Фитофаг - өсімдік қарым-қатынасы — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер онда өндіргіштер жинақтаған заттек пен энергия гетеротрофтарға беріледі. Эволюция процесінде өсімдіктер фитофаг- жануарлардың жеуінен қорғаныш құралдарын бөліп шығарады. Ол әр түрлі "меха- никалық" құрылғылар болуы мүмкін. Бұған қоса өсімдіктер "химиялық қорғаныш құралдарын" да пайдаланады. Мысалы, барлық өсімдіктердің клеткалық қабырғаларының негізгі заттегі — целлюлоза — берік қосылыс, жануарлар оны сіңіріп қорыта алмайды. Алайда эволюция процесінде фитофагжануарлар да өз құрылғыларын дайындаған: күйіс қайыратын жануарлардың ас қорыту жолында целлюлозаны ыдырату жөніндегі негізгі жұмысты бактериялар атқарады. Целлюлоза мен лигнинге қоса қорғаныш міндетін өсімдіктер түзетін таниндер , сондай-ақ барлық жануарларға өте өтімді әсер ететін арнаулы улы заттектер тобы атқарады. Тұтас алғанда Фитофаг - өсімдік қарым-қатынасында мынадай ортақ заңдылық байқалады: өсімдік фитотрофтардан неғұрлым нашар қорғалған болса, ол соғүрлым тезірек өседі және керісінше, неғұрлым жақсы қорғалған өсімдіктер, әдетте, өте баяу өседі. Фитопланктон мен зоопланктон популяциялары арасындағы тепе-теңдік осы секілді реттеледі. Көп желінетін микроскопиялық балдырлар тез өсіп-өнеді. Кейбір балдырлар, керісінше, желінуден берік сауытындағы арнаулы өскіндермен немесе үлкен шоғырларға бірігіп қорғанады. Балдырлардың сақталуына олардың тыныш стадиялар түзетін қабілеті де көмектеседі. Ақырында кейбір балдырларды планктондық фитофагжануарлар жұтқанымен, қорытылмай тірі шығады. Фитофагтар популяциялары тығыздығының кезендік өршулері және өсімдіктер популяцияларының уақытша езілуі болуы мүмкін. Агроэкожүйелерде немесе адам көп пайдаланатын ормандарда фитофагтардың көбейіп өршулері өсімдіктер популяцияларының езілуіне апарып соғады. Мұндай фитофагтар зиянкестер деп аталады. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Экология және табиғат қорғау / Жалпы редакциясын басқарған А.Қ.Құсайынов. – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002 жыл. ISBN 5-7667-8284-5 } }}} | Бұл үлгі мақалаларды автоматты түрде қосады
TITLE: Фитофаг - өсімдік қарым-қатынасы — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер онда өндіргіштер жинақтаған заттек пен энергия гетеротрофтарға беріледі. Эволюция процесінде өсімдіктер фитофаг- жануарлардың жеуінен қорғаныш құралдарын бөліп шығарады. Ол әр түрлі "меха- никалық" құрылғылар болуы мүмкін. Бұған қоса өсімдіктер "химиялық қорғаныш құралдарын" да пайдаланады. Мысалы, барлық өсімдіктердің клеткалық қабырғаларының негізгі заттегі — целлюлоза — берік қосылыс, жануарлар оны сіңіріп қорыта алмайды. Алайда эволюция процесінде фитофагжануарлар да өз құрылғыларын дайындаған: күйіс қайыратын жануарлардың ас қорыту жолында целлюлозаны ыдырату жөніндегі негізгі жұмысты бактериялар атқарады. Целлюлоза мен лигнинге қоса қорғаныш міндетін өсімдіктер түзетін таниндер , сондай-ақ барлық жануарларға өте өтімді әсер ететін арнаулы улы заттектер тобы атқарады. Тұтас алғанда Фитофаг - өсімдік қарым-қатынасында мынадай ортақ заңдылық байқалады: өсімдік фитотрофтардан неғұрлым нашар қорғалған болса, ол соғүрлым тезірек өседі және керісінше, неғұрлым жақсы қорғалған өсімдіктер, әдетте, өте баяу өседі. Фитопланктон мен зоопланктон популяциялары арасындағы тепе-теңдік осы секілді реттеледі. Көп желінетін микроскопиялық балдырлар тез өсіп-өнеді. Кейбір балдырлар, керісінше, желінуден берік сауытындағы арнаулы өскіндермен немесе үлкен шоғырларға бірігіп қорғанады. Балдырлардың сақталуына олардың тыныш стадиялар түзетін қабілеті де көмектеседі. Ақырында кейбір балдырларды планктондық фитофагжануарлар жұтқанымен, қорытылмай тірі шығады. Фитофагтар популяциялары тығыздығының кезендік өршулері және өсімдіктер популяцияларының уақытша езілуі болуы мүмкін. Агроэкожүйелерде немесе адам көп пайдаланатын ормандарда фитофагтардың көбейіп өршулері өсімдіктер популяцияларының езілуіне апарып соғады. Мұндай фитофагтар зиянкестер деп аталады. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Экология және табиғат қорғау / Жалпы редакциясын басқарған А.Қ.Құсайынов. – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002 жыл. ISBN 5-7667-8284-5 } }}} | Бұл үлгі мақалаларды автоматты түрде қосады
URL:
META:
TOTAL WORDS: 0
TEXT:
 