9 ақпан. Туған күн иелері
DATE: 08:08, 09 Ақпан 2022 | GMT +5
TITLE: 9 ақпан. Туған күн иелері
URL: https://kaz.inform.kz/news/9-akpan-tugan-kun-ieleri_a3896268/
META: DATE: 08:08, 09 Ақпан 2022 | GMT +5
TOTAL WORDS: 1455
AUTHOR(S):
TEXT: ЕСІМДЕР. 91 жыл бұрын ақиық ақын, аудармашы, драматург, Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, «Ғасыр ақыны» атағының иегері Мұқағали МАҚАТАЕВ дүниеге келді. Алматы облысы Райымбек ауданында туған. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетін бітірген. 1952-1969 жылдары Қарасаз бастауыш мектебінде орыс тілінің мұғалімі, Қазақ радиосының дикторы, Шалкөдеде Қызыл отау меңгерушісі, Нарынқол аудандық «Советтік шекара» газетінің жауапты хатшысы, «Социалистік Қазақстан» газетінде, «Мәдениет және тұрмыс», «Жұлдыз» журналдарында әдеби қызметкер, Жазушылар одағы поэзия бөлімінің кеңесшісі қызметтерін атқарған. 1973-1974 жылдары Мәскеудегі Әдебиет және өнер институтында оқыған. Ақынның тырнақалды туындылары Нарынқол аудандық «Советтік шекара» газетінде 1948 жылы жарияланған. Оның «Ақ қайың әні», «Аққулар ұйықтағанда», «Арман», «Шолпан», «Райымбек! Райымбек!», «Қашқын», «Моцарт. Жан азасы» атты поэма толғаулары мен 650-ден астам лирикалық өлеңдері бар. Ол қазақ өлеңін мазмұн, пішін жағынан түрлендіріп, интонация, инверсия, мазмұн тұрғысынан жаңалық енгізді. Мұқағали Мақатаев поэзия жанрында ғана емес, проза, драма, сын саласында да қалам тартты. Оның «Қош, махаббат» жинағына әр жылдар жазылған «Құлпытас», «Марусяның тауы», «Өзгермепті», «Әже» әңгімелері, «Қос қарлығаш», «Жыл құстары» повестері мен «Қош махаббат» пьесасы, бірнеше сыни еңбектері енген. Аударма саласында Шекспирдің сонеттерін, Дантенің «Құдіретті комедиясын», Е. Ансаридің өлеңдерін тәржімалаған. Оның өлеңдеріне Нұрғиса Тілендиев, Шәмші Қалдаяқов, Бейбіт Оралұлы, Алтынбек Қоразбаев тағы басқа сазгерлер ән жазды. Алматыда ақын атында мектеп, көше және сол көше бойында ескерткіші бар. Туған ауылы Қарасазда мұражайы ашылды. Қазақстан Жазушылар одағы 1985 жылдан бері үздік әдеби шығарма авторларына берілетін Мұқағали Мақатаев атындағы сыйлық тағайындаған. 69 жыл бұрын Жамбыл облысының әкімі Бердібек Мәшбекұлы САПАРБАЕВ дүниеге келді. Қызылорда облысы Жаңақорған ауданының Бесарық ауылында туған. 1977 жылы Алматы Халық шаруашылығы институтын «Экономика және материалдық-техникалық жабдықтау» мамандығы бойынша бітірді. Экономика ғылымдарының докторы, профессор. Еңбек жолын Қызылорда облысының Задарьинский совхозының жұмысшысынан бастады; әскери қызметін өткерді. Институтты бітірісімен Республикалық мемлекеттік еңбек жинақтау кассалары басқармасында экономист; ҚазКСР Қаржыминінде экономист, аға экономист, жетекші, бас экономист, бөлім бастығының орынбасары; жоспарлау-қаржы басқармасының бастығы, Бас экономика басқармасының бастығы, Қазақстан Республикасы Білім министрінің орынбасары; Президент Аппараты бөлімі мен Қазақстан Республикасы Министрлері кабинеті меңгерушісінің орынбасары; Қазақстан Республикасы Министрлер кабинетінің Істер басқармасының Қаржы, еңбек және әлеуметтік қорғау бөлімі меңгерушісінің орынбасары және меңгерушісі болды. Қазақстан Республикасы Министрлер кабинеті Аппаратының басшысы; Қызылорда облысының әкімі; Оңтүстік Қазақстан облысының әкімі қызметтерін атқарды; Қазақстан Республикасы Кедендік бақылау агенттігінің төрағасы, Қазақстан Республикасы Қаржы вице-министрі - Кедендік бақылау комитетінің төрағасы; премьерминистр Кеңсесі басшысының орынбасары - Қазақстан Республикасы Парламентіндегі Үкіметтің Өкілі; Қазақстан Республикасының Экономика және бюджеттік жоспарлау вице-министрі. 