Инклюзивті білім беру: Ауылдық шағын жинақты мектеп жағдайында - Білімді Ел - Образованная страна
"Инклюзивті білім беру: Ауылдық шағын жинақты мектеп жағдайында - Білімді Ел - Образованная страна"|"https://bilimdinews.kz/?p=226017"
TITLE: Инклюзивті білім беру: Ауылдық шағын жинақты мектеп жағдайында - Білімді Ел - Образованная страна
URL: https://bilimdinews.kz/?p=226017
META: "Инклюзивті білім беру: Ауылдық шағын жинақты мектеп жағдайында - Білімді Ел - Образованная страна"|"https://bilimdinews.kz/?p=226017"
TOTAL WORDS: 11094
TEXT: Инклюзивті білім беру өзінің басты мақсаты ретінде олардың жеке ерекшеліктеріне, бұрынғы оқу жетістіктеріне, тіліне, мәдениетіне қарамастан барлық балалардың білім берудің сол немесе басқа түріне тең қолжетімділігін қамтамасыз ету және білім алуда табысқа қажетті жағдайлар жасауды қояды. Ата-ананың әлеуметтік және экономикалық жағдайы, ақыл-ой және физикалық қабілеттері. Қосудың негізгі элементтеріне мыналар жатады: қабілеттері әртүрлі барлық балаларды мүгедектігі болмаса, оқи алатын мектепке қосу; мектепте оқитын қабілеті әртүрлі балалардың саны осы ауданның жалпы балалар санына табиғи пропорционалды; балаларды «сұрыптау» және қабылдамау, аралас топтарда оқытудың болмауы; ерекше қажеттіліктері бар балалар өз жасына сәйкес сыныптарда болады; жағдаяттық өзара әрекеттесу және ресурстар мен оқыту әдістерін үйлестіру. Мүмкіндігі шектеулі балалардың санаттары: есту қабілеті нашар балалар; көру қабілеті бұзылған балалар; сөйлеу қабілеті бұзылған балалар; тірек-қимыл аппараты бұзылған балалар; психикалық дамуы тежелген балалар; мінез-құлық және қарым-қатынас бұзылыстары бар балалар; психофизикалық дамуының күрделі бұзылыстары бар балалар. Инклюзивті білім берудің сегіз қағидасы бар: адамның құндылығы оның қабілеті мен жетістіктеріне байланысты емес; әрбір адам сезінуге және ойлауға қабілетті; әркімнің сөйлесуге және тыңдауға құқығы бар; барлық адамдар бір-біріне мұқтаж; шынайы тәрбие нақты қарым-қатынас жағдайында ғана жүзеге асады; барлық адамдар өз құрбыларының қолдауы мен достығына мұқтаж; барлық оқушылар үшін ілгерілеу мүмкін емес нәрсеге қарағанда, олар жасай алатын нәрседе болады; әртүрлілік адам өмірінің барлық аспектілерін жақсартады. Мүмкіндігі шектеулі балалар, белгілі бір мағынада, негізгі командадан біршама «жыртылған» немесе шеттетілген әлемде. Дамуында ауытқуы бар көптеген балалар отбасының, мамандардың, қоғамның білім мен тәрбие алу мақсатында жасаған күш-жігеріне қарамастан, есейген кезде әлі де болса әлеуметтік-экономикалық өмірге араласуға дайын емес болып шығады. Сондықтан оларды қоғамға табысты «қосу», қоғамға толыққанды мүше беру, ал инклюзивті білім беру қажет. «Инклюзив» идеясының негізі ерекше қажеттіліктері бар балаларды жекелеген мамандандырылған мекемелерде емес, барлық студенттер оқитын қарапайым мекемелерде оқыту болып табылады. Мұндай көзқарас барлық балаларды ұжымның табиғи өміріне қатыстырады, қалыпты қарым-қатынастардағы шекараларды жояды және болашақ ересек адамның жеке басын қалыптастырудағы қателерді жояды немесе кем дегенде бірнеше есе азайтады. Инклюзивті білім берудің міндеттері барлық балаларды мектеп жүйесіне қосу және олардың теңдігін қамтамасыз ету, сондай-ақ мүгедектікке байланысты бұрыннан пайда болған «қайталама» кемістіктердің алдын алуға немесе жоюға, жеке және осы балалардың интеллектуалдық потенциалы, эмоционалдық, коммуникативті, физикалық дамуы. Қарапайым мектеп әкімшілігі мен мұғалімдерінің міндеті – әлеуметтік жағдайына, физикалық, эмоционалдық және интеллектуалдық дамуына қарамастан ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды қабылдау және осы балалардың қажеттіліктеріне бағытталған психологиялық-педагогикалық әдістер негізінде оларға жағдай жасау. Табысты интеграцияның ең маңызды шарты – әрбір баланың нақты дифференциалды психодиагностикасы. Мұны білікті диагностикалық қызмет болған жағдайда ғана жасауға болады. Мұндай қызмет тек диагноз қойып қана қоймайды, сонымен қатар жеке білім беру жоспары бойынша ұсыныстарды қамтитын диагнозға сәйкес бала жіберілетін мектепке немесе басқа білім беру мекемесіне қорытынды беруі керек. Ата-аналарға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетудің принциптері: инклюзивті білім беруге көшуде, менің ойымша, мұғалімдермен, балалармен, білім беру мекемесінің әкімшілігімен ғана емес, атааналармен де жұмысты ұйымдастыру өте маңызды. Заманауи зерттеулерді талдау, сондай-ақ біздің жеке жұмыс тәжірибеміз екі санаттағы балалардың атааналарын – дені сау балаларды да, ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды да алып жүру керек деп айтуға мүмкіндік береді. Ата-аналарға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетудің келесі негізгі принциптерін бөліп көрсетуге болады: ілеспе адамның кеңесінің кеңестік сипаты; сүйемелдеуші, «бала жағында» мүдделерінің басымдығы; қолдаудың үздіксіздігі. Қазіргі уақытта атааналармен жұмыстың ең басым бағыттары дөңгелек үстелдер, семинарлар, буклеттер дайындау және тарату, постер материалдарын безендіру болып табылады. Дені сау балалардың атааналары айтарлықтай қолдауды қажет ететіндердің болуына байланысты балаларының дамуы тежелуі мүмкін деп алаңдайды. Осы санаттағы атааналармен жұмыс істеу кезінде мен дені сау балалардың оқу үлгерімі нашарламайтынын және көбінесе интеграциялық жағдайда олардың көрсеткіштері басқаларға қарағанда жоғары болатынын дәлелдей отырып, жинақталған тәжірибені жеткізуді маңызды деп санаймын. жаппай мектептің қарапайым сыныбы. Дені сау балалардың атааналарымен жұмыстың негізі толеранттылықты дамытуға бағытталған сабақтар циклі болуы керек. Дені сау балалардың атааналарымен жұмыс істегенде біз толеранттылықты субъектінің өзі құптамайтын нәрсені саналы түрде қабылдауы ретінде анықтайтын тәсілді ұстануымыз керек; сотталған «басқаға» кедергі жасаудан ерікті түрде бас тарту ретінде субъектінің оған қарсы тұру мүмкіндігі болған жағдайда, «басқаның» өзін-өзі еркін көрсетуіне кедергі жасау күші бар; теңдікті құрметтеу және мойындау, үстемдік пен зорлық-зомбылықтан бас тарту, адам мәдениетінің көп өлшемділігі мен алуан түрлілігін, мінез-құлық нормаларын тану, осы әртүрлілікті біркелкілікке немесе кез келген бір көзқарастың басымдылығына азайтудан бас тарту ретінде. Сабақтардың негізгі мақсаты – басқа адамдардың пікірлерін түсіну және қабылдау, қарапайым байланыс орнату қабілетін қалыптастыру. Бұл блокты толтыратын оқу жаттығулары келесі міндеттерді шешуге бағытталған: өзінің және басқалардың бірегейлігін сезіну; басқа адамдардың сезімдерін, эмоцияларын, іс-әрекеттерін, көзқарастарын түсіну қабілетін дамыту; эмоционалдық байланыс орнату және тұрақты қарым-қатынас орнату арқылы эмпатия білу қабілетін меңгеру. Бірлескен сабақтардың негізгі мақсаты – ата-аналарға «инклюзивті білім беру дегеніміз не» деген сұраққа жауап беру. Екі санаттағы балалардың атааналарымен келесі алгоритм бойынша бірлескен жұмысты ұйымдастыру орынды деп санаймыз. Оқу блогы: ақпараттық блок – ата-аналарға «инклюзивті білім беру дегеніміз не», оның негізгі принциптері, мүмкіндігі шектеулі балалардың ерекшеліктері қандай деген сұрақтарға жауап беруге арналған; мүмкіндігі шектеулі балаларды қамтудың артықшылықтары, мүмкін болатын қиындықтар мен проблемалар; заңнамалық блок – ата-аналарға жалпы балалардың құқықтары және оның ішінде мүгедектердің құқықтары туралы. Балалардың білім алуға тең қол жеткізу құқығын қамтамасыз ететін ресейлік және халықаралық заңнама туралы ақпарат алуға мүмкіндік беру; инклюзивті білім беру жүйесін құру үшін қандай құқықтық база болуы керек, ата-аналарға қандай рөл жүктелетіні және балалардың өздеріне қандай рөл жүктелетіні, бала білім алу үшін қандай құзырлы органдардан өтуі керек туралы жалпы білім беретін мекеме, баланың сабақ кестесі қалай құрылады және баланың мектепте өзін жайлы сезінуі үшін қандай жағдайлар жасалған. Психологиялық блок деп аталатын – атааналар мен «ауру» және «сау» балаларға психологиялық сипаттағы мәселелер мен қиындықтарды шешуге арналған: кедергілерді, стереотиптерді жою – мүгедектерге қатысты қалыптасқан стереотиптерді және мүгедектік проблемаларын түсіну тәсілдерін қарастыруды көздейді; кедергілерді жоюдың негізгі бағыттарын әзірлеу; білім беру органдарының өкілдерімен және мектеп әкімшілігімен келіссөздерді жақсартуға көмектесетін дағдыларды меңгеру. Тәжірибе алмасу блогы: инклюзивті білім беруді енгізудегі шет мемлекеттердің тәжірибесін бірлесіп талқылау; инклюзивті білім беруге көшуде кездесетін мәселелер мен қиындықтарды бірлесіп талқылау; нақты мысалдарды бірлесіп талқылау – мемлекеттік мектептерде табысты оқитын мүмкіндігі шектеулі балалар туралы әңгімелер. Бірлескен сабақтар инклюзияның негізгі принципін жүзеге асыруға мүмкіндік береді «Әртүрлі деген жаман емес!» және мүмкіндігі шектеулі балалардың білім алуға және құрдастарымен өзара әрекеттесуге тең қол жеткізу құқықтарын қорғау. Осылайша құрылымдалған жұмыс ата-аналарға балалардың проблемаларын жақсы түсінуге, ал мүгедек балалардың атааналарына олардың шектен тыс қамқорлығынан арылуға көмектеседі, өйткені балалар тәуелсіз және өзіне сенімді болады. Мүмкіндігі шектеулі балаларды оқытудың арнайы әдістері. Жалпы мектепте мұғалімдер балалармен барлық кезеңдерге жататын оқытудың арнайы әдістері бойынша жұмыс істейді: жаңа материалды түсіндіру, тапсырмаларды орындау, оқушы жұмысын бағалау. Мұғалім келесі оқыту әдістерін қолданады: тапсырмаларды кезең-кезеңімен түсіндіру; тапсырмаларды дәйекті орындау; оқушыларға тапсырманы орындау үшін нұсқауларды қайталау; аудиовизуалды оқу құралдарымен қамтамасыз ету; тапсырманы түсіндіру кезінде оқушыларға жақын болу; әрекеттерді өзгерту; оқушыларды белсенділіктің өзгеруіне дайындау; ауыспалы сабақтар мен дене шынықтыру үзілістері; тапсырманы орындауға қосымша уақыт беру. Және үй тапсырмасына қосымша уақыт беру; компьютерлік тренажерде жұмыс істеу; ең аз орындауды талап ететін жаттығулары бар жұмыс парақтарын пайдалану; түсіп қалған сөздер/сөйлемдері бар жаттығуларды қолдану; баспа өнімдерін бейнематериалдармен толықтыру; оқушыларға тақтада жазылған тапсырмалардың баспа көшірмелерін беру; мүмкіндігі шектеулі оқушылардың жауаптарын жеке бағалау; жетістік пен жұмсалған күшке сәйкес жеке бағалау шкаласын қолдану; ширек ұпай алу мақсатында күнделікті бағалау; ол орындамаған тапсырманы қайта орындауға рұқсат; қайта жасалған жұмыстарды бағалау; оқушылардың жетістіктерін бағалау жүйесін қолдану. Мүмкіндігі шектеулі балалар үшін инклюзияның артықшылықтары өте маңызды: дамуында ауытқуы бар балалар арнайы мектептердегі балалармен салыстырғанда инклюзивті ортада дені сау құрбыларымен әлеуметтік қарым-қатынастың жоғары деңгейін көрсетеді. Бұл, әсіресе, егер мектептегі ересектер әлеуметтенуді мақсатты түрде қолдаса және ерекше қажеттіліктері бар балалардың саны жалпы оқушылармен салыстырғанда табиғи пропорционалды болса, айқын болады. Инклюзивті ортада ерекше қажеттіліктері бар балалардың әлеуметтік құзыреттілігі мен коммуникативті дағдылары жақсарады. Бұл көп жағдайда мүмкіндігі шектеулі балалардың осы жасқа тән әлеуметтік-коммуникативтік құзыреттілік моделінің тасымалдаушысы ретінде әрекет ететін дені сау құрбыларымен әлеуметтік қарым-қатынас жасау мүмкіндіктерінің жоғарылауымен байланысты. Инклюзивті ортада ерекше қажеттіліктері бар балалардың білім беру бағдарламалары бай. Бұл дағдылар мен оқу жетістіктерінің жақсаруына әкеледі. Шағын топтарда оқытудың инклюзивті сыныптарының сипаттамасы ерекше қажеттіліктері бар балаларды әлеуметтік қабылдауды жақсартады. Балалар басқа оқушымен шағын топта тапсырманы орындай отырып, оның сызығынан «атады». Бірте-бірте қарапайым балалар өздерінің даму ерекшеліктерімен көп ұқсастықтары бар екенін түсіне бастайды. Инклюзивті сыныптарда ерекше қажеттіліктері бар және ерекше қажеттіліктері бар балалардың достық қарым-қатынасы әдеттегідей болады. Бұл, әсіресе, ерекше қажеттіліктері бар балалар өздері тұратын жерге жақын мектепке барғанда, сондықтан мектептен тыс жерде сыныптастарымен кездесуге көбірек мүмкіндіктерге ие болғанда дұрыс. Осындай достықты орнату мен нығайтуда ұстаздар жетекші рөл атқарады. Осылайша, инклюзивтілікті растайтын дәлелдер даусыз, қазіргі жалпы білім беру бағдарламасы инклюзивті