سوءاستفاده می‌کنند ‫و برای منافع شخصی خود هر کاری می‌کنند ‫ریچارد نیکسون از پس تمام موفقیت‌هایش ‫تبدیل شد به نماد سوءاستفاده از قدرت ‫و توطئه‌چینی علیه رقبای خود به هر قیمتی ‫این است قدرت آزادی مطبوعات ‫اگر مطبوعات را، نقش آن را


audio: 7I4POlC-37U_0117.opus
source: youtube
source_id: 7I4POlC-37U
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫از روایت دقایق اخیر این بنده‌ی کمترین حذف کنید ‫هیچ‌وقت واترگیت به رسوایی واترگیت تبدیل نمی‌شد ‫امروز اگر احمد هاشمی نام واترگیت را می‌برد ‫شما همچنان به یاد یک هتل مجلل می‌افتادید ‫در واشینگتن دی سی، ایالات متحده ‫مطبوعات در داستان واترگیت ‫قوی‌ترین سیاست‌مدار ایالات متحده و شما بشنو جهان را ‫رسوا کردند و مجبور به استعفا


audio: 7I4POlC-37U_0119.opus
source: youtube
source_id: 7I4POlC-37U
invalidation: INVALID_CHARS
text:
‫زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم ‫من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم ‫این اپیزود هم به همت تیم مورخ ‫در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ‫ضمن اینکه خواهیم دید با افتخار ‫ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو در ادامه ‫تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ ‫سالم باشید و در صلح ‫شما رو به تاریخ می‌سپارم


audio: 6gWqryyeF4E_0002.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: INVALID_CHARS
text:
خالد: الو آسیه آسیه: خالد خالد: سلام عزیزوم، خوبی؟ دلوم تنگه برات عشقوم آسیه: خالد عزیزوم سلام آسیه: میگوم دیگه چیزی به عید فطر نمونده آسیه: عروسیمون نزدیکه خالد خالد: دلوم تنگته آسیه خالد: میگوم امشو بیام دنبالت بریم سینما؟ آسیه: سینما؟ تو ماه روزه خالد؟ آسیه: آقام اجازه نمی‌ده خالد: خو بعد افطار می‌ریم، نزدیک خونه شمانه خالد: ما از تهران اومدوم اینجا سی دیدن تو خالد: خوم اجازت می‌گیروم آسیه: دیر وقت میشه خالد خالد: امشو شو بیست و هشت مرداده، شو کودتائه، رستاخیزه، چیه؟


audio: 6gWqryyeF4E_0003.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: INVALID_CHARS
text:
خالد: هر چی هس تو شهر جشن می‌گیرن حکومتی‌ها خالد: خوم اجازت از آقات می‌گیروم آسیه: میگوم خالد خالد: ها؟ آسیه: فیلمش چیه؟ عشق و عاشقی باشه بابام اجازه نمیده ها خالد: عشق و عاشقی چیه؟ نه آسیه: گوزنا؟ خالد: ها بهروز وثوق بازی کرده، میگن خیلی قشنگه خالد: ما بلیط چهار تومنی گرفتوم خالد: گفتوم جامون خوب باشه، نزدیک در نباشه رفت و آمد کمتر باشه آسیه: میگوم خالد خالد: جان خالد؟ آسیه: به دلوم شور افتاده خالد آسیه: کاش ای چند روز تموم شه بریم سر خونه زندگی خومون آسیه: خالد خالد: جان خالد؟


audio: 6gWqryyeF4E_0004.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: INVALID_CHARS
text:
آسیه: مو خوم از آقام اجازه می‌گیروم آسیه: افطار بیا خانه ما، مامان قلیه ماهی پخته آسیه: بعدش می‌ریم سینما خالد: او.ویل دلوم لک زده سی قلیه ماهی آسیه: خالد خالد: جان خالد؟ آسیه: نگفتی کدوم سینما؟ خالد: خیابون شهرداری عزیزوم، سینما رکس خالد: سینما رکس او بزرگه قشنگه


audio: 6gWqryyeF4E_0005.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
و همین .سینما رکس سالنی نهصد نفره جاییست که ما در این قسمت از مورخ و در دقایق آتی به آن سفر خواهیم کرد به آن شب مشخص، به دود، آتش، خون، فریاد خالد، آسیه و صدها نفر دیگر سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: 6gWqryyeF4E_0006.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
برای سفر به سینمایی که در آتش سوخت و یکی از بزرگترین تراژدی‌های نیم قرن اخیر ما رو رقم زد به شکلی که به معنای واقعی هنوز هم جای آن می‌سوزد و درد می‌کند منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم


audio: 6gWqryyeF4E_0007.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: INVALID_CHARS
text:
اول: پرونده‌ی سینما رکس از دیدار نیوز، یک خبرگزاری رسمی دوم: کتاب سینما جهنم، اثر کریم نیکو نظر و سوم: کتاب یک نیمروز سوخته، اثر پروین کاشانی‌زاده


audio: 6gWqryyeF4E_0008.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
محمدمهدی عقابی و رضا نصرتی یادآوری کنم اینجا، در انتهای این قسمت هم ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید ضمن این که پل ارتباطی ما و شما برای ارسال ویدیوهای زیباتون هنگام دیدن یا شنیدن مورخ


audio: 6gWqryyeF4E_0010.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
برای ما ارسال بفرمایید، ویدیوهای زیباتون رو و پیشاپیش عذرخواهی می‌کنیم برای غمگین بودن این قسمت بریم در دل تاریخ


audio: 6gWqryyeF4E_0011.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
ایران، آبادان، خیابان شهرداری سینما رکس طبقه‌ی بالای یک پاساژ بود یک در نسبتا بزرگ داشت که جلوش هم یک در میله‌ای آهنی قرار گرفته بود برای رسیدن به سینما شما باید از اون درب آهنی وارد می‌شدید از پله‌ها بالا می‌رفتید و به در ورودی نه چندان بزرگ سینما می‌رسیدید دری که دو لت بود و فقط به داخل باز می‌شد


audio: 6gWqryyeF4E_0012.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
این نکته‌ی مهمیست به خاطر بسپارید در ادامه باهاش کار داریم درب اصلی سینما رکس فقط به داخل باز می‌شد اون زمان در آبادان سینما رکس یکی از سینماهای درجه دو به حساب میومد عمرش نسبتا طولانی بود مرداد 1357 شبی که درباره‌ش صحبت می‌کنیم سینما رکس بیست و یک سال عمر کرده بود بیست و یک سالی می‌شد که پرده‌ی سینما رکس آبادان خاطرات زیادی به خود دیده بود


audio: 6gWqryyeF4E_0013.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
خاطرات زیادی ساخته بود اون سالن سالن سینما رکس عشاق زیادی دیده بود نامزدهای بسیار، انسان‌های تنها، خانواده‌های خوشحال و بسیار اتفاقات دیگر را بارها و بارها در خود جا داده بود و تجربه کرده بود و به ذهن خود سپرده بود ظرفیت سالن سینما رکس زیاد بود به همین جهت خاطراتش هم بسیار بود نهصد صندلی


audio: 6gWqryyeF4E_0014.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
نهصد صندلی روبروی یک پرده‌ی نقره‌ای بزرگ یک شب در مرداد 1357 دقیقا بیست و هشتم مرداد 1357 این سالن نسبتا پر شد فیلمی آغاز شد و همه چیز از آنجا شروع شد


audio: 6gWqryyeF4E_0015.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید کمی روی اون روزها، اون دوران نازک شیم مرداد 1357 سینما رکس آبادان سوخت اما تو روزهای آخر مرداد 57 رکس اولین سینمایی نبود که طعمه‌ی آتش شد بامداد بیست و هفتم مرداد 1357 یک روز قبل سینما آریای مشهد طعمه‌ی حریق شده بود


audio: 6gWqryyeF4E_0016.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
آن آتش سوزی البته کوچک بود و به جز کشته شدن سه بی‌خانمان که شب رو در سینما خوابیده بودند یواشکی کشته‌ی دیگری نداشت اما به هر جهت انسان‌هایی کشته شده بودند همان چند نفر این مسئله مهم بود خود، آن البته قصه و بحث دیگریست و شاید روزی به آن آتش سوزی هم پرداختیم در مورخ به هر حال چند ساعت بعد از اون حادثه در مشهد


audio: 6gWqryyeF4E_0017.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
اعلام شد که اون آتش سوزی در واقع یک خراب کاری بوده و توسط چند فرد ناشناس انجام شده تحقیقات هم در جریانه و نتیجه؟ یک خرابکاری سیاسی بوده آتش سوزی سینما آریای مشهد این چیزی بود که اعلام شد آن زمان رسمی فردای اون اتفاق روزنامه‌ی رستاخیز نوشت ساعت سه و سی دقیقه‌ی بامداد گروهی خرابکار در اجرای نقشه‌ی خود برای ویرانگری


audio: 6gWqryyeF4E_0018.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
سینما آریای مشهد را به آتش کشیدند شعله‌های آتش در لحظات اول سه نفر را که شب را در سینما خوابیده بودند فرا گرفت و باعث مرگ فجیع آن‌ها شد یک روز از این اتفاق و از این تیتر روزنامه‌ی رستاخیز گذشته بود و هنوز مقامات دولتی در حال محکوم کردن مخالفین نظام یا همان کسانی بودند که بدان‌ها لقب اخلالگر داده بودند که


audio: 6gWqryyeF4E_0020.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
در پرده‌ی سینما رکس آبادان شب بیست و هشتم مرداد 1357 فیلم گوزن‌ها ساخته‌ی مسعود کیمیایی در حال پخش بود ما پیش از این و در کانال سینما مورخ یک بار مفصل درباره‌ی این فیلم، گوزن‌ها، صحبت کردیم پیشنهاد می‌کنم ببینید بشنوید از چنل سینما مورخ مکمل بسیار خوبیست چرا؟ فیلم گوزن‌ها یک فیلم کاملا سیاسی و تاثیرگذار بود آن زمان خلاصه عرض کنم اینجا


audio: 6gWqryyeF4E_0021.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
تو فیلم گوزن‌ها ما داستان فرار و مرگ یک مبارز مسلح رو می‌بینیم که خب بسیار مرتبط بود با شرایط آن روز جامعه بسیار ساواک روی این فیلم حساس شد خیلی از جاهاش رو حذف کرد داستان‌های جذابی داره پیشنهاد می‌کنم ببینید از چنل سینما مورخ


audio: 6gWqryyeF4E_0022.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
بسیاری معتقدند فیلم گوزن‌ها در واقع از واقعه‌ی سیاهکل تاثیر گرفته بود به‌هرحال این فیلم تبدیل شد به یک فیلم پر حرف و حدیث در سینمای ایران در تاریخ سینمای ایران و شاید بی ربط نبوده باشه به آتش کشیده شدن سینما رکس آبادان و فیلم گوزن‌های مسعود کیمیایی در یک شب به‌هرحال شب بیست و هشت مرداد، 1357


audio: 6gWqryyeF4E_0023.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
حدود ساعت نه شب آپارات سینما رکس آبادان شروع به کار کرد کم کم سکوت در سالن حکمفرما شد و همگان چشم دوختند به پرده‌ی نقره‌ای بهروز وثوقی و فرامرز قریبیان روی پرده‌ی سینما رکس آبادان دلبری می‌کردند فیلم گوزن‌ها در حال پخش بود یک فیلم بی‌نظیر اوایل فیلم بود، یک فیلم سیاسی و قطعا یه سری از فعالان سیاسی منتقد


audio: 6gWqryyeF4E_0027.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
اوایل فیلم بود هنوز پیک عرق تو دستای سید بود تو فیلم گوزن‌ها که دود در سالن سینما رکس پیچید دودی غلیظ و سیاه سالن قدیمی سینما رکس آبادان مچرای خروجی و تهویه‌ی کامل نداشت حتی تهویه‌ی حداقلی شاید نداشت یا درست کار نمی‌کرد گزارش‌های اولیه نشون میده حداقل صد نفر از تماشاگران قبل از این که بتونن از جاشون تکون بخورن


audio: 6gWqryyeF4E_0028.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
در اثر استنشاق گاز دی اکسید کربن خفه شدند و جان باختند حتی فرصت نکردن از جاشون بلند شن گرچه اجساد اون افراد در ادامه سوخته اشتراک تمامی از دست رفتگان آن شب این است که به سختی قابل تشخیص بودند همگان سوختند، با یک تفاوت تعدادی از درگذشتگان پیش از این که بسوزن از دنیا رفتند سوختگی را شاید نفهمیدند اما


audio: 6gWqryyeF4E_0030.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
رضا خدری خبرنگار آبادانی روزنامه‌ی کیهان اون زمان جزو اولین افرادی بود که رسید سر صحنه او میاد در محل از قربانیان عکس‌برداری می‌کنه خبر تهیه می‌کنه و خود او، تعریف می‌کنه من عینا نقل قول می‌کنم میگه زمانی که رفتم داخل خیلی‌ها از سر جاشون تکون نخورده بودن فرصت تکون خوردن پیدا نکرده بودن همه سر جای خودشون سوخته بودن


audio: 6gWqryyeF4E_0031.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
میگه من دیدم، دیدم جسدی را که پاش روی پاش بود هنوز و سوخته بود سرعت انتشار دود به حدی بوده که حتی مهلت بلند کردن پاش رو از رو پاش پیدا نکرده آن جسد چه برسه به این که بتونه از جاش بلند شه رضا خدری در ادامه میگه سوختگی‌ها در حدی بود که نمیشد تشخیص داد آن جنازه مرده؟ زنه؟


audio: 6gWqryyeF4E_0032.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید هر چند تلخ و سخت چند ثانیه سفر کنیم به آن لحظات روایتی عینی وجود دارد از تک و توک افرادی که به نوعی خوش شانس بودند و آن شب سالم از اون سالن از سینما رکس خارج شدند آن روایت‌ها تصدیق می‌کند که با فریاد سینما اتش گرفت با پخش شدن دودی سیاه و غلیط


audio: 6gWqryyeF4E_0033.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
تماشاچی‌ها وحشتزده فریادکنان به سمت درهای خروجی هجوم بردند پرانتز یاداوری کنم درها فقط به سمت داخل باز میشد پس با هجوم به سختی میشد درها رو باز کرد اما مشکل اینجا نبود که در به سمت داخل باز می‌شد آن صدها تماشاچی وحشتزده با درهای بسته قفل شده مواجه شدند به پشت خود نگاه کردند شعله‌ها زبانه می‌کشید دود غلیظ‌تر می‌شد آدم‌ها می‌افتادند


audio: 6gWqryyeF4E_0034.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
به چشم سر دیدند افرادی که سر جای خود کشته شده بودند به این سمت نگاه کردند در قفل بود تصور کنیم ترس را ناامیدی را نگاه پدر به کودکش، نگاه زن به شوهرش، نگاه عزیز به عزیزش و نگاه آن فرد تنها که آمده بود در سینما به سایرین و اجازه بدید با هم تصور کنیم ثانیه‌ای نگاه خالد را به آسیه به آسیه‌ی نگران


audio: 6gWqryyeF4E_0035.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
ناله و ضجه تماشاچیان چاره‌ای جز این نداشتند در محاصره‌ی کامل شعله‌های آتش قرار گرفته بودند طبق آمار مطبوعات آن زمان سیصد و هفتاد و هفت نفر از مردان، زنان، کودکان تماشاچی زنده زنده به طرزی فجیع و رقت‌بار در میان شعله‌های آتش و دود سوختند بعضی منابع خارجی گفتند تعداد کشته شده‌ها چهارصد و سی نفر بوده


audio: 6gWqryyeF4E_0036.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
به هر حال ظرفیت سالن سینما رکس حدود نهصد نفر بود و آن شب حداقل ششصدوهشتاد بلیط فروخته شده بود عرض کردم تعدادی به هر شکل جان سالم به در بردند تعدادی احتمالا به تماشای فیلم نرسیده بودند اما این که دقیقا چه تعداد انسان در آن سالن بودند آن شب؟ مشخص نیست گمانه زنیست و بس از منابع خبری مختلف از طرفی آن تعدادی که جان سالم به در برده بودند


audio: 6gWqryyeF4E_0037.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
حاضر نبودند به شکل رسمی درباره‌ی حادثه صحبت کنند هیچکس چیزی نمی‌گفت همه می‌ترسیدند چرا می‌ترسیدند؟ که در آن فضای پر التهاب به همکاری با عوامل آتش‌سوزی متهمشان کنند و البته بودند کسانی که می‌خواستند حرف بزنند زبان بند آمده بود به واسطه‌ی چیزهایی که دیده بودند شنیده بودند زجر، صدای کودکانی که مادر خود را فریاد می‌کردند و گمش کرده بودند پدرانی که به خانواده‌ی خود می‌گفتند نگران نباشید


audio: 6gWqryyeF4E_0038.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
همه چیز درست میشه شاید اگر من و شما هم آنجا بودیم و می‌دیدیم و می‌شنیدیم هیچ نمی‌گفتیم زبانمان بند می‌آمد


audio: 6gWqryyeF4E_0040.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
استاندار وقت خوزستان محمدباقر نمازی یا همون شاپور نمازی بلافاصله بعد از آتش سوزی سینما رکس به همراه فرماندار، شهردار، رئیس شهربانی و مقامات مسئول خودشون رو به محل حادثه میرسونن و سعی می‌کنن ماموران آتش نشانی و سایر امدادگران کمک کنن که نتیجه چه شود؟ سریع‌تر آتش خاموش شود انسان‌هایی نجات پیدا کنند به ویژه سعی همگان بر این بود که


audio: 6gWqryyeF4E_0041.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
مجروحان زودتر به بیمارستان برسند شاید از تعداد کشته شدگان کمتر شود کمک‌های مسئولین اما کافی نبود تراژدی‌ای اتفاق افتاده بود که قابل تصور نبود در مطبوعات فردای آن روز نوشتند آبادان دیشب حالت فوق‌العاده‌ای داشت و بسیاری از مردم به خواب نرفتنند خانواده‌هایی که فرزندان و یا یکی از اعضای ایشان به سینما رکس رفته بودند


audio: 6gWqryyeF4E_0042.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
همگان در اطراف سینما اجتماع کرده بودند و زاری و شیون می‌کردند در ادامه خبرنگار روزنامه‌ی رستاخیز از فضای خیابان‌های شهرداری و زند آبادان در شب حادثه می‌نویسه پدر و مادرهایی را دیدم که لابه‌لای اجساد سوخته‌ی قربانیان دنبال فرزندان خود می‌گشتند در گورستان آبادان نیز وضع به همین منوال بود


audio: 6gWqryyeF4E_0043.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
همگان سعی می‌کردند که اجساد بستگان خود را بیابند چرا که آنان قابل شناسایی نبودند همگان سعی می‌کردند نشانه‌هایی در اجساد پیدا کنند و فریاد کنند با شیون که این دختر من است، پسر من است، زن من است، شوهر من است پدر من است، عزیز من است صدای شیون زنان و مردان در تمام شهر به گوش می‌رسید این رو یک خبرنگار نوشته و این رو ما اضافه کنیم


audio: 6gWqryyeF4E_0044.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
خانواده‌ی خالد و آسیه هم در میان کشته شدگان می‌گشتند تا عزیزان خود را بیابند پدر آسیه ناگهان گردنبندی روی یکی از اجساد کاملا سوخته پیدا کرد گردنبندی که متعلق به مادر او بود او فریاد کرد آسیه مادر آسیه که چند متر آن‌طرف‌تر داشت می‌گشت که شاید دختر خویش را بیابد بر زمین افتاد


audio: 6gWqryyeF4E_0045.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
ساعت بیست و دو در حالی که هفتصد نفر مرد و زن و کودک سرگرم دیدن فیلم گوزن‌ها بودند گروهی خرابکار و غیر معتقد به اصول انسانی با همکاری سرایدار سینما با مواد آتش‌زا سالن سینما را به آتس کشیدند بلافاصله بعد از شروع حریق برای اطفای آن از ماموران آتش نشانی شهرداری آبادان و شرکت ملی نفت ایران کمک خواسته شد


audio: 6gWqryyeF4E_0046.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
ماموران آتش نشانی موفق شدند در ساعت دوی بامداد آتش را مهار کنند تلاش برای خارج کردن اجساد سیصد و هفتاد و هفت نفر از تماشاچیانی که در آتش سوخته و کشته شدند ادامه دارد بر اساس آخرین گزارش‌ها سرایدار سینما که در ایجاد این آتش سوزی با خرابکاران همکاری داشته است در حالت مستی توسط ماموران دستگیر شده است و تحقیقات در این زمینه ادامه دارد


audio: 6gWqryyeF4E_0047.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
به گفته‌ی مقامات پلیس آبادان چند لحظه پس از شروع نمایش فیلم چند ناشناس با استفاده از تاریکی شب درهای ورودی و خروجی سینما را بسته، قفل کردند و داخل سالن سینما را با مواد آتش زا آغشته کرده و سپس با افروختن کبریت سینما را به آتش کشیدند و گریختند


audio: 6gWqryyeF4E_0048.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
این بخشی از گزارش روزنامه‌ی اطلاعات بود فردای روز حادثه بیست و نهم مرداد ماه 1357 به نظر می‌رسید انگشت اتهام حکومت باز هم به سمت خرابکاران نشانه رفته همانند اتفاقی که در مشهد، سینما آریا افتاد از پس آن آتش‌سوزی هم حکومت انگشت اتهام خود را به سمت خرابکاران نشانه رفته بود این خرابکاران چه کسانی بودند؟ عرض خواهم کرد در ادامه مفصل


audio: 6gWqryyeF4E_0049.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
اما یک نکته وجود داره متهم کردن خرابکارانی ناشناس به جنایت در آبادان کافی نبود بعد از این حادثه، کشور در بهت فرو رفت ایران زمین در بهت فرو رفت در تهران سینماها نمایش فیلم‌هاشون رو قطع کردند رادیوی ایران بسیاری از برنامه‌های موسیقی خودش رو متوقف کرد تو بسیاری از شهرها به یاد کشته شدگان سینما رکس آبادان تجمعاتی شکل گرفت و مردم آبادان هم


audio: 6gWqryyeF4E_0050.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
به خصوص به ناکارآمدی نیروهای آتش نشانی و شهربانی اعتراض کردن که حق هم داشتن روزنامه‌ی اطلاعات در مورد این موضوع تو همون روز نوشت شاهدان عینی حادثه می‌گفتند در این میان قصور دستگاه‌های آتش نشانی را نیز نباید نادیده گرفت با آن که چندین تلفن فوری به مراکز اتش نشانی شد و آن‌ها در جریان حریق قرار گرفتند اما خیلی دیر خود را به محل رساندند


audio: 6gWqryyeF4E_0051.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
و ضمنا اتومبیل‌های آتش نشانی فاقد تجهیزات لازم بود حتی یکی از ماشین‌ها آب هم نداشته این خبری بود که در 1357 منتشر شد در یک روزنامه پرانتز یادآوری کنم آیا امروز زمانی که اتش نشانی به محلی میرسد حتی اگر زود برسد دارای تجهیزات کافی هست؟ قضاوت با شما


audio: 6gWqryyeF4E_0052.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
در ادامه و کم کم اعتراضات گسترده‌تر شد من یه پرانتز و یک یادآوری از تاریخ کنم خدمت شما زمانی که اعتراضی بر اساس شکل می‌گیره واقعا متفاوته جنسش و زورش و تاثیرش و عملکردش این اعتراضی که ازش صحبت می‌کنیم از داغدار شدن خانواده‌هایی از پس آن شهری و از پسش کشوری ایجاد شد


audio: 6gWqryyeF4E_0053.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
یکی از اولین اعتراضات مهم زمانی رخ داد که در اولین شب جمعه‌ی کشته شدگان سینما رکس فردای حادثه جمعیت زیادی رفتند قبرستان آبادان نه فقط خانواده‌های آنان که جمعیت زیادی از آبادان گروهی از این جمعیت پیاده و با سنج و دهل و دمام در حال سینه زنی و نوحه‌خوانی بودند عزاداری مخصوص هموطنان جنوبی ما


audio: 6gWqryyeF4E_0054.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
آنان عکس‌های قربانیان فاجعه رو هم در دست داشتند عکس‌هایی که بعضا در دست کسانی بود که هیچ نسبتی با آن عکس نداشتند فقط داغ جمعی بود که در تمام شهر پخش شده بود دل همگان را سوزانده بود، جگرشان را در ادامه نیروی شهربانی آبادان، ژاندارمری آبادان زمانی که اون جمعیت داشت برمی‌گشت از گورستان بهشون هشدار داد که آقا جان تمام کنید


audio: 6gWqryyeF4E_0055.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
پراکنده شید و به صورت گروهی وارد شهر نشید تجمع نکنید و همین تذکر همین تذکر کوچک به مردم غیور آبادان کافی بود تا بر زخم آنان، بر زخم داغداران آبادان نمکی پاشیده شود نمکی که نتیجه‌اش چه شد؟ عرض می‌کنم


audio: 6gWqryyeF4E_0056.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
جمعیت با نیروهای شهربانی درگیر شدند در نهایت نیروهای امنیتی با تیرهای هوایی و گاز اشک آور جمعیت رو متفرق کردند اما این تظاهرات اصلی مردم آبادان نبود این یکی از تجمع‌های اعتراضی مهم بود که فردای روز حادثه اتفاق افتاد بیست و هشتم مرداد 57 آتش‌سوزی سینما رکس اتفاق افتاد چهارشنبه روزی بود، اولین اعتراض مهم فردای اون روز بود


audio: 6gWqryyeF4E_0057.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
پنجشنبه در گورستان آبادان اما زمانی که تاریخ رو جلو بیایم هفتمین روز درگذشت کشته شدگان سینما رکس یک تظاهرات بسیار مهم یه جورایی میشه گفت تظاهرات اصلی اتفاق افتاد مردم عزادار با نیروهای شهربانی، با نیروهای امنیتی به صورت جدی درگیر شدند تعدادی از تظاهرکنندگان دستگیر و مابقی پس از شکست شیشه‌های بانک صادرات، سازمان آب و فاضلاب آبادان


audio: 6gWqryyeF4E_0058.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
و یه سری دیگه از مکان‌های عمومی و دولتی متفرق شدند این‌ها آتشی بود که مدام میرفت زیر خاکستر و دوباره شعله‌ور میشد حضور مردم آبادان به قدری بود آن روز و روزها که دیگه مطبوعات ناچار شدن بهش اشاره کنند رقم پنجاه هزار نفری رو برای شرکت کنندگان در اون تظاهرات اعلام کردند که واقعا رقمی بود عجیب غریب برای آبادان شهری که حدود دویست و سی هزار نفر جمعیت داشت


audio: 6gWqryyeF4E_0059.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
آن روز پنجاه هزار نفر عدد بود طبق گزارش روزنامه‌ی آیندگان در آن درگیری یک نفر کشته و چندین نفر زخمی شدند این شروع ماجرا بود


audio: 6gWqryyeF4E_0060.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
در ادامه هنوز جو ملتهب بود که چهارم شهریور ماه 1357 بازار بزرگ جمشید آبادان هم آتش گرفت به طرز مشکوکی دچار آتش سوزی شد توی اون آتش سوزی هم بیش از سیصد مغازه در آتش سوخت مقامات دولتی همچنان معتقد بودند که آقا مخالفین شاه بازار رو آتش زدند از طرفی برخی مذهبیون به هر جهت اون زمان سینما رو نماد فحشا می‌دونستن


audio: 6gWqryyeF4E_0061.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
و اشاره کردیم پیش از این شب قبل از آتش سوزی سینما رکس هم یک سینما در مشهد آتش گرفته بود تمام این‌ها رو بهانه کرده بودند و گفته بودند آتش‌سوزی سینما رکس و از پس آن بازار آبادان تقصیر مخالفان شاه و مذهبیون تندروئه مقامات دولتی این رو می‌گفتند از اون سمت مخالفان شاه چی می‌گفتند؟ میگفتن هر دوی این آتش سوزی‌ها کار ساواکه! چرا؟ این کارو کرده ساواک که بندازه تقصیر انقلابیون


audio: 6gWqryyeF4E_0062.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
و انقلابیون رو بدنام کنه اون روزها نخست وزیر کی بود؟ جمشید آموزگار هر چند واقعه‌ی سینما رکس تیر خلاصی بود بر دوران یک ساله و چند روزه‌ی پربحران البته نخست وزیری جمشید آموزگار او پنجم شهریور 57 و یک هفته پس از آتش سوزی سینما رکس از سمت خودش استعفا کرد اما تا پیش از استعفا بارها و بارها


audio: 6gWqryyeF4E_0063.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
مخالفین شاه رو، مخالفین دولت و حکومتش رو به واسطه‌ی اقدام تروریستی در سینما رکس آبادان محکوم کرده بود جمشید آموزگار، بارها و بارها آنان را متهم کرد که عامل آتش سوزی سینما رکس آبادان قبل از آن سینما آریای مشهد و پس از آن بازار جمشید آبادان هستند


audio: 6gWqryyeF4E_0064.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
باعث تاسف است که در ماه مبارک رمضان و در روز میلاد امام حسن  یک محل عمومی، یک سینما را آتش بزنند و درهای آن را از پشت ببندند و سیصد و هفتاد و هفت نفر از هم میهنان ما را زنده زنده در آتش بسوزانند تصور این واقعه‌ی تاثرانگیز هم مشکل است چگونه ممکن است افرادی آنقدر از بشریت، انسان‌دوستی


audio: 6gWqryyeF4E_0065.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
مذهب و ایمان به خدا بی‌خبر باشند که دست به چنین کاری بزنند این کلام جمشید آموزگار بود در جلسه‌ای که با نمایندگان سازمان کارگران سراسری ایران داشت در تهران و تاریخ گواهی می‌کند که این یکی از آخرین جلسات رسمی جمشید آموزگار بود در مقام نخست وزیری ایران زمین


audio: 6gWqryyeF4E_0066.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
کمی بیایم جلوتر تاریخ رو، همون زمان داریوش همایون که سخنگو و وزیر اطلاعات و جهانگردی دولت آموزگار بود بعد از پایان اولین جلسه‌ی هیئت دولت اولین جلسه‌ای که از پس واقعه‌ی سینما رکس برگزار شد انگشت اتهام رو به سمت مخالفین شاه و دولت گرفت و گفت من تصور نمی‌کنم که در دنیا جز در دورانی که فاشیست‌ها در آلمان حکومت می‌کردند چنین اتفاقی افتاده باشد


audio: 6gWqryyeF4E_0067.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
اعمال تروریستی خیلی سابقه دارد و در بیشتر کشورهای جهان هم روی داده اما هیچ گروه تروریستی‌ای نسبت به مردم مملکت خویش چنین رفتاری نکرده است این یک فاجعه‌ی ملی‌ست و باید از طرف مردم به عنوان یک فاجعه‌ی ملی تلقی شود ما با گروه‌هایی روبرو هستیم که تحت عناوین مختلف یک حالت بسیار سبعانه‌ای نسبت به مملکت خودشان


audio: 6gWqryyeF4E_0070.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
توده‌های مردم اما بیشتر گوششون به کلام مخالفان حکومت بود تا مقامات حکومت بشتر به مخالفان گوش می‌کردند تا جمشید آموزگار و داریوش همایون سخنگوی دولت شاید یکی از دلایلی که آموزگار استعفا داد همین بود خیلی به سخنان او و موضع‌گیری‌های او اهمیتی داده نمی‌شد توسط توده‌های مردم مخالفان حکومت شاه نظر دیگری داشتند


audio: 6gWqryyeF4E_0071.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
اون‌ها فاجعه رو به عوامل حکومت نسبت می‌دادند و شاه و رژیمش رو متهم می‌کردند ساواک رو متهم می‌کردند رهبر انقلاب پیام تسلیتی صادر کرد آن زمان خطاب به مردم ایران به خصوص مردم آبادان من گمان نمی‌کنم هیچ مسلمانی بلکه انسانی دست به چنین فاجعه‌ی وحشیانه‌ای بزند جز آنان که به نظایر آن عادت نموده‌اند


audio: 6gWqryyeF4E_0072.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
و خوی درندگی و وحشی‌گری آنان را از انسانیت بیرون برده است آنچه مسلم است این عمل غیر انسانی و مخالف با قوانین اسلامی از مخالفین شاه که خود را برای حفظ مصالح اسلام و ایران و جان و مال مردم به خطر مرگ انداخته‌اند و با فداکاری از هم میهنان خود دفاع می‌کنند به هر مسلکی که باشند نخواهد بود


audio: 6gWqryyeF4E_0075.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
آتش را به طور کمربند در سراسر سینما افروختن و بعد توسط ماموران درهای آن را قفل کردن کار اشخاص غیر مسلط بر اوضاع نیست


audio: 6gWqryyeF4E_0076.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
در ادامه جامعه‌ی طلاب حوزه‌ی علمیه‌ی قم هم یک بیانیه‌ی شش بندی صادر کرد و گفت این عملیات کار نیروهای مذهبی نیست آن‌ها در بیانیه‌ی خود اول از نبودن آزادی بیان انتقاد کردند بعد از اصول صلح‌طلبان اسلام و مسلمین گفتند در ادامه به دستگاه پروپاگاندای شاه حمله کردند و این سوال را مطرح کردند که


audio: 6gWqryyeF4E_0077.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
چطور روزنامه‌ی جیره‌خوار اطلاعات فقط چند ساعت بعد از فاجعه شروع به اتهام بستن به انقلابیون کرد؟ چطور آن روزنامه در جریان بود؟ و فقط در عرض چند ساعت تیتر و مطلب آماده را چاپ کرد؟ در ادامه جامعه‌ی طلاب حوزه‌ی علمیه‌ی قم به سابقه‌ی جنایات مسئولین رژیم شاه اشاره کردند و آن‌ها را خرابکار واقعی دانستند بعد هم نوشتند این جنایت حساب شده


audio: 6gWqryyeF4E_0078.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
در شبی که فردایش بنا بود مجلس شورای ملی برقراری حکومت نظامی را بررسی کند لازمه‌ی تصویب این پیشنهاد ننگین دولت آموزگار بود در واقع نوشتند دولت آموزگار به مجلس گفته بود حکومت نظامی رو بررسی کن اوکی بده حکومت نظامی شه از اون ور رفتن خودشون این کارها رو کردن آتش سوزی راه انداختن، اول مشهد بعد آبادان بعد هم حالا بازار آبادان که مجلسو تحریک کنن حکومت نظامی رو تصویب کنه


audio: 6gWqryyeF4E_0079.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
در نهایت جامعه‌ی طلاب حوزه‌ی علمیه‌ی قم تو همون بیانیه اعلام کرد حکومت شاه قصد دارد تا با اشک تمساح ریختن و مقصر جلوه دادن مسلمانان افکار عمومی را از سایر جنایاتی که آن اواخر، رژیم انجام داده است منحرف کند


audio: 6gWqryyeF4E_0080.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
تو همین ایام تشکلی به نام جمعیت دفاع از آزادی و حقوق بشر توسط گروهی از اعضای جبهه‌ی ملی و نهضت آزادی تشکیل شده بود افرادی مثل مهندس بازرگان و سحابی، سنجابی، صباغیان و آیت الله طالقانی و حتی دکتر عبدالکریم لاهیجی توی اون تشکیلات عضو بودن این مجموعه یک نامه‌ای میزنه خطاب به اتحادیه‌های بین‌المللی حقوق بشر و مطبوعات جهانی


audio: 6gWqryyeF4E_0081.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
در اون نامه چی می‌نویسن؟ عینا باز نقل قول می‌کنم بعد از ماه‌ها کشتار و اعمال فشار از طرف حکومت ایران اکنون اعتراض و نارضایتی مردم ایران از شیوه‌های پلیسی و استبداد حکومت با توطئه‌ی تازه و خطرناکی روبرو شده است حکومت فقط به این مقدار تجاوز به حقوق انسانی اکتفا نکرده بلکه اکنون دست به ایجاد رعب و وحشت


audio: 6gWqryyeF4E_0082.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
از طریق نسبت دادن حریق‌های پیاپی سینماها و اماکن عمومی به مردم معترض زده است این توطئه به ظاهر و به زعم حکومت می‌تواند برای ایجاد وضع فوق‌العاده و کشتارهای دسته جمعی تازه و توقیف و نابودی رهبران مذهبی و ملی بهانه‌ی موجهی ایجاد کند ما تاکید قاطع داریم که حکومت ایران


audio: 6gWqryyeF4E_0083.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
با اجرای این توطئه تصمیم دارد صدای آزادی ملت را برای مدت نامعلوم و به قیمت اعمال وحشیانه‌ترین خشونت‌ها و شدیدترین کشتارها خاموش کند ما خواهان روشن شدن ریشه‌های اصلی خرابکاری‌های وحشیانه‌ی اخیر نظیر حریق سینما رکس آبادان و کشتار بالغ بر سیصد و هفتاد و هفت نفر انسان بیگناه هستیم


audio: 6gWqryyeF4E_0084.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
و آمادگی جمعیت ایرانی دفاع از آزادی و حقوق بشر را برای شرکت در کشف حقیقت و برملا کردن عاملین اصلی این جنایت‌ها و همچین علت کشتارهای چند ماه اخیر از سوی ماموران مسلح دولت را اعلام می‌داریم تشکیل یک کمیسیون بین‌المللی از سوی نمایندگان سازمان‌های جهانی با شرکت و همکاری جمعیت ایرانی دفاع از آزادی و حقوق بشر


audio: 6gWqryyeF4E_0087.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
فاجعه‌ی سینما رکس کم کم به یک منشا جدید برای اعتراض به حکومت شاه تبدیل شد خیلی مهمه از آغاز اون سال و با خونبار نبودن مراسم چهلم کشته شدگان اعتراضات در اردیبهشت 1357 تهران دیگر روی اعتراض ندیده بود خیابان‌هاش چند ماهی بود که پایتخت آرام بود داستان سینما رکس اما بنزینی بود بر مخزن سوخت اعتراضات پایتخت و البته


audio: 6gWqryyeF4E_0090.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
این وسط اخبار و گزارش‌های ضد و نقیض هم بر خشم مردم اضافه می‌کرد بعضی رسانه‌های بین‌المللی آمارهای جدیدی از فاجعه می‌دادند رادیو بی‌بی‌سی آمار کشته شده‌ها رو اون زمان نه سیصد و هفتاد و هفت نفر که چهارصد و سی نفر اعلام کرد حالا از کجا؟ خدا می‌دونه رئیس شهربانی آبادان اعلام کرد نه نفر مضنون بازداشت شدند و در حال بازجویی کردن آنها هستیم خبرگزاری فرانسه در ادامه اعلام کرد که گروه تروریستی‌ای که فاجعه آفریده


audio: 6gWqryyeF4E_0091.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
از چهار یا پنج نفر تشکیل می‌شده دولت هم اون زمان اعلام کرد که آتش‌سوزی کار مارکسیست‌های اسلامیست و بس رهبر وقت جبهه‌ی ملی جناب دکتر کریم سنجابی یک کنفرانس مطبوعاتی گذاشت و تلویحا دولت رو عامل این جنایت معرفی کرد و لفظ مارکسیست‌های اسلامی رو اساسا بی معنا دانست همه چیز شیر تو شیر بود


audio: 6gWqryyeF4E_0092.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
از اون طرف هیئت بازرسی نخست‌وزیری یک گزارش تهیه کرد از فاجعه و منتشرش هم کرد در اون گزارش آتش‌سوزی رو عمدی دونسته بود اون هیئت و همین طور برخی رو مقصر اعلام کرده بود از جمله علی نادری صاحب سینما رکس که زمان آتش سوزی تو قطار تهران خرمشهر بود کلا تازه داشت میرفت به سمت آبادان، نبود در ادامه سایر مسئولین سینما مقصر شناخته شدند به خاطر عدم حضور افراد آموزش دیده در سینما


audio: 6gWqryyeF4E_0093.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
و همینطور شهرداری آبادان که فاقد سازمان آتش‌نشانی مجهز بود و شیرهای آب آماده و تجهیزات کافی نداشت چند روز بعد هم محمد باهری وزیر دادگستری وقت اعلام کرد پانزده روز پیش جوانی در عراق دستگیر شد که اعتراف کرده در آتش سوزی سینما رکس دست داشته است اما چون به طور کامل قانع نشدیم و اشکالاتی در بین است


audio: 6gWqryyeF4E_0095.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
اوضاع اما از کنترل خارج شده بود نتیجه؟ محمدرضا شاه پهلوی باید شخصا به میدون میومد و اومد اومد که فضا رو آروم کنه اما سوال آیا فضا رو آروم کرد؟ خیر همه چیز رو بدتر کرد شاه در مصاحبه با تلویزیون فرانسه گفت کسانی که در آبادان سینما را به آتش کشیدند بر اثر وسعت و دامنه‌ی عمل، دست و پای خود را باختند


audio: 6gWqryyeF4E_0098.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
از کجا می‌دونسته عوامل قصد نداشتن فاجعه به بار بیارن؟ هه کار خودشه بچه‌ها کار خودشه از کجا می‌دونستی؟


audio: 6gWqryyeF4E_0099.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
اما سوال واقعا عوامل آتش سوزی سینما رکس آبادان کیا بودن؟ بیست و نهم مرداد یعنی فردای فاجعه یه گروهی بیانیه دادند و گفتند آی ملت غیور ایران ما بودیم آقا ما بودیم، داریم میگیم ما بودیم دیگه ما مسئولیت رو بر عهده می‌گیریم تمام و کیا بودند این گروه؟ خودشون رو گروه معرفی کردند قبل از سینما رکس چی کار میکردن این گروه؟ هیچی


audio: 6gWqryyeF4E_0100.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
و بعد از سینما رکس چه کردند این گروه؟ هیچی در واقع جز همین بیانیه هیچ ردی از این گروه در تاریخ وجود ندارد همون روزها خبرگزاری رویترز نوشت تاکنون یک گروه خود را مسئول به آتش کشیدن سینما رکس آبادان معرفی کردند اما هیچ شواهدی مبنی بر این که آیا این ادعا صحیح است یا نه؟ وجود ندارد دیروز یک شخص ناشناس به دفتر خبرگزاری رویترز در تهران


audio: 6gWqryyeF4E_0102.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
در تاریخ شاهدی برای این گروه برای وجود این گروه گروه انقلابیون سیاه وجود ندارد کلا به جز همون یک تلفنی که به خبرگزاری رویترز شده و صحت و سقمش هم واقعا مشخص نیست هیچ اثری از اینان وجود ندارد اما به هر حال این فاجعه عاملی داشته قطعا چه کسی یا کسانی بودند عاملان این فاجعه؟ اگر نازک شیم روی این سوال با یک اسم مواجه میشیم


audio: 6gWqryyeF4E_0103.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
اسمی به نام سید محمد کیاوش یا سید محمد علوی‌تبار هر دو اسم متعلق به یک محمده، یک نفر کسی که گویا بنا به مصالحی اسمشو همون سال‌های اول انقلاب عوض می‌کنه ایشون بعدها و در مجلس شورای اسلامی دور اول و دوم به عنوان نماینده‌ی مردم آبادان و بعد هم اهواز در مجلس حضور داشت و جالبه خود ایشون از معدود بازماندگان حادثه‌ی


audio: 6gWqryyeF4E_0107.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
محمد کیاوش یا علوی‌تبار او جزو کسانی بود که طرفداران خارج نشین پهلوی معتقد بودند عامل اصلی آتش سوزی سینما رکس بوده در واقع آقای محمد علوی‌تبار زمان آتش‌سوزی دبیر تعلیمات دینی بوده در آبادان و در ادامه هم شد مدیر مدرسه‌ی فرخی آبادان ایشون از نیروهای مذهبی شهر بوده، سوپر مذهبی


audio: 6gWqryyeF4E_0108.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
مخالفین نظام ادعایی دارند که بعدا به شکل تلویحی اصلاح طلبانی مثل محسن صفایی فراهانی اون رو تایید کردند ادعا چیست؟ برای رسیدن به این ادعا اجازه بدید اول کمی به عقب برگردیم به چه روزی؟ نوزدهم مرداد 1357 چند روز پیش از فاجعه


audio: 6gWqryyeF4E_0109.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
نوزدهم مرداد مصادف بود با پنجم رمضان اعتراضات در اصفهان منجر به درگیری شده بود اون زمان اعتراضاتی که کشته هم بر جا گذاشت اون اعتراضات سریعا به چند شهر دیگه هم کشیده شد چند شهر بزرگ مثل قم، تبریز، مشهد، یزد، شیراز و البته یک شهر کوچک به نام کازرون مجموعا تو یازده شهر حکومت نظامی اعلام شد اون زمان کازرون یکی از اون شهرها بود


audio: 6gWqryyeF4E_0110.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
حالا این کازرون شهریست نزدیک برازجان حدود صد کیلومتر بین این دو شهر فاصله هست مردمان کازرون در حالی مشغول اعتراض بودند که در برازجان خبری نبود همه قلیون برازجونی می‌زدن حالشو می‌بردن، لش طوری نتیجه؟ یک سبد میوه یک سبد میوه از کازرون فرستاده شد به برازجون این سبد میوه اما یه سبد عادی نبود


audio: 6gWqryyeF4E_0111.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
سینه‌بند کرست یا سوتین این‌ها مترادفند زمانی که یک سبد میوه به برازجون رسید از کازرون و در بازار تره‌بار برازجون درب سبد باز شد همه‌ی چشم‌ها گرد شد یک سینه‌بند آنجا بود، یک کرست، یک سوتین یک سوتین طبعا زنانه‌ی گویا نسبتا خاص، مال کی بود؟ یک سوغاتی بود و یک پیغام استعاری و البته بسیار ضد زن داشت کازرونی‌ها به برازجونی‌ها پیغام داده بودند که


audio: 6gWqryyeF4E_0112.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
قلیون می‌کشید؟ مرد نیستید که اعتراض نمی‌کنید نتیجه چه شد؟ برازجان شلوغ شد! ما مرد نیستیم؟ قلیان‌ها شکستند احتمالا خیابان‌ها ریختند اما باز شصت کیلومتر اون ور تر در مرکز استان بوشهر یعنی تو بندر بوشهر هیچ خبری نبود چه کردند؟ سبد میوه رو درشو بستن احتمالا فرستادن برای بوشهری‌ها و بوشهری‌ها هم درو باز کردن دیدن چی؟ سوتین واسه ما می‌فرستی؟ داغ کردند، خونشان به جوش آمد


audio: 6gWqryyeF4E_0114.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
برگردیم به آقای کیاوش یا علوی‌تبار محمد داستان ما، ایشون در آبادان در حسینیه‌ی اصفهونی‌ها جلسات ایدئولوژیک گویا برگزار می‌کرده یک روزی از روزهای آخر مرداد آقای کیاوش یه لباس زیر زنونه درمیاره میگه می‌دونید از کجا اومده؟ نه! می‌دونید؟ نمی‌دونید دیگه اینو جوون‌های بوشهری فرستادن برای شما کلاتونو بذارین بالاتر بدبخت‌ها گفتن شما مرد نیستید اعتراض نمی‌کنید! نتیجه؟ اعتراض کنید


audio: 6gWqryyeF4E_0115.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
و نتیجه؟ یک سینه‌بند سفری آغاز کرد از کازرون تا آبادان و حاصل این سفر چه بود؟ چند نفر از جوانان پای سخنرانی آقای کیاوش یا علوی‌تبار تصمیم گرفتن برن اعتراض و ثابت کنن مردن تصمیم گرفتن کاری کنن که کل تمام شهرهای دیگر خوابانده شود برای ما سوتین میفرستین؟ حالا وایسا نگاه کن


audio: 6gWqryyeF4E_0116.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
محسن صفایی فراهانی که گفتیم دستی بر سیاست هم داره ایشون و زمانی هم رئیس فدراسیون فوتبال بود یک مصاحبه‌ای داره با حسین دهباشی ایشون میگه فاجعه‌ی سینما رکس توسط انقلابیون رخ داد و بانیان اون فاجعه هم بعد از روی کار اومدن جمهوری اسلامی نماینده‌ی مجلس شدند خیلی ساده احتمالا منظور ایشون همین آقای علوی‌تبار باید باشه


audio: 6gWqryyeF4E_0117.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
به هر جهت آقای کیاوش یا علوی‌تبار اگر نگیم محرک این فاجعه بوده در بدترین حالت آمر این فاجعه بوده حالا سوال مطرح کنیم عوامل یا عامل این اتفاق کیا بودن؟ آمر بوده عامل کی بوده؟ عرض می‌کنم


audio: 6gWqryyeF4E_0118.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
آبادان بعد از فاجعه‌ی سینما رکس روی خوش ندید اول آتش سوزی بازار جمشید و بعد هم شروع سرقت‌های شبانه طبق اسناد حکومت پهلوی دو سه ماه بعد از حادثه سرقت‌های شبانه در آبادان اتفاق افتاد زمانی که باند سرقت دستگیر میشه یکی از اعضای باند تو اعترافاتش میگه با چند نفر دیگه تو قهوه خونه نشسته بوده یه بار


audio: 6gWqryyeF4E_0119.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
یکی از افرادی که برادرش در سینما رکس کشته شده بود اونجا بوده داشته به عاملان حادثه فحش خواهر مادر می‌داده رفیقش بهش میگه داداش بیخود فحش نده داداشت هم که مرده تو همون آتش سوزی بود اصلا چی الکی فحش میدی؟ خودش جزو کسایی بود که آتیش زد سینما رو طرف جا می‌خوره، میگه تو از کجا میدونی؟ رفیقش میگه خب منم بودم دیگه با هم رفتیم آتیش زدیم حالا من در رفتم او نتونسته و این یک سر نخ مهم بود


audio: 6gWqryyeF4E_0120.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
پلیسی جوان کارو درآورد گفت آقا گرفتیم تمام شد عوامل آتش زدن سینما رکسو پیدا کردیم و کیست؟ جوانی به نام حسین تکبعلی‌زاده در ادامه این حسین آقا دستگیر میشه به جرمش اعتراف هم می‌کنه میگه آقا من بودم و یدالله زاغی، فلاح و فرج بذرکار همین چند تا بودیم رفتیم تینر پاشیدیم کبریت کشیدیم روش اون سه تای دیگه کشته شدن نتونستن بیان بیرون من در رفتم


audio: 6gWqryyeF4E_0121.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
دیگه شرمنده، شد دیگه اشتباه کردیم دادگستری حکومت پهلوی هیچ وقت تکبعلی‌ازاده رو محاکمه نکرد چرا؟ چون عمر حکومت پهلوی به محاکمه‌ی او قد نداد شما به می‌دانید بهمن 57 انقلاب شد حکومت جدید بر سر کار آمد در ادامه دستگاه قضایی حکومت جدید با تکبعلی‌زاده چه کرد؟ اول آزادش کرد چرا؟ چون تکبعلی‌زاده گفت آقا ما رو شکنجه کردن ساواک اینا کشیدن ناخونامو با سیخ منو چیز کردن


audio: 6gWqryyeF4E_0122.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
من نبودم اشتباه شد منو ولم کنید اما در ادامه که او را آزاد کردند و کمی گذشت سیستم امنیتی جدید سوار داستان شد کمی اسناد مربوط به واقعه‌ی سینما رکسو حالا بررسی کرد سریع به نیروهاش دستور داد برید همون حسین تکبعلی‌زاده پدرسوخته رو بگیرید بیارید کار خود . بی تربیتشه


audio: 6gWqryyeF4E_0123.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
جالبه حسین تکبعلی‌زاده گویا اعتیاد داشته یکی از دوستاش که اسمش ایرج بوده بهش میگه تا کی میخوای گرفتار اعتیاد بمونی؟ دقیقا شبیه دیالوگ‌های فیلم گوزن‌ها البته شاید این اعترافات ساخته‌ی ذهن گرفتار اعتیاد حسین تکبعلی‌زاده بوده باشه قضاوتش با شما به‌هرحال اون آقا ایرج بر رفیق معتادش گویا تاثیر میذاره حسین به گروه‌های سیاسی هم علاقه‌مند میشه و سینما رو آتش می‌زنند با رفقاش


audio: 6gWqryyeF4E_0124.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
تکبعلی‌زاده تو دادگاش میگه من رفتم اول سینما سهیلا رو آتیش بزنم دیدم دو تا پاسبون جلو در وایسادن کار در نمیاد برگشتم رفتم سینما رکس بلیط خریدم رفتم تو و باقیش هم شما به می‌دانید هر چه گشتند همدستان حسینو پیدا نکردند، آن‌ها مفقود بودند البته تو بررسی‌ها در ادامه جسد دو نفر از اون‌ها بین کشته شدگان سینما شناسایی شد اما جسد فلاح هیچ وقت پیدا نشد


audio: 6gWqryyeF4E_0126.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
عباس سلیمی نمین که گفتیم تاریخ نویس و فعال سیاسی اصولگراست اما هنوز هم که هنوزه ساواک رو مقصر می‌دونه او و امثال او همچنان ساواک رو پشت واقعه‌ی سینما رکس میدونن ایشون یعنی عباس آقا بسته بودن در سینما رو آن شب کار ساواک می‌دونه و میگه ساواک چهار تا معتاد و مواد فروشی که تو کمیته‌ی مشترک ساواک و شهربانی آبادان


audio: 6gWqryyeF4E_0127.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
احتمالا ازشون پرونده داشته ازشون آتو داشته، زوری به کار گرفته، تهدیدشون کرده و قطعا معلوم هم نیست اون شب با چه مواد مخدری ‌اون‌ها رو برده بوده تو هپروت که چه کنن؟ دستور ساواک رو مو به مو اجرا کنن چشم به روی انسانیت بستند وارد سینما شدند همنوعان خود را به آتش کشیدند و از قضا خودشون هم گیر کردن و شاید مردن


audio: 6gWqryyeF4E_0128.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
به هر حال آقای سلیمی نمین معتقده کار کار ساواکه و اون معتادها هم خبر نداشتن که قراره درها بسته شه فکر میکردن به راحتی میرن تو آتیش میزنن بعد هم از سینما میان بیرون حتی فکر میکردن سایر تماشاچی‌ها هم از سینما میان بیرون اما اون فاجعه اتفاق افتاد و عمدا ساواک درها رو بست تا زنده زنده همه بمیرند آقای سلیمی نمین در ادامه میگه یکی از اون معتادها که رفتن آتیش زدن


audio: 6gWqryyeF4E_0129.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
تونسته از راه پشت بوم سینما فرار کنه ضمن این که چند نفر دیگه هم از تماشاچی‌ها از همون مسیر تونستن اون شب فرار کنن اما سایر معتادایی که رفتن آتش زدند و عوامل این اتفاق بودند موفق به فرار نشدن و سوختند و مردند


audio: 6gWqryyeF4E_0130.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید به یک سوال پاسخ بدیم بی جواب نگذاریم این سوال رو سرنوشت تکبعلی‌زاده چه شد؟ همان جوانکی که اتفاقی روزی در یک قهوه خانه خودشو لو داد قبل از انقلاب دستگیر شد دادگاهی اما برگزار نشد چرا که دوران پهلوی سرآمد بعد از انقلاب اول آزاد شد اسناد بیشتری که به دست آمد دوباره دستگیر شد سرنوشت او چه شد؟ یک دادگاه برگزار شد، بیست جلسه


audio: 6gWqryyeF4E_0131.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
شهریور 1359 در آبادان این اتفاق افتاد در اون دادگاه کیفرخواست علیه 33 متهم البته صادر و قرائت شد گرچه عمدتا اون دادگاه تبدیل شد به دادگاه شخصی حسین تکبعلی زاده عملا داشتن او رو محاکمه می‌کردن اما نتیجه چه شد؟ آقای تکبعلی‌زاده نامه‌ای به رهبر انقلاب نوشت درخواست عفو کرد گویا البته نامه کارساز نشد چرا که دادگاه حکم به اعدام او داد البته نه فقط اعدام او


audio: 6gWqryyeF4E_0132.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
حسین تکبعلی‌زاده سروان منوچهر بهمنی ستوان وقت شهربانی آبادان علی نادری صاحب سینما رکس اسفندیار رمضانی دهاقانی مدیر داخلی سینما رکس سرهنگ سیاوش امینی آل آقا رئیس سابق اطلاعات شهربانی آبادان و فرج الله مجتهدی کارمند ساواک زمان این اتفاق همگی با هم اعدام شدند سیزدهم شهریور 59


audio: 6gWqryyeF4E_0133.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
یک نکته رو پیش از ادامه عرض کنم داستان علی نادری واقعا تراژیکه، چرا؟ علی نادری که عرض کردم صاحب سینما رکس بود زمان اون اتفاق ، زمان اون فاجعه و اتش سوزی اصلا تو آبادان نبود او رفته بود تهران و تو راه برگشت بود پیش از این عرض کردم تو قطار تهران خرمشهر بود در واقع صبح که میرسه آبادان میخواد بره سر کارش یه جورایی می‌بینه عه سر کارم کو؟


audio: 6gWqryyeF4E_0134.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
کل سینما به همراه اغلب انسان‌هایی که در آن بودند به خاکستر تبدیل شده بودند قطعا علی نادری اون زمان فکر نمی‌کرد قراره به واسطه‌ی این اتفاق خودش هم جونشو از دست بده اما دیدیم بعد از انقلاب اعدام شد درباره‌ی سایر افرادی که اعدام شدند هم گاهی مطالبی نقل میشه اجازه بدید اشاره کنیم بهش مثلا خدری که عرض کردم خبرنگاری بود که زودتر از همه همون شب رسید سر صحنه و خبر تهیه کرد از اون فاجعه


audio: 6gWqryyeF4E_0135.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
یه نقل قولی داره میگه یکی از کسانی که اعدام شد ستوان جوانی بود به نام بهمنی همون آقای سروان منوچهر بهمنی، ستوان شهربانی آبادان میگه اتفاقا خیلی ورزشکار بود قهرمان بوکس و کشتی بود به چه جرمی اعدامش کردند؟ این آقای خبرنگار میگه میگه به جرم قصور در انجام وظیفه اعدام شد اما واقعیت چه بوده؟ البته باز تاکید کنم عینا نقل قول آقای خدریه ایشون میگه شایعه‌ای شنیدم که قبل از انقلاب


audio: 6gWqryyeF4E_0136.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
آقای موسوی تبریزی یک مراسمی داشته در آبادان این ستوان جوان هم به دستور شهربانی به دستور مافوق خودش مجبور بوده بره جلوی این سخنرانی رو بگیره برخورد کنه با اون تجمع غافل از اینکه این آدم فردا روز میشه رئیس دادگاهش نتیجه‌ی این برخورد قبل از انقلاب


audio: 6gWqryyeF4E_0139.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
نبود آب برای خاموش کردن آتش سینما رکس یکی از اتهاماتی بود که علی نادری صاحب سینما که آن شب تو قطار تهران به خرمشهر بود و تازه داشت میومد آبادان به خاطرش اعدام شد حجتالاسلام سید حسین موسوی تبریزی رئیس دادگاه عاملان آتش سوزی سینما رکس بود پرانتز یادآوری کنم همان کسی که آن ستوان جوان قبل از انقلاب جلوی سخنرانی او رو گرفته بود ایشون رئیس دادگاه بود


audio: 6gWqryyeF4E_0140.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
به همین جهته که اون خبرنگار گفته بود اون ستوان ساواک هم چون قبل از انقلاب روزی جلوی سخنرانی رئیس این دادگاه رو گرفته بود بعد از انقلاب اعدام شد به‌هرحال آقای حجتالاسلام سید حسین موسوی تبریزی یه نقل قولی داره عینا بنده عرض کنم، ایشون گفته که اون زمان سینما رکس از ایمنی پایینی برخوردار بود و حتی راه فرار را با ظروف نوشابه بسته بودند شهرداری از یک هفته پیش از آتش سوزی اخطار کرده بود


audio: 6gWqryyeF4E_0141.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
که تانکر آتش‌نشانی خالیست اما به این توصیه عمل نشده بود شهرداری علیه مدیر سینما رکس شهادت داده که صاحب سینما رکس اخطارهایش را نادیده گرفته این نقل قول آقای حجتالاسلام سید حسین موسوی تبریزی بود رئیس دادگاه نتیجه؟ عرض می‌کنم


audio: 6gWqryyeF4E_0142.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
گاهی عدم رعایت ایمنی می‌تواند به مرگ انسان‌هایی منجر شود و گاهی همین عدم رعایت ایمنی می‌تواند به مرگ فردی منجر شود که خود، او سهل‌انگاری کرده است خود، او صاحب جایگاهی بوده است که مسئول بوده است باید کاری را انجام می‌دادست و ندادست و به او اخطار شده است و توجه نکرده است و نتیجه؟ اعدام شده است


audio: 6gWqryyeF4E_0144.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
تاریخ به ما می‌آموزد که سهل‌انگاری در تاریخ زیاد شده است در همین مورد مشابهش و این سوال را ایجاد می‌کند تاریخ که آیا همگان مواخذه شده‌اند؟ نه اعدام تنبیه شده‌اند؟ آیا همگان عذر خواستند؟ استفعا کردند؟ زمانی که آتشنشان‌هایی مردند، انسان‌هایی مردند ساختمان‌هایی فرو ریختند در همان آبادان، در همین چند وقت گذشته


audio: 6gWqryyeF4E_0146.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
ما برای این قسمت از مورخ تیم مورخ برای این قسمت از مورخ سراغ منابع بیشماری رفت اما بعضی سوالات درباره‌ی حادثه و آن فاجعه آن شب، سینما رکس آبادان، هنوز بی پاسخ مانده است به طور مثال اون سرایداری که در مطبوعات گفته شد بازداشت شده مست کارش به کجا رسید؟ کجا رفت؟ چی گفت؟ چه شد اصلا؟ هیچ اثری از او در هیچ منبعی پیدا نکردیم


audio: 6gWqryyeF4E_0147.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
اکر شما مخاطبان نازنین تیم مورخ از او خبری دارید، منبعی دارید خوشحال میشیم با ما هم به اشتراک بگذارید تا ما هم آن را با همگان به اشتراک گذاریم یا یک سوال دیگه مطرح کنیم درباره‌ی ماده‌ی آتش‌زایی که آن شب استفاده شده اختلاف نظرهایی وجود داره گزارشی از شهربانی اون زمان هست که میگه سه گالن بنزین در آتش سوزی استفاده شده اسنادی که ویکی لیکس سال‌ها بعد منتشر کرد میگه بر اثر گازوئیل این اتفاق افتاده


audio: 6gWqryyeF4E_0148.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
تو پرانتز اینو یادآوری کنم ما یک قسمت درباره‌ی ویکی‌لیکس و آقای جولیان آسانژ صحبت کردیم کما این که یوتیوب کلا اجازه‌ی پخش به ما نداد و ما مجبور شدیم اختصاصی از کانال تلگرام مورخ آن را منتشر کنیم و پیشنهاد می‌کنم حتما این قسمت رو ببینید بشنوید و از پشت پرده‌ی خبرنگاری و آزادی بیان بیشتر باخبر بشین این سوال اینجا مطرح میشه که چگونه ویکی لیکس و جولیان آسانژ


audio: 6gWqryyeF4E_0149.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
اسنادی از فاجعه‌ی سینما رکس 1357 دارد و هنوز منتشر نشده به‌هرحال ویکی لیکس اون موقع گفت گازوئیل بوده شهربانی گفت بنزین بوده عباس سلیمی نمین که عرض کردم استاد اصولگرای دانشگاه امروزه و فعال سیاسی ایشون میگه ماده‌ی آتش‌زا بنزین هواپیما بوده اصلا هه هه اصلا از کجا میدونه هم بحث جالبیست خود اون حسین تکبعلی‌زاده‌ی متهم


audio: 6gWqryyeF4E_0150.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
تو دادگاهش گفته از تینر استفاده کردیم ما و باز سواله که چیه بالاخره؟ هیچ وقت جواب قطعی به این سوال داده نشد از چه ماده‌ی آتش زایی استفاده شد؟ و یک سوال مهم دیگه که آن هم راز سر به مهر تاریخه، شاید مهمترین سواله مسدود بودن درهای سینما رکس آبادان چرا مسدود بود؟ آیا ساواک درها را بسته بود؟ آیا خرابکارها درها را بسته بودند یا نه؟


audio: 6gWqryyeF4E_0151.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
به واسطه‌ی صرفا ازدحام جمعیت در سینما باز نمیشد؟ عرض کردم درهای سالن سینما رکس آبادان فقط به تو باز میشد یعنی اگر جمعیت فشار میاورد به در این در نمی‌تونست باز بشه که ملت خارج شن و قطعا تو اون شرایط ترس و وحشت همه دارن هجوم میارن و فشار میارن به در در نمی‌تونه بیاد عقب باز بشه که خارج بشن


