Қазақ ескерткіштануы бойынша орталығының басшысы – Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институты
"Қазақ ескерткіштануы бойынша орталығының басшысы – Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институты"|"https://iie.kz/?page_id=26795"
TITLE: Қазақ ескерткіштануы бойынша орталығының басшысы – Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институты
URL: https://iie.kz/?page_id=26795
META: "Қазақ ескерткіштануы бойынша орталығының басшысы – Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институты"|"https://iie.kz/?page_id=26795"
TOTAL WORDS: 761
TEXT: Әжіғали Серік Ескендірұлы этнолог, археолог, тарих ғылымдарының докторы, профессор, Шығыс елдері халықаралық Сәулет академиясының корреспондент-мүшесі, ҚР ҰҒА Құрметті академигі, Ш. Уәлиханов атындағы ТЭИ этнология бөлімінің құрметті меңгерушісі. Қазіргі уақытта институттың бас ғылыми қызметкері болып жұмыс істейді. Тарих және мәдениет, дала Еуразиясының ескерткіштері, қазақтардың халық сәулеті мен этнографиясы бойынша маман. Тарихи көшпенділік, Шығыстану, диаспорологияның басқа да мәселелерімен мақсатты түрде айналысады. 1952 жылы 17 желтоқсанда Алматы қаласында филолог-ғалымдар отбасында дүниеге келген. Киров атындағы ҚазМУ тарих факультетін бітірген. 1975 жылдан 1981 жылға дейін ҚазКСР Мәдениет министрлігінің Қазреставрация ғылыми-реставрациялық өндірістік бірлестігінде; 1982 жылдан 1985 жылға дейін Республикалық кітап мұражайында, Қазақ КСР Жергілікті өнеркәсіп министрлігінің Қазхудожпром АДБ жұмыс істеген. 1985 жылдан бастап ҚазКСР ҒА Тарих, археология және этнография институтында жұмыс істейді; 1999 жылдан 2019 жылға дейін Этнология және антропология бөлімінің меңгерушісі болды. 1989 жылы КСРО ҒА Этнография институтының Ленинград бөлімінде Батыс Қазақстанның дәстүрлі жерлеу-ғибадат құрылыстары тарихи-этнографиялық дереккөз ретінде тақырыбында кандидаттық диссертация қорғады. 1997 жылы ҚР ҒА ТЭИ-да Арал-Каспий көшпенділерінің мемориалдық-мәдени архитектурасының генезисі б. II мыңжылдығы докторлық диссертациясын екі мамандық бойынша қорғады: этнология және археология. Осы пәндер бойынша Жоғары аттестаттау комиссиясының сарапшысы болды. Арал-Каспий өңірінің тарихы мен мәдениеті бойынша ірі маман. 1978-1998 жылдары алғаш рет Батыс Қазақстанның және оған іргелес аумақтардың сәулет және тарихи-мәдени ескерткіштерін кешенді зерттеуді жүзеге асырды, ғылыми және қоғамдық айналымға Манғыстау, Үстірт, Солтүстік Арал және Каспий маңы сәулет кешендерінің көп санын енгізді. Осы уақытқа дейін жалғасып келе жатқан көпжылдық зерттеулері Көшпенділер сәулеті Еуразия тарихы мен мәдениетінің феномені, Маңғыстау және Үстірт ескерткіштері және т. іргелі еңбектерінде жинақталған. 2011 жылы оның басшылығымен Хан моласы қорымынан Әбілқайыр ханның қабірі табылды, онда ірі мемориалдық-туристік кешен құрылды. Ғалымның ашқан жаңалықтары аймақтың тарихи-мәдени мұрасын: қорғау, қалпына келтіру, сәулет ескерткіштерін пайдалану, туризмді дамыту және т. қазіргі заманғы игеру барысында тәжірибелік қолданыс табуда. Ғылыми қызметте этнология мәселелері маңызды орын алады: қазақтардың этникалық тарихы, атқа табыну, қоныстану жүйесі және көшпелі малшылардың материалдық мәдениеті, халық өнері, дәстүрлі және заманауи салт-дәстүр, отандық этнография тарихы және т. Батыс Қазақстанмен қатар Сарыарқа, Оңтүстік Қазақстан, Жетісу және Республикадан тыс жерлерде далалық этнографиялық ізденістер жүргізді. 