Дүниежүзілік тарих және сыртқы байланыстар бөлімі  туралы – Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институты
"Дүниежүзілік тарих және сыртқы байланыстар бөлімі  туралы – Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институты"|"https://iie.kz/?page_id=61"
TITLE: Дүниежүзілік тарих және сыртқы байланыстар бөлімі  туралы – Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институты
URL: https://iie.kz/?page_id=61
META: "Дүниежүзілік тарих және сыртқы байланыстар бөлімі  туралы – Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институты"|"https://iie.kz/?page_id=61"
TOTAL WORDS: 1596
TEXT: Бөлім тарихы. Бөлім 2012 жылдың наурыз айында институттың Қазіргі тарих және ғылыми ақпарат бөлімінің негізінде құрылды. Жаңадан құрылған бөлімнің меңгерушісі болып жетекші ғылыми қызметкер т. ғ. Рустемов тағайындалды, ал оның құрамына аға ғылыми қызметкерлер K. Нұрымбетова, З. Оразбек, ғылыми қызметкерлер А. Абуов және Р. Көбеев, кіші ғылыми қызметкерлер А. Отарбаева және К. Сүлейменова кірді. 2007-2009 жылдары бөлім қызметкерлері Қазақстан ұлттық идеясының өткен тарихы мен болашағы қолданбалы зерттеу жобасын іске асырды, ал 2009 жылдан бастап Қазіргі Қазақстанның әлемдік қоғамдастыққа кіруі: Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаевтың бастамасы және тарихи шындық тақырыбындаіргелі зерттеу жұмысын бастады. Сонымен қатар бөлім мамандары К. Нұрымбетова мен З. Туленова институттың кітапхана қоры мен қолжазбалар және мұрағат материалдарының жинақтарын жүйелендірді. Осы кезеңде бөлім келесі бағыттар бойынша жұмыс істеді: Қазақстан тарихының өзекті мәселелері бойынша іс-шараларды ұйымдастыру; институттың халықаралық байланыстарын дамыту және жетілдіру; Отан тарихы ғылыми журналын шығару жұмысын жалғастыру; Қазақстан тарихы бойынша сұхбаттар мен мақалаларды БАҚ-та жариялау. 2013-2014 жылдары бөлім меңгерушісі болып жетекші ғылыми қызметкер, т. ғ. Ноғаева тағайындалды, содан кейін бөлімді жетекші ғылыми қызметкер, т. ғ. Ә. Қ. Шашаев басқарды. Оның жетекшілігімен т. ғ. Нұрымбетова, т. ғ. Утегулова және аға зертханашы Л. Укибаева келесі ғылыми-зерттеу жобаларына қатысты:. 2011-2015 жж. ҚР БҒМ Ғылыми қазына мақсатты ғылыми бағдарламасы бойынша Отан тарихы көптомдығын басып шығару;. 2011-2014 жж. Қазақстан халқының көпэтностық құрамының қалыптасуы мен дамуы ғылыми жобасы;. 2011-2014 жж. Қуғын-сүргін санағы ғылыми жобасы;. 2012-2014. Қазақстанның әйгілі тарихшылары: тағдыры мен ғылыми мұрасы ғылыми жобасы. 2015 жылдың ақпан айынан бастап бөлімді келесі: аға ғылыми қызметкерлер, т. ғ. Несипбаева, ғылыми қызметкерлер Р. Утегулова, аға зертханашы В. Зикирбаева құрамында т. ғ. Туленова басқарды, олар институттың ғылыми-зерттеу, қоғамдық және баспа қызметіне белсене қатысты. 