audio: 6gWqryyeF4E_0153.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
و چگونه بسته بود اگر بسته بوده از این جنس سوالات زیاده واقعا در رابطه با فاجعه‌ی سینما رکس آبادان آن شب عجیب و تراژیک مثلا آیا آتش سوزی از درها شروع شده یا از جای دیگه؟ به هر حال، فارغ از تمام این سوال‌ها یک چیز قطعیست آینده پاسخ خواهد داد ماه هیچ وقت پشت ابر نمانده، نمی‌ماند و شما بشنو نخواهد ماند


audio: 6gWqryyeF4E_0154.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
تاریخ انقدر زیبا قضاوت می‌کند و انقدر زیبا این قضاوت رو در دل آینده به من و شما اطلاع میدهد که خواهیم نشست و به زیبایی نظاره خواهیم کرد این که هستیم ببینیم و بشنویم یا نه؟ هیچکس نمیدونه


audio: 6gWqryyeF4E_0155.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
یک سوال دیگه هم مطرح کنیم چه بر سر سینما رکس آبادان و بقایاش اومد؟ خرابه‌ی مربوط به این سینما تا سال‌ها سر جای خودش باقی مونده بود حتی بمباران آبادان طی هشت سال جنگ هم صدمه‌ای به اون خرابه‌ها وارد نکرده بود انگار آن‌ها بر سر جای خود ایستاده بودند که یادآوری کنند اینجا انسان‌های بیگناهی کشته شدند آی آدم‌ها


audio: 6gWqryyeF4E_0156.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
ساید افکت و تاثیرات اتفاقات رو ببینید مردند در کنار مخروبه‌ی سینما رکس پاساژ رکس آبادان در ادامه راه اندازی شد اما انگار اسم رکس، اسم رکس آبادان با آتش گره خورده بود


audio: 6gWqryyeF4E_0158.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
و نهایتا 1384 و یک سال از پس آتش‌سوزی دوم رکس آبادان بقایای باقی‌مونده از سینما و همینطور پاساژ به کلی تخریب شد پاساژ جدیدی روی اون‌ها ساخته شد و اینجا به هر جهت یادی کنیم از تمام رفتگان آن شب


audio: 6gWqryyeF4E_0159.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
راهپیمایی بیست و دوم بهمن، روز قدس صف‌های شکل گرفته کنار صندوق‌های رای زمان انتخابات در واقع هر زمانی صداوسیما ذوق‌زده است و میخواد از حضور گسترده‌ی مردم سخن بگه از حماسه‌ی ملی سخن بگه از آهنگ فیلمی استفاده می‌کنه به نام ترن آهنگی ساخته‌ی مجید انتظامی، کدام آهنگو عرض می‌کنم؟


audio: 6gWqryyeF4E_0160.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
این اهنگ این آهنگ پیش از هر واقعه‌ی سیاسی و اجتماعی دیگری اما راهپیمایی، صف‌های مختلف پیش از هر چیز دیگری به یک چیز اشاره دارد به آتش سوزی سینما رکس آبادان شب بیست و هشت مرداد 1357 به کشته شدن بیش از چهارصد انسان بیگناه به این اشاره دارد به این حادثه‌ی دلخراش و پرابهام اشاره دارد امیر قویدل فیلم ترن رو 1366 ساخت


audio: 6gWqryyeF4E_0161.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
به یاد داریم قطعا که این فیلم داستان یک لوکومتیوران بود که قطار حامل سوخت ارتش شاهنشاهی رو دزدید که به مردم شمال کشور برسونه انگیزه‌ی لوکوموتیوران که نقشش رو فرامرز قریبیان بازی می‌کرد مرگ پسر، عروس و نوه‌اش مرگ عزیزانش بود در حادثه‌ی سینما رکس آبادان فرامرز قریبیانی نقش این لوکومتیوران رو بازی کرد در 1366


audio: 6gWqryyeF4E_0162.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
که خود، او شبانگاه بیست و هشت مرداد 1357 تصویرش روی پرده‌ی سینما رکس آبادان بود در کنار بهروز وثوقی به‌هرحال رکس و مهمان‌هاش تماشاچی‌هاش سوختند خاکستر شدند و تاریخ ثبت کرد کسان زیادی کشته شدند و تاریخ ثبت کرد خانواده‌های بسیاری چشم به راه ماندند


audio: 6gWqryyeF4E_0163.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
تاریخ از پس این اتفاق هم ثبت کرد وقایعی که خانواده‌های زیادی را چشم به راه نشاند دوباره و بعد داغدارشان کرد و بر گوری نشاند تاریخ این را هم به ما نشان داد آن اتفاق سینما رکس آبادان در نهایت آتشش به انبار باروت انقلاب افتاد از مرداد 57 تا بهمنش زمان زیادی نیست و شاید این را آموخت که داغ


audio: 6gWqryyeF4E_0164.opus
source: youtube
source_id: 6gWqryyeF4E
invalidation: VALID
text:
می‌تواند نتیجه‌های بزرگ ایجاد کند، انقلاب کند در نهایت اجازه بدید یادی کنیم از وقایعی از این دست سانچی، متروپل رکس، بازار جمشید


audio: aazyZ-8kdIs_0001.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
علی اصغر حکمت در جوانی خاطره‌ای دارد عصر روز بیست و نهم اسفند 1304 شب عید نوروز برای نخستین بار در عمر خود با طیاره‌ی یونکرس آلمانی پرواز نموده از تهران به بندر پهلوی رفتم با مرحوم عبدالله بهرامی معاون وزارت معارف در این مسافرت هم‌داستان شدیم


audio: aazyZ-8kdIs_0002.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
و از بیم منع و مخالفت کسان و آشنایان به طور محرمانه، بدون اطلاع سفر کردیم او در ادامه خط سیر پروازشو توضیح میده در اون خاطره از پرواز بر فراز صحراهای قزوین و کوه‌های البرز و دشت‌های سرسبز گیلان می‌نویسه در نهایت خاطره‌ی او به این‌جا می‌رسه که هنگامی که طیاره‌ی ما در نقطه‌ی آخر سیر خود


audio: aazyZ-8kdIs_0003.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
یعنی چمن سرسبز شرق بندر غازیان ایستاد و ما فرود آمدیم جماعت کثیری از اهالی محل به استقبال و تماشا آمدند ناگهان یکی از تماشاییان که مردی موقر با ظاهری آراسته بود به سمت من آمد با لهجه‌ای پر از تاسف و شفقت به من عتاب کرد که ای جوان چرا جان خود را به خطر انداخته‌ای؟


audio: aazyZ-8kdIs_0004.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
و بر این کشکول عزرائیل سوار شده‌ای؟ مگر از عمر خود سیر شده‌ای؟ و این نمونه‌ای بود از افکار عمومی نسبت به هواپیما و هواپیمایی علی اصغر حکمت آن زمان جوانی بیش نبود و احتمالا در اون دوران رویاهای بلندپروازانه‌ای در سر داشت که البته بعدها به بسیاری از اون رویاها دست پیدا کرد او اولین رئیس دانشگاه تهران است


audio: aazyZ-8kdIs_0005.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
کتابخانه‌ی ملی را پایه‌گذاری کرده است و در طول زندگی انواع و اقسام وزرات‌خانه‌های این مملکت را وزارت کرده است اما احتمالا اون زمان او در جوانی در مخیلاتش هم نمی‌تونست سیر داستان هواپیما در ایران رو به این شکل تصور کنه هواپیمایی که اون ایام با دیده‌ی تردید و ترس بدان نگاه می‌شد


audio: aazyZ-8kdIs_0006.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
کشکول عزرائیل نامش می‌نهادند مردمان در ادامه و در طول تاریخ همان کشکول عزرائیل روزی مایه‌ی غرور ایران‌زمین شد و البته صد افسوس هزاران دریغ که روزی هم شد عامل حسرت برای ایرانیان و ایران‌زمین ما در دقایق آتی در این قسمت از مورخ از داستان هواپیما در ایران سخن خواهیم گفت


audio: aazyZ-8kdIs_0008.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
در این قسمت از مورخ، به آسمان نگاه خواهیم کرد و تاریخچه‌ی پرغرور و البته شاید پر ز غم همای ایران‌زمین را مرور خواهیم کرد سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: aazyZ-8kdIs_0010.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: INVALID_CHARS
text:
اول: کتاب تاریخچه‌ی هواپیمایی اثر عباس عطروش دوم: تاریخچه‌ی مندرج در سایت رسمی ایران ایر و سوم: چندین سایت معتبر داخلی و بین‌المللی


audio: aazyZ-8kdIs_0011.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
که در رابطه با ایران ایر، هما و تاریخ صنعت هوانوردی ایران‌زمین قلم زدند در تمام این سال‌ها البته منابع معتبر اینجا یک نکته رو یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید


audio: aazyZ-8kdIs_0013.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
علاقه‌مند بودید برای ما هنگام دیدن یا شنیدن مورخ فیلم‌هایی تهیه بفرمایید از خود آن‌ها را ارسال کنید تا ما پخشش کنیم و لذتش را دو چندان حالا بریم در دل تاریخ


audio: aazyZ-8kdIs_0014.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
سفر کنیم به 1292 خورشیدی تهران دوازدهم دی ماه، ایران‌زمین مردمان تهران متحیر به آسمان چشم دوخته بودند شیئی می‌دیدند متحرک، معلق در آسمان با صدایی عجیب، غرشی بلند بسیار جذاب کودک و پیر و جوان با چشمانی گرد خیره مانده بودند نمی‌دانستند با چه چیزی طرفند؟ و در واقع سوال این بود که


audio: aazyZ-8kdIs_0017.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
و این طیاره دقایقی آن روز در آسمان چرخید و باز چرخید و چرخید و چرخید و مردمان قدم قدم قدم چرخش و حرکت آن را دنبال کردند تا


audio: aazyZ-8kdIs_0019.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
به زمین نشست جمعیت تهران آمدند فوج فوج آمدند برای چی؟ تماشا و البته عکس گرفتن در آن جمعیت احمد نامی هم حضور داشت نه احمد هاشمی که احمد قاجار


audio: aazyZ-8kdIs_0020.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
اون روز خلبان اون شیئ معلق و شما بشنو طیاره فردی بود به نام کوزمینسکی اصالتا لهستانی بود و برای انجام پروازهای نمایشی و البته کسب درآمد یک هواپیمای برلیوی 11 از روسیه برداشته بود باهاش می‌چرخید پول درمی‌آورد ایشون قطعات این هواپیما رو از طریق کشتی آورد بندر انزلی اون زمان از اونجا زمینی تا تهران حملش کرده بود


audio: aazyZ-8kdIs_0021.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
و تو تهران سر هم کرده بود قطعاتو اولین پرواز آزمایشیش هم در آسمان تهران انجام داده بود آن روز دوازدهم دی ماه 1292 البته ایشون به محل خوب فرود هواپیما فکر نکرده بود فقط پریده بود از جای مناسب از پس پریدن و اوج گرفتن نگاهی به پایین کرده بود گفته بود اوه حالا کجا بشینیم؟ اینقدر چرخیده بود تا میدان مشق رو


audio: aazyZ-8kdIs_0022.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
مناسب‌ترین جا دیده بود برای فرود گرچه در حین فرود هواپیماش آسیب می‌بینه چون محل پیش بینی شده‌ای وجود نداشت برای فرود هواپیما آن زمان در تهران و شما بشنو در ایران‌زمین به‌هرحال او آن روز نشست هواپیماش آسیب دید از پس تعمیر هواپیما منتقلش کرد به محله‌ی قصر قجر آن زمان در تهران از مردم پول می‌گرفت برای مردم پروازهای نمایشی انجام می‌داد


audio: aazyZ-8kdIs_0023.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
گفتیم حتی احمدشاه قاجار هم این مسئله به مذاقش خوش اومد و پا شد رفت هواپیما رو دید خلبان رو دید عکس یادگاری هم با همدیگه گرفتن گذاشت توی آلبومش جناب احمدشاه این اولین مواجهه‌ی مردمان ایران‌زمین و تهران با هواپیما بود در تاریخ ایران‌زمین در ادامه طولی نکشید که این مواجهه بارها و بارها تکرار شد


audio: aazyZ-8kdIs_0024.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
و البته حس کنجکاوی بار اول حالا جاشو داد به ترس و وحشتی بی‌بدیل چرا؟ تنها چند ماه گذشت که جنگ جهانی اول آغاز شد خبری از پروازهای نمایشی نبود که پروازها تبدیل به پروازهای تهاجمی شد پروازهای جنگی اروپا به آتش کشیده شد، ایران هم شعله‌های آن آتش دامن ایران‌زمین را گرفت و همین تهران ما


audio: aazyZ-8kdIs_0025.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
آسمانش توسط هواپیماهایی تسخیر شد نتیجه؟ چند ماه از پس اولین پرواز نمایشی بر فراز آسمان ایران و شما بشنو تهران حالا مردمان ایران‌زمین پرواز هواپیماهای جنگی رو نظاره می‌کردند بر فراز آسمان خودشون به جای حظ بردن و عکس گرفتن با آن هواپیماها از آن اژدهای غران آسمان‌های آن روز می‌ترسیدند


audio: aazyZ-8kdIs_0026.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
قطعا آن روز تاریخ درس داد به تمام مردمان که هر آن چیز که ساخت دست نوع بشر است امروز زیباست ممکن است فردا فرشته‌ی مرگ باشد


audio: aazyZ-8kdIs_0028.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
تای صنعت هوایی ایران‌زمین کجاست؟ تای تاریخ هواپیما در ایران کمی بعد از این اتفاقاته زمانی که رضاخان هنوز شاه نشده بود و نخست‌وزیر بود به این فکر می‌کنه که برای ارتش ایران نیروی هوایی درست کنه تعدادی افسر می‌فرسته فرانسه برای آموزش نظامی یک سال بعد، از پس آموزش آن افسران سه تا یونکرس آلمانی و چهار تا هواپیمای روسی


audio: aazyZ-8kdIs_0031.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
و اولین شعبه‌ی شرکت هواپیمایی رو در ایران راه‌اندازی می‌کنه حالا دیگه آسمان ایران جز پرندگان متنوعش مهمانان دیگری هم داشت ساخت نوع بشر


audio: aazyZ-8kdIs_0032.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
یونکرس، یک خط هوایی بین تهران، مشهد، شیراز و بندر انزلی داشته هم برای خدمات پستی ازش استفاده می‌شد هم برای حمل بار و هم مسافر تا سال‌های یونکرس و هواپیماهاش تنها پرنده‌های ساخت دست انسان بودند که بر فراز آسمان ایران پرواز می‌کردند علی اصغر حکمت که روایتش رو در ابتدای این قسمت عرض کردم روایت پرواز او از تهران به بندر پهلوی


audio: aazyZ-8kdIs_0033.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
سوار یکی از همین هواپیماهای یونکرس آلمانی شده بود آن زمان که مردمان بهش چه گفتند؟ گفتند چرا سوار این کشکول عزرائیل شدی؟ از طرف دیگه عمده‌ی ارتباط مردم عادی با هواپیما تماشای پروازهای نمایشی بود فقط کسی جرات نمی‌کرد یه جورایی سوار شه مردم تهران تو دوشان تپه یعنی آشیانه‌ی این هواپیماها جمع می‌شدن پول می‌دادند هواپیما رو ببینن عکس بگیرن تهش بره!


audio: aazyZ-8kdIs_0034.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
تهش یه خلبان میشست یه دوری میزد خلبان می‌گفت بفرمایید با هم بریم، جیغ می‌زدن در می‌رفتن آ.با.ولم کنید .من می‌ترسم .موسیقی بشنویم .بله


audio: aazyZ-8kdIs_0035.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
خب اولین هواپیما زمانی به ایران اومد که هنوز فرودگاهی در کار نبود، عرض کردم از زمین‌های بزرگ بایر که عملا کاربریشون چیز دیگری بود غیر از باند فرودگاه بود به عنوان باند فرودگاه استفاده می‌شد اما همون زمانه که دولت به صرافت ساخت نیروی هوایی افتاده بود عرض کردم 1304 رضا خان همزمان تشکیل نیروی هوایی به فکر ساخت یک فرودگاه هم میفته


audio: aazyZ-8kdIs_0036.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
اراضی مهرآباد امروز اون زمان خیلی از شهر تهران فاصله داشت و مکان مناسبی بود برای فرودگاه، انتخاب میشه این فرودگاه اون زمان 1304 دستور ساختش داده میشه مساحت چقدر بوده؟ یک میلیون و چهارصد هزار متر مربع هزینه‌ی تسطیح چقدر میشه؟ پنج هزار و ششصد تومان تسطیح میشه، میشه فرودگاه اولیه و حالا 1317 در ادامه تهران رسما صاحب فرودگاه شد فرودگاهی به نام


audio: aazyZ-8kdIs_0038.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
تاریخ رو بیایم جلو مرداد 1318 کمی بعد حالا رضاخانی که رضاشاه شده بود دستور تاسیس باشگاه ملی هوانوردان ایران رو میده تو این باشگاه بنا بود آموزش خلبانی به ایرانیان داده بشه که چی بشه؟ جز هواپیما و فرودگاه خلبان هم خودمون داشته باشیم دیگه از خارج وارد نکنیم هزینه‌ی این باشگاه از مالیات عمومی پرداخت میشد یه آماری هست میگه سال 1320


audio: aazyZ-8kdIs_0039.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
حدود بیست و شش خلبان در این باشگاه تربیت شده بودند رئیس هیئت مدیره‌ی باشگاه آقای قوام‌الملک شیرازی بود مدیر عاملش عبدالله یاسایی بود و نایب رئیس هیئت مدیره شوکت‌الملک علم وزیر پست و تلگراف وقت علی اصغر حکمت که ابتدای این قسمت درباره‌ش صحبت کردیم روایت او را روایت کردیم، وزیر کشور بود او هم حضور داشت صدیق اعلم رئیس فرهنگستان ایران


audio: aazyZ-8kdIs_0040.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
سهم السلطان بیات نایب رئیس مجلس شورای ملی عباس مسعودی نماینده‌ی مجلس و مدیر روزنامه‌ی اطلاعات در ادامه سرتیپ احمد نخجوان، سرپرست وزارت جنگ و سرتیپ احمد خسروانی این‌ها اعضای هیئت مدیره‌ی باشگاه ملی هوانوردی ایران بودند این آقای نخجوانی که عرض کردم، سرتیپ احمد نخجوان سرپرست وزارت جنگ خودش از اولین خلبان‌های ایرانی بوده


audio: aazyZ-8kdIs_0042.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
یه نکته‌ی مهم و جالب رو ازش صحبت کنیم در تاریخ ما وجود دارد که در اولین دوره‌ی آموزشی همین باشگاه ملی هوانوردی ایران چند بانوی ایرانی هم عضو باشگاه میشن که خلبانی یاد بگیرن عفت تجارتچی اولین زن ایرانیست که میره ثبت نام می‌کنه اجازه بدید کمی نازک شیم در داستان اولین زن خلبان ایران ایشون تو خاطراتش آورده عینا نقل قول می‌کنم از همان کودکی شوق پرواز آرام و قرارم را گرفته بود


audio: aazyZ-8kdIs_0043.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
و بزرگترین آرزویی که در دل داشتم این بود که روزی خلبان شوم به خاطر دارم زمانی که محصل دبستان بودم روزی برای تماشای فیلم به یکی از سینماهای تهران رفتم در این فیلم خلبان هواپیما هنگام پرواز در دریا سقوط کرد عده‌ای به کمکش شنافتند و با زحمت بسیار او را از درون کابین هواپیما و آب بیرون کشیدند اما زمانی که خلبان کلاه مخصوص خود را از سر برداشت


audio: aazyZ-8kdIs_0044.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
دیدم و آن‌ها هم متوجه شدند که او یک زن است یک زن خلبان خانم تجارتچی میگه دیدن همین فیلم و اون سکانس و پلان برای من کافی بود تا روزنه‌های امید در دلم در دل یک کودک روشن شود میگه اون روز باور کردم که من هم می‌تونم روزی خلبان شوم و شد بله بانوان ایران‌زمین ثابت کردند این هم نمونه‌ش


audio: aazyZ-8kdIs_0048.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
علاقه‌مندان به یادگیری خلبانی می‌توانند به این باشگاه بیایند و ثبت نام کنند این آگهی باشگاه بود مختصر و مفید عفت تجارتچی این آگهی رو می‌بینه میره خیابون سعدی امروز وارد دفتر باشگاه میشه اما اعتماد به نفس ثبت نام کردن نداشته، جالبه همونو که رفته بوده گرد می‌کنه برمی‌گرده خونه زیر پتو نقل قول کنم خاطره‌شو


audio: aazyZ-8kdIs_0049.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
میگه زمانی که اومدم خونه جریان رو برای بابام تعریف کردم ایشون با حیرت به من گفت چی؟ برا چی نکردی؟ یعنی چی؟ 1318 حمایت پدر از دخترش میگه در جواب به بابام گفتم آخه بابا هنوز هیچ زنی داوطلب نشده خب من چی . یعنی چی؟ چه اشکالی داره؟ تو اولین نفر باش چه اشکالی داره؟ همین الان میری ثبت نام می‌کنی پاشو بینم پاشو عفت تجارتچی


audio: aazyZ-8kdIs_0050.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
میگه همین حرف پدرم باعث شد اعتماد به نفس پیدا کنم فرداش برم ثبت نام کنم ایشون میشه اولین ثبت نامی، اولین بانوی خلبان اون زمان بیست و دو یا بیست و سه سال بیشتر نداشته عفت تجارتچی البته همین خانم تجارتچی میگه زمانی که رفتم ثبت نام کنم مسئولان باشگاه صدای منو شنیدن که یه خانم داره میاد برای ثبت نام جان؟


audio: aazyZ-8kdIs_0052.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
داستانی بوده روزنامه‌ها کلی درباره‌ی عفت تجارتچی می‌نویسن تشویقش می‌کنن و ستایش جامعه‌ی ایران‌زمین این بوده، هست هل میداد بانوان رو میده همه اون زمان گفتن ای ول چه زن خفنی هستی تو و البته آدم خفنی بود خبر ثبت نام تجارتچی در روزنامه‌ها غوغا می‌کنه و همین باعث میشه زنان دیگری هم برن سراغ باشگاه هوانوردی از جمله آینا ویکتوریا آوشید این نفر دوم


audio: aazyZ-8kdIs_0053.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
و البته قدسی فرخ‌زاد این هم نفر سوم خانم تجارتچی میگه وقتی اولین بار برای تمرین رفتیم دوشان تپه لباس‌هایی که به ما داده بودند همش سایز مردونه بود دیگه کسی فکر نمی‌کرد خانم بیاد ثبت نام بکنه بعد فکر کردم فقط مال من اینجوریه نگاه کردم دیدم آوشید هم همینه اون یکی هم همینه همه داره زار می‌زنه خلاصه چند جلسه‌ای گویا با همون لباس‌های مردونه، تمرین می‌کنن تا میرن براشون لباس سایز زنونه، فیت، اسلیم تحویل میدن به به


audio: aazyZ-8kdIs_0054.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
داوطلبین با هواپیمای تایگرموس تمرین می‌کردن آن زمان یه هواپیمای روباز که نیمی از بدن سرنشین بیرونه خانم تجارتچی پنجم مهر 1318 تمریناتشو شروع می‌کنه بیست و هفتم آبان ماه اولین پرواز مستقلشو انجام میده اینقدر توانمند بوده البته این وسط بودند مردم‌آزارانی که هی زنگ می‌زدن به بابای عفت تجارتچی که الو! بابای عفت؟ دخترت مرد! عه


audio: aazyZ-8kdIs_0055.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
هار هار هم می‌خندیدن! باباهه هم اون ور بنده خدا سکته و فکر می‌کردن چه کار باحالی می‌کنن احتمالا پدران همین دوستانی بودن که امروز زنگ می‌زنن اورژانس مثلا مزاحم میشن همواره بودند احمقان در تاریخ


audio: aazyZ-8kdIs_0056.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
فارغ از تمام این بالا و پایین‌ها اولین زنان و مردان خلبان ایرانی هفتگی مشغول تمرین بودند و همه چیز بر وفق مراد داشت پیش میرفت که افتاد مشکل‌ها جنگ جهانی دوم پای ایران هم به می‌دانید به این جنگ باز شد شهریور 1320 ایران اشغال شد توسط متفقین و باشگاه هوانوردی هم طبعا تعطیل شد نتیجه؟ دوره‌ی آموزشی این دوستان


audio: aazyZ-8kdIs_0058.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
خب پس اینجوری داستان هواپیما و هوانوردی و هوانوردان و خلبانان در ایران‌زمین آغاز شد هواپیماهایی آمد، خلبان‌ها تربیت شدند، فرودگاه ساخته شد یه جورایی میشه گفت زیرساخت‌های یک نظام حمل و نقل هوایی اینجا داستانش آغاز شد برای ایران‌زمین حالا چی کم داشتیم؟ یک شرکت هواپیمایی کم داشتیم که خط پرواز منظم داشته باشه اینو نداشتیم هنوز البته راه انداختن همچین شرکتی


audio: aazyZ-8kdIs_0059.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
به عمر حکومت رضاشاه پهلوی قد نداد چرا؟ بارها عرض کردیم دلایلش رو با اومدن متفقین رضاشاه رفتنی شد و در قسمت روزهای پایانی رضاشاه مفصل گفتیم از این داستان نتیجه؟ تاسیس اولین شرکت هواپیمایی ایران‌زمین موکول شد به 1323 سه سال از پس شروع حکومت پهلوی البته دوم


audio: aazyZ-8kdIs_0060.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
اسفند 1320 گروهی از صاحب‌منصبان متمول و بازرگانان ایرانی اولین سازمان مسافرتی و جهانگردی ایران رو به نام تاسیس می‌کنن در ادامه آذر 1323 حدود همون سه سال بعد تعدادی از شرکای ایران تور با محوریت آقای رضا افشار


audio: aazyZ-8kdIs_0062.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
این شرکت با سرمایه‌ی اولیه‌ی پنجاه میلیون ریالی، دقت بفرمایید پنجاه میلی.پنج میلیون تومن کلا! شرکت هواپیمایی راه‌اندازی میشه رضا افشار قبل از این اتفاق وزیر راه بود و بعد هم هفتاد درصد سهام این شرکت هواپیمایی رو میخره ایشون و خودش هم میشه مدیرعامل ایرانین ایرویز! نتیجه؟ تا قبل از این شرکت یونکرس آلمان آسمان ایران رو قبضه کرده بود، در دست داشت


audio: aazyZ-8kdIs_0071.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
ایرانین ایرویز استارتشو زد، کم کم مقصدها بیشتر و بیشتر شد اینو اینجا اضافه کنیم در واقع همینجا اضافه کنیم که بعضی از منابع از جمله تاریخچه‌ای که به صورت رسمی تو سایت ایران ایر منتشر شده امروز تاریخ تاسیس ایرانین ایرویز رو سال 1325 اعلام می‌کنن اما تقریبا تمام منابع دیگر تاریخ رو 1323 می‌دونن به‌هرحال بد نیست به این هم اشاره کنیم هواپیماهای این شرکت زمانی که تاسیس میشه


audio: aazyZ-8kdIs_0072.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
از نوع داگلاس دی.سی3 بودند، داگلاس دی.سی سه بعد از یه مدت داگلاس دی.سی 4 اضافه میشه یه سری هواپیمای لوکس ویکرز ویسکونت هم این هواپیمایی داشته این ویکرز ویسکونت هواپیمای شخصی محمدرضاشاه پهلوی بوده البته در ادامه باز هم سری بزنیم به بانوان خلبان زنان هم از همون ابتدای کار وارد هواپیمایی ایرانی ایرانین ایرویز میشن به عنوان خلبان


audio: aazyZ-8kdIs_0080.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
این شرکت توسط احمد شفیق همسر اشرف پهلوی خواهر دوقلوی محمدرضاشاه پهلوی تاسیس میشه، اول هم کارش فقط پروازهای باری بوده اما به تدریج گسترش پیدا می‌کنه و در ادامه پروازهای مسافربری هم اضافه میشه هم داخلی هم بین‌المللی این شرکت البته تخصصی‌تر روی اروپا کار می‌کرده، نتیجه؟ از نیمه‌ی دهه‌ی بیست و کل دهه‌ی سی خطوط هوایی متعددی، پروازی متعددی با پرچم ایران‌زمین شکل می‌گیره


audio: aazyZ-8kdIs_0083.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
بریم سفر کنیم به 1340 پهناوری ایران‌زمین و دور بودن شهرهای پرجمعیت کشور از هم از طرفی، پاسخگو نبودن میزان جاده‌ها و کیفیتشون خطوط ریلی کشور در کنارش توسعه‌ی اقتصادی کشور یا افزایش نیازهای حمل و نقلی بر اساس همین توسعه‌ی اقتصادی این‌ها همه و همه باعث شد دولت به فکر گسترش نظام هواپیمایی بیفته


audio: aazyZ-8kdIs_0084.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
هیئت وزیران مورخه‌ی بیست و یکم بهمن 1340 به پیشنهاد وزیر راه وقت تاسیس یک شرکت هواپیمایی متعلق به ملت را تصویب می‌کند یک شرکت تماما ملی از پس این مصوبه پنجم اسفند 1340 دو شرکت ایرانین ایرویز و پرشین ایرسرویس با هم ادغام میشن و این میشه شرکت هواپیمایی ملی ایران هما


audio: aazyZ-8kdIs_0088.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
سرلشکر علی‌محمد خادمی میشه اولین مدیرعامل هما و فعالیت این شرکت از فروردین 1341 رسما آغاز میشه هما در اولین اقدام برای گسترش فعالیت یهو شروع می‌کنه آگهی دادن استخدام کردن هفتصد نفر یهو استخدام می‌کنه از فروردین 1341 گسترشو ببین


audio: aazyZ-8kdIs_0090.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
نه اون زمان از متقاضیان استخدام هما تست هوش گرفته میشه بر مبنای تست هوش دسته‌بندی میشدن بابا سلام رسوند و پسرخاله‌ی فلانی نداشته اولین بار بر اساس هوش اینجا استخدام صورت می‌گیره کاملا تخصص‌گرایی چیزی که سال‌هاست متاسفانه گویا یه جاهایی حلقه‌ی گمشده‌ی استخدام است شما قاضی ما راضی


audio: aazyZ-8kdIs_0092.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
احتمالا همه‌ی ما ایران‌ایر رو هما رو با اون لوگوی بی‌نظیرش می‌شناسیم با اون لوگوی زیبا داستان این لوگو چیه؟


audio: aazyZ-8kdIs_0094.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
که آقا شرکت هما برای طراحی لوگوش یه مسابقه برگزار می‌کنه طرح‌های مختلفی از همه جا ارسال میشه برای شرکت ایران ایر در نهایت طرح ادوارد زهرابیان پذیرفته میشه و تو طرحی که ایشون داده بود پیشنهادش در واقع این بود که از تصویر مرغ افسانه‌ای هما یا همون شیردال الهام گرفته بشه و چی هست این مرغ افسانه‌ای هما؟ یک سازه‌ی سنگیست در تخت جمشید


audio: aazyZ-8kdIs_0095.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
و در واقع یک مجسمه‌ست از همین مرغ افسانه‌ای زهرابیان میاد با الهام از این مجسمه لوگوی هما رو طراحی می‌کنه یک حیوان عجیب غریب بامزه که سرش عقابه، گوشش گاوه یال اسب داره لوگوی ایران ایر در دنیا بارها و بارها تحسین شده از زمانی که طراحی شد تا الان


audio: aazyZ-8kdIs_0097.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
از بین سی شرکت انتخاب شد از بین سی لوگو در واقع زمانی که خطوط هوایی ما با سخت‌ترین تحریم‌ها مواجه شده بود و هست هنوز هم لوگویی که آن زمان، 1341 طراحی شد برای تمام جهانیان تحسین‌برانگیز بوده و هست و شما گویی خواهد بود حال این که چقدر طراحی طراح موثر بود؟


audio: aazyZ-8kdIs_0099.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
سری به داستان پر حاشیه‌ی حج و حجاج بزنیم اولین بار 1341 این سفر، سفر حج توسط هواپیمایی هما انجام شد، ایران ایر احتمالا می‌دونیم که تا قبل از این، تا قبل از اون خیلی‌ها زمینی می‌رفتن حج، سفری که بسیار سخت بود خیلیا می‌رفتن برنمی‌گشتن البته امروز هم. با امنیت داره انجام میشه به‌هرحال ایران ایر اومده بود سختی‌های این سفر رو آسون کنه


audio: aazyZ-8kdIs_0102.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
این اولین استفاده‌ی ایران ایر است از بویینگ 727 از پس این پرواز تمام هواپیماهای این شرکت تغییر کرد به جت در ادامه دهه‌ی 50 برای هما دهه‌ی رشد و اعتبار بود واقعا تو این دهه ایران ایر تونست مقاصد سفرش رو افزایش بده تعداد سفر به این مقاصد رو در ادامه افزایش بده و خدمات بی‌نظیری ارائه کنه در کل شما بشنو، جهان مثال بزنیم؟


audio: aazyZ-8kdIs_0103.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
توی این دوره هواپیمای ملی ایران، هما، ایران ایر فقط تو مسیر تهران لندن سی پرواز هفتگی داشته، بلکه هم بیشتر در هفته‌های شلوغ بلکه هم بیشتر یا با خط هوایی ایران ایر شما از تهران یه راست می‌رفتی جان.اف.کندی نیویورک پیاده می‌شدی در 1354 هواپیما چی بود؟ 747 جزو اولین شرکت‌هایی بود ایران ایر که در جهان 747 خرید هفتصد و چهل و هفت اس پی


audio: aazyZ-8kdIs_0104.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
این هواپیما یک هواپیمای دوربرد بود و هست که در مسیر تهران نیویورک به کار گرفته شد این یک مثال دیگر از هزاران اولین شرکت هواپیمایی که طولانی‌ترین خط هوایی را بدون توقف راه‌اندازی کرد ایران ایر بود دوستان یک مثال دیگر و قضاوت با شما در دهه‌ی پنجاه ایران ایر از پس یک شرکت استرالیایی لقب امن‌ترین شرکت هواپیمایی را به دست آورد


audio: aazyZ-8kdIs_0105.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
رکوردی که امروز دست کیست؟ هواپیمایی امارات، هواپیمایی قطر رکورد پشت رکورد آن زمان تمامش چه بود؟ غرور برای ایران و ایرانی


audio: aazyZ-8kdIs_0106.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
از سانحه هم صحبت کنیم قبل از تاسیس هما در ایران سه سانحه‌ی مهم هوایی اتفاق افتاده در تاریخ ما، بد نیست بهشون اشاره کنیم البته از زمان تاسیس هما تا 1358 هیچ سانحه‌ی هوایی نداشته هواپیمایی ایران ایر یا هما نداشته در کارنامه حالا قبل از این که برسیم به 1358 سری به تاریخ سوانح هوایی ایران‌زمین بزنیم بیست و سوم شهریور 1329


audio: aazyZ-8kdIs_0107.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
یک فروند هواپیمای داگلاس دی.سی 3 از مهرآباد به مقصد عربستان بلند میشه اما نزدیک‌های مهرآباد متاسفانه سقوط می‌کنه اکثر سرنشینان کشته میشن در ادامه 1329 یک سانحه‌ی هوایی دیگر وجود داشت دهم آذرماه یک فروند هواپیمای دیگر داگلاس دی.سی 3 از تبریز به مقصد تهران بلند میشه برخورد می‌کنه به کوه و متاسفانه تمام سرنشینانش کشته میشن


audio: aazyZ-8kdIs_0108.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
اما حادثه‌ی سوم بزرگتر از همه بود چهارم دی ماه 1331 باز هم یک فروند داگلاس دی.سی 3 از شیراز به مقصد تهران بلند میشه با بیست و پنج سرنشین نزدیک مهرآباد متاسفانه این هواپیما سقوط می‌کنه و همه کشته میشن غیر از یک نفر این آخرین البته ماجراش غم‌انگیزتره چرا؟ این هواپیما سالم بود، نزدیک تهران می‌رسه، مهرآباد مه شدیدی بوده در آسمان تهران


audio: aazyZ-8kdIs_0109.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
جوری که افق دید به دو متر رسیده بوده خلبان نمی‌تونسته ببینه از طرفی نه جایی رو می‌دیده نه سوخت کافی داشته بره جای دیگه فرودگاه دیگری فرود بیاد در واقع نقص فنی وجود نداشت نتیجه؟ ریسک کرده خلبان، سعی کرده بنشینه اما نشد


audio: aazyZ-8kdIs_0110.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
خب بیایم جلوتر تا اینجا از سوانح قبل از هما صحبت کردیم اولین سقوط هواپیماهای ایران ایر کی اتفاق افتاد؟ هما بهمن 1358 اولینشه، یک بوئینگ 727


audio: aazyZ-8kdIs_0112.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
صد و بیست و هشت نفر از سرنشیای این هواپیما متاسفانه کشته میشن البته از پس این سانحه زیاد داشتیم متاسفانه باز سانحه‌ی هوایی گرچه خود این مسئله یه پادکست جداگانه‌ست اگر علاقه‌مند بودید بنویسید جدا بپردازیم به داستان‌های کلا سوانح هوایی در واقع تاریخ معاصرمون، مخصوصا مشهورهاش چرا؟ این سوانح از 1358 هر از چندی اتفاق افتاده


audio: aazyZ-8kdIs_0113.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
نیشه همشو الان گفت تو یک زمان کم، داستانیست جداگانه قطعا یکی از دلایل تعدد این سوانح هوایی از بعد از 1358 در واقع از پس 1357، شما بفرمایید گرفتاری تحریم است بحرانی به نام تحریم تحریمی که در صنعت هوایی شوخی ندارد و گریبان که را می‌گیرد؟ شما بفرمایید جان جان مردم


audio: aazyZ-8kdIs_0120.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
شما به می‌دانید سفارت آمریکا که اشغال شد سه روز بعد از ماجرای تسخیر سفارت آمریکا یک پرواز از ایران میره نیویورک اما هیچ‌وقت در فرودگاه اونجا نمی‌شینه چرا؟ کمی درش نازک شیم شانزدهم آبان، 1358 بوئینگ 747 ایران ایر از تهران به سمت نیویورک پرواز می‌کنه میذارن برسه یعنی چرخ‌ها رو باز کنه می‌خواست بشینه در واقع تو فرودگاه جان.اف.کندی


audio: aazyZ-8kdIs_0121.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
دولت آمریکا اعلام می‌کنه هیچ هواپیمای ایرانی حق فرود آمدن در فرودگاه‌های آمریکا را ندارد نه جان.اف.کندی ها! که هیچکدام از فرودگاه‌های ایالات متحده نتیجه؟ اون هواپیمای 747 سرو کج می‌کنه میره مونترال کانادا می‌شینه و این آخرین پرواز مستقیم است از تهران به ایالات متحده


audio: aazyZ-8kdIs_0122.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
بعد از انقلاب و از پس سفارت آمریکا و گروگان‌گیری کارکنان سفارت شما به می‌دانید روابط ایران و آمریکا قطع شد از پس این اتفاق بدترین تحریم‌ها علیه ایران وضع شد از طرف آمریکا نتیجه؟ البته امروز مردمان ایران استاد تحریمن دیگه یعنی پروفسور تحریمیم همه آن زمان باید سوال می‌شد که به نظر چه خواهد شد؟ امروز نیازی به توضیح نیست اولین تحریم‌ها چی بود؟


audio: aazyZ-8kdIs_0123.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
این که فروش هواپیمای نو و قطعات هواپیما به ایران ممنوع است! و همین تک جمله کافی بود، همین دو تا جمله که ایران ایر با مشکلات جدی مواجه شه و شد قطعا دوستانی هستند در مخاطبان ما که می‌دانند هواپیما بلند میشه می‌شینه یه سری قطعاتش همونجا باید عوض شه شما فکر کن نتونی بخری یا باید از بازار سیاه بخری چندین برابر یا باید بری دست دوی کشورهای مختلفو بخری، قطعات حیاتی رو


audio: aazyZ-8kdIs_0124.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
حالا کات، این تحریم‌ها اعمال شد بلافاصله جنگ ایران و عراق شروع شد نتیجه‌ی جنگ چه بود؟ یه جورایی اجبار اولویت حمل و نقل مسافر با هواپیما دیگه اول نبود، رفت چندم اولویت حالا پروازهای باری بود حملو نقل مهمات بود، هر آن چیزی که جبهه‌های جنگ نیاز داشت ضمن این که آسمان ایران از پس شروع جنگ ایران و عراق دیگر مامن هواپیماهای هواپیمایی ملی ایران نبود


audio: aazyZ-8kdIs_0125.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
که البته از 1360 اسمش هم تغییر کرد به هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران از پس جنگ ایران و عراق هشت سال آسمان ایران مامن هواپیماهای نظامی شد هواپیماهای جنگی، در ادامه راکت موشک و این علامت وضعیت قرمز است از خانه یا محل کار خود خارج شوید و به اولین پناهگاه بروید بله


audio: aazyZ-8kdIs_0126.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
اسم اختصاری هما البته روی هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران موند و اسم بین‌المللی ایران ایر هم تو گویی مشکل فقط لفظ بوده است اسم اختصاری همچنان همان هما باقی موند به‌هرحال از پس این شرایط، اتفاقات، 1357، بعد جنگ، تحریم سوانج زیادی رو تجربه کرد همین همای ایران‌زمین اجازه بدید در سه سانحه کمی نازک شیم از بین چندین سانحه


audio: aazyZ-8kdIs_0127.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
از معروف‌ترین‌هاشون صحبت کنیم اولیش سقوطی بود در 1358 که این اولین سانحه‌ی هوایی این شرکته، عرض کردم پیش از این


audio: aazyZ-8kdIs_0129.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
یک بوئینگ 757 در سی کیلومتری شمال شرق فرودگاه مهرآباد متاسفانه برخورد می‌کنه به کوه‌های لشکرک و تمام صد و بیست و هشت سرنشینش کشته میشن یک حادثه‌ی تلخ بود اما دومین سانحه تلختر بود، چرا؟ غیر عمد نبود


audio: aazyZ-8kdIs_0131.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
دوازدهم تیر ماه 1367 بوئینگ از تهران برخاست، میانه‌ی جنگ ایران و عراق بود جنگی که نه فقط مردمان کشور که کل دنیا را شاید کلافه کرده بود و بعضی می‌خواستند به هر قیمتی شده ایران رو مجبور به اتمام جنگ کنند زدن یک هواپیمای مسافربری احتمالا می‌تونست یک پیام باشه می‌تونست یک پیام مخابره کنه و آن پیام چه بود؟ شاید مثل جنگ جهانی دوم


audio: aazyZ-8kdIs_0132.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
آمریکا کاسه‌ی صبرش دارد لبریز می‌شود و احتمالا وارد جنگ می‌شود آن زمان شد با ژاپن وارد جنگ شد، نتیجه چه شد بحث دیگریست به‌هرحال این اتفاق افتاد ایرباس بر فراز آب‌های خلیج فارس نزدیک جزیره‌ی هنگام در حال حرکت بود که   بله متاسفانه موشکی از ناو جنگی وینسنس


audio: aazyZ-8kdIs_0133.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
یک ناو جنگی آمریکایی که مستقر بود در آب‌های خلیج فارس آن هواپیما رو منفجر کرد در آسمان صحنه‌هایی که از لباس کودکان روی آب‌های خلیج فارس ثبت شد در تاریخ صحنه‌هاییست که اگر کسی ببیند انسان باشد فراموش نمی‌کند روحشون هر جا هست در آرامس


audio: aazyZ-8kdIs_0134.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
دویست و نود انسان بیگناه تمام سرنشیان آن ایرباس کشته شدند از آن دویست و نود نفر، شصت و شش نفر کودک بودند زیر سیزده سال گرچه آمریکا تاکید داره که ما فکر کردیم هواپیمای جنگیه بهش اخطار هم دادیم اما ایران روی عمدی زدن هواپیمای مسافربریش اصرار داشته و دارد و شما بشنو خواهد داشت خصوصا که به ناخدای آن ناو جنگی مدال شجاعت داده شد تحلیلگران هم البته معتقدند


audio: aazyZ-8kdIs_0135.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
شاید این پیامی از آمریکا به ایران بود که وقتی شرایط خیلی جنگی باقی بماند ممکن است اشتباهی هم صورت بگیرد و ممکن است آن اشتباهات تکرار هم بشود و ممکن است آن اشتباه زدن یک هواپیمای مسافربری باشد گرچه داستان این انفجار، این حادثه‌ی تلخ و تراژیک خود موضوع یک پادکست دیگر است علاقه‌مند بودید بفرمایید درباره‌ش صحبت خواهیم کرد مفصل این که چه سناریوهایی وجود دارد


audio: aazyZ-8kdIs_0136.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
و اساسا ایران و آمریکا چطور تونستن بعد از این اتفاق با هم کنار بیان و چه توافقاتی انجام شد؟ بحثیست مفصل و جذاب در تاریخ به این توجه کنیم قبل از برجام و مذاکرات هسته‌ای و تمام این‌ها ایران و آمریکا یک بار با هم توافق کردند بله چه توافقی؟ سر همین سرنگون کردن هواپیمای ایران ایر توافق کردند حال این که توافق چه بود و چطور عمل شد و به چه سمت رفت؟ شاید روزی در مورخ بدان پرداختیم اما


audio: aazyZ-8kdIs_0139.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
متاسفانه ایران ایر سوانح هوایی دیگری هم داشته نوزدهم دی ماه 1389 یک هواپیمای بوئینگ 727 از تهران به مقصد ارومیه بلند شد هوا برفی بود پروازهای تهران به ارومیه لغو شده بودند این پرواز اما با یک ساعت تاخیر انجام شد که ای کاش نمی‌شد کاش روی باند برف می‌نشست و هیچ وقت این هواپیما بلند نمی‌شد


audio: aazyZ-8kdIs_0140.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
بعدها خیلی سوال شد که آیا قابل پیش‌بینی نبود؟ حتی پیدا کردن جواب این سوال هم دردی دوا نمی‌کنه به‌هرحال اون هواپیما هیچ‌وقت به مقصد، به ارومیه نرسید هوا مه آلود بود، دید کم بود خلبان دید نداشت نتوانست فرود بیاید دوباره اوج گرفت اما این بار در آسمان هر دو موتور بوئینگ 727 از کار افتاد و سقوط


audio: aazyZ-8kdIs_0142.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
باری، دقایق اخیر داستانی روایت کردیم داستانی که اگر جای دیگری با عنوان داستان به چاپ رسانیمش احتمالا فروش خوبی خواهد شد تو گویی شاید رکورد نیویورک تایمز را بزند در فروش اما دقایق اخیر داستان نه که راستان هواپیمای ملی ایران‌زمین بود


audio: aazyZ-8kdIs_0143.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
داستان هما بود، داستان آن لوگوی زیبا بود این هواپیمایی پیش از تحریمش روزهای خوشی داشت پر غرور ذر حال توسعه بود، امن بود، اما تحریم کمرش را شکست و دیگر او هیج وقت به سال‌های اوجش برنگشت من و شما اینجا شاید فقط ازمان برمی‌آید آرزو کنیم که روزی بیاید بیاید


audio: aazyZ-8kdIs_0144.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
تحریم نباشد ایران‌زمین، به دنیا وصل باشد بتوانیم از تکنولوژی جهانی بهره بریم برای یک هدف در این قسمت آن هدف چیست؟ حفظ جان مسافران ایرانی آن روز البته فقط صنعت هوایی نیست که پیشرفت و رشد می‌کند تو گویی کل زندگیمان تغییر خواهد کرد


audio: aazyZ-8kdIs_0146.opus
source: youtube
source_id: aazyZ-8kdIs
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن این که در ادامه خواهیم دید با افتخار ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: 438snGItcEc_0001.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
سلام شما وگنی؟ یعنی گیاهخواری یا چی؟ چون این دعوای وگن و گیاهخوار بودن البته چند مدل مختلف داره با گوشتخوار بودن از ابتدای خلقت بوده یعنی از همون موقع که انسان بود این داستان هم بود فقط اون موقع چون اینستاگرام نبود نمی تونستن بزنن وگن بعد دوتا علامت گیاه هم بذارن بغلش نتیجتا، ما در اپیزود قبلی به این پرداختیم که مهمونی و پارتی از کجا شروع شد؟ شاید بگید چه ارتباطی داره؟ ارتباط داره این پارتی‌ها که شروع شد انسان به این فکر کرد


audio: 438snGItcEc_0002.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
که خب سفرمون خالیه گسترش بدیم با چی؟ سیب زمینی بکاریم، کشاورزی کنیم و اینها قبلش دامداری بود ما چی کار کردیم؟ گله‌داری رو اول درباره‌ش صحبت کردیم رسیدیم به تاثیرات عمده‌ش یکی از تاثیرات مهم رو گفتیم حالا تاثیرات عمده‌ی دیگر گله‌داری رو می‌گیم و بعد می‌پردازیم به اینکه کشاورزی چه کرد با زندگی انسان و یقین داشته باش تا همین الان که من و شما با هم صحبت می‌کنیم و سبزی خوردن می‌خوریم با سنگک


audio: 438snGItcEc_0003.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
در زندگی من و شما هم تاثیر داره بریم ادامه‌ی گله داری و بعد کشاورزی تاثیر دوم گله داری رو انسان چی بود؟ از اونجایی که ناخودآگاه انسانم نزدیک گله‌ش تو علفزارها زندگی می‌کرد و یه جورایی تو سکونت گاهش با حیوونا شریک بود رژیم غذاییش تغییر کرد یعنی چی؟ خیلی از این حیوونا شیرده بودن دیگه کم کم انسان با شیر و لبنیات آشنا میشه و کم‌کم میشه جزو غذاهای اصلیش


audio: 438snGItcEc_0004.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
که باز این پیامد گله داری تا امروز هم وجود داره حتی امروز مهم‌تر هم شده تو زندگی انسان امروزی شاید الان خیلیا که من رو میشنون بگن خب این که حالا چیز عجیبی نیست شیره لبنیاته خیلی هم خوبه دیگه یعنی شاید امروز برای ما خیلی طبیعی باشه ولی اون زمان که فقط گوشت بوده تا قبلش کاملا عجیب بود این داستان چرا؟ بدن انسان تو روند تکاملش اون زمان تا حالا شیر نخورده بود یعنی به طور طبیعی بعد از نوزادی و شیرخوارگیش


audio: 438snGItcEc_0005.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
بدن لاکتوز تولید نمی کرد که بتونه شیر طبیعی حیوونا رو هضم کنه این پیامد باعث تکامل بدن و سیستم گوارش انسان شد چه معجزه‌ایه یعنی لاکتوز تو ژنتیک انسان تولیدش ادامه پیدا کرد بعد از شیرخوارگی مثلا ماسایی‌ها تو کنیا 80درصد انرژیشون از شیر و لبنیات تامین میشد در صورتی که همسایه‌ی دیوار به دیوارشون یعنی کیکویو‌ها که کشاورز بودن حالشون از شیر به هم میخورد


audio: 438snGItcEc_0006.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
یعنی اصلا نمی تونستن هضم کنن رفلکس نشون میدادن کم کم این گله دارا این شیر رو باهاش شروع کردن معجزه کردن تو اوراسیا از شیر اومدن کره و ماست و پنیر و این چیزا رو اختراع کردن چرا؟ که بیان تو مراوده‌شون با کشاورزا بتونن اینا رو بده بستون کنن محصول بگیرن کشاورزا هم بتونن این نوع لبنیات رو هضم کنن یه جمع بندی بکنم پس ورود شیر و لبنیات و درواقع ادامه دار شدن ساخت لاکتوز در ژنتیک بدن انسان


audio: 438snGItcEc_0007.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
تاثیر دومی بود که گله داری بر انسان های گله دار رو یه جورایی کل انسانها گذاشت تاثیر سومی که گله داری رو انسان های گله دار میذاشت چی بود؟ همون بحث رژیم غذاییشون بود ولی یه مقدار پیچیده‌تر یعنی نسبت به کشاورزا تنوع غذایی گله دارا کمتر میشد چه‌جوری؟ گله دارا فقط گوشت و شیر میخوردن دیگه و کنارش خون حیووناشونو البته نه اینکه خون خوار باشنا


audio: 438snGItcEc_0008.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
بدون کشتن حیووناشون یه مقدار رگ رو می‌بریدن ازش خون میگرفتن بعد دوباره رگ رو می‌بستن که حیوون نمیره چرا اینکارو میکردن؟ این خون خیلی تو ویتامین گیری کمکشون میکرد دقیقا کاری که ما امروز با خوردن جگر گوسفند مثلا میکنیم ولی از اون طرف کشاورزا هم گوشت رو داشتن یعنی کم و بیش و تک و توک حیوون داشتن گوشه های مثلا مزرعه و زمینشون هم غذاهای گیاهیشون رو داشتن پس رژیم غذاییشون متنوع‌تر بود بخوام جمع بندی کنم


audio: 438snGItcEc_0009.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
تاثیر مهم سومی که گله داری گذاشت رو انسان محدود بودن رژیم غذاییش بود همین مساله باعث می‌شد که گله دارا برن مراوده کنن با کشاورزها مثلا گوشت بدن گندم بگیرن یا همون ماست و کره و پنیر رو اختراع می‌کنن برای مراوده بیشتر و راحت‌تر حتی باعث میشه به عنوان باج و خراج برن محصولای کشاورزی بگیرن یا غنیمت های جنگی از اون سمت هم علاوه بر محصولات کشاورزی اون اقوام کشاورزی که مثلا


audio: 438snGItcEc_0010.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
نزدیک محیط های پردرخت بودن یه محصولای دیگه‌ای هم داشتن مثل ابریشم، مثل پنبه مثل محصولای صنعتی چوبی و اینجور چیزا در واقع گله دارها یا با زبون خوش یا با جنگ و زور این محصولا رو از اقوام کشاورز تهیه میکردن به طور کلی این خشونت بین گله دارا و کشاورزا تا همین 300 سال پیش هم رایج بود کم کم تکنولوژی و توانایی یکجا نشین‌ها یعنی همون کشاورز‌ها تو جنگ بیشتر میشه یعنی بهتر میشن


audio: 438snGItcEc_0011.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
میتونن غالب بشن روی گله دارا این خشونت‌ها کم‌کم کمتر میشه حالا سوال این همه از گله دارا گفتیم کشاورزها کجا زندگی می‌کردن؟ یعنی تو چه زیستگاه‌هایی بودند؟ کشاورزی چه تاثیری رو اون گروه از انسان‌ها و زندگی هاشون داشت؟ مشخصا جایی به درد کشاورزی می‌خورد و امروز هم میخوره که آب کافی داشته باشه بارون و سیلاب و آب آبیاری داشته باشه مثلا نور خورشید کافی خاک مناسب و تغذیه خاک و همه اینها رو داشته باشه ما به طور کلی


audio: 438snGItcEc_0012.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
در شروع عصر کشاورزی میتونیم زیستگاه‌ها و محیط های مناسب کشاورزی رو به سه دسته تقسیم کنیم دسته اول زمین‌های باتلاقی بودن البته امروز دیگه طرفدار ندارن چون بدبختی و زحمتش خیلی بیشتر از کاشت محصولات کشاورزی توشه ولی در شروع عصر کشاورزی خیلی طرفدار داشت، چرا؟ چون زمین‌های باتلاقی عملا خاک غنی داره از اونطرف پرآبه و در شروع عصر کشاورزی کار با فن آوری های ابتدایی


audio: 438snGItcEc_0013.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
تو این زمینه راحت بوده درسته امروز خیلی به درد بخور نیست ولی معجزه‌هایی کرده این زمین های باتلاقی مثلا خوراک کاشت برنج بوده این زمین‌ها البته هنوز کسی قطعی نمی تونه بگه اولین بار برنج کجا کاشته شده؟ ولی بیشترین شواهدش مال حدود هشت هزار سال قبله کجا؟ پایین دست رودخانه گنگ تو هندوستان و یه جاهایی از جنوب شرق آسیا و بعد هم تو شالیزار های رودخانه یانگ تسه چین مال اینجاها بوده بیشترین شواهدش


audio: 438snGItcEc_0014.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
مزیت دیگه‌ی این زمین‌های باتلاقی چی بوده؟ می‌اومدن پشته درست می‌کردن تو این زمین‌ها یعنی یه حالت برآمدگی وی شکل هم رو پشته‌ها کشاورزی می‌کردن هم این وسط می‌اومدن موجودای آبزی رو پرورش می‌دادن ماهی پرورش می‌دادن صدف و نرم‌تنا رو پرورش می‌دادن دیگه چه معجزه‌ای داشت این زمین‌های باتلاقی برای کشاورزی؟ حدود پنج هزار سال پیش تو دره‌های باتلاقی کامرون امروزی تو زمین‌های باتلاقی کشاورزی میشده


audio: 438snGItcEc_0015.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
اولین بار کشت سیب زمینی و نخل روغنی مال اونجاست که الان فکر نمی‌کنم انسانی وجود داشته باشه که تو رژیم غذاییش سیب زمینی نباشه البته سیب زمینی برای اولین بار هفت هزار سال پیش تو کشور پرو کاشته شد ولی کشت کشاورزیش مال همون کامرونه شواهد اولیش در ادامه این تاریخ هم حدود پنج هزار سال پیش این استفاده از زمین‌های باتلاقی می‌رسه به آمریکا اولین بار هم در امتداد رودخانه آمازون این اتفاق می‌افته


audio: 438snGItcEc_0016.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
حالا چرا اینو گفتم؟ مثلا همین تمدن اولمک‌ها که تاریخ آمریکا رو زیر و رو کرد از دل همین زمین های باتلاقی بوجود اومد سه هزار سال قبل پس ببینیم چقدر تاثیر گذار بوده کشاورزی و نتیجه‌ی این زمین های باتلاقی چی بوده؟ یه جمع بندی بکنم اولین محیط های به دردبخور کشاورزی زمین های باتلاقی بود چون خیلی خاکش غنی بود پر آب بود در ادامه هم باعث کشت خیلی از محصولای مهم کشاورزی مثل برنج و سیب زمینی و نخل و اینا شد


audio: 438snGItcEc_0017.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
از آفریقا هم شروع شد بعد هم آسیا و در نهایت آمریکای میانی این اولیش و اما دسته دوم زمینهای به درد بخور کشاورزی دسته ارتفاعات بودن این ارتفاعات هم البته مثل همون زمین‌های باتلاقی امروز دیگه خیلی طرفدار ندارند یعنی امروز بیشتر تو ارتفاعات کار گله داری میشه چرا؟ چون هم سرماش بیشتره و هم نور خورشید کمتر میشه تو ارتفاع هم شیب زمین فرسوده میکنه خاک رو


audio: 438snGItcEc_0018.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
و البته کار تو ارتفاع هم برای انسان سخت تره با همه اینا تو ابتدای عصر کشاورزی این ارتفاعات طرفدار داشت چرا؟ چون مثلا تو ارتفاعات امریکای میانی خاک خیلی غنی بوده خورشید هم تابش کافی داشته پس مناسب کشاورزی بوده به این ارتفاعات میانی هم می‌گفتند جبال آند یا جبالاند یعنی سرزمین های مرتفعی که اقلیم های کوچک زیادی داره یعنی یه جاهاییش عالیه برای کشاورزی یه جاهاییش به درد نمیخوره


audio: 438snGItcEc_0019.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
مثلا بهترین محیط مناسب برای یه سری از گونه های سیب زمینی تو ارتفاع 4000 متری بود و نکته‌ی مهمش هم این بود که هر چقدر ارتفاع میرفت بالاتر سموم موجود تو سیب زمینی کشت شده کمتر می‌شد کما اینکه همین امروز هم تو کشاورزی همینه به طور کلی ارتفاعات مناسب بود برای محصولاتی که تو ارتفاع بهتر رشد می‌کردن یا اساسا محصولاتی که فقط تو ارتفاع رشد می‌کردن یه مثال مهم بزنم ذرت، لوبیا، کدو


audio: 438snGItcEc_0020.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
شش هزار سال پیش تو ارتفاعات آمریکای میانی برای اولین بار کشت میشه و کم‌کم تو جهان پخش میشه اینم در واقع اختراعات کشاورزی تو ارتفاعات بود یا یه مثال دیگه کشت همزمان محصولات مثلا سیب زمینی و جو هم زمان یعنی چی؟ سیب زمینی تا قبل از این فقط تو مناطق پست کشت می‌شد یعنی مثلا همون زمین‌های باتلاقی و جو فقط تو جاهایی که سرد بودن ولی ارتفاعات باعث شد تو یه جا مثلا برای اولین بار


audio: 438snGItcEc_0021.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
ده هزار سال پیش این دوتا کنار هم کشت بشن کجا؟ تو ارتفاعات سوریه و اردن امروزی پس یه جمع بندی بکنم محیط دومی که خیلی به درد کشاورزی می‌خورد ارتفاعاتی بود که علیرغم مشکلات و سختی هاش محصولای خاص و بسیار به درد بخوری رو برای اولین بار به رژیم غذایی انسان اضافه کرد این هم از محیط دوم به درد بخور کشاورزی خب تا اینجا دو دسته رو گفتیم


audio: 438snGItcEc_0022.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
محیط سوم و آخری که به درد کشاورزی می‌خورد دشت های آبرفتی بود این نوع محیط‌ها بیشترین کمک رو کرد به پیشرفت کشاورزی درواقع طبیعت بیشترین کمک رو کرد به این محیط‌ها حالا این دشت های آبرفتی یعنی چی؟ یعنی زمین های مسطحی که با گل و لای یا مثلا طغیان رودخانه‌ها یا دریاچه‌ها خاکشون عجیب غنی میشد که حالا توی اپیزودهای بعدی میگیم که چه جوری انسان اومد این آبرفت‌ها رو هدایت کرد تو زمین هاش


audio: 438snGItcEc_0023.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
یعنی زمین‌ها رو بارور کرد و یه جورایی اقتصادهای بزرگ بوجود آورد یه مثالش رو اینجا بزنم رود نیل که تمدن مصر باستان رو به وجود آورد ببینید چقدر گسترده و مهم بوده کلی زمین آبرفتی اطراف رود نیل بوده یا دجله و فرات تو عراق فعلی یا رود سند تو پاکستان کنونی یا بیایم این سمت 7000سال پیش اطراف رود گوانگ جونگ چین خلاصه این زمینها شد یک نقطه عطف تو کشاورزی باستان انقدر غنی بودن


audio: 438snGItcEc_0024.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
یه مثالش تو هند سالی سه بار برنج کشت میشده توش و این اتفاقات و زمین های غنی باعث شد کم‌کم انسان‌ها جمع بشن یکجا نشینی بزرگتر بشه اینجاها و یواش یواش روستا و یه جورایی شهرای اقتصادی ایجاد بشه یه چیزی شبیه مناطق اقتصادی امروزی که بعدا مفصل درباره‌ش حرف می‌زنیم باز یه مثال کوچیکشو بزنم بزرگ ترین این شهر‌ها میشده سمت آناتولی ترکیه امروزی


audio: 438snGItcEc_0025.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
کی؟ نه تا یازده هزار سال قبل که اون منطقه تبدیل شده بود به شهرک های کشاورزی معروف ترینش هم اسمش بود چاتال هویوک همین شهرک شدن اون مناطق باعث پیشرفتشون شد یعنی یه سری محصولات دیگه هم تولید کردن کم کم اقوام مختلف می‌اومدن تو اون شهرک‌ها یه جورایی بیزینس میکردن مثلا ساکنان همین چاتال هویوک سلاح و محصولای فلزی می‌دادن صدف و آبزی‌های دریای سرخ میگرفتن


audio: 438snGItcEc_0026.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
یا محصولات مسی اون سمت دجله رو میگرفتن و خیلی چیزای دیگه امروز هم کلی شواهد از ثروتمند بودن این قوم چاتال هیوک پیدا شده علاوه بر پیشرفت های اقتصادی و صنعتی کلی تغییرات آیینی و مذهبی هم پیدا شد توی انسان‌ها مثلا پرستش رب النوع های مختلف یا قربانی دادن برای خدایان یا حتی مراسمات کفن و دفن عجیب به طور مثال میومدن سر مرده هاشونو نگه می‌داشتن تو چشاشونم با صدف پر میکردن


audio: 438snGItcEc_0027.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
که البته هنوز دقیق دلایل این کار‌ها معلوم نیست پس یه جمع بندی بکنم دسته سوم و آخر محیط های مناسب کشاورزی کهن دشت های آبرفتی بودن که با گل و لای سیلاب‌ها و غیره خاکشون خیلی غنی‌تر از جاهای دیگه بود و همین دشت‌ها بزرگترین تغییرات و پیشرفت‌ها رو تو انسان‌ها ایجاد کرد از اقتصادشون بگیریم تا فرهنگ و مذهب در نهایت این اتفاقات نشون داد کشاورزی چه جوری می‌تونه


