# audio_chunks

audio: pFuhtbqAYsg_0056.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
فعلا داریم در رابطه با ایران صحبت می‌کنیم وقتی نگاه می‌کنیم می‌بینیم که هر جا تبدیل به یه مرکز اقتصادی می‌خواسته بشه یهودیان خیلی سریع توش ساکن می‌شدند اساسا یهودیان تاجران خبره‌ای بودند همیشه تاریخ میگه یادمون باشه تو قسمت‌های مربوط به جنگ جهانی دوم هشت قسمت ما کار کردیم در مورخ اونجا گفتیم در یک قسمتی مفصل که یکی از مشکلاتی که هیتلر با یهودیان داشت همین بود


audio: pFuhtbqAYsg_0057.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
که اقتصاد کلا آلمان تقریبا اون زمان دست یهودیان بود از صنعت تا پورن برای همین تو ایران هم اگرچه از یه جایی به بعد به خصوص بعد از اینکه صوفیان روی کار اومدند جمعیت یهودیان از سایر اقلیت‌های دینی کم‌تر شد ولی پراکندگیشون از همه اقلیت‌های دینی بیشتر بوده همیشه


audio: pFuhtbqAYsg_0058.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
بله دوران پر رنج یهودیان در تمام طول عصر صفویه تا پایان قاجار ادامه داشت فقط این وسط دوران افشاریه و زندیه بود که یه کوچولو اوضاع یهودی‌ها خوب بود که البته دوران کوتاهی بود فارغ از اینکه یهودیان با تبعیض دینی مواجه بودند به واسطه این‌که گفتیم خیلی تاجرهای خوبی بودند با تاجران غربی روابط حسنه‌ای داشتند


audio: pFuhtbqAYsg_0059.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
و همبن باعث می‌شد که مردم ایران خودشون رو تحت فشار استعمار خارجی می‌دونستند به خصوص در عصر قاجار با یهودیان به مشکل بخورند حکومت پهلوی که روی کار اومد اوضاع یهودیان دوباره بهتر شد یعنی دوباره خوب شد اصلا فراز و فرود سینوسی بوده اون زمان 45 هزار یهودی در ایران زندگی می‌کردند که در سرتاسر کشور پراکنده بودند


audio: pFuhtbqAYsg_0060.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
بیایم کمی جلوتر با شروع جنگ جهانی دوم چه اتفاقی افتاد؟ با اوضاع یهودیان به هم ریخت در ایران بخش بزرگی از مردم ایران طرفدار هیتلر شده بودند و هیتلر هم دشمن یهودیان بود باز من یک اشاره‌ای می‌کنم به قسمت‌های مربوط به جنگ جهانی دوم که ما صحبت کردیم در اون هشت قسمت از ارتباط بین ایران و آلمان در اون دوران گفتیم


audio: pFuhtbqAYsg_0061.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
که لینک این هشت قسمت الان اینجا داره نشون داده میشه این ارتباط به شکلی بود یعنی تا حدی بود که در مجلس رایشستاگ آلمان خون ایرانیان رو آریایی خالص در نظر گرفته بود حالا به چه عیار و آزمایشی اصلا چه جوری بوده تو مجلس‌شون خیلی شبیه هست تاریخ آلمان‌ها اومده بودند ایران و تو ساخت راه‌آهن هم کمک کرده بودند و اصلا محله نازی‌آباد هم خیلی جالبه برای همین


audio: pFuhtbqAYsg_0062.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
اسمش شده بود نازی‌آباد حتی بین مردم کوچه و بازار ایران شایعه شده بود که آقای هیتلر مسلمون شده یعنی اسمش رو هم گذاشته حیدر حیدر هیتلر یه گردنبند هم با عکس امام علی می‌ندازه گردنش چون چون یقه‌ش بسته‌ست لباس نظامیه ما نمی‌بینیم این اتفاقات نتیجه‌ش چی شد؟ یهودیان دیگه فقط تحت تبعیض مذهبی نبودند بندگان خدا یعنی حتی اگه مسلمون می‌شدن دیگه فایده نداشت


audio: pFuhtbqAYsg_0064.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
دوباره اوضاع برای یهودیان بهتر شد این بالا و پایین زندگی و تاریخ رو ببینیم با شکست آلمان نازی یه سری از یهودیان اراضی فلسطینیان رو اشغال کردن و کشور فلسطین رو شکل دادن ما کاری به کم و کیفش نداره صرفا اجازه بدید روند تاریخ رو پیگری کنیم خیلی از یهودیان ایرانی هم کوچ کردند رفتند به جایی که ارض موعود می‌دونستند یعنی همون اسرائیل


audio: pFuhtbqAYsg_0065.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
خیلیاشون هم رفتند اون‌جا پست و مقام گرفتند به طور مثال آقای موشه کاتساو یا همون موسی قصاب خودمون یا همون ماشاالله قصاب خودمون‌تر که کجا به دنیا اومده بود؟ در شهر یزد ولی سال 1351 با خانواده‌ش کوچ کردند رفتند اسرائیل و اونجا تونست ترقی کنه و رئیس جمهور بشه آقای کتساو رئیس جمهور یزدی اسرائیل


audio: pFuhtbqAYsg_0066.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
زمانی قدرت رو در این کشور در دست گرفت که سید محمد خاتمی رئیس جمهور یزدی ایران هم روی کار بود این دو نفر هم سن و سال هم هستن تقریبا گفته میشه در مراسم ختم پاپ ژان پل دوم این دو نفر هم دیگه رو می‌بینند و به زبون فارسی و شاید آقا ما چه می‌دونیم مثلا بگیم زبان لهجه یزدی یه سلام احوال پرسی‌ای هم با هم کردن


audio: pFuhtbqAYsg_0071.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
انقدر مونده بودند که اصلا رفتند یعنی اصلا ما اومدیم یه جا کوچ کردیم چند سال یک‌بار این سیکل اصلا بچگونه هی داره میان اسلام میاد میره دوباره گرفتاری حالا کمتر از 25 هزار یهودی در ایران ساکنه ایران اما هنوز یکی از مهم‌ترین کشورها برای یهودیانه نه فقط از این جهت که امروز روز جمهوری اسلامی ایران بزرگ‌ترین دشمن تنها کشور یهودی دنیا یعنی اسرائیله


audio: pFuhtbqAYsg_0072.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
یکی از دلایل اهمیت ایران برای پیروان یهودیت وجود امکان مذهبی یهودیان در ایرانه از جمله معبد دانیال نبی در شوش و یا آرامگاه استر و مردخای یا مردوخای هر دو تلفظ میشه گویا البته محلی‌های همدان میگن مردخای شما به ما بگید اگر همدانی هستید به هر حال این‌ها در همدانن استر همسر یهودی خشایار شاه بوده


audio: pFuhtbqAYsg_0073.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
و مردخای یا مردخای هم عموی ایشون بوده که بسیار محترمن برای یهودی‌ها آرامگاه حبقوق نبی هم در تویسرکان همدانه بقعه پیغمبریه هم در قزوین که چهار پیامبر مورد احترام دیگر یهودیان درش دفن هستند هم هست کلی هم زیارتگاه و مقبره شخصیت‌های مهم یهودی در ایران وجود داره


audio: pFuhtbqAYsg_0074.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
یهودیان بخشی جدا ناپذیر از جامعه و فرهنگ و تاریخ ایران‌زمین هستند و اگرچه حالا و امروز کم‌تعداد و بی سر و صدا در کنار ما زندگی می‌کنند ولی هنوز هم شخصیت‌هایی از میونشون سر بر میاره که می‌تونه تاثیرات عمیق فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی و حتی سیاسی در ایران‌زمین به وجود بیاره مثلا خوبه توجه کنیم به مرحوم


audio: pFuhtbqAYsg_0075.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
مرتضی نی داوود خالق موسیقی موندگار مرغ سحر که تمام ایرانیان نسل‌ها باهاش خاطره دارند و در ایامی که در بن‌بست سیاسی و اجتماعی قرار داشتند اون رو زمزمه می‌کردند این موسیقی رو یک یهودی ایرانی ساخته ما این قسمت رو تقدیم می‌کنیم به تمام یهودیان ایران‌زمین و هموطنانمون


audio: pFuhtbqAYsg_0076.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
و منابع این قسمت از پادکست مورخ کتاب فرزندان استر نوشته هومن سرشار عزیز تاریخ یهود ایران نوشته دکتر حبیب لوی و سایت اطلس اقلیت‌های دینی ایران و سایر منایع که در توضیحات ما یا دیسکریپشن اگر از یوتوب ما رو می‌بینید می‌تونید ملاحظه بفرمایید من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم


audio: pFuhtbqAYsg_0077.opus
source: youtube
source_id: pFuhtbqAYsg
invalidation: VALID
text:
این اپیزود هم به همت تیم پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی سالم باشید و در صلح شما را به تاریخ می‌سپرم و می‌بینمتون


audio: WD-rHXvruC4_0001.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
تقریبا وقتی در تمام طول دهه 50 میلادی کسی به کتابفروشی لو میستلار جایی بین میدان سن میشل پاریس رود سن و کلیسای نوتردام سر می‌زد، می‌دید که کتاب سرخ رئیس مائو جزو لیست پرفروش‌ترین کتاب‌هاست این وضعیت تو الباقی کتابفروشی‌های مد روز و پاتوق روشنفکران


audio: WD-rHXvruC4_0002.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
در سرتاسر اروپا هم، دیده می‌شد تو کافه‌ها در نشریات روشنفکران بین تمام چپ‌گراهای اروپا تفکر مائوئیستی حرف اول رو می‌زد حزب کمونیست چین کار بزرگی کرده بود کشوری رو ققنوس‌وار از دل خاکسترش دوباره متولد کرده بود و تونسته بود سلطه استعماری ژاپن و امپریالیسم غرب رو کنار بزنه.


audio: WD-rHXvruC4_0003.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
اروپایی‌ها می‌شنیدند و می‌خواندند، می‌دیدند که حزب کمونیست به رهبری رئیس مائوی بزرگ در حال بنای یک حکومت پرظرفیت و یک جامعه سوسیالیستیه، اما سوال اون‌چه روشنفکران غربی از واقعیت‌های چین اون دوران نمی‌شنیدند و نمی‌دیدند و نمی‌دانستند چه بود؟ حقایق پشت پرده چه بود؟ در دوران مائوی بزرگ


audio: WD-rHXvruC4_0005.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
ما در این قسمت از مورخ رفتیم تو دل چین تحت رهبری مائو و مشخصا به سیاستی از این رهبر انقلابی پرداختیم که اسمش بود گامی بزرگ رو به جلو سلام ، من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببنیم چی شد


audio: WD-rHXvruC4_0006.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
به رسم همیشگی مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم اول کتاب سنگ قبر نوشته یانگ جیشینگ دوم کتاب دالان باریک آزادی اثر مشترک دارون عجم‌اوغو و جیمز رابینسون و سوم کتاب تاریخ جهان اثر فیلپه فرناندس اینجا یادآوری کنم که ما در انتهای این قسمت هم ویدئوهای ارسالی از طرف شما خوبان


audio: WD-rHXvruC4_0008.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
یازدهم نوامبر 1959 ژانگ فوهونگ دبیر حزب کمونیست شهرستان گوانگ‌شان در حال گذران عمر بود که مورد حمله قرار گرفت ابتدا فردی به نام لوگشان که این حمله رو برنامه‌ریزی کرده بود، شروع کرد و فوهونگ رو کتک زد بعد دیگرانی به کمک لوگشان آمدند و شروع کردند با مشت و لگد دبیر استانی حزب رو کتک زدند


audio: WD-rHXvruC4_0009.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
این کتک زدن‌ها تا جایی ادامه داشت که فوهونگ دیگر نای راه رفتن نداشت از او بدنی خونین موهایی کنده شده و لباسی فرم‌گونه و پار‌شده باقی مونده بود این حمله فردا هم تکرار شد و فردایش و بازهم فردایش کار این مهاجمان تا روز 15 نوامبر حمله به خانه فوهونگ و کتک زدن او بود در روز 15 نوامبر فوهونگ که دیگر مویی


audio: WD-rHXvruC4_0010.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
به سرش باقی نمانده بود فقط می‌توانست روی زمین دراز بکشد و در حالی کنترل بدنش را از دست داده بود به آرامی طلب آب کند اما مهاجمان حاضر نبودند به او آب دهند فوهونگ چهار روز دیگر هم دوام آورد و نهایتا در 19 نوامبر 1959، مرد


audio: WD-rHXvruC4_0011.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
این بخشی از کتاب سنگ قبر اثر یانگ جی شینگه کسی که راوی یکی از سیاه‌ترین دوران چین و البته یکی از سیاه‌ترین روزگار بشریته ما در ادامه توضیح خواهیم داد که چه کسانی و چرا آقای فوهونگ رو به این شکل و انقدر کتک زدند و کشتند، اما فعلا گریزی خواهیم زد به تجربه شخصی آقای جیشینگ کسی که به خوبی اوضاع و احوال


audio: WD-rHXvruC4_0012.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
قحطی بزرگ چین رو در کتابش روایت کرده چرا که خودش در اون ایام زندگی کرده بود و تجربه ایشون از اون دوران سیاه از این تیکه از روایت کتابش که عرض کردم هم وحشتناک‌تر و سیاه‌تره


audio: WD-rHXvruC4_0013.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
یانگ جیشینگ به یاد میاره که چطور در ابتدای تحصیلش در مدرسه شبانه روزی از شهرشون وانلی باهاش تماس گرفتند و گفتند آب دستته بذار زمین بیا که پدر داره از گرسنگی می‌میره وقتی جیشینگ به خونه‌ش می‌رسه متوجه می‌شه که درخت نارونی که جلوی در خونه‌شون بوده به تنه‌ای بدون پوست تبدیل شده حتی ریشه‌های درخت رو هم از


audio: WD-rHXvruC4_0014.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
زمین در آورده و برده بودند از اون درخت نارون حالا فقط یک گودال داخل خاک باقی مونده بود حوض آب خونه خشک شده بوده وقتی از همسایه‌ها پرسیده که حوضمون چی شده؟ بهش گفتند آب حوض رو کشیدیم که کرم‌های کف حوض رو پیدا کنیم و بخوریم کرم‌ها و نرم‌تنانی بدمزه که تا اون زمان هیچ‌کس رغبتی به خوردنشون نداشت طبیعتا


audio: WD-rHXvruC4_0015.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
جیشینگ دیگه نه صدای واق کردن سگی از محلش رو می‌شنید و نه پرسه مرغی رو می‌دید شهرستان زادگاهش وانلی شبیه به شهر ارواح شده بود یانگ جیشینگ وارد خونه می‌شه باباش رو می‌بینه که ازش فقط پوست و استخوانی باقی مونده بود قحطی بیداد می‌کرد نه یک دونه برنج تو خونه بود و نه یک قطره آب در خمره‌ها جیشینگ همراه خودش برنج آورده بود


audio: WD-rHXvruC4_0016.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
پس سریع دست بکار می‌شه و فرنی درست می‌کنه امید داشته که پدر با خوردن فرنی جون بگیره اما پدر توان خوردن رو هم از دست داده بوده سه روز بعد پدر یانگ جیشینگ مرد


audio: WD-rHXvruC4_0017.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
پدر جیشینگ میانه قحطی‌ای جان سپرد که در اواخر دهه 50 میلادی کل چین رو در نوردیده بود قحطی‌ای که احتمالا جان 45 میلیون انسان رو گرفت جیشینگ بازمانده این قحطیه اما این قحطی از کجا اومد؟ مائو کی بود؟ و چطور تونست میلیون‌ها چینی رو به کام مرگ بکشونه؟ و سوال دیگه آیا هرچه مائو کرد


audio: WD-rHXvruC4_0018.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
جز بدبختی و فلاکت چیزی نبود؟ اینجا یادآوری کنم ما در دو قسمت به چین دوران مائو و دوران پس از او پرداختیم قبل از این در پادکست مورخ در قسمت‌های جنگ سرد نبرد دیکتاتورها و در ادامه‌ش قسمت قیاس چین و روسیه در گذار از کمونیسم از مائو صحبت کردیم بسیار مکمل‌های خوبیست علاقه‌مند بودید ببینید و بشنوید و لذت ببرید، اما حالا مفصل


audio: WD-rHXvruC4_0020.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
مائو تسه‌تونگ بیست و ششم دسامبر 1893 میلادی در استان هونان کشور چین به دنیا اومد مائو تحت عقاید کنفسیوس تحصیل کرد و بزرگ شد و پدرش که یک کشاورز متوسط اما سخت‌گیر بود حسابی پسر رو سفت و سخت و مذهبی‌طور تربیت کرد تا اینکه پدیده کودک همسری اومد زد ریل و روال زندگی


audio: WD-rHXvruC4_0021.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
مائوی نوجوون و به تبعش ریل و روال زندگی کل مردمان چین رو در ادامه تغییر داد یعنی چی؟ مفصل عرض می‌کنم


audio: WD-rHXvruC4_0022.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
مائو تسه‌تونگ 13 ساله بود که باباش بهش گفت وقتشه زن بگیری یالا و کیو باید بگیری؟ یکی از دخترای فامیل رو، اینو چرا باید بگیری؟ چون بابای دختره ملاک و زمین‌داره و این ازدواج برای خانواده ما یعنی خانواده مائو اینا خیلی نفع داره مائوی قصه ما چه کرد؟ از خونه زد بیرون و الفرار پا شد رفت زندگی باب میل خودش رو در جامعه چینی اون زمان تجربه کنه


audio: WD-rHXvruC4_0023.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
چرا می‌گم اون زمان؟ چون جامعه‌ای بود در حال پوست‌اندازی و تغییر جامعه چین اون زمان و چرا در حال تغییر و پوست‌اندازی بود؟ این رو هم الان مفصل عرض می‌کنم


audio: WD-rHXvruC4_0024.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
تا 1860 میلادی امپراطوری چین قدرتی بود جهانی در کنار قدرت‌های امپریالیستی غربی چین یک امپراطوری پرقدمت بود که اقتصادی شکوفا داشت و جمعیت زیادش و سرزمین بزرگش هم بهش کمک کرد بود که بتونه در عصر ظهور قدرت‌های صنعتی دووم بیاره اما در 1860 چه بلایی سر چین اومد؟ این کشور


audio: WD-rHXvruC4_0025.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
در دومین جنگ تریاک با انگلستان هم شکست خورد و نتیجه‌ش از عرش به فرش رسید کشور چین به نوعی تحت استعمار بریتانیا حالا قرار گرفت در ادامه و تا سال 1895 جامعه چین در شوک شکست بزرگ همچنان بود، اما کم‌کم داشت تغییر می‌کرد داشت خیلی آروم به سمت غربی شدن حرکت می‌کرد در واقع یعنی علوم جدید غربی


audio: WD-rHXvruC4_0026.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
نم نم داشت وارد چین می‌شد و آروم آروم جای علوم سنتی چینی رو می‌گرفت توجه کنیم که در 1906 میلادی پانزده هزار دانشجوی چینی پاشدن رفتن کشورهای غربی و در دانشگاه‌های غربی تحصیل کردند جامعه پوست‌اندازی کرده بود اون پوست‌اندازی و تغییری که عرض کردم قسمتیش این مسئله‌س


audio: WD-rHXvruC4_0028.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
دیگه جامعه چین نمی‌تونست حکومت سنتی و کند پادشاهی رو تحمل کنه و نتیجه چه شد؟ در 1911 میلادی در چین انقلاب شد انقلابی به اسم شین‌های و جالبه این رو هم بدونیم که تا به امروز هم حکومت چین ادعا داره ادامه دهنده راه همون انقلاب شین‌هایه


audio: WD-rHXvruC4_0029.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
مائو کجا بود حالا؟ اشون تحت تاثیر این تغییرات اجتماعی گسترده در چین بود و در 1911 میلادی به حزب اصلی انقلاب یعنی حزب ملی چین پیوست و در 18 سالگی در پیروزی انقلاب هم نقش نسبتا مهمی داشت فعالیت می‌کرد به هر حال بعد چه کرد؟ رفت دانشگاه پکن تحصیل کرد بعد برگشت شهرش به عنوان مدیر یک مدرسه مشغول به کار شد خیلی از ما در دوران تحصیل


audio: WD-rHXvruC4_0030.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
از مدیران مدرسه‌مون می‌ترسیدیم مخصوصا نسل ما حالا شما فکر کن مثلا ما تو یک مدرسه‌ای هستیم مدیرش مائو باشه یارو 45 میلیون آدم فقط کشته اصلا گرفتاری می‌شد بگذریم مدیریت مدرسه برای مائو کم بود ایشون بلندپروازتر از این حرفا بود و نتیجه وقتی انقلاب کمونیستی در روسیه پیروز شد و موج این تفکر طبیعتا سرتاسر دنیا رو درنوردید مائو هم جذب ایده کمونیسم شد


audio: WD-rHXvruC4_0031.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
پس در 1921 میلادی به عضویت حزب کمونیست چین دراومد و دبیری این حزب در شهر خودشون یعنی در هونان بر عهده ایشون گذاشته شد داستان داشت شروع می‌شد


audio: WD-rHXvruC4_0032.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
گسترش روز به روز حزب کمونیست چین اصلا باب میل حزب حاکم این کشور، یعنی حزب ناسیونالیست نبود که انقلاب کرده بود دیگه زحمت کشیده بود نتیجه حزب حاکم سعی کرد کمونیست‌ها رو سرکوب کنه اما آقای مائو و رفقاش به این راحتی حاضر به خالی کردن میدون نبودند و باز نتیجه جنگ داخلی شروع شد مائو هم یکی از رهبران کمونیست‌ها بود رهبری خشن البته


audio: WD-rHXvruC4_0034.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
وقتی در اکتبر 1934 میلادی کمونیست‌ها توسط ملی‌گراها محاصره شدند و ازشون خواسته شد تا پایگاه‌هاشون رو تحویل بدن آقای مائو چه کرد؟ دستور راهپیمایی طولانی داد ایده راهپیمایی طولانی احتمالا از کجا میاد؟ از رژه نمک هند یعنی از این رژه الگوبرداری شده داستان چی بوده حالا؟ ماهاتما گاندی رهبر استقلال هند


audio: WD-rHXvruC4_0036.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
برای اعتراض به انحصار نمک هند که دست بریتانیا بوده ملی‌گراهای هند شروع کنند راهپیمایی یک راهپیمایی 320 کیلومتری به وجود میاد برای دستیابی به نمک دریا در واقع یک مقاومت مدنی درخشان در تاریخ حالا چهارسال بعد از مدل هندی این راهپیمایی مائو هم دستور راهپیمایی طولانی می‌ده ارتش سرخ حزب کمونیست چین


audio: WD-rHXvruC4_0037.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
بیش از یک‌سال راهپیمایی می‌کنن که از جنوب چین برسن به شمال و غرب این کشور و اونجا متحد بشن چند ده هزار نفر سرباز کمونیست که عمومشون از جامعه کشاورزان چین بودن حدود 9000 کیلومتر رو طی می‌کنن راهنمیایی‌طور و در تمام این 9000 کلیومتر هم اینجاش نکته جالبیه آقای مائو تو تمام این 9000 کلیومتر رو دوش نیروهای خودش زیر یک سایه‌بون لم داده بود


audio: WD-rHXvruC4_0038.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
یا محترمانه نگاه بکنیم نشسته بود و به عظمت چیزی که خلق کرده بود نگاه می‌کرد چه در سر مائو می‌گذشت؟ در اون 9000 کیلومتر هیچکس نمی‌دونه، اما قابل حدسه


audio: WD-rHXvruC4_0039.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
جنگ داخلی چین تمام نشده بود که در 1937 میلادی ارتش ژاپن که دیگه تبدیل به یک کشور قدرتمند شده بود حالا و قصد داشت شبیه به کشورهای غربی عمل کنه استعمارگر بشه حمله کرد به منچوری چین و این منطقه رو اشغال کرد حزب حاکم و همینطور حزب مائو اینا، حزب کمونیست در برابر ژاپنی‌ها باهم قد علم کردن، اما شکست خوردند این شکست‌ها فقط به پای حزب حاکم


audio: WD-rHXvruC4_0040.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
یعنی حزب ناسیونالیست نوشته شد مائو که می‌دونست این جنگ اعتماد عمومی به حزب حاکم رو از بین خواهد برد شروع کرد به تولید محتوای فکری و نوشتن مقالات و کتاب‌هایی در رابطه با مارکسیسم و کمونیسم هوش رو ببینید مائو حالا روز به روز محبوب‌تر می‌شد و حزب حاکم روز به روز ضعیف‌تر جهان هم که تحت تاثیر جنبش کمونیستی بود


audio: WD-rHXvruC4_0041.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
و چینی‌هایی که از جنگ و ناتوانی دولت حاکم خسته بودند هم بیش از سایر مردمان جهان حالا جذب ایده‌های کمونیستی می‌شدند و نوشته‌های آقای مائو در واقع جذب ایده‌هایی می‌شدند مردمان چین که از زبان رئیس مائو می‌شنیدند


audio: WD-rHXvruC4_0042.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
بیایم کمی جلوتر جنگ جهانی دوم که تمام شد ژاپن طبیعتا یک بازنده تمام عیار بود ما در 8 قسمتی که در ارتباط با جنگ‌جهانی دوم صحبت کردیم مفصل به این موضوع پرداختیم پیشنهاد می‌کنم علاقه‌مند بودید از طریق پلی‌لیست جنگ‌جهانی دوم ببینید و بشنوید لذت ببرید بسیار مکمل خوبیست باز به هر حال بعد از پایان جنگ جهانی دوم حالا وقت مناسبی بود برای مائو و حزب کمونیست چین که چه کنه؟


audio: WD-rHXvruC4_0043.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
بیاد قدرت رو در دست بگیره و اینطوری، جمهوری خلق چین به رهبری آقای مائو تسه‌تونگ پایه‌گذاری شد، کیه این داستان؟


audio: WD-rHXvruC4_0045.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
چند سال بعد هم وقتی استالین قهرمان بزرگ کمونیستی جنگ جهانی دوم، مرد چشم بسیاری از کمونیست‌های جهان حالا به سمت چین چرخید به رهبری آقای مائو رهبری که البته چندان مورد قبول رهبران وقت شوروی نبود یعنی رهبران بعد از آقای استالین چرا، اون‌ها معتقد بودند که مائو داره مسیر رو اشتباه میره داره اشتباه میزنه چرا می‌گفتن اشتباه میره؟


audio: WD-rHXvruC4_0046.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
رهبران کمونیست روس انقلاب کارگری کرده بودند ولی آقای مائو انقلاب کشاورزی کرده بود با همه این‌ها یک چیز قابل انکار نبود با مرگ استالین مائو در سطح جهان محبوب شده بود و همین محبوبیت باعث شد که دستش برای پیاده‌سازی آن چیزی که در ذهن داشت باز بشه


audio: WD-rHXvruC4_0047.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
شروع کار مائو با گرفتن انتقام تاریخی از انگلستان بود چطور؟ گفتیم، سقوط چین با جنگ‌های تریاک شروع شد از انگلیس انگلیس به زور تجارت تریاک با چین رو ادامه داد بعدش و همین باعث شد در زمان به قدرت رسیدن مائو پنجاه میلیون معتاد در چین وجود داشته باشه کینه مردمان چین از انگلستان و ناراحتیشون بابت این اعتیاد گسترده


audio: WD-rHXvruC4_0048.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
باعث شد آقای مائو سریعا اقدام به جمع آوری معتادان و کشتار گسترده ساقیان تریاک بکنه با این اقدام محبوبیت مائو به اوج رسید بعد هم راه‌اندازی تحصیل عمومی تونست جمعیت 20 درصدی باسواد چین رو به 70 درصد برسونه سیاست‌های سوسیالیستی حالا داشت جواب می‌داد در ادامه مائو بهداشت عمومی و واکسیناسیون رو هم گسترش داد


audio: WD-rHXvruC4_0049.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
حقوق زنان مورد توجه قرار گرفت و ازدواج فامیلی همان چیزی که مائو در 13 سالگی ازش فرار کرده بود هم ممنوع اعلام شد به دست ایشون نتیجه مائو به یک رهبر مقدس تبدیل شد


audio: WD-rHXvruC4_0050.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
اقدام بعدی مائو اما اصلا مثل اقدامات قبلیش محبوب نبود مائو می‌خواست به سبک کاری که لنین و استالین کرده بودند زمین‌های کشاورزی رو بیاد اشتراکی کنه و نتیجه زمین‌ها از مالکان گرفته شد به دست کشاورزان افتاد و هزاران زمین‌دار به دست کشاورزان کشته شدند در ادامه تعاونی‌هایی شکل گرفت بین همین کشاورزان که زمین‌دار هارو کشته بودند


audio: WD-rHXvruC4_0051.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
اما اختلافات کم‌کم شروع شد بین کشاورزان و تعاونی‌ها در ادامه‌ش هم انتقادات از سیاست‌های مائو بالا گرفت مائو چه کرد؟ سریع دستگاه پروپاگانداش رو به خط کرد که سعی کنند در برابر انتقادات مقاومت کنند اما اوضاع داشت خراب می‌شد مائو حالا که فکر می‌کرد البته حمایت توده‌ها و به خصوص کشاورزان رو داره یک کمپینی راه انداخت


audio: WD-rHXvruC4_0052.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
کی؟ 1956 میلادی چه کمپینی؟ کمپین، بگذار صد گل بشکفد گفت آقا جان همه آزادن که انتقاد کنن چه روشنفکر باشن توده‌های مردم باشن همه می‌تونن نظرشون رو راجع به حکومت بگن چرا این کار رو کرد؟ ایشون فکر می‌کرد عده‌ای اعتراض می‌کنن ولی کلی میان چیکار می‌کنن؟ به به و چه چه می‌کنن و همین باعث می‌شه که این منتقدین بزنن گاراژ ولی نتیجه برعکس بود


audio: WD-rHXvruC4_0053.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
انتقادها بسیار گسترده و بیشتر بود حتی از درون حزب کمونیست صداهای مخالف به گوش می‌رسید، حالا و نتیجه چه شد؟ آقای مائو پشیمون شد تمام منتقدان رو ضد انقلاب اعلام کرد فردا صبحش و کشتار و سرکوب منتقدان در چین آغاز شد


audio: WD-rHXvruC4_0054.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
خب با حذف شدن مخالفان حالا وقتش بود آقای مائو با دستی بازتر بلندپروازی‌هاش رو پیش ببره مائو که معتقد بود اومده تا هم با امپریالیسم یعنی با آمریکا اینا و هم با انحراف بورژوازی یعنی با شوروی اینا مقابله کنه و با حمله به کشورهای همسایه‌ش هم حسابی تنور جنگ سرد رو داغ نگه داشته بود ایشون می‌خواست حالا یک فیل خیلی خیلی بزرگ


audio: WD-rHXvruC4_0055.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
در کشورش هوا کنه فیلی به اسم یک گام بزرگ به جلو مائو پیشرفت روزافزون کشورهای غربی رو می‌دید از سمتی هم با اندیشه سیاسی غرب آشنا بود به هر حال ایشون تحت تاثیر نظرات کارل مارکس بود هرچند بیش‌تر از مارکسیسم به رمان‌های چینی و قهرمان‌های راهزنش علاقه داشت ایشون اما به هر حال مائو قصد داشت کاری کنه که اقتصاد چین


audio: WD-rHXvruC4_0056.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
بره، بره، بره برسه به اقتصاد کشورهای غربی البته این قصد رو با روش خاص خودش می‌خواست انجام بده، مشکل اینجا بود روشی بود از جنس مائویسم


audio: WD-rHXvruC4_0057.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
مائو قصد داشت طی این طرح یعنی طرح، یک گام بزرگ به جلو یهو اقتصاد و کشاورزی چین رو شکوفا کنه یهو می‌خواست جامعه روستایی و کشاورزی چین رو به یک جامعه مدرن شهری و صنعتی تبدیل کنه یهو ایشون با اتکا به قدرت کشاورزان حاکم شده بود، اما می‌گفت گور باباشون باید به روستایی‌ها ادب شهری یاد بدیم با این‌ها به قدرت رسیدم که رسیدم منظورش هم از شهر چی بود؟


audio: WD-rHXvruC4_0058.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
چیزی که در فلسفه غربی و یونانی بهش می‌گن پلیس، مثل مثلا متروپولیس اساسا هم نیروی پلیس در غرب اومده بود تا ادب شهری به ارمغان بیاره توجه کنیم که انگلیسی‌ها


audio: WD-rHXvruC4_0060.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
این از همون پلیس، ریشه‌ش در پلیس و ادب شهریست نتیجه آقای مائو می‌گفت روستاییا نمی‌فهمن باید بزنیم تو سرشون در خدمت دولت باشن و ایشون می‌خواست به روستایی‌ها فشار بیاره تا بتونن یارانه‌ای که دولت قصد داشت به صنعت بده رو تامین کنن و نتیجه چه شد؟ تاریخ به ما درس می‌ده فاجعه شد


audio: WD-rHXvruC4_0061.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید برگردیم به شهرستان وانلی شهرستان آقای جیشنگ، که عرض کردم کتابی به نام سنگ قبر داره که بسیار مهمه و منبع ما هم هست شهرستان وانلی یاداوری کنم همون جایی بود که پدر آقای جیشینگ از قحطی درش مرد، ابتدای این قسمت تعریف کردم اون یک تیکه رو این شهرستان یک بخش دیگری هم داشت اسمش چی بود؟ کمون خلقی هوآیدیان جایی که هزاران کشاورز روی زمین‌های


audio: WD-rHXvruC4_0062.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
اشتراکی دولت کار می‌کردند کمون یعنی چی؟ یعنی همین جایی که همه چیز اشتراکیه در عمل یعنی جایی که همه چیز دست دولته و هیچ مالکیت خصوصی‌ای هم وجود نداره در فاصله سپتامبر تا ژوئن 1960 میلادی بیش از 12 هزار نفر کشاورز چینی در این کمونی که ازش حرف می‌زنیم تلف شدند بیشترشون از قحطی مردند، اما خیلی‌هاشون هم زیر باد


audio: WD-rHXvruC4_0067.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
و 14 نفرشون خودکشی کردند اما چرا کشاورزهای هوآیدیان که غلات رو خودشون کشت می‌کردند گشنگی می‌کشیدند؟ اینا که اصل داستان دستشون بود چون دولت موظفشون کرده بود و البته تهدید که در پاییز 1959 باید 6 میلیون کیلو غله برای دولت آماده کنید، تحویل بدید، تامین کنید و اون‌ها اون بدبخت‌ها


audio: WD-rHXvruC4_0068.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
تونسته بودند 5 میلیون و 995 هزار کیلو غله کشت کنند پنج هزار تا کم بود پس نه تنها باید کتک می‌خوردند بلکه چیزی هم برای خوردن خودشون باقی نمی‌موند اجازه نداشتند دست بزنن در سایر مناطق هم وضعیت همین بود قحطی همه‌جا رو گرفته بود


audio: WD-rHXvruC4_0069.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
قحطی به یک عذاب طولانی تبدیل شده بود غلات از بین رفته بودند مردم همه گیاهان وحشی رو خورده بودند حتی پوست درختان رو هم کنده بودند و خورده بودند موش‌ها لایه‌های نرم پنبه و حتی فضله پرندگان رو هم خورده بودند وقتی تمام این منابع تموم شد خاک رس خوراک بعدی انسان‌های اون مناطق بود و در نهایت قحطی زدگان چین


audio: WD-rHXvruC4_0070.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
به مرده خواری رسیدند اول مردار افرادی که از روستاهای دیگه به جستجوی نان به روستاشون اومده بودند و بعد شروع کردند به خوردن اجساد دوستان و اعضای خانواده‌شون حالا آدم‌خواری همه‌جا دیگه دیده می‌شد این وضعی بود که مائو رقم زده بود


audio: WD-rHXvruC4_0073.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
اگر هم کسی به این وضع اعتراض می‌کرد چی می‌شد به نظرتون؟ اگر کسی اسمی از قحطی حتی می‌آورد، چی می‌شد؟ بهش می‌گفتند نفی کننده برداشت بزرگ محصول و حکمش چی بود این آدم؟ زحمت کشیدن اسمش قشنگه، اما به کتک خوردن تا حد مرگ می‌گفتند زحمت کشیدن ابتدای این قسمت تعریف کردیم از آقای فوهونگ در کتاب آقای جیشینگ که این آقای فوهونگ دبیر حزب کمونیست


audio: WD-rHXvruC4_0074.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
شهرستان گوانگشان بود و انقدر این آدم رو کتک زدند،که مرد ایشون رو مردم قحطی زده نکشتند اصلا مردم قطعی زده که نا نداشتند از جاشون بلند شن چه برسه به اینکه، چندین روز پشت هم یک نفر رو به قصد کشت بزنند آقای فوهونگ رو هم حزبی‌های خودش کشتند، چرا ؟ به این دلیل که گفته بود باید راه‌حلی برای این قحطی پیدا کنیم


audio: WD-rHXvruC4_0075.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
مردمان روستایی چین تسلطشون بر بقا و ادامه حیات رو از دست داده بودند در کمون‌های روستایی تا وقتی که منابعی وجود داشت مسئولیت سیر کردن شکم‌های کشاورزانی که روی زمین‌های اشتراکی به دستور دولت کار می‌کردند با بوفه‌های اشتراکی تحت مدیریت باز دولت بود اگر مسئولان بوفه احساس می‌کردند کسی از شرایط ناراضیه


audio: WD-rHXvruC4_0076.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
غذا رو ازش دریغ می‌کردند تا بمیره جون بده هرکسی با نظام حاکم و دستورات حاکم مخالف بود له می‌شد همه مردمان چین یا مستبد بودند یا برده از این دو حالت خارج نبود آقای مائو چه کرده بود برده‌ها برای زنده موندن باید به مستبدها اجازه می‌دادند تا هرچیزی که براشون عزیزه رو ازشون بگیرن و بعد هم مجبور بودند که تملق دولت رو بگن


audio: WD-rHXvruC4_0077.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
پاچه‌خواری در آن زمان الزامی بود واویلا تاریخ پاچه‌خواری برای چیزی که که عمیقا ازش نفرت داشتند مردم مردم چین محکوم بودند به آدم فروشی، اون زمان فارغ از همه این‌ها حالا مائو یک کمپین دیگه‌م راه‌اندازی کرده بود کمپینی به اسم گذشته تلخ یعنی چی؟ حزب پیرمردها و پیرزن‌های روستاها رو مجبور می‌کرد که برای جوون‌ترها بشینن از


audio: WD-rHXvruC4_0078.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
گذشته تعریف کنن و چی بگن بگن چقدر اوضاع بد بوده بدبدخت بودیم نسبت به الان چرا؟ که جوانان قدر عافیت بدونن به مرگ بگیرن که به طبع راضی شن کمپین گذشته تلخ، اما به سرعت شکست خورد چرا؟ چون طولی نکشید که پیرمردها و پیرزن‌های روستا به دلیل قحطی مردند


audio: WD-rHXvruC4_0079.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
البته مرگ تنها راه حزب برای مقابله با مخالفان نبود از سال 1955 میلادی یه سامانه‌ای در سرتاسر چین راه افتاد به اسم سامانه بازآموزی با اعمال شاقه این سامانه بر اساس یک بخشنامه‌ای از طرف رئیس مائو راه افتاد طبیعتا بخشنامه‌ای با عنوان پاکسازی کامل اعمال ضدانقلابی پنهانی اردوگاه‌های بازآموزی


audio: WD-rHXvruC4_0080.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
سرتاسر چین به راه افتاد چیزی شبیه به گولاگ در شوروی این سامانه بازآموزی مقدمه‌ای بود برای طرح بعدی آقای مائو مائو قصد داشت این بار از روستاها فاصله بگیره، و بره کجا؟ بره سراغ شهرها و با چه طرحی رفت سراغ شهرها آقای مائو ؟ با طرح انقلاب فرهنگی اسمی آشنا برای ما


audio: WD-rHXvruC4_0081.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
آقای مائو برای اولین بار اصطلاح انقلاب فرهنگی رو اختراع کرد یه کتابی نوشت به اسم کتاب سرخ که در سرتاسر جهان بین کمونیست‌ها محبوب شد ابتدای این قسمت عرض کردم در تمام کتاب فروشی‌های اروپا جزو پرفروش‌ترین‌ها بود براساس اون کتاب که در چین به یک کتاب مقدس تبدیل شده بود، طبیعتا طرح انقلاب فرهنگی ریخته شد و زن آقای مائو خانم جیانگ چینگ شد مسئول اجرای این طرح


audio: WD-rHXvruC4_0082.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
ارتشی از دانش‌آموزان حامی حزب و دیگر اعضای حزب تشکیل شد، به اسم چی؟ ارتش گاردهای سرخ آقای مائو با انقلاب فرهنگیش برای سه سال با این ارتشی که عرض کردم، شروع کرد کتاب‌ها رو سوزوندن معلما و استاید و متخصصین رو مجبور کرد کارشون رو ول کنن برن سروقت کار یدی و کشاورزی زوری هزاران یا شاید میلیون‌ها متخصص


audio: WD-rHXvruC4_0083.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
کشته شدند آمار دقیقی هیچ‌جا، هیچ‌وقت وجود نداره، از این کشتار عشق رمانتیک و آرایش و زیبایی همه این‌ها به عنوان مظاهر بورژوازی ممنوع شد و شروع کرد آقای مائو به کشتن و شکنجه دادن مخالفان و ناقضان این طرحش در دوره‌ای با سگ‌ها و گنجشکان در افتاد، آقای مائو می‌گفت اینا میان آسیب میزنن به کشاورزی گنجشک‌ها دشمن گندم‌های چینی‌انذ


audio: WD-rHXvruC4_0084.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
پس میلیون‌ها گنجشک باید کشته می‌شدند و نتیجه چه شد؟ جالبه گنجشک‌ها مردن، ملخ‌ها حمله کردند حتی محیط زیست هم، آقای مائو به فنا داد با تفکراتش چمن رو ممنوع کرد این آدم اوضاع واقعا عجیب بود


audio: WD-rHXvruC4_0085.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
عکسی که ملاحضه کردید عکس آقای پانجن لاما دومین چهره مذهبی بودای تبتی بود اونایی که داشتن با دست نشونش می‌دادن کیا بودن حالا؟ اعضای گارد سرخ چه می‌کردند؟ داشتن مناسک تحقیر در ملا عام رو به جا می‌آوردند علیه ایشون، اون دوستان این وضعیتی که انقلاب فرهنگی مائو رقم زد در حال حاضر به نظر خیلی وحشتناک میاد، اما


audio: WD-rHXvruC4_0086.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
در اون دوران، محبوبیتی جهانی پیدا کرد محبوبیتی فوق‌العاده‌، واویلا آقای ژان پل سارتر فیلسوف مشهور فرانسوی که حسابی هم چپ‌گرا بود، البته معتقد بود استالین اشتباهات بسیاری انجام داده، اما دم مائو گرم، اشتباه نکرده کلا تو همین ایران ما هم مسیری که مائو رفت پرطرفدار بود، شوخی نداره توجه کنیم، در کشور ما هم انقلاب فرهنگی ایجاد شد


audio: WD-rHXvruC4_0087.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
در واقع یه سری از دانشگاهی‌ها اومدن همون کتاب سرخ مائو رو ترجمه کردن و بعد بومی سازیش کردن، ایرانیزه‌ش کردن و در واقع با اسلام سیاسی تطابقش دادن و نتیجه چه شد؟ دانشگاه‌ها رو بستن تا یه سری از دانشجوها و اساتیدی که به عنوان عنصر نامطلوب، شناسایی شده بودند رو بریزن بیرون هنوزم که هنوزه شورای عالی انقلاب فرهنگی داره با قوت داره به کار خودش ادامه می‌ده


audio: WD-rHXvruC4_0088.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
و حتی به موازات مجلس قانون‌گذاری می‌کنه، خودش برا خودش هنوزم که هنوزه خبر اخراج استاید با عناوین مختلف البته به گوش می‌رسه


audio: WD-rHXvruC4_0091.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
یکسره تا 8 شب کار می‌کردیم یعنی تا زمانی که هوا تاریک می‌شد و دیگر چشم چشمی نمی‌دید ما تصویری از زمان نداشتیم کتک خوردن امری عادی بود بسیاری از کتک خوردن مردند خیلی‌ها هم برای خلاصی از این شرایط خودکشی کردند مامورها از گرز آهنین چماق چوبین دسته کلنگ و کمربند چرمی برای کتک زدن، استفاده می‌کردند شش دنده من شکست، و امروز هم


audio: WD-rHXvruC4_0092.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
تمام بدنم از سر تا پا، پر از آثار زخمه هواپیماسواری موتورسیکلت سواری ایستادن روی نوک پا در نیمه شب و خیلی موارد دیگه این‌ها همه اسامی شکنجه‌ها بود همه نوع شکسنجه‌ای آنجا وجود داشت آن‌ها ما را مجبور می‌کردند تا مدفوع و ادرار بخوریم و بهش می‌گفتند خوردن پیراشکی و مشروب


audio: WD-rHXvruC4_0094.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
این‌ها روایات آقای لو هونگ شان از حضورش در دوره سه ساله بازآموزی با اعمال شاقه بود طرحی که مال آقای مائو بود ولی آقای لو نه در دوران مائو و در برنامه گامی به جلو بلکه در عصر پس از مائو و در 2001 میلادی دستگیر شد و به زندان افتادو این بلاها سرش اومد در عصری که چین یه کشور توسعه یافته بود، خیر سرش در سازمان ملل متحد جایگاه تثبیت شده داشت، اون زمان


audio: WD-rHXvruC4_0095.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
مورد احترام بود روابط چین با غرب و شرق دنیا حسنه شده بود، دیگه و می‌رفت، چین که به یکی از بزرگ‌ترین اقتصادهای دنیا تبدیل بشه و البته شد ما درباره چین بعد از آقای مائو در قسمت قیاس چین و روسیه در گذار از کمونیسم در پادکست مورخ مفصل صحبت کردیم حتما بشنوید یا ببنید مکمل بسیار خوبیست که بعدش چه شد اونجا گفتیم، که چین بعد از مائو


audio: WD-rHXvruC4_0096.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
چطور به یک کشور سرمایه‌داری توسعه‌یافته و یک نیروگاه بزرگ اقتصادی تبدیل شد، اما آثار دوران مائو با قوت در این کشور هنوز هم که داریم باهم صحبت می‌کنیم وجود داره هنوز هم در چین اردوگاه‌های کار اجباری برپاست و دیواری کوتاه‌تر از مخالفین سیاست‌های حزب کمونیست حاکم وجود نداره، در چین در سال 2014 میلادی همین 9 سال‌پیش


audio: WD-rHXvruC4_0097.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
بیش از 700 هزار نفر در زندان‌های سیاه چین معروف به سامانه اصلاح جمعی به سر می‌بردند زحمت‌کشی یا همون کتک خوردن تا حد مرگ و مرگ هنوز هم در چین ادامه داره


audio: WD-rHXvruC4_0098.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
چین مهد اولین حکومت اداری شایسه‌سالار در جهانه این کشور باستانی تاریخی طولانی از دیوان‌سالاری بسیار پرظرفیت و پیچیده داره، اما خب به همون اندازه هم تاریخی، پر از فساد گسترده داره در 2015 میلادی در یک نظرسنجی از 3671 مقام حزب کمونیست چین نشون داده شد


audio: WD-rHXvruC4_0100.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
عجب! این روحیه، پیش از مائو در چین جریان داشته و بعد از مائو هم جریان داشته، و تا به امروز هم جاریه صادر هم شده ماشالا حالا چین فرسنگ‌ها با تجربه قحطی فاصله داره مگه می‌شه دومین اقتصاد بزرگ دنیا دوباره شرایط سیاه قرن پیش رو تجربه کنه؟ اما ملت چین هم به همون میزان فرسنگ‌ها با آزادی، فاصله دارند اگرچه در رفاه به سر می‌برند


audio: WD-rHXvruC4_0101.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
آیا رفاه منهای آزادی کافیه؟ تا پیش از تجربه چین کمتر کسی بود که بگه بله، کافیه اما تجربه چین خیلی از ذهنیت‌ها رو تغییر داد برای جواب قطعی البته باید باز هم منتظر موند و دید سرنوشت چین در آینده چه خواهد شد؟ و باز هم تاریخ به ما نشان می‌ده که یه وقتایی باید منتظر آینده بود


audio: WD-rHXvruC4_0102.opus
source: youtube
source_id: WD-rHXvruC4
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن اینکه در ادامه خواهیم دید ویدئوهای ارسالی از طرف شما خوبان ولی نعمتان پادکست مورخ رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپرم و می‌بینمتون


audio: 6rRHZRMjW4c_0001.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
چرا ادیان به جون هم افتادند؟ ما به بهانه جنگ‌های صلیبی به این موضوع پرداختیم از شروع قسمت قبلی این قسمت هم همچنان به همین می‌پردازیم امروز اگر شما وقتی از خواب بیدار می‌شید در شبکه‌های اجتماعی اگر البته بهش دسترسی داشته باشی، چک بکنی یه خبر از ادیان هست داعش فلان کار رو کرد فلان جا حمله تروریستی کردند در کانادا قبر دسته‌جمعی کودکانی که بهشون تجاوز شده رو پیدا کردن


audio: 6rRHZRMjW4c_0002.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
و و و ، یعنی هر چقدر ما دنبال این ادیان می‌ریم می‌بینیم که خب نریم خیلی بهتره اما یک بهرحال واقعه تاریخی هست به نام جنگ‌های صلیبی از قدرت گرفتن ادیان و دعوا سر قدرت به بهانه دین شروع شد و بعدش پساجنگ اتفاقاتی افتاد که خیلی جذابه بهش خواهیم رسید ما در قسمت قبلی تا به اینجا رسیدیم درواقع به نقطه عطف مسیحیت رسیدیم سه فرمانروای بزرگ مسیحیت رو پذیرفتند


audio: 6rRHZRMjW4c_0003.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
و این شد قدرت اساسی برای مسیحیت حالا اینکه بعد اسلام چه شد؟ و بوداییسم؟ و جنگ چطور شکل گرفت؟ و چه نتیجه‌ای ایجاد کرد؟ بحثی‌ست که در این قسمت به اقتضای زمان درباره‌ش صحبت میکنیم پس بریم ببینیم چی شد؟ سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه با ما همراه باشید


audio: 6rRHZRMjW4c_0004.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
سه فرمانروا اولین این فرمانروا‌ها که تاریخ مسیحیت رو تغییر دادن کی بود؟ آقای کنستانتین فرمانده‌ی سپاه روم در بریتانیا که بعد تونست قدرت رو در غرب روم به دست بگیره روایت افسانه گونه ای البته از گرایش ایشون به مسیحیت وجود داره چیه روایت؟ آها میگن تو سال 312 میلادی


audio: 6rRHZRMjW4c_0005.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
آقای کنستانتین هنوز خورشید پرست بوده ایشون قصد داشته قدرت رو در غرب به دست بگیره همون غرب روم تو سفرش برای تصاحب غرب روم بوده که در منطقه میدیوس، نزدیکای روم یک صحنه ای میبینه که خودش این طوری وصف کرده نوشته که صلیبی از نور روی خورشید همین صحنه باعث میشه آقای کنستانتین مسیحی بشه


audio: 6rRHZRMjW4c_0006.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
البته احتمالا ایشون ابرهای جلوی خورشید رو دیده بوده که شبیه صلیب شده بودن یا شاید اصلا رویا دیده حتی شاید توهم زده، ما که نمی‌دونیم اما جالبه، ادعای کنستانتین بعدا به اینجا هم ختم نشد، ول کن نبود مدعی شد که بعدش به دلم هم این کلام الهام شد که با این علامت فتح کن یهو قدیس شد داداشمون کنستانتین تونست با اسم مسیح روم رو فتح کنه


audio: 6rRHZRMjW4c_0007.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
و بعد هم جوگیر طور خودش رو در حد حواریون مسیح بالا برد کاهنان معبد خب بالاخره پادشاه هم شده بود دیگه همکاری میکردن باهاش کاهنان اون رو فرستاده خدا لقب دادن و سکه هایی که پسرش بعدا ضرب کرد کنستانتین رو نشان میده در حالی که دست خدا داره اون رو به سمت بهشت میبره اصلا ببین به کجا رسید داستان نبرد کنستانتین یعنی همون جنگی که


audio: 6rRHZRMjW4c_0008.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
باعث پیروزی و قدرت گرفتنش شد جنگ خدایی قلمداد شد و طبیعتا نبرد خدایی که پیروزه دیگه نمیتونه شکست بخوره نتیجه، کم‌کم مسیحیت بود که جای سایر آئینهای مشرکان رو گرفت و در نهایت روم تبدیل شد به محدوده و پایگاه مسیحیت


audio: 6rRHZRMjW4c_0009.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
دومین نفر این فرمول کنستانتین در اتیوپی هم جواب داد ببین اصلا چیه برای کی؟ برای نفر دومی که باعث تغییر عظیم در قدرت مسیحیت شد شاه ازانا یا به نوشته یک سری از مدارک شاه ایزانا که فرمانروای اتیوپی بود و خودش رو فرزند مهرب میدونست یعنی فرزند ایزد یا خدای جنگ


audio: 6rRHZRMjW4c_0010.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
حالا، حسابی کشت و کشتار می‌کرد این آدمه یعنی از اون آدم‌های عجیبی بود و تو تاریخ اصلا زبانزد از یک جایی به بعد اما دیگه خشونت این آدمه توجیه نداشت یک جورهایی داشت قدرت خودش هم از دست می‌داد پس چه اتفاقی افتاد؟ یهو ایشون منقلب می‌شه، یه شبه نتیجتا در یک چرخش ویژه‌ی 180 درجه‌ای در دهه 340 میلادی


audio: 6rRHZRMjW4c_0013.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
از اونجا به بعد در اسناد مکتوبی که ازش، از ایشون یعنی باقی مونده همش ایشون از اندیشه نیکی به مردم و خدمت مردم به دولت دولت به مردم از این حرفها میزده اما در عمل، بله کماکان بی رحمانه به کشت و کشتار ادامه میداده حالا با یک اسم و رسم جدید خیلی جالبه یه مقدار به اطرافمون نگاه کنیم آیا شبیه عملکرد ایشون امروز در سراسر جهان


audio: 6rRHZRMjW4c_0015.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
و اما ضلع سوم مثلث گسترش مسیحیت توسط فرمانروایان رو تیرداد، پادشاه ارمنستان شکل داد تیرداد یک امپراتور ضدمسیح بوده اتفاقا وعده اصلیش هم چی بوده؟ در هنگام کسب قدرت وعدش این بود آزار و اذیت هر چه بیشتر مسیحیان اینه، وعده من اینه حالا روایت شده که


audio: 6rRHZRMjW4c_0016.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
تیرداد 33 راهبه مسیحی رو به شکل فجیعی به قتل رسوند و جنایت‌های البته پرشماری هم علیه مسیحیان کرد ولی اون 33 راهبه مثل اینکه خیلی تاثیر گذار بوده در تاریخ و همین خشونتش باعث شد از عاقبت کارش بترسه و اونم یهو بدوئه بره غسل تعمید بکنه خیلی جالبه، و به مسیحیت رو بیاره و درواقع توبه کنه یه اشتراک یه پرانتز هر سه تاشون یهویی تغییر کردن


audio: 6rRHZRMjW4c_0017.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
ولی بعدش کار خودشونو ادامه دادن بگذریم، قضاوتش با شماست البته روایت این آقای تیرداد مثل دو روایت قبلی خیلی محکم نیست واقعیتش و جالبه، در کتاب مقدس مسیحیان داستانی وجود داره به نام پولس رسول کسی که آزارگر مسیحیان بوده ولی تغییر دین میده و یهو توبه میکنه و به نظرم میرسه یه جورایی داستان تیرداد یه جورایی برگرفته


audio: 6rRHZRMjW4c_0018.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
اقتباسه از قصه انجیل گرچه باز به هر حال باید خوند و خوند تاریخ تغییر دین یا آیین تیرداد دقیقا مشخص نیست یکی از راوی‌ها میگن سال 301 میلادی یه سری دیگه از راوی‌هامیگن 314 میلادی اما به نظر می‌رسه تاریخ دوم یعنی 314 میلادی تاریخ دقیق‌تری باشه چرا که در همین زمان کنستانتین شروع به حمایت از مسیحیت کرد


audio: 6rRHZRMjW4c_0019.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
و طبیعتا تیرداد هم بدش نمیومد که با رومیان متحد بشه و بر علیه ایران بشن کنار هم قدرتشون بیشتر شه چرا که ایران قدرت اصلی اون بازه زمانی بوده مسیحیت درواقع ارمنستان رو و تیرداد رو از گزند روم حفظ می‌کرد و بر علیه ایران هم متحد می‌کرد اون سمت وضعیت برای آیین بودا هم به همین شکل بود یعنی چی؟ در قرن ششم میلادی گسترش آیین بودا


audio: 6rRHZRMjW4c_0020.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
به دربار کره به دربار ژاپن تبت و هند باعث شکل‌گیری اتحادی در شرق آسیا شد اتحاد بودایی‌ها و اما، آها، بریم سراغ سومین قدرت دینی در تاریخ


audio: 6rRHZRMjW4c_0021.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
دین اسلام قلمرو خاص خودش رو داشت اگرچه اسلام با روی خوش نسبت به البته مسیحیت و یهودیت و زرتشتیت روی کار اومده بود، ولی خلفای جهان اسلام در عمل تبعیض‌های ویژه‌ای بین مسلمون‌ها و سایر ادیان مثل مسیحیان و یهودیان و زرتشتیان و و درواقع، همه ادیان دیگه قائل می‌شدن و همین مسئله


audio: 6rRHZRMjW4c_0022.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
باعث شده بود درواقع تو محدوده قلمرو اسلام دین اسلام روز به روز گسترش پیدا کنه و به قدرت محض نزدیک‌تر بشه حالا چه جوریش رو دیگه میدونیم اوجش کجا بود؟ خلفای عباسی عباسی‌ها این تبعیض‌ها رو به شدیدترین شکل ممکن رسونده بودن و همین باعث شده بود یکپارچه بشه حکومت در داخل مرزهای اسلام نفوذ برون‌مرزی اسلام اما


audio: 6rRHZRMjW4c_0023.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
از شرق این حکومت عظیم شروع شد یه روایت از پیامبر اسلام وجود داشت که همیشه امکان گسترده شدن دین اسلام به شرق آسیا رو زنده نگه میداشت در بخشی از این روایت اومده بود سپاه خدا که من در شرق جای داده‌ام آها، شاید یکی از دلایل مسلمون شدن ترک‌ها هم همین روایت بوده باشه


audio: 6rRHZRMjW4c_0024.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
ولی نفوذ فرهنگی اسلام به حاشیه شرقی هم بی‌تاثیر نبود یعنی احساس خطرشون بی تاثیر نبود در اواسط قرن دهم میلادی قراخانیان، اولین قوم ترک بودن که اسلام رو پذیرفتن قومی جنگجو، خونریز که توشون اینجوری بود مثلا پسراشون تا سر چند نفر رو از تن جدا نمیکردن حتی اسم گذاری نمی‌شدن


audio: 6rRHZRMjW4c_0025.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
شما ببین اوج فرهنگ و این قراخانیان با تغییر دینشون به رهبری یک فرمانده ترک به نام سلجوق یک حکومت کوچیک اسلامی رو در آسیای میانه شکل دادن و کم‌کم گسترش اسلام به شرق آسیا شروع شد


audio: 6rRHZRMjW4c_0026.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
در ادامه و در قرن دهم و یازدهم همون موقعی که ترکها اون خونریزها بودن به اسلام گرایش پیدا کرده بودن داخل قلمرو اسلامی وضعیت عجیبی رخ داده بود خلیفه فاطمی قلمرویی داشت از مصر تا الجزایر امروزی قاهره هم در اون زمان بزرگترین شهر اسلامی بود که در همین قلمرو جا داشت فاطمیان شیعه بودن و پیرو امامان معصوم


audio: 6rRHZRMjW4c_0027.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
و از اون طرف در بغداد عباسیان سنی مذهب حکومت می‌کردن آها، در همین کشمکش بین فاطمیان شیعه و عباسیان سنی در سال 1090 میلادی فرقه ای شیعه معروف به اسماعیلیه در الموت در اطراف قزوین امروزی قدرت رو به دست گرفتن اونها افرادی با تعصبات شدید مذهبی بودن


audio: 6rRHZRMjW4c_0028.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
که با مصرف حشیش دچار جنون می‌شدن و دست به قتل‌های سیاسی یا حتی ترورهای امروزی می‌زدن این افراد به حشاشین معروف شده بودن و البته تو پرانتزم عرض بکنم که یعنی یادآوری کنم یه جورایی که دعوای شیعه و سنی قدمتی بزرگ و بلند در تاریخ داره البته مثل همیشه شما قضاوت کنید


audio: 6rRHZRMjW4c_0029.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
این تفرقه بین شیعه و سنی اما مشکلی برای قدرت جهان اسلام نبود حداقل اون موقع مشکلی به وجود نیاورد چراکه در قرن هشتم و نهم میلادی خلفای عباسی مذاهب دیگه رو چنان سرکوب کردن که مخالفی توان دم زدن نداشت چه برسه به اینکه قد علم کنه وضعی بوده حدود سال 720 میلادی عمر ابن عبدالعزیز


audio: 6rRHZRMjW4c_0030.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
مسیحیان و یهودیان رو از مقام های رسمی منع کرد و ساخت عبادتگاه و حتی بلندشدن صداشون رو هنگام نیایش ممنوع اعلام کرد چقدر آشناست حتی استفاده از زین در اسب‌سواری برای پیروان سایر ادیان ممنوع شد عجیب نیست؟ ببینیم قدرت و تاثیر ادیان رو یعنی فکر می‌کنیم حتما شما گوش کردید و دیدید قسمت های قبلی رو


audio: 6rRHZRMjW4c_0031.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
که چه گفتیم، چطور به قدرت رسیدن احزاب؟ به نظرم برید گوش بدید و برگردید و به یاد بیارید که چطور ادیان چطور و از کجا متولد شدن؟ و دوباره با هم به یاد بیاریم که چطور تاثیر گذار شدن؟ حیرت انگیزه، واقعا حیرت انگیزه بگذریم در سال 807 میلادی خلیفه هارون الرشید عباسی قطعا در تاریخ خوندیم و امتحان هم دادیم که بود و چه کرد؟ اما اینجا بیشتر باهاش آشنا بشیم، ها؟


audio: 6rRHZRMjW4c_0032.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
ایشون دستور داد تمام کلیساها در مرزهای امپراطوریش تخریب بشه در دهه 850 میلادی خلیفه متوکل عباسی پا رو فراتر گذاشت و دستور داد تا تمام گورهای مسیحیان و یهودیان نابود بشه این رفتار به یکپارچه شدن جامعه اسلامی کمک کرده بود البته کاری هم من با درست و غلطش واقعا ندارم و صرفا در پادکست مورخ


audio: 6rRHZRMjW4c_0033.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
روایت می‌کنیم که چه بود و چه شد خطر برای حکومت اسلامی اما از مرزهای غربی فرا رسید این بار برای خلفای اسلامی خطری برای سال‌های سال وجود داشت و برای سال‌های سال جنگی از پس جنگ دیگه به وجود آورد نبردی که در تاریخ اسلام و مسیحیت موندگار شد نبردی که امروز به این اسم ازش یاد می‌شه جنگ‌های صلیبی


audio: 6rRHZRMjW4c_0034.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
فلسطین امروزی یکی از عجیب ترین مناطق مذهبی دنیا منطقه ای که هزاران سال جنگ مذهبی در اون جریان داشت در سالهای نخست پیدایش اسلام سپاهیان این دین فلسطین رو تصاحب کردن جایی که برای مسیحیان و یهودیان هم حرمت داشت درواقع مقدس بود هنوزم دقت کنیم سرش جنگ و دعواست دیگه سر فلسطین امروزی


audio: 6rRHZRMjW4c_0035.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
با تبدیل شدن فلسطین امروزی به قبله اول مسلمین حالا دیگه مکان مقدس مسلمین هم شده بود تازه فارغ از اینها بیت المقدس همون جاییه که مسلمانان معتقدن پیامبر اسلام از اونجا به معراج رفته پس اهمیت این منطقه برای مسلمانان دو چندان میشد و هنوز هم هست البته حالا مسیحیان، مسلمانان و یهودیان همه خودشون رو محق فلسطین می‌دونن


audio: 6rRHZRMjW4c_0036.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
یا صاحب فلسطین می‌دونستن البته تا همین امروز هم میدونن و میدونستن‌ها فلسطین سرزمین ظهور مسیح هم بود و استخون بسیاری از قدیسان مسیحیت هم در اونجا دفن بود از طرفی بقایای آخرین معبد متبرک یهود هم در همین بیت‌المقدس قرار داشت عرض موعود پیروان این دین بود و برای اونها هم مقدس ترین نقطه محسوب میشد و اما جنگ


audio: 6rRHZRMjW4c_0037.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
آغاز جنگ بر سر بیت المقدس با گسترش فرهنگ اسلامی پدید اومد یا شروع شد مسیحیان از قرن دهم و یازدهم برای توبه از گناهاشون به بیت المقدس سفر زیارتی میکردن اتفاق خاصی هم نمیفتاد سفرهایی صلح آمیز بود که در ادامه البته آتش جنگ رو شعله‌ور کرد مسیحیان طی این سفرها با یک مفهوم اسلامی‌ای آشنا شدن