2014 жылдан бастап бөлім қызметінің негізгі бағыты Отан тарихы ғылыми журналының баспа жұмысын жетілдіру және отандық гуманитарлық және ғылыми-ақпараттық кеңістікте edu. kz алғашқы электрондық ғылыми онлайн журналды басып шығару болды. Журналда Қазақстан мен Орталық Азия өңірінің көне заманнан қазіргі уақытқа дейінгі тарихына қатысты мәселелер жарияланады. Ал 2017-2018 жылдары бөлімнің жаңартылған құрамы т. ғ. Туленова, аға ғылыми қызметкер, т. ғ. Уалтаева, ғылыми қызметкерлер Р. Кубеев және Т. Рыскулов, кіші ғылыми қызметкер Н. Зикирбаева жетекшілігімен келесі гранттық жобаларға қатысты:. 2019 жылы Р. Сүлейменов атындағы Шығыстану институтының Ұлы Даланың тарихы мен мәдениеті бойынша шетелдік мұрағаттар мен қорлардағы археографиялық жұмыстар тақырыбындағы мемлекеттік тапсырмасын іске асыру аясында бөлім меңгерушісі, жетекші ғылыми қызметкер, т. ғ. Туленова, аға ғылыми қызметкер Р. Оразов Орынбор мемлекеттік әлеуметтік-саяси тарих мұрағатына, Орынбор облыстық мемлекеттік мұрағатына археографиялық экспедицияға және Қазақстанның ежелгі заманнан қазіргі уақытқа дейінгі тарихын толық көлемде қамтитын Қазақстан тарихы. Энциклопедия ғылыми зерттеу жобасын іске асыру шеңберінде энциклопедиялық басылымды әзірлеуге, құрастыруға, редакциялауға және жариялауға қатысты. 2019 жылдың қазан айында З. Туленованың зейнеткерлік жасына байланысты бөлім меңгерушісі болып т. ғ. Құдайбергенұлы тағайындалды, 2020 жылдан бастап бөлім басшысы болып т. ғ. Қалыбекова тағайындалды. Институттың даму стратегиясына сәйкес бірлескен жобаларды іске асыру үшін әлеуетті перспективалы болып саналатын шет елдер мен республиканың жетекші ғылыми институттарымен және университеттерімен ынтымақтастық орнату бойынша, сондай-ақ жас ғалымдарды халықаралық тәжірибесі бар жоғары білікті мамандар ретінде дамытуға ықпал ету үшін Эразмус бағдарламасын енгізу бойынша келіссөздер жүргізілуде. Сонымен қатар, бөлім қызметкерлері бірлескен халықаралық жобалар мен іс-шараларды ұйымдастыруды жетілдіру және үйлестіру жұмыстарын жалғастыруда. Осыған байланысты, 2020 жылдан бастап Қазақстан мен Орта Азия тарихын зерттеумен, сондай-ақ зерттеу қауымдастықтарының отандық аудиториясы және мүдделі тұлғалар тобы үшін антропология және этнология мәселелерімен айналысатын шетелдік ғалымдарды тарта отырып, ай сайынғы халықаралық теориялық-әдіснамалық семинар өткізуді ұйымдастыру бойынша жұмыс басталды. Осылайша, жетекші шетелдік ғылыми орталықтармен бірлескен зерттеулер және ынтымақтастықтың басқа да алуан түрлі нысандары Қазақстанда да, шетелде де Қазақстан тарихын кешенді зерттеуді қамтамасыз етуге бағытталған. Ғылыми жобалар. Бөлім қызметкерлері 10 іргелі ғылыми жобаның, оның ішінде 2 бақдарламалық-нысаналы қаржыландыру, 7 мемлекеттік қаржыландыру, 1 халықаралық жобаның жетекшілері, үйлестірушілері және орындаушылары болып табылады:. ХХ ғасырдың 20-50 жылдарындағы Орта Азия республикаларының аумағындағы қазақтар арасындағы саяси құғын-сүргін;. Көрнекті мемлекет қайраткері Жұмабай Шаяхметовтың өмірі мен қызметінің белгісіз беттері МҚ;. Алтынордалық Ақтөбе Лаэти қалашығын қалпына келтіру: деректанулық және тарихнамалық аспектілер МҚ;. Соғыстан кейінгі он жылдықтағы Қазақстандағы шаруалар: әлеуметтік өзгеруі