audio: 438snGItcEc_0028.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
علیرغم همه آسیب‌ها و سختی های اولیه ای که داشت ثبات رو برای انسان به وجود بیاره و پایه های محکم پیشرفت تمدن انسان رو تا به امروز ایجاد کنه حالا سوال ما از مشکلات کشاورزی گفتیم از نحوه‌ی شروع عصر کشاورزی و تقسیم بندی انسان و محیط های زندگیش اما اگه بخوایم همه این حرف‌ها رو خلاصه کنیم یعنی کل اپیزود رو و یه سری دلایل مشخص کوتاه بیاریم


audio: 438snGItcEc_0029.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
که چرا انسان عصر کشاورزی رو شروع کرد و ادامه داد؟ و درواقع جواب سوال اصلی این اپیزود رو خلاصه‌ش کنیم چی میشه؟ سوال ما چی بود؟ چرا کشاورزی؟ خیلی از دانشمندان معتقدند انسان‌ها از سر رقابت و پیشرفت با همدیگه ناخودآگاه افتادن تو خط گله داری و کشاورزی ولی اگه علمی بخوایم دلیل شروع عصر کشاورزی رو بررسی بکنیم می تونیم برسیم به هفت دلیل اصلی اولیش فشار جمعیت بود


audio: 438snGItcEc_0030.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
یعنی جمعیت خیلی داشت زیاد می‌شد گیاهای خودرو توی طبیعت دیگه جواب جمعیت رو نمی داد از اونورم شکار بی رویه حیوونا رو کم کرده بود یعنی انسان فرصت تولید مثل به شکار نمی داد این مسائل باعث شد که کم‌کم انسان بیاد سمت گله داری و کشاورزی رو ادامه‌ش بده پس دلیل شماره یک فشار جمعیت دلیل دوم نتیجه‌ی فراوانی بود یعنی اوضاع خوب بود کم کم گله داری هم اوضاع رو بهتر کرد


audio: 438snGItcEc_0031.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
انسان با یک حالت تفریح و عشق و حال شروع کرد کشاورزی کردن و این شد کم‌کم یک عادت و سنت و فرهنگ به وجود آورد و ادامه پیدا کرد این دلیل دوم سومین دلیل میتونه قدرت سیاسی باشه یعنی اهمیت غذا برای آدم‌ها و ناخودآگاه قدرت گرفتن کسایی که غذا داشتن یا کنترلش میکردن اینا میل به کشاورزی و گله‌داری و در واقع کنترل بیشتر غذا رو ایجاد کرد


audio: 438snGItcEc_0032.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
پیرو این سیاست‌ها هم مسائل اجتماعی قوت گرفت هم مسائل دینی و این روند دیگه ادامه پیدا کرد که تا همین امروز هم که من الان خدمت شما هستم ادامه داره اینم دلیل سوم دلیل چهارم کیش کشاورزیه یعنی چی؟ یعنی تاثیر عمده دین و مذهب تو این اتفاقات مثالش چیه؟ اعتقاداتی مثل تقدیم قربانی یا تکریم خدایان رب النوع‌ها در واقع انسان معتقد بود


audio: 438snGItcEc_0033.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
کشاورزی رو خدایان به ما لطف کرده عطا کرده پس ما باید نگهش داریم و ادامه‌ش بدیم و همواره هم باید در حال تشکر باشیم از خدایان به عناوین مختلف مثال امروزیش غذا گذاشتن جلوی مثلا نمادهای مذهبی تو آسیای شرقیه اینم دلیل چهارم دلیل بعدی می‌تونست ناپایداری آب و هوا باشه یعنی ترس از دوباره سرد شدن برگشتن به عصر یخبندان یا گرم شدن بیشتر از اینی که بود نتیجه‌ی این ترس‌ها


audio: 438snGItcEc_0034.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
میشد تلاش برای کنترل منابع غذایی تولیدش، انبار کردنش و این مسائل که عصر کشاورزی رو به وجود آورد و ادامه‌ش داد اینم دلیل پنجم دلیل ششم، اتفاقی بوده داستان یعنی یه نظریه معروف هست تو قرن نوزدهم که میگن انسان اتفاقی یه بذری رو کاشته، دراومده خلاصه عصر کشاورزی شروع شده نمادش هم یه پیرزنیه البته الان دیگه کسی قبول نداره این نظریه رو به هر حال اینم دلیله ششم


audio: 438snGItcEc_0035.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
و اما دلیل هفتم و آخرین دلیل چی بود؟ تولید به عنوان پیامد طبیعی تدارک یه خورده پیچیده شد یعنی چی این؟ یادتونه مثلا انسان تو شکار پیشرفت میکرد به صورت طبیعی؟ یعنی اول دست خالی شکار میکرد بعد یاد گرفت حیوونارو مثلا رم بده ببره لب پرتگاه اونجا شکارشون کنه بعد تیرکمون ساخته شد و خیلی پیشرفتهای دیگه به صورت طبیعی اینم پیرو همون نظریه‌ست میگه انسان به واسطه پیشرفت تو تولید غذا


audio: 438snGItcEc_0036.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
کم کم یاد گرفت گله داری کنه حالا حالا کشاورزی کنه و کلی پیشرفت دیگه که حاصل این اتفاقات بود یه سری شواهد هم البته از این نظریه هست که میگه انسان قبل از عصر کشاورزی هم یه سری کارای مشابه کشاورزی رو ناخودآگاه و نادانسته انجام می‌داده به طور مثال وقتی گیاه رو می‌کنده قبلا گفتم ساقه‌ش رو نمی کنده که دوباره رشد کنه اینم نوعی کشاورزی کردنه حالا به روش سنتی و در واقع در روند پیشرفت انسان در کشاورزی


audio: 438snGItcEc_0037.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
که در نهایت شده عصر کشاورزی و پیشرفت تا به امروز اینم دلیل هفتم پس هفت دلیل رو گفتیم که از نظر علمی میتونه دلایل شروع عصر کشاورزی بوده باشه بریم برای جمع بندی خب ما تو این اپیزود از انسان بعد از عصر یخبندان حرف زدیم انسانی که یهو به اندازه کل عصر یخبندان و قبلش تو یه زمان کوتاه پیشرفت کرد و هم فرهنگ‌هایی رو ساخت


audio: 438snGItcEc_0038.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
و هم با خیلی چیزها رو به رو شد که یا حلشون کرد یا اونها تبدیل به مشکل شدن در نهایت حتی میشه به عصر کشاورزی به عنوان یک انقلاب نگاه کرد در واقع به عنوان دورانی سرنوشت ساز برای انسان میشه به عصر کشاورزی نگاه کرد نیاکان انسان امروزی با شروع عصر کشاورزی و ایجاد نتایج شگرفی که به وجود آوردن تغییراتی واقعا خارق العاده ایجاد کردن


audio: 438snGItcEc_0039.opus
source: youtube
source_id: 438snGItcEc
invalidation: VALID
text:
البته چالش‌های جدی و بزرگی هم به وجود اومد ما در اپیزود بعدی پادکست مورخ میریم سراغ این چالش های خارق العاده ای که انسان با پیشرفت خودش در عصر کشاورزی ایجاد کرد و در نهایت این جمله رو معنی کرد که هنوز اول راهیم تا اپیزود بعدی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ میسپارم و می‌بینمتون


audio: lMVJkPP5b24_0002.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
صدای یک زندانی به گوش می‌رسد صدایی نحیف، گویی هذیان می‌گوید با تک تک نماینده‌ها لابی کردم من لابی کردم من شاهش کردم من شاهش کردم، من امیرکبیرش بودم برام پاپوش درست کردن آخه من. آخه من برم از اون تاجر اصفهونی رشوه بگیرم؟ اختلاس؟


audio: lMVJkPP5b24_0003.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
مگه نشنیدید گفت حرف تیمور یعنی حرف من؟ بذارید با دخترم حرف بزنم ایران عزیزم دخترم دخترم انتقام منو می‌گیره آره! ایران انتقام منو می‌گیره از یک یک شما دلم دلم تنگ شده هم برای صغری هم برای تاتینا من من پدر خوبی بودم آره پدر خوبی بودم


audio: lMVJkPP5b24_0004.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
می‌دونی؟ می‌دونی من .من هوشنگمو دوست داشتم هوشنگ من منوچهرم هم دوست داشتم هم هوشنگ هم منوچهر هم ایراندخت عزیزمو بگید ایران بیاد پیش من بگید ایران بیاد پیش من کمی آن‌طرف‌تر دو نفر مشغول صحبتند دکتر چرا نمی‌میره؟ آمپول روش اثر نکرده داره هذیون میگه، بیا از این بالش استفاده کن برو


audio: lMVJkPP5b24_0005.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
عبدالحسین خان تیمورتاش حدودا پنجاه و دو ساله بود که زندانبانان یک بالشت را به دخترش تحویل دادند گفتند این تنها چیزیست که باقی مانده است از او، پدرت آن بالشت خونین تنها بازمانده‌ی دوران حبس روشنفکری بود که یکی از اصلی‌ترین پایه‌گذاران ریلی بود که قطار مدرنیته‌ی ایران‌زمین روی آن حرکت کرد


audio: lMVJkPP5b24_0006.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
کسی که گفته میشه موثرترین چهره در به قدرت رسیدن رضاشاه پهلوی بود اما قسمت عمده‌ی سیاست‌ورزی عبدالحسین خان تیمورتاش گویی پشت پرده بود کسی که هیچ وقت نخست‌وزیر ایران نبود اما احتمالا تاثیری که بر ایران گذاشت فراتر از جایگاه نخست‌وزیران بود


audio: lMVJkPP5b24_0008.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
چه کرد؟ چه شد که بازداشت شد؟ چه شد که کشته شد و چه شد هذیان گفت؟ و چرا او در تاریخ ایران زمین ماندگار شد؟ در لحظات آتی به این سوالات پاسخ خواهیم داد ما در این قسمت از مورخ سفر کردیم به زندگی عبدالحسین خان تیمورتاش سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: lMVJkPP5b24_0011.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
به قلم دکتر جواد شیخ الاسلامی و اینجا یک نکته در انتهای این قسمت هم ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید، ضمن این که پل ارتباطی ما و شما تلگرام خواهد بود


audio: lMVJkPP5b24_0013.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
برای ما ارسال بفرمایید ویدیوهای زیباتون رو هنگامه‌ی دیدن یا شنیدن مورخ تا ما با افتخار پخش کنیم و آن لذت را دو چندان حالا بریم در دل تاریخ


audio: lMVJkPP5b24_0016.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
در میان خانواده‌ی یک فئودال خراسانی خانواده‌ی آقایی به نام کریمداد نردینی خراسانی عبدالحسین چشم به جهان گشود پدر او از خان‌های بزرگ منطقه و حاکم سبزوار بود بسیار پولدار و نتیجه؟ عبدالحسینو تو سیزده سالگی فرستاد عشق‌آباد ایشون شهری که امروز پایتخت کشور ترکمنستانه پسر به عشق‌آباد فرستاده شد تا تحصیل کنه و چرا عشق‌آباد؟


audio: lMVJkPP5b24_0017.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
خانواده‌ی عبدالحسین از ترکمن‌های ایران بودند و عشق‌آباد هم یکی از شهرهای مهم ترکمن‌هاست اون زمان عشق‌آباد شهر مهمی در روسیه بود از طرفی فاصله‌ی عشق‌آباد تا سبزوار دویست و هشتاد کیلومتره چهار ساعت با ماشین و شصت و چهار ساعت پیاده در واقع از تهران نزدیک‌تر بوده اون زمان عشق‌آباد به محل زندگی خانواده‌ی عبدالحسین


audio: lMVJkPP5b24_0018.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
آقای عبدالحسینی که ما در تاریخ او رو به نام تیمورتاش می‌شناسیم دلیلش رو خواهیم گفت به‌هرحال او در آن سال در سیزده سالگی سفری رو آغاز می‌کنه که به نوعی آینده‌ی سیاسیشو می‌سازه آن سفر سفری که طی اون عبدالحسین زبان روسی یاد می‌گیره و با فرهنگ روسیه آشنا میشه و نکته اگرچه فامیلی عبدالحسین خان از بعد از به قدرت رسیدن رضاشاه میشه تیمورتاش


audio: lMVJkPP5b24_0019.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
که چرا و چگونه‌شو عرض خواهم کرد اما اجازه بدید تا رسیدن به اون قسمت داستان ما هر از گاهی ایشون رو در این روایت با همون نام تیمورتاش که در تاریخ ماندگار شده است صدا بزنیم


audio: lMVJkPP5b24_0020.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
پیشرفتی که عبدالحسین در عشق‌آباد کرد اینقدر زیاد بود که دیگه اونجا و عشق‌آباد براش کم بود، نتیجه؟ سه سال بعد از حضورش در اون شهر دوباره بار سفر بست و رفت این بار سن‌پترزبورگ چه سالی؟ 1276 شمسی او وارد مدرسه‌ای شد به نام مدرسه‌ی سواره‌نظام نیکلای مدرسه‌ای که مخصوص اعیان و اشراف روس بود عبدالحسین با حضور در سن‌پترزبورگ


audio: lMVJkPP5b24_0021.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
هدف جدیدی حالا برای خودش تعریف می‌کنه این بار یادگیری زبان فرانسه روسی رو مسلط بود حالا نوبت فرانسه بود از طرفی تحصیل کنار فرزندان اشراف روس چنان تاثیری بر شخصیت عبدالحسین گذاشت که او تصمیم گرفت با تقلید از فرزندان اشراف روس نام خودش رو به تقلید از اسامی روسی از خان نردینی، عبدالحسین خان نردینی


audio: lMVJkPP5b24_0022.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
به خان نردینسکی یا خان نردینسکی تغییر بده به این توجه کنیم عبدالحسین خان‌زاده بود و لقب معززالملک هم از پدرش گرفته بود، به ارث برده بود اما این لقب تو روسیه به چه درد می‌خورد؟ کسی نمی‌دونست معززالملک چیه؟ او می‌خواست فامیلی‌ای داشته باشه که برای روس‌ها هم قابل درک و قابل احترام باشه نتیجه؟ از اینجا شد نردینسکی


audio: lMVJkPP5b24_0023.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
و کم کم شخصیت تیمورتاش داشت ساخته می‌شد شکل می‌گرفت شخصیتی که هم روسی و هم فرانسه می‌دونست و خیلی به شکل‌گیریش کمک کرد، دانستن دو زبان هم دانستن دو زبان و هم تقلیدش از فرهنگ غرب به شخصیت او خیلی کمک کرد به ساختن یک شخصیت جدید، نوین و خاص خودش طبق گفته‌ی باقری عاقلی در کتاب تیمورتاش در صحنه‌ی سیاست ایران شیک‌پوشی، می‌خوارگی، زن‌بارگی


audio: lMVJkPP5b24_0024.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
و بی‌اعتنایی به مبانی مذهبی و آداب و سنن بومی از مهمترین ویژگی‌های عبدالحسین بعد از بازگشت از روسیه بود این البته روایتیست از یک نویسنده


audio: lMVJkPP5b24_0025.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
دوران تحصیل در روسیه تا 1286 شمسی طول می‌کشه حدود ده سال بعد از اون عبدالحسین برمی‌گرده ایران میشه مترجم وزارت خارجه از چه زمانی صحبت می‌کنیم؟ دقیقا یک سال بعد از انقلاب مشروطه در ایران، این 1286 زمانی که ایران داشت دوران جدیدی رو در سیاست تجربه می‌کرد پوست مینداخت تیمورتاش جوان که دنیادیده بود خیلی زود به صف مشروطه‌خواهان اضافه میشه حالا


audio: lMVJkPP5b24_0026.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
در دوران محمدعلی شاه قاجار یه سفر سه ماهه‌ی اروپا هم می‌فرستن او رو به عنوان نماینده‌ی ایران در ادامه تیمورتاش یهو از وزارت خارجه استعفا میده و برمی‌گرده خراسان دیاری که عاشقانه دوستش داشت تا آخر عمر


audio: lMVJkPP5b24_0028.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
زبان یاد گرفت، شخصیتی جدید ساخت در وزارت خارجه جایگاه خوبی داشت سفر اروپایی رفته بود به عنوان نماینده‌ی ایران‌زمین چرا باید یهو کار و بارو ول کنه و برگرده خراسان؟ عرض می‌کنم


audio: lMVJkPP5b24_0029.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
مهمترین دستاورد مشروطه برای ایران چه بود؟ احتمالا این بود که به اعضای جامعه این امکان رو می‌داد که در قدرت اثرگذار باشند و از چه طریقی اثرگذار باشند؟


audio: lMVJkPP5b24_0031.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
شما به می‌دانید اما ما هم اشاره کنیم اولین دوره‌ی مجلس شورای ملی 1285 انتخاباتش برگزار میشه در ایران و همین مسیرو بیایم جلوتر دوره‌ی بیست و چهارم مجلس ملی 1354 برگزار میشه ادامه‌ش هم که میشه انقلاب و از صفر در واقع شماره‌ی ادوار مجلس تو دوره‌ی انتقال حکومت از قاجار به پهلوی از صفر شروع نمیشه این نکته‌ی مهمیست، همون مجلس قبلی ادامه پیدا می‌کنه


audio: lMVJkPP5b24_0032.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
با پیروزی انقلاب صفر میشه یه داستان جالبی داره مجلس شورای ملی و حالا بعدش تغییراتش و اتفاقاتی که در دلش افتاد و تاثیراتش اگر علاقه‌مند بودید برای ما بنویسید در یک قسمت مجزا مفصل درباره‌ی تاریخ مجلس در ایران صحبت کنیم برگردیم به داستان بعد از کش و قوس‌های فراوان


audio: lMVJkPP5b24_0034.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
و اینجاست که دلیل بازگشت تیمورتاش به دیار خودشو می‌فهمیم آقای تیمورتاش به عنوان نماینده‌ی مردم مشهد در این مجلس رای می‌گیره و وارد مجلس میشه گرچه با کلی گرفتاری این اتفاق میفته، گیر و گرفتاری چرا؟ اون زمان سن قانونی ورود به مجلس سی سال تعیین شده بود عبدالحسین چند ساله بود؟ بیست و هشت ساله چه می‌کنه؟ باباش خان بوده، پولدار هم بوده تمام بزرگان منطقه رو جمع می‌کنه یک استشهاد محلی از همشون می‌گیره


audio: lMVJkPP5b24_0035.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
و همه اعلام می‌کنن که نچ عبدالحسین سی سالشه! چی میگی؟ اصلا از اول سی ساله به دنیا اومد، بشمرید، یه دو تا دیگه بده تمام دقیقا مثل فوتبالیست‌ها که صغر سن می‌گیرن این تغییر اسناد مثلا طرف بعدا گندش میاد دکتراش جعلی بوده در تاریخ ید طولایی دارد


audio: lMVJkPP5b24_0038.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
با دختر خازن‌الملک و کی بوده ایشون؟ پیشکار حاکم خراسان نام دختر خانم چی بود؟ عروس خانم؟ صغری ملقب به سرورالسلطان همون سال اولین بچه به دنیا میاد به سنت همیشگی خانواده‌های سنتی ایرانی که تا الان هم ادامه داره، ازدواج نکرده باید بچه بیاد یه دختر بسیار زیبا به دنیا میارن عبدالحسین و صغری خانم


audio: lMVJkPP5b24_0040.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
تیمورتاش عاشق ایران بوده و به همین دلیل اولین فرزندشو ایراندخت نامگذاری می‌کنه میگن عشقش به کشورش ایران به حدی بوده که زمانی که او به طور مثال روسیه زندگی می‌کرده روس‌ها به این ایرانی بااستعداد می‌گفتن آقا بیا عضو ارتش ما شو، ول کن قبول نمی‌کنه تیمورتاش حتی زمانی که یک شاهزاده‌ی روس به ایرانی‌ها در حضور او توهین می‌کنه آقای تیمورتاش از اون شاهزاده دعوت به دوئل می‌کنه و اصرار هم می‌کنه، دوئل واقعی


audio: lMVJkPP5b24_0042.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
دوره‌ی دوم مجلس شورای ملی ایران بیست و چهار آبان 1288 شروع میشه تا سوم دی 1290 دایر بوده تیمورتاش عضو اون مجلس بود با پایان دور دوم مجلس ملی اما عبدالحسین خان برمی‌گرده خراسان حالا دیگه برای خودش کسی شده بود، نتیجه؟ به عنوان فرمانده‌ی لشکر خراسان منصوب میشه لقب سردار معظم رو هم بابت همین نظامی شدن به او اهدا می‌کنن


audio: lMVJkPP5b24_0043.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
از اینجا به بعد همه عبدالحسین رو به این لقب می‌شناختن این نظامی شدن بسیار موثر بود در آینده‌ی سیاسی تیمورتاش و شما بشنو در زندگیش البته اینجوری نبود که چون نظامی شده بیخیال سیاست بشه، برعکس از نظامی شدن در راستای اهداف سیاسی استفاده می‌کنه تیمورتاش نتیجه؟ 1293 این بار از قوچان نماینده‌ی دوره‌ی سوم مجلس میشه سیاسی‌تر از قبل و نظامی‌شده


audio: lMVJkPP5b24_0044.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
این بار او عضو فراکسیون اعتدالیون میشه اما مجلس سوم شورای ملی با آغاز جنگ جهانی اول کارش نیمه تمام می‌مونه و تعطیل میشه


audio: lMVJkPP5b24_0045.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
و همین مجلس نیمه کاره‌ی سوم باعث شد تیمورتاش یک ردی از خودش در تاریخ به جا بذاره که تا امروز هم موندگاره و نوع تفکر او هم به خوبی نشون داده میشه با این رد عبدالحسین سال 1294 یه طرحی به همون مجلس سوم میده برای بازسازی آرامگاه نادر افشار این طرح مقرر می‌کرده هزینه‌ی بازسازی آرامگاه نادرشاه افشار


audio: lMVJkPP5b24_0046.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
از محل بیست درصد مالیاتی که از تردد چهارپایان باری و سواری و وسایل نقلیه در شهر مشهد گرفته میشه تامین بشه و زمانی هم که آرامگاه ساخته شد از همون مالیات مشهد ماهیانه پنجاه تومان اختصاص پیدا بکنه برای نگهداری آرامگاه نادر افشار این طرحو آقای تیمورتاش میده به مجلس تو مذاکراتی که انجام میشه برای تصویب این قانون در مجلس


audio: lMVJkPP5b24_0047.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
آقای حاج سید رضا فیروزآبادی نماینده‌ی وقت شهرری در مخالفت این قانون میگه که آقاجان تمام ادارات ما کار نمی‌کنند و اگر هم کار بکنند چون حقوق مرتب به آن‌ها نمی‌رسد مثل این است که مسئولیت ندارند باید مملکت به این شکل باشد؟ آن وقت بیست هزار تومان یا سی هزار تومان خرج مقبره‌ی نادر بکنیم؟


audio: lMVJkPP5b24_0049.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
آقای تیمورتاش در پاسخ به این نماینده‌ی شهرری میگه از روی این عقیده با کمال افتخار حاضر هستم اول خائن این مملکت باشم و علاقه‌ی زیاد تیمورتاش به نادر رو همین‌جا میشه دید در واقع شاید ریشه‌ی علاقه‌ی تیمورتاش به رضاخان هم از همینجا بیاد، چرا؟ شباهت‌های بسیاری هست بین رضاشاه پهلوی و نادرشاه افشار با فکت‌های تاریخی میشه اثبات کرد بنده اینجا پرانتز عرض کنم


audio: lMVJkPP5b24_0050.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
تیمورتاش در دوره‌ی پنجم مجلس شورای ملی هم بودجه‌ای برای ساخت آرامگاه فردوسی درخواست کرد این باز نشون میده چقدر این آدم ایران‌گرا بوده صرفا دنبال نادر افشار نبود دنبال ایران و ایرانی و بزرگان آن بود


audio: lMVJkPP5b24_0051.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
برگردیم به مجلس سوم با شروع جنگ جهانی اول نماینده‌های مجلس به دو گروه طرفدار آلمان یا طرفدار عثمانی تقسیم شدند با انحلال مجلس در ادامه، عموما همشون از تهران در معرض اشغال توسط روسیه و انگلیس خارج شدن نماینده‌ها رفتن کجا؟ کرمانشاه اونجا دولت موقت مهاجرین رو تشکیل دادن که چه کنن؟ علیه اشغالگران مبارزه کنن به نوعی آقای عبدالحسین خان اما تو تهران موند


audio: lMVJkPP5b24_0052.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
تو مرکز تحولات سیاسی کشور موند و اینجوری تونست برای خودش یک جایگاه ویژه دست و پا کنه چه کرد؟ شد عضو کمیسیونی به نام کمیسیون میکس یا مختلط و این کمیسیون کارش چی بود؟ نظارت بر دخل و خرج دولت ایران در طول جنگ بین‌الملل اول اعضاش کیا بودن؟ افرادی از ایران، بریتانیا، روسیه و رئیس بلژیکی گمرکات ایران


audio: lMVJkPP5b24_0053.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
تو همین دوران یکی از نقاط عطف زندگی سردار معظم اتفاق میفته ما پیش از این تو اپیزود میرزا کوچک خان جنگلی به مبارزات این چهره‌ی سیاسی در شمال ایران پرداختیم اما او روایت از زاویه‌ی دید میرزا کوچک خان بود در اون قسمت ما در اون ماجرا تعریف کردیم که زمانی که احمدشاه قاجار پادشاه ایران بود و ایران درگیر جنگ جهانی اول میشه میرزا کوچک خان تو گیلان قدرت می‌گیره اونجا عرض کردم در اون قسمت


audio: lMVJkPP5b24_0054.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
وثوق‌الدوله هیجده اسفند سردار معظم رو، آقای تیمورتاشو با اختیارات تام منصوب می‌کنه به استانداری گیلان و ایشون رو می‌فرسته که آقا برو قائله‌ی این میرزا کوچک خانو ختم کن دیگه عه! آقای عبدالحسین سریعا یکی از سران نهضت جنگل یعنی دکتر حشمت رو دستگیر می‌کنه و چهار اردیبهشت 1298 او رو به اعدام محکوم می‌کنه و اعدام می‌کنه سران نهضت جنگل و اساسا گیلانی‌ها


audio: lMVJkPP5b24_0055.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
خیلی از عبدالحسین بدشون میاد با این کار بدتر میشه حتی، قبلش هم خوششون نمیومد اونا می‌گفتن این آقا نه تنها کلی از جنگلی‌ها رو کشته بلکه چند تا دهقان بیگناه هم اعدام کرده حتی وساطت افسران روس قوای قزاق هم کارساز نبود که این بیخیال اعدام این بیگناهان بشه خیلی این آدم، سردار معظم آدم بیرحم و کثیفیست ضمن این که در ادامه گفتند همه‌ی این‌ها به کنار کشت و کشتار بیگناهان، کشتار جنگلی‌ها به کنار


audio: lMVJkPP5b24_0057.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
آقای تیمورتاش به جرم بدرفتاری با مردم و ایجاد رعب و وحشت از سمتش برکنار میشه، استاندار گیلان بود برکنار میشه هرچند خودش از اعدام دکتر حشمت بسیار دفاع می‌کرد اون زمان و از اعدام اون دهقان‌هایی که ملت می‌گفتن بیگناه بودن دفاع می‌کرد ایشون می‌گفت آقا اینا اسلحه جابجا می‌کردن، دهقان چی بود؟ به اسم دهقان بودن اسلحه جابجا می‌کردن منم اعدام کردم خوب کردم حال این که در اون فضای شیرتوشیر ایران حق با کی بود؟


audio: lMVJkPP5b24_0058.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
واقعا قضاوتش با شما اما خب به‌هرحال تیمورتاش از گیلان فرا خوانده شد به تهران و البته که مردم گیلان هم با شعار سردار معظم مرده باد او رو بدرقه کردند عبدالحسین با دلی پر کینه از مردم گیلان، اون منطقه رو ترک کرد و این رو به یاد داشته باشیم باهاش کار داریم


audio: lMVJkPP5b24_0059.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
تیمورتاش بیخیال سیاست نمیشه باز هم میره از حوزه‌ی بیرجند و قائنات نماینده‌ی مجلس بعدی میشه نماینده‌ی چهارمین دوره‌ی مجلس ملی گرچه تشکیل این مجلس چند ماهی به تعویق افتاد، چرا؟ سوم اسفند 1299 شما به می‌دانید سید ضیاء طباطبایی و رضاخان کودتا می‌کنن و قدرت رو در دست می‌گیرن خیلی از رقبا رو هم بازداشت کرده بودن این دو تیمورتاش اما جزو بازداشتی‌ها نبود


audio: lMVJkPP5b24_0060.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
او بیرون بود تا وقتی سید ضیا کابینه‌شو تشکیل داد کابینه‌ای که البته خیلی‌ها بهش انتقاد داشتن بهش لقب کابینه‌ی سیاه دادن اون زمان ما تو قسمت مربوط به کودتای سوم اسفند 1299 در مورخ مفصل تعریف کردیم داستانشو حتما ببینید مکمل خوبیست به‌هرحال با انتخاب اون کابینه، کابینه‌ی سیاه به قول ملت تیمورتاش خیلی شاکی میشه که عه؟ چی شد پ؟ پامیشه میره سفارت انگلیس گلایه می‌کنه که پ ما چی؟


audio: lMVJkPP5b24_0061.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
میگه شما از این دولته حمایت می‌کنید این چه کابینه‌ایه من توش نیستم؟ خبر این اعتراض به گوش سید ضیا میرسه و نتیجه؟ میگه بیا اینجا حالا دیگه تیمورتاش هم به خیل بازداشتی‌ها می‌پیونده میگه بیرون بودی هار شدی برو تو بازداشت و تبعید به قم، این میشه نتیجه‌ی اعتراض تیمورتاش البته این تبعید خیلی طول نمی‌کشه سه ماه بعد آقای سید ضیا کابینه‌ش سقوط می‌کنه و نتیجه؟ مجلس چهارم اینجاست که تشکیل میشه


audio: lMVJkPP5b24_0062.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
تیمورتاش هم از دل تبعید یهو دوباره تبدیل میشه به نماینده‌ی مجلس ایشون در حالی به کرسی مجلس چهارم نشست که یه سری از اهالی گیلان مدام عریضه می‌نوشتن علیه او به مجلس که آقا این کیه! این کشته این برده خورده ناموس ما اون قضیه دوست دختر و فلان و .برای چی باید نماینده باشه؟ اما ریشه‌ی تیمورتاش گویا در مجلس بسیار کلفت‌تر از این حرف‌ها بود


audio: lMVJkPP5b24_0063.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
حضور تیمورتاش در روسیه مربوط میشه به قبل از انقلاب کمونیست‌ها در اکتبر 1917 در این کشور اما حالا اون دوران در مجلس چهارم شورای ملی آقای تیمورتاش با آثار این انقلاب در ایران مواجه شده بود مجلس چهارم بسیار تحت تاثیر حضور بلشویک‌ها بود در قدرت در روسیه چندین فراکسیون چپ در مجلس ایران تشکیل شده بود و آقای تیمورتاش کجا ایستاده بود؟ جایی که همواره دوست داشت بایسته


audio: lMVJkPP5b24_0064.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
در جایگاه یک اصلاحطلب ایستاد ایشون کنار سید حسن مدرس و سید محمد تدین فراکسیون اصلاح‌طلبان رو راه میندازن اون زمان این اصلاح‌طلبان یعنی تاریخی داره در ایران با حزب سوسیایست در میفتند این دوستان و می‌تونن اکثریت کرسی‌های مجلسو اون زمان جذب خودشون کنن و آقای تیمورتاش و آقای مدرس و آقای تدین یک پیروزی مهم به دست میارن، حالا، دولت تشکیل میدن


audio: lMVJkPP5b24_0066.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
بهمن 1300 بیایم جلوتر حسین پیرنیا یا همون مشیرالدوله نخست‌وزیر جریان اصلاحات مجلس شد تیمورتاش هم رفت شد وزیر عدلیه جایی بسیار مهم چرا مهم؟ این عدلیه یکی از مهمترین مطالبات جنبش مشروطه بود حالا افتاده بود دست کی؟ عبدالحسین خان تیمورتاش از اون ور تیمورتاش سواد حقوقی نداشت اما به تجربه دیده بود که مثلا تو فرنگ اوضاع دستگاه قضا چجوریه


audio: lMVJkPP5b24_0067.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
چی کار می‌کنن اونا در فرهنگ غرب و به طور کلی جاهایی که ایشون به چشم سر دیده بود البته یک نکته‌ی مهم هم وجود داشت تیمورتاش حسابی با روحانیون چپ بود و اینجا اصل گرفتاریست اون زمان بحث بود که چقدر باید در احکام قضایی شریعت نفوذ داشته باشه؟ تیمورتاش با اختیاراتی که از مجلس گرفته بود به‌هرحال وزیر عدلیه بود با اختیاراتی که گرفته بود سریعا اعلام کرد که، نقل قول می‌کنم


audio: lMVJkPP5b24_0068.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
اعلام کرد هر محکمه‌ای که توسط آخوندها خارج از عدلیه برقرار باشد باید فورا تعطیل شود تمام ضمن این که قضاتی هم که توی عدلیه هستند نمی‌تونن کشکی قضاوت کنن، قانون باید بیان امتحان بدن اگر قبول شدن استخدام میشن تو عدلیه می‌تونن قضاوت کنن آقای تیمورتاش گفت به جز در مورد دانش آموختگان مدرسه‌ی حقوق که اکادمیک درسشو خوندن سایرین، مخصوصا آخوندهای عدلیه خارج از عدلیه که کلا تعطیل


audio: lMVJkPP5b24_0069.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
اونایی هم که تو عدلیه‌ن مشروط میشن به قبولی در امتحان همین که هست نتیجه؟ دعوا دعوا روحانیون قبول نداشتن اصلاحاتو، اعتراض کردند، خیلی هم شدید حجم اعتراضات اینقدر بالا گرفت که مشیرالدوله‌ی نخست‌وزیر مجبور شد تیمورتاشو کلا از وزارت عدلیه عزل کنه و دستورهای تیمورتاش هم به اجرا درنیومد اینه که میگن آقا درنیفت! عه! نکن دیگه .


audio: lMVJkPP5b24_0071.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
دهم تیر 1301 نخست‌وزیر هم عوض شد قوام السلطنه شد نخست‌وزیر ایران دو هفته‌ای بود که کابینه‌شو تشکیل داده بود که اومد سراغ تیمورتاش داستان ما ایشون شد والی کرمان و بلوچستان تو پرانتز زندگی شخصی تیمورتاش هم یه مروری بکنیم یک سال قبل از این اتفاق ایشون یک همسر جدید اختیار کرده بود و گویا دنبال آرامش بود با یک دختر ارمنی به نام تاتینا ازدواج کرده بود


audio: lMVJkPP5b24_0072.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
و به‌هرحال دوران حکومت تیمورتاش در کرمان دورانی آرام و بی‌سروصدا بود نسبت به حکومتش در گیلان اما یه کاری هم اونجا انجام داد، مهم به وضعیت قالیبافی بسیار سروسامان داد آقای تیمورتاش تا حدی که برای سال‌ها قالیبافان از تیمورتاش به نیکی یاد می‌کردند در اون مرز و بوم اون زمان تیمورتاش نگران بوده که اگر کیفیت کار پایین باشه چین سهم ایران رو از بازار قالیبافی جهان قطعا می‌گیره


audio: lMVJkPP5b24_0073.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
مال خود می‌کنه از اینجای تاریخ تا زمانی که تیمورتاش قدرتی داشت در ایران تمام تلاششو این آدم کرد و نذاشت این اتفاق بیفته صنعت قالیبافی ایران جایگاه خودشو همواره حفظ کرد با زحمات این آدم فارغ از هر بدی یا خوبی که داشته این فکت است


audio: lMVJkPP5b24_0074.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
باز هم مجلس زندگی او با مجلس گره خورده بوده واقعا تیمورتاش یک پارلمانتاریست واقعی بود عاشق مجلس! تاریخو بیایم جلوتر موعد مجلس پنجم فرا رسید و باز هم تیمورتاش پا به عرصه گذاشت، این بار از نیشابور مجلس پنجم مجلس مهمیست در تاریخ ما چرا؟ آنجا جاییست که تیمورتاش حسابی با رضاخانی که داشت میومد بشه رضاشاه، تیم شد


audio: lMVJkPP5b24_0075.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
تیمورتاش عرض کردم شیفته‌ی نادرشاه افشار بود حالا چجوری با رضاخان آشنا شد؟ که روحیه‌ی نادرشاهی رو در او هم ببینه و کشف کنه و شیفته‌ی او بشه؟ عملا یعنی تبدیل شه به یکی از اصلی‌ترین یاورهای رضاشاه برای پاسخ به این سوال باید برگردیم به مجلس سوم آقای تیمورتاش از مجلس سوم که توی اون مجلس ریاست کمیسیون نظامی مجلس رو بر عهده داشت با رضاخان میرپنج آشنا میشه به همین دلیله که زمانی که تو مجلس پنجم


audio: lMVJkPP5b24_0076.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
دوباره از نیشابور نماینده میشه یه نگاهی به اوضاع احوال می‌کنه میگه خب سید ضیا و رضاخان که کودتا کردن دولت سیدضیا که هیچی کله شد احمد شاه هم نخودیه کلا فرنگه، نتیجه؟ تیمورتاش حدس زد که شاه ایران دیگربار باز نخواهد گشت و از اون ور دید رضاخان شده سرار سپه، رئیس‌الوزرا و اوه این شاه میشه شاخک‌های سیاسی تیمورتاش جنبید و درست جنبید


audio: lMVJkPP5b24_0077.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
شم سیاسیش گفت حالا وقتش رسیده است عبدالحسین از این نظامی قدرتمند حمایت کن نون توشه و این حمایت در کنار این واقعیت که هم رضاخان و هم عبدالحسین خان هم‌صنف بودن و هر دو نظامی کم کم تبدیل شد به یک رفاقت عمیق و یک همکاری کم‌نظیر و در ادامه چه شد؟ شما به می‌دانید و بنده عرض می‌کنم


audio: lMVJkPP5b24_0078.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
یکی از چالش‌های اولیه‌ی مجلس مسئله‌ی تغییر سلطنت و تاسیس جمهوری رضاخانی بود قبل از پادشاهی رضاخان تیمورتاش طرفدار جمهوری بود اتفاقا پیشنهاد اول رضاخان هم جمهوری بود حتی شاید تیمورتاش خودشو یکی از گزینه‌های جدی ریاست جمهوری می‌دید البته اون زمان رضاخان گزینه‌ی جدی بود اما تیمورتاش قطعا می‌تونست گزینه‌ی دور بعدی باشه او به عنوان یکی از موافقان این تغییر رفت سراغ یکی از متحدان قدیمی خودش، کی؟


audio: lMVJkPP5b24_0079.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
جناب سید حسن مدرس با هم اصلاح‌طلبانو راه‌اندازی کرده بودن تو مجلس زمانی مدرس اما مخالف بود شدید نتیجه؟ تیمورتاش شدیدا حمله کرد به متحد قدیمی خودش در مجلس رفت یه سخنرانی خیلی آتشینی کرد با این حال همه به می‌دانیم که جمهوری‌خواهی شکست خورد در سیاست ایران زمین، آن زمان اما اون شکست برای تیمورتاش نون داشت به رضاخان نزدیکتر شد


audio: lMVJkPP5b24_0080.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
تا جایی که در دو کابینه‌ی بعدی رضاخان وزیر فوائد عامه بود ایشون یه جورایی میشه گفت معادل وزارت اقتصاد امروز ما به‌هرحال، طرح جمهوری تیمورتاش شکست خورد ولی پلن‌ها چیده شده بود تیمورتاش و رضاخان و علی‌اکبر خان داور که خود این علی‌اکبر خان داور آدم بسیار مهمیست و موضوع یک پادکست جداگانه، روزی شاید به او پرداختیم این سه نفر و یکی دو نفر دیگه یک طرحی رو آماده می‌کنن


audio: lMVJkPP5b24_0082.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
در واقع تیمورتاش، علی‌اکبر خان داور، نصرت‌الدوله‌ی فیروز و محمد تدین و دیگرانی یک حزب راه‌اندازی می‌کنن به اسم حزب تجدد و میشن متحد اصلی رضاخان در کنار این‌ها بودند کسان دیگری مثل سردار اسعد بختیاری، محمدعلی فروغی و طرح این دوستان چی بود؟ به قدرت رساندن این سرباز توانمند یعنی رضاخان


audio: lMVJkPP5b24_0083.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
که عملا تا آخر صفحه‌ی شطرنج سیاست ایران رو اون زمان رفته بود وزیرالوزرا بود دیگه! اینا باید یه هول دیگه می‌دادن جای پادشاهو عوض می‌کردن از اون ور احمدشاه میفتاد این می‌رسید به پادشاهی حزب تجدد برنامه‌هاشو اینجوری تعریف کرده بود جدایی دین از سیاست، ایجاد ارتش قوی، سیستم اداری کارآمد پایان دادن به امتیازات اقتصادی، صنعتی کردن ایران جایگزین کردن سرمایه‌ی داخلی به جای سرمایه‌ی خارجی


audio: lMVJkPP5b24_0084.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
تبدیل عشایر به کشاورز، پیشرفت نظام مالیات بر درآمد، اون زمان ایجاد تسهیلات آموزشی همگانی از جمله برای زنان این خیلی مهمه، برای زنان ایجاد امکانات برای شکوفایی استعدادها و ترویج زبان فارسی در سراسر ایران به جای زبان‌های محلی پرانتز یادآوری کنم از زمانی صحبت می‌کنیم که همین چند تا جمله، انقلابی بود در ایران زمین


audio: lMVJkPP5b24_0085.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
و حالا این چند تا جمله و انقلابه رو این حزب تجدد منوط کرده بود به چی؟ به قدرت رسیدن یک نظامی مقتدر حالا این ور اون ورو نگاه کنیم نظامی مقتدر نداریم که عه! این .رضاخانه .مقتدره، نظامی هم هست! ای بابا که! نتیجه؟ آن‌ها طرحی آماده کردند و در مجلس پیش بردند و پیروزش کردند و این شد رضاخان


audio: lMVJkPP5b24_0087.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
یک سوال مهم مطرح کنیم آیا تیمورتاش فقط یک مهره‌ی مطیع و سرسپرده‌ی پهلوی بود؟ خیر قطعا خیر ثابت می‌کنیم اتفاقا ایشون یکی از نظریه‌پردازان مهم دوران پهلوی بود تیمورتاشو مبتکر بسیار طرح‌هایی می‌دونن که زیرساخت‌های توسعه‌ی ایران شد مثال، طرح اجبار برای برگزیدن نام خانوادگی مال شخص تیمورتاشه


audio: lMVJkPP5b24_0088.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
به نام رضاشاه می‌زنند اما مال شخص آقای تیمورتاشه برای خودش هم اینجاست که فامیلی تیمورتاشو انتخاب می‌کنه و برای رضاخان هم فامیلی پهلوی رو انتخاب می‌کنه پرانتز یک خاطره‌ی جالب بگم از تاریخ قبل از این که پهلوی انتخاب بشه برای رضاخان یک نفر آقای دکتر محمود پهلوی این نامو انتخاب کرده بود میان میگن آقا یه چیز دیگه انتخاب کن، مال شاهه ایشون میگه نمی‌خوام، انتخاب کردم، دموکراسیه زوری عوض می‌کنن ایشون قبول نمی‌کنه


audio: lMVJkPP5b24_0089.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
اسمش میشه محمود محمود خاندان محمود باقی ماندند به‌هرحال از طرح‌های دیگر رضاشاه و تیمورتاش بگیم مهر ماه 1303 زمانی که رضاخان سردار سپه، نخست‌وزیر ایران بود تیمورتاش لایحه‌ای با قید فوریت برای تشکیل موسسه‌ی دفع آفات حیوانی و سرم‌سازی زیر نظر انستیتو پاستور برد مجلس، شما زمانو ببین، کارو ببین! 1303 سرم‌سازی، انستیتو پاستور


audio: lMVJkPP5b24_0090.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
باز پرانتز یادآوری کنم ملک انستیتو پاستور امروزی مال آقای فرمانفرماست وقف کرد برای سرم‌سازی به‌هرحال این لایحه دولت رو مجاز می‌کرد اون زمان که یک دامپزشک از فرانسه بیارد و یکی از روستاهای دولتی اطراف تهران هم به موسسه اختصاص دهد یا باز تو همون سال 1303 تو مجلس موضوع نزول صادرات قالی ایران به بازارهای جهانی مورد توجه قرار گرفت به زور تیمورتاش که آقا داره کم میشه، یه کاری بکنیم


audio: lMVJkPP5b24_0091.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
یا تیمورتاش برای راه‌آهن سراسری برنامه‌ریزی کرد لایحه رو تدوین کرد برد مجلس تصویب شد برای خطوط هوایی با یک شرکت آلمانی قرارداد بست ایشون از اون ور با دولت شوروی برای بهره‌برداری از شیلات شمال کشور وارد مذاکره شد تیمورتاش


audio: lMVJkPP5b24_0093.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
آقای تیمورتاش با تمام کشورها رفیق بود شاید همین رفاقت در نهایت شد بلای جان تیمورتاش این هم در نظر بگیریم


audio: lMVJkPP5b24_0094.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
خب رضاخان رضاشاه شد او می‌دونست که مورد اعتمادترین افراد براش همان کسانی هستند که وقتی شاه نشده بود دورش بودن تیمورتاش اولین این افراد بود کسی که سریعا تبدیل شد به وزیر دربار رضاشاه پهلوی در واقع تیمورتاش نزدیک‌ترین سمت حکومتی به شاه مملکت بود و جالبه از اینجا به بعد آقای تیمورتاش بسیار علاقه داشت کسی از اسم کوچیکش استفاده نکنه


audio: lMVJkPP5b24_0095.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
عبدالحسین کسی می‌گفت می‌زد تو دهنش، چرا؟ زاویه داشت با اسلامگرایان و طبعا هم اسم کوچیک ایشون، عبدالحسین خود اسلامی بود دیگه این اسم به‌هرحال، بیست و پنج آذر 1304 رسما ایشون شد وزیر دربار و اولین ماموریتش چی بود؟ برگزاری مراسم تاجگذاری شاه رضاشاه پهلوی تیمورتاش چه کرد؟ سریعا با سفارتخونه‌های انگلیس، بلژیک، اسپانیا، سوئد تماس گرفت گفت آقا شما چی کار کردید؟


audio: lMVJkPP5b24_0096.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
یه شرح مفصل از مراسم تاجگذاری کشورتون به من بدید تفکرو ببینیم در ادامه بر اساس همون طرح‌ها و مخلوط کردن اون‌ها با سنن ایرانی واویلا یک مراسم درخشان ترتیب داد آقای وزیر دربار، تیمورتاش مراسمی که یکی از مهمترین مدیران اجراییش کی بود؟


audio: lMVJkPP5b24_0098.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
توجه کنیم تنها شاهی که در مراسم تاجگذاریش شاهنامه خوانده شده است در تاریخ، رضاشاه پهلوی بوده است ایده‌ی کی بود؟ آقای ایرانگرای داستان ما جناب تیمورتاش


audio: lMVJkPP5b24_0099.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
بیایم جلوتر تو شش سال اول دوره‌ی سلطنت رضاشاه پهلوی تیمورتاش در اوج قدرت بود از نظر سیاسی دومین شخص مملکت بود و به این توجه کنیم تو همین جایگاه بود که تیمورتاش حالا اینقدر قدرت داشت که بره از اون گیلک‌ها که ازشون کینه گرفته بود انتقامشو بگیره چی گفته بودن؟ تیمورتاش مرده باد! حالا بهتون میگم چه کرد؟ دستور داد یه سری از چپگراهای گیلان رو اعدام کنن و کردند


audio: lMVJkPP5b24_0100.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
ولی خب این خونریزی‌ها در کنار کلی اقدام موثر و مثبت تیمورتاش در تاریخ شاید اون موقع دیده نشد اما ثبت شد اما آیندگان که ما باشیم می‌بینیم و قضاوت می‌کنیم، پس ما را هم روزی قضاوت خواهند کرد درس تاریخ به‌هرحال تیمورتاش با انجام تغییرات ساختاری در وزارت دربار در ادامه اونجا رو جاشو تبدیل کرد به یک مرجع تصمیم‌گیرنده و مجری اراده‌ی رضاشاه پهلوی


audio: lMVJkPP5b24_0101.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
گفته میشه به استثناء وزارت جنگ که خود شاه پهلوی رضا شاه راسا مدیریتش می‌کرد، اون هم استثنا بود آقای تیمورتاش به تمام وزارتخونه‌ها و دوایر دولتی نظارت داشت دستور می‌داد لازم الاجرا بود از اون ور تو جلسات هیئت وزیران شرکت می‌کرد و گفته‌ها و عقاید ایشون در هیئت دولت و مجلس عملا حکم شاه پهلوی رو داشت این قدرت خطرناکه شاید به این توجه نکرد آقای تیمورتاش


audio: lMVJkPP5b24_0102.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
همزمان تیمورتاش نماینده‌ی مجلس هم بوده جالبه در دو حوزه‌ی قانونگذاری و اجرا ایشون حرف اولو می‌زده نتیجه؟ مرداد 1305 ایشون پاشد به عنوان نماینده‌ی فوق‌العاده‌ی ایران رفت شوروی که با دولت مسکو مذاکره کنه از اون ور کینه‌ها رو هم از بین ببره، بین دو کشور، ایران و شوروی قرارداد تجاری هم بنا بود ببنده به نظر می‌رسه حسنه شدن ارتباط بین شوروی و ایران


audio: lMVJkPP5b24_0103.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
تنها از دست پرتوان تیمورتاش برمیومد اون زمان رضاشاه خیلی حال نمی‌کرد با شوروی زمانی که ایشون از مسکو برمی‌گرده دست پر بود اینه که عرض می‌کنم هم در حوزه‌ی قانون و هم در حوزه‌ی اجرا حرف اولو می‌زد قانون می‌ذاشت اجرا می‌کرد از مسکو برمی‌گرده این نمونه‌ش با کت شلوار و کلاهی جدید برمی‌گرده به کلاه پهلوی مشهور شد این لباس فرمی بود که آقای تیمورتاش دستور داد که کارمندان دولت باید از آن استفاده کنند ولاغیر


audio: lMVJkPP5b24_0104.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
تیمورتاش کسی بود که مدام سفر می‌کرد این ور اون ور هر چی از تمدن غربی می‌دید و خوشش میومد با خودش برمی‌داشت میاورد ایران، می‌کرد قانون، اجرا میشد کلا سفر خارجی زیاد رفته تیمورتاش برعکس رضاشاه که کلا یه دونه ترکیه رفته و همین سفرها شاید به انضمام قدرت بی‌نظیرش به انضمام دستورات لازم الاجراش و و و در نهایت شد بلای جان عبدالحسین خان . تیمورتاش


audio: lMVJkPP5b24_0105.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
میگن آقای تیمورتاش خیلی علاقه‌ای نداشت تو چشم باشه مثالش، خرداد 1306 بعد از استعفای مستوفی‌الممالک که نخست‌وزیر رضاشاه بود نماینده‌های مجلس که اون زمان هنوز یه مقدار نفوذ و اعتبار داشتن تمایل داشتن تیمورتاش بشه نخست‌وزیر اما خود او قبول نکرد قبول نکرد تیمورتاش اما نماینده و چشم بینای شاه بود عملا مثلا بعد از تصویب قانون نظام وظیفه‌ی اجباری


audio: lMVJkPP5b24_0106.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
و اعتراض و مهاجرت یه تعداد از علمای مهم به رهبری حاج آقا نورالله نجفی به قم آقای تیمورتاش عضو هیئت اعزامی رضاشاه بود برای مذاکره با علمای قم و مهم هم بودن چی کار کردن؟ رفتن قم با دو تای اصلی حاج آقا نورالله و سیدالعراقین و حالا دیگرانی به توافق رسیدن که اینجوری قانون خدمت اجباری اجرایی بشه کوتاه پرانتز بگم مفصله یکی از امتیازاتی که دادن این بود که


audio: lMVJkPP5b24_0107.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
یه سری از علما خدمت اجباری نداشته باشن زوری حالا نگیرن ببرن اینا رو به عنوان سرباز به‌هرحال بحثیست مفصل و موضوع جذابی بابت همین درایت‌ها، مذاکرات و توانمندی‌ها حل موضوعات، آشتی با شوروی قرارداد تجاری بستن این ور اون ور و و و همه‌ی این‌ها پنجم مهر 1307 رضاشاه پهلوی لقب حضرت اشرف رو اعطا کرد به تیمورتاش


audio: lMVJkPP5b24_0109.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
و حالا قدرت حضرت اشرفی داشت تیمورتاش این قدرت به حدی زیاد بود که حتی لیست نمایندگان مجلس شورای ملی قبل از برگزاری انتخابات باید به تایید آقای تیمورتاش می‌رسید می‌آوردن خدمت ایشون آقای تیمورتاش به عنوان حضرت اشرف در عزل و نصب نخست‌وزیران، وزرا، استانداران تو همه‌ی این‌ها نفر اولی بود اظهار نظر می‌کرد و اجرایی هم میشد در ادامه و آذرماه 1306


audio: lMVJkPP5b24_0110.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
تیمورتاش در انتخابات دوره‌ی هفتم مجلس خیلی تلاش کرد یعنی خیلی تلاش کرد انتخابات مهندسی بشه و فقط افراد مطیع رضاشاه پهلوی وارد مجلس بشن و خودش هم طبعا همچنتان نماینده بود از کجا؟ از طرف مردمان نیشابور نماینده شد ایشون وارد مجلس هفتم شد همه چیز گل و بلبل


audio: lMVJkPP5b24_0111.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
به طور کلی تیمورتاش در دوره‌های ششم تا هشتم مجلس شورای ملی همزمان با وزارت دربار نماینده‌ی نیشابور در مجلس شواری ملی هم بود، عرض کردم بدون این که حتی یه بار بره مجلس البته! یعنی کلا نبود در ادامه زمانی که مجلس نهم شروع شد داستان‌ها هم شروع شد داستان عوض شد اسفند 1311 کمی قبل از این که دستور بازداشت حضرت اشرف


audio: lMVJkPP5b24_0112.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
تیمورتاش! قدر قدرت! صادر شود اعتبارنامه‌ی تیمورتاش به عنوان نماینده‌ی مجلس رد شد! توسط نمایندگان مجلس! مگه داریم؟ کمی قبل از اون شاه پهلوی تیمورتاشو از وزارت دربار برکنار کرده بود! مگه داشتیم؟ داشتیم و اعتبارنامه هم رد شد باورپذیر نبود


audio: lMVJkPP5b24_0115.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
درباره‌ی علت برکناری و سرنوشت بدی که آقای تیمورتاش تجربه کرد واقعا دیدگاه‌های متفاوتی وجود داره اما یک چیز در تمام دیدگاه‌ها مشترکه شخص اول مملکت، رضاشاه پهلوی دیگه به تیمورتاش اعتماد نداشت قدرت او داشت بیش از حد می‌شد حالا نگاه‌های متفاوت چیه؟ این اشتراکش بود یک نگاه معتقده آقای تیمورتاش خیلی قوی شده بود


audio: lMVJkPP5b24_0116.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
روزنامه‌های فرنگی می‌نوشتند رضاشاه پهلوی تزئینی‌ست شاه تزئی‌نیست، مملکت دست تیمورتاشه به‌هرحال تیمورتاش در زمینه‌ی تجدید قرارداد دارسی مثلا یا مذاکرات نفتی با انگلیس‌ها سرسختی عجیبی از خودش نشون داده بود مشهور بود بسیار در غرب عرض کردم تمام سفرها رو تیمورتاش می‌رفت آشتی دادن‌ها با او بود قراردادهای اقتصادی نظامی همه با او بود در واقع قدرت تیمورتاش بی‌نظیر بود


audio: lMVJkPP5b24_0117.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
حالا خود آقای تیمورتاش معتقده که آقا حسودان کابینه مثل محمدحسین آیرم، رئیس شهربانی وقت اون‌ها علیه من توطئه کردند نگاه دیگری هم هست که میگه دلیل این اتفاقات نگرانی رضاشاه از آینده‌ی فرزندش بود که ولیعهد و جانشین محسوب می‌شد که اگر من نباشم یه روزی زبونم لال این بچه‌ی جوون بخواد بشینه تیمورتاش میخورتش سلطنت پهلوی اصلا ممکنه داستان شه بره رو هوا


audio: lMVJkPP5b24_0118.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
مثال بزنیم ، روزنامه‌ای در رومانی مقاله‌ای نوشت تا حدودی عینا نقل قول کنم نوشته بود رضاشاه کهنسال است و با توجه به خردسالی ولیعهد تنها کسی که می‌تواند اصلاحات رضاشاه را ادامه دهد تیمورتاش است از اون ور روزنامه‌های کشورهای دیگه هم مدام درباره‌ی این موضوع مطلب چاپ می‌کردن که آقا قدرت در ایران دست تیمورتاشه و خواهد بود مثالش روزنامه‌ی تایمز چاپ بغداد عینا باز نقل قول کنم


audio: lMVJkPP5b24_0119.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
نوشته بود شاه جدید ایران یک فرد دهاتی و سربازی ساده است که از سیاست چیزی نمی‌داند و این تیمورتاش وزیر دربار اوست که همه چیز را به او یاد می‌دهد و حتی طرز درست در دست گرفتن قاشق و چنگال را تیمورتاش به شاه ایران یاد می‌دهد این بده


audio: lMVJkPP5b24_0120.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
نگاه دیگری هم وجود داره معتقدند یک سری که آقا انگلیس شروع کرده بود سوسه اومدن زیرآب تیمورتاشو پیش شاه انگلیسا زدن هستن دیگرانی که معتقدند ارتباط ویژه‌ی تیمورتاش با روس‌ها باعث کنار رفتن این چهره‌ی قدرتمند از سیاست شد میگن فردی بود به نام بوریس باژانف که ایشون دستیار استالین بود و البته منشی حزب کمونیست شوروی


audio: lMVJkPP5b24_0121.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
1928 میلادی این آدم پناهنده میشه به غرب این آدم وقتی میره مدعی میشه که آقا تیمورتاش اصلا جاسوس روس‌ها بود و او اطلاعات مهمی را در اختیار روس‌ها قرار می‌داد به خصوص تاکید می‌کنه این آدم رو ملاقات خصوصی تیمورتاش با وروشیلف و کی بود وروشیلف؟ وزیر جنگ شوروی این بده میگه اینا اصلا با هم بودن داستان چیز دیگری بود گرچه باز او دسته‌ی قبلی که معتقدند


audio: lMVJkPP5b24_0122.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
انگلیس سوسه اومد زیرآب تیمورتاشو زد میگن اینم ساخته‌ی دست انگلیس‌هاست که میگن روس بوده و نمی‌دونم جاسوس روس بوده و داستان اینه این حرف‌ها نبود با این حال هیچکدام از فرضیاتی که الان درباره‌ش صحبت کردیم رسما تایید نشد هیچ وقت آقای تیمورتاش فقط به جرم ارتشا و رشوه گرفتن و اختلاس اون زمان دستگیر و محکوم شد خود تیمورتاش در دفاعیاتش میگه


audio: lMVJkPP5b24_0123.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
رضاشاه بهتر از هر کس می‌داند که من اختلاسی نکرده‌ام اما چون باید نابود شوم این پرونده‌ها را برایم درست کردند


audio: lMVJkPP5b24_0124.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
سیگار، مشروب و کار بی امان امان تیمورتاشو بریده بود فشار خون گرفته بود او، چند بار حمله‌ی قلبی داشت آخرین حمله‌ی قلبیش زمانی بود که از سفر اروپا در 1311 برگشته بود میگن تیمورتاش رفت پیش شاه که بگه آقا پزشکان توصیه کردند من برم شمال کمی استراحت کنم دور باشم دید اوه! اوضاع خرابه شاه اصلا رضاشاه قبلی نیست! این چرا اینجوری شده؟ رضاشاه قبل سفر نیست


audio: lMVJkPP5b24_0125.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
اصلا روی خوشی نشان نداد آن روز به تیمورتاش، شاه پهلوی فقط چند ماه، چند ماه بعد مطبوعات تیتر زدند تیمورتاش وزیر دربار از خدمت معاف شد و همه می‌دانستند این معاف شد سرآغاز داستان است


audio: lMVJkPP5b24_0126.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
در ادامه‌ی تیتر روزنامه‌ها دوران محاکمه‌ی تیمورتاش به اتهام دریافت رشوه از حاج حبیب‌الله امین‌التجار اصفهانی در جریان واگذاری حق انحصاری تجارت تریاک آغاز شد محکوم کردند تیمورتاش رو به حبس و مصادره‌ی اموال کمی بعد اما یعنی نهم مهر 1312 ناگهان به دختر تیمورتاش خبر دادند


audio: lMVJkPP5b24_0128.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
تاریخ نشان داده است که هیچ وقت هیچ چیزی پنهان نمی‌ماند ماه پشت ابر نمی‌ماند و آیندگان باخبر خواهند شد قطعا و چنان ما را به باد قضاوت می‌گیرند که روحمان هم خبر ندارد هشت سال بعد از آن روز که به دختر تیمورتاش، ایران زنگ زدند گفتند بیا این بالشت مونده از بابات مرد، مریض شد مرد از پس استعفای رضاشاه پهلوی، هشت سال بعد


audio: lMVJkPP5b24_0130.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
در جریان محاکمه‌ی اعضای شهربانی و ماموران زندان قصر مشخص شده است که قصوری صورت گرفته است ماموران شهربانی عبدالحسین تیمورتاش را در زندان قصر و به دستور رضاشاه پهلوی خفه کردند


audio: lMVJkPP5b24_0133.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
زنجیره‌ی حذف حامیان اصلی سلطنت رضاشاه و تجددی که او نمادش بود تمام آنان حذف شدند در یک زنجیره به دست شخص رضاشاه پهلوی از پس تیمورتاش جعفرقلی خان سردار اسعد قربانی شد از پس او نصرت‌الدوله‌ی فیروز و بعد علی‌اکبر خان داور که اجازه نداد دستور شاه پهلوی او را بکشد او خود به زندگی خویش پایان داد در ادامه خیلی‌ها به حاشیه رفتند


audio: lMVJkPP5b24_0134.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
صارم‌الدوله، فروغی، سید حسن تقی‌زاده آن‌ها همگی به نوعی به حاشیه رفتند و حتما رضاشاه پهلوی در روزهای پایانی خود به این فکر کرد که اگر اینان بودند آیا انگلیس و متفقین می‌توانستند به همین راحتی مرا خلع کنند؟ و به زور از زندگی خویش، مملکت خویش، تبعید؟ ما در قسمت رضاشاه روزهای پایانی سفر کردیم در مورخ به ذهن رضاشاه


audio: lMVJkPP5b24_0136.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
بعد از مرگ تیمورتاش تمام املاک و دارایی‌های او توسط دولت مصادره شد خانواده‌ش به منطقه‌ای دور تبعید شدند در بین مغضوبین رضاشاه برخورد با خانواده‌ی تیمورتاش واقعا از همه بدتر بود همسر اولش به همراه چهار فرزندش یعنی ایران، منوچهر، امیرهوشنگ و مهرپرور و البته مادر و خواهر تیمورتاش تعبید شدند همگی به کاشمر منطقه‌ای دور


audio: lMVJkPP5b24_0137.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
نه تنها تبعید شدند که در کاشمر در حصر خانگی بودند همسر دوم تیمورتاش، خانم تاتینا البته به همراه دو دخترش پریچهر و نوش‌آفرین از این تبعید در امان بودند خواهر تیمورتاش که فرستاده شده بود به کاشمر و اسمش هم بدری بود اولین زن دندانپزشک ایران زمین بود و او در بلژیک تحصیل کرده بود حیف


audio: lMVJkPP5b24_0138.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
این وسط داستان ایراندخت اولین فرزند آقای تیمورتاش از همه جالب‌تره محمدرضا پسر رضاشاه پهلوی زمانی شیفته و عاشق ایراندخت بود اشرف خواهر او زمانی عاشق هوشنگ تیمورتاش بود و بعد از تبعید و مرگ پدر، رضاشاه پهلوی حتی اشرف می‌خواست با هوشنگ ازدواج کنه که محمدرضاشاه پهلوی مخالفت کرد گفت آبرو حیثیتمون میره! یعنی چی؟ در این میان ایراندخت اما کسی بود که قسم خورد