audio: 6rRHZRMjW4c_0038.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
در اوایل قسمت قبلی گفتم مفهوم جهاد، دقیقه‌ی 9 پادکست قبلی در نتیجه برای پس گرفتن یا بازپس گرفتن اشیاء مقدس مدفون در فلسطین و بعد بازپس گیری خود بیت المقدس شروع به لشکرکشی کردن شاعری فرانسوی در اوایل قرن دوازدهم می‌گه خون مسلمانان گناهان را می‌شوید حالا ببینیم دوباره ترکیب شعر و ادیان


audio: 6rRHZRMjW4c_0039.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
برای جو دادن به جنگجویان دینی از کی رواج داشته البته که از خیلی قبل رواج داشته خیلی قبل‌تر از این فقط خواستم یادآوری کنم که باز و باز و باز تاریخ تکرار می‌شه در سال 1090 میلادی واعظان مسیحی هزاران زائر ساده رو که سلاح درست درمونی هم نداشتن برای بازپس گرفتن سرزمینهای غصب شده راهی بیت المقدس کردن


audio: 6rRHZRMjW4c_0040.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
در بدو امر به نظر می‌رسید که این زائران بخت برگشته به کام مرگ میرن ولی در عمل در هم گسیختگی ممالک اسلامی باعث شد تا جنگجویان صلیبی اولین موفقیت حیرت انگیزشون رو کسب کنن در سال 1099 میلادی یعنی بعد از 9 سال جنگ بیت المقدس به دست مسیحیون اشغال شد


audio: 6rRHZRMjW4c_0042.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
یا بازپس گرفته شد طبیعتا هرکی از سمت خودش محق میدید قضیه رو این پیروزی بزرگ اما شروعی بود بر یک برهه تاریخی عظیم


audio: 6rRHZRMjW4c_0043.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
ما در دو قسمت اخیر، این و قبلی از شکل‌گیری قدرت های دینی و تبدیل شدنشون به امپراطوری‌های قدرتمند البته دینی گفتیم طبیعت قدرت، طمع به همراه داشت و حالا توان دین هم کنار قدرت و سیاست قرار گرفته بود بزرگان تاریخ دین و قدرت با هم وارد جنگ شدن جنگ های صلیبی دورانی جدید و مخوف در تاریخ بشر شروع شد


audio: 6rRHZRMjW4c_0044.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
و باز هم نقطه عطفی در زندگی انسان بود نقطه ای که آثارش تا همین لحظه زندگی من و شما در زندگی همه ما دیده و لمس میشه دورانی که دو قطب دینی جهان یعنی اسلام و مسیحیت برای سالها پنجه در پنجه‌ی هم انداختن و جنگیدن جنگی که هنوز هم خونش، گریبان انسان‌ها رو رها نمی‌کنه حال اینکه چقدر این قدرت


audio: 6rRHZRMjW4c_0045.opus
source: youtube
source_id: 6rRHZRMjW4c
invalidation: VALID
text:
یا سیاست یا ادیان در این خونریزیهای بزرگ تاثیرگذار بودن یا نبودن؟ قضاوتش با شماست در قسمت های بعدی پرونده تاریخ بشر میپردازیم به روایت جنگ جهانی ادیان یعنی ادامش میدیم و می‌ریم سراغ شکل‌گیری امپراطوری‌های پساجنگ پس تا چند روز آتی و قسمت جدیدی از پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و


audio: 24rRXHS3UjM_0001.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
تاریخ تکرار می‌شود بار اول به عنوان تراژدی سپس نمایش کمدی این جمله‌ی معروف کارل مارکس اندیشمند بزرگ آلمانی در رابطه با تاریخ فرانسه است تاریخ تراژیک مد نظر مارکس به دوران قدرت گرفتن ناپلئون بناپارت اشاره داره و تکرار اون به شکل نمایش کمدی


audio: 24rRXHS3UjM_0002.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
به دوران لویی بناپارت یا ناپلئون سوم اشاره می‌کنه اما ناپلئون بناپارت کی بود؟ لویی بناپارت کیست؟ چرا روایت یکیشون تراژیکه و دیگری کمیک؟ اساسا بناپارتیسم یعنی چی؟ ایران ما از تجربه فرانسه چه تاثیری گرفته؟ ما در دقایق پیش رو به این سوالات پاسخ خواهیم داد سلام من احمد‌هاشمی هستم


audio: 24rRXHS3UjM_0004.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی مورخ منابع رو خدمت شما معرفی می‌کنیم ما در این قسمت چهار منبع داریم اول، کتاب تاریخ جهان اثر فیلیپ فرناندس دوم، کتاب عصر انقلاب اروپا در 1789 تا 1848 اثر اریک‌هابسبام سوم، کتاب هجدهم برومر لویی بناپارت اثر کارل مارکس


audio: 24rRXHS3UjM_0005.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
و در نهایت چهارم، کتاب ناپلئون اثر هنری بیل، ملقب به استاندال یه نکته رو هم من همینجا ابتدا عرض کنم تلفظ درست اسم بازیگر اصلی


audio: 24rRXHS3UjM_0007.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
اما در ادبیات مصطلح سیاسی ایران به ناپلئون بناپارت معروف شده پس پیشاپیش از اینکه کامنت نمی‌کنید که بلد نیستی اشتباه گفتی این بود و این نبود، خیلی سپاسگزارم از اینجا به بعد در این قسمت ما ایشون رو ناپلئون بناپارت صدا میکنیم یا حتی یه جاهایی صمیمی‌تر بهش میگیم ناپلئون حالا بریم در دل تاریخ


audio: 24rRXHS3UjM_0008.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
15 آگوست 1768 میلادی جزیره‌ی کرس یا کورسیکا جزیره‌ای که سابقا مستقل بود با تباری ایتالیایی که به تازگی هم البته به اشغال فرانسوی‌ها در اومده بود شاهد تولد فرزندی در خانواده‌ی اسم و رسم دار بناپارت بود خانواده‌ای که در زمان بدنیا اومدن این فرزند شرایط دوگانه عجیبی داشتند


audio: 24rRXHS3UjM_0009.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
چرا؟ با اشغال کرس توسط فرانسویان آقای شارل بناپارت یعنی پدر خانواده دست زن و بچه رو میگیره و میره تو کوهستان تا به مبارزین علیه اشغالگران بپیونده اما یک مرد بانفوذ معتاد به قمار ممکنه سیاستمدار خوبی باشه اما بعیده ازش مبارز قابلی دربیاد پس شارل خیلی زود


audio: 24rRXHS3UjM_0010.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
تونست با قوای اشغالگر معامله کنه اصلا و در نهایت استقلال‌طلبان رو دور بزنه و اینطوری بشه نماینده‌ی امپراطوری فرانسه در کورس خلاصه که آقای ناپلئون بناپارت فرزند همچین خانواده‌ای بود


audio: 24rRXHS3UjM_0011.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
در تاریخ، یکی از روشهای کشورهای استعمارگر از جمله فرانسه برای ادغام فرهنگی و اجتماعی مناطق مستعمراتیشون چی بود؟ اینکه فرزندان چهره‌های پرنفوذ جامعه رو جذب خدمات دولتی یا نظامی کنن این وضعیت برای ناپلئون هم پیش اومد باباش تونست آقازادش رو بفرسته ارتش ناپلئون نوجوون هم رفت آموزش زبان فرانسوی


audio: 24rRXHS3UjM_0012.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
و همینطور آموزش نظامی دید و در نهایت شد افسر جوخه توپخانه اما این سمت خیلی جایگاه اشرافی و ویژه‌ای نبود در واقع ناپلئون در دل جامعه‌ی بسیار سلسله‌مراتبی و طبقاتی فرانسه دهه 1780 میلادی قرار بود بشه یک آدم متوسط متوسط اون اما تبدیل شدن


audio: 24rRXHS3UjM_0013.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
به یک شهروند متوسط فرانسه رو دوست نداشت عمیقا به استقلال کرس معتقد بود ایشون و بخاطر گاوبندی باباش با فرانسویان از همون ابتدا از پدرش بدش میومد حتی در نتیجه با رویای استقلال ناپلئون بناپارت به کورس بازگشت


audio: 24rRXHS3UjM_0014.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
حضور ناپلئون جوان در کورس موفقیت آمیز نبود استقلال‌طلبان بخصوص رهبرشون آقای پائولی روی خوشی به جوان ارتشی نشون نمی‌دادند چرا؟ چون اونها منتظر بودند هر آن ارتش بیاد سرکوبشون کنه دیگه حالا یکی از همین ارتشی‌ها اومده بود بهشون کمک کنه اصلا مگه داریم؟ طبیعتا توی همچین شرایطی اون فرد قابل اعتماد نیست


audio: 24rRXHS3UjM_0015.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
بخصوص اگر سخنور قابلی هم باشه، که ناپلئون بود و تونسته بود از دل نسل جوون همراهانی هم برای خودش دست و پا کنه در نتیجه ناپلئون طرد شد و مجبور شد دوباره برگرده پاریس و آرزوی پیشرفت فردی رو تو همون ساختار ارتش پیگیری کنه درواقع مجبور شد بیفته تو همون مسیر


audio: 24rRXHS3UjM_0017.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
خب، گفتیم که ساختار اجتماعی فرانسه ناپلئون رو به سمت متوسط باقی موندن سوق داد اما اگر خود ساختار اجتماعی یهو فروبپاشه و نظم جدیدی روی کار بیاد، چی میشه؟ بله، اونوقت داستان برای تمام اجزای اون جامعه از جمله آقای ناپلئون هم میتونه فرق کنه و فرق کرد اتفاقی که در 14 ژانویه 1789 افتاد


audio: 24rRXHS3UjM_0018.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
انقلاب کبیر فرانسه زمانی که ناپلئون 21 بود درواقع توده‌های به ستوه اومده از فقر و تبعیض طبقاتی به زندان باستیل حمله کردند البته اونها رویای انقلاب در سر نداشتند‌ها نه آلترناتیوی وجود داشت نه گروه اپوزیسیون منسجمی و نه حتی رهبری برای جنبش مردمی چرا حمله کردند؟


audio: 24rRXHS3UjM_0019.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
مردم میدونستند یا حداقل گمون میکردند در زندان باستیل هزاران نفر مثل خودشون اسیرند و البته اونجا احتمالا اسلحه هم هست در عمل، وقتی زندان باستیل فتح و به آتش کشیده شد نه تعداد زندانی‌ها زیاد بودن نه چندان اسلحه‌ای اونجا وجود داشت ولی خوبه توجه کنیم به تاریخ در دوران انقلاب


audio: 24rRXHS3UjM_0020.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
هیچ امری نیرومندتر از سقوط مظاهر حکومت نبوده زندان باستیل هم نماد حکومت لویی شانزدهم بود و سقوطش نمادی از سقوط نظام حاکم


audio: 24rRXHS3UjM_0021.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
از اون طرف، فرانسه در جنگهای داخلی آمریکا دخالت داشت و با پایان اون جنگها حالا دولت فرانسه یک دولت بدهکار بدبختی بود اصلا افزایش مالیات و سیاست‌های غلط کشاورزی هم باعث شده بود مردم حسابی کلا دیگه شاکی بشن این در حالی بود که طبقه‌ی اشراف و مایه‌دار در ناز و نعمت زندگی می‌کردند درواقع درباریان و اشراف


audio: 24rRXHS3UjM_0022.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
خیلی دید درستی اصلا نداشتند که کف خیابون و کف جامعه و در بطن جامعه چه خبره؟ مثالش چیه؟ زن لویی شانزدهم خانم ماری آنتوانت یه جمله معروف داره ایشون زن پادشاه فرانسه است دیگه یه جمله معروف داره میگه وقتی صدای انقلاب بلند شد این خانم از اطرافیانش پرسید که اینا چی میخوان؟ چی میگن؟ سر و صدا اطرافیان گفتند که خانم جان اینا نون ندارن بخورن گناه دارن گشنن


audio: 24rRXHS3UjM_0023.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
ایشون میگه که خب اشکال نداره که حالا نون نمیتونن بخورن، کیک بخورن‌هان؟ آشناس البته که اگر مثلا گوشت نمیتونید بخورید آبزیان، ماهی بخورید هان؟ تاریخ تکرار میشه بگذریم، آقای لویی شانزدهم یعنی شوهر همین خانم که گفت نون نخورید کیک بخورید کم‌کم صدای انقلاب مردم رو شنید و اعلام کرد که میخواد پادشاهی مشروطه راه بندازه اما دیگه دیر شده بود زنش گفته بود اون رو


audio: 24rRXHS3UjM_0024.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
چرخ انقلاب داشت از روش رد میشد و رد هم شد کل خانواده سلطنتی اعدام شدند آناتول فرانس، نویسنده فرانسوی چی میگه؟ میگه کامل‌ترین انقلاب اونیه که در اون، آخرین پادشاه با روده آخرین کشیش به دار آویخته شود اصلا تفکر انقلابی کاری که البته انقلابیون فرانسه میخواستن بهش دست بزنن


audio: 24rRXHS3UjM_0025.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
انقلاب کبیر فرانسه علیه دربار و روحانیون کلیسای کاتولیک که حامیان درواقع پادشاهی و دربار بودند با همراهی گروهی از ثروتمندان و به اصطلاح بورژواها یعنی ژاکوبن‌ها که رهبرشون هم آقای ماکسیمیلیان روبسپیر بود، پیروز شد نکته‌ی مهمیه، خیلی جالبه این یکی از معدود مواردیه که سرمایه داران بزرگ هم


audio: 24rRXHS3UjM_0026.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
میان و کنار انقلابیون که اغلب آدمهای فرودست جامعه و بدبخت بیچاره‌ها بودند، قرار می‌گیرند شاید به همین دلیله که از اینجای تاریخ به بعد وقتی نگاه می‌کنیم سرمایه‌داران جهان تجربه انقلاب فرانسه رو سرمشق قرار دادند و عموما در ادامه در مواجهه با انقلابهای دیگه محافظه کار شدن اصلا سرمایه دارها، بازاری‌ها و چه کردند؟ در کنار ساختار موجود یعنی حاکمان قدرت قرار گرفتند


audio: 24rRXHS3UjM_0027.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
که موقعیتشون رو از دست ندند بجای اینکه بیان در کنار انقلابیون قرار بگیرند حالا تجربه‌ی انقلاب فرانسه مگه چی بود؟ که این اتفاق افتاد،‌ها؟ هرج و مرج، فساد، جنایت و خون و خونریزی و البته فقر آقای روبسپیر که خودش یکی از سران کمون پاریس یا همون ساختار سیاسی‌ای که بعد از انقلاب بر فرانسه حاکم شد بود و البته دادستان انقلاب هم بود


audio: 24rRXHS3UjM_0028.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
و دستور اعدام ده‌ها هزار نفر رو به وسیله گیوتین داده بود در نهایت خودش هم به تیغ گیوتین سپرده شد اینه که در انقلاب‌های بعدی مایه دارها رفتن پشت ساختار حکوم که موقعیت از دست نره چون اگه برگرده ورق خودشون هم به تیغ سپرده میشن فرانسه‌ی بعد از انقلاب کبیر همچین فضایی رو تجربه می‌کرد دورانی که بهش می‌گن حکومت وحشت


audio: 24rRXHS3UjM_0029.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
با شروع انقلاب کبیر اما ناپلئون جوون نمی‌دونست باید کدوم سمت تاریخ وایسه؟ بره سمت انقلابیون؟ یا بره سمت سلطنت‌طلب‌ها؟ یعنی به قول شاعر که میگه کی رو انتخاب کنم، کدومو جواب کنم؟ در نهایت ناپلئون از ارتش استعفا میده و میره کورس تا با استقلال‌طلبان علیه انقلابیون مبارزه کنه کمی که میگذره ناپلئون میفهمه که آقا


audio: 24rRXHS3UjM_0030.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
باد داره به پرچم کی می‌وزه، به کی می‌وزه؟ طبیعتا به پرچم انقلابیون می‌وزیده اون زمان پس ناپلئون برمی‌گرده پاریس و میشه جزئی از گروه همون ژاکوبن‌ها که اون زمان نیم میلیون جمعیت داشتند اصلا زیاد بودن، قدرتشون هم بیشتر بوده البته که آقای ناپلئون سیاسی نبوده آدم نظامی‌ای بوده دیگه، گفتیم پس دوباره میره در دل ارتش به یکی از فرماندهان حالا حامی انقلاب تبدیل می‌شه


audio: 24rRXHS3UjM_0032.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
با وقوع انقلاب فرانسه جنگهای بزرگ اروپا شروع شد قدرت کلیسا در سرتاسر اروپا تحلیل رفته بود و حالا وقتش بود که چی؟ مرزهای جدیدی، البته بدون دخالت ایشاالله کلیسا شکل بگیره فرانسه روی یه سری از مناطق مرزی نظر داشت میخواست اونجاها رو یه سری دیگه از کشورها هم قصد داشتن از هرج و مرج داخل فرانسه استفاده کنن بیان یه بخش‌هایی از این کشور رو


audio: 24rRXHS3UjM_0033.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
ضمیمه خودشون کنن از اونور یه سری از کشورها مثل انگلیس میترسیدن انقلاب فرانسه به کشور خودشون هم سرایت کنه بیچاره شن اصلا و میخواستن فرانسه رو توی هرج و مرج نگه دارن نتیجه، در اروپا جنگ بود و جنگ بود و جنگ و قطعا این فضا مناسب بود برای کی؟ برای جنگ سالاران و اگر شما در همچین فضایی یک جنگسالار نابغه باشی


audio: 24rRXHS3UjM_0035.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
1793 میلادی، انگلیسی‌ها به همون دلیلی که گفتیم که دوست داشتن فرانسه در هرج و مرج بمونه که نکنه در انگلیس هم انقلاب شه وارد شهر تولون در جنوب فرانسه شدند و اونجا رو اشغال کردند تا به سلطنت طلبان فرانسه کمک کنند که دوباره پادشاهی برگرده تو فرانسه ارتش انقلابیون فرانسه اما سریعا دست به کار شد و شهر رو محاصره کرد


audio: 24rRXHS3UjM_0036.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
و نتیجه جنگ بین انقلابیون با ضدانقلاب‌ها و انگلیس‌ها گره خورده بود تا چی شد؟ قرار شد واحد توپخانه به فرماندهی آقای ناپلئون بناپارت به میدون بیاد آقای ناپلئون شهر تولون رو طوری به توپ بست که تمام دشمنان حاضر در اون تار و مار شدند حدود 40 هزار نفر در این حمله توپخانه‌ای کشته شدند


audio: 24rRXHS3UjM_0037.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
نبرد تولون دستاورد درخشانی بود برای ناپلئون سریعا ایشون در ساختار ارتش پیشرفت کرد دو سال بعد هم سلطنت طلبانی که قصد داشتند مجلس فرانسه رو تصرف کنند توسط آقای ناپلئون به توپ بسته شدند و صدها نفر هم اینجوری کشته شدن خود آقای ناپلئون می‌گه که اون روز قشنگ‌ترین روز زندگی من بوده خیلی درام بوده اون روزی که مجلس رو به توپ بسته


audio: 24rRXHS3UjM_0038.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
خلاصه آقای ناپلئون اینطوری شد فرمانده ارتش فرانسه در ایتالیا پیشرفت ناپلئون در ساختار ارتش مصادف بود با زوال و ناکارآمدی دولت انقلابی فرانسه البته که در این برهه اسمش چی بود؟ دایرکتوار، یعنی چی؟ دایرکتوار یعنی هیئت مدیره ناگفته پیداست که چه خبر بوده اصلا شلم شوربایی بوده دیگه ها؟ اوکی؟


audio: 24rRXHS3UjM_0040.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
دولت انقلابی اومده بود روی کار و پول کاغذی چاپ کرده بود تا پیش از این یعنی در دوران پادشاهی فرانک فرانسه، فقط سکه بود که از چی تولید میشد؟ از فلزات قیمتی مثل طلا و نقره و این مسائل خودش ارزشمند بود اصلا اسکناسی وجود نداشت اقتصاددان‌ها اومدن گفتن آقا جان عه پشتوانه این کاغذی که داری چاپ میکنی چیه؟ عه سیاسیون گفتن عه


audio: 24rRXHS3UjM_0041.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
زمینها و این مسائلی که از فئودال‌ها گرفتیم کلیسا گرفتیم، دیگه شلوغش می‌کنی نتیجه، هی پول کاغذی چاپ شد هی پول کاغذی چاپ شد و در ادامه، هی تورم بالا رفت تورم بالا رفت یه رقمی، دورقمی و ایشالله سه رقمی مردم همه دلال شده بودن چقدر آشناست، همه زبل شده بودن اسکناس‌هاشون رو تبدیل می‌کردن به سکه و ملک و کالا و هی این تورمی که بهش می‌خورد باعث می‌شد سود کنن و اولش هم حال می‌کردن


audio: 24rRXHS3UjM_0042.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
اما کم‌کم اوضاع دیگه خیلی به هم ریخت مثل وضعیتی که ما امروز البته 250 سال بعد از اون وضعیت فرانسه داریم تجربه می‌کنیم دیگه،‌ها؟ صف مثلا دلار، صف سکه، بورس و امثالهم که مثلا یه شبه یارو همه چیش رو از دست میده و ارزش مثلا پولش نصف می‌شه بله، تاریخه که تکرار می‌شه


audio: 24rRXHS3UjM_0043.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
خلاصه وضعیت فرانسه 250 سال پیش شبیه امروز ما بود تو بحث تورم و دلال‌بازی و این مسائل در فرانسه اون زمان هم یه طبقه سرمایه دار و مایه دار شکل گرفت و الباقی مردم در فقر کامل همون 96 درصدی و 4 درصدی‌های آقای قالیباف مثلا سیاسیون هم تبدیل شده بودن در فرانسه البته‌ها به رشوه بگیرهای قهار رانت خورها، آقازاده‌ها و غیره


audio: 24rRXHS3UjM_0044.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
که در راستای اهداف همون سرمایه دارها هی چی کار می‌کردن؟ پول چاپ می‌کردند در اون موقع فرانسه حتی خیلی جالبه پول غرامت جنگ‌هایی که قرار بود فرانسه بره و پیروز بشه درش هم شده بود پشتوانه چاپ پول یعنی ممکن بود اصلا اون جنگه شکل نگیره برن شکست بخورن، خیلی جالبه در نهایت نقدینگی بیداد می‌کرد اوضاع که بدتر و بدتر شد دولتی‌ها اومدن چیکار کردن؟


audio: 24rRXHS3UjM_0045.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
روی آوردن به اقتصاد دستوری چقدر آشناست، تاریخه دیگه تاریخ کلا آشناست گفتن آقاجان باید قیمت‌ها تثبیت شود باید کنترل شود باید پایین بیاید و خب طبیعتا اقتصاد دستور بردار نبوده و نیست و چی شد؟ قیمت‌ها تثبیت نشد در فرانسه البته‌ها و دولت چیکار کرد؟ شروع کرد به قطع کردن سر گرانفروشان تو نمونه‌ی ما


audio: 24rRXHS3UjM_0046.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
مثلا سلطان سکه رو اعدام می‌کنند اونجا خیلی اوضاع بدتر بود واقعا کسبه عادی رو هم گردن می‌زدند خلاصه اوضاع خیلی شیر تو شیر بود درواقع گنه کرد در بلخ آهنگری به شوشتر زدند گردن مسگری یعنی چی؟ یعنی دولتی‌ها، سیاستمدارها آقازادگان و اشراف، پول چاپ کردند تورم شد، چیز کردن تو اقتصاد رفت نتیجش چی شد؟ مردم بدبخت و کسبه بدبخت اعدام شدند


audio: 24rRXHS3UjM_0048.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
اوضاع نابسامان دولت باعث میشد تا باز هم کشورهای همسایه برن تو کار تصرف بخشهایی از خاک فرانسه یکی از این کشورها اتریش بود و دلیلش هم چی بود؟ جالبه ماری آنتوانت اتریشی بود یعنی همون زن لویی شانزدهم که اون جمله‌ی معروف رو داشت که اگه مردم نون نمیتونن بخورن خب برن کیک بخورن و در نهایت کشته شد توسط انقلابیون اتریش به دلیل همین کشته شدن ایشون خیلی با انقلاب فرانسه دشمن بود


audio: 24rRXHS3UjM_0049.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
نهایتا اتریشی‌ها حمله کردن به ایتالیا که مجموعه‌ای از مناطق خودگردان بود اون زمان یعنی یه کشور واحد نبود ما بخشی از تاریخ ایتالیا رو در پادکست مورخ در قسمت مربوط به تاریخچه مافیا توضیح دادیم که می تونید ببینید یا بشنوید بخشی از این ایتالیا تحت اشغال فرانسه بود اون زمان فرمانده ارتش فرانسه در منطقه ایتالیا کی بود؟ گفتیم، آقای ناپلئون


audio: 24rRXHS3UjM_0050.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
ناپلئون شکست سنگینی به اتریشی‌ها تحمیل کرد و تونست ونیز که برای 1000 سال مستقل بود رو هم تصرف کنه این هم یک پیروزی بزرگ دیگه توسط آقای ناپلئون برای فرانسه


audio: 24rRXHS3UjM_0051.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
ناپلئون مغرور از پیروزی در ایتالیا حالا رفت به سمت جنوب حالا اون می‌خواست ضربه شستی به انگلیس که حامی سلطنت طلبان بود نشون بده نتیجه، مصر رو که در تصرف انگلیس و عثمانی بود، تصرف کرد بعد برگشت بالا دمشق و غزه و حیفا رو هم از چنگ عثمانی‌ها درآورد البته انگلیس در نهایت تونست قوای ناپلئون رو از مصر دور کنه ولی خب، آوازه‌ی ناپلئون


audio: 24rRXHS3UjM_0052.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
دیگه همه جا رو گرفته بود در ادامه فتوحات این فرمانده بی‌نظیر ارتش فرانسه یعنی ناپلئون جوان تا 1799 ادامه داشت حالا دیگه نیروی نظامی بهش این قدرت رو داده بود که میتونست در عرصه سیاست هم بره یه کارهایی بکنه پس ناپلئون بناپارت برگشت جایی که قرار بود دست به کارهای بزرگی بزنه


audio: 24rRXHS3UjM_0053.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
اوضاع در پاریس شیر تو شیر بود از یه طرف سلطنت طلبان میخواستن یه پادشاهی مقتدر رو دوباره سر کار بیارن از اونطرف اعتدالیون دنبال یک پادشاهی مشروطه بودن این سمت، ژیروندن‌ها جمهوری‌خواهان معتدل بودن اون سمت هم که اصلا ژاکوبن‌ها جمهوری‌خواهان تندرو بودن اصلا یه وضع زیاد هم بودن همه‌ی اینها به جون هم افتاده بودن این اوضاع در پاریس بود یه جورایی و چی شد؟


audio: 24rRXHS3UjM_0054.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
دولت اول انقلاب بعد از جنایات بسیار که باعث اعدام حدود 17 هزار نفر شد از جمله آقای لاوازیه، شیمیدان معروف، سرنگون شد این از دولت اول دولت جدید هم در اداره امور ناتوان بود چی شد؟ یک خلا قدرت کامل وجود داشت تو پرانتز بگم ما هم در تاریخمون یه همچین فضایی رو داشتیم اگر قسمت مربوط به آتاتورک و رضاشاه رو


audio: 24rRXHS3UjM_0055.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
از مورخ دیدید یا شنیدید ما اونجا گفتیم که رضاشاه توی یه همچین شرایط خلا قدرت و از هم‌گسیختگی سیاسی بود که تونست بیاد قدرت رو در دست بگیره و البته سر و سامون بده مملکت رو آقای ناپلئون بناپارت هم داشت به پاریس می‌اومد تا دقیقا همین کار رو بکنه دولت دایرکتوار یا همون هیئت مدیره که گفتیم در حفظ امنیت ناتوان بود


audio: 24rRXHS3UjM_0056.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
ولی از اونطرف هم هیچ کس جرات نداشت علیه دولت کاری بکنه، چرا؟ همه می‌ترسیدن که دوباره عصر وحشتی به راه بیفته و همون بحث گیوتین و کشتن و کشت و کشتار و خون و خونریزی کی میتونست تو این شرایط هم امنیت رو حفظ کنه؟ هم اجازه نده شرایط به هرج و مرج سابق برگرده؟ یک نظامی مقتدر قطعا کی؟ آقای ناپلئون بناپارت


audio: 24rRXHS3UjM_0057.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
ناپلئون با قشونش به پاریس اومد تازه اومد و رفت بین مردم طاعون زده حسابی دلبری هم کرد ایشون بعد هم از فرصتی که اتریش براش ایجاد کرده بود استفاده کرد و در نهایت در 19 نوامبر 1799 میلادی کودتا کرد ایشون اتریش چیکار کرد؟ مجددا به فرانسه حمله کرده بود اون زمان و این بهترین فضا برای یک نظامی قدرقدرت بود


audio: 24rRXHS3UjM_0058.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
که کودتا کنه دیگه و کرد دولت جدیدی که ناپلئون پایه‌گذاری کرد اسمش چی بود؟ دولت کنسولها سه نفر معروف به سه کنسول دولت رو اداره می‌کردن که در راسشون هم خود آقای ناپلئون بود توجه کنیم که ناپلئون اینجا فقط 30 سالش بود


audio: 24rRXHS3UjM_0059.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
سه سال طول کشید تا ناپلئون بتونه کامل قدرت رو در دست بگیره خودش رو کنسول دائم‌العمر بنامه و بعد هم لقب امپراطور برای خودش انتخاب کنه و اینطوری اولین امپراطوری تاریخ فرانسه رو پایه‌گذاری کنه ناپلئون در کلیسای نوتردام پاریس تاجگذاری کرد همون کلیسای تاریخی که چند سال پیش آتیش گرفت البته حضور در کلیسا


audio: 24rRXHS3UjM_0060.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
یعنی به رسمیت شناختن دوباره نهاد کلیسا و این خیلی از مردم مذهبی و ضد انقلاب رو راضی می‌کرد البته که ناپلئون حاضر نشد پاپ تاج رو بذاره سرش و خودش این کار رو کرد تا نشون بده کلیسا باید جایگاه خودش رو بدونه به هر حال ناپلئون به یک دیکتاتور مصلح تبدیل شد که اگرچه به هیچ وجه قائل به آزادی سیاسی نبود ولی تونست کشور رو


audio: 24rRXHS3UjM_0061.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
بندازه تو ریل توسعه و مدرنیزاسیون یعنی تا قبل از ناپلئون آزادی سیاسی و مطبوعاتی تا حدودی وجود داشت اما امنیت و توسعه‌ای وجود نداشت با حضور ناپلئون حالا در راس قدرت اوضاع برعکس شد امنیت بود، آزادی نبود و تاریخ چی میگه؟


audio: 24rRXHS3UjM_0062.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
البته اگر به نظر میرسه حضور ناپلئون در عرصه سیاست فقط به اوضاع و احوال مملکت بستگی داشت و خودش از قبل خیلی برای کسب جایگاه سیاسی برنامه ریزی نکرده بود زهی خیال باطل ایشون در مارسی عاشق خواهر زن داداشش میشه خانمی به نام دزیره کلاری کی بوده این خانم؟ دختر یه تاجر پولدار


audio: 24rRXHS3UjM_0063.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
داداش ناپلئون هم گویا به واسطه پول و پله باباهه با خواهره ازدواج کرده بوده اصلا خلاصه ناپلئون و دزیره خیلی عاشق معشوق‌طور باهم قرار ازدواج میذارن ولی آقای ناپلئون میخواسته بره پاریس دیگه که بره تو دولت انقلابی به ارتش بپیونده کی؟ 1794 میلادی یعنی حدودا پنج سال قبل از کودتای آقای ناپلئون حالا همین آقای ناپلئون


audio: 24rRXHS3UjM_0064.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
پول رفتن به پاریس هم نداشته نتیجتا 98 فرانک از خانم دزیره قرض میکنه و میره پاریس کلی هم وعده وعید میده به اون خانم دزیره که من برم موفق شم میام میگیرمت و خونه چند متری دوست داری کجای مارسی بگیریم؟ اسم بچمون چی باشه؟ چه آینده‌ها که نداریم، از این حرفا ولی خب قدرت چی ایجاب میکنه؟ قدرت ایجاب کرد در پاریس این آقا با یک دختر از خانواده بانفوذتر ازدواج کنه و کی بود اون دختر؟


audio: 24rRXHS3UjM_0065.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
خانم ژوزفین بهارنه خانمی که 6 سال از خودش بزرگتر بود از ازدواج اولش دو فرزند داشت ناپلئون رو اساسا خیلی دوست نداشت تازه دست بزنم داشت و شوهرش که واسه خودش قدرقدرتی بود در جهان رو میزد ولی خب از خاندانی بود که قدرت داشتند دیگه نتیجتا ناپلئون بناپارت باهاش ازدواج کرد البته که ناپلئون بعدا که به قدرت رسید اون 98 فرانک خانم دزیره رو پس داد‌ها خداییش


audio: 24rRXHS3UjM_0066.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
اینجوری نبود ولی نکته قابل توجه چیه؟ اینکه اگرچه به نظر میرسه ناپلئون و ژوزفینی که باهاش ازدواج کرده بود به واسطه قدرت و درواقع نفوذی که اون بنده خدا داشت این دو تا چندان علاقه‌ای به هم نداشتند و به هم متعهد نبودند ولی آخرین کلمات ناپلئون قبل از مرگش اینا بود فرانسه، ارتش، در راس ارتش، ژوزفین یه حالت البته هذیون‌طور بوده گویا حالا اینکه از شدت عشقش بوده به ژوزفین


audio: 24rRXHS3UjM_0068.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
نکته قابل توجه دیگه‌ای که در رابطه با زندگی خصوصی ناپلئون وجود داره اینه که آقای ناپلئون از ژوزفین بچه دار نمیشد پس در نهایت از هم جدا شدند ناپلئون با خانمی به نام ماری لوئیز دختر امپراتور اتریش ازدواج کرد و از او صاحب یک پسر هم شد اما اجازه بدید بریم سراغ دوران حکمرانی ناپلئون وقتی انقلاب کبیر فرانسه پیروز شد


audio: 24rRXHS3UjM_0069.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
شرایط فرانسه به گونه‌ای بود که ملت باید یه گونی فرانک میبردن یه تیکه نون بی‌کیفیت می‌گرفتن تورم اینجوری بالا بود در دوره‌ی 10 ساله‌ی بعد از انقلاب هم چه اتفاقی افتاد؟ وضع اقتصاد نه تنها بهتر نشده بود گفتیم به واسطه اون تورم‌ها و پول چاپ کردن‌ها و اینها روز به روز بدتر هم شده بود جوری که وقتی ناپلئون به قدرت رسید


audio: 24rRXHS3UjM_0070.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
دولت فرانسه 474 میلیون فرانک بدهی داشت در حالی که کلا 167 هزار فرانک تو خزانش پول بود اصلا هیچی به هیچی آقای ناپلئون تونست همچین اقتصاد از هم پاشیده‌ای رو سر و سامون بده، واقعا سخت بوده طوری که چند سال بعد فرانک فرانسه تبدیل میشه به باثبات‌ترین پول کل اروپا عملکرد ناپلئون در حوزه اقتصاد و صنعت فوق‌العاده بود


audio: 24rRXHS3UjM_0071.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
اما شاید بشه گفت مهمترین دستاورد ناپلئون این نبود تدوین حقوق مدنی فرانسه معروف به ناپلئون‌کد بزرگ‌ترین دستاورد ناپلئون بود قانونی بر پایه نظام حقوقی رومی ژرمنی که ناپلئون تدوینش رو از کشورگشایی هم مهمتر می‌دونست عجیبه، قانونی که اساس قوانین مدنی در دنیا رو تحت تاثیر قرار داد و خیلی از نظام‌های حقوقی


audio: 24rRXHS3UjM_0072.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
از جمله نظام حقوقی ایران چه پیش از انقلاب و چه بعدش متاثر از همین قانون هستند در نهایت ناپلئون کد باعث شد فرانسه به بزرگترین قطب حقوق دنیا تا به امروز تبدیل بشه


audio: 24rRXHS3UjM_0073.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
اما واکنش قدرتهای اروپایی به ظهور این ابرقدرت چی بود؟ جنگ جنگ با یک جنگاوری که هیچ چیزی رو بهتر از پیروزی در نبرد بلد نبود این کار ساده‌ای هم نبود ائتلافی از قدرت‌های اروپایی از بعد از انقلاب کبیر فرانسه با این کشور درافتاده بودند این جنگها در دوران ناپلئون دیگه به اوج خودش رسید به این مجموعه جنگ‌ها می‌گن چی؟ جنگ‌های ناپلئونی


audio: 24rRXHS3UjM_0074.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
که بیش از شش میلیون کشته بر جای گذاشت در نهایت و خیلی هم شبیه بود به دو واقعه‌ای که در قرن بعد از خودش اتفاق افتاد یعنی جنگ‌های جهانی اول و دوم به هر حال به این سلسله نبردهای ناپلئون می‌گن جنگ‌های ناپلئونی که 12 سال طول کشید یکی از مهم‌ترین این جنگ‌ها نبرد ائتلاف سوم بود که از 1803 میلادی تا 1806


audio: 24rRXHS3UjM_0075.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
بین امپراطوری بریتانیا، امپراتوری روسیه تزاری و امپراتوری مقدس روم و با همراهی سلطنت طلبان فرانسه البته اینها از یک طرف با ناپلئون و موتلفینش مثل اسپانیا یا پادشاهی ایتالیا و اینها از طرف دیگه بین اینها این جنگ درگرفت و نتیجش پیروزی اولیه ناپلئون طی 9 روز در نبرد اوستر لیدز بود


audio: 24rRXHS3UjM_0076.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
و در ادامه، جنگی سه ساله و کشورگشایی‌های پی در پی آقای ناپلئون و البته اتفاق بسیار مهم در تاریخ نابودی امپراتوری مقدس روم برای همیشه در تاریخ بعد از این هم ائتلاف چهارم و پنجم بود که نتیجش باز هم برای ناپلئون پیروزی و گسترش سرزمینی بود هلند، سوئیس، پروس، بلژیک


audio: 24rRXHS3UjM_0078.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
بعد از نبرد ائتلاف پنجم ناپلئون قصد داشت بره سر وقت دو ابرقدرت اروپا یعنی روسیه‌ی تزاری که حسابی فرانسه رو اذیت کرده بود و همین طور بریتانیایی که اگر فرانسه در خشکی قدرت برتر بود بریتانیا در دریا قطعا قدرت مطلق بود پس لشکرکشی کرد ناپلئون به روسیه ما در قسمت‌های مربوط به جنگ جهانی دوم در هشت قسمت توضیح دادیم که وقتی آلمان نازی


audio: 24rRXHS3UjM_0079.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
به شوروی حمله کرد اون زمان استالین دستور داد استراتژی زمین سوخته رو اعمال کنند چی بود این استراتژی؟ نیروهای روس به سمت شرق کشور عقب نشینی میکردن سر راهشون هم هرچی امکانات و آبادی بود خودشون نابود میکردن و وقتی ارتش نازی پیشرفت کرد گرفتار سرما و قحطی و بیماری شد و حالا سایر داستانها دوست داشتین ببینید و بشنوید این استراتژی دو بار


audio: 24rRXHS3UjM_0080.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
قبلا توسط روسها آزمایش شده بود و هر دو بار هم موفق بود اولی در جنگ بزرگ شمالی بود جنگی بین روسیه و امپراتوری سوئد که در قرن 18 میلادی اتفاق افتاد و دومی هم همین حمله آقای ناپلئون بود به روسیه


audio: 24rRXHS3UjM_0081.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
ناپلئون با قریب به نیم میلیون نیروی نظامی وارد روسیه شد و خونین‌ترین نبرد قرن 19 رو در نزدیکی روستایی به اسم بردینو رقم زد 75 هزار نفر کشته شدند تا نیروهای روس عقب نشینی کردند به مسکو یک هفته بعد ناپلئون و نیروهاش رسیدند مسکو تا اونجا رو فتح کنن و همینکار هم کردند اما چیزی که منتظرش بودن با چیزی که می‌دیدن


audio: 24rRXHS3UjM_0082.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
زمین تا آسمون فرق می‌کرد مسکو به آتش کشیده شده بود هیچکس اونجا نبود و هیچ آذوقه‌ای هم برای نیروهای فرانسوی وجود نداشت از اونطرف سرما و بیماری هم مزید بر علت شد تا در شروع نبرد ائتلاف ششم ناپلئون بناپارت بزرگترین شکستش رو متحمل بشه


audio: 24rRXHS3UjM_0083.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
ناپلئون شکست خورد اما حضور فرانسویان در روسیه باعث انتقال مفاهیمی در حوزه اندیشه به این کشور شد ببین چی شد؟ مفاهیمی مثل سوسیالیسم، آزادی برابری، کمونیسم، آنارشیسم و در نهایت انقلاب اونموقع اصلا روسیه این چیزا رو به اون صورت نمیدونست شاید بیراه نباشه اگر بگیم تمام انقلابهای بعد از انقلاب کبیر فرانسه در سطح اروپا


audio: 24rRXHS3UjM_0084.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
از دل گسترش مفاهیم علوم انسانی به دلیل همین جنگهای آقای ناپلئون در سرتاسر قاره اروپا شکل گرفت و یکی از مهمترین این انقلابها هم کدوم بود؟ انقلاب اکتبر روسیه جالبه، جنبش انقلابی روسیه دقیقا بعد از جنگ با فرانسه و در 1820 میلادی شکل گرفت و نزدیک 100 سال بعد با مبارزه تونست در 1917 میلادی پیروز بشه


audio: 24rRXHS3UjM_0085.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
خب، برگردیم به داستان ناپلئون ناپلئون بعد از شکست به فرانسه بر میگرده در حالی که سایر دولتهای اروپایی از فرصت نبود ایشون استفاده کرده بودن به فرانسه حمله کرده بودن و یه سری از مناطقی که به دست ناپلئون قبلا اشغال شده بود رو پس گرفته بودن ناپلئون به فرانسه برگشت توسط دولتمردان فرانسوی طرد شد از قدرت کنار گذاشته شد و در نهایت به جزیره البا 50 کیلومتری کرس


audio: 24rRXHS3UjM_0086.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
محل تولد ناپلئون تبعید شد تا باقی عمرش رو در اون جزیره بگذرونه لویی هجدهم هم یکی از اعضای خاندان سلطنتی بوربون دوباره به سلطنت رسید و تمام آرمان‌های انقلاب فرانسه نقش برآب شد


audio: 24rRXHS3UjM_0087.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
فقط دو ماه، ناپلئون فقط دو ماه تونست توی جزیره البا بمونه و درواقع نتونست تبعید رو تحمل کنه اون با افسران وفادارش ارتباط گرفت و به خاک فرانسه برگشت ناپلئون تونست باز هم نیروهایش رو سازمان بده و دوباره اعلام امپراتوری کنه لویی هجدهم هم سریع فرار کرد و دوباره قدرت افتاد دست ناپلئون ولی خب دیگه قدرت سابق برای ارتش فرانسه باقی نمونده بود


audio: 24rRXHS3UjM_0088.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
تلفات حدود نیم میلیونی در جنگ روسیه حسابی ارتش رو ضعیف کرده بود و نتیجه، قدرت‌های اروپایی ائتلاف هفتم رو علیه ناپلئون راه انداختند در شروع ائتلاف ششم گفتیم ناپلئون در روسیه شکست سختی خورد و اینجا ناپلئونی که برای اولین بار به دلیل مشکل بواسیر نمی تونست خودش روی اسب بشینه و ارتشش رو رهبری کنه


audio: 24rRXHS3UjM_0089.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
در جنگ واترلو در برابر ائتلاف هفتم دوباره شکست خورد اون میخواست از همون روش روسیه استفاده کنه یعنی دستور بده پاریس زیبا رو به آتش بکشند تا قوای دشمن در فرانسه گرفتار بشه اما عشق، خانوم دزیره عشق دوران جوانی ناپلئون و همسر اون زمان پادشاه سوئد ازش خواست که آقا اینکارو نکن ناپلئون جانم


audio: 24rRXHS3UjM_0090.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
ناپلئون هم نظر معشوق سابقش رو با جان پذیرفت و تسلیم شد قدرت‌های اروپایی این بار ناپلئون رو به جزیره‌ای دورافتاده به اسم سنت هلن تبعید کردن و لویی هجدهم یه اسنپ گرفت سریع برگشت و باز نشست بر مسند قدرت


audio: 24rRXHS3UjM_0091.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
ناپلئون در پنجم می‌1821 بر اثر سرطان معده در تبعید درگذشت اما تاثیرات اون در سراسر دنیا موندگار شد واقعا ناپلئون در تاریخ ایران ما هم تاثیر بسزایی داشته چرا؟ در دوران ناپلئون دولت قاجار گرفتار بود بین دو قدرت جهانی یعنی روسیه و انگلستان دو کشوری که در آسیا و به خصوص در آسیای مرکزی


audio: 24rRXHS3UjM_0092.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
طی یک نبرد استعماری که مشهوره به بازی بزرگ با هم به شکل غیرمستقیم همواره درگیر بودن این درگیری به جد دامن ایران رو هم گرفته بود در واقع روسیه و انگلیس سیاست موازنه مثبت رو در ایران جفتشون پیگیری می‌کردن یعنی چی؟ یعنی اگر یکیشون در ایران امتیازی می‌گرفت اون یکی هم می‌نشست می‌گفت آقا منم میخوام، منم میخوام، منم میخوام و یک امتیازی باید به من بدی و اون امتیاز رو هم می‌گرفت


audio: 24rRXHS3UjM_0093.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
این وسط پادشاهان قاجار همواره دنبال باز کردن پای یک نیروی سومی بودند در ایران که چی بشه؟ که این موازنه رو به هم بزنن اما تاریخ چی میگه؟


audio: 24rRXHS3UjM_0094.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
دوران فتحعلی شاه قاجار مصادف شده بود با دوران اوج قدرت ناپلئون پس ایران به دنبال شکست موازنه مثبت انگلیس و روسیه و فرانسه با هدف افزایش نفوذ آسیاییش یه عهدنامه‌ای رو با هم در لهستان امضا کردن به اسم عهدنامه فینکنشتاین قرار شد چی بشه؟ فرانسه ارتش ایران رو مدرن کنه تجهیزات بهش بده و از اونور گرجستان و قفقاز رو هم


audio: 24rRXHS3UjM_0095.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
به ایران برگردونه ایران هم اجازه بده ارتش ناپلئون از طریق خاک ایران بیان رد شن برن هند که با نیروهای انگلیسی بجنگن ناپلئون اما بعد از پیروزی اولیش بر قوای روس یه پیمانی رو با روسها حالا امضا کرد و عملا زد زیر این پیمان یعنی زد زیر توافقاتش با ایران و کشور ما رو در برابر تهاجم روس‌ها تنها گذاشت روزهای قاطی و ناراضی از توافق ایران با فرانسه هم


audio: 24rRXHS3UjM_0096.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
اومدن چیکار کردن؟ گفتند عه، چه خبر؟ توافق می‌کنیم گرجستان، ارمنستان و آذربایجان امروزی رو از ایران جدا کردند بردند، خوردند


audio: 24rRXHS3UjM_0097.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
اما این تنها رد پای آقای ناپلئون بناپارت در ایران نیست آقای کارل مارکس اندیشمند بزرگ آلمانی که ایده مارکسیسم، یکی از بزرگترین نتایج اندیشه ورزی ایشونه در کتابی به اسم هجدهم برومر از اصطلاحی استفاده میکنه به اسم بناپارتیسم اول این برومر چیه؟ اینو بگیم یکی از ماه‌های تقویمه


audio: 24rRXHS3UjM_0098.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
که بعد از انقلاب فرانسه به وجود اومد و هجدهم برومر هم به روز کودتای ناپلئون بناپارت و همینطور به کودتای لویی بناپارت که نزدیک به سالروز کودتای عموش به این داره اشاره میکنه حالا این بناپارتیسم چیه؟ آقای مارکس معتقده در خلا یعنی در نبود قدرت اجتماعی و سیاسی بود که ناپلئون اول یعنی ناپلئون بناپارت و بعد هم


audio: 24rRXHS3UjM_0099.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
ناپلئون سوم یعنی لویی بناپارت برادرزاده همون آقای ناپلئون این دو تا تونستن بیان تو فرانسه و کودتا کنن، قدرت رو در دست بگیرن خیلی جالبه، حالا کودتای ناپلئون رو که گفتیم قبلتر و البته سرنوشتش هم گفتیم که دوباره لویی هجدهم اومد برگشت شد پادشاه اما در سال 1848 میلادی لویی فیلیپ، آخرین پادشاه فرانسه با یک انقلاب دیگه سقوط کرد


audio: 24rRXHS3UjM_0100.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
و جمهوری دوم فرانسه شکل گرفت کی شد رییس جمهور؟ لویی بناپارت، کی بود؟ برادرزاده آقای ناپلئون بناپارت یه ذره بعدش همین آقای لویی رئیس جمهور علیه سایر ارکان قدرت کودتا کرد کاری که ناپلئون کرده بود و خودش رو امپراتور نامید لویی بناپارت، هجده سال امپراتور فرانسه بود و دوران تاریکی رو رقم زد تا اینکه در جنگ با پروس


audio: 24rRXHS3UjM_0102.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
آقای مارکس به قدرت گرفتن لویی بناپارت میگه بناپارتیسم شاخصه‌ی بناپارتیسم حالا چیه؟ ظهور یک قدرت مطلق با تواناییهای نظامی بالا کجا؟ توی یک ساختار سیاسی در حالی که اون ساختار از لحاظ سیاسی و اجتماعی ضعیف و بی‌تکلیف باشه شاخصه دیگش چیه این بناپارتیسم؟ اینکه طبقه‌ای از اجتماع


audio: 24rRXHS3UjM_0103.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
که مارکس بهشون میگه لومپن پرولتاریا یعنی طبقه فرودست و حاشیه نشین من، توی پرانتز بگم ما تو ادبیات ایران هم داریم دیگه لومپن رو داریم که مثلا طرف لمپنه یا رگ لاتی داره و چیزی شبیه به این دست ما این رو هم اینجا داریم اونجا هم همین منظور رو داره طبقه فرودست و حاشیه نشین یعنی شاخصه بعدی بناپارتیسم اینه که این طبقه‌اند که از قدرت گرفتن


audio: 24rRXHS3UjM_0104.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
این فرد نظامی حمایت میکنن ما توی قسمت رضاشاه و آتاتورک هم گفتیم در تاریخمون یک رضاشاه داریم ما که حضورش در قدرت خیلی شبیه به وضعیت قدرت گرفتن ناپلئون بناپارت بوده اما عده‌ای پیش بینی میکنن ما در آینده هم ممکنه در کشورمون یک بناپارتیسم رو دوباره باهاش مواجه بشیم کیا مثلا؟ مثلا آقای سعید لیلاز تحلیلگر اقتصادی و سیاسی


audio: 24rRXHS3UjM_0106.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
سه تا مشکل اصلی ایران یکی فساده، یکی ناکارآمدی یکی عدم انسجام من تصور می کنم در افق سیاسی ایران ما یک بناپارت خواهیم دید


audio: 24rRXHS3UjM_0107.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
رفاه و امنیت یا آزادی و دموکراسی وقتی این دو تا همراستای هم قرار نگیرن یکی از بزرگترین دوراهی‌های تاریخ بشر رو رقم می‌زنن نمونه‌اش انقلاب کبیر فرانسه انقلابی که جالبه، قبلا هم گفتیم در مورخ انقلابی که با شعار برابری برادری و آزادی پیروز شد ولی نتیجش چی بود؟


audio: 24rRXHS3UjM_0108.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
یکی از سیاه‌ترین دوران تاریخ به شکلی که ایده جمهوریت رو برای سال‌ها در ذهن جهانیان تخریب کردن اصلا و نتیجه‌ی همون انقلاب کبیر فرانسه این شد که یک حکومت اقتدارگرا و جنگ‌طلب رو روی کار آورد در ادامه تا بتونه به اوضاع سروسامون بده این بزرگترین درسیه که


audio: 24rRXHS3UjM_0109.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
میشه از داستان آقای ناپلئون بناپارت گرفت درسی که خطاب به تمام بشریته فریاد می‌کنه که آی مردم تا جای ممکن رفاه و امنیت رو قربانی آزادی نکنید و بالعکس، آزادی و دمکراسی رو سر نبرید جلوی پای امنیتتون زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم


audio: 24rRXHS3UjM_0110.opus
source: youtube
source_id: 24rRXHS3UjM
invalidation: VALID
text:
من احمد‌هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: 0wAxKOQatkk_0002.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
ما باختیم پسر آره باید فورا بری ایران پرزیدنت ماموریتتو تصویب کرده فورا میری مقر فرماندهی و دستورات سری رو دریافت می‌کنی تا بعد پسر خوب


audio: 0wAxKOQatkk_0003.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
یک تماس بود این ساعت دوی نیمه‌شب تماسی بین ژنرال الکساندر هیگ فرمانده‌ی ستاد فرماندهی اروپایی ایالات متحده آمریکا با معاون خودش رابرت هایزر ملقب به داچ زمانی که هایزر تلفن رو قطع کرد همون شب، شبونه راهی مقر فرماندهی شد و دستورات سری رو دریافت کرد دستورات این بود برای واشنگتن حیاتی‌ست


audio: 0wAxKOQatkk_0004.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
که در ایران یک دولت قوی و باثبات و در عین حال دوست آمریکا، برقرار گردد و نظامی‌ها از آن کاملا حمایت کنند هدف پرزیدنت ایجاد ائتلاف بین شاپور بختیار و ارتش است امضا آر رابرت هایزر موظف شد تا ارتش ایران رو وادار کنه تحت رهبری شاپور بختیار تمام تاسیسات حیاتی کشور


audio: 0wAxKOQatkk_0005.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
مثل گمرک، نیروگاه‌ها،سیستم آبی، سیستم بانکی نفت و رسانه‌های گروهی رو به دست بگیره و در صورت شکست در این هدف هایزر موظف بود که یک کودتا در ایران ترتیب بده و به این شکل از وقوع انقلاب جلوگیری کنه انقلاب پنجاه و هفت اما سوال چه شد؟ چه شد که اینجوری شد؟ ما در دقایق آتی به این سوال پاسخ خواهیم داد


audio: 0wAxKOQatkk_0006.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
و در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ ژنرال هایزر و قصه حضور او رو در در ایران‌زمین روایت کردیم سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: 0wAxKOQatkk_0008.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: INVALID_CHARS
text:
اول: کتاب ماموریت مخفی هایزر در تهران، خاطرات ژنرال هایزر و دوم: کتاب اعترافات ژنرال، خاطرات ارتشبد عباس قره‌باغی


audio: 0wAxKOQatkk_0009.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
و اینجا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان مخاطبان تیم مورخ رو با هم خواهیم دید حالا بریم در دل تاریخ


audio: 0wAxKOQatkk_0010.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
چهاردهم ژوئن 1777 میلادی مستعمرات سیزده‌گانه‌ی بریتانیا در قاره‌ی آمریکا در همچین روزی پرچمی با سیزده نوار قرمز و سفید و سیزده ستاره سفید در دل یک مستطیل آبی رو برای اتحادشون انتخاب کردند اتحادی که یکی از پایه‌های تشکیل ایالات متحده آمریکا شد در تاریخ خودشون و بشر


audio: 0wAxKOQatkk_0011.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
به همین جهت هر سال چهاردهم ژوئن در ایالات متحده به عنوان روز پرچم جشن گرفته میشه یکصد و چهل و هفت سال بعد در چهاردهم ژوئن 1924 میلادی درست در روز پرچم، در ایالت کلرادوی آمریکا پسری به دنیا آمد که زیر این پرچم به کشورش خدمت نظامی و امنیتی کنه پسری به اسم رابرت که اگرچه در اقصی نقاط دنیا


audio: 0wAxKOQatkk_0012.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
به ارتش ایالات متحده خدمت کرده اما اسمش در تاریخ با انقلاب 1357 در ایران‌زمین گره خورده رابرت ارنست هایزر مامور یکی از پیچیده‌ترین ماموریت‌های امنیتی شد ماموریتی که از ابتدا هم گنگ و مبهم بود و فقط یک تیتر داشت ماموریت، حفظ حکومت پهلوی‌ست


audio: 0wAxKOQatkk_0013.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
امروز شما به می‌دانید که سرنوشت این ماموریت چه شد و نیاز به طرح این سوال نیست که آیا حکومت پهلوی حفظ شد؟ یا خیر؟ در انتهای ماموریت رابرت هایزر بر الواح تاریخ نگاشته شد سقوط حکومت پهلوی و طلوع جمهوری اسلامی اما سوال آیا اساسا این ماموریت در لایه‌های دوم و پنهانش هم در لایه‌های زیرینش


audio: 0wAxKOQatkk_0014.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
هدفش حفظ حکومت پهلوی بود؟ پرداختن به داستان سفر بیش از یک‌ماهه‌ی ژنرال هایزر به ایران قطعا باعث میشه دید بهتری نسبت به نگاه ایالات متحده به محمدرضا شاه پهلوی و به سقوط حکومت پهلوی و البته وقوع انقلاب در ایران پیدا کنیم در دقایق آتی از حقایقی صحبت خواهیم کرد


audio: 0wAxKOQatkk_0015.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
زمانی که در 1943 میلادی از دبیرستان فارغ‌التحصیل شد در کنار دیپلمش یک برگه‌ی آماده به خدمت هم بهش داده شد و ایشون فرستاده شده به جبهه‌های جنگ جهانی دوم و در نهایت تبدیل شد به خلبان بمب‌افکن این شروع مسیری بود که هایزر رو اول برد تو نبردهای نیابتی با شوروی بعد حضورش در جنگ کره و زخمی شدنش در اون جنگ


audio: 0wAxKOQatkk_0016.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
و در نهایت حضورش در باتلاق ویتنام همه و همه این‌ها باعث شد بشینه بر سمت معانت فرماندهی اروپایی ایالات متحده آمریکا و نکته‌ی بامزه چیه؟ ارتشبد قره‌باغی تو کتاب خاطراتش و مشخصا از اون سمت محمدرضاشاه پهلوی در کتاب پاسخ به تاریخ هر دو می‌نویسند که هایزر معاون سازمان ناتو بود اما خود آقای هایزر تو کتابش در همون ابتدا میگه این اشتباهه


audio: 0wAxKOQatkk_0017.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
این غلط رو اصلاح می‌کنه ایشون نوشته جایگاه من هیچ ربطی به ناتو نداشت فرماندهی اروپایی ایالات متحده که من یعنی هایزر، معاونش بودم یک سازمان نظامی ویژه بود که فقط به امور ایالات متحده می‌پرداخت و با ناتو کاملا فرق داشت در واقع به نظر می‌رسه با وجود شناختی که سران سیاسی و نظامی ایران از شخص هایزر داشتند اما درباره این که دقیقا ایشون کیست؟ که اومده کمک


audio: 0wAxKOQatkk_0019.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
هایزر طی این مسیری که از زندگیش توصیف کردیم تا اینجا بارها با ایران و ارتش ایران که رابطه‌ی تنگاتنگی با ایالات متحده داشت هم مرتبط شده بود و مهمترین حضورش در ایران تا پیش از البته برهه‌ی انقلاب 57 مربوط میشه به اواخر سال 1356 زمانی که شاه از آمریکا خواسته بود یک سیستم اصولی و عملیاتی برای کنترل و فرماندهی نیروهای مسلح ایران ساخته بشه


audio: 0wAxKOQatkk_0020.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
در واقع از آمریکا کمک گرفته بود هایزر توضیح میده در کتابش میگه شاه یه چیزایی تو ذهنش داشت اما هیچ‌وقت با ارتشی‌های ایران مطرح نکرده بود که هیچ حتی حاضر نبود روی کاغذ بیاره ایده‌هاشو، چرا؟ چون می‌ترسید ارتش علیه حکومتش کودتا کنه ترسی که عجیب بود چرا؟ چون ارتش به جز یک مورد علیه دولت محمد مصدق هیچ سابقه دیگری در اقدامات براندازانه نداشت مثال بزنیم


audio: 0wAxKOQatkk_0021.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
مثل ارتش ترکیه نبود که سنت کودتا اصلا داشته باشه پیش از این در پادکست مورخ درباره‌ش صحبت کردیم اما به هر جهت، شاه ایران، محمدرضا شاه پهلوی گویا می‌ترسید و به همین دلیل اون‌چه در ذهنش بود رو با آمریکایی‌ها مطرح کرد و نتیجه، هایزر شد مسئول پیش‌برد نظرات اعلیحضرت که خدای نکرده ارتش ایران کودتا نکنه


audio: 0wAxKOQatkk_0022.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
هایزر با شاه ایران دیدار می‌کنه اون زمان شاه ایران در اون زمان از دل‌نگرونی‌های خودش می‌گه ایشون میگه می‌خواد اقتدار شخص خودش در ارتش حفظ بشه تا هرگونه احتمال کودتا از دل ارتش علیه حکومت شاه، از بین بره گفته بوده شاه پهلوی که دغدغه‌ی شوروی رو هم داره از وضعیت افغانستان هم دل‌نگرونه و مهم‌ترین دغدغه‌ش هم مربوط به همسایه غربی یعنی عراق


audio: 0wAxKOQatkk_0023.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
که اضاعش با ایران اصلا خوب نبود اما این تمام دغدغه‌های شاه ایران نبود او در ملاقاتش با هایزر یک اسم هم به زبون آورده بود همون سال، 1356 چه اسمی؟ شما بفرمایید شاه پهلوی گفته بود خمینی گفته بود این آیت‌الله تبدیل به تهدیدی برای حکومت ما شده و تمام این مسائل باعث شده تا به فکر تغییر ساختار ارتش بیفتیم این‌ها حرف‌های شاه ایران بود


audio: 0wAxKOQatkk_0026.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
آقای رابرت هایزر نقل می‌کنه که محمدرضا شاه پهلوی با دستش خطی روی گردن خودش کشید و گفت خمینی می‌خواد گردن منو ببره


audio: 0wAxKOQatkk_0027.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
از این دیالوگ بین هایزر و شاه ایران چند ماهی گذشت وضعیت کشور حسابی بحرانی شد و با وقوع وقایعی مثل آتیش‌سوزی سینما رکس و بعد هم واقعه‌ی میدان ژاله حسابی آتش اعتراض مخالفان حکومت پهلوی زبونه می‌کشید دولت یک نظامی به اسم ازهاری روی کار اومده بود و سقوط کرده بود و حالا دولت غیر نظامی شاپور بختیار زمام امور رو در دست گرفته بود


audio: 0wAxKOQatkk_0028.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
شرط بختیار برای به دست گرفتن دولت چی بود؟ خروج شاه از کشور پرانتز عرض کنم یک قسمت مفصل به شاپور بختیار پرداخیتم و تمام این مسائل رو مفصل اونجا صحبت کردیم پیشنهاد می‌کنم ببینید بشنوید از مورخ به‌هرحال آقای هایزر و دوستانش سر این که باید تکلیف شاه ایران چه شود مردد بودند بعضی از تصمیم‌گیران آمریکایی معتقد بودند باید شاه از تهران خارج شه بعضی می‌گفتند از ایران باید کلا خارج شه


audio: 0wAxKOQatkk_0029.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
یه سری‌هام معتقد بودند برای این که وضعیت رو بشه کنترل کرد تا اوضاع علیه آمریکا پیش نره اساسا شاه ایران باید استعفا بده با جاش به‌هرجهت تصمیم در نهایت به خروج شاه شد از ایران و قرار شد هایزر بره ایران تا از دولت قانونی شاپور بختیار دفاع کنه


audio: 0wAxKOQatkk_0031.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
به رئیس نمایندگی نظامی آمریکا در ایران سرلشکر فیلیپ گاست خبر رسید که آقای هایزر تو راهه، داره میاد درست روزی که ایالات متحده با بریتانیا، فرانسه و آلمان غربی در کنفرانس گوادلوپ مشغول مذاکره درباره‌ی آینده‌ی ایران بودند جناب هایزر در راه ایران بود و این کنفرانس گوادلوپ چی بود؟ کنفرانسی که بسیار معتقدند تصمیم نهایی برای جابه‌جایی قدرت در ایرن


audio: 0wAxKOQatkk_0032.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
اونجا گرفته شد اگر علاقه‌مندید برای ما بنویسید یک قسمت مفصل به این کنفرانس و حواشیش خواهیم پرداخت به‌هرحال زمانی که هایزر برای این که در دید نباشه در قسمت بار هواپیما رسید به ایران و از هواپیما خارج شد تعدادی از پرسنل نظامی آمریکا رو دید که با لباس خدمه فرودگاه دور و بر هواپیما می‌چرخند. که چه کنند؟ هایزر رو از فرودگاه خارج کنند همه چیز داشت به شکلی کاملا سری پیش می‌رفت


audio: 0wAxKOQatkk_0033.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
آقای هایزر که از وضعیت خیابون‌های تهران شوکه شده بود چهاردهم دی‌ماه رو سپری می‌کنه و فرداش میره برای ملاقات با یک نفر، کی؟ سفیر آمریکا در ایران ویلیام هیلی سالیوان به محض ورود، آقای سالیوان تلگراف سایروس ونس، وزیر خارجه وقت آمریکا رو نشون میده به آقای هایزر که توش از هایزر خواسته شده بود که آقاجان هیچ دیداری با هیچ کس نداشته باش


audio: 0wAxKOQatkk_0034.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
تا دستورات جدید بیاد به نظر می‌رسه سالیوان که ناراحت بود هایزر قراره در کارش دخالت کنه به نوعی زیرآب هایزر رو زده بود و جالبه آقای هایزر توی اون شرایط میگه سالیوان حسابی مجذوب اعمال و آرمان‌های معترضان ایران شده بود سالیوان تو همون اولین دیدار به آقای هایزر گفته بود ارتش هم از هم پاشیده تشکیل دولت به دست بختیار هم کار بیهوده‌ایست کار شاه ایران تمام است ما قادر به انجام هیچ کاری نیستیم


