Мысыр сапары: Ердоған жаңа дәуірдің есігін ашты
"Мысыр сапары: Ердоған жаңа дәуірдің есігін ашты" | "https://abai.kz/post/180084"
TITLE: Мысыр сапары: Ердоған жаңа дәуірдің есігін ашты
URL: https://abai.kz/post/180084
META: "Мысыр сапары: Ердоған жаңа дәуірдің есігін ашты" | "https://abai.kz/post/180084"
DATE: 15.02.2024
AUTHOR(s): Abai.kz
TOTAL WORDS: 497
TEXT: Соңғы рет Түркия президенті осыдан 12 жыл бұрын Каирде болған. Мысырдағы төңкерістен кейін, Түркияның одақтасы және «Мұсылман бауырластар» қозғалысының мүшесі президент Мұхаммад Мурси құлатылғанда, Анкара мен Каир арасындағы қарым-қатынас ұзаққа созылғандай көрінді. Екі ел Ливия аумағында жүргізген прокси-соғыстарға дейін жетті. Бірақ саясат саясатпен, ал экономика қарым-қатынасты қалыпқа келтіру қажеттігін талап етіп, мысырлық және түркиялық истеблишменттерді оған күштеп итермеледі. Екі ел арасындағы тауар айналымы ұдайы өсіп, бүгінгі күнге дейін 5 миллиард долларға жетті. Ал бірнеше ұзақ мерзімді келісімшарттардың қолданылу мерзімінің аяқталуына байланысты Түркия Египетке сұйытылған табиғи газды жеткізу үшін жиі жүгінеді. Ердоған Каир саясатының өзгеруін құптап қана қоймай, оған көмек қолын созуға дайын. Әрине, өзіне пайдасыз емес. Оның үстіне Мысырда да Анкарамен, соның ішінде арнайы қызметтермен, ең бастысы армиямен тығыз байланысты бизнес-элитамен ынтымақтастықты қайта жандандыруды жақтайтындар саны арта түсті. Оларға түрік бизнесмендерінің Мысырда жұмыс күшінің құны салыстырмалы түрде төмен, ал жергілікті фунт әлсіз болғандықтан, өндірістің бір бөлігін технопарктер мен арнайы экономикалық аймақтар құра отырып, осы жерде дамытуға болады деген идеясы өте тартымды болып көрінді. Ең бастысы, Каирде олар үшін гректік емес, Жерорта теңізіндегі теңіз шекарасын демаркациялаудың түрік нұсқасын қолдау тиімді екенін түсінді, себебі ол мысырлықтарға бірқатар параметрлер бойынша әлдеқайда тиімді. Және соңғы жағдай, екі ел арасындағы конфронтациядан аралық кезеңдерден өтіп, бірден стратегиялық әріптестікке өту үшін шешуші жағдай болды. Бұл президент деңгейіндегі жоғары деңгейдегі стратегиялық кеңестің қызметін жаңарту туралы Ердоған мен ас-Сисиде қол қойылған декларацияда көрініс тапқан. Нақты мақсат - таяу жылдары екіжақты сауда көлемін 15 миллиард долларға дейін ұлғайту және Мысырға 3 миллиард доллар түрік инвестициясын тарту. Каирде олар үшін гректік емес, Жерорта теңізіндегі теңіз шекарасын демаркациялаудың түрік нұсқасын қолдау тиімдірек екенін түсінді, өйткені ол мысырлықтарға бірқатар параметрлер бойынша әлдеқайда тиімді. Тараптардың қорғаныс өнеркәсібі, газ саласы және Ливиядағы бірлескен жобалар саласындағы ынтымақтастық туралы ниеттерін ескере отырып, бұл көрсеткіштер тауар айналымы мен инвестициялар бойынша шынайы болып көрінеді және оларға қол жеткізу үшін Каир мен Анкарадан аса күш-жігер талап етпейді. Ең бастысы - елдер арасындағы қарым-қатынаста қолайлы орта құрылды. Ол туралы ас-Сиси Ердоғанмен бірлескен баспасөз конференциясында былай деп мәлімдеді: «Мұның бәрі біздің қарым-қатынастарымыздың жаңа бетін ашуды білдіреді». Бұл ретте екі тарап та Африка құрлығындағы ынтымақтастықтың жаңа бағыттарын іске қосуға дайын екенін атап өтті. Бұл бір ғана нәрсені білдіреді - Ливияда ғана емес, Судан мен Сомалиде де түрік-мысыр бірлескен жобалары. Ал бұл, өз кезегінде, осы өңірдегі теңгерімдердің ауқымды өзгерістерін білдіреді. Ол үшін жағымды жаққа. Мысыр бұрынғысынша, Африкадағы да, Шығыс Жерорта теңізіндегі де Түркияның белсенділігіне қарсы қалқан рөлінен бас тартып, Афины мен Әмірліктер біздің жылдам өзгеріп жатқан әлемімізде жаңа жол іздеуде. Палестина тақырыбы бойынша. Екі ел басшыларының дауысты мәлімдемелері болған жоқ. Бұл дұрыс нәрсе. Ердоған Каир саясатының өзгеруін құптап қана қоймай, оған көмек қолын созуға да дайын. Әрине, өзіме пайдасыз емес. Бірақ бұл түрік президенті мен Анкараның сыртқы саясатының өзіне тән «фишкасына» айналды. Таяу Шығыс БАҚ Ердоғанның сапарына түсінік бере отырып, Палестина проблемасына, яғни Газа секторына баса назар аударды. Бірақ дәл осы тақырып бойынша екі ел басшыларының дауысты мәлімдемелері болған жоқ. Бұл дұрыс нәрсе. Дүниені шайқау - оңай іс емес. Ал осы мәселе бойынша нақты жұмыс тыныштық пен шоғырлануды талап етеді. Abai.kz