білім беруді табысты жүзеге асыру үшін қажетті өзгерістер мен шарттарды қамтиды, атап айтқанда, әрбір жеке оқушының жеке даралығын қабылдау және қанағаттандыру. әр баланың ерекше қажеттіліктері. Бақыт Арыстанұлы АЙМАҒАМБЕТОВ, Федоров орта мектебі директорыныңоқу-тәрбие ісі жөніндегі орынбасары, педагогсарапшы, дене шынықтыру пәнімұғалімі, Қостанай облысы, Ұзынкөл ауданы Skip to content Все новости Инклюзивті білім беру өзінің басты мақсаты ретінде олардың жеке ерекшеліктеріне, бұрынғы оқу жетістіктеріне, тіліне, мәдениетіне қарамастан барлық балалардың білім берудің сол немесе басқа түріне тең қолжетімділігін қамтамасыз ету және білім алуда табысқа қажетті жағдайлар жасауды қояды. Ата-ананың әлеуметтік және экономикалық жағдайы, ақыл-ой және физикалық қабілеттері. Қосудың негізгі элементтеріне мыналар жатады: қабілеттері әртүрлі барлық балаларды мүгедектігі болмаса, оқи алатын мектепке қосу; мектепте оқитын қабілеті әртүрлі балалардың саны осы ауданның жалпы балалар санына табиғи пропорционалды; балаларды «сұрыптау» және қабылдамау, аралас топтарда оқытудың болмауы; ерекше қажеттіліктері бар балалар өз жасына сәйкес сыныптарда болады; жағдаяттық өзара әрекеттесу және ресурстар мен оқыту әдістерін үйлестіру. Мүмкіндігі шектеулі балалардың санаттары: есту қабілеті нашар балалар; көру қабілеті бұзылған балалар; сөйлеу қабілеті бұзылған балалар; тірек-қимыл аппараты бұзылған балалар; психикалық дамуы тежелген балалар; мінез-құлық және қарым-қатынас бұзылыстары бар балалар; психофизикалық дамуының күрделі бұзылыстары бар балалар. Инклюзивті білім берудің сегіз қағидасы бар: адамның құндылығы оның қабілеті мен жетістіктеріне байланысты емес; әрбір адам сезінуге және ойлауға қабілетті; әркімнің сөйлесуге және тыңдауға құқығы бар; барлық адамдар бір-біріне мұқтаж; шынайы тәрбие нақты қарым-қатынас жағдайында ғана жүзеге асады; барлық адамдар өз құрбыларының қолдауы мен достығына мұқтаж; барлық оқушылар үшін ілгерілеу мүмкін емес нәрсеге қарағанда, олар жасай алатын нәрседе болады; әртүрлілік адам өмірінің барлық аспектілерін жақсартады. Мүмкіндігі шектеулі балалар, белгілі бір мағынада, негізгі командадан біршама «жыртылған» немесе шеттетілген әлемде. Дамуында ауытқуы бар көптеген балалар отбасының, мамандардың, қоғамның білім мен тәрбие алу мақсатында жасаған күш-жігеріне қарамастан, есейген кезде әлі де болса әлеуметтік-экономикалық өмірге араласуға дайын емес болып шығады. Сондықтан оларды қоғамға табысты «қосу», қоғамға толыққанды мүше беру, ал инклюзивті білім беру қажет. «Инклюзив» идеясының негізі ерекше қажеттіліктері бар балаларды жекелеген мамандандырылған мекемелерде емес, барлық студенттер оқитын қарапайым мекемелерде оқыту болып табылады. Мұндай көзқарас барлық балаларды ұжымның табиғи өміріне қатыстырады, қалыпты қарым-қатынастардағы шекараларды жояды және болашақ ересек адамның жеке басын қалыптастырудағы қателерді жояды немесе кем дегенде бірнеше есе азайтады. Инклюзивті білім берудің міндеттері барлық балаларды мектеп жүйесіне қосу және олардың теңдігін қамтамасыз ету, сондай-ақ мүгедектікке байланысты бұрыннан пайда болған «қайталама» кемістіктердің алдын алуға немесе жоюға, жеке және осы балалардың интеллектуалдық потенциалы, эмоционалдық, коммуникативті, физикалық дамуы. Қарапайым мектеп әкімшілігі мен мұғалімдерінің міндеті – әлеуметтік жағдайына, физикалық, эмоционалдық және интеллектуалдық дамуына қарамастан ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды қабылдау және осы балалардың қажеттіліктеріне бағытталған психологиялық-педагогикалық әдістер негізінде оларға жағдай жасау. Табысты интеграцияның ең маңызды шарты – әрбір баланың нақты дифференциалды психодиагностикасы. Мұны білікті диагностикалық қызмет болған жағдайда ғана жасауға болады. Мұндай қызмет тек диагноз қойып қана қоймайды, сонымен қатар жеке білім беру жоспары бойынша ұсыныстарды қамтитын диагнозға сәйкес бала жіберілетін мектепке немесе басқа білім беру мекемесіне қорытынды беруі керек. Ата-аналарға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетудің принциптері: инклюзивті білім беруге көшуде, менің ойымша, мұғалімдермен, балалармен, білім беру мекемесінің әкімшілігімен ғана емес, атааналармен де жұмысты ұйымдастыру өте маңызды. Заманауи зерттеулерді талдау, сондай-ақ біздің жеке жұмыс тәжірибеміз екі санаттағы балалардың атааналарын – дені сау балаларды да, ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды да алып жүру керек деп айтуға мүмкіндік береді. Ата-аналарға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетудің келесі негізгі принциптерін бөліп көрсетуге болады: ілеспе адамның кеңесінің кеңестік сипаты; сүйемелдеуші, «бала жағында» мүдделерінің басымдығы; қолдаудың үздіксіздігі. Қазіргі уақытта атааналармен жұмыстың ең басым бағыттары дөңгелек үстелдер, семинарлар, буклеттер дайындау және тарату, постер материалдарын безендіру болып табылады. Дені сау балалардың атааналары айтарлықтай қолдауды қажет ететіндердің болуына байланысты балаларының дамуы тежелуі мүмкін деп алаңдайды. Осы санаттағы атааналармен жұмыс істеу кезінде мен дені сау балалардың оқу үлгерімі нашарламайтынын және көбінесе интеграциялық жағдайда олардың көрсеткіштері басқаларға қарағанда жоғары болатынын дәлелдей отырып, жинақталған тәжірибені жеткізуді маңызды деп санаймын. жаппай мектептің қарапайым сыныбы. Дені сау балалардың атааналарымен жұмыстың негізі толеранттылықты дамытуға бағытталған сабақтар циклі болуы керек. Дені сау балалардың атааналарымен жұмыс істегенде біз толеранттылықты субъектінің өзі құптамайтын нәрсені саналы түрде қабылдауы ретінде анықтайтын тәсілді ұстануымыз керек; сотталған «басқаға» кедергі жасаудан ерікті түрде бас тарту ретінде субъектінің оған қарсы тұру мүмкіндігі болған жағдайда, «басқаның» өзін-өзі еркін көрсетуіне кедергі жасау күші бар; теңдікті құрметтеу және мойындау, үстемдік пен зорлық-зомбылықтан бас тарту, адам мәдениетінің көп өлшемділігі мен алуан түрлілігін, мінез-құлық нормаларын тану, осы әртүрлілікті біркелкілікке немесе кез келген бір көзқарастың басымдылығына азайтудан бас тарту ретінде. Сабақтардың негізгі мақсаты – басқа адамдардың пікірлерін түсіну және қабылдау, қарапайым байланыс орнату қабілетін қалыптастыру. Бұл блокты толтыратын оқу жаттығулары келесі міндеттерді шешуге бағытталған: өзінің және басқалардың бірегейлігін сезіну; басқа адамдардың сезімдерін, эмоцияларын, іс-әрекеттерін, көзқарастарын түсіну қабілетін дамыту; эмоционалдық байланыс орнату және тұрақты қарым-қатынас орнату арқылы эмпатия білу қабілетін меңгеру. Бірлескен сабақтардың негізгі мақсаты – ата-аналарға «инклюзивті білім беру дегеніміз не» деген сұраққа жауап беру. Екі санаттағы балалардың атааналарымен келесі алгоритм бойынша бірлескен жұмысты ұйымдастыру орынды деп санаймыз. Оқу блогы: ақпараттық блок – ата-аналарға «инклюзивті білім беру дегеніміз не», оның негізгі принциптері, мүмкіндігі шектеулі балалардың ерекшеліктері қандай деген сұрақтарға жауап беруге арналған; мүмкіндігі шектеулі балаларды қамтудың артықшылықтары, мүмкін болатын қиындықтар мен проблемалар; заңнамалық блок – ата-аналарға жалпы балалардың құқықтары және оның ішінде мүгедектердің құқықтары туралы. Балалардың білім алуға тең қол жеткізу құқығын қамтамасыз ететін ресейлік және халықаралық заңнама туралы ақпарат алуға мүмкіндік беру; инклюзивті білім беру жүйесін құру үшін қандай құқықтық база болуы керек, ата-аналарға қандай рөл жүктелетіні және балалардың өздеріне қандай рөл жүктелетіні, бала білім алу үшін қандай құзырлы органдардан өтуі керек туралы жалпы білім беретін мекеме, баланың сабақ кестесі қалай құрылады және баланың мектепте өзін жайлы сезінуі үшін қандай жағдайлар жасалған. Психологиялық блок деп аталатын – атааналар мен «ауру» және «сау» балаларға психологиялық сипаттағы мәселелер мен қиындықтарды шешуге арналған: кедергілерді, стереотиптерді жою – мүгедектерге қатысты қалыптасқан стереотиптерді және мүгедектік проблемаларын түсіну тәсілдерін қарастыруды көздейді; кедергілерді жоюдың негізгі бағыттарын әзірлеу; білім беру органдарының өкілдерімен және мектеп әкімшілігімен келіссөздерді жақсартуға көмектесетін дағдыларды меңгеру. Тәжірибе алмасу блогы: инклюзивті білім беруді енгізудегі шет мемлекеттердің тәжірибесін бірлесіп талқылау; инклюзивті білім беруге көшуде кездесетін мәселелер мен қиындықтарды бірлесіп талқылау; нақты мысалдарды бірлесіп талқылау – мемлекеттік мектептерде табысты оқитын мүмкіндігі шектеулі балалар туралы әңгімелер. Бірлескен сабақтар инклюзияның негізгі принципін жүзеге асыруға мүмкіндік береді «Әртүрлі деген жаман емес!» және мүмкіндігі шектеулі балалардың білім алуға және құрдастарымен өзара әрекеттесуге тең қол жеткізу құқықтарын қорғау. Осылайша құрылымдалған жұмыс ата-аналарға балалардың проблемаларын жақсы түсінуге, ал мүгедек балалардың атааналарына олардың шектен тыс қамқорлығынан арылуға көмектеседі, өйткені балалар тәуелсіз және өзіне сенімді болады. Мүмкіндігі шектеулі балаларды оқытудың арнайы әдістері. Жалпы мектепте мұғалімдер балалармен барлық кезеңдерге жататын оқытудың арнайы әдістері бойынша жұмыс істейді: жаңа материалды түсіндіру, тапсырмаларды орындау, оқушы жұмысын бағалау. Мұғалім келесі оқыту әдістерін қолданады: тапсырмаларды кезең-кезеңімен түсіндіру; тапсырмаларды дәйекті орындау; оқушыларға тапсырманы орындау үшін нұсқауларды қайталау; аудиовизуалды оқу құралдарымен қамтамасыз ету; тапсырманы түсіндіру кезінде оқушыларға жақын болу; әрекеттерді өзгерту; оқушыларды белсенділіктің өзгеруіне дайындау; ауыспалы сабақтар мен дене шынықтыру үзілістері; тапсырманы орындауға қосымша уақыт беру. Және үй тапсырмасына қосымша уақыт беру; компьютерлік тренажерде жұмыс істеу; ең аз орындауды талап ететін жаттығулары бар жұмыс парақтарын пайдалану; түсіп қалған сөздер/сөйлемдері бар жаттығуларды қолдану; баспа өнімдерін бейнематериалдармен толықтыру; оқушыларға тақтада жазылған тапсырмалардың баспа көшірмелерін беру; мүмкіндігі шектеулі оқушылардың жауаптарын жеке бағалау; жетістік пен жұмсалған күшке сәйкес жеке бағалау шкаласын қолдану; ширек ұпай алу мақсатында күнделікті бағалау; ол орындамаған тапсырманы қайта орындауға рұқсат; қайта жасалған жұмыстарды бағалау; оқушылардың жетістіктерін бағалау жүйесін қолдану. Мүмкіндігі шектеулі балалар үшін инклюзияның артықшылықтары өте маңызды: дамуында ауытқуы бар балалар арнайы мектептердегі балалармен салыстырғанда инклюзивті ортада дені сау құрбыларымен әлеуметтік қарым-қатынастың жоғары деңгейін көрсетеді. Бұл, әсіресе, егер мектептегі ересектер әлеуметтенуді мақсатты түрде қолдаса және ерекше қажеттіліктері бар балалардың саны жалпы оқушылармен салыстырғанда табиғи пропорционалды болса, айқын болады. Инклюзивті ортада ерекше қажеттіліктері бар балалардың әлеуметтік құзыреттілігі мен коммуникативті дағдылары жақсарады. Бұл көп жағдайда мүмкіндігі шектеулі балалардың осы жасқа тән әлеуметтік-коммуникативтік құзыреттілік моделінің тасымалдаушысы ретінде әрекет ететін дені сау құрбыларымен әлеуметтік қарым-қатынас жасау мүмкіндіктерінің жоғарылауымен байланысты. Инклюзивті ортада ерекше қажеттіліктері бар балалардың білім беру бағдарламалары бай. Бұл дағдылар мен оқу жетістіктерінің жақсаруына әкеледі. Шағын топтарда оқытудың инклюзивті сыныптарының сипаттамасы ерекше қажеттіліктері бар балаларды әлеуметтік қабылдауды жақсартады. Балалар басқа оқушымен шағын топта тапсырманы орындай отырып, оның сызығынан «атады». Бірте-бірте қарапайым балалар өздерінің даму ерекшеліктерімен көп ұқсастықтары бар екенін түсіне бастайды. Инклюзивті сыныптарда ерекше қажеттіліктері бар және ерекше қажеттіліктері бар балалардың достық қарым-қатынасы әдеттегідей болады. Бұл, әсіресе, ерекше қажеттіліктері бар балалар өздері тұратын жерге жақын мектепке барғанда, сондықтан мектептен тыс жерде сыныптастарымен кездесуге көбірек мүмкіндіктерге ие болғанда дұрыс. Осындай достықты орнату мен нығайтуда ұстаздар жетекші рөл атқарады. Осылайша, инклюзивтілікті растайтын дәлелдер даусыз, қазіргі жалпы білім беру бағдарламасы инклюзивті білім беруді табысты жүзеге асыру үшін қажетті өзгерістер мен шарттарды қамтиды, атап айтқанда, әрбір жеке оқушының жеке даралығын қабылдау