audio: 0wAxKOQatkk_0036.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
صبح شانزدهم دی‌ماه پنجاه و هفت خبر آمد که تیمسار طوفانیان معاون وزارت جنگ ایران میخواد هایزر رو ببینه آقای هایزر اول تو دلش گفت ما رو بگو خیر سرمون سکرت طور اومدیم ایران کسی ندونه همه که خبر دارن از اون طرف ونس، وزیر امور خارجه‌ی آمریکا اون قضیه دوباره تلگراف زد که آقای هایزر قربونت بود که گفتیم دست نگهدار کاری نکن اون فعلا کنسله شما فعال شو برو دنبال زندگیت و ماموریتت، ببینیم چی میشه؟


audio: 0wAxKOQatkk_0037.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
گویا تصمیم‌گیران آمریکایی خودشون هم نمی‌دونستن دقیقا در اون شرایط در اون روزها، می‌خوان چه کنن؟ و قطعا با تمام این بالا و پایین‌ها و نقل قول‌ها و خاطرات آدم‌های مختلف از اون دوران بین سران آمریکایی و تصمیم‌گیران آمریکایی هم اختلاف نظر وجود داشت


audio: 0wAxKOQatkk_0038.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
پس هایزر کارشو شروع می‌کنه اول میره ببینه رئیس ستاد ارتش ایران کیه؟ می‌بینه خب فعلا کسی نیست، رئیس نداره تیمسار زاهدی که رئیس ستاد ارتش بود در آخرین روزهای نخست‌وزیریش سکته کرده بود و هنوز رو تخت بیمارستان بود وضعیت ارتش چطور بود؟ بدنه ارتش، تیمسار جم رو قبول داشتن اما تیمسار جم بازنشست شده بود و رفته بود کجا؟ لندن گزینه بعدی که بود؟ تمیسار عباس قره‌باغی


audio: 0wAxKOQatkk_0039.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
نتیجه، یکی از کسانی که هایزر باید باهاش تماس می‌گرفت قطعا قره‌باغی بود در ادامه تصمیم بعدی هایزر چی بود؟ می‌خواست با فرمانده نیروی زمینی ارتش که بسیار سمت مهمی هم بود، دیدار کنه که می‌فهمه تیمسار غلامعلی اویسی که این سمت رو در اختیار داشته با سقوط دولت ازهاری بند و بساط رو جمع کرده و الفرار کجا؟ آمریکا نتیحه، آقای هایزر پیگیری کرد که آقا این که فرار کرد، جایگزین کیه؟


audio: 0wAxKOQatkk_0041.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
فرمانده نیروی هوایی تیمسار امیرحسین ربیعی و فرمانده نیروی دریایی، دریاسالار کمال‌الدین میرحبیب‌اللهی و در ادامه تیمسار طوفانیان سرپرست وزارت جنگ هم از دیگر کسانی بود که آقای هایزر باید باهاشون ارتباط می‌گرفت نتیجه، جناب رابرت هایزر شروع کرد به کار با این چهار نظامی ارشد ایران یعنی قره‌باغی، طوفانیان، ربیعی و میرحبیب‌اللهی


audio: 0wAxKOQatkk_0042.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
چهار نظامی‌ای که به گفته‌ی شخص هایزر شاه ایران رو می‌پرستیدند اما مشکلی وجود داشت مشکل اینجا بود که طی سال‌های اخیر تمام تصمیمات ارتش رو شخص شاه می‌گرفت رسما خیلی کاره‌ای نبودند در سال‌های اخیر هایزر تو نوشته‌هاش می‌گه حتی تصمیماتی که در سایر کشورها یک سرهنگ دوم می‌گیره رو خود شاه ایران راسا میگرفته عملا شاه از ترس این که، عرض کردم پیش از این


audio: 0wAxKOQatkk_0043.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
از ترس این که مبادا ارتش علیهش کودتا کنه ارتباط بین فرماندهان اصلی ارتش رو قطع کرده بود هایزر باید اول این ارتباط رو جوش می‌داد و سوال جوش داد؟


audio: 0wAxKOQatkk_0044.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
به اون سوال جواب خواهیم داد اما کار دیگر هایزر چه بود اون زمان؟ ارتباط با ستاد ارتش هایز تصور می‌کرد ستاد ارتش در ایران یک سازمانی‌ست متشکل از شاخه‌های مختلف ارتش اما کمی که نازک شد دید خیر از این خبرها نیست اینجا داستان اینجوریه که آقای ازهاری موقعی که قدرت رو در دست داشته چون خودش از نیروهای زمینی بوده تمام ساختار ستاد ارتش رو از نیرو زمینی تشکیل داده یعنی چی؟


audio: 0wAxKOQatkk_0045.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
یعنی از دوهزار پرسنل ستاد ارتش ایران فقط سه نفر از شاخه‌های دیگه بودند الباقی همه از نیرو زمینی ارتش بودند نتیجه، وظیفه بعدی هایزر سروسامون دادن به ستاد ارتش بود تازه نکته قابل توجه هم اینه که افسران نیروی هوایی و دریایی به دلیل این که تو آمریکا آموزش دیده بودن نیروهای قابل اتکاتری بودند، اما تو نیروی زمینی وضعیت اصلا اینجوری نبود


audio: 0wAxKOQatkk_0047.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
از عجایب دیگر ارتش شاهنشاهی که هایزر بهش اشاره می‌گنه این بود که برخلاف سایر ارتش‌های دنیا ارتش ایران هیچ پلنی برای مسائل داخلی نداشت تمام برنامه‌های ارتش برای دفع خطرات شوروی و عراق تنظیم شده بود مسائل داخلی به کی سپرده شده بود پس؟ ساواک و ساواک همچنان داشت چی کار می‌کرد؟ خشن برخورد می‌کرد آقای هایزر تو نوشته‌هاش می‌گه ساواک نه تنها از سیا و اف‌بی‌آی خشن‌تر بود


audio: 0wAxKOQatkk_0048.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
بلکه از سازمان‌های چریکی هم خشن‌تر عمل می‌کرد شکنجه و داستان‌هایی از این دست که حالا بنده واردش نمی‌شم، در این بحث نیست در ادامه هایزر می‌گه در ارتش هم اوضاع اینجوری بود که اگر یک نفر کار خوبی انجام می‌داد هر کدوم از فرماندهان، می‌گفتن من من من کردم اما اگر کاری غلط انجام می‌شد همه می‌گفتن این بود اون بود فلانی بود البته تاریخ در این موضوع خیلی تکرار می‌شه گردن‌گیر کلا خراب بوده اون زمان این که امروز اوضاع چطوره؟ قضاوتش با شما


audio: 0wAxKOQatkk_0049.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
رابرت هایزر توضیح میده که ارتشی‌ها کارشون این بوده که می‌رفتن پیش شاه از بقیه بد می‌گفتن که خودشونو تو دل شاه جا کنن میگه وقتی طوفانیان از تیمسار ربیعی تعریف کرد پیش من به قدری عجیب بود برام که به حرف‌هاش اصلا مشکوک شدم که عه یه نفر داره تعریف می‌کنه از اون ور توضیح میده هایزر که برخلاف سایر ارتش‌های منطقه هیچ نقشه‌ای برای کودتا هم وجود نداشت در ارتش ایران فقط یک شایعه‌ای مطرح بود که بله


audio: 0wAxKOQatkk_0050.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
یه سری از ارتشی‌ها گویا یه برنامه‌ای دارن برای کودتا که من پرسیدم کیا؟ یعنی هایزر پرسیده هیچکس نمی‌دونسته کیا؟ فقط در حد شایعه بوده نتیحه، یکی از اهداف هایزر قطعا این بود که کشف کنه ببینه اینایی که یه پلنی برای کودتا دارن تو ذهنشون اصلا کیا هستن؟ در واقع آقای هایزر که وارد ارتش ایران شد از سر تا پایین رو باید درست می‌کرد و باید اول رمزگشایی می‌کرد برای درست کردنش


audio: 0wAxKOQatkk_0051.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
اولین دیدار هایزر با فرماندهان ارشد ارتش ایران با عجایب عجیبی و جدیدی همراه بود تقریبا همه از ازهاری که ناراضی بودن طوفانیان بهش حسادت می‌کرد مثلا می‌گفت اگر شاه جای ازهاری، منو نخست‌وزیر کرده بود من کارو درآورده بودم اوضاع این نبود قربونت زمانی که هایزر می‌پرسه کدومتون با سران مخالفان صحبت کردین؟ همه برآشفته میشن که چی؟ چی گفتی؟ اصلا غیر قانونیه واسه چی باید بریم صحبت کنیم؟ و دلیلشون چی بوده؟ توضیح چی بوده؟


audio: 0wAxKOQatkk_0052.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
اینا همه کمونیستن، عامل دست شوروی‌ان، مذاکره نداریم ما آقای هایزر تو نوشته‌هاش میگه که سران ارتش ایران، نمی‌خواستند باور کنند یه سری از هموطنانشون علیه حکومتشون دارن اعتراض می‌کنن از طرفی هایزر توضیح میده زمانی که از پلن کودتایی که شایعه‌ش موجود بود پرسیدم اول همه تکذیب کردن و بعد معلوم شد کم کم تیمسار جم یه پلنایی داشته اما بازنشست شده بود عرض کردم رفته بود دیگه


audio: 0wAxKOQatkk_0053.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
که آقای هایزر میگه زنگ بزنین بیاد خب! هر جا رفته بیاد کودتا کنیم میگه نه دیگه، پسرش هروئین خیلی زد، دیگه اورودوز کرد این بنده خدام حال نداره، دیگه حال کودتا نداره رفته لندن دیگه همونجا مونده و دیگه شرمنده قهوه می‌زنه اونجا، بله


audio: 0wAxKOQatkk_0054.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
البته گویا ربیعی از تشکیل یک گروه دیگر به قصد کودتا خبر داده بود به هایزر که خودش و طوفانیان و حبیب‌اللهی و فرمانده هوانیروز یعنی آقای خسروداد تشکیل داده بودن این گروه رو و بنا بود به شکل سری کار کنن روی کودتا اما چون خسروداد حسابی آتیشش تند بوده رفته داستان کودتا رو به شاپور بختیار گفته که آقا ما میخوایم این کارو کنیم رفته گفته سریع‌تر پیش بره بختیار هم قاطی کرده که اصلا این حرفا رو نزنید


audio: 0wAxKOQatkk_0055.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
شرایطش نیست، کنسله نتیجه، بدون این که پلنی برای کودتا حتی تنظیم بشه در این گروه جدید بساط حلقه کودتا جمع شده چرا؟ چون به بختیار اعتماد نداشتن به‌هرحال بختیار از سران جبهه ملی بود تشکیلاتی که از مخالفان جدی حکومت شاه بود حالا یه نکته‌ای وجود داره گویا مسئله اصلی ارتشی‌ها اون زمان اصلا پلن کودتا نبوده ارتشی‌ها درخواستشون از هایزر چی بوده؟ می‌گفتن آقا اولا آمریکا یه فکری به حال این آقای خمینی بکنه


audio: 0wAxKOQatkk_0056.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
که مبادا برگرده ایران ایشون ثانیا چرا شاه از ایران بره؟ ها؟ چرا آمریکا و سالیوان سفیر به شاه دارن فشار میارن از ایران بره؟ نکنید دیگه از اون ور هم یه درخواست دیگه داشتن می‌گفتن این رادیو بی‌بی‌سی فارسی رو جمع کنین بابا ما رو درآورده آقای هایزر تو کتابش توضیح میده، جالبه میگه بی‌بی‌سی فارسی زمان جنگ جهانی دوم برای تضعیف حکومت پدر محمدرضاشاه پهلوی یعنی رضاشاه راه افتاده بود، چرا؟


audio: 0wAxKOQatkk_0057.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
چون رضاشاه به آلمان نزدیک شده بود میگه من به این ارتشی‌ها توضیح دادم که آقا فضای آزاد مطبوعات غرب رو درک کنید ما که هیچ خود دولت انگلیس هم که بی‌بی‌سی مال خودشه تا یه حدی روی رسانه‌هاش تاثیر داره، نفوذ داره عملا نمیشه کاری کرد، جمع کنید یعنی چی؟ اساسا رسانه‌های غربی جنبه‌های مختلف موضوع رو دارن بیان می‌کنن نتیجه‌گیری هم به عهده مخاطبه چیو جمع کنیم؟ در واقع یه همچین فضایی بوده


audio: 0wAxKOQatkk_0058.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
مذاکرات آقای هایزر با سران ارتش ایران یعنی هدف هایزر چی بوده؟ بیاد حکومت پهلوی رو حفظ کنه؟ میاد با یه همچین شرایطی مواجه میشه یه نکته جالب بگم یه درخواست جدی میشه توی اون جلسات از آقای هایزر شخص آقای طوفانیان به هایزر میگه جون مادرت وقتی شاه خواست از ایران خارج بشه کمک کن منم باهاش برم چرا؟ من اطلاعات مهمی از تسلیحات آمریکایی دارما یه وقت انقلابیون پیروز شن بیفتم دست اینا چک نخورده میگم


audio: 0wAxKOQatkk_0060.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
بیایم جلوتر صبح هفدهم دی ماه پنجاه و هفت این روز با خبر ریاست تیمسار قره‌باغی به ریاست ستاد ارتش شروع شد و تیمسار بدره‌ای هم شد رئیس نیروی زمینی البته خبر مهم‌تری هم وجود داشت روزنامه‌ها از هفدهم دی‌ماه پنجاه و هفت و بعد از دو ماه اعتصاب شروع کردند به انتشار نسخه‌های جدید و یکی از مهم‌ترین خبرهاشون چی بود؟ حضور یک افسر آمریکایی در ایران


audio: 0wAxKOQatkk_0061.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
بله این خبر رو رادیو بی‌بی‌سی هم پوشش داد عملا ماموریت سری هایزر دیگه سری نبود خواجه حافظ شیرازی فقط نمی‌دونست هایزر در تمام این روز یعنی هفدهم دی‌ماه مشغول صحبت با قره‌باغی بود تا چه کنه؟ از این فکر که اگر شاه رفت اون هم باید ایران رو ترک کنه بنده خدا رو منصرفش کنه آقای قره‌باغی می‌گفت اما می‌گفت داستان ایران با آمریکا فرق داره قربونت، درست، داداش گلم، مشتی ما باید دستور بالا سرمون باشه


audio: 0wAxKOQatkk_0062.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
خودمون تصمیم‌گیرنده نبودیم تا امروز شاه بره دیگه دستوری هم نیست دستوری نباشه ارتش نیست نتیجحه این که ما هم باس بریم با اجازه عملا سران ارتش از سرنوشتشون بعد از خروج شاه از ایران می‌ترسیدند مثل آهو تاریخ این رو به ما میگه آقای تیمسار قره‌باغی مدام از دشمنی غربی‌ها با شاه می‌گفت به آقای هایزر می‌گفت بی‌بی‌سی انگلیس رو داده دست مخالف‌ها فرانسه هم آیت‌الله خمینی رو راه داده دستش رو باز گذاشته


audio: 0wAxKOQatkk_0063.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
تریبون داده، فلان و این‌ها، این که نشد که آقای هایزر تو خاطراتش می‌نویسه میگه قره‌باغی پشت هر درختی سایه سرخ کمونیست‌ها رو می‌دید اصلا حتی به افسران ارتشش هم مشکوک بود که مبادا کمونیست باشن در نهایت آقای هایزر پیشنهاد میده که آقا جان عباس جان هر کدوم فکر می‌کنی کمونیسته از این آدم‌ها بگیر بنداز زندان آروم باش دو دقه بشین اما گویا قره‌باغی توان همچین کاری هم نداشته


audio: 0wAxKOQatkk_0064.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
توان تصمیم‌گیری نداشته گویا به خصوص که شاپور بختیار نخست‌وزیر دستور آزادی زندانیان سیاسی رو داده بود و اوضاع برای برخوردهای درونی ارتش پیچیده شده بود، با این دستور اساسا هایزر توضیح میده در خاطراتش که تیمسار قره‌باغی در جایگاه رئیس ستاد ارتش کلا نمی‌دونست چطور میشه ارتش با یه دولت غیرنظامی تعامل کنه این‌ها مشکلات ما بود، هایزر میگه


audio: 0wAxKOQatkk_0065.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
هایزر در دیدار با قره‌باغی می‌زنه به سیم آخر و از ایرانی‌ها انتقاد می‌کنه میگه آقاجان شما منتظر معجزه‌اید قربونت برنامه‌ریزی مدون کلا ندارید شرایط بحرانیه می‌فهمی چی میگم؟ باید برنامه‌ریزی داشته باشی، پلن این صحبت‌ها البته به مذاق دوستان ارتشی گویا خوش نمی‌آد اون روز به هر جهت هایزر توضیح میده که تمام سران ارتش روی پنج مورد اتفاق نظر داشتن طبق صحبت‌هایی که ایشون با سران ارتش داشته


audio: 0wAxKOQatkk_0066.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
اول باید از رفتن شاه جلوگیری شود دوم اگر شاه رود هممون می‌ریم سوم آمریکا باید به آیت‌الله خمینی فشار بیاره و نذاره ایشون برگرده ایران چهارم آمریکا باید رادیو بی‌بی‌سی رو درشو کلا تخته کنه و پنجم همه ناآرامی‌های این ممکلت زیر سر کمونیست‌هاست آقای هایزر میگه من و ژنرال گاست به خصوص با مورد پنجم مخالف بودیم کلا


audio: 0wAxKOQatkk_0067.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
آقا همه که کمونیست نیستن، کل این انقلاب مثلا ایشون میگه ارتشی‌ها شعارشون این بود در ایران می‌گفتن خدا شاه میهن اما به نظر شخص هایزر شعار این افسران باید تغییر می‌کرد به چی؟ خدا، شاه، خود، میهن، عه در ادامه هایزر در خاطراتش می‌نویسه که که ایرانی‌ها از مرگ به شکل عجیبی نمی‌ترسند اما از شکنجه شدن بد می‌ترسن


audio: 0wAxKOQatkk_0068.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
سران ارتش هم از این می‌ترسیدن که اگر بیفتن به دست انقلابیون شکنجه بشن و واویلا ایشون میگه این ترس از شکنجه به خاطر وحشتی بود که ساواک با شکنجه‌هاش ایجاد کرده بود و حتی روی سران ارتش شاه هم تاثیر گذاشته بود که الان دور دور ساواکه اگر فردا روز دور دور ساواک نباشه و آن‌ها بیایند و رفتار ساواک رو با ما داشته باشن که آی مادر


audio: 0wAxKOQatkk_0069.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
این درخواست پنجگانه سران ارتش از هایزر مدام ادامه داشت مدام تکرارش می‌کردن و هایزر هم جوابی به این درخواست‌ها نمی‌داد انگار به جاش به فکر چی بود؟ ساختن یک ساختار درست در ارتش نتیجه، نوزدهم دی‌ماه، تقریبا دو روز بعد سران ارتش رو جمع می‌کنه و کمی باهاشون صحبت می‌کنه و از لزوم اتحاد میگه بعد یه سوال مطرح می‌کنه میگه دوستان نیاز اساسی ارتش الان چیه؟


audio: 0wAxKOQatkk_0070.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
یه سکوتی حکمفرما میشه و جواب‌ها اولین جواب چی بوده؟ لباس گرم نداریم آقای هایزر اجازه هوا سرد شده این روزها و ارتش توان تامین لباس گرم برای نیروهاش رو نداره اوضاع بحرانیه در واقع دومیش چی بوده؟ تحریم‌ها باعث شده سوخت مورد نیاز برای گرمایش و همین‌طور برای استفاده در ادوات ارتش کمیاب بشه نتیجه، نیاز بعدی هم گفتن سوخت بوده دیگه اول لباس گرم و بعد سوخت


audio: 0wAxKOQatkk_0071.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
هایزر چه می‌کنه؟ درخواست‌ها رو می‌نویسه و بعد درباره تدوین یه برنامه با سران ارتش صحبت می‌کنه آقای هایزر تو خاطراتش توضیح میده که همه سران ارتش پذیرفتند اما مشکل این بود که باور نداشتند که می‌تونند برنامه‌ای تدوین کنند و پیش ببرند در انتهای صحبت‌هاش هم آقای هایزر به سران ارتش اعلام می‌کنه که من به زودی برمی‌گردم اشتوتگارت آلمان و مآموریت برنامه‌ریزی


audio: 0wAxKOQatkk_0072.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
همکاری با دولت شاپور بختیار نخست‌وزیر و کودتای احتمالی رو به سران ارتش، به شماها واگذار می‌کنم قربونتون در مقابل تمام این صحبت‌ها و توضیحات پاسخ‌های سران ارتش عجیبه باز همه سران شروع می‌کنن به همهمه و گفتن به این که آقا جون مادرت نرو بمون بمون پیشم بمون کمک کن آخه چی . چچچچ سران ارتشن؟


audio: 0wAxKOQatkk_0073.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
رابرت هایزر به ارتشی‌ها گفته بود که خروج شاه از کشور تصمیم شخص اعلیحضرته و ایشون یعنی هایزر نمی‌تونه تغییری توش ایجاد کنه و ازشون تضمین گرفته بود، از ارتشی‌ها که اگر شاه رفت، شما بمونیدااا آقا نرید نتیجه، ماموریتش رو تمام شده می‌دید هایزر و می‌خواست صبح روز بیستم دی‌ماه تهران رو ترک کنه اما یه مشکلی وجود داشت برف بارید اون روز


audio: 0wAxKOQatkk_0074.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
کارکنان فرودگاه مهرآباد هم که اعتصاب کرده بودند همان‌طور که شما به می‌دانید در تاریخ انقلاب و هیچکس باند فرودگاه رو پارو نکرده بود نتیجه، پرواز بی پرواز چه کرد هایزر؟ موند، رفت سفارت آمریکا و اونجا فهمید که چون سالیوان سفیر سفیر آمریکا در ایران به شاه ایران فشار آورده که کشور رو ترک کنه روابط بین سفارت آمریکا در ایران و دربار پهلوی خراب شده


audio: 0wAxKOQatkk_0075.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
بله آقای هایزر نشست، فکر کرد کلاهشو قاضی کرد و به نظرش رسید که باید باز هم در ایران بمونه بلکه بتونه سر و سامونی به اوضاع بده ماموریتش رو به ثمر برسونه فردای اون روز دست سالیوان سفیر رو گرفت رفتن پیش شاه ایران، دیدار شاه ایران بعد از مدت‌های سفیر آمریکا و شاه ایران داشتند با هم دیدار می‌کردند آقای سالیوان سفیر آمریکا به شاه ایران اصرار می‌کرده که آقا سریعا ایران رو ترک کن


audio: 0wAxKOQatkk_0076.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
و شاه هم می‌گفته که بله من خسته‌ام و باید برم به نظرم هایزر می‌پره وسط حرفشون، تو خاطراتش هست میگه پریدم وسط حرفشون، گفتم آقاجان به نظرم بهتره صبر کنید صبر کنید تا ارتباط بین ارتش و شاپور بختیار نخست‌وزیر شما کاملا شکل بگیره شما فرمانده‌ی کل قوا هستید صبر کنید سکوت حکمفرما میشه و شاه ایران در جواب میگه من نمی‌توانم به عنوان فرمانده کل قوا


audio: 0wAxKOQatkk_0078.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
بیست و ششم دی‌ماه 1357 بالاخره محمدرضا شاه پهلوی مملکت خود را ترک کرد ایران رو ترک کرد او ایران رو ترک کرد در حالی که به فرماندهان ارتش گفته بود از ژنرال هایزر اطاعت کنید زمانی که هلی‌کوپتر شاه از بالای سر ساختمان ستاد ارتش گذشت تا به مهرآباد برسه قلب همگان دو برابر می‌کوبید


audio: 0wAxKOQatkk_0079.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
قره‌باغی اصلا دوست نداشت بره فرودگاه اما هایزر بهش اصرار کرد که آقا پاشو برو فرودگاه بدرقه به نظر می‌رسه برای همه سخت بوده برن فرودگاه شاه رو سوار هواپیما کنن و خودشون باهان نرن و برگردن مقر فرماندهی در نهایت تیمسار قره‌باغی به اصرار هایزر البته عازم فرودگاه شد و الباقی سران ارتش کنار ژنرال هایزر مشغول تماشای صحنه‌ی خروج شاه از تلوزیون ملی ایران شدند


audio: 0wAxKOQatkk_0080.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
هایزر روایت می‌کنه تو خاطراتش میگه سطح احساسات از گریه هم فراتر رفته بود میگه یکی از سران ارتش سرشو گذاشته بود رو شونه من و زار زار گریه می‌کرد یه سری از فرط ناراحتی جوک می‌گفتند اما قهقهه‌های هیستریکشون بعد از جوک خبر می‌داد از سر درون هایزر میگه تیمسار حبیب‌اللهی به طنز گفت


audio: 0wAxKOQatkk_0081.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
دوستان وقتی نابودی اجتناب ناپذیره آروم باشید و ازش لذت ببرید همه خندیدند، قهقهه زدند اما چشم‌ها اشک‌آلود بود، خنده‌ها هیستریک


audio: 0wAxKOQatkk_0082.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
با خروج شاه ایران محمدرضاشاه پهلوی از ایران هایزر در عین حالی که مدام تاکید می‌کرد ارتش و بختیار باید رابطه تنگاتنگشون رو حفظ کنند از اون طرف مدام از سران ارتش می‌خواست که با سران مخالفان از جمله مهدی بازرگان و محمد بهشتی برن دیدار و مذاکره کنند اما یک واقعیتی وجود داشت سران ارتش از ابتدا با آقای هایزر گیر و گرفتاری‌هایی داشتند


audio: 0wAxKOQatkk_0083.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
مثال بزنیم سر اون پنج درخواستی که داشتند و هایزر زیر بار نمی‌رفت حالا به نظر می‌رسید این گرفتاری‌ها و اختلافات بیشتر و بیشتر هم شده بود اجازه بدید بریم سراغ نظرات تیمسار قره‌باغی درباره‌ی هایزر در کتابی که قره‌باغی نوشته در واقع اجازه بدین این داستان رو با هم از نگاه تیمسار قره‌باغی و سایر بزرگان ارتش پهلوی هم بهش نگاهی بندازیم


audio: 0wAxKOQatkk_0084.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
عباس قره‌باغی روایت می‌کنه که تو همون دیدار اول آقای هایزر بیشتر در مورد تعیین تکلیف قراردادهای نظامی آمریکا با ایران و سفارشاتی که ایران به آمریکا داده بود که اون سفارشات همشنون در مورد خرید تسلیحات و تجهیزات نظامی بود صحبت می‌کرد قره‌باغی تو کتابش می‌نویسه که تو اون روزهای شیر تو شیر آقای هایزر اومده بود دنبال قراردادها بود هی می‌گفت ببینیم چی میشه تکلیف این قراردادها؟


audio: 0wAxKOQatkk_0085.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
پول ما چی میشه؟ و بعد چه کرد؟ این‌ها به کنار بعد دنبال خروج 12000 مستشار آمریکایی تو ایران بود و خانواده‌هاشون در واقع آقای قره‌باغی مدعی‌ست که هایزر اصلا دغدغه ایران نداشت


audio: 0wAxKOQatkk_0086.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
تیمسار قره‌باغی روایت می‌کنه که بیشتر وقت هایزر به جمع‌آوری اسناد مربوط به هواپیماهای اف چهارده و موشک‌های فونیکس در پایگاه‌های نیروی هوایی به خصوص پایگاه نیروی هوایی اصفهان می‌گذشت انگار این آدم، هایزر بابت این که این اسناد و مدارک بیفته دست مخالفان حکومت که مخالف آمریکا هم بودند نگران بوده، بیشتر از هر چیزی قره‌باغی میگه تو دیدار دومی که با هایزر داشتیم برگشت چی گفت؟


audio: 0wAxKOQatkk_0087.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
گفت ببینید دوستان آمریکا دیگه از اعلیحضرت پیشتیبانی نمی‌کنه بلکه از دولت شاپور بختیار پشتیبانی می‌کنه نه آمریکا بلکه بقیه کشورهای غربی هم پشتیبانی نمی‌کنن و .این چه نتیجه‌ای رو حاصل می‌کنه؟ شاه ایران باید برقراری آرامش براش مهم باشه و ایران رو ترک بکنه ملت هم این رو میخوان ایشون باید از کشور خارج بشه و این به نفع همه‌ست آقای قره‌باغی میگه تازه اونجا ما فهمیدیم چرا شاپور بختیار


audio: 0wAxKOQatkk_0088.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
برای قبول کردن پست نخست‌وزیری ایران‌زمین شرط گذاشت و شرطش چی بود؟ خروج شاه ایران از ایران عباس قره‌باغی میگه این خواست آمریکایی‌ها بود نه فقط شاپور بختیار در واقع این خواست مخالفان حکومت پهلوی بود که مدام در تظاهرات‌ها و راهپیمایی‌هاشون روز و شب فریادش می‌کردند


audio: 0wAxKOQatkk_0089.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
قره باغی میگه من رفتم پیش شاه گفتم اعلی‌حضرت ول نکنی بری شاه در جواب گفت الان سفیر آمریکا به همراه ژنرال هایزر اینجا بودند من رو از روز و ساعت مسافرتم آگاه کردند قره‌باغی میگه به محض این که شنیدم رفتم جلسه سران ارتش و گفتم داستان اینه آقا همه گفتن بله به ما هم گفته شده سفر شاه قطعی‌ست این وسط ارتشبد طوفانیان بلند میشه چی میگه؟


audio: 0wAxKOQatkk_0090.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
میگه آقایان آمریکا گفته از شاه پشتیبانی نمی‌کنه دیگه؟ این هیچ ولی مگر نگفته از دولت و ارتش پشتبانی می‌کند؟ این هم چرته آقایان، چه پشتیبانی‌ای؟ از اون ور دم به دقیقه از نیروهای نظامی آمریکا میان سراغ سراغ بنده که شما بر اساس قراردادهای نظامی باید یه سری پرداخت مالی به ما داشته باشید کو پس؟ پول ما را بدهید میگم قسطیش کنید آقایان نداریم می‌گویند خیر مقدور نیست به هایزر هر پیشنهاد و درخواستی داریم می‌گوید دولت ایران باید درخواست‌ها را مکتوب بفرستد دولت آمریکا مکتوب بررسی کند برگرداند


audio: 0wAxKOQatkk_0091.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
از آمریکا آقایان سوخت خواستیم کشتی فرستاده خلیج فارس گفته تخلیه می‌کنیم ولی باید پول بدین اول گفتم وایسید بریم پول بیاریم گفت وقت نداریم به ایشان گفته‌ایم که چرا هوایی نفرستادین؟ کارگران بنادر ما و شرکت نفت در اعتصابند ما گرفتاریم به ما می‌گویند به ما مربوط نیست این چه وضعیست آقاجان؟


audio: 0wAxKOQatkk_0092.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
آقای قره‌باغی میگه ما به هایزر گفتیم آقاجان تا وقتی بی‌بی‌سی اعلامیه‌ها رو می‌خونه و تا وقتی این اعلامیه‌ها تکثیر میشه اعتراضات ادامه داره ضمن این که اگر آقای خمینی بیاد ایران و ارتش بخواد مقابله کنه شما می‌دونید چه خونی به پا میشه؟ شما آمریکایی‌ها باید جلوی آمدن آیت‌الله خمینی و جلوی بی‌بی‌سی رو بگیرید آقای هایزر در جواب به قره‌باغی میگه من میرم


audio: 0wAxKOQatkk_0093.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
با پرزیدنت و وزیر دفاع آمریکا صحبت می‌کنم ببینم چی میشه، خیالت تخت آقای قره‌باغی می‌نویسه میگه فرداش ازش پرسیدم آقا چی شد؟ ایشون گفت انتقال دادم درخواستو، دیگه چی کار کنم دیگه . بنده گفتم این که نشد حرف، نتیجه؟ هایزر به من گفت به هرحال باید صبر کنیم ببینیم چی میشه رفت فردایش آمد سوال مشابه را تکرار کردم در جواب، هایزر گفت در رابطه با بی‌بی‌سی که کاری نمی‌توانیم بکنیم


audio: 0wAxKOQatkk_0094.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
و من گفتم آیت‌الله خمینی چطور؟ گفت آن را به وزارت خارجه گفته‌ام ببینم چه می‌شود؟ تیمسار قره‌باغی در ادامه می‌نویسه که هایزر در جواب تمام این دغدغه‌ها به من گفت خوبه شما با آقای مهندس بازرگان و آقای دکتر بهشتی دیداری داشته باشید و بعد از این جمله شماره دکتر میناچی رو هایزر نوشت گذاشت رو میز من و گفت با ایشون تماس بگیرید ترتیب ملاقات‌ها را بدهید


audio: 0wAxKOQatkk_0095.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
و رفت تیمسار قره‌باغی میگه وقتی هایزر رفت از جمع پرسیدم این میناچی و بهشتی و اینا کیان؟ سپهبد مقدم رئیس ساواک گفت که میناچی رفیق بازرگانه بهشتی هم نماینده آیت‌الله خمینی در ایرانه قره‌باغی در جواب میگه که این آمریکایی‌ها وعده پشتیبانی می‌دهند بعد می‌گویند ما برویم با مخالفان مذاکره کنیم؟ معلومه خودشون هم نمی‌دونن چی می‌خوان؟ و تاریخ می‌تونه به این سوال جواب بده که آیا


audio: 0wAxKOQatkk_0097.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید باز هم نقل قول کنیم از خاطرات و نوشته‌های تیمسار قره‌باغی ایشون نقل می‌کنه که من رفتم و نظر هایزر رو به اعلیحضرت انتقال دادم اعلیحضرت عصبانی و گیج شدند نهایتا هم هیچ دستوری ندادند به‌هرحال همه به می‌دانیم که محمدرضاشاه پهلوی در نهایت ایران رو ترک کرد و فقط یک وصیت داشت به ارتشیان به گفته قره‌باغی، چه بود؟


audio: 0wAxKOQatkk_0100.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
و بعد از ورود ایشون ایران رو ترک می‌کنه بدون این که دیداری با شاپور بختیار نخست‌وزیر وقت حکومت پهلوی داشته باشه یعنی کسی که گفته بود برای حمایت از دولت بختیار آمده است هیچ وقت به دیدار آخرین نخست‌وزیر حکومت پهلوی نرفت چرا؟ ایشون معتقد بود که مردم ایران ضد آمریکا شده‌اند اگر خبر برسد که من بختیار را دیده‌ام خشم از دولت بیشتر می‌شود


audio: 0wAxKOQatkk_0101.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
خشم از دولت بختیار به هرحال چهار روز بعد از خروج هایزر از ایران ارتش ایران عملا فروپاشید اعلام بی‌طرفی کرد و انقلاب 1357 شما به می‌دانید که پیروز شد در واقع برخلاف هایزر که مدام در کتابش تاکید کرده به ارتش شاهنشاهی امیدواره نظر سالیوان آخرین سفیر آمریکا در ایران که مدام بهش گوشزد می‌کرد به هایزر که با خروج شاه از کشور


audio: 0wAxKOQatkk_0104.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
اما سرنوشت افسران ارشد ارتش ایران که مرتبط با هایزر بودند و بنا به گفته‌ی این مستشار آمریکایی به دلیل اصرار او حاضر نشدند همزمان با شاه، ایران رو ترک کنند چه شد؟ تیمسار امیرحسین ربیعی آخرین فرمانده‌ی نیرو هوایی شاهنشاهی ایران توسط انقلابیون دستگیر و اعدام شد


audio: 0wAxKOQatkk_0105.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
تیمسار کمال حبیب‌اللهی آخرین فرمانده‌ی نیرو دریایی شاهنشاهی ایران که پیشنهاد ترور آیت‌الله خمینی رو هم به هایزر داد بود و البته یکی از امضا کنندگان بیانیه بی‌طرفی ارتش هم بود تا مدتی بعد از انقلاب در سمت فرماندهی نیرو دریایی ارتش باقی موند و کمی بعد با اسم مستعار از ایران خارج شد او تا 1395 در آمریکا زندگی کرد


audio: 0wAxKOQatkk_0107.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
تیمسار حسن طوفانیان سرپرست وزارت جنگ بعد از پیروزی انقلاب اسلامی برای 9 ماه مخفیانه زندگی کرد و در ادامه از ایران خارج شد روایت دیگری هم وجود داره درباره‌ی ایشون که میگن طوفانیان بازداشت شد اما توسط عده‌ای که هیچکس نمی‌دونه کیا بودن و چگونه اتفاق افتاد؟ از زندان تونست فرار کنه و در ادامه رفت آمریکا به هر جهت آقای تیمسار حسن طوفانیان


audio: 0wAxKOQatkk_0109.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
تمیسار ناصر مقدم، آخرین رئیس ساواک توسط انقلابیون دستگیر شد و شامگاه نوردهم فروردین ماه 1358 کمتر از دو ماه بعد از پیروزی انقلاب به دست جوخه اعدام سپرده شد و تیرباران


audio: 0wAxKOQatkk_0110.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
تیمسار عبدالعلی بدره‌ای آخرین فرمانده‌ی نیرو زمینی شاهنشاهی ایران و از امضاکنندگان بیانیه بی‌طرفی ارتش ایشون بیست و سوم بهمن 1357 یک روز بعد از پیروزی انقلاب تو دفتر کار خودش توسط یک درجه‌دار ایرانی و البته یک مستشار آمریکایی ترور شد


audio: 0wAxKOQatkk_0113.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
ایشون هم از امضاکنندگان اصلی بیانیه بی‌طرفی ارتش بود در بیست و دوم بهمن ماه 1357 قره‌باغی با پیروزی انقلاب برای چهارده ماه مخفبانه زندگی می‌کرد و نهایتا تونست از ایران خارج شه او از طرف سلطنت‌طلبان و همین‌طور از طرف شاپور بختیار متهم به خیانت به حکومت شاهنشاهی و عامل فروپاشی دولت بختیار شناخته شد


audio: 0wAxKOQatkk_0115.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
واقعیت اینه که ماموریت رابرت هایزر در تهران هنوز که هنوزه یکی از پرابهام‌ترین و پر بحث‌وجدل‌ترین حضورهای یک شهروند آمریکایی در ایرانه به نوعی حضور یک نظامی در ایران بسیاری از مخالفان حکومت پهلوی شکست پروژه‌ی هایزر رو نشان از هم گسیختگی ساختار حکومت پهلوی


audio: 0wAxKOQatkk_0116.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
و البته قدرت بی‌نظیر معترضان و مخالفان حکومت می‌دونند سلطنت‌طلبان و بسیاری از کسانی که نگاه مثبتی به انقلاب 1357 ندارند اما معتقدند حضور هایزر در ایران نه برای ایجاد اتحاد در ارتش و پشتیبانی از حکومت شاه و دولت بختیار و البته سوق دادن ارتش به سمت کودتا در صورت نیاز بلکه برای جلوگیری از کودتای ارتش


audio: 0wAxKOQatkk_0117.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
برای بر هم زدن ساختار ارتش و البته برای پیگیری مطالبات اقتصادی آمریکا و لغو قراردادهای نظامی این کشور با ایران‌زمین بوده اما سوال


audio: 0wAxKOQatkk_0119.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
پاسخ به این سوال رو به شما مخاطبان خوب واگذار می‌کنیم و قضاوتش با شما اما خب شاید سردرگمی تصمیم‌گیران آمریکایی در رابطه با ایران سال 1357 برای همگان با هر گرایش سیاسی قابل درک باشه همون‌طور که آقای ژنرال الکساندر هیگ فرماند ستاد فرماندهی اروپایی ایالات متحده‌ی آمریکا در مقدمه‌ی کتاب هایزر نوشته


audio: 0wAxKOQatkk_0120.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
در کتاب ماموریت مخفی هایزر در تهران نوشته ایشون این مقدمه رو که در عصر جذابیت دموکراسی آمریکا هیچ فکری بابت متحدین غیر دموکراتیکش نکرده بود


audio: 0wAxKOQatkk_0121.opus
source: youtube
source_id: 0wAxKOQatkk
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: 0JewAcxoOaY_0001.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
زندگی من و شما توسط البته نیاکانمون و تاریخی که نگاشتند بارها دستخوش تغییر شد از ابتدای قسمت های پادکست مورخ در رابطه با این تغییر‌ها صحبت کردیم اما چند تا از این تغییر‌ها خیلی مهم بودن مثل عصر کشاورزی، مثل عصر یخبندان مثل شروع امپراطوری‌ها و غیره مثل چند قسمت اخیری که در رابطه با جنگهای صلیبی صحبت کردیم


audio: 0JewAcxoOaY_0002.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
و مثل چنگیز مغول و مغولها که در قسمت قبلی دربارش صحبت کردیم که یه جورایی زندگی ما رو و بشر رو به قبل و بعد از خودش تقسیم کرد چرا و چگونه؟ تا حدودی گفتیم اما در پایان قسمت گذشته رسیدیم به سرنوشت مغولها و اینکه روزی آمدند و طبیعتا روزی رفتند و باز اما چه شد بعد از مغولها؟ دنیا دستخوش تغییر شد دنیا دستخوش یه جورایی


audio: 0JewAcxoOaY_0003.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
به وجود اومدن شعور جدیدی در انسان شد نه اینکه صرفا چنگیز مغول و مغولها تاثیر گذار باشن اتفاقاتی که رقم خورد توسط جنگهای صلیبی توسط قدرت گرفتن ادیان بعد از جنگهای صلیبی که دربارش صحبت شد و تقسیم قدرتی که انجام شد و در نهایت نحوه تاثیر گذاری مغول‌ها و استپ نشین‌ها در جهان اتفاقات عجیبی رو رقم زد ما در این قسمت میپردازیم به اینکه چه شد بعد از اینها؟


audio: 0JewAcxoOaY_0005.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
خب، حالا قراره چیکار کنیم قبل از اینکه به بحث امروز یا امشب اگر میبینید، برسیم یه مرور بکنیم چهار قسمت اخیر رو چیا صحبت کردیم؟ درباره چه چیزهای مهمی صحبت کردیم؟ از پرونده تاریخ بشر تا این لحظه تا این لحظه ما در رابطه با جنگهای صلیبی صحبت کردیم و بعدش مغول از تاثیرات جنگهای صلیبی صحبت کردیم اتفاقات عجیبی که به وجود آورد و بعد هم


audio: 0JewAcxoOaY_0006.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
از تغییرات متاثر از اون جنگها و قدرت و فرهنگ ادیان حرف زدیم تا رسیدیم به ظهور مغول در قسمت قبل و قدرت گرفتن صحرا نشین‌ها تا جایی که شدند یک امپراطوری عظیم و گسترده و در ادامه هم چی کار کردیم؟ وضعیت قلمروهای تحت حاکمیت مغول رو بررسی کردیم مثالش هم ایران و ایلخان‌ها بود که 1343 میلادی


audio: 0JewAcxoOaY_0007.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
با مرگ آخرین نواده‌ی چنگیز مغول کلا مغول هم کارش در تاریخ تموم شد کجا؟ در ایران امروزی پس تا اینجا رو خلاصه یادمون باشه تا ببینیم ادامه سرنوشت جهان و بشر و من و شما به کجا رسید؟ هومم؟ تو مناطق غربی روسیه و اروپا شرایط کاملا متفاوت بود مغولها و قومی مسلمان از مصر به نام مملوک‌ها


audio: 0JewAcxoOaY_0008.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
بیزانس رو با خاک یکسان کرده بودن و قدرت سابق اونها نابود شده بود تو نیمه قرن سیزدهم لویی نهم، پادشاه فرانسه سعی کرد چیکار کنه؟ یه جنگ صلیبی دیگه رو راه بندازه ولی دیگه بازی قدرت مثل سابق نبود ساده نبود نتیجه چی شد؟ به سرعت تار و مار شد و باز نتیجه چی شد؟ اروپایی‌ها از این تار و مار پادشاه فرانسه درس گرفتن


audio: 0JewAcxoOaY_0009.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
چه تصمیمی گرفتن؟ به جای جنگ رفتن سراغ علم یه تغییر اساسی یه تغییر تاکتیک یک نقطه عطف در نگاه انسان که می‌تونه جنگ رو به یه شکل دیگه انجام بده یعنی چی؟ دول اروپایی از صلح مغولی یعنی صلحی که مغولها در جاده ابریشم به وجود آورده بودن و 150 سال دووم داشت استفاده کردند شروع کردن چیکار کردن؟


audio: 0JewAcxoOaY_0010.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
پیدا کردن روابط و کالاها و امکانات جدید خیلی جالبه کاری که در تاریخ معاصر ژاپن بعد از جنگ های جهانی اتفاق افتاد چی کار کردن اونا؟ رفتن به سمت جنگ علم و نتیجش چی شد؟ یه مصاحبه معروف داره رئیس جمهورشون اون زمان میگه تلفن روی میز رییس جمهور آمریکا پاناسونیک ژاپنه همین برای ما بس حتی اون موقع بوده حالا حداقل یعنی در جنگ علم پیروز شدن


audio: 0JewAcxoOaY_0011.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
همین کار رو کردن ژاپنی ها، قشنگه دور نشیم از بحث اروپایی‌ها از مسیر جاده ابریشم و تجارت با کاغذ چینی آشنا شدن و بسیار هم نتیجه گرفتن نتیجه این تجارت‌ها قطب نما، شیشه، ساعت مکانیکی برای اولین بار اختراع شد در کجا؟ در اروپا و بعد چی شد؟ احترام حاکمان سراسر دنیا رو جلب کردن اروپایی‌ها همه چیز داشت خوب پیش می‌رفت


audio: 0JewAcxoOaY_0012.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
اما این توسعه فوق العاده اروپایی‌ها با رسیدن عصر سرما و مرگ متوقف شد طبق اسناد تاریخی در دهه 1320 میلادی اول، سرمای بی سابقه در منطقه اوراسیا و بعد، همراه شدن سرما با شیوع مرگ سیاه یا همون طاعون باز دنیا رو به هم ریخت و


audio: 0JewAcxoOaY_0013.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
باز زمینه ساز یک نقطه عطف دیگه شد طاعون از چین شروع شد به مناطق مرکزی آسیا رسید ایران و مصر رو درگیر کرد و رفت به سمت اروپا و غرب اوراسیا اونجا رو هم با خاک یکسان کرد تا پایان دهه 1360 میلادی یعنی تا بیش از 40 سال در مناطقی که درگیر طاعون بودن


audio: 0JewAcxoOaY_0014.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
تقریبا هیچ رشد جمعیتی وجود نداشت و حتی در دوره‌هایی منفی بود رشد جمعیت قبلا هم یادتون باشه در اپیزود‌ها و قسمت های قبلی و بحث سقوط امپراطوری‌ها از عوامل از بین رفتن امپراطوری های بزرگ صحبت کردیم که یکیش همین بیماری های گسترده بود اگر نشنیدین یادآوری می‌کنم می‌تونید حتما بشنوید و بعد این بحث رو پی بگیرید ما در اپیزود های ظهور امپراطور تا سقوط امپراتوری‌ها


audio: 0JewAcxoOaY_0015.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
کامل حرف زدیم و تو اون‌ها صحبت کردیم دربارش چرا اینها رو گفتم؟ یادآوری کردم که یکی از عوامل از بین رفتن یک امپراتوری و قدرت اتفاق افتاد اول، سرمای کشنده، عوامل طبیعی و بعد بیماری یا همون طاعون به مدت 40 سال شوخی نیست نتیجه، چین پرجمعیت مشخصا تلفات جدی داشت چینی که اصلا شروع طاعون از همانجا بود و چه اتفاقی افتاد؟ یعنی چی شد؟


audio: 0JewAcxoOaY_0016.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
با مرگ گسترده مردمان چین به واسطه طاعون و سرما پایه اصلی قدرت مغول متزلزل شد پایه چی بود؟ مردمان پرتعداد چین که بسیار هم پایبند بودن به ایدئولوژی چنگیزخان مغول بزرگ و این پایبندی رو نسل به نسل منتقل کرده بودن و این پایه متزلزل شد از بین رفت و حکومت مغول‌ها


audio: 0JewAcxoOaY_0018.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
به هر حال تنها چیزی که متوقف نمیشد و نمی شه و نخواهد شد و به معنی واقعی تنها نظاره گر همیشگی ما انسانها و تاریخ ما انسانها، زمانه ببینیم زمان چی رو روایت میکنه؟ عصر بعد از طاعون عصر شکلگیری امپراطوری‌هایی در مناطقی بود که تا به اون زمان هیچوقت وجود یک امپراطوری رو تجربه نکرده بودن


audio: 0JewAcxoOaY_0019.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
کیا بودن؟ خلاصه وار بشمریم امپراطوری روسیه که دوران مغول رو گذرونده بود با تجدید قوای خودش تا شمال منطقه‌ی اوراسیا گسترش پیدا کرد مونموتاپا در جنوب غربی صحرای آفریقا به وجود اومد آزتک‌ها و اینکاها در ابعادی بی سابقه در قاره آمریکا که از طاعون به دور مونده بود قدرت گرفتن


audio: 0JewAcxoOaY_0020.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
برای اولین بار آمریکا حالا صاحب امپراطوری و فرهنگ شد تا اینجا یه شکلگیری و جمع و جور کردن و جمع و جور شدن درواقع شرایط سخت بیماری و سرما رو می بینیم از نیاکانمون اما باقی جهان باقی جهان چی شد؟ باقی جهان هنوز غیر متحد و پراکنده باقی مونده بودن در اوایل قرن 15 اما ترک‌های مسلمون با رهبری خاندان عثمان


audio: 0JewAcxoOaY_0021.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
شروع به گسترش خودشون کردن در همین زمان و همین شرایط بود که تیمور لنگ ظهور کرد کسی که خودش رو فاتح جهان می‌دونست و اگرچه مسلمون بود ولی الگوش دو فرمانده بزرگ مشترک بودن یعنی مخرج مشترک دو نفر بود عملا کیا؟ اسکندر مقدونی و چنگیزخان مغول ببین اصلا چی در میاد از یک نفری که الگوش این دو تان


audio: 0JewAcxoOaY_0022.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
وقتی نجیب زاده های ترک در آسیای مرکزی علیه اربابان مغولشون شورش کردن تیمور رهبرشون بود چی کار کرد؟ تیمور لنگ موفق شد در سال 1405 میلادی ایران امروزی رو تصرف کنه ترکهای عثمانی رو شکست میده و در تاریخ معروفه که تیمور سلطان ترک‌ها رو توی قفس انداخت و ازش نگهداری میکرد مثل یک حیوون خانگی


audio: 0JewAcxoOaY_0023.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
دیگه از مخرج مشترک تفکر اسکندر و چنگیز همین در میاد دیگه بعد از شکست دادن ترکها تیمور لنگ میره سراغ سوریه و هند و رویای تصاحب چین رو هم داشته که البته اجل امونش نمیده و میمیره با مرگ تیمور دعوا سر ارثش شروع میشه وارثان تیمور رو در روی هم می‌ایستن و همین باعث میشه به سرعت میراث تیمور از هم بپاشه


audio: 0JewAcxoOaY_0024.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
نتیجه چی میشه؟ هندوها اسلام رو پس میزنن عثمانی‌ها دوباره متحد میشن و قسطنطنیه رو تصرف می‌کنن و امپراطوریشون رو دوباره شکل میدن، عثمانی‌ها اون سمت چه اتفاقی میفته؟ روسیه و مسیحیان دوباره یه نفسی تازه میکنن و باز دریانوردی های معروفشون رو که مدتها بود یا اجازشو نداشتن یا امکان و امنیتش رو نداشتند رو شروع می‌کنند


audio: 0JewAcxoOaY_0025.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
همین روزها بود در تاریخ بشر که کریستف کلمب دریانورد بزرگ اسپانیایی که خودش داستان های زیادی و البته جذابی رو داره و شاید روزی ازش صحبت کردیم در پادکست مورخ سفرهاش رو شروع میکنه و به قصد رسیدن به هند در سال 1492 میلادی دل به دریا میزنه به دریا زدنی که اسم ایشون، یعنی کریستف کلمب رو در تاریخ درخشان میکنه


audio: 0JewAcxoOaY_0026.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
و اما شروع تغییرات فکری در انسان یادتونه در قسمت ظهور شعور در انسان چیا گفتیم؟ البته انسان های اولیه رو اون موقع دربارشون صحبت می‌کردیم به نظرم اینجا و در این برهه تاریخی دوباره انسان تو شعور داره پوست میندازه شعور جدیدی پیدا می‌کنه یا نگاه جدیدی به جهان درست و غلطش رو البته کاری نداریما چه شد؟ در اواخر قرن 15


audio: 0JewAcxoOaY_0027.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
و اوایل قرن 16 میلادی پدیده امپریالیسم شکل گرفت شعور جدید، نگاه جدید یعنی توسعه طلبی باعث شکل گیری امپراطوری های نوین میشه دوباره نقطه عطفی در زندگی من و شما عطفی که تا همین لحظه گفتگوی من و شما تاثیراتش در زندگیمون دیده میشه و قابل لمسه حالا چی بود این امپریالیسم؟


audio: 0JewAcxoOaY_0028.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
امپراتوری‌هایی که تنها برای دست یابی به منابع و تحقق اهداف سیاسی و مفاهیم اخلاقی یا توامان اینها با هم شکل گرفته بودن البته چقدر صداقت تو این ادعا بوده؟ فکر میکنم قابل حدسه، چرا؟ به خاطر این سوال الان و امروز چقدر صداقت تو ادعاهای حاکمان جهان هست؟


audio: 0JewAcxoOaY_0029.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
قضاوتش با شما حالا از کجا شروع شد؟ این نقطه عطف؟ ببینیم از کجا شروع شد امپریالیسم؟ گفتم آقای کریستف کلمب اسمش رو درخشان کرد، اینجاست شاید خیلی از این وجه تاثیر این آدم صحبت نشده در تاریخ فقط داستان های زیبایی گفته شده اما سفر اشتباهی کریستف کلمب به سمت هند که منجر به چی شد؟ کشف راه رفت و برگشت به قاره آمریکای امروزی


audio: 0JewAcxoOaY_0030.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
و همه سرش ادعا داشتن که مال ما بود، ما کردیم یکی از اصلی‌ترین عوامل شکل‌گیری امپراطوری‌های نوین بود شکل‌گیری‌ای که باعث انقلاب‌هایی در جهان شد در تاریخ بشر باعث انقلاب‌هایی شد در انسان تغییرات عجیبی ایجاد کرد گوشه ای از همین انقلاب‌ها دریانوردان اسپانیایی پرو و مکزیک امروزی رو تصرف کردن سر زمین کلا دعوا شد یعنی سر قاره دعوا شد


audio: 0JewAcxoOaY_0031.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
پرتغالی‌ها تونستن راه تجارت با جنوب چین رو از طریق مسیرهای دریایی کشف کنن و از اون طرف به آبهای عربستان و ایران و خلیج فارس امروزی برسن تا دیروزش فقط زمین و راه های زمینی و جاده ابریشم حالا راه‌های تجارت دریایی هم ببین چه انقلاب عظیمی شد امروز شاید عادی باشه تنگه هرمز، آب‌های آزاد و غیره


audio: 0JewAcxoOaY_0032.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
تا اون موقع اصلا دریا شناخته‌شده نبود چه برسه به اینکه بخوایم تجارت کنیم از طریق دریا هنوز آثار پرتغالی‌ها در جزایر جنوبی ما هست مثل هرمز، مثل کیش و غیره و داستان رئیسعلی دلواری‌ها که دلاور مرد ایران بود و جلوی پرتغالی‌ها ایستاد جلوی تصاحب درواقع پرتغالی‌ها هنوز شنیدنیه بگذریم، از اونور هلند و ژاپن از طریق راه آبی یک مسیر جدید برای تجارت با هم ساختن


audio: 0JewAcxoOaY_0033.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
و اینطوری بود که امپراتوری‌های نوین یعنی امپراطوری‌های بزرگ دریایی شکل گرفتند و توی زمان کم در قرن 16 تجارت جهانی شکل گرفت تو پرانتز اینم بگم برای البته باز شدن بهتر بحث قبلا امپراطوری‌های بزرگ کسانی بودند که درواقع زمین های بیشتری داشتند حالا با این انقلاب امپراطوری‌های بزرگ


audio: 0JewAcxoOaY_0034.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
می‌تونستن کسانی باشن که حالا آب‌های بیشتری دارن این اتفاقی بود که به وجود اومد این نقطه عطف پس تجارت جهانی شکل گرفت و این نقطه عطفی بود که بالاتر ازش حرف زدیم حالا باز انسان حالا باز طمع قدرت انسان ثروت و قدرت انسان ادیان، افکار و فرهنگ سیری ناپذیر بودن این حیوان دو پا بذارید بگیم چی شد؟ امپراطوری های حاکم بر خشکی‌ها


audio: 0JewAcxoOaY_0035.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
در میانه اوراسیا وارد رقابتی تنگاتنگ با امپراطوری های حالا غول پیکر دریایی شدن امپراتوری های دریایی اروپا ممالک آسیایی رو مجبور می‌کردن به تجارت با چه ابزاری؟ با حکومت بر دریاها دیگه حالا اینا بودن که قوانین تجارت رو تعیین می‌کردن قدیم، خشکی بود راه ابریشم بود و صاحبانش حالا دیگه این حرف‌ها نبود


audio: 0JewAcxoOaY_0036.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
و همه برای هم قانون وضع می‌کردن چقدر آشناست، نیست؟ امروز چین میگه من سیگار آمریکا رو روش گمرک میگیرم آمریکا میگه من رو واردات دریاییت گمرک می‌گیرم و چین به طرفه‌العینی میگه اصلا آقا ما غلط کردیم کنسله این مثالی بود که یادمون باشه امپریالیسم از قرن 16 تا الان داره در تاریخ تکرار میشه


audio: 0JewAcxoOaY_0037.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
کم‌کم قلدران دریا رشد کردن مثلا کمپانی هند شرقی یکی از اصلی‌ترین مجموعه‌هایی بود که آسیایی‌ها رو به تجارت با هلند مجبور میکرد در شرق، ژاپنیها هم یک امپراطوری دریایی شکل داده بودن و حتی با سودای گسترش قدرت و سرزمین در 1592 میلادی به کره حمله کردند فکر کنید


audio: 0JewAcxoOaY_0038.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
ژاپن و کره ای که اصلا نبودند تو بازی قدرت و تاریخ و تازه نسبتا به وجود اومده بودند آب چه قدرتی بهشون داده بود با این حال و بر اساس اسناد تاریخی در این بازی قدرت دریانوردان اروپایی همواره در مقابل چین و ژاپن یا به عبارتی در مقابل شرق موفق تر بودن با شروع قرن 16 میلادی و در مرکز اوراسیا اما


audio: 0JewAcxoOaY_0039.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
دو امپراطوری خشکی یعنی ایران صفوی و ترکهای عثمانی این دوتا برای خودشون ثبات و قدرت خوبی خلق کرده بودن و البته نگه داشته بودن گرچه سایه‌ی امپراطوری روسیه همیشه بر سرشون بود یا میشه گفت از همون موقع بود بر سرشون که باز البته ما روایت‌گریم صرفا اما درگیری‌های امپراطوری‌های جدید


audio: 0JewAcxoOaY_0041.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
داستان باروت و ادامه‌ی اتفاقاتی که این پدیده و پدیده‌های شبیه به این در تاریخ بشر و در زندگی انسان به وجود آوردن طولانی و پیچیدست زمان کافی نداریم اما بهش می‌رسیم ما در این قسمت چه کردیم؟ ادامه‌ی پرونده‌ی تاریخ بشر رو پی گرفتیم از اواخر جنگ‌های تاریخ صلیبی و بعد مغول‌ها و در ادامه و اینجا به شکلگیری امپریالیسم رسیدیم


audio: 0JewAcxoOaY_0042.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
و البته این امپریالیسم هم قصه ای طولانی داره برای خودش عصر امپریالیسم از پرتغال و اسپانیا و هلند و فرانسه و بریتانیا که دریا جولانگاهشون بود شروع شد و تا روسیه و عثمانی و چین که میدون بازیشون رو تو خشکی تعریف کرده بودن گسترش پیدا کرد این عصر برای قرن‌ها فجایع بسیاری رو رقم زد


audio: 0JewAcxoOaY_0043.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
و البته جهان مدرن امروز رو هم شکل داد و درواقع می‌شه گفت عصر صنعتی یعنی صنعتی شدن انسان و جهانش نتیجه‌ی همین دوران خونبار امپریالیسمه و باز اینکه انسانها چقدر از این عصر بهره بردن یا نه؟ و اینکه چقدر این سلطه قدرت عدالت هم به همراه داشته یا نه؟


audio: 0JewAcxoOaY_0044.opus
source: youtube
source_id: 0JewAcxoOaY
invalidation: VALID
text:
و اساسا آیا این عصر یعنی عصر امپریالیسم برای گروههای صاحب قدرت چقدر سود یا ضرر داشته؟ و برای مردمان بی قدرت چی داشت؟ مثل همیشه قضاوتش با شماست ممنونم که همراه ما بودید ما در قسمت بعدی وارد یک موضوع جذاب خواهیم شد تا چند روز آتی سالم باشید و در صلح


audio: J8Jg1evZCJE_0001.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
سر شب به دل قصد تاراج داشت سحرگه نه تن سر، نه سر تاج داشت به یک گردش چرخ نیلوفری نه نادر به جا ماند و نه نادری این شعری عامیانه بود که پس از قتل نادرشاه افشار در بین مردم ایران رایج شد نادر شاه کسی بود که بعد از نیم قرن هرج و مرج مربوط به


audio: J8Jg1evZCJE_0002.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
پایان دوران دودمان صفوی سر برآورد پسری کوهستان نشین بی‌سواد و سنی مذهب که تونست در یکی از فاجعه‌بارترین دوران ایران زمین تاج قدر قدرتی بر سر بذاره دوران کوتاه سروری نادر شاه افشار اما خودش به دو بخش تقسیم میشه بخش اول، دوران نجات ایران و بخش دوم، دوران ویرانی مجدد


audio: J8Jg1evZCJE_0003.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
ما در این قسمت از پادکست مورخ رفتیم سراغ نادرشاه افشار سراغ ناپلئون مشرق زمین سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد


audio: J8Jg1evZCJE_0006.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
یک کتاب مقاومت شکننده تاریخ تحولات اجتماعی ایران اثر جان فوران دو کتاب ایرانیان اثر همایون کاتوزیان و سه کتاب نادرشاه افشار جهانگشای شرق اثر عبدالحسین ثنایی حالا بریم در دل تاریخ


audio: J8Jg1evZCJE_0007.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
خب ما در قسمت ناپلئون بناپارتیسم و ایران از مفهوم بناپارتیسم صحبت کردیم و گفتیم کارل مارکس معتقده وقتی یک نظامی تحت شرایطی خاص از دل هرج و مرج سر بر میاره و به قدرت می‌رسه و ثبات رو به ارمغان میاره به این پدیده میگن بناپارتیسم گفتیم در تاریخ معاصرمون ما بناپارتیسم رو با رضا شاه پهلوی تجربه کردیم


audio: J8Jg1evZCJE_0008.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
اما وقتی کمی تاریخ رو به عقب برگردیم باز هم نمونه‌ای از قدرت گرفتن یک جنگ‌سالار رو می‌بینیم جنگ‌سالاری که بی‌شباهت به ناپلئون بناپارت نبود نادر افشار کسی که از دل یکی از پر هرج و مرج‌ترین دوره‌های تاریخ ایران سر برآورد و مثل ناپلئون یک استراتژیست نظامی بی‌نظیر بود و تونست برای مدتی هم تاج امپراطوری رو بر سر بذاره


audio: J8Jg1evZCJE_0009.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
البته برای مدتی کوتاه دقیقا مثل ناپلئون که دوران حکم‌رانی او هم بر امپراطوری فرانسه خیلی طولانی نبود برای اینکه ببینیم چی شد که نادر افشار در 1114 شمسی مصادف با 1736 میلادی یعنی 68 سال پیش از قدرت گرفتن ناپلئون در ایران تاج‌گذاری کرد و تونست وسعتی در حدود


audio: J8Jg1evZCJE_0011.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
حکومت دودمان صفوی در دوران شاه عباس کبیر در اوج قدرت و شکوفایی بود با مرگ شاه عباس روز به روز از قدرت صفویان کم شد و کم‌تر از یک سده بعد نسخه حکومت صفوی در ایران پیچیده شد پنجاه سال آخر حکومت صفوی ایرانی رو می‌بینیم که روز به روز بیشتر درگیر هرج و مرج و بی‌ثباتی میشه و تیر خلاص رو هم


audio: J8Jg1evZCJE_0012.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
یکی از پادشاهان مشهور تاریخ ایران شاه سلطان حسین بر پیکر نحیف حکومت صفوی می‌زنه تیری که نه تنها حکومت صفوی رو می‌کشه بلکه چیزی نمونده بود قلب ایران رو هم بشکافه و ایران یک‌پارچه رو چندپاره کنه حالا چی شد که اینطوری شد؟ عرض می‌کنم


audio: J8Jg1evZCJE_0013.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
گفتیم شاه سلطان حسین خیلی معروفه در تاریخ ما، چرا؟ بس که بی‌کفایت بوده ایشون شده یه مثل اصلا از اون به بعد هر وقت در ایران یه بابایی حاکم می‌شده و نالایق بوده و ناکارآمد می‌گفتن اوضاع شاه سلطان حسینی شده به قول مارکس تاریخ دوبار تکرار میشه یک بار به شکل تراژدی و بار دوم به شکل کمدی ما در تاریخ صفویه وقتی نگاه کنیم، نازک بشیم