2007 жылдың тамызынан Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі. 2009-2014 жылдары - Шығыс Қазақстан облысының әкімі. 2014-2015 жылдары – Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары. 2015-2019 жылдары – Ақтөбе облысының әкімі. 2019 жылдың ақпан-тамыз айларында Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі болды. – Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің орынбасары. Қазіргі қызметінде – 2020 жылдың ақпан айынан бастап. «Құрмет», «Парасат» ордендерімен, «Астана», «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл», «Қазақстан Республикасының Конституциясына 10 жыл» медальдарымен марапатталған. 67 жыл бұрын ҚР Білім және ғылым министрлігі А. Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтының директоры Ерден Задаұлы ҚАЖЫБЕК дүниеге келді. Жезқазған қаласында туған. Букетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетін, 1980 жылы ҚазКСР Ғылым академиясы Тіл білімі институтының «Түркология» мамандығы бойынша аспирантурасын бітірген. Еңбек жолы: 1975-1977 жылдары – ҚарМУ дипломанты. 1980-1982 жылдары — ҚазКСР ҒА Тіл білімі институтының кіші ғылыми қызметкері. 1982-1989 жылдары – ҚазКСР ҒА Тіл білімі институтының ғылыми хатшысы. 1989-1992 жылдары – ҚазКСР ҒА Тіл білімі институтының Түркология және қазақ тілінің тарихы бөлімінің меңгерушісі. 1989 жылдан бастан «Халықаралық түркология орталығы» халықаралық үкіметтік емес, коммерциялық емес ғылыми-мәдени мекеменің президенті болды. 1990-2000 жылдары – ҚР ҰҒА «Қазақ тілі» қоғамының төрағасы. 1992-2000 жылдары – ҚР ҰҒА Р. Сүлейменов атындағы Шығыстану институтының директоры. 1995 жылдан бастап ҚР Президент әкімшілігінің ғылыми сарапшысы қызметін атқарды. 2000-2003 жылдары – «Еуразия» халықаралық қорының президенті. 2000-2006 жылдары – «Қазақстан» ақпараттық-талдау орталығының директоры. 2003 жылдан бастап америкалық білім беру консорциумы мен Қ. Сәтпаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университетінің «Қазақстандағы америкалық университет» халықаралық білім беру бағдарламасының жетекшісі болды. 2003 жылдан бастап Орталық Азияда Америкалық білім беру консорциумы өкілдігінің жетекшісі қызметін атқарды. 2005-2009 жылдары – ҚР ҰҒА А. Байтұрсынов атындағы Тіл білімі институтының бас ғылыми қызметкері. 2006-2009 жылдары – ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігі Тіл комитетінің төрағасы. 2012 жылдан бастап «қазақ тілі» халықаралық қоғамының вице-президенті. 2016 жылдан бастап Әл-Фраби атындағы Қазақ ұлттық университеті «ТҮРІКСОЙ» орталығының жетекшісі болды. 2016-2017 жылдары – Әл-Фраби атындағы Қазақ ұлттық университеті түркология кафедрасының меңгерушісі. 2016 жылдан бастап Ынтанбұл университеті әл-Фараби қазақ-түрік орталығы халықаралық президиумының уәкілетті өкілі және мүшесі, ҚР БҒМ А. Байтұрсынов атындағы тіл білімі институты түркология және қазақ тілі тарихы бөлімінің меңгерушісі. 