Америкалық аборигендердің даналығы
"Америкалық аборигендердің даналығы"|"https://qamshy.kz/kz/article/42079-amerikalyq-aborigenderdinh-danalyghy"
TITLE: Америкалық аборигендердің даналығы
URL: https://qamshy.kz/kz/article/42079-amerikalyq-aborigenderdinh-danalyghy
META: "Америкалық аборигендердің даналығы"|"https://qamshy.kz/kz/article/42079-amerikalyq-aborigenderdinh-danalyghy"
TOTAL WORDS: 310
DATE: 17:25, 07 қыркүйек 2018
AUTHOR(S): Zhazira Baidaly
TEXT: Еуропалықтар жаулап алғанға дейін Америка құрлығын мекен еткен үндістердің өмір танымдары мен даналықтары қайран қалдырады. Төменде америкалық аборигендердің таңдай қақтырарлық афоризмдерін ұсынып отырмын. Жылаудан қорықпа. Көз жасы адамның жан дүниесін көп нәрседен тазартады. Аузыңда күн күркірегенше, қолыңда жасын ойнасын. Барша өсімдік бізге бауыр. Егер құлақ қойсаңыз, олардың қалай сыбырласқанын естисіз. Өмір дегеніміз не? Ол түнде ұшатын жарқырауық қоңыз. Ол бизонның қысқы күнгі тынысы. Ол күндіз шөп үстінде жылжитын, кешке қарай жоғалып кететін көлеңке. Жер бізге ата-бабамыздан қалған мұра емес, оны біз келер ұрпақтан қарызға алғанбыз. Туған кезіңде сен жылап, ал мына әлем қуанған болатын. Дүниеден өтеріңде енді өзің қуанып, әлем жылайтындай өмір сүр! 7. Бір аяғымен каноэде, бір аяғымен қайықта тұрған адам суға құлайды. Жүрек біздің бастапқы ұстазымыз. Есіңде болсын: сенің балаларың сенікі емес, оларды Жаратушы Ие аманатқа берген. Құлағыма құй жадыма түспес. Көзіме шұқы есіме де түспес. Жан-тәніңмен үйрет соны ғана ұғармын. Адамзат заңы адамдар өзгерген сайын өзгереді. Жаратушы Ие заңдары ешқашан өзгермейді. Өлім әлемдердің ауысуы ғана. Өтірік ұйқтаған адамды оята алмайсың. Көрген түсіңнің бәрі өрмекшінің өрмегінен өрілген. Итпен бірге ұйқтасаң үстіңде бит қаптап оянасың. Табиғаттан қашықтаған сайын адам жүрегі қарая береді. Көктемде аяғыңды байқап бас, Жер-Ананың аяғы ауыр. Білімге емес даналыққа ұмтыл. Білім өткеннен дариды. Даналық келешекпен келеді. Егер ізгілік істеуге себеп таба алмасаң бұған өзің ғана кінәлісің. Айналаңдағы жанды әлемге құрметпен қарасаң, олар да саған құрметпен қарайды. Бақа өзі тұрған көлді ішіп тауыса алмайды. Американы бағындырған еуропалықтардың сол кездегі жауыздықтары алдында Гитлердің холокосты баланың ойыншығындай болып қалады. Библияда үндістер туралы ештеңе айтылмаған деген сылтаумен бес ғасырға созылған қырғында Америка мен Канаданың 95 миллионнан 114 миллионға дейінгі байырғы тұрғындары өлтірілген. Бүгінде АҚШ-та 5 миллиондай ғана үндістер қалыпты. Бұл бүкіл АҚШ халқының 1, 6 пайызы. Олар резервацияларда тұрады. Үндіс тайпаларының ішінде саны жағынан ең көбі чероки, навахо, сиу және чиппева. Зерттеушілердің анықтауынша елде бүгінде үндістердің 139 тілі сақталыпты. Оның жартысынан астамына жойылу қаупі төніп тұр. Марат Тоқашбаевтың фейсбук парақшасынан
