Зайсан шөгінді алап — Қазақстан Энциклопедиясы
"Зайсан шөгінді алап — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000"
TITLE: Зайсан шөгінді алап — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000
META: "Зайсан шөгінді алап — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000"
TOTAL WORDS: 315
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Зайсан шөгінді алабы - Қазақстанның шығысындағы ендікке жуық бағытта созылған, жоғарғы палеозоймезозой-қайназойдың шөгінді қатқабаттарымен көмкерілген тауаралық ойыс. Шығыс Қазақстан облысының жерінде. Ауданы 30 мың км 2-ге жуық. Алап солтүстік-шығысында Оңтүстік Алтаймен, оңтүстік-батысында Сауыр-Тарбағатай жоталарымен шектелген. Шығысқа қарай Сауыр жотасы темен қарай қүлдилай төмендейді де Зайсан алабы Қытайдағы Жоңғар ойысымен тұтасып кетеді. Мұның өзі көптеген зерттеушілердің оларды біртұтас құрылым ретінде қарастыруына, сөйтіп олар ортақ мұнайлылықпен сипатталады деп қателесуіне себеп болды. Терең жарылымдар. арқылы алаптың ішкі бөлігі мұнайлылығы мен газдылығы жағынан әркелкі бағаланатын солтүстік-шығыс, орталық және оңтүстік-батыс белдемдерге дараланады. Кристалдық іргетас ретінде қаралатын ортаңғы-жоғарғы карбонның эффузиялық таужыныстары бетінде жатқан орталық белдемдегі шөгінділер қатқабатының жалпы қалыңдығы 5-6 кмге жетеді. Осындағы Маңырақ маңы ойысында шөгінді қатқабат құрамында жанғыш тақтатастардың көптеген қабатшалары бар, қалыңдығы 4, 0 кмге жуық терригендік палеозой, 1, 0 кмге дейінгі мезозой, 1, 0 кмден аспайтын қайнозой шөгінділері ажыратылады. Жанғыш тақтатастар мұнай мен газ бөлуші қатқабат ретінде қарастырылады. Қарабұлақ мульдасы арқылы күрделіленген орталық белдемді сейсмобарлау Сарыбұлақ брахиантиклинін анықтап, терең бұрғылау жүргізуге дайындады. Мұнда 4849 метрге бұрғыланған параметрлік терең ұңғыма кайнозой, мезозой және жоғарғы пермнің беткі таужыныстарынан тұратын қиманы аршыды. Сынамалау жүргізгенде, 3, 0 кмден астам тереңдіктегі триас және пермь қүмтастарынан, талдау деректері бойынша малталарга жататын ауыр, тұтқыр, қойнауқаттық жағдайда баяу қозғалатын мұнайға ұқсас таушайырлар алынды. Бұл кейбір зерттеушілерге Зайсан ойысында Сарыбұлақ мұнай кенорны ашылды деп мәлімдеуге түрткі болды. Зайсан ойысының батыс бөлігінде сейсмобарлау нәтижесінде анықталған және бұрғылауға дайындалған оқшау құрылымдардың тобы мұнай іздестіру жұмыстарын бұдан әрі жүгізуге жол ашады. Қолда бар геологиялық-геофизикалық деректерді талдау мен жинақтау, бірсыпыра зерттеушілерге солтүстік ернеудің орталық бөлікке қарай, солардың ішінде жеке будалары оңтүстік бағытта, 15 кмге дейін қаусырма түрінде ығысқаны жөніндегі идеясын ұсынуға мүмкіндік берді. Аталған зерттеушілердің деректері бойынша, осы аймақта, қаусырма жазығының астында үміттенерліктей мұнайлы-газды саналатын юратриас және жоғарғы пермь түзілімдеріне тиесілі қалың қатқабаттардың бар болуы әбден мүмкін. Сондықтан кристалдық іргетасы саяз орналасқан алаптың оңтүстік-батыс бөлігіндегі едәуір жері мұнай мен газға деген келешегі бар аймақтар болып шығуы әбден ықтимал