61 жыл бұрын Қазақстан Республикасының көрнекті мемлекет қайраткері Ғосман Кәрімұлы ӘМРИН дүниеге келген. Ақмола облысында туған. Алтынсарин атындағы Арқалық педагогикалық институтын «физика пәнінің мұғалімі» мамандығы бойынша аяқтады. Дзержинский атындағы КСРО Мемлекеттік қауіпсіздік комитетінің Жоғары мектебін офицер атағымен бітірді. Еңбек жолы: Торғай облыстық Білім басқармасының алғашқы әскери дайындық инспекторы; Торғай облысы Мұғалімдерді жетілдіру институтында физика кабинетінің меңгерушісі; КСРО Мемлекеттік қауіпсіздік комитеті органдарында, Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінде қызмет етті; жеке құрылымдарда жұмыс істеді; ҚР Президенті жанындағы Жоғарғы экономикалық кеңестің хатшылық бөлімінің басшысы; ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалау агенттігі стратегиялық жоспарлау, стратегиялық талдау, бюджеттік бағдарламалар департаменттерін басқарды; Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің экономика және қаржы бойынша орынбасары; Қазақстан Республикасы Қауіпсіздік Кеңесі Хатшысының орынбасары; Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінде Экономика және қаржы бойынша Қорғаныс министрінің орынбасары; «Инжиниринг және трансферт технологиясы орталығы» АҚ президенті; Қазақстан Республикасының Индустрия және сауда бірінші вице-министрі; «Ұлттық инновация қоры» АҚ Басқарма төрағасы; «Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-ауқат қоры» АҚ Басқарма төрағасының кеңесшісі; «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры» «Шағын кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ Басқарма төрағасы; «Самұрық-Қазына» жылжымайтын мүлік қоры» АҚ Басқарма төрағасы; Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті төрағасының орынбасары; Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Кедендік бақылау комитетінің төрағасы. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті төрағасының орынбасары. 53 жыл бұрын Мемлекеттік тілді дамыту қорының директоры Азат Сәдметұлы ШӘУЕЕВ дүниеге келді. Жамбыл облысы Луговое ауданында туған. 1994 жылы Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетінің филология факультетін бітірген. Еңбек жолы: 1994–1995 жылдары - Алматы облыстық әкімшілігінің Мәдениет басқармасы халық шығармашылығы орталығының бас маманы; 1995-1996 жылдары - Алматы қалалық Әкімшілігі Тіл басқармасының Ономастика, терминология және тіл мәдениеті бөлімінің бас маманы; 1996-1997 жылдары - Алматы қаласы әкімі орынбасарының көмекшісі; 1997-2001 жылдары - Алматы қаласы әкімдігі ішкі саясат бөлімінің бас маманы; 2001-2002 жылдары - Алматы қалалық ішкі саясат департаменті қоғамдық-саяси бөлімінің меңгерушісі; 2002-2003 жылдары - Алматы қаласы әкімдігінің Қазақстан халықтары Ассамблеясымен жұмыс бөлімінің меңгерушісі; 2003-2005 жылдары - ҚР Премьер-Министрі Кеңсесі әлеуметтік-мәдени даму бөлімінің бас сарапшысы; 2005-2008 жылдары - «Нұр Отан» ХДП Орталық аппараты ақпараттық-талдау бөлімінің меңгерушісі; 2008 жылы - ҚР Мәдениет және Ақпарат вице-министрінің кеңесшісі; 2008-2010 жылдары - Мемлекеттік тілді дамыту қоры директорының бірінші орынбасары; 2010 жылдың қаңтарынан - Мемлекеттік тілді дамыту қоры директорының міндетін атқарушы; 2010 жылдың сәуірінен - қазіргі қызметінде. 42 жыл бұрын «ҚазАгроГарант» АҚ басқарма төрағасының орынбасары Индира Валерьевна САРЖАНОВА дүниеге келді. Алматы облысында туған. І. Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетін «экономистменеджер», Қаржы полициясы академиясын «заңгер» мамандығымен, ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясын тәмамдаған. 