және қанағаттандыру. әр баланың ерекше қажеттіліктері. Бақыт Арыстанұлы АЙМАҒАМБЕТОВ, Федоров орта мектебі директорыныңоқу-тәрбие ісі жөніндегі орынбасары, педагогсарапшы, дене шынықтыру пәнімұғалімі, Қостанай облысы, Ұзынкөл ауданы Перейти на главную страницу Понравился пост? Расскажи об этом своим друзьям! Загрузка. Войти с помощью: Все новости Инклюзивті білім беру өзінің басты мақсаты ретінде олардың жеке ерекшеліктеріне, бұрынғы оқу жетістіктеріне, тіліне, мәдениетіне қарамастан барлық балалардың білім берудің сол немесе басқа түріне тең қолжетімділігін қамтамасыз ету және білім алуда табысқа қажетті жағдайлар жасауды қояды. Ата-ананың әлеуметтік және экономикалық жағдайы, ақыл-ой және физикалық қабілеттері. Қосудың негізгі элементтеріне мыналар жатады: қабілеттері әртүрлі барлық балаларды мүгедектігі болмаса, оқи алатын мектепке қосу; мектепте оқитын қабілеті әртүрлі балалардың саны осы ауданның жалпы балалар санына табиғи пропорционалды; балаларды «сұрыптау» және қабылдамау, аралас топтарда оқытудың болмауы; ерекше қажеттіліктері бар балалар өз жасына сәйкес сыныптарда болады; жағдаяттық өзара әрекеттесу және ресурстар мен оқыту әдістерін үйлестіру. Мүмкіндігі шектеулі балалардың санаттары: есту қабілеті нашар балалар; көру қабілеті бұзылған балалар; сөйлеу қабілеті бұзылған балалар; тірек-қимыл аппараты бұзылған балалар; психикалық дамуы тежелген балалар; мінез-құлық және қарым-қатынас бұзылыстары бар балалар; психофизикалық дамуының күрделі бұзылыстары бар балалар. Инклюзивті білім берудің сегіз қағидасы бар: адамның құндылығы оның қабілеті мен жетістіктеріне байланысты емес; әрбір адам сезінуге және ойлауға қабілетті; әркімнің сөйлесуге және тыңдауға құқығы бар; барлық адамдар бір-біріне мұқтаж; шынайы тәрбие нақты қарым-қатынас жағдайында ғана жүзеге асады; барлық адамдар өз құрбыларының қолдауы мен достығына мұқтаж; барлық оқушылар үшін ілгерілеу мүмкін емес нәрсеге қарағанда, олар жасай алатын нәрседе болады; әртүрлілік адам өмірінің барлық аспектілерін жақсартады. Мүмкіндігі шектеулі балалар, белгілі бір мағынада, негізгі командадан біршама «жыртылған» немесе шеттетілген әлемде. Дамуында ауытқуы бар көптеген балалар отбасының, мамандардың, қоғамның білім мен тәрбие алу мақсатында жасаған күш-жігеріне қарамастан, есейген кезде әлі де болса әлеуметтік-экономикалық өмірге араласуға дайын емес болып шығады. Сондықтан оларды қоғамға табысты «қосу», қоғамға толыққанды мүше беру, ал инклюзивті білім беру қажет. «Инклюзив» идеясының негізі ерекше қажеттіліктері бар балаларды жекелеген мамандандырылған мекемелерде емес, барлық студенттер оқитын қарапайым мекемелерде оқыту болып табылады. Мұндай көзқарас барлық балаларды ұжымның табиғи өміріне қатыстырады, қалыпты қарым-қатынастардағы шекараларды жояды және болашақ ересек адамның жеке басын қалыптастырудағы қателерді жояды немесе кем дегенде бірнеше есе азайтады. Инклюзивті білім берудің міндеттері барлық балаларды мектеп жүйесіне қосу және олардың теңдігін қамтамасыз ету, сондай-ақ мүгедектікке байланысты бұрыннан пайда болған «қайталама» кемістіктердің алдын алуға немесе жоюға, жеке және осы балалардың интеллектуалдық потенциалы, эмоционалдық, коммуникативті, физикалық дамуы. Қарапайым мектеп әкімшілігі мен мұғалімдерінің міндеті – әлеуметтік жағдайына, физикалық, эмоционалдық және интеллектуалдық дамуына қарамастан ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды қабылдау және осы балалардың қажеттіліктеріне бағытталған психологиялық-педагогикалық әдістер негізінде оларға жағдай жасау. Табысты интеграцияның ең маңызды шарты – әрбір баланың нақты дифференциалды психодиагностикасы. Мұны білікті диагностикалық қызмет болған жағдайда ғана жасауға болады. Мұндай қызмет тек диагноз қойып қана қоймайды, сонымен қатар жеке білім беру жоспары бойынша ұсыныстарды қамтитын диагнозға сәйкес бала жіберілетін мектепке немесе басқа білім беру мекемесіне қорытынды беруі керек. Ата-аналарға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетудің принциптері: инклюзивті білім беруге көшуде, менің ойымша, мұғалімдермен, балалармен, білім беру мекемесінің әкімшілігімен ғана емес, атааналармен де жұмысты ұйымдастыру өте маңызды. Заманауи зерттеулерді талдау, сондай-ақ біздің жеке жұмыс тәжірибеміз екі санаттағы балалардың атааналарын – дені сау балаларды да, ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды да алып жүру керек деп айтуға мүмкіндік береді. Ата-аналарға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетудің келесі негізгі принциптерін бөліп көрсетуге болады: ілеспе адамның кеңесінің кеңестік сипаты; сүйемелдеуші, «бала жағында» мүдделерінің басымдығы; қолдаудың үздіксіздігі. Қазіргі уақытта атааналармен жұмыстың ең басым бағыттары дөңгелек үстелдер, семинарлар, буклеттер дайындау және тарату, постер материалдарын безендіру болып табылады. Дені сау балалардың атааналары айтарлықтай қолдауды қажет ететіндердің болуына байланысты балаларының дамуы тежелуі мүмкін деп алаңдайды. Осы санаттағы атааналармен жұмыс істеу кезінде мен дені сау балалардың оқу үлгерімі нашарламайтынын және көбінесе интеграциялық жағдайда олардың көрсеткіштері басқаларға қарағанда жоғары болатынын дәлелдей отырып, жинақталған тәжірибені жеткізуді маңызды деп санаймын. жаппай мектептің қарапайым сыныбы. Дені сау балалардың атааналарымен жұмыстың негізі толеранттылықты дамытуға бағытталған сабақтар циклі болуы керек. Дені сау балалардың атааналарымен жұмыс істегенде біз толеранттылықты субъектінің өзі құптамайтын нәрсені саналы түрде қабылдауы ретінде анықтайтын тәсілді ұстануымыз керек; сотталған «басқаға» кедергі жасаудан ерікті түрде бас тарту ретінде субъектінің оған қарсы тұру мүмкіндігі болған жағдайда, «басқаның» өзін-өзі еркін көрсетуіне кедергі жасау күші бар; теңдікті құрметтеу және мойындау, үстемдік пен зорлық-зомбылықтан бас тарту, адам мәдениетінің көп өлшемділігі мен алуан түрлілігін, мінез-құлық нормаларын тану, осы әртүрлілікті біркелкілікке немесе кез келген бір көзқарастың басымдылығына азайтудан бас тарту ретінде. Сабақтардың негізгі мақсаты – басқа адамдардың пікірлерін түсіну және қабылдау, қарапайым байланыс орнату қабілетін қалыптастыру. Бұл блокты толтыратын оқу жаттығулары келесі міндеттерді шешуге бағытталған: өзінің және басқалардың бірегейлігін сезіну; басқа адамдардың сезімдерін, эмоцияларын, іс-әрекеттерін, көзқарастарын түсіну қабілетін дамыту; эмоционалдық байланыс орнату және тұрақты қарым-қатынас орнату арқылы эмпатия білу қабілетін меңгеру. Бірлескен сабақтардың негізгі мақсаты – ата-аналарға «инклюзивті білім беру дегеніміз не» деген сұраққа жауап беру. Екі санаттағы балалардың атааналарымен келесі алгоритм бойынша бірлескен жұмысты ұйымдастыру орынды деп санаймыз. Оқу блогы: ақпараттық блок – ата-аналарға «инклюзивті білім беру дегеніміз не», оның негізгі принциптері, мүмкіндігі шектеулі балалардың ерекшеліктері қандай деген сұрақтарға жауап беруге арналған; мүмкіндігі шектеулі балаларды қамтудың артықшылықтары, мүмкін болатын қиындықтар мен проблемалар; заңнамалық блок – ата-аналарға жалпы балалардың құқықтары және оның ішінде мүгедектердің құқықтары туралы. Балалардың білім алуға тең қол жеткізу құқығын қамтамасыз ететін ресейлік және халықаралық заңнама туралы ақпарат алуға мүмкіндік беру; инклюзивті білім беру жүйесін құру үшін қандай құқықтық база болуы керек, ата-аналарға қандай рөл жүктелетіні және балалардың өздеріне қандай рөл жүктелетіні, бала білім алу үшін қандай құзырлы органдардан өтуі керек туралы жалпы білім беретін мекеме, баланың сабақ кестесі қалай құрылады және баланың мектепте өзін жайлы сезінуі үшін қандай жағдайлар жасалған. Психологиялық блок деп аталатын – атааналар мен «ауру» және «сау» балаларға психологиялық сипаттағы мәселелер мен қиындықтарды шешуге арналған: кедергілерді, стереотиптерді жою – мүгедектерге қатысты қалыптасқан стереотиптерді және мүгедектік проблемаларын түсіну тәсілдерін қарастыруды көздейді; кедергілерді жоюдың негізгі бағыттарын әзірлеу; білім беру органдарының өкілдерімен және мектеп әкімшілігімен келіссөздерді жақсартуға көмектесетін дағдыларды меңгеру. Тәжірибе алмасу блогы: инклюзивті білім беруді енгізудегі шет мемлекеттердің тәжірибесін бірлесіп талқылау; инклюзивті білім беруге көшуде кездесетін мәселелер мен қиындықтарды бірлесіп талқылау; нақты мысалдарды бірлесіп талқылау – мемлекеттік мектептерде табысты оқитын мүмкіндігі шектеулі балалар туралы әңгімелер. Бірлескен сабақтар инклюзияның негізгі принципін жүзеге асыруға мүмкіндік береді «Әртүрлі деген жаман емес!» және мүмкіндігі шектеулі балалардың білім алуға және құрдастарымен өзара әрекеттесуге тең қол жеткізу құқықтарын қорғау. Осылайша құрылымдалған жұмыс ата-аналарға балалардың проблемаларын жақсы түсінуге, ал мүгедек балалардың атааналарына олардың шектен тыс қамқорлығынан арылуға көмектеседі, өйткені балалар тәуелсіз және өзіне сенімді болады. Мүмкіндігі шектеулі балаларды оқытудың арнайы әдістері. Жалпы мектепте мұғалімдер балалармен барлық кезеңдерге жататын оқытудың арнайы әдістері бойынша жұмыс істейді: жаңа материалды түсіндіру, тапсырмаларды орындау, оқушы жұмысын бағалау. Мұғалім келесі оқыту әдістерін қолданады: тапсырмаларды кезең-кезеңімен түсіндіру; тапсырмаларды дәйекті орындау; оқушыларға тапсырманы орындау үшін нұсқауларды қайталау; аудиовизуалды оқу құралдарымен қамтамасыз ету; тапсырманы түсіндіру кезінде оқушыларға жақын болу; әрекеттерді өзгерту; оқушыларды белсенділіктің өзгеруіне дайындау; ауыспалы сабақтар мен дене шынықтыру үзілістері; тапсырманы орындауға қосымша уақыт беру. Және үй тапсырмасына қосымша уақыт беру; компьютерлік тренажерде жұмыс істеу; ең аз орындауды талап ететін жаттығулары бар жұмыс парақтарын пайдалану; түсіп қалған сөздер/сөйлемдері бар жаттығуларды қолдану; баспа өнімдерін бейнематериалдармен толықтыру; оқушыларға тақтада жазылған тапсырмалардың баспа көшірмелерін беру; мүмкіндігі шектеулі оқушылардың жауаптарын жеке бағалау; жетістік пен жұмсалған күшке сәйкес жеке бағалау шкаласын қолдану; ширек ұпай алу мақсатында күнделікті бағалау; ол орындамаған тапсырманы қайта орындауға рұқсат; қайта жасалған жұмыстарды бағалау; оқушылардың жетістіктерін бағалау жүйесін қолдану. Мүмкіндігі шектеулі балалар үшін инклюзияның артықшылықтары өте маңызды: дамуында ауытқуы бар балалар арнайы мектептердегі балалармен салыстырғанда инклюзивті ортада дені сау құрбыларымен әлеуметтік қарым-қатынастың жоғары деңгейін көрсетеді. Бұл, әсіресе, егер мектептегі ересектер әлеуметтенуді мақсатты түрде қолдаса және ерекше қажеттіліктері бар балалардың саны жалпы оқушылармен салыстырғанда табиғи пропорционалды болса, айқын болады. Инклюзивті ортада ерекше қажеттіліктері бар балалардың әлеуметтік құзыреттілігі мен коммуникативті дағдылары жақсарады. Бұл көп жағдайда мүмкіндігі шектеулі балалардың осы жасқа тән әлеуметтік-коммуникативтік құзыреттілік моделінің тасымалдаушысы ретінде әрекет ететін дені сау құрбыларымен әлеуметтік қарым-қатынас жасау мүмкіндіктерінің жоғарылауымен байланысты. Инклюзивті ортада ерекше қажеттіліктері бар балалардың білім беру бағдарламалары бай. Бұл дағдылар мен оқу жетістіктерінің жақсаруына әкеледі. Шағын топтарда оқытудың инклюзивті сыныптарының сипаттамасы ерекше қажеттіліктері бар балаларды әлеуметтік қабылдауды жақсартады. Балалар басқа оқушымен шағын топта тапсырманы орындай отырып, оның сызығынан «атады». Бірте-бірте қарапайым балалар өздерінің даму ерекшеліктерімен көп ұқсастықтары бар екенін түсіне бастайды. Инклюзивті сыныптарда ерекше қажеттіліктері бар және ерекше қажеттіліктері бар балалардың достық қарым-қатынасы әдеттегідей болады. Бұл, әсіресе, ерекше қажеттіліктері бар балалар өздері тұратын жерге жақын мектепке барғанда, сондықтан мектептен тыс жерде сыныптастарымен кездесуге көбірек мүмкіндіктерге ие болғанда дұрыс. Осындай достықты орнату мен нығайтуда ұстаздар жетекші рөл атқарады. Осылайша, инклюзивтілікті растайтын дәлелдер даусыз, қазіргі жалпы білім беру бағдарламасы инклюзивті білім беруді табысты жүзеге асыру үшін қажетті өзгерістер мен шарттарды қамтиды, атап айтқанда, әрбір жеке оқушының жеке даралығын қабылдау және қанағаттандыру. әр баланың ерекше қажеттіліктері. Бақыт