audio: J8Jg1evZCJE_0014.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
که البته اساسا بدعت گذار تشیع در ایران هم بودند یه پادشاهی داشتیم خشک دین‌تر و دگم‌تر از بقیه به اسم شاه طهماسب اول این آقای شاه‌طهماسب بسیار متاثر از یک روحانی‌ای بوده به اسم محقق کرکی کی بوده؟ محقق کرکی رو شاه اسماعیل اول به ایران آورده بود تا کمکش کنه چیکار کنه؟ تشیع رو گسترش بده جالبه یکی از القاب این آقای کرکی


audio: J8Jg1evZCJE_0015.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
مخترع الشیعه‌ست حالا دوره که رسیده به شاه طهماسب اول دیگه جایگاه محقق کرکی خیلی ویژه شد شاه طهماسب برای اولین‌بار اومد گفت آقا ایشون نایب امام زمانه و پادشاه هم کارگزار فقیهه فقیه هم بر پادشاه ولایت داره اصلا حالا این شاه‌طهماسب داستان تاریخ تراژیک صفویه بود کمیکش کی بود؟


audio: J8Jg1evZCJE_0016.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
همین آقای شاه سلطان حسینی که عرض کردم پادشاهی بسیار مذهبی و بی‌نهایت خرافاتی و بسیار متاثر از یک روحانی دیگر به اسم علامه محمدباقر مجلسی


audio: J8Jg1evZCJE_0017.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
یاخچی دی به شاه سلطان حسین لقب یاخچی دی داده بودند یاخچی دی یعنی بسیار خوب البته بنده آذری زبان نیستم امیدوارم درست تلفظ کردم باشم چرا این لقب رو بهش داده بودند؟ چون هر کی می‌اومده پیشش از بدبختی و مشکلات مملکت می‌گفته ایشون جواب می‌داده یاخچی دی یاخچی دی یعنی به نظرش کلا همه چیز یاخچی دی و همچین بسیار خوب بوده کلا تنها جایی که ایشون خیلی سفت و سخت یاخچی نبوده


audio: J8Jg1evZCJE_0018.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
یاخچی دی نبوده و دخالت می‌کرده در حوزه‌ی مسائل دینی بوده هی تحت تاثیر علامه مجلسی و آرا و نظراتش این آقای سلطان حسین فرامین دینی سفت و سخت می‌داده و ایران رو عملا کرده بود یک کشور بسیار مذهبی چه مذهبی؟ تشیع طبیعتا همین روال باعث شد تا در جای جای ایران اقوام اهل تسنن به نهایت نارضایتی برسند و مدام شورش کنند


audio: J8Jg1evZCJE_0019.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
نکته مهم اینجاست که بخش بزرگی از ارتش شاه سلطان حسین گرجی و مسیحی بودند خیلی جالبه یعنی سنی‌ها می‌دیدن که ای بابا این صفویان اینطوری نیستن که بگن همه مذاهب بدن فقط تشیع خوبه ما خوبیم با مسیحیا می‌سازن چجوریاس با ما نمی‌سازن عه یعنی مشکلشون با مذهب سنیه؟ حالا بهتون می‌گیم یشتر اقوام عصبی شدند در واقع اقوام تحت ظلم


audio: J8Jg1evZCJE_0020.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
اول بلوچ‌ها شورش کردند و سرکوب شدند سرکوبی که گرگین خان فرمانده ارتش شاه سلطان حسین به بار آورد و تا قندهار هم کشیده شد نتیجه چی بود؟ یکی از ریش سفیدای قندهار به نام میرویس خان هوتک که از افغان‌های غلزایی و ابدالی بود فرمان جهاد و شورش داد غلزایی‌ها و ابدالی‌ها از افغان‌های پشتون بودند که خودشون باز به چند شاخه تقسیم می‌شدن


audio: J8Jg1evZCJE_0021.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
که یکی از این شاخه‌ها همین هوتکی‌ها بودند که رهبرشون هم آقای میروویس بود شورش میروویس اما دوامی نیاورد و سریع سرکوب شد و میرویس دستگیرو به اصفهان نزد شاه سلطان حسین فرستاده شد


audio: J8Jg1evZCJE_0022.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
میروویس به اصفهان رفت نزد شاه صفوی قاعده‌ش این که بود میروویس باید سریع اعدام میشد یا لااقل می‌فرستادنش زندان ولی این آقای میروویس خان آدم رند و زیرکی بوده از در تقرب مذاهب و اتحاد شیعه و سنی و اینا در میاد و سریعا می‌تونه دل شاه سلطان حسین یاخچی دی رو ببره و اینطوری چی میشه؟ تو دربار ایشون نفوذ می‌کنه زیرزیرکی هم


audio: J8Jg1evZCJE_0023.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
با تیموریان هند ارتباط میگیره و دورادور یه ارتشی رو برای حمله به پایتخت صفویان آماده می‌کنه کارها که انجام میشه میروویس اصفهان رو به مقصد قندهار ترک می‌کنه و با لشکرش حمله می‌کنه هرات رو می‌گیره از اون طرف هم ازبک‌ها شورش کرده بودند اوضاع کاملا بهم ریخته بود که یهو این وسط گلچین روزگار میاد خوش سلیقه عمل می‌کنه و میرووس عمرش رو میده به شما


audio: J8Jg1evZCJE_0024.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
کی میشه جایگزین ایشون؟ برادرش میرعبدالله میرعبدالله می‌خواست بره با شاه سلطان حسین از در دوستی در بیاد و یه سری امتیاز ازش بگیره و قائله رو ختم به خیر کنه ولی یک نفر اصلا موافق نبود، کی؟ یک پسر 18 ساله و بسیار جنگاور پسر کی بود ایشون؟ پسر میرووس اسمش چی بود ایشون؟ محمود افغان


audio: J8Jg1evZCJE_0025.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
محمود ب بسم الله عموش میرعبدالله رو محکوم به خیانت کرد و طی یک کودتای درون گروهیش ایشون رو از قدرت خلع و اعدام کرد، خودش چیکار کرد؟ رفت نشست جاش چه کرد؟ لشکری از افغان‌های پشتون و بلوچ‌ها و هزاره‌های فارسی زبان و مغول‌تباران رو جمع کرد و زد به دل ایران این که چطور محمود افغان به اصفهان رسید واقعا داستانی مفصله


audio: J8Jg1evZCJE_0026.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
و عجیب بود این آدم محمود افغان اگر علاقه‌مند هستید در یک قسمت دیگر می‌تونیم مفصل‌تر درباره پایان حکومت صفوی و داستان کامل محمود افغان صحبت کنیم دوست داشتید برای ما این پایین بنویسید ما انجام وظیفه خواهیم کرد اما به هر حال محمود افغان اصفهان رو گرفت پسر کوچک‌تر شاه سلطان حسین که طهماسب میرزا نام داشت تونست اصفهان رو ترک کنه و بره از ایلات مختلف از جمله


audio: J8Jg1evZCJE_0027.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
ایل قاجار و شاهسون‌ها و بختیاری و گرجی و آذربایجانی و لرها کمک بیاره اما دیر شده بود اوایل پاییز 1723 میلادی شاه سلطان حسین به اردوگاه محمود افغان رفت خودش رو تسلیم کرد و سپاه افغان‌ها اصفهان رو غارت کردند و محمود افغان بر تخت صفویان تکیه زد


audio: J8Jg1evZCJE_0028.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
این وسط طهماسب میرزای داستان فراری شد کجا رفت؟ قزوین اونجا یه تاجی بر سر گذاشت و گفت من شاهم واسه خودم این حرف‌ها نیست بعد هم از روسیه تزاری و عثمانی درخواست کمک کرد کیا بودن این دوتا؟ دو قدرت بزرگ که از خدا هم می‌خواستن که یکی ازشون درخواست کمک کنه از این ایران به این پهناوری عثمانی که از اول دوران صفوی با ایران در جنگ بود روسیه هم که تازه پیتر د گریت


audio: J8Jg1evZCJE_0029.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
یا به قول ما ایرانی‌ها پتر کبیر رو به عنوان امپراطور می‌دید و بدش نمی‌اومد از اوضاع شیر تو شیر ایران استفاده کنه و بیاد کشور گشایی کنه دویید نامه طهماسب بهترین بهونه دیپلماتیک بود برای این دو کشور تا چیکار کنن؟ پاشن بیاین ایران در واقع نامه اول طهماسب خطاب به روسیه بود که گفته بود آقا بیاد نجاتمون بدین ولایات شمالی از جمله گرجستان گیلان مازندران و استرآباد یا


audio: J8Jg1evZCJE_0031.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
روسیه اومد شمال ایران رو تسخیر کرد طهماسب دوم ایندفعه نامه نوشت به عثمانی‌ها و کمک خواست عثمانی‌ها هم یه تیر سه نشون کردن و در بهار 1724 میلادی پا شدن اومد غرب ایران رو اشغال کرد سه نشون عثمانی‌ها چی بود؟ اول اینکه مدت‌ها بود چشم داشتن به آذربایجان ایران دوم اینکه می‌دونستن روسیه بیاد سراغ ایران بعدش میاد سروقت عثمانی و


audio: J8Jg1evZCJE_0032.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
و طبیعتا باید اقدام پیشگیرانه کرد و سوم همون موقع سلطان عثمانی یک جنبش اصلاحی راه انداخته بود به اسم دوره لاله نتیجه‌شم شد نارضایتی زیاد مردم نتیجتا تو این جور موارد سیاستمداران چی لازم دارن؟ نیاز به جنگ خارجی دارن برای کنترل فضای داخلی نیاز به دشمن دارن که نتیجه‌ش بشه همدل شدن مردمشون


audio: J8Jg1evZCJE_0033.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
روس‌ها و عثمانی طی معاهده قسطنطنیه شمال و غرب ایران رو بین خودشون تقسیم کردند و نتیجه چه شد؟ ایران سه بخش شد بخشی دست افغان‌ها بخشی در دست روس‌ها و بخشی در دست عثمانی


audio: J8Jg1evZCJE_0034.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
نادر چطور پای نادر افشار به عنوان منجی ایران به این وضعیت شیر تو شیر باز شد؟ در اون زمان در اصفهان اشرف افغان پسر عموی محمود علیه محمود یه کودتاطوری کرده بود و اون رو کشته بود بعدش هم با عثمانی‌ها توافق کرده بود تا تاج و تخت افغان‌ها رو در ایران به رسیمت بشناسن اوکی؟ از اون طرف عثمانی‌ها با روسیه توافق کرده بودن


audio: J8Jg1evZCJE_0035.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
و خیلی شیک ایران داشت تیکه تیکه میشد وخامت اوضاع ایران کم از دورانی که مغول‌ها ایران رو تسخیر کرده بودند نداشت در چنین شرایطی بود که آوازه‌ی یک پسر عشایر کوهی بی‌سواد ترک زبان سنی مذهب در کوه‌پایه‌های کوهستان الله و اکبر درگز نزدیکی مشهد به گوش طهماسب دوم رسید پسری به اسم نادرقلی


audio: J8Jg1evZCJE_0036.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
خب ما اوضاع ایران رو تا به قدرت رسیدن اشرف افغان و تیکه پاره شدن کشور در واقع روایت کردیم اما برای پرداختن به داستان نادر افشار باید کمی برگردیم به عقب کی؟ سال چهارم سلطنت شاه سلطان حسین مصادف با پاییز 1688 میلادی یا 1067 شمسی در این سال ندر قلی یا همون در ادامه نادر قلی


audio: J8Jg1evZCJE_0037.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
در کوهستان الله و اکبر به دنیا اومد باباش آقای امام قلی چوپان و پوستین دوز بود خیلی زود هم عمرش رو داد به شما و نادر قصه‌ی ما یتیم شد آقا نادر و خانواده‌ش جمع می‌کنن میرن روستای ابیورد مرکز فرماندهی ایل افشار تا تحت حمایت یکی از بزرگان ایلشون که اسمش بود باباعلی بیگ کوسه احمدلوی افشار قرار بگیرن


audio: J8Jg1evZCJE_0038.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
ایل افشار از قدیم از ایلات حامی خاندان سلطنتی صفوی بود اما تو اون اوضاع شیرتوشیر ایران مدام شورش و حمله اقوام مختلف به هم وجود داشت،نتیجه چی شد؟ این اتفاق افتاد ازبک‌ها به ابیورد حمله کردن و بخشی از این روستا رو غارت کردن و نادرقلی و خانواده‌ش رو هم اسیر کردن بردن کجا؟ مرو البته ازبک‌ها عمرا فکر نمی‌کردند دارن کی رو اسیر می‌کنن


audio: J8Jg1evZCJE_0042.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
برگشت پیش آقای احمدلو و شروع کرد به خدمت کردن در قشون نظامی ایل افشار کمی که گذشت احمدلو دید ای بابا این نادرقلی عجب اعجوبه‌ایه یه سوار کار و تیر انداز و شمشیرزن ماهریه واسه خودش چه کرد؟ شروع کرد نادر هی در سپاه افشار البته با کمک جدی احمدلو جایگاهش رو بالاتر بردن در نهایت هم احمدلو دختر خودش رو گفت خدمت شما به همسری شما در میاریم ما ایشون رو


audio: J8Jg1evZCJE_0043.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
همین هم باعث شد دشمنان زیادی داشته باشه نادرقلی دشمنی‌ها اما فقط عزم نادر رو برای رسیدن به جایگاه‌های بالاتر جزم‌تر می‌کرد


audio: J8Jg1evZCJE_0045.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
محمود افغان هرات رو رفت اشغال کرد ایل افشار یکی از ایلاتی بود که به کمک ارتش صفوی اومده بود و با ارتش افغان می‌جنگید احمدلو در این جنگ کشته میشه و برادرش میشه رهبر ایل افشار و نادر هم میشه جانشین ایل از اینجا به بعد عملا رهبری ارتش افشارها در دستان نادر قلی افشار بود


audio: J8Jg1evZCJE_0046.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
وقتی نادرقلی به ابیورد برگشت استراتژی ویژه‌ای در سر داشت اون می‌خواست با کمک به اقوام مختلف ناحیه خراسان بتونه ارتشش رو قدرتمند کنه و بعد بره سروقت آقای ملک محمود سیستانی فرماندار خراسان که آدم کی بود؟ که آدم افغان‌ها پس شروع می‌کنه به لشکرکشی به نواحی مختلف مثل کلات یا مرو اون‌ها رو از دست هجوم ازبک‌ها و ترکمن‌ها نجات میده


audio: J8Jg1evZCJE_0047.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
و هی روز به روز محبوب‌تر میشه همین زمان بود که طهماسب دوم از قزوین اومده بود به اشرف البلاد یا همون بهشهر امروزی، پیش کی؟ فتحعلی خان قاجار رئیس ایل قاجار که چه کنه؟ ازش کمک بخواهد فتحعلی خان هم اگرچه طهماسب دوم رو پذیرفته بود ولی اصلا مثل شاه باهاش برخورد نمی‌کرد اصلا تو سرشم می‌زد مدام هم تحقیرش می‌کرد ولی گفته بود آقا ما کمکت می‌کنیم نگران نباش چطور کمکش کرد؟


audio: J8Jg1evZCJE_0048.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
یه لشکری فرستاد سمت تهران تا با اشرف افغان که تا اونجا اومده بود دنبال طهماسب دوم بجنگن نتیجه شکست قاطعانه قجرها با شکست در تهران فتحعلی خان به طهماسب گفت داداش، اینطوری نمی‌شه پول مول داری؟ طهماسب گفت ولا ما داشتیم می‌اومدیم یه چیزایی برداشتیم دیگه جیبمون خالی نباشه آقا فتحعلی خان گفت بسلف با پولت یه لشگری در دشت گرگان از نیروهای قاجار و ترکمن شکل می‌دیم می‌ریم سمت خراسان


audio: J8Jg1evZCJE_0050.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
تو همین اوضاع احوال بود که خبر به گوش طهماسب دوم رسید که یکی مرد بود درش در اون روزگار یک جنگاور افشار داره در خراسان جولون میده آقا طهماسب دوم یه پیک می‌فرسته پیش نادر قلی میگه آقا تشریف بیارید دشت گرگان در خدمتون باشیم یه چایی چیزی نادرقلی هم در کمال تواضع قبول می‌کنه و میره خدمت آقای طهماسب دوم زمین خدمت می‌بوسه طهماسب می‌بینه عه این چه احترامی می‌ذاره چه آدم خوبیه و اینا بهش لقب طهماسب قلی خان میده


audio: J8Jg1evZCJE_0053.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
چیزی که اصلا به مذاق فتحعلی خان قاجار خوش نمی‌اومد به هر حال نادرقلی و طهماسب دوم و فتحعلی خان قاجار با هم همراه شدند و رفتند سمت مشهد اینجای تاریخ، جاییه که نادرقلی جوان از شر فتحعلی خان خلاص میشه بعضیا میگن فتحعلی خان که احساس خطر کرده بود یه نامه مصالحه می‌نویسیه می‌فرسته برای سیستانی فرماندار خراسان ولی نامه وسط راه می‌افته دست سربازهای نادر


audio: J8Jg1evZCJE_0054.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
و اینطوری کلک فتحعلی خان کنده میشه و طهماسب دوم اعدامش می‌کنه در واقع بعضیا هم میگن که دسیسه‌ی نادر بوده این اتفاق به هر حال این اتفاق یعنی اعدام شدن فتحعلی خان قاجار رئیس ایل قاجار بزرگ‌ترین دلیل کینه قاجارها از نادر افشار شد اون‌ها معتقد بودند که بعد از صفویه تاج و تخت باید به اونا می‌رسید اما نادر کلک زد و برای مدتی این اتفاق رو به تعویق انداخت


audio: J8Jg1evZCJE_0056.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
با پیروزی نادر بر افغان‌های ابدالی در خراسان اشرف افغان دید ای داد بیداد، اوضاع پسه یه جنگاور خفنی گویا اومده به میدون نتیجه لشکرش رو آماده کرد که برن نادر رو در نطفه خفه کنن اولین جنگ لشکر اشرف افغان و نادر در مهماندوست یا همون دامغان امروزی رخ داد که پیروز نادر بود با رسیدن خبر شکست در دامغان


audio: J8Jg1evZCJE_0057.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
اشرف تمام اشراف و بزرگان اصفهانی رو گردن زد چرا؟ چیزی حدود 3 هزار نفر نتیجه نادر قاطی کرد به سمت اصفهان تاخت و در سردره خوار و بعد در مورچه خورت اصفهان افغان‌ها رو شکست داد و اینطوری تونست اصفهان رو پس بگیره اشرف چه کرد؟ به سمت شیراز در واقع پیچید و نادر هم دنبالش در 30 کیلومتری شیراز در شهر زرقان باز هم نادر و اشرف رو به روی هم ایستادند


audio: J8Jg1evZCJE_0058.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
و باز هم نتیجه، شکست سنگین افغان‌ها در نهایت اشرف افغان به سمت شرق فرار کرد اما در راه توسط نیروهای برادر محمود افغانی که خود اشرف کشته بود، کشته شد


audio: J8Jg1evZCJE_0060.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
به اصفهان خون‌آلود و ویران وارد شدن و اینطوری حکومت صفویه به ظاهر احیا شد چرا به ظاهر؟ چون هنوز ایران به طور کامل در دسترس نبود شمال و غرب ایران در دست بیگانگان بود دیگه در دست روس‌ها و عثمانی‌ها الباقی ایران هم که کلا هرج و مرج و شورش بود نادر افشار به سرعت تجدید قوا کرد و رفت سمت غرب ایران تا عثمانی‌ها رو اول عقب برونه


audio: J8Jg1evZCJE_0061.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
جنگ سختی بین سپاه نادر و سپاه عثمانی در گرفت جنگی که نتیجه اولیه‌ش پیروزی سپاه نادر بود یه بخش هایی از ایران آزاد شد ولی خب، نادر نتونست اونجا کار رو در بیار تکمیل چرا؟ افغان‌های ابدالی باز هم در هرات شورش کرده بودند گویا پس نادر به سرعت با عثمانی‌ها یه پیمانی امضا کرد پیمان آتش بس گفت آقا همینجا نگه دارید من برمی‌گردم سپاه رو جمع کرد از غرب رفت شرق ایران چه کرد؟


audio: J8Jg1evZCJE_0062.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
افغان‌ها رو زد سرکوب کرد حالا وسط سرکوب افغان‌ها در خراسان یه خبر عجیب میدن به نادر میگن آقا چرا نشستی شاه طهماسب دوم که از قدرت شما یعنی از قدرت نادر به هراس افتاده بوده یه کاری کرده که خودش بره یه سری تو در سرا در بیاره چه کرده حالا؟ بدون هماهنگی با نادر حمله کرده بود به عثمانی آتش‌بسی که نادر نوشته بود نقض شده بود شکست سنگینی هم خورده بود نتیجه تمام بخش‌هایی که توسط نادر به ایران بازگشته بود


audio: J8Jg1evZCJE_0065.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
نادر افشار قاطی به اصفهان برگشت رفت یه راس بالا سر طهماسب دوم گفت داداش چی می‌زنی چه غلطی داری می‌کنی؟ بعد هم گرفت از سلطنت خلعش کرد و نوزاد چند ماهه‌ش یعنی عباس میرزا رو به تخت نشوند خودش هم شد نائب السلطنه با لقب وکیل الدوله ماموریت وکیل‌الدوله حالا چی بود؟ باز پس گیری ایران پس نبردش با عثمانی‌ها دوباره شروع شد و نتیجه در 1732 میلادی


audio: J8Jg1evZCJE_0066.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
پیروزی کامل برای سپاه ایران به ارمغان اومد و پیمان صلحی، بین ایران و عثمانی امضا شد که بر اساس اون، عثمانی‌ها پذیرفتند از سرزمین‌های اشغالی ایران عقب‌نشینی کنند دو سال بعد و در 1734 روس‌ها که حالا با مرگ پتر کبیر و گسترش بیماری در گیلان ضعیف هم شده بودند توسط سپاه ایران عقب رونده شدند


audio: J8Jg1evZCJE_0067.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
و بر اساس پیمان رشت خاک ایران رو ترک کردند جالبه که روس‌ها پیک فرستاده بودن پیش نادر درخواست مذاکره با نادر داشتن نادر کلا پیک رو قبول نمی‌کنه ببینه اصلا یار رو میگه داداش من بر سر خاک ایران مذاکره نمی‌کنم بعد هم در نامه‌ای می‌نویسه که سرحدات ایران مشخص ا‌ست تا منطقه دربند مال ایران است باید تا دربند را تخلیه کنید وگرنه می‌آیم پوستتان را می‌کنم


audio: J8Jg1evZCJE_0069.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
حالا کشور از دست بیگانگان رها شده بود و دوباره ایران یک‌پارچه به دستان پرتوان نادر افشار به آرامش رسیده بود نتیجه نادر تمام بزرگان طوایف ایران رو در دشت مغان آذربایجان جمع کرد گفت داداش ما کارمون رو کردیم می‌ریم استراحت کنیم شمام هرکی رو دلتون می‌خواهد بذارید شاه کل بزرگان گفتن آقا کی لایق‌تر از خود شما؟ نادر هم گویا همینو می‌خواسته یه مقدار خودش رو لوس می‌کنه


audio: J8Jg1evZCJE_0070.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
و در نهایت بله رو میگه یکی از شرط‌های نادر برای قبول پادشاهی چی بوده؟ بازگشت ایران به مذهب اهل سنت شرطی که البته خیلی راجع بهش در دشت مغان بحث نشد گویا یعنی یه‌جورایی روسای طوایف می‌خواستن زیرسیبیلی این شرط رو رد کنن بره به هر حال نادر افشار در دشت مغان، در 47 سالگی تاج شاهی بر سر گذاشت و شد نادر شاه افشار


audio: J8Jg1evZCJE_0071.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
حالا متجاوزها از ایران بیرون رونده شده بودن مملکت یک شاه قهرمان هم داشت همه چی آماده بود ولی آیا این پایان مصائب مردمان ایران بود؟ خیر گویا مصائب جزیی از سرنوشت ایرانیانه نادر جنگاور در مقام پادشاهی هم همون روحیه مبارزش رو حفظ کرده بود اگر نادر آروم می‌شست و دوران بازسازی ایران رو طی می‌کرد


audio: J8Jg1evZCJE_0072.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
احتمالا دوران حکمرانی پرشکوهی داشت اما واقعیت این بود که نادر شیفته کاراکتر تیمور لنگ بود داستان‌های این جهانگشای شرق رو شنیده بود و می‌خواست کار ناتمام تیمور رو تموم کنه


audio: J8Jg1evZCJE_0073.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
منجی ایران این یک روی سکه نادرشاه افشار بود حالا روی دیگه سکه نادر نمایان شده بود پادشاهی بی‌رحم برده‌گیر غارتگر و خون‌ریز این که نادر یک نظامی قهار بود و نه یک سیاستمدار خوب یکی از دلایل جنگ‌های ادامه دار ایران در دوران حکمرانیشه واقعا اما شاید دلیل دیگه‌ش، نارضایتی عمومی از انتخاب نادر به عنوان شاه بود


audio: J8Jg1evZCJE_0074.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
مردم ایران خیلی خوشحال بودن که نادر داره ایران رو از دست افغان‌ها و روس‌ها و عثمانی‌ها نجات میده اما، دوست داشتن بعد از پایان کارش قدرت رو برگردونه به صفویه چرا؟ چون صفویه شیعه بود نادر افشار سنی و بعد یه سنی بشه شاه ایران؟ اصلا راه نداره اصلا هیچ جوره تو کت ایرانیان نمی‌رفت جالب اینجاست که نادر کلا آدم مذهبی‌ای هم نبوده ولی خب، پچ‌پچ‌های نارضایتی عمومی


audio: J8Jg1evZCJE_0075.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
از همون ب بسم‌الله شروع شده بود و نتیجه‌ش این بود که نادر شاه افشار حسابی از دست مردمانش کفری باشه و همین حرص باعث بشه خون‌ریزی بیشتری رو طلب کنه اولین اقدام مهم شاه تازه چی بود؟ حمله به قندهار کی؟


audio: J8Jg1evZCJE_0077.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
این در حالی بود که حاکم قندهار رسما پادشاهی نادر رو پذیرفته بود گفت بابا گیری نداریم نادر می‌گفت حاکم قندهار در جلوگیری از فرار افغان‌ها کوتاهی کرده بنابراین ما اومدیم قندهار توسط سپاه نادر تسخیر شد تاریخ رو ببینید سپاهی که در اون زمان بخش عمده‌ش رو افغان‌ها تشکیل می‌دادند


audio: J8Jg1evZCJE_0078.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
با فتح قندهار حالا وقت حرکت به سمت رویا بود نادر رویای ساخت یک امپراطوری جهانی مثل تیمور لنگ رو در سر داشت پس به این بهونه که گورکانیان هند به افغان‌ها پناه دادند عازم هند شد موضوع افغان‌ها و همینطور رویای کشورگشایی تمام دلیل برای نادر حمله به هند نبود جنگ‌های نادری هزینه داشت و اگرچه حکومت نادر


audio: J8Jg1evZCJE_0079.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
مالیات‌های سنگینی رو از مردمان ایران می‌گرفت اما بازهم به پول احتیاج داشت و حکومت گورکانیان هم اون زمان یکی از ثروتمندترین حکومت‌های زمان خودش بود اصلا نتیجه بهترین هدف برای نادر هند بود


audio: J8Jg1evZCJE_0080.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
اول کابل و بعد پیشاور و کمی بعد لاهور به دست نادر افشار فتح شد محمد شاه گورکانی خودش به میدون اومد و در منطقه‌ای به اسم کرنال در زمستان 1739 جنگ شروع شد سپاه هند خیلی پرتعدادتر از سپاه نادر بود کلی هم فیل داشت اما همین حیوان عظیم الجثه که قرار بود نقطه قوت سپاه هند باشه شد پاشنه آشیلش


audio: J8Jg1evZCJE_0081.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
نادر شترهای ارتشش رو به خط کرد روی کوهانشون دیگ‌های قیر گذاشت و اون‌ها رو آتش زد شترها سوختند و فریاد زنان به سمت سپاه هند دویدند فیل‌ها با دیدن این صحنه ترسیدند و طبیعتا و رم کردن برگشتن به سمت لشکر خودشون فرار کردند لشکر هند متفرق شد زنبورک‌های نادر همون توپ‌های کوچیکی که رو شترها می‌ذاشت حمله رو شروع کردند و بعد هم


audio: J8Jg1evZCJE_0082.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
پیاده نظام‌ها به سپاه از هم گسیخته هند حمله کردند هندیان شکست خوردند و محمدشاه گورکانی تسلیم نادر شد


audio: J8Jg1evZCJE_0083.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
نادر افشار وارد دهلی شد و مسیری رو رفت که سه قرن و نیم پیش تیمور لنگ رفته بود یعنی چی؟ یعنی چیزی حدود بیست هزار هندی رو سلاخی کرد


audio: J8Jg1evZCJE_0085.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
به لشکرش اضافه کرد گنجینه‌ای از جواهر از جمله الماس‌های مشهور کوه نور و دریای نور و همچنین تخت طاووس مشهور هند رو بار زد و با خودش به ایران برد تاج پادشاهی رو هم دوباره بر سر محمدشاه گورکانی گذاشت در نبود نادر اما اتفاق مهمی در ایران افتاد


audio: J8Jg1evZCJE_0086.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
وقتی نادر داشت هند رو قلع و قمع می‌کرد شایعه‌ای در ایران به راه افتاد مبنی بر اینکه نادر در جنگ کشته شد نتیجه پسر بزرگش که جانشینش هم بود یعنی رضاقلی میرزا سریع یه توک پا رفت طهماسب دوم و دو پسرش رو که در سبزوار نگهداری می‌شدن رو گردن زد چرا؟ می‌ترسید که مبادا حالا که پدر نیستن این‌ها تبدیل شن به کانون فعالیت صفویه دوباره نادر اما بی‌خبر از اونچه که


audio: J8Jg1evZCJE_0087.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
در ایران داره اتفاق میفته سر راه یه توک پا رفت بخارا و خوارزم و بعد هم به ترکستان همه رو به خاک و خون کشید یعنی هم انتقام اسارت خانواده‌ش رو گرفت هم قسمت‌هایی از ماورالنهر که بعد از فروپاشی هخامنشیان هیچ وقت دیگه جزیی از ایران نبودند رو دوباره به ایران برگردوند بعد هم رفت مشهد گفت آقا از این به بعد پایتخت اصلا اینجا البته مشهد پایتخت دیوانسالاری نبود


audio: J8Jg1evZCJE_0088.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
در واقع پایتخت اصلی نظامی نادر محسوب میشد نادر افشار نادرشاه افشار اساسا نگاه سیاسی به کشور نداشت نگاهش کلا نظامی بود


audio: J8Jg1evZCJE_0089.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
و اما پدر و پسر اقدام رضاقلی حسابی خاطر شاه رو مکدر کرده بود اما اوج داستانش با پسرش با ولیعهدش اینجا نبود چند وقت که گذشت


audio: J8Jg1evZCJE_0091.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
نادر به قصد سرکوب شورشیان لزگی در منطقه داغستان که برادرش، ابراهیم قلی رو کشته بودن رهسپار مناطق شمال غرب ایران شد تو همین راه در مازندران نادر هدف تیر قرار گرفت بعد هم شایعه شد که آقا دستور ترور شما رو پسرتون داده حالا خودت می‌دونی نتیجه پسرش رضا قلی رو فرا خوند و دستور داد دو چشمش رو کور کنن پسرش التماس کرد بابا


audio: J8Jg1evZCJE_0093.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
جنگ داغستان در حالی شروع شد که ناراحتی از کور کردن چشم پسر تمام وجود نادر رو گرفته بود نادر دیوانه شده بود دستور داد تمام کسانی که شاهد مراسم کور کردن فرزندش بودن رو اعدام کنن چرا که معتقد بود باید جلوم رو می‌گرفتید اون لحظه نبرد داغستان دو سال طول کشید و نتیجه‌ش شکست لشکر نادر بود


audio: J8Jg1evZCJE_0094.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
نادر سرخورده از شکست به موصل حمله کرد تا خاطره شکست داغستان رو بشوره ببره موصل شهری بود جزو امپراطوری عثمانی حالا چرا موصل؟ چون مفتی مکه در سخنرانیش شیعیان ایران رو مهدورالدم خونده بود و خواهان آزار و اذیت ایرانی‌ها شده بود نادر سنی مذهب در دفاع از ایرانیانی که به حرفش گوش نمی‌کردند عملا و تغییر مذهب نمی‌دادند


audio: J8Jg1evZCJE_0095.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
به امپراطوری سنی عثمانی حمله کرد در کشاکش تسخیر موصل خبر اومد اقا در ایران شورش شده شورشی با تحریک عثمانی و توسط بازمانده‌های خاندان صفوی نتیجه نادر لشکر رو فرستاد به ایران و خودش رفت حرم امام علی برای زیارت اونجا بود که یک ایده‌ی مهم به سرش زد


audio: J8Jg1evZCJE_0096.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
آقا نادر به سلطان عثمانی پیغام سازش دینی داد گفت ما شیعه دوازده امامی رو در ایران برداشتیم ایران سنی شده دیگه چه سنی؟ پیرو مکتب امام ششم شیعیان شما همین الان چهارتا مکتب فقه تسنن دارید یعنی حنفی، شافعی، مالکی و حنبلی شما این رو بکنید پنج تا جعفری رو هم شما بپذیرید بعد نادر هم دستور داد یک تاج 5 پر براش آماده کردن


audio: J8Jg1evZCJE_0097.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
به نشان وحدت این 5 مکتب در واقع نادر چند هدف در سر داشت اولیش سازش با مردم خودش بود چرا؟ چون مردم با ایده بازگشت به تسنن خیلی مخالف بودن بعد هم می‌خواست جدال اخیرش با عثمانی تموم بشه دیگه جنگ تموم بشه با عثمانی در واقع از اون ور هم دنبال یکپارچه کردن جهان اسلام بود معتقد بود غرب نوظهور مدرن در حال پیشرفته


audio: J8Jg1evZCJE_0099.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
توجه کنیم که در همین راستا یکی از اولین اقدامات نادرشاه بعد از پیروزی در هند راه‌اندازی اولین کارگاه کشتی سازی در جنوب بود چوب از مازندران قطع میشد برده میشد بوشهر برای کشتی سازی، چرا؟ چون نادرشاه معتقد بود قدرت استعماری غرب بر پایه دریاست ماهم باید بتونیم قدرتی متقابل داشته باشیم خیلی هم درست فکر می‌کرد در واقع به همین دلیل هم معتقد بود وحدت بین ایران و عثمانی و تیموریان هند


audio: J8Jg1evZCJE_0100.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
می‌تونه یک قدرت بزرگ ایجاد کنه در برابر غرب اگر خاطرتون باشه ما در قسمت مربوط به ترور ناصرالدین شاه از سید جمال‌الدین اسدآبادی صحبت کردیم کسی که سال‌ها بعد از نادر با همین ایده رفته بود دربار عثمانی یعنی ایده جهان اسلام یک‌پارچه در برابر غرب قدرتمند ایده‌ای که البته برای همیشه یک آرزو باقی موند


audio: J8Jg1evZCJE_0101.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
عثمانی‌ها در جواب ایده 5 مکتبی شدن مذهب سنی رو قبول نکردن در عوض با نادر توافق کردند که اجازه بدن ایرانی‌ها برن حج از اون ور هم ایرانی‌ها حق نداشته باشند به خلفای راشدین لعنت بفرستن نادر سرخوش از این توافق بود اما وقتی خبر به مردم ایران رسید آیا از این که می‌تونن برن حج خوشحال شدن؟ خیر از این که مراسم عمرکشون و اینا جمع شده بود بیشتر ناراحت شدن


audio: J8Jg1evZCJE_0102.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
احساسات صفوی‌گری یهو فوران کرد نادری که به نظر می‌رسید بعد از کور کردن پسرش با مشکلات اعصاب و روان هم حالا سر و کار داره دیگه به مرز جنون رسید


audio: J8Jg1evZCJE_0103.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
بازگشت نادرشاه به ایران اوج دوران خشونت و بی‌رحمی نادر بود حضور نادر در اصفهان کرمان و مشهد بسیار خون بار بود اوضاع مالیاتی هم روز به روز بدتر میشد و نادر روز به روز میزان مالیات عمومی رو بالاتر می‌برد گفته میشه روزانه ده‌ها نفر رو می‌کشت تا پول در بیاره جالبه بین مردم و سران نظامی شایعه افتاده بود که هندیان نادر رو طلسم کردند و اینطوری دیوونش کردن


audio: J8Jg1evZCJE_0104.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
توجه کنیم اوضاع طوری بود که وقتی در سیستان شورش شد نادر شاه برادرزاده‌ی خودش یعنی علیقلی خان رو فرستاد برای سرکوب شورش علیقلی خان اما به جاش رفت با شورشیا یکی شد و سیستان رو از چنگ نادر در آورد بعد عازم هرات شد یعنی عازم شهری در نزدیکی مقر نادر اوضاع واقعا داشت خراب میشد


audio: J8Jg1evZCJE_0105.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
نادر چه کرد؟ نادر لشکرش رو برداشت رفت برای سرکوب برادرزاده‌ش وقتی به خبوشان یا قوچان امروزی رسید احساس شک و تردید و ترس و نفرت تمام وجودش رو گرفته بود به نظرش می‌رسید که فرماندهان ایرانی لشکرش هر آن ممکنه به جونش سو قصد کنند چیکار کرد؟ به یکی از فرمانده‌هان افغان ابدالی ارتشش که بهش اعتماد داشت گفت آقا من می‌خوام صبح


audio: J8Jg1evZCJE_0106.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
همه سران ایرانی ارتش رو از دم تیغ بگذرونم و ارتش هم بسپارم به معتمدینم، یعنی شما افغان‌ها یکی از سران ایرانی ارتش محمد خان قاجار از طریق یه غلامی این داستان رو می‌فهمه چیکار می‌کنه؟ میره سه چهار نفر دیگه از فرماندهان ایرانی ارتش رو جمع می‌کنه شبونه میرن خیمه نادر و در حالی که نادر مقاومت می‌کرده و دو نفر از مهاجمین هم زخمی می‌کنه


audio: J8Jg1evZCJE_0107.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
فرماندهان سپاه شاه مالیخولیایی‌شون رو در تابستان 1747 مصادف با 29 تیر 1126 شمسی و در سن 60 سالگی کشتند و سرش رو از تنش جدا کردند


audio: J8Jg1evZCJE_0108.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
اوضاع دودمان افشاریه بعد از دوران دوازده ساله حکومت نادر اصلا خوب پیش نرفت علیقلی خان، برادرزاده نادر خیلی سریع تاج بر سرگذاشت و مسئولیت قتل عموش هم گردن گرفت برای جلب رضایت عمومی هم سریع اعلام کرد آقا از امروز ایران شیعه‌ست سه سال هم مردم رو از مالیات معاف آقا چه اسمی رو خودش گذاشت؟ علی شاه عادل بعدا دستور قتل تمام پسران نادر


audio: J8Jg1evZCJE_0109.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
از جمله پسر کورش رو صادر کرد فقط یکی از نوه‌های نادر به اسم شاهرخ که یه رگ و ریشه صفوی هم داشت و زنده گذاشت برای روز مبادا بعد چه شد؟ کمی بعد ابراهیم، برادر عادل شاه ایشون رو کله پا و کور و دستور قتل شاهرخ رو هم میده ولی موفق نمی‌شه چرا؟ سربازان خودش می‌کشنش نتیجه، شاهرخ به سلطنت می‌رسه اما چون به راه پدربزرگش میره


audio: J8Jg1evZCJE_0110.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
و اعلام می‌کنه ایران سنی مذهبه از امروز توسط یه بابایی به اسم سید محمد که خودش رو صفوی می‌دونسته این شاهرخ هم کور میشه اصلا کور شدن تو افشارها معروفه این سید محمد اسم خودش رو گذاشت شاه سلیمان هواداران شاهرخ اما خیلی سریع شاه سلیمان رو سرنگون کردند و اینم کور کردن و شاهرخ کور دوباره به تخت نشوندند و برای سال‌ها و تا 1749 میلادی


audio: J8Jg1evZCJE_0112.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
بی راه نیست اگر بگیم یکی از دلایل شکست نادرشاه افشار بی‌توجهی محضش به معاش مردم بود نادر از جنگ هند چیزی حدود 60 تا 70 میلیون پوند استرلینگ پول و گنج و جواهر با خودش به ایران آورد اگرچه یک چهارم این غنائم در مسیر برگشت از دست رفت مثلا حیوون میمرد می‌ریخت توی رودخونه می‌گفت ولش کنید اصلا این عدده چقدر بوده؟ من مثال بزنم ناصرالدین شاه قاجار


audio: J8Jg1evZCJE_0113.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
در ازای اعطای امتیاز تنباکو فقط 15 هزار پوند استرلینگ دریافت کرد بیشترین درآمد ایران از شرکت نفت ایران و انگلیس در زمان رضا شاه


audio: J8Jg1evZCJE_0115.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
ببینیم عدد چقدر بوده اما این غنائم گران‌بها چی شدن؟ بخش بزرگیش هزینه ارتش نیم میلیونی نادرشاه شد و همینطور هزینه جنگ‌های پی‌درپیش بعد هم خرج پروژه کشتی‌سازی شکست خورده و در نهایت الباقی هم در خزانه‌ی شخصی نادر در کلات نادری نگه‌داری میشد چی بود این کلات نادری؟ در واقع یه گاوصندوق بزرگ بوده یه قلعه‌طوری که هیچ‌راه ورودی هم نداشته نادر شاه


audio: J8Jg1evZCJE_0116.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
تمام جواهراتش رو در این قلعه نگه می‌داشته قلعه‌ای که فقط خودش و با استفاده از نردبون حق داشته بره توش دور تا دورش هم محافظت میشده بعد از نادرشاه افشار این قلعه به تاراج رفت و فقط موجب بالا رفتن تورم و بدبختی بیشتر مردم شد در واقع مردم ایران از چپاولگری نادر هیچ نفعی نبردن


audio: J8Jg1evZCJE_0117.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
در اینجا چیزی جز فلاکت ستم و سرکوب به چشم نمی‌خورد مردم باید روزانه مالیات دهند یعنی قبل از اینکه زمان گردآوری مالیات این مالیات به پایان رسد مالیات دیگری وضع شده است در ایران تجارت یک نام فراموش شده است این یادداشت نماینده هند شرقی در گمبرون یا همون بندرعباس امروزی در توصیف اوضاع و احوال ایران


audio: J8Jg1evZCJE_0118.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
در زمان نادرشاه افشاره دورانی که تورم بسیار بالا بود و حکومت هم اگرچه مدام قصد داشت به شکل دستوری و با مداخله‌گری در بازار قیمت‌ها رو پایین بیاره اما موفق نبود نتیجه کوتاه مدت این تنگناهای معیشتی برای مردم مهاجرت معکوس از شهرها به روستاها و به زندگی عشایری بود


audio: J8Jg1evZCJE_0119.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
نتیجه میان‌مدتش نافرمانی از فرمان دولت بود مثل تغییر مذهب و نتیجه نهاییش، سقوط حکومتی که زمانی فولادین به نظر می‌رسید سرنوشت نادرشاه افشار از جهات مختلفی می‌تونه یک درس عبرت تاریخی باشه و تاریخ همواره تکرار میشه و بهترین معلم‌هاست زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم


audio: J8Jg1evZCJE_0120.opus
source: youtube
source_id: J8Jg1evZCJE
invalidation: VALID
text:
من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی سالم باشید ودر صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: UwfOwsr8k4c_0001.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
دوران بعد از یا پس از جنگهای صلیبی چی شد؟ یعنی ما یهو از جنگهای صلیبی رسیدیم به خوش خوشان؟ و عصر جدید شروع شد؟ مغولها اومدن و غیره؟ نه اصلا اینجوری نیست برهه‌ای که خیلی کمتر دربارش صحبت شده یا تحقیق شده یا دربارش برنامه‌های اینچنینی ساخته شده دوران پسا جنگ جنگهای صلیبیه که یه جورایی از نظر من عین جنگ صلیبی بود


audio: UwfOwsr8k4c_0002.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
کلا دنیا تو جنگ بود ادیان تو جنگ بودن و بلاها به واسطه‌ی پنجه در پنجه شدن ادیان با هم بر سر انسان اومد در قسمت‌های آتی پی میگیریم جنگ‌های صلیبی رو اما دورانی که به اسم پسا جنگ ازش صحبت میشه ولی تاثیرات جدی جنگ رو توش می‌بینیم و از منظر تاثیرات جنگهای صلیبی دربارش صحبت میکنیم پس همراه باشید ببینیم چی میشه؟ سلام من احمد هاشمی هستم


audio: UwfOwsr8k4c_0004.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
تو موزه‌ی بریتیش در لندن دو سکه کنار هم قرار گرفتن دو سکه‌ی گرجی که راوی یکی از مهم ترین برهه‌های تاریخ بشره اولی در سال 1230 میلادی ضرب شده و دومی در سال 1247 وقتی سکه اول ضرب می‌شد گرجستان یکی از قدرتمندترین‌ها در جهان مسیحیت بود


audio: UwfOwsr8k4c_0005.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
اونها جنگاور بودند و تسلطشون به دریای سیاه و دریای خزر باعث شده بود وقتی مثلا زائرین گرجی با بیرق‌های برافراشته به بیت المقدس سفر می‌کردن برای زیارت خودشون مسلمون‌ها حتی جرات خراج گرفتن از اون‌ها رو نداشتن گرجی‌ها به پاپ وعده داده بودند که در جنگ صلیبی بعدی یاور جهان مسیحیت خواهند بود


audio: UwfOwsr8k4c_0006.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
اما در سال 1224 میلادی نامه‌هایی از سوی رسودان، ملکه گرجستان به پاپ رسید که خبر از بازپس‌گیری وعده‌های گرجی‌ها می‌داد رسودان برای پاپ نوشته بود قومی وحشی با سیمای جهنمی به قلمرو من حمله کردن روی سکه‌ای که سال 1230 ضرب شده


audio: UwfOwsr8k4c_0007.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
نوشته رسودان، ملکه ملکه‌ها افتخار جهان و ایمان، قهرمان مسیحیت اما باز تکرار تاریخ روی سکه‌ای که فقط به فاصله 17 سال بعد در گرجستان ضرب شده، چی نوشته؟ شاه دیوید، غلام امپراتوری خان بزرگ، کیوک قصه‌ی این دو سکه


audio: UwfOwsr8k4c_0008.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
داستان یا درواقع روایت واقعیت جهانیه که در اون زمان با یه اتفاق دیگه هیچ وقت مثل سابق نشد جهانی که در اون مغولها ظهور کردند


audio: UwfOwsr8k4c_0009.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
در دو قسمت پادکست مورخ که ما جنگ‌های صلیبی رو شروع کردیم درباره‌ی چی صحبت کردیم؟ از جهانی جدید صحبت کردیم دنیای ادیان جهانی یعنی مسیحیت، اسلام و آیین بودا تو پرانتز این رو بگم که چرا اسم الباقی دینها رو نمیگم؟ یعنی فحش ندین این سه دین بودن که بیشترین طرفدار را در اون زمان یا در برهه‌ای که داریم دربارش الان صحبت میکنیم


audio: UwfOwsr8k4c_0010.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
البته به اعتقاد مورخین و اسناد تاریخی دور خودشون جمع کرده بودن خب، در قسمت‌های پیشین این پرونده در این پرونده تاریخ بشر از نسبت بین دین و قدرت صحبت کردیم مفصل تو قسمت‌های قبلی چی گفتیم؟ البته باز هم اگر گوش ندادید من اینجا هستم خدمتتون تشریف ببرید سر فرصت با حوصله بشنوید و برگردید از همین ثانیه پلی کنید خب، هنوز اینجایید؟ پس منطقا گوش دادید احتمالا


audio: UwfOwsr8k4c_0011.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
و قطعا شما هم به این نتیجه رسیدید که تنها درهم‌آمیختگی با قدرت می‌تونست ادیان رو و بالاخص این سه دین یعنی مسیحیت، اسلام و آیین بودا رو به ادیانی جهانی تبدیل کنه درواقع به پادشاهی‌های بزرگ دینی که هر کدوم تو دل خودشون پر از مرزبندی و کشور و پادشاهی‌های کوچک تر وجود داشت


audio: UwfOwsr8k4c_0012.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
ما روایت کردیم که چطور قدرت‌های بزرگ به این ادیان گرایش پیدا کردن و چرا؟ و این ادیان رو گسترش دادن عملا و بعد به سراغ نتیجه‌ی همیشگی قدرت رفتیم چی بود؟ انتهای قدرت چی بود؟ چی تا همین امروز با انباشته شدن قدرت به وجود میاد؟ جنگ البته شکل جنگ‌ها تغییر میکنه مثال بزرگش، جنگ سرد دوران جنگ سرد


audio: UwfOwsr8k4c_0013.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
اما جنگ جنگه با همون تبعات خونین، بگذریم دعوای قدرت بین این ادیان جهانی هم نتیجش جنگ بود جنگی که با توجه به دینی بودن قدرت اینبار شکل و شمایل مذهبی داشت شمایلی که نه تنها باعث جنگهای خونین شد بلکه فرصتی شد برای فرصت طلبان تا چی کار کنن؟


audio: UwfOwsr8k4c_0014.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
دوباره تاریخ شاهد تاریخ قدرت‌ها شد و تغییر حکومت‌ها درواقع یک بار دیگر ادیان کل تاریخ بشر رو ریختن پایین و از اول ساختن یه جورایی خب، انتهای قسمت‌های قبلی این دو قسمت قبلی گفتیم که فلسطین و بیت المقدس ارض تقدیس شده یا مقدس و موعود سه دین یهودیت، مسیحیت و اسلام بود پس جنگ ادیان


audio: UwfOwsr8k4c_0015.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
انتهای جنگ صلیبی درواقع یه جورایی شروع جنگ صلیبی بر سر تصاحب بیت المقدس یا فلسطین شکل گرفت جنگی که با نام جنگ صلیبی در تاریخ بشر موندگار شد


audio: UwfOwsr8k4c_0016.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
خب، بعد از اشغال فلسطین به دست مسیحیان صلیبی چه بر سر تاریخ گذشت؟ با پیروزی جنگجویان صلیبی در اولین نبرد و تصرف بیت‌المقدس توسط مسیحیان در سال 1099 میلادی مسیحیان معتقد یا همون تندروهاشون شروع کردن به ساختن عمارتهای جدیدی تو سواحل جنوبی دریای مدیترانه


audio: UwfOwsr8k4c_0017.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
و به‌طور مشخص در سواحل لوانت تو پرانتزم بگم که این سواحل لوانت در فرانسه امروزی قرار داره و امروز که بنده خدمت شما هستم یعنی همین لحظه که با هم صحبت می‌کنیم ساحل برهنگان فرانسست یعنی تغییر تاریخ رو ببین یعنی طبق قانونی پوشیدن لباس و روندن ماشین در این منطقه امروز ممنوعه اون موقع قوانین مذهبی گذاشته بودن حاکم بوده


audio: UwfOwsr8k4c_0018.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
در همین سواحل لوانت امروز قوانین برعکس شده البته که پوشیدن شرت بندی و پیچیدن حوله دور بدن در این منطقه تحمل می‌شه، مشکلی نیست ولی فراتر از اون دیگه نمی‌شه حالا ما کاری با این مسائل تو پادکست مورخ نداریم سواحل لختی‌های امروزی فرانسه در اون روزگار و با ساختن عمارت‌های مسیحیون دو که نه بیست آتیشه


audio: UwfOwsr8k4c_0019.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
تبدیل میشه به مرکز حکومت صلیبیون صلیبیونی که حالا بعد از پیروزی در جنگ اول صلیبی بیت المقدس رو هم در دست داشتند در اوایل قرن دوازدهم اما باز هم ورق تاریخ برگشت زنگی، فرمانده نظامی ترک که لقب ستون ایمان رو به خودش داده بود از فرصت هرج و مرج در جهان اسلام


audio: UwfOwsr8k4c_0020.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
استفاده کرد و بین کفار و شیعیان اعلام جهاد کرد دقت کنین، واقعا دقت کنیم این کلمه جهاد از همون ابتدا تاثیر جدی‌ای در تغییر قدرت و شروع جنگ‌ها در اسلام داشته مخصوصا حالا یا بین خود مسلمونا یا بین مسلمونها و به قول ایشان، کفار هنوز هم در سال 2022 میلادی این کلمه جهاد ول‌کن ما نیست


audio: UwfOwsr8k4c_0021.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
در این زمینه معجزه میکنه حال اینکه چقدر درست ازش استفاده می‌شه یا اساسا به انسانها درست معناش رو آموزش دادن یا نه؟ طبق سنت پادکست مورخ چی میشه؟ قضاوتش با شما میشه بگذریم زنگی یا آقای ستون، فرمانده ترک به قول خودش ستون ایمان شروع میکنه به فتح مجدد سرزمینهایی که صلیبیون تصرف کرده بودن قبلش


audio: UwfOwsr8k4c_0022.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
کار اصلی رو ولی وارث ایشون انجام داد وارث آقای زنگی وارث قدرتش کی بود؟ سربازی کرد که تونسته بود بعد از زنگی و در سال 1170 میلادی امپراطوری زنگی رو به دست بگیره اسمش رو شاید شنیده باشیم در تاریخ جنگجویی کم‌نظیر به نام صلاح‌الدین ایوبی


audio: UwfOwsr8k4c_0023.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
صلاح‌الدین ایوبی در سال 1187 بیت‌المقدس رو فتح کرد قلمروهای صلیبیون رو به مناطق کوچک ساحلی تقلیل داد و تمام تلاش‌های صلیبیون برای پس گرفتن یا بازپس گرفتن بیت المقدس رو ناکام گذاشت اما این اصلی‌ترین دستاوردش نبود


audio: UwfOwsr8k4c_0024.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
زنگی، فرمانده ترک و پایه گذار این جنبش که حالا جنبشش پیروز شده بود و خودش نبود شیعه‌مذهب بود در بیت المقدس ولی صلاح الدین ایوبی سنی بود نتیجه، مثل همیشه دوباره دعوای درونی اسلام یعنی دعوای بین شیعه و سنی شروع شد آقای صلاح الدین ایوبی دنبال چی بود؟ دنبال این بود که در تاریخ از یک طرف


audio: UwfOwsr8k4c_0025.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
ازش به‌عنوان مشعلدار راستین دین اسلام البته اسلام سنی یاد بشه و از اونطرف احیا کننده‌ی امپراطوری فرمانروای مومنان و وحدت‌بخش جهان اسلام بهش لقب بدن خیلی جالبه، ترکیب قدرت و سلیقه‌ها اصرار این بنده خدا به مشعلدار بودن راستین اسلام سنی کجا؟


audio: UwfOwsr8k4c_0026.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
از اونور ادعای وحدت و وحدت بخشیدن به جهان اسلامش کجا؟ خیلی عجیبه دقیقا مثال دم خروس و قسم حضرت عباس که البته سنی‌ها ندارن حالا اینجا جا داشت یجورایی میشه گفت شکست صلیبیون برای صلاح الدین کم اهمیت بود با این مدل رفتار چیزی که بیشترین اهمیت رو برای این آدم داشت انقراض خلافت شیعه و تصرف مصر برای اسلام سنی بود


audio: UwfOwsr8k4c_0027.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
یعنی برای شخص صلاح الدین ایوبی باز قدرت و بهانه‌ی دین بهانه‌ی اسلام وحدت کجا بود؟ قبلش هم وحدتی نبود البته یعنی به اسم وحدت کلی اتفاق میفتاد و از مردمان کم علم و نادان یعنی درواقع نادان نسبت به تاریخ استفاده‌های زیادی میشد گرچه، امروز هم این اتفاق خیلی خوب داره این اتفاق میفته اگر دور و برمون رو یه نگاه بکنیم نه در اسلام که در اسلام و همه‌ی ادیان فارغ از ادیان اصلا


audio: UwfOwsr8k4c_0028.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
ندانستن تاریخ و نادان بودن نسبت به تاریخ اتفاقات زیادی رو به وجود آورده سوءاستفاده‌های زیادی رو ایجاد کرده خب، جمع بندی به اسم وحدت اسلام و جهاد و کلمات و تعاریفی از این دست اتفاقات زیادی افتاد از جمله، عملکرد همین آقای صلاح الدین ایوبی اما هدف چی بود؟ قدرت


audio: UwfOwsr8k4c_0029.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
بگذریم، شما قضاوت کنید موفقیت صلاح الدین در مسیر هدف بزرگش به نحوی پیش رفت که ایشون جامه عمل پوشوند به رویاهایش به رویاهای شخصیش یعنی به قول خودش مشعلدار راستین اسلام شد و وحدت هم ایجاد کرد حالا چجوری رو کاری نداریم همه دلبخواهی یا زوری باید سنی می‌شدن و شدن الان شما در سال 2022 میلادی به جهان نگاه کن


audio: UwfOwsr8k4c_0030.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
به جز ایران هیچ دولت شیعه‌ی بزرگی نتونسته انسجام اسلام سنی رو تهدید کنه یا انسجام شیعه‌ی خودش رو نگه داره و وحدت اسلامی مد نظر خودش رو پیاده کنه نهایت خودش تونسته شیعه بمونه درواقع تصاحب نشه به دست وحدتی که مد نظر سنی‌ها و صلاح الدین ایوبی‌ها بود درست و غلطش رو کاری ندارما اجازه بدید اینجوری بگم که


audio: UwfOwsr8k4c_0031.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
بدا به حال این کلمه وحدت چرا که اصلا معنیش هیچ وقت صادقانه اتفاق نیفتاد در هیچ کجای تاریخ بشر اتفاق نیفتاد نه در اسلام، در همه ادیان زمانی که قدرت زیادی در دست طبقه خاص افتاد و موند که همیشه هم همین بوده و هنوزم هست دیگه وحدت، وحدتی بود که اونا دوست داشتن، اونا میخواستن وحدت جمعی کجا بود؟ مثالش، تو همه ادیان کلی شاخه داریم


audio: UwfOwsr8k4c_0032.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
اسلام، شیعه و سنی مسیحیت، کاتولیک و پروتستان و سایر ادیان قطعا در همه ادیان میدونیم که وجود داره این شاخه‌ها حال اینکه همه ادعای حقیقی تر بودن رو دارن اینکه کدامشون درست می‌گن یا کدومشون واقعا حقیقی‌اند یا نیستند اجازه بدین ما قضاوت نکنیم تاریخ و اسناد داره قضاوت می‌کنه و شما دارید می‌شنوید، می‌بینید و فکر می‌کنید


audio: UwfOwsr8k4c_0033.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
صلاح الدین اما با ادامه دادن جنگ‌های صلیبی یک میراث بزرگ از خودش به جا گذاشت البته میراثی که در نهایت، شوم بود تا پیش از ظهور صلاح الدین و در بیشتر طول قرون وسطی که از قرن پنجم میلادی شروع شده بود جوامع مسیحی، مسلمان، بودا و یهودی در خاورمیانه، مصر و اسپانیا در کنار هم


audio: UwfOwsr8k4c_0034.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
در صلح و صفا و آشتی نسبی زندگی می‌کردن کاری نداشتند و حتی شروع جنگ‌های صلیبی هم خیلی نتونست این نزدیکی فرهنگ‌ها رو به هم بزنه به طور مثال توی یک کشور توی یک منطقه زندگی می‌کردن و ادیان مختلف داشتن خیلی گیری با هم نداشتن مسیحیان و مسلمانان حتی با هم وصلت می‌کردن حالا با سیستم‌های خودشون در اون زمان تبادل تجاری و فرهنگی داشتن با هم حتی در مناطق مرزی


audio: UwfOwsr8k4c_0035.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
خیلی دیده شده در اسناد تاریخی که در یک عبادتگاه تاریخی نیایش می‌کردن چه دموکراسی قشنگی وجود داشته حتی بین ادیان و پرستش خدایان و امروز چه اتفاقی داره میفته؟ در جهان پیرامون ما؟ بگذریم تا اون زمان به ندرت با هم جنگ و بدرفتاری می‌کردند همین مسیحیون، مسلمون‌ها، بوداییسم‌ها در یک کشور، در یک منطقه


audio: UwfOwsr8k4c_0036.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
و عموما در برابر تهاجم‌های دشمن‌ها مخصوصا دشمن‌های شرقی در رابطه با اون منطقه‌ای که داریم صحبت می‌کنیم خیلی با هم متحد بودن اما جنگ‌های ادامه دار صلیبی که باب میل کیا بود؟ حاکمان دینی نتیجش چی بود؟ آتشش به زندگی مردمان عادی هم افتاد کم‌کم باعث شد که کینه و دشمنی شدیدی بین مسلمون‌ها و مسیحی‌ها شکل بگیره جالبه این جنگ‌ها


audio: UwfOwsr8k4c_0037.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
باعث دشمنی بین مسیحیان و یهودیان هم شد یهودیان مدام جمع می‌شدن و برای از دست رفتن سرزمین مقدسشون یعنی همون بیت المقدس که در اپیزودهای قبلی دربارش صحبت کردیم که چه شد و چگونه شد که مجبور به کوچ شدن؟ مدام جمع می‌شدن و گریه زاری می‌کردن مسیحی‌ها از اونور زورشون به مسلمونا نمی رسید یعنی تو اون برهه‌ای که داریم دربارش صحبت میکنیم قدرت صلاح‌الدین ایوبی زیاد بود میدیدن زورشون نمیرسه میگفتن چیکار کنیم؟ خب، زورمون به اینا که می‌رسه


audio: UwfOwsr8k4c_0038.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
یعنی کاملا توان درب و داغون کردن یهودیها رو داشتن پس می‌شدن قلدر شماره دو در اون برهه البته صرفا اون موقع ببینیم چی کار کرد؟ این ترکیب قدرت و دین و جنگ‌های دینی؟ جنگ‌های صلیبی آتش به زندگی مردمان انداخت مردمان رو به جان هم انداخت و و و که نیاز به توضیح بیشتر نیست و فکر می‌کنم تکرار مکرراته دنیا رفت روی جنگ اینه که نظر شخصی بنده اینه که


audio: UwfOwsr8k4c_0039.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
جنگ‌های جهانی هیتلر و نازیها و غیره و غیره جنگ‌های جهانی دوم و سوم بودن حتی دهم و یازدهم قبلش مسلمونها و مسیحیا و حالا بعدا سایر ادیان مفصل جنگهای جهانی و جویهای خون راه انداختن و جالبه بدونیم که از یه حدی بیشتر هیچکدوم از این ادیان امروز دوست ندارن که درباره این مسائل تحقیق و صحبت بشه مثل مثلا هولوکاست، معاصرش


audio: UwfOwsr8k4c_0040.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
هرکی میره سراغش یه جورایی قضیه رو فیصله میدن یا طرف رو فیصله میدن یه تحقیق ریز بکنیم در این رابطه در رابطه با جنگ‌های صلیبی و دیتیلش و اینکه چند تا بوده؟ چه زمانی بوده؟ و چه اتفاقاتی رو باعث شده؟ یقین دارم انجام بدید میبینید که تناقض‌های بسیار و اطلاعات بسیار کم وجود داره ما قضاوت نمیکنیم، صرفا تعریف میکنیم شما فکر و قضاوت میکنید خب، بریم ادامش


audio: UwfOwsr8k4c_0041.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
جنگ‌های صلیبی بعد از مرگ صلاح الدین هم ادامه داشت صلیبیون، کماکان به قصد تصاحب به بیت المقدس و از نظر خودشون باز پس گرفتن ارث پدری، متحد میشدن ولی این تنها هدفشون نبود نکته اینجاست صلیبیون در سال 1204 میلادی امپراتوری بیزانس رو از هم پاشوندن و قسطنطنیه رو غارت کردن


audio: UwfOwsr8k4c_0042.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
اونها به ونیزی‌ها بدهکار بودن پس با اونها متحد شدن یعنی سراغ اونها نرفتن می‌رفتن زورشون هم نمی‌رسید و نتیجه، باز هم تغییر تغییراتی بزرگ در جهان مسیحیت رقم خورد


audio: UwfOwsr8k4c_0043.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
ابن خلدون، فیلسوف مسلمونی که در قرن چهاردهم میلادی زندگی می‌کرد و یکی از بهترین مورخان تاریخ بشر و تاریخ جهان به حساب میاید، مستند تاریخ رو داستان کشمکش بین صحرانشینان و یکجا نشینان می‌دونه البته، مورخان امروزی این اعتقاد ابن خلدون رو رد کردن و نظر مورخان امروزی چیه؟


audio: UwfOwsr8k4c_0044.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
تمام تاریخ میگن این کشمکش‌ها نبوده ابن خلدون میگفت تمام تاریخ این‌ها بودن ولی خب، حمله‌های صحرا نشین‌ها یا همون استپ نشین‌ها به حکومتها قطعا بخشی مهم از تاریخ باستان و تاریخ میانی بشره چرا اینو میگم؟ آها فقط یکی از این حملات تونست تاریخ جهان و منطقه اوراسیا رو به قبل و بعد از خودش تقسیم کنه


audio: UwfOwsr8k4c_0045.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
ما در این قسمت از پادکست مورخ پرداختیم به ادامه‌ی بحث جنگ‌های صلیبی در پس دو قسمت قبلی که شروع کردیم این بحث رو یه جورایی به جنگ‌های دوم صلیبی رسیدیم این قسمت رو با اسم مغول‌ها شروع کردیم اما برای رسیدن به مغولها پیش‌نیازهایی لازم بود از زنگی‌ها گفتیم از صلاح الدین ایوبی‌ها گفتیم از تغییرات و جنگ دوباره ادیان پنجه در پنجه شدنشون


