Биология — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер кәсіптік мәні бар бірқатар сүтқоректі жануарлар мен балық түрлері жерсіндірілді. Сирек кездесетін, жойылып бара жатқан құстар мен сүтқоректілерді, бауырымен жорғалаушылар мен қосмекенділерді, балық түрлерін қорғау, олардың санын көбейту шаралары қарастырылды. Ақ бөкен, бұлғын, суыр, тиін, саршұнақ сияқты аңдарды халық шаруашылығында пайдалану жолы табылды. Қазақстан фаунасы туралы аса құнды басылымдар: мысалы, С. Боевтың “Легочные нематоды копытных животных Казахстана” , И. Галузоның “Природная очаговость болезней и вопросы паразитологии” және “Токсоплазмоз животных” деген монографиялық еңбектері ағылшын тіліне аударылды. ғалымдардың қатысуымен “Қазақстанның қансорғыш кенелері” , Э. ғалымдардың қатысуымен 5 томдық “Қазақстанның құстары” және А. Бекеновтың “Қазақстандағы ақ бөкенді қорғау және оны пайдаланудың ғылыми негіздерін жасау” , Қазақстан Ғылым Академиясының корреспондент мүшесі А. ғалымдардың қатысуымен 4 томдық “Қазақстанның сүтқоректілері” деген еңбектер жарық көрді. Адам және жануарлар физиологиясы инсститутында академик А. Полосухиннің басшылығымен лимфа және қан айналым, ас қорыту, т. жүйелерін зерттеу жұмыстары үлкен табыстарға жетті. Базанованың ауыл шаруашылығы жануарларының физиологиясы жөніндегі зерттеулері — малдың өнімділігін жоғарылатудың теориялық негізін қалады. құрылған Экспериментальді биология институтында жануарлар селекциясының генетикалық негіздерін зерттеуге бағытталған түр аралық будандастыру жүргізіліп, соның нәтижесінде қойдың , шошқаның жаңа тұқымдары шығарылды. республикада өсімдіктердің тұзға, қуаңшылыққа төзімділігі зерттеле бастады, соның нәтижесінде бидайдың сабағы жапырылмайтын, құрғақшылыққа және ауруларға төзімді “Эритроспермум-350” және “Көкбидай”, суыққа төзімді “Эритроспермум-260” және “Комсомол-1”, т.б сорттары шығарылды. Жаздық және күздік бидай, т. өсімдіктер биохимиясы, олардың қуаңшылыққа төзімділігі, физиологиясы анықталды. Бидайдың биохимиялық көрсеткіштері, ұны мен дәнінің сапасы корреляциялық байланыста болатыны байқалды. Дәннің биохимиясы мен сапасы өсіру экологиясына байланыстыра зерттелді. Қазіргі кезең тірі организмдердің тұқым қуалаушылығы мен өзгергіштігі механизмдерін молекулалық деңгейде одан ары зерттеумен қатар, ол процестерді басқарып, қалаған бағытқа сай пайдаланумен сипатталады. Қазақстанда молекулалық биологияның қалыптасуы академик М. Айтхожиннің есімімен байланысты. құрылған Молекулалық биология және биохимия институты үлкен ғылыми орталыққа айналып, елімізде алғаш рет жасушалық және гендік инженерия, трансгеноз, өсімдік геномы лабораториялары ашылды. Алматы мен Астанада биотехнологиялық орталықтар құрылды. Биологияның өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында және медицинада алатын орны ерекше. Өнеркәсіптік жағдайда түрлі органикалық қышқылдар мен амин қышқылдарын синтездеу, антибиотиктер мен басқа да дәрілік препараттар алу іске асырылып, соның нәтижесінде жаңа сала — биотехнология ғылымы пайда болды. Генетика мен селекцияның заңдылықтарын біле отырып, өсімдіктер мен жануарлардың жоғары өнімді жаңа тұқымдары мен сорттарын алуға мүмкіндік туды. Жалпы және молекулалық генетика заңдылықтары, анатомиялық, физиологиялық және биохимиялық зерттеу нәтижелері адамның тұқым қуалайтын ауруларының себебін табуда, оны емдеуде теориялық негіз болып табылады. “Қазақ Энциклопедиясы”, II-том Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Ғылымтану. Жалпы редакциясын басқарған э.ғ. Арын- Павлодар: ҒӨФ «ЭКО», 2006 жыл
