Салыстырмалы қозғалыс — Қазақстан Энциклопедиясы
"Салыстырмалы қозғалыс — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000"
TITLE: Салыстырмалы қозғалыс — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000
META: "Салыстырмалы қозғалыс — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000"
TOTAL WORDS: 229
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Салыстырмалы қозғалыс — нүктенің шартты түрде жылжымайтын деп алынған Oxyz санақ жүйесіне қатысты орын ауыстыратын жылжымалы Oxyz санақ жүйесімен салыстырғандағы қозғалысы. Салыстырмалы қозғалыстағы нүктенің жылдамдығы салыстырмалы жылдамдық, ал үдеуі салыстырмалы үдеу деп аталады. Жылжымалы санақ жүйесіндегі барлық нүктелердің жылжымайтын санақ жүйесіне қатысты қозғалысы бұл жағдайда тасымал қозғалыс деп, ал берілген уақыт мезетінде қозғалған нүктемен беттесетін жылжымалы жүйе нүктесінің жылдамдығы мен үдеуі тасымал жылдамдық және тасымал үдеу деп аталады. Ақырында нүктенің жылжымайтын санақ жүйесіне қатысты қозғалысы күрделі немесе абсолют қозғалыс деп, ал бұл қозғалыстың жылдамдығы мен үдеуі абсолюттік жылдамдық және абсолюттік үдеу деп аталады. Мысалы, егер кемемен жылжымалы санақ жүйесін, жағамен жылжымайтын санақ жүйесін байланыстырсақ, онда кеме палубасында домалаған шариктің палубаға қатысты қозғалысы салыстырмалы қозғалыс, ал жағаға қатысты қозғалысы абсолют қозғалыс болып табылады. Шариктің бірінші қозғалыстағы жылдамдығы мен үдеуі сәйкесінше сал. және сал., ал екінші қозғалыста абс. және абс. Жағаға қатысты бұл кеменің қозғалысы шарик үшін тасымал қозғалыс, ал берілген уақыт мезетінде шарик жанасып тұрған палуба нүктесінің жылдамдығы мен үдеуі сал. және тас. Сәйкес жылдамдықтар мен үдеулер арасындағы байланыс классикалық механикада мына теңдіктермен беріледі: абс. 1) мұндағы кор. — Кориолис үдеуі. Бұл формула кинетикада нүктелер мен денелер қозғалысын зерттеу кезінде кеңінен қолданылады. Динамикада салыстырмалы қозғалыс деп Ньютон механикасының заңдары орындалмайтын бейинерциялық санақ жүйесіне қатысты қозғалысты айтады. Қазақ энциклопедиясы, 7 - том Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Машинажасау. ISBN 9965-36-417-6 | Бұл үлгі мақалаларды автоматты түрде қосады