audio: UwfOwsr8k4c_0046.opus
source: youtube
source_id: UwfOwsr8k4c
invalidation: VALID
text:
تغییرات دوباره در مسیحیت قدرت گرفتن مسیحیون و باز هم جنگ و رسیدیم به تغییرات اساسی در اوراسیا که تاریخ اوراسیا رو یجورایی به قبل و بعد از خودش تقسیم میکنه اما مجال زمان ما به پایان رسید پس همراه ما باشید در قسمت و قسمت‌های بعدی احتمالا در ادامه‌ی همین بحث سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: OzuXOugtYQg_0001.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
ایستاد عودش را در آغوش کشید کورمال کورمال به‌سمت خرابه‌ای پیش رفت کتاب‌هایش را رها کرده بود نه که به آن‌ها عشق نورزد، نه چشمانش دیگر سوی خواندن نداشت عود در آغوش به‌سمت خرابه جایی که بی‌حضور مزاحمی در خلوت برای خود بنوازد و بیندیشد


audio: OzuXOugtYQg_0002.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
که چه سرنوشتی روح انسان را از پس مرگ انتظار می‌کشد آن مرد عودنواز دل‌خسته یکی از مهم‌ترین دانشمندان جهان بود زمانه‌ی خویش و شما بشنو این لحظه کسی که سرآمد شیمی، داروسازی، پزشکی، نجوم، فلسفه و الهیات بود و اگرچه ما امروز بیش از هر چیزی او را به‌عنوان کاشف الکل می‌شناسیم اما او به‌قدری فراتر از کشف الکل بوده و هست


audio: OzuXOugtYQg_0003.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
که هنوز که هنوزه، امروز اهل علم تاریخ زمانی که حتی صدای سوزناک عود را می‌شنوند بیش از هر چیزی یاد آن مرد می‌کنند آن خرابه، آن غروب، دل خسته و شکسته و چشمانی کم‌سو زکریای رازی او که بود؟ چه کرد در تاریخ؟ چه چیزی برای ما به جا گذاشت؟ و چه تاثیری در زمان خویش داشت؟ و چرا انقدر برای ما ناشناخته است او؟


audio: OzuXOugtYQg_0004.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
که بسیاری از ما از او فقط کشف الکل را می‌شناسیم و بس ما در این قسمت از مورخ و در دقایق آتی رفتیم سراغ او، حقایقش و داستانش و البته به این سوالات مفصل پاسخ خواهیم داد سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: OzuXOugtYQg_0014.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
ابوبکر محمد بن زکریا بن یحیی رازی پدر داروسازی و شیمی بود او کاشف الکل بود اسید سولفوریک، نفت سفید و چندین ماده‌ی دیگر را کشف کرد کیمیاگر بود، داروساز، پزشک و فیلسوف و البته شاعر و نوازنده او یگانه‌ی عصر خویش بود این جالینوس عرب، طبیب مسلمانان، به‌قولی حکیم جامع‌الاطراف


audio: OzuXOugtYQg_0015.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
اول شعبان 251 هجری قمری، برابر با دهم شهریور 244 هجری شمسی در قلب ایران امروز یعنی شهر ری به دنیا آمد به همین سبب او مشهور است به رازی هم‌دوره بود آن زمان با حکومت سامانیان آقای زکریا در عصری زندگی می‌کرده که هنوز تعصبات مذهبی نفس ایران رو نگرفته بود به همین جهت یک حکیم با عقاید بسیار متفاوت بود ایشون


audio: OzuXOugtYQg_0016.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
جرج سارتن که خودش لقب تاریخ‌نگار عالم رو یدک می‌کشه رازی رو بزرگ‌ترین پزشک ایران در زمان سده‌های میانه می‌دونسته و در ایران هم رازی به‌قدری تاثیرگذار شناخته شده در تاریخ که پنجم شهریور رو به‌مناسبت بزرگداشت او روز داروساز نام نهادند و البته روز بزرگداشت زکریای رازی


audio: OzuXOugtYQg_0017.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
از دوران کودکی زکریای رازی اطلاعاتی در دست نیست اساسا از زندگی او خیلی چیز زیادی نمی‌دونیم این رو می‌دونیم البته که در جوانی شعر می‌گفته و عود می‌نواخته شغلشم زرگری و صرافی بوده از همین حرفه‌ی زرگری هم میفته دنبال راز تغییر گوهر فلزات و البته به آن راز پی می‌بره در واقع کیمیاگری پیشه می‌کنه ایشون سال‌ها مشغول کیمیاگری بوده


audio: OzuXOugtYQg_0018.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
و به همین دلیل در سن بالا می‌ره سراغ یادگیری علم پزشکی ابوریحان بیرونی گفته که رازی اول کیمیاگری می‌کرده بعد چشمش بر اثر کار زیاد با مواد شیمیایی آسیب می‌بینه و بیناییش ضعیف می‌شه به همین جهت تصمیم می‌گیره برای درمان چشمش پزشکی یاد بگیره خودش و برای این کار چه می‌کنه؟ می‌ره بغداد آن‌جا پزشکی می‌خونه، شما بشنو طب حتی می‌شه رئیس بیمارستان معتضدی بغداد آن زمان


audio: OzuXOugtYQg_0019.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
در نهایت دوباره برمی‌گرده به وطن، ایران، ری و آن‌جا طبابت رو ادامه می‌ده آن‌جا رئیس بیمارستان ری می‌شه ایشون این شروع ماجرای رازی بود البته درش حرف و حدیث هست


audio: OzuXOugtYQg_0022.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
قبلش دنبال علم نبوده یعنی تا چهل سالگی داشته به زندگی معمولی می‌پرداخته ایشون از اونجا به این نتیجه می‌رسه که بره دنبال مطالعه‌ی آثار پزشکی و فلسفی گرچه این داستان جذاب هست شخصیت زکریای رازی رو خیلی باحال‌تر می‌کنه به ما این انرژی رو می‌ده واقعا که اگر تا امروز دنبال مسیر درست و کاملی نرفتیم هنوز دیر نشده اما، عرض می‌کنم


audio: OzuXOugtYQg_0023.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
خب، اجازه بدید سری به نقل قول زکریای رازی بزنیم در کتاب  اگر استناد کنیم به این کتاب می‌فهمیم که آنچه گفتیم و فهمیدیم، باور غلطی‌ست


audio: OzuXOugtYQg_0025.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
آنان که معاشر من بودند، می‌دانند و دیدند که چگونه از ایام جوانی تا کنون عمر خود را وقف آن دانش کرده‌ام حالا از چه شرایطی صحبت می‌کنه آقای رازی؟ که عمر خود را صرف کرده در جوانی؟ شرایط اینجوری بوده که حکومت ری یکسره بین طاهریان و علویان و صفاریان و مدعیان ریز و درشت دست به دست می‌شده و مدام شهر ری غارت می‌شده در نهایت امیر اسماعیل سامانی تصرف می‌کنه ری رو


audio: OzuXOugtYQg_0026.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
آرامش نسبی‌ای برقرار می‌شه، چه زمانی؟ زمانی که رازی چهل ساله شده اینجاست آن شائبه که یک سری می‌گویند تا چهل سالگی هیچی نخواند و بعد خواند اما خود آقای رازی تصحیح می‌کنه که چی بابا ما بیچاره شدیم، دهنمون سرویس شد جوونی‌مون جنگ بود درس می‌خوندیم چهل سالگی حالا با آرامش نشستیم سر درس و بحثمون تاریخو تحریف نکن دیگه، والله


audio: OzuXOugtYQg_0027.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
عمری وقف دانش کرد زکریای رازی در واقع او احتمالا از جوانی به سمت کیمیاگری کشیده می‌شه و در اون دوره نمی‌شه گفت که کیمیاگری از علم فاصله داشته هدف در کیمیاگری تبدیل فلزات دیگر به طلا بوده برای این کار، مطالعه‌ی مواد و خواص اون‌ها رو انجام می‌دادند کیمیاگران به همین واسطه‌ست که بسیاری از کیمیاگران معاصرتر در ایران


audio: OzuXOugtYQg_0028.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
نوعی از تبدیل ناقص فلزات به طلا رو نام نهادند درواقع زکریای رازی تونسته بود یه تغییرات اساسی در فلزات ایجاد کنه و این بدون علم‌آموزی مگر ممکن است؟ نتیجه؟ باید گفت رازی از جمله کسانی بوده است که کیمیاگری را به علم شیمی نزدیک می‌کنه و به همین واسطه‌ی تلاش‌های اوست که بعضی او رو پدر علم شیمی می‌دونن آقای رازی در کار خودش به طبقه‌بندی مواد پرداخته


audio: OzuXOugtYQg_0029.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
و از این راه، کمک مهمی به علم شیمی جهانیان کرده از جمله تقسیم مواد به فلز و شبه‌فلز این‌ها از دستاوردهای زکریای رازی‌ست در کتاب 


audio: OzuXOugtYQg_0030.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
اما داستان الکل، بله در همین کار کیمیاگری بود آقای رازی که الکل رو کشف می‌کنه برای ما رازی بیش از هر چیزی به همین معروفه، کاشف الکل یک تصور غلطی هم وجود داره، بد نیست اینجا اشاره کنیم زمانی که می‌گیم کاشف الکل یعنی او اولین نفری بوده است که الکل را کشف کرده نه اولین نفری که شراب انداخته، عرق گرفته، آبجو گذاشته نه قربونتون برم اینجوری نیست


audio: OzuXOugtYQg_0035.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
آقای هاشمی، برو بابا باید خدمتتون عرض کنم قبل از آقای زکریای رازی شراب و عرق وجود داشته به وفور بر اساس اسناد تاریخی در تمام نقاط جهان کاری که آقای رازی کرد چه بود؟ او الکل خالص، یعنی ماده‌ی موثره‌ی الکل رو کشف کرد رازی الکل رو از تقطیر مواد قندی و نشاسته به‌دست آورد و اسم الکل، الکحول توسط آقای زکریای رازی روی این ماده گذاشته شد


audio: OzuXOugtYQg_0036.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
زکریا در کیمیاگری باقی نموند او پا رو فراتر گذاشت در ادامه رفت سراغ پزشکی و داروشناسی در واقع دانشش از مواد رو در داروسازی به‌کار گرفت یک داروساز توانمند شد درباره‌ی علت علاقه‌ی رازی به پزشکی هم داستان جذابی وجود دارد آقای رازی که عمری روی کیمیاگری صرف کرده بود عرض کردم چشمش مشکل پیدا می‌کنه و برای درمان چشم می‌ره پیش یه طبیب، یک چشم‌پزشک اما چشم‌پزشک از او پانصد دینار طلب می‌کند


audio: OzuXOugtYQg_0037.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
پانصد دینار در آن زمان پولی بود بسیار آقای زکریا می‌گه من بخوام پونصد بدم که می‌رم خودم می‌شم پزشک و شد با خود فکر می‌کنه کیمیاگری واقعی همان طب است طب هم که پول توش است پس کیمیاگری را رها کرده به طب می‌چسبم بر اساس این داستان، نتیجه می‌تونیم بگیریم که پزشکان از دیرباز تا کنون اینجوری بوده که. حالا ما کار نداریم گرچه این روایت نمی‌تونه صادقانه درست باشه، چرا؟


audio: OzuXOugtYQg_0038.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
چون از زندگی رازی مشخصه او دنبال ثروت نبوده هیچ‌وقت و ثروتی از طریق علمش هیچ‌وقت نیندوخته اگر مسئله‌ی او پول بود احتمالا همان زرگری را کیمیاگری را دنبال می‌کرد جای دیگر نمی‌رفت زرگرها و طلافروش‌ها هم تاریخ به ما می‌گوید که جیبشان پر بوده است به هر حال، در نوشته‌های زکریای رازی آمده است که کنجکاوی او و عشقش به دانستن محرکش بوده است برای کسب دانش


audio: OzuXOugtYQg_0039.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
درباره‌ی علاقه‌ی زکریا به مطالعه هم یک داستان جذاب وجود دارد که ابوریحان بیرونی نقل می‌کنه اساسا مثل سقراط که ما او رو از طریق افلاطون می‌شناسیم رازی هم بیشتر می‌تونیم از طریق روایت‌های ابوریحان بیرونی بشناسیمش به هر حال، ابوریحان می‌گه زکریای رازی چراغ خودش رو در چراغدانی روی دیوار می‌ذاشته و کتاب خود رو بر آن دیوار تکیه می‌داده که اگر خوابش برد


audio: OzuXOugtYQg_0040.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
این کتاب از دستش بیفته و بیدار بشه و مطالعه رو ادامه بده یعنی بزرگوار این‌جوری اهل علم بود، نتیجه؟ کار هر کس نیست خرمن کوفتن بله


audio: OzuXOugtYQg_0041.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
آقای زکریای رازی برای کسب علم از ری مسافرت می‌کنه به بغداد بغداد در اون سال‌ها در اوج شکوه بوده محافل علمی و دانشمندان سرآمد همه در بغداد جمع بودند نهضت ترجمه هم در جریان بوده و مترجمان داشتن متون مختلف رو به عربی برمی‌گردوندند و این متون در اختیار دانشمندان قرار می‌گرفته اونجا تو بغداد بیمارستان‌های بزرگی هم وجود داشته که برای گسترش علم طب قطعا لازم بوده آقای رازی می‌ره تو یکی از این بیمارستان‌ها مشغول می‌شه


audio: OzuXOugtYQg_0042.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
هم کار می‌کنه هم تحصیل حتی گفته می‌شه او مدتی به مقام ریاست بیمارستان مشهور عضدی یا معتضدی بغداد می‌رسه در واقع زکریای رازی از ری می‌ره بغداد و انقدر در علم طب آن‌جا سرآمد می‌شود شما در نظر بگیرید یک کیمیاگر در علم طب، با خواندن و کار کردن انقدر سرآمد می‌شود در غربت که می‌شود رئیس بهترین بیمارستان زمانه‌ی خود در آن غربت


audio: OzuXOugtYQg_0043.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید کمی نازک شیم در ریاست آقای رازی در آن بیمارستان داستان زیبایی وجود داره گفته می‌شه زمانی که وزیر ارشد معتضد، خلیفه‌ی عباسی تصمیم می‌گیره بیمارستان جدیدی به نام در بغداد بسازه می‌ره با رازی مشورت می‌کنه آقای رازی می‌گه اجازه بدید من بهترین مکان رو برای ساخت بیمارستان پیدا می‌کنم چی کار می‌کنه؟ یه سری تیکه‌ی گوشت برمی‌داره می‌ره تو مناطق مختلف بغداد می‌ذاره


audio: OzuXOugtYQg_0044.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
بعد از چند روز اون گوشت‌ها رو آزمایش می‌کنه و مکان رو انتخاب می‌کنه آقای زکریای رازی می‌گه آن‌جا که گوشت تازه‌تری مانده بود هوای بهتری دارد پس مناسب‌تر است برای بیمارستان نتیجه؟ بیمارستان ساخته می‌شه، ریاستش هم می‌رسه به صاحب گوشت البته در مورد این که اساسا محمد بن زکریا رئیس بیمارستان بوده یا نه؟ واقعا شک وجود دارد در تاریخ روایاتی هست که می‌گه این بیمارستان اصلا بعد از مرگ رازی ساخته شده نتیجه اصلا نمی‌شه که بشه


audio: OzuXOugtYQg_0045.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
اما این مسلمه، زکریای رازی بغداد و فضای علمی آنجا را می‌بیند بعد رها می‌کند، برمی‌گردد ایران و ری در ری به طبابت ادامه می‌ده آن‌جا در ری او قطعا رئیس بیمارستان بود


audio: OzuXOugtYQg_0046.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
آقای رازی در طب یک کتاب خیلی مهم نوشته به نام یا الجامع الکبیر یا جامع الکبیر این کتاب تا چند قرن قبل، دایرتالمعارف علم پزشکی به‌شمار می‌رفته چنانکه در پایان قرن سیزدهم میلادی به زبان لاتین هم ترجمه شد دو قرن بعد، همین ترجمه‌ی لاتین شد جزو نخستین کتاب‌هایی که در اروپا به چاپ رسید از اون زمان به بعد هم پی‌درپی تجدید چاپ شد این کتاب


audio: OzuXOugtYQg_0047.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
در پایان قرن چهاردهم میلادی  یکی از نه کتاب مهمی بود که در کتابخانه‌ی دانشکده‌ی پزشکی پاریس نگهداری می‌شد زکریای رازی به گفته‌ی خودش، پانزده سال از عمرش رو شبانه‌روز وقف نوشتن آن کتاب کرده چنان‌که دچار ضعف بینایی شده و عضله‌ی دستش هم آسیب دیده در واقع شما حساب کن همین‌جوری روایاتی هست که می‌گن چشم رازی تو کیمیاگری آسیب دیده و نتیجه؟ رفته طب یاد بگیره که خودشو درمان کنه


audio: OzuXOugtYQg_0048.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
چنان جذب مطالعات طبی می‌شه در ادامه که چشمش نه‌تنها بهتر نمی‌شه، که از قبل بدتر هم می‌شه به هر حال، در در بیشتر موارد نخست نظر جالینوس، پزشک مشهور یونان باستان و از پس آن، آرای پزشکان دیگر نقل شده آقای رازی اما در درمان بیماری‌ها بیشتر تابع اصول طب بقراطی بوده گویا در واقع تا حد امکان، درمان با تدابیر بهداشتی و رژیم غذایی


audio: OzuXOugtYQg_0049.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
و مراقبت در سیر بیماری مورد تایید رازی بوده کتاب شرح حال بالینی سی‌وسه بیمار و مشاهدات رازی رو ثبت کرده که ارزش و اهمیت این کتاب رو در تاریخ و البته در طب چندین برابر می‌کنه، کاملا عملی


audio: OzuXOugtYQg_0052.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
اما او دنباله‌روی جالینوس نبوده در زمانه‌ی رازی کسب دانش به‌معنای یادگیری و پیروی از نظرات دانشمندان پیشین بوده و بس اما آقای رازی در علم مقلد هیچکس نبود حتی در انتقاد به نگاه جالینوس یک کتاب نوشت به نام  حتی در کتاب‌های دیگرش هم او از جالینوس انتقاد کرده به هر حال، رازی در کتابش هم به آرای پزشکی جالینوس


audio: OzuXOugtYQg_0055.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
صناعت طب و فلسفه تسلیم به رئیسان و قبول گفتار آنان را نمی‌پذیرد فیلسوف از شاگرد و دانشجویان خود این تسلیم را انتظار ندارد چنان‌که جالینوس خود در کتاب  کسانی را که عقاید و گفتار خود را به پیروانش بدون دلیل و برهان تحمیل می‌کنند، توبیخ کرده است من آن کس را که مرا در استخراج این شکوک ملامت می‌کند


audio: OzuXOugtYQg_0057.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
خب، تا اینجای کار دیدیم که آقای زکریای رازی در هر حوزه‌ای که وارد شده، حرفی برای گفتن داشته اما می‌شه گفت متفاوت‌ترین حرفی که او در زندگی برای گفتن داشت نه در علوم طبیعی و پزشکی و کیمیاگری که در فلسفه بود، بله عقاید او در فلسفه و الهیات با تمام آنچه که در زمان خود رایج بود، تفاوت داشت مهم‌ترین تفاوت نگاهش هم در دیدگاهی بود که او به نبوت داشت


audio: OzuXOugtYQg_0058.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
رازی نظریه‌ی نبوت رو از منظر عقلی مردود می‌دونست در واقع او به پیامبر بودن هیچ‌کس اعتقاد نداشت و به نظر او حکمت و رحمت خداوندی این است که تمام بندگانش را به یکسان بر سود و زیان خود آگاه کند و برخی را بر برخی دیگر برتری ندهد این نگاه آقای رازی بود و واویلا از این نظرات


audio: OzuXOugtYQg_0059.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
رازی حتی بر ناسازگاری دعاوی پیامبران با همدیگه انگشت گذاشته بود در این باره بیشتر به سخنان تورات و انجیل و گفته‌های مانویان استناد می‌کرد ایشون در واقع او به هیچ یک از کتاب‌های آسمانی باور نداشت و آن‌ها را وحی‌ای از جانب خداوند نمی‌دانست چه جراتی! بله


audio: OzuXOugtYQg_0060.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
کمی نازک شیم در فلسفه‌ی آقای رازی در فلسفه‌ی او تمام انسان‌ها قدرت و توانایی رسیدن به معرفت و دانایی رو دارند بنابراین تمام انسان‌ها از نظر توانایی کسب معرفت با هم برابرند و هیچ‌کس بر دیگری برتری ندارد از دیدگاه او حکمت و رحمت الهی این است که انسان‌ها با هم برابرند همه‌شون می‌تونن آگاهی پیدا کنن و این به این معناست که هیچ انسانی برتری ندارد


audio: OzuXOugtYQg_0061.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
اگر کسی برتری‌ای پیدا کند به‌واسطه‌ی لطف خداوند و آن برتری باعث به هلاکت رسیدن انسان‌ها شود که آقا جان این با حکمت و رحمت الهی اصلا سازگاری ندارد هویداست آقای رازی چنین عقایدی را زمانی مطرح کرد که اصلا در جامعه‌ی خودش پذیرفتنی نبود


audio: OzuXOugtYQg_0063.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
که این اعتقادات باعث مرگ او بشه و نشد بلکه او مثل یک آدم عادی می‌تونست اعتقاداتش رو بیان کنه و صبح هم زنده باشه


audio: OzuXOugtYQg_0064.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
درسته که زندگی عادی‌ای داشت آقای زکریای رازی با این که عقایدی چنین داشت اما این دلیل نمی‌شد مخالف نداشته باشه شاخص‌ترین منتقدان و بلکه دشمنان رازی دانشمندان اسماعیلی بودند آن‌ها او رو ملحد و کافر می‌دونستند یکی از مشهورترین دشمنان او معاصر بود، همشهریش هم بود


audio: OzuXOugtYQg_0066.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
و یکی دیگه هم آقای ناصرخسرو، شاعر معروف در قرن پنجم هجری او از داعیان و مبلغان مذهب اسماعیلی به شمار می‌رفته به هر حال، این آقای ابوحاتم رازی یه کتابی داره به نام  تو این کتاب درباره‌ی مناظرات خودش با رازی صحبت می‌کنه گویا این دو چندباری با هم مناظره داشتن قطعیتش در خونه‌ی یکی از روسای ری بوده با حضور قاضی آن دیار


audio: OzuXOugtYQg_0067.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
جالبه آقای ابوحاتم کتاب می‌نویسه از مناظره با زکریای رازی در آن کتاب یک بار اسم محمد بن زکریای رازی برده نشده کلا گفته می‌شه احتمالا رازی رو در مقدمه‌ی کتاب که امروز از بین رفته، معرفی کرده در ادامه دیده که کهیر می‌زده اگه اسمش میومده، اسمشو نیاورده کلا اما خب ما امروز از کجا می‌دونیم که این کتاب داستانش این است؟ از این‌جا که کتاب دیگری وجود دارد


audio: OzuXOugtYQg_0068.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
که می گوید این کتاب آن است، مناظره است به هر حال، آقای ابوحاتم در کتابش بیشتر نظرات خودش رو نوشته تا صحبت‌هایی که آقای رازی انجام داده حتی یه جاهایی دیگه قاطی کرده فحش داده مثلا سخنان رازی رو نشانه‌ی حمق یا سفاهت او نوشته یا یه جای دیگه نوشته ملحدانی چون او را همتای خوک و میمون باید شمرد این کتاب اما بر خلاف هدف اولیه‌ش که رد عقاید رازی بود


audio: OzuXOugtYQg_0071.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
باید توجه کرد که کتاب‌های فلسفی آقای رازی همگی آغشته به کفر هستند به‌خاطر همین آثار فلسفی رازی همگی در طول قرن‌ها و در تاریخ توسط کسانی که او را کافر می‌دانستند، از بین رفته است درواقع محتوای کفر آلود آن کتاب‌ها شاید باعث می‌شد واویلا شود و به‌واسطه‌ی این‌که خدایی کرده نشود آن‌ها را از بین برده‌اند در تاریخ


audio: OzuXOugtYQg_0075.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
تو همون کتاب اعلام النبوه هست، بر عکسش گرچه نویسنده‌ی کتاب حتما آن زمان از بغض و عداوت این دست‌چینی رو انجام داده سانسور انجام داده اما در نهایت در تاریخ چه شد؟ نظرات رازی هویدا شد و ماندگار و آن قضاوت شد کتاب دیگری که در اون عقاید فلسفی رازی به‌ویژه نگاهش به پیامبر و امامان آورده شده  نوشته‌ی ناصرخسرو اما آقای ناصرخسرو در زادالمسافر مدعی شده


audio: OzuXOugtYQg_0076.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
کتاب‌های رازی در این باره رو رونویسی و ترجمه کرده، که چی بشه؟ بنیادهای مذهب رازی رو به‌تدریج با دلایل عقلی بیاد ویران کنه، نتیجه؟ از این ترجمه‌ها فقط بخش‌های کمی در کتاب‌های ناصرخسرو هنوز به جا مونده در تاریخ حذف شده، نتیجه؟ آقای رازی عدوهاش شدند سبب خیرش دشمنانش بر علیه او نوشتند که او این را می‌گوید


audio: OzuXOugtYQg_0077.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
او ملحد است، کافر است، او را باید کشت، و چه شد؟ تاریخ ماندگار شد من و شما امروز به قضاوت می‌نشینیم، قضاوت می‌کنیم رازی را و دشمنانش را


audio: OzuXOugtYQg_0078.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
ابوریحان بیرونی و ابن سینا هم علیه آقای رازی حرف‌هایی زدند مثال بزنیم کوتاه آقای ابن سینا بهش گفته متکلف فضول، یعنی پرمدعای گستاخ یه جورایی فحش محسوب می‌شه دیگه حرف حساب ابوعلی سینا چی بوده حالا؟ که اینجوری قاطی کرده؟ این بوده که آقا جان آقای رازی تو طب و شیمی و داروسازی نظر می‌داده، خوب بوده حالا چی کار داشته بره الهیات و فلسفه؟ آقا همونجا نظرت رو می‌دادی دیگه


audio: OzuXOugtYQg_0081.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
و بیش از شایستگی خود رفتار می‌کند او باید به جراحی و آزمایش ادرار و مدفوع محدود شود در واقع او خود را در معرض دید قرار داده و جهل خود را در این موارد نشان داده است عه! آقای ابوعلی سینا قضاوتش با شما


audio: OzuXOugtYQg_0083.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
این همه مخالف در تاریخ! چه شد که مخالفان رازی اصلا بالا می‌آوردن آقای رازی رو می‌دیدن؟ یا صحبت‌هاشو می‌شنیدن چرا انقدر ناخشنود بودند؟ چرا انقدر فحش و بد و بیراه دادند به آقای رازی؟


audio: OzuXOugtYQg_0085.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
صریح اللهجه بوده از طرفی هر ادعا و عقیده‌ای که داشت، مطرح می‌کرد کسی هم حرف چرت می‌زد گویا تو جمع می‌زده تو دهنش از اون مهم‌تر، آقای رازی می‌گفت آقا جان هر عقیده‌ای که در حیطه‌ی عقل و تجربه و حواس پنج‌گانه‌ی انسان باشه، اوکی اگر از قلب و ایمان و اقرار و اینا با من صحبت می‌کنی علمی نیست قربونت نیستم اینو خیلی جدی دربارش صحبت می‌کرده در واقع او با ماوراءالطبیعه خیلی حال نمی‌کرده


audio: OzuXOugtYQg_0086.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
تو یه کتابی به نام  که البته هیچ نشانی از این کتاب در دست نیست آقای رازی به رد و انکار مدعیان نبوت می‌پردازه و کار اون‌ها رو از جنس مخرقه یعنی نیرنگ می‌دونه به‌علاوه گفته می‌شه رازی به معاد و زندگی پس از مرگ هم اعتقادی نداشته و اشعاری با همین مضمون هم او دارد در تاریخ


audio: OzuXOugtYQg_0088.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
اما من نمی‌دانم بعد از مرگ روحم به کجا می‌رود بله پیری و فرسودگی هشدار می‌دهد که به زودی خواهیم رفت اما به کجا می‌رویم؟ جای روح وقتی از پیکر فروریخته و تن پوسیده بیرون رود، کجاست؟


audio: OzuXOugtYQg_0092.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
آقای ابن ندیم که اولین بار یه فهرستی از آثار آقای رازی تهیه می‌کنه درباره‌ی شیوه‌ی تدریس محمد بن زکریای رازی در کلاس‌هاش یه نقل قولی داره جالبه می‌گه ایشون شاگرداشو توی سه تا ردیف می‌چید اول میومد درسو برای ردیف اول توضیح می‌داد، فهمیدن؟ فهمیدن اگه نفهمیدن، می‌رفت ردیف دوم که احتمالا بهره‌ی هوشی حالا کمتری داشتن مفصل‌تر می‌گفت، فهمیدن؟ فهمیدن نمی‌فهمیدن؟ ردیف سوم


audio: OzuXOugtYQg_0093.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
فهمیدن؟ فهمیدن، نمی‌فهمیدن؟ احتمالا می‌زده پس کله‌شون ولی به هر حال، فارغ از بحث طنز داستان این دقیقا روشی بود که آقای فیثاغورث استفاده می‌کرد و این نشانی‌ست از تاثیرپذیری رازی از فیثاغورس بله


audio: OzuXOugtYQg_0094.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید کمی نازک شیم در این روش تدریس چرا این کار رو می‌کرد؟ فیثاغورث و پیروانش معتقد بودند دانش را نباید آشکارا در اختیار همگان قرار داد حقیقت را باید با زبانی پوشیده و نزد کسانی بیان کرد که مستعد و در خور فهم آن هستند درواقع آقای رازی در عین حال که معتقد بود عدالت خدا آن است که همه به یک اندازه می‌توانند از دانش برخوردار شوند، و نتیجه؟


audio: OzuXOugtYQg_0095.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
نمی‌تونه پیامبری وجود داشته باشه، همه باید با هم یکسان باشن از اون‌ور اینجوری بود که این نه، فیثاغورث می‌گه قبوله هر جایی آشکار نباید بکنیم، در خور فهم باید باشه بالاخره عدالت بود یا نبود؟ گرچه این موردی که عرض کردم روایتی‌ست از رازی سندیت مشخص از خود زکریای رازی وجود ندارد با توجه به آثاری که رازی نوشته است اگر این نگاه رو واقعا داشت آن آثار را کلان برای همه می‌نوشت؟


audio: OzuXOugtYQg_0097.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
بد نیست اینجا درباره‌ی یکی از استادان رازی صحبت کنیم ناصرخسرو گفته ابوالعباس ایرانشهری، استاد زکریای رازی بوده این ابوالعباس کی بود؟ خودش که یه چهره‌ی جنجالی بود اصلا بد نیست معرفیش کنیم این آقای ایرانشهری تسلط خوبی داشته بر ادیان مختلف اما نکته‌ی جالبش اینجاست خود ایشون یه دین کری‌یت می‌کنه می‌گه دین منه همه رو هم فرا می‌خونه به دینش گفته می‌شه او کتابی به فارسی نوشت


audio: OzuXOugtYQg_0098.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
مدعی شد که فرشته‌ای به نام هستی به او وحی می‌کند همان‌طور که به حضرت محمد وحی کرده بود نتیجه؟ آقای ایرانشهری می‌گفت من رسول عجمم، اون رسول عرب ما می‌دانیم که آقای رازی با هر نوع نبوتی مشکل داشت، نتیجه؟ بعید است او پیرو دین ابوالعباس ایرانشهری بوده باشد این باز روایتی‌ست در تاریخ و تاریخ بیش از آن که علم باشد یک هنر است


audio: OzuXOugtYQg_0100.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
آقای رازی کتاب زیاد نوشته اما نه‌تنها تمام کتاباش به دست ما نرسیده که حتی لیست کامل و جامعی از آثارش هم وجود نداره درباره‌ی آثارش روایت‌های مختلفی هست او آقای ابن ندیم که عرض کردم اولین فهرست از آثار رازی رو اومد تهیه کرد نوشته صدوشصت‌وهفت کتاب داشته ایشون اسماش هم دونه دونه معرفی کرده بعدتر ابوریحان بیرونی در کتاب  تعداد آثار او رو صدوهشتادوچهار معرفی کرده


audio: OzuXOugtYQg_0101.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
احتمالا او به آثاری رسیده که ابن ندیم نرسیده بود به هر حال، هرچی تاریخو جلوتر بیاییم کره می‌کنه کتب آقای رازی دو قرن بعد گفتن دویست‌وسی‌وهشت کتاب، جلوتر بیشتر شد به هر حال، نمی‌دونیم کدام یک از این اعداد درست است اما بر اساس فهرست ابوریحان بیرونی به‌طور کلی می‌شه به این لیست رسید پنجاه‌وشش کتاب در پزشکی سی‌وسه کتاب در طبیعیات هفت کتاب در منطق شش کتاب در متافیزیک


audio: OzuXOugtYQg_0102.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
چهارده کتاب در الهیات بیست‌ودو کتاب در کیمیا دو کتاب در کفریات ده کتاب در ریاضیات و اخترشناسی ده کتاب در فنون مختلف هفت کتاب در تفسیر و تلخیص و اختصار کتب فلسفی یا طبی دیگران و هفده کتاب در علوم فلسفی و تخمینی این آثار کاشف الکل است محمد بن زکریای رازی


audio: OzuXOugtYQg_0103.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
ابوبکر محمد بن زکریا بن یحیی رازی آن عاشق‌پیشه‌ی نابینا آن عودنواز دل‌خسته‌ی تاریخی در شصت سالگی به سال 313 هجری قمری برابر با 304 هجری شمسی درگذشت محل دفن او مشخص نیست اما می‌دونیم که رازی در ری درگذشت بعضی معتقدند محل دفن رازی محوطه‌ی تاریخی برج طغرل است در ری


audio: OzuXOugtYQg_0104.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
برخی معتقدند محل دفن او در امامزاده شعیب است در فیروزآباد شهرری این‌ها البته تمامش گمانه‌زنی‌ست و هیچ‌چیز قطعی نیست در این مورد چیزی که درباره‌ی رازی مطمئنیم اما این است که او یک دانشمند بزرگ ایرانی بود که فکر می‌کرد و جست‌وجو او نام خود را در تاریخ نگاشت و تاریخ چقدر به افرادی که فکر می‌کنند و جست‌وجو می‌کنند و تعقل


audio: OzuXOugtYQg_0105.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
می‌اندیشند، می‌بالد و چقدر این افراد را در آغوش خود نگه می‌دارد و هر روز تازه آن‌ها را ارائه می‌کند به کسانی که دنبالش هستند آیندگان چقدر به چنین افرادی نیاز دارند باشد که فکر کنیم


audio: OzuXOugtYQg_0109.opus
source: youtube
source_id: OzuXOugtYQg
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن اینکه خواهیم دید در ادامه با افتخار ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و به شرط بقا می‌بینمتون


audio: L7VfGEDVGIs_0001.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
رجب طیب اردوغان کسی که بعد از مصطفی کمال آتاترک پایه گذار ترکیه امروزی قدرتمندترین رهبر کشور ترکیه بوده کسی که همیشه دنبال قدرت ترکیه آتاترک بوده ولی برعکس پدر ترکیه یا همون آتاترک اصلا از سکولارها خوشش نمی‌اومده ایشون قدرت رو در شکوه امپراطوری اسلامی


audio: L7VfGEDVGIs_0002.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
عثمانی می‌فهمه و بیش از 20 ساله که سعی کرده ترکیه رو به اون سمت سوق بده اما رجب‌طیب اردوغان کیست؟ و چطور این مسیر رو طی کرد؟ و تبدیل شد به این سلطان مسلم؟ ما در دقایق پیش رو به این سوالات پاسخ خواهیم داد منبع اصلی ما در این قسمت از پادکست مورخ کتاب سلطان جدید اردوغان و بحران ترکیه‌ی مدرن


audio: L7VfGEDVGIs_0004.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
خانواده‌ش اصالتا گرجی‌تبار هستند آقای رجب طیب اردوغان از بندر باتومی گرجستان به ترکیه مهاجرت کردند ایشون در سال 1954 متولد شد و اسمش رو رجب گذاشتند خانواده چرا؟ چون در ماه رجب به دنیا اومد همین نشون میده وی در چه خانواده مذهبی‌ای چشم به جهان گشود


audio: L7VfGEDVGIs_0005.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
دهه 1950 میلادی زمانی که ترکیه کشوری فقیر بود و یکی از مصداق‌های بارز جهان سوم خانواده‌ش به استانبول مهاجرت کردند از کجا؟ از یکی از شهرهای فقیر اطراف استانبول استانبول پر زرق و برق بود و شهرها و شهرک‌های صنعتی اطرافش بسیار فقیر و بی‌امکانات البته هنوز هم تا حدودی


audio: L7VfGEDVGIs_0006.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
همنیطور هست خانواده اردوغان اطراف آب دره هالیج یا همون گلدن هورن استانبول زندگی می‌کردند جایی که از قرن 18 میلادی مرکز انقلاب صنعتی ترکیه و در زمان کودکی رجب یکی از آلوده‌ترین مناطق این کشور بوده خانواده اردوغان از این منطقه که اسمش قاسم‌پاشاست به امید فرار از فقر


audio: L7VfGEDVGIs_0007.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
به استانبول مهاجرت کردند در واقع از سنت حاشیه به مدرنیته مرکز خود رجب‌طیب در خاطراتش نوشته ما در قاسم پاشا خیلی روابط خوبی با همسایه‌هامون داشتیم با هم شام می‌خوردیم از بچه‌های هم مراقبت می‌کردیم و یک وحدتی بینمون برقرار بود ولی در استانبول اوضاع اینطوری نبود این


audio: L7VfGEDVGIs_0008.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
شاید شاه‌کلید دوران حکمرانی رجب‌طیب اردوغان بر ترکیه باشه کسی که تمام تلاشش این بود سنتی که در فرهنگ اسلامی پیدا می‌کرده و ارجاع داشته به دوران شکوه امپراطوری عثمانی رو با مشخصه‌های دوران مدرن در هم بیامیزه


audio: L7VfGEDVGIs_0009.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
مردمان ساحل شرقی دریای سیاه به شکل تاریخی‌ای محافظه‌کار بودند وقتی که اسلام به این منطقه رسید هم این مردمان آخرین گروهی بودند که حاضر شدند از مسیحیت به اسلام تغییر دین بدند ولی وقتی مسلمون شدند دیگه مسلمونای سفت و سختی شدند دیگه این حرف‌ها نبود رجب برای سال‌ها در دوران کودکی و نوجوانی هر تابستون به این منطقه می‌رفته


audio: L7VfGEDVGIs_0012.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
و در ایام تابستون با پدرش به ریزه می‌رفت تا در برداشت چای که کسب و کار اصلی مردمان این منطقه است کمک حال باشه رجب طیب اردوغان چنان با فرهنگ مردمان ریزه خو گرفته بود که خودش رو ریزه‌ای می‌دونست و البته وقتی پا در آک‌سارای یا همون کاخ ریاست‌جمهوری ترکیه گذاشت هم این مردمان ریزه بودند که معتقدند بودند


audio: L7VfGEDVGIs_0015.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
کمال پاشا آتاترک اسلام رو از دین رسمی کشور ترکیه کنار گذاشت و کشور رو سکولار اعلام کرد در ترکیه کمالیست‌ها یعنی پیروان آتاترک در واقع در ترکیه‌ای که رجب تو اون رشد کرد تعلیمات دینی و مدارس مذهبی یک تهدید برای حاکمیت بود کمالیست‌ها می‌گفتند این سبک تعلیم و تربیت


audio: L7VfGEDVGIs_0016.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
مربوط به دوران گذشته‌ست و یک مانعه وسط چی؟ وسط حرکت ماشین مدرنیسم در ترکیه ماشینی که آتاتورک به حرکت درآورده بود اون معتقد بود سوخت این ماشین، غربی شدنه باید تمام شئون زندگی مردمان ترکیه غربی بشه از لباسشون تا حتی خط‌الرسمشون برای همین بود که الفبا رو هم از عربی به لاتین تغییر داد


audio: L7VfGEDVGIs_0017.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
سنت اسلامی هم به همین دلیل باید از بین می‌رفت تو همچین فضایی بود که رجب طیب اردوغان به مدرسه رفت اما نه به مدرسه‌ی مورد تایید حکومت بلکه به یک مدرسه‌ی اسلامی


audio: L7VfGEDVGIs_0018.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
مدرسه دینی امام خطیب یک مدرسه دینی ساخته و پرداخته حکومت بود وقتی در دهه 50 حکومت ترکیه چند حزبی شد یک مقدار فضا برای اسلامگراها بازتر شد اگرچه هنوز هم سکولارها در قدرت بودند البته حاکمیت برای اینکه خطر مدارس مذهبی زیرزمینی رو خنثی کنه اومد چیکار کرد؟ یه سری مدارس مذهبی درست کرد از جمله همین مدرسه‌ای که


audio: L7VfGEDVGIs_0019.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
رجب توش درس خوند رجب شروع به تحصیل در مدرسه شبانه‌روزی امام خطیب استانبول کرد در عین حال، شروع کرد به فوتبال بازی کردن عاشق فوتبال بود و توش استعداد هم گویا داشته در همین زمان ترکیه بعد از جنگ جهانی دوم داشت تغییر می‌کرد البته تغییر سبک زیست برای نزدیکی به غرب از اون طرف ملی‌گرایی


audio: L7VfGEDVGIs_0020.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
برای جلب رضایت مردم کافی نبود این دوتا در واقع خطر تهاجم روسیه همیشه ترکیه رو تهدید می‌کرده و اون‌ها باید اینبار تغییری برای جلب حمایت بیشتر اروپایی‌ها ایجاد می‌کردند این تغییر شکل‌گیری یک ساختار چند حزبی و دموکراتیک بود ساختار سیاسیشون رو هم می‌خواستن مثل اروپایی‌ها کنن در واقع مصطفی عصمت اینونو


audio: L7VfGEDVGIs_0021.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
که بعد از آتاترک دومین رئیس‌جمهور ترکیه بود تصمیم گرفت ساختار رو دموکراتیک کنه در اولین انتخابات هم حزبی که آتاترک بنا کرده بود یعنی حزب جمهوری خلق ترکیه بیشترین رای رو آورد ولی روستایی‌ها مخالف این حزب بودند نکته مهمیه در نتیجه در دومین انتخابات این حزب دموکراتیک بود که البته یکمی کمتر سکولار بود


audio: L7VfGEDVGIs_0022.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
اما برنده انتخابات پارلمان بود در دومین انتخابات رهبر این حزب یعنی جلال بایار در 1950 میلادی به قدرت رسید


audio: L7VfGEDVGIs_0023.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
حامیان حزب دموکراتیک کشاورزان حاشیه‌نشینی بودند که از دخالت دولت در تجارتشون خسته شده بودند این حزب اگرچه باز هم سکولار بود اما به گفته خود اردوغان ریشه حزب اعتدال و توسعه یا همون آ.ک.پ که بعدا اردوغان شد رهبرش در دل همین حزب بوده نکته جالبش چیه ؟ پخش اذان به زبان عربی از مساجد


audio: L7VfGEDVGIs_0024.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
یکی از مهم‌ترین امتیازاتی بود که حزب دموکراتیک به اسلام‌گراهای ترکیه داد اون زمان با این حال، حزب دموکراتیک که در رقابت با کمالیست‌ها یعنی همون پیروان آتاترک به قدرت رسیده بودند تمام تلاشش رو کردند تا شان و جایگاه آتاترک حفظ بشه و جالبه حتی بیشتر از قبل به این رهبر تاریخی ترکیه عزت و احترام می‌ذاشتند


audio: L7VfGEDVGIs_0025.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
تضعیف کمالیست‌ها در ترکیه همراه شد با بحران جهانی غذا و تورم هم بالا رفت در ترکیه و همه این‌ها باعث شد تا ارتش این کشور دست به کار بشه و در 1960 میلادی اولین کودتا رو رقم بزنه کلا، کودتا از این تاریخ به بعد در ترکیه تبدیل شد یه جورایی به یک سنت یعنی هرجا ارتش احساس کنه


audio: L7VfGEDVGIs_0026.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
که در مقابل دولت داره تضعیف میشه یه کودتایی می‌کنه دیگه اون وسط خلاصه ارتش اون زمان کودتا کرد در 1960 و قدرت رو در دست گرفت و دوباره داد دست حزب خلق جمهوری‌خواه که آقای اینونو رهبرش بود ایشون چیکار کرد؟ در همون ابتدا حکم اعدام رهبر حزب دموکراتیک وزیر امورخارجه دولت سابق و وزیر دارایی رو صادر کرد


audio: L7VfGEDVGIs_0028.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
دولت کودتا روی کار اومد ولی دعوای اصلی دعوای سکولاریسم و اسلام‌گرایی نبود دعوای چپ و راست بود چپ‌ها و کمونیست‌ها کم‌کم داشتند در بین جامعه ترکیه قدرت می‌گرفتند کار به درگیری مسلحانه در سطح مدارس و دانشگاه‌ها کشیده بود و دولت در کنترل اوضاع ناتوان شده بود این وضعیت سال‌ها ادامه پیدا کرد


audio: L7VfGEDVGIs_0029.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
تا نهایتا باز هم ارتش دست به کودتا زد اینبار در سال 1971 این اتفاق افتاد این وسط اردوغان که در یک ساختار سکولار تو یک مدرسه دینی درس می‌خوند خیلی جذب افکار راست‌گرایانه و ضد کمونیسم شده بود والبته جذب افکار ملی‌گرایانه افراطی آقای رجب جذب سیاست شده بود در واقع


audio: L7VfGEDVGIs_0030.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
و می‌خواست بره و علوم سیاسی بخونه اما این اجازه رو نداشت همین‌جوری الکی نبود چرا نداشت؟ چون اون زمان فارغ‌التحصیل‌های مدارس دینی فقط اجازه داشتند در رشته‌های دینی ادامه تحصیل بدن درستش هم این بوده پس سال آخر دبیرستان آقا رجب از مدرسه امام خطیب می‌زنه بیرون میره یک دبیرستان سکولار ادامه تحصیل میده چرا؟ تا بتونه پا به دانشگاه بذاره یعنی کسی که


audio: L7VfGEDVGIs_0031.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
در مدرسه دینی امام خطیب استانبول بهش می‌گفتند بلبل قرآن و قرار بود عملا امام بشه برای خودش در آینده یعنی مبلغ دین تصمیم گرفت مسیرش رو تغییر بده و سیاست رو انتخاب کنه و البته قدرت


audio: L7VfGEDVGIs_0032.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
در این ایام از سایر کشورهای اسلامی یه صداهای تازه‌ای به گوش می‌رسید که البته برای رجب خیلی جذاب بود سید قطب در مصر ظهور کرده بود کسی که می‌گفت ممالک اسلامی از زمانی که سکولار شدند بدبخت شدند و باید در برابر هژمونی و سلطه آمریکا چیکار کرد؟ ایستادگی کرد در ایران هم علی شریعتی


audio: L7VfGEDVGIs_0033.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
داشت حرف‌های مشابه میزد که حسابی البته به مذاق اردوغان شیرین اومده بود اون‌ها می‌گفتند هیچ راهی نمونده جز بازگشت به اسلام و رجب طیب اردوغان هم این کلامشون رو به گوش جان می‌شنفت


audio: L7VfGEDVGIs_0036.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
داشت دوپاره می‌شد دو قطبی میشد برای اردوغان راه سوم و البته مسیر درست اسلام‌گرایی بود تو همچین شرایطی بود که یک چهره ویژه که تاثیر مهمی بر افکار اردوغان گذاشت سر و کله‌ش در سیاست ترکیه پیدا شد آقای نجم‌الدین اربکان کسی که موسس حزب نظام ملی


audio: L7VfGEDVGIs_0037.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
یعنی اولین حزب اسلامی ترکیه بود و بعدها هم حزب رفاه رو تاسیس کرد که ادامه این حزب شد همون حزب عدالت و توسعه‌ی آقای رجب طیب اردوغان


audio: L7VfGEDVGIs_0038.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
نجم‌الدین اربکان در سال 1969 پا به صحنه سیاست ترکیه گذاشت و تونست به پارلمان این کشور راه پیدا کنه سال 1970 یک حزب اسلام‌گرا به اسم حزب نظام ملی رو تاسیس کرد ایشون دولت به دلیل فعالیت‌های اسلام‌گرایانه پروانه این حزب رو باطل کرد اعضای این حزب چیکار کردند؟


audio: L7VfGEDVGIs_0039.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
سریع رفتند یه مجوز دیگه گرفتند برای این حزب اونم پروانه‌ش باطل شد در نهایت حزب سلامت ملی توسط اربکان تاسیس شد که ابن حزب تا 1980 فعالیت می‌کرد ولی تو این سال چه اتفاقی افتاد؟ در سیاست ترکیه در واقع باز هم کودتا باز هم ارتش کودتا کرد و حزب سلامت ملی هم ممنوع شد وقتی کودتا صورت گرفت


audio: L7VfGEDVGIs_0040.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
و حزب آقای اربکان ممنوع‌الفعالیت شد در واقع اردوغان رئیس شاخه دانشجویی این حزب بود اما اربکان چیکار کرد؟ باز پاشد رفت یک حزب تازه راه انداخت به اسم حزب رفاه این حزب رفاه تبدیل شد به سکوی پرتاب رجب‌طیب اردوغان در سیاست جالبه که اردوغان تا اینجا هنوز به شکل نیمه حرفه‌ای همچنان فوتبال بازی می‌کرده سر این داستان کودتا و


audio: L7VfGEDVGIs_0041.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
تشکیل حزب جدید میفهمه که مسجد جایی نماز خوندنه سیاست شوخی بردار نیست یک فعالیت تمام وقته در واقع و دیگه نخواهد رسید که هم بخواد فوتبال بازی کنه هم سیاست داشته باشه باید بین این دو عشق زندگیش یکی رو انتخاب می‌کرده و خب همه می‌دونیم مشخصه دیگه انتخاب آقای اردوغان سیاست و البته در واقع قدرت بود


audio: L7VfGEDVGIs_0043.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
اردوغان تونسته بود رده‌های تشکیلاتی رو در حزب رفاه طی کنه و به عضویت در هیئت رئیسه این حزب برسه و بشه نائب رئیس این حزب یعنی نائب رئیس کی؟ آقای اربکان کسی که به زودی تونست سمت نخست‌وزیری ترکیه رو مال خودش کنه اربکان ابتدا با نیروهای چپگرا ائتلاف کرد و تونست به نخست‌وزیری برسه بعد با چپ‌ها به مشکل خورد


audio: L7VfGEDVGIs_0044.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
و با راست‌گراها ائتلاف کرد و اینطوری نشون داد گرایش سیاسی برای اسلام‌گراهای ترکیه بیشتر یک ابزاره تا یک دستگاه فکری اون‌ها می‌خوان در صدر باشن اینکه حامیشون چپ‌ها باشن یا راست‌ها خیلی مهم نیست قدرته که مهمه نجم‌الدین اربکان و مدل سیاست‌ورزیش چنان تاثیری روی آقای اردوغان گذاشت که اردوغان بعدها


audio: L7VfGEDVGIs_0047.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
اربکان به سمت نخست‌وزیری ترکیه رسید زمانی که حزبش حسابی در قدرت بود و ستاره نوظهور تشکیلاتش، یعنی رجب‌طیب اردوغان یه دو سالی بود که تونسته بود شهردار مهم‌ترین شهر ترکیه یعنی استانبول بشه سال 1994 انتخابات محلی برای تعیین شهردار استانبول برگزار شد همه فکر می‌کردن نورالدین سوزن


audio: L7VfGEDVGIs_0048.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
شهردار وقت استانبول که حسابی قدر قدرت بود باز هم این جایگاه رو بدست میاره تو این فضا بود که آقای اردوغان برای دستیابی به جایگاه شهردار استانبول وارد صحنه انتخابات شد چرا این کار رو کرد؟ جالبه فقط برای اینکه اسمش مطرح بشه همین که می‌گفتن فلانی رقیب سوزن بوده هم براش کلی مزیت داشت ولی یک معجزه


audio: L7VfGEDVGIs_0050.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
استانبول همیشه مشکل توزیع آب داشته سوزن می‌خواست این مشکل رو با اجرای یه سری پروژه بزرگ حل کنه پس یکی از رفقاش به اسم ارگون گوکنل رو می‌ذاره رئیس اداره آب و فاضلاب استانبول این آقا هم کلی پروژه آبرسانی بزرگ رو اجرا می‌کنه و همین باعث می‌شه محبوبیت آقای سوزن روز به روز افزایش پیدا کنه ولی دم انتخابات


audio: L7VfGEDVGIs_0051.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
سر و کله رسوایی مالی از راه می‌رسه معلوم میشه آقای گوکنل رفته بوده یه شرکت خصوصی تاسیس کرده بوده و پروژه‌های آبرسانی رو عملا می‌داده به شرکت خودش به این اتفاق میگن مدل درب گردان و در همه جایی دنیا یکی از مصادیق فساده خیلی هم خیلی هم ناآشنا نیست خلاصه این رسوایی دامن نورالدین سوزن رو هم می‌گیره


audio: L7VfGEDVGIs_0052.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
البته سوزن بعدها در دادگاه تبرئه میشه اما قید نامزدی انتخابات رو میزنه و یهو آقای اردوغان میشه کاندیدایی بی رقیب برای تبدیل شدن به چی؟ شهردار استانبول


audio: L7VfGEDVGIs_0053.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
با به قدرت رسیدن اردوغان در شهر استانبول سریعا سیاست‌های اسلام‌گرایانه در این شهر جاری شد مثلا در بارهای زیر نظر شهرداری نوشیدنی‌های الکلی از منو حذف شد اتوبوس مدارس تفکیک جنسیتی شد و یه سری محدودیت‌هایی در سواحل برای شنای خانم‌ها در نظر گرفته شد اسلام‌گراها که ذوق کرده بودن اصلا


audio: L7VfGEDVGIs_0054.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
بازم قوانین منطبق بر شریعت بیشتری می‌خواستند و چون دیگه از یه جایی به بعد اردوغان باهاشون راه نیومد تو این برهه یکمی از دست آقای اردوغان دلخور شدند اسلام‌گراها مثلا اردوغان چیکار نکرد؟ اسلام‌گراها می‌گفتن آقا چه معنی میده سال نوی میلادی تو ترکیه جشن گرفته میشه اصلا نباید گرفته بشه چه قباحت‌ها، باید ممنوع بشه اردوغان گفت آقا ما قانون اساسیمون سکولاره


audio: L7VfGEDVGIs_0055.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
چی میگی؟ بعد این هم منطبقه بر قانونه من که نمی‌تونم قانون اجرا نکنم که یا مثلا از آقای اردوغان خواسته بودن که دست دادن افراد با جنس مخالف ممنوع شود تاریخ رو ببینید اردوغان چی گفته بود حالا؟ این که یک عادت اجتماعیه قربونتون برم نمیشه جلوش رو گرفت اسلام‌گرایان عزیز عه ولی خب اردوغان یه جمله معروف هم داشته


audio: L7VfGEDVGIs_0056.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
هم لاییک، هم موسولمان، اولونماز یعنی چی؟ یعنی هم لاییک بودن به زبون ساده یعنی مخالف بروز عمومی ادیان بودن هم مسلمان بودن ناممکنه مثلا از همون موقع خیلی محکم می‌گفته که ترکیه حق ندارد به اتحادیه اروپا بپیوندد اتحادیه اروپا یک اتحادیه مسیحیه ما هم که مسلمونیم پس نمیشه همینه که هست


audio: L7VfGEDVGIs_0058.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
حضور اربکان در جایگاه نخست‌وزیری و اردوغان در جایگاه شهرداری استانبول و انقدر قدرت گرفتن اسلامگراها برای سکولارهای ترکیه خیلی خطرناک بود پس چی شد؟ باز هم ارتش سکولار این کشور کودتا کرد سال 1997 میلادی دولت کودتا حزب رفاه رو به جرم ترغیب به شریعت


audio: L7VfGEDVGIs_0059.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
و جهاد و نقص اصول سکولاریسم ممنوع اعلام کرد و اربکان هم برای 5 سال از هرگونه فعالیت سیاسی منع شد اوضاع برای اردوغان هم خوب پیش نمی‌رفت ولی یکمی بعد و در سال 1998 اوضاع بدتر هم شد برای اردوغان آقا رجب در یک سخنرانی یک شعر اسلامی خوند


audio: L7VfGEDVGIs_0061.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
مناره‌ها سرنیزه گنبدها کلاهخود مسجدها پادگان‌های ما و مومنان سربازند این شعری بود که اردوغان خوند شعری که از طرف دادگاه ترکیه به عنوان نفرت‌پراکنی دینی و اشاعه به جهاد تشخیص داده شد دادگاه آقای اردوغان رو از شهرداری عزل کرد و به ده ماه زندان محکوم کرد


audio: L7VfGEDVGIs_0062.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
زندانی که اردوغان چهارماهش رو کشید و بعد البته آزاد شد وقتی در زندان بود، احتمالا فکر می‌کرد که درهای سیاست به روش بسته شده ولی وقتی بیرون اومد دید تلاش سکولارها برای حذفش در واقع بهش کمک کرده ایشون در بین افکار عمومی ترکیه به عنوان مظلوم و سکولارها به عنوان ظالم قلمداد می‌شدند حالا وقتش بود که از این موقعیتی که براش


audio: L7VfGEDVGIs_0063.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
بین اذهان مردم شکل گرفته استفاده کنه اقای اردوغان و این کار هم کرد رجب طیب اردوغان حزب خودش رو تاسیس کرد حزب عدالت و توسعه


audio: L7VfGEDVGIs_0065.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
حزب اردوغان پیروز قاطع پارلمان بود رهبر این حزب، یعنی خود اردوغان نمی‌تونست وارد مجلس بشه چرا؟ دادگاه همون سال 1998 بهش حکوم ممنوعیت کسب مناصب سیاسی داده بود یعنی منصب سیاسی ایشون نمی‌تونست داشته باشه ولی وقتی حزبش در پارلمان قدرت گرفت طبیعتا تونست حکم دادگاه رو لغو کنه و سال 2003، به مجلس رسید ایشون


audio: L7VfGEDVGIs_0066.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
و تونست نخست‌وزیر ترکیه بشه 2003 2007 2011 این سه دوره‌ای بود که اردوغان تونست انتخابات پارلمان رو ببره و نخست‌وزیر ترکیه بشه اون اما گام بعدی رو بلندتر برداشت سال 2014 کاندیدای ریاست‌جمهوری ترکیه شد و وقتی پیروز شد، تونست کل قدرت سیاسی در این کشور


audio: L7VfGEDVGIs_0070.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
و ساختاری رو در این کشور پایه‌گذاری کرد که گرایش به غرب داشت و سعی در به حاشیه بردن اسلام داشت تا بتونه چیکار کنه؟ بتونه کشور رو در مسیر توسعه قرار بده اون البته یعنی آقای آتاترک دین رو حذف نکرد ولی با شکل دادن یک ساختار سکولار ترکیه‌ای که خیلی جالبه ترکیه‌ای که از بقایای امپراطوری عثمانی باقی مونده بود رو تبدیل کرد


audio: L7VfGEDVGIs_0071.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
به یکی از قدرتمندترین کشورهای حد فاصل دریای بالکان تا مرزهای چین در ادامه کمی بیایم جلوتر اردوغان اما دقیقا مسیر توسعه ترکیه رو از راه مخالف آتاترک رفت ایشون با توسل به اسلام‌گرایی در پی بازتولید شکوه امپراطوری عثمانی بود رفتاری که برخی از تحلیلگران سیاسی


audio: L7VfGEDVGIs_0072.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
میگن نوعثمانی‌گرایی بهش وقتی سال 2002 اردوغان به ریاست دولت رسید ترکیه کشوری بود درگیر کودتاهای بسیار که نابسامانی‌های بسیاری رو هم در پی داشت این اتفاقات شاید به همین دلیل بود که وقتی سال 2016 میلادی در آخرین ساعات روز 15 جولای ارتش دوباره علیه دولت اردوغان این دفعه کودتا کرد


audio: L7VfGEDVGIs_0073.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
و شروع کرد به بمباران آنکارا مردم ترکیه به خیابون اومدند و جلوی تانک‌های ارتش خوابیدند چرا؟ جلوی کودتا رو بگیرن این مردم قطعا همه از موافقین اردوغان نبودند موافقین و مخالفین ایشون به خیابون اومده بودند تا جلوی یک دشمن مشترک بایستند دشمنی به اسم نابسامانی


audio: L7VfGEDVGIs_0074.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
سال 2002، وقتی که حزب عدالت و توسعه به قدرت رسید ترکیه کشوری با مردمی فقیر بود خیلی متفاوت با چیزی که امروز هست امروز مردم ترکیه درآمدی در سطح میانه دارند زندگی شرایط بهتری پیدا کرده و شهروندان از خدمات بهتری بهره‌مندند سال 2002 میزان مرگ و میر در ترکیه


audio: L7VfGEDVGIs_0075.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
با میزان مرگ و میر در سوریه‌ی قبل از جنگ برابر بود امروز این شاخص چی شده؟ متوسط طول عمر با اسپانیا برابره در ترکیه یعنی بی‌راه نیست اگر بگیم طی این بیست سال ترکیه مسیری بین سوریه تا اسپانیا رو طی کرد اردوغان کشور ترکیه رو از بحران مالی سال 2008 یعنی بحران مالی سال 2008 نجات داد


audio: L7VfGEDVGIs_0076.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
و البته در سطح بین‌الملل هم نقش ویژه‌ای ایفا کرد برای مثال خیلی از شرکت‌های چند ملیتی که که حوزه نفوذ هرکدومشون در شرق تا غرب جهان گسترده شده برای تاسیس دفتر مرکزیشون دنبال یک جایی بودند در وسط دنبا ایران ما شاید بهترین نقطه از این نظر باشه ولی سیاست‌خارجی چهاردهه اخیر ما


audio: L7VfGEDVGIs_0077.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
باعث شد این شرکت‌ها برن جای دیگه به هر حال، حالا به هر دلیلی و ترکیه یکی از این کشورها بوده تو پرانتز جا داره یادآوری کنیم مثال امارات رو که چی بوده چی هست و قطعا چی خواهد بود بگذزیم صنعت توریسم ترکیه بیش از صنعت نفت ما سودآور بوده و ترکیه طی دوران حکومت اردوغان به کشورهای جی 20


audio: L7VfGEDVGIs_0079.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
ترکیه اردوغان یکی از بزرگترین ناقضان آزادی بیان به حساب میاد همش گل و بلبل نیست طی این سال‌ها صدها نفر به دلیل توهین به رئیس دولت یعنی آقای اردوغان به زندان افتادند ترکیه یکی از بزرگترین زندان‌های روزنامه‌نگاران بوده و فضای بعد از کودتای 2016 هم بهترین فرصت برای اردوغان بود


audio: L7VfGEDVGIs_0080.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
تا از شر مخالفانش راحت بشه و چیکار کنه؟ بگه فتنه کردید، بندازشون زندان خیلی از نسل جدید ترکیه هم از دست سیاست‌های اسلامگرایانه اردوغان خسته‌اند و طی این سال‌ها جنبش‌هایی برای دفاع از سکولاریسم در ترکیه به وجود اومده مثلا اعتراضات پارک تکسیم گزی در استانبول در سال 2013


audio: L7VfGEDVGIs_0081.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
و جنبش بوسه عشاق در سال 2014 که طی اون خیلی از دختر پسرهای جوون ترکیه به خیابون اومدند و شروع کردند در ملا عام همدیگر رو بوسیدند


audio: L7VfGEDVGIs_0082.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
با این وجود هنوز هم اردوغان مقبولیت عمومی بسیاری در ترکیه داره مسیری که آتاترک رفت بعدا به کمالیسم معروف شد و مسیر معکوسی که اردوغان رفت حالا به اردوغانیسم مشهور شده نشریه معتبر فارن پالیسی بارها اردوغانیسم رو با پوتینیسم در روسیه قیاس کرده و نوشته


audio: L7VfGEDVGIs_0083.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
این دو نوع اقتدارگرایی شبیه همه ما در قسمت مربوط به تاریخچه‌ی ولادیمیر پوتین به این نوع سیاست‌ورزی پرداختیم در پادکست مورخ مفصل اگر ندید یا نشنیدید پیشنهاد می‌کنم یا از طریق کانال یوتوب مورخ ببینید و بشنوید یا به صورت پادکست بشنوید و لذت ببرید حالا نکته جالب کجاست؟ آقای سونر کاگابتای یعنی نویسنده منبع


audio: L7VfGEDVGIs_0085.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
آقای کاگابتای کتاب سلطان جدید رو یعد از کودتای 2016 میلادی نوشت یعنی چندین سال قبل از امروزی که الان من و شما داریم با هم صحبت می‌کنیم با این حال ایشون پیش‌بینی می‌کنه اقتصاد که زمانی نقطه قوت اردوغان بوده می‌تونه به زودی به پاشنه آشیل اردوغان تبدیل بشه اگر حرکت رو به جلوی اقتصاد اردوغان


