Мимивирус — Қазақстан Энциклопедиясы
"Мимивирус — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0"
TITLE: Мимивирус — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0
META: "Мимивирус — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0"
TOTAL WORDS: 645
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Мимивирус — тегі вирус, өзінде жалғыз белгілі Биологиялық түрі|түрі Acanthamoeba polyphaga mimivirus. APMV жағдайында жай ғана мимивирус деп аталады. Бұл вирустың табиғаты жайында мәліметтар аз болғандықтан, ғалымдардың қызығушылығын тудырды. Мимивирустың алғашқы зерттеушілерінің бірі ол вирустар түйінінің бір бөлшегі деген тұжырымға келген. Сонымен қатар, мимивирустың жаңа өмір әкеле алатындығы белгілі, алайда, ол вирустардың да бактериялардың да әлеміне жатпайды. «Мимивирус» атауы вирусқа «микроб атын жамылғыш» осы атаудан негіз алып берілген. Бұлай аталу себебі, бірнеше жылдар бойына бұл вирусты микроағза деп ойлап келген микроағза. Вирус деп есептемеген себебі, өлшемі өте үлкен болған, ақуыз жіпшелері болған, әрі олар өздігінен Грам әдісі бойынша боялу қабілетіне ие болған. APMV ең алғашқы рет 1992 жылы Acanthamoeba polyphaga амебасында табылған, оның атауы да осыған ұқсас, және ол легионеллезді қоздырғыш болып есептеледі. Вирус Грам тәсілі бойынша бояу кезінде препараттан табылған, сондықтан оны бактерия ретінде есептеп Bradfordcoccus деп атаған. Атауы табылған жердің географиялық орнына тура келеді, яғни. Бактерияға жасалған сәтсіз тәжірибелерден кейін, бактерия холодильникте 10 жыл жатқан болатын. Кейінірек, бактерияны Франция қаласына жөнелтеді, осы орайда бұл микроағзаның бактерия емес, алып вирус екендігі анықталды. 2003 жылы «Science» журналында тәжірибие нәтижелерін жариялады. Мимивирус тегі ''Mimiviridae'' жатады. Бұл вирустардың басты ерекшелігі, ірі өлшемдері мен күрделі геномдардың молекулярлы сипаттамасына сай екендігі. Мимивирус ақуыздарының қатары геномның орын басуы кезінде реакцияға түседі, ақуыздар қатары бір-біріне өте ұқсас гомологенді ақуыздар вирустардың шығу тегін бірден білдіреді. Сонымен қатар, мимивирус геномы көптеген ақуыздар санын кодтап оларды эукариотты бактерияларға ұқсас етеді. Бұл гендер мимивирусқа негізгі вирустар мен паразиттердің геномдарынан берілгені белгілі. Mimiviridae тектес вирустар Халықаралық Вирустар Таксономиясының комитетімен ешбір жасаққа тіркелмеген. Мимивирустың шамамен 400-500 нм иксаэдрлы диаметрі болады. Капсид 80-120 нм ұзындықтай ақуыз жіпшелерімен қапталған. Ал ғылыми деректер бойынша вирион мысалға келтірілген, оның өлшемдері 400 ден 800 нмге барады. Мимивирустың негізгі ақуыз капсиді L425 генінің жемісі болып аталады, ол 2 доменнен құралады. Бұл ақуыз капсидтің бірліктерін құрайды, олар гомотримерлі капсомер деп аталады. Капсомерлер «түймедақ» тәрізді гексоганальді орналасады. 6 капсомер аралықтарындағы бос кеңістіктерін толықтырып тұрады. Сонымен қатар капсидтің құрамына L410 құрылымдық ақуызы да кіреді. Капсидтің бір төбесінде жұлдыз тәрідес құрылым байқалады, олардың сәулелері 5 үшбұрышты жақтарда қиылысады. Әрбір сәулесі шамамен 50 нм енінен, 40 нм қалыңдықтан, 200 нм ұзындықтан құралады. Біздің мимивирусымыз гексоганальді болғандықтан оның жұлдыз тәріздес құрылымы ақуыздардан құралады, және ол капсид ақуызының құрылымына ұқсамайды. Мимивирустың сыртқы қабаты байқалмайды, сондықтан ол зарядталған жасушаны экзоцитоз жолымен тастап кетпейді. Мимивирустың құрылымындағы негізгі ерекшеліктері оның бактерияға да, вирусқа да ұқсайтындығы. Мысалы, мимивирустың капсид қабатынан кейін 2 тығызэлектрлі қабаттары орналасқан, оалр жасушалық мембрананы құрайды. Мембрананың астында қалыңдығы 7 нмге жететін ақуыз қабықшасы орналасқан. Ақуыз қабықшасының ішінде екіқатарлы вирустың ДНКсы орналасқан. Осы аталып кеткен элементтердің барлығы да нуклеокапсидті құрайды. Нуклеокапсидтің қабырғалары капсид қабырғаларынан 30 нмге ғана кем. Құрылымдық ақуыздардан басқа вириондарда басқа да қызмет ететән функционалды топтар бар: Ең алғашқы мимивирусты таратушы егесі амебасы болып табылады. Тек қана және қоздырушылары болып табылады. Мимивирус 24 сағаттық литикалық өмірлік циклдан құралады. Ал оның жалпы өмір сүру мүмкіндігі эклипс фазада 4-5 сағат екендігі анықталды. Өмірлік циклдің барлық кезеңі жасушаның цитоплазмасында өтеді. Амебаның қозуы қысқаша мына сценарий бойынша жүзеге асырылады: Мимивирус адамдарда пневмония тудыруы мүмкін деген гипотеза бар. Біріншіден, мимивирус адамдардың макрофагасын жұқтыра алады, олар фагацитоз кезінде жасушаларға еніп ол жерде реплицияға ұшырайды. Екіншіден, пневмониямен ауру науқастарды зерттеу барысында мимивирусқа қарсы тұра алатын антиденешіктер бар екендігі анықталған. Алайда мимивирус өте күшті иммуногендерден құралады. Сонымен, науқастардың қанынан бір ретте болсын мимивирус денешіктері байқалған жоқ. 2012 жылы өткізілген тәжірибие бойынша 109 науқастың ешбірінде мимивирус байқалмаса оның тек 3 еуінде ғана мимивирусқа қарсы тұра алатын антиденешіктері болған. Мимивирусты ашқан ғылыми топ мимивирусқа ұқсайтын бірнеше мамавирустарды анықтады. Оларды зерттеу барысында мамавирустарға да басқа вирустардың вириондары жинақталатыны анықталды. Оларды басқаша Спутник деп атайды. Спутник, жинақталған деректерге қарайтын болсақ, өздігінен амебаларды жұқтыра алмайды, алайда, мамавирустар немесе мимивирустрамен бірігіп тез арада жұқтыруды жүргіщдіреді. Спутниктің ғылыми атауы вирофаг. Вирофагпен бактериофагтың құрылымдары бір біріне өте ұқсас. Сонымен қатар, вирофагтың болуы мимивирустың көбеюін барынша қысқартады. Бүгінгі күндері екінші мимивирус вирофагы штамма CL анықталды. } }}} | Бұл үлгі мақалаларды автоматты түрде қосады
