Морфонема — Қазақстан Энциклопедиясы
"Морфонема — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TITLE: Морфонема — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000
META: "Морфонема — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TOTAL WORDS: 139
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы бірліктері Морфонема, морфофонема -бір морфеманың түрлі морфтарын пайда ететін өзара алмасушы дыбыстар. морфонема терминін алғаш X. Улашин қолданған. Кейде орыс тіл білімінде бұл терминнің орнына фонемалық қатар, парадигмафонема терминін қолдану да кездеседі. Морфонема да түбір морфема да, қосымша морфема да кездесе береді. Мысалы, сөздер мен сөйлем, дастарханды жаз, дастарханды жай дегендегі сөз бен сөй, жаз бен жай морфтарын жасап тұрған з, й дыбыстары морфонема деп аталады. Бұндай морфонемалар қосымша морфемадан да көптен табылады. Мысалы, барсаңшы, келсеңші деген сөздерде жіктік жалғауының екінші жақ көрсеткіші -ң үнемі -ймен алмасып барсайшы, келсейші болып айтылады. Қазақ тілінде морфонемалар дауыстыларда жуан-жіңішке, езулік-еріндік, ашық-қысаң дыбыстардың алмасуынан жасалса, дауыссыздарда қатаң-ұяң, ұяң-үнді, ұяң-үяң, үнді-үнді дыбыс жұптары кездеседі. Морфонеманы морфонология ілімінің ең кіші бірлігі деп есептеушілер де бар. Қазақ тілі. Алматы: Қазақстан Республикасы Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998 жыл, 509 бет