мен күнделікті өмірі МҚ;. - 1921-1922 жылдардағы Қазақстандағы жаппай ашаршылық және оның салдарлары МҚ;. Кеңестік Қазақстан: әлеуметтік және этникалық қақтығыстар тарихының тағылымы МҚ;. Сейтқали Меңдешев: өмірі, қызметі және тарихи мұрасы МҚ;. Ежелгі дәуірден бүгінгі күнге дейінгі Қазақстан тарихы академиялық басылымын жеті томдық етіп әзірлеу БНҚ;. Қазақстанның қазіргі заманғы тарих ғылымын қалыптастырудың ғылыми негізделген тұжырымдамасын әзірлеу БНҚ;. 1937-1941 жылдары Қазақ КСР аумағында поляктар мен поляк азаматтарына қатысты қуғын-сүргін халықаралық жобасы. Баспа қызметі. Сонымен қатар, бөлім қызметкерлерінің ғылыми зерттеулерінің нәтижелері алыс жақын шетелдердің ғылыми басылымдарында, БҒССБК және басқа да ғылыми басылымдарда көрініс тапты. Қалыбекова, Д. Қасымованың Венгрияның рейтингтік ғылыми журналында, Э. Кочиевтің Ресейде ғылыми мақалалары жарияланды; Отан тарихы журналында Д. Қасымованың, Б. Құдайбергенұлының Некоторые аспекты вопросов языковой политики в послевоенное время и позиция руководства Казахской ССР; М. ҚозыбаеваменА. Бекенованың Қазақ босқындары ХХ ғ. басында Батыс Сібірде: бейімделу және орналасу мәселелері зерттеу нәтижелері жарияланды. Қалыбекова мен Д. Қасымованың жетекшілігімен республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдарының екі жинағы жарық көрді: ХХ ғасырдың 20-50 жылдарындағы Орта Азия республикалары аумағындағы қазақтар арасындағы саяси қуғын-сүргін және Жұмабай Шаяхметов көрнекті мемлекет қайраткері. Қасымова мен А. Бекенованың бірлескен ХХІ ғасырдың үшінші онжылдығындағы Қазақстан тарих ғылымы дамуының жаңа серпіні аттыҚазақстан Республикасы Президенті Қ. Тоқаевтың Тәуелсіздік бәрінен қымбат мақаласын іске асыру шеңберінде өткізілген республикалық ғылыми-практикалық онлайн-конференцияматериалдарының жинағы құрастырылды. Қозыбаева, А. Капаева және А. Бекенованың бірлескен 1920 жылдардың басындағы ашаршылықтың 100 жылдығына арналған Отандық және шетелдік ғылыми әдебиеттегі 1921-1922 жылдардағы Қазақстандағы аштық тақырыбындағы дөңгелек үстел материалдарының жинағы құрастырылды. Бекенованың құрастыруымен Қазақстанның кеңестік кезеңдегі тарихы: зерттелуі және мәселелері атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы материалдарының жинағы шықты. Сондай-ақ, жобаларды іске асыру шеңберінде Академик М. Асылбековпен бірге З. Туленованың Академик М. Қозыбаев: ғалым, ірі қоғам қайраткері монографиясы жарық көрді., Науқанды заман: қазақ жеріне халықтарды депортациялау тарихы М. Қалыбекованың жеке монографиясы және М. Қалыбекованың литвалық тарихшы Б. Шеткус және Ә. Болатханмен бірлескен От Балтийского моря до степей Казахстана монографиясы жарық көрді. Бөлім қызметкерлері Институттың ғылыми өміріндегі маңызды оқиғалардың БАҚ-та жариялануын қамтамасыз етеді, баспа және электрондық бұқаралық ақпарат құралдарында сөз сөйлейді:Э. Кочиев Наурыз мейрамы және Ахыска түріктерін Қазақстанға депортациялауға арналған Abai TV арнасындағы Шанырақ. Түрік этносы