audio: lMVJkPP5b24_0139.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
انتقام خون پدرم را می‌گیرم جالبه تیمورتاش ایراندختو خیلی دوست داشت همیشه همراهش بود این دختر رضاشاه اما از ایراندخت خیلی خوشش نمیومد زمانی که زنان خانواده‌ی رضاشاه هنوز حجاب بر سر داشتند ایراندخت کلا بی‌حجاب بود میگن یه بار رضاشاه به تیمورتاش گفته بود داداش تو که غیرت میرت سرت نمی‌شه یه شوهر واسه این دخترت پیدا کن، یه شوهر باغیرت! اینجوری نچرخه جالب اینجاست که تیمورتاش که فهمیده بود


audio: lMVJkPP5b24_0140.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
شاه چه تیکه‌ی سنگینی بهش انداخته با این حال همین جمله و تیکه رو به منزله‌ی دستور شاه قلمداد کرد دستور رفیق قدیمیش، هر چی رفت شوهر پیدا کرد واقعا اینجوری حواس تیمورتاش به مناسباتش با رضاشاه پهلوی بود او می‌دانست که من وزیر دربارم او شاه مملکت! حرف او دستور است به‌هرحال با سقوط رضاشاه پهلوی ایراندخت تیمورتاش تمام تلاش خود را کرد تا پزشک احمدی معروف رو


audio: lMVJkPP5b24_0141.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
که قاتل پدر خودش و خیلی دیگه از مغضوبان شاه می‌دونستو پیدا کنه بکشونه پای میز محاکمه تا عراق رفت، خفت کرد برداشت آورد ایراندخت تیمورتاش زمانی آرام شد که پزشک احمدی آویزان چوبه‌ی دار بود


audio: lMVJkPP5b24_0142.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
باید اصلاحاتی انجام شود منسوخ کردن القاب و عناوین کوتاه کردن دست روحانیون از آموزش و امر قضا کم کردن تعداد مستخدمین دولتی مبارزه با مرگ و میر نوزادان و اجرای سیاست ازدیاد جمعیت کشور در ادامه مبارزه با امراض واگیر و مسری جلوگیری از استعمال تریاک گسترش تربیت و ورزش در مدارس


audio: lMVJkPP5b24_0143.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
اصلاح خط فارسی و اجباری کردن تدریس به آن زبان ترویج لباس و کلاه متحدالشکل فرستادن دانشجویان به خارج از کشور جهت ادامه‌ی تحصیل تشویق مردم به استفاده از کالاهای ساخت داخل و و و این جملات نه از زبان تیمورتاش نه نقل از شاهدان صحنه که دستخط تیمورتاش است دستخط او هنوز موجود است


audio: lMVJkPP5b24_0144.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
این موارد و ده‌ها موارد دیگر دستخط او بود این‌ها برنامه‌های تیمورتاش برای اصلاح ایران بود کسی که معمار سیاست خارجه‌ی دوران پهلوی اول بود کسی که خلع سلاح عمومی را پیش برد و از تشکیل نظمیه و عدلیه‌ی قوی و ارتش قوی ملی حمایت کرد تیمورتاش تا زمانی که توان داشت در عمل اثبات کرد که تمام تلاش و سعی خود را


audio: lMVJkPP5b24_0145.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
برای به ثمر نشستن اهداف اصلاح طلبانه‌ی خویش به کار برده است اما امان از نخبه کشی در تاریخ این مرز و بوم در تاریخ ایران زمین این که آیا تیمورتاش مجرم بود یا نه؟ این که آیا اشتباه کرد یا درست عمل کرد؟ قضاوتش با شما قطعا اما


audio: lMVJkPP5b24_0149.opus
source: youtube
source_id: lMVJkPP5b24
invalidation: VALID
text:
آثاری که تیمورتاش از خود به جا گذاشته است تا این لحظه که من و شما با هم صحبت می‌کنیم در زندگی روزمره‌مان قابل لمس است قضاوت او با شما


audio: 7pJnsh69Vf0_0001.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
سلام من احمد هاشمی هستم خوش آمدید به چنل پادکست مورخ ما در چنل پادکست مورخ از تاریخ میگیم از پیدایش انسان تا همین امروزی که من در خدمت شما هستم طبیعتا و در این قسمت از پیدایش انسان شروع میکنیم از اینکه ما از کجا اومدیم اساسا؟ این اختلاف‌هایی که وجود داره که انسان این بوده یا این نبوده یا این هومو ما هستیم یا نیستیم؟ ارکتوس چیه؟ و و انسان خردمند و هزار و یک چیز دیگه رو


audio: 7pJnsh69Vf0_0002.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
امروز میخوایم با هم ساده سازیش بکنیم پس با هم باشیم در چنل مورخ و به این سوال امروز پاسخ بدیم که واقعا فکر می‌کنیم انسان هستیم؟ بریم؟ بفرمایین بریم آقا فوریه 1953 ایمو یک سال و خرده‌ایش بود درواقع کمتر از دو سال


audio: 7pJnsh69Vf0_0003.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
اما رفتارها و فکراش خیلی عجیب‌وغریب بود مثلا وقتی دید پدر و مادرش سیب‌زمینی رو قبل از خوردن تمیز میکنن و گلاش رو پاک میکنن بدون هیچ آموزشی، پا شد رفت اول سیب زمینی‌ها رو بعدشم کلا سبزیجات رو با آب شست و تمیز کرد و همین رو به پدر و مادرش هم یاد داد بعد هم به کل خانواده بعد از چند وقت دید گندم رو وقتی میشوری باز یه سری شن و گل و کثیفی و اینا لا به لاش میمونه برداشت گندمها رو گذاشت تو آب چون شنا سنگین تر بودن


audio: 7pJnsh69Vf0_0004.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
ناخودآگاه ته نشین میشدن میذاشت چند دقیقه تو آب می‌موندن بعد جمعشون میکرد، میذاشت خشک میشدن و با همون سن کم اینا رو اول به خانواده‌ش بعد کم کم به کل قبیله یاد داد کم‌کم ناخودآگاه یه نظام آموزشی به وجود اومد تو قبیله یعنی همه‌ی خانواده‌ها به بچه‌هاشون یاد میدادن این چیزا رو تا امروز قبیله‌ی ایمو همه‌ی این آموزش ها رو نسل به نسل به هم منتقل میکنن حالا چی این داستان جالب بود؟


audio: 7pJnsh69Vf0_0005.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
میمون بودن ایمو، بله ایمو یه میمون بود با کمتر از دو سال سن دانشمندای ژاپنی تو سال 1953 حیرت زده شدن از کارهای میمونی به نام ایمو با کمتر از دو سال سن و اوج حیرت و هیجانشون کجا بود؟ وقتی بود که دیدن به سرعت یک نظام آموزشی داره نسل به نسل تو قبیله ایجاد میشه این آزمایش به این نظریه کمک کرد


audio: 7pJnsh69Vf0_0006.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
که انسان تنها موجودی نیست که فرهنگ و سنت داره تو قبیله‌ی ایموها اون نوع رفتارها فقط به خاطر اینکه به درد بخور بود، ادامه دار نشد درواقع واسه جوون ترها و نسل‌های بعدی تبدیل شد به یک حالت سنت و فرهنگ و عرف این قبیله تا امروز هم اون سنت ها توی اون قبیله ادامه داره و حتی اگه یه غذای تمیز و استریل بهشون داده بشه قطعا به خاطر فرهنگی که ایجاد شده تو قبیله و از بزرگترها آموزش داده شده


audio: 7pJnsh69Vf0_0007.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
اول میرن میشورن یا اول میخوابوننش تو آب بعد جمعش میکنن غذا رو میذارن خشک میشه تازه شروع میکنن به خوردن حالا سوال اینجاست چقدر از رفتارای ما ناشی از فرهنگ و سنت و عرفیه که از خانواده و بزرگترامون به اسم دیگه برای رسیدن به جواب این سوال و دونستن اینکه ما واقعا انسان هستیم یا نه؟ میخوایم خط به وجود اومدن کلمه‌ای به نام انسان رو بگیریم بریم برسیم تا منشاش


audio: 7pJnsh69Vf0_0008.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
اگه بریم سراغ مستندات موجود از دی‌ان‌ای انسان امروزی و مقایسه‌ش کنیم با دی‌ان‌ای هایی که تو کشفیات مورخین پیدا شده میرسیم به یه نیا یا نیاکان مشترک با انسان امروزی تو آفریقا کی؟ بیش از 150 هزار سال پیش حالا اگر این عدد رو بکنیم پنج تا هفت میلیون سال پیش میرسیم به یه نیای مشترک خودمون با شامپانزه‌ها و حالا اگر این عدد رو دو برابر کنیم چی؟


audio: 7pJnsh69Vf0_0009.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
یعنی ده تا چهارده میلیون سال پیش می‌رسیم به یه سری فسیل که یه اشتراکاتی بین نیای انسان و یه سری میمون‌های بزرگ رو نشون میدن و جالب اینجاست که اگه با همین فرمون بریم عقبتر به جایی می‌رسیم که تفاوت انسان با سایر گونه های موجود در جهان چند پله بیشتر نیست یه گریزی من اینجا بزنم به آقای چارلز داروین کیه ایشون؟ یه دانشمند بزرگ بریتانیایی بوده


audio: 7pJnsh69Vf0_0010.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
که بیشتر تو حوزه‌ی زیست‌شناسی البته معروفه سال 1859 ایشون میاد یه نظریه رو عنوان میکنه به نام نظریه تکامل یا نظریه داروین خلاصه‌ی این نظریه چی میگه؟ میگه آقا گونه‌های موجود در جهان به مرور زمان و نسل به نسل یه تغییراتی کردن حالا این تغییرات یا تو ژن‌هاشون بوده یا بیوشیمیایی بوده یا خیلی تغییرات دیگه که ناخودآگاه روی رفتار و ظاهر و


audio: 7pJnsh69Vf0_0011.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
بقای نسل گونه‌های مختلف تاثیر جدی داشته یعنی مثلا یه گونه‌ای کلا از بین رفته یه گونه‌ای تکامل پیدا کرده یا ظاهرش عوض شده یا رفتارش عوض شده و این جور چیزا چرا اینو گفتم؟ آها اگه ما نظریه تکامل یعنی نظریه و حرف آقای داروین رو کامل بپذیریم در واقع اینو قبول میکنیم که اساسا لحظه‌ی مشخصی وجود نداشته که گونه‌ای به نام انسان به وجود بیاد


audio: 7pJnsh69Vf0_0012.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
و انسان امروزی یه تکاملیه از یه نوع میمون بزرگ مثلا همون میمون بزرگی که گفتیم حدود 14 میلیون سال پیش بوده و فسیل ها هم یه اشتراکاتی نشون داده ازشون با ما جالب تر اینجاست که یه سری زیست شناس‌ها و فیلسوف‌ها الان هستن که میگن فرق بین انسان و یه سری گونه‌های دیگه تو جهان، مخصوصا میمون‌ها انقدر کمه که اصلا قابل تشخیص نیست و یه سریاشونم دو آتیشن معتقدن که مثلا همین میمون‌ها که انقدر شبیه انسانن رو


audio: 7pJnsh69Vf0_0013.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
باید تو جامعه‌ی اخلاقی انسان‌ها و با حقوق انسان‌ها دسته‌بندی کنیم حالا چرا اینو میگن؟ چون مثلا شامپانزه‌ها از نظر فرهنگ احساسات، جوامع و رفتارشون و خیلی ویژگی‌های دیگه کاملا شبیه انسانند یعنی ویژگی‌های بیشماری دارن که عین انسانه رفتارشون اون دسته از فیلسوف‌ها و زیست‌شناسا که گفتم نظرشون این بود که میمون و انسان و شامپانزه باید توی جامعه اخلاقی دسته بندی بشن اونا ادبیاتشون چیه؟


audio: 7pJnsh69Vf0_0014.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
مثلا من عینا یکی از جملاتشون رو می‌خوام براتون بگم که تو کتاب آقای فیلیپه فرناندس اومده میگن آقا همه‌ی ما میمون‌ها از ابزار استفاده می‌کنیم البته اینو تو پرانتز بگم که منظورشون از جمله‌ی همه‌ی ما یعنی ما انسان‌ها، میمون‌ها، شامپانزه‌ها گوریل‌ها، اورانگوتان‌ها همه رو اینا توی یک دسته میبینن در ادامه میگن که از همدیگه می‌آموزیم احساسات همنوع دوستانه داریم به هم کلک می‌زنیم علاقمندیم که بازی کنیم ناراحتی رو معمولا دوست نداریم


audio: 7pJnsh69Vf0_0015.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
و به نظر می‌رسه که دارای خودآگاهی و شعور هستیم این جمله‌ی عینیه که از اعتقاد اون دسته نوشته شده حتی مثلا یه آقایی به نام دایامنده که یک فیزیولوژیست و مورخه علاوه‌بر اینها یه استدلالی داره، دیگه ترکونده میگه انقدر بدن و رفتار ما شبیه شامپانزه‌هاست که باید برگردیم از اول، گونه‌ی خودمون رو به‌عنوان نوعی شامپانزه طبقه‌بندی کنیم اینم به هر حال نظر ایشونه دیگه پس تا اینجا در رابطه با چی صحبت کردیم؟


audio: 7pJnsh69Vf0_0016.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
در رابطه با تاریخ نیای انسان شباهت‌هاش با گونه های دیگه نظریه‌هایی که در این‌باره وجود داره و چالش‌هایی که تو یه سری از این نظریه‌ها وجود داره مثلا همین آخری، استدلال آقای دایامنده حالا سوال؟ داستان نوع بشر امروزی که ما به نام انسان میشناسیم واقعا از کی شروع شده؟ یعنی روند تکاملش چه جوری بوده؟ برای جواب دادن به این سوال که داستان ما از کی شروع شده؟


audio: 7pJnsh69Vf0_0017.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
بیاین تکامل انسان رو با هم بررسی کنیم اوایل سال 1891 ، کجاییم؟ اندونزی محققین یه سری استخونا وشواهدی پیدا می‌کنن که تخمین میزنن مال حدود یک و نیم میلیون سال قبل بوده تو چند سال آینده‌ش این استخونا کاملتر میشه یعنی جمجمه‌ش پیدا میشه جاهای دیگه‌ش پیدا میشه میان اینارو میذارن کنار هم یه گونه‌ای رو میبینن


audio: 7pJnsh69Vf0_0018.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
که جمجمه‌هاشون ارتفاع کمتری از انسان امروزی داره ولی عرضش بیشتره کم‌کم فسیل‌های مختلف دیگه که از جاهایی مثلا مثل چین مثل شمال آفریقا حتی آلمان و گرجستان، پیدا میکنن میارن دور هم جمع میکنن اول شروع میکنن تحقیق کردن که آقا اینا مال همه؟ به این نتیجه میرسن که همش مال یه چیزه مال یه گونه س اینو که کامل میکنن می‌ببینن خب، این چقدر شبیه انسانه فقط لگنش خیلی بزرگه جمجمه‌ش هم که خب همون حالته


audio: 7pJnsh69Vf0_0019.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
ارتفاعی کمتر و عرض بیشتر داره و قطعا هم این روی دوپا راه میرفته دور و بر این فسیل‌ها هم چیز خاصی از اشیاء یا چیزی که اینگونه ساخته باشه پیدا نمی کنن اون زمان اسم این گونه رو میذارن هومو ارکتوس یا همون انسان راست‌قامت پس چی شد؟ هومو ارکتوس شبیه انسانه جمجمه‌ش ارتفاع کمتری داره عرض بیشتری داره و لگن بزرگتری هم داره نسبت به انسان امروزی حالا اگه یه پله بیاییم جلوتر چی میشه؟


audio: 7pJnsh69Vf0_0020.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
میرسیم به سال 1960 حالا کجاییم؟ شمال تانزانیا یه جایی که معروف شد به گهوار‌ه‌ی بشریت خانم و آقای لیکی، یعنی لوییس و ماری لیکی که واقعا تاثیر جدی‌ای داشتند تو تاریخ تکامل انسان که آثاری پیدا می‌کنن از استخونای یه گونه‌ای از انسان که جمجمه‌ش بزرگ بوده ولی دندونا و فکش کوچیک بوده مطمئنم بودن که روی دوتا پاش حرکت می‌کرده


audio: 7pJnsh69Vf0_0021.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
بعد شروع میکنن بررسی کردن متوجه میشن این چیزایی که پیدا کردن حداقل مال دو و نیم میلیون سال قبله یعنی بیش از یک میلیون سال قبل‌تر از هوموارکتوس تو جمجمه‌ی این فسیل‌هایی که پیدا کرده بودن یه آثاری از بروکای مغز پیدا میشه دانشمندا تو اون زمان معتقد بودن که این بروکای مغز همون قسمتیه که مربوط به تکلم انسانه یعنی دستور تکلم رو میده بر اساس این شواهد جدید و چیزهایی هم که پیدا کرده بودن


audio: 7pJnsh69Vf0_0022.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
به این نتیجه می‌رسن که آقا این یه گونه‌ی جدید از هموهاست شروع میکنن بازم گشتن ببینن که آقا این دیگه چیا داشته؟ اسمشو چی بذارن؟ اول اینکه اسمشو میذارن هوموهابیلیس به معنی تحت‌اللفظی انسان ماهر حالا چرا این اسم و گذاشتن روش؟ به خاطر شواهدی که پیدا کردن یه چیزایی پیدا کردن متوجه شدن این هوموهابیلیس مهارت‌های دستی داشته ابزار سنگی می‌ساخته مثلا تو همون دره‌ی گهواره‌ی بشریت یه تبری پیدا می‌کنن که از سنگ تراشیده شده بود


audio: 7pJnsh69Vf0_0023.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
نکته‌ای هم که وجود داشته این چیزایی که ساخته بود این هموهابیلیس خیلی ظریف بود ظریف کاری‌هاش بیشتر بود یا ابزار دست ساز پیچیده تری ساخته بود بر اساس این کشفیات اون زمان محققان میان انسان و ابزارساز تعریف می‌کنن یعنی نیای انسان رو یا هومو رو میان میگن آقا این انسان ابزارسازه حالا یه مقدار میایم جلوتر، سال 1984 حالا کجاییم؟ کنیا


audio: 7pJnsh69Vf0_0024.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
یه سری فسیلایی کشف میشه که وقتی اینا رو میزارن کنار هم اول فکر میکنن همون هوموارکتوسه ولی وقتی بیشتر میان تحقیق میکنن روش میبینن آقا هم جمجمه‌ش باریک تره هم کلا اسکلت بدن لاغر تره هوموارکتوس لگنش بزرگ بود این لاغرتره، پاهاش بلندتره و لگنش خیلی شبیه‌تر به انسان امروزیه و از همه مهمتر تاریخ این فسیل‌ها هم برمی گرده نهایتا به هشتصد هزار سال قبل پس به این نتیجه می‌رسن


audio: 7pJnsh69Vf0_0025.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
که به‌به یه گونه‌ی جدید کشف کردیم که شبیه‌ترین گونه به انسان امروزیه بعد شروع میکنن دور و بر این فسیلایی که پیدا کرده بودن رو گشتن تبر پیدا میکنن، ساطور پیدا میکنن چیزایی که خیلی ظریف تر و متنوع تر از قبل بود در واقع خلاقانه‌ترین وسایلی که هوموها ساخته بودن و تا حالا کشف شده بود رو اونجا کشف می‌کنن محقق‌ها تقریبا میگن آقا خودشه این دیگه انسان مدرن امروزیه اسمشو چی می‌ذارن؟


audio: 7pJnsh69Vf0_0026.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
هوموارگاستر یا انسان کارگر و اینجوری شد که پیشرو یا نیای انسان به وجود اومد یعنی اینقدر شبیه انسان امروزی بود گفتن آقا این پیشروئه و نیای انسانه دیگه نکته‌ی مهمی هم که درباره‌ی هومو ارگاستر هست اینه که اولین بار محققین مطمئن شدن که این هوموارگاستر از آتیش استفاده می‌کرده یعنی مدام پخت‌وپز و آتیش و اینجور چیزا البته یه سری‌هاشون میگفتن آقا این از هشتصد هزار سال پیش بوده


audio: 7pJnsh69Vf0_0027.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
ولی از سیصد هزار سال پیش به این ور تونسته آتیش رو کنترل کنه داشته باشه و ازش استفاده بکنه اولین بار هم از برخورد صاعقه با درخت‌ها احتمالا به این فکر افتاده که می‌تونه از آتیش استفاده کنه نکته‌ی جالب دیگه چی بود؟ وقتی اومدن این فسیلا رو بررسی کردن دیدن انسان کارگر یا همون هوموارگاستر یه حالت یکجا نشینی یا چادر زدن داشتن اولین بار بود که همچین چیزی کشف میشد اومدن یه ذره اینور اونور رو گشتن دیدن عه اینا شکار میرفتن


audio: 7pJnsh69Vf0_0028.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
گوشت حیوونا رو میخوردن ظاهرشون هم که خیلی شبیه انسان‌هاست آقا دیگه این خودشه این دیگه پیشروی نیای انسانه خیلی از کارهای انسان امروزی رو انجام می‌داده توی این بررسی فسیل‌ها به این نتیجه رسیدن که این هوموارگاستر استخون مردگانش رو جمع میکرده یا کلی سنت‌های شبیه کارهای مذهبی داشته اینا رو هم که دیدن دیگه مطمئن شدن که این قطعا نیای انسانه خب، خسته نباشید


audio: 7pJnsh69Vf0_0029.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
تا اینجا در رابطه با نیای انسان صحبت کردیم تا حدودی به این سوال جواب دادیم که آیا واقعا فکر میکنیم انسان هستیم؟ ما از کجا اومدیم؟ و به کجا داریم میریم؟ اما این بحث بسیار بحث پیچیده‌تر و طولانی‌تریه از شما دعوت می‌کنم اگر لذت بردید قسمت دوم همین اپیزود با همین اسم رو در آینده‌ی نزدیک ببینید خیلی خوش‌آمدید به چنل پادکست مورخ


audio: 7pJnsh69Vf0_0030.opus
source: youtube
source_id: 7pJnsh69Vf0
invalidation: VALID
text:
دوست داشتید ما رو معرفی بکنید سابسکرایب بکنید و حمایت بکنید که ما هم دلگرم بشیم سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: b4gk9ghzPHM_0001.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
در دورانی که اروپا مسیر ترقی رو در پیش گرفته بود در ایران دو امام زمان ظهور کرد دومی به پیغمبر و خود خدا هم تبدیل شد در چنین شرایطی بود که مشروطیت ظهور کرد مثل برق آمد مثل باد هم رفت این‌ها بخشی از کتاب دکتر علی شریعتی بود کتابی به نام بازگشت به خویشتن یکی از آثار معروف علی شریعتی


audio: b4gk9ghzPHM_0002.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
ما در این قسمت از مورخ و در دقایق آتی قصه گو خواهیم بود چیزی که خواهید شنید یک قصه است قصه‌ی نوعی مذهب نوعی مذهب که از دل اوضاع آشفته‌ی ایران زمین سربرآورد همین و بس سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: b4gk9ghzPHM_0003.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم ما در این قسمت از یک منبع بهره خواهیم برد اما منبعی بسیار غنی و قابل استناد کتابی به نام دن کیشوت‌های ایرانی اثر بیژن عبدالکریمی و اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدئوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید حالا بریم در دل تاریخ


audio: b4gk9ghzPHM_0004.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید پیش از شروع یک مقدمه‌ی مهم عرض کنم جناب عبدالکریمی در مقدمه‌ی کتابشون دن کیشوت‌های ایرانی که منبع این قسمت ما هم هست یک نکته‌ای رو می‌نویسند و اون چیست؟ ایشون می‌نویسن که به هیچ وجه قصد حمایت از بهائیت رو نداره در کتابش و کسانی که او رو میشناسن یعنی آقای عبدالکریمی رو میشناسن می‌دانند که همچین چیزی ممکن نیست یعنی عملا همچین وصله‌هایی به ایشون نمی‌چسبد


audio: b4gk9ghzPHM_0005.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
از طرفی ایشون نوشته قصد توهین به بهایی‌ها را هم ندارم چرا که باز هم با روحیات بنده یعنی ایشون سازگار نیست چرا این رو گفتم؟ به این جهت که بسیار شبیه به منش ماست نوشته‌ی آقای عبدالکریمی ما در این قسمت و در دقایق آتی نه از کسی حمایت خواهیم کرد و نه به کسی توهین چرا که این رفتار در مرام مورخ نمی‌گنجه ما به سیاق همیشگی تیم مورخ راوی هستیم و شما قاضی


audio: b4gk9ghzPHM_0006.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
نتیجه؟ فقط قصد داریم بخشی از تاریخ این مملکت رو در دقایق آتی روایت کنیم با محوریت یک نوع ایمان نوظهور در آن بازه‌ی تاریخی


audio: b4gk9ghzPHM_0007.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
نمی‌دانم این قدرتی که شما اروپایی‌ها را بر ما مسلط کرده چیست؟ چیست که موجب ضعف ما و ترقی شما شده؟ شما در قشون، جنگیدن و فتح کردن و به کار بردن قوای عقلیه متبحرید و حال آن که ما در جهل و شغب غوطه‌ور و به ندرت آتیه را در نظر می‌گیریم


audio: b4gk9ghzPHM_0008.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
مگر جمعیت و حاصلخیزی و ثروت مشرق زمین از اروپا کمتر است؟ یا آفتاب که قبل از رسیدن به شما به ما می‌تابد تاثیرات مفیدش بر سر ما کمتر از شماست؟ یا خدایی که مراحمش بر جمیع ذرات عالم یکسان است خواسته‌ی شما را بر ما برتری می‌دهد؟ گمان نکنم اجنبی حرف بزن


audio: b4gk9ghzPHM_0009.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
بگو من چه باید بکنم که ایرانیان را هشیار نمایم؟ این یک پرسش تاریخی بود پرسشی مهم، سوالی که عباس میرزا ولیعهد فتحعلی شاه قاجار از آمده ژوبر نماینده‌ی ناپلئون بناپارت پرسید پرسشی که البته در طول تاریخ و هنوز هم بعد از گذشت دویست سال از مطرح شدنش خیلی از صاحبنظران به عنوان جواب هنوز چیزی پیدا نکردند برای آن


audio: b4gk9ghzPHM_0010.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
عملا در به در هستند برای راهکار صاحبنظران، مورخان، سیاستمداران، اقتصاددانان و و و دنبال راهکاری هستند که عقب ماندگی ما در برابر غربی‌ها را جبران کنند در تمام این سال‌ها دنبالش بودند در تمام این سال‌ها اما از زمانی که این سوال مطرح شد جز عباس میرزا دیگرانی بودند که بابت اتفاقات در حال رخ دادن در مشرق زمین نگران بودند اون‌ها هم دنبال راهکار بودند


audio: b4gk9ghzPHM_0012.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
یکی بود یکی نبود روزی روزگاری در اولین سال‌های سده‌ی سیزدهم هجری قمری احمد آقا که درس دین خونده بود تو سواحل جزیره‌ی بحرین که اون زمان بخشی از سرزمین ایران زمین بود زندگی می‌کرد خوش و خرم شیخ احمد از آنچه که داشت در سواحل خلیج فارس می‌دید حسابی وحشت زده بود، چی بود اتفاق؟ کشتی‌های عظیم الجثه‌ی اروپایی


audio: b4gk9ghzPHM_0013.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
که با سوخت ذغالسنگ و قدرت بخار کار می‌کردند تا به اون روز ندیده بود و ندیده بودند در قیاس با قایق‌های بادبانی مردمان ایران این نشان قدرت گرفتن غرب در برابر ایران بود تو پرانتز عرض کنم ما در رابطه با امپریالیسم دریایی یک قسمت مفصل صحبت کردیم در پادکست مورخ قسمتی به نام اروپا پادشاه جهان پیشنهاد می‌کنم ببینید بشنوید از پادکست مورخ بسیار مکمل خوبی‌ست به هر حال


audio: b4gk9ghzPHM_0014.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
شیخ احمد این مناظر رو می‌دید از اون ور ایشون می‌دید که غربی‌های بی حیا زن‌هاشون هم یه وقت‌هایی با خودشون برمیدارن میارن تو سفرهای دریایی اصلا اسلام به خطر می‌افتاد حالا میارن سفر به کنار اینا دیگه حکم پری دریایی پیدا کرده بودن جوون‌های ایرانی می‌دیدن اینا رو و در مواجهه با زنان دریانوردان غربی که از نظر شیخ احمد لباس‌های نامناسب هم به تن داشتن و حجاب نمی‌کردند


audio: b4gk9ghzPHM_0015.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
و الزاما گشت ارشاد نیاز بود اما اون موقع آقای احمدی نژادی نبود اسلام به خطر افتاده بود از نظر شیخ احمد گاهی هم بسیار زیبا بودند این پدرسوخته‌ها و جوانان ایرانی، دریانوردان ایرانی یا ساکنان سواحل ایرانی زمانی که این دریانوردان زن غربی زیبای موبلوند رو می‌دیدند ذوق می‌کردند این وضعیت اصلا برای شیخ احمد داستان ما قابل پذیرش نبود مدام شب و روز پیش خودش فکر می‌کرد


audio: b4gk9ghzPHM_0016.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
که چه کسی باید بیاید جلوی این وضعیت را بگیرد؟ بزرگان که غرق در امور دنیوی‌اند حاکمان قاجار یا عثمانی که خودشون هم مشغول زن‌بارگی و فسادند درگیر جنگ بر سر قدرتند و عملا تمام حاکمان ایران زمین و اطراف دنبال از بین بردن مخالفانشون هستند بیشتر نتیجه؟ اسلام در خطر است از نظر شیخ احمد شبانه روز ایشون با خود فکر می‌کرد و سوال می‌کرد


audio: b4gk9ghzPHM_0017.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
که چه کسی باید دین رسول اکرم را احیا کند؟ از چه زمانی صحبت می‌کنیم؟ شیخ احمد این رو داشت می‌دید اون زمان که آغامحمدخان قاجار پا به میدان قدرت گذاشته و حتی به برادرهای خودش هم رحم نمی‌کنه در قدرت گرفتن پس قطعا این جماعت قاجار از نظر ایشون نمی‌تونستن کاری در این زمینه پیش ببرند سوال بعدی، علمای دین چطور؟ آیا اون‌ها می‌تونستن بیان احیا کنند اسلام را؟ که اسلام از دست نرود؟ به خطر نیفتد؟


audio: b4gk9ghzPHM_0018.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
خیر از نظر او علمای دین هم اغلب درگیر امور دنیوی و ریاست طلبی و قدرت بودند به اون‌ها هم نمی‌شد اعتنا کرد، نمیشد روشون حساب کرد پس سوال برای شیخ احمد این بود شبانه روز که نجات دهنده کیست پس؟


audio: b4gk9ghzPHM_0019.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
آورده‌اند که شبی شیخ احمد پس از نماز عشا مشغول خواندن دعای فرج بود دعایی که سی سال هر شب ایشان می‌خوند اما اون شب مثل هر شب نبود در حال خوندن این دعا، دعای سی ساله بعد از نماز عشا یهو احوال شیخ مشوش شد یاد روایاتی افتاد که می‌گفتند زمان ظهور امام زمان فساد و ظلم بیداد می‌کند


audio: b4gk9ghzPHM_0020.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
در اوج خودش است و امام زمان ظهور خواهد کرد در این شرایط و از نظر او این وصف وضعیتی بود که داشت هر روز می‌دید فساد ظلم بیداد می‌کرد شیخ با خود گفت نتیجه؟ باید منجی ظهور کند تا اوضاع راست و ریس شود اما همون لحظه با خود سوال کرد که منجی کی می‌آید؟ و جواب داد که عرض می‌کنم


audio: b4gk9ghzPHM_0021.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
انسان هر وقت چیزی رو بخواد، دنبال دلیل براش می‌گرده و به هر جهت ذهن انسان دادگاهی تشکیل می‌دهد و خود قاضی، خود وکیل مدافع و خود رای دهنده طبعا در همچین دادگاهی رای به نفع کی صادر میشه؟ شما بفرمایید قضاوت با شما شیخ احمد داستان ما از اساتیدش شنیده بود که هر کلمه‌ی قرآن یک ظاهر دارد و هفتاد باطن نتیجه؟


audio: b4gk9ghzPHM_0022.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
شروع کرد کلمه به کلمه قرآن رو خوندن و طوری تفسیر کردن که از دلش نشانه‌هایی برای ظهور منجی پیدا کنه در واقع تفسیر خاص شیخ احمد در ادامه رفت سراغ روایات و احادیث و حتی رفت سراغ اشعار که چی بشه؟ بلکه هم به سرنخی دست پیدا کنه و دست پیدا کرد او در یکی از کتاب‌های حدیث یک روایتی پیدا کرد از امام جعفر صادق که ایشون چی فرمودند در آن روایت؟


audio: b4gk9ghzPHM_0023.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
خداوند در سنت الستین در سال شصت منجی را آشکار خواهد کرد در واقع احتمالا قصد امام جعفر صادق این بوده که با این سخن پیوندی تاریخی برقرار کنه بین واقعه‌ی عاشورا که سال شصت هجری رخ داده بود با ظهور موعود، امان زمان درک شیخ احمد داستان ما اما این نبود جور دیگری بود او در ذهن دادگاه رو تشکیل داد احتمالا و رای داد


audio: b4gk9ghzPHM_0024.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
و مطمئن شد که پس امام زمان سال شصت ظهور خواهد کرد سریع یک سوال از خود پرسید که کدوم سال شصت؟ و باز جواب داد که عرض می‌کنم


audio: b4gk9ghzPHM_0025.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
در ادامه‌ی تحقیقات، شیخ داستان ما رسید به یک نکته‌ی جدید با خودش گفت هر قرن برای خودش یک سال شصت داره نتیجه؟ شروع کرد جستجو کردن باز در احادیث باز در روایات، باز در قرآن، حتی باز در اشعار میانه‌ی این جستجوها رفت سراغ آثار محی الدین ابن عربی عارف بزرگ اسلام در قرن ششم دید که عه، این ابن عربی یه جایی نوشته


audio: b4gk9ghzPHM_0026.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
سال ظهور قائم آل محمد مطابق است با نصف کوچکترین عددی که بر اعداد آحاد قابل تقسیم باشد خود شیخ هم البته یه لحظه گفت چی؟ شروع کرد بیشتر تحقیق کردن دید این اعداد آحاد یعنی یک تا نه 1 2 3 4 5 6 7 8 9 تا اینجا ساده بود آقای شیخ احمد شروع کرد محاسبه کردن و کوچک‌ترین مضرب مشترک این اعداد رو به دست آورد نتیجه چه شد؟ 2520


audio: b4gk9ghzPHM_0027.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
بعد چه کرد؟ تقسیم بر دو کرد این رو و جل‌الخالق یهو مواجه شد با 1260 قمری واو یعنی در 1260 ظهور می‌کنه؟ چه تصادفی


audio: b4gk9ghzPHM_0028.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
یک کشف بزرگ همانند فیثاغورت همانند ادیسون و تمام مخترعین شیخ احمد داستان ما کشف بزرگی کرده بود از اون ور تو کلام امام معصوم خونده بود که زمان موعود سال 60 است از این ور یک نقل از ابن عربی بزرگ پیدا کرده بود پایه گذار عرفان نظری، یعنی آدم بزرگی‌ست ابن عربی نتیجه گرفته بود شیخ که می‌شود 1260 قمری سال موعود، سال ظهور، تمام


audio: b4gk9ghzPHM_0029.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
پس تاریخ براش قطعی شد حالا دیگه نباید زمان رو از دست می‌داد شیخ احمد بابت کشفش داشت خدا رو شکر می‌کرد، لحظه به لحظه یهو دید که ای بابا الان سال 1200 قمریه یعنی تا 1260 ، شصت سال باقی مونده حالا شیخ احمد چند سالشه؟ چهل سال ای بابا نمیشه که احتمالا صد سال هم عمر نمی‌کنه شیخ اینا رو با خودش گفت گفت یعنی من ظهور منجی رو نمی‌بینم؟


audio: b4gk9ghzPHM_0030.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
این همه زحمت کشیدم سالش رو پیدا کردم نتیجه؟ اندوهگین شد شیخ دست از پا درازتر اما همون موقع برای خودش یک رسالت جدید تعریف کرد با خودش فکر کرد که مشیت الهی بر آن است که من به مردم اعلام کنم مژده دهم که ظهور منجی شصت سال دیگر است در 1260 قمری چه کرد؟ سریع بار و بندیلو بست زن و فرزند و خانه و کاشانه را رها کرد کجا رفت؟ نجف


audio: b4gk9ghzPHM_0032.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
نوع تفاسیر شیخ احمد داستان ما از آیات و روایات که همش معطوف به ظهور امام زمان بود و این بشارت که ای ایهاالناس ظهور نزدیک است باعث شد شهرت شیخ احمد هر روز زیادتر بشه و بسیاری از طلاب دور و بر ایشون جمع شدند که بابا باریکلا در ادامه خود شیخ برای خودش یه سری کرامات قائل شد خیلی خود جوش، مثال بزنیم در خواب ایشون مسائل رو می‌دید حل می‌کرد


audio: b4gk9ghzPHM_0033.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
مسائل دینی رو، کرامات شیخ باعث می‌شد بتونه در خواب حل کنه و در خواب چه جوری حالا حل می‌کرد؟ با ائمه دیدار می‌کرد مسئله رو طرح می‌کرد حل می‌کرد از خواب بیدار می‌شد می‌گفت آقا جواب اینه این از کرامات شیخ حالا مثالش بود در واقع شیخ احمد داستان ما بسیار با سیستم تشیع اصولی دشمن بود دشمن شد چرا؟ در سیستم تشیع این حرف‌ها نبود من بخوابم با ائمه دیدار کنم جواب این است؟ یا امام زمان فلان سال فلان ساعت ظهور می‌کند؟


audio: b4gk9ghzPHM_0034.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
این حرف‌ها نبود به هر حال دشمنی به وجود آمد از کدام تشیع صحبت می‌کنیم؟ همین تشیعی که امروز در ایران ما هم وجود دارد باقی مانده است مکتب تشیع اصولی به چه معتقد بود؟ می‌گفت یک شبکه‌ای از روحانیون تشکیل می‌شه این‌ها بررسی می‌کنن مدام با هم صحبت می‌کنن و تایید روحانیون، تایید مرتبه‌ها، مرجعیت توسط این گروهی که تشکیل شدند این شبکه‌ی روحانیون انجام میشه در تشیع در واقع حالا دعوا سر چی بود؟


audio: b4gk9ghzPHM_0035.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
شیخ احمد اومد گفت این حرف‌ها نیست اصلا این روش اشتباهه چرا؟ اساسا اعطای نقش مرجعیت فقط و فقط توسط امام معصوم می‌تونه اتفاق بیفته امام معصوم که الان حضور ندارند پس اگر کسی می‌خواهد مرجع تقلید شود باید درجه‌شو از امام معصوم بگیره الان هم که امام معصوم غائبه، نتیجه؟ در این عصر حاضر تو خواب ما باید امامو ببینیم ازش درجه‌ی اجتهاد بگیریم پرانتز یادآوری کنم، ایشون می‌گفت چی؟


audio: b4gk9ghzPHM_0036.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
من میخوابم ائمه رو می‌بینم با هم مسائل رو حل می‌کنیم حالا یه سوالی پیش میاد کی این کارو کرده؟ آقای شیخ احمد که میگی روال اینه باید بریم تو خواب از امام معصوم درجه‌ی اجتهاد بگیریم کی این کارو کرده؟ جواب چی داد آقای شیخ احمد؟ گفته خودم خودم تو خواب از امام غائب درجه‌ی اجتهاد گرفتم الانم می‌خواید بخوابم برای شما بگیرم یه سوال بکنم ببینم به شما میدن یا نمیدن؟ یه همچین حالتی به هر حال شیخ احمد کم کم تونست با همین نظرات


audio: b4gk9ghzPHM_0037.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
حمایت فکری بسیاری از ساکنان ایران و عثمانی رو جلب کنه اون زمان واقعا جالبه یکی اومد یه حرف جدید زد گفت اون دین قبلی دین نبود دین اینه مثلا شیعه‌ی هفت امامی اومد گفت اون نبوده این بود یا شافعی‌ها در اهل سنت که اومدن گفتن قبلیه نیست شافعی‌ها درستن اینه داستان، باز هم این اتفاق افتاد بسیاری از ساکنان ایران و عثمانی نظرشون جلب شد و نتیجه چه شد؟ فرقه‌ی شیخیه از اینجا پایه‌گذاری شد یعنی یه شیخی آمد یه سری دختر خوشگل


audio: b4gk9ghzPHM_0038.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
رو کشتی دید در سواحل ایران قاطی کرد گفت آی اسلام در خطره رفت گشت دو رو به اضافه‌ی دو کرد از یه چیزی کم کرد با یه چیزی جمع کرد جذر گرفت خلاصه رسید به یک سالی رفت نجف و کربلا گفت آی مردم ظهور نزدیک است منم خواب دیدم اجتهاد گرفتم، می‌خوابم برا شما هم اجتهاد می‌گیرم نتیجه؟ این شما و این فرقه‌ی شیخیه


audio: b4gk9ghzPHM_0039.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
یه نکته‌ی جالب بگیم یکی از کسانی که مرید شیخ احمد شد شخص فتحعلی شاه قاجار بود فتحعلی شاه اول اومد یه سری استفتا گرفت از شیخ احمد و سه تا سوال پرسید یکیش این بود که آقا شیخ کیفیت نکاح در جنت چه شکلیه قربونت؟ تفکر سوال شاه رو ببین یعنی بهشت، کیفیت نکاح چیجوریاس؟ آقا شیخ قربونت سوال دوم چی بوده؟


audio: b4gk9ghzPHM_0040.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
آیا در جنت مردان فقط باید چهار زن داشته باشند؟ یا بیشتر هم می‌شود؟ گرفتاریه اصلا شاه قاجار سوال سوم چه بود از شیخ؟ آیا لذت‌های بهشتی مثل همین‌هایی‌ست یا از جنس همین‌هایی‌ست که ما در زمین تجربه می‌کنیم یا چی؟ عشق و حالش شیخ جان اونجا چیجوریاس؟ حالا در جواب شیخ احمد چی کار می‌کنه؟ میاد رساله‌ی سلطانیه رو می‌نویسه یعنی سه تا سوال کرد شاه، این یه کتاب نوشت


audio: b4gk9ghzPHM_0041.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
تو این رساله پاسخ میده به سوالات کم کم باعث چی میشه؟ همین رساله نوشتن ارادت شاه، فحتعلی شاه قاجار به شیخ احمد بیشتر و بیشتر میشه و به این توجه کنیم فتحعلی شاه قاجار پنجاه و سه پسر و چهل و شش دختر داشته دنبال کیفیت نکاح تو جنت هم بوده تفاوت عشق و حالو می‌خواسته ببینه چیجوریاس؟ به هر حال ما که اهل حرف نیستیم و تاریخ قضاوت می‌کند یک موسیقی بشنویم فضا تغییر کنه


audio: b4gk9ghzPHM_0042.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
روی دوران فتحعلی شاه قاجار و زندگی او کمی نازک شیم جالبه این مرید شیخ تو هزینه‌های عیالواری خودش هم مونده بود در واقع دربار در هزینه‌های شاه مملکت زاییده بود حالا در نظر بگیرید مملکت به هر جهت برای دفاع از خودش هزینه داره دیگه مملکتی که تو هزینه‌ی زن و بچه‌ی شاهش مونده البته غیر عادی هم بوده پنجاه و سه پسر چهل و شش دختر اصلا کار نداریم تو این مونده قطعا هزینه‌ی دفاع از خودش هم نداره نتیجه چی میشه؟


audio: b4gk9ghzPHM_0043.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
شما بفرمایید، به تاریخ نگاه کنیم اینجاست که نمی‌تونه قاجار در اون دوره و حتی در ادامه در برابر دست‌درازی روسیه، انگلیس، فرانسه اصلا دهن باز کنه فقط می‌تونسته بگه چشم فتحعلی شاه میاد چی کار می‌کنه؟ اول برای نجات ایران یه قرارداد می‌بنده با ناپلئون، با فرانسه اما کمی بعد ناپلئون می‌زنه زیر قرارداد دلایلش هم ما در مورخ بارها صحبت کردیم که چه بود و چه شد؟ در ادامه شاه قاجار قرارداد با انگلیس‌ها می‌بنده کمی می‌گذره


audio: b4gk9ghzPHM_0044.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
انگلیس‌ها می‌زنن زیر قرارداد این بوده اوضاع این میشه که اوضاع احوال قاجار و فتحعلی شاه به هم می‌ریزه از اون ور روسیه مدام حمله می‌کرده هر دفعه یه بخش‌هایی از ایرانو برمی‌داشته برای خودش کم کم این اتفاقات کار دست قاجار میده قسمت‌های زیادی از ایران از دست میره چرا اینا رو گفتم؟ تو همچین وضعیتی شاه و یه سری از درباریان قاجار از سر بیچارگی و بدبختی، از سر این که پول نداشتن


audio: b4gk9ghzPHM_0045.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
نیروی دفاعی نداشتند تصمیمات اشتباه می‌گرفتن و مدام مملکت رو به فنا می‌دادند هی داشت از ایران جدا می‌شد تو این شرایط قاجاریان و فتحعلی شاه چشم امید بستند به شیخ احمد چه می‌گفت آن شیخ؟ ظهور منجی نزدیک است نگران نباشید بله مملکت داری بر اساس کلام و کرامات شیخ


audio: b4gk9ghzPHM_0048.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
دو دو تا چهارتاشو برای کسی آشکار نکرده بود یعنی هیچکس نمی‌دونست ایشون چیو به چی اضافه کرده؟ از چی کم کرده که رسیده به سال دقیق ظهور حتی سال دقیقو به همه نگفت فقط به چند تا از شاگرد‌های برگزیده گفته بود سال رو از جمله سید کاظم رشتی و زمانی که بیایم جلوتر با مرگ شیخ احمد که ایشون میره یه سفر حج همونجا کنار کعبه درمی‌گذره و دفن میشه با مرگ ایشون همین سید کاظم رشتی به عنوان جانشینش می‌شینه


audio: b4gk9ghzPHM_0049.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
و تبدیل میشه به رهبر فرقه‌ی شیخیه، رهبر دوم از چه سالی صحبت می‌کنیم؟ 1242 هجری قمری کی قراره ظهور کنه امام زمان به گفته‌ی شیخ احمد؟ 1260 کمی مونده اما بسیار نزدیک شدیم به موعد ظهور طبق گفته‌ی دوستان نتیجه؟ سید کاظم داستان ما، سید کاظم رشتی خیلی علنی‌تر حالا شروع می‌کنه بشارت دادن که آی ملت 1260 می‌آید منجی


audio: b4gk9ghzPHM_0050.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
در ادامه سید کاظم بسیار مشهور میشه هم به دلیل این که علامت‌های ظاهری امام زمان رو شروع می‌کنه توضیح دادن مثلا می‌گفته یکی مثل خودمونه، مردم عادیه هم به این دلیل هم به واسطه‌ی این که سال دقیق ظهور رو به نقل از استادش هی بشارت می‌داده، داد و بیداد، فریاد یه دلیل دیگه هم داشته معروف شدن ایشون دلیل سومی البته نمی‌دونیم از خودش درآورده بوده؟ یا از کرامات شیخ احمد بهش رسیده بوده؟ به هر حال ایشون می‌گفته که معاد یک امر روحی‌ست نه جسمی


audio: b4gk9ghzPHM_0051.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
عروج پیغمبر هم به شکل روحی صورت گرفته نه جسمی اینو که میگه بسیاری از علما شروع می‌کنن باهاش مخالفت کردن که چی؟ نه تنها با سید کاظم رشتی مخالفت می‌کنن بلکه با فرقه‌ی شیخیه، کلا میگن کنسله، اینا چی میگن؟ تهدید به مرگ هم میشه حتی سید کاظم رشتی در ادامه دعوا دیگه دعوا در مذاهب حالا بالا می‌گیره این وضعیت برای سال‌ها ادامه داشته یعنی چه وضعیتی؟ از یه طرف هم حمایت‌ها هر روز بیشتر می‌شده


audio: b4gk9ghzPHM_0052.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
طرفداران شیخیه و این سید کاظم حالا بیشتر می‌شده هم دشمن و دشمنی‌ها هر روز بیشتر می‌شده این ادامه داشته همینجوری بعد از این سال‌ها که حالا هوادار هم زیاد داشته دشمن هم داشته این آقای سید کاظم رشتی که رهبر شیخیه بوده به هر حال و قدرتی هم برای خودش داشته در شیخیه میاد یکی از بهترین شاگرداشو می‌فرسته اصفهان و از اونجا می‌فرسته مشهد که چه کنه؟ دو تا از علمای بزرگ شیعه


audio: b4gk9ghzPHM_0053.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
یعنی محمدباقر رشتی و میرزای عسگری رو ازشون دستخط بگیره و حمایتشون رو جلب بکنه یعنی اینا حمایت کنن از شیخیه و سید کاظم و تفکراتی که داره اینجای داستان جالبه کیو اعزام می‌کنه؟ در واقع شاگردی که اعزام شد به این شهرها اعزام شد در واقع به ایران چون گفتیم شیخ احمد کجا رفته بود؟ نجف و بعد کربلا اونجا عملا پایگاهش بود اینجا این شاگرد پامیشه میاد ایران که این کارو در بیاره اسمش چه بود؟ ملا حسین بشرویی


audio: b4gk9ghzPHM_0055.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
بریم سراغ ملا حسین داستان ملا حسین اول میره اصفهان طبق برنامه و یک مناظره‌ی سنگین در حضور شاگردان محمدباقر رشتی برگزار میشه ایشون قانع می‌کنه تو این مناظره، محمدباقر رشتی رو و به چی قانع می‌کنه؟ قانعش می‌کنه که اعلام کنه آقا محمدباقر که شیخیه مخل دین مبین اسلام و مذهب شیعه‌ی اثنی عشری نیست آقاجان مشکلی ما نداریم، این تمام در ادامه میره مشهد طبق پلن


audio: b4gk9ghzPHM_0056.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
میره سراغ عالم سرشناس دوم، کی بود؟ میرزای عسگری ایشون این آقا میرزا کوتاه نمی‌یاد چی میگه؟ میگه آقاجان فرقه‌ی شما شبهه ناکه من حال نمی‌کنم نیستم قربونت به هر حال ملا حسین از این سفرش با یک نامه برمی‌گرده با کسب یک حمایت کی برمی‌گرده؟ 1259 یعنی یک سال قبل از فرا رسیدن سالی که شیخ احمد و بعد هم سید کاظم رشتی گفته بودن آقا سال ظهور 1260


audio: b4gk9ghzPHM_0057.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
یه سال قبل برمی‌گرده آقا ملا حسین برمیگرده به سمت کربلا تو راه یکی از زواری که داشته از کربلا برمی‌گشته میگه عه ملا حسین کجایی بابا؟ کجا بودی؟ سید کاظم مرد و ملا حسین داستان همانجا می‌نشیند و می‌گوید


audio: b4gk9ghzPHM_0059.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
تلاقی سال و اتفاق ملا حسین در نخستین روز سال 1260 هجری قمری می‌رسه به کربلا بین شاگردان برتر سید کاظم رقابت برای جانشینی هر روز بیشتر می‌شده یعنی فرقه‌ی شیخیه مونده بود بی رهبر شیخ احمد اولیش بود، سید کاظم رشتی دومی حالا نه تنها رهبر نداشت بلکه در سال موعود رهبر نداشت، اصلا قضیه جدی‌تر بود چه اتفاقی می‌افته؟ ملا حسین رو به شاگردها می‌کنه


audio: b4gk9ghzPHM_0060.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
میگه شما می‌دونید که دم دمای ظهور آقا امام زمانیم؟ همه میگن بله ملا حسین ادامه میده که می‌دونید و دارید سر قدرت دعوا می‌کنید؟ همه میگن .یعنی چیزی نمیگن سکوت می‌کنن ملا حسین میگه جمع کنید بساطتون رو خجالت بکشید ما باید آماده‌ی ظهور آقا باشیم بعد می‌پرسه که آقاجان سید کاظم قبل از این که سرشو بذاره زمین آیا توصیه‌ای کرد؟ نکرد؟ چی بود؟ چی شد؟ یکی از حضار میگه که چرا، ایشون یه توصیه کردن


audio: b4gk9ghzPHM_0061.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
فرمودند بعد از وفات من ترک منزل کنید و در بلاد پخش شوید و دنبال منجی بگردید ملا حسین در جواب میگه شما اینو شنیدید و کاری نکردید؟ من که ایران بودم شما که اینجا بودید پخش نشدید تو بلاد؟ یکی از شاگردها اون وسط میگه که آقا اجازه ما از سید کاظم پرسیدیم آیا خودشون موعود نیستن؟ یعنی نکنه خود سید کاظم بوده ایشون هم خیلی ناراحت شدن الان هم که به رحمت خدا رفتن پشت سر مرده صحبت نکنیم ولی ملا حسین تو رو جان هر کی دوست داری


audio: b4gk9ghzPHM_0062.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
اگه خودتون موعودی امام زمانی به ما بگو فهمیدی به ما بگو اگه بهت وحی شد در جواب این سوال بسیار مهم در تاریخ در تاریخ بشر حتی ملا حسین میگه من خاک پای آقا هم نیستم چی میگید شما؟ به جای این حرف‌ها جمع کنید هر کدوم برید یه سمتی مگه سید کاظم نگفت برید تو بلاد دنبال موعود بگردید؟ پاشید هر کی بره یه سمت ضمنا علائمی که .آقا یه دقه نرید یه دقه نرید بچه‌ها دوستان


audio: b4gk9ghzPHM_0063.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
علائمی که سید کاظم رشتی، قبلش هم شیخ احمد گفته در رابطه با امام زمان رو که یادتون هست؟ چه شکلیه و این‌ها همه میگن بله بله یادمونه ملا حسین میگه پس برید و همه میرن


audio: b4gk9ghzPHM_0064.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
حالا سوال اون علائمی که ملا حسین ازش صحبت کرد که یادتون هست چه شکلیه دارید میرید دنبالش بگردین چیا بودن؟ یک، سید باشد دو، جوان باشد و کمتر از بیست و بیشتر از سی سال سن نداشته باشد سوم، دارای علم لدنی باشد چهارم همانند پیامبر متوسط القامه باشد قد متوسط داشته باشد نه خیلی بلند نه خیلی کوتاه پنجم عیب جسمانی نداشته باشد سالم قبراق


audio: b4gk9ghzPHM_0065.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
ششم دخانیات مصرف نکند چیزی نزنه، چپق اینا هفتم بر اساس روایاتی از ابن عربی نام موعود متشکل از نام نبی یعنی محمد و نام ولی یعنی علی‌ست که چون ولایت پیامبر بر نبوت پیامبر تقدم دارد اسمش باید اول در بر دارنده‌ی اسم ولی باشد بعد در بر دارنده‌ی اسم نبی یعنی از علی شروع شود به محمد ختم شود


audio: b4gk9ghzPHM_0066.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
در نهایت ملا حسین از همه‌ی شاگردها میخواد که برن دنبال آدمی با این مشخصاتی که عرض کردم با این هفت مشخصه بگردند در بلاد و او را بیابند


audio: b4gk9ghzPHM_0067.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
بسیاری از شاگردان از زیر بار این سفر شونه خالی می‌کنن اما ملا حسین خودش شخصا با برادر و خواهرزاده‌ش پامیشن راه میفتن کجا؟ سمت کوفه چهل روز اعتکاف می‌کنند آن‌جا در ادامه از طریق خلیج فارس میرن بوشهر امروزی که دنبال منجی بگردن می‌بینن بوشهر که خب یه بندر شلوغیه همه دارن تجارت می‌کنن اصلا بزن برقصه امور دنیویه اینجا، قطعا اینجا کنسله اینجا ظهور نمی‌کنه نتیجه؟ از حضور منجی در بندر بوشهر ناامید میشن


audio: b4gk9ghzPHM_0068.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
میرن کجا؟ سمت شیراز امروزی میرسن شیراز، ملا حسین همراهانش رو میفرسته مسجد ایلخانی میگه برید من دم دمای غروب میام ملا حسین که تو دلش بلوایی بود اتفاقا چرا بلوا بوده؟ خب بالاخره 1260 بوده چند ماهش هم گذشته بوده نتیجه‌ای حاصل نشده بوده، نگران ایشون نتونسته بوده منجی رو پیدا بکنه چه می‌کنه؟ بلوا در ذهن و دل میره تو کوچه‌های شیراز شروع می‌کنه قدم زدن با خود خلوت کردن


audio: b4gk9ghzPHM_0069.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
آقای ملا حسین سر در جیب مراقبت فرو می‌بره و با خود میگه اگر سال تمام شود و منجی نیاید چه می‌شود؟ بیچاره میشیم که ما به همه گفتیم 1260 که در واقع اعتقادی که تمام عمر و جوانیش رو به پاش داده بود آقای ملا حسین سوالش با خودش این بود که آیا کل عمر من غلط بود؟ ایشون به همه‌ی این چیزها داشته فکر می‌کرده که ناگهان اتفاقی عجیب رخ میده


audio: b4gk9ghzPHM_0070.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
ملا تو خیابان‌های اطراف شیراز گفتیم سر در جیب مراقبت فرو برده بود و قدم می‌زد و ناگهان جوانی خوش تیپ با یک عمامه‌ی سبز که طبعا نشان از سید بودن آن جوان داشت و ریش سیاه پر پشت و قد و قامت مناسب متوسطی که می‌خواست، موزون یک لبخند ملیحی هم گویا روی صورت داشته این جوون داشته رد می‌شده ملا حسین میره سمت جوون که باهاش صحبت کنه جوونه بهش میگه، جوونه به ملا حسین میگه که


audio: b4gk9ghzPHM_0071.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
الحمدلله که به سلامت وارد شیراز شدید ملا رو میگی؟ تعجب جوونه ملا رو بغل می‌کنه میگه به منزل بیایید تا خستگی سفر از کربلا تا به اینجا از تن به در کنید ملا حسینو دوباره میگی؟ اصلا تعجب، این منو میشناسه میدونه از کجا اومدم؟ می‌دونه خسته‌ام اصلا گرفتار میشه به جوونه میگه که من همراهانم تو مسجد منتظرن من قول دادم برم اونجا پیششون


audio: b4gk9ghzPHM_0072.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
جوان پاسخ میده که وقتی قول دادید نگفتید انشاالله؟ ملا حسین میگه عه من گفتم انشاالله میام پیشتون و جوان میگه ایراد ندارد، گفتید انشاالله مشیت الهی بر این است که به منزل من بیایید ملا حسین هنوز گیج و ویج بود مست از برخورد گرم جوان جوان ناشناس و این سوال قطعا مدام در ذهن او تکرار میشده که آیا او اوست؟


audio: b4gk9ghzPHM_0074.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
ملا حسین و جوان خوشرو به درب منزلی رسیدند، یک خانه‌ی اعیانی بود زمانی که کوبه‌ی در رو زدند غلامی سیاه، غلامی سیاه حبشی در رو باز کرد با احترام به ملا حسین و جوان تعارف کرد که وارد شوند هر دو وارد خانه شدند به محض ورود، جوان خوشرو نهالی رو به ملا حسین نشان داد و گفت این شجره‌ی طیبه رو خود امسال غرس کردم یعنی کاشتم


audio: b4gk9ghzPHM_0075.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
ملا حسین کلمه‌ی غرس رو زیاد شنیده بود پیش از این اما همون لحظه یاد شعری افتاد شعری از یک شاعر به نام میرزا محمد اخباری که در کلاس‌های درس زیاد خوانده میشد آن شعر در سال غرس زمین از نور قائم روشن می‌شود این همان شعر بود اتفاق همان بود غرس در سال ظهور جوان خوشرو هفت صفت که یک یک آن مشابه جوان بود


audio: b4gk9ghzPHM_0076.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
منزل اعیانی، همان سال، غرس، امام زمان، ظهور، 1260 کاظم رشتی شیخ احمد تمام آن چه نوید داده شد انگار حال حقیقت بود و مهیا در مقابل ملا حسین


audio: b4gk9ghzPHM_0077.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
با راهنمایی جوان خوشرو، ملا حسین وارد اتاق شد جوان دستور داد لگن و آفتابه و آب و شربت خنک و بعد چای آوردند و بعد به نماز ایستادند هر دو بعد از اتمام نماز غلام حبشی شمعی برای آن‌ها روشن کرد و فضا معنوی بود، معنوی‌تر شد جوان پرسید ملا حسین بعد از سید کاظم رشتی مرجع شما کیست؟ رهبر کیست؟ ملا حسین که هنوز جواب این سوال رو پیدا نکرده بود


audio: b4gk9ghzPHM_0078.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
که آن جوان چگونه از همه چیز خبر دارد و او را می‌شناسد؟ پاسخ داد هیچکس او گفت سید به ما دستور داد تا بعد از مرگش سفر کنیم به تمام بلاد تا منجی را پیدا کنیم جوان گفت، آیا علائم و نشانه‌های منجی را در من نمی‌یابی؟ قلب ملا حسین به تپش افتاد یک به یک علائم را با جوان مقایسه کرد همه‌ی آن‌ها خود او بود از جوان پرسید نام شما چیست؟


audio: b4gk9ghzPHM_0079.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
جوان پاسخ داد من سید علی‌محمد هستم باز هم تعجب تقدم و تاخر ولی و پیامبر همه چیز درست بود ملا حسین اسم جوان را که شنید، علی محمد را که شنید تمام بدنش یخ کرد نام ولی و بعد نام پیامبر سید جوان، متوسط القامه، بدون عیب نشانه‌ای از مصرف دخانیات هم نبود


audio: b4gk9ghzPHM_0080.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
او از سفر ما خبر داشت، مرا می‌شناخت، همراهانم را هم سید کاظم را می‌شناخت، درخت را غرس کرده بود شیخ احمد را می‌شناخت آن شعر، درخت را امسال غرس کرده بود او به من خوش آمد گفت از کلام من قبل از رفتن همراهانم خبر داشت از انشاالله گفتنم خبر داشت امسال هم که سال 1260 است مگر می‌شود همه‌ی این‌ها اتفاقی باشد؟ به هیچ وجه


audio: b4gk9ghzPHM_0081.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
ملا حسین در ادامه دفتری که توش یه سری از شبهاتش رو نوشته بود به جوان نشون میده مثلا سید کاظم بسیار سوره‌ی یوسف رو یا یوسف رو با نشانه‌های منجی تفسیر می‌کرد اما اون آیه‌ی مربوط به بریده شدن دست زن‌ها زمان دیدن حضرت یوسف رو نمی‌دونسته چطور باید تفسیر کنه؟ همون زمان هم بسیار درباره‌ش بحث شده بود و در نهایت سید کاظم رشتی گفته بود این سوال رو نگهدارید


audio: b4gk9ghzPHM_0082.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
زمانی که منجی آمد ازش بپرسید، خود او جواب خواهد داد علی محمد دفتر را از ملا حسین گرفت لبخندی زد، تورقی کرد و بعد دفتر رو کنار گذاشت و ناگهان لبخندش به اخم تبدیل شد او با اخم به ملا حسین نگاه کرد و گفت اگر مهمان نبودی بسیار کارت سخت می‌شد اما ایراد ندارد خداوند جسارتت را می‌بخشد فقط بدان این خداست که اجازه دارد بندگانش را امتحان کند


audio: b4gk9ghzPHM_0083.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
بعد سریع شروع به نوشتن شرحی بر سوره‌ی یوسف کرد جوان خوشرو همون طور که می‌نوشت با صوتی زیبا این سوره رو می‌خوند در واقع بدون این که ملا حسین گفته باشه که شبهه در سوره‌ی یوسفه جوان خودش رفته بود در آن دفتر سراغ این سوره ملا دیگه داشت دیوونه می‌شد همه‌ی نشانه‌ها گویا درست بود تفسیر جوان تمام شد، خواندنش تمام شد رو به ملا حسین کرد و با آن صوت زیبا گفت


audio: b4gk9ghzPHM_0087.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
در یک خانواده‌ی تاجر شیرازی به دنیا اومد خانواده‌ی علی‌محمد بسیار مذهبی بودند پسرعموهای پدرش از مراجع بزرگ تشیع بودند یکی از این پسرعموها و یکی از این مراجع میرزا حسن شیرازی معروف بود همونی که فتوای تحریم تنباکو رو داد و کل ایران قلیان‌ها شکستند و تنباکو تحریم شد علی محمد پدرش رو از دست داده بود در بچگی و سرپرستیش به دایی‌هاش سپرده شده بود


audio: b4gk9ghzPHM_0088.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
و همین اتفاق باعث شده بود او افسرده و گوشه گیر شه تا جایی که وقتی به مکتب رفت، به مدرسه‌ی اون زمان رفت مدام فلکش می‌کردند و مدام تنبیه بعد از هر تنبیه هم او رو میفرستادن خونه و به دایی‌هاش و به سرپرستان اون زمانش می‌گفتند این اصلا حرف نمی‌زنه و فردا دوباره روز از نو روزی از نو دایی به زور علی محمد رو می‌فرستاد مکتب علی‌محمد فلک شده از مکتب باز می‌گشت به خونه