2001-2012 жылдары ҚР Кеден органдарында түрлі қызмет атқарған. 2012-2013 жылдары «ҚазАгроҚаржы» АҚ техникалық қамтамасыз ету департаменті жабдықтарды сатып алу бөлімінің бастығы, «ҚазАгроҚаржы» АҚ жобаларды техникалық сүйемелдеу бөлімінің бастығы. Қазіргі қызметінде – 2013 жылдан. 41 жыл бұрын Қазақстан Республикасының Швейцария Конфедерациясындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі, Қазақстан Республикасының Лихтенштейн Князьдігіндегі, Ватикан мемлекетіндегі, Иерусалимдік әулие Иоанн Егеменді Әскери госпитальерлер ордені жанындағы, Родостағы және Мальтадағы Төтенше және Өкілетті Елшісі қызметін қоса атқарушы Әлібек Әсетұлы БАҚАЕВ дүниеге келді. Алматы қаласында туған. Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері мемлекеттік университетін аудармашы- синхронист мамандығы бойынша, ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясын саясаттану мамандығы бойынша, Рупрехт және Карл атындағы Гейдельберг университетін, мемлекеттік саясат Сэнфорд мектебінің Дюк университетін бітірген. Еңбек жолын 2004 жылыҚР СІМ Еуропа және Америка департаментінің референті болып бастады. 2004-2008 жылдары – Германиядағы Қазақстан елшілігінің аттшесі. 2008-2009 жылдары – ҚР Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігіхаттама шефі, халықаралық мәселелер жөніндегі кеңесші. 2009-2012 жылдары – ҚР Экономикалық даму және сауда министрлігі стратегиялық жоспарлау және талдау департаментінің, халықаралық қатынастар департаментінің директоры. 2012-2013 жылдары – ҚР СІМ жалпыазиаттық ынтымақтастық департаментінің азиаттық диалогтар форумдары басқармасының басшысы. 2013-2015 жылдары - ҚР СІМ жалпыазиаттық ынтымақтастық департаменті директорының орынбасары, директор міндетін атқарушы. 2015-2019 жылдары - ҚР СІМ жалпыазиаттық ынтымақтастық департаменті директоры. Қазіргі қызметінде 2019 жылдың қыркүйек айынан бастап. 40 жыл бұрын Қазақстан Республикасы Парламент Мәжілісі VII шақырылымының депутаты, Заңнама және сот реформалары жөніндегі комитет мүшесі Мәди Сағынтайұлы ЕЛУБАЕВ дүниеге келді. Көкшетау қаласында дүниеге келді. Уәлиханов атындағы Көкшетау университетін, агроөнеркәсіп кешені кәсіпорындарындағы экономика және менеджмент, А. Мырзахметов атындағы университет, заңгер, Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті, құрылыс бакалавры бітірген. Еңбек жолы: А. Мырзахметов атындағы Көкшетау университетінде қаржы кафедрасының оқытушысы, А. Мырзахметов атындағы Көкшетау университетінің құқықтану және кеден ісі кафедрасының оқытушысы, А. Мырзахметов атындағы Көкшетау университетінің құқықтану және кеден ісі кафедрасының аға оқытушысы, А. Мырзахметов атындағы Көкшетау университетінің құқықтану және кеден ісі кафедрасы доцентінің міндеттерін атқарушы, А. Мырзахметов атындағы Көкшетау университетінің құқықтану және кеден ісі кафедрасының доценті, А. Мырзахметов атындағы Көкшетау университетінің құқықтану және кеден ісі кафедрасының профессоры, А. Мырзахметов атындағы Көкшетау университетінің құқықтану кафедрасының меңгерушісі. Мырзахметов атындағы Көкшетау университеті заң факультетінің деканы, А. Мырзахметов атындағы Көкшетау университетінің ғылыми жұмыс жөніндегі проректоры. Мырзахметов атындағы Көкшетау университетінің ректоры. Қазіргі қызметін 2021 жылдың қаңтар айынан бері атқарып келеді