Арыстанұлы АЙМАҒАМБЕТОВ, Федоров орта мектебі директорыныңоқу-тәрбие ісі жөніндегі орынбасары, педагогсарапшы, дене шынықтыру пәнімұғалімі, Қостанай облысы, Ұзынкөл ауданы Перейти на главную страницу Понравился пост? Расскажи об этом своим друзьям! Загрузка. Войти с помощью: Все новости Инклюзивті білім беру өзінің басты мақсаты ретінде олардың жеке ерекшеліктеріне, бұрынғы оқу жетістіктеріне, тіліне, мәдениетіне қарамастан барлық балалардың білім берудің сол немесе басқа түріне тең қолжетімділігін қамтамасыз ету және білім алуда табысқа қажетті жағдайлар жасауды қояды. Ата-ананың әлеуметтік және экономикалық жағдайы, ақыл-ой және физикалық қабілеттері. Қосудың негізгі элементтеріне мыналар жатады: қабілеттері әртүрлі барлық балаларды мүгедектігі болмаса, оқи алатын мектепке қосу; мектепте оқитын қабілеті әртүрлі балалардың саны осы ауданның жалпы балалар санына табиғи пропорционалды; балаларды «сұрыптау» және қабылдамау, аралас топтарда оқытудың болмауы; ерекше қажеттіліктері бар балалар өз жасына сәйкес сыныптарда болады; жағдаяттық өзара әрекеттесу және ресурстар мен оқыту әдістерін үйлестіру. Мүмкіндігі шектеулі балалардың санаттары: есту қабілеті нашар балалар; көру қабілеті бұзылған балалар; сөйлеу қабілеті бұзылған балалар; тірек-қимыл аппараты бұзылған балалар; психикалық дамуы тежелген балалар; мінез-құлық және қарым-қатынас бұзылыстары бар балалар; психофизикалық дамуының күрделі бұзылыстары бар балалар. Инклюзивті білім берудің сегіз қағидасы бар: адамның құндылығы оның қабілеті мен жетістіктеріне байланысты емес; әрбір адам сезінуге және ойлауға қабілетті; әркімнің сөйлесуге және тыңдауға құқығы бар; барлық адамдар бір-біріне мұқтаж; шынайы тәрбие нақты қарым-қатынас жағдайында ғана жүзеге асады; барлық адамдар өз құрбыларының қолдауы мен достығына мұқтаж; барлық оқушылар үшін ілгерілеу мүмкін емес нәрсеге қарағанда, олар жасай алатын нәрседе болады; әртүрлілік адам өмірінің барлық аспектілерін жақсартады. Мүмкіндігі шектеулі балалар, белгілі бір мағынада, негізгі командадан біршама «жыртылған» немесе шеттетілген әлемде. Дамуында ауытқуы бар көптеген балалар отбасының, мамандардың, қоғамның білім мен тәрбие алу мақсатында жасаған күш-жігеріне қарамастан, есейген кезде әлі де болса әлеуметтік-экономикалық өмірге араласуға дайын емес болып шығады. Сондықтан оларды қоғамға табысты «қосу», қоғамға толыққанды мүше беру, ал инклюзивті білім беру қажет. «Инклюзив» идеясының негізі ерекше қажеттіліктері бар балаларды жекелеген мамандандырылған мекемелерде емес, барлық студенттер оқитын қарапайым мекемелерде оқыту болып табылады. Мұндай көзқарас барлық балаларды ұжымның табиғи өміріне қатыстырады, қалыпты қарым-қатынастардағы шекараларды жояды және болашақ ересек адамның жеке басын қалыптастырудағы қателерді жояды немесе кем дегенде бірнеше есе азайтады. Инклюзивті білім берудің міндеттері барлық балаларды мектеп жүйесіне қосу және олардың теңдігін қамтамасыз ету, сондай-ақ мүгедектікке байланысты бұрыннан пайда болған «қайталама» кемістіктердің алдын алуға немесе жоюға, жеке және осы балалардың интеллектуалдық потенциалы, эмоционалдық, коммуникативті, физикалық дамуы. Қарапайым мектеп әкімшілігі мен мұғалімдерінің міндеті – әлеуметтік жағдайына, физикалық, эмоционалдық және интеллектуалдық дамуына қарамастан ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды қабылдау және осы балалардың қажеттіліктеріне бағытталған психологиялық-педагогикалық әдістер негізінде оларға жағдай жасау. Табысты интеграцияның ең маңызды шарты – әрбір баланың нақты дифференциалды психодиагностикасы. Мұны білікті диагностикалық қызмет болған жағдайда ғана жасауға болады. Мұндай қызмет тек диагноз қойып қана қоймайды, сонымен қатар жеке білім беру жоспары бойынша ұсыныстарды қамтитын диагнозға сәйкес бала жіберілетін мектепке немесе басқа білім беру мекемесіне қорытынды беруі керек. Ата-аналарға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетудің принциптері: инклюзивті білім беруге көшуде, менің ойымша, мұғалімдермен, балалармен, білім беру мекемесінің әкімшілігімен ғана емес, атааналармен де жұмысты ұйымдастыру өте маңызды. Заманауи зерттеулерді талдау, сондай-ақ біздің жеке жұмыс тәжірибеміз екі санаттағы балалардың атааналарын – дені сау балаларды да, ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды да алып жүру керек деп айтуға мүмкіндік береді. Ата-аналарға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетудің келесі негізгі принциптерін бөліп көрсетуге болады: ілеспе адамның кеңесінің кеңестік сипаты; сүйемелдеуші, «бала жағында» мүдделерінің басымдығы; қолдаудың үздіксіздігі. Қазіргі уақытта атааналармен жұмыстың ең басым бағыттары дөңгелек үстелдер, семинарлар, буклеттер дайындау және тарату, постер материалдарын безендіру болып табылады. Дені сау балалардың атааналары айтарлықтай қолдауды қажет ететіндердің болуына байланысты балаларының дамуы тежелуі мүмкін деп алаңдайды. Осы санаттағы атааналармен жұмыс істеу кезінде мен дені сау балалардың оқу үлгерімі нашарламайтынын және көбінесе интеграциялық жағдайда олардың көрсеткіштері басқаларға қарағанда жоғары болатынын дәлелдей отырып, жинақталған тәжірибені жеткізуді маңызды деп санаймын. жаппай мектептің қарапайым сыныбы. Дені сау балалардың атааналарымен жұмыстың негізі толеранттылықты дамытуға бағытталған сабақтар циклі болуы керек. Дені сау балалардың атааналарымен жұмыс істегенде біз толеранттылықты субъектінің өзі құптамайтын нәрсені саналы түрде қабылдауы ретінде анықтайтын тәсілді ұстануымыз керек; сотталған «басқаға» кедергі жасаудан ерікті түрде бас тарту ретінде субъектінің оған қарсы тұру мүмкіндігі болған жағдайда, «басқаның» өзін-өзі еркін көрсетуіне кедергі жасау күші бар; теңдікті құрметтеу және мойындау, үстемдік пен зорлық-зомбылықтан бас тарту, адам мәдениетінің көп өлшемділігі мен алуан түрлілігін, мінез-құлық нормаларын тану, осы әртүрлілікті біркелкілікке немесе кез келген бір көзқарастың басымдылығына азайтудан бас тарту ретінде. Сабақтардың негізгі мақсаты – басқа адамдардың пікірлерін түсіну және қабылдау, қарапайым байланыс орнату қабілетін қалыптастыру. Бұл блокты толтыратын оқу жаттығулары келесі міндеттерді шешуге бағытталған: өзінің және басқалардың бірегейлігін сезіну; басқа адамдардың сезімдерін, эмоцияларын, іс-әрекеттерін, көзқарастарын түсіну қабілетін дамыту; эмоционалдық байланыс орнату және тұрақты қарым-қатынас орнату арқылы эмпатия білу қабілетін меңгеру. Бірлескен сабақтардың негізгі мақсаты – ата-аналарға «инклюзивті білім беру дегеніміз не» деген сұраққа жауап беру. Екі санаттағы балалардың атааналарымен келесі алгоритм бойынша бірлескен жұмысты ұйымдастыру орынды деп санаймыз. Оқу блогы: ақпараттық блок – ата-аналарға «инклюзивті білім беру дегеніміз не», оның негізгі принциптері, мүмкіндігі шектеулі балалардың ерекшеліктері қандай деген сұрақтарға жауап беруге арналған; мүмкіндігі шектеулі балаларды қамтудың артықшылықтары, мүмкін болатын қиындықтар мен проблемалар; заңнамалық блок – ата-аналарға жалпы балалардың құқықтары және оның ішінде мүгедектердің құқықтары туралы. Балалардың білім алуға тең қол жеткізу құқығын қамтамасыз ететін ресейлік және халықаралық заңнама туралы ақпарат алуға мүмкіндік беру; инклюзивті білім беру жүйесін құру үшін қандай құқықтық база болуы керек, ата-аналарға қандай рөл жүктелетіні және балалардың өздеріне қандай рөл жүктелетіні, бала білім алу үшін қандай құзырлы органдардан өтуі керек туралы жалпы білім беретін мекеме, баланың сабақ кестесі қалай құрылады және баланың мектепте өзін жайлы сезінуі үшін қандай жағдайлар жасалған. Психологиялық блок деп аталатын – атааналар мен «ауру» және «сау» балаларға психологиялық сипаттағы мәселелер мен қиындықтарды шешуге арналған: кедергілерді, стереотиптерді жою – мүгедектерге қатысты қалыптасқан стереотиптерді және мүгедектік проблемаларын түсіну тәсілдерін қарастыруды көздейді; кедергілерді жоюдың негізгі бағыттарын әзірлеу; білім беру органдарының өкілдерімен және мектеп әкімшілігімен келіссөздерді жақсартуға көмектесетін дағдыларды меңгеру. Тәжірибе алмасу блогы: инклюзивті білім беруді енгізудегі шет мемлекеттердің тәжірибесін бірлесіп талқылау; инклюзивті білім беруге көшуде кездесетін мәселелер мен қиындықтарды бірлесіп талқылау; нақты мысалдарды бірлесіп талқылау – мемлекеттік мектептерде табысты оқитын мүмкіндігі шектеулі балалар туралы әңгімелер. Бірлескен сабақтар инклюзияның негізгі принципін жүзеге асыруға мүмкіндік береді «Әртүрлі деген жаман емес!» және мүмкіндігі шектеулі балалардың білім алуға және құрдастарымен өзара әрекеттесуге тең қол жеткізу құқықтарын қорғау. Осылайша құрылымдалған жұмыс ата-аналарға балалардың проблемаларын жақсы түсінуге, ал мүгедек балалардың атааналарына олардың шектен тыс қамқорлығынан арылуға көмектеседі, өйткені балалар тәуелсіз және өзіне сенімді болады. Мүмкіндігі шектеулі балаларды оқытудың арнайы әдістері. Жалпы мектепте мұғалімдер балалармен барлық кезеңдерге жататын оқытудың арнайы әдістері бойынша жұмыс істейді: жаңа материалды түсіндіру, тапсырмаларды орындау, оқушы жұмысын бағалау. Мұғалім келесі оқыту әдістерін қолданады: тапсырмаларды кезең-кезеңімен түсіндіру; тапсырмаларды дәйекті орындау; оқушыларға тапсырманы орындау үшін нұсқауларды қайталау; аудиовизуалды оқу құралдарымен қамтамасыз ету; тапсырманы түсіндіру кезінде оқушыларға жақын болу; әрекеттерді өзгерту; оқушыларды белсенділіктің өзгеруіне дайындау; ауыспалы сабақтар мен дене шынықтыру үзілістері; тапсырманы орындауға қосымша уақыт беру. Және үй тапсырмасына қосымша уақыт беру; компьютерлік тренажерде жұмыс істеу; ең аз орындауды талап ететін жаттығулары бар жұмыс парақтарын пайдалану; түсіп қалған сөздер/сөйлемдері бар жаттығуларды қолдану; баспа өнімдерін бейнематериалдармен толықтыру; оқушыларға тақтада жазылған тапсырмалардың баспа көшірмелерін беру; мүмкіндігі шектеулі оқушылардың жауаптарын жеке бағалау; жетістік пен жұмсалған күшке сәйкес жеке бағалау шкаласын қолдану; ширек ұпай алу мақсатында күнделікті бағалау; ол орындамаған тапсырманы қайта орындауға рұқсат; қайта жасалған жұмыстарды бағалау; оқушылардың жетістіктерін бағалау жүйесін қолдану. Мүмкіндігі шектеулі балалар үшін инклюзияның артықшылықтары өте маңызды: дамуында ауытқуы бар балалар арнайы мектептердегі балалармен салыстырғанда инклюзивті ортада дені сау құрбыларымен әлеуметтік қарым-қатынастың жоғары деңгейін көрсетеді. Бұл, әсіресе, егер мектептегі ересектер әлеуметтенуді мақсатты түрде қолдаса және ерекше қажеттіліктері бар балалардың саны жалпы оқушылармен салыстырғанда табиғи пропорционалды болса, айқын болады. Инклюзивті ортада ерекше қажеттіліктері бар балалардың әлеуметтік құзыреттілігі мен коммуникативті дағдылары жақсарады. Бұл көп жағдайда мүмкіндігі шектеулі балалардың осы жасқа тән әлеуметтік-коммуникативтік құзыреттілік моделінің тасымалдаушысы ретінде әрекет ететін дені сау құрбыларымен әлеуметтік қарым-қатынас жасау мүмкіндіктерінің жоғарылауымен байланысты. Инклюзивті ортада ерекше қажеттіліктері бар балалардың білім беру бағдарламалары бай. Бұл дағдылар мен оқу жетістіктерінің жақсаруына әкеледі. Шағын топтарда оқытудың инклюзивті сыныптарының сипаттамасы ерекше қажеттіліктері бар балаларды әлеуметтік қабылдауды жақсартады. Балалар басқа оқушымен шағын топта тапсырманы орындай отырып, оның сызығынан «атады». Бірте-бірте қарапайым балалар өздерінің даму ерекшеліктерімен көп ұқсастықтары бар екенін түсіне бастайды. Инклюзивті сыныптарда ерекше қажеттіліктері бар және ерекше қажеттіліктері бар балалардың достық қарым-қатынасы әдеттегідей болады. Бұл, әсіресе, ерекше қажеттіліктері бар балалар өздері тұратын жерге жақын мектепке барғанда, сондықтан мектептен тыс жерде сыныптастарымен кездесуге көбірек мүмкіндіктерге ие болғанда дұрыс. Осындай достықты орнату мен нығайтуда ұстаздар жетекші рөл атқарады. Осылайша, инклюзивтілікті растайтын дәлелдер даусыз, қазіргі жалпы білім беру бағдарламасы инклюзивті білім беруді табысты жүзеге асыру үшін қажетті өзгерістер мен шарттарды қамтиды, атап айтқанда, әрбір жеке оқушының жеке даралығын қабылдау және қанағаттандыру. әр баланың ерекше қажеттіліктері. Бақыт Арыстанұлы АЙМАҒАМБЕТОВ, Федоров орта мектебі