Шұжық — Қазақстан Энциклопедиясы
"Шұжық — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0"
TITLE: Шұжық — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0
META: "Шұжық — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0"
TOTAL WORDS: 515
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Шұжық — жылқы ет iн iң деликатес i. Онша сем iз емес салқындатылған жылқы ет iнен не салқындатылған немесе мұздатылған майдан әз iрлейд i. Жылқы ет iн сүйектер iнен және с iңiрлер iнен, қосатын талшықтарынан ажыратады, 300-400 грамдап т iл iктерге кесед i және 3-4 тәул iк бойы 3-4 с-та құрғақ тұздауда сақтайды. Тұздалынған етт i қолмен не еттартқышпен майдалайды. Оның үлкенд iг i 12-24 милиметр болуы керек және ол майдалап кес iлген майлармен араластыралады. Шприц көмег iмен не қолмен дайындалған тураманы iшекке к iрг iз iп, оны сақина түр iнде айналдыра байлайды. Сақиналарды жақтауларға iлед i, 10-12 стан жоғары емес температурада 3-4 сағат ұстайды, одан соң 50-60 с-та 12-18 сағат сүрлейд i. Сүрленген түрдег i тағам рет iнде қолдануға арналған шұжықты салқындатып, кепт iред i, сүрленген-п iс iр iлген түрде қолдану үш iн буға не суға 60-80 минут п iс iред i. П iс iр iлген шұжықты 10-12 с-та салқындатады, қайтадан сүрлейд i, одан кей iн 2-3 тәул iк бойы 12 с-та кепт iр iлед i. Ауаның ылғалдығы 75 пайыз болуы керек. Турк i Султанат заманында шұжық Балканмен арабқа жане арменияаға тараған. Соғым етін мүшелеген кезде мүшеге қосылмайтын және кесінді ет, ұсақ майды шұжыққа деп бөлек ыдысқа салып қояды да, етті орналастырып болған соң, бұрыш, пиязын араластырып, ішекке тығады. Шұжықты сүрлеп не тобылға түтініне ыстып, ұзақ уақытта сақтайды. Шұжық барлық малдың етінен жасалады. Дегенмен жылқы етінен жасалып, сүрленген шұжықтың жөні бөлек. Қазы секілді ұнға салып, не кептіріп алып сақтаған шұжықты асқан кездегі және табақтағы еттің үстіне тураған кездегі оның хош иісі тәбет ашады. Шұшықты да кәделі ас ретінде сыйлы қонақтар келгенде қазанға салған. Майлы жылқы етінен жасалатын қазақтың ұлттық шұжығы: бұл алдын ала тұздалған қоспа-тұз, қант, сарымсақта үш-төрт тәулікік бұқтырылған ет жұқа ішекке тығындалады. Шұжық әр түрлі пайдаланылатын жартылай дайын өнім. Тығындалғаннан 4 сағаттан кейін оны қайнатып гарнирмен екінші ыстық тағам ретінде қолданып немесе бір апта бойы күн мен желде кептіріп алса болады. Шұжықты, әдетте, ыстайды. Жартылай ысталған шұжық 18 сағат ысталады және үш тәулікік бойы кептіріліп немесе ысталғаннан және қайтара ысталғанға дейін буға ұстап алады. Шұжықты еуропалық колбаса сияқты күнделікті жемейді. Тек тамаққа ет кажет болып қалған жағдайда оны тез қайнатып алады да сорпаға немесе екінші тағам ретінде қолданады. Сөйтіп, шұжық — қазақ арасында көне ғасырлардан келе жатқан ет қоры. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: К 54 Қоғамдық тамақтандыру. ISBN 9965-36-414-1 Пісірілген шұжықтарда 55—75% ылғал және 1, 8—3, 5% тұз болады. Сапасы бойынша жоғары, 1- және 2-сортқа бөлінеді. Турама негізі ретінде сиыр және шошқа еті қолданылады. Сонымен қатар қыртысмай қолданылады. Крахмал, бидай ұны, полифосфат, сүт белогы қосылады. Турамаға жоғары сортты сиыр еті, шошқа еті және қыртыс май, мускат жаңғағын немесе кардамон қосады. Шұжық өндіруге төмендегідей шикізаттар пайдаланылады: ет, мал ұшасынан қалған өнімдер, майлы шикізаттар, қант, сүт өнімдері, жұмыртқа және жұмыртқа өнімдері, ұн өнімдері, ақуызды тұрақтандырғыштар, тұздықтау өнімдері, дәм татымдық заттар, пияз, сарымсақ, коньяк және мадера, шұжыққаптары. Шұжықтар, негізінен, сиыр және шошқа етінен дайындалынады, ал кейбір түрлері малдың ұшасынан баска органдарынан және ұсақ малдың, буйволдың, түйенің, жылқының, құстардын, қоянның еттерінен дайындалынады. Сегізбайұлы Кәдірбек С 30 Қазақы дастарған – Алматы: ”Атамұра”, 2011. } }}} | Бұл үлгі мақалаларды автоматты түрде қосады