audio: L7VfGEDVGIs_0086.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
ادامه پیدا نکنه این اتفاق می‌افته اتفاقی که امروز داریم می‌بینیم کم و بیش در حال رخ دادنه در اقتصاد ترکیه پیش بینیش درست بود ما در حالی این پادکست رو نوشتیم و خواندیم و تصویربرداری کردیم و منتشر می‌کنیم که انتخابات ریاست‌جمهوری ترکیه به مرحله دوم رفته هیچ وقت اوضاع برای اردوغان طی این بیش از بیست سال انقدر متزلزل نبوده واقعا شهروندان شهرهای بزرگ


audio: L7VfGEDVGIs_0087.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
دیگه اعتماد سابق رو به اردوغان ندارند و بیشتر رای اردوغان از حاشیه‌ها بوده الان که داریم با هم صحبت می‌کنیم بچه‌های تیم مورخ پیش‌بینی‌های متفاوتی از نتیجه نهایی انتخابات ترکیه دارند یه سری‌ها معتقدند اردوغان باز هم پیروز خواهد شد یه سری هم معتقدند رقیبش کمال قلیچدار اوغلو بالاخره می‌تونه اردوغان رو شکست بده این چیزیه که احتمالا


audio: L7VfGEDVGIs_0088.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
این دو رقیب هم هنوز اطمینانی ازش ندارند ولی به هر حال تا چند روز آتی مشخص خواهد شد و به نظر می‌رسه اگر اردوغان بتونه حتی این بار رو هم پیروز بشه با ادامه این وضعیت اقتصادی نه‌چندان مطلوب سال‌های اخیر در کشور ترکیه و ادامه تورم اوضاع برای جریان اردوغانیسم سخت خواهد شد


audio: L7VfGEDVGIs_0089.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
در پایان این قسمت از پادکست مورخ صمیمانه از جا برمی‌خیزیم کلاه احترام از سر برمی‌داریم و به همراه تمام تیم پادکست مورخ در مقابل شما خوبان که همراهی شما خوبان و همدلی شما ما رو در این مسیر ثابت قدم‌تر و دل گرم‌تر کرده می‌کنه و خواهد کرد چرا این رو عرض می‌کنم؟ کانال یوتوب مورخ به نشانی


audio: L7VfGEDVGIs_0091.opus
source: youtube
source_id: L7VfGEDVGIs
invalidation: VALID
text:
ده هزار سابسکرایب رو یا مشترک رو رد کرد و این باعث افتخار ماست که خوبانی چون شما باعث این افتخار بودند امید که میهمان گوش‌های نازنین شما و چشم‌های زیبای شما بمانیم و در کنار هم این مسیر رو پیش ببریم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا چند روز آتی


audio: Edm4ZqBR7m0_0001.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
نقطه‌ای که چند سال پیش مرشد و مرادش، سید جمال به دستور شاه در اونجا بازداشت و خوار و خفیف شده بود رو پیدا کرد همونجا به کمین ایستاد خاطراتش به سرعت از ذهنش می‌گذشتند خاطره‌ی روزی که با چاقویی به تعزیه‌خوانی تکیه دولت رفته بود و وقتی که داشت تو غرفه‌ها می چرخید قصد داشت با چاقوش ترورش کنه ولی احتیاط کرده بود


audio: Edm4ZqBR7m0_0002.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
خاطره‌ی روزی که پیش مرادش رفت و از ظلم و جوری که بهش شده بود گفت و گریه کرد و مرشد بهش گفته بود گریه کار کودکان است مرد زیر بار ظلمت نمی‌رود و در نهایت به یاد شب پیش افتاد که در صحن مقدس مشغول راز و نیاز بود که شنید فردا ظهر برای زیارت به حرم می آید دوباره یاد شعفی افتاد که در اون لحظه تمام وجودش رو گرفته بود


audio: Edm4ZqBR7m0_0003.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
مرد زیر بار ظلم نرفته‌ی قصه میخواست به آرزوش جامه‌ی عمل بپوشونه و موفق شد آرزوش رو عملی کرد قلب شاه قاجار، ناصرالدین شاه با گلوله‌ای که از تپانچه‌ی پنج لول یک رعیت ایرانی خارج شد، از حرکت ایستاد و سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: Edm4ZqBR7m0_0004.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
قبل از شروع، خیلی کوتاه منابع رو خدمت شما عرض کنم یک، کتاب تاریخ بیداری ایرانیان اثر ناظم‌الاسلام کرمانی دو، کتاب شرح زندگانی من اثر عبدالله مستوفی سه، کتاب قبله‌ی عالم نوشته عباس امانت و چهار، اطلاعات صفحه‌ی اینستاگرامی آقای صدرا آقاسی


audio: Edm4ZqBR7m0_0006.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
خب، اجازه بدید قبل از اینکه داستان ترور ناصرالدین شاه رو روایت کنیم و از میرزا رضای کرمانی قاتل سلطان صاحبقران، بگیم کمی تاریخ رو به عقب برگردیم و کمی از خود ناصرالدین شاه قاجار حرف بزنیم کسی که یک عده اون رو شاهی مستبد و البته بی‌لیاقت می‌دونن که برای جورکردن هزینه‌ی سفر


audio: Edm4ZqBR7m0_0007.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
به فرنگ و خوشگذرانی خودش از همون فرنگ وام می‌گرفت و عده‌ای دیگه هم ایشون رو پدر ایران مدرن میدونن کسی که ایران قبل از دورانش با ایران بعد از دورانش خیلی خیلی تفاوت داشت


audio: Edm4ZqBR7m0_0008.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
ناصرالدین میرزا، فرزند محمدشاه قاجار بود اما فرزند محبوبش نبود وقتی محمد شاه نقرس گرفت و مرد ناصرالدین میرزا 17 سالش بود و به عنوان ولیعهد در تبریز زندگی میکرد ناصرالدین میرزای ولیعهد یه برادر کوچکتر داشت به اسم عباس میرزای ملک‌آرا


audio: Edm4ZqBR7m0_0009.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
که گفته میشه بیشتر از ناصرالدین میرزا محبوب باباش بوده اما چرا ولیعهدی به ناصرالدین میرزا رسید؟ سوال قشنگیه دلیل اولش این بود که مادرش ملک جهان خانم ملقب به مهدعلیا قجر بود برعکس مادر عباس میرزای ملک‌آرا که قجر نبود از طرفی خود این خانم مهدعلیا یک خانم سیاس با درایتی بوده


audio: Edm4ZqBR7m0_0010.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
که از بچگی برای ملکه شدن اصلا تربیت شده بود و تونسته بود در مسیر جانشینی پسرش تمام موانع رو از پیش پا برداره دلیل بعدی و شاید مهمتر این اتفاق هم مسیری بود که شخص آقامحمدخان قاجار حدود 50 سال پیش از این اتفاق و سلطنت ناصرالدین میرزا در روند سلسله‌ی قاجار ترسیم کرده بود


audio: Edm4ZqBR7m0_0011.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
آقامحمدخان قاجار در وصیت نامه‌اش خطاب به جانشینش، فتحعلی شاه مسیر سلطنت رو تا سه نسل بعد از خودش مشخص کرده بود ایشون وصیت کرده بود که البته اجازه بدید اول عین کلام آقا محمدخان رو عرض کنم ایشون فرمودن که دختر میرزا محمد خان بیگلربیگی دولو را


audio: Edm4ZqBR7m0_0012.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
برای عباس میرزا که ولیعهد دولت و از طرف مادر دولو می‌باشد را بگیر تا پسرش که نام مرا بر او گذارده به محمدمیرزا نامیده می‌شود مانند پدر از دو قبیله‌ی بزرگ قاجار نسب و نژاد داشته باشد خالوی من سلیمان خان در راه دولت زحمات عمده کشیده است


audio: Edm4ZqBR7m0_0013.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
دختری از خودت به پسر او بده و به دختری که از پسر او خواهد شد اکنون نامزد محمدمیرزا کرده‌ام و پسری که از محمد میرزا خداوند خواهد داد از هر دو طرف، نبیره‌ی تو خواهد بود آنوقت همه قوانلو، همه قوانلو بله، یک مقدار البته پیچیده بود بنده الان عرض می کنم که چی بود و چی نبود؟


audio: Edm4ZqBR7m0_0015.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
حالا ساده‌ی این صحبتهایی که ایشون کرده چی میشه؟ ایشون گفته بوده که برای پسرت، عباس میرزا که نائب السلطنه‌ی تو هم هست دختر فلانی رو بگیر روی پسرش اسم منو بذار یعنی اسمش رو بذار محمدمیرزا بعد یه دخترت رو بده به پسر فلانی دختری که از اون وصلته به دنیا اومد که تو پرانتز بگم، میشه همین مهدعلیا اون رو به همسری محمدمیرزا در بیار


audio: Edm4ZqBR7m0_0016.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
اسم پسر بزرگ این دوتا رو هم بذار ناصرالدین میرزا که بشه پسر مهدعلیا که اون بالا تر ما گفتیم این ناصرالدین میرزا هم به وصیت آقامحمدخان بعد از محمدمیرزا باید میشد شاه البته آقامحمدخان به همین وصیت‌نامه اکتفا نمیکنه قبل از مرگش، هر کدوم از اعضای خاندان که میتونستند به نوعی در مسیری که چیده بود


audio: Edm4ZqBR7m0_0017.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
اختلال ایجاد کنند و در برابر فتحعلی عباس میرزا، محمد میرزا، و بعد ناصرالدین میرزا در آینده‌ی 50 ساله قد علم کنن تو پادشاهی از دم تیغ گذروند یعنی ایشون همه رو کشت و اینطوری برای پادشاهی قاجار ثبات و آرامش به بار آورد


audio: Edm4ZqBR7m0_0018.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
وقتی محمدشاه قاجار مرد مهدعلیا، کنترل قدرت رو در تهران به دست گرفت نامه‌ای به تبریز زد و نائب السلطنه، ناصرالدین میرزا رو به تهران فراخواند، پسرش جالبه که مهدعلیا چیزی حدود پنجاه روز قدرت رو در تهران در اختیار داشته درواقع ما در تاریخ 200 ساله‌ی اخیرمون


audio: Edm4ZqBR7m0_0019.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
یک مدت کوتاهی در اون ساختار به شدت واقعا مردسالار حکومت یک زن و درواقع به نوعی ملکه رو تجربه کردیم به هر حال ناصرالدین شاه از تبریز به تهران رسید و این طوری دوره‌ی حکومت 50 ساله‌ی ناصری آغاز شد ناصرالدین شاه بعد از شاپور ساسانی که 70 سال حکومت کرد


audio: Edm4ZqBR7m0_0020.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
و بعد شاه طهماسب صفوی که 54 سال حکومت کرد سومین رکورد حکومت طولانی رو در تاریخ ایرانی در اختیار داره و البته اگر نبود شلیک گلوله‌ی میرزارضای کرمانی شاید رکورد خودش رو بهبود میبخشید و شاید در مقام اول می‌ایستاد


audio: Edm4ZqBR7m0_0021.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
ناصرالدین شاه به قدرت رسید و شد سلطان صاحبقران این یعنی چی؟ گفته میشه اون زمان به هر 30 سال میگفتند یک قرن عمر حکومت ناصرالدین شاه هم که به 30 سال رسید شد سلطان صاحبقران ناصرالدین شاه در طول دوران سلطنتش سه بار به فرنگ سفر کرد به روسیه و اروپا این سفرها اگرچه امروز


audio: Edm4ZqBR7m0_0022.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
به عنوان خوش گذرونی‌های شاه در بین خیلی از اذهان ایرانی جا افتاده اما واقعیتش چیز دیگریست دلیلش رو اجازه بدید من عرض بکنم بدون ایستادن در سمت و سوی خاصی و قضاوت توجه کنیم که خیلی ساده‌ست تاریخ قاجار رو عموما سه دسته روایت کردند یا چپ‌گراها بودند که مهم ترین تاریخ‌نگارهای دوران معاصر ما هم هستند


audio: Edm4ZqBR7m0_0023.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
و اساسا چپ‌گراها با سلطنت سر سازگاری ندارند و نداشتند یا اینها بودند یا حامیان سلسله‌ی بعد از قاجار یعنی سلسله‌ی پادشاهی پهلوی بودند که خب طبعا با قجرها خوب نبودند یا تاریخ‌نگاران جمهوری اسلامی بودند که خب تکلیفشون مشخصه نتیجتا صادقانه، بیجا نیست اگر بگیم


audio: Edm4ZqBR7m0_0024.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
روایت دوران قاجار خیلی روایت دقیقی نیست اقدامات مثبت تو این دوره حذف شده عملا به اقدامات منفیش هم اونطور که بوده پرداخته نشده نتیجه، در اغلب اوقات یک روایت غیر صادق از دوران قاجار توسط مورخین به تاریخ‌دوستان منتقل شده حالا قبل از اینکه سراغ یه سری از این روایتها بریم و با هم بررسیشون کنیم


audio: Edm4ZqBR7m0_0025.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
اگر از طریق کانال یوتیوب مورخ ما رو می‌بینید یه عکسی از تبلیغ شرکت بلژیکی ویسکی بوش مایلز با حضور ناصرالدین شاه وجود داره که الان خواهید دید اون آقایی که داره در عکس برای ناصرالدین شاه شات میریزه یعنی پیک رو داره پر میکنه شاهزاده ادوارده که مال کجاست؟ مال بریتانیا می خوام بگم همه چیز اونطور نبوده که مورخین به ما انتقال دادند


audio: Edm4ZqBR7m0_0026.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
اگر هم مارو به صورت پادکست می‌شنوید یا سری به یوتیوب ما بزنید و تصویری ببینید این قسمت رو یا سری به اینستاگرام ما بزنید به همین درواقع آدرس مورخ پادکست و پست مربوط به این عکسی که عرض کردم رو ببینید


audio: Edm4ZqBR7m0_0027.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
خب، حالا یه چند تا مثال برای روایت‌های تاریخی که عمومی شده اما خیلی درست نیست، بزنیم با هم یعنی بگیم که از چی داشتیم صحبت می‌کردیم؟ کمی قبل‌تر که گفتیم خیلی صادق نبوده روایت‌ها مثلا همه‌ی ما شنیدیم که اولین قانون اساسی ایران قانون اساسی مشروطه بوده خب این قضیه خیلی کامل نیست درواقع اولین قانون اساسی رو ناصرالدین شاه قاجار نوشته


audio: Edm4ZqBR7m0_0028.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
حالا اینکه قانون مشروطیت چقدر قانون کاملتری بوده، بحث دیگریست ها یعنی عرض بنده اینه که سمت و سوی تاریخی نگیریم وسط بایستیم و دو طرف رو ببینیم قطعا مشروطه قانون اساسی کاملتری داشته اما اگر سوال این باشه که اولین قانون اساسی کی و توسط چه کسی بدعت گذاری شد؟ جواب درست ناصرالدین شاه قاجاره اولین قانون‌ها توسط ناصرالدین شاه نگارش شد اونم نه یکبار، سه بار


audio: Edm4ZqBR7m0_0029.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
یعنی ناصرالدین شاه قاجار در سه مرحله قانون اساسی نوشت و 4 رکن اصلی حکومت داری رو توش تدوین کرد چیا بود این ارکان؟ عرض میکنم


audio: Edm4ZqBR7m0_0030.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
رکن اول، هیات دولت ناصرالدین شاه برای اولین بار وزارتخانه راه‌اندازی کرد 15وزارتخانه شکل داد جالبه که یه سری از وزارتخانه‌های امروزی مثل وزارت علوم، وزارت تجارت و صنایع و وزارت خارجه هنوز هم با همون اسامی دوران ناصری مشغول فعالیت هستند


audio: Edm4ZqBR7m0_0031.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
رکن دوم، دارالشورای کبری چی بود این دارالشورای کبری؟ یک مجلس مشورتی بود به سبک مجلس سنا ناصرالدین شاه این مجلس رو از روی دست مجلس اعیان بریتانیا و مجلس تنظیمات عثمانی الگوبرداری کرده بود ناصرالدین شاه قاجار در قانونش آورده بود که وزرا باید به این دارالشورای کبری پاسخگو باشند


audio: Edm4ZqBR7m0_0032.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
رکن سوم، دیوان مظالم این هم یکی دیگه از روایت‌های ناصحیح تاریخه اینکه یکی از مطالبات مشروطه‌خواهان عدالتخانه بود کاملا درسته، اما آیا ما قبل از مشروطیت عدالت‌خانه داشتیم یا نه؟ یه چیزکی داشتیم ناصرالدین شاه دیوان مظالم رو راه انداخته بود که خودش نوعی پیشرفت محسوب می‌شد


audio: Edm4ZqBR7m0_0033.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
ریاست دیوان مظالم با خود شاه بود مردم می‌تونستن بیان و از حاکمان و شاهزاده‌ها پیش شاه شکایت کنند ناصرالدین شاه یک صندوق انتقادات هم درست کرده بود که مردم بیان توش کاغذ بندازن و شاه بخونه ما در قسمت مربوط به تاریخچه‌ی اعدام در ایران گفتیم که تا پیش از دوران ناصری هر کدوم از حکام و بزرگان و شاهزادگان اجازه‌ی اعدام کردن خلق‌الله


audio: Edm4ZqBR7m0_0034.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
یعنی دستور می‌دادند یارو رو اعدام می‌کردند این اجازه رو داشتن ولی ناصرالدین شاه این قانون رو گذاشت که حتما حکم اعدام باید به دستور شاه به اجرا در بیاد ناصرالدین شاه از خشونت اعدام‌ها هم کم کرد و فقط اعدام رو به سر بریدن و اعدام با طناب دار محدود کرد پیشنهاد میکنیم اگر ندیدید تاریخچه اعدامهای سیاسی رو در درواقع پادکست مورخ یا نشنیدید


audio: Edm4ZqBR7m0_0035.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
از طریق کانال یوتیوب مورخ ببینید و بشنوید یا از طریق کانال تلگرام مورخ یا بسترهای پادکست به صورت صوتی یا پادکست بشنوید و لذت ببرید


audio: Edm4ZqBR7m0_0036.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
و رکن چهارم قوانین ناصرالدین شاه محدود کردن اختیارات خود شاه یعنی بیراه نیست اگر بگیم استارت آرمان مشروطیت با اقدام خود ناصرالدین شاه زده شده بود شاه یک سری از اختیارات خودش رو به وزارتخانه‌ها و دارالشورای کبری واگذار کرده بود مثلا گفته بود اگر اموری قانونی باشه و به یک وزارتخانه‌ای مربوط باشه


audio: Edm4ZqBR7m0_0037.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
ولی بدون اطلاع و نظر وزیر به شاه مستقیم بیاد ارجاع داده بشه یعنی اول نرفته باشه وزارتخانه‌ی مربوطه شاه بدون نظر اون امر رو رد میکنه و میسپاره به وزارتخانه‌ش یعنی میگه برو پیش مدیر مربوطش دیگه اصلا به ماچه؟ اینجا چیکار میکنی؟ عجیبه‌ها یا مثلا گفته بود مسائل کلان کشوری به شاه مربوطه شاه در مسائل جزئی دخالتی نداره یا مثلا نوشته بود قوانین موضوعه من تو پرانتز عرض کنم


audio: Edm4ZqBR7m0_0038.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
موضوعه یعنی همون قوانینی که در مجلس درواقع قراره تصویب بشه و به کار برده بشه نوشته بود قوانین موضوعه‌ی مربوط به دولت و ملت توسط شاه نوشته نمی‌شود از این به بعد مجلس اونها رو می نویسه اگر از یوتوب ما رو میبینید این هم که خواهید دید تصویریست از صندوق انتقاداتی که در میدان ارک تهران قرار داشت و ملت توش نامه مینداختن که شاه بخونه


audio: Edm4ZqBR7m0_0039.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
خب، خوبه یه سری از اقدامات جزئی‌تری که در دوران ناصرالدین شاه قاجار اتفاق افتاده رو هم بهش اشاره کنیم به طور مثال، اعدام علی محمد باب کسی که رهبر فرقه‌ی بابیه بود و ابتدا اعلام کرده بود امام زمانه و بعدها هم آیین بهاییت از دل همین بابیه در اومد درواقع ناصرالدین شاه زمانی که نائب‌السلطنه بود


audio: Edm4ZqBR7m0_0040.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
و در تبریز زندگی می کرد و حکمرانی میکرد البته یکبار جون علی‌محمد باب رو نجات میده یعنی اعلام میکنه که آقا علی محمد مجنونه، که علمای اسلام بی‌خیال جونش بشن درواقع دلیلش چی بوده؟ این بوده که از شورش بابی‌ها می‌ترسیده ایشون بعدها و در زمانی که دیگه شاه شده بود ناصرالدین و امیرکبیر هم شده بود صدراعظمش


audio: Edm4ZqBR7m0_0041.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
به دلیل اینکه قائله‌ی بابیه خیلی طولانی شده بود و بابی‌ها گسترده‌تر شده بودند امیرکبیر دستور قتل یا درواقع اعدام علی‌محمد باب رو از شاه میگیره بعد هم بابی‌ها اقدام به ترور ناصرالدین شاه میکنن که البته موفقیت آمیز نبوده و اینجا بوده که شاه شروع میکنه به اعدام گسترده بابی‌ها در تهران


audio: Edm4ZqBR7m0_0042.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
در دوره‌ی ناصرالدین شاه دارالفنون یا اولین دانشگاه ایران هم تاسیس میشه ناصرالدین شاه اسم دارالفنون رو از روی اسم دانشگاه پلی‌تکنیک عثمانی برداشت و بومی‌سازیش کرد عملا و با همت صدراعظمش یعنی امیرکبیر این دانشگاه رو راه‌اندازی کرد در دوره‌ی ناصرالدین شاه دومین روزنامه‌ی ایران هم منتشر میشه


audio: Edm4ZqBR7m0_0043.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
خیلی‌ها فکر میکنن که اولین روزنامه‌ی ایران وقایع الاتفاقیه بوده که در دوران ناصری و به همت امیرکبیر منتشر شده که البته این هم باور غلطیست اولین روزنامه کاغذاخبار بود که در دوره‌ی محمدشاه منتشر شد از اقدامات دیگه‌ی ناصرالدین شاه هم میشه اشاره کرد به اینکه اولین موزه‌ی ایران هم توسط ایشون افتتاح شد


audio: Edm4ZqBR7m0_0044.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
ناصرالدین شاه در سفر فرنگ با موزه آشنا شد و اومد در ایران موزه راه انداخت و یه سری از جواهرات سلطنتی که در اختیار پادشاه بود رو ملی اعلام کرد و گذاشت توی موزه که ملت برن ببینن


audio: Edm4ZqBR7m0_0045.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
اقدام دیگه‌ی ناصرالدین شاه تاسیس اولین تلگرافخانه در تهران و تاسیس اولین دبستان‌های مدرن بوده ما در قسمت مربوط به مدارس دخترانه در ایران راجع به این موضوع در پادکست مورخ مفصل صحبت کردیم که اگر ندیدید یا نشنیدید پیشنهاد میکنم حتما از طریق یوتیوب مورخ ببینید و بشنوید یا از طریق تلگرام مورخ و پادگیرها


audio: Edm4ZqBR7m0_0046.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
به صورت پادکست و صوتی بشنوید و لذت ببرید اولین اسکناس هم در دوره ناصرالدین شاه چاپ می‌شه اولین سالن تئاتر بزرگ ایران هم که همون تکیه دولت باشه توسط ناصرالدین شاه و تحت تاثیر سالن‌های تئاتر فرنگی ساخته شد ایشون باز هم اولین داره اولین بنای مدرن و پنج طبقه رو هم ناصرالدین شاه قاجار به سبک اروپایی‌ها در تهران ساخت


audio: Edm4ZqBR7m0_0047.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
که همون شمس‌العماره میشه در کاخ گلستان و اولین فراموشخانه هم کار ایشونه یا همون لژ فراماسونری توسط ناصرالدین شاه در ایران تاسیس میشه و خود شاه هم مدتی عضوش بوده


audio: Edm4ZqBR7m0_0048.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
قراردادهای مهمی هم در دوران ناصرالدین شاه در ایران منعقد شد قراردادهایی که حالا به عنوان خیانت البته ازشون یاد میشه اما واقعیتش اینه که به نوعی قرارداد سرمایه گذاری بوده اون زمان یکیش قرارداد رویتر بود که البته توسط روحانیون در همون نطفه خفه شد و هیچ وقت اجرایی نشد البته که یک نتیجه‌ای داشت


audio: Edm4ZqBR7m0_0049.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
اولین خط آهن ایران هم در دوران ناصرالدین شاه بنا شد خط آهنی که قرار بود تحت قرارداد رویتر کشیده بشه البته ولی خب قرارداد ملغی شد و خط آهن که در اون قرارداد بود کامل نشد طبیعتا جالبه که کلمه‌ی راه‌آهن از ابداعات شخص ناصرالدین شاه بوده ما الان می‌دونیم که رضا شاه پهلوی کسی بوده که راه آهن رو به ایران آورده


audio: Edm4ZqBR7m0_0050.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
که این مطلب واقعا حالا خداوکیلی خیلی صحیح نیست دیگه رضا شاه راه آهن رو بسیار گسترش داد و توسعه داد و بسیار مدیونیم بهش، خدمت کرد ولی اگر سوال این باشه که اولین بار کی و کجا راه آهن در ایران ورود کرد؟ اولین بار این تکنولوژی در زمان ناصرالدین شاه به ایران رسید ناصرالدین شاه قاجار اولین راه‌آهن ایران رو بین تهران و شاه عبدالعظیم توسط متخصصین اتریشی راه‌اندازی کرد


audio: Edm4ZqBR7m0_0051.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
قرارداد رژی یا قرارداد انحصار تنباکو هم یکی دیگه از قراردادهای دوره‌ی ناصری بوده که نتیجش میشه فتوای میرزای شیرازی و شورش مردم تهران که بحثیست مفصل یکی دیگه از اقدامات مهم ناصرالدین شاه که شاید همه‌ی ما بیشتر اون دوران رو به این اتفاق بشناسیم هم اختلاف شاه با امیرکبیر و بعد هم تبعید و قتل این صدراعظم حکومت بود


audio: Edm4ZqBR7m0_0052.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
میرزامحمدتقی‌خان فراهانی یا همون امیرکبیر یک فرد باکفایت بود که اگرچه اشراف زاده نبود ولی ناصرالدین شاه بهش فضا داد تا رشد کنه و به صدراعظمی برسه و حتی خواهر خودش رو هم به عقد امیرکبیر درآورد که این صدراعظمی سه سال بیشتر دوام نیاورد و شد آنچه که همه ازش خبر داریم هرچند اختلاف شاه و امیرکبیر هم


audio: Edm4ZqBR7m0_0053.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
جزئیاتی داره که شاید یک روزی در یک قسمت دیگری از پادکست مورخ شرحش دادیم خدمت شما اگر دوست دارید راجع بهش بدونید برای ما کامنت کنید الان که ما حتما بسازیم و تقدیم حضور کنیم


audio: Edm4ZqBR7m0_0054.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
اینها بخشی از رویدادهای مهم اجتماعی و سیاسی عصر ناصری بود از طرفی دوران ناصرالدین شاه عصر شکوفایی هنر و ادبیات و روشنفکری هم بود شاه عاشق موسیقی بود پس آقای علی‌اکبر فراهانی و پسرهاش از فراهان به دربار شاه اومدن و اونجا تونستن کار کنن و نتیجش چی شد؟


audio: Edm4ZqBR7m0_0055.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
شد موسیقی دستگاهی ایران که ما امروز می‌شناسیم خود ناصرالدین شاه هم هنرمند بود خطاط بود ایشون و نقاش عاشق عکاسی هم بود و اولین دوربین عکاسی هم چند سال بعد از اختراع این دستگاه توسط ناصرالدین شاه به ایران اومد و خود شاه هم یکی از اولین عکاسان تاریخ ایرانه ناصرالدین شاه به نمایش و تعزیه‌خوانی هم علاقه داشت


audio: Edm4ZqBR7m0_0056.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
و این هنر در همین دوران بود که یه رشد جدی کرد اولین آثار نمایشی و داستانی اروپایی هم خیلی مهمه، در همین دوران به فارسی ترجمه میشه ناصرالدین شاه اولین مقام ایرانی بود که خاطرات روزانه نوشت همینطور ناصرالدین شاه طبع شعر هم داشت و با شعرای بزرگی از جمله فروغی بسطامی و قاآنی شیرازی دمخور بود


audio: Edm4ZqBR7m0_0057.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
یه دیوان شعر هم البته داره ناصرالدین شاه یه شعر مشهور هم منتسب به ناصرالدین شاه هست که خیلی از ما قطعا شنیدیم


audio: Edm4ZqBR7m0_0060.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
یکی دیگه از اولین‌های دوران ناصرالدین شاه اولین بیانیه‌ی عمومی یک پادشاه خطاب به مردم ایران بود داستان چی بود؟ این بود که بعد از نادرشاه افشار انگلیس‌ها هرات رو از ایران جدا کردند این وضعیت تا دوران ناصرالدین شاه ادامه داشت و ناصرالدین شاه رفت هرات رو پس گرفت ولی انگلیس‌ها از اونور حمله کردن بوشهر رو تسخیر کردن


audio: Edm4ZqBR7m0_0061.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
و گفتند آقا ول کن تا ول کنم این گفت چیو؟ اون گفت هرات رو اون گفت چیو؟ این گفت بوشهر رو نتیجه، ناصرالدین شاه ول کرد اما دلایلش بابت ول کردن و اخذ این تصمیم رو در یک بیانیه‌ای خطاب به مردم ایران اعلام کرد


audio: Edm4ZqBR7m0_0062.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
ناصرالدین شاه البته پر از حواشی هم بوده داستان حرمسرای ناصری و سرسره‌ی معروف داستان ملیجک دوم که شاه خیلی دوسش داشته داستان گربه‌ی شاه، ببری خان که عشق شاه بوده انقدر شاه عاشق ببری خان بوده که زن‌های شاه توطئه میکنن مسمومش میکنن و میکشن زبون بسته رو ناصرالدین عاشق شکار هم بوده


audio: Edm4ZqBR7m0_0063.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
اما با همه‌ی این پیشرفت‌ها و حواشی بامزه‌ای که گفتیم ناصرالدین شاه خیلی شاه محبوبی نبوده چرا؟ عرض میکنم در عصر ناصری، جامعه‌ی ایران داشت متاثر از پیشرفت غرب پیشرفت میکرد کم کم شاید یکی از دلایل اینکه ما روشنفکرانی مثل میرزا ملکم خان عبدالرحیم طالبوف تبریزی


audio: Edm4ZqBR7m0_0064.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
یا بعدها میرزا فتحعلی آخوندزاده و میرزا حسن رشدیه رو در همین عصر داریم اقدامات خود شاه بوده البته که شاه و روشنفکران روی هم تاثیر می‌ذاشتن ولی خب به نظر می‌رسه تاثیرپذیری ناصرالدین شاه به اندازه‌ی کافی نبود چرا که عصر ناصری هم دورانی بود پر از خفقان


audio: Edm4ZqBR7m0_0065.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
پسرهای ناصرالدین شاه یعنی ظل‌السلطان و کامران میرزای نائب‌السلطنه که در دوران ناصری حاکمان اصفهان و تهران بودند خیلی حاکمان عادلی نبودند در اعترافات میرزارضای کرمانی قاتل ناصرالدین شاه هم اومده که یکی از دلایلش برای ترور شاه ظلم و ستمی بود که از طرف ظل‌السلطان برش رفته بود


audio: Edm4ZqBR7m0_0066.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
به نظر می‌رسه شاه هم از وضعیت ناعادلانه‌ای که در ایران حاکم بوده خبر داشته و در اواخر عمرش قصدش این بوده که دست به یک اصلاحاتی بزنه که خب ترور میشه و چه خوش سلیقه است گلچین روزگار و خلاصه اصلاحات مد نظر ناصرالدین شاه معلق باقی میمونه


audio: Edm4ZqBR7m0_0067.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
حالا از کجا معلوم که میخواسته اصلاحات کنه آقای ناصرالدین شاه؟ دوست‌علی‌خان معیرالممالک نوه‌ی دختری ناصرالدین شاه که یکی از مهم‌ترین تاریخ‌نگاران دوره‌ی ناصرالدین شاهه گزارشی از دیدار حاج سیاح از روشنفکران عصر ناصری نوشته که طی این دیدار، شاه به سیاح میگه که شنیدم که هم‌مسلکت ملکم


audio: Edm4ZqBR7m0_0070.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
در روزنامه‌ی قانون از لزوم آزادی و برقراری آیین مشروطه در ایران نوشته است از قول من به او بگو به اندازه‌ی تو و امثال تو عقل و شعور دارم تواریخ را هم خوانده‌ام و از اوضاع دنیا آگاهم نیک می‌دانم که ترقی کامل مملکت بسته به آزادیست


audio: Edm4ZqBR7m0_0071.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
ولی دادن آزادی به مردمی نادان و بی‌سواد و رها کردن عنان اراذل و اوباش تیغ در کف زنگی مست نهادن است و امنیت و آرامش مملکت را به خطر انداختن مخصوصا به او بگو که این فضولی‌ها را کنار بگذارد و مطمئن باشد روزی که تشخیص دهم مردم


audio: Edm4ZqBR7m0_0072.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
شایستگی داشتن حکومت مشروطه و لیاقت استفاده از آزادی را دارند اگر لازم باشد از تاج و تخت نیز می‌گذرم و مشروطه را به آنان ارزانی می‌دارم


audio: Edm4ZqBR7m0_0073.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
بله، جدال بین آزادی و دمکراسی با چی؟ با امنیت هنوز هم این جدال پابرجاست امروزها که کدوم یکی بر کدوم یکی مقدمه خلاصه شاه توی همچین افکاری داشته سیر میکرده که یهو، بنگ، ترور می‌شه به دست کی؟ میرزارضای کرمانی دلایل مختلفی برای ترور ناصرالدین شاه


audio: Edm4ZqBR7m0_0074.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
برمی‌شمارند مورخین بعضی‌ها مثل آقای عبدالله مستوفی می‌گن میرزارضا تحت ظلم کامران میرزا و ظل السلطان و اطرافیان اینها بوده و اومده انتقام شخصیش رو گرفته بعضی‌ها هم می‌گن اصلا درباریان در درواقع این قتل نقش داشتن و تحریک کردن میرزارضا رو چرا؟ چون از اصلاحات احتمالی ناصرالدین شاه ترس داشتند یعنی دارم شعر میگم


audio: Edm4ZqBR7m0_0075.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
درباریان نقش داشتن چون از اصلاحات ترس داشتن بگذریم، برگردیم به نثر یه سری هم معتقدند که میرزا پیرو فرقه‌ی بابیه بوده و انتقام علی‌محمد باب و سایر کشته‌شده‌های بابی رو گرفته اما به نظر میرسه دلیل اصلی ترور ناصرالدین شاه به دست میرزارضای کرمانی همونی باشه که در اعترافاتش اومده و مکتوب هم شده در تاریخ میرزارضا، شاه رو به خاطر


audio: Edm4ZqBR7m0_0077.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
ما در رابطه با سیدجمال‌الدین اسدآبادی در قسمت مربوط به تاریخ طالبان گفتیم که یک سری ها معتقدند ایرانیست اصلیتش و یه سریا معتقدند افغانستانیست اصلیتش اونجا توضیح دادیم که سیدجمال‌الدین به‌نوعی پدر معنوی بنیادگرایی اسلامیه یعنی چی؟ ایشون معتقد بوده که باید یک حکومت واحد اسلامی شکل داد و اینطوری در برابر هژمونی غرب


audio: Edm4ZqBR7m0_0078.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
یک هژمونی اسلامی درست کرد درواقع بازگشت به مناسبات صدر اسلام وضعیتی بود که مطلوب سیدجمال‌الدین بود پیشنهاد میکنم حتما قسمت طالبان رو در پادکست مورخ باز پیشنهاد میکنم الزاما تصویری ببینید از طریق کانال یوتیوب مورخ میرزارضا هم از مریدان سیدجمال‌الدین بود در متن اعترافات میرزارضای کرمانی


audio: Edm4ZqBR7m0_0079.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
چنین مضامینی آمده ایشون نوشته که شما دیدید که وقتی سیدجمال‌الدین که تمام علما و فیلسوفان جهان لیاقت نوکری او را ندارند به تهران و به حرم شاه عبدالعظیم آمد تمام مردم برای زیارتش شتافتند ایشان تخم این آگاهی را در مزرعه‌ی قلوب مردم کاشتند


audio: Edm4ZqBR7m0_0080.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
مردم زیادی حالا از کرده‌ی من خوشحالند ولی به ولله که به جز خودم و سید هیچ کس از نیت من خبر نداشت سید هم که الان در استانبول است و دستتان به او نمی‌رسد بعد هم ایشون توضیح می‌ده که سید، یعنی سیدجمال‌الدین و سلطان عثمانی با هم دیدار کردند سلطان، صورت سید رو بوسیده و سید هم بعد هم سید تعهد داده


audio: Edm4ZqBR7m0_0081.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
تمام ملت‌های اسلام رو تحت خلافت سلطان متحد کنه تا هیچ یک از دول روی زمین زورشون به مسلمانان نرسه انشاالله سید میگفته باید اختلافات لفظی علی و عمر رو کنار گذاشت اما این وسط قدرت ناصرالدین شاه که به واسطه‌ی طول سلطنتش اقتداری پیدا کرده بود، مزاحم بود و سلطان چی کار می‌کنه؟ به سید میگه که هر کاری میتونی بکن سید چی‌کار میکنه؟


audio: Edm4ZqBR7m0_0082.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
به میرزا میگه هر کاری میتونی بکن میرزا چی کار میکنه؟ هر کاری میتونه میکنه هرچند این اواخر نظر سید، یعنی جمال‌الدین نسبت به سلطان عثمانی برگشته بوده و سید معتقد بوده این مرد یعنی سلطان، مالیخولیا داره اگرچه چاره‌ای هم نیست و فقط میشه مسلمانان رو زیر چتر سلطان عثمانی متحد کرد حتی اگر مالیخولیا داشته باشه


audio: Edm4ZqBR7m0_0083.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
شاه کشته شد اما امین‌السلطان، صدراعظم وقت اجازه نداد مردم خبردار بشن و اول اعلام کرد شاه زنده است و گلوله خورده به پاش اما چند روز که گذشت چاره‌ای جز اعلام خبر نبود به مردم خبر دادند که شاه کشته شده واکنش مردم چی بود؟ به قصابی‌ها و نانوایی‌ها هجوم بردند و شروع به احتکار کردند


audio: Edm4ZqBR7m0_0084.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
چرا؟ از ترس اینکه مبادا قحطی شروع بشه قرار میشه نائب‌السلطنه، میرزامظفر که بعدا میشه مظفرالدین شاه قاجار پاشه بیاد تهران نائب‌السلطنه اما از تبریز نمیومده تهران می‌گفته آقا چرا نمیای؟ می‌گفته آقا الان سال 1313 قمریه دو تا 13 بغل همه، شومه، من نمیام بنابراین ما باید صبر کنیم تا محرم 1314 که بیایم


audio: Edm4ZqBR7m0_0085.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
هرچند البته نهایتا پامیشه میاد تهران و تاجگذاری میکنه و اگرچه در ابتدا هم نمیخواسته میرزارضای کرمانی رو اعدام کنه تحت فشار علما مجبور میشه دستور اعدام رو صادر کنه مظفرالدین شاه میگفت اعدام این آدم التیام قلب من نیست و اگر بخوام انتقام بکشم باید تمام اهالی کرمان رو اعدام کنم هرچند هیچکس خبردار نشد که چرا مظفرالدین شاه


audio: Edm4ZqBR7m0_0086.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
در اعدام میرزارضای کرمانی تعلل می‌کرد و همین باعث شده بود یه سری تئوری توطئه هم مطرح بشه که چی؟ مظفرالدین میرزا از داستان ترور با خبر بوده که خب باز هم به نظر خیلی درست نمیاد


audio: Edm4ZqBR7m0_0087.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
قبله‌ی عالم، سلطان صاحبقران و ناصرالدین شاه قاجار با شلیک میرزارضای کرمانی این شخص تبدیل به شاه شهید شد ترور ناصرالدین شاه به‌نوعی سرآغاز جنبش انقلابی مشروطه‌خواهی در ایران بود قدرت مطلق زمانه از میان برداشته شده بود و وقتش بود روشنفکران دست به کار بشن و 10 سال بعد از این ترور


audio: Edm4ZqBR7m0_0088.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
و در آخرین روزهای زندگی مظفرالدین شاه فرمان مشروطیت به امضای شاه رسید و برگ جدیدی در تاریخ این مملکت تاریخی ورق خورد میرزارضای کرمانی شاهی رو کشت که اگرچه مستبد بود، اما متجدد هم بود اگرچه با گسترش آزادی‌های سیاسی چندان همدل نبود


audio: Edm4ZqBR7m0_0089.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
و مثل سایر شاهان قاجار خیلی تحت تاثیر روحانیون بود اما به توسعه‌ی اجتماعی و توسعه‌ی فرهنگی و هنری و زیرساختی مملکت، حسابی توجه می‌کرد دوران ناصری حتما یکی از مهمترین ادوار تاریخ این مرز و بومه زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم


audio: Edm4ZqBR7m0_0090.opus
source: youtube
source_id: Edm4ZqBR7m0
invalidation: VALID
text:
این اپیزود هم به همت تیم پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و می‌بینمتون


audio: KuEYzElgWb4_0002.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
نیاوران، بلندی‌های جمال‌آباد، خانه‌ای بزرگ میهمان وارد می‌شود صاحب‌خانه به استقبال میهمانش می‌آید میهمان رفیق اوست، او به استقبال رفیق شفیقش می‌رود میهمان اما سر کیف نیست او برگه‌ای به صاحب خانه می‌دهد غلامحسین اینو دیشب سرودم برا رضا رضا محجوبی که از پیشمون رفت بخون ببین چطوره برا اجرا؟


audio: KuEYzElgWb4_0003.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
غلامحسین شروع به خواندن کرد همه شب نالم چو نی که غمی دارم دل و جان بردی اما نشدی یارم غلامحسین با ذوق به میهمانش نگاه می‌کند این ترانه رو باید بدیم به داداش مرتضی داداش رضا محجوبی خدابیامرز، اون باید براش آهنگ بسازه فوق‌العاده‌س پسر فوق‌العاده دیگر بار با ذوق به کاغذ نگاه می‌کند ادامه می‌دهد


audio: KuEYzElgWb4_0004.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
با ما بودی بی ما رفتی چو بوی گل به کجا رفتی؟ تنها ماندم، تنها رفتی اشک از چشمان میهمان سرازیر می‌شود خود، او زیر لب ادامه‌ی شعر را زمزمه می‌کند چو کاروان رود، فغانم از زمین بر آسمان رود دور از یارم خون می‌بارم


audio: KuEYzElgWb4_0005.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
غلامحسین صاحب‌خانه نتیجه‌ی محمدشاه قاجار بود یک شازده‌ی قجری، ابهتی داشت، پر از غرور غرور اما پیش داغ رفیق کم آورد بغض راه گلویش را بست او اما خوب می‌دانست مخاطب اشعار نه رفیق تازه رفته‌شان رضا محجوبی، که ناگهان بغض به چشمانش راه پیدا کرد چشم‌خانه‌ش گرم شد دست رفیقش، میهمانش را گرفت فشرد


audio: KuEYzElgWb4_0006.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
گفت رهاش کن تو رو به هر کی می‌پرستی رهاش کن رهی تو کوه استعدادی پسر تو رگ تو، خون و شعر با هم جریان داره رهی بگذر بگذر از این عشق شکست خورده میمهان با چشمان ترش نگاهی به میزبان شفیقش انداخت لحظاتی خیره ماند و گفت تو رگای من شعر و خون جاریه و حسرت حسرت عشق مریم غلامحسین


audio: KuEYzElgWb4_0007.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
این شعرها فرزندای حسرت منن شاعر داستان ما، میهمان آن شب شاید می‌خواست و خواست رها کند خود را اما آیا می‌توان عشق را رها کرد؟ میهمان داستان یکی از اضلاع یک مثلث عشقی بود این کار را سخت‌تر می‌کرد یک مثلث عشقی او یکی از اضلاع تاریخی‌ترین مثلث عشقی معاصر ما بود خود، او ضلعی بود که به چشم سر


audio: KuEYzElgWb4_0008.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
عشق آرمانی و سیاسی دو ضلع دیگر مثلث را می‌دید و ذره ذره آب می‌شد و سوال این سه نفر، سه ضلع مثلث چه کسانی بودند؟ چه سرگذشتی داشتند؟ از کجا آمدند؟ بهر چه؟ به کجا رفتند؟ بهر چه؟ ما در این قسمت از مورخ و در دقایق آتی به این سوالات پاسخ خواهیم داد بنابراین خانم‌ها آقایان این شما و این یک مثلث ایرانی از جنس عشق، ادب و سیاست


audio: KuEYzElgWb4_0012.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
اینجا یک نکته رو یادآوری کنم ما در بیش از هشت سال گذشته به لطف بودن شما در تیم مورخ راوی روزگار بودیم شیرینی و تلخی روزگار را روایت کردیم اما امروز زمان آن رسیده است که راوی روزگار به شهر آید بنابراین وعده‌ی دیدار ما و شما در اجرای زنده‌ی مورخ نفس به نفس


audio: KuEYzElgWb4_0015.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
گفتگویی که این قسمت رو باهاش آغاز کردیم یک فضای نمایشی بود و البته خیالی بین غلامحسین بنان و رهی معیری شاعر گرچه ذات داستان خیالی نیست و چراشو عرض خواهم کرد در ادامه این که چطور تصنیف کاروان به بنان سپرده شد برای اجرا؟ قطعا زوایایی دارد و ما و شما و تاریخ از آن بی‌خبریم اما


audio: KuEYzElgWb4_0016.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
در تاریخ ثبت شده است که رهی معیری تا پایان عمر صفحه‌ی تصنیف کاروان رو با صدای غلامحسین بنان مدام گوش می‌داد و به یاد عشقش مریم، مریم فیروز زار زار گریه می‌کرد حال این که مریم کیست و از کجا می‌آید و به کجا رفت؟ بحث مفصلیست و موضوع دفایقی آتی ماست


audio: KuEYzElgWb4_0023.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
رهی معیری او زاده‌ی 1288 بود و بنان متولد 1290 هر دو متولد دهمین روز از اردیبهشت ماه بودند رفیق بزرگ اما چنان خرد شد که تنها همدردی رفیق کوچک آرامش می‌کرد همدردی او عیان او را آرام می‌کرد اما در خلوت صدای آسمانی رفیق کوچک، غلامحسین بنان آرامش رهی رو مشوش می‌کرد هر شب مشوش می‌کرد


audio: KuEYzElgWb4_0025.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
مریم فیروز که بود که رهی همه شب با غمش می‌نالید؟ ضلع دوم مثلث که بود؟ عرض می‌کنم مریم چرا با ناز؟ تو با افسون و لبخندی به جانم شعله افکندی؟ مسعود بهنود در کتاب سه زن رفته سراغ سرگذشت زندگی سه تن از تاثیرگذارترین زنان تاریخ معاصر ما


audio: KuEYzElgWb4_0028.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
دختر شاعر عبدالحسین خان تیمورتاش و سوم مرم فیروز، مریم داستان ما مریم کسی‌ست که در آن عصر عصری که فضای سیاسی ایران زمین مطلقا مردسالار بود اینقدر تاثیرگذار شد که نامش کنار اسم خواهر شاه نگاشته شد ماندگار شد


audio: KuEYzElgWb4_0030.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
در یک خانواده‌ی عجیب غریب در کرمانشاه چرا عجیب غریب؟ عرض می‌کنم پدر مریم یکی از سیاسیون تاثیرگذار تاریخ قجرها بود کسی که برای شما خوبان ناآشنا نیست پیش از این در مورخ از او صحبت کردیم مفصل جناب عبدالحسین خان فرمانفرما یک قسمت مفصل به او پرداختیم، به او و اقداماتش و بسیار مکمل خوبیست پیشنهاد می‌کنم حتما ببینید از یوتیوب مورخ


audio: KuEYzElgWb4_0032.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
اینقدر تاثیرگذار بود این آدم یه جورایی دیدن اون قسمت مکمل به این سوال کمک می‌کنه که چرا عجیب غریب بود؟ خانواده‌ی مریم فیروز به‌هرحال بسیاری از فرزندان جناب فرمانفرما در ادامه‌ی زندگیشون سرنوشت‌های عجیبی رو تجربه کردن و البته تاثیر خودشون رو هم بر تاریخ این مملکت گذاشتند در بین این فرزندان شازده‌ی نامدار قجری و نواده‌ی عباس میرزا اما دو نفر از دیگران بیشتر به شهرت رسیدند


audio: KuEYzElgWb4_0033.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
اول نصرت‌الدوله‌ی فیروز بود که از طرفداران رضاشاه بود و البته بیش از این نقل کردیم که مزد این طرفداریش شد قتل فجیع ایشون نزدیک سمنان قتلی که در تاریخ آمده با اشاره‌ی رضاشاه اتفاق افتاد دومین فرزند مشهور عبدالحسین فرمانفرما هم همین مریم خانم فیروز بود که سال‌ها پس از برادرش هم امکان زندگی داشت زندگی کرد برای خودش و البته تبدیل شد به یکی از مشهورترین زنان تاریخ معاصر ما


audio: KuEYzElgWb4_0037.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
در شرایطی که سایه‌ی شوم جنگ جهانی بر سر ایران افتاده بود حکومت مرکزی عملا وجود خارجی نداشت پدر مریم عبدالحسین خان که آشکارا از سیاست بریتانیا حمایت می‌کرد اون زمان چند صباحی نخست‌وزیر هم شد اما دولتش مستعجل بود رقابت‌های پشت پرده و رغبت نداشتن شاه قاجار زمان احمد شاه قاجار به او باعث شد دولتش خیلی زود از معرکه بره بیرون


audio: KuEYzElgWb4_0038.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
دقیقا مثل نخست‌وزیران قبل از خودش و البته بعد از خودش دولت او هم از گردونه خارج شد با این حال خاندان فرمانفرما همواره بر خر مراد سوار بودند با این که نخست‌وزیر نبود ایشون دیگه در قسمت فرمانفرما بنده مفصل عرض کردم چرا همچنان بر خر مراد سوار بودند و چه کردند در ادامه اما خلاصه از اون قسمت کمی روایت خواهم کرد


audio: KuEYzElgWb4_0040.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
عبدالحسین خان فرمانفرما پدری مستبد بود اما اعتقاد داشت دخترهای من باید تحصیل کنن به همین جهت دخترش معلم سرخونه داشت اون زمان نتیجه؟ مریم تا پنجم ابتدایی تو خونه درس خوند از همون کودکی نشون داد که بسیار دختر باهوشیست نگاه دقیقش به مسائل بسیار معلم سرخونه‌شو تحت تاثیر قرار داد بین معلم و مریم کوچولو البته فراغ افتاد، چرا؟ خانواده‌ی فرمانفرما برگشتن تهران


audio: KuEYzElgWb4_0041.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
و مریم هم طبعا باهاشون برگشت پایتخت در ادامه همون نگاه پدر وجود داشت که باید دختر من سواد داشته باشه نتیجه چه شد؟ مریم فیروز رفت مدرسه‌ی ناموس و در ادامه مدرسه‌ی ژاندارک اینجا یک نقطه‌ی عطفه در زندگی او مریم داستان ما اینجا شد شاگرد خانم صدیقه دولت آبادی کسی که نه تنها در زمینه‌ی تحصیل دختران در ایران تاثیر ویژه‌ای گذاشت


audio: KuEYzElgWb4_0042.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
بلکه اون زمان از مهمترین زنان فعال مشروطه بود و در همین راستا انجمن زنان مخدرات وطن رو هم پایه‌گذاری کرده بود فرصت نازک شدن نیست روی خانم صدیقه دولت‌آبادی اما در این حد خلاصه عرض کنم او یکی از اولین فعالان زن ایران بود و اولین کسی بود که یک نشریه در حوزه‌ی زنان به زبان پارسی اصلا منتشر کرد اسمش هم گذاشته بود زبان زنان در ادامه خانم دولت‌آبادی در زمینه‌ی کشف حجاب هم


audio: KuEYzElgWb4_0043.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
با رضاشاه پهلوی همکاری کرد و و و بسیار اقدامات دیگر داشت خانم صدیقه دولت آبادی و مخلص کلام گویا او آدم حسابی مملکت بود


audio: KuEYzElgWb4_0044.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
مریم روز به روز بزرگ‌تر می‌شد و روز به روز تاثیرپذیریش از معلمش صدیقه خانم دولت آبادی بیشتر و بیشتر نتیجه‌ی این تاثیرپذیری چه بود؟ مریم گرایش ویژه‌ای پیدا کرد به پررنگ کردن نقش زنان در جامعه یه مثالی از این خانم دولت‌آبادی یادم اومد بد نیست بهش اشاره کنیم یعنی حیفه بهش اشاره نکنیم خانم دولت آبادی در وصیتش نوشته بود هیچ زنی با حجاب در مراسم ختم من حق شرکت ندارد


audio: KuEYzElgWb4_0045.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
همچین آدمی بود ایشون و مریم فیروز هم شاگرد همچین آدمی بنابراین شما حدیث مفصل بخوان از مجمل خانم دولت‌آبادی برگردیم به خانواده‌ی فیروز نگاه سفت و سخت و سنتی پدر حقوق زنان و اینا .چی میگی؟ دختر باید ازدواج کنه، سواد داری داشته باش چند سالته؟ باید ازدواج کنی نتیجه؟ مریم شانزده ساله به اجبار پدر، به خواست پدر ازدواج کرد اونم یه ازدواج سیاسی، شوهرش کی بود؟


audio: KuEYzElgWb4_0046.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
عباسقلی اسفندیاری فرزند محتشم السلطنه این آقای محتشم‌السلطنه کی بود؟ رئیس مجلس شورای ملی وقت آقای داماد بیست و دو سال بزرگتر بود از مریم فیروز چی تو سر فرمانفرما بود؟ قضاوت با شما که به این کودک همسری اصرار داشت گرچه متاسفانه امروز هم هستند کسانی که شبیه ایشون فکر می‌کنن و عمل می‌کنن پرانتز مثالش رو عرض کنم می‌شناسم کسی را که چون قانون اجازه نمی‌دهد


audio: KuEYzElgWb4_0047.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
عقد دفتری کرده دخترشو هنوز تو قانون ثبت نشده اجازه نمیده دختر سیزده ساله رو عقد کرده به‌هرحال تاریخ بهترین معلم‌هاست در نهایت مریم فیروز هم به این شکل ازدواج می‌کنه سریعا هم وارد فرایند فرزندآوریش می‌کنن شما بشنو فرایند جوجه کشی از کودک همسری که آوردن توی مرغداری افسانه و افسر اسفندیاری حاصل این ازدواج زوری بودن به هر جهت


audio: KuEYzElgWb4_0048.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
با این حال، با این که مادر شد خانم مریم فیروز اختلاف سنی مریم و عباسقلی خان شوهرش به قدری زیاد بود که این زوج نوشکفته هیچ تفاهمی با هم نداشتن البته داماد خیلی نوشکفته نبود جا افتاده بود این یکی حالا کار نداریم نتیجه‌ی نبود تفاهم در زندگی مشترک چه شد؟ وایسادن پدره سرشو بذاره زمین بدو‌ئن در رن زمانی که جناب پدر یعنی فرمانفرمای بزرگ 1318 عمرشو داد به شما


audio: KuEYzElgWb4_0049.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
سرو گذاشت زمین، مریم خانم گوله طلاق گرفت معطل این بود فقط، نقطه سر خط از شوهرش طلاق گرفت برگشت خانه‌ی پدری زندگی کرد با چند تفاوت حالا بیست و شش ساله بود شانزده ساله نبود ازدواج کرده بود و جدا شده بود دو فرزند هم داشت اما اینجا نقطه‌ی عطف بعدی زندگی مریم فیروز است نه به خاطر این که طلاق گرفت چرا؟ عرض می‌کنم


audio: KuEYzElgWb4_0050.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
زمانی که از همسرش جدا شد مریم خانم خیلی سیاسی هم شد اینجا نقطه‌ی عطفه چرا سیاسی شد؟ چون محیط سیاسی بعد از سقوط رضاشاه به شکلی بود که مریم به سمت سیاست رفت باعث شد او علیه محیط اشرافی خانواده‌ش عصیان کنه بره به سمت محافل روشنفکری تهران پرانتز یادآوری کنم ما در رابطه با روزهای پایانی رضاشاه پهلوی صحبت خواهیم کرد مفصل صحبت خواهیم کرد بیست و پنج شهریور ماه


audio: KuEYzElgWb4_0051.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
اونجا به نوعی جواب این سوال رو هم بیشتر درباره‌ش صحبت می‌کنیم که چرا فضا سیاسی شد؟ بعد از تبعید رضاشاه به‌هرحال فضا سیاسی شد، مریم فیروز رفت به سمتش و حالا وارد محافل روشنفکری تهران شده محافلی که به شدت چپگرا بودن حتی زمانی که تاریخو بیایم جلوتر می‌بینیم تو باغ بزرگ فرمانفرما که حالا دیگه نبود و مریم خانم همه کاره بود یه جورایی ایشون یه منزل مسکونی می‌سازه


audio: KuEYzElgWb4_0052.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
که اون منزل میشه محل تجمع روشنفکران جوانی چون صادق هدایت، عبدالحسین نوشین، بزرگ علوی احمد قاسمی، فریدون توللی، هوشنگ ابتهاج نورالدین کیانوری و رهی معیری شما همین لیستو ببینی حدیث مفصل خوانده میشه از این مجمل


audio: KuEYzElgWb4_0054.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
تا اینجا کمی نازک شدیم رو زندگی عمومی مریم فیروز اصل داستان زندگی او اما از همینجا آغاز میشه از دل بستن او آغاز میشه نه یک دل بستن معمولی در واقع او نبست یه جورایی اولش، دیگرانی به او بستند نه یک نفر که دو نفر بستند دل را اینجا مثلثی شکل گرفت اینجا نقطه‌ی عطف و اصل زندگی مریم فیروز است


audio: KuEYzElgWb4_0056.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
اضلاع مثلث چه کسانی بودند؟ جواب همین دو نفر آخر در لیستی که به عنوان مثال عرض کردم مثال از کسانی که رفت و آمد داشتند با مریم فیروز نورالدین کیانوری و رهی معیری دلبستگان بودند و حالا این دو وارد داستان می‌شوند


audio: KuEYzElgWb4_0057.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
پیش از ادامه عرض کنم تو صف عشاق مریم فیروز فقط همین دو نفری که عرض کردم وای نساده بودن نونوایی بوده البته خیلی هم طبیعی بود بسیاری از جوانانی که رفت و آمد داشتن تو محفلی که مریم فیروز بود دلبسته‌ی او می‌شدند چرا که او یک خانم دغدغه‌مند قوی زیبا بود زیباییش نقل محافل بوده گویا هر کی رد می‌شده عاشق می‌شده مثالش میگن فریدون توللی شعر مریمو اصلا درباره‌ی مریم فیروز سروده


audio: KuEYzElgWb4_0058.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
عرض کردم هر کی رد می‌شده عاشق می‌شده یه شعری هم می‌گفته یادی کنیم از شعر فریدون توللی، ایشون سروده در نیمه‌های شامگهان، آن زمان که ماه زرد و شکسته می‌دمد از طرف خاوران استاده در سیاهی شب، مریم سپید آرام و سرگران او مانده تا که از پس دندانه‌های کوه مهتاب سر زند، کشد از چهر شب نقاب


audio: KuEYzElgWb4_0059.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
بارد بر او فروغ و بشوید تن لطیف در نور ماهتاب بستان به خواب رفته و می‌دزدد آشکار دست نسیم، عطر هر آن گل که خرم است شب خفته در خموشی و شب زنده دار شب چشمان مریم است مهتاب کم کمک ز پس شاخه‌های بید دزدانه می‌کشد سر و می‌افکند نگاه


audio: KuEYzElgWb4_0061.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
از دید شاعران جوان آن روزگار مریم فیروز یکی از زیباترین و روزآمدترین دختران تهران بود در دهه‌های بیست و سی پزشک خانوادگی خانم فیروز که خودش هم گویا عاشق و شیدای مریم بود عرض کردم هر کی رد می‌شده عاشق می‌شده این هم پزشک خانواده ایشون مریم رو این‌طور توصیف می‌کنه، عینا نقل قول کنم مریم در آن وقت دختری بود بیست و نه ساله زیبا و فتان و دلفریب


audio: KuEYzElgWb4_0062.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
و انصاف این است که در حسن و دلبری آیتی بود اضافه بر طراوت و جوانی و خوش صورتی و موزونیت اندام بسیار بسیار جذاب و دلفریب و باهوش و زرنگ و مطلع و پر جان بود سواد مدرسه‌ای خوب داشت، فرانسه خوب می‌دانست اطلاعات عمومی وسیعی داشت از هر دری حرف می‌زد می‌پرسید می‌فهمید او یکی از خوشگل‌ترین خانم‌های تهران به شمار می‌آمد


audio: KuEYzElgWb4_0063.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
آنیت داشت، ندیمه بود، رفیق بود، آزادمنش بود، مودب بود و آداب معاشرت را با کوچک‌ترین دقایق مواظب بود کتاب می‌خواند و و و این تازه پزشک خانواده بود


audio: KuEYzElgWb4_0064.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
میون این همه عاشق اما مریم جوان تصمیمش رو گرفت او یک شاعر رو انتخاب کرد مشهور به رهی شاعری که البته اون زمان که عشق و عاشقی رو شروع کرد هنوز اثر درخور و مهمی نسروده بود اما طبع شعری داشت و علاقه‌مند بود به سیاست از همه مهمتر، تو حلقه‌ی مریم جا داشت، رفت و آمد داشت این دو نفر یک عشق پنهانی رو با هم آغاز کرده بودند عشقی که البته در ظاهر پنهان بود


audio: KuEYzElgWb4_0065.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
در عمل بسیاری ازش خبر داشتن، مثال بزنیم همین آقای پزشک معتمد خانواده که مشخصا البته به رهی معیری حسادت هم داشته پرانتز یادآوری کنم او هم عاشق مریم بوده تو دست نوشته‌هاش رهی معیری رو اینجوری معرفی می‌کنه توصیف می‌کنه، عینا نقل می‌کنم دوباره جوانی سی ساله مبتلا به تریاک حالا .خوشگل خوش اندام جذاب، شاعر، عاشق‌پیشه، تصنیف سرا، غزل سرا


audio: KuEYzElgWb4_0066.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
گوینده‌ی خوب، موسیقی‌دان با دو دانگ آواز این تعریف پزشک معتمد حسود خانواده بود اما سوال مطرح کنیم رهی معیری واقعا که بود؟ ضلع دوم مثلث دقیقا که بود؟ عرض می‌کنم


audio: KuEYzElgWb4_0067.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
اینجا شروع مثلث عشقیست رهی یا همون محمدحسن معیری چهار سال قبل از تولد مریم و در 1288 شمسی در تهران و در خانه‌ی محمدحسن خان موید خلوت فرزند معیرالممالک نظام‌الدوله وزیر خزانه‌ی دوره‌ی ناصرالدین شاه متولد شد در واقع اسم پدر و پسر هر دو محمدحسن بود گرچه این اتفاق زیاد می‌افتاده در آن عصر پدربزرگ رهی یعنی آقای معیرالممالک


audio: KuEYzElgWb4_0068.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
مسئولیت امور معماری دربار ناصرالدین شاه رو بر عهده داشته به طور مثال تکیه دولت و شمس‌العماره زیر نظر ایشون ساخته شده، آدم بزرگیست در تاریخ از اون طرف نسل پدری آقای رهی معیری به بایزید بسطامی، عارف بزرگ و فروغی بسطامی غزلسرای دوره‌ی قاجار می‌رسید مادر ایشون هم آذری بود این معرفی خانواده‌ی رهی معیری


audio: KuEYzElgWb4_0069.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
کمی بیایم جلوتر رهی دوران مدرسه رو تو خیابون لاله‌زار سپری کرد و بعد هم راهی مدرسه‌ی دارالفنون شد شاعری رو از همون سال‌های جوانی آغاز کرد رهی البته از کودکی به شعر و موسیقی و نقاشی دلبستگی بسیار داشته گویا هنرمند مسلک بوده به طور کلی در ادامه هم اشعار رهی در بیشتر روزنامه‌ها و مجلات ادبی منتشر میشه و آثار سیاسی، فکاهی و انتقادی گاه و بیگاهش هم


audio: KuEYzElgWb4_0070.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
تو روزنامه‌ی باباشمل و مجله‌ی تهران مصور چاپ میشه بسیار متاثر بوده رهی معیری از حافظ و مولوی و صائب و حتی نظامی در ادامه مسعود سعد سلمان اما دلبستگی اصلی رهی معیری به حضرت سعدی بوده در واقع ایشون می‌رفت که تبدیل بشه به یکی از مهمترین غزلسراهای ایران او در شروع این مسیر بود که مریم را دید و دل باخت و


audio: KuEYzElgWb4_0072.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
اولین ملاقات مریم و رهی تو یکی از روزهای اردیبهشت 1318 رخ میده پیش از مرگ آقای فرمانفرما پدر مریم در واقع زمانی که خانم مریم فیروز هنوز متاهل بود این دو همدیگرو می‌بینن او متاهل بود اما داشت تلاش می‌کرد بتونه از همسر اجباریش جدا بشه عرض کردم کجا همدیگرو می‌بینن؟ تو یه مهمونی دیداری که برای همیشه زندگی رهی معیری رو تغییر میده رهی اون زمان سی ساله بود