бағдарламасына қатысты, Вечерний Алматыда Қазақстан тарихы. Энциклопедия үштомдығының бірінші жариялануына арналған Объективно и реалистично мақаласын жариялады. Сондай-ақ М. Калыбекованың Қазақстан 34 мың полякты бауырына басқан мақаласы, А. Болатханның2021 ж. 26 қыркүйекте Айкын газетіндежәне27. Вечерний Алматыда 31 мамыр Саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күніне арналған Репрессированы, но не забыты мақалаларыжәне М. Қалыбекованың26. сайтында Новости, интервью, аналитика бойынша Немцы Казахстана және т. жарық көрді. Осылайша, тек 2021 жылы бөлім қызметкерлерімен жарияланғаны 52. Оның ішінде БҒССҚК 5, басқа ғылыми басылымдарда 2, шетелдік рейтингтік журналдарда 3, конференция жинағының материалдарында-20, қызметкерлердің редакциясымен құжаттар жинағы 5, БАҚ 19. Ғылыми іс-шараларда сөз сөйлеу 33, оның ішінде халықаралық конференцияларда 11, республикалық конференцияларда 15, форумдар, дөңгелек үстелдер 7; әдістемелік семинарларда 14; біліктілікті арттырубойынша 5. Ғылыми-ұйымдастыру және әдістемелік жұмыс. 2021 жылдың басынан бері 40 меморандумға қол қойылды, атап айтқанда: Питтсбург университетімен; Университет Collegium Civitas; Астана халықаралық университеті; Шоқан Уәлиханов атындағы Жеке мектеп; SHON қоры; С. Айни атындағы Тәжік мемлекеттік педагогикалық университеті; Бәйтерек ҚБ Душанбе қаласындағы қазақ диаспорасы; Staffordshire University; ҚР Ұлттық академиялық кітапханасы; Жамбыл облысының мемлекеттік мұрағаты КММ; Атырау облысының тарихи-мәдени мұрасын зерттеу орталығы КММ; Шоқан Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті КЕАҚ; НАО Торайгыров университет; Шет тілдер және іскерлік карьера университеті жанындағы Күлтегін ғылыми-зерттеу институты; Өзбекстан Республикасы Ғылым Академиясының Қарақалпақ гуманитарлық ғылымдар ғылыми-зерттеу институты; РММ ҚР Ұлттық академиялық кітапханасы, Нұрсұлтан, Керуен Сарай мұсылман діни бірлестігі жергілікті мұсылман ұйымы, РФ, Орынбор; Қызылжар аудандық мәдениет, тілдерді дамыту, спорт және дене шынықтыру бөлімі КММ СҚО, СҚО, Қызылжар ауданы, с. Бесколь; БҰ Ұлт тағдыры Кызылжар ҚР, Петропавл; Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту және мұрағат ісі басқармасының Солтүстік Қазақстан облыстық мұражай бірлестігі КМҚК, Петропавл; РФ Горно-Алтай мемлекеттік университеті, Горно-Алтайск; РФ Алтай мемлекеттік университеті, Барнаул, Алтай өлкесі; РФ Ресей Ғылым Академиясының Санкт-Петербург тарих институты федералдық мемлекеттік бюджеттік ғылым мекемесі, Санкт-Петербург; ҚР Жеке құрам бойынша Павлодар қалалық мұрағаты КММ, Павлодар; Мәдениет басқармасының Екібастұз қаласының мемлекеттік мұрағаты КММ, Павлодар облысының тілдерді дамыту және мұрағат ісі жөніндегі мемлекеттік мекемесі, Екібастұз; РФ Ресей Ғылым Академиясының Шығыстану институты Федералдық мемлекеттік бюджеттік мекемесі, Мәскеу; Семей қаласының облыстық тарихи-өлкетану мұражайы; ҚР Alikhan Bokeikhan University білім мекемесі, Семей; ҚР Павлодар педагогикалық