директорыныңоқу-тәрбие ісі жөніндегі орынбасары, педагогсарапшы, дене шынықтыру пәнімұғалімі, Қостанай облысы, Ұзынкөл ауданы Перейти на главную страницу Понравился пост? Расскажи об этом своим друзьям! Загрузка. Войти с помощью: Все новости Инклюзивті білім беру өзінің басты мақсаты ретінде олардың жеке ерекшеліктеріне, бұрынғы оқу жетістіктеріне, тіліне, мәдениетіне қарамастан барлық балалардың білім берудің сол немесе басқа түріне тең қолжетімділігін қамтамасыз ету және білім алуда табысқа қажетті жағдайлар жасауды қояды. Ата-ананың әлеуметтік және экономикалық жағдайы, ақыл-ой және физикалық қабілеттері. Қосудың негізгі элементтеріне мыналар жатады: қабілеттері әртүрлі барлық балаларды мүгедектігі болмаса, оқи алатын мектепке қосу; мектепте оқитын қабілеті әртүрлі балалардың саны осы ауданның жалпы балалар санына табиғи пропорционалды; балаларды «сұрыптау» және қабылдамау, аралас топтарда оқытудың болмауы; ерекше қажеттіліктері бар балалар өз жасына сәйкес сыныптарда болады; жағдаяттық өзара әрекеттесу және ресурстар мен оқыту әдістерін үйлестіру. Мүмкіндігі шектеулі балалардың санаттары: есту қабілеті нашар балалар; көру қабілеті бұзылған балалар; сөйлеу қабілеті бұзылған балалар; тірек-қимыл аппараты бұзылған балалар; психикалық дамуы тежелген балалар; мінез-құлық және қарым-қатынас бұзылыстары бар балалар; психофизикалық дамуының күрделі бұзылыстары бар балалар. Инклюзивті білім берудің сегіз қағидасы бар: адамның құндылығы оның қабілеті мен жетістіктеріне байланысты емес; әрбір адам сезінуге және ойлауға қабілетті; әркімнің сөйлесуге және тыңдауға құқығы бар; барлық адамдар бір-біріне мұқтаж; шынайы тәрбие нақты қарым-қатынас жағдайында ғана жүзеге асады; барлық адамдар өз құрбыларының қолдауы мен достығына мұқтаж; барлық оқушылар үшін ілгерілеу мүмкін емес нәрсеге қарағанда, олар жасай алатын нәрседе болады; әртүрлілік адам өмірінің барлық аспектілерін жақсартады. Мүмкіндігі шектеулі балалар, белгілі бір мағынада, негізгі командадан біршама «жыртылған» немесе шеттетілген әлемде. Дамуында ауытқуы бар көптеген балалар отбасының, мамандардың, қоғамның білім мен тәрбие алу мақсатында жасаған күш-жігеріне қарамастан, есейген кезде әлі де болса әлеуметтік-экономикалық өмірге араласуға дайын емес болып шығады. Сондықтан оларды қоғамға табысты «қосу», қоғамға толыққанды мүше беру, ал инклюзивті білім беру қажет. «Инклюзив» идеясының негізі ерекше қажеттіліктері бар балаларды жекелеген мамандандырылған мекемелерде емес, барлық студенттер оқитын қарапайым мекемелерде оқыту болып табылады. Мұндай көзқарас барлық балаларды ұжымның табиғи өміріне қатыстырады, қалыпты қарым-қатынастардағы шекараларды жояды және болашақ ересек адамның жеке басын қалыптастырудағы қателерді жояды немесе кем дегенде бірнеше есе азайтады. Инклюзивті білім берудің міндеттері барлық балаларды мектеп жүйесіне қосу және олардың теңдігін қамтамасыз ету, сондай-ақ мүгедектікке байланысты бұрыннан пайда болған «қайталама» кемістіктердің алдын алуға немесе жоюға, жеке және осы балалардың интеллектуалдық потенциалы, эмоционалдық, коммуникативті, физикалық дамуы. Қарапайым мектеп әкімшілігі мен мұғалімдерінің міндеті – әлеуметтік жағдайына, физикалық, эмоционалдық және интеллектуалдық дамуына қарамастан ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды қабылдау және осы балалардың қажеттіліктеріне бағытталған психологиялық-педагогикалық әдістер негізінде оларға жағдай жасау. Табысты интеграцияның ең маңызды шарты – әрбір баланың нақты дифференциалды психодиагностикасы. Мұны білікті диагностикалық қызмет болған жағдайда ғана жасауға болады. Мұндай қызмет тек диагноз қойып қана қоймайды, сонымен қатар жеке білім беру жоспары бойынша ұсыныстарды қамтитын диагнозға сәйкес бала жіберілетін мектепке немесе басқа білім беру мекемесіне қорытынды беруі керек. Ата-аналарға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетудің принциптері: инклюзивті білім беруге көшуде, менің ойымша, мұғалімдермен, балалармен, білім беру мекемесінің әкімшілігімен ғана емес, атааналармен де жұмысты ұйымдастыру өте маңызды. Заманауи зерттеулерді талдау, сондай-ақ біздің жеке жұмыс тәжірибеміз екі санаттағы балалардың атааналарын – дені сау балаларды да, ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды да алып жүру керек деп айтуға мүмкіндік береді. Ата-аналарға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетудің келесі негізгі принциптерін бөліп көрсетуге болады: ілеспе адамның кеңесінің кеңестік сипаты; сүйемелдеуші, «бала жағында» мүдделерінің басымдығы; қолдаудың үздіксіздігі. Қазіргі уақытта атааналармен жұмыстың ең басым бағыттары дөңгелек үстелдер, семинарлар, буклеттер дайындау және тарату, постер материалдарын безендіру болып табылады. Дені сау балалардың атааналары айтарлықтай қолдауды қажет ететіндердің болуына байланысты балаларының дамуы тежелуі мүмкін деп алаңдайды. Осы санаттағы атааналармен жұмыс істеу кезінде мен дені сау балалардың оқу үлгерімі нашарламайтынын және көбінесе интеграциялық жағдайда олардың көрсеткіштері басқаларға қарағанда жоғары болатынын дәлелдей отырып, жинақталған тәжірибені жеткізуді маңызды деп санаймын. жаппай мектептің қарапайым сыныбы. Дені сау балалардың атааналарымен жұмыстың негізі толеранттылықты дамытуға бағытталған сабақтар циклі болуы керек. Дені сау балалардың атааналарымен жұмыс істегенде біз толеранттылықты субъектінің өзі құптамайтын нәрсені саналы түрде қабылдауы ретінде анықтайтын тәсілді ұстануымыз керек; сотталған «басқаға» кедергі жасаудан ерікті түрде бас тарту ретінде субъектінің оған қарсы тұру мүмкіндігі болған жағдайда, «басқаның» өзін-өзі еркін көрсетуіне кедергі жасау күші бар; теңдікті құрметтеу және мойындау, үстемдік пен зорлық-зомбылықтан бас тарту, адам мәдениетінің көп өлшемділігі мен алуан түрлілігін, мінез-құлық нормаларын тану, осы әртүрлілікті біркелкілікке немесе кез келген бір көзқарастың басымдылығына азайтудан бас тарту ретінде. Сабақтардың негізгі мақсаты – басқа адамдардың пікірлерін түсіну және қабылдау, қарапайым байланыс орнату қабілетін қалыптастыру. Бұл блокты толтыратын оқу жаттығулары келесі міндеттерді шешуге бағытталған: өзінің және басқалардың бірегейлігін сезіну; басқа адамдардың сезімдерін, эмоцияларын, іс-әрекеттерін, көзқарастарын түсіну қабілетін дамыту; эмоционалдық байланыс орнату және тұрақты қарым-қатынас орнату арқылы эмпатия білу қабілетін меңгеру. Бірлескен сабақтардың негізгі мақсаты – ата-аналарға «инклюзивті білім беру дегеніміз не» деген сұраққа жауап беру. Екі санаттағы балалардың атааналарымен келесі алгоритм бойынша бірлескен жұмысты ұйымдастыру орынды деп санаймыз. Оқу блогы: ақпараттық блок – ата-аналарға «инклюзивті білім беру дегеніміз не», оның негізгі принциптері, мүмкіндігі шектеулі балалардың ерекшеліктері қандай деген сұрақтарға жауап беруге арналған; мүмкіндігі шектеулі балаларды қамтудың артықшылықтары, мүмкін болатын қиындықтар мен проблемалар; заңнамалық блок – ата-аналарға жалпы балалардың құқықтары және оның ішінде мүгедектердің құқықтары туралы. Балалардың білім алуға тең қол жеткізу құқығын қамтамасыз ететін ресейлік және халықаралық заңнама туралы ақпарат алуға мүмкіндік беру; инклюзивті білім беру жүйесін құру үшін қандай құқықтық база болуы керек, ата-аналарға қандай рөл жүктелетіні және балалардың өздеріне қандай рөл жүктелетіні, бала білім алу үшін қандай құзырлы органдардан өтуі керек туралы жалпы білім беретін мекеме, баланың сабақ кестесі қалай құрылады және баланың мектепте өзін жайлы сезінуі үшін қандай жағдайлар жасалған. Психологиялық блок деп аталатын – атааналар мен «ауру» және «сау» балаларға психологиялық сипаттағы мәселелер мен қиындықтарды шешуге арналған: кедергілерді, стереотиптерді жою – мүгедектерге қатысты қалыптасқан стереотиптерді және мүгедектік проблемаларын түсіну тәсілдерін қарастыруды көздейді; кедергілерді жоюдың негізгі бағыттарын әзірлеу; білім беру органдарының өкілдерімен және мектеп әкімшілігімен келіссөздерді жақсартуға көмектесетін дағдыларды меңгеру. Тәжірибе алмасу блогы: инклюзивті білім беруді енгізудегі шет мемлекеттердің тәжірибесін бірлесіп талқылау; инклюзивті білім беруге көшуде кездесетін мәселелер мен қиындықтарды бірлесіп талқылау; нақты мысалдарды бірлесіп талқылау – мемлекеттік мектептерде табысты оқитын мүмкіндігі шектеулі балалар туралы әңгімелер. Бірлескен сабақтар инклюзияның негізгі принципін жүзеге асыруға мүмкіндік береді «Әртүрлі деген жаман емес!» және мүмкіндігі шектеулі балалардың білім алуға және құрдастарымен өзара әрекеттесуге тең қол жеткізу құқықтарын қорғау. Осылайша құрылымдалған жұмыс ата-аналарға балалардың проблемаларын жақсы түсінуге, ал мүгедек балалардың атааналарына олардың шектен тыс қамқорлығынан арылуға көмектеседі, өйткені балалар тәуелсіз және өзіне сенімді болады. Мүмкіндігі шектеулі балаларды оқытудың арнайы әдістері. Жалпы мектепте мұғалімдер балалармен барлық кезеңдерге жататын оқытудың арнайы әдістері бойынша жұмыс істейді: жаңа материалды түсіндіру, тапсырмаларды орындау, оқушы жұмысын бағалау. Мұғалім келесі оқыту әдістерін қолданады: тапсырмаларды кезең-кезеңімен түсіндіру; тапсырмаларды дәйекті орындау; оқушыларға тапсырманы орындау үшін нұсқауларды қайталау; аудиовизуалды оқу құралдарымен қамтамасыз ету; тапсырманы түсіндіру кезінде оқушыларға жақын болу; әрекеттерді өзгерту; оқушыларды белсенділіктің өзгеруіне дайындау; ауыспалы сабақтар мен дене шынықтыру үзілістері; тапсырманы орындауға қосымша уақыт беру. Және үй тапсырмасына қосымша уақыт беру; компьютерлік тренажерде жұмыс істеу; ең аз орындауды талап ететін жаттығулары бар жұмыс парақтарын пайдалану; түсіп қалған сөздер/сөйлемдері бар жаттығуларды қолдану; баспа өнімдерін бейнематериалдармен толықтыру; оқушыларға тақтада жазылған тапсырмалардың баспа көшірмелерін беру; мүмкіндігі шектеулі оқушылардың жауаптарын жеке бағалау; жетістік пен жұмсалған күшке сәйкес жеке бағалау шкаласын қолдану; ширек ұпай алу мақсатында күнделікті бағалау; ол орындамаған тапсырманы қайта орындауға рұқсат; қайта жасалған жұмыстарды бағалау; оқушылардың жетістіктерін бағалау жүйесін қолдану. Мүмкіндігі шектеулі балалар үшін инклюзияның артықшылықтары өте маңызды: дамуында ауытқуы бар балалар арнайы мектептердегі балалармен салыстырғанда инклюзивті ортада дені сау құрбыларымен әлеуметтік қарым-қатынастың жоғары деңгейін көрсетеді. Бұл, әсіресе, егер мектептегі ересектер әлеуметтенуді мақсатты түрде қолдаса және ерекше қажеттіліктері бар балалардың саны жалпы оқушылармен салыстырғанда табиғи пропорционалды болса, айқын болады. Инклюзивті ортада ерекше қажеттіліктері бар балалардың әлеуметтік құзыреттілігі мен коммуникативті дағдылары жақсарады. Бұл көп жағдайда мүмкіндігі шектеулі балалардың осы жасқа тән әлеуметтік-коммуникативтік құзыреттілік моделінің тасымалдаушысы ретінде әрекет ететін дені сау құрбыларымен әлеуметтік қарым-қатынас жасау мүмкіндіктерінің жоғарылауымен байланысты. Инклюзивті ортада ерекше қажеттіліктері бар балалардың білім беру бағдарламалары бай. Бұл дағдылар мен оқу жетістіктерінің жақсаруына әкеледі. Шағын топтарда оқытудың инклюзивті сыныптарының сипаттамасы ерекше қажеттіліктері бар балаларды әлеуметтік қабылдауды жақсартады. Балалар басқа оқушымен шағын топта тапсырманы орындай отырып, оның сызығынан «атады». Бірте-бірте қарапайым балалар өздерінің даму ерекшеліктерімен көп ұқсастықтары бар екенін түсіне бастайды. Инклюзивті сыныптарда ерекше қажеттіліктері бар және ерекше қажеттіліктері бар балалардың достық қарым-қатынасы әдеттегідей болады. Бұл, әсіресе, ерекше қажеттіліктері бар балалар өздері тұратын жерге жақын мектепке барғанда, сондықтан мектептен тыс жерде сыныптастарымен кездесуге көбірек мүмкіндіктерге ие болғанда дұрыс. Осындай достықты орнату мен нығайтуда ұстаздар жетекші рөл атқарады. Осылайша, инклюзивтілікті растайтын дәлелдер даусыз, қазіргі жалпы білім беру бағдарламасы инклюзивті білім беруді табысты жүзеге асыру үшін қажетті өзгерістер мен шарттарды қамтиды, атап айтқанда, әрбір жеке оқушының жеке даралығын қабылдау және қанағаттандыру. әр баланың ерекше қажеттіліктері. Бақыт Арыстанұлы АЙМАҒАМБЕТОВ, Федоров орта мектебі директорыныңоқу-тәрбие ісі жөніндегі