1980 жылдардың ортасында қазақстандық ауылды көп қырлы этносоциологиялық зерттеуге қатысып, 1998 жылы республиканы фронтальды этномәдени зерттеуге жетекшілік етті. 20 жыл бойы академиялық этнология бөлімін басқара отырып, бейіндік ғылымды дамытуға елеулі үлес қосты: кадрлар даярлау, ғылыми сабақтастықты сақтау, кешенді далалық ізденістерді ұйымдастыру және т. Орталық Азиядағы, Моңғолиядағы, Қытайдағы, Ресейдегі көптеген қазақ диаспорасы қоныстанған өңірде этнографиялық-этноархеологиялық ізденістерді өрістету соңғы жылдардағы қызметінің аса маңызды бағыты және жетістігі болды. Мәдени мұра мемлекеттік бағдарламасының Қоғамдық кеңесінің Этнология және антропология секциясының жетекшісі болды. 2009 жылы Қазақстан этнологтары мен антропологтары қауымдастығының президенті болып сайланды. Әжіғали Қазақстандағы этноархеологияның этнография, археология және этноархитектура тоғысындағы ерекше ғылыми пәннің дамуына маңызды үлес қосты. Ол далалық этноархитектуралық зерттеулердің әдістемесін әзірледі, мамандардың үлкен тобын дайындады. Қазіргі уақытта қазақ ескерткіштануының өзекті ғылыми-тәжірибелік бағыты дамыды, ол бойынша Ақтөбе, Атырау және Алматы қалаларында үш симпозиум өткізілді. Ғалым дала өркениеті мәселелері бойынша ұжымдық тарихи-мәдени зерттеулерді ұйымдастыруға, жалпы ғылыми зерттеулерді үйлестіруге баса назар аударады. 50 кешенді этноархеологиялық және этнографиялық экспедициялардың ұйымдастырушысы және жетекшісі болды. Қазақстанда да, шетелде де өткізілген көптеген халықаралық конгресстердің, конференциялардың және басқа да іс-шаралардың қатысушысы. 2008 жылы ғалым туралы Тағдыр сызығы циклінен Ежелгі заттарды сақтаушы атты хроникалық деректі фильм түсірілді. Бірқатар халықаралық ғылыми форумдар, конференциялардың ұйымдастырушысы: Археологиялық және этнографиялық зерттеулердің интеграциясы, Еуразия тарихы мен мәдениетіндегі Арал-Каспий аймағы, Орталық Азияның қазақ диаспорасы: тарих мәдениет ескерткіштер, Қазақ этнографиялық мектебі. Этнология және сәулет мамандықтары бойынша 8 кандидат және 3 ғылым докторын дайындады. Әжіғали 550-ден астам ғылыми және ғылыми-көпшілік жұмыстардың, оның ішінде 23 жеке басылымның: монографиялар, кітаптар, мақалалар жинақтары, өзі ұйымдастырған конференциялар материалдары, брошюралар және т. Негізгі ғылыми еңбектері:. Ескерткіш ел тарихы. Ақтөбе, 1992. Алматы: Ғылым, 1994. У берегов Прикаспийской истории Тарих тағылымы. Қазақтың әдет-ғұрыптары мен салт-дәстурлері. Мақалалар жинағы Обычаи и обряды казахов в прошлом и настоящем. Алматы: НИЦ Ғылым, 2001. Алматы: Құс жолы, 2001. Алматы: НИЦ Ғылым, 2002. Моңғолия қазақтары этникалық тобын зерттеудің Бағдарлама-сұрақнамасы. Абат-Байтақ Қазақ даласының інжу-маржаны Абат-Байтак жемчужина Казахской степи. Қазақтың киіз үйі Казахская юрта Kazakh Yurta. Қазақ халқының дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары. 1-том: біртұтастығы және ерекшелегі. Қазақтардың дінге сенгіштігі Қазақ халқының дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары. 1-том: біртұтастығы және ерекшелегі. Қазақ халқының дәстүрлері мен әдет-ғүрыптары. 2-том: дүниеге келгеннен өзғанға дейін. Алматы: Тарих тағылымы, 2009. Көнеден жеткен жігер: батысқа көзқарас. Арал-Каспий жеріне саяхат Энергия древности: взгляд на запад. Астана: КазМұнайГаз БӨ АҚ, 2007. Арало-Каспийский регион в истории и культуре Евразии : Материалы ІІ Международной научной конференции, посвященной 20-летию независимости Республики Казахстан. Алматы: Өнер, 2014. Қазақ мешіттерінің және діни қайраткерлерінің тарихы. Ақтөбе: Қ. Жұбанов ат. АӨМУ Баспа орталығы, 2016. Алтай Халифа Ғақыпұлы: Биобиблиографиялық көрсеткіш Құраст. Әжіғали, С. Қорабай т. Жұмыс уақыты: 09:00-18. 00; сенбі және жексенбі күндері демалыс. Қабылдау бөлмесінің телефоны: 8 61 67 19, факс: 8 272-69-72. 050010 Қазақстан РеспубликасыАлматы қ., Шевченко көш
