Гидротермалық-шөгінді кенорындар — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер олар ұзақ уақыт ағымында қалыптасқан деген гипотеза кең таралған. Гипотезаның туындауына кенорындардың шөгінді қатқабаттар дамыған аудандарда орналасып, бұл жерде гидротермалық минералды ерітінділердің көзі болатын интрузиялық массивтердің болмауы ықпал еткен. Бұл гипотезаның негізінде көптеген стратиформдық кен-орындардың ұзақ дамығандығы туралы деректер, олардың сингенезистік шөгінді де, әпигенездік жаралымдар сипатының да болуы орналасңан. Кенорындардың қалыптасуы сингенезистік вулканогендік-шөгінді кен Жиналудан басталып, диагенез сатысына өтеді деп жорамалданады. Осыдан кейін, жатындар өздері қалыптасқаннан кейінгі жас жаралымдармен жабылған соң, кенжаралу жерасты ыстық минералды судың әрекетіне байланысты жалғасқан. Осы судың ыңпалынан минералдың массалар ңайта топталып, әпигенездік кендену жүрген. Стратиформдық кенорындар класында мынадай типтер бөлінеді: құмтас пен тақтатас қабаттарындағы борнитхалькопирит ; карбонат тау жынысытардағы галенитсфалерит ; киноварьантимонид кенорындары. Мысты құмтас пен тақтатастың борнитхалькоприт стратиформдық кенорындары ырғақты қабаттасқан құмтас, тақтатас және доломиттерден тұратын, құрамында органикалық көміртек бар қатқабаттарга толған депрессияларда орналасқан. Кен денелері үйлесімді қабат, линза тәрізді және таспа тәрізді жайпақ жатындардан тұрады. Олардың қалыңдығы ондаған метрден ондаған сантиметрге дейін өзгереді. Қалыңдығы бойынша ұстамды жатындар созылымы бойынша көптеген километрге, ал еңістік бағытында бірнеше километрге жетеді. Оларға жатындардың көп қабаттылығы, кенді қабаттардың біртіндеп кенсіз тау жынысытарға ауысып отыруы тән. Кейде қиюшы кен желілері мен уатылу белдемдері кездеседі. Стратиформдық кенорындар кенінің минералдық күрамы біршама қарапайым. Олардың басты минералдары - халькозин, борнит, халькопирит, пирит, ал қосымшалары - солғын кендер, ковеллин, галенит, сфалерит, желі минералдары - кварц, кальцит, барит. Кен денелерінде көбінесе минералдық ассоциациялардың белдемділігі байқалады. Ол шөгіндіжиналу мен кенжаралу үдерістері ерекшеліктерінің сипатына байланысты болады. Кенорындардың бұл типі дамыған жерлер: Қазақстан , Прибайкалье , Германия , Польша , Ауғанстан , Замбия , Конго , АҚШ, Мексика. галенитсфалерит кенорындары карбонат тау жыныстар - доломит, әктас қатқабаттарында орналасады. Кенді карбонат формациялар ондаған-жүздеген километрге таралады. Кенорындар айқын стратиграфиялық және литологиялық бақылануымен, кенденуді туындататын магмалық комплекстердің болмауымен, үйлесімді қабат және линза тәрізді жатындардың көп ярустық құрылысымен сипатталады. Қиюшы желілер мен құбыр тәрізді денелер сирек кездеседі. Жатындардың ұзындығы созылымы бойынша жүздеген метрден бірнеше километрге дейін, еңістігі бойынша 800-1000 м, қалыңдығы 0,5 метрден 200 мге дейін өзгереді. Басты минералдар - сфалерит, галенит, пирит, кальцит, доломит, кейде барит; қосымша минералдар - марказит, халькопирит, борнит, қорғасынның сульфотүздары, кварц, флюорит. Кен жолақ, желішікті және қабатталуы бойынша секпілдік бітімді, ұсақ түйірлі құрылымды болады. Кеннің құнды компоненттеріне қорғасын мен мырыштан басқа мыс, күміс, кадмий жатады. бұл типке жататын кенорындар Қазақстанда , Орта Азияда дамыған. Олар, сондай-ақ Полыпада , Болгарияда, Францияда, Италияда, Испанияда, Иранда , Мароккода, Алжирде, Тунисте, АҚШ-та , ] таралған. киноварьантимонид кенорындары геосинклиндердің түрақталған алқаптарында немесе платформалардың белсендірілген белдемдерінде орналасады. Олардың магмалық тау жынысытармен тікелей байланысы анықталмаған. Осы себепті Мұндай кенорындар беймагмалық деп аталады. Олар күмбез тәрізді және сандықша қатпарлармен, сондай-ақ айырылымдық бұзылыстармен күрделенген терригендік және карбонат комплекстер арасында жатады. Кен қабат тәрізді жатындар мен линзалардан, көбінесе кенді желілер мен штоквергтермен тоғысқан денелерден тұрады. Басты кен минералдар - киноварь, антимонид; қосымша минералдар - реальгар, аурипигмент, пирит, халькопирит, марказит, солғын кендер. Негізгі желілік минералдарға кварц, кальцит, флюорит пен барит жатады. Кенорындардың Мұндай типі таралған жерлер: Орта Азия , Украина , Болгария , Италия, Испания , ҚХР , Перу. Пайдалы қазбалар. Оқулық
