Әбу Юсуф — Қазақстан Энциклопедиясы
"Әбу Юсуф — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0"
TITLE: Әбу Юсуф — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0
META: "Әбу Юсуф — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0"
TOTAL WORDS: 331
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Әбу Жүсіп Әбу Жүсіп Жақып бин Ибрагим әл-Күфи әл-Ансари — мұсылмандық құқықтың білгірі, діндар ғалым. 13 жасынан шариғат заңдарын оқып үйренген. аралығында мұсылмандық-құқықтық мектептің негізін салушылардың бірі, көрнекті факих Әбу Ханифаның шәкірті әрі көмекшісі болған. Әбу Жүсіп Бағдат қазиы қызметіне тағайындалған. Кейін оны халиф Харун әр-Рашид жоғарғы мәртебелі қази қызметіне көтерді. Әбу Жүсіп өмір бойы үш міндетті: мұжтахид, факих және қази қызметін қатар атқарған. Ұстазы Әбу Ханифа негізін қалаған мазһаб өкілі ретінде соттар төрелік құрып, үкім кесер кезде ұстануға тиіс адамгершілік-имандық қағидаларды уағыздады. Құқықтанушы ғалым “Китаб әл-харадж” атты еңбегінде сот төрелігінің әділ болуын бақылау мемл-тің міндеті екенін жазды: “Істі дұрыс қарамағандықтан, түрмеге қамалғандар саны соншалықты көбейіп кетті — адамды абақтыға тығуды біледі, ал оның ісін қарап, ақ-қарасын тексерумен шаруасы жоқ. Сен өзіңнің уәзірлеріңе қамаудағылардың ісін күн сайын талқылап отыруды тапсыр: кімде-кім дене жазасына кесілсе, жазасын алсын да босатылсын, ал ешқандай теріс қылық істемегендер текке қамалып, жазықсыз жапа шекпесін” деді. Әсіресе, ол қазилардың әділеттілікке сүйенуге — мұсылмандар арасындағы даудамайды шешу кезінде парасатқа жүгінуге, бұра тартпауға тиістігін уағыздады. Әбу Жүсіптің кейбір ой-пікірлері осы заманғы сот этикасының нормаларына пара-пар келеді. Мысалы, ол қазидың ақыл-есі кемісе, сезім мүшелері нашарласа, әдепсіз, ынсапсыз мінез байқатса, тура жолдан тайып, пара алса, істі әділ шешпесе, кәсіби білігін жетілдірмей, шалағайлыққа ұрынса, қызметінен кетуге, орнынан алынуға тиіс деген шарт қойған. Энциклопедиялық анықтамалық. ” ЖШС, 2010 ISBN 9965-26-322-1 Ибн әл-Надим Әбу Юсуфтың мынадай кітаптары болған дейді «Әбу Ханифаның өміртарихы, фиқһы» Имам Мұхаммед Әбу Заһра. «әл-Фикр әл-Араби» баспасы. Китаб әл-солат 2. Китаб әл-закат 3. Китаб әл-сиям 4. Китаб әл-Фараид 5. Китаб әл-буйуғ 6. Китаб әл-Худуд 7. Китаб әл-Уикәлә 8. Китаб әл-уасая 9. Китаб әлсайд уә әл забайих 10. Китаб әл-ғадаб уә әл-истибра 11. Китаб ихтиләфул амсар 12. Китаб әл-радду ъала Малик ибн Анас 13. Рисәлә фил хараж илә әл-Рашид 14. Китаб әл-жауамиғ. Бұл кітапты Яхя ибн Халидке арнап жазады. Кітап қырық томнан құралған. Қазы Бишр бин әл-Уәлидтің риуаяты бойынша Әбу Юсуфтың 36 томнан тұратын қолжазбалары болған. Бұдан басқа «Китаб әл-Әсәр», «Ихтиләфу ибн Әбу Ләйлә уә әл-радду ъәлә сәйр әл-Аузағи», «Китаб әл-Хараж»