audio: b4gk9ghzPHM_0089.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
کم کم این گوشه گیری‌هاش باعث شد بیشتر رو به راز و نیاز با خداوند بیاره و تعلیمات مذهبی خانواده‌ش هم باعث شد این اعمال معنوی براش بسیار دلچسب بشه به طور کلی حالات عجیبی پیدا می‌کنه ایشون از همون کودکی و از اون فضای افسردگی گفته میشه در ده سالگی زمانی که یک بار باز هم دیر به مکتب رفته بود و دلیل دیر رفتنش هم این بود که داشت راز و نیاز می‌کرد معلم دوباره پرسید کجا بودی علی محمد؟


audio: b4gk9ghzPHM_0090.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
او گفت با جدم رسول خدا دیدار داشتم همه به او خندیدند آن روز اما اما خودش علی‌محمد افکار عجیبی از همان روزها در سر می‌پروراند


audio: b4gk9ghzPHM_0091.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
بیاییم جلوتر 1258 خانواده رو می‌پیچونه سید علی‌محمد و کجا میره؟ عراق چه کنه؟ تعالیم دینی خودش رو بیشتر کنه او رسالت ویژه‌ای برای خودش حس می‌کرد همیشه می‌گفته من میخوام مثل جدم رسول الله و امام حسین بشم او رفت عراق و با فرقه‌ی شیخیه آنجا آشنا شد سر کلاس‌های سید کاظم رشتی حاضر شد اما


audio: b4gk9ghzPHM_0092.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
چون گوشه گیر بود و همیشه هم دیر میومد از اون ور زود می‌رفت ته کلاس هم میشست، دم در خروجی همیشه اونجاها بود کسی او رو نمی‌شناخت شاید به همین دلیل بود که ملا حسین هم او رو نشناخت اما علی محمد ملا حسینو که شاگرد اول سید کاظم بود و همیشه هم ردیف جلو میشست و خوب هم در واقع صحبت می‌کرد او، او رو خوب می‌شناخت، همه رو می‌شناخت با تمام مسائل ملا حسین زندگیش، کارهاش، رفت و آمدش، سفرش به ایران


audio: b4gk9ghzPHM_0093.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
تمام مسائل سید کاظم، بالا و پایین‌هاش، تیکه کلام انشالله همه رو میشناخت خوب آشنا بود با این‌ها حالا به این سوال میشه پاسخ داد که چگونه می‌شود ندانسته او نگفته سوره‌ی یوسف رو از حفظ بخونه؟ و بدونه باید اون رو تفسیر کنه؟ جواب سید علی محمد خوب می‌دانست که در تفسیر سوره‌ی یوسف سید کاظم رشتی مشکلاتی دارد مخصوصا آنجا که یوسف وارد می‌شود و زنان دستان خود را می‌برند


audio: b4gk9ghzPHM_0094.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
او برای رسیدن ملا حسین برنامه ریزی کرده بود آن گیاه غرس شده برنامه ریزی شده بود آن غلام برنامه‌ریزی بود این که او می‌دانست ملا حسین عادت دارد انتها یا ابتدای جمله بگوید انشالله برنامه ریزی بود در نهایت نتیجه؟ زمانی که او خوب می‌دانست نشانه‌های منجی چیست؟ احساس کرد همه‌ی این نشانه‌ها در او هست به این باور رسید که منجی اوست


audio: b4gk9ghzPHM_0095.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
تمام آن هفت نشانه در او وجود داشت سید کاظم هم که بارها در کلاسش گفته بود منجی منجی موعود یکی از ماست، شبیه ماست نتیجه؟ افکاری که در سر داشت سید علی‌محمد کاملا درست به نظر می‌رسید او رسالتی در خود حس می‌کرد و حالا آن رسالت عمیق‌تر هم شده بود آن را پیدا کرده بود، بهش باور داشت در ادامه خانواده‌ش میان عراق دنبالش و میگن پاشو پاشو بریم خونه، برمی‌گردن شیراز اما


audio: b4gk9ghzPHM_0096.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
او خودش رو با القاب ویژه‌ای حالا خطاب می‌کرد میان خانواده و دوستان او القابی چون ذکرالله باب الله قرت العین و محبوب عالمیان را به خود نسبت می‌داد همه چیز از اینجا شروع شد


audio: b4gk9ghzPHM_0097.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
زمانی که علی‌محمد ملا حسینو دید و تونست او رو تحت تاثیر قرار بده و بسیار هم تحت تاثیر قرار داد همون طور که عرض کردم به او گفت من باب الله هستم و تو هم اولین کسی هستی که به من مومن شدی پس من اسمت را باب الباب می‌گذارم علی محمد به ملا حسین گفت امشب را به خاطر بسپار ملا حسین چرا که بعدها این شب به یک عید بزرگ تبدیل خواهد شد و جالبه امروز که با هم صحبت می‌کنیم


audio: b4gk9ghzPHM_0098.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
پنجم جمادی الاول سال 1260 زمانی که این دو همدیگرو در شیراز ملاقات کردند برای بهاییان سراسر دنیا یک جشن بزرگ محسوب میشه این دیدار به یک جشن بزرگ تبدیل شد این روز روزی‌ست که منجی مد نظر اعلام ظهور کرد باب الله


audio: b4gk9ghzPHM_0099.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
با ایمان آوردن ملا حسین بشرویی علی محمد شیرازی اولین گام رو در راستای شکل دادن مذهب خودش برداشته بود و خوب هم برداشته بود کم کم یه سری دیگه از اعضای فرقه‌ی شیخیه که دنبال ملا حسین پاشده بودن اومده بودن شیراز به علی محمد ایمان آوردن کم کم حالا داشت شکل می‌گرفت علی‌محمد به اون‌ها گفت باید تعداد شما بشود هجده


audio: b4gk9ghzPHM_0100.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
که حروف حی رو حرف حی رو تشکیل بدید ارزش عددی کلمه‌ی حی در ابجد میشه هجده و این نشان از اولین نفراتی داره که به علی‌محمد ایمان آوردن این‌ها حواریون علی محمد باب بودند در واقع یکی از این هجده نفر حالا خانم زرین تاج برغانی بود که به طاهره قرتالعین هم معروف بود جایگاه بسیار ویژه‌ای هم در تاریخ بهاییت داره ایشون


audio: b4gk9ghzPHM_0101.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
چرا جایگاهش ویژه است؟ در ادامه عرض خواهیم کرد تا اینجا هجده نفر حواریون علی محمد باب گرد هم جمع شدند با خود او شدند نوزده نفر


audio: b4gk9ghzPHM_0102.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
زمانی که خبر گسترش یک آئین جدید به نام آئین بابیت به گوش حکومت و روحانیون شیعه رسید گفتند برید با این فلان فلان شده‌ها برخورد کنید اینجا مگه خونه خاله‌ست؟ شیعه ست اینجا داداش نتیجه؟ حاکم فارس علی‌محمد رو دستگیر می‌کنه کجا؟ تو مسیر شیراز به بوشهر و بعد هم دستور فلک کردنش رو میده و میگه تو مرتدی در نتیجه برو زندان


audio: b4gk9ghzPHM_0103.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
دایی علی‌محمد میاد وساطت می‌کنه خواهش تمنا می‌کنه میگه آقا اینو از بچگی فلک می‌کردن نکنید دیگه از اون ور آدم شناخته شده‌ای بود، خانواده‌ی مذهبی شناخته شده، میرزای شیرازی به عنوان مثال داییش میاد خواهش تمنا که آقا جون مادرتون ولش کنید خواهرزاده‌ی ما رو از حبس چیز کنید دیگه، نکنید قربونتون نتیجه؟ آزادش می‌کنن داییش تعهد میده که خواهرزاده‌م دیگه کار بد نمی‌کنه این دیگه آدم شد پیروان علی‌محمد اما مشغول کار بودند


audio: b4gk9ghzPHM_0104.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
اونا حتی یک بخشی رو به اذان اضافه کردن به اذان اصلا یه بخشی اضافه کرده بودن مخصوص خودشون اذان خودشون رو در شیراز سر می‌دادند چه بود اون بخش؟ شهادت می‌دهم علی‌محمد باب بقیت الله است این اصلا به اذان اضافه شد در ادامه چه شد؟ حاکم شیراز شروع کرد به دستگیری پیروان علی‌محمد و اون‌ها رو شلاق می‌زد از شیراز اخراج می‌کرد خود علی‌محمد باب هم در ادامه اخراج میشه، تبعید میشه


audio: b4gk9ghzPHM_0105.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
ادوارد براون ایران شناس مشهور انگلیسی تاریخ تبعید علی محمد باب رو از شیراز به اصفهان ماه می 1846 میلادی عنوان کرده که این برابر می‌شود با 1262 هجری قمری جمادی الاول


audio: b4gk9ghzPHM_0106.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
بریم سراغ اصفهان و ادامه‌ی داستان اون زمان حاکم اصفهان منوچهر خان معتمدالدوله بود که بسیار هم رابطه‌ی خوبی با علی‌محمد برقرار کرده بود برای یک سال عین یک مهمان از علی‌محمد باب و همراهانش پذیرایی می‌کنه حاکم اصفهان از شانس بد علی‌محمد منوچهر خان یه سال بعد به مرگ طبیعی درمی‌گذره نفر بعدی‌ای که میشه حاکم اصفهان، گرگین خان بود از او هم در تاریخ بسیار صحبت شده


audio: b4gk9ghzPHM_0107.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
شاید روزی درباره‌ش صحبت کردیم در مورخ این گرگین خان کلا از علی‌محمد خوشش نمیومده برعکس منوچهر خان چه می‌کنه؟ با اسکورت مسلح علی محمد رو می‌فرسته تهران یه جورایی تبعیدش می‌کنه تهران جایی که پایتخت حکومت محمدشاه قاجار بود و وزیر اعظمش اون زمان کی بود؟ شما بفرمایید حاجی میرزا آغاسی


audio: b4gk9ghzPHM_0108.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
حاجی میرزا آغاسی که می‌دونست تو دربار هستند کسانی که طرفدار شیخیه هستند و قطعا به بابیه هم بی‌میل نیستند اصلا تمایل نداشت علی‌محمد پاش برسه به تهران چه می‌کنه؟ دستور میده از همون وسط راه اصفهان به تهران راه کاروانو کج کنن، علی محمد رو ببرن تبریز از اونجا هم بفرستن ماکو و در قلعه‌ی ماکو نگهداری کنن ازش یه جورایی زندانیش کنن میرزا آغاسی پیش خودش گفته بود


audio: b4gk9ghzPHM_0109.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
اکثر ساکنین اون منطقه سنی‌ان ترک زبان هم هستند دولت‌های عثمانی و روس هم که نفوذ دارن اونجا، نتیجه؟ کلا خطر علی‌محمد از بین میره خطری ما رو تهدید نمی‌کنه مخصوصا منو اما غافل بود ایشون از چی؟ از این که وقتی طرفداران علی‌محمد فهمیدن مرادشون یک جا ساکن شده فرستادن فلان جا، فلان قلعه، جاش ثابته همه هجوم بردند، همه رفتند تو اون منطقه‌ی ماکو


audio: b4gk9ghzPHM_0110.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
یا ساکن شدن یا شروع کردن رفت و آمد کردن شروع کردن نامه نگاری با بابی‌ها نتیجه؟ علی‌محمد این بار به قلعه‌ی چهریق برده شد یک زندان جدید کجا بود این قلعه؟ نزدیک سلماس و بنا بود در اون قلعه در اون زندان حبسی سفت و سخت‌تر داشته باشه


audio: b4gk9ghzPHM_0111.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
حبس باب برای علمای تبریز کافی نبود انگار اون‌ها علی‌محمد رو برداشتن بردن تبریز براش دادگاه برگزار کردند


audio: b4gk9ghzPHM_0113.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
و در نهایت به نظر می‌رسید علی محمد توش شکست خورده برای مثال گفته میشه علی‌محمد تو یکی از کتاب‌هاش که اسمشو گذاشته بود فرقان نوشته بود فقه شیعه‌ی فعلی دارد خون ملت را در شیشه می‌کند دارد خمس پولشان را می‌گیرد و این خیلی بد است من می‌گویم باید نصف این مبلغ را بگیرید یعنی ثلث پول مردم به امام داده شود علما گفتند داداش قربونت ثلث که از خمس بیشتره


audio: b4gk9ghzPHM_0114.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
ما میگیم یک پنجم تو میگی یک سوم؟ چی میگی؟ و در جواب علی محمد چه گفت؟ گفت آقا چیز شد این سهو قلم شد اشتباه شد دیگه گیر ندید دیگه حالا من چیزهای خوب هم گفتم ایشون میگه من میخواستم بنویسم ثلث ثلث نوشتم ثلث یعنی یه ثلث کم نوشتم ضمن این که ایشون میگه اصلا شان من بالاتر از این حرف‌هاست که بخوام درگیر این مسائل جزئی شم شما تو کلان با من صحبت کن


audio: b4gk9ghzPHM_0116.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
بخشش، لازم نیست اعدامش کنید این اتفاقی بود که عملا افتاد اما به چه شکل؟ اون زمان ناصرالدین میرزا که بعدا شد ناصرالدین شاه قاجار ولیعهد و حاکم تبریز بود ناصرالدین میرزا که از قیام بابی‌ها علیه خودش وحشت داشت یه تدبیری اندیشید یه سری پزشک فرستاد بالا سر علی‌محمد باب و بعد اعلام کرد که آقا پزشکان گفته‌اند این بنده خدا دیوانه است، مجنونه


audio: b4gk9ghzPHM_0117.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
و اینجوری عملا جونشو نجات میده ناصرالدین میرزا علی‌محمد اما حیرون بود از برخوردی که مردم باهاش می‌کنند پیش خودش فکر می‌کرد مگر مردم تشنه‌ی ظهور منجی نیستند؟ مگه صبح تا شب تو نمازشون برای ظهور دعا نمی‌کنن؟ پس چرا وقتی من به عنوان منجی مبعوث شدم این برخورد رو با من می‌کنن؟ آخه این رسمشه؟ این بود آرمان‌های ما؟ مگه شما امام زمان نمی‌خواستین؟ آها این امام زمان نتیجه چه شد؟


audio: b4gk9ghzPHM_0118.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
کم کم علی‌محمد باب خود، به خود، به رسالت خود شک کرد در ادامه به این نتیجه رسید که نکنه خدا به من دروغ گفته؟ خب از اون ور خدا که دروغ نمی‌گه علی‌محمد باب با این گفتگوهای ذهنی به یک نتیجه‌ای رسید او حس کرد که بشارت خداوند در مورد ظهورش درسته اما او منجی نیست، در واقع منجی باید بیاید علی‌محمد باب نیست تا ان روز اشتباه می‌کرد که هست


audio: b4gk9ghzPHM_0119.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
و به این نتیجه رسید علی‌محمد باب که او ظهور کرده تا ظهور منجی اصلی را بشارت دهد چه کرد؟ شروع کرد به همین کار شروع کرد نوشتن کتابی به اسم بیان فارسی و اونجا به مومنانش، به طرفدارانش اعلام کرد که منتظر من یظهره الله باشید یعنی کسی که خداوند آشکار خواهد کرد


audio: b4gk9ghzPHM_0120.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
در ادامه نوشت من بابی هستم برای ظهور من یظهره الله علی‌محمد شیرازی در کتابش نوشت من باب الله نیستم بلکه باب موعود هستم


audio: b4gk9ghzPHM_0121.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
بیایم جلوتر با مرگ محمد شاه قاجار در 1264 و به قدرت رسیدن ناصرالدین میرزا که حالا شده بود ناصرالدین شاه قاجار داستان برای بابی‌ها عوض شد کمی اون‌ها از فضای شیر تو شیر انتقال قدرت استفاده کردند و دست به شورش زدند از اون ور علما هم که فکر می‌کردند میرزا آغاسی خیلی مماشات کرده با علی‌محمد باب از صدراعظم جدید یعنی میرزا محمدتقی خان فراهانی یا همون امیرکبیر


audio: b4gk9ghzPHM_0122.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
درخواست کردند که آقاجان با این منحرفین برخورد کن این‌ها منحرفین از دین هستند باید قاطع برخورد شود درگیری شدیدی در نهایت بین قوای حکومت و بابی‌ها به وجود اومد تو زنجان که کلا چیزی نمونده بود که بابی‌ها زنجانو بگیرن اما نتیجه‌ی کار چه بود؟ بسیاری از بابی‌ها به کام مرگ فرستاده شدند از پس آن درگیری‌ها


audio: b4gk9ghzPHM_0123.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
اما اجازه بدید بریم سراغ یکی از مهم‌ترین شخصیت‌های فرقه‌ی بابیه زرین تاج برغانی دختر ملا محمدصالح برغانی این ملا محمدصالح که بود؟ از علمای شیعه‌ی عصر قاجار در قزوین حالا شوهر این خانم در واقع برغانی که بود؟ پسرعموش در واقع پسر امام جمعه‌ی قزوین این خانم عروس کسی بود که بزرگترین دشمن فرقه‌ی شیخیه بود اما


audio: b4gk9ghzPHM_0124.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
ایشون از یه سری از فامیلاش درباره‌ی شیخیه شنیده بود و ارادت پیدا کرده بود بسیار به شیخیه در دوران که سید کاظم رشتی زنده بود این زرین تاج برغانی شروع می‌کنه نامه نگاری کردن با رهبر شیخی‌ها سید کاظم هم بسیار از نظرات زرین‌تاج خانم خوشش میاد و بهش لقب قرتالعین میده به محض این که این قلب رو می‌بینه زرین‌تاج گوله جمع می‌کنه، قرتالعین داستان ما جمع می‌کنه


audio: b4gk9ghzPHM_0126.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
دیدار اما وصال نمیده زمانی که می‌رسه ایشون خبر سید کاظم رشتی هم می‌رسه که او مرده چه می‌کنه؟ همونو برمی‌گرده، دوربرگردون دوباره قزوین زمانی که به قزوین می‌رسه خانواده‌ش میگن که اصلا این حرف‌ها نیست، آبرو حیثیت ما رو بردی چه می‌کنن؟ تو خونه حبسش می‌کنن قرتالعین اما بدون این که علی‌محمد رو ببینه به بابیت گرویده بود طبعا بعد از سید کاظم رشتی، ملا حسین


audio: b4gk9ghzPHM_0127.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
ملا حسین هم که مومن علی‌محمد باب شده بود قرتالعین هم به بابیت گروید او عرض کردم پیش از این تنها کسی از اعضای حروف حی بود، از اون هیجده نفر که با علی‌محمد شدن نوزده نفر که علی‌محمد رو ندیده بهش مومن شد نتیجه؟ طرفداران بابیه بسیار خودجوش اومدن کمک قرتالعین پدر شوهرش رو کشتن، قرتالعین رو فراری دادن یه همچین تکلیفی رو بر خودشون واجب می‌دونستن به هر حال


audio: b4gk9ghzPHM_0128.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
قرتالعین از قزوین به سمت تهران حرکت می‌کنه این چه زمانیه؟ زمانی‌ست که در تبریز علی‌محمد باب رو زندانی کردند خانم قرتالعین میگه آقا یه کاری کنیم سران بابیت بیان یه جلسه‌ی بزرگی برگزار کنیم برای آینده‌مون تصمیم بگیریم، نشد که از اون ور علی‌محمد باب که در زندان بود در تبریز از این پیشنهاد باخبر میشه میگه چقدر نکوست خیلی هم استقبال می‌کنه، میگه حتما این کارو بکنید


audio: b4gk9ghzPHM_0129.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
و دستور میده همشون برن تو روستای بدشت از توابع شاهرود اونجا جمع شن جلسه اونجا باشه حالا چرا؟ بحث دیگری‌ست باید از علی‌محمد پرسید و این تجمع در این روستا یک اهمیت ویژه‌ی دیگر هم دارد خانم قرتالعین آن‌جا حجاب از سر برمی‌داره و اعلام می‌کنه که بابیه از این به بعد از اسلام جداست اسلام یک دینه، ما دین دیگریم عیسی به دین خویش موسی، بله


audio: b4gk9ghzPHM_0130.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
شعر هم می‌گفته خانم طاهره‌ی قرتالعین یک شعری داره در رابطه با تصمیمات بدشت، اون جلسهه و در این سروده نشون میده بابیت از اسلام جدا شده چی میگه؟ عینا نقل قول می‌کنم ای عاشقان ای عاشقان شد آشکارا وجه حق رفع حجب گردید هان از قدرت رب الخلق آمد زمان راستی، کژی شد اندر کاستی


audio: b4gk9ghzPHM_0131.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
آن شد که آن می‌خواستی، از عدل و قانون و نسق به هر حال این اتفاق اون جلسه این سروده و این تصویب که ما دین خودمون رو داریم برای روحانیون و حاکمان حساسیت برانگیز شد نتیجه؟ صدراعظم جدید یعنی امیرکبیر، بهش هم داشتن فشار می‌آوردن تصمیم می‌گیره برای جلوگیری از اغتشاش در کشور علی‌محمد باب رو اعدام کنه یه سری از مورخین معتقدند که قبل از تیربارون شدن علی‌محمد ازش یه توبه نامه هم گرفتند


audio: b4gk9ghzPHM_0132.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
که توش تمام ادعای مربوط به مهدویت و رسالت و همه رو رد کرده بود، توبه صفر تا صد یه سری هم معتقدن که نه آقا این حرف‌ها نیست علی‌محمد تا انتهای زندگیش پای اعتقاداتش ایستاد و اون دستخطی که منتسب می‌کنن بهش که او نوشته توبه کرده، جعلیه، توبه نکرده به‌هرحال قضاوت با شما


audio: b4gk9ghzPHM_0135.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
سوال مطرح کنیم با تیرباران علی‌محمد باب در تبریز، مسیر آیینش به چه سمتی رفت؟ جواب یکی از خاندان‌های مهمی که اون دوران تبلیغ بابیت رو می‌کرد و به این آیین نوظهور، به بابیت گرایش پیدا کرده بود فرزندان خاندان میرزا بزرگ نوری بودند میرزا بزرگ نوری تو دربار فتحعلی شاه مقام و منصب بالایی داشت بچه‌هاش هم که به واسطه‌ی معلم سرخونه همه باسواد بودند


audio: b4gk9ghzPHM_0136.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
زمانی که ملا حسین بشرویی میاد تهران و چرا میاد؟ میاد تبلیغ بابیت رو انجام بده تو اون سفر می‌تونه فرزندان میرزا بزرگ رو تحت تاثیر قرار بده حالا از بین پسران میرزا بزرگ نوری یکیشون شیخی میشه با اون تبلیغات یکیشون می‌گروه به شیخیت شیش تای دیگه بابیت رو قبول می‌کنن یعنی یکیشون شیخی الباقی به بابیت ایمان میارن و زمانی هم ایمان میارن که اصلا علی‌محمد باب رو ندیده بودند


audio: b4gk9ghzPHM_0137.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
حتی در ادامه میرزا آغاسی که اصلا گرفتاری داشت با علی‌محمد باب و امیرکبیر که اون به لحاظ امنیت می‌گفت ما حواسمون باید باشه و او هم گرفتاری داشت با علی‌محمد باب میان به فرزندان میرزا بزرگ نوری یه سری منصب حکومتی و دولتی پیشنهاد میدن که آقا نکنید، نرید تو این مسیر اما این فرزندان قبول نمی‌کنند و میگن نمیایم هیچی


audio: b4gk9ghzPHM_0139.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
با شکل گیری جلسه‌ی بدشت که عرض کردم پیش از این در روستایی نزدیک شاهرود، یه تصمیمی گرفته میشه دو تا از فرزندان میرزا بزرگ نوری به اسم‌های میرزا حسینعلی نوری و میرزا یحیی نوری تو اون جلسه حضور داشتند و این دو هم برادر ناتنی بودن ضمن این که هزینه‌های جمع شدن اون‌ها دور هم ملت بدبخت بودن اون زمان دیگه، زمانی که ازش صحبت می‌کنیم کلی هزینه‌ها رو این میرزا حسینعلی نوری داده بود


audio: b4gk9ghzPHM_0140.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
خانواده‌ی بزرگ و پولداری بودن در نهایت میرزا حسینعلی در خلال این جلسه نام بهاء یعنی شکوه رو روی خودش می‌ذاره و میرزا یحیی هم اسم ازل رو به خودش میده هر کی برای خودش یه اسمی انتخاب می‌کنه این هم تو پرانتز یادآوری کنم علی‌محمد باب از این جلسه حمایت کرده بود و تصمیماتی که درش خواهند گرفت، پس رسمیت داشت بعد از این جلسه حکومت قصد کشتن طاهره قرتالعین رو می‌کنه کسی که پیگیر این جلسه بود


audio: b4gk9ghzPHM_0141.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
حسینعلی نوری کمک می‌کنه که قرتالعین فرار کنه ضمن این که میگن اصلا قرتالعین لقب طاهره رو خود حسینعلی بهش داده اسمش چیز دیگری بوده او به این گفت طاهره به هر حال قرتالعین دستگیر میشه در تهران زندانی میشه ناصرالدین شاه قاجار در تهران میره خواستگاری می‌کنه از قرتالعین تو زندان اصلا شما ببین چه خبری بوده اما در پاسخ این خواستگاری قرتالعین شعر میگه این خواستگاری کرده اون داره شعر میگه نقل قول کنم


audio: b4gk9ghzPHM_0142.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
تو و ملک و جاه سکندری من و رسم و راه قلندری اگر ان نکوست تو درخوری اگر این بد است مرا سزا به هر حال کمی بعد و در تیرماه 1231 از پس نه گفتن طاهره به ناصرالدین شاه بابی‌ها به انتقام خون علی‌محمد باب که تیربارونش کرده بودن قصد ترور ناصرالدین شاه قاجار رو می‌کنن تیرشون خطا میره


audio: b4gk9ghzPHM_0143.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
در عوض ناصرالدین شاه دستور کشتار بابی‌ها رو صادر می‌کنه و آن میون اون کسی که ازش خواستگاری کرده بود و جواب رد شنیده بود هم کشته مبشه قرتالعین اعدام میشه سوال جرم او چه بود؟ بابی بودن؟ یا نه گفتن؟ قضاوتش با شما


audio: b4gk9ghzPHM_0144.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
با مرگ علی‌محمد باب و بسیاری از سران بابیت که کیا بودن در واقع؟ میشه اشاره کرد به باب الباب در واقع همون ملا حسین و در ادامه هم قرتالعین، طاهره قرتالعین و دیگر اعضای شاخص گروه حی، همون هیجده نفر اول یه سوالی بین طرفداران بابیت مطرح میشه که آقاجان پس یظهره الله، کیه پس؟ چی شد؟ یکی از گزینه‌ها کی بوده؟ میرزا یحیی نوری


audio: b4gk9ghzPHM_0145.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
برادر کوچیک‌تر و ناتنی میرزا حسینعلی نوری کسی که عرض کردم ملقب شده بود از اون جلسه به چی؟ به صبح ازل طرفداران صبح ازل معتقد بودند علی‌محمد باب وقتی می‌خواسته به برادران نوری نامه بده اون نامه رو خطاب به برادر کوچکتر که نوزده ساله بود نوشته نتیجه؟ قطعا صبح ازل جانشین باب باید باشه ما می‌تونیم از این به این برسیم حالا این وسط یک نفر دیگر هم بود از اهالی خوی


audio: b4gk9ghzPHM_0146.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
که اسمش چه بود؟ میرزا اسدالله که گفت من خواب علی‌محمد باب رو دیدم بهش ایمان آوردم و تمام لقبش چی بود ایشون؟ میگه من تو خواب که دیدم آقای در واقع علی‌محمد باب رو از خود ایشون لقب دایان رو گرفتم و این دایان به ترکی میشه استقامت و اگر این سوال مطرحه که علی‌محمد باب مگه ترک بود؟ قضاوتش با شما به هر جهت ایشون هم ادعای رهبری داشت


audio: b4gk9ghzPHM_0147.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
داداش کوچیکه‌ی نوری‌ها صبح ازل و این آقای دایان توی بازی قدرت این آقای صبح ازل دستور قتل دایان رو صادر می‌کنه دایان چه می‌کنه؟ گوله میره عراق سراغ برادر بزرگتر صبح ازل و برادر ناتنیش در واقع که بود؟ حسینعلی نوری لقبش هم چی بود از اون جلسه به این اور؟ بهاءالله میره میگه آقا شما که اینجایی، تبعید هم هستی یه کاری بکن این داره اینجوری می‌کنه


audio: b4gk9ghzPHM_0148.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
آقای بهاءالله قول میده از شما حمایت می‌کنم دایان جان فقط یه شرطی داره دست از ادعای رهبریت باید برداری، نگی من میخوام رهبر شم خالی کن صحنه رو بهاءالله داره میاد، میخوای زنده بمونی اینه شرطش آقای دایان هم میگه آقا جونم مهمتره نمی‌خوام اصلا من دایان؟ خواب؟ نه بابا، توهم بود شما رهبر


audio: b4gk9ghzPHM_0149.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
پیروان باب و اجدادشون برای حدود هزار سال منتظر ظهور مهدی موعود بودند وقتی سر و کله‌ی علی‌محمد باب پیدا شد خوشحال شدن که آقا انتظار تمام شد با مرگ باب اما افسردگی شدیدتری بابیان رو فرا گرفت، چرا؟ اونا باور نمی‌کردند که کسی که فکر می‌کردند موعوده دیگه نیست آقا مگه موعود نبود؟ چرا مرد؟ نتیجه؟ با تمام جون و دل منتظر بودن که بالاخره اون یظهره الله


audio: b4gk9ghzPHM_0150.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
که وعده‌شو داده بودند بیاد در واقع اومد البته در ادامه و اومدن یه جورایی میشه گفت چون خیلی‌ها ادعا کردن که منم مثالش هم زدیم یکیش همین پسر کوچیکه‌ی میرزا بزرگ نوری، صبح ازل در ادامه پسر بزرگ‌تر، میرزا حسینعلی نوری که ملقب شد به بهاءالله و اون آقای دایان که اگه تهدید به مرگ نمی‌شد ایشون هم ادعا داشت حالا سوال، چه شد در نهایت؟ عرض می‌کنم


audio: b4gk9ghzPHM_0151.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
یه روایتی از خود آقای باب مطرح بود که گفته روح‌القدس گاهی به زبان شعرا ناطق می‌گردد و در این شعر از حافظ رو خونده بوده که شیراز پر غوغا شود، شکر لبی پیدا شود ترسم که آشوب لبش بر هم زند بغداد را حالا اون زمان همه فهمیده بودند این شکر لب شیراز کیه؟ که میاد شهر رو پر غوغا می‌کنه؟ خود علی‌محمد بابه از شیراز شروع شد اما داستان بغداد چه بود؟


audio: b4gk9ghzPHM_0152.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
زمانی که امیرکبیر بهاءالله رو تبعید کرد بغداد خیلی از بابی‌ها پیش خودشون گفتن عه همونه دیگه شکر لبه که علی‌محمد بغداد همینه بهاءالله بعد از مرگ باب، طرفداران بهاءالله خیلی زیاد شدند و هی به این شعر رجوع می‌کردند که آقا حافظ گفته باب هم گفته همینه حقانیت ایشون ثابت شد از اون ور طرفداران بهاءالله معتقد بودند که چون علی‌محمد باب


audio: b4gk9ghzPHM_0153.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
نمی‌خواسته نیروهای امنیتی حساس شن رو میرزا حسینعلی نوری بهاءالله نامه‌ها رو به این دلیل خطاب به داداش کوچکترش می‌نوشته خطاب به صبح ازل و همین هم باز نشانه‌ای‌ست که بهاءالله خود اصل جنسه نه داداش کوچیکتر و ناتنیش میرزا یحیی یا همون صبح ازل و از اینجای داستان بین بها‌الله و داداش کوچکترش داداش ناتنی کوچکترش صبح ازل اختلافات جدی آغاز میشه


audio: b4gk9ghzPHM_0154.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
یکی از این اختلافات چی بود؟ مخالفت بهاءالله با اقداماتی که صبح ازل هی بهش دامن میزد عملا صبح ازل تبدیل شده بود به یک رهبر چریکی دنبال ترور شاه بود کلا به عنوان مثال


audio: b4gk9ghzPHM_0157.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
در ادامه صبح ازل هم دستگیر میشه و توسط حکومت تبعید میشه کجا؟ بغداد حالا هر دوشون بدبختی مصداق شعر حافظ بودن شکر لب که علی‌محمد باب بود بغداد هم که الان این هر دوشون اونجا بودن درگیری هم بین دو برادر همچنان ادامه داشته کمی که این درگیری‌ها میره جلوتر بهاءالله و صبح ازل از بغداد میرن استانبول و از اونجا هم به ادرنه تبعید میشن یعنی هی تبعید از این ور به اون ور


audio: b4gk9ghzPHM_0158.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
اینجاس که دیگه بهاءالله به شکل علنی ادعای خودش رو اعلام می‌کنه میگه آقا من همون یظهره الله هستم و اعلام می‌کنه که پیروان بابیت یا باید به من ایمان بیارن یا به داداشم دیگه، آقا انتخاب با خودتون منو باز این ادعا نتیجه‌ش چی میشه؟ صبح ازل که بسیار از رفتار برادرش ناراضی بود سعی می‌کنه بهاءالله رو بکشه اما موفق نمیشه نتیجه؟ دیگه به شکل کامل راه بهاءالله و صبح ازل


audio: b4gk9ghzPHM_0159.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
اینجا جدا میشن از هم کلا دو تا داداش راهشون جدا میشه اغلب بابیون هم به بهاءالله ایمان میارن چرا؟ خب این می‌خواسته اونو بکشه میگن حتما یه ریگی به کفشش هست دیگه صبح ازل به بهاءالله میگه بیا بریم مسجد سلطان سلیم ادرنه اونجا مباهله کنیم با هم، تکلیفمون روشن شه مباهله یعنی چی؟ لعنت بفرستیم به کسی که داره دروغ میگه حالا خونه هم میشد به هر حال قبول می‌کنن هر دو اما صبح روز مباهله صبح ازل نمیاد داداش کوچیکه


audio: b4gk9ghzPHM_0160.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
حاضر نمیشه در مسجد و این برای پیروان بابیت دیگه میشه حجت خیلی‌ها که تا این لحظه به بهاءالله ایمان نیاورده بودند یا مردد بودن از اینجا به بعد دیگه میشن مومن شخص بهاءالله


audio: b4gk9ghzPHM_0161.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
اما اگر فکر می‌کنید صبح ازل بیکار موند، خیر بیکار نموند ایشون رفت با مقامات عثمانی صحبت کرد از برادرش شکایت کرد گفت این میخواد تو کشور شما شورش کنه ها این گفته من اینم داستانه‌ها از ما گفتن بود مقامات عثمانی تحریک میشن بررسی می‌کنن می‌بینن این دو نفر هر کدومشون اصلا یه دین برا خودشون دارن اعلام می‌کنن دعوا مذهبیه چه می‌کنن؟ شروع می‌کنن آثار بهاءالله رو خوندن می‌بینن عه


audio: b4gk9ghzPHM_0162.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
این رسما ادعای پیامبری کرده در کنار این که ادعای پیامبری کرده ادعای مهدویت هم داره میگه من امام زمانم نتیجه؟ باز هم دستور تبعید صادر میشه از طرف دولت مسلمان عثمانی این بار به کجا؟ به عکا تبعید میشه


audio: b4gk9ghzPHM_0163.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
عکا کجاست؟ شهری در فلسطین در اسرائیل امروزی که اون زمان البته جزوی از امپراتوری عثمانی بود بهاءالله رو میفرستن اینجا صبح ازل رو تبعید می‌کنن قبرس و دو برادر دیگه فیزیکی هم از هم جدا میشن بهاءالله و پیروانش تو زندان عکا شرایط سختی رو می‌گذروندن اما بهاءالله که برای خودش رسالتی آسمانی متصور بود دست از رسالتش برنمی‌داره


audio: b4gk9ghzPHM_0164.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
از زندان مدام به پادشاهان ممالک مختلف نامه می‌نوشته و اون‌ها رو دعوت به بهائیت می‌کرده مثال بزنیم، به ملکه ویکتوریای انگلستان نامه میده یا به الکساندر دوم روسیه یا پاپ پیوس چهارم بله به همه داشته نامه می‌نوشته


audio: b4gk9ghzPHM_0165.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
آقای بهاءالله یا همون میرزا حسینعلی نوری سال‌های اخر عمرش رو در بهجی در شمال عکا زندگی می‌کرده و کلی از آثارش رو تو همین دوران نوشته مثلا نوشته همه‌ی جهانیان باید زبان و خط مشترک داشته باشند جهاد ممنوع است در نهایت بهاءالله هشتم خرداد 1271 شمسی از دنیا میره کجا؟ تو همون بهجی


audio: b4gk9ghzPHM_0166.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
جایی که بهاییان بهش میگن روضه‌ی مبارکه در واقع قبله‌شون محسوب میشه، قبله‌ی بهائیانه و هر روز بهائیان به این سمت به سمت روضه‌ی مبارکه‌ی خودشون نماز می‌خونن


audio: b4gk9ghzPHM_0167.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
بهاءالله پیش از مرگش پسرش رو سرپرست جامعه‌ای قرار داد که بهش ایمان پیدا کرده بودند جامعه‌ای که اگرچه کم تعداده اما امروز بسیار در سطح دنیا پراکنده است بشارت‌های بهاءالله که پونزده مورده خطاب به تمامی اهالی ارضه، یعنی تمامی جهانیان در واقع میرزا حسینعلی نوری خودش رو یک پیامبر جهانی می‌دونست نه کسی که محدوده به یک قوم و منطقه‌ای خاص


audio: b4gk9ghzPHM_0168.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
از یه جایی به بعد هم دیگه جانشینی برای سرکردگی بهائیان تعیین نشد در ادامه و رشته‌ی امور پیروان این مذهب دست یک تشکیلاتی سپرده شد به اسم موسسه‌ی ولایت امرالله که اعضاش انتخابی هستند البته بهاءالله اما زمانی که روش نازک شیم نه مهدی موعود می‌دونست خودش رو و نه پیامبری در ادامه‌ی انبیای الهی مثل پیامبر اسلام


audio: b4gk9ghzPHM_0169.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
در عین حال هم خودش رو مهدی موعود می‌دونست و هم پیامبر الهی نوع نگرشش به خودش بسیار عجیب غریب بوده اما هر چه که بوده خوب یا بد؟ ایشون تونسته مکتبی رو پایه گذاری کنه که تا به امروز هم هواخواهانی در ایران و سایر کشورها داره زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ


audio: b4gk9ghzPHM_0170.opus
source: youtube
source_id: b4gk9ghzPHM
invalidation: VALID
text:
در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن این که در ادامه با هم خواهیم دید با افتخار ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و به شرط بقا می‌بینمتون


audio: HcGxgy6FBqQ_0001.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
به قتل عام یا کوچ دادن گسترده‌ی یک گروه نژادی، قومی، ملی، مذهبی یا طرفداران یک ایدئولوژی خاص میگن نسل کشی آدولف آیشمن کسی بود که مسئول مستقیم رسیدگی به پرونده اخراج یا کشتار یهودیان در آلمان نازی بود کسی که در یک دادگاه بابت این اعمال فاجعه بارش محاکمه شد و میلیون‌ها نفر هم


audio: HcGxgy6FBqQ_0002.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
از سراسر دنیا دادگاه این هیولای خونخوار رو به دقت دنبال میکردند این وسط اما یک نفر یک ذهن زیبا و کم نظیر به اسم هانا آرنت نگاه متفاوتی به این دادگاه و به شخص آیشمن داشت نگاهی که ما در این قسمت از پادکست مورخ می‌خوایم درباره‌ش صحبت کنیم سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد


audio: HcGxgy6FBqQ_0008.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
آدولف آیشمن در شروع زندگیش نه آدم خوش شانسی بود و نه آدمی در مسیر موفقیت آدولف آیکمن که در ادبیات سیاسی ایران فامیلی ایشون رو آیشمن صدا میکنند در 1906 میلادی در شهر زولینگن استان راین پادشاهی پروس به دنیا اومد


audio: HcGxgy6FBqQ_0010.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
و وقتی مادرش مرد باباش آدولف رو برداشت و کوچ کرد به اتریش آدولف در اتریش رفت مدرسه اما نتونست درسش رو تموم کنه موفق نبود حتی اگر باباش نبود کار هم گیر نمی‌اورد باباش پا درمیونی میکنه تا آدولف بتونه در شرکتی که پدر کار میکنه یه کاری پیدا کنه اینطوری آدولف آیشمن تبدیل میشه به فروشنده شرکت وکیوم اویل اتریش


audio: HcGxgy6FBqQ_0011.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
سال 1932 حزب نازی اتریش راه افتاد و آیشمن به سرعت به عضویت این حزب درومد اولین موقعیت شغلی‌ای که به‌واسطه عضویتش در حزب براش پیش اومد رو هم دودستی چسبید و وارد سپاه پاسداری حزب نازی


audio: HcGxgy6FBqQ_0013.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
و به عنوان سرجوخه در یک اردوگاه کار اجباری مشغول به خدمت شد جالبه که وقتی پیشنهاد کار در اس‌اس رو دریافت میکنه فکر میکنه قراره بره عضو پلیس بشه آقای آیشمن یعنی دید درستی هم همچین نداشته که قراره چیکار کنه در آینده آیشمن در کارگاه کار اجباری ترقی کرد و کمی بعد به اداره مهاجرت یهودیان منتقل شد و انقدر پشتکار داشت


audio: HcGxgy6FBqQ_0014.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
و موفق شد در این سمت که هیملر و هایدریش حسابی ازش خوششون اومد آقای هیملر رئیس اس‌اس بود و هایندریش رئیس گشتاپو پلیس مخفی نازی‌ها و کسی که معمار طرح راه‌حل نهایی مسئله یهودیان بود طرحی که موجب نسل‌کشی یهودیان شد


audio: HcGxgy6FBqQ_0015.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
آیشمن از 1938 اداره مرکزی مهاجرت رو پایه‌گذاری کرد و شروع کرد با تطمیع و تهدید و زور یهودیان رو از آلمان کوچ دادن و مصادره اموالشون با شروع جنگ جهانی دوم آیشمن دیگه فقط کارش کوچ دادن یهودیان نبود بلکه فرستادن یهودیان به اردوگاه‌های مرگ هم بود


audio: HcGxgy6FBqQ_0016.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
جنگ جهانی دوم که تمام شد سربازان آمریکایی آیشمن رو بازداشت کردند اما گمون می‌کردند آیشمن یک خلبان ساده‌ست اون رو میفرستن زندان اما آیشمن میتونه در 1946 به کمک یک شبکه زیرزمینی از نازی‌ها و همینطور با همراهی یک کشیش کاتولیک از زندان فرار کنه و در 1950 میلادی


audio: HcGxgy6FBqQ_0018.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
آیشمن یکی از محاکمه شدگان در دادگاه نورنبرگ نبود اما اون کسی بود که مسئول جون میلیون‌ها یهودی بود به همین دلیل بود که دادگاه نورنبرگ نتونست تسکینی باشه برای زخم‌های عمیق یهودیان دادگاه نورنبرگ نشون داد اعمالی هستند که در هیچ یک از دستگاه‌های فکری بشری توجیه نمیشند اعمالی که به‌عنوان جنایت علیه بشریت


audio: HcGxgy6FBqQ_0019.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
شناخته شدند رفتاری که شر مطلقه و هیچ دستگاه اخلاقی و مذهبی‌ای اون رو توجیه نمیکنه یهودیان اما به این راضی نبودند اونها دادگاه اختصاصی خودشون رو می‌خواستند


audio: HcGxgy6FBqQ_0020.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
اسم آیشمن بارها در طی محاکمه نورنبرگ مطرح شد در گزارش‌ها و شهادت‌ها طی دادگاه نورنبرگ نقش آیشمن در جنایت علیه یهودیان خیلی واضح‌تر هم شده بود اما ایشون در نورنبرگ محاکمه نشد چرا که فرار کرده بود آیشمن 10سال در آرژانتین زندگی کرد تا سازمان موساد یعنی سازمان اطلاعات خارجی اسرائیل


audio: HcGxgy6FBqQ_0021.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
ایشون رو شناسایی کرد کردش تو گونی، ربودش و در 1960 میلادی آیشمن رو از آرژانتین اورد به اسرائیل تا محاکمه‌ش کنه اسرائیل یه کشور تازه تاسیس بود


audio: HcGxgy6FBqQ_0023.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
اعلام موجودیت کرده بود ما در قسمت تولد اسرائیل در پادکست مورخ مفصل درباره اسرائیل و تاریخش صحبت کردیم شما میتونید از طریق کانال یوتوب مورخ به نشانی


audio: HcGxgy6FBqQ_0026.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
موساد چند مامور رو فرستاد آرژانتین و آیشمن رو شناسایی کردند و اون رو دزدیدند اوردند کجا؟ اورشلیم یا همون بیت‌المقدس که شهری‌ست مقدس برای 3 دین یهودیت مسیحیت و اسلام اعلام کردند که آقا ما ایشون رو بازداشت کردیم آوردیم اورشلیم و میخوایم محاکمه‌ش کنیم این خبر خیلی سروصدا کرد آرژانتین اعتراض کرد


audio: HcGxgy6FBqQ_0027.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
و گفت آقاجان شما حق حاکمیت مارو نقض کردی بقیه کشورها هم اقدام اسرائیل رو محکوم کردن اما اسرائیل اساسا توجهی نکرد اصولا اسرائیل وقتی یه‌کاری میکنه که خیلی از دولت‌های دنیا مخالفش هستند و محکومش می‌کنند از فن دایورت استفاده میکنه و اساسا توجهی نمیکنه و این روند رو از همون ابتدای شکل‌گیری در دستور کار قرار داده


audio: HcGxgy6FBqQ_0028.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
البته مفصل‌تر عرض کردم در قسمت تاریخ اسرائیل گفتیم در پادکست مورخ تو پرانتز این رو هم بگم که ما امروز هم می‌بینیم که یک دولت یک سری آدم رو میفرسته در یک کشور دیگری یک انسانی رو می‌دزدند، حالا تو گونی یا غیر گونی میارن به یه کشور دیگه و اونجا حالا محاکمه می‌کنند یا هر بلای دیگری این اقدام ناپسند و عجیبه امروز هم اما این اقدام اون زمان سابقه‌ای هم نداشت و همین عجیب‌ترش هم میکرد


audio: HcGxgy6FBqQ_0029.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
این وسط آلمان خیلی واکنشی نشون نداد چرا؟ اعتراضی هم نکرد البته براساس قانون آلمان می‌تونست درخواست استرداد آیشمن به اسرائیل رو بده دیگه اما این کار رو نکرد اون زمان آلمان داشت به اسرائیل غرامت می‌داد و خیلی تحت فشار بین‌المللی بود و از اون طرف میخواست برای کنترل فضای داخلی کشور خودش تا جایی که میتونه کمتر راجع به موضوعات مربوط به جنگ جهانی دوم صحبت کنه


audio: HcGxgy6FBqQ_0030.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
دادگاه آیشمن با یک پوشش رسانه‌ای فوق‌العاده برگزار شد عموم رسانه‌های مهم دنیا نمایندگانی رو به این دادگاه فرستاده بودند و پوشش خبری گسترده‌ای شروع شده بود دادگاه طی جلسات متعدد و با بررسی چندهزار صفحه سند برگزار شد و نتیجه صدور اولین و آخرین حکم اعدام در اسرائیل آیشمن به اعدام محکوم شد


audio: HcGxgy6FBqQ_0032.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
این وسط اما نشریه نیویورکر یک نماینده خیلی خیلی ویژه رو به دادگاه آیشمن فرستاده بود کسی که همون موقع هم یکی از بزرگترین اندیشمندان سیاسی قرن بیستم بود با نگارش کتاب توتالیتاریسم و تعریف این ساختار سیاسی به عنوان یک گونه‌ای از حکومت درواقع ایشون خیلی معروف شده بود و حالا به دادگاه اومده بود به دادگاه آیشمن تا از دل مشاهداتش


audio: HcGxgy6FBqQ_0033.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
یک نظریه سیاسی جدید رو ارائه کنه نظریه‌ای که بازهم خیلی مشهور شد کی بود ایشون؟ خانمی به نام هانا آرنت


audio: HcGxgy6FBqQ_0036.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
در هانوفر آلمان و در یک خانواده یهودی سکولار به دنیا اومد وقتی به سن تحصیلات عالی رسید رفت دانشگاه ماربورگ و شروع کرد فلسفه خوندن آرنت تبدیل شد به شاگرد برتر فیلسوف معروف آلمانی آقای مارتین هایدگر آرنت و هایدگر کم‌کم باهم وارد یک رابطه عاشقانه هم شدند اما این رابطه نتونست خیلی عمیق بشه چرا که هایدگر متاهل بود


audio: HcGxgy6FBqQ_0037.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
پس این 2 عاشق و معشوق سعی کردند نسبت عاشقانه بین خودشون رو در سطح تبادلات فکری نگه دارند اما شور عشق به هایدگر تا حدی بود که آرنت دانشگاهش رو عوض کرد تا از معشوقش دور باشه و اینطوری راحتتر عدم وصال رو تحمل کنه البته که آقای هایدگر هم بی‌تاثیر نبود ما در کتاب فیلسوفان بدکردار یا فیلسوفان هیتلر


audio: HcGxgy6FBqQ_0038.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
میتونیم مفصل بخونیم داستان این عاشق و معشوق رو که البته در این بحث نیست علاقه‌مند بودید بخونید یا به صورت صوتی با صدای بنده هم میتونید بشنوید در فضای مجازی هست با روی کار اومدن نازی‌ها کار برای آرنت خیلی سخت‌تر شد اون یهودی بود و حالا نازی‌ها قصد داشتند یهودی‌ها رو از کشور بیرون کنند گشتاپو یک بار آرنت رو بازداشت هم کرد


audio: HcGxgy6FBqQ_0039.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
و بعد هم با مدیریت همین آقای آیشمن فرستادش که بره بیرون از آلمان تلخی خروج از کشور با تلخی حمایت تمام قد عشقش آقای هایدگر از نازی‌ها همراه شده بود هایدگر هیتلر رو واقعیت کنونی و آینده آلمان معرفی می‌کرد و به عضو فعال و اندیشمند بزرگ حزبی تبدیل شده بود آقای هایدگر


audio: HcGxgy6FBqQ_0040.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
که آرنت و سایر یهودیان رو دشمن می‌دونستن آرنت به فرانسه رفت اونجا به فرزندان یهودیان کمک کرد تا به فلسطین برن و اینطوری هواداریش از نظریه صهیونیسم رو هم نشون داد وقتی در جنگ جهانی دوم فرانسه به اشغال آلمان دراومد آرنت این کشور رو هم ترک کرد و رفت کجا؟ آمریکا اونجا به تدریس و پژوهش و نظریه‌پردازی مشغول شد


audio: HcGxgy6FBqQ_0042.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
آرنت که خودش قربانی یهود‌ستیزی نازی‌ها بود و اگر واقعا یه مثبت منفی اشتباهی می‌شد ممکن بود ایشون هم خوراک کوره‌های آدم‌سوزی نازی‌ها بشه سلسله گزارش‌هایی از دادگاه آیشمن نوشت و بعدا اونها رو تجمیع کرد و در کتابی به اسم آیشمن در اورشلیم گزارشی از ابتذال شر منتشر کرد ایشون تعبیر ابتذال شر رو


audio: HcGxgy6FBqQ_0043.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
برای اولین بار مطرح کرد و تئوریزه کرد تئوری‌ای که در تمام دنیا محبوب شد اما در اسرائیل نه اسرائیلی‌ها آرنت رو تکفیر کردن اصلا گفتن تو آیشمن رو تطهیر و یهودیان رو متهم کردی حالا چی گفت خانم آرنت که انقدر سروصدا کرد؟


audio: HcGxgy6FBqQ_0045.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
اسرائیل که اساسا مشروعیتش بر مبنای ظلمی بود که بر یهودیان رفته داشت یکی از اصلی‌ترین کسانی که به یهودیان ظلم کرده یعنی آدولف آیشمن رو محاکمه می‌کرد و مهمترین گزارش‌نویس این دادگاه هم یکی از یهودیان مظلوم بود یعنی همین خانم هانا آرنت با این حال اما آرنت در ابتدای گزارشش شروع میکنه به زیر سوال بردن دادگاه


audio: HcGxgy6FBqQ_0046.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
چی میگه؟ جالبه واقعا میگه دادگاه اساسا یک هدف باید داشته باشد آن هم برقراری عدالت است اما آقای بن گورین که رئیس جمهور اسرائیله و بهش معمار اسرائیل هم میگن و اعضای تیم دادستانی که الان داره این دادگاه رو برگزار میکنه که مهره‌های همین آقای بن گورین هستند دارن یک نمایش برگزار میکنن


audio: HcGxgy6FBqQ_0047.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
آرنت میگه آقای بن گوین و اعضای تیم دادستانی داشتن نمایشی برگزار میکردن برای اینکه به دولت اسرائیل مشروعیت بدن می‌خواستن به جوون‌های اسرائیلی یادآوری کنن که چه اتفاقی طی هولوکاست افتاد جوون‌های اسرائیلی خیلی علاقه ندارن از آه و ناله‌ی نسل‌های قبلیشون بشنون، البته امروز همه جای دنیا همینه و این دادگاه، درواقع اون دادگاه قرار بوده این کارکرد داخلی رو هم


audio: HcGxgy6FBqQ_0049.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
اساسا گفتن از هولوکاست تا قبل از این دادگاه یک تابوی اجتماعی در اسرائیل بوده انگار همه میخواستن اون وضعیت وحشتناک رو فراموش کنند، و به آینده فکر کنند اما دولت اسرائیل برای بالا بردن اعتبارش نیاز داشت که مدام بحث هولوکاست مطرح بشه از اون طرف دولت اسرائیل می‌خواست پیغامی به سایر یهودیان دنیا بده، که چی؟ که ببینید آقا هر جای دیگه‌ی دنیا برای شما خطرناکه


audio: HcGxgy6FBqQ_0050.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
باید پاشید بیاید اسرائیل شما هرجای دیگه‌ای به جز اسرائیل ملت مهمان هستید و معلوم نیست که در معرض خطر نباشید یه پیغام هم به سایر ملل دنیا می‌فرستاد اسرائیل درواقع می‌خواست بگه آقا نگاه کنید ما که همیشه تحت ظلم شما بودیم حالا انقدر قدرت داریم که رفتیم یکی رو از اون سر دنیا دزدیدیم، کردیم تو گونی اوردیم تو کشور خودمون داریم محاکمه‌ش میکنیم


audio: HcGxgy6FBqQ_0051.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
دولت اسرائیل گفت دولت‌های دیگه ناراضی‌ان که باشن ما یهودیان ترسو و بزدل نیستیم ما دلیر و شجاعیم بعد هم با این دادگاه یه طعنه هم به دادگاه نورنبرگ می‌زد دولت اسرائیل می‌گفت شما بابت کشتار ما دادگاهی با اتهام جنایت علیه بشریت برگزار کردید؟ زکی برای ما مهم رسیدگی به این اتهامه


audio: HcGxgy6FBqQ_0052.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
جنایت علیه یهودیان، باقیش مهم نیست و برگزاری همچین دادگاهی هم فقط و فقط در صلاحیت دولت یهوده نه هیچ نظام حقوقی دیگری شما کسانی رو محاکمه کردید که در کشتار یهودیان هم دست داشتن اما ما کسی رو کردیم تو گونی آوردیم اینجا داریم محاکمه میکنیم که فقط و فقط کارش کشتن یهودیان بوده


audio: HcGxgy6FBqQ_0053.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
آرنت این توضیحات رو راجع به دادگاه داد و نوشت که من با این اهداف مخالفم عرصه‌ی عدالت و دادخواهی فرصتی برای سیاسی‌کاری نیست البته تاکید میکنه که 3 قاضی دادگاه با همین هدف دادگاه رو پیش بردند و نتیجه‌ی عادلانه‌ای هم گرفتند اما دولت اسرائیل هدفش چیز دیگه‌ای بود آرنت در برابر نیت دولت اسرائیل


audio: HcGxgy6FBqQ_0054.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
شروع میکنه یه‌سری سوال ریشه‌ای پرسیدن میگه کسی به این سوالات چرا جواب نمیده؟ اینکه چرا این اتفاق یعنی هولوکاست اصلا رخ داد؟ چرا آلمان‌ها این کارو کردن؟ چرا یهودیان قربانی بودند؟ بقیه‌ی دولت‌ها و ملت‌ها نقششون چی بود؟ در این اتفاقات رهبران متفقین چه نقشی داشتند؟ سوال مهم رهبران یهود چه تاثیری داشتند؟ اینا قسمتی از سوالاتی بود که


audio: HcGxgy6FBqQ_0056.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
رهبران یهود هم در اول کار بدشون نمیومد یهودی‌ها از آلمان اخراج بشن یا تحت ظلم قرار بگیرن چرا که بعدا می‌شد با همین کلی امتیاز بین‌المللی گرفت که همین‌ام شد واقعا و اسرائیل عملا همینطوری شکل گرفت چقدر قشنگ تحلیل کرده خانم هانا آرنت سوال بعدی هم این بود که چرا یهودیان حاضر بودند تحت ظلم باشند؟ چرا هیچ شورشی


audio: HcGxgy6FBqQ_0057.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
و اعتراضی از طرف یهودیان رخ نداد؟ چرا یهودیان انقدر راحت سرنوشتشون رو پذیرفته بودند؟ اینا سوالات مهمیه سیاستمداران باید به این ریشه‌ها بپردازند هانا آرنت میگه دادگاه اما فقط مسئول تحقق عدالته حتی وظیفه تسکین دادن به قربانیان به عهده دادگاه نیست آرنت چی میگه؟ میگه دادگاه آیشمن رو به خاطر کاری که علیه یهودیان کرده محاکمه نمیکنه


audio: HcGxgy6FBqQ_0058.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
بلکه بابت تمام ظلم‌هایی که در اون دوران بر یهودیان رفته محاکمه‌ش میکنه یعنی دادستان کاری نداره که نقش آیشمن چی بوده به این می‌پردازه که آشوییتز و سایر اردوگاه‌های مرگ چه جاهایی بوده و چقدر تاریخ سیاهی برای یهودیان رقم خورده


audio: HcGxgy6FBqQ_0059.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
هانا آرنت بعد از این توضیحات در رابطه با دادگاه میره سراغ خود آیشمن و مهمترین صحبت‌هاش رو درباره متهم دادگاه بیان میکنه چی میگه؟ میگه اسرائیلی‌ها می‌خواستن آیشمن رو به عنوان هیولایی که مسئول جنایت علیه یهودیانه محاکمه کنن فردی قدرتمند که بزرگترین هدف زندگیش چی بوده؟ پاکسازی زمین از یهودیان اما اونچه که آرنت دیده و توصیف میکنه


audio: HcGxgy6FBqQ_0060.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
با این چهره‌ای که دادگاه از آیشمن میخواسته نمایش بده فرق میکنه آرنت میگه آیشمن آدمی سخت‌کوش، بروکراتیک و کارمندمسلک بود اما مبتذل و پیش پا افتاده میگه حتی انقدر باهوش نبود که بتونه با پاسخ‌هاش دادگاه رو تحت تاثیر قرار بده میگه اون یه‌سری کلیشه رو از بر حفظ کرده بود مثلا و همونا رو هی می‌گفت هانا آرنت میگه آیشمن آدم خبیثی نبود


audio: HcGxgy6FBqQ_0061.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
یعنی حتی در شرارتش هم خیلی آدم پیش پا افتاده و سطحی‌ای بود هدفشم اصلا ایدئولوژیک نبود کارمندی و تبعیت و ارتقاء شغل بود اگر خاطرتون باشه ما در قسمت قبلی که دادگاه‌های نورنبرگ بود این مسئله رو مفصل گفتیم اگر ملاحظه نکردید حتما از طریق کانال یوتوب مورخ ببینید و بشنوید یا از تلگرام مورخ و پادگیرها به صورت صوتی دادگاه‌های نورنبرگ رو بشنوید ما در اون قسمت گفتیم که


audio: HcGxgy6FBqQ_0062.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
تقریبا همه‌ی متهمین اون دادگاه هم می‌گفتن آقا ما مامور بودیم و معذور آقای آدولف آیشمن هم در دادگاهش همین رو گفت


audio: HcGxgy6FBqQ_0063.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
آرنت میگه کارهایی که آیشمن کرد هولناک بود و بزرگ اما اون ابتذال شر بود نه شر نه به این معنا که جنایت‌هاش مبتذل بود بلکه به این معنا بود که انگیزه‌هاش خیلی مبتذل بود هانا آرنت میگه انگیزه‌هایی که باعث شد آیشمن همچین جنایت‌هایی بکنه در درون همه‌ی ما هم وجود داره


audio: HcGxgy6FBqQ_0064.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
هانا آرنت میگه هولوکاست رو جنایتکاران بالفطره انجام ندادند هیولاها نیامدند تا کشتار راه بیندازند آدم‌های متوسط جامعه انجامش دادند که حرف دولتشون رو پذیرفته بودن قواعد رو چنان پذیرفته بودند و چنان درونی کرده بودند که در این نمونه آیشمن حتی متوجه حرف دادگاه هم نمی‌شد یعنی نمیتونست بفهمه


audio: HcGxgy6FBqQ_0065.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
کاری که کرده چه جنایتی بوده مثالش چیه؟ آقای آیشمن به تبعید میگفته اسکان مجدد به قتل عام میگفته رفتار ویژه و واقعا تو ذهنش مفاهیم اینطوری شکل گرفته بودن یعنی اینطوری شکل داده بودند در ذهنش هانا آرنت میگه وقتی با این زبان اداری راجع به این جنایات صحبت می‌کرد رفتارش رو از رفتار یک قاتل بالفطره برای خودش البته جدا می‌کرد


audio: HcGxgy6FBqQ_0066.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
قضات و دادستان‌ها مدام از آیشمن راجع به جرایمش می‌پرسیدند مثلا می‌گفتن شما اعتراف میکنی که به جنایت علیه بشریت دست زدی؟ آیشمن هم می‌گفت نه به این معنایی که شما میگید یعنی آیشمن معتقد بوده براساس قانونی که زیر سایه‌ش داشته زندگی می‌کرده هیچ گناهی مرتکب نشده می‌گفت اگر گناهی هم هست پای قانونه


audio: HcGxgy6FBqQ_0067.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
نه منی که فقط یک کارگزار ساده بودم درواقع این رفتار آیشمن یادآور سخنان گوبلزه گوبلز یه جایی گفته بود ما اگر پیروز بشیم میشیم بزرگترین دولتمردان تاریخ اگر هم شکست بخوریم میشیم بزرگترین جنایتکاران تاریخ آیشمن مدام میخواست این رو به دادگاه بقبولونه که آقا ما اگر برده بودیم که مدال می‌گرفتیم بابت قانون‌مداری جنایت اونیه که


audio: HcGxgy6FBqQ_0069.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
آقای آیشمن می‌گفت من هیچ کس رو نکشتم نه یهودی و نه غیر یهودی دستورش رو هم نداشتم اصلا اگر داشتم می‌کشتم پدرمم اگر بالادستیم بهم میگفت بکش میکشتم ولی دستور نداشتم آدم بکشم من فقط یه‌سری امور بروکراتیک رو انجام می‌دادم حالام اگر فکر میکنید من مجرمم جرمم معاونت در قتله نه خود قتل من با دستای خودم هیچ بنی بشری رو نکشتم


audio: HcGxgy6FBqQ_0070.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
البته که معاونت در قتل هم خیلی بهم نمی‌چسبه، چرا؟ چون اون زمان که جرم نبود این کار بعدا که ما شکست خوردیم شد جرم بنده یعنی آقای آیشمن گفته بنده فقط تابع قانون بودم وکیلش یه‌جایی میگه آقای آیشمن دستور آزادی خیلی از یهودی‌ها رو هم صادر کرده و این نشون میده که دل‌رحمی داشته یهو آیشمن بلند میشه میگه نه آقا این حرفا چیه از سر دل‌رحمی نکردم این کارارو


audio: HcGxgy6FBqQ_0071.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
بنده دستور داشتم این کارو بکنم من فقط به دستورات عمل کردم من نه از یهودیان و نه از هیچ ملت دیگه‌ای نفرت نداشتم درواقع آیشمن میلیون‌ها آدم رو کشته بود بدون اینکه خودش رو مقصر بدونه عجیبه معتقد بود ایشون فقط داشته به عنوان یک کارمند خوب و نمونه کارش رو درست انجام میداده