audio: KuEYzElgWb4_0073.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
حالا از پس مرگ فرمانفرما در ادامه، آبان 1318 مریم فیروز مهر و حلال می‌کنه، جون و آزاد از سرتیپ اسفندیاری شوهر اجباریش جدا میشه و از اینجاست که دیگه رفت و آمد مریم به خونه‌ی رهی معیری آغاز میشه به خونه‌ی معشوقی رفت و آمد می‌کنه که غرق در تریاک و مواد مخدر بود شاعر جوان معتاد ما یک دل نه صد دل عاشق مریم خانم میشه و از طرفی مریم می‌خواست


audio: KuEYzElgWb4_0074.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
دست این معشوق خوش ذوقشو بگیره و از این زندگی فلاکت‌بار نجاتش بده نتیجه؟ اونو برداشت، زد زیر بغلش رهی معیری رو برد خونه‌شون تو شمرون و شروع کرد ترک دادن معشوقش و عشق چه کار که نمی‌کنه گاهی برای کسانی که درگیر بیماری اعتیاد هستد یک بهانه کافیست این بهانه برای رهی معیری عشقش بود آن زمان به مریم فیروز رهی به عشق او تریاک و مواد و حتی سیگار رو کنار گذاشت


audio: KuEYzElgWb4_0076.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
روایت زندگی اون روزهای مریم اما فقط به ترک دادن و البته عشق‌بازی با معشوق شاعرش خلاصه نمیشه فضای باز سیاسی و اجتماعی بعد از تبعید رضا شاه باعث شد مریم فیروز نقش پررنگ‌تری حالا در فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی به عهده بگیره از طرفی آشنایی او با بزرگ علوی و اعضای دیگه‌ی حزب توده دریچه‌ی تازه‌ای حالا به زندگی مریم باز کرد هرچند در کنار تمام این‌ها رابطه‌ی عاشقانه‌ش


audio: KuEYzElgWb4_0077.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
با رهی معیری ادامه داشت اون زمان و این رابطه عشق رهی به مریم زندگی رهی معیری رو هم زیرورو کرد او مواد مخدرو عرض کردم کنار گذاشت و در ادامه این بیشتر سیاسی شدن مریم تو زندگی رهی هم تاثیر گذاشت رهی به تشویق مریم و با نام‌های مستعار مختلف مدام مطالب انتقادی در روزنامه‌ها چاپ می‌کرد الته روز به روز هم شعرش قوی‌تر می‌شد چرا؟ حالا رهی معیری شاعر داستان ما


audio: KuEYzElgWb4_0078.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
یک منبع الهام بی‌نظیر داشت منبع الهامی به نام مریم فیروز پرانتز مثال بزنم مولانا منبع الهامی داشت که آن اشعار بی‌نظیر را سرود حافظ داشت، نظامی داشت، صائب داشت، حضرت فردوسی داشت تمام بزرگان همه‌ی کسانی که نامشون موندگاره منبع الهامی داشتند به‌هرحال شورانگیزترین ترانه‌ها و غزلیات رهی معیری که به گفته‌ی بسیاری از متخصصان این امر


audio: KuEYzElgWb4_0079.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
از بهترین آثار ادبیات کلاسیک معاصر ایران زمین به شمار میان مال همین دورانه و از عشق او به مریم فیروز سرچشمه می‌گیره از یک عشق سرچشمه می‌گیره


audio: KuEYzElgWb4_0080.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
عروس چمن مریم تابناک گرو برده از نوعروسان خاک بهاران چو گل بر چمن در زند گل مریم از خاک من سر زند خیال‌انگیز و جان‌پرور چو بوی گل سراپایی نداری غیر از این عیبی که می‌دانی که زیبایی من از دلبستگی‌های تو با آینه دانستم که بر دیدار طاقت‌سوز خود عاشق‌تر از مایی


audio: KuEYzElgWb4_0081.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
این یکی از اشعار رهی معیری بود در وصف عشقش شعری به نام مریم سپید بود این اثر دکتر باستانی پاریزی در مورد این غزل یه صحبتی داره عینا نقل کنم ایشون میگه محفل گرم مریم فیروز اگر هیچ کاری نکرد در تاریخ ادب ایران جای پای محکمی برای خود باز کرد بعد از ششصد سال شاعری به دنیای ادب ما تقدیم کرده که تا پانصد دیگر هم شاید مثل او نیاید


audio: KuEYzElgWb4_0082.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
این مجمع حق خود را به جامعه‌ی ما ادا کرده است و چنان می‌نماید که همه‌ی مراحل آن در گرو زیبایی و آنیت صاحبه‌ی آن بوده است پرانتز عرض کنم این آنیتی که در وصف مریم فیروز خیلی جاها می‌خونیم اگر بخوایم ساده‌ش کنیم به معنای کاریزماست مریم فیروز کاریزما داشت آن داشت بله


audio: KuEYzElgWb4_0083.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
حضور در محافل روشنفکری باعث شد روز به روز مریم قصه‌ی ما چپگراتر هم بشه مطبوعات تهران به او لقب مریم سرخ داده بودند در اینجای داستان حتی عکس‌های او تو روزنامه‌های فرانسوی چاپ شد یکی از روزنامه‌ها زیر عکس مریم فیروز نوشته بود مریما جز تو که افراشته‌ای پرچم سرخ نیست در عالم ایجاد یکی مریم سرخ


audio: KuEYzElgWb4_0084.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
خب طبیعتا به نظر می‌رسه زمانی که یک شاعر و یک معمار تبدیل بشن به رقبای عشقی، برنده‌ی بازی احتمالا بله شاعر داستانه طبیعتا اما مریم فیروز تمام قواعد رو بر هم زد تو همون ایام چپ شدنش تصمیم می‌گیره یهو تو باغ شمیران‌نو یه عمارت تازه بسازه ایشون این همان عمارتیست که عرض کردم تبدیل میشه به پاتوق روشنفکران چپ در ادامه برادر مریم فیروز یه جوونکی رو معرفی می‌کنه


audio: KuEYzElgWb4_0085.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
میگه این بچه خوبیه آلمان درس خونده، معماری خونده ضمن این که چیز هم هست، چی؟ همین چپ‌گراست شبیه خودته حرف همدیگه رو می‌فهمید شنیدم کارش خوبه، بگو این بیاد کار کنه معماری کنه ایشالله پیش رفت.بچه خوبیه و که بود این جوانک؟ شما بفرمایید، مثلث کامل شد نورالدین کیانوری وارد می‌شود


audio: KuEYzElgWb4_0086.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
آقا نورالدین دو سال کوچک‌تر بود از مریم ولی مگه مهمه؟ او رهبر شاخه‌ی جوانان حزب توده بود یک سیاسی جذاب این مهم بود این آشنایی برای مریم که خودش رو در مبارزات اجتماعی و سیاسی غرق کرده بود فرصت‌های تازه‌ای به وجود آورد حالا او با یکی از سران حزب تازه تاسیس توده آشنا شده بود و چه آشنایی‌ای دختر اشراف زاده‌ی قجری ما


audio: KuEYzElgWb4_0087.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
روزهاشو تو شهرنو و محله‌های بدنام تهران سپری می‌کرد و به زنان تن‌فروش کمک می‌کرد یا از اون‌ور می‌رفت تو کوره‌پزخونه‌های جنوب تهران برای کارگران سخنرانی می‌کرد مریم فیروز رویاهای بلندپروازانه‌ای داشت و حالا نورالدین کیانوری می‌تونست بسیار در راه رسیدن به این رویاها، مریم رو یاری کنه و اینجاست که نقطه‌ی عطف زندگی مریم فیروز نمایان می‌شه


audio: KuEYzElgWb4_0090.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید کمی روی ضلع سوم مثلث نورالدین کیانوری نازک شیم او که بود؟ متولد بلده 1294 خورشیدی او نوه‌ی شیخ فضل‌الله نوری بود پدرش هم روحانی بود اما خودش کمونیست شده بود و تو بزرگترین حزب تاریخ ایران یعنی حزب توده نقش اساسی داشت او البته همونطور که عرض کردم معماری خونده بود معمار چیره دستی هم بود و آثار زیادی از او در ایران و آلمان به جا مونده چرا آلمان؟ اونجا درس خونده بود


audio: KuEYzElgWb4_0091.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
مثال هم بزنیم او در طراحی بیمارستان برای خودش صاحب سبک بود حالا مریم فیروز این معمار چپ رو یه طرف خودش می‌دید و آن شاعر عاشق پیشه رو طرف مقابل او باید بین دل شوریده و سر پرشور یکی رو انتخاب می‌کرد و همه به می‌دانیم و تاریخ به ما می‌گوید او


audio: KuEYzElgWb4_0093.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
او پا در راهی گذاشت آن روز که در ادامه جز سختی، دربه‌دری آوارگی، زندان، شکنجه و غربت هیچ برایش نداشت


audio: KuEYzElgWb4_0094.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
مریم و نورالدین با هم ازدواج کردند در ادامه خبر این ازدواج، ازدواج یک شازده‌ی قجری با یه کمونیست مبارز مثل بمب در مطبوعات ترکید و البته یک بمب هم در قلب رهی معیری منفجر شد


audio: KuEYzElgWb4_0096.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
اینی که شد عروس جنبش توده، دختر شازده فرمانفرماست ها دیدین؟ نتیجه چه شد؟ لقب مریم از مریم سرخ کم کم تبدیل شد به شاهزاده‌ی سرخ خود مریم فیروز درباره‌ی آشنایی و ازدواجش با کیانوری می‌نویسه عینا نقل قول می‌کنم خانواده‌ی کیانوری و شیخ فضل‌الله نوری در خانواده‌ی ما شناخته شده بودند پدرم و تمام اعضای خانواده نسبت به شیخ علاقه‌مند بوده و احترام می‌گذاشتند


audio: KuEYzElgWb4_0097.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
اما اگر بخواهند این را دلیل گرایش من به حزب قلمداد کنند اشتباه محض خواهد بود، این توهین به من است این توهین به من است که تا یک نفر یک چیزی را مطرح کرد من دنبالش روم کیا شدیدا مخالف بود که من به حزب بروم و حتی به آن نزدیک شوم نسبت به زن فوق‌العاده با احترام رفتار می‌کرد و این اولین چیزی بود که مرا جلب کرد


audio: KuEYzElgWb4_0099.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
این بزرگترین چیزیست که در کیا بود و مرا به سوی خود جلب می‌کرد کیا در من زن را ندید، در من انسان را دید


audio: KuEYzElgWb4_0102.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
بریم ادامه‌ی زندگی مریم فیروز ورود او به حزب توده براش همچین راحت نبود یه سری از اعضای حزب بسیار مخالف عضویت او بودند میگفتن آقا مگه میشه دختر فرمانفرما پاشه بیاد تو حزب توده؟ چه معنی داره؟ این خانم داداشش نصرت‌الدوله‌س رفیق رضاشاه چی می‌گید شما؟ اون نصرت‌الدوله کی بود؟ از انگلیس رشوه گرفت قرارداد 1919 ببنده تازه مگه ندیدید؟ برادرزاده‌ی همین خانم، مظفر فیروز


audio: KuEYzElgWb4_0103.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
رفت فلسطین غزه دست سید ضیاء طباطبایی رو گرفت آورد ایران بدبختمون کرد آقا خانم مریم فیروز نفوذیه انگلیسیه تابلوئه تمام این گرفتاری‌ها رو داشت مریم فیروز کلی حرف و حدیث پشتش بود در حزب توده مریم اما کاری با این حرف‌ها نداشت با سرعت داشت پیشرفت می‌کرد در ادامه رفیقاشو جمع کرد و سازمان جنسیتی زنان رو راه‌اندازی کرد یک نشریه هم افتتاح کرد به نام بیداری ما


audio: KuEYzElgWb4_0104.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
این سازمان جنسیتی زنان مثلا دموکراتیک و مستقل بود اما عملا زیرمحموعه‌ی حزب توده محسوب می‌شد خود مریم فیروز درباره‌ی دلیل تاسیس این سازمان میگه عینا نقل قول می‌کنم میگه هدف ما از ایجاد این سازمان متشکل کردن زنان برای فعالیت سیاسی و به خصوص برای مبارزه جهت به دست آوردن حقوق سیاسی اجتماعی و خانوادگی بود پرانتز سوال مطرح کنم


audio: KuEYzElgWb4_0106.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
مریم فیروز در دومین کنگره‌ی حزب توده که پنجم اردیبهشت 1327 برگزار شد به رغم مخالفت‌های بخشی از رهبران حزب که با دیدگاه سنتی به زنان نگاه می‌کردند عملا زنان رو آدم حساب نمی‌کردند در سیاست پرانتز یادآوری کنم هنوز که هنوزه امروز هم متاسفانه این نگاه هست و دوستی که منصبی دارد می‌نشیند می‌گوید جامعه‌ی ما آماده‌ی پذیرش مدیریت زنان نیست


audio: KuEYzElgWb4_0107.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
اون موقع هم همین بود رهبران حزب توده پنجم اردیبهشت 1327 در دومین کنگره‌ی حزب توده گفتن آقا نمیشه مگه میشه زن؟ نمیشه مخالفت کردند اما در نهایت یکی از شانزده اعضای


audio: KuEYzElgWb4_0109.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
اینجا یادآوری کنم ما یک قسمت مفصل درباره‌ی حزب توده صحبت کردیم در مورخ حتما ببینید اون قسمت رو به دو دلیل


audio: KuEYzElgWb4_0113.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
که چقدر تاثیرگذار بود و پیچیدگی داشت مثالش اینه که هنوز حزبی به بزرگی حزب توده در تاریخ ایران زمین به وجود نیامده است به‌هرحال اون قسمتو پیشنهاد می‌کنم از یوتیوب مورخ ببینید و برگردیم به مریم فیروز در ادامه چند ماهی نگذشته بود که اوضاع برای حزب توده خیلی خیت شد، خراب داستان مفصله خلاصه‌ش این که اوضاع خیت شد و چرا خیت شد؟ دلیل اصلیش این بود یک سوء قصد نافرجام به جان شاه پهلوی، محمدرضاشاه


audio: KuEYzElgWb4_0114.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
در بهمن 1327 انجام شد و نتیجه‌ش این شد که حزب توده رو منحل اعلام کرد شاه پهلوی سران حزب توده بازداشت شدند کیا جون، آقای کیانوری هم بازداشت شد و زندانی از اینجا بدبختی‌های زنجیره‌ای مریم فیروز هم آغاز شد مریم فیروز زندگی مخفیانه‌ی خودشو شروع کرد از اینجای داستان و چون در دسترس نبود غیابی تو دادگاه محاکمه‌ش کردن


audio: KuEYzElgWb4_0115.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
نتیجه‌ی اون دادگاه غیابی اول شد حبس تادیبی اما انگار یهو دادگاه دید نه این فایده نداره، کمشه یهو مریم فیروز در دادگاه غیابی محکوم شد به حبس ابد


audio: KuEYzElgWb4_0116.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
مریم فیروز تحت تعقیب بود چند سالی تو همون تهران مخفیانه زندگی کرد تا 1329 یک اتفاق مهم افتاد کیانوری و یه سری دیگه از سران حزب توده تونستن از زندان فرار کنن یکی از بزرگ‌ترین فرارهای سیاسی در تاریخ ایران زمین ما در قسمت حزب توده تا حدودی تعریف کردیم داستانش رو ببینید حتما به هر حال فرار می‌کنن عاشق و معشوق به هم می‌رسن و زندگی مخفیانه‌ی مشترکشون رو حالا در تهران آغاز می‌کنن


audio: KuEYzElgWb4_0117.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
گرچه این زندگی بی سروصدا و منفعلانه نبود که فقط قایم شن زندگی کنن مریم وقتی به شوهرش رسید سریعا اولین بیانیه‌ی سیاسی دوران مخفی سازمان زنان رو منتشر کرد گفت آقا ما مخفی شدیم درست ولی باید فعالیت سازمان زنان ادامه پیدا کنه که به اهداف مبارزاتیمون دست پیدا کنیم و این اتفاق تا حدودی هم افتاد فعالیت این سازمان زیر زمینی ادامه پیدا کرد تا کی؟ همه چیز یک تا دارد در تاریخ


audio: KuEYzElgWb4_0118.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
کودتای بیست و هشت مرداد 1332 تای فعالیت زیرزمینی سازمان زنان بود به این توجه کنیم مریم خانم فیروز دختردایی محمد مصدق بود یعنی دختردایی پسرعمه بودن زمانی که بیست و پنج مرداد اولین تلاش برای کودتا علیه مصدق انجام شد مریم فیروز نقش رابط رو ایفا کرد بین رهبران حزب توده و اندرونی دکتر مصدق نقشی بسیار مهم


audio: KuEYzElgWb4_0121.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
البته در قسمت‌هایی مثل شعبون جعفری، شعبون بی‌مخ و طیب حاج رضایی یا شهرنو هم اشاراتی کردیم بهش به‌هرحال توده‌ای‌ها معتقدند آقا زمانی که از طریق مسئول دفتر اردشیر زاهدی که کی بود؟ این آقا رهبر کودتا بود زمانی که حزب توده باخبر شد کودتا قراره اتفاق بیفته علیه مصدق خبر دادن به آقای مصدق، کی خبر داد؟ مریم فیروز، چرا؟ با اندرونی مصدق ارتباط داشت، ضمن این که فامیل بودن


audio: KuEYzElgWb4_0122.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
از اون ور یه سری از جبهه‌ملی‌چی‌ها هستن که میگن برو بابا چی میگی خبر دادن؟ مریم فیروز ما نداشتیم مریم کیه؟ کی گفته؟ به هر جهت به نظر می‌رسه مریم فیروز در این واقعه در کنار پسرعمه‌ش ایستاده در کودتای بیست و هشت مرداد نقش خوبی هم ایفا کرده حتی زمانی که کودتا اتفاق افتاد سه روز بعد بیست و هشت مرداد حسین فاطمی فرار می‌کنه وزیر امور خارجه‌ی آقای مصدق فرار می‌کنه جایی نداشته قایم شه میره پیش مریم فیروز قایم میشه


audio: KuEYzElgWb4_0123.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
در واقع دختر عبدالحسین خان فرمانفرما یه مدتی پرستاری می‌کرده از حسین فاطمی انقلابی و پرشور که وزیر امور خارجه‌ی مصدق بود اما به هر جهت تاریخ به ما می‌گوید و شما به می‌دانید که در نهایت حکومت وقت، حکومت پهلوی وزیر پرشور مصدق رو، آقای فاطمی رو گرفت و برد و اعدام کرد مریم فیروز تو این مدت چه می‌کرد؟ باز هم فرار می‌کرد، مخفیانه زندگی می‌کرد حتی یه مدتی رفت پیش خسرو روزبه


audio: KuEYzElgWb4_0124.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
از اعضای رهبری سازمان افسران حزب توده که حالا خود سازمان افسران داستانش مفصله در این مدت مریم فیروز تو بازسازی تشکیلاتی حزب توده خیلی کمک کرد همه فراری بودن دیگه، یه سریا هم که کشته بودنشون از اون ور به خانواده‌ی آسیب دیدگان اعضای حزب توده سر می‌زد مریم فیروز، بهشون کمک می‌کرد به‌هرحال او مخفی زندگی می‌کرد اما انصافا هر کاری از دستش برمیومد انجام می‌داد


audio: KuEYzElgWb4_0125.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
بیایم جلوتر و 1334 دیگه ایران جای موندن نبود، نتیجه چه شد؟ نورالدین کیانوری، آقا کیا در رفت پیچید رفت شوروی و یک سال بعد هم در 1335 همسرش مریم رو به شوروی فراخوند و او هم اینجا نقطه‌ی عطف زندگیشه، نقطه‌ی عطف بعدی ایران رو ترک کرد اما سوال رهی معیری کجا بود در تمام این ایام؟ مریم فیروز معشوقه‌ی رهی معیری


audio: KuEYzElgWb4_0126.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
در مسیر مبارزه‌ش روز به روز از رهی دورتر شده بود و رهی هم روز به روز خسته‌تر و تنهاتر و غمگین‌تر روزگار سیاهش رو سپری می‌کرد و البته قطعا در وصف عشق نافرجامش مدام ترانه می‌سرود احتمالا روزی صد بار یکی از ترانه‌های قدیمیش رو برای خودش زمزمه می‌کرد و مرور که قطعا همه‌ی شما خوبان شنیدید و شما بشنو بارها شنیدید و باهاش خاطره دارید


audio: KuEYzElgWb4_0127.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
شد خزان گلشن آشنایی باز هم آتش به جان زد جدایی با تو وفا کردم تا به تنم جان بود عشق و وفاداری با تو چه دارد سود؟ آفت خرمن مهر و وفایی نوگل گلشن جور و جفایی از دل سنگت .


audio: KuEYzElgWb4_0129.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
با رفتن مریم به شوروی و اساسا با رفتن مریم از زندگی رهی معیری در ادامه دور و دورتر شدن مریم او دوره‌ای بسیار خشمگین و ناراحت بود کنج عزلت برگزیده بود و افسرده بود به نظر می‌رسه رهی معیری حداقل در آن دوره کلا از زنان ناامید شده بود چه می‌کنه یک عشق با یک انسان؟! مرد و زن نداره آقای معیری یک شعر بلند سرود در آن دوره


audio: KuEYzElgWb4_0130.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
به عنوان خلقت زن این شعر بسیار ضد زنه پیش از روایتش عذرخواهی می‌کنم از تمام بانوان ایران زمین از بانوانی که مخاطب خوب ما هستند اما به رسم همیشگی تیم مورخ که باید جانب انصاف رو رعایت نمود و روایت رو کامل تقدیم کرد این بنده‌ی کمترین رو ببخشید و اجازه بدید روایت کنم این شعرو البته قسمتی از این شعرو یک جایی در این شعر رهی معیری می‌گه الهی در کمند زن نیفتی


audio: KuEYzElgWb4_0131.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
و گر افتی به روز من نیفتی میان بربسته چون خونخواره دشمن دل آزاری به آزار دل من دلم از خوی او دمساز درد است زن بدخو بلای جان مرد است زنان چون آتشند از تندخویی زن و آتش ز یک جنسند گویی نه تنها نامراد آن دلشکن باد


audio: KuEYzElgWb4_0133.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
شعری که روایت کردم، این شعر ضد زن نشان از کینه‌ی رهی معیری دارد نسبت به مریم فیروز اما سوال آیا این کینه باعث شد رهی عشق مریم رو فراموش کنه؟ خیر عاشقی در این دنیا نیست و در تاریخ نیست و شما بشنو نخواهد بود که عشق خود را فراموش کند بودند و هستند و خواهند بود عاشقانی که در کلام و زبان نفی می‌کنند عشق خود را اما


audio: KuEYzElgWb4_0134.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
به یقین همان لحظه در دل تمنای وصال معشوق خود را دارند به‌هرحال این اتفاق برای رهی هم افتاد از اون ور مریم فیروز هم اگرچه دل در گرو عشق به آرمان کیانوری بسته بود اما رهی معیری رو فراموش نکرد چرا میگم آرمان کیانوری؟ بسیاری هستند که معتقدند مریم فیروز عاشق رهی معیری بود اما عاشق اون یکی نبود آرمان کیانوری براش جذاب بود


audio: KuEYzElgWb4_0135.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
این باعث شد در این مثلث عشقی کیانوری رو انتخاب بکنه به‌هرحال به این نکته اشاره بکنیم یک بار سال 1337 مریم فیروز تلاش کرد بتونه در انجمن فرهنگی ایران و شوروی نفوذ کنه و از رهی معیری برای شرکت در مراسم سالگرد انقلاب اکتبر دعوت کنه بیاد شوروی موفق شد مریم فیروز گویا هر کاری رو می‌خواسته انجام می‌داده در نهایت رهی معیری لبیک گفت به این سفر رفت


audio: KuEYzElgWb4_0136.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
و جواب این سوال که آیا این دو همدیگرو دیدند در آن سفر؟ جواب این سوال رو هیچکس نمی‌داند نه رهی چیزی گفت نه مریم فیروز به‌هرحال شاعر درویش مسلک و افتاده‌ی هجران‌زده با تمام دشواری‌ها که از لحاظ جسمی داشت قطعا به آرزوی وصال یار دیرینش مشقت تماشای نظم آهنین میدان سرخ مسکو رو در سرمای اکتبر به جان خرید و رفت


audio: KuEYzElgWb4_0137.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
این که دیدش یا نه؟ هیچکس نمی‌دونه به این موضوع توجه کنیم ترانه‌ی کاروان که این قسمت رو باهاش آغاز کردیم بعد از فرار مریم فیروز از ایران سروده شد توسط رهی معیری و به نوعی می‌توان گفت این ترانه بازتاب رنج شاعریست که بعد از کوچ معشوق و محبوبش تا پایان عمر در تنهایی زندگی کرد در عزلت او به یاد یار رفته‌اش ترانه‌ها و غزل‌های بسیاری سرود که


audio: KuEYzElgWb4_0138.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
واقعا بی‌نظیره در دل رهی معیری چه می‌گذشت؟ که سرود با ما بودی بی ما رفتی چو بوی گل به کجا رفتی تنها ماندم تنها رفتی و و


audio: KuEYzElgWb4_0139.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
رهی معیری در سال‌های پایان عمر تو برنامه‌ی گل‌های رنگارنگ رادیو همکاری می‌کرد با داوود پیرنیا در انتخاب اشعار در ادامه شد سرپرست همین برنامه‌ی گل‌های رنگارنگ او و یکی از درخشان‌ترین دوران برنامه‌ی گل‌ها همون زمان رقم خورد یادگار اون دوران رهی معیری برای من و شما ترانه‌های درخشانیست مثل نوای نی


audio: KuEYzElgWb4_0140.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
دارم شب و روز، شب جدایی، یار رمیده، یاد ایام بهار، کاروان، مرغ حق و بسیار ترانه‌های دیگر رهی یک کتابخانه‌ی بی‌نظیر هم داشت که یک سال قبل از مرگش اهداش کرد به مجلس شورای ملی در نهایت رهی معیری آبان 1347 بر اثر بیماری سرطان معده در تنهایی درگذشت او در گورستان ظهیرالدوله به خاک سپرده شد


audio: KuEYzElgWb4_0141.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
شعری که بر سنگ گورش حک شده است خود گویای همه چیز است و آن شعر را خود، او رهی معیری به همان نیت برای سنگ گورش سرود در بیت آخر این شعر که پیشنهاد می‌کنم حتما بخوانیدش رهی سروده چو بینی عاشقی یاد رهی کن یکی از اضلاع مثلث رفت


audio: KuEYzElgWb4_0144.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
این دو نفر دست افشان برگشتن ایران مریم سریع یک سازمان سیاسی جدید راه‌اندازی کرد و اسمش هم گذاشت تشکیلات دموکراتیک زنان ایران در ادامه شد عضو کمیته‌ی مرکزی حزب توده و بعد هم نشریه‌ی زنان جهان رو برای حزب توده منتشر کرد اما هفدهم بهمن 1361 زمانی که حزب توده از سیاست‌های جنگی ایران در جنگ با عراق انتقاد کرد تاریخ تکرار شد


audio: KuEYzElgWb4_0145.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
زمانی محمدرضاشاه پهلوی حالا جمهوری اسلامی تمام رهبران حزب توده بازداشت شدند فعالیت مریم و حزبش اینجا دیگر به نقطه‌ی پایان رسید مریم فیروز و کیا همسرش که او آن زمان دبیر اول حزب توده بود هم افتادند زندان


audio: KuEYzElgWb4_0146.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
کیانوری و مریم فیروز تا 1369 حدود هشت سال زندانی بودند در ادامه در ظاهر آزاد شدند اما عملا تو یک خونه‌ی امن ازشون نگهداری میشد حصر بودن یه جورایی تا کی؟


audio: KuEYzElgWb4_0148.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
و مریم فیروز آزاد شد دیگه خطری نداشت و چه آزادی‌ای؟ چه فایده از این آزادی؟ پیرزنی هشتاد و پنج ساله که سال‌های سخت حبسش رو حدود شش هفت سال از آن دوران رو در سلول انفرادی گذرانده بود این پیرزن هشتاد و پنج ساله تعریفی از آزادی داشت؟ آزادی به چه کارش می‌آمد؟ آزادی؟ توجه کنیم، نوشته‌ای از کیانوری هست که ادعا می‌کند همسرش بسیار شکنجه شده در آن دوران


audio: KuEYzElgWb4_0151.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
که هنوز پس از هفت سال شب هنگام خوابیدن کف پایش درد می‌کند آنقدر به او سیلی و توسری زدند تا گوش چپ او شنوایی نداشته باشد یادآور می‌شوم او در آن زمان پیرزنی هفتاد ساله بود این را برای تاریخ می‌نویسم بله مریم فیروز 85 ساله احتمالا در آینه نگاه می‌کرد پیرزنی هشتادوپنج ساله می‌دید


audio: KuEYzElgWb4_0152.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
که زمانی زیبا و بیست و نه ساله بود صفی از عشاق داشت یک شاعر عاشق پیشه کنارش بود زندگی زیبایی داشت در باغ شمرون در ادامه برای آرمانش معماری آمد و آن معمار نه تنها بنایی معماری کرد که یک مثلث هم برایش معماری کرد آن مثلث از جنس عشق، سیاست و ادب بود مریم هشتاد و پنج ساله احتمالا در آن آینه به خود می‌گفت رهی رفت کیا هم رفت


audio: KuEYzElgWb4_0153.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
من دیگه کاری تو این دنیا ندارم و او کاری نداشت جز شمردن روزهای پایان عمرش که گویند در آن لحظات روزهای پایان نیست که ثانیه‌های پایان را باید شمرد آدمی انتظار می‌کشد فرشته‌ی مرگ را که روزی خواهد رسید و هر روز شاید او را آرزو می‌کند این آرزو البته برآورده می‌شود کی و کجایش را کسی نمی‌داند


audio: KuEYzElgWb4_0154.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
برای مریم فیروز بیست و دوم اسفند بود، 1386 فرشته‌ی مرگ بر در کوبید، دستان او را سفت گرفت و با خود برد گل عمر این زن پر داستان تاریخ معاصر ایران بیست و دوم اسفند 1386 و احتمالا در تنهایی چیده شد


audio: KuEYzElgWb4_0155.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
یاد ایامی که در گلشن فغانی داشتم در میان لاله و گل آشیانی داشتم گرد آن شمع طرب می‌سوختم پروانه وار پای آن سرو روان اشک روانی داشتم هر سه ضلع این مثلث عشقی در تاریخ ماندگار شدند گروهی از نگاه عشق آن‌ها را ماندگار می‌بینند


audio: KuEYzElgWb4_0156.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
هستند کسانی که سیاست آن‌ها برایشان جذاب است و دیگر کسانی هم هستند که با نگاه ادب می‌نگرند بدان مثلث عشقی در هر حال اشتراک تمام آن‌ها ماندگاری این سه اسم است در تاریخ ما و تاثیرشان بر تاریخ ما زمانی که مریم و نورالدین کنار هم عاشقانه مشغول کنشگری سیاسی بودند و رهی معیری در کنج عزلت شب و روز ناله و فغان می‌کرد


audio: KuEYzElgWb4_0157.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
احتمالا تمام ناظران بیرونی رهی معیری رو شکست خورده‌ی این عشق، این بازی می‌دونستند شکست خورده‌ی سرنوشت می‌دونستند اما قضاوت تاریخ از سیاسیون بسیار پر نوسان‌تر است تا از اهالی فرهنگ و هنر و ادب سیاسیون امروز بدند فردا خوب مثال دم دستی‌اش مصدق امروز تابلوی خیابانش هست صبح فردا شاید با اسپری مشکی پاک شده باشد


audio: KuEYzElgWb4_0158.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
امروز بسیاری نورالدین کیانوری رو با وجود سختی‌هایی که در مسیر مبارزاتش کشید نکوهش می‌کنند نورالدین امروز توسط بسیاری به واسطه‌ی عملکردش مورد شماتت قرار می‌گیره ممکنه فردا اتفاق چیز دیگری باشد یا ممکنه چند روز قبل چیز دیگری بوده باشد حتی قضاوت‌ها نسبت به مریم فیروز هم همانند همسرش خاکستری‌ست این دو ضلع سیاسی مثلث


audio: KuEYzElgWb4_0159.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
یک ضلع این مثلث اما سیاسی نبود تاریخ رهی معیری را با عاشقانه‌هایی به یاد می‌آورد که تبدیل شدند به خاطره‌ی جمعی چندین و چند نسل از ایرانیان رهی معیری کسی‌ست که سرود با ما بودی بی ما رفتی


audio: KuEYzElgWb4_0161.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
گل مریم از خاک من سر زند و سرود و سرود و سرود تاریخ رهی معیری را با این عاشقانه‌ها به یاد می‌آورد و شما بشنو خواهد آورد او به خاطره‌ی جمعی چندین و چند نسل از ایرانیان بدل شد


audio: KuEYzElgWb4_0163.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
غصه‌های شبانه روزی رهی می‌ارزید به جاودان شدن نام و عشقش در تاریخ؟ عشق می‌تواند دلیل پذیرش چه سختی‌هایی باشد و تا کجا؟ قضاوت با شما زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد


audio: KuEYzElgWb4_0164.opus
source: youtube
source_id: KuEYzElgWb4
invalidation: VALID
text:
ضمن این که در ادامه با هم خواهیم دید با افتخار ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ می‌سپارم و به شرط بقا می‌بینمتون


audio: 1QLECA4Mapw_0002.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
در آستانه‌ی فروپاشی قرار گرفت دولت‌های اروپایی بهش می‌گفتند پیرمرد بیمار اروپا پیرمردی که اون زمان پیش‌بینی میشد به آخرهای عمر 600 سالش رسیده و همینطور هم شد تصویر روزهای آخرش تصویر زیبایی نیست تصویر یک امپراطوری که در 1923 میلادی فرو پاشید و تکه تکه شد با این حال


audio: 1QLECA4Mapw_0003.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
داستان روزگار جوانی این مرد روایت دیگه‌ای داره عثمانی روزگاری کابوس مسیحیان اروپا بوده قدرتی که در 1299 میلادی از دل یک امپراطوری کهن یعنی امپراطوری روم شرقی جوونه زد و به چنان درخت تنومدی تبدیل شد که تبر تیز حاکمان صفویه ایران هم نتونست اون رو قطع کنه ما در این قمست از مورخ


audio: 1QLECA4Mapw_0004.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
از این قدرت تاریخی گفتیم از امپراطوری عثمانی و به مناسبات اولیه‌ی عثمانی و ایران صفویه هم پرداختیم مناسباتی که البته خاطره‌ا‌ی بد شد در حافظه‌ی تاریخ‌ما ایرانیان سلام من احمد هاشمی هستم واینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: 1QLECA4Mapw_0005.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
به رسم همیشگی مورخ منابع این قسمت رو معرفی می‌کنیم یک کتاب ایرانیان اثر همایون کاتوزیان دو کتاب تاریخ مدرن ایران اثر عباس امانت سه کتاب انقلاب الاسلام بین الخواص و العوام تاریخ زندگانی و نبردهای شاه اسماعیل صفوی و شاه سلیم عثمانی اثر محمد عارف اسپناقچی پاشازاده چهار


audio: 1QLECA4Mapw_0006.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
کتاب امپراطوری عثمانی اثر خلیل اینالجیق پنج کتاب جنگ چالدران اثر نصرالله فلسفی و در نهایت شش کتاب تاریخ جهان اثر فلیپه فرناندس حالا بریم در دل تاریخ


audio: 1QLECA4Mapw_0007.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
امپراطوری‌ای عظیم مابین اروپا و آسیا و آفریقا قدرتی که برای 600 سال پا برجا بود در 100 سال نخست شکل گیری این امپراطوری به خاطر ضعف و اشتباهات شاهان همسایگان مسیحی منطقه بالکان و سایر قدرت‌های مسیحی از جمله روم شرقی عثمانی‌ها تونستند قدرتشون رو افزایش بدند و قلمروشون رو گسترش بدن اون‌ها قدرت گرفتن رو


audio: 1QLECA4Mapw_0008.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
از 1299 میلادی شروع کردند وقتی رهبر مسلمان شهر سوگوت آناتولی به نام عثمان اول به روم شرقی یورش برد و خودش رو سلطان نامید البته اطلاعات کمی درباره عثمان وجود داره در واقع تا صد سال بعد از ظهور عثمان هیچ تاریخ مدونی ازش موجود نیست نوشته‌هایی که مربوط به صد سال بعدشه هم معلوم نیست


audio: 1QLECA4Mapw_0009.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
چقدر واقعیه و چقدر از اون‌ها افسانه‌س ما فقط می‌دونیم که از آقای عثمان یک میراث بزرگ به جا موند به نام امپراطوری عثمانی


audio: 1QLECA4Mapw_0010.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
روایت‌های مبهمی از عثمان وجود داره که میگه ایشون ممکن اسمش اتمان بوده باشه یعنی اسمی ترکی که بعدا به عربی تغییر کرده به هر حال عثمان از تبار ترک‌های اوغوز بوده و به هر شکلی شده تونسته یک امپراطوری به اسم خودش بنا کنه که 600 سال دووم داشته چطور این کار رو کرد؟ اطلاعات زیادی از این که شروع قدرت گرفتن عثمان چه شکلی بوده در دست نیست


audio: 1QLECA4Mapw_0011.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
همون‌طور که عرض کردم اما می‌دونیم که همون زمان سلسله سلجوقیان در ایران سقوط کرده بود یعنی در اواخر قرن 13 میلادی در واقع زمانی که خوارزمشاهیان و بعد ایلخانیان در ایران قدرت گرفته بودند و تونسته بودند تمام مناطق تحت سلطه‌ی سلجوقیان رو ازشون بگیرن نتیجه سقوط سلجوقیان در اون زمان معادلات آسیا و حتی اروپا رو بهم زده بود


audio: 1QLECA4Mapw_0013.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
چه کرد آقای عثمان؟ پیشروی اولش رو از منطقه آناتولی در قلمروی روم شرقی یا همون امپراطوری بیزانس شروع کرد آناتولی میشه همین ترکیه‌ی امروزی دیگه یعنی بخش آسیایی امپراطوری روم شرقی بوده این آناتولی آقای عثمان برای گسترش قلمرو تحت حکومتش در آناتولی چه می‌کنه؟ بهترین کار رو می‌کنه بر موج اختلافات دینی سوار میشه


audio: 1QLECA4Mapw_0014.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
رهبری مسلمانان منطقه رو در دست گرفت و بر حاکمان مسیحی شورید هدف عثمان، اول تسخیر پایتخت بیزانس یعنی کنستانتینه، یا همون قسطنطنیه بود شهری که بعدها شد اسلامبول و در واقع همون شهری که امروز ما به اسم استانبول می‌شناسیم در دوران حیات عثمان یکم اما این اتفاق نیفتاد پایتخت فتح نشد در عوض شهر مهم بورسا


audio: 1QLECA4Mapw_0016.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
در زمان فتح بورسا عثمان یکم گلچین روزگار اومد سراغش گفت آقا بفرمایید یعنی عمرش رو داد به شما قدرت به کی رسید؟ پسر ارشدش یعنی اورهان دوران سلطنت اورهان البته دوران خوبی برای ترکان عثمانی بود علاالدین پاشا، برادر اورهان یکم مسئول راه اندازی لشکری شد از مردانی که هم آموزش نظامی می‌دیدند هم برای حضور در ارتش حقوق می‌گرفتند


audio: 1QLECA4Mapw_0017.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
در واقع یه نیروی نظامی مدرن راه‌اندازی شد چرا میگم مدرن؟ قبلا لشکریان یا داوطلب بودند یا برده معمولا هم برای یه جنگی دور هم جمع می‌شدند جنگه که تموم می‌شد همه می‌رفتن سر خونه زندگیشون دیگه در دوران اوراهان داستان کلا عوض شد همین وسط‌هام یکی از فامیلاشون اومد یک پیشنهاد تکمیلی داد آقایی به نام خلیل پاشای چاندارلی چی بود پیشنهاد؟ گفت آقا بیایم


audio: 1QLECA4Mapw_0018.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
پسر بچه‌های خانواده‌های مسیحی قلمرو رو ازشون بگیریم از بچگی بهشون آموزش نظامی بدیم اینطوری یه ارتش خیلی خیلی حرفه‌ای خواهیم داشت اسم این ارتش بعدا شد ینی چری یعنی چی؟ چریک‌جبهه یا چریک جبهه در واقع ینی‌چری اولین ارتش مدرن اروپا بود ارتشی متشکل از مردانی که از کودکی وفاداری به سلطان عثمانی رو یاد گرفته بودند از نکات ویژه این ارتش


audio: 1QLECA4Mapw_0019.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
سیاست‌ها و قوانین سفت و سختی بود که براشون در نظر گرفته شده بود قوانینی که در دوران سلطان مراد یکم جلوتر یعنی جانشین آقای اورهان یکم به اوج خودش رسید و اینطوری ینی‌چری سر و شکل بهتری هم گرفت عملا چی بود این قوانین؟ مثلا اعضای این ارتش حق ازدواج نداشتند ازدواج غیرقانونی بود خیلی از مورخین معتقدند ارتش شارل هفتم پادشاه فرانسه


audio: 1QLECA4Mapw_0020.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
نخستین ارتش مدرن و دائمی جهان بوده در حالی که این ارتش ینی چری عثمانی‌ها صد سال قبل از تیپ ثابت شارل هفتم تشکیل شده بود


audio: 1QLECA4Mapw_0021.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
با اتکا به این ارتش حرفه‌ای اورهان در دوران سلطنتش تونست فتوحات زیادی داشته باشه چیکار کرد؟ اورهان اومد با شاه جان ششم کانتاکوزنوس متحد شد کسی که بعدا شد امپراطور روم شرقی چطور متحد شد؟ دختر ایشون رو گرفت اسمش چی بود این خانم؟ خانم تئودورا به هر حال این دو یعنی داماد و پدر زن با هم متحد شدند


audio: 1QLECA4Mapw_0022.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
و فتوحات زیادی هم با هم تجربه کردند قلمرو تحت حکومت اورهان بسیار گسترده شد و اینطوری عثمانی متولد شد


audio: 1QLECA4Mapw_0023.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
اتحاد کانتاکوزنوس و عثمانی البته دوام نداشت سلیمان پاشا، یکی از پسران اورهان و رهبر نظامی عثمانی به دستور پدرش به محدوده بیزانس حمله کرد و گالی‌پولی رو تسخیر کرد و آقای کانتاکوزنوس هرچی گفت داداش بیخیال این‌ها بیخیال نشدن اورهان می‌گفت مال و منال موجود در گالی‌پولی هدیه‌ای از سوی خداوند است که ما باید بریم از کفار بگیریمش


audio: 1QLECA4Mapw_0024.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
در ادامه و بعد از اورهان پسرش مراد اول روی کار اومد و شروع دراماتیکی هم داشت اصلا کلا وقت تلف نکرد یعنی ایشون سریع فتوحات رو ادامه داد و شهر آدریانوپل یا همون ادیرنه رو تصرف کرد و پایتخت عثمانی رو هم به ادیرنه منتقل کرد حالا تمام منطقه آناتولی به جز قسطنطنیه در دست عثمانی‌ها بود و اون‌ها داشتند منطقه بالکان رو هم تصرف می‌کردند


audio: 1QLECA4Mapw_0025.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
و با مسیحیان اروپا می‌جنگیدند تا 1389 میلادی مقدونیه و صربستان هم جزئی از عثمانی شده بود بلغارستان هم به خراج گذار امپراطوری عثمانی تبدیل شده بود هیولا داشت شرق اروپا رو می‌بلعید


audio: 1QLECA4Mapw_0026.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
مجددا گلچین روزگار با مرگ مراد اول در 1389 میلادی فرزندش بایزید اول به امپراطوری رسید اون مسئول جمع و جور کردن قلمرویی بود که در پی کشورگشایی‌های فراوون در فقر و نارضایتی به سر می‌برد از اون طرف بقایای سلسله سلجوقیان به سمت قلمروی عثمانی‌ها اومده بودند و می‌خواستند با تصرف بخش‌های غربی این قلمرو


audio: 1QLECA4Mapw_0027.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
دوباره قدرت خودشون رو بازیابی کنند بایزید اول نیاز به یک دستاورد بزرگ داشت نتیجه قسطنطنیه محاصره شد مسیحیان اروپا به سرعت یک جنگ صلیبی دیگه رو راه‌اندازی کردند جنگی به نام نیکوپولیس وقتی به سال 1396 میلادی رسیدیم پیروز جنگ کسی نبود جز عثمانی‌ها ارتش صلیبی متشکل از


audio: 1QLECA4Mapw_0028.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
مجارها، ژرمن‌ها، فرانسوی‌ها و دیگر متحدان مسیحی قتل‌عام شدند مرزهای عثمانی روز به روز گسترده‌تر می‌شد و بایزید به یکی از قدرتمندترین فرمانروایان جهان در سال‌های پایان قرن 14 میلادی بدل شده بود با شروع قرن 15 اما داستان عوض شد سایه وحشت از شرق به غرب در حال حرکت بود


audio: 1QLECA4Mapw_0030.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
امیر تیمور تیمور لنگ تیمور گورکانی تیمور جهانگشا صاحبقران و غیره این‌ها اسامی و القاب اولین پادشاه گورکانی بود عناوینی برای اشاره به طوفانی سهمگین که 17 میلیون نفر یعنی چیزی حدود 5.23 درصد از جمعیت اون زمان دنیا رو کشت از هند و خوارزم شروع شد، ایران رو در نوردید


audio: 1QLECA4Mapw_0032.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
1402 میلادی بایزید از یکی از نبردهاش با مسیحیان برمی‌گشت که در آنکارا گرفتار تیمور و ارتشش شد بایزید جهانگشا خیلی زود مغلوب تیمور خون‌ریز شد و خودش و دو پسرش اسیر شدن سال 1405 میلادی بایزید در اسارت جونش رو از دست داد و چهارمین امپراطور عثمانی اینطوری دوره‌ش به سر رسید تیمور چه کرد؟


audio: 1QLECA4Mapw_0033.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
خیلی زود عثمانی رو به سمت شرق ترک کرد که چه کنه؟ بره چین رو کلا بگیره هرچند گلچین روزگار باز هم خوش سلیقه عمل کرد و عمر فرمانروای گورکانی دووم نیاورد تا قلمرو کم‌نظیرش رو بیشتر از این گسترش بده اما سرنوشت عثمانی بعد از تیمور چه شد؟ هرج و مرج داخلی بین باقی‌ماندگان دودمان عثمانی جنگ داخلی ده ساله در گرفت


audio: 1QLECA4Mapw_0034.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
خیلی‌ها ادعای سلطنت داشتند و نتیجه امپراطوری عثمانی به مرز فروپاشی رسید برادران با هم جنگیدند و جنگیدند تا در نهایت محمد چلبی یا همون محمت چلبی که تیمور هم البته دوستش داشت تونست الباقی رو کنار بزنه و در 1413 میلادی بشه سلطان محمت اول


audio: 1QLECA4Mapw_0036.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
و پسرش مراد دوم شد سلطان ولی دورانش اصلا دوران آرومی نبود ایشون از بقیه فرزندان بایزید اول بگیر تا حاکمان بیزانس و مسیحیان اروپایی و حتی ینی‌چری‌ها، یعنی ارتششون از اون‌ور برادر 13 ساله‌ی خودش همه و همه علیه‌ش شورش می‌کردند و این بنده خدا هی باید می‌رفت شورش رو می‌خوابوند برمی‌گشت این دوران پرتلاطم


audio: 1QLECA4Mapw_0037.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
تا 1451 ادامه داشت در این سال مراد دوم جان باخت و پسرش محمت دوم شد سلطان عثمانی یکی از مهم‌ترین سلطان‌های تاریخ عثمانی کسی که به سلطان محمت فاتح یا محمد فاتح معروف شد


audio: 1QLECA4Mapw_0038.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
محمت دوم قصد داشت بزرگ‌ترین آرزویی که همه سلطان‌های قبلی در رسیدن بهش ناکام بودند رو به واقعیت تبدیل کنه، چی؟ تسخیر قسطنطنیه سلطان عثمانی اصلا دلش نمی‌خواست چیزی تمرکزش رو از روی قسطنطنیه منحرف کنه چه کرد؟ پا شد رفت با همسایه‌های مسیحی عثمانی که فضای بینشون ملتهب بود اول صلح کرد مثل ونیز و مجارستان


audio: 1QLECA4Mapw_0039.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
بعد هم تغییر استراتژی داد به جای محاصره زمینی قلب روم شرقی کشتی‌های متعددی رو برای محاصره دریایی این شهر بزرگ فرستاد حدود 80 هزار نیروی زمینی و چیزی حدود 100 تا 300 کشتی جنگی به سمت قسطنطنیه روونه شدند هر دو طرف تنگه بوسفور هم دژ جنگی ساخت که کسی نتونه بیاد کمک بیزانس و قسطنطنیه


audio: 1QLECA4Mapw_0040.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
اما قوت سپاه محمد یا محمت دوم فقط در تعداد سربازها و کشتی نبود سپاه عثمانی به توپ جنگی دسترسی پیدا کرده بود و دیوارهای بسیار محکم قسطنطنیه دیگه توان دوام نداشت


audio: 1QLECA4Mapw_0041.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
محمت دوم قسطنطنیه رو فتح کرد و اینطوری در تاریخ با اسم محمت فاتح یا محمد فاتح موندگار شد سریعا یه مسجد در قسطنطنیه بنا کرد و با دیدن بقایای مهم‌ترین اقامت‌گاه پایتخت بیزانس که اسمش بود قصر قیصر و توسط توپ‌های عثمانی تخریب شده بود این شعر از انوری شاعر ایرانی قرن ششم رو به زبون آورد


audio: 1QLECA4Mapw_0043.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
محمد دوم بر تخت سلطنت در قسطنطنیه نشست اونجا رو پایتخت امپراطوری عثمانی اعلام کرد و خودش رو هم سزار یا همون قیصر روم نام نهاد جهان اسلام از جمله ایرانیان خوشحال از فتح مهم‌ترین نماد جهان مسیحیت ادعای محمد دوم رو پذیرفتند یعنی اون رو قیصر روم صدا کردند اینطوری بود که برای صدها سال ایرانیان به عثمانیان نمی‌گفتند


audio: 1QLECA4Mapw_0044.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
عثمانی می‌گفتند رومیان البته در بین مسیحیان کلیسای اورتودوکس که پایگاهش تو همین قسطنطنیه بود این لقب رو پذیرفت اما کلیسای کاتولیک نه به هر حال اقدام بعدی محمد دوم دادن منصب به برادرزاده‌های کنستانتین یازدهم بود امپراطور سابق بیزانس این آقای کنستانتین یازدهم پسر نداشت پس یکی از برادرزاده‌هاش باید جانشینش می‌شد بعد از خودش


audio: 1QLECA4Mapw_0045.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
محمد دوم یا باید همه این‌ها رو می‌کشت یا زندایشون می‌کرد و همیشه از زنده بودنشون طبیعتا احساس خطر می‌کرد چه کرد؟ اومد راه‌حل سومی پیدا کرد به هر کدومشون حکومت یک شهری از امپراطوری پهناور عثمانی رو بخشید و گفت برید برای خودتون حال کنید


audio: 1QLECA4Mapw_0046.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
درباره‌ی دوران محمد فاتح خوبه است تقابلش با یکی از ترسناک‌ترین حاکمان اروپا هم یاد کنیم کی بود این آقای حاکم وحشتناک؟ آقای ولاد سوم یا همون ولاد دراکولا، حاکم رومانی کسی که گفته می‌شه شخصیت کنت دراکولا در سینما رو از اون الگو گرفتن چه ویژگی‌ای داشته این آقای دراکولا؟ معروف بوده که اسراش رو با شکنجه‌های عجیب غریب می‌کشته یعنی مثلا تو آب جوش می‌پختشون


audio: 1QLECA4Mapw_0047.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
یا یک تیر چوبی از مقعد طرف وارد می‌کرده و از دهان خارج محمد دوم قبل از تسخیر قسطنطنیه پسرهای ولاد سوم رو یعنی همین دراکولا رو اسیر کرده بود تا مبادا آقا دراکولا علیه‌ش اقدامی بکنه با فتح قسطنطنیه حالا وقت تعیین تکلیف بود آقای فاتح بعد از جنگ و جدال فراوان تونست پا به رومانی بذاره اما حاضر نشد ولاد سوم رو بکشه گفت به هر حال


audio: 1QLECA4Mapw_0048.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
ولاد پیروزی‌های بزرگی به دست آورده پس حقشه بر منطقه خودش حکومت کنه اصلا یه چیز بردباری بود آقای امپراطور عثمانی و البته امپراطور روم شرقی هم‌زمان البته در نهایت دراکولا به دست مجارها افتاد کشته شد و سرش برای امپراطور عثمانی ارسال شد


audio: 1QLECA4Mapw_0049.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
در نهایت محمت فاتح در 1481 میلادی درگذشت و پسرش بایزید دوم به جاش بر تخت نشست دوران بایزید دوم سه اتفاق مهم داشت اول شکل دادن یک نظم و نظام داخلی به قلمرو عثمانی بود دوم مربوط به زمانی بود که مسلمانان و یهودیان از اسپانیا اخراج شدند بایزید دوم از این اتفاق خیلی ناراحت شد


audio: 1QLECA4Mapw_0050.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
کشتی‌هاش رو فرستاد سمت اسپانیا گفت مسلمانان و یهودیان رو سوار کنید بیارید قلمروی عثمانی و با احترام به آن‌ها سکونت دهید دستور داد هر کسی با یهودیان بدتر از مسلمون‌ها برخورد کرد اعدامش کنید همین اتفاق باعث شد لقب بایزید عادل بهش بدند یعنی باباش بود محمد فاتح ایشون بود بایزید عادل و اما اتفاق سوم دوران حکومت ایشون چی بود؟


audio: 1QLECA4Mapw_0052.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
خب اول اجازه بدید خیلی گذرا ببینیم در دورانی که امپراطوری عثمانی داشت شکل می‌گرفت و بنده مختصر عرض کردم اوضاع و احوال ایران به چه شکل بوده گفتیم که ظهور عثمانی مصادف بود با پایان سلجوقی در ایران کی بودن این سلجوقیان؟ امپراطوری سلجوقیان تو یک دوره‌ای چیزی شبیه به عثمانیان بود یعنی یک قلمرو گسترده داشت و بر خلفای عباسی بغداد هم تسلط داشت


audio: 1QLECA4Mapw_0053.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
و خودش رو عملا رهبر جهان اسلام می‌دونست سلجوقیان از ترکان آسیای میانه بودند که از شرق آسیا تصرف کرده بودن اومده بودن جلو و آسیای صغیر و افغانستان و ایران و بعد ارمنستان و عراق امروزی هم گرفته بودند با فروپاشی یه همچین قدرتی یعنی سلجوقیان طی دورانی که عثمانی داشت در غرب شکل می‌گرفت سلسله‌های متعددی بر ایران حکومت کرده بودن


audio: 1QLECA4Mapw_0054.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
از جمله خوارزمشاهیان یا بعدش ایلخانیان بعد هم که تیموریان کی بودن اینا؟ عموما باقی‌مونده بیگانگانی بودند که قبل‌تر ایران رو تسخیر کرده بودن در واقعا تقریبا می‌شه گفت از زمان سقوط ساسانیان و ورود اعراب به ایران


audio: 1QLECA4Mapw_0057.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
شاه اسماعیل اول یک حکومت ملی رو در ایران پایه گذاری کرد طولانی‌ترین حکومت ایران پس از اسلام سلسله صفویان اواخر سده 14 میلادی اکثر ایرانیان سنی مذهب و پیرو مکتب شافعی بودند یعنی یه پهنه‌ای بود در دنیا از شرق اروپا که عثمانی‌ها بودند شروع میشد بیاد تا غرب شبهه قاره هند که تیموریان هند بودن


audio: 1QLECA4Mapw_0058.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
ابنا همه‌شون عموما سنی مذهب بودن این وسط یه بخش کوچیکی هم به هر حال شیعه بودن مثل آل بویه تازه خیلی‌ها هم مثل اسماعیلیان شیعه اسماعیلی یا مثل فاطمیان مصر شیعه جعفری بودن نه 12 امامی شاه اسماعیل صفوی اما وقتی قدرت رو در دست گرفت قصد داشت یک هویت مستقل ملی و مذهبی برای کشوری به اسم ایران بسازه که چی بشه؟ بتونه تمایز این کشور رو


audio: 1QLECA4Mapw_0059.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
با سایر ممالک اسلامی مشخص کنه یه جورایی یعنی می‌خواست یک دولت ملت ایرانی بسازه و در تاریخ و عملکرد ایشون نگاه بکنیم واقعا توجه ویژه‌ای به ایران‌گرایی داشته نشونه‌ش هم می‌تونیم تو نام‌گذاری بچه‌هاش ببینیم اسم فرزندان شاه اسماعیل چی بوده؟ طهماسب سام منوچهر بهرام ارجاسب اسم‌های که امروز تقریبا نمی‌شنویم همه این اسم‌ها برگرفته از شاهنامه‌س


audio: 1QLECA4Mapw_0060.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
به هر حال شاه اسماعیل مذهب شیعه دوازدهم امامی رو به عنوان مذهب رسمی کشور اعلام کرد و هرچه در پهنه ایران بیشتر پیشروی می‌کرد و مناطق بیشتری رو عملا فتح می‌کرد این مذهب هم بیشتر گسترش پیدا می‌کرد حالا بعضیا میگن با زور انجام می‌داده بعضیا هم معتقدند خیلی هم زوری در کار نبوده کمااینکه در اون زمان بخشی از مردم ایران سنی مذهب باقی موندند به هر حال یک امپراطوری شیعه به وجود اومد


audio: 1QLECA4Mapw_0061.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
در کنار امپراطوری سنی مذهب عثمانی شاید از پیش مشخص بود که این دو قدرت بالاخره به هم خواهند خورد و جرقه خواهند زد به خصوص که از قدیم‌الایام بین این دو قدرت ترک زبان یعنی صفویان و عثمانی اختلافات قومی و منطقه‌ای ریشه‌داری هم وجود داشت جنگ در پیش بود


audio: 1QLECA4Mapw_0062.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
من یه نکته رو توضیخ بدم ما اینجا قصد نداریم در این قسمت به داستان شاه اسماعیل اول بپردازیم اینکه چطور کسی که خیلی از مورخین ایشون رو بنیانگذار ایران نوین می‌دونن اومد در عرصه سیاسی ایران ظهور کرد و تونست قدرت رو در دست بگیره و البته چه سرنوشتی پیدا کرد خودش می‌تونه موضوع یک قسمت جدا باشه که اگر علاقه‌مندید همین الان برای ما بنویسید این پایین ما انجام وظیفه خواهیم کرد


audio: 1QLECA4Mapw_0063.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
در واقع از شکل‌گیری ایران صفوی خواهیم گفت اما الان می‌خوایم بریم سراغ جنگی که بین ایران صفوی و ترکان عثمانی به وجود اومد چطوری کار به جنگ کشید؟ اولش یعنی در زمان بایزید دوم خیلی اوضاع و احوال بد نبوده اتفاقا هرچند یه سری از ساکنان آناتولی اومده بودن به دین صفویان گرویده بودند عملا صفویان هم بهشون پناه داده بودن از اون‌ور یه سری از سنی‌های مناطق شمال غرب ایران


audio: 1QLECA4Mapw_0064.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
از دست صفویان فرار کرده بودن پناهنده شده بودن به عثمانی‌ها به همین هم دلیل بایزید عثمانی و شاه اسماعیل اول صفوی یه مقداری از هم دلگیر بودند ولی قصد بایزید دوم این بود که که فضا رو مدیریت کنه که چی بشه؟ جنگ نشه کار به دعوا نرسه چرا نمی‌خواست جنگی اتفاق بیفته بایزید دوم؟ چون دعوای اصلیش با کی بود؟ با اروپاییان مسیحی


audio: 1QLECA4Mapw_0065.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
بایزید دوم یه نامه نوشت به شاه اسماعیل اول و با لحنی بسیار ملایم گفت فرزند گرامی واقعا همینطوری خطابش کرده در نامه نوشته فرزند گرامی سربازان قزلباش شما زدن منطقه رو داغون کردن سلطان مصر و شام برای من نامه نوشتن گفتن اینها بلای جهان‌سوزن شما پادشاه ایرانی یعنی جانشین فریدون و جمشید و کیخسرو کیقباد و دارا بیا یه مقدار سازش کن


audio: 1QLECA4Mapw_0066.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
با همسایه‌هات دیگه نکن عه مساجد ما اهل سنت رو تخریب نکن ما مسلمونیم برادریم آخه چرا برادرکشی عه؟ توجه کنیم که سلطان عثمانی چون می‌دونست شاه اسماعیل اول چقدر رگه‌های ایران‌گرایی داره اون رو با پادشاهان بزرگ باستانی ایران قیاس کرد از اون طرف این پادشاهانی که نام برده سلطان عثمانی نماد عدالت بودند در درواقع شاهنامه نتیجه می‌خواست به شاه اسماعیل یادآوری کنه


audio: 1QLECA4Mapw_0067.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
که چه خوبه اگر عادلانه برخورد کنیم و شر نشه پاسخ شاه اسماعیل اما حمله به ازبک‌ها در مرزهای شرقی ایران بود و شکست دادن این هم‌پیمانان دیرینه عثمانی‌ها و بزرگ‌تر کردن مرزهای ایران بعد هم کله فرمانده ازبک‌ها رو قطع کرد جمجمه‌ش رو طلا گرفت ازش جام شرابی ساخت فرستاد برای بایزید دوم


audio: 1QLECA4Mapw_0068.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
پاسخ سلطان بایزید دوم به این اقدام شاه اسماعیل چی بود؟ هیچی بایزید اقدامی علیه ایران صفوی نکرد همین باعث می‌شه تا یه هرج و مرجی در دربار عثمانی اصلا رخ بده آقا چه وضعیه؟ شاهزاده سلیم یعنی پسر بایزید دوم خیلی بابت رفتار شاه اسماعیل ناراحت بوده از باباش هم دلگیر بوده که چرا آقا هیچ واکنشی نشون نمیدی این وسط شاه اسماعیل از دوتا قیام ضدحکومتی


audio: 1QLECA4Mapw_0069.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
در داخل خاک عثمانی در 1511 میلادی هم میاد حمایت می‌کنه نتیجه آمپر شاهزاده سلیم می‌چسبه به سقف نهایتا سلطان سلیم دست به یک کودتا می‌زنه باباش رو از سلطنت خلع می‌کنه و خودش جاش رو می‌گیره و داداش خودش هم که رقیبش بوده عملا در تصاحب تاج و تخت می‌کشه بعد چه می‌کنه؟ برای دست‌گرمی از کودک 7 ساله


audio: 1QLECA4Mapw_0072.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
تا شروعی طوفانی داشته باشه اینجا دست پیدا می‌کنه به لقب لقبش سلطان سلیم وحشتناک اروپاییان بهش می‌گفتند


audio: 1QLECA4Mapw_0074.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
همچین کسی حالا قصد داشت در برابر صفویان بایسته واکنش شاه اسماعیل صفوی چی بود؟ پناه دادن به بایزید سوم پسرعموی سلطان سلیم و طبیعتا رقیبش در قدرت در واقع شاه اسماعیل صفوی نشون داد به هیچ وجه قصد کوتاه اومدن نداره


audio: 1QLECA4Mapw_0075.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
این جای تاریخ نامه نگاری‌ها بین سلطان سلیم و شاه اسماعیل صفوی شروع شد شاه اسماعیل برای سلیم لباس زنونه می‌فرستاد سلیم برای اسماعیل کشکول و تسبیح صوفی‌گری می‌فرستاد می‌گفت آقا برو دنبال خانقاهت در ادامه سلطان سلیم میره حکم جهاد علیه شیعیان رو از روحانیون سنی می‌گیره و اعلام می‌کنه شیعیان مرتد و کافر و ملحدن و همه رو گردن می‌زنه کل شیعیان رو اونجا


audio: 1QLECA4Mapw_0076.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
بعد هم یه نامه دیگه می‌فرسته برای شاه اسماعیل و خطابش می‌کنه سرور شرور و سردار اشرار و ضحاک روزگار یعنی باباش به شاه اسماعیل می‌گفت کیخسرو زمان پسرش بهش گفت تو ضحاک زمانی هر دو اشاره البته به شاهنامه وملی‌گرایی شاه اسماعیل صفوی در نهایت هم سلطان سلیم می‌گه که آقا چاره کار بین من و تو جنگه من راه افتادم سمت مرزهای شما تو هم پاشو بیا ببینیم چند چندیم شاه اسماعیل هم می‌گه اوکی داداش


audio: 1QLECA4Mapw_0077.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
من الان تو اصفهان مشغول شکارم ولی خب گویا ابری که بارش می‌کنه خودش سفارش می‌کنه شما کرم داری این حرف‌ها نیستی بنده میام بجنگیم یه شمشیر و یه لباس زنونه دیگه هم براش می‌فرسته میگه پاشو بیا جنگ در جواب این نامه سلطان سلیم باز یه نامه شدید الحن می‌فرسته برای شاه اسماعیل ولی جواب شاه اسماعیل به نامه‌ش خیلی باحال بوده این بار لحن نامه‌ش خیلی آروم و مودبانه بوده جنگ هم می‌پذیره با همین لحن آروم ته نامه میگه که آقا


audio: 1QLECA4Mapw_0078.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
به نظر می‌رسه کاتبان شما جنس خوب گیرشون نمیاد که اینطوری نامه می‌نویسن بیا این تریاک رو بده بهشون بکشن آروم شن یه قوطی تریاک نابی هم همراه نامه ارسال می‌کنه برای سلطان ته نامه‌ش هم می‌نویسه هرکه با آل علی در افتاد، ور افتاد