TITLE: Биология — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер кәсіптік мәні бар бірқатар сүтқоректі жануарлар мен балық түрлері жерсіндірілді. Сирек кездесетін, жойылып бара жатқан құстар мен сүтқоректілерді, бауырымен жорғалаушылар мен қосмекенділерді, балық түрлерін қорғау, олардың санын көбейту шаралары қарастырылды. Ақ бөкен, бұлғын, суыр, тиін, саршұнақ сияқты аңдарды халық шаруашылығында пайдалану жолы табылды. Қазақстан фаунасы туралы аса құнды басылымдар: мысалы, С. Боевтың “Легочные нематоды копытных животных Казахстана” , И. Галузоның “Природная очаговость болезней и вопросы паразитологии” және “Токсоплазмоз животных” деген монографиялық еңбектері ағылшын тіліне аударылды. ғалымдардың қатысуымен “Қазақстанның қансорғыш кенелері” , Э. ғалымдардың қатысуымен 5 томдық “Қазақстанның құстары” және А. Бекеновтың “Қазақстандағы ақ бөкенді қорғау және оны пайдаланудың ғылыми негіздерін жасау” , Қазақстан Ғылым Академиясының корреспондент мүшесі А. ғалымдардың қатысуымен 4 томдық “Қазақстанның сүтқоректілері” деген еңбектер жарық көрді. Адам және жануарлар физиологиясы инсститутында академик А. Полосухиннің басшылығымен лимфа және қан айналым, ас қорыту, т. жүйелерін зерттеу жұмыстары үлкен табыстарға жетті. Базанованың ауыл шаруашылығы жануарларының физиологиясы жөніндегі зерттеулері — малдың өнімділігін жоғарылатудың теориялық негізін қалады. құрылған Экспериментальді биология институтында жануарлар селекциясының генетикалық негіздерін зерттеуге бағытталған түр аралық будандастыру жүргізіліп, соның нәтижесінде қойдың , шошқаның жаңа тұқымдары шығарылды. республикада өсімдіктердің тұзға, қуаңшылыққа төзімділігі зерттеле бастады, соның нәтижесінде бидайдың сабағы жапырылмайтын, құрғақшылыққа және ауруларға төзімді “Эритроспермум-350” және “Көкбидай”, суыққа төзімді “Эритроспермум-260” және “Комсомол-1”, т.б сорттары шығарылды. Жаздық және күздік бидай, т. өсімдіктер биохимиясы, олардың қуаңшылыққа төзімділігі, физиологиясы анықталды. Бидайдың биохимиялық көрсеткіштері, ұны мен дәнінің сапасы корреляциялық байланыста болатыны байқалды. Дәннің биохимиясы мен сапасы өсіру экологиясына байланыстыра зерттелді. Қазіргі кезең тірі организмдердің тұқым қуалаушылығы мен өзгергіштігі механизмдерін молекулалық деңгейде одан ары зерттеумен қатар, ол процестерді басқарып, қалаған бағытқа сай пайдаланумен сипатталады. Қазақстанда молекулалық биологияның қалыптасуы академик М. Айтхожиннің есімімен байланысты. құрылған Молекулалық биология және биохимия институты үлкен ғылыми орталыққа айналып, елімізде алғаш рет жасушалық және гендік инженерия, трансгеноз, өсімдік геномы лабораториялары ашылды. Алматы мен Астанада биотехнологиялық орталықтар құрылды. Биологияның өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында және медицинада алатын орны ерекше. Өнеркәсіптік жағдайда түрлі органикалық қышқылдар мен амин қышқылдарын синтездеу, антибиотиктер мен басқа да дәрілік препараттар алу іске асырылып, соның нәтижесінде жаңа сала — биотехнология ғылымы пайда болды. Генетика мен селекцияның заңдылықтарын біле отырып, өсімдіктер мен жануарлардың жоғары өнімді жаңа тұқымдары мен сорттарын алуға мүмкіндік туды. Жалпы және молекулалық генетика заңдылықтары, анатомиялық, физиологиялық және биохимиялық зерттеу нәтижелері адамның тұқым қуалайтын ауруларының себебін табуда, оны емдеуде теориялық негіз болып табылады. “Қазақ Энциклопедиясы”, II-том Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Ғылымтану. Жалпы редакциясын басқарған э.ғ. Арын- Павлодар: ҒӨФ «ЭКО», 2006 жыл
URL:
META:
TOTAL WORDS: 0
TEXT:
 