audio: HcGxgy6FBqQ_0072.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
هانا آرنت میگه آدولف آیشمن یه آدم معمولی بود یعنی یه آدم نرمال مربوط به یک ساختار آنرمال بخش بزرگی از جامعه اون زمان آلمان هم آدم‌های نرمالی بودند زیل ساختار غیرنرمال آلمان حتی وکیل آیشمن که یک آلمانی بود عضو حزب نازی هم نبود از آزمایش‌هایی که در اردوگاه‌ها روی یهودیان اتفاق میفتاد


audio: HcGxgy6FBqQ_0073.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
با اصطلاح امور پزشکی یاد میکرد در دادگاه دادگاه بهش یادآوری کرد که آقای وکیل امور پزشکی فکر نمیکنی یکم غلطه در رابطه با این آزمایش‌ها؟ وکیله میگه که خب به دست پزشک‌ها انجام میشده من چی باید بگم؟ درواقع آلمان‌ها یک زبان بی‌روح اداری پیدا کرده بودند زبان نرمال مردم آلمان هم تحت تاثیر ساختار غیرنرمال قرار گرفته بود


audio: HcGxgy6FBqQ_0075.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
اگر خاطرتون باشه در قسمت‌های مربوط به جنگ جهانی اول ما توضیح دادیم که آلمان‌ها همینطوری فکر میکردن که رفتن سراغ جنگ در ادامه و در قسمت‌های اون 8 قسمت جنگ جهانی دوم این رو گفتیم که هیتلر در کتاب نبرد من دقیقا همین حرفا رو زده بود یعنی حرفایی که آیشمن هم تو دادگاه میگفت می‌گفت آقاجان کی دوست داره بجنگه؟ منم دوست نداشتم ولی جنگ ناگزیر بود تقدیر ما بود


audio: HcGxgy6FBqQ_0076.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
ما نمی‌جنگیدیم، فرزندانمون باید می‌جنگیدن نابودمون می‌کردند اگر ما نمی‌جنگیدیم خیلی جالبه، و اون زمان اغلب جامعه آلمان این اعتقاد رو پیدا کرده بودن در زمان جنگ رو عرض میکنم آقای آیشمن هم گفت من هم در مسیر این سرنوشت باید به کشورم خدمت میکردم


audio: HcGxgy6FBqQ_0077.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
آرنت میگه آیشمن در اموری که شخصا به خودش مربوط نبود واقعا حافظه ضعیفی داشت حتی تاریخ شروع جنگ رو یادش نبوده ولی وقتی بحث میومد سراغ تاریخچه شخصی خودش کاملا دقیق تاریخا رو یادش بود اینکه کی چیکار کرده و کی مثلا ترفیع گرفته یا کی چه دستوری داده این نشون میده که چقدر این آدم نگاهش به امور شخصی بوده واقعا


audio: HcGxgy6FBqQ_0078.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
هانا آرنت میگه در زمانی که جنایت علیه یهودیان داشته اتفاق میفتاده افراد و ادارات مختلفی سعی میکردند از هم سبقت بگیرند برای این کار، چرا؟ برای اینکه ترفیع بگیرن بعد هم که آلمان شکست خورد هر فرد و مسئول اداره‌ای مسئولیت رو انداخت گردن اداره موازی خودش همین قدر همه چیز اداری و بروکراتیک بوده


audio: HcGxgy6FBqQ_0080.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
جان کلام هانا آرنت چیه؟ اینه که ما اگر شر رو یک هیولایی بدونیم که از ناکجا اومده تا پوست ما رو بکنه نمیتونیم باهاش مقابله کنیم با هیولا که نمیشه جنگید ما با شر یا با اون هیولا مواجه نیستیم ما با ابتذال شر مواجهیم با آدم‌هایی عادی که تحت هدایت یک سیستم آنرمال به وظایفشون دارن عمل میکنن


audio: HcGxgy6FBqQ_0081.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
آرنت میگه ابتذال شر حتی صلاح خودش رو هم نمیدونه، یعنی چی؟ یعنی قدرت عاقله که نداره دو دوتا چهارتا کنه ببینه نتیجه‌ی این اعمالش در سطح عمومی چه خواهد شد مثلا فکر نمیکنه به اینکه اگر ورق برگشت چه بلایی سر ما میاد داریم این کارارو میکنیم الان؟ اون فقط به فکر آینده بروکراتیک خودشه فکر میکنه اگر من این کارو الان انجام بدم پیشرفت میکنم و چه فرقی میکنه؟ اگر من انجام ندم


audio: HcGxgy6FBqQ_0083.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
آرنت بعدا یه کتاب دیگه نوشت به اسم مسئولیت شخصی در دوران دیکتاتوری این کتاب درواقع پاسخ آرنت به امواج حمله یهودیان بود به کتاب قبلیش یعنی آیشمن در اورشلیم گزارشی از ابتذال شر هانا آرنت میاد یکم بیشتر بحث ابتذال شر رو میشکافه و از تضاد بین مسئولیت شخصی و مسئولیت حقیقی میگه و بعد هم عنوان میکنه


audio: HcGxgy6FBqQ_0084.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
مسئولیت شخصی هر فرد در شرایط ظلمت همکاری نکردن با ساختاره این میشه مسئولیت طرف همکاری نکنه با ساختار ظلم این توصیه همیشه خطاب به جهانیان باقی میمونه


audio: HcGxgy6FBqQ_0085.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
هانا آرنت به هم‌نسلان و آیندگانش میگه آهای مردم اگر با دیکتاتور مواجهید اگر نمیتونید اون رو ساقط کنید اما میتونید باهاش همکاری نکنید که سخته ولی این مهمترین وظیفه شخصی هر شهروند آزاده زمان ما به فرجام رسید و کلام ماهم


audio: HcGxgy6FBqQ_0086.opus
source: youtube
source_id: HcGxgy6FBqQ
invalidation: VALID
text:
من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ میسپرم و می‌بینمتون


audio: sLlNK0dftN0_0001.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
زبان فارسی با همه‌ی زیبایی‌هاش با آرایه های فراوانش یه وقت‌هایی برای وصف یک چیزایی یه مفاهیمی یا یه افرادی کم میاره همون طور که محمدرضا شجریان در رابطه با جلیل شهناز گفته بود لقب استاد برای شهناز کمه و برای همین من بهش نمی‌گم استاد حالا و این لحظه که ما می‌خوایم از خود


audio: sLlNK0dftN0_0002.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
محمدرضا شجریان حرف بزنیم می‌بینیم که استاد برای ایشون هم چقدر کمه چرا؟ چون بی تردید زمانی که از زوایای مختلف به زندگیش بپردازیم اون رو یک سر و گردن بالاتر خواهیم دید از تمام قبلی‌های خودش و بعدی‌های خودش حتی در تاریخ جدید موسیقی سنتی ایران و بلکه تمام تاریخ موسیقی ایران زمین


audio: sLlNK0dftN0_0003.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
محمدرضا شجریان حرفه‌ای بود و ما چقدر آدم حرفه‌ای در تاریخ معاصرمون کم داریم ما قصد داشتیم این قسمت رو به مناسبت سالروز درگذشت خسروی آواز ایران منتشر کنیم اما اتفاقات عجیبی که در چند روز و ماه گذشته در ایران و جهان افتاد باعث شد کمی عقب بیفتیم به هر حال ادای احترام می‌کنیم سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا موسیقی مورخه


audio: sLlNK0dftN0_0005.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
به رسم همیشگی مورخ در موسیقی مورخ هم ابتدا منابع رو خدمت شما معرفی می‌کنیم اول پژوهشی که حامد سیاسی راد سرپرست نویسندگان پادکست مورخ انجام داده درباره‌ی استاد محمدرضا شجریان که برای اون مستند رفته سراغ مصاحبه‌های رسانه‌ای استاد شجریان از جمله کتاب راز مانا اثر محمد گودرزی محمد جواد غلام رضا کاشی


audio: sLlNK0dftN0_0006.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
و علی اصغر رمضان پور منبع دوم مستندات تصویری و اظهار نظرهای استاد شجریان و هنرمندان البته اطرافش و سوم مشخصا مستند چاووش از درآمد تا فرود حالا بریم در دل تاریخ موسیقی


audio: sLlNK0dftN0_0007.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
خب پیش از اینکه شروع کنیم من یه توضیح کوتاه عرض کنم در ارتباط با موسیقی مورخ ما به خواست شما و به واسطه پیام‌های پر مهری که از شما دریافت کردیم تصمیم گرفتیم یک ویژه برنامه به نام موسیقی مورخ به تولیداتمون اضافه کنیم ما در این ویژه برنامه خواهیم رفت سراغ تاریخ اما نه با عینک سیاست و اجتماع حتی سینما مثل سینما مورخ بلکه با عینک موسیقیایی


audio: sLlNK0dftN0_0008.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
نگاه خواهیم کرد به تاریخ نگاه خواهیم کرد به تاریخ تحولات موسیقی در ایران و جهان و البته به موسیقی‌ها و موسیقی دان‌های تاریخ سازمون هم خواهیم پرداخت و با هم خواهیم دید که تحوالات سیاسی اجتماعی و موسیقی چطور روی هم تاثیر گذاشتند پس با ما همراه باشید در موسیقی مورخ و از نظرات خودتون ما رو آگاه کنید که آیا شما هم علاقه‌مند هستید


audio: sLlNK0dftN0_0010.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
محمدرضا شجریان صدای خوب رو از پدرش آقا مهدی و پدربزرگش آقا علی‌اکبرخان به ارث برده احمد علی برادر کوچکتر شجریان توی مصاحبه‌ای میگه همه‌ی فرزندان آقا مهدی صدای خوبی داشتند پدر خانواده قرآن می‌خونده مناجات می‌خونده و یه وقتایی در خلوت خودش در خونه البته آهنگ‌های کردی می‌خونده و به هر حال


audio: sLlNK0dftN0_0011.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
نوا و صدا در خانه‌ی شجریان‌ها همواره جریان داشته احمدعلی نقل می‌کنه که خودش توی دانشگاه با گروه کر اجرا می‌کرده سیامک یا همون محمد جواد برادر دیگر این خانواده ست که آمریکا زندگی می‌کنه و ایشون هم می‌خونه و برادر دیگه‌شون علیرضا که فنلاند زندگی می‌کنه ردیف شناس و آواز خوان قهاریه و موسیقی هم تدریس می‌کنه


audio: sLlNK0dftN0_0012.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
با این حال اما فقط محمدرضا بود که از بین خانواده‌ی شجریان این خانواده‌ی خوش صدا استعدادش رو کشف کرد دنبال کرد و افسانه شد


audio: sLlNK0dftN0_0013.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
داستان شروع کار محمدرضا شجریان هم جالبه خوب می‌دونیم که خانواده‌ی شجریان حسابی مذهبی بودند و ایشون برای این‌که باباش ناراحت نشه در ابتدا با اسم سیاوش بیدکانی کار می‌کرده خودش نقل می‌کنه که برای شنیدن صدای آواز و ساز اساتید زمان نوجوونیش به خصوص صدای ساز جلیل شهناز چون تو خونه‌شون رادیو حرام بوده است


audio: sLlNK0dftN0_0014.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
در محیط دانش‌سرای عالی و از طریق رادیو اجراهای شهناز رو پیگیری می‌کرده شجریان معتقد بود که تاثیرگذارترین صوت روی صداش ساز استاد جلیل شهناز بود


audio: sLlNK0dftN0_0015.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
کمی بیایم جلوتر محمدرضا کمی بزرگتر شد معلم شد و البته قرآن خوان صوت قرآنش هم در سال 1331 از رادیو خراسان پخش شد کمی بعد محمدرضا با فرخنده گل‌افشان در قوچان ازدواج کرد و بچه دار هم شد اما ماجراجوییش تازه آغاز شده بود چند سال بعد کاستی از آواز خودش ضبط کرد و برای رادیو ارسال کرد


audio: sLlNK0dftN0_0016.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
بعد پاشد رفت تهران که آزمون بده و وارد رادیو بشه هیئت انتخاب رادیو که چهره سرشناسی مثل علی تجویدی توش بود اما شجریان رو رد کرد محمدرضا ناکام از آزمون بیرون میاد اما اینجاست که کمی هم پای شانس میاد وسط جواد بدیع زاده که کار موندگاری مثل شد خزان رو ازش به یاد داریم ناغافل و اتفاقی داشته تو راهرو راه می‌رفته


audio: sLlNK0dftN0_0017.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
صدای آواز شجریان رو می شنوه، خوشش میاد و دست این بنده خدا رو می گیره میبره پیش کی؟ داوود پیرنیا کی بوده ایشون؟ مسئول و بنیانگذار برنامه‌های گلها در رادیو پیرنیا تحت تاثیر صدای شجریان قرار می‌گیره و اینطوری کار شجریان در رادیو آغاز میشه


audio: sLlNK0dftN0_0018.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
از فریدون مشیری عزیز نقله که بدیع زاده بعد از اینکه شجریان رو می‌بره پیش پیرنیا می‌دوئه توی شورای موسیقی رادیو جایی که ابتهاج و مشیری هم نشسته بودن چایی می‌خوردن انگار با هیجان میگه آقا من امروز یکی و پیدا کردم که صداش از اینجاست تا اینجا و با دست یک فاصله حدود چهار اکتاو رو روی پیانو نشون میده مشیری میگه ما خیلی تعجب کردیم و رفتیم پرس و جو کردیم و فهمیدیم


audio: sLlNK0dftN0_0019.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
اسم این آقا پسری که بدیع زاده داره درباره‌ش صحبت می‌کنه سیاوش بیدکانیه به هر حال فردای اون روز اولین آواز توسط شجریان در رادیو اجرا و ضبط شد ساز اون آواز رو هم رضا ورزنده نواخته با سنتور اسم اون برنامه چیه؟ برگ سبز 216 بعد از چهار ماه در آذر سال 1345 صدای محمدرضا شجریان


audio: sLlNK0dftN0_0021.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
بعد از این بالا و پایین‌ها سیاوش بیدکانی کارش رو در رادیو شروع می‌کنه مادرش می‌دونسته که این سیاوش همون محمدرضای خودشه اما پدر هنوز نمی‌دونسته محمدرضا رابطه صمیمی با پدرش داشته و به هیچ وجه نمی‌خواسته ناراحتش کنه نتیجه از ایشون پنهان می‌کنه که این سیاووش محمدرضاست رابطه پدر و پسر و سطح مذهبی بودن


audio: sLlNK0dftN0_0022.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
پدر شجریان رو میشه با یک نگاه به مجموعه به یاد پدر کامل فهمید به یاد پدر مجموعه‌ای از چند آیه‌ی قرآنه که محمدرضا اون رو بعد از درگذشت پدرش و به یاد ایشون خوند احمد علی برادر محمدرضا شجریان نقل می‌کنه که پدرشون مخالف حضور محمدرضا در تهران بوده چرا؟ جالبه چون از نظر اجتماعی تهران وضعیت خوبی نداشته به زعم پدر


audio: sLlNK0dftN0_0023.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
و پدر می‌ترسیده که پسرش بره تهران و معتاد بشه دغدغه این بوده زمانی که در 1350 پدر می‌فهمه محمدرضا آوازخون شده و در رادیو کار می‌کنه اگرچه راضی نبوده ته دل اما همین که معتاد نشده بود قضیه حل بوده یعنی زندگیش از بین نرفته برای ایشون راضی کننده بوده گویا و تمام خلاصه کنار میاد با این قضیه


audio: sLlNK0dftN0_0024.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
محمدرضا شجریان در رادیو هم کار می‌کرد و هم یاد می‌گرفت از عبدالله دوامی ردیف‌دان کلی تاثیر پذیرفت سال 1350 با فرامرز پایور سنتور نواز آشنا شد و ردیف آواز صبا رو از ایشون یاد گرفت در ادامه از نور علی خان برومند که استاد موسیقی بود سبک آوازی طاهر زاده رو یاد گرفت و خلاصه


audio: sLlNK0dftN0_0025.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
ارتباطاتش در رادیو مدام گسترده‌تر میشد تا یک نقطه‌ی عطف دیگر یک روز محمدرضا شجریان با هوشنگ ابتهاج آشنا شد ابتهاج یا سایه بعد از کناره گیری داوود پیرنیا از برنامه گلها سال 1350 سرپرست این برنامه شد و این آغاز مرحله‌ی جدیدی از زندگی حرفه‌ای محمدرضا شجریان بود و همینطور


audio: sLlNK0dftN0_0026.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
یک اتفاق در زندگی شخصی این آدم بود رفاقت سایه و شجریان در حوزه شخصی جوری بود که یلدا دختر آقای ابتهاج یا سایه تعریف می‌کنه که اسم همایون شجریان رو هم سایه انتخاب کرده یلدا ابتهاج جایی از آخرین ملاقاتش با شجریان پیش از مرگ استاد تعریف می‌کنه که ایشون تو همون شرایط می‌گفته که سایه پدر منه سایه هم


audio: sLlNK0dftN0_0027.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
به شجریان حس مشابهی داشته جالبه ابتهاج مصاحبه‌ای داره که میگه شجریان پسر من بود برادر من بود پدر من بود به هر حال نقل قول های زیادی داره سایه از شانس زندگی کردن و شنیدن ابوعطای شجریان تا اینکه اگر حافظ زنده بود شجریان رو غرق بوسه می‌کرد همه‌ی این‌ها و بیش از این‌ها البته نقل قول های پر تعداد سایه


audio: sLlNK0dftN0_0029.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
سایه و شجریان در زندگی حرفه‌ای هم بسیار از هم تاثیر گرفتند شجریان به واسطه ابتهاج کم کم متوجه میشه که میشه شعر نو رو هم روی موسیقی سنتی ایرانی نشوند نتیجه محمدرضا شجریان با همکاری محمدرضا لطفی که در ادامه از رفاقت و در واقع همکاری استثنایی این دو هم خواهیم گفت در سال‌های ابتدایی دهه 50 شعر داروگ


audio: sLlNK0dftN0_0031.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
شعری که حسابی مضمون سیاسی داشته و از شرایط خفقان و تیرگی اون زمان می‌گفته گرچه این شعر در هر شرایطی و در در واقع هر شرایط خفقان و تاریکی‌ای می‌تونه کارگر باشه به هر حال خوندن شعر نو در قالب سنتی در اون زمان صدای بسیاری از اساتید قبل از محمدرضا شجریان رو در میاره که آقا جان این چه کاریه مگه میشه شعر نو در سنتی چرا قیمه ها رو میریزی تو ماستا درواقع اما


audio: sLlNK0dftN0_0033.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
وقتی رفاقت شجریان و سایه که سوسیالیست بود و نزدیک به حزب توده بیشتر شد شجریان سیاسی‌تر هم شد و وقتی در 1353 ایشون به مرکز حفظ و اشاعه موسیقی رفت و با یه سری هنرمند کم نظیر مثل محمدرضا لطفی پرویز مشکاتیان حسین علیزاده جلال ذوالفنون و داوود گنجه‌ای آشنا شد اسامی رو ببینم اصلا


audio: sLlNK0dftN0_0034.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
اینها همه با هم پاشدن اومدن رادیو و کنار هم شروع کردن کار کردن و یکی از قطب‌های موسیقی اعتراضی ایران اینجوری شکل گرفت البته مشکاتیان کمی بعدتر به این تیم اضافه شد از اون سمت در موسیقی چریکی داوود شراره‌ها و سعید سلطانپور و حتی حمید اشرف دبیرکل سازمان چریک‌های فدایی خلق فعال شدند و اونجا هم یه تیم شکل گرفت این سمت


audio: sLlNK0dftN0_0035.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
موسیقی اعتراضی پاپ چه خبر؟ با حضور فرهاد داریوش، فریدون فروغی اشعار شهیار قنبری اردلان سرفراز به‌به ایرج جنتی عطایی چه خبره مسعود امینی اون سمت موسیقی اسفندیار منفردزاده و بابک بیات و واروژان ، یه تیم شکل گرفت اصلا اسامی سنگینه یه وزنیه این هم شد در واقع موسیقی پاپ اعتراضی اون زمان عملا پاپ اعتراضی شکل گرفت


audio: sLlNK0dftN0_0036.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
موسیقی چریکی که اساسا حتی خودش هم اعتراضیه، شکل گرفت و اون سمت هم قطب موسیقی اعتراضی سنتی رو شجریان و همکارانش تشکیل دادن جالبه در نیمه دوم دهه 40 البیته به دستور رادیو آقای محمدرضا شجریان در مدح پادشاه محمدرضا شاه پهلوی تصنیفی رو ساختند و ایشون خوند اون موقع اون الان این ایشون خودش نقل قولی داره که میگه من همواره صدای جامعه‌م هستم


audio: sLlNK0dftN0_0038.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
کمی جلو تر بیایم محمدرضا شجریان تا 1355 در رادیو و تلویزیون ملی برنامه اجرا کرد در این سال شجریان از خوندن تو رادیو انصراف داد خود ایشون یه جایی گفته که رادیو به خواننده‌های اصیل و سالم بهایی نمی‌داد و بی فرهنگی رادیو رو گرفته بود من و ابتهاج و لطفی همواره مورد غضب و بغض بودیم و فقط خود قطبی رئیس رادیو تلویزیون


audio: sLlNK0dftN0_0039.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
و خانمش ما رو حمایت می‌کردند برنامه‌ی منم چی بود؟ کلا می‌خواستم از رادیو بیام بیرون و با همسایه‌م برم استرالیا کشاورزی کنیم کلا همسایه‌م افتاد سکته کرد مرد، قضیه منتفی شد وگرنه من رفته بودم به هر حال محمدرضا شجریان از اسفند 1355 تا نوروز 1373 در رادیو و تلویزیون حاضر نشد البته تا 17ام شهریور ماه 57 فقط به عنوان مدرس


audio: sLlNK0dftN0_0042.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
یه نقاشی‌ای وجود داره که ما شجریان رو در حال آواز خوندن می‌بینیم ده نفری هم در حال نوازندگی هستن یعنی افرادی مثل لطفی که سرپرست گروهه و برادران کامکار یه نفر هم در سایه‌ی پشت سرشون داره از پنجره‌ی زیر زمین خیابون رو دید میزنه عملا بپائه یه جورایی این شرح نقاشی شیدا بود اثر ایمان ملکی نقاشی‌ای که ضبط موسیقی در شرایط


audio: sLlNK0dftN0_0044.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
کسی که پایه‌گذار گروه چاووش بود همون زمان در رادیو چه خبر بود؟ گروه احیا اسم تیمی از هنرمندان بود که قطبی رئیس وقت رادیو تلویزیون ملی ایران برای احیای موسیقی قدیمی ایرانی استخدام کرده بود که اوضاع احوال درست بشه اما آیا درست شد؟ نه اوضاع ملتهب‌تر می‌شد هر روز فضا فضای ملتهبی بود مثلا بعد از واقعه‌ی 17ام شهریور ماه 1357


audio: sLlNK0dftN0_0045.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
در میدان ژاله اوضاع ملتهب‌تر هم شد ساعتی بعد از کشتار میدان ژاله مسعود بهنود که اون زمان برنامه رادیویی هم اجرا می‌کرد اومد پشت میکروفون رادیو و از اهمیت اهدای خون صحبت کرد و از مردم خواست که خون اهدا کنن و جالبه بعد از این صحبت‌های مسعود بهنود موسیقی فیلم حکومت نظامی اثر میکیس تئودراکیس پخش شد موسیقی‌ای که


audio: sLlNK0dftN0_0047.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
تو این شرایط محمدرضا شجریان و یارانش چه کردند؟ بیستم شهریور ماه 1357 بنا بود گروه شیدا که متشکل از سایه، شجریان لطفی و مشکاتیان بود توی مسکو کنسرت داشته باشن و طبعا تو اون روزها هم مشغول تمرین بودن خود آقای شجریان تعریف می‌کنه که شب 17ام شهریور ما فهمیدیم چی‌شده و صبحش هم تمرین بود از اون ور هم قرار بود 19ام ما بریم


audio: sLlNK0dftN0_0048.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
مسکو برای کنسرت جمع شدیم دور هم و بهت زده داشتیم فقط همدیگه رو نگاه می‌کردیم از واقعه‌ای که اتفاق افتاده بود یه مقدار سکوت شد همدیگه رو نگاه کردیم و لطفی که بسیار عصبانی بود هی می‌گفت آقا چیکار کنیم در نهایت دیدیم نمیشه پاشیم بریم کنسرت با این شرایط که مردم ما رو اینجا کشتن ما بریم کنسرت بذاریم؟ نمی‌شه که همراه بودن با مردم چهارتایی بنا کردند که نرن آقای سایه یا همون ابتهاج هم فرداش زنگ می‌زنه و


audio: sLlNK0dftN0_0049.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
کنسل می‌کنه کلا کنسرت رو همه این دوستان هم صبح پامیشن میرن رادیو استعفا میدن پیش از این عرض کردم شجریان تا سال 1355 در رادیو و تلویزیون برنامه اجرا کرد تا 17 ام شهریور 1357 به عنوان مدرس در رادیو تلویزیون حضور داشت اینجاست که با این اتفاق همه میرن استعفا میدن شجریان در ادامه تعریف می‌کنه که ده روز بعد ساواک منو احضار کرد وسطای بازجویی از من پرسید که


audio: sLlNK0dftN0_0050.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
شما چرا نرفتین کنسرت مسکو رو که من گفتم آقا من هنرمند‌م جزو همین مردمم وقتی همچنین اتفاقی منظورش میدون ژاله بود در 17 ام شهریور افتاده مردم ما کشته شدند ما پاشیم بریم کنسرت بذاریم؟ نمی‌تونیم که محمدرضای شجریان به مامور ساواک میگه من ضبط صوت نیستم که منو بزنی به برق روشن کنی منم عالی بخونم من آدمیزادم و باید حس داشته باشم


audio: sLlNK0dftN0_0052.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
بعد از استعفا از رادیو و تلویزیون و با سرپرستی لطفی کانون چاووش متشکل از همه افراد خارج شده و با تلفیق گروه شیدا و عارف به وجود آمد از دل این گروه چاووش دوازده آلبوم در میاد که دو تای اونها پیش از انقلاب منتشر میشه و البته تا آلبوم شماره‌ی 8 این گروه انقلاب و اعتراض مضمون اصلی


audio: sLlNK0dftN0_0054.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
آلبوم شماره‌ی یک با اشعاری از ابتهاج به یاد عارف قزوینی پدر موسیقی اعتراضی و با صدای محمدرضا شجریان ساخته شد در ادامه و در روزگار پر تلاطم بهمن 1357 موسیقی سنتی ایرانی که می‌رفت زیر سایه‌ی موسیقی غربی محبوب اون روزگار فراموش بشه چه اتفاقی براش افتاد؟ چاووش دو


audio: sLlNK0dftN0_0055.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
به عنوان یک اثر تماما انقلابی موسیقی سنتی ایرانی رو احیا کرد تو اون روزهای پرالتهاب و در بهمن 57 صدای شجریان و ناظری محبوب شد و کاست و صفحه‌ی اثرشون دست به دست می‌شد شجریان ترانه شب نورد رو در این برهه خوند که در اون روزهای پر تلاطم کاملا مضامین چپ داشت اما


audio: sLlNK0dftN0_0057.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
با خروج گروه چاووش از رادیو که گفتیم همشون استعفا دادن دیگه نه تو رادیو جا داشت این گروه، نه در فضاهای دولتی پس درآمدی هم وجود نداشت از اون طرف کسی فکرش هم نمی‌کرد


audio: sLlNK0dftN0_0059.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
به هر حال این گروه تصمیم گرفت زیر زمینی کار کنه پدر معنوی کانون چاووش یعنی امیرهوشنگ ابتهاج خونه ی سابق خودش رو که در خیابان حقوقی تهران نزدیک پل چوبی نرسیده به امام حسین بود گذاشت در اختیار هنرمندان گروه چاووش اونا هم شروع کردن به تولید آثارشون زیر نظر نفر اول و بنیانگذار کانون یعنی محمدرضا لطفی طی شش ماه


audio: sLlNK0dftN0_0060.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
و تا روز انقلاب 1357 سه آلبوم توسط کانون چاووش منتشر می‌شه محمدرضا لطفی روز انقلاب دو قطعه‌ی شب‌نورد و آزادی و همینطور مقدمه‌ی تصنیف سپیده رو میبره رادیو و شب انقلاب این آثار از رادیو پخش می‌شه


audio: sLlNK0dftN0_0061.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
همکاری کانون چاووش و رادیوی جدید اما خیلی طولانی نشد لطفی برای مدتی مسئول موسیقی رادیو انقلاب شد و بقیه هم همراهیش کردن یعنی رفقا باهاش رفتن اما کم‌کم دیدن برخوردها به شکلیه که امکان همکاری با رادیوی جدید وجود نداره حتی لطفی میگه وقتی رفتم مرکز اسناد رادیو دیدم هیچ اثری از متن استعفا نامه‌ای که قبل از انقلاب و بعد از 17 شهریور ما


audio: sLlNK0dftN0_0062.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
داده بودیم به رادیو وجود نداره و یه سری از انقلابیون این اسناد رو از بین بردن نتیجه، مسئولین جدید رادیو همکاران قدیم رادیو رو مجبور به استعفای دوباره کردن


audio: sLlNK0dftN0_0063.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
شجریان هم تا ماه رمضان سال 1358 با رادیو همکاری کرد مسئولین رادیو از ایشون خواستن تا یک اثر مذهبی برای سر سفره‌ی افطار آماده کنه تا با آثار قبل از انقلاب متفاوت باشه شجریان با الهام از یکی از آثار ام کلثوم خواننده مشهور مصری اثری که اسمش هست برضاک یا خالقی قطعه ربنا رو خلق می‌کنه


audio: sLlNK0dftN0_0065.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
شبی که بنا بر این بوده که این اثر رو ببره رادیو که بشنوند و تایید بشه و ادامه‌ی کار آقای شجریان میگه من شنیدم که رهبر انقلاب اعلام کرد موسیقی مخدر است نتیجه محمدرضا شجریان تصمیم می‌گیره همکاریش رو با رادیو تلویزیون خاتمه بده اینجا اما چون متعهد بود نواری که تهیه شده بود یعنی خودش خونده بود برای آموزش تحویل رادیو تلویزیون میده


audio: sLlNK0dftN0_0066.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
و اعلام می‌کنه آقا این نوار آموزشیه که شما برین کارو در بیارید اما تاریخ اینجاها خلق می‌شه کمی بعد و ابتدای ماه رمضان 1358 شمسی صوت ضبط شده در همون نوار از رادیو پخش می‌شه و اینطوری نوای ربنای افسانه‌ای متولد می‌شه راغب مصطفی غلوش قاری معروف مصری وقتی ربنای شجریان رو شنید


audio: sLlNK0dftN0_0068.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
خارج از رادیو اما حسابی کار کانون چاووش گرفته بود حسن کامکار، پدرخانواده‌ی کامکار اومد کمک کانون چاووش کرد و با دستگاه تکثیر کاست صبح و شب نوارها رو کپی می کردن و خود اعضای کانون می‌رفتن جاهای مختلف شهر بساط می‌کردن و کاست می‌فروختن و اینطوری اقتصاد کانون و کلا زار و زندگیشون می‌چرخیده


audio: sLlNK0dftN0_0069.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
توجه کنیم مثال فقط چیزی حدود 125 هزار کاست از یکی از آلبوم‌های چاووش فروخته شد با وجود فراگیری اما خیلی‌ها هنوز نمی‌دونستن این آثار رو کیا می‌سازن و حتی شایعه شده بود اون زمان که توسط کنفدراسیون دانشجویان خارج از کشور که کی بودن؟ طرفدار چریک‌های فدایی خلق بودند این آثار داره تولید می‌شه چقدر مهجور بودند هنرمندان


audio: sLlNK0dftN0_0071.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
کانون چاووش به شدت تحت سلطه و کنترل محمدرضا لطفی بود و تمام گروه گوش به فرمان ایشون بودن و البته هوشنگ ابتهاج گرچه این دو نفر رو واقعا دوست داشتن اونجا الکی نبوده این وسط علیزاده که کنار آقای لطفی تک‌نواز و آهنگساز اصلی و از مسئولان کانون چاووش بود یه اختلاف البته از منظر هنری با لطفی پیدا می‌کنه چی بوده اختلاف؟ علیزاده


audio: sLlNK0dftN0_0072.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
اعتقاد به نوآوری در موسیقی سنتی داشته اما محمدرضا لطفی دنبال بازگشت به همون موسیقی اواخر قاجار و دوران پهلوی اول بوده می‌گفته آقا ما باید اون موسیقی رو احیا کنیم آقای لطفی تحت تاثیر نظرات جلال آل احمد و روشنفکران چپ‌گرا بود و معتقد بود در برابر تهاجم فرهنگی غرب باید به خویشتن خویش بازگشت و باید راه نورعلی برومند


audio: sLlNK0dftN0_0073.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
و درویش‌خان و خاندان فراهانی رو طی کرد و چی می‌گفت؟ می‌گفت این همون چیزیه که ما در اساس نامه‌ی چاووش هم آقا آوردیم ایناها آقای لطفی حتی کمونچه رو میاد جایگزین ویولن می‌کنه و سنتور رو جایگزین پیانو چرا این کار رو می‌کنه؟ چون ما در سنت موسیقیایی‌مون پیانو و ویولن نداشتیم دیگه این‌ها بعدا از غرب وارد درواقع ایران شد


audio: sLlNK0dftN0_0074.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
آقای علیزاده چی می‌گفت؟ اها می‌گفت آقا اساسنامه که وحی منزل نیست گقتاری شدیما می‌شه تغییر داد نتیجه اختلاف بین سنت آقای لطفی و مدرنیته آقای علیزاده داشت بالا می‌گرفت محمدرضا شجریان اما چندان وارد این منازعه نمی‌شد اگرچه ایشون نظرش چیزی بود میان سنت و مدرنیته


audio: sLlNK0dftN0_0075.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
دعوای اصلی در گروه چاووش مربوط به فضای هنری و موسیقیایی نبود بلکه مربوط بود به فضای سیاسی از همون ماه‌های ابتدایی انقلاب فعالیت تمام خواننده‌های قبل از انقلاب و اساسا هرگونه فعالیت موسیقیایی متوقف شده بود و تنها گروهی که داشت کار می‌کرد همین کانون چاووش بود به هر حال اولین نشونه‌های


audio: sLlNK0dftN0_0076.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
برخورد با چاووش هم کم‌کم نمایان شد گروه چاووش پشت سر هم کنسرت می‌ذاشت ولی تو همون اولین کنسرتشون که در دانشگاه علم و صنعت برگزار شد یه گروهی که بعدا در فضای سیاسی به انصار حزب‌الله معروف شدند با چوب و چماق و زنجیر ریختن کنسرت رو بهم زدند چیزی که البته هنوز هم خیلی معموله دیگه اتفاق می‌افته در جاهای مختلف به هر حال بعد از اون هم و در پارک خرم میدان آزادی


audio: sLlNK0dftN0_0077.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
زمانی که کنسرتی بود و شهرام ناظری در حال خوندن بود یهو صدای تیر هوایی بلند می‌شه و ملت فرار می‌کنند و اعضای گروه هم برای چند ساعت بازداشت میشن همه‌ی اینها به کنار نقطه‌ی عطف گروه چاووش مربوط می‌شه به کنسرتی در دانشگاه ملی که بعدا البته شد اسمش دانشگاه شهید بهشتی جایی که چاووش اصلی‌ترین ضربه بابت اختلافات


audio: sLlNK0dftN0_0079.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
محمدرضا لطفی سفارش یک شعری رو روی آهنگ سپیده به سایه میده یعنی به آقای ابتهاج و بهش میگه یک هفته فرصت داری که اینو در بیاری کارو ردیف کن یه هفته دیگه کنسرت داریم این شعر که حاضر می‌شه مصادف بوده با اجرای کنسرت کانون چاووش در تالار وحدت یا همون رودکی سابق آقای محمدرضا شجریان تو محوطه‌ی تالار ایستاده بوده توی محوطه تالار وحدت دو نفر میان بهش میگن که


audio: sLlNK0dftN0_0080.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
آقا کنسرتی که شما هفته دیگه می‌خوای در دانشگاه ملی همون شهید بهشتی فعلی برگزار کنی رو یک شاخه‌ای از حزب توده به اسم صلح و آزادی داره برگزار می‌کنه ها در جریانی؟ شجریان اول میگه نه بابا باورش نمی‌شه یعنی یهو یادش میاد که سایه یه جایی از شعر گفته چی؟ صلح و آزادی، جاودانه در همه جهان خوش باد، یادگار خون عاشقان، ای بهار از اون طرف یهو دوباره یادش میفته که آقای ابتهاج


audio: sLlNK0dftN0_0081.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
یا همون سایه طبقه چهارم دفتر چاووش و داده به کی؟ داده به اخراجی‌های توده‌ای کانون نویسندگان اونا اونجا شورای نویسندگان اصلا تشکیل دادن برای خودشون قطعات پازل در ذهن شجریان شکل می‌گیره کنار هم می‌نشینه و ایشون متوجه میشه چه اتفاقی افتاده


audio: sLlNK0dftN0_0082.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
شجریان شاکی‌طور میره کانون چاووش و با داد و بی داد و اعتراض قهر می‌کنه در نهایت قانع‌ش می‌کنن که آقا ما بلیط فروختیم مردم منتظرن از شهرستان اومدن این یه دفعه رو به خاطر مردم شما کوتاه بیا آقای شجریان مجموعه اجراهای دانشگاه ملی رو میره قطعه‌ی سپیده هم اجرا می‌شه توسط پسر آقای لطفی هم ضبط میشه و بعد هم منتشر میشه


audio: sLlNK0dftN0_0083.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
قطعه‌ی سپیده یکی از معروف‌ترین تصنیف‌های تاریخ ایرانه اما این شد آخرین همکاری محمدرضا شجریان و کانون چاووش


audio: sLlNK0dftN0_0084.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
محمدرضا شجریان تا 1361 ارتباطش رو با همه قطع می‌کنه تو این ایام رابطه‌ی شجریان و دامادش پرویز مشکاتیان گرم می‌شه آقای مشکاتیان هم با نوع فعالیت سیاسی لطفی موافق نبوده و البته دنبال یه راهی هم بوده که استعداد سرشار خودش رو از زیر سایه‌ی اسم لطفی و نبوغ لطفی در واقع بیرون بکشه


audio: sLlNK0dftN0_0086.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
کانون چاووش بعد از خروج این دو نفر البته بی‌رمق‌تر از سابق تا مدتی به کارش ادامه میده و صدای شهرام ناظری هم در این گروه دیگه محوریت پیدا می‌کنه و در واقع جایگزین صدای شجریان میشه فعالیت کانون چاووش تا روز کنسرتش در سالن اجتماعات روباز پارک ملت ادامه داشته روزی که اعضای این گروه میرن رو سن و در حال اجرا بودن


audio: sLlNK0dftN0_0087.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
که یهو متوجه یه جفت پوتین جلوی چشاشون میشن وقتی سرشون رو میارن بالا می‌بینن یک نظامی اسلحه یوزی گرفته جلوی صورتشون و اون آقای نظامی گلنگدن می‌کشه و فریاد می‌زنه که برادر بیا پایین خجالت بکش ما شهید دادیم


audio: sLlNK0dftN0_0088.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
جمال سماواتی از نوازندگان کانون چاووش می‌گفت این جمله‌ی برادر خجالت بکشید ما شهید دادیم بیاید پایین، به هیچ وجه حس برادری رو منتقل نمی‌کرد جالبه که این کنسرت به دعوت بنیاد شهید و برای خانواده‌های شهدا برگزار می‌شد همون روز ساختمان کانون چاووش پلمپ میشه حسین علیزاده هم بلافاصله وقتی می‌فهمه دیگه نمیشه تو ایران کار کرد


audio: sLlNK0dftN0_0089.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
پا میشه میره آلمان آقای لطفی هم سعی می‌کنه گروه رو احیا کنه ولی نمی‌تونه و ایشون هم ول می‌کنه میره ایتالیا و بساط کنسرت در ایران به شکل کلی تا سال 1362 تعطیل میشه


audio: sLlNK0dftN0_0090.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
کار موسیقی تموم بود هرچی مونده بود نوحه و مداحی و موسیقی جنگ بود محمدرضا شجریان و زوج هنری جدیدش یعنی پرویز مشکاتیان سعی می‌کنن مجددا گروه عارف رو تشکیل بدن چه می‌کنن؟ پا میشن میرن سراغ رفقای قدیمی از رفقای قدیمی محمد موسوی نوازنده نی، بعد کامکارها یعنی برادران کامکار و بعد هم برادران عندلیبی و یه تعداد دیگه


audio: sLlNK0dftN0_0091.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
دعوتشون رو لبیک میگن شجریان و مشکاتیان و موسوی اولین کار بعد از انسداد مسیر موسیقی در ایران رو در 1359 ضبط و در آلبومی به اسم آذرستون آماده‌ی انتشار کردن آلبوم طبیعتا البته اجازه‌ی انتشار نگرفت و اساسا شرکت پخش موسیقی‌ای هم وجود نداشت یعنی نمونده بود که بخواد کارشون رو منتشر کنه


audio: sLlNK0dftN0_0092.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
نتیجه کار به شکل غیر رسمی پخش شد اما در سطح بسیار محدود در موسیقی ایران زمین تا 1362 یعنی چیزی حدود سه سال بسته بود تا اینکه در این سال شجریان و مشکاتیان با دعوت سفارت ایتالیا برای برگزاری کنسرت مواجه شدن این دو نفر خوب می‌دونستن که این اقدام براشون خیلی هزینه خواهد داشت


audio: sLlNK0dftN0_0093.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
اما جسارت به خرج دادند و یه سری قطعه جدید و ویژه برای این کنسرت توسط مشکاتیان ساخته شد و توسط شجریان هم خوانده شد و خبر اجرای این کنسرت که در باغ سفارت ایتالیا در تهران برگزار شد مثل بمب ترکید آلبوم آستان جانان از اجراهای این کنسرت تهیه شد اما تا 1364 امکان انتشار پیدا نکرد


audio: sLlNK0dftN0_0094.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
در این سال بود که شجریان و مشکاتیان تونستن این آلبوم رو منتشر کنن و بعد از سال‌ها دوباره لای در موسیقی ایران زمین رو باز کنن یه مثال از هزینه‌هایی که شجریان بابت جسارت‌هاش پرداخت کرد بزنیم انتشار این آلبوم باعث شد تا یکی از روحانیون قم فتوای توقیف اموال شجریان رو صادر کنه


audio: sLlNK0dftN0_0095.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
سال 1361 دل آزردگی اهالی موسیقی از وضعیت سیاسی و اجتماعی به اوج خودش رسید چیزی که رخ داده بود هیچ نسبتی با رویایی که در روزهای انقلاب در ذهن بافته بودند نداشت شجریان و مشکاتیان قصد داشتند که با زبان آواز و ترانه به شرایط وقت اعتراض کنن.چه کردند؟ هر کدوم یک شعر از حافظ رو انتخاب کردند


audio: sLlNK0dftN0_0096.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
و آلبوم بیداد رو ضبط کردند شجریان شعری با ردیف چه شد؟ و مشکاتیان هم شعری با ردیف یاد باد که هردو از اشعار حافظ بودند رو انتخاب کردند و صدای سنتور مشکاتیان و نوای بی‌نظیر حنجره شجریان یکی از آثار تاریخی موسیقی سنتی ایران زمین رو خلق کرد


audio: sLlNK0dftN0_0097.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
اسم این اثر رو گذاشتند بیداد چون هم در گوشه بیداد از دستگاه همایون اجرا شد و هم به نوعی فغانی بود از بیداد دوران این آلبوم در سال 1364 به عنوان اولین اثر انتشارات دل‌آواز منتشر شد این انتشارات دل‌آواز هم خود شجریان در 1358 بنا کرده بود اما برای 6 سال هیچ آلبومی توسط این انتشارات منتشر نشده بود


audio: sLlNK0dftN0_0098.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
البته همین دل‌آواز بعدها به موارد مورد اختلاف بین شجریان و لطفی هم اضافه شد آقای لطفی معتقد بود آقا شجریان دیگه داره کار اقتصادی صرف می‌کنه یعنی دیگه هنر نیست یه نکته جالب هم بگم با وجود اینکه بین شجریان و مشکاتیان و لطفی اختلاف اساسی وجود داشت و همین هم باعث از هم پاشیدن کانون چاووش بود آلبوم بیداد با همکاری گروه شیدا و عارف ضبط شد


audio: sLlNK0dftN0_0099.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
یعنی با نوازندگی ناصر فرهنگ‌فر ارسلان کامکار اردشیر کامکار جمشید عندلیبی زیدالله طلوعی یا فرخ مظهری یا خود محمدرضا لطفی اصلا شروع قطعه بیداد با تار نوازی خود استاد محمدرضا لطفی شروع میشه اصلا اما وقتی 1364 آلبوم منتشر شد و درآمد کسب کرد شجریان شروع می‌کنه حق‌الزحمه همه نوازنده‌ها رو دادن


audio: sLlNK0dftN0_0100.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
اینجا بوده که آقای لطفی پول نمی‌گیره ، قهر می‌کنه و این میشه یکی دیگه از موارد اختلافاتی که بین لطفی و شجریان و مشکاتیان وجود داشت


audio: sLlNK0dftN0_0101.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
این آلبوم که منتشر شد به شدت توسط یه سری از افراد انقلابی مورد اعتراض قرار گرفت چندتا از نمایندگان وقت مجلس از شجریان شکایت کردن حتی بیداد یک اثر سیاسی بود در واقع شجریان اگرچه به خاطر مسائل سیاسی با کانون چاووش قطع همکاری کرده بود اما این به این معنا نبود که کار سیاسی نمی‌کرد خود ایشون می‌گه که من کار سیاسی اجتماعی می‌کنم


audio: sLlNK0dftN0_0102.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
اما زیر یک چتر خاص نمیرم یعنی موسیقی حزبی ارائه نمی‌کنم و نکردم اما در کار هنر‌یم مثل یک سیاستمدار عمل می‌کنم نقله که بعد از انتشار همین آلبوم شجریان به مدت یک روز بازداشت میشه دلیل اعتراض انقلابیون هم به این آلبوم بیداد خیلی جالبه مربوط میشه به یک بیت ویژه‌ا‌ی از شعر حافظ در واقع آقای شجریان با هوشمندی این شعر رو انتخاب کرده بوده


audio: sLlNK0dftN0_0103.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
حافظ در یکی از ابیاتش که شجریان خونده میگه که شهر یاران بود و خاک مهربانان این دیار مهربانی کی سرآمد شهریاران را چه شد در واقع مصرع دوم این شعر رو که شهریاران را چه شد میشه دو جور خوند هم میشه خوند شهر یاران را چه شد که به معنای دیار دوستانه و هم میشه خوند شهریاران را چه شد که به معنای پادشاهانه


audio: sLlNK0dftN0_0105.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
همکاری شجریان و مشکاتیان تا نیمه‌ی دهه‌ی هفتاد ادامه داشت طی این سال‌ها آلبوم‌هایی مثل سر عشق نوا مرکب خوانی دستان دود عود خلوت گزیده جان عشاق و گنبد مینا رو این دو نفر باهم ساختند همکاری شجریان و مشکاتیان تا 1374 ادامه داشت توی این سال شجریان و مشکاتیان یه سلسله کنسرت


audio: sLlNK0dftN0_0106.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
رو در کشورهای مختلف برگزار کردند و آلبوم جدیدشون به نام قاصدک رو اجرا کردن قاصدک یک شعر سیاسی اثر مهدی اخوان ثالث بود و از اول هم قابل پیش‌بینی بود که که ارشاد سخت‌گیر دوران آقای سید مصطفی میرسلیم در دولت آقای هاشمی رفسنجانی همین آقای میرسلیمی که بسیار پر حاشیه است لندکروز و اینا تا همین امروز به این آلبوم مجوز نمیده میرسلیم


audio: sLlNK0dftN0_0108.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
دلیل اصلی مجوز ندادن اما شعر قاصدک نبود جالبه بیتی از شعر سعدی بود که در این آلبوم وجود داشت و حسابی هم حساسیت برانگیز شد جایی که سعدی میگه و البته شجریان می‌خونه که جماعتی که نظر را حرام می‌گویند نظر حرام بکردند و خون خلق حلال


audio: sLlNK0dftN0_0109.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
واکنش‌ها به این آلبوم حسابی تند و تیز بود به این آلبوم قاصدک در اولین اقدام اداره اماکن دفتر کار شجریان رو پلمپ کرد و اعلام کرد که در دفتر شجریان نوار گوگوش پیدا کردیم وا مصیبتا به هر حال آلبوم قاصدک به شکل رسمی تا 1394 منتشر نشد ولی به شکل غیر رسمی همون سال منتشر شد شجریان مخالف انتشار غیررسمی این آلبوم بود اما


audio: sLlNK0dftN0_0110.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
مشکاتیان 1000 نسخه نوار این آلبوم رو منتشر کرد و در همون کنسرت فرانسه به حضار فروخت و همین تبدیل شد به موضوعی که به ادعای شجریان باعث اختلاف این دو نفر شد و قاصدک هم شد آخرین همکاری شجریان و مشکاتیان


audio: sLlNK0dftN0_0111.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
خسروی آواز بعد از جدایی از پرویز مشکاتیان چه کرد شروع کرد به همکاری با داریوش پیرنیاکان و البته جمشید عندلیبی یکی از مهم‌ترین اتفاقات این دوره از فعالیت شجریان خوندن تصنیف موندگار مرغ سحر بود خب یه مقدار برگردیم به عقب سال 1306 شعر مرغ سحر توسط محمدتقی بهار یا همون ملک الشعرای بهار نوشته شد


audio: sLlNK0dftN0_0112.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
و اگرچه از جور زمانه می‌گفت و استبداد وقت رو نشونه گرفته بود اما در ویژه نامه‌ی هفتمین سالگرد انتشار روزنامه ناهید منتشر شد روزنامه‌ای طنز که حامی رضا شاه بود مرتضی نی داوود روی این شعر آهنگ ساخت و گفته میشه اولین بار این تصنیف رو ایران‌الدوله هلن در جشن سالگرد روزنامه ناهید خوند


audio: sLlNK0dftN0_0113.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
اما جلال تاج اصفهانی ادعا می‌کنه که ایشون بوده که اولین بار مرغ سحر رو در این جشن اجرا کرده به هر حال ما هم این رو دقیق نمیدونیم اما می‌دونیم که اولین کسی که مرغ سحر رو خوند و صداش روی صفحه ضبط شد و منتشر هم شد ملوک ضرابی بود گرچه کمی بعد و در اولین حضور بی حجاب یک زن در ایران روی استیج موسیقی، قمرالملوک وزیری هم مرغ سحر رو خونده


audio: sLlNK0dftN0_0114.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
تصنیف مرغ سحر به قدری همه‌گیر شد که در سیاست‌های فرهنگی دولتمردان وقت تاثیر گذاشت و یک سال بعد از انتشار این تصنیف و همه‌گیری اون بود که نظامنامه‌ی مقررات ضبط صوت در صفحات گرامافون تالیف شد حتی و وزیران هم تصویبش کردن در ادامه صفحه‌های گرامافون این تصنیف هم توسط شهربانی جمع‌آوری شد اون دوران


audio: sLlNK0dftN0_0115.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
و انتشار و فروش مرغ سحر زیر زمینی شد عملا و به اصطلاح براش بازار سیاه ایجاد شد محمدتقی بهار شاعر مرغ سحر هم به خاطر سرودن این شعر افتاد زندان و جالب اینجاست که تو زندان با ابراهیم ناهید مدیرمسئول روزنامه ناهید که هوادار رضا شاه بود هم بند بود تو سال‌های بعد هم و تا به امروز خواننده‌های زیادی مثل نادر گلچین هنگامه اخوان


audio: sLlNK0dftN0_0116.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
شهلا سرشار یا همایون شجریان فاضل جمشیدی اگر یادم بیاد باز هم شکیلا سالار عقیلی حتی فرهاد مهراد محسن نامجو، گوگوش این‌ها هم این تصنیف رو اجرا کردن به هر حال برگردیم به همکاری محمدرضا شجریان با داریوش پیرنیاکان و جمشید عندلیبی که این تصنیف رو باهم ساختن و خوندن وقتی این اتفاق افتاد یعنی وقتی محمرضا شجریان این کار رو خوند


audio: sLlNK0dftN0_0117.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
تصنیف مرغ سحر با اسم او گره خورد و تا به امروز و احتمالا تا ابد به نام این استاد موسیقی خسروی آواز ایران زمین سند زده شد


audio: sLlNK0dftN0_0118.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
سال 1369 شجریان و پیرنیاکان و عندلیبی یه کنسرتی رو در دانشگاه برکلی آمریکا اجرا کردن که بعدا این اجرا در قالب یک آلبومی به نام سرو چمان منتشر شد


audio: sLlNK0dftN0_0119.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
اون زمان مرتضی نی‌داوود خالق تصنیف مرغ سحر در سن خوزه آمریکا زندگی می‌کرد که از برکلی هم دور نیست شجریان و رفقاش یعنی همراهانش تصمیم میگیرن که برای کنسرت برن از آقای نی‌داوود دعوت کنن نتیجه، پا میشن میرن سن خوزه و وقتی می‌رسن می‌بینن که ای بابا آقای نی‌دواوود دو روز پیش به رحمت خدا رفته کنسرت که برگزار می‌شه شجریان مرغ سحر رو


audio: sLlNK0dftN0_0120.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
برای یادبود استاد نی‌دواوود اجرا می‌کنه و مورد تشویق بی امان حضار هم قرار می‌گیره اما این‌ها رو گفتم به این برسم از همون زمان، قطعه مرغ سحر همواره به عنوان قطعه پایانی در کنسرت‌های خسروی آواز اجرا شد


audio: sLlNK0dftN0_0121.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
آلبوم‌های پیام نسیم سرو چمان رسوای دل آسمان عشق بهاریه آرام جان و طریق عشق حاصل همکاری شجریان و پیرنیاکان و عندلیبی در اوایل دهه 70 بود کم‌کم همایون شجریان به سنی رسیده بود که پدرش ترجیح می‌داد به عنوان همکار بیاد کنارش نتیجه، آلبوم یاد ایام


audio: sLlNK0dftN0_0122.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
با حضور همایون شجریان در 1374 منتشر شد این آلبوم مربوط میشه به کنسرت یاد ایام در 1371 که این کنسرت هم در آمریکا اجرا شد


audio: sLlNK0dftN0_0123.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
نوروز 1373 بود که شجریان بعد از 18 سال در صدا و سیما حاضر شد ایشون توی برنامه‌ی مناسبتی که برای سال نو بود اومد در سیمای جمهوری اسلامی چند دقیقه‌ای صحبت کرد و بعد هم آواز بهاریه رو اجرا کرد و این شد اولین و البته آخرین حضور محمدرضا شجریان خسروی آواز در صدا و سیما


audio: sLlNK0dftN0_0124.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
دو سال بعد و در 1375 و زمان ریاست علی لاریجانی بر صدا و سیما محمدرضا شجریان در نامه‌ای به این سازمان درخواست کرد که آقا جان دیگه از صدای بنده بدون اجازه استفاده نکنید صداوسیما اومده بود عکس‌هایی از سیداحمد خمینی پسر رهبر انقلاب اسلامی نشون داده بود


audio: sLlNK0dftN0_0125.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
و تصنیف روز وصل دوست‌داران یاد باد رو روی این تصاویر پخش کرده بود شجریان به همین دلیل درخواست کرد که صداش از صدا و سیما پخش نشه


audio: sLlNK0dftN0_0126.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
کمی بعد شجریان آلبوم رسوای دل رو با همکاری گروه آوا و به سرپرستی مجید درخشانی منتشر کرد شجریان و درخشانی چند کار دیگه هم در دهه هفتاد با هم انجام دادن و آلبوم درخیال که در سال 1375 منتشر شد هم نتیجه‌ی همکاری این دو نفر بود درخشانی سال‌ها بعد باز هم به شجریان رسید و دوران جدیدی از فعالیت


audio: sLlNK0dftN0_0127.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
خسروی آواز رو رقم زد اما تا اون زمان شجریان یک دوره‌ی درخشان رو در کنار سه نامدار دیگر موسیقی سنتی ایران‌زمین یعنی حسین علیزاده کیهان کلهر و همایون شجریان رقم زد


audio: sLlNK0dftN0_0128.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
زمان همکاری مجدد شجریان و علیزاده فرا رسید قبل‌تر گفتیم که شجریان و علیزاده در کانون چاووش با هم همکاری کرده بودن تجربه درخشان دیگری که این دو نفر کنار هم رقم زده بودند هم مربوط میشد به موسیقی متن فیلم دلشدگان علی حاتمی خدا رحمت کنه امین تارخ رو که بسیار درخشان بود در اون فیلم به هر حال


audio: sLlNK0dftN0_0129.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
در 1370 این اتفاق افتاد و موسیقی این فیلم با هنر شجریان و علیزاده روی این تصاویر قرار گرفت و برای همه‌ی ما خاطره شد حالا علیزاده و شجریان باز هم کنار هم قرار گرفته بودند کلهر هم بهشون اضافه شده بود و از اون طرف پسر شجریان همایون هم که تا پیش از این در کنار پدر تنبک میزد این‌بار در آواز هم به کمک پدر اومده بود


audio: sLlNK0dftN0_0130.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
با شروع به کار این گروه چهارنفره باز هم عنصر سیاست وارد آثار شجریان شد 1376سال ویژه ای برای مردم ایران و به خصوص اهالی فرهنگ بود شجریان حامی سید محمد خاتمی در انتخابات دوم خرداد بود و با ریاست جمهوری او آزادی نسبی به مطبوعات و فرهنگ و هنر داده شد حسین علیزاده هم در واکنش


audio: sLlNK0dftN0_0131.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
به این فضای باز سیاسی آلبومی ساخت با صدای افسانه رثایی به نام راز نو البته این آلبوم در خارج از کشور تولید شد


audio: sLlNK0dftN0_0132.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
کمی بعد اما شرایط تغییر کرد مقاومت سیاسی در برابر جنبش اصلاحات به اعتراضات دانشجویی 18ام تیر 1378 ختم شد نتیجه این گروه چهارنفره به فکر تولید اثری افتادند که بازهم بازگوی شرایط سیاسی و اجتماعی زمانه‌ش باشه سال 1379 آلبوم زمستان است آماده شد و یک سال بعد هم منتشر شد


audio: sLlNK0dftN0_0133.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
زمستان است نام یکی از اشعار سیاسی معروف اخوان ثالثه شعری که بعد از کودتای 28 مرداد 1332 سروده شد حالا شجریان و همراهانش با زمستان اخوان اعتراضشون رو فریاد می‌زدند


audio: sLlNK0dftN0_0134.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
اما اوج همکاری این گروه چهار نفره مربوط به یک فاجعه‌ی طبیعی بود وقتی همه خواب بودیم پنج و 26 دقیقه‌ی صبح پنجم دی ماه 1382 12ثانیه بم لرزید 26هزار نفر در خاک خودشون دفن شدند دفن هموطنانمون سوزناک بود اما داغ نشسته بر دل اهالی موسیقی وقتی سنگین‌تر شد


audio: sLlNK0dftN0_0135.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
که فهمیدند ایرج بسطامی خالق گلپونه‌ها زیر آوار بم برای همیشه آرمیده محمدرضا شجریان استاد ایرج بسطامی به یاد ایشون و البته به یاد درگذشتگان زلزله‌ی بم پیامی صوتی منتشر کرد


audio: sLlNK0dftN0_0136.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
زمستان 1382 گروه چهار نفره‌ی شجریان‌ها علیزاده و کلهر کنسرتی برگزار کردند که شد یکی از به‌یاد موندنی‌ترین کنسرت‌های تاریخ موسیقی ایران کنسرت هم‌نوا با بم ویدئویی از اون کنسرت منتشر شد و بارها دیده شد تار علیزاده کمونچه کلهر حسابی دلبری کرده بودند تا اینکه شجریان


audio: sLlNK0dftN0_0137.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
برای تصنیف پایانی کاری کرد که تنها یک اسم از اون شب در ذهن همه باقی موند محمدرضا شجریان چهل و یک سال بعد از اینکه نادر گلچین مرغ سحر رو به یاد زلزله زدگان بویین زهرا خوند شجریان این تصنیف رو در بالاترین گامی که تا به این لحظه خونده شده اجرا کرد


audio: sLlNK0dftN0_0138.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
زمستان است، هم‌نوا با بم بی تو به سر نمی‌شود، سرود مهر و ساز خاموش آلبوم‌هایی بودند که توسط محمدرضا شجریان حسین علیزاده کیهان کلهر و همایون شجریان تهیه و منتشر شدند عمر همکاری گروه چهار نفره در آذر ماه 1384 با برگزاری کنسرتی به نام ساز خاموش به پایان رسید


audio: sLlNK0dftN0_0139.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
بعد از پایان همکاری شجریان با علیزاده و کلهر مجددا خسروی آواز رفت سراغ مجید درخشانی و با گروه آوا شروع به همکاری کرد که این همکاری نتیجه ش شد پایه گذاری گروهی به نام شهناز


audio: sLlNK0dftN0_0142.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
اصلی‌ترین عمل بخش بزرگی از جامعه ایران‌زمین اون زمان اعتراض بود اعتراضات هم خونبار بود و وسعتش بسیاری از شهرهای ایران زمین رو در برگرفته بود کاندیداهای معترض به نتایج انتخابات رهبری اعتراضات رو برعهده گرفتند اما صدای اعتراض، محمدرضا شجریان بود خسروی آواز در ابتدا نامه‌ای مجدد به صدا و سیما نوشت پخش آثارش از جمله ایران


audio: sLlNK0dftN0_0143.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
ای سرای امید رو ممنوع کرد اگرچه نوای ربنا و آواز افشاری رو استثنا دونست واکنش صدا و سیما اما چی بود؟ ممنوع‌الصدا کردن شجریان حتی مناجات ربنای شجریان هم هیچ‌وقت دیگر پخش نشد


audio: sLlNK0dftN0_0144.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
تو همین سال شجریان تک آهنگ زبان آتش رو منتشر کرد ترانه‌ای که مورد استقبال گسترده عمومی قرار گرفت و رفت کنار ترانه‌های پرتعدادی که بسیاری از مردم در اون روزگار گوش می‌دادن و زمزمه می‌کردند شعر این ترانه از فریدون مشیریه آهنگسازش خود محمدرضا شجریانه و تنظیمش هم بر عهده مجید درخشانیست مجید درخشانی یار اون دوران شجریان بود


audio: sLlNK0dftN0_0146.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
کمی بعد محمدرضا شجریان از ایران خارج شد ابتدا به آمریکا رفت و در یک مصاحبه با تلویزیون فارسی زبان صدای آمریکا شرکت کرد و سخنان سیاسی به زبان آورد حسابی سر و صدا کرد این سخنرانی بعد در مصاحبه‌ای با تلویزیون بی بی سی فارسی شرکت کرد دوران حرفه‌ایش رو روایت کرد و اونجا هم سخنان سیاسی‌ای بر زبان آورد که اون هم خیلی شنیده شد و دیده شد شحریان در واکنش به


audio: sLlNK0dftN0_0147.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
سخنرانی محمود احمدی‌نژاد که معترضان سال 88 رو خس و خاشاک خطاب کرده بود اعلام کرد من صدای این خس و خاشاکم اون از گذرگاهی گفت که سخت است و پیش روی ایرانیان است و بعد به ایران بازگشت در بدو ورود به ایران شجریان توسط نهادهای امنیتی احضار شد اما دوره بازجوییش دو ساعت و نیم بیشتر طول نکشید به نظر می‌رسه در اون دوران


audio: sLlNK0dftN0_0148.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
خسروی آواز ایران چنان جایگاه اجتماعی‌ای پیدا کرده بود که هزینه‌ی برخورد باهاش خیلی خیلی سنگین بود و به نوعی ناممکن بود


audio: sLlNK0dftN0_0149.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
شجریان تا 1394 با گروه شهناز به برگزاری کنسرت ادامه داد در این مدت البته همکاری کوتاهی هم با برداران پورناظری داشت تو همین دوران بود که به سفارش محمدرضا شجریان مجید درخشانی گروه ماه بانو رو شکل داد تا زنان هم بتونن بخونن و البته در خارج از کشور هم اجرای صحنه رو تجربه کنن اگرچه این اتفاق برای


audio: sLlNK0dftN0_0150.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
درخشانی هزینه‌بر بود باعث شد خودش و اعضای گروهش چند بار به نهادهای امنیتی احضار بشن و در نهایت هم درخشانی مدتی ممنوع‌الخروج بود