TITLE: Гидротермалық-шөгінді кенорындар — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер олар ұзақ уақыт ағымында қалыптасқан деген гипотеза кең таралған. Гипотезаның туындауына кенорындардың шөгінді қатқабаттар дамыған аудандарда орналасып, бұл жерде гидротермалық минералды ерітінділердің көзі болатын интрузиялық массивтердің болмауы ықпал еткен. Бұл гипотезаның негізінде көптеген стратиформдық кен-орындардың ұзақ дамығандығы туралы деректер, олардың сингенезистік шөгінді де, әпигенездік жаралымдар сипатының да болуы орналасңан. Кенорындардың қалыптасуы сингенезистік вулканогендік-шөгінді кен Жиналудан басталып, диагенез сатысына өтеді деп жорамалданады. Осыдан кейін, жатындар өздері қалыптасқаннан кейінгі жас жаралымдармен жабылған соң, кенжаралу жерасты ыстық минералды судың әрекетіне байланысты жалғасқан. Осы судың ыңпалынан минералдың массалар ңайта топталып, әпигенездік кендену жүрген. Стратиформдық кенорындар класында мынадай типтер бөлінеді: құмтас пен тақтатас қабаттарындағы борнитхалькопирит ; карбонат тау жынысытардағы галенитсфалерит ; киноварьантимонид кенорындары. Мысты құмтас пен тақтатастың борнитхалькоприт стратиформдық кенорындары ырғақты қабаттасқан құмтас, тақтатас және доломиттерден тұратын, құрамында органикалық көміртек бар қатқабаттарга толған депрессияларда орналасқан. Кен денелері үйлесімді қабат, линза тәрізді және таспа тәрізді жайпақ жатындардан тұрады. Олардың қалыңдығы ондаған метрден ондаған сантиметрге дейін өзгереді. Қалыңдығы бойынша ұстамды жатындар созылымы бойынша көптеген километрге, ал еңістік бағытында бірнеше километрге жетеді. Оларға жатындардың көп қабаттылығы, кенді қабаттардың біртіндеп кенсіз тау жынысытарға ауысып отыруы тән. Кейде қиюшы кен желілері мен уатылу белдемдері кездеседі. Стратиформдық кенорындар кенінің минералдық күрамы біршама қарапайым. Олардың басты минералдары - халькозин, борнит, халькопирит, пирит, ал қосымшалары - солғын кендер, ковеллин, галенит, сфалерит, желі минералдары - кварц, кальцит, барит. Кен денелерінде көбінесе минералдық ассоциациялардың белдемділігі байқалады. Ол шөгіндіжиналу мен кенжаралу үдерістері ерекшеліктерінің сипатына байланысты болады. Кенорындардың бұл типі дамыған жерлер: Қазақстан , Прибайкалье , Германия , Польша , Ауғанстан , Замбия , Конго , АҚШ, Мексика. галенитсфалерит кенорындары карбонат тау жыныстар - доломит, әктас қатқабаттарында орналасады. Кенді карбонат формациялар ондаған-жүздеген километрге таралады. Кенорындар айқын стратиграфиялық және литологиялық бақылануымен, кенденуді туындататын магмалық комплекстердің болмауымен, үйлесімді қабат және линза тәрізді жатындардың көп ярустық құрылысымен сипатталады. Қиюшы желілер мен құбыр тәрізді денелер сирек кездеседі. Жатындардың ұзындығы созылымы бойынша жүздеген метрден бірнеше километрге дейін, еңістігі бойынша 800-1000 м, қалыңдығы 0,5 метрден 200 мге дейін өзгереді. Басты минералдар - сфалерит, галенит, пирит, кальцит, доломит, кейде барит; қосымша минералдар - марказит, халькопирит, борнит, қорғасынның сульфотүздары, кварц, флюорит. Кен жолақ, желішікті және қабатталуы бойынша секпілдік бітімді, ұсақ түйірлі құрылымды болады. Кеннің құнды компоненттеріне қорғасын мен мырыштан басқа мыс, күміс, кадмий жатады. бұл типке жататын кенорындар Қазақстанда , Орта Азияда дамыған. Олар, сондай-ақ Полыпада , Болгарияда, Францияда, Италияда, Испанияда, Иранда , Мароккода, Алжирде, Тунисте, АҚШ-та , ] таралған. киноварьантимонид кенорындары геосинклиндердің түрақталған алқаптарында немесе платформалардың белсендірілген белдемдерінде орналасады. Олардың магмалық тау жынысытармен тікелей байланысы анықталмаған. Осы себепті Мұндай кенорындар беймагмалық деп аталады. Олар күмбез тәрізді және сандықша қатпарлармен, сондай-ақ айырылымдық бұзылыстармен күрделенген терригендік және карбонат комплекстер арасында жатады. Кен қабат тәрізді жатындар мен линзалардан, көбінесе кенді желілер мен штоквергтермен тоғысқан денелерден тұрады. Басты кен минералдар - киноварь, антимонид; қосымша минералдар - реальгар, аурипигмент, пирит, халькопирит, марказит, солғын кендер. Негізгі желілік минералдарға кварц, кальцит, флюорит пен барит жатады. Кенорындардың Мұндай типі таралған жерлер: Орта Азия , Украина , Болгария , Италия, Испания , ҚХР , Перу. Пайдалы қазбалар. Оқулық
URL:
META:
TOTAL WORDS: 0
TEXT:
 