орынбасары, педагогсарапшы, дене шынықтыру пәнімұғалімі, Қостанай облысы, Ұзынкөл ауданы Перейти на главную страницу Понравился пост? Расскажи об этом своим друзьям! Загрузка. Войти с помощью: Все новости Инклюзивті білім беру өзінің басты мақсаты ретінде олардың жеке ерекшеліктеріне, бұрынғы оқу жетістіктеріне, тіліне, мәдениетіне қарамастан барлық балалардың білім берудің сол немесе басқа түріне тең қолжетімділігін қамтамасыз ету және білім алуда табысқа қажетті жағдайлар жасауды қояды. Ата-ананың әлеуметтік және экономикалық жағдайы, ақыл-ой және физикалық қабілеттері. Қосудың негізгі элементтеріне мыналар жатады: қабілеттері әртүрлі барлық балаларды мүгедектігі болмаса, оқи алатын мектепке қосу; мектепте оқитын қабілеті әртүрлі балалардың саны осы ауданның жалпы балалар санына табиғи пропорционалды; балаларды «сұрыптау» және қабылдамау, аралас топтарда оқытудың болмауы; ерекше қажеттіліктері бар балалар өз жасына сәйкес сыныптарда болады; жағдаяттық өзара әрекеттесу және ресурстар мен оқыту әдістерін үйлестіру. Мүмкіндігі шектеулі балалардың санаттары: есту қабілеті нашар балалар; көру қабілеті бұзылған балалар; сөйлеу қабілеті бұзылған балалар; тірек-қимыл аппараты бұзылған балалар; психикалық дамуы тежелген балалар; мінез-құлық және қарым-қатынас бұзылыстары бар балалар; психофизикалық дамуының күрделі бұзылыстары бар балалар. Инклюзивті білім берудің сегіз қағидасы бар: адамның құндылығы оның қабілеті мен жетістіктеріне байланысты емес; әрбір адам сезінуге және ойлауға қабілетті; әркімнің сөйлесуге және тыңдауға құқығы бар; барлық адамдар бір-біріне мұқтаж; шынайы тәрбие нақты қарым-қатынас жағдайында ғана жүзеге асады; барлық адамдар өз құрбыларының қолдауы мен достығына мұқтаж; барлық оқушылар үшін ілгерілеу мүмкін емес нәрсеге қарағанда, олар жасай алатын нәрседе болады; әртүрлілік адам өмірінің барлық аспектілерін жақсартады. Мүмкіндігі шектеулі балалар, белгілі бір мағынада, негізгі командадан біршама «жыртылған» немесе шеттетілген әлемде. Дамуында ауытқуы бар көптеген балалар отбасының, мамандардың, қоғамның білім мен тәрбие алу мақсатында жасаған күш-жігеріне қарамастан, есейген кезде әлі де болса әлеуметтік-экономикалық өмірге араласуға дайын емес болып шығады. Сондықтан оларды қоғамға табысты «қосу», қоғамға толыққанды мүше беру, ал инклюзивті білім беру қажет. «Инклюзив» идеясының негізі ерекше қажеттіліктері бар балаларды жекелеген мамандандырылған мекемелерде емес, барлық студенттер оқитын қарапайым мекемелерде оқыту болып табылады. Мұндай көзқарас барлық балаларды ұжымның табиғи өміріне қатыстырады, қалыпты қарым-қатынастардағы шекараларды жояды және болашақ ересек адамның жеке басын қалыптастырудағы қателерді жояды немесе кем дегенде бірнеше есе азайтады. Инклюзивті білім берудің міндеттері барлық балаларды мектеп жүйесіне қосу және олардың теңдігін қамтамасыз ету, сондай-ақ мүгедектікке байланысты бұрыннан пайда болған «қайталама» кемістіктердің алдын алуға немесе жоюға, жеке және осы балалардың интеллектуалдық потенциалы, эмоционалдық, коммуникативті, физикалық дамуы. Қарапайым мектеп әкімшілігі мен мұғалімдерінің міндеті – әлеуметтік жағдайына, физикалық, эмоционалдық және интеллектуалдық дамуына қарамастан ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды қабылдау және осы балалардың қажеттіліктеріне бағытталған психологиялық-педагогикалық әдістер негізінде оларға жағдай жасау. Табысты интеграцияның ең маңызды шарты – әрбір баланың нақты дифференциалды психодиагностикасы. Мұны білікті диагностикалық қызмет болған жағдайда ғана жасауға болады. Мұндай қызмет тек диагноз қойып қана қоймайды, сонымен қатар жеке білім беру жоспары бойынша ұсыныстарды қамтитын диагнозға сәйкес бала жіберілетін мектепке немесе басқа білім беру мекемесіне қорытынды беруі керек. Ата-аналарға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетудің принциптері: инклюзивті білім беруге көшуде, менің ойымша, мұғалімдермен, балалармен, білім беру мекемесінің әкімшілігімен ғана емес, атааналармен де жұмысты ұйымдастыру өте маңызды. Заманауи зерттеулерді талдау, сондай-ақ біздің жеке жұмыс тәжірибеміз екі санаттағы балалардың атааналарын – дені сау балаларды да, ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды да алып жүру керек деп айтуға мүмкіндік береді. Ата-аналарға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетудің келесі негізгі принциптерін бөліп көрсетуге болады: ілеспе адамның кеңесінің кеңестік сипаты; сүйемелдеуші, «бала жағында» мүдделерінің басымдығы; қолдаудың үздіксіздігі. Қазіргі уақытта атааналармен жұмыстың ең басым бағыттары дөңгелек үстелдер, семинарлар, буклеттер дайындау және тарату, постер материалдарын безендіру болып табылады. Дені сау балалардың атааналары айтарлықтай қолдауды қажет ететіндердің болуына байланысты балаларының дамуы тежелуі мүмкін деп алаңдайды. Осы санаттағы атааналармен жұмыс істеу кезінде мен дені сау балалардың оқу үлгерімі нашарламайтынын және көбінесе интеграциялық жағдайда олардың көрсеткіштері басқаларға қарағанда жоғары болатынын дәлелдей отырып, жинақталған тәжірибені жеткізуді маңызды деп санаймын. жаппай мектептің қарапайым сыныбы. Дені сау балалардың атааналарымен жұмыстың негізі толеранттылықты дамытуға бағытталған сабақтар циклі болуы керек. Дені сау балалардың атааналарымен жұмыс істегенде біз толеранттылықты субъектінің өзі құптамайтын нәрсені саналы түрде қабылдауы ретінде анықтайтын тәсілді ұстануымыз керек; сотталған «басқаға» кедергі жасаудан ерікті түрде бас тарту ретінде субъектінің оған қарсы тұру мүмкіндігі болған жағдайда, «басқаның» өзін-өзі еркін көрсетуіне кедергі жасау күші бар; теңдікті құрметтеу және мойындау, үстемдік пен зорлық-зомбылықтан бас тарту, адам мәдениетінің көп өлшемділігі мен алуан түрлілігін, мінез-құлық нормаларын тану, осы әртүрлілікті біркелкілікке немесе кез келген бір көзқарастың басымдылығына азайтудан бас тарту ретінде. Сабақтардың негізгі мақсаты – басқа адамдардың пікірлерін түсіну және қабылдау, қарапайым байланыс орнату қабілетін қалыптастыру. Бұл блокты толтыратын оқу жаттығулары келесі міндеттерді шешуге бағытталған: өзінің және басқалардың бірегейлігін сезіну; басқа адамдардың сезімдерін, эмоцияларын, іс-әрекеттерін, көзқарастарын түсіну қабілетін дамыту; эмоционалдық байланыс орнату және тұрақты қарым-қатынас орнату арқылы эмпатия білу қабілетін меңгеру. Бірлескен сабақтардың негізгі мақсаты – ата-аналарға «инклюзивті білім беру дегеніміз не» деген сұраққа жауап беру. Екі санаттағы балалардың атааналарымен келесі алгоритм бойынша бірлескен жұмысты ұйымдастыру орынды деп санаймыз. Оқу блогы: ақпараттық блок – ата-аналарға «инклюзивті білім беру дегеніміз не», оның негізгі принциптері, мүмкіндігі шектеулі балалардың ерекшеліктері қандай деген сұрақтарға жауап беруге арналған; мүмкіндігі шектеулі балаларды қамтудың артықшылықтары, мүмкін болатын қиындықтар мен проблемалар; заңнамалық блок – ата-аналарға жалпы балалардың құқықтары және оның ішінде мүгедектердің құқықтары туралы. Балалардың білім алуға тең қол жеткізу құқығын қамтамасыз ететін ресейлік және халықаралық заңнама туралы ақпарат алуға мүмкіндік беру; инклюзивті білім беру жүйесін құру үшін қандай құқықтық база болуы керек, ата-аналарға қандай рөл жүктелетіні және балалардың өздеріне қандай рөл жүктелетіні, бала білім алу үшін қандай құзырлы органдардан өтуі керек туралы жалпы білім беретін мекеме, баланың сабақ кестесі қалай құрылады және баланың мектепте өзін жайлы сезінуі үшін қандай жағдайлар жасалған. Психологиялық блок деп аталатын – атааналар мен «ауру» және «сау» балаларға психологиялық сипаттағы мәселелер мен қиындықтарды шешуге арналған: кедергілерді, стереотиптерді жою – мүгедектерге қатысты қалыптасқан стереотиптерді және мүгедектік проблемаларын түсіну тәсілдерін қарастыруды көздейді; кедергілерді жоюдың негізгі бағыттарын әзірлеу; білім беру органдарының өкілдерімен және мектеп әкімшілігімен келіссөздерді жақсартуға көмектесетін дағдыларды меңгеру. Тәжірибе алмасу блогы: инклюзивті білім беруді енгізудегі шет мемлекеттердің тәжірибесін бірлесіп талқылау; инклюзивті білім беруге көшуде кездесетін мәселелер мен қиындықтарды бірлесіп талқылау; нақты мысалдарды бірлесіп талқылау – мемлекеттік мектептерде табысты оқитын мүмкіндігі шектеулі балалар туралы әңгімелер. Бірлескен сабақтар инклюзияның негізгі принципін жүзеге асыруға мүмкіндік береді «Әртүрлі деген жаман емес!» және мүмкіндігі шектеулі балалардың білім алуға және құрдастарымен өзара әрекеттесуге тең қол жеткізу құқықтарын қорғау. Осылайша құрылымдалған жұмыс ата-аналарға балалардың проблемаларын жақсы түсінуге, ал мүгедек балалардың атааналарына олардың шектен тыс қамқорлығынан арылуға көмектеседі, өйткені балалар тәуелсіз және өзіне сенімді болады. Мүмкіндігі шектеулі балаларды оқытудың арнайы әдістері. Жалпы мектепте мұғалімдер балалармен барлық кезеңдерге жататын оқытудың арнайы әдістері бойынша жұмыс істейді: жаңа материалды түсіндіру, тапсырмаларды орындау, оқушы жұмысын бағалау. Мұғалім келесі оқыту әдістерін қолданады: тапсырмаларды кезең-кезеңімен түсіндіру; тапсырмаларды дәйекті орындау; оқушыларға тапсырманы орындау үшін нұсқауларды қайталау; аудиовизуалды оқу құралдарымен қамтамасыз ету; тапсырманы түсіндіру кезінде оқушыларға жақын болу; әрекеттерді өзгерту; оқушыларды белсенділіктің өзгеруіне дайындау; ауыспалы сабақтар мен дене шынықтыру үзілістері; тапсырманы орындауға қосымша уақыт беру. Және үй тапсырмасына қосымша уақыт беру; компьютерлік тренажерде жұмыс істеу; ең аз орындауды талап ететін жаттығулары бар жұмыс парақтарын пайдалану; түсіп қалған сөздер/сөйлемдері бар жаттығуларды қолдану; баспа өнімдерін бейнематериалдармен толықтыру; оқушыларға тақтада жазылған тапсырмалардың баспа көшірмелерін беру; мүмкіндігі шектеулі оқушылардың жауаптарын жеке бағалау; жетістік пен жұмсалған күшке сәйкес жеке бағалау шкаласын қолдану; ширек ұпай алу мақсатында күнделікті бағалау; ол орындамаған тапсырманы қайта орындауға рұқсат; қайта жасалған жұмыстарды бағалау; оқушылардың жетістіктерін бағалау жүйесін қолдану. Мүмкіндігі шектеулі балалар үшін инклюзияның артықшылықтары өте маңызды: дамуында ауытқуы бар балалар арнайы мектептердегі балалармен салыстырғанда инклюзивті ортада дені сау құрбыларымен әлеуметтік қарым-қатынастың жоғары деңгейін көрсетеді. Бұл, әсіресе, егер мектептегі ересектер әлеуметтенуді мақсатты түрде қолдаса және ерекше қажеттіліктері бар балалардың саны жалпы оқушылармен салыстырғанда табиғи пропорционалды болса, айқын болады. Инклюзивті ортада ерекше қажеттіліктері бар балалардың әлеуметтік құзыреттілігі мен коммуникативті дағдылары жақсарады. Бұл көп жағдайда мүмкіндігі шектеулі балалардың осы жасқа тән әлеуметтік-коммуникативтік құзыреттілік моделінің тасымалдаушысы ретінде әрекет ететін дені сау құрбыларымен әлеуметтік қарым-қатынас жасау мүмкіндіктерінің жоғарылауымен байланысты. Инклюзивті ортада ерекше қажеттіліктері бар балалардың білім беру бағдарламалары бай. Бұл дағдылар мен оқу жетістіктерінің жақсаруына әкеледі. Шағын топтарда оқытудың инклюзивті сыныптарының сипаттамасы ерекше қажеттіліктері бар балаларды әлеуметтік қабылдауды жақсартады. Балалар басқа оқушымен шағын топта тапсырманы орындай отырып, оның сызығынан «атады». Бірте-бірте қарапайым балалар өздерінің даму ерекшеліктерімен көп ұқсастықтары бар екенін түсіне бастайды. Инклюзивті сыныптарда ерекше қажеттіліктері бар және ерекше қажеттіліктері бар балалардың достық қарым-қатынасы әдеттегідей болады. Бұл, әсіресе, ерекше қажеттіліктері бар балалар өздері тұратын жерге жақын мектепке барғанда, сондықтан мектептен тыс жерде сыныптастарымен кездесуге көбірек мүмкіндіктерге ие болғанда дұрыс. Осындай достықты орнату мен нығайтуда ұстаздар жетекші рөл атқарады. Осылайша, инклюзивтілікті растайтын дәлелдер даусыз, қазіргі жалпы білім беру бағдарламасы инклюзивті білім беруді табысты жүзеге асыру үшін қажетті өзгерістер мен шарттарды қамтиды, атап айтқанда, әрбір жеке оқушының жеке даралығын қабылдау және қанағаттандыру. әр баланың ерекше қажеттіліктері. Бақыт Арыстанұлы АЙМАҒАМБЕТОВ, Федоров орта мектебі директорыныңоқу-тәрбие ісі жөніндегі орынбасары, педагогсарапшы, дене шынықтыру пәнімұғалімі, Қостанай