audio: sLlNK0dftN0_0151.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
این‌ها آخرین نت‌های حیات موسیقیایی محمدرضا شجریان بود سال 1395 بود که خسروی آواز با شمایلی متفاوت از چیزی که تا به حال دیده بودیم با موهایی سپید و کوتاه شده روبروی دوربین نشست عید نوروز رو تبریک گفت و گفت که او از سال‌ها قبل مبتلا به سرطان حنجره شده به قول هوشنگ ابتهاج


audio: sLlNK0dftN0_0153.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
بعد از انتشار این ویدئو از شجریان خبری منشتر شد که او دچار سرطان کلیه هم شده استاد بهرام بیضایی کارگردان پرآوازه‌ی تئاتر و سینمای ایران با دیدن این ویدئوی شجریان شعری برای این دوست قدیمی سرود و گفت روز غم باز به نوروز افتاد دشمن عشق چو پیروز افتاد


audio: sLlNK0dftN0_0154.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
این آغاز مسیری بود که به سرعت و طی چهار سال زندگی را از جان آواز ایران گرفت پاییز 1399 برای آخرین بار محمدرضا شجریان به بیمارستان جم تهران منتقل شد انتقالی که این‌بار بازگشتی نداشت خسروی آواز ایران‌زمین بعد از چندین سال مبارزه با بیماری در 80 سالگی درگذشت


audio: sLlNK0dftN0_0156.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
اتفاقی که باعث شد تا خیل مشتاقان خسروی آواز نتونن برای خداحافظی با اسطوره‌شون در کنار هم جمع بشن اگرچه باز هم خیابون جم تهران و آرامگاه فرودسی در توس در قرق شیفتگان او بود به قول خود شجریان او همون کاری رو با موسیقی ایران کرد که هزار سال پیش حضرت فردوسی با زبان فارسی کرد


audio: sLlNK0dftN0_0157.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
در نهایت هم پیکر محمدرضا شجریان خسروی آواز ایران در کنار حضرت فردوسی و در آرامگاه او آرام گرفت نسل ما خوشبخت بود که معاصر استعدادی شگرف چون محمدرضا شجریان بود و باید حسرت خورد که دیگر او در کنار ما نیست اینکه آیا کسی مثل شجریان باز هم در موسیقی ایران ظهور خواهد کرد


audio: sLlNK0dftN0_0158.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
یا نه قابل پیش‌بینی نیست اما می‌تونیم با خوش بینی بگیم که صبر بسیار بباید پدر پیر فلک را تا دگر مادر گیتی چو تو فرزند بزاید


audio: sLlNK0dftN0_0162.opus
source: youtube
source_id: sLlNK0dftN0
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا ویژه برنامه‌ی بعدی موسیقی مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: tQckWjpB4Nc_0001.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
هوشنگ هوشنگ کی فکر می‌کرد بعد از این هم جانی که برای این ملت کندم تهش یه آلمانی بشه آخرین رفیقم هوشنگ دنیا عجب جاییه دنیا عجب جاییه


audio: tQckWjpB4Nc_0002.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
میرزا سعی کرد با یادآوری خاطراتش به خود دلگرمی بده به تنش تن یخ بود اما تلاش می‌کرد دل رو گرم نگه داره در میانه‌ی اون سرمای بی‌سابقه، عجیب و غریب در تالش او امید داشت با یادآوری خاطرات، جون سالم به در ببره سرما اما امان از میرزا و یارش گرفته بود


audio: tQckWjpB4Nc_0003.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
سرما چیز عجیبی‌ست سرعت گردش خون کم و کمتر می‌شود سینه سنگین می‌شود نفس تنگ می‌شود سخت می‌شود به شماره می‌افتد و آدمی در این شرایط سفری آغاز می‌کند سفری به درون، مقصد کجاست؟ امید امید میرزا در میانه‌ی جنگلی که از هجوم درختان، نور بدان راه نمی‌برد


audio: tQckWjpB4Nc_0005.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
1299 وثوق‌الدوله میخواد ایران رو بفروشه به انگلیسی‌ها آقا بنده عرض می‌کنم تاریخ عالم به ما اجازه می‌دهد هر دولتی که نتواند مملکت خویش را از سلطه و اقتدار دشمنان خارجی نجات دهد وظیفه‌ی ملت است که برای استخلاص وطنش قیام کنه این جملات پرشور رو به نمایندگان بولشویک‌ها گفته بود


audio: tQckWjpB4Nc_0006.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
سرما، گردش خون آرام‌تر، تنفس آرام‌تر میرزا لرزید این بار به یاد قیامش افتاد رویای جمهوری گیلان باز هم سرما ناگهان چشمانش باز شد، بازتر از هر زمان دیگری بیرحم‌تر از سرما اما رفقای نیمه‌راهش بودند آن‌ها را به یاد آورد یاد آن‌ها، خاطراتشان، تک تکشان را به یاد آورد


audio: tQckWjpB4Nc_0007.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
سوز سرما و یاد روزهای تلخ تمام دارایی او بود در آن لحظات چشمانش را بست این بار اما باز شدنی در کار نبود او چشمانش را از دنیا فروبست


audio: tQckWjpB4Nc_0008.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
ما در این قسمت از مورخ و در دقایق آتی از انسانی سخن خواهیم گفت که اگر لحظه‌ی مرگش می‌دونست یکصد سال بعد هستند هنوز ایرانیانی که از او به عنوان قهرمان زندگیشون یاد کنند شاید شاید می‌تونست اون شب سرد رو دووم بیاره شاید او باز هم می‌تونست چشم باز کنه بایسته و تاریخ سازی کنه


audio: tQckWjpB4Nc_0009.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
ما در دقایق آتی سخن خواهیم گفت از میرزا یونس استادسرایی شما بشنو میرزا کوچک خان جنگلی سرداری مبارز که به اندازه‌ی تاریخ معاصر این مملکت آدم ویژه‌ایست و البته آدمیست پر از ابهام و تاریخ ما به این سوال هم پاسخ خواهیم داد که خط میان وطن‌پرستی و وطن‌فروشی چقدر باریک است


audio: tQckWjpB4Nc_0011.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم اول کتاب زندگی میرزا کوچک خان جنگلی در یک نگاه اثر نوید رحیمی و شاهمراد مرادی و دوم کتاب تاریخچه‌ی میرزا کوچک خان از سید محمد بحرالعلوم قزوینی و تصحیح مهدی نورمحمدی و اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید


audio: tQckWjpB4Nc_0012.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
ضمن این که پل ارتباطی ما و شما هنگامه‌ی دیدن مورخ و شنیدنش برای ارسال ویدیوهای زیباتون که ما با افتخار پخششان کنیم و لذت را دو چندان


audio: tQckWjpB4Nc_0015.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
یونس 1259 در رشت به دنیا میاد اسم پدرش بود میرزا بزرگ و به همین جهت و صرفا به همین دلیل او را صدا می‌کردند یا معروف شد به میرزا کوچک پسرش بود مثل سینیور جونیوری که در آمریکای لاتین می‌بینیم که به عنوان مثال اسم خودش رو طرف می‌ذاره رو بچه‌ش به اضافه‌ی یه جونیور که فلانی کوچک برای ایشون هم این اتفاق به نوعی افتاد


audio: tQckWjpB4Nc_0016.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
به‌هرحال در یک سیر تاریخی ویژه این آقای یونس که میرزا کوچک صداش می‌کردند اول معروف شد به میرزا کوچک خان و در ادامه مشهور شد به میرزا کوچک خان جنگلی که من و شما امروز او رو با این نام صدا می‌کنیم و می‌شناسیم گرچه ایشون و رفقاش رو با این صفت جنگلی صدا می‌کردند و می‌کنند در ادامه مفصل خواهیم گفت که چه اتفاقاتی افتاد تا یونس رسید به این نام و صفت


audio: tQckWjpB4Nc_0017.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
سیری تاریخی که واقعا دانستنش بسیار به نگاه ما کمک خواهد کرد بنابراین این شما و این داستان یونس و شما بشنو میرزا کوچک خان جنگلی


audio: tQckWjpB4Nc_0018.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
خوش بنیه، چشم زاغ، دارای سیمایی متبسم و از نظر اجتماعی مردی با ادب، فروتن، خوش برخورد مومن به اصول اخلاقی، صریح اللهجه طرفدار عدل و آزادی و حامی مظلومان این‌ها صفاتی بود که دور و بری‌های میرزا کوچک خان به او داده بودند با این صفات از او یاد می‌کردند و می‌کنند اما تا زمانی که میرزا کوچک به این صفات شناخته بشه چه کرد؟ چه شد که این شد؟


audio: tQckWjpB4Nc_0019.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید برگردیم به کودکی او او اول رفت مدرسه‌ی دینی و طلبه شد از همون دوران کودکی و این یک حقیقت تاریخیست شاید همین پیشینه‌ی دینی و مذهبی او باعث شده نیروهای مذهبی ایران نه امروز و دیروز در تمام دوران و تاریخش از میرزا کوچک خان جنگلی به نیکی یاد کنند پرانتز یادآوری کنم نیروهای مذهبی چشم بسته میگن میرزا کوچک خان خوبه، چرا؟ چون احتمالا از بچگی رفت طلبه شد، مدرسه‌ی دینی


audio: tQckWjpB4Nc_0020.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
حالا یه کمی نازک شیم رو تحصیل ایشون در دوران تحصیل در حوزه‌ی علمیه میرزای داستان ما شیفته‌ی یکی از اساتیدش هم بوده به نام آقای خلخالی این آقای خلخالی البته با اون آقای خلخالی هه هه اصلا کاری نداره ایشون در خلال در واقع بحث دینیش مدام از مدینه‌ی فاضله‌ای صحبت می‌کرده از جامعه‌ای صحبت می‌کرده عاری از هرگونه ظلم و جور و فقر و فساد او از انسان کامل و کمالات و مسائل مشابه این صحبت می‌کرده


audio: tQckWjpB4Nc_0021.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
بسیار جذاب در کلام البته فاصله‌ی کلام و عمل بسیار است صحبت‌های این آقای خلخالی به جان یونس داستان ما شما بشنو میرزا، می‌شینه و مسیر زندگی او اینجا شکل می‌گیره به نوعی این اولین نقطه‌ی عطف زندگی میرزا کوچک خان جنگلیست


audio: tQckWjpB4Nc_0022.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
پیش از این عرض کردم یونس اهل گیلان بود و گیلان همجوار روسیه نتیجه؟ قطعا نیاز داریم قبل از ادامه‌ی داستان یونس، میرزا کوچک اینجا یک پرانتزی باز کنیم خیلی مختصر از اوضاع احوال و تاریخ روسیه صحبت کنیم این همسایه‌ی شمالی ایران مرور کنیم ببینیم چه خبر بوده اون زمان آن جا؟ قطعا در ادامه‌ی روایتمون در این قسمت نیاز پیدا خواهیم کرد به این که اون زمان در روسیه چه خبر بوده؟


audio: tQckWjpB4Nc_0024.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
خب انقلاب روسیه اتفاق افتاد 1905 میلادی و حکومت در این کشور تبدیل شد به یک سیستم مشروطه به تاریخ خورشیدی ما میشه تقریبا 1284 میرزا چند سالشه اینجا؟ بیست و پنج سال حدودا یک سال از این تاریخ بیایم جلوتر و 1285 خورشیدی رو بهش برسیم در ایران هم انقلاب مشروطه پیروز میشه مظفرالدین شاه قاجار فرمان مشروطیت رو در این سال امضا می‌کنه


audio: tQckWjpB4Nc_0025.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
و البته همون سال گلچین روزگار کمی خوش سلیقه یا بدسلیقه عمل می‌کنه گل عمر مظفرالدین شاهو می‌چینه حالا برکردیم دوباره به روسیه چند سال بعد یک انقلاب دیگر در روسیه اتفاق می‌افته که روسیه رو تبدیل می‌کنه به شوروی حالا از کدام انقلاب صحبت می‌کنیم؟ شما بفرمایید انقلابی مشهور، اکتبر، 1917 حالا این انقلاب اکتبر 1917 در چه حال و هوایی اتفاق میفته؟ جهان چه خبر؟


audio: tQckWjpB4Nc_0026.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
جنگ جهانی اول بود البته روزهای پایانی جنگ جهانی اول این انقلاب در روسیه اتفاق می‌افته و به تاریخ ایران زمین چه سالیست؟ 1296 میرزا چند سالشه؟ حالا شده سی و هقت سال با این بازه کار داریم در این قسمت با تمام اتفاقاتی که در این بازه در روسیه اول اتفاق افتاد حکومت مشروطه، دوباره یک انقلاب دیگه شوروی و سن و سال میرزا در این بازه حدود بیست و یکی دو سالگی


audio: tQckWjpB4Nc_0027.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
تا سی و هفت هشت سالگیش ما با این بازه‌ی تاریخی در این قسمت کار خواهیم داشت یه جمع بندی کنیم میرزا کوچک خان جنگلی همزمان با انقلاب اول روسیه 1905 میلادی بیست و پنج ساله بود بالا و پایین‌های بسیاری رو در زندگیش دید تا رسید به سی و هفت سالگی اواخر جنگ جهانی اول و انقلاب دوم در روسیه، 1917، اکتبر و تبدیل شدن این کشور بزرگ به شوروی


audio: tQckWjpB4Nc_0028.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
در این بازه، در این جملات خلاصه اتفاقات بسیاری برای جهان روسیه، شما بشنو شوروی ایران، گیلان و میرزا کوچک خان جنگلی افتاد که او از پس تمام این بالا و پایین‌ها شد میرزا کوچک خان جنگلی چه اتفاقاتی افتاد؟ عرض می‌کنم


audio: tQckWjpB4Nc_0029.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
این دو انقلاب تاثیرات مستقیمی بر کشور ما گذاشت و البته زندگی میرزا، این دو انقلاب در روسیه یه اشتراکی وجود داره، بعد از هر دو انقلاب یعنی هم 1905 و هم 1917 بعد از هر دو انقلاب نیروهای روس وارد خاک ایران میشن و مشخصا اول وارد گیلان میرزای گیلک با اولین ورود روس‌ها به ایران یعنی در 25 سالگیش اسلحه دست می‌گیره و شروع می‌کنه مبارزه کردن با روس‌ها


audio: tQckWjpB4Nc_0030.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
که چی بشه؟ از کیان ایران زمین حفاظت کنه اما زمانی که از پس انقلاب دوم روسیه، 1917 دوباره روس‌ها وارد گیلان میشن این بار میرزا اسلحه دست می‌گیره اما نه بر علیه روس‌ها اتفاقاتی افتاده در این سال‌ها میان این دو انقلاب از 25 سالگی تا 37 سالگی میرزا که باعث شده ایشون حالا حسابی رفیق بشه با دوستان روسی که وارد ایران شدند


audio: tQckWjpB4Nc_0032.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
خب برگردیم به 1905 میلادی اولین انقلاب در روسیه که باعث شد حکومت بشه مشروطه میرزا و دوستانش مخالف حضور روس‌ها بودند در ایران از پس این انقلاب بعد از انقلاب 1905 اما همانند تمام ایرانیان از انقلاب روسیه تاثیر هم می‌گرفتند اون زمان طبعا نه موبایلی بوده نه اینترنتی بوده حتی رسانه‌ی کاغذی هم وجود نداشته که سرتاسر ایران پخش بشه محله‌ای شاید بوده یا در شهری اما سراسری نه


audio: tQckWjpB4Nc_0033.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
نتیجه؟ اخبار سینه به سینه نقل می‌شده مثلا یه مسافری به هر دلیلی از مرزهای شمالی وارد ایران میشده مثلا وارد رشت هر کی می‌رسیده می‌گفته چه خبر؟ چی دیدی؟ باکو چه خبر؟ تفلیس چه خبر؟ و اون مسافر هر آن چیزی که تفکر خودش بوده رو می‌گفته به انضمام هر آن چیزی که دیده بوده جسته گریخته از اتفاقاتی که دیده بوده مثلا می‌گفته هیچی سلامتی، انقلاب کردن


audio: tQckWjpB4Nc_0034.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
بعد عدالتخونه دارن، فلانی مجلس دارن قانون دارن اصلا یه وضعی همین موج تغییرات در روسیه و یه مقدار اون ور تر بریم، همین جنس تغییرات در عثمانی بیایم اون ور تر، تغییرات در هند مستعمره‌ی بریتانیا حتی اخباری که از خود بریتانیا میومد، چه کرد این موج تغییرات در این پهنه‌ی گسترده‌ای که عرض کردم کشورهای مختلف در کنار مطالباتی که سالیان سال در دل ایرانیان شکل گرفته بود نتیجه‌ش چه شد؟


audio: tQckWjpB4Nc_0037.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
حکومت شد مشروطه اینقدر اینا تاثیر گذاشت یک سال بعد انقلاب مشروطه‌ی ایران پیروز شد پس نتیجه‌ای این اخباری که میومد و تاثیراتی که می‌گذاشت شد قدرت گرفتن نهضت مشروطه، جو گرفت همه رو و رشت شهر میرزا کوچک خان یکی از محورهای اصلی این نهضت بود چرا؟ هر کی از روسیه وارد میشد اول تقریبا وارد اون منطقه میشد رشت و حالا اون حوالی بعد می‌رفت رد میشد به جاهای دیگه هم اخبار رو می‌رسوند


audio: tQckWjpB4Nc_0039.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
رشت به روسیه نزدیک بود رفت و آمد روس‌ها به رشت زیاد بود، نتیجه؟ دلبری مشروطیت روس هم در رشت از هر جایی بیشتر بود اونجا دیدن مشروطه‌س ما هم میخوایم مگه ما اینجوری‌ایم فقط روس‌ها داشته باشن؟ چه شد؟ بعضی از چهره‌های سیاسی مشروطه‌خواه مخالف شاه قاجار در این شهر در رشت یه گروه راه انداختند یک کانونی راه افتاد به نام مجلس اتحاد افرادی که عضو مجلس اتحاد بودند


audio: tQckWjpB4Nc_0040.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
به خودشون میگفتن فدایی، ما فدایی‌ایم شعارهای فدایی همان چیزی بود که آقای خلخالی استاد میرزا کوچک خان در گوش او زمزمه می‌کرد پس میرزا کوچک خان جنگلی در اون دوران که هنوز طلبه بود وارد مجلس اتحاد شد در رشت به مجلس اتحاد پیوست و این اولین فعالیت سیاسی میرزاست و این دومین نقطه‌ی عطف زندگی اوست پرانتز باز یادآوری کنم


audio: tQckWjpB4Nc_0042.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
مجلس اتحاد از اقشار و اصناف مختلف نیرو گرفته بود اما میرزا میخواست یه گروه مجزا هم برای روحانیون شکل بده من نمی‌دونم چه علاقه‌ایه خب همه داشتن کار می‌کردن انشعاب بدیم بریم بچه‌های روحانیون اون سمت؟ چه کاری بود؟ به‌هرحال، شکل هم میده میرزا و تاریخه که مدام تکرار میشه حالا اینجاش جالبه آقای میرزا کوچک خان میره وارد یه گروهی میشه میگه نه دوست ندارم یه گروه میخوام که شبیه این باشه فقط طلبه‌ها باشن میره تشکیل هم میده، اسم گروهو چی میذاره؟ مجمع روحانیون


audio: tQckWjpB4Nc_0043.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
چقدر بامزه تاریخ تکرار میشه؟ الان داریم دیگه، یک مجمع روحانیون داریم اما این مجمع روحانیون هیچ ربطی به این مجمع روحانیون جدید که آقای خاتمی و آقای کروبی پایه‌گذارش هستن نداره‌ها این مجمع روحانیون جدیده یه چیزی تهش داره مجمع روحانیون مبارز این مبارزو میرزا کوچک خان نداشت، مال اون خالی بود اون گروه زمان میرزا کوچک خان مجمع روحانیون خالی بود اما یک نکته‌ای داشت، خالی بود، مبارز نداشت در کلام


audio: tQckWjpB4Nc_0044.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
ولی مبارز بودند، اسلحه به دست بودند این دوستان آقای خاتمی و کروبی گفتیم مبارزو بذاریم تهش اسلحه رو بذاریم جیبمون هه هه هه که مبارز واقعی حالا کیه؟ قضاوتش با شما


audio: tQckWjpB4Nc_0045.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
انقلاب مشروطه در سراسر ایران و با محوریت پایتخت یعنی تهران به پا بود میرزا چند سالش بود اینجا؟ بیست و شش سال او متاثر از این انقلاب بود از اون ور هم سعی می‌کرد نسخه‌ی بومی انقلاب مشروطه رو تو رشت خودشون پیاده کنه و جالبه عین به عین پیاده می‌کرد، مثلا علما تو سفارت عثمانی تو تهران تحصن می‌کنن میرزا کوچک خان میگه بدوید بلند شید بلند شید میرن تو شهبندی رشت تحصن می‌کنن علمای رشت


audio: tQckWjpB4Nc_0046.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
در نهایت نتیجه‌ی کوشش‌های تمام انقلابیون مشروطه خواه از جمله میرزا نتیجه‌ش میشه چی؟ پیروزی انقلاب مشروطه اما طولی نمی‌کشه که مظفرالدین شاه قاجار اولین شاه مشروطه‌ی ایران سرشو می‌ذاره زمین قدرتو میده دست محمدعلی شاه قاجار یک شاه ضد مشروطه و داستان از اینجا آغاز میشه برای مشروطه‌خواهان


audio: tQckWjpB4Nc_0047.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
جدال بین محمدعلی شاه قاجار و مشروطه خواهان از ابتدای تاجگذاریش آغاز شد در ادامه شما به می‌دانید در مورخ بارها اشاره کردیم مجلس ملی به دستور شاه قاجار محمدعلی شاه به توپ بسته میشه و حالا دوران استبداد صغیر در ایران زمین آغاز میشه در ادامه مشروطه‌خواهان مبارزه می‌کنن مجددا نتیجه‌ش میشه فتح تهران، خلاصه دارم عرض می‌کنم پیش از این مفصل گفتیم فتح تهران نتیجه‌ش چی میشه؟


audio: tQckWjpB4Nc_0048.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
پناهنده شدن محمدعلی شاه قاجار به کجا؟ سفارت کشوری که بسیار به اون کشور وابسته بود شاه قاجار سفارت شما بفرمایید؟ روسیه اصلا یه تاثیز جدی‌ای در تاریخ ما داشته روسیه و داره به نظر میاد خواهد داشت به‌هرحال روسیه از چشم مشروطه‌خواهان ایران میفته اون زمان چرا؟ پناه داده بود به شاه قاجاری که مجلس و به توپ بسته بود مشروطه‌خواهان رو کشته بود از چش ما افتاده بود


audio: tQckWjpB4Nc_0050.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
در تمام این مدت میرزا کوچک خان به عنوان یکی از سرداران مشروطه جانفشانی‌ها کرده بود زمانی که بنا بود استبداد صغیر شکسته شه و ممکلت باز هم به دست مشروطه‌خواهان بیفته مشروطه‌خواهان سردار افخم حاکم گیلان رو می‌کشن و کنترل ادارات و سربازخونه‌های رشتو می‌گیرن دست خودشون اسباشون هم در ادامه زین می‌کنن که برن سمت تهران کارو در بیارن در مسیر فتح تهران مشروطه‌خواهان گیلان


audio: tQckWjpB4Nc_0051.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
خیلی نقش مهمی ایفا کردند انصافا مثال بزنیم ما در قسمت یپرم خان ارمنی مفصل گفتیم یه جمعیت عجیب غریبی از سمت رشت اومدن یه جمعیتی از سمت اصفهان اومدن به هر حال تاثیر جدی‌ای دوستان گیلانی داشتند در پیروزی دوباره‌ی مشروطه‌خواهان و فتح تهران لشکر مشروطه خواه گیلان، فرمانده‌ش کی بود؟ شما بفرمایید میرزا کوچک خان و همین یپرم خان ارمنی‌ای که عرض کردم


audio: tQckWjpB4Nc_0052.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
تو قسمت خودش در مورخ ما روایت کردیم داستانش رو اینا با لشکرشون راه میفتن سمت قزوین و حالا نقطه‌ی عطف دیگری در راه است برای میرزا و رفقاش


audio: tQckWjpB4Nc_0053.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
در مسیر منجیل تا قزوین چند بار میرزا و یپرم خان ارمنی با قوای دولتی درگیر میشن قوایی که یکی از فرماندهانشون اون زمان کی بود؟ باز شما بفرمایید؟ رضا خان میرپنج در نهایت اما می‌تونن قزوینو فتح کنن، قوای مشروطه‌خواه و فتح قزوین کار بزرگی بود، نتیجه؟ سران مشروطه‌ی گیلان میرزا رو در پی دلاوری‌های بسیارش به عضویت کمیسیون جنگ انجمن ایالتی گیلان


audio: tQckWjpB4Nc_0054.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
و در ادامه هم به ریاست مجاهدین مشروطه‌خواه گیلان انتخاب می‌کنند بسیار جایگاه مهم و بالایی بود زمانی هم که به تهران می‌رسند میرزا میشه فرمانده‌ی شماری از رزمندگان مشروطه


audio: tQckWjpB4Nc_0055.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
تهران فتح شد اما محمدعلی شاهی که پناهنده شده بود به سفارت روسیه و بعد هم رفته بود کشور روسیه بی‌خیال قدرت نمی‌شد او 1290 دوباره هوس می‌کنه برگرده ایران سلطنتشو احیا کنه، چه می‌کنه؟ هواخواهان ترکمن خودشو بسیج می‌کنه که اونا طغیانو شروع کنن کار دربیاد مشروطه‌خواهان چه باید می‌کردند؟ یکی باید می‌رفت جلوی این ترکمن‌ها رو می‌گرفت


audio: tQckWjpB4Nc_0057.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
اوضاع برای میرزا اما خیلی خوب پیش نمیره او در منطقه‌ی گمیش‌تپه با گلوله‌ی ترکمن‌ها زخمی میشه اوضاعش خیلی هم به هم می‌ریزه دوا درمون سر پایی می‌کنن، می‌بینن فایده نداره این داره می‌میره چه می‌کنند؟ سریعا او رو از ایران خارج می‌کنن اول می‌فرستش باکو زیر دست دکتران زبردست و از اونجا هم می‌فرستنش تفلیس میرزای زخم خورده از سلسله‌ی قاجار چند ماهی مشغول دوا درمون بوده


audio: tQckWjpB4Nc_0058.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
تا بتونه سر پا شه برگرده آیا سر پا میشه؟ برمی‌گرده؟ عرض می‌کنم اما یک پرانتز باز کنم دوست و دشمن برای درمان می‌رفتن کشورهای یکسان می‌رفتن برمی‌گشتن دوباره هرکدوم در ساید خودشون مشغول می‌شدن


audio: tQckWjpB4Nc_0059.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
زمانی که شورش حامیان محمدعلی شاه قاجار به کلی سرکوب شد میرزای ما هم خوب شد به ایران بازگشت اما کینه‌ی قجرها در دل میرزا به همین راحتی خوب نمی‌شد سرکوب نمی‌شد با شکست حامیان محمدعلی شاه روس‌ها حالا دنبال بهونه بودن چه کنن؟ انتقام بگیرن از مشروطه خواهان به هر حال تو دعوا بودن با هم ضمن این که همواره منافع خودشون رو می‌دیدن روس‌ها یعنی نه محمدعلی شاه قاجار براشون مهم بود نه مشروطه خواهان


audio: tQckWjpB4Nc_0060.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
هر طرف بصرفه اون سمتی بودن الان چی می‌صرفیده؟ مثلا اون زمان عه بیخود کردی ما از طرف محمدعلی شاه قاجار اومدیم یه حرکتی بکنیم شما ما رو ترکوندید پس ما انتقام خودمون رو می‌گیریم از شما مشروطه‌خواهان زیرلایه‌ی این جمله چیه؟ منافع ما رو بدید، ایرانو بدید بخوریم به هر حال زمانی که آقای مورگان شوستر آمریکایی به عنوان مستشار مالی میشه رئیس خزانه‌داری ایران بهونه دست روس‌ها میفته میگن چی؟ آمریکایی گذاشتین رئیس خزانه؟ بیخود کردین


audio: tQckWjpB4Nc_0061.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
سریعا روس‌ها خواهان اخراج شوستر میشن اما دولت مشروطه میگه چه هه برو داداش این حرف‌ها نیست این می‌مونه، شما هم کارنامه‌ت خرابه قبلا .می‌خوایم اینو نتیجه؟ روس‌ها وارد خاک ایران میشن به قصد آشوب نتیجه هم می‌گیرن، میان آشوب راه میندازن یکی از نتایج آشوب‌هایی که راه میندازن بعد از ورودشون به خاک ایران، چیه؟ بازداشت یکی از رهبران مشروطه خواه گیلان رهبری اسم و رسم دار و البته زخم خورده


audio: tQckWjpB4Nc_0062.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
از کی صحبت می‌کنیم؟ شما بفرمایید میرزا کوچک خان اینجا به دست روس‌ها اسیر میشه از چه سالی صحبت می‌کنیم؟ 1291 چند سالشه میرزا؟ حدود سی و دو سال


audio: tQckWjpB4Nc_0063.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
میرزا دستگیر میشه، تبعیدش می‌کنن به قم و از اونجا هم به تهران پرانتز این رو عرض کنم، چه زوری داشتن روس‌ها میومدن تو خاک ایران یکیو تبعید می‌کردن چرا؟ نفوذشون در قزاق‌ها یه جورایی ارتشی بودن برای خودشون قزاق‌ها به‌هرحال آقای میرزا کوچک خان اجازه‌ی ورود به گیلان هم نداشت چه برسه به رشت تا چه زمانی؟ 1293، چند سالشه؟ حدود سی و چهار سال


audio: tQckWjpB4Nc_0066.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
او دوباره اجازه پیدا می‌کنه برگرده به شهرش به دیارش او دوباره هوای مرطوب گیلان رو نفس کشید و دوباره اژدهای جنگجوی درون او بیدار شد


audio: tQckWjpB4Nc_0067.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
حالا یه سوال پیش میاد چی شد روس‌ها بی‌خیال میرزا و امثال او شدند؟ جنگ جهانی اول آغاز شد حالا میرزا آزاد شده بود اما برنامه برای روس‌ها برای کلیت ایران کلا تغییری نکرده بود در واقع به هیچ وجه آزادی وجود نداشت در کلیت با شروع جنگ جهانی اول نیروهای روس از شمال ایران وارد خاک ما شدند در واقع بیش از هر جای دیگری وارد گیلان شدن اون زمان


audio: tQckWjpB4Nc_0068.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
مردمان گیلان باز هم نیاز به قهرمان داشتند که در برابر ظلم و ستم بیگانه، بیاد کمکشون، بایسته قهرمان گیلانی‌ها چه کسانی بودند آن زمان؟ مشروطه‌خواهان این بار قهرمان بودند مشروطه‌خواهانی که میرزا کوچک خان یکی از اصلی‌ترین چهره‌هاشون بود نگاه میرزا و رفقاش دیگه اون زمان به تهران و تبریز و اصفهان نبود در واقع این دوستان در شرایط فعلی اون زمانشون


audio: tQckWjpB4Nc_0069.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
دیگه رفتارشون رو با مشروطه‌خواهان سایر نقاط ایران هماهنگ نمی‌کردن حالا خود این دوستان راسا خودشون بودن و خودشون که می‌خواستن چی کار کنن؟ بایستند مقابل دشمن خارجی و بگن ما وطن پرستیم


audio: tQckWjpB4Nc_0070.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
بیایم جلوتر 1294 هیئت اتحاد اسلام این بار میرزا و یارانش تشکیلاتی با این نام راه‌اندازی می‌کنن هفده نفر روحانی بودند که قصدشون چی بوده؟ می‌خواستن رشتو علیه قوای روس متحد کنن رهبر این هیئت هم میرزای سی و پنج ساله بود و شعارشون چی بود این هیئت؟ خدمت به اسلام و ایران باید یه مرکزی هم برای خودشون تعیین می‌کردند


audio: tQckWjpB4Nc_0071.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
نتیجه؟ یه روستایی از توابع فومن به نام کسما رو به عنوان مرکز خودشون قرار میدن میرزای داستان ما کم کم این هیئت رو گسترش هم میده اعضای اصلی هیئت رو میرسونه به بیست و هفت نفر و اسمش هم یه تغییری میده اینجا می‌کنه کمیته‌ی اتحاد اسلام در ادامه نفوذش رو از بخش‌های وسیعی از گیلان گسترش میده مازندران، طارم، آستارا، طالش، کجور، تنکابن


audio: tQckWjpB4Nc_0072.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
خیلی از نقاط این مناطق، گسترش میده به این جاها و چه می‌کردن به طور کلی؟ از اون ور دشمن یعنی نیروهای روس شمال ایران برای به دست آوردن آذوقه میرفتن سراغ کشاورزان و دامداران و تجار و کسبه تعدی می‌کردن بهشون، زور می‌گفتن این کمیته‌ی میرزا و دوستانش در برابر این ظلم و ستم ایستادگی می‌کردن نتیجه‌ی این ایستادگی چه شد؟ کم کم کمیته بین مردمان شمال ایران محبوب و محبوب‌تر شد


audio: tQckWjpB4Nc_0073.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
اسمش میان این مردمان هم تغییر کرد در واقع بر اساس اقداماتی که این کمیته انجام داد مردمان اون منطقه مردمان شمال ایران اسم این کمیته و اعضاش رو تغییر دادند به چی تغییر دادند؟ چیزی که ما امروز میشناسیم ما امروز میرزا رو و یارانش رو با این نام میشناسیم مردمان شمال ایران بدان‌ها، کسانی که به جنگل پناه می‌بردند و از جنگل نیرو می‌گرفتند گفتند نهضت جنگل


audio: tQckWjpB4Nc_0074.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
خب یه سوال مطرح کنیم به جز میرزا چه کسانی در نهضت جنگل فعال بودند و مهم بودند؟ چند تا از رهبران رو نام ببریم یکیشون دکتر حشمت بوده دکتر ابراهیم حشمت طالقانی ایشون پزشک بوده، پدرش هم پزشک بوده اما یه تفاوتی هست پدرش پزشک تجربی بود خود ایشون پزشک الکی نبود، فارغ‌التحصیل دارالفنون بود و بسیار مردم دوست و ایران دوست به شدت هم در لاهیجان محبوب بوده آقای حشمت


audio: tQckWjpB4Nc_0075.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
دکتر حشمت تو یک مقطعی هم از قیام گیلان رهبری قوای نظامی رو بر عهده داشته فقط پزشک پشت میز نبوده ایشون نفر دوم نهضت جنگل به حساب میومده این رهبر دوم


audio: tQckWjpB4Nc_0076.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
یکی دیگه از آدم‌های اطراف میرزا کوچک خان جنگلی میرزا حسین کسمایی بوده که روزنامه‌نگار و شاعر و سخن‌ور قدری بوده ایشون سابقه‌ی مبارزه‌ی مسلحانه هم در کارنامه داشته ضمن این که اروپا رفته بوده با جنبش‌های چپ غربی آشنایی داشته و به نوعی ایشون ایدئولوگ جنگلی‌ها بوده در واقع ایشون بوده که میگه آقا هیئت یعنی چی؟ مگه میخوایم سینه‌زنی بریم؟ اسمشو بذاریم کمیته


audio: tQckWjpB4Nc_0077.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
کمیته همچین مشتی‌تره، ایدئولوژی توشه در نهایت میرزا حسین کسمایی یه نشریه هم برای جنبش جنگل منتشر می‌کنه اون زمان این هم نفر مهم بعدی


audio: tQckWjpB4Nc_0078.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
کسمایی یه دونه نداشتن، دو تا داشتن، یه کسمایی چپ یه کسمایی راست حاج احمد کسمایی که دقیقا مثل میرزا حسین اهل کسما بود و البته نسب فامیلی هم با میرزا حسین نداشت کسمایی دوم بود در این تیم ایشون البته رهبری جناح راست نهضت جنگل رو بر عهده داشت ضمن این که خیلی موافق کمونیست بازی میرزا حسین کسمایی نبود اما هدفشون مشترک بود به هر حال اون زمان هدف


audio: tQckWjpB4Nc_0079.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
مبارزه با بیگانگان بود همین هدف هم این دوستان رو دور هم جمع کرده بود حاج احمد کسمایی به شدت آدم مذهبی‌ای بوده و به واسطه‌ی ثروت زیادی هم که داشته به عنوان حامی مالی جنبش جنگل هم شناخته می‌شده نتیجه؟ این افراد در کنار میرزا طی پنج سال چنان محبوبیتی در منطقه پیدا می‌کنند که مثال زدنی بود به قدری محبوب میشن که عملا طی اون پنج سال


audio: tQckWjpB4Nc_0080.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
یعنی از 1293 تا 1298 یک حکومت محلی رو با مرکزیت همون روستای کسمایی که عرض کردم تشکیل میدن برای خودشون برو بیایی داشتن


audio: tQckWjpB4Nc_0081.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
بریم سراغ تاکتیک‌های این جنبش جنگل عملیات کمین یا شبیخون این‌ها اصلی‌ترین تاکتیک‌های جنگلی‌ها بودند برای حمله به مواضع روس‌ها یا نیروهای حکومت قاجار روس‌ها و نیروهای داخلی از سرکوب جنگلی‌ها ناتوان بودند کمی که می‌گذره و ضربات پی در پی نهضت جنگل حسابی گیجشون کرده بود اما


audio: tQckWjpB4Nc_0082.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
اصلی‌ترین ضربه رو نه جنگلی‌ها، نه نیروهای داخلی ایران که بلشویک‌ها نیروهای انقلابی جدید روس به دشمن نهضت جنگل وارد کرد به روس‌ها وارد کردند


audio: tQckWjpB4Nc_0084.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
لنین و انقلابش پیروز میشن در روسیه و نتیجه؟ از دل روسیه کشوری به وجود میاد که شما به می‌شناسیدش اتحاد جماهیر شوروی حکومتی که برعکس میشه حالا بسیار باب میل میرزا کوچک خان و چپ‌های نهضت جنگل بود حالا دیگه روس‌ها دشمن نبودن، اتفاقا دوست بودن حالا دشمن که بود؟ حکومت مرکزی یعنی قاجار شد دشمن و البته انگلیس‌ها


audio: tQckWjpB4Nc_0086.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
همراهی با قوای روس علیه انگلیس‌ها و حکومت مرکزی یعنی قاجار با خیایت یک روس به نام کلنل پیچراخف همراه میشه بعد از انقلاب 1917، ولادیمیر لنین تمام قراردادهای تزاری رو ملغی می‌کنه حکومت قبل از خودش رو و نتیجه؟ تمام نیروهای روس باید از ایران خارج شن همشون خارج میشن غیر از یک دسته قوای همین آقای ژنرال بیچراخف که دارای افکار تزاری بودند از ایران خارج نمیشن


audio: tQckWjpB4Nc_0087.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
ایشون میره با انگلیسی‌ها گاوبندی می‌کنه فرمانده‌ی انگلیسی‌ها کی بود؟ ژنرال دنسترویل بود میره با این بنده خدا متحد میشه با انگلیس‌ها متحد میشه که پاشن برن قفقاز با حکومت جدید شوروی بجنگن عرض کردم افکار تزاری داشتند همچنان پرانتز اینم عرض کنم جالبه، این ژنرال دنسترویل بعدها تو خاطراتش از میرزا کوچک خان جنگلی به عنوان یک وطن پرست با روحی بزرگ یاد می‌کنه


audio: tQckWjpB4Nc_0088.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
به‌هرحال بیچراخف میره برای مبارزه با بلشویک‌ها اما میرزا کوچک خان که حکومت جدید شوروی رو دوست می‌داشت سعی می‌کنه کنار پل منجیل رودرروی این بیچراخف بایسته بگه کجا داداش؟ ما دیگه رفیقیم با شوروی نتیجه؟ از توپخونه‌ی روس‌ها شکست سختی می‌خوره باز نتیجه؟ رشت کلا میفته دست انگلیس‌ها، چرا انگلیس‌ها؟ این دوستان انگلیسی و روس‌ها با هم رفیق بودن


audio: tQckWjpB4Nc_0089.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
این دوستان انگلیسی میان کمک قوای روس، همون ژنرال بیچراخف و با چی میان؟ هم زمینی با ماشین‌های زره پوش و هم هواپیما از طریق هوا هم میان زمین و هوا میریزن سر میرزا و رفقا، نتیجه چی میشه؟ حالا دیگه رشت بی رشت


audio: tQckWjpB4Nc_0090.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
این وسط جنگلی‌ها برای ده روزی دوباره رشتو پس می‌گیرن این لالو اما زور انگلیس قطعا بیشتر بود، نتیجه؟ بیست و هفتم مرداد 1297 جنگلی‌ها از قوای انگلیس شکست سنگینی می‌خورن مجددا نمایندگان کمیته‌ی اتحاد اسلام برمی‌گردن رشت مذاکره کنن که چی بشه؟ یه توافقاتی به دست بیارن با انگلیسی‌ها که به‌هرحال کل داستان از دست نره


audio: tQckWjpB4Nc_0091.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
از اون ور بخشی از ملی‌گراهای نهضت جنگل با این توافقه هم‌دل نبودن گفتن آقا این به‌هرحال دشمنه ما توافق نداریم نتیجه؟ اختلافات داخلی شروع میشه و بالا می‌گیره اختلافاتی در سطح رهبری به وجود میاد میرزا کوچک خان جنگلی حالا تحت فشار بود و دیگه نمی‌شد کمیته رو متحد نگه داشت چه می‌کنه؟ او میرزای داستان ما به ناچار کمیته‌ی اتحاد اسلام رو منحل اعلام می‌کنه میگه آقا نخواستیم


audio: tQckWjpB4Nc_0092.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
فورا میگه که آقا یه گروه جدیدی به نام کمیته‌ی انقلابی گیلان تشکیل شد باب.ولمون کنید دعوا عه مبارزه کنیم والله


audio: tQckWjpB4Nc_0093.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
خب همینجا نگهداریم بریم تهران چه خبر بوده تهران؟ اون زمان دوران قدرت صدراعظم‌ها بوده تهران، چرا؟ چون احمد شاه قاجاری بر قدرت نشسته بود که کلا قصد نداشت در حکومت دخالت کنه دقیقا حالا اون زمان صدراعظم کی بود؟ جناب وثوق‌الدوله صدراعظمی که به واسطه‌ی امضای قرارداد 1919 و سپردن ایران به انگلیس‌ها بسیار بدنامه در تاریخ ما آقای وثوق الدوله قصد داشت مسئله‌ی جنگلی‌ها رو


audio: tQckWjpB4Nc_0094.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
اون زمان ختم به خیر کنه، چه کرد؟ بهمن 1297 برای میرزا کوچک خان پیغام صلح فرستاد گفت آقا بیا نیروهای مسلح خودت رو در اختیار دولت مرکزی قرار بده ما دولت ملی‌ایم دیگه بعد هم مگه تو نمیگی ملی‌گرام؟ یکی میشیم دیگه، عشق و حال سنگین، هان؟ میرزا اما گفت چههه نه باآ اینا نیست این حرفا تو کتش نمی‌رفت آقای وثوق الدوله به نتیجه رسید با زبون خوش نمیشه کارو حل کرد


audio: tQckWjpB4Nc_0095.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
چه کرد؟ تصمیم گرفت با زبون خشونت حلش کنه بهار 1298 یکی از رجال ایرانی که تازه اسم و رسمی هم برای خودش به هم زده بود و کفایت سیاسی خودش رو به رخ سیاسیون زمانه کشیده بود از طرف وثوق الدوله مامور میشه به حکمرانی گیلان میره کارو در بیاره از کی صحبت می‌کنیم؟ شما بفرمایید جناب عبدالحسین تیمورتاش


audio: tQckWjpB4Nc_0097.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
خب تیمورتاش میره گیلان که کار جنگلی‌ها رو یه سره کنه بازوی نظامی و اجرایی تیمورتاش کی بود؟ در مقابله با جنگلی‌ها؟ آقایی بود به نام جناب کلنل وستفولد استاروسلکی و کی بود ایشون؟ فرمانده‌ی قوای قزاق در آن زمان این آقای کلنل هم اولش یه امان‌نامه می‌فرسته برای میرزا میگه آقاجان پاشو بیا تهران کاریت نداریم می‌شینیم با هم یه گپ و گفتی می‌کنیم حل می‌کنیم اما


audio: tQckWjpB4Nc_0098.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
زمانی که می‌بینه میرزا زیر بار نمیره دستور عملیات علیه جنگلی‌ها رو صادر می‌کنه توپخانه و هواپیمای انگلیس از یه طرف حالا قزاق‌ها از سمت دیگر ولی یه نکته‌ای هست، هدف حمله‌شون میرزا کوچک خان نبود نشستن فکر کردن پاشدن رفتن اول سمت لاهیجان جایی که نفر دوم نهضت جنگل حکومتشو بر عهده داشت از کی صحبت می‌کنیم؟ عرض کردم پیش از این جناب دکتر حشمت


audio: tQckWjpB4Nc_0099.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
آقای حشمت و یارانش که تو لاهیجان به نظام ملی معروف بودند تاب و توان مقاومت به اون صورت نداشتند انگلیس‌ها یه طرف عرض کردم، قزاق‌ها هم از سمت دیگه حالا چه کردند؟ دکتر حشمت و رفقا تسلیم میشن قوای قزاق تصمیم می‌گیره دکتر حشمتو بفرسته سمت میرزا که قانع کنه میرزا رو که آقا تسلیم شو اما دکتر حشمت زیر بار نمیره میگه ما مبارزیم نتیجه چی میشه؟ دادگاه نظامی چهارم اردیبهشت 1298


audio: tQckWjpB4Nc_0100.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
دکتر حشمت رو به اعدام محکوم می‌کنه و بدین شکل تاریخ گواهی می‌کند که سر نفر دوم نهضت جنگل رفت بالای دار


audio: tQckWjpB4Nc_0101.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
یه سوال مطرح کنیم تو همین ایام نظر روشنفکران و ملی‌گرایان مشروطه‌خواه به جنبش جنگل چی بوده؟ چی فکر می‌کردن؟ خیلی اوکی نبودن شاید بشه نظر این دوستان رو در یک شعر پیدا کرد شعری که آقای سید اشرف‌الدین حسینی ملقب به نسیم شمال که از مشروطه‌خواهان و روزنامه‌نگاران گیلان بود در واکنش به اعدام دکتر حشمت سرود دکتر ابراهیم حشمت طالقانی


audio: tQckWjpB4Nc_0102.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
این آقای نسیم شمال می‌فرماید که رشت شد نامدار ای ولله شاد شد مال‌دار ای ولله دکتر طالقانی اندر رشت رفت بالای دار ای ولله بله


audio: tQckWjpB4Nc_0103.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
مشکل جنگلی‌ها اما نگاه منفی روشنفکران نبود فشار نظامی بر نهضت جنگل بسیار زیاد بود نفسشون گرفته شده بود اما یه اتفاقی افتاد، فرشته‌های نجات از راه رسیدند بیست و هشتم اردیبهشت ماه 1299 ارتش سرخ شوروی تحت عنوان سرکوبی ضد انقلابیون وارد کجا میشن؟ بنادر انزلی و غازیان


audio: tQckWjpB4Nc_0104.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
حالا این ضد انقلابیون از نظر اون دوستان شوروی‌چی کیا بودن؟ همون افسران روس وفادار به تزار از اون ور نهضت کمونیست‌شده‌ی جنگل هم که علاقه‌مند به شوروی بود با هم گفتن به به رفقا اومدن شدیدا هم نیاز به کمک داشتن نهضت کمونیست شده‌ی جنگل عاصی از قزاق‌ها و انگلیس‌ها اما یه نکته‌ای وجود داره حضور ارتش سرخ شوروی در واقع حضور یک کشور خارجی در خاک ایران


audio: tQckWjpB4Nc_0105.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
با اهداف ملی‌گرایانه‌ی میرزا کوچک خان و جنگلی‌ها همخون نبود نمیشه که، اینو بخوای اونم میخوای؟ عشق و نفرت بود یه تناقضی به وجود میاد، نتیجه؟ میرزا و خواهرزاده‌ش اسماعیل آقای جنگلی با احتیاط آروم آروم رفتن مذاکره کنن با ارتش سرخ رفتن دیدار ارتش سرخی‌ها دیداری که البته نتیجه‌ی خوبی داشت براشون حمایت شوروی از میرزا برای تشکیل یک حکومت خودمختار


audio: tQckWjpB4Nc_0107.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
شانزدهم خرداد 1299 میرزا کوچک خان جنگلی در شهر رشت حکومت جمهوری اعلام کرد در واقع یه جورایی اعلام استقلال کرد از حکومت مرکزی ایران یک حکومت خودمختار سوسیالیستی با تمایلات چپ گرایانه و البته حفظ شعائر دینی مردم توسط میرزا کوچک خان در محدوده‌ی گیلان این تاسیس میشه و بنا بوده مقدمه‌ای باشه بر تشکیل کمیته‌ی انقلاب


audio: tQckWjpB4Nc_0108.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
و برقراری یک حکومت تمام و کمال جمهوری نیروهای شوروی جنگلی‌ها رو تشویق می‌کردند که آقا پاشید برید تهرانو فتح کنید حکومت جمهوری سوسیالیستیتون رو تو کل ایران توسعه بدین چرا نشستین؟ حالا این حکومتی که میرزا اعلام کرد چند تا اصل هم داشت برای خودش بد نیست اشاره کنیم در واقع چند تا از اصول حکومت میرزا کوچک خان جنگلی در گیلان رو با هم مرور کنیم


audio: tQckWjpB4Nc_0110.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
حکومت جمهوری انقلاب توسط میرزا کوچک خان برقرار می‌شود اصول کمونیسم در ایران از حیث مصادره‌ی اموال و لغو مالکیت و تبلیغات به اجرا گذاشته می‌شود بعد از ورود میرزا به تهران و تاسیس مجلس مبعوثان هر نوع حکومتی که نمایندگان ملت بپذیرند بدون مخالفت روسیه ایجاد می‌شود اصل بعدی، مقدرات انقلاب به دست این حکومت سپرده شود


audio: tQckWjpB4Nc_0111.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
و شوروی‌ها در ایران مداخله ننمایند هیچ قشونی بدون اجازه و تصمیم حکومت انقلابی به جز قوای موجود از شوروی به ایران وارد نشود اصل بعدی، ایران مخارج این قشون را پرداخت کند هر مقدار مهمات و اسلحه که از شوروی خواسته شود در مقابل پرداخت قیمت به حکومت جنگلی‌ها تحویل داده شود این چند تا اصول در واقع جنگلی‌ها که حکومت گیلان رو فقط در اختیار داشتند


audio: tQckWjpB4Nc_0112.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
برای کل ایران قانون گذاری کرده بودند به این مرحله از نهضت جنگل در تاریخ می‌گویند دوره‌ی دوم حکومت جنگل جالبه لئون تروتسکی از اصلی‌ترین رهبران انقلاب اکتبر و فرمانده‌ی وقت ارتش سرخ شوروی شخصا به میرزا کوچک خان و جنگلی‌ها این پیروزی بزرگ رو تبریک گفت گفت آقا تبریک میگم دیگه ایران مال شماست دیگه


audio: tQckWjpB4Nc_0114.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
بیایم جلوتر از پس تشکیل حکومت خودمختار جنگلی‌ها دولت خودشون رو حالا تشکیل دادن کابینه بستن برای خودشون میرزا خودش شد رئیس دولت که بهش می‌گفتن سر کمیسر و البته کمیسر جنگ یا همون وزیر جنگ هم می‌شد و بنا بود کارها رو پیش ببره خودش اما اوضاع برای میرزا خوب پیش نمی‌رفت اصلا درسته که بنا بود شوروی در امور حکومت گیلان دخالت نکنه اما


audio: tQckWjpB4Nc_0115.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
نفوذ اندیشه‌های کمونیستی، اندیشه‌های شوروی درون نهضت میرزا خیلی عمیق بود بعد از دکتر حشمت که اعدام شد نفر دوم نضهت جنگل کی بود؟ آقایی بود به نام احسان‌الله خان دوستدار و ایشون کی بود؟ یک کمونیست همچین رادیکال از اون ور میرزا کوچک خان کی بود؟ یک روحانی که مخالف تبلیغات کمونیستی سفت و سخت بود نمی‌شد که این دو تا با هم


audio: tQckWjpB4Nc_0116.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
نتیجه‌ی این دو تا تفکر، دو دنیای متفاوت چه شد؟ احسان الله خان رفت با ارتش سرخ گاوبندی کرد گفت آقا این این کاره نیست، این میرزاهه طلبه‌س میگه نمیشه کمونیست بشو نیست گاوبندی کرد ششم مرداد 1299 علیه میرزا کودتا کرد این آقای احسان‌الله خان خودش شد حالا از پس کودتا، سر کمیسر شروع کرد به مصادره کردن زمین‌های ملاکان و زمین‌داران گیلان


audio: tQckWjpB4Nc_0117.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
و پیشبرد تفکرات کمونیستی، بله حالا در کنار انگلیس و حکومت مرکزی بخشی از مردمان گیلان هم شدند مخالف حکومت جنگل هوادارن مردمی هم داشتند می‌رفتند


audio: tQckWjpB4Nc_0118.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
اختلافات بالا گرفته بود همه چیز داشت نقش بر آب می‌شد برادر بزرگ یعنی شوروی باید میومد اختلافات درونی رو حل می‌کرد وگرنه با جاش از بین می‌رفت، نتیجه؟ یکی از کمونیست‌های مشروطه‌خواه مرموز ایرانی که بعد از دوران فتح تهران به دست مشروطه‌خواهان تشریف برده بود روسیه و اونجا تبدیل شده بود به یکی از مقربان رهبران بولشویک


audio: tQckWjpB4Nc_0119.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
و البته مسئولیت کنگره‌ای به نام ملل شرق رو بر عهده داشت در روسیه وارد ایران شد، اومد کارو در بیاره، مشکلاتو حل کنه از کی صحبت می‌کنیم؟ حیدر خان عمو اقلی عجیب غریب وارد می‌شود


audio: tQckWjpB4Nc_0120.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
این حیدر خان اومده بود بین احسان الله خان و میرزا کوچک خان رفاقت برقرار کنه، دوباره جوش بده بین این دو رو نتیجه چی شد؟ سیزدهم مرداد 1300 دوباره میرزا کوچک خان شد سرکمیسر حکومت و البته کمیسر مالی خالو قربان یعنی یار احسان الله خان شد وزیر جنگ این حیدر خان هم که اومده بود کارو دربیاره خودش شد کمیسر خارجی، وزیر امور خارجه طور


audio: tQckWjpB4Nc_0121.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
حالا هدف چی بود؟ حمله به تهران، تصرف پایتخت بله حالا تهران اون تهران سابق نبود هدف این بود، تهرانه اون تهران نبود سوم اسفند 1299 یعنی چند ماه قبل یک کودتا رقم خورده بود در تهران سید ضیاءالدین طباطبایی حالا نخست وزیر بود ممه رو لولو برده بود و آقای سیدضیا رفیق غارش، رضا خان سردار سپهو گذاشته بود کارو در بیاره تو تهران و ایران


audio: tQckWjpB4Nc_0122.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
یعنی این دو سید ضیا و آقای رضاخان آماده بودن، قصد داشتنن قائله‌ی گیلان رو با جاش تموم کنن بره پی کارش


audio: tQckWjpB4Nc_0123.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
حکومت جنگل اما باز هم درگیر اختلافات داخلی بود با همه‌ی این بالا و پایین‌ها اومدن حیدر خان و عوض بدل شدن‌ها حکومت جنگل هنوز هم درگیر اختلاف بود بیایم جلوتر مهرماه 1300 طرفداران میرزا خیلی خودجوش عامل شوروی رو یعنی همون حیدر خان عمو اقلی رو یهو ترور می‌کنن گرچه شاید این ترور به دستور میرزا کوچک خان جنگلی بوده این راز سر به مهر تاریخ است


audio: tQckWjpB4Nc_0124.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
اما اون‌چه که مشخصه اینه با ترور حیدر خان اوضاع حکومت گیلان کلا شیر تو شیر شد از اون ور رضاخان تو راه بود میخواست بیاد کارو دربیاره، موعد جنگ نزدیک بود شوروی هم با انگلیس اون ورش توافق کرده بود و یکی از مسائلی که سرش توافق کرده بودن شوروی و انگلیس خالی کردن پشت جمهوری گیلان بود اون ور هم هیچی به هیچی نیروهای سردار سپه رضاخان رسیدن گیلان خالو قربان تسلیم قوای دولتی شد


audio: tQckWjpB4Nc_0125.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
کلا رشتو تحویل داد بدون خونریزی از اون ور احسان‌الله خان چه کرد؟ معروف به رفیق سرخ، او چه کرد؟ پیچید به بازی فرار کرد یه عده از مجاهدان قفقازی رو، رفقاشو برداشت همه فرار کردن باکو دیگه کسی نمونده بود نتیجه چه شد؟ رشت به تصرف نیروهای دولتی دراومد کلا تنها کسی که مونده بود سر مواضعش میرزا کوچک خان جنگلی بود او با این که خیانت دیده بود


audio: tQckWjpB4Nc_0126.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
عده‌ای از یارانش به او خیانت کرده بودن، همه رفته بودن به جنگ و گریز در جنگل‌های ایران، شمال ایران، ادامه می‌داد از جمهوری گیلان مونده بود یه دونه میرزا کوچک خان و رفقاش بقیه همه رفته بودند


audio: tQckWjpB4Nc_0127.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
جمهوری گیلان از بین رفته بود عملا جمهوری‌ای که البته با تمام ایرادات و مشکلاتی که داشت یک حکومت خودمختار قومیتی نبود این نکته‌ی مهمیه، مثال بزنیم خالو قربان کرد بود احسان الله خان مازندرانی بود حیدر خان عمو اقلی که از شوروی اومد و جعفر پیشه‌وری که در دوران ریاست احسان‌الله خان کمیسر داخلی بود ایشون اینا اهل آذربایجان بودند


audio: tQckWjpB4Nc_0128.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
این آقای جعفر پیشه‌وری پرانتز عرض کنم همان کسیست که بعدها قائله‌ی فرقه‌ی دموکرات آذربایجانو راه میندازه با حمایت شوروی باز هم برای یه مدتی هم آذربایجان ایرانو خودمختار می‌کنه خودش این البته موضوع مفصلیست برای یک قسمت دیگه میشه بهش پرداخت علاقه‌مند بودید بنویسید انجام وظیفه خواهیم کرد بسیار جذابه به هر حال کار جمهوری گیلان تمام شده بود و فقط مونده بود میرزا کوچک خان


audio: tQckWjpB4Nc_0129.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
او هم همراه با آخرین یار و یاورش در جنگل‌های گیلان به فرار ادامه می‌داد که بود آخرین یار و یاورش؟ عرض می‌کنم


audio: tQckWjpB4Nc_0130.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
میرزا بعد از ده روز پنهان شدن نهایتا با تنها یار وفادارش گائوک آلمانی معروف به هوشنگ کسی که شیفته‌ی میرزا بود و نقش مترجمش رو هم ایفا می‌کرد حالا هوشنگ از کجا میاد؟ بحث دیگریست تصمیم می‌گیرن این دو فرار کنن برن پیش عظمت خانم فولادلو حاکم وقت خلخال به این نتیجه رسیدن که تنها جایی که می‌تونیم بریم اینجاست این حاکم خلخال تنها کسی بوده که همیشه از میرزا حمایت می‌کرده


audio: tQckWjpB4Nc_0131.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
نتیجه؟ حرکت کردند به سمت کوه‌های تالش طبیعت اما باهاشون خوب تا نکرد گرفتار بوران و برف شدید شدند، نتیجه چه شد؟ همه به می‌دانید که سرانجام زیر فشار سرما و برف روز جمعه یازدهم آذر ماه 1300 در حالی که میرزا کوچک خان جنگلی هوشنگ رو کول خودش گرفته بود از پای درآمد میرزا


audio: tQckWjpB4Nc_0132.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
احتمالا از اینجا به بعد هوشنگ تن بی جان میرزا رو بر دوش گرفته بود و در برف و بوران به راهش ادامه می‌داد که به مقصد برسه، برسه پیش حاکم خلخال هر چند او هم نتونست در برابر سرما مقاومت کنه و در نهایت طبیعت فائق آمد جسد هوشنگ هم کنار جان بی جان میرزا کوچک خان جنگلی پیدا شد


audio: tQckWjpB4Nc_0133.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
بدن هر دو پیدا شد، محلی‌ها پیدا کردند بدن میرزا رو چه کردند؟ بردند گیلوان خلخال آقا سید نصرالله گیلوانی از بزرگان اون منطقه با احترام جسد میرزا رو برد که در صومعه‌ی گیلوان دفن کنه اما خبر به یکی از دشمنان گیلک میرزا کوچک خان رسیده بود محمد خان سالار شجاع با یارانش حمله کرد به مراسم تدفین میرزا


audio: tQckWjpB4Nc_0134.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
سر میرزا رو از تنش از جسد یخ‌زده‌ی او جدا کرد سر رو نزد رضا خان سردار سپه برد و احتمالا جایزه‌ای هم دریافت کرد در نهایت میرزا زنده نموند تا پادشاه شدن این دشمن دیرینه‌ش، رضا خان رو ببینه او نماند تا ورق خوردن صفحه‌ی تاریخ ایران زمینو به چشم سر به چشم ببینه


audio: tQckWjpB4Nc_0135.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
در ادامه و 1321 جسد میرزا کوچک خان جنگلی بنا به وصیتی که خود کرده بود با اجازه‌ی مجتهدان زمان از گیلوان به رشت انتقال پیدا کرد جسد او زیر تپه‌ای مقابل بقعه‌ی سلیمان داراب به خاک سپرده شد بعدها البته بر آن تپه بارگاهی ساخته شده و جالبه هیچ یک از سران اصلی حکومت جنگل در این دنیا عاقبت خوشی ندیدند


audio: tQckWjpB4Nc_0136.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
چرا؟ تاریخو مرور کنیم؟ دکتر حشمت اعدام شد حیدرخان عمو اقلی ترور شد میرزا و هوشنگ هر دو یخ زدند احسان الله خان یا همون رفیق سرخ یا رفیق سرخ بعد از شکست حکومت گیلان فرار کرد سمت باکو و شوروی اما در دوره‌ی استالین متهم شد این آدم به خیانت و جالبه دادگاه احسان الله خان کلا بیست دقیقه طول می‌کشه اون زمان قاضی شوروی او رو محکوم به مرگ کرد و نهایتا او هم


audio: tQckWjpB4Nc_0137.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
به جوخه‌ی اعدام سپرده شد از بقیه هم صحبت کنیم خالو قربان که رفته بود با رضا خان همکاری کنه توسط سردار سپه برای سرکوب اسماعیل سیمیتقو از خوانین و البته راهزنان کرد آذربایجان فرستاده شد او علیه حکومت مرکزی شوریده بود، سیمیتقو آقای خالو قربان برای سرکوب رفت جسدش برگشت، کشته شد نهایتا هم جعفر پیشه‌وری او هم سرنوشت عجیبی پیدا کرد اما


audio: tQckWjpB4Nc_0138.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید از سرنوشت او اینجا صحبت نکنیم به زودی در پادکستی مجزا اگر شما دستور بفرمایید از زندگی او، عملکردش و آن‌چه بر سرش آمد مفصل خواهیم گفت جعفر پیشه‌وری درس خوبیست در تاریخ


audio: tQckWjpB4Nc_0139.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
شد به اقبال شهنشه ختم، کار جنگلی جنگل از خلخال و طارم امن شد تا انزلی دولت دزدان جنگل سخت مستعجل فتاد دولت دزدی بلی باشد بدین مستعجلی این بخشی از قصیده‌ی ملک‌الشعرای بهار بود در وصف پایان کار میرزا کوچک خان جنگلی و رفقاش قصیده‌ای که نشون میده چطور ملی‌گرایان مشروطه‌خواه


audio: tQckWjpB4Nc_0140.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
از پس مرگ میرزا هم از او و کاری که کرده بود نفرت داشتند و قصد او رو تجزیه‌ی ایران و سرسپردگی در برابر شوروی می‌دونستند اما چپ گرایان و به خصوص اسلام‌گرایان نگاهی دیگر دارند به میرزا کوچک خان جنگلی آن‌ها ایشون رو شهید راه آزادی، مبارزه علیه استبداد و استعمار و البته یک انقلابی الهامبخش می‌دونستند و می‌دونند به نوعی


audio: tQckWjpB4Nc_0141.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید اشاره کنیم به شعر نصرت‌الله مردانی یکی از شعرای مسلمان انقلابی، او می‌سراید که بر وسعت اندیشه‌ی خونبار جنگل از پشت خنجر می‌خورد سردار جنگل بر کنده‌های پیر زخم تیر پیداست پوشیده از گل‌های خون، دیوار جنگل


