Ямал — Қазақстан Энциклопедиясы
"Ямал — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TITLE: Ямал — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000
META: "Ямал — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TOTAL WORDS: 223
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Ямал – Батыс Сібірдің солтүстігіндегі түбек. Ресейдің Ямал - Ненец автономиялық округінде. Қара тенізінің Байдара және Обь қолтықтарының аралығында. Солтүстіктен оңтүстікке қарай 700 кмге созылған, ені 240 кмге дейін. Ауданы 122 мың км 2 шамасында. Жағасы түзу сызықты, аз тілімделген. Жер беті ойпатты жазық, солтүстік бөлігі Қара тенізінің деңгейінен 50 – 60 метрге көтерілген, оңтүстік - батысында абсолюттік биіктік 100 метрге жетеді. Жазық негізінен төрттік кезеңнің бореалдық теңіз шөгінділерінен тұрады. Орта тұсында флювиогляциалдық және өзен - көл шөгінділері басым. Оңтүстігінде жоғары төрттік кезеңнің мореналық, флювиогляциалдық шөгінділері сақталған. Климаты арктикалық және субарктикалық Қаңтардың орташа температурасы –20 – 260 С. Жазы салқын. Шілденің орташа температурасы 5 – 100 С. Жылдық жауын - шашын мөлшері 240 – 250 мм. Көп жылдық тоң жаппай таралған. Өзен торы жиі, қысқа өзендер батпақтар мен көлдерді бір - бірімен жалғастырады. Солтүстігін арктикалық тундра, орталығын мүкті - қыналы тундра және бұталы тундра, оңтүстігін орманды тундра қамтиды. Арктикалық, глейлі тундра, глейлі күлгін және шымтезекті - батпақты топырақ түрлері таралған. Теңіз жағалауында және өзен аңғарларында шөпті және гипнумды - шөпті батпақтар жайылған. Бұғы жайылымдары кең алқап құрайды. Теңіз жағалауының тұрғындары балық және аң аулаумен айналысады. Ямалда аса ірі газ кен орындары ашылған. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, X том } }}} | Бұл үлгі мақалаларды автоматты түрде қосады