audio: 1QLECA4Mapw_0079.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
شاه اسماعیل لشکر قزلباش رو در اختیار داشت قزلباش‌ها کیا بودن؟ سربازان ایلات مختلف ایران مثل ایل قاجار شاملو افشار استاجلو یا رملو تکلو و ذوالقدر و چند تا ایل دیگه سربازانی که ریششون رو می‌تراشیدن سیبیل از بناگوش در رفته می‌ذاشتن و یه کلاه سرخ رنگ هم می‌ذاشتن سرشون اساسا قزلباش از دو کلمه ترکی تشکیل شده قزل یعنی قرمز، باش یعنی سر


audio: 1QLECA4Mapw_0080.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
در واقع شاه اسماعیل ارتش مدرن در اختیار نداشته و با همین لشگر سنتی تونسته بود کل ایران رو بگیره که این هم واقعا قابل تقدیره از اون طرف عثمانی‌ها ارتش ینی چری رو داشتن توضیخ دادیم درباره‌ش ارتشی حرفه‌ای که توپ و تفنگ داشت صفویان آوازه ارتش عثمانی رو شنیده بودن و حدودا می‌دونستن نیروی نظامی عثمانی مجهز و قویه پس آقای محمد استاجلو


audio: 1QLECA4Mapw_0081.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
یکی از فرماندهان قزلباش‌ها یه استراتژی شکل میده میگه آقا بهترین کار این‌که ما تمام انبارهای آذوغه رو سر راه سپاه عثمانی آتیش بزنیم یعنی عملا از استراتژی زمین سوخته استفاده کنیم اینطوری گرفتار میشن این ایده اما خیلی جوابگو نبود پاسخ سلطان سلیم بازم ارسال یه سری زیورالات و لباس زنانه برای شاه اسماعیل بود به طور کلی در اون برهه از تاریخ گویا خیلی مردسالار بوده فضا


audio: 1QLECA4Mapw_0082.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
چهارشنبه روزی 23 اوت 1514 میلادی سپاه دو کشور در دشت چالدران در نزدیکی شهر خوی به هم رسیدند ارتش عثمانی به دلیل طی کردن مسیر طولانی و همین‌طور کمبود آذوغه بسیار خسته بود پس چاره‌ای نداشت جز استراحت یک روزه قبل از شروع جنگ یک سری از سران قزلباش دوییدن پیش شاه اسماعیل گفتند آقا تا اینها خوابیدن استراحت دارن می‌کنن


audio: 1QLECA4Mapw_0083.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
بزنیم تو دلشون تار و مارشون کنیم چرا که خبر رسیده این‌ها یه چیزی دارن به اسم توپ شلیک می‌کنه، می‌زنه می‌ترکونه ها تا آماده نشدن ما بریم کلکشونو بکنیم یکی از فرماندهان قزلباش به اسم دورمیش‌خان شاملو اما نظر دیگری داشت میگه این روش به دور از مردانگیه ما دلیریم نامرد نیستیم ضمن اینکه خدا با ماست ما خدا رو داریم حالا اونا هر ابزاری رو می‌خوان داشته باشن داشته باشن اینجا رگ غیرت شاه اسماعیل


audio: 1QLECA4Mapw_0084.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
با این توصیه‌ی دورمیش‌خان حسابی باد می‌کنه میگه من حرامی قافله نیستم هرچه مقدر الهی‌ست به ظهور آید و خب وقتی فرصت رو از دست بدی تقدیر چیز دیگری خواهد نوشت


audio: 1QLECA4Mapw_0085.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
دلاوری قزلباش‌ها در نبرد چالدران بی‌نظیر بود سی هزار قلزباش ایرانی در برابر ارتش یکصدهزار نفره عثمانی


audio: 1QLECA4Mapw_0087.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
مقاومت جانانه‌ای کردند قزلباش‌ها در حدی که گفته میشه بیش از چهل هزار نفر از عثمانی‌ها در نبرد کشته شدن میگن شاه اسماعیل چنان می‌جنگیده که اسب‌هاش تلف می‌شدند از خستگی


audio: 1QLECA4Mapw_0089.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
جالب اینجاست که در سپاه ایران زنان هم دوشادوش مردان می‌جنگیدند و شهربانو تاجلی بیگوم همسر شاه اسماعیل هم در میدان رشیدانه جنگیده ولی خب تفاوت رو توپ و تفنگ رقم زد توپ‌های داردانل که در اون زمان در دنیا بی‌نظیر بود دست عثمانی‌ها بود نه ایرانی‌ها این توپ‌ها از کشته‌ها پشته ساختند و در نهایت


audio: 1QLECA4Mapw_0091.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
با شکست ایران عثمانی تا تبریز پیش رفت برای 8 روز تبریز رو اشغال کرد ولی از ترس پاتک مجدد صفویان و به دلیل ضربات سنگینی که به سپاه عثمانی هم وارد شده بود مرزهای ایران رو ترک کرد ایران بعدها و در دوران شاه عباس بزرگ صفوی تونست در جنگ ارومیه سپاه عثمانی رو شکست بده و به نوعی انتقام چالدران رو بگیره ولی خب زخم چالدران


audio: 1QLECA4Mapw_0092.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
تا همیشه بر پیکر ایران باقی موند زخمی که یادآور فرصت‌های برباد رفته شد برای ایران توجه کنیم که پدربزرگ شاه اسماعیل اول از سمت مادری شاه حسن آق‌قویونلو بود کسی که زمانی قدرت رو در دست آق‌قویونلوها در اختیار داشت فرصت داشت اون موقع توافق کنه با امپراطوری ونیز و می‌تونست از این طریق به اون سلاح آتشین و اون توپ و تفنگ دست پیدا کنه


audio: 1QLECA4Mapw_0093.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
ولی خب این فرصت رو از دست داد چرا که معتقد بود سلاح گرم نامردیه این دیدگاه سال‌ها بعد دامنه نوه‌ش و همین‌طور ایران رو در جنگ چالدران گرفت و گرز و شمشیر در برابر توپ و تفنگ شکست خورد


audio: 1QLECA4Mapw_0094.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
به هر حال عثمانی‌ها سرخوش از پیروزی در چالدران به سمت سرزمین‌های جنوبی هجوم بردند و دوران سلطان سلیم تونستند مصر و حجاز و تمام سرزمین شام رو به قلمرو خودشون اضافه کنن با مرگ سلطان سلیم سلطان سلیمان اول به تخت نشست کسی که بخشی از روایتش رو خیلیامون در سریال ترکیه‌ای حریم سلطان دیدیم البته اسم اصلی این سریال در درواقع ترکیش


audio: 1QLECA4Mapw_0095.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
سده باشکوه سلیمان اول طولانی‌ترین دوران حکومت رو در بین سلاطین عثمانی داشته در اروپا به سلیمان محتشم یا سلیمان باشکوه معروف بود و در مشرق زمین با لقب سلیمان قانونی شناخته میشد چرا؟ چون تونست یک سیستم قانونی و قضایی جدید در عثمانی پایه‌گذاری کنه


audio: 1QLECA4Mapw_0096.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
این که سرنوشت ایران در ادامه چه شد؟ داستانیست مفصل اگر علاقه‌مند هستید برای ما بنویسید الان در قسمت مربوط به ظهور صفویه می‌تونیم درباره‌ش صحبت کنیم و همین‌طور در رابطه با ادامه داستان عثمانی طبعا یک بازه 600 ساله رو در یک قسمت نمی‌شه بهش پرداخت این دری بود برای باز شدن موضوعات عثمانی در پادکست مورخ اگر علاقه‌مند هستید به دانستن بیشتر


audio: 1QLECA4Mapw_0097.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
از ادامه‌ی سرگذشت عثمانی بازهم برای ما کامنت بکنید ما انجام وظیفه خواهیم کرد در واقع اینطوری بگم همون‌طور که ما در قسمت ناصرالدین شاه باب صحبت از قاجار رو باز کردیم و یا شروع کردیم از ترور گفتن یا مثلا همون‌طور در قسمت تاریخ مصر صرفا دریچه‌ای باز کردیم برای ورود به تاریخ پرداستان و پر رمز این سرزمین کهن با این قسمت هم فضایی محیا کردیم که بتونیم از این به بعد


audio: 1QLECA4Mapw_0098.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
سراغ داستان‌های تاریخ عثمانی و همین‌طور روایت‌های تاریخ ایران صفوی بریم ولی نکته‌ای که اینجا می‌خوام برم سراغش و مهمه تغییر معادلات جهانی برای ایران از تاریخ وقوع جنگ چالدرانه


audio: 1QLECA4Mapw_0101.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
برای 681 سال با هم درگیر بودن واقعا به این جنگ‌ها می‌گفتند و میگن جنگ‌های 681 ساله یکی از طولانی‌ترین جنگ‌های تاریخ بشر نزدیک به هفت قرن این دو قدرت با هم می‌جنگیدند و گاهی این پیروز می‌شد و گاهی اون به هر حال یک توازن قدرتی بین این دو جهان برقرار بوده در اون زمان


audio: 1QLECA4Mapw_0103.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
می‌تونیم نماد جهان غرب امروز در نظر بگیریم و جهان ایرانی رو که زمانی به واقع نماد جهان شرق بوده امروز می‌تونیم خلاصه‌شده‌ش رو در خاورمیانه ببینیم وقتی با نگاه تاریخی بهش نگاه می‌کنیم این دو قدرت هزاران سال دوشادوش هم بودن این غرب وشرق تا اینکه روزی بازی عوض شد روزی که غرب به هر دلیلی حالا می‌خواد به دور موندن از طوفان چنگیز مغول باشه


audio: 1QLECA4Mapw_0104.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
یا رها شدن از بند کلیسا یا دلایل دیگری گفت آقا اینجوری نمی‌شه پا در مسیر توسعه گذاشت و ایران و جهان شرق در چاه سنت باقی موندن و از موج مدرنیته عقب موندند شاید بشه گفت اولین نشونه این تغییر بازی در چالدران رخ داد جایی که ایران اولین شکست رو از مدرنیته غربی تجربه کرد


audio: 1QLECA4Mapw_0105.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
از بعد از چالدران رابطه‌ی ایرانیان با غرب رابطه عشق و نفرت بوده ازشون متنفر بودند چون شکست خورده بودند بهشون عشق می‌ورزیدند چون نمی‌شد مدرنیته رو تحسین نکرد در نهایت اما شاید بشه گفت واکنش ایرانیان توسل به مذهب برای مقابله با مدرنیته غربی بود معمولا هم به بخش خرافی و اسطوره‌ای مذهب


audio: 1QLECA4Mapw_0106.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
سیصد سال بعد از چالدران عباس میرزا نائب‌السلطنه حکومت قاجار که انگار اولین کسی بود که واقعیت پیشرفت غرب نسبت به ایران رو فهمیده از نماینده ناپلئون بناپارت می‌پرسه چه توانایی‌ای شما را تا این اندازه برتر از ما ساخته دلایل پیشرفت شما و ضعف ما کدام است ای اجنبی بگو من چه کنم؟


audio: 1QLECA4Mapw_0107.opus
source: youtube
source_id: 1QLECA4Mapw
invalidation: VALID
text:
تا جان تازه‌ای به ایران ببخشم حالا بیش از 200 سال از این پرسش تاریخی عباس‌میرزا می‌گذره پرسشی که هنوز هم پابرجاست زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم پادکست مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی سالم باشید و در صلح شما رو به تاریح می‌سپاریم و


audio: 5DkIXB1xsf4_0002.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
این شعر از شهریار نشون میده که وقتی پرستوها در آسمان دیده می‌شوند مژده‌ی بهار می‌دهند پس پرستو پرنده‌ی مبارک و خوش قدمیه حالا فکر کنید این پرنده‌ی مبارک و باشکوه چه جایگاهی برای روس‌ها داره برای مردمانی که در برف و یخ و سرما زندگی می‌کنند روس‌ها به پرستو چی میگن؟ میگن لاستوچکا پرنده‌ای که براشون مقدسه


audio: 5DkIXB1xsf4_0003.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
و دیده شدنش نمادی‌ست از تمام شدن سختی زمستان و فرا رسیدن دوران خوش بهار اما مدت‌هاست که در ادبیات سیاسی ایران زمین و البته جهان پرستو معنای تازه‌ای هم پیدا کرده یک معنای تازه که اتفاقا از فرهنگ لغات امنیتی روسیه برداشته شده ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ پرستوهای امنیتی و سیاسی و البته


audio: 5DkIXB1xsf4_0004.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
کلاغ‌های امنیتی و سیاسی زنان خوش سیما و مردان خوش سیمایی که وقتی به یک چهره‌ی سیاسی نزدیک می‌شوند برای او بدبختی تمام و کمالی به بار می‌آورند سلام من احمد هاشمی هستم و این‌جا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد؟


audio: 5DkIXB1xsf4_0007.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
و البته صفحه‌ی فیسبوک مهرداد فرهمند و اجازه بدید این‌جا یادآوری کنم در انتهای این قسمت هم ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان مخاطبان پرمهر مورخ رو با هم خواهیم دید حالا بریم در دل تاریخ


audio: 5DkIXB1xsf4_0008.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
پیش از شروع اجازه بدید نکته‌ای رو عرض کنم خدمتتون باتوجه به ذات موضوع این قسمت که در رابطه با یک بحث سیاسی و بحث امنیتی به نام پرستو و کلاغ صحبت خواهیم کرد و طبیعتا این بحث گره خورده با مسائلی در زمینه‌ی هوا و هوس و شما بشنو مسائلی که شاید برای کودکان مناسب نباشه پیشنهاد می‌کنم یا هدفون خودتون رو به گوش بزنید یا در فضای دیگری این قسمت رو ببینید و بشنوید


audio: 5DkIXB1xsf4_0010.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
در روسیه پرستو نه تنها پیک بهاره بلکه در دین مسیحیت هم قداست مذهبی داره در فرهنگ مردمان روس یک باوری وجود داره که میگه وقتی عیسی مسیح رو به صلیب کشیدند تاجی از خار بر سرش گذاشتن و آن هنگام بود که پرستوها به دور مسیح حلقه زدن و سعی کردن تا تاج خار رو از سرش جدا کنند که از درد و رنجش بکاهند


audio: 5DkIXB1xsf4_0011.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
همین روایته که باعث میشه روس‌ها باور داشته باشند صدای پرستوها تسبیح خداونده همون صدایی که انگلیسی‌ها بهش چی میگن؟


audio: 5DkIXB1xsf4_0013.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
و اسم شبکه‌ی اجتماعی توییتر هم از همین صدای پرستوها برداشته شد البته که از وقتی که آقای ایلان ماسک اومد سر کار زد زیر میز و بازی رو عوض کرد


audio: 5DkIXB1xsf4_0015.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
بگذریم بریم سراغ پرستو این پرنده مقدس و خدایی بود تا وقتی کمونیست‌های خداستیز در روسیه روی کار اومدند پرستوها رو از عرش به فرش آوردند این دوستان و زیبایی و قداست رو از این پرنده‌ها گرفتند پرستو که زمانی پیام‌آور خوشبختی بود با روی کار اومدن کمونیست‌ها تبدیل شد به عامل بدبختی بدبختی چه کسانی؟ سیاسیونی


audio: 5DkIXB1xsf4_0018.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
سازمان اطلاعات وقت شوروی همین اوگپو یعنی اداره‌ی سیاست مشترک دولت درواقع همون سازمانی که بعد از جنگ جهانی دوم اسمش شد کا.گ.ب به معنای کمیته‌ی امنیت دولت اومد یه کار ویژه کرد چه کرد؟ یک آموزشکده‌ای رو راه انداخت برای تربیت جاسوس آموزشکده‌ای به اسم مدرسه‌ی تخصصی لنین


audio: 5DkIXB1xsf4_0020.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
مدرسه‌ای در حومه‌ی مسکو که بنا بود به شکلی متفاوت جاسوس های ویژه‌ای تربیت کنه کمی بعد هم یک مدرسه‌ی دیگر در منطقه‌ی کازان تاتارستان افتتاح شد تقریبا با هدف مشترک این 2 مدرسه


audio: 5DkIXB1xsf4_0023.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
حالا داستان چی بوده؟ عرض می‌کنم در آشیانه‌ی پرستوها دختران زیباروی روس که ماشالله زیبایی‌شون هم زبان‌زده تربیت می‌شدند و در دخمه‌ی کلاغ‌ها هم پسرهای خوشتیپ روس دختر پسرهایی که البته به جز زیبایی و خوش بر و رو بودن و هیکل خوب داشتن یه‌سری قابلیت دیگه هم نیاز داشتن مثلا باید سطح بالایی از هوش می‌داشتن یعنی باید در آزمون هوش اولیه قبول می‌شدن برای ورود و


audio: 5DkIXB1xsf4_0024.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
به زبان‌های خارجی هم باید مسلط می‌شدند حالا سوال این افراد باهوش و خوشگل بنا بود چی یاد بگیرن؟ و چه کنند؟ در این آشیانه و دخمه عرض می‌کنم


audio: 5DkIXB1xsf4_0025.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
اساتید حاضر در مدرسه‌ی لنین و مدرسه‌ی کازان به شاگردان 2 بخش آشیانه‌ی پرستو و دخمه‌ی کلاغ آموزش های لازم برای یادگیری فنون افسونگری و مهارت‌های آمیزش جنسی رو یاد می‌دادند تا کم‌کم برای ماموریت‌هایی که برنامه‌ریزی شده بود آماده شوند دوستان ماموریت‌هایی که معروف بودند به


audio: 5DkIXB1xsf4_0027.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
و احتمالا حدس می‌زنید که قرار بود چه اتفاق‌هایی بیفته قرار بود برن سراغ دیپلمات‌ها و مسئولان خارجی و اون‌ها رو داخل و خارج شوروی به دام بندازند قرار بود خدمت بزرگی به شوروی بکنند و خدمت بزرگی به شوروی کردند پرستوها و کلاغ‌ها تونستند چهره‌هایی رو همراه سیاست‌های شوروی کنند و عملا تبدیل‌شون کنند به مهره‌های این ابرقدرت جهانی


audio: 5DkIXB1xsf4_0032.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
یا گنجشگ قرمز به رسم همیشگی مورخ سری به فیلم هم بزنیم البته یادآوری کنم سینما مورخ رو در یوتوب دنبال بکنین اون‌جا مفصل و اختصاصی به تاریخ سینما می‌پردازیم به‌هرحال این فیلم با بازی خانم جنیفر لارنس می‌پرداخت به سیستم پرستوسازی کشور روسیه البته فیلم درباره‌ی روسیه‌ی بعد از شورویه و می‌خواد نشون بده هنوز که هنوزه این سیستم تربیت جاسوس‌هایی که با استفاده از ابزار جنسی


audio: 5DkIXB1xsf4_0034.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
داره کار می‌کنه فیلم رد اسپارو البته خیلی ضد روس و بسیار به نفع آمریکاست انگار فقط روس‌هان که از مدل پرستو و کلاغ برای جاسوسی استفاده می‌کنند خیر اصلا اینجوری نیست همه استفاده می‌کنند همه


audio: 5DkIXB1xsf4_0035.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
حالا در ادامه توضیح خواهیم داد که این تکنیک امنیتی در سایر کشورها هم استفاده میشه به شکل مفصل هم استفاده میشه اما این رو میدونیم که پایه‌گذارش به شکل سیستماتیک دستگاه امنیتی شوروی بوده در تاریخ اون‌ها سیستمی ساختند که حسابی جواب داد و فقط تو یه فقره مثال بزنیم پرستوهای روسیه تونستند سفیر فرانسه در مسکو در سال‌های دهه 50 میلادی رو به دام بندازن


audio: 5DkIXB1xsf4_0036.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
آقایی بود به نام موریس دژان کسی که رفیق صمیمی آقای ژنرال دوگل بود رئیس جمهور وقت فرانسه و همین به دام افتادن آقای موریس دژان در تاریخ درواقع پرستوها وقتی نازک بشیم می‌بینیم اتفاق بسیار مهمی بود یعنی از بزرگترین سیاسیونی بود که در تاریخ پرستوهای روس به دام افتاد


audio: 5DkIXB1xsf4_0039.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
فیلمنامه‌نویس روس یوری کروتکوف پناهنده میشه به آمریکا و فاش می‌کنه که وظیفه‌ش چی بوده؟ در کشور خودش وظیفه‌ی ایشون یافتن زنان جذاب بوده در روسیه آقای کروتکوف این زنان رو در محل فیلمبرداری پیدا می‌کرده و با پیشنهاد پول و لباس و موقعیت‌های شغلی آن‌چنانی اون‌ها رو استخدام می‌کرده مردان هم به شیوه‌های مشابه انتخاب می‌شدند به‌خصوص از بین هم‌جنس‌گرایان


audio: 5DkIXB1xsf4_0040.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
جلوتر توضیح خواهم داد مفصل واشنگتن پست در 1987 میلادی عجیبه گزارش داد بیشتر غربی‌هایی که مدتی رو در مسکو گذرونده باشند قطعا هدف تلاش پرستوها یا کلاغ‌ها برای اغفال بوده‌اند


audio: 5DkIXB1xsf4_0041.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
نکته‌ی جالب حالا چیه؟ اینه که کلاغ‌ها از پرستوها موفق‌تر از آب دراومدن در تاریخ این پروژه مثلا یه آقایی بود به اسم نیکلای کوزنتسف این آقای نیکلای کلاغی بود که با همسران سفرای خارجی در مسکو رابطه برقرار می‌کرد


audio: 5DkIXB1xsf4_0045.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
ارتباط با همسران سفرای ایرانی در شوروی هم داره در کارنامه‌ش هم همسر محمد ساعد مراغه‌ای رو اغفال کرد و هم همسر مجید آهی رو این هم تو پرانتز عرض کنم آقای مجید آهی میشه بابابزرگ شهریار آهی یکی از چهره‌های اپوزسیون که آقای نیکلای مادربزرگ ایشون رو برده به تله‌ی عسل و کار هم دراورده بود


audio: 5DkIXB1xsf4_0046.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
صحبت آقای درواقع محمد ساعد شد اجازه بدین رو ایشون هم نازک شیم وقتی همسر آقای محمد ساعد مراغه‌ای که گفتیم ایشون سفیر ایران بود در شوروی به دام آقای نیکلای کوزنتسف افتاد اوضاع و احوال روابط زناشویی آقای محمد ساعد مراغه‌ای با همسرش کلا به هم ریخت حالا چرا میگم بهم ریخت؟ فکت‌مون چیه؟ تو خاطرات ایشون میشه ردپاش رو دید مثال بزنم؟ عرض می‌کنم ایشون توی خاطراتش


audio: 5DkIXB1xsf4_0047.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
میگه زمانی که نائب کنسول شدم خوشحال اصلا دست‌افشان و پای‌کوبان رفتم خبر بدم به خانمم در رو وا کردم گفتم خانم بیا خانم بیا که من شدم نائب کنسول خانمم چی گفت؟ گفت خاک تو سرت فلانی کنسوله تو نائب کنسولی؟ خاک تو سرت این گذشت چند وقت بعد شدم چی؟ کنسول ایران در شوروی باز رفتم پیش خانمم گفتم کنسول شدم دیگه ها؟ باز تحویل نگرفت که نگرفت و چی گفت؟ گفت خاک بر سرت


audio: 5DkIXB1xsf4_0048.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
فلانی معاون وزیر امور خارجه‌ست تو کنسولی؟ گذشت شدم معاون وزیرخارجه باز خانمم گفت خاک تو سرت فلانی وزیره تو معاونی؟ رفتم جلوتر شدم وزیر خارجه دوباره گفت خاک تو سرت فلانی نخست وزیره تو وزیر خارجه‌ای؟ ایششش چی بگم تو فامیل سرم رو چجوری بیارم بالا؟ آقا گذشت شدم نخست وزیر مملکت رفتم گفتم این رو چی میگی دیگه؟ شدم نخست وزیر دیگه من چی بگم؟ خانمش چی گفته؟ گفته خاک تو سر ملتی که تو نخست وزیرشونی به نظر میرسه آقای نیکلای روس


audio: 5DkIXB1xsf4_0049.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
کلاغ درواقع روس کاری با خانم آقای مراغه‌ای کرده بود که آقای مراغه‌ای رئیس جمهور آمریکا هم می‌شد یا اصلا چمیدونم می‌رفت فضا هرکاری می‌کرد فایده نداشت


audio: 5DkIXB1xsf4_0050.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید تا اینجای داستان رو تعریف کردیم سرنوشت این آقای نیکلای کوزنتسف رو یه یادی ازش بکنیم خیلی زحمت کشیده در تاریخ پرستو بازی و اصلا کلاغ بازی شوروی و اساسا در تاریخ ایشون کسی‌ست که در وصفش نوشتند هر زنی که باهاش هم‌بستر می‌شد بنده‌ش میشد درنهایت ایشون در جنگ جهانی دوم کشته میشه و به‌عنوان قهرمان اتحاد جماهیر شوروی ازش یاد میشه


audio: 5DkIXB1xsf4_0051.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
یه تمبر یادبود هم به یادش چاپ می‌کنن حالا دوستان قراره بگردن بذارن، شاید ممیزی داشته باشه نتونیم تمبر رو پخش کنیم البته به هرحال ایشون کلاغ موفقی بود


audio: 5DkIXB1xsf4_0052.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
این داستان پرستو پیچیده‌تر از این حرف‌هاست یعنی این نبوده که فقط یه سری پرستوی خانم باشن برای آقایون یه سری هم کلاغ باشن برای خانم‌ها ما در تاریخ و تا همین الان که داریم با هم صحبت می‌کنیم یه‌سری پرستو و کلاغ همجنس‌گرا هم داشتیم و داریم حالا به تاریخش برگردیم از کجا میاد؟ اساسا همجنس‌گراها در اون ایام از نظر اجتماعی جایگاه نازلی داشتن و کلا تو جامعه اذیتشون می‌کردن نتیجه


audio: 5DkIXB1xsf4_0053.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
خیلی راحت‌تر قطعا جذب سرویس‌های امنیتی می‌شدن ضمن اینکه خیلی هم موفق بودن چرا؟ اگر مثلا یک چهره‌ی سیاسی در اون سال‌ها رابطه‌ی همجنس‌گرایانه می‌داشت و دیگران می‌فهمیدن بسیار رسوایی بزرگی بود و عملا اگر این اتفاق میفتاد اون چهره‌ی سیاسی راحت‌تر قطعا به خواست سرویس‌های امنیتی تن می‌دادن مثالش آقای جان واتکینز سفیر وقت کانادا در روسیه در دهه 50 میلادی


audio: 5DkIXB1xsf4_0054.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
این اتفاق براش میفته کا.گ.ب می‌فهمه که ایشون همجنس‌گراست و با یک کلاغ میره به دام میندازه آقای واتکینز رو با همین به دام افتادن مجبورش می‌کنن این بنده‌خدا رو استعفا بده این هم تو پرانتز بگم جالبه یه مهمونی‌ای بوده آقای خورشچف رهبر اتحادیه جماهیر شوروی پامیشه سخنرانی کنه شروع می‌کنه تیکه انداختن به همجنس‌گرایان و کلا هم واتکینز رو زوم نگاه می‌کرده حرف می‌زده و غیرمستقیم تیکه‌بارون می‌کنه این بنده‌خدا رو


audio: 5DkIXB1xsf4_0056.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
اما پرستوها و کلاغ‌های شوروی همیشه هم موفق نبودن از ناکامی‌هاشون هم بگیم فارغ از کسانی که پرستو و کلاغ می‌اومدن سراغ‌شون و نمی‌تونستن بندازنشون تو تله یه موردی هم هست در تاریخ که پرستوها تونستن بندازنش تو تله ولی سوژه خیلی چغر بود خیلی شیک و مجلسی از تله دراومد رفت پی زندگیش کی بوده و چطور از تله دراومده؟ آقای احمد سوکارنو هم اسم بنده هم بوده رئیس‌جمهور کشور اندونزی


audio: 5DkIXB1xsf4_0057.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
ایشون یه سفر پامیشه میره شوروی کا.گ.ب چه می‌کنه؟ طبق معمول یه تعداد پرستوی زیبا می‌فرسته به اقامتگاه آقای سوکارنو ایشون هم نه نمیگه خیلی فعال و پرتوان یه رابطه‌ی گروهی رویایی هم برای خودش رقم می‌زنه تا صبح به گفته خودش البته همزمان هم کا.گ.ب داشته چی‌کار می‌کرده؟ فیلم می‌گرفته، صدا تهیه می‌کرده و این‌ها تو پرانتز این هم بگم فارغ از اسم اون دانشگاه آشیانه‌ی پرستو این آشیانه‌ی پرستو در ادبیات امنیتی


audio: 5DkIXB1xsf4_0058.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
به یک مکان هم گفته میشه دو تا سوییت کنار همه یعنی یا.2تا اتاق یکیش برای این‌که پرستو یا کلاغ با سوژه‌ش برن تو عشق و حال اینوریه برای اینه که مامورهای سرویس امنیتی بشینن فیلم و عکس و صدا تهیه کنن از پرستو بازی یا کلاغ بازی سوژه البته شغل سختی هم هست گویا به هرحال آقای سوکارنو میفته تو تله شب تا صبح میفته تو تله هی و صبح می‌خواد جمع کنه برگرده اندونزی میگن آقای سوکارنو یه لحظه تشریف بیارین خسته نباشین، بفرمایین


audio: 5DkIXB1xsf4_0059.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
این‌ها خدمت شما این شمایی، این فیلم شماست این عکس شماست و این‌ها دیگه آدم ما باید بشی از این‌جا به بعد بله آقای سوکارنو چه می‌کنه؟ عرض می‌کنم


audio: 5DkIXB1xsf4_0060.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
فیلم رو که میذارن جلوی آقای احمد سوکارنو و تهدیدش می‌کنن ایشون میگه که من خیلی عذرخواهی می‌کنم با کیفیتش رو ندارین؟ چقدر دوربین‌هاتون تعدادش کمه من از اونور می‌خوام خودم رو ببینم زاویه‌ی افق بدنم اصلا خوب نیست تو این فیلم


audio: 5DkIXB1xsf4_0061.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
کا.گ.ب ای ها میگن بله؟ آقای سوکارنو میگه بله می‌خوام ببرم تو سینماهای اندونزی پخش کنم که مردمم به من افتخار کنن که رئیس جمهورشون چه کرده توانمندی رو ببین شما خودت نگاه کن بعد هم پا میشه میره اندونزی یه سخنرانی عمومی می‌کنه میگه ما رفتیم شوروی، سفر خوبی بود دست‌آوردهای بسیار خوبی هم داشت در کنار دست‌آوردها یه‌سری دختر هم برای من فرستادن که من آدم‌شون بشم نه تنها من آدم‌شون نشدم


audio: 5DkIXB1xsf4_0064.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
آقای سوکارنو دررابطه با همین اتفاق خیلی جذابه جمله‌ای داره که درس سیاست و امنیت و رسانه است عملا میگه پادزهر شانتاژ افشاست


audio: 5DkIXB1xsf4_0065.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
گفتیم استفاده از پرستو و کلاغ فقط مختص به شوروی نبود طبیعتا اساسا فقط متعلق به سیستم های امنیتی دولتی هم نبوده جالبه در تاریخش نگاه کنیم بذارین با فیلم یه مثال بزنم


audio: 5DkIXB1xsf4_0067.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
یا همون کتاب سیاه که داستان چیه؟ در دوران جنگ جهانی دوم و در هلند اشغال شده توسط نازی‌ها یک زن یهودی رو نشون میده که از طرف گروه‌های آزادی‌بخش مامور میشه که چه کنه؟ با یکی از مسئولان نازی بریزه رو هم ازش اطلاعات بگیره یا روز شغال رو قطعا بسیاری از دوستان دیدن داستان چیه؟ یک هیئت امنیتی سری تشکیل میشه که چه کنه؟ دنبال یک تروریستی بگرده که می‌خواسته رئیس‌جمهور فرانسه رو ترور کنه


audio: 5DkIXB1xsf4_0068.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
اون‌هایی که تروریست رو اجیر کرده بودن یه خانومی رو مامور می‌کنن می‌فرستن سراغ یکی از اعضای این هیئت امنیتی که این‌جوری ازش اطلاعات بگیرن حالا این 2فیلم بود کلی داستان های دیگه در فیلم‌های ساخته شده در تاریخ جهان داریم، از روی همین بحث پرستوها و کلاغ‌ها شما هم اگر به یاد دارید فیلمی یا دیدید که مرتبطه با جاسوس‌هایی که از ابزارهای جنسی استفاده می‌کنند برای ما کامنت بفرمایید که هم ما و مخاطبان ببینیم و هم در سینما مورخ


audio: 5DkIXB1xsf4_0070.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
خب تا این‌جای کار متوجه شدیم اگرچه شروع استفاده‌ی سیستماتیک از بدن و قوای جنسی به‌عنوان ابزار جاسوسی مربوط به شوروی بوده و بعد به سایر کشورها هم تسری پیدا کرده اما قبل از شوروی هم بودند کسانی که از ابزار جنسی و از بدنشون برای رسیدن به اهدافی استفاده می‌کردن چقدر قبل از شوروی همچین روش‌هایی وجود داشته؟ خیلی قبل از شوروی


audio: 5DkIXB1xsf4_0071.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
احتمالا انسان از ابتدای خلقت می‌دونسته که میتونه با استفاده از بدنش و تحریک قوای جنسی دیگران به امتیازاتی برسه یه مثال تاریخیش رو بزنم ما چند قسمت قبل در پادکست مورخ داستان پوریم رو تعریف کردیم جنگ پوریم که جشن مهمی‌ست برای یهودیان و درواقع معتقدند که کشته‌اند ایرانیان رو براساس اتفاقاتی‌ست و این رو جشن می‌گیرن هرسال، بگذریم علاقه‌مند بودین ببینین و بشنوید


audio: 5DkIXB1xsf4_0072.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
واقعا جذابه اما چرا این رو گفتم؟ روایته داستانه چی بود؟ آقایی به نام مردخای دخترعموش که خانم استر بوده رو برمی‌داره میبره دربار خشایارشاه می‌فرسته درواقع اون‌جا که به‌واسطه‌ی زیبایی عجیب غریبش بشه زن خشایارشاه که میشه و به موقعش بتونه تاثیر بذاره که میذاره که ایرانیان رو بکشن که می‌کشن این نمونه‌ی تاریخیش حالا چقدر درست یا غلطه بحث دیگری‌ست ما اون‌جا در اون قسمت مفصل اثبات کردیم


audio: 5DkIXB1xsf4_0073.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
خب تا این‌جا پرداختیم به شکل‌گیری پرستو و کلاغ و کمی هم به تاریخش نگاه کردیم اما اجازه بدید با هم بررسی کنیم که پرستوها و کلاغ‌ها در درواقع تاریخ معاصر ایران‌زمین چقدر داستان داشتن؟ گرچه یه‌مقداریش رو گفتیم دیگه در رابطه با همسر 2تن از سفرای ایران در شوروی یه کوچولو گفتیم اما برای رسیدن به اولین ردپای پرستو در تاریخ معاصرمون باید کمی به عقب برگردیم


audio: 5DkIXB1xsf4_0074.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
به دوران ملی شدن صنعت نفت وقتی پرونده‌ی دعوای ایران و انگلیس سر نفت جنوب رفت کجا؟ دیوان بین‌المللی دادگستری یا همون دادگاه لاهه و از طرف ایران آقای دکتر کریم سنجابی هم به‌عنوان نماینده در هیئت قضات دادگاه لاهه حضور داشت حالا داستان چی بوده؟ محمد مصدق و تیم حقوقی ایران پامیشن میرن دادگاه لاهه دفاع می‌کنن برمی‌گردن آقای سنجابی میمونه که با قضات با بقیه‌ی قضات


audio: 5DkIXB1xsf4_0075.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
فرایند قضاوت رو پیش ببره تو همین ایام یک خبرنگار خانم فرانسوی که اصلا خبرنگاری هم بوده برای خودش حسابی نزدیک میشه به دکتر سنجابی انقدر نزدیک میشه که دیگه دکتر یه روز تلفن رو برمی‌داره زنگ میزنه ایران میگه الو داداش آب دستته میذاری زمین میری زن من رو برمیداری می‌فرستی هلند همین الان می‌فرستی لاهه اصلا این حرف‌ها نیست خرابم من اون بنده‌خدا پشت تلفن میگه دکترجان تو این شیر تو شیر لاهه نفت داره ملی میشه تو تاریخ می‌خوایم بنویسیم


audio: 5DkIXB1xsf4_0078.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
ایشون هم میگه آقا فرستادم آروم باش هواپیما می‌گیرن می‌فرستن به‌هرحال آقای سنجابی قسر درمیره و بعدها رئیس اهل ال‌سالوادور هیئت قضات لاهه هم به آقای سنجابی تبریک میگه بابت استقامتش و میگه اون خبرنگار خبرنگار نبود، پرستوی انگلیسی‌ها بود اینجا هم یک مسابقه مطرح کنیم بفرمایید لطفا ما در کدوم قسمت در مورخ داستان آقای سنجابی رو تعریف کردیم و مفصل به ایشون پرداختیم؟ به اولین دوستی که


audio: 5DkIXB1xsf4_0079.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
کامنت کنه جواب درست رو از طرف تیم مورخ هدیه‌ای به یادگار تقدیم خواهد شد این هم از این حالا سوال آیا داستان ایران و پرستوها همین‌جا تموم شد؟ خیر


audio: 5DkIXB1xsf4_0081.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
خب کمی که تاریخ رو جلو بیایم می‌بینیم پرستو فرستادن تبدیل میشه به یکی از شگردهای دستگاه امنیتی ایران مثلا ما در قسمتی که به پرویز ثابتی پرداختیم که دوستان هم بسیار عنایت به بنده داشتن چرا سیگار کشیدی که ما گفتیم آقا به‌خدا نمایشی بود و به هرحال با همه این‌ها پیشنهاد می‌کنم اگر علاقه‌مند بودید حتما ببینید و بشنوید و لذت ببرید، چرا که در روزهای اخیر بسیار پرویز ثابتی بحثش داغه ما هم به ایشون پرداختیم


audio: 5DkIXB1xsf4_0082.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
ولی متفاوت در یک قسمت، علاقه‌مند بودید ببینید و بشنوید، به‌هرحال اون‌جا توضیح دادیم که ساواک برای یه‌سری از روحانیون تهران که منبر می‌رفتن و علیه شاه صحبت می‌کردن پرستو می‌فرستاده حالا جالبه پرستو برای این‌ها فرستاد


audio: 5DkIXB1xsf4_0084.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
یه‌سری از چهره‌های مذهبی مثل محمدتقی فلسفی جعفر شجونی عبدالرضا حجازی محمود قمی محمد صادق لواسانی این‌ها همه دیدن عه این که همونه که ممدجان، محمودجان، عه باتوام بوده


audio: 5DkIXB1xsf4_0085.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
با هممون بوده که.عه بد شد که و ساواک یهو اومد تو گفت سلام‌علیکم، خسته نباشید این خانومه که با همتون آره آره ضمن این که شوهر هم داره دیگه اوضاع خرابه خودتون می‌دونید دوستان عزیز من بعد منبر تشریف می‌برید حواستون باشه حرف اضافه نزنید این نمونه‌ی دوران پهلوی و ساواکش ولی یه نکته‌ای هم هست اوضاع قبل از انقلاب متفاوت بود با بعدش ،چرا؟


audio: 5DkIXB1xsf4_0086.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
رابطه‌ی جنسی قبل از انقلاب آزاد بوده یعنی اگر کسی رابطه‌ی خارج از ازدواج هم می‌داشته با کسی خیلی مسئله‌ای نبوده قابل رفع و رجوع بوده مگر برای کسانی که ادعای دین و مذهب و منبر و این‌ها داشتن درست مثل همین آقایون فلسفی، شجونی و سایر دوستان درواقع اگر پیش از انقلاب پرستویی هم در کار بوده بیشتر می‌رفته که اطلاعات کسب کنه نه اینکه رسوایی اخلاقی به طور مثال یا رسوایی جنسی به بار بیاره


audio: 5DkIXB1xsf4_0087.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
خیلی جاها هم دستگاه امنیتی مجبور می‌شده از کلاغ استفاده کنه چرا؟ چون به طور مثال کمتر خانمی پیدا می‌شده که با یک اعتقاد ایدئولوژیک راسخ بره تو دل حادثه مثلا بپره رو تخت بزرگان همه این‌ها به کنار بعد از انقلاب اما داستان فرق کرد روابط جنسی محدود شد به چی محدود شد؟ به ازدواج و هر چیزی خارج از این یعنی خارج از ازدواج می‌تونست برای تمام مقامات حکومت اسلامی حالا


audio: 5DkIXB1xsf4_0092.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
اجازه بدید با یک نقل قول شروع کنیم بعد از انقلاب رو بهزاد نبوی فعال سیاسی قدیمی اصلاح طلب یک اظهار نظری داره چی میگه؟


audio: 5DkIXB1xsf4_0096.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
یه نقل قول دیگه بیژن نامدار زنگنه وزیر نفت دولت‌های خاتمی و روحانی هم یک جایی اشاره می‌کنه به همین صحبت‌های بهزاد نبوی و میگه که بنده زیپ جیب و شلوارم بسته‌ست ولی زیپ دهنم رو نمیتونم ببندم حالا سوال آیا این نقل قول‌ها کارگر افتاد؟ یعنی گوش کردن سیاسیون؟ که دووم بیارن در ساختار خیر همه نتونستن به این توصیه گوش کنن


audio: 5DkIXB1xsf4_0097.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
و پرستو اومد سراغ‌شون کلاغ اومد سراغ‌شون حالا نفر اول یعنی اولین موردی که خیلی معروف شد صادق قطب‌زاده ایشون معروف شد خیلی خیلی‌ها هنوز معتقدند دوست‌دختر فرانسویش پرستو بوده، آقا صادق و خیلی‌های دیگه هم معتقدند از جمله خود این خانوم دوست‌دختر ایشون معتقدند که این‌ها همش شایعه‌ست آقا این حرف‌ها چیه؟ عه


audio: 5DkIXB1xsf4_0098.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
این از این نفر بعدی که این نفر بعدی اولین داستانیه که از سطح شایعه فراتر رفت حالا کیه ایشون؟ تشریف بیارید جناب عطاالله مهاجرانی که زمانی‌که ایشون وزیر فرهنگ و ارشاد بودن یه خانمی به اسم مهسا یوسفی دلدار وارد زندگی‌شون میشه و کار تا جایی پیش میره که این خانم میتونه آقای وزیر رو به دادگاه بکشونه اصلا و نتیجه وزیر استعفا داد بعد هم ایران رو ترک کرد و دیگه برنگشت


audio: 5DkIXB1xsf4_0099.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
میگن یک شب آقای مهاجرانی رفته بوده پیش خانم دلدار آخر شب میاد برگرده خونه میبینه عه سوییچ ماشین نیست حالا تاکسی می‌گیره میره فرداش نهادهای امنیتی سوییچ ماشین رو براش میفرستن و اینطوری پیغام میدن که داداش


audio: 5DkIXB1xsf4_0102.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
حالا تو دهه 70 یک دام گسترده‌ی عسل دیگه از تله گذشته بود دام گسترده‌ی عسل توسط سرویس امنیتی آلمان برای نمایندگان ایرانی پهن شد حالا چرا؟ یه تاجر آلمانی میاد ایران میره مشهد، حالا اقدامات جنسی کرده بود انسانه جایز‌الخطاست دیگه میگیرنش می‌خواستن اعدامش کنن به دلیل روابط نامشروع حالا نتیجه چی میشه؟ آلمان هم یه‌سری از نمایندگان مجلس رو اون زمان دعوت می‌کنه میگه خواهش می‌کنم تشریف بیارید


audio: 5DkIXB1xsf4_0103.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
و بعد دام عسل پهن می‌کنه دوستان در دام میفتن فیلم و عکس می‌گیره، می‌فرسته ایران و میگه خب اینجوری‌هاست داستان چیه؟ پخش کنیم؟ پخش می‌کنید؟ اعدام می‌کنید؟ داستان چجوریاست؟ نتیجه تبعه‌ی آلمانی نه تنها اعدام نمیشه بلکه آزاد میشه میره آلمان گفته میشه سعید امامی که اون زمان معاون امنیت وزارت اطلاعات بود میره تو یک سمیناری برای سفرا صحبت کنه چی میگه ایشون؟ میگه آقایون داداشام سفرام یه لحظه تشریف بیارین قربونتون برم سکوت لطفا


audio: 5DkIXB1xsf4_0105.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
یه زحمتی بکشید اگر تشریف بردید کشوری دعوت شدید حالا پرستویی چیزی دسته‌گلی به آب دادید خودتون زودتر بیاین به ما بگین قربونتون برم یعنی اینجوری نشه که یهو عکس و فیلم شما برسه دست ما، ما گرفتار شیم خیلی مچکرم


audio: 5DkIXB1xsf4_0106.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
خب از این‌جا به بعد تاریخ ما دیگه داستان پرستوبازی اصلا همه‌گیر میشه هرازچندی خبر استعفای مدیری از مدیران ممکلت بی‌دلیل یهو به گوش همه می‌رسه همه هم می‌گن چی شد این که خوب بود تا دیروز اوکی بود که و داستان چیه؟ عموما گمانه‌زنی‌ها اینه که ایشون قربانی پرستو یا کلاغ شده برای چندین مقام استانی و مسئول و این‌ها فیلم‌هایی دراومد که شباهت‌های فیلم‌ها هم نشون می‌داد که


audio: 5DkIXB1xsf4_0107.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
درگیر دام عسل شدن احتمالا کار کار پرستوست و قضاوتش البته با شما یه مثال آفرین چیت‌ساز به‌عنوان پرستویی که با 5 وزیر دولت روحانی بله مطرح شد این یه مثال پرستو حتی گفته شد علی جنتی وزیر ارشاد دولت روحانی هم به همین دلیل اصلا استعفا داد ما اهل حرف نیستیم یه پرستوی اسرائیلی این رو هم مثال بزنیم خانمی بود به نام کاترین شکدم یک پرستوی اسرائیلی که گفته بود بنده به اسلام گرویدم


audio: 5DkIXB1xsf4_0108.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
اصلا مسلمون شدم بسیار هم مورد توجه بسیاری از مقامات ایرانی قرار گرفت ایشون با جناب آقای ابراهیم رئیسی هم مصاحبه داشته خانم شکدم و بسیاری مقامات دیگر، حالا این ملاقات‌ها و صحبت‌ها که انجام میشه یهو ایشون میره و شروع می‌کنه مقاله نوشتن در روزنامه‌های اسرائیلی و از جمهوری اسلامی و یهودستیزیش و پرونده‌ی هسته‌ایش شروع می‌کنه بد نوشتن یهو از این رو به اون رو میشه یه صحبتی هست که نادر طالب‌زاده از چهره‌های رسانه‌ای اصلی


audio: 5DkIXB1xsf4_0109.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
جریان انقلابی عامل ورود این خانم بوده به ساختار درواقع حالا رسانه‌ای و ساختار ایران و جالبه کمی بعد از خروج این خانم از ایران و لو رفتن داستانش جناب نادر طالب‌زاده جان به جان آفرین تسلیم کرد یهویی و بعد از مرگ طالب‌زاده هم


audio: 5DkIXB1xsf4_0111.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
خودش یهودی مخفی بود که البته مقامات ایران تکذیبش کردن و ما هم مثل همیشه قضاوتی نداریم قضاوت با شماست


audio: 5DkIXB1xsf4_0112.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
داستان پرستوها در ایران زمین بسیار طولانیه اما این وسط 2تا مورد خیلی جامعه رو تکون داد واقعا اول قتل خانم فاطمه قائم‌مقامی بود که داستانش چی بود؟ مهماندار هواپیما بود که شایعه شد با یکی از مسئولان وزارت اطلاعات که در قتل‌های زنجیره‌ای نقش داشته رابطه داشته ایشون رابطه گرفته و به اطلاعاتی از این قتل‌ها هم دست پیدا کرده و نتیجه‌ش گلچین روزگار تو ماشین شخصیش


audio: 5DkIXB1xsf4_0114.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
این یه مورد مورد بعدی‌ای که جامعه رو تکون داد چی بود؟ قطعا به یاد دارید داستان محمدعلی نجفی شهردار اصلاح‌طلب تهران و همسر دوم ایشون البته همسر دوم مقتول ایشون خانم میترا استاد باز هم گمانه‌زنی‌های وجود داره که نجفی عاشق خانم استاد میشه حتی طوری میشه که براش یه مهمونی گنده در برج میلاد میگیره مهمون‌ها هم با ظاهری که هیچ نسبتی با مقامات جمهوری اسلامی نداشتن


audio: 5DkIXB1xsf4_0115.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
میان میشینن دور میز و یه نوشیدنی همون‌جا به‌زور به آقای نجفی میدن بخوره که گویا مشروب بوده شما این رو در نظر بگیر برج میلاد با اون لباس‌ها دور میز سلامتی فلان دوربین‌های مداربسته هم داره ضبط می‌کنه بله نتیجه‌ش هم قابل حدسه وضعیت نجفی و خانم استاد طوری شد که شهردار تهران مجبور میشه از سمتش استعفا بده اما داستان به همین‌جا ختم نمیشه این داستان بوی خون می‌داده از ابتدا گویا


audio: 5DkIXB1xsf4_0116.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
آقای نجفی اسلحه تهیه می‌کنه میره خونه‌ای که با خانم استاد داشته که گویا بسیار لاکچری هم بوده و میره تو حموم و بنگ بنگ بنگ کار همسر دومش رو می‌سازه خیلی‌ها میگن نجفی چون فهمیده بود میترا استاد پرستوی یکی از نهادهای امنیتیه شخصا اقدام کرده بود و پرستو رو حذف کرده بود و زندان رو به جان خریده بود


audio: 5DkIXB1xsf4_0117.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
صدها سند از سرویس‌های جاسوسی مختلف در کشورهای مختلف منتشر شده که نشون میده تقریبا همه‌ی کشورها از مدل دام عسل برای گرفتار کردن چهره‌های تاثیرگذار و مطلع استفاده می‌کردند می‌کنند و شما بشنو خواهند کرد از شوروی و بعد روسیه بگیریم تا سیا و اداره‌ی امنیت و اطلاعات فرانسه و هلند و آلمان


audio: 5DkIXB1xsf4_0120.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
اگر بخوایم لیست کنیم باید سری به کشورهای سازمان ملل بزنیم همشون هستن جالبه تو گزارشی از فارن پالسی که یکی از منابع این قسمت از پادکست مورخ هم بود در ابتدا عرض کردم از قول یک خانم دیپلماتی که اسمش البته در گزارش آورده نشده ناشناسه یک داستانی روایت میشه بسیار تکان‌دهنده‌ست چیه داستان؟ این خانم در آلمان شرقی گرفتار کلاغ شده بوده کلاغ چی بود؟ آقایون خوش بر و رویی که


audio: 5DkIXB1xsf4_0121.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
می‌اومدن اغوا می‌کردند تعریف می‌کنه این خانم میگه وقتی سرویس‌های امنیتی خودمون به من گفتن آقا این کلاغه جاسوسه من بهشون گفتم میزنم دهنتون‌ها اصلا برید رد کارتون عاشق منه این منم عاشق اونم این حرفا چیه؟ و تا ته داستان هم باور نکرده این خانم که گرفتار تله‌ی عسل شده اینجوری کاربلدن و آموزش می‌بینند که طرف حدس هم نمی‌زنه و حتی مثل این مورد حس می‌کنه که عشق واقعیه اصلا عشق آتشینه


audio: 5DkIXB1xsf4_0122.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
این هم تو پرانتز عرض کنم جذابه چینی‌ها که اصلا خیلی پیشرفت جدی‌ای کردن عمیق استفاده می‌کنن امروز روز چینی‌ها به شکل حرفه‌ای برای سیاسیون پرستو و کلاغ می‌فرستن از اونور غیر از سیاسیون برنامه جدی برای تجار مشهور دنیا هم دارن اصلا این حرف‌ها نیست الکی قدرت اول اقتصادی دنیا نمیشه شد یه‌جورایی درواقع چین یک عملکرد جذاب کرد همزمان پرستوی سیاسی اقتصادی


audio: 5DkIXB1xsf4_0123.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
داره وارد بازار می‌کنه از اون طرف از همه‌ی این‌ها گفتیم انگلیس هم حیفه دیگه اسمش نیاد ناراحت میشه انگلیس و سازمان امنیت و اطلاعاتش یعنی


audio: 5DkIXB1xsf4_0125.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
بسیار ویژه داستان پرستو و کلاغ رو با سبک خودش البته پیش برده و پیش میبره شما بشنو که پیش خواهد برد فقط کافیه برای مثال یه یک کاراکتر سینمایی مشهور انگلیسی فکر کنیم جیمز باند که بارها در ادبیات امنیتی انگلیس مطرح شده که جیمز باند درسته یک کاراکتر فیلمه اما نمادی‌ست از توانمندی اطلاعاتی


audio: 5DkIXB1xsf4_0127.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
و اساسا انگلستان حالا اگه پیگیر باشیم جیمز باند و فیلم‌هاش رو که احتمال میدم بسیاری از شما خوبان دیده باشید جیمز باند رو و اگر ندیدید ببینید و بشنوید و اگر علاقه‌مندید بنویسد الان برای ما که در سینما مورخ به تاریخش بپردازیم که بینظیره قطعا این مسئله به چشم شما هم خورده که این جاسوس مرموز، آقای جیمز باند اساسا از جذابیت‌های جنسیش برای پیش برد اهدافش استفاده می‌کنه یه نکته جذاب بگم


audio: 5DkIXB1xsf4_0128.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
البته حال بیشتر بحث سینماست دنیل کریگ که آخرین جیمز باند رو بازی کرد خیلی‌ها این نقد رو به بازیش داشتند که این جیمز بانده بزن بهادره، بزن بکشه جیمز بانده اغواگره نیست اونی که مثلا شان کانری بازی کرد خیلی بهتر بود که اساسا با اغواگری و برندی خوردن با یک خانم وارد داستان میشد داستان رو حل می‌کرد اگر ملاحظه بکنید در جیمز باند در تمام قسمت‌هاش همیشه یک کاراکتر زن ویژه وجود داره


audio: 5DkIXB1xsf4_0129.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
که جیمز باند میاد در یک فرایندی ارتباط برقرار می‌کنه با اون آدم، اغواش می‌کنه و کل داستان فیلم به این شکل پیش میره و حل میشه اجازه بدید بیش از این درباره‌ی جیمز باند حرف نزنم امیدوارم به زودی در سینما مورخ در خدمت شما باشیم با تاریخ جیمز باند


audio: 5DkIXB1xsf4_0130.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
خب از اغلب کشورها درواقع کشورهای مطرح در حوزه‌ی امنیت و اطلاعات صحبت کردیم حالا یه نکته می‌خوام بگم این کشورها همه یه طرف موساد اسرائیل یه طرف یعنی اصلا ویژه از دام عسل استفاده می‌کنه اسرائیل جالبه ما در چند وقت اخیر در مورخ به‌واسطه‌ی اتفاقات منطقه‌ای خیلی پرداختیم به تاریخ اسرائیل، عملکردش حتی فلسطین و کشورهای منطقه که درگیرند در اتفاقات فعلی پیشنهاد می‌کنم سری به پلی‌لیستش بزنید به هرحال


audio: 5DkIXB1xsf4_0131.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
یه مثال از عملکرد اسرائیل بزنم در این حوزه کسی که پرونده‌ی هسته‌ای اسرائیل رو تو انگلیس افشا کرد طعمه‌ی پرستو شد یا مثلا خانم زیپی لیونی وزیر امور خارجه‌ی اسبق اسرائیل هم یک زمانی در قامت پرستو به کشورش خدمت می‌کرده حتی خانوم ریتا معشوقه‌ی محمود درویش شاعر ملی فلسطین که کلی شعر هم در باب معشوقه‌ش داره بنده خدا بعدا معلوم شد که پرستو بوده


audio: 5DkIXB1xsf4_0132.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
این رو حالا مفصل پرداختیم در قسمت‌های مربوط به فلسطین و اسرائیل به محمود درویش و این داستان که اصلا خانمه پامیشه میره از شدت علاقه‌ای که این 2نفر پیدا می‌کنن نسبت به هم میگه به من زنگ نزن من پرستوی اسرائیلم به هر حال یه یک نتیجه میرسیم از همه‌ی این صحبت‌ها پرستو و کلاغ‌ها همه‌جا هستند


audio: 5DkIXB1xsf4_0134.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
تنها به حضور حقیقی پرستوها و کلاغ‌ها در زندگی طعمه‌هاشون محدود نمیشه دیگه حضور فقط فیزیکی نیست حالا و امروز تله‌ی عسل دیجیتال و مجازی هم شده‌است اما به نظر میرسه الگوی تمام تله‌های جنسی چه حقیقی و چه مجازی یک چیزه میشل فوکو فیلسوف معروف فرانسوی معتقده جذابترین تجربه‌ی جنسی


audio: 5DkIXB1xsf4_0135.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
ارتباط با یک غریبه است درست یا غلط این دقیقا اولین گام پرستوها و کلاغ‌های جذاب داستان ماست در تمام طول تاریخ‌شون از زمان شوروی تا به امروز گام بعدی‌شون چیه؟ همون غریبه باید به شکل عمیقی تبدیل به یک آشنا بشه اینجاست که شاعر میگه غریب آشنا دوستت دارم بیا اون غریبه باید تبدیل به یک آشنا بشه اما چه آشنایی؟


audio: 5DkIXB1xsf4_0136.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
انسان‌ها دور و برشون بسیار آشنا دارند باید تبدیل به آشنایی شود که براش آموزش دیده است آشنایی با قابلیت سازش بسیار بالا که میتونه طعمه رو به هر کاری وادار کنه و هر بلایی که سرویس اطلاعاتی دلش می‌خواد سر طعمه بیاره روزی محمود درویش برای معشوقه‌ش نوشت من برخلاف قبیله و وطن و باورهامون


audio: 5DkIXB1xsf4_0137.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
عاشقت شدم اما می‌ترسم می‌ترسم تو مرا ناامید کنی بعدها اما وقتی محمود درویش فهمید ریتا پرستوی اسرائیل بوده براش نوشت حس می‌کنم وطنم دوباره اشغال شده است شاید برای تو چیز بی‌اهمیتی باشد اما


audio: 5DkIXB1xsf4_0140.opus
source: youtube
source_id: 5DkIXB1xsf4
invalidation: VALID
text:
زمان ما به فرجام رسید و کلام ما هم من احمد هاشمی هستم و تنها نیستم این اپیزود هم به همت تیم مورخ در استودیو پیکان تهیه و تولید شد ضمن اینکه در ادامه خواهیم دید ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان مخاطبان پر مهر پادکست مورخ رو تا چند روز آتی و موضوع جذاب بعدی در پادکست مورخ سالم باشید و در صلح شما رو به تاریخ میسپرم و می‌بینمتون


audio: egUX5y2UMWc_0001.opus
source: youtube
source_id: egUX5y2UMWc
invalidation: VALID
text:
حجت‌الاسلام کتک می‌زند بر سر و مغزت دگنک می‌زند این شروع قصیده‌ایی‌ست از ایرج میرزا و کیست ایرج میرزا؟ از شعرا و روشنفکران عصر مشروطه چرا این قصیده رو سرود؟ در هجو شیخ فضل‌الله نوری سرود و کی سرود؟ زمانی که شیخ حسابی با مجلس شورای ملی که به واسطه انقلاب مشروطه اصلا تاسیس شده بود


audio: egUX5y2UMWc_0002.opus
source: youtube
source_id: egUX5y2UMWc
invalidation: VALID
text:
در افتاده بود و برای همین در ادامه همین قصیده ایرج میرزا گفت مجلس شوراست که با دست حق سیم بدان را به محک می‌زند شیخ فضل‌الله اما درباره مخالفت‌هاش و البته در جلسه محاکمه‌ش پیش از اعدام یک نقل قول معروف داره او در دادگاه گفت من مجتهد هستم


audio: egUX5y2UMWc_0006.opus
source: youtube
source_id: egUX5y2UMWc
invalidation: VALID
text:
بیش از پنجاه سال بعد از مرگ شیخ فضل‌الله نوری هم جلال آل احمد، در کتاب غرب‌زدگی خودش نوشت من نعش آن بزرگوار را بر سر دار، همچون پرچمی می‌دانم که به علامت استیلای غرب‌زدگی پس از 200 سال کشمکش بر بام سرای این مملکت افراشته شده حالا این که درباره شیخ فضل‌الله نوری


audio: egUX5y2UMWc_0007.opus
source: youtube
source_id: egUX5y2UMWc
invalidation: VALID
text:
حق با ایرج‌میرزا بود یا با جلال آل احمد، قضاوتش با شماست آقای شیخ فضل‌الله نوری از روحانیون طراز اول تهران و از معدود روحانیونی بود که در تاریخ ایران زمین اعدام شد و البته ایشون پدربزرگ نورالدین کیانوری هم هستند و کیست آقای کیانوری؟ از رهبران حزب توده ایران بودند ایشون


audio: egUX5y2UMWc_0009.opus
source: youtube
source_id: egUX5y2UMWc
invalidation: VALID
text:
پرحاشیه تاریخ معاصر ایران بود که دو جناح متخاصم درموردش اظهار نظرهای متفاوت و زیادی کردند و هیچکدوم هم حاضر نبودند نیستند کوتاه بیان


audio: egUX5y2UMWc_0015.opus
source: youtube
source_id: egUX5y2UMWc
invalidation: VALID
text:
ما در این قسمت از مورخ و در دقایق آتی صرفا روایتگر داستان شیخ فضل الله نوری خواهیم بود و بس چرا که قضاوتش با شماست سلام من احمد هاشمی هستم و اینجا پادکست مورخه بریم ببینیم چی شد


audio: egUX5y2UMWc_0016.opus
source: youtube
source_id: egUX5y2UMWc
invalidation: VALID
text:
به سنت همیشگی تیم مورخ منابع این قسمت رو خدمت شما معرفی می‌کنیم اول، کتاب حیات یحیی نوشته یحیی دولت آبادی دوم، کتاب تاریخ انقلاب مشروطیت ایران نوشته مهدی ملک زاده سوم، کتاب تاریخ بیداری ایرانیان اثر ناظم‌الاسلام کرمانی چهارم، کتاب تاریخ مشروطه ایران اثر احمد کسروی پنچم، ایران بین دو انقلاب


audio: egUX5y2UMWc_0017.opus
source: youtube
source_id: egUX5y2UMWc
invalidation: VALID
text:
اثری از یرواند آبراهامیان منبع ششم، کتاب خاطرات من اثر حسن اعظام قدسی و در نهایت هفتم، کتاب حرمت مشروطه اثر شخص شیخ فضل‌الله نوری و اجازه بدید یادآوری کنم، دو نکته رو در انتهای این قسمت هم ویدیوهای ارسالی از طرف شما خوبان رو با هم خواهیم دید و نکته دوم، منتظر ویدیوهای شما


audio: egUX5y2UMWc_0018.opus
source: youtube
source_id: egUX5y2UMWc
invalidation: VALID
text:
برای ویژه برنامه‌ی نوروز 1403 تیم مورخ هستیم و پل ارتباطی ما با شما، برای دریافت ویدیوها تلگرام مورخ خواهد بود


audio: egUX5y2UMWc_0021.opus
source: youtube
source_id: egUX5y2UMWc
invalidation: VALID
text:
شیخ فضل‌الله نوری مازندرانی پسر شیخ عباس لاشکی کجوری مازندرانی بود این شیخ عباس، اهل رستمدار یا همون نور امروزی بود و یک پیش‌نماز در روستای لاشک کجور مادر شیخ هم، خانم آسیه مجتهد نوری طبرسی مازندرانی بود و اهل شهر رویان


audio: egUX5y2UMWc_0026.opus
source: youtube
source_id: egUX5y2UMWc
invalidation: VALID
text:
اون زمان از همون جا آغاز کرد و در ادامه مهاجرت کرد به نهران تا دوره به اصطلاح سطح خودش رو در مدرسه علمیه مروی و به شاگردی میرزا ابوالقاسم کلانتری، به اتمام برسونه بعد از اتمام این دوره هم، با دایی خودش آقای میرزا حسین محدث نوری، راهی نجف شد برای ادامه‌ی تحصیلات حوزوی این بود مختصر و مفید خانواده کودکی


audio: egUX5y2UMWc_0031.opus
source: youtube
source_id: egUX5y2UMWc
invalidation: VALID
text:
میرزا حبیب‌الله رشتی و سید محمدحسن شیرازی معروف به میرزای شیرازی که در تاریخ ما اسمش البته، زیاد مطرح شده به هر شکل، بعد از رسیدن به درجه‌ی اجتهاد در 1303 قمری یا همون 1265 خورشیدی شیخ فضل‌الله نوری دوباره راهی تهران میشه اینجا چند سالشه؟ حدود 43 سال جالبه استادش، جناب میرزا حبیب الله رشتی


audio: egUX5y2UMWc_0032.opus
source: youtube
source_id: egUX5y2UMWc
invalidation: VALID
text:
به این معروف بوده در نجف که اساسا به همین راحتی‌ها مقام اجتهاد به کسی نمی‌داده ولی خب زمانی که رساله فقهی فضل‌الله رو می‌بینه و می‌خونه نه تنها اجتهادش رو تایید می‌کنه بلکه درباره رساله ایشون یه نقل قولی هم می‌نویسه من عینا نقل بکنم چی نوشته اون زمان نوشته هان ای کسی که این اوراق را دریافته و بر آن وقوف می‌یابی چنانچه در اعماق دریاها فرو روی