audio: tQckWjpB4Nc_0142.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید این قسمت رو با سوالاتی به پایان بریم میرزا کوچک خان جنگلی این بود یا آن؟ خائن بود یا قهرمان؟ آیا جنبش جنگل محصول استبداد و بی‌ثبانی داخلی بود؟ یا محصول استعمار و نفوذ خارجی آیا نیت این جنبش، نیت میرزا کوچک خان، ساخت ایرانی آرمانی بود؟ ایرانی بر اساس آرمان جنگلیان؟


audio: tQckWjpB4Nc_0143.opus
source: youtube
source_id: tQckWjpB4Nc
invalidation: VALID
text:
یا نیت او ساخت گیلانی جدا از ایران بود؟ بر اساس اهداف کمونیست‌های شوروی؟ این‌ها سوالات و قضاوت‌هاییست به قدمت تاریخ معاصر من و شما کار ما چیست؟ روایت کار شما چیست؟ قضاوت؟ پس


audio: 437caysOokE_0001.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
اایران در دولت من ورشکست شده بود برای ترور پول نداشت اما حالا و در دولت دموکرات‌ها ایران یک کشور پولداره و ما یه کشور در حال شکستیم ما ملتی هستیم که به شدت در حال نزوله سراسر جهان به ما می‌خندن آقا من به عنوان معاون رئیس‌جمهور در سرتاسر جهان سفر کردم مردم، رهبران ایالات متحده و جهان نه به ایالات متحده بلکه به ایشون می‌خندن به کسی که چهار سال پیش توسط 81 میلیون نفر آمریکایی اخراج شد فکر می‌کنم یعنی صادقانه بگم


audio: 437caysOokE_0002.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
فاجعه‌س کسی بخواد رئیس‌جمهور شه و در طول دوران حرفه‌ای خودش به طور مدام سعی کرده باشه از نژاد برای جداسازی میان مردم آمریکا استفاده کرده باشه این حرف‌ها هیچ معنی‌ای نمیده شما سیاهپوستی یا نیستی؟ برای ما مهم نیست، برای من مهم نیست، هر چی می‌خوای باش من نژادپرست نیستم ولی شما چی؟ شما از اسراییل نفرت داری این دروغه! من در تمام عمرم از اسراییل و مردمش حمایت کردم ولی معتقدم مردم فلسطین هم حق تعیین سرنوشت دارند و باید کرامتشون حفظ بشه


audio: 437caysOokE_0003.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
من دنبال راه حل دو دولتی هستم در نهایت من پایبند تشکیلاتم هستم اما شما چی؟ خبر داری خیلی از چهره‌ی جمهوری‌خواه از من حمایت کردن؟ بله! از تو حمایت کردن برای این که من در دولتم اونا رو اخراج کردم شما دموکرات‌ها چی؟ تا حالا کسی رو اخراج کردید؟ نکردید شما هر کسی هر کاری هم بکنه حاضر نیستید از منافعتون کوتاه بیاید اخراجش کنید آقا این‌ها بخشی از مناظره‌ی دو کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری پیش روی آمریکا بود


audio: 437caysOokE_0004.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
دوالد ترامپ جمهوری‌خواه و کاملا هریس دموکرات کاندیدای رسمی دو حزب مهمترین احزاب جهان و ایالات متحده احتمالا از دل این مناظره میشه تا حدی به تفاوت نگرش این دو حزب به سیاست و اقتصاد و اجتماع و دیپلماسی پی برد و البته برای ما ایرانیان تفاوت نگاه این دو حزب در ایالات متحده بسیار پیش از این مناظره هم روشن بود


audio: 437caysOokE_0006.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
اساسا این دو حزب از کجا میان؟ چطور تشکیل شدن و چه تاریخی دارن ما در دقایق آتی به این سوالات پاسخ خواهیم داد ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ تاریخچه‌ی احزاب ایالات متحده و شما بشنو آمریکا سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: 437caysOokE_0009.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
نوشته‌ی حسین دهشیار و دوم گزارش‌هایی که در ارتباط با این موضوع در تمام این سال‌ها از رسانه‌های معتبر داخلی و خارجی منتشر شده و اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید


audio: 437caysOokE_0012.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
حدود یک ماه دیگر انتخابات ریاست جمهوری آمریکا برگزار خواهد شد و آمریکایی‌ها از بین دو کاندیدایی که یه سری ویژگی‌های مشترک دارند رئیس‌جمهور چهار سال آینده‌شون رو انتخاب خواهند کرد


audio: 437caysOokE_0014.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
بر اساس اصل دوم قانون اساسی ایالات متحده کاندیدای ریاست جمهوری ایالات متحده حتما باید متولد آمریکا باشد حداقل چهارده سال متوالی در آمریکا زندگی کرده باشد و حداقل سی و پنج سال تمام داشته باشد اما شما به می‌دانید که دو جناح سیاسی آمریکا یعنی دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان اصلی‌ترین احزابی هستند که در انتخابات آمریکا نقش‌آفرینی می‌کنند و نتیجه؟


audio: 437caysOokE_0015.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
واقعیات پشت پرده این است که کاندیداهای اصلی ریاست جمهوری آمریکا باید یک ویژگی دیگر هم داشته باشند باید کاندیدای رسمی یکی از این دو حزب باشند اما آیا در تاریخ ایالات متحده که تقریبا 250 سال عمر دارد همواره فقط همین دو حزب نقش آفرینی کردند؟ برای پاسخ به این سوال و کلی سوالات دیگر درباره‌ی تاریخ احزاب آمریکا باید برگردیم


audio: 437caysOokE_0016.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
باید سفر کنیم به دو قرن و نیم پیش از این البته پرانتز یادآوری کنم ما قبل از این در مورخ در یک قسمت مستقل به تاریخ استقلال آمریکا پرداختیم در واقع در اون قسمت مقدماتی رو عرض کردیم بسیار مکمل خوبیست پیشنهاد می‌کنم حتما ببینید بشنوید از یوتیوب مورخ اونجا بنده توضیح دادم که انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا زمانی برگزار شد برای اولین بار که آمریکا از بریتانیا جدا شد و استقلالشو به دست آورد، نتیجه؟


audio: 437caysOokE_0017.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
رهبران استقلال آمریکا اون زمان میان یک کنوانسیون تشکیل میدن که مسئولیتش تدوین قانون اساسی آمریکا بوده به اون کنوانسیون میگن کنوانسیون فیلادلفیا، از همون زمان از چه سالی صحبت می‌کنیم؟ 1776 میلادی برای پاسخ به این سوال که تاریخ این احزاب چه هستند؟ و چه تاثیری در انتخابات آمریکا دارند سفر کنیم به 1776


audio: 437caysOokE_0018.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
زمانی که موضوع شیوه‌ی انتخاب رئیس‌جمهور به عنوان رئیس کشور و اداره کننده‌ی حکومت فدرال ایالات متحده در جلسات اون کنوانسیون مطرح میشه اعضای موجود چند روش رو پیشنهاد میدن مثلا یه گروه میگن انتخاب رئیس‌جمهور توسط کنگره انجام شود گروه دیگری میگن انتخاب توسط فرمانداران ایالات متحده انجام شود دسته‌ی سومی اما بودند که گفتند انتخاب رئیس‌جمهور


audio: 437caysOokE_0019.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
باید توسط مجالس قانونگذاری ایالات متحده اتفاق بیفتد و دسته‌ی چهارم گفتند انتخاب رئیس‌جمهور باید توسط یک گروه ویژه‌ای از اعضای کنگره و با انتخاب مستقیم توسط آرای مردم انتخاب شود ادعای دموکراسی داریم اما هیچکدام از این روش‌ها رای لازم به دست نیاورد قطعی نشد در آن کنوانسیون در واقع هیچکدوم از این روش‌ها رای نیاورد


audio: 437caysOokE_0023.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
ماده‌ی دوی قانون اساسی آمریکا، روش انتخابات ریاست جمهوری از جمله ایجاد کالج انتخاباتی رو تعیین می‌کنه، یعنی چی؟ یعنی انتخابات آمریکا دو مرحله‌ایست اول مردم میرن رای میدن اسم رئیس‌جمهور و معاون اول مد نظرشون رو روی برگه می‌نویسن اما رئیس‌جمهور اینجوری انتخاب نمیشه! همین‌جور الکی نیست مردم همزمان اعضای کالج انتخاباتیشون رو هم انتخاب می‌کنن و این کالج انتخاباتی چیست؟


audio: 437caysOokE_0024.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
کسانی هستند که قراره از طرف مردم اون ایالت به رئیس‌جمهور منتخب رای بدن البته عرفا همواره به رئیس‌جمهوری رای دادن در تاریخ که مردمان اون ایالت از قبل رو کاغذ نوشتن، انتخاب کردن گرچه قانونا موظف نیستن که قطعا به همونی که مردم انتخاب کردن رای بدن ولی معمولا این اتفاق میفته و افتاده در تاریخ آمریکا به جز استثناهایی در تاریخ همواره اعضای کالج انتخاباتی هر ایالت


audio: 437caysOokE_0025.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
به رئیس‌جمهور منتخب مردم ایالتشون رای دادن تقریبا همواره نتیجه‌ی آرای کالج‌های انتخاباتی با نتایج آرای مردمی آمریکا یکی بوده به جز چهار مورد غیر از سال‌های 1876، 1888، 2000 میلادی و 2016 میلادی همواره یکسان بوده، رای مردم و رای کالج‌های انتخاباتی


audio: 437caysOokE_0027.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
این کالج انتخاباتی که ازش صحبت می‌کنیم چیست و چرا وجود داره؟ ما می‌دونیم که کالج یعنی موسسه‌ی آموزشی اینجا اما معنیش چیه؟ گروهی که هدف مشترک دارند اعضای این کالج‌ها رو بهشون میگن گزینشگران


audio: 437caysOokE_0030.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
این روشی که ازش صحبت کردیم از کجا میاد؟ این روش در واقع حاصل تواق بین اون دسته از افرادیست که می‌خواستن کنگره رئیس‌جمهور رو انتخاب کنه و اون دسته‌ای که رای مردم رو ترجیح می‌دادند ترکیب این دو تاست با این کار ضمن حفظ مشارکت عموم مردم در انتخابات به ایالات کم جمعیت حق حضور بیشتری داده می‌شد و تاثیرگذار بودن از اون ور انتخابات مستقل از کنگره برگزار می‌شد یعنی نفوذ کنگره درش وجود نداره


audio: 437caysOokE_0031.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
نکته‌ی مهمتر ایالات پرجمعیت‌تر یا تاثیرگذارتر تاثیر بیشتری در انتخابات داشتن و ایالت‌های کم‌جمعیت‌تر و کم‌تاثیرتر، تاثیر کمتر اگر مثال وطنی بزنیم به طور مثال تهران جمعیت بیشتر و تاثیر بیشتری داره در مملکت پس تاثیر بیشتری در انتخابات باید داشته باشه فلان شهر تاثیر کمتر و تاثیر کمتر در انتخابات این رو مردمان هم با دلیل و قانون و منطق پذیرفتند در آمریکا و این اتفاق داره می‌افته عملا


audio: 437caysOokE_0032.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
از اون ور هم عرض کردم کنگره و مجلس و سنا و هر آن چیز دیگری هیچ نفوذی در انتخابات به این شکل ندارد در نتیجه رئیس‌جمهور انتخابی ایالات متحده با این روش از نهایت استقلاب عمل برخوردار خواهد بود دیگه وامدار کسی، حزبی نیست از نفوذ سیاسی گروه‌های قدرت مصون می‌مونه رئیس‌جمهور دیگه نباید باج بده یه جورایی میشه گفت قانونگذاران آمریکایی تلاش کردند


audio: 437caysOokE_0033.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
که تا می‌تونن عرصه‌ی انتخابات رئیس‌جمهور رو از توده‌گرایی و پوپولیسم دور نگه دارند حال این که با وجود افرادی مثل ترامپ تا چه اندازه موفق شدند بحث دیگریست قضاوت با شما اما به‌هرحال نظرشون اینه که با این روش کسی نمی‌تونه با عوام‌فریبی رئیس‌جمهور شه و از اون سمت احزاب بسیار نقششون پررنگ میشه و پررنگ می‌مونه اینه حفظ تعادل در همه چیز از نظر قانونگذاران آمریکایی


audio: 437caysOokE_0035.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
اما برگردیم به تاریخ تحزب در آمریکا، بحث اصلیمون این احزاب از کجا اومدن؟ تاریخ توسعه‌ی سیستم حزبی در آمریکا رو می‌تونیم به پنج دوره‌ی اصلی تقسیم کنیم دوره‌ی اول در 1792 میلادی شروع میشه تا 1824 میلادی توی این دوره احزاب اولیه تشکیل میشن در سیاست آمریکا اون زمان، زمانیست که ایالات متحده تازه از جنگ استقلال خارج شده و نیاز داره به یک ساختار سیاسی جدید


audio: 437caysOokE_0036.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
حزب فدرالیست به رهبری الکساندر همیلتون و حزب جمهوری‌خواه دموکرات به رهبری توماس جفرسون اینا شکل می‌گیرن اون زمان این دو اولین احزاب سیاسی آمریکا بودند و در این دوره شکل گرفتند فدرالیست‌ها به دولت مرکزی قوی و سیاست‌های اقتصادی آقای همیلتون اعتقاد داشتند اون سمت، جمهوری‌خواهان دموکرات به دولت‌های ایالتی قوی‌تر و حقوق فردی بیشتر اعتقاد داشتند این احزاب و عملکردشون


audio: 437caysOokE_0037.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
در واقع داغی تنور این مدل سیاست در آمریکا با انتخابات سال 1800 میلادی به اوج خودش می‌رسه این اولین دوره‌ی تحزب در آمریکا


audio: 437caysOokE_0038.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید کمی نازک شیم روی این دوره مرور کنیم این دوره‌ی تاریخی رو چه افرادی رئیس‌جمهور آمریکا شدند؟ در این سال‌هایی که ازش صحبت کردیم در دوره‌ی اول تحزب آمریکا از 1792 میلادی تا 1824 جرج واشنگتن اولین رئیس‌جمهور آمریکا بود که دو دوره‌ی متوالی خدمت کرد، هشت سال واشنگتن نقش مهمی در شکل‌گیری دولت جدید و تثبیت اصول دموکراسی داشت واقعا او به عنوان یک رهبری بی‌طرف شناخته میشد


audio: 437caysOokE_0039.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
و از حزب بازی شدیدا دوری می‌کرد تعارف هم نداشت از پس او جان آدامز دومین رئیس‌جمهور بود و یکی از بنیانگذاران حزب فدرالیست دوره‌ی آدامز با تنش‌های سیاسی و اختلافات با فرانسه همراه بود او که رفت توماس جفرسون آمد سومین رئیس‌جمهور آمریکا که نویسنده‌ی اصلی اعلامیه‌ی استقلال آمریکا هم به شمار میره ایشون اما یک اتفاق مهم افتاد توماس جفرسون، رئیس‌جمهور وقت رو شکست داد شد رئیس‌جمهور


audio: 437caysOokE_0040.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
یعنی اولین رئیس‌جمهور تک دوره‌ای ایالات متحده آقای جان آدامز بوده اینه که عرض کردم سال 1800 میلادی به اوج خودش می‌رسه تحزب در آمریکا و رقابت در آن دوران در واقع انتخابات ریاست جمهوری 1800 بین جان آدامز و توماس جفرسون برگزار شد و به دلیل رقابت شدید و تغییر قدرت از حزب فدرالیست به حزب دموکرات جمهوری‌خواه بسیار مهم است و این انتخابات همواره به یاد می‌ماند در تاریخ سیاسی آمریکا


audio: 437caysOokE_0041.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
یک اتفاق دیگه هم تو انتخابات 1800 میلادی افتاد یه نکته رو البته بنده عرض کنم ما داریم درباره‌ی زمانی صحبت می‌کنیم که تو کشور خودمون در ایران فتحعلی‌شاه قاجار روی کار بود در آمریکا چه خبر بود؟ تحزب سیاسی و انتخابات! و رقابت حزب‌های سیاسی با تفکرات متفاوت و مدرن به‌هرحال چی شد تو انتخابات 1800؟ اتفاق دیگر چه بود؟ تا اون زمان بر اساس قانون و سیستم اصلی ایجاد شده توسط ماده‌ی دوی انتخاب کنندگان


audio: 437caysOokE_0042.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
مردم آمریکا فقط بین دو نامزد انتخابات به یکیشون رای می‌دادن در واقع به معاون اول رای نمی‌دادن اون زمان یک رئیس‌جمهور انتخاب می‌کردن نتیجه چی بود؟ کسی که بیشترین رایو می‌آورد میشد رئیس‌جمهور کسی که تو انتخابات دوم می‌شد الزاما می‌شد معاون اول رئیس‌جمهور یعنی این نبود که از دور سیاست و رقابت کنار بره کامل تو ابعادی حتی می‌تونست مشکل ایجاد کنه به‌هرحال دو رقیب یکیشون اول شده بود یکی دوم


audio: 437caysOokE_0043.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
این شیوه‌ی انتخاب تو انتخابات ریاست جمهوری 1800 که آرون بور دقیقا به اندازه‌ی توماس جفرسون رای الکترال کسب کرد به هم خورد! مساوی شدن! دعوا شد اینجا، چرا؟ کلی مشکل ایجاد شد چون قانون مشخصی هنوز وجود نداشت که اگر مساوی شدن کی رئیس‌جمهوره؟ کی معاون اول رئیس‌جمهور در نهایت توماس جفرسون با بالا و پایین‌ها میشه رئیس‌جمهور و بور میشه معاون اول اما رقابتشون تو دولت ادامه پیدا کرد این دو نفر


audio: 437caysOokE_0044.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
تو دولت دعوا بود! نتیجه؟ اینجا متمم دوازدهم قانون اساسی تصویب شد در ایالات متحده و چی می‌گفت؟ مردم رو ملزم می‌کرد دو رای بندازن تو صندوق یکی برای رئیس‌جمهور دیگری برای معاون اول رئیس‌جمهور اینجا نقطه‌ی عطفیست در سیاست و تاریخ ایالات متحده


audio: 437caysOokE_0047.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
در دوران ریاست جمهوریش کارهای مهمی هم کرد مثلا پا شد رفت لوئیزیانا رو از فرانسه خرید و این‌جوری مساحت ایالات متحده دو برابر شد تقریبا بسیار کار مهمی بود به‌هرحال دوران او هم سر اومد از پس او جیمز مدیسون شد چهارمین رئیس‌جمهور ایالات متحده و او یکی از نویسندگان قانون اساسی آمریکاست تو دوره‌ی او جنگ 1812 میلادی هم اتفاق افتاد با بریتانیا کل ملت آمریکا حسابی ملی‌گرا شدند


audio: 437caysOokE_0048.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
و این آقای مدیسون بسیار تاثیرگذار بود تو همین ملی‌گرا کردن ملت آمریکا دوران او هم تمام شد بعد از مدیسون، جیمز مونرو شد پنجمین رئیس‌جمهور آمریکا او معتقد بود هرگونه دخالت اروپایی‌ها در امور قاره‌ی آمریکا به عنوان تهدیدی برای امنیت ملی آمریکا تلقی خواهد شد و باباتونو درمیاریم از اون سمت شما هم بابای ما رو دربیارید اگر تو اروپا دخالت کردیم


audio: 437caysOokE_0050.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
آمریکا هم در اروپا دخالت نکند! حله؟ حله نظریات آقای مونرو معروف شد به دکترین مونرو که شاکله‌ی کلی سیاست خارجی آمریکا رو شکل داد واقعا! تا کی؟ همه چیز یک تا دارد در تاریخ به دکترین مونرو معتقد بودند همه اروپاییان دخالت نمی‌کردند، آمریکا دخالت نمی‌کرد اون ور تا جنگ جهانی دوم دیگه اینجا گفتن مونرو پونرو ما نمی‌شناسیم بذار کنار بریم تو جنگ آمریکا پا گذاشت به میدان جنگ اروپایی‌ها


audio: 437caysOokE_0051.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: INVALID_CHARS
text:
یه نکته هم اینجا اضافه کنیم: از زمانی که جفرسون اومد روی کار و با حزب جمهوری‌خواه‌ـ‌دموکرات برنده‌ی انتخابات شد تا 1824


audio: 437caysOokE_0052.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
این حزب در تمامی انتخابات‌های ریاست جمهوری آمریکا برنده شده بود در واقع این حزب تبدیل شده بود به حزب اول آمریکا در اون دوران و حزب فدرال کلا رفته بود تو حاشیه، یعنی حزب رقیب اما اتفاقی افتاد اتفاقی افتاد که آمریکا رو وارد دوره‌ی دوم انتخابات ریاست جمهوری خودش کرد در تاریخ سیاسیش عرض کردم پنج دوره‌ی اصلی دارد تاریخ انتخابات و تحزب در آمریکا


audio: 437caysOokE_0054.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
بین سال‌های 1828 تا 1854 میلادی این دوره‌ی دوم انتخابات ریاست جمهوریست که اتفاقاتی هم افتاد از 1824 شروع شد چهار کاندیدا هم داشت انتخابات ریاست جمهوری آن سال


audio: 437caysOokE_0056.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
عرض کردم حزب اول آمریکا شده بود حزب فدرال، حزب رقیب کلا تو در و دیوار بود نتیجه چه شد؟ اختلافات درون حزب بالا گرفت سیاست پدر مادر نمی‌شناسد حتی هم‌حزبی‌ها وقتی سر قدرت صحبت بکنن دیگه همدیگه رو نمی‌شناسن اگرچه آقای جان آدامز اون سال رئیس‌جمهور شد بعد از کش و قوس‌های بسیار اما دوره‌ی بعد انتخابات یعنی 1828 دیگه ما و آمریکایی‌ها در واقع


audio: 437caysOokE_0058.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
از این حزب انشعاب شده بود دعوا توش بالا گرفته بود در طول این چهار سالی که آقای جان آدامز رئیس‌جمهور بود حالا چه انشعابی؟ آقایان اندرو جکسون و مارتین ون‌بیورن


audio: 437caysOokE_0062.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
حالا انشعاب کرده بودن این دو نفر اسمشو گذاشته بودن حزب جدیدمون به نام دموکرات خالی از اون ور دعوا بالا گرفت جان آدامز رئیس‌جمهور رفت با فدرالیست‌های قدیم اون حزب دومی که کلا تو در و دیوار بود متحد شد و حزب جمهوری‌خواه ملی رو از دل حزب منشعب کرد تا الان دو انشعاب اتفاق افتاد به‌هرحال نتیجه‌ی انتخابات 1828 و این دعواها چه شد؟ دموکرات‌ها بازی رو بردند


audio: 437caysOokE_0063.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
آقای اندرو جکسون و رفقا بازی رو بردند و همین اندرو جکسون شد رئیس‌جمهور بعدی آمریکا حالا چه جور آدمی بود اندرو جکسون؟ و حزب دموکرات تازه تاسیس بسیار شیفته‌ی سیاست‌های پوپولیستی و حمایت از حقوق ایالت‌ها بود در برابر حقوق کل ایالات متحده و حالا تو همین زمان یعنی همین دوره‌ی ریاست جمهوری اندرو جکسون که هشت ساله هم بود، دو دوره رئیس‌جمهور بود


audio: 437caysOokE_0064.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
یک حزب جدیدی هم در آمریکا ایجاد شد به نام حزب ویگ این حزب مخالف اصلی دولت جکسون بود و معتقد بود باید بریم سراغ سیاست‌های اقتصادی ملی‌گرایانه و زیرساخت‌هامون رو توسعه بدیم نتیجه چه شد؟ یهو از وسط دعوای جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها حزب ویگ شروع کرد به محبوب شدن


audio: 437caysOokE_0065.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
بیایم جلوتر اندرو جکسون 1828 به عنوان هفتمین رئیس‌جمهور ایالات متحده انتخاب میشه تو همون انتخاباتی که عرض کردم کلی حاشیه داشت انشعاب از حزب اصلی به وجود اومده بود آقای جکسون به عنوان بنیانگذار حزب دموکرات شناخته میشه و از سیاست‌های او تاثیرات زیادی بر ساختار سیاسی و اقتصادی کشور آمریکا ایجاد شده و البته یک بحران هم ایشون با سیاست‌هاش ایجاد کرد بحرانی درباره‌ی بانک ملی ایالات متحده


audio: 437caysOokE_0066.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
کلا ایشون یهو بانک ملی ایالات متحده رو منحل کرد با جاش حالا چرا و چگونه‌ش واقعا بحث این قسمت ما نیست اما در دوره‌ی ایشون ایالات متحده هی گسترش پیدا کرد هی با بومیان جنگید هی جنبش‌های اجتماعی مختلفو تجربه کرد و شاید این مهمترین اتفاقات دوره‌ی ریاست جمهوری اندرو جکسون باشه جنبش‌های مختلفی تو آمریکا راه افتاد از جنبش سیاه‌پوستان و لغو برده‌داری بگیریم که خیلی مهم بود


audio: 437caysOokE_0067.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
تا جنبش زنان این جنبش‌ها تاثیرات زیادی بر جامعه‌ی آمریکا گذاشت تنش‌های درون جامعه برای سال‌ها ادامه پیدا کرد و طولانی شد تا 1860 میلادی از 1828 تا 1860 ما آثار و تنش‌ها رو می‌بینیم این 1860 میلادی دیگه جاییست که اینقدر دعوا و درگیری و تنش زیاد شد که خود حزب دموکرات یهو دو شاخه شد شمالی‌ها، جنوبی‌ها، جغرافیا


audio: 437caysOokE_0068.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
هم‌حزبی‌ها بر اساس جغرافیای زندگیشون دو قسمت شدن در ادامه خواهم گفت و تو همین اختلافات بود که جمهوری‌خواهان تونستن دموکرات‌ها رو شکست بدن تو اختلافات درونی دموکرات‌ها و اینجاست که آبراهام لینکلن بزرگ آمد بر صندلی ریاست جمهوری نشست تا برگ مهمی را ورق زند در تاریخ ایالات متحده


audio: 437caysOokE_0069.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
خب اجازه بدید پیش از ادامه برگردیم به خط داستانی خودمون عرض کردم بالاتر حزب جدیدی ایجاد شد به نام حزب ویگ و خیلی هم محبوب شد نازک شیم کمی بر این حزب ویگ این حزب 1833 میلادی تاسیس شد زمان ریاست جمهوری اندرو جکسون که بسیار هم مخالف سیاست‌های او بود تا اواسط دهه‌ی 1850 میلادی فعال بود حزب ویگ


audio: 437caysOokE_0071.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
این حزب در مخالفت با سیاست‌های ریاست جمهوری اندرو جکسون و حزب دموکرات اساسا به وجود اومد حتی ویگ‌ها از برتری کنگره بر رئیس‌جمهور حمایت می‌کردن می‌گفتن آقا کنگره باید قوی‌تر از رئیس‌جمهور باشه و علاقه‌مند بودند بسیار به برنامه‌های مدرن‌سازی آمریکا و اقتصاد دولتی در تاریخ ایالات متحده چهار رئیس‌جمهورشون عضو همین حزب ویگ بودند ویلیام هنری هریسون، نهمین رئیس‌جمهور


audio: 437caysOokE_0072.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
از پس او جان تایلر دهمین رئیس‌جمهور بعدش زکری تیلور دوازدهمین رئیس‌جمهور و بعد از اون کی؟ ویلارد فیلمور سیزدهمین رئیس‌جمهور ایالات متحده این‌ها مال حزب ویگ بودند البته حزب ویگ دو بار برنده‌ی انتخابات میشه اما به خاطر مرگ رئیس‌جمهورها و طبق قانون معاون اول‌هاشون جایگزین میشن که همین باعث میشه تعداد رئیس‌جمهور‌های این حزب به چهار برسه در واقع دو تا رئیس‌جمهور داشتن


audio: 437caysOokE_0073.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
دو تای دیگه که شدن چهارتا، معاون‌هایی بودن که اینا مردن اینا جاشون نشستن در نهایت این حزب ویگ تو دهه‌ی 1850 میلادی به دلیل اختلافات داخلی سر مسئله‌ی برده‌داری از همه مهمتر بحث برده‌داری بود دچار انشعاب میشن ویگ‌های شمالی میرن قاطی میشن با حزب جمهوری‌خواه ویگ‌های جنوبی میرن قاطی میشن با حزب دموکرات اینو اضافه کنیم به بالا گرفتن دعوای دموکرات‌ها در 1860 میلادی


audio: 437caysOokE_0075.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
خب، نوبتی هم باشه نوبت نازک شدن اساسیست روی حزب دموکراتی که آقای جکسون پایه‌گذاری کرد هنوز هم هست تا امروز قدرتمنده در ایالات متحده این حزب به عنوان قدیمی‌ترین حزب سیاسی فعال در جهان شناخته میشه دموکرات‌ها در طول تاریخ، خودشون رو به عنوان حامیان حقوق مدنی و اصلاحات اجتماعی معرفی کردند


audio: 437caysOokE_0077.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید نازک شیم روی الاغ این نماد دموکرات‌هاست و داستانش برمی‌گرده به 1820 میلادی به کارزار انتخاباتی آقای اندرو جکسون پایه‌گذار حزب دموکرات بود ایشون اون زمان رقبای آقای جکسون در ریاست جمهوری او رو که به زمختی مشهور بود تشبیه می‌کردن به الاغ نر


audio: 437caysOokE_0079.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
در فارسی آدم بی کله و زبون نفهم هم ترجمه میشه این جکس بسیاری از آمریکایی‌ها اندرو جکسون رو قهرمان جنک 1812 میلادی می‌دیدند و دوستش داشتن واقعا این رو توهین می‌دیدند، توهینی از طرف رقبای سیاسی جکسون خوششون نمیومد، نذاشتن در نهایت این لقب بچسبه به آقای جکسون و بمونه به ایشون در واقع اما جالبه خود آقای جکسون که پوست‌کلفت‌تر از این حرف‌ها بود از این برچسبه خوشش میاد میگه عه جکس! باحاله


audio: 437caysOokE_0080.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
اصلا بیاریدش در تبلیغاتش استفاده می‌کنه الاغو تو یه سری از پوسترهای انتخاباتیش عکس الاغ استفاده میشه در نهایت هم شما به می‌دانید جکسون با همین الاغ انتخابات رو می‌بره و میشه رئیس‌جمهور ایالات متحده اون زمان فقط 24 ایالت از این 50 ایالتی که امروز می‌بینیم ایالات متحده بود بیست و چهار ایالت بیشتر نبود، هنوز اینقدر بزرگ نشده بود به‌هرحال اندرو جکسونی که پوست کلفت بود و از الاغ هم استفاده کرد در پوسترهای انتخاباتیش


audio: 437caysOokE_0081.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
شد اولین رئیس‌جمهور از حزب دموکرات در آمریکا و شاید به همین دلیله که این حزب کم و بیش با الاغی که امروز نماد حزب دموکراته شناخته میشه آقای اندرو جکسون اون زمان گفت اصلا خوش‌یمن بود بیاریدش ناگفته نذاریم که این نماد تا دهه‌ی 1870 میلادی فراگیر نبود به این شکل، چندان به کار نمی‌رفت از پس اون گفتن خوش یمن بود برای اندرو جکسون روز اول این الاغه رو دیگه بیارید بذارید بمونه


audio: 437caysOokE_0082.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
خب برگردیم به دوره‌هایی که ازش صحبت کردیم پنج دوره‌ی مهم دارد انتخابات و تاریخ تحزب در آمریکا دو تا شو صحبت کردیم تا اینجا، بریم سراغ دوره‌ی سوم دوره‌ای که از 1854 میلادی آغاز میشه و تا 1896 ادامه داره توی این دوره حزب جمهوری‌خواه به عنوان حزب ضد برده‌داری تاسیس میشه و آقای آبراهام لینکلن هم عرض کردم اولین رئیس‌جمهور حزب جمهوری‌خواه بود


audio: 437caysOokE_0083.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
که تونست بیاد شکست بده دموکرات‌ها رو و بشینه بر صندلی ریاست جمهوری آمریکا فقط یه نکته رو یادآوری کنم اینجا تا الان چند تا انشعاب از اون حزب اصلی


audio: 437caysOokE_0085.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
اولین انشعاب چی بود؟ برای آقای اندرو جکسون و رفقا بود که حزب دموکراتو پایه‌گذاری کردند دومیش مال آقای جان آدامز و رفقا بود که با فدرالیست‌های قدیمی متحد شدند و حزب جمهوری‌خواه ملی رو تاسیس کردند این حزبی که ازش صحبت می‌کنیم حزبی که آقای آبراهام لینکلن اولین رئیس‌جمهورشه با اون دو تا متفاوته این حزب اسمش حزب جمهوری‌خواه خالیه همینی که الان هست قبلی جمهوری‌خواه ملی بود این جمهوری‌خواه خالیه


audio: 437caysOokE_0086.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
حالا چطور تاسیس شد این حزب جمهوری‌خواه؟ اون سال‌ها یعنی سال‌های دهه‌ی پنجاه اوج دعوا و درگیری بود بین حامیان و مخالفان برده‌داری در ایالات متحده یه پرانتز باز کنم ما در یک قسمت خیلی تلخ تاریخ برده‌داری رو در مورخ روایت کردیم پیشنهاد می‌کنم حتما ببینید بشنوید واقعا مکمل خوبیست به کنار حاوی درس‌های تکان دهنده‌ایست از تاریخ به‌هرحال تو دهه‌ی پنجاه اوج دعوا بود سر این مسئله در آمریکا نتیجه؟


audio: 437caysOokE_0087.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
مخالفان برده‌داری یک حزب تاسیس کردند به نام جمهوری‌خواه خالی با اون جمهوری‌خواه ملی عرض کردم فرق می‌کرد این حزبو تاسیس کردند مخالفان و با گنده‌شون آقای آبراهام لینکلن پا به میدان سیاست آمریکا گذاشتند


audio: 437caysOokE_0089.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
آقای لینکلن شد رئیس‌جمهور نتیجه‌ش چی شد؟ جنگ‌های داخلی، بله اینجا جنگ‌های داخلی از 1861 میلادی در ایالات متحده آغاز شد و تا بیش از چهار سال ادامه داشت تا 1865 و پایان جنگ‌های داخلی در آمریکا مساوی بود با پایان برده‌داری در آمریکا، لینکلن موفق شد چهار سال ریاست جمهوری، چهار سال جنگ و موفقیت البته رئیس‌جمهور جمهوری‌خواهان آقای لینکلن


audio: 437caysOokE_0090.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
جانش رو پای آرمان حزبش و خودش داد روی صندلی سی و سه‌ی تئاتر ترور شد ایشون اما حزب او دست از مبارزه‌ی سیاسی برای پایان دادن به برده‌داری برنداشت که نداشت و شروع کرد به حمایت از حقوق سیاه‌پوستان پرانتز یادآوری کنم ما یک قسمت تاریخ ترورهای رئیس‌جمهورهای آمریکا رو هم بررسی کردیم در مورخ، ببینید بشنوید آبراهام لینکلن رو مفصل آنجا گفتیم داستانش رو به‌هرحال


audio: 437caysOokE_0091.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
این سمت حزب جمهوری‌خواه از حقوق سیاهپوستان دفاع می‌کرد در مقابلش دموکرات‌ها به عنوان حزب رقیب و حزب مخالف طرفدار سیاست‌های محافظه‌کارانه بودند جالبه کاملا برعکس وضعیت امروزه که با هم صحبت می‌کنیم یعنی شما فکر کن یه زمانی دموکرات‌ها حامی برده‌داری بودند جمهوری‌خواهان می‌گفتن نه برده‌داری نباشه یک قرن و نیم بعد الان که با هم صحبت می‌کنیم دموکرات‌ها با باراک اوبامای سیاهپوست


audio: 437caysOokE_0092.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
میان برابر جمهوری‌خواهان محافظه کار برنده‌ی انتخابات میشن جاشون عوض میشه تاریخ چه چرخش‌هایی که ندارد و چه درس‌هایی که در آن نهفته نیست و سیاست که پدر و مادر ندارد


audio: 437caysOokE_0093.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید قبل از این که ببینیم چجوری جانمایی سیاسی دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان تغییر کرد صدوهشتاد درجه جاشون عوض شد ببینیم نماد جمهوری‌خواهان از کجا میاد؟ نماد دموکرات‌ها رو عرض کردیم، چی بود؟ الاغ بود نماد جمهوری‌خواهان چیه؟ فیل فیلی که نماد جمهوری‌خواهانه اوایل 1860 میلادی متولد میشه داستانش از اونجا میاد اون زمان از نماد فیل برای بیان استقامت و ورزیدگی سربازان شمالی استفاده می‌شد


audio: 437caysOokE_0094.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
در جنگ‌های داخلی آقای لینکلن به نوعی رهبر فیل‌ها یا فیل بزرگ بود هرچند این نماد هم اون زمان توی اون مقطع خیلی فراگیر نشد مثل اون الاغه حتی بعد از پایان جنگ داخلی و ترور آبراهام لینکلن مدتی کلا این نماد فیل رفت حاشیه، صحبتی ازش نبود اما یک کاریکاتوریست مشهور آمریکایی به نام آقای توماس نست سال 1874 میلادی در نشریه‌ی هارپرزویکیلی


audio: 437caysOokE_0095.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
شروع کرد کاریکاتور فیلو برای نشون دادن جمهوری‌خواهان کشیدن اینو کرد نماد جمهوری‌خواهان تو کاره9ی شخصی خودش اون ور هم که الاغ بود همین شد که کم کم فیل به شکل جدی در مقابل الاغ قرار گرفت در دنیای واقعی تبدیل شد به نماد جمهوری‌خواهان الاغ در مقابل فیل یه نکته رو هم یادآوری کنم به طور کلی آمریکایی‌ها از حیوانات زیاد استفاده می‌کنن برای نماد مثلا وال‌استریت قلب تپنده‌ی اقتصاد آمریکا نمادش یک گاو خشمگینه


audio: 437caysOokE_0096.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
اقتصاد آمریکا یک گاو خشمگینه از این جور چیزها زیاد دارن شاید روزی در مورخ به نمادهایی که کشورها و فرهنگ‌های مختلف استفاده می‌کنند برای مفاهیم مخلتف پرداختیم


audio: 437caysOokE_0097.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
دوره‌ی سوم تمام شد بریم سراغ دوره‌ی چهارم از 1896 میلادی شروع میشه تا 1932 میلادی این دوره با انتخابات 1896 و پیروزی ویلیام مک‌کنلی جمهوری‌خواه آغاز شد بیست و پنجمین رئیس‌جمهور، البته ترور شد داستان ایشون هم گفتیم در اون قسمت تاریخ ترورهای رئیس‌جمهورهای آمریکا در مورخ پیشنهاد می‌کنم ببینید اون قسمتو بسیار جذابه به‌هرحال جمهوری‌خواهان ترقی‌خواه توی این دوره به اصلاحات اجتماعی و اقتصادی


audio: 437caysOokE_0098.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
از جمله حقوق کارگران، حقوق زنان و مقررات ضد انحصار خیلی تاکید داشتند تئودور روزولت جمهوری‌خواه بیست و ششمین رئیس‌جمهور در ادامه تنها رئیس‌جمهور دموکرات این دوره‌ی سیاسی آمریکا یعنی آقای ودرو ویلسون بیست و هشتمین رئیس‌جمهور این‌ها از جمله رئیس‌جمهوران مهم سیاسی آمریکا هستند در این دوره و همشون به اصلاحات گسترده‌ای دست زدن البته با جنگ جهانی اول و نارضایتی عمومی از


audio: 437caysOokE_0099.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
ممنوعیت الکل در ایالات متحده مواجه بود این دوره دوران عجیب غریبی بوده دوران چهارم در نهایت این دوره‌ی چهارم انتخابات‌های ریاست جمهوری آمریکا با شروع رکود بزرگ اقتصادی در 1929 میلادی به پایان می‌رسه رکودی که سایه‌ش رو سراسر دنیا افتاد و ما بارها ازش صحبت کردیم در مورخ و گفتیم که حتی یکی از ریشه‌های قدرت گرفتن نازی‌ها در آلمان


audio: 437caysOokE_0100.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
همین رکورد بزرگ اقتصادی در جهان بود به‌هرحال از پس این رکورد و انتخابات 1933 میلادی در آمریکا حالا جناب فرانکلین دلانو روزولت دموکرات به قدرت می‌رسه و داستان انتخابات و تحزب در آمریکا وارد دوره‌ی پنجم میشه


audio: 437caysOokE_0101.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
و در نهایت دوره‌ی پنجم ابتدای این قسمت عرض کردم پنج دوره‌ی مهم دارد تاریخ احزاب و تاریخ سیاسی و انتخابات ریاست جمهوری در ایالات متحده دوره‌ی آخر و پنجم از 1932 میلادی آغاز شده و تا همین لحظه که با هم صحبت می‌کنیم ادامه داره و فقط آیندگان خواهند فهمید که تا کی ادامه پیدا می‌کنه این دوره عرض کردم با انتخاب فرانکلین دی روزولت و برنامه‌های نیودیل او


audio: 437caysOokE_0102.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
برای مقابله با رکود اقتصادی بزرگ جهان آغاز شد در واقع آقای روزولت اون نگاه حامی بازار آزاد دموکرات‌ها رو کمرنگ می‌کنه و شروع می‌کنه به حمایت‌های دولتی چرا؟ بتونه مملکت رو واقعا از زیر آوار اون رکود اقتصادی بزرک دربیاره داشت از بین می‌رفت ایالات متحده به لحاظ اقتصادی واقعا هوشمندانه عمل کرد ایشون تنها رئیس‌جمهور آمریکاست که چهار دوره‌ی پیاپی توی این مسئولیت قرار می‌گیره


audio: 437caysOokE_0103.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
چهار دوره رئیس‌جمهور بوده البته زمانی که بار چهارم رای میاره چند هفته دیگه فوت می‌کنه تموم میشه روزولت تقریبا دوازده سال و چند روز رئیس‌جمهور ایالات متحده بود این آقای فرانکلین دی روزولت دوره‌ای که جنگ جهانی توش بود کنار گذاشته شدن اجباری دکترین مونرو توش بود و ورود آمریکا به جنگ هم دکترین مونرو چی می‌گفت؟ ما تو اروپا دخالت نمی‌کنیم اروپا تو ما دخالت نکنه ایشون گذاشت کنار گفت وارد جنگ میشیم


audio: 437caysOokE_0104.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
مجبور بود یه جورایی از اون ور تو سیاست‌های داخلی و اقتصاد دموکرات‌ها در این دوره به عنوان حامیان دولت فعال و برنامه‌های اجتماعی شناخته میشن تاثیرات مهمی گذاشتند واقعا جمهوری‌خواهان هم تو همین دوره به سیاست‌های محافظه‌کارانه‌تر و حمایت از اقتصاد بازار آزاد تاکید می‌کنن در واقع از همین دوره بود یه جورایی که داستان دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان کاملا تغییر کرد، صدوهشتاد درجه


audio: 437caysOokE_0107.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
فرانکلین روزولت در دوره‌ی ریاست جمهوریش یک سفر به ایران هم داشته و از این نظر در خاطر مردمان ایران باقی مونده گرچه این سفر محرمانه بود از چه سفری صحبت می‌کنیم؟ از سفری به اسم کنفرانس تهران با حضور جنابان چرچیل، استالین و روزولت در ایران برگزار شد در ایران اشغال شده به دست متفقین، اون روزها یه فیلم معرفی کنیم اینجا بد نیست، فیلم تهران 43 فیلمی با بازی آلن دلون فقید


audio: 437caysOokE_0108.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
راجع به همین کنفرانسه پیشنهاد می‌کنم از دست ندید این کنفرانس از این جهت مهمه که آمدند در آنجا نشستند برای جهان، سه نفر شما بشنو سه کشور تصمیم گرفتند و چای خوردند و رفتند


audio: 437caysOokE_0109.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
از پس فرانکلین روزولت قانونی وضع شد در آمریکا که آقاجان اینجوری نشد این آقای روزولت اگه نمی‌مرد که میشد رئیس‌جمهور مادام‌العمر که شانس آوردیم تموم شد لذا چی کار کنیم؟ از این به بعد هر کی اومد رئیس‌جمهور شد تهش دو تا دوره‌ی چهارساله می‌تونه در این منصب بمانه و لاغیر این قانون در دوره‌ی پنجم انتخابات و تحزب آمریکا پابرجا مونده تا این لحظه که با هم صحبت می‌کنیم مثل خیلی از جاهای دنیا رئیس‌جمهور در ایالات متحده


audio: 437caysOokE_0110.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
نهایتا دو دوره می‌تونه در اون سمت باقی بمونه به‌هرحال در این دوره‌ی سیاسی پنجم در ایالات متحده بسیار وقایع مهمی برای آمریکا، مردمانش و شما بشنو جهان اتفاق افتاد از جنگ جهانی دوم و جنگ سرد بگیریم تا جنبش‌های حقوق مدنی مختلف و البته تحولات سیاسی مختلف بازیگران اصلی این تحولات در ایالات متحده چه کسانی بودند؟ و هستند؟ شما بفرمایید


audio: 437caysOokE_0112.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید کمی روی حواشی مهم این دوره‌ی پنجم سیاسی نازک شیم اول بریم سراغ یکی از مهمترین این حواشی‌ها


audio: 437caysOokE_0114.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
شما به می‌دانید در ماجرای واترگیت اطرافیان ریچارد نیکسون رئیس‌جمهور وقت جمهوری‌خواه آمریکا به شکل غیر قانونی دستگاه شنود گذاشتند در دفتر مرکزی حزب رقیبشون، حزب دموکرات که چی بشه؟ از استراتژی انتخاباتی اون دوستان مطلع شن بدونن می‌خوان چی کار کنن؟ سریع ضد حمله بزنن از پس این رسوایی تحقیقات قضایی انجام شد ثابت شد که چند میلیون دلار کمک مالی کلان


audio: 437caysOokE_0115.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
در اختیار حزب جمهوری‌خواه قرار گرفته بوده و به حامیان نیکسون هم قول داده شده که از قراردادهای دولتی سهم زیادی به دست خواهند آورد از پس این ماجرا نمایندگان کنگره برای جلوگیری از تکرار این رسوایی یک قانونی وضع کردند به نام قانون شیوه‌ی تامین هزینه‌های انتخاباتی احزاب و همچنین پرداخت اعانات، این رو تصویب کردند پرانتز یادآوری کنم این بحث واترگیت داستان بی‌نظیریست


audio: 437caysOokE_0116.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
اگر علاقه‌مند بودید بفرمایید با روشی خاص و نگاهی متفاوت، مورخ‌گونه روایت خواهیم کرد به دستور شما در نهایت از پس رسوایی واترگیت و به دلیل تغییراتی که از دهه‌ی 1970 میلادی در رابطه با افشای کمک‌ها به کمپین‌های فدرال در قوانین مالی مبارزات انتخاباتی ملی ایجاد شد نامزدهای ریاست جمهوری احزاب سیاسی در آمریکا امروز و سال‌هاست در واقع


audio: 437caysOokE_0117.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
که قصد خودشون رو برای شرکت در انتخابات بهار سال قبل انتخابات اعلام می‌کنن یعنی تقریبا 21 ماه قبل از روز تحلیف ریاست جمهوری جدید اعلام می‌کنن که آقا می‌خوایم رئیس‌جمهور شیم میخواین بررسی کنید بیاین بررسی کنید این هم لیست اموالمون داستانی نشه خلاصه! والله


audio: 437caysOokE_0118.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
از 1857 میلادی یعنی از زمانی دوره‌ی ریاست جمهوری آخرین رئیس‌جمهور برآمده از حزب ویگ به پایان رسید عرض کردم چهار رئیس‌جمهور در تاریخ آمریکا برای این حزب بود از اون زمان دیگه کرسی ریاست جمهوری یا دست دموکرات‌ها بوده یا دست جمهوری‌خواهان اما این به این معنا نیست که آمریکا کلا دو تا حزب داشته باشه یه سری حزب دیگه هم هستن که به حزب احزاب سوم معروفن یعنی همه با هم احزاب سومن


audio: 437caysOokE_0119.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
اون‌ها تو لابی‌های سیاسی واقعا تاثیرگذارن اگرچه در حقیقت همه چیز در دایره‌ی همین دو تا حزب جمهوری‌خواه و دموکرات تعریف میشه در سیاست ایالات متحده اما لابی اون‌ها، حزب‌های سوم تاثیرگذاره در طول تاریخ احزاب مختلفی از این دو حزب اصلی منشعب شدند رفتن قاطی احزاب سوم و لابی‌گریشون هم مهم بوده یه سری حزب هم اساسا تشکیل شدن در آمریکا که به عنوان حزب سوم از روز اول تاثیرگذار باشن


audio: 437caysOokE_0120.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
هدفشون حزب اول شدن نبوده یه جورایی، مثال بزنیم حزب آزادی‌خواه، حزب سبز، حزب قانون اساسی، حزب سوسیالیست و کلی حزب سوم دیگه


audio: 437caysOokE_0121.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید با یک مثال تاثیرگذاری این احزاب سوم رو برش نازک شیم آقای تئودور روزولت که زمانی رئیس‌جمهور جمهوری‌خواهان بود وقتی بعد از دو دوره دید دیگه حمایت حزبشو نداره رفت یک حزب دیگه‌ای خودش زد، یهو رفت یک حزب تاسیس کرد و به این توجه کنیم ایشون تو رقابت‌های انتخاباتی وقتی می‌خواست برای سومین دوره رئیس‌جمهور بشه ترور شد اما زنده موند داستان ترور ایشون رو هم ما در اون قسمت تاریخچه‌ی ترور رئیس‌جمهورهای امریکا مفصل گفتیم


audio: 437caysOokE_0122.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
ایشون زنده موند چی گفت؟ یه جمله‌ی معروف داشت گفت برای کشتن یک گاو نر یا گوزن نر در واقع خودشو گفت گاو نر و گوزن نر هستم یک گلوله کافی نیست پرانتز یادآوری کنم ایشون شکارچی خیلی خوبی بود و مقایسه‌ی خوبی هم کرد اون لحظه، گاو یا گوزنو با خودش و جالبه بعد از این جمله اینقدر با این جمله‌ی خودش حال کرد آقای روزولت


audio: 437caysOokE_0124.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
در زبان انگلیسی میشه گاو نر پرانتز یک معنایی در مازندرانی خودمون داره که قربونتون اونو مد نظر نگیرید در زبان انگلیسی گاو نره دیگه! کار نداریم البته این حزب جدید نتونست آقای تئودور روزولتو اون زمان دوباره رئیس‌جمهور کنه اما به عنوان انشعابی از جمهوری‌خواهان آقای روزولت با حزبش زد جمهوری‌خواهانو توی اون انتخابات کلا پودر کرد ‌اینه تاثیرگذاریش، لابی‌گری‌ها نتیجه؟ دموکرات‌ها بردند انتخابات رو آن سال


audio: 437caysOokE_0125.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
تو دوره‌های جدید یک اصطلاحی تو آمریکا باب شده به اسم ایالت‌های قرمز و ایالت‌های آبی به این معنا که ایالت‌های قرمز ایالت‌هایی هستند


audio: 437caysOokE_0127.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
ایالت‌های آبی همواره به دموکرات‌ها اما یه سری ایالت هستن که رای تضمینی براشون وجود نداره هیچ وقت یعنی معلوم نیست که به جمهوری‌خواها رای میدن در این انتخابات یا به دموکرات‌ها؟ نتیجه؟ بیشترین هزینه‌های انتخاباتی و فعالیت‌ها توسط نامزدهای انتخابات و کمپین‌هاشون تو همین ایالت‌های مردد انجام میشه گرچه رقابت انتخاباتی پیچیدگی‌های خاص خودشو داره واقعا مثال بزنیم تو دوره‌ی قبلی آقای ترامپ تو شیش تا ایالت


audio: 437caysOokE_0128.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
که قبلا برنده شده بود شکست می‌خوره تو دوره‌ی رقابت بوش و کلینتون آقای بیل کلینتون تو بیش از بیست تا ایالت رئیس‌جمهور مستقر یعنی جرج بوش پدر رو شکست میده میشه رئیس‌جمهور آمریکا اما به‌هرحال مهمترین ایالت‌های چرخشی در حال حاضر در آمریکا اینا هستن نوادا، آریزونا، ویسکانسین، میشیگان، پنسیلوانیا و جورجیا خیلی‌ها معتقدند این ایالت‌ها


audio: 437caysOokE_0129.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
سرنوشت انتخابات امریکا رو معمولا مشخص می‌کنن البته سند ایالت‌های قرمز و آبی به اسم هیچ حزبی نخورده‌ست در تاریخ باز مثال ایالت کانزاس همواره قرمز بوده، رایش جمهوری‌خواهان بوده از چهل سال پیش از این کاندیدای جمهوری‌خواهان در این ایالت همواره آرای الکترال رو به دست می‌آورده اما فرماندار این ایالت در حال حاضر یک دموکرات سفت و سخته پس تکلیفش معلوم نیست به‌هرحال معروف‌ترین ایالت‌های آبی


audio: 437caysOokE_0130.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
کالیفرنیا، نیویورک، ماساچوست، ایلینوی و واشنگتن هستند از اون ور معروفترین ایالت‌های قرمز هم تگزاس، آلاباما، اوکلاهما، کانزاس و داکوتای جنوبی هستند


audio: 437caysOokE_0131.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
یازده‌هزار و ششصد و هشتاد و یک کیلومتر این کمترین فاصله‌ی مملکت ماست تا جایی که زمانی بهش می‌گفتند ینگه‌ی دنیا ینگه دنیا، دنیای نو یا همون ایالات متحده‌ی آمریکا ما 11681 کیلومتر اون طرف آمریکا در شرایطی که از بسیاری از زدوبندها و لابی‌گری‌ها و تصمیم‌گیری‌ها و گاوبندی‌ها و پشت پرده‌ها و توافق‌ها و دعواها و تصفیه حساب‌های


audio: 437caysOokE_0132.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
سیاسی کشور خودمون بی‌خبریم چرا که اساسا داده‌ی خبری در ایران ما سخت از پستوهای پنهان به بیرون درز می‌کنه هر چهار سال همه‌ی ما متاسفانه یا خوشبختانه


audio: 437caysOokE_0134.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
و شاید دلیلش این باشه که اطلاعات بیشتری از آن انتخابات برای ما و جهانیان البته منتشر می‌شود و البته تاثیرش بر ما بسیار است


audio: 437caysOokE_0135.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
درک کردن سیستم سیاسی و حزبی و انتخاباتی آمریکا اصلا کار آسونی نیست، چرا؟ هم طراحی بسیار پیچیده‌ای دارد هم تاریخ پر فراز و نشیبی در دقایق اخیر ما سعی کردیم تاریخ 250 ساله رو مختصر عرض کنیم خدمت شما اما همه‌ی ما متاسفانه یا خوشبختانه ناچاریم تا حد توانمون با نظام حزبی و انتخاباتی و سیاسی آمریکا آشنا بشیم و دلیل مهمی دارد


audio: 437caysOokE_0136.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
این نظام و تغییراتش همه‌ی دنیا را تحت تاثیر قرار می‌دهد ما را مردمان ایران زمین را متاسفانه شاید بیش از همه‌ی دنیا گاها تحت تاثیر قرار می‌دهد همواره بحث بر سر این داغ بوده است که آیا حضور دموکرات‌ها روی کار به نفع کلیات ایران است؟ یا جمهوری‌خواهان؟ بهتره بگیم بحث سر این داغ بوده است که حضور کدامشان کمتر به ضرر ما تمام خواهد شد؟


audio: 437caysOokE_0137.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید این قسمت رو با این آرزو به پایان بریم که امید روزی برسد که تحولات جهانی کمترین تاثیر را روی کشور ما داشته باشد و ما خود تعیین کننده و تاثیرگذار باشیم


audio: 437caysOokE_0139.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
که تحولات جهانی اگر قرار است تاثیر بر زندگی من و شما بگذارد تنها تاثیرات مثبت باشد امید که روزی ضربان قلب ما از استرس آینده‌مون برای انتخاباتی در 11681 کیلومتر آن‌طرف‌تر بیشتر نتپد


audio: 437caysOokE_0140.opus
source: youtube
source_id: 437caysOokE
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این ایپزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن این که در ادامه با هم خواهیم دید با افتخار ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو تا چند رو آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و به شرط بقا می‌بینمتون


audio: Dt5CdNKfFYU_0001.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
یه مجسمه، یه مجسمه اینجاست صدای سانوسی بود، یک پیرمرد صدایی که از اعماق محوطه‌ی باستان‌شناسی به گوش می‌رسید و همزمان اضطراب لودویگ بورشارت بود که از بین می‌رفت بورشارت نگران بود، نگران این که نتونه کاری کنه در حد نام خاندان سلطنتی پروس خاندانی که آنجا حضور داشتند، آن روز و آن لحظه


audio: Dt5CdNKfFYU_0002.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
به نوعی اتفاقی آن‌جا حضور داشتند حالا اتفاقی که مدت‌ها منتظرش بود افتاده بود بورشارت به صورت تک تک اعضای خاندان سلطنتی پروس نگاه کرد همگی ذوق زده بودند نتیجه؟ او هم سرحال آمد به یاد آورد دیروز را که خاندان سلطنتی پروس در میانه‌ی بازدیدشان از قاهره از او، لودویگ بورشارت


audio: Dt5CdNKfFYU_0003.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
درخواست کرده بودند به نوعی دستور داده بودند که بیایند از سایت باستانی تل العمرنه تا تل عمرنه و عملیات حفاری او بازدید کنند، او و تیمش حالا و ششم دسامبر 1912 میلادی نه تنها آن‌ها آمده بودند بلکه تلاش‌های لودویگ به بار نشسته بود


audio: Dt5CdNKfFYU_0004.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
مجسمه‌ای زیبا زیر تابش تند خورشید قاهره مقابل آن‌ها بود و می‌درخشید خاندان سلطنتی عکاس خود را فراخواندند و عکس‌هایی به یادگار با آن مجسمه‌ی باشکوه به ثبت رسید عکس‌هایی که در تاریخ ماندگار شد و بسیار البته حرف و حدیث ایجاد کرد آقای لودویگ بورشارت مجسمه‌ای پیدا کرده بود در ان سایت باستانی و آن روز


audio: Dt5CdNKfFYU_0009.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
روایتی که عرض کردم روایت پیدا شدن مجسمه‌ای مرموز بود ملکه‌ای باستانی و افسانه‌ای ملکه‌ای که هم زمان زندگانی خویش و هم زمانی که مجسمه‌ی او را یافتند حواشی بسیاری ایجاد کرد و بر الواح تاریخ، آن حواشی، آن خاطرات بسیار را نگاشت ما در این قسمت از مورخ و در دقایق آتی رفتیم سراغ این ملکه


audio: Dt5CdNKfFYU_0010.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
ملکه‌ای که هم زندگیش در سایه‌ی ابهامه و هم اصالت مجسمه‌ی او مجسمه‌ای که البته به خاطر زیبایی واقعا زبانزد است در تاریخ بنابراین خانم‌ها آقایان این شما و این ملکه نفرتی‌تی بزرگ سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: Dt5CdNKfFYU_0013.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
در تمام این سال‌هایی که مصرشناسی به وجود آمده است در رسانه‌ها و سایت‌های مختلف تاریخی منتشر شده است در رابطه با نفرتی‌تی، ملکه نفرتی‌تی البته در سایت‌های معتبر تاریخی و اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید ضمن این که پل ارتباطی ما و شما برای ارسال ویدیوهای زیباتون هنگامه‌ی شنیدن یا دیدن مورخ، تلگرام خواهد بود


audio: Dt5CdNKfFYU_0018.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
آمن هوتپ چهارم حکمران مصر بود او برای سیزده سال بر مصر حکمفرمانی کرد حکمرانی ویژه‌ای که باعث تغییر نام خود او هم شد در تاریخ نام آمن هوتپ تغییر کرد به آخناتون این اتفاق ویژه‌ای بود و نقطه‌ی عطفی در تاریخ مصر آمن هوتپ چهارم تبدیل به آخناتون شد و با این نام در تاریخ ماندگار


audio: Dt5CdNKfFYU_0020.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
آخناتون در تاریخ چرا تبدیل شد به یکی از پرحاشیه‌ترین فرعون‌های مصر؟ اولین و مهمترین جواب این سوال این مسئله خواهد بود که آخناتون در تمام سیزده سال حکومت متفاوتش تنها نبود همسری در کنار او بود، ملکه‌ای در کنار او بود که تاریخ به ما می‌گوید جایگاهش چیزی بالاتر از همسر صرف فرعون بود


audio: Dt5CdNKfFYU_0021.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
از خانم نفرتی‌تی همسر آخناتون و ملکه‌ی آن زمان مصر القاب دیگری هم باقی مانده است و آن القاب نشان می‌دهد که او همسر اصلی و معشوقه‌ی فرعون، تنها معشوقه‌ی فرعون و البته مشاور اصلی و حتی می‌تونیم بگیم شریک سلطنت همسرش بود


audio: Dt5CdNKfFYU_0023.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
برای پاسخ به این سوال ابتدا باید یک سوال دیگر مطرح کنیم سوالی پیش نیاز و آن این است که آخناتون که بود؟ آمن هوتپ چهارم که تبدیل به آخناتون شد دقیقا که بود؟ عرض می‌کنم


audio: Dt5CdNKfFYU_0026.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
این آقای آخناتون فرعونی یاغی بود و نفرتی‌تی ملکه‌ی او هم در این یاغی‌گری با او همراهی و همکاری می‌کرد و بسیار هم تاثیرگذار بود این دو نفر دین رایج در قلمرو خودشون رو تغییر میدن اتفاقی عجیب در مصر البته این دو بی‌دینی رو رواج نمی‌دن بلکه از چندخدایی به تک‌خدایی رو میارن و البته مردمان خودشون رو یه جورایی مجبور می‌کنن که چندخدایی تعطیل


audio: Dt5CdNKfFYU_0027.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
تک‌خدایی از امروز به بعد اتفاق می‌افته دین مصریان تک‌خدایی خواهد بود از طرف دیگه این تک خدایی شدن به معنای پرستش یک خدای انتزاعی نبود در واقع هدف پرستش یک خدای مجرد و انتزاعی نبود بلکه آن دو روی آوردند به پرستش خورشید پرستش خورشید رو رواج دادند و شما بشنو اجباری کردند آخناتون برخلاف گذشتگان خودش


audio: Dt5CdNKfFYU_0028.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
چندخدایی رو یهو باطل اعلام کرد و تک خدایی رو تبلیغ نام خدای آخناتون حالا چه بود؟ آتون یا همون خدای خورشید و اینجا می‌تونیم به این سوال پاسخ بدیم که چه شد که آمن هوتپ چهارم اسمش تغییر کرد به آخناتون؟ نام خدای خورشید آتون بود


audio: Dt5CdNKfFYU_0033.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
این یاغی‌گری آخناتون و ملکه‌ش خانم نفرتی‌تی برای هر دو شون شهرت به بار آورد و البته دردسر اینجا تو پرانتز یادآوری کنم ما یک قسمت در مورخ داریم به نام مصر باستان و عجایبش و تو اون قسمت اشاراتی هم به همین آقای آخناتون و حواشی‌ای که ایجاد شد کردیم یک سری مسائل هم اونجا مفصل درباره‌ش صحبت کردیم بنابراین بسیار مکمل خوبیست برای این قسمت


audio: Dt5CdNKfFYU_0034.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
برای شناخت مصر باستان و روال در واقع زندگانی در مصر باستان پیشنهاد می‌کنم حتما ببینید بشنوید حاوی فکت‌های بسیار جذابیست و به جذابیت این قسمت هم بسیار کمک می‌کنه به‌هرحال ما یکی از نکاتی که در اون قسمت گفتیم این مسئله‌س که از نظر زیگموند فروید، پدر روانشناسی دنیا موسی در زمان همین فرعون یعنی آخناتون متولد شده


audio: Dt5CdNKfFYU_0035.opus
source: youtube
source_id: Dt5CdNKfFYU
invalidation: VALID
text:
فروید تو کتاب موسی و یکتاپرستی خودش میگه آقاجان موسی یکتاپرستی رو از همین آخناتون اصلا یاد گرفت چرا که آخناتون موسی رو یه جورایی به سرپرستی قبول کرده بود و موسی از ایشون کلا یکتاپرستی رو یاد می‌گیره و میره دین خودش رو بین قوم یهود ترویج می‌کنه، تبلیغ می‌کنه این یک نگاه و داستان از این آقای آخناتون و نفرتی‌تی از اون ور سینوهه که احتمالا اسم رمانش