облысы, Ұзынкөл ауданы Перейти на главную страницу Понравился пост? Расскажи об этом своим друзьям! Загрузка. Войти с помощью: Все новости Инклюзивті білім беру өзінің басты мақсаты ретінде олардың жеке ерекшеліктеріне, бұрынғы оқу жетістіктеріне, тіліне, мәдениетіне қарамастан барлық балалардың білім берудің сол немесе басқа түріне тең қолжетімділігін қамтамасыз ету және білім алуда табысқа қажетті жағдайлар жасауды қояды. Ата-ананың әлеуметтік және экономикалық жағдайы, ақыл-ой және физикалық қабілеттері. Қосудың негізгі элементтеріне мыналар жатады: қабілеттері әртүрлі барлық балаларды мүгедектігі болмаса, оқи алатын мектепке қосу; мектепте оқитын қабілеті әртүрлі балалардың саны осы ауданның жалпы балалар санына табиғи пропорционалды; балаларды «сұрыптау» және қабылдамау, аралас топтарда оқытудың болмауы; ерекше қажеттіліктері бар балалар өз жасына сәйкес сыныптарда болады; жағдаяттық өзара әрекеттесу және ресурстар мен оқыту әдістерін үйлестіру. Мүмкіндігі шектеулі балалардың санаттары: есту қабілеті нашар балалар; көру қабілеті бұзылған балалар; сөйлеу қабілеті бұзылған балалар; тірек-қимыл аппараты бұзылған балалар; психикалық дамуы тежелген балалар; мінез-құлық және қарым-қатынас бұзылыстары бар балалар; психофизикалық дамуының күрделі бұзылыстары бар балалар. Инклюзивті білім берудің сегіз қағидасы бар: адамның құндылығы оның қабілеті мен жетістіктеріне байланысты емес; әрбір адам сезінуге және ойлауға қабілетті; әркімнің сөйлесуге және тыңдауға құқығы бар; барлық адамдар бір-біріне мұқтаж; шынайы тәрбие нақты қарым-қатынас жағдайында ғана жүзеге асады; барлық адамдар өз құрбыларының қолдауы мен достығына мұқтаж; барлық оқушылар үшін ілгерілеу мүмкін емес нәрсеге қарағанда, олар жасай алатын нәрседе болады; әртүрлілік адам өмірінің барлық аспектілерін жақсартады. Мүмкіндігі шектеулі балалар, белгілі бір мағынада, негізгі командадан біршама «жыртылған» немесе шеттетілген әлемде. Дамуында ауытқуы бар көптеген балалар отбасының, мамандардың, қоғамның білім мен тәрбие алу мақсатында жасаған күш-жігеріне қарамастан, есейген кезде әлі де болса әлеуметтік-экономикалық өмірге араласуға дайын емес болып шығады. Сондықтан оларды қоғамға табысты «қосу», қоғамға толыққанды мүше беру, ал инклюзивті білім беру қажет. «Инклюзив» идеясының негізі ерекше қажеттіліктері бар балаларды жекелеген мамандандырылған мекемелерде емес, барлық студенттер оқитын қарапайым мекемелерде оқыту болып табылады. Мұндай көзқарас барлық балаларды ұжымның табиғи өміріне қатыстырады, қалыпты қарым-қатынастардағы шекараларды жояды және болашақ ересек адамның жеке басын қалыптастырудағы қателерді жояды немесе кем дегенде бірнеше есе азайтады. Инклюзивті білім берудің міндеттері барлық балаларды мектеп жүйесіне қосу және олардың теңдігін қамтамасыз ету, сондай-ақ мүгедектікке байланысты бұрыннан пайда болған «қайталама» кемістіктердің алдын алуға немесе жоюға, жеке және осы балалардың интеллектуалдық потенциалы, эмоционалдық, коммуникативті, физикалық дамуы. Қарапайым мектеп әкімшілігі мен мұғалімдерінің міндеті – әлеуметтік жағдайына, физикалық, эмоционалдық және интеллектуалдық дамуына қарамастан ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды қабылдау және осы балалардың қажеттіліктеріне бағытталған психологиялық-педагогикалық әдістер негізінде оларға жағдай жасау. Табысты интеграцияның ең маңызды шарты – әрбір баланың нақты дифференциалды психодиагностикасы. Мұны білікті диагностикалық қызмет болған жағдайда ғана жасауға болады. Мұндай қызмет тек диагноз қойып қана қоймайды, сонымен қатар жеке білім беру жоспары бойынша ұсыныстарды қамтитын диагнозға сәйкес бала жіберілетін мектепке немесе басқа білім беру мекемесіне қорытынды беруі керек. Ата-аналарға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетудің принциптері: инклюзивті білім беруге көшуде, менің ойымша, мұғалімдермен, балалармен, білім беру мекемесінің әкімшілігімен ғана емес, атааналармен де жұмысты ұйымдастыру өте маңызды. Заманауи зерттеулерді талдау, сондай-ақ біздің жеке жұмыс тәжірибеміз екі санаттағы балалардың атааналарын – дені сау балаларды да, ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды да алып жүру керек деп айтуға мүмкіндік береді. Ата-аналарға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетудің келесі негізгі принциптерін бөліп көрсетуге болады: ілеспе адамның кеңесінің кеңестік сипаты; сүйемелдеуші, «бала жағында» мүдделерінің басымдығы; қолдаудың үздіксіздігі. Қазіргі уақытта атааналармен жұмыстың ең басым бағыттары дөңгелек үстелдер, семинарлар, буклеттер дайындау және тарату, постер материалдарын безендіру болып табылады. Дені сау балалардың атааналары айтарлықтай қолдауды қажет ететіндердің болуына байланысты балаларының дамуы тежелуі мүмкін деп алаңдайды. Осы санаттағы атааналармен жұмыс істеу кезінде мен дені сау балалардың оқу үлгерімі нашарламайтынын және көбінесе интеграциялық жағдайда олардың көрсеткіштері басқаларға қарағанда жоғары болатынын дәлелдей отырып, жинақталған тәжірибені жеткізуді маңызды деп санаймын. жаппай мектептің қарапайым сыныбы. Дені сау балалардың атааналарымен жұмыстың негізі толеранттылықты дамытуға бағытталған сабақтар циклі болуы керек. Дені сау балалардың атааналарымен жұмыс істегенде біз толеранттылықты субъектінің өзі құптамайтын нәрсені саналы түрде қабылдауы ретінде анықтайтын тәсілді ұстануымыз керек; сотталған «басқаға» кедергі жасаудан ерікті түрде бас тарту ретінде субъектінің оған қарсы тұру мүмкіндігі болған жағдайда, «басқаның» өзін-өзі еркін көрсетуіне кедергі жасау күші бар; теңдікті құрметтеу және мойындау, үстемдік пен зорлық-зомбылықтан бас тарту, адам мәдениетінің көп өлшемділігі мен алуан түрлілігін, мінез-құлық нормаларын тану, осы әртүрлілікті біркелкілікке немесе кез келген бір көзқарастың басымдылығына азайтудан бас тарту ретінде. Сабақтардың негізгі мақсаты – басқа адамдардың пікірлерін түсіну және қабылдау, қарапайым байланыс орнату қабілетін қалыптастыру. Бұл блокты толтыратын оқу жаттығулары келесі міндеттерді шешуге бағытталған: өзінің және басқалардың бірегейлігін сезіну; басқа адамдардың сезімдерін, эмоцияларын, іс-әрекеттерін, көзқарастарын түсіну қабілетін дамыту; эмоционалдық байланыс орнату және тұрақты қарым-қатынас орнату арқылы эмпатия білу қабілетін меңгеру. Бірлескен сабақтардың негізгі мақсаты – ата-аналарға «инклюзивті білім беру дегеніміз не» деген сұраққа жауап беру. Екі санаттағы балалардың атааналарымен келесі алгоритм бойынша бірлескен жұмысты ұйымдастыру орынды деп санаймыз. Оқу блогы: ақпараттық блок – ата-аналарға «инклюзивті білім беру дегеніміз не», оның негізгі принциптері, мүмкіндігі шектеулі балалардың ерекшеліктері қандай деген сұрақтарға жауап беруге арналған; мүмкіндігі шектеулі балаларды қамтудың артықшылықтары, мүмкін болатын қиындықтар мен проблемалар; заңнамалық блок – ата-аналарға жалпы балалардың құқықтары және оның ішінде мүгедектердің құқықтары туралы. Балалардың білім алуға тең қол жеткізу құқығын қамтамасыз ететін ресейлік және халықаралық заңнама туралы ақпарат алуға мүмкіндік беру; инклюзивті білім беру жүйесін құру үшін қандай құқықтық база болуы керек, ата-аналарға қандай рөл жүктелетіні және балалардың өздеріне қандай рөл жүктелетіні, бала білім алу үшін қандай құзырлы органдардан өтуі керек туралы жалпы білім беретін мекеме, баланың сабақ кестесі қалай құрылады және баланың мектепте өзін жайлы сезінуі үшін қандай жағдайлар жасалған. Психологиялық блок деп аталатын – атааналар мен «ауру» және «сау» балаларға психологиялық сипаттағы мәселелер мен қиындықтарды шешуге арналған: кедергілерді, стереотиптерді жою – мүгедектерге қатысты қалыптасқан стереотиптерді және мүгедектік проблемаларын түсіну тәсілдерін қарастыруды көздейді; кедергілерді жоюдың негізгі бағыттарын әзірлеу; білім беру органдарының өкілдерімен және мектеп әкімшілігімен келіссөздерді жақсартуға көмектесетін дағдыларды меңгеру. Тәжірибе алмасу блогы: инклюзивті білім беруді енгізудегі шет мемлекеттердің тәжірибесін бірлесіп талқылау; инклюзивті білім беруге көшуде кездесетін мәселелер мен қиындықтарды бірлесіп талқылау; нақты мысалдарды бірлесіп талқылау – мемлекеттік мектептерде табысты оқитын мүмкіндігі шектеулі балалар туралы әңгімелер. Бірлескен сабақтар инклюзияның негізгі принципін жүзеге асыруға мүмкіндік береді «Әртүрлі деген жаман емес!» және мүмкіндігі шектеулі балалардың білім алуға және құрдастарымен өзара әрекеттесуге тең қол жеткізу құқықтарын қорғау. Осылайша құрылымдалған жұмыс ата-аналарға балалардың проблемаларын жақсы түсінуге, ал мүгедек балалардың атааналарына олардың шектен тыс қамқорлығынан арылуға көмектеседі, өйткені балалар тәуелсіз және өзіне сенімді болады. Мүмкіндігі шектеулі балаларды оқытудың арнайы әдістері. Жалпы мектепте мұғалімдер балалармен барлық кезеңдерге жататын оқытудың арнайы әдістері бойынша жұмыс істейді: жаңа материалды түсіндіру, тапсырмаларды орындау, оқушы жұмысын бағалау. Мұғалім келесі оқыту әдістерін қолданады: тапсырмаларды кезең-кезеңімен түсіндіру; тапсырмаларды дәйекті орындау; оқушыларға тапсырманы орындау үшін нұсқауларды қайталау; аудиовизуалды оқу құралдарымен қамтамасыз ету; тапсырманы түсіндіру кезінде оқушыларға жақын болу; әрекеттерді өзгерту; оқушыларды белсенділіктің өзгеруіне дайындау; ауыспалы сабақтар мен дене шынықтыру үзілістері; тапсырманы орындауға қосымша уақыт беру. Және үй тапсырмасына қосымша уақыт беру; компьютерлік тренажерде жұмыс істеу; ең аз орындауды талап ететін жаттығулары бар жұмыс парақтарын пайдалану; түсіп қалған сөздер/сөйлемдері бар жаттығуларды қолдану; баспа өнімдерін бейнематериалдармен толықтыру; оқушыларға тақтада жазылған тапсырмалардың баспа көшірмелерін беру; мүмкіндігі шектеулі оқушылардың жауаптарын жеке бағалау; жетістік пен жұмсалған күшке сәйкес жеке бағалау шкаласын қолдану; ширек ұпай алу мақсатында күнделікті бағалау; ол орындамаған тапсырманы қайта орындауға рұқсат; қайта жасалған жұмыстарды бағалау; оқушылардың жетістіктерін бағалау жүйесін қолдану. Мүмкіндігі шектеулі балалар үшін инклюзияның артықшылықтары өте маңызды: дамуында ауытқуы бар балалар арнайы мектептердегі балалармен салыстырғанда инклюзивті ортада дені сау құрбыларымен әлеуметтік қарым-қатынастың жоғары деңгейін көрсетеді. Бұл, әсіресе, егер мектептегі ересектер әлеуметтенуді мақсатты түрде қолдаса және ерекше қажеттіліктері бар балалардың саны жалпы оқушылармен салыстырғанда табиғи пропорционалды болса, айқын болады. Инклюзивті ортада ерекше қажеттіліктері бар балалардың әлеуметтік құзыреттілігі мен коммуникативті дағдылары жақсарады. Бұл көп жағдайда мүмкіндігі шектеулі балалардың осы жасқа тән әлеуметтік-коммуникативтік құзыреттілік моделінің тасымалдаушысы ретінде әрекет ететін дені сау құрбыларымен әлеуметтік қарым-қатынас жасау мүмкіндіктерінің жоғарылауымен байланысты. Инклюзивті ортада ерекше қажеттіліктері бар балалардың білім беру бағдарламалары бай. Бұл дағдылар мен оқу жетістіктерінің жақсаруына әкеледі. Шағын топтарда оқытудың инклюзивті сыныптарының сипаттамасы ерекше қажеттіліктері бар балаларды әлеуметтік қабылдауды жақсартады. Балалар басқа оқушымен шағын топта тапсырманы орындай отырып, оның сызығынан «атады». Бірте-бірте қарапайым балалар өздерінің даму ерекшеліктерімен көп ұқсастықтары бар екенін түсіне бастайды. Инклюзивті сыныптарда ерекше қажеттіліктері бар және ерекше қажеттіліктері бар балалардың достық қарым-қатынасы әдеттегідей болады. Бұл, әсіресе, ерекше қажеттіліктері бар балалар өздері тұратын жерге жақын мектепке барғанда, сондықтан мектептен тыс жерде сыныптастарымен кездесуге көбірек мүмкіндіктерге ие болғанда дұрыс. Осындай достықты орнату мен нығайтуда ұстаздар жетекші рөл атқарады. Осылайша, инклюзивтілікті растайтын дәлелдер даусыз, қазіргі жалпы білім беру бағдарламасы инклюзивті білім беруді табысты жүзеге асыру үшін қажетті өзгерістер мен шарттарды қамтиды, атап айтқанда, әрбір жеке оқушының жеке даралығын қабылдау және қанағаттандыру. әр баланың ерекше қажеттіліктері. Бақыт Арыстанұлы АЙМАҒАМБЕТОВ, Федоров орта мектебі директорыныңоқу-тәрбие ісі жөніндегі орынбасары, педагогсарапшы, дене шынықтыру пәнімұғалімі, Қостанай облысы, Ұзынкөл ауданы Перейти на главную страницу