университеті, Павлодар. Сондай-ақ институттың даму стратегиясына сәйкес бағдарламалардың бірлескен жобаларын іске асыру үшін әлеуетті перспективалы болып саналатын шет елдер мен республиканың жетекші ғылыми институттарымен және университеттерімен ынтымақтастық орнату бойынша келіссөздер жүргізілуде. Олардың ішінде:. Польша Ғылым Академиясының Тарих және этнология институты;. Герат университеті Herat University;. Cambrıdge Seminars College;. Тартууниверситеті, Эстония;. Тюбингенуниверситеті, Германия;. Моңғолия Ғылым Академиясының Тарих және археология институты;. ЧехРеспубликасыҒылымАкадемиясыныңТарихинститутыInstitute of History of the Czech Academy of Sciences);. Шығармашылықөнержәнеинженериямектебі, Ұлыбритания. Соныменқатар, бөлімқызметкерлерібірлескенхалықаралықжобаларменіс-шаралардыұйымдастырудыжетілдіружәнеүйлестіружұмыстарынжалғастыруда. Осығанбайланыстығылыми-зерттеужәнеталдаужұмыстарыжүргізілді, бұлхалықаралықзерттеужобаларыналумүмкіндігіүшінміндеттішартболыптабылады. Осы мақсатта https: www. com платформасы қолданылды. Іріктеу нәтижелері институт қызметкерлеріне ұсынылып, мүмкіндіктері талқыланды. Сондай-ақ, 2021 жылы 9 халықаралық теориялық-әдіснамалық семинар өткізіліп, спикерлер ретінде сөз сөйлегендер:. 08. ЖасминДалл’Анола, тақырыбы: The impact of globalisation on national identities in post-Soviet societies;. 2) 24. Никколо Пьянчола, тақырыбы: Великий голод в Казахстане: контекстуализация, сравнение, концептуализация;. 3) 29. ЯнКэмпбелл, тақырыбы: A colonial parting of ways: Knowledge production, Kazakh intellectuals, and the settlement of the steppe;. 4) 27. ДаниэлаРосс, тақырыбы: The evolution of Amangeldi Imanov and the creation of a foundation myth for the Kazakh Soviet Socialist Republic;. 5) 31. БеатрисПенати, тақырыбы: Беженцы из голодающего Казахстана;. 6) 29. ЧарльзДэвидШоу, тақырыбы: Проблема призыва и дезертирства в среднеазиатской деревне: свидетельства из Киргизстана и Таджикистана;. 7) 28. ЛитвыКристинаБуринскайте, тақырыбы: Опыт Литовской Республики в вопросах реабилитации жертв советской эпохи;. 8) 29. Ежи Рогозинский, тақырыбы: Пионеры в степи? Казахские поляки как элемент советского модернизационного проекта;. 9) 30. XavierHallez, тақырыбы: Makingpoliticalrebellion primitive : the 1916 rebellionintheKazakhsteppeinlong-termperspective. Осылайша, институттыңхалықаралықғылымибайланыстарыкөптегенжылдарбойыдамыпкеледі. Бүгінгітаңдатарихи бағыттағыреспубликалықмаңызыбарҒЗИ-мен, архивтермен, мұражайлармен, ЖОО-мен, қоғамдықұйымдармен, кітапханалармен, сондай-ақпосткеңестікаймақжәнеЕуропаелдерімен 200-денастамшартқа қолқойылды. Шетелдік жетекші ғылыми орталықтарымен бірлескен зерттеулер және ынтымақтастықтың басқа да алуантүрлінысандары жалпы Қазақстан тарихын түбегейлі объективті зерделеуді қамтамасыз етуге бағытталған. Жұмыс уақыты: 09:00-18. 00; сенбі және жексенбі күндері демалыс. Қабылдау бөлмесінің телефоны: 8 61 67 19, факс: 8 272-69-72. 050010 Қазақстан РеспубликасыАлматы қ., Шевченко көш