Понравился пост? Расскажи об этом своим друзьям! Загрузка. Все новости Все новости Инклюзивті білім беру өзінің басты мақсаты ретінде олардың жеке ерекшеліктеріне, бұрынғы оқу жетістіктеріне, тіліне, мәдениетіне қарамастан барлық балалардың білім берудің сол немесе басқа түріне тең қолжетімділігін қамтамасыз ету және білім алуда табысқа қажетті жағдайлар жасауды қояды. Ата-ананың әлеуметтік және экономикалық жағдайы, ақыл-ой және физикалық қабілеттері. Қосудың негізгі элементтеріне мыналар жатады: қабілеттері әртүрлі барлық балаларды мүгедектігі болмаса, оқи алатын мектепке қосу; мектепте оқитын қабілеті әртүрлі балалардың саны осы ауданның жалпы балалар санына табиғи пропорционалды; балаларды «сұрыптау» және қабылдамау, аралас топтарда оқытудың болмауы; ерекше қажеттіліктері бар балалар өз жасына сәйкес сыныптарда болады; жағдаяттық өзара әрекеттесу және ресурстар мен оқыту әдістерін үйлестіру. Мүмкіндігі шектеулі балалардың санаттары: есту қабілеті нашар балалар; көру қабілеті бұзылған балалар; сөйлеу қабілеті бұзылған балалар; тірек-қимыл аппараты бұзылған балалар; психикалық дамуы тежелген балалар; мінез-құлық және қарым-қатынас бұзылыстары бар балалар; психофизикалық дамуының күрделі бұзылыстары бар балалар. Инклюзивті білім берудің сегіз қағидасы бар: адамның құндылығы оның қабілеті мен жетістіктеріне байланысты емес; әрбір адам сезінуге және ойлауға қабілетті; әркімнің сөйлесуге және тыңдауға құқығы бар; барлық адамдар бір-біріне мұқтаж; шынайы тәрбие нақты қарым-қатынас жағдайында ғана жүзеге асады; барлық адамдар өз құрбыларының қолдауы мен достығына мұқтаж; барлық оқушылар үшін ілгерілеу мүмкін емес нәрсеге қарағанда, олар жасай алатын нәрседе болады; әртүрлілік адам өмірінің барлық аспектілерін жақсартады. Мүмкіндігі шектеулі балалар, белгілі бір мағынада, негізгі командадан біршама «жыртылған» немесе шеттетілген әлемде. Дамуында ауытқуы бар көптеген балалар отбасының, мамандардың, қоғамның білім мен тәрбие алу мақсатында жасаған күш-жігеріне қарамастан, есейген кезде әлі де болса әлеуметтік-экономикалық өмірге араласуға дайын емес болып шығады. Сондықтан оларды қоғамға табысты «қосу», қоғамға толыққанды мүше беру, ал инклюзивті білім беру қажет. «Инклюзив» идеясының негізі ерекше қажеттіліктері бар балаларды жекелеген мамандандырылған мекемелерде емес, барлық студенттер оқитын қарапайым мекемелерде оқыту болып табылады. Мұндай көзқарас барлық балаларды ұжымның табиғи өміріне қатыстырады, қалыпты қарым-қатынастардағы шекараларды жояды және болашақ ересек адамның жеке басын қалыптастырудағы қателерді жояды немесе кем дегенде бірнеше есе азайтады. Инклюзивті білім берудің міндеттері барлық балаларды мектеп жүйесіне қосу және олардың теңдігін қамтамасыз ету, сондай-ақ мүгедектікке байланысты бұрыннан пайда болған «қайталама» кемістіктердің алдын алуға немесе жоюға, жеке және осы балалардың интеллектуалдық потенциалы, эмоционалдық, коммуникативті, физикалық дамуы. Қарапайым мектеп әкімшілігі мен мұғалімдерінің міндеті – әлеуметтік жағдайына, физикалық, эмоционалдық және интеллектуалдық дамуына қарамастан ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды қабылдау және осы балалардың қажеттіліктеріне бағытталған психологиялық-педагогикалық әдістер негізінде оларға жағдай жасау. Табысты интеграцияның ең маңызды шарты – әрбір баланың нақты дифференциалды психодиагностикасы. Мұны білікті диагностикалық қызмет болған жағдайда ғана жасауға болады. Мұндай қызмет тек диагноз қойып қана қоймайды, сонымен қатар жеке білім беру жоспары бойынша ұсыныстарды қамтитын диагнозға сәйкес бала жіберілетін мектепке немесе басқа білім беру мекемесіне қорытынды беруі керек. Ата-аналарға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетудің принциптері: инклюзивті білім беруге көшуде, менің ойымша, мұғалімдермен, балалармен, білім беру мекемесінің әкімшілігімен ғана емес, атааналармен де жұмысты ұйымдастыру өте маңызды. Заманауи зерттеулерді талдау, сондай-ақ біздің жеке жұмыс тәжірибеміз екі санаттағы балалардың атааналарын – дені сау балаларды да, ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды да алып жүру керек деп айтуға мүмкіндік береді. Ата-аналарға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетудің келесі негізгі принциптерін бөліп көрсетуге болады: ілеспе адамның кеңесінің кеңестік сипаты; сүйемелдеуші, «бала жағында» мүдделерінің басымдығы; қолдаудың үздіксіздігі. Қазіргі уақытта атааналармен жұмыстың ең басым бағыттары дөңгелек үстелдер, семинарлар, буклеттер дайындау және тарату, постер материалдарын безендіру болып табылады. Дені сау балалардың атааналары айтарлықтай қолдауды қажет ететіндердің болуына байланысты балаларының дамуы тежелуі мүмкін деп алаңдайды. Осы санаттағы атааналармен жұмыс істеу кезінде мен дені сау балалардың оқу үлгерімі нашарламайтынын және көбінесе интеграциялық жағдайда олардың көрсеткіштері басқаларға қарағанда жоғары болатынын дәлелдей отырып, жинақталған тәжірибені жеткізуді маңызды деп санаймын. жаппай мектептің қарапайым сыныбы. Дені сау балалардың атааналарымен жұмыстың негізі толеранттылықты дамытуға бағытталған сабақтар циклі болуы керек. Дені сау балалардың атааналарымен жұмыс істегенде біз толеранттылықты субъектінің өзі құптамайтын нәрсені саналы түрде қабылдауы ретінде анықтайтын тәсілді ұстануымыз керек; сотталған «басқаға» кедергі жасаудан ерікті түрде бас тарту ретінде субъектінің оған қарсы тұру мүмкіндігі болған жағдайда, «басқаның» өзін-өзі еркін көрсетуіне кедергі жасау күші бар; теңдікті құрметтеу және мойындау, үстемдік пен зорлық-зомбылықтан бас тарту, адам мәдениетінің көп өлшемділігі мен алуан түрлілігін, мінез-құлық нормаларын тану, осы әртүрлілікті біркелкілікке немесе кез келген бір көзқарастың басымдылығына азайтудан бас тарту ретінде. Сабақтардың негізгі мақсаты – басқа адамдардың пікірлерін түсіну және қабылдау, қарапайым байланыс орнату қабілетін қалыптастыру. Бұл блокты толтыратын оқу жаттығулары келесі міндеттерді шешуге бағытталған: өзінің және басқалардың бірегейлігін сезіну; басқа адамдардың сезімдерін, эмоцияларын, іс-әрекеттерін, көзқарастарын түсіну қабілетін дамыту; эмоционалдық байланыс орнату және тұрақты қарым-қатынас орнату арқылы эмпатия білу қабілетін меңгеру. Бірлескен сабақтардың негізгі мақсаты – ата-аналарға «инклюзивті білім беру дегеніміз не» деген сұраққа жауап беру. Екі санаттағы балалардың атааналарымен келесі алгоритм бойынша бірлескен жұмысты ұйымдастыру орынды деп санаймыз. Оқу блогы: ақпараттық блок – ата-аналарға «инклюзивті білім беру дегеніміз не», оның негізгі принциптері, мүмкіндігі шектеулі балалардың ерекшеліктері қандай деген сұрақтарға жауап беруге арналған; мүмкіндігі шектеулі балаларды қамтудың артықшылықтары, мүмкін болатын қиындықтар мен проблемалар; заңнамалық блок – ата-аналарға жалпы балалардың құқықтары және оның ішінде мүгедектердің құқықтары туралы. Балалардың білім алуға тең қол жеткізу құқығын қамтамасыз ететін ресейлік және халықаралық заңнама туралы ақпарат алуға мүмкіндік беру; инклюзивті білім беру жүйесін құру үшін қандай құқықтық база болуы керек, ата-аналарға қандай рөл жүктелетіні және балалардың өздеріне қандай рөл жүктелетіні, бала білім алу үшін қандай құзырлы органдардан өтуі керек туралы жалпы білім беретін мекеме, баланың сабақ кестесі қалай құрылады және баланың мектепте өзін жайлы сезінуі үшін қандай жағдайлар жасалған. Психологиялық блок деп аталатын – атааналар мен «ауру» және «сау» балаларға психологиялық сипаттағы мәселелер мен қиындықтарды шешуге арналған: кедергілерді, стереотиптерді жою – мүгедектерге қатысты қалыптасқан стереотиптерді және мүгедектік проблемаларын түсіну тәсілдерін қарастыруды көздейді; кедергілерді жоюдың негізгі бағыттарын әзірлеу; білім беру органдарының өкілдерімен және мектеп әкімшілігімен келіссөздерді жақсартуға көмектесетін дағдыларды меңгеру. Тәжірибе алмасу блогы: инклюзивті білім беруді енгізудегі шет мемлекеттердің тәжірибесін бірлесіп талқылау; инклюзивті білім беруге көшуде кездесетін мәселелер мен қиындықтарды бірлесіп талқылау; нақты мысалдарды бірлесіп талқылау – мемлекеттік мектептерде табысты оқитын мүмкіндігі шектеулі балалар туралы әңгімелер. Бірлескен сабақтар инклюзияның негізгі принципін жүзеге асыруға мүмкіндік береді «Әртүрлі деген жаман емес!» және мүмкіндігі шектеулі балалардың білім алуға және құрдастарымен өзара әрекеттесуге тең қол жеткізу құқықтарын қорғау. Осылайша құрылымдалған жұмыс ата-аналарға балалардың проблемаларын жақсы түсінуге, ал мүгедек балалардың атааналарына олардың шектен тыс қамқорлығынан арылуға көмектеседі, өйткені балалар тәуелсіз және өзіне сенімді болады. Мүмкіндігі шектеулі балаларды оқытудың арнайы әдістері. Жалпы мектепте мұғалімдер балалармен барлық кезеңдерге жататын оқытудың арнайы әдістері бойынша жұмыс істейді: жаңа материалды түсіндіру, тапсырмаларды орындау, оқушы жұмысын бағалау. Мұғалім келесі оқыту әдістерін қолданады: тапсырмаларды кезең-кезеңімен түсіндіру; тапсырмаларды дәйекті орындау; оқушыларға тапсырманы орындау үшін нұсқауларды қайталау; аудиовизуалды оқу құралдарымен қамтамасыз ету; тапсырманы түсіндіру кезінде оқушыларға жақын болу; әрекеттерді өзгерту; оқушыларды белсенділіктің өзгеруіне дайындау; ауыспалы сабақтар мен дене шынықтыру үзілістері; тапсырманы орындауға қосымша уақыт беру. Және үй тапсырмасына қосымша уақыт беру; компьютерлік тренажерде жұмыс істеу; ең аз орындауды талап ететін жаттығулары бар жұмыс парақтарын пайдалану; түсіп қалған сөздер/сөйлемдері бар жаттығуларды қолдану; баспа өнімдерін бейнематериалдармен толықтыру; оқушыларға тақтада жазылған тапсырмалардың баспа көшірмелерін беру; мүмкіндігі шектеулі оқушылардың жауаптарын жеке бағалау; жетістік пен жұмсалған күшке сәйкес жеке бағалау шкаласын қолдану; ширек ұпай алу мақсатында күнделікті бағалау; ол орындамаған тапсырманы қайта орындауға рұқсат; қайта жасалған жұмыстарды бағалау; оқушылардың жетістіктерін бағалау жүйесін қолдану. Мүмкіндігі шектеулі балалар үшін инклюзияның артықшылықтары өте маңызды: дамуында ауытқуы бар балалар арнайы мектептердегі балалармен салыстырғанда инклюзивті ортада дені сау құрбыларымен әлеуметтік қарым-қатынастың жоғары деңгейін көрсетеді. Бұл, әсіресе, егер мектептегі ересектер әлеуметтенуді мақсатты түрде қолдаса және ерекше қажеттіліктері бар балалардың саны жалпы оқушылармен салыстырғанда табиғи пропорционалды болса, айқын болады. Инклюзивті ортада ерекше қажеттіліктері бар балалардың әлеуметтік құзыреттілігі мен коммуникативті дағдылары жақсарады. Бұл көп жағдайда мүмкіндігі шектеулі балалардың осы жасқа тән әлеуметтік-коммуникативтік құзыреттілік моделінің тасымалдаушысы ретінде әрекет ететін дені сау құрбыларымен әлеуметтік қарым-қатынас жасау мүмкіндіктерінің жоғарылауымен байланысты. Инклюзивті ортада ерекше қажеттіліктері бар балалардың білім беру бағдарламалары бай. Бұл дағдылар мен оқу жетістіктерінің жақсаруына әкеледі. Шағын топтарда оқытудың инклюзивті сыныптарының сипаттамасы ерекше қажеттіліктері бар балаларды әлеуметтік қабылдауды жақсартады. Балалар басқа оқушымен шағын топта тапсырманы орындай отырып, оның сызығынан «атады». Бірте-бірте қарапайым балалар өздерінің даму ерекшеліктерімен көп ұқсастықтары бар екенін түсіне бастайды. Инклюзивті сыныптарда ерекше қажеттіліктері бар және ерекше қажеттіліктері бар балалардың достық қарым-қатынасы әдеттегідей болады. Бұл, әсіресе, ерекше қажеттіліктері бар балалар өздері тұратын жерге жақын мектепке барғанда, сондықтан мектептен тыс жерде сыныптастарымен кездесуге көбірек мүмкіндіктерге ие болғанда дұрыс. Осындай достықты орнату мен нығайтуда ұстаздар жетекші рөл атқарады. Осылайша, инклюзивтілікті растайтын дәлелдер даусыз, қазіргі жалпы білім беру бағдарламасы инклюзивті білім беруді табысты жүзеге асыру үшін қажетті өзгерістер мен шарттарды қамтиды, атап айтқанда, әрбір жеке оқушының жеке даралығын қабылдау және қанағаттандыру. әр баланың ерекше қажеттіліктері. Бақыт Арыстанұлы АЙМАҒАМБЕТОВ, Федоров орта мектебі директорыныңоқу-тәрбие ісі жөніндегі орынбасары, педагогсарапшы, дене шынықтыру пәнімұғалімі, Қостанай облысы, Ұзынкөл ауданы Перейти на главную страницу Понравился пост? Расскажи об этом своим друзьям! Загрузка
