ҚР Конституциясы – Алматы сән және қызмет көрсету саласы колледжі
"ҚР Конституциясы – Алматы сән және қызмет көрсету саласы колледжі"|"https://akmid.kz/constitution-of-rk"
TITLE: ҚР Конституциясы – Алматы сән және қызмет көрсету саласы колледжі
URL: https://akmid.kz/constitution-of-rk
META: "ҚР Конституциясы – Алматы сән және қызмет көрсету саласы колледжі"|"https://akmid.kz/constitution-of-rk"
TOTAL WORDS: 4403
TEXT: Қазақстан Республикасының Конституциясы. Конституция 1995 жылы 30 тамызда республикалық референдумда қабылданды.. Мәтін АқпаратӨзгерістер тарихы Сілтемелер Көшіру Б iз, ортақ тарихи тағдыр б iр iкт iрген. Қазақстан халқы, байырғы қазақ жер iнде. мемлекетт iл iк құра отырып,. өз iм iзд i ерк iнд iк, теңд iк және татулық. мұраттарына бер iлген бейб iтш iл азаматтық. қоғам деп ұғына отырып,. дүниежүз iл iк қоғамдастықта лайықты орын. алуды тілей отырып,. қазіргі және болашақ ұрпақтар алдындағы. жоғары жауапкершілігімізді сезіне отырып,. өзіміздің егемендік құқығымызды негізге. ала отырып. осы Конституцияны қабылдаймыз.. I-бөлім. Жалпы ережелер. II-бөлім. Адам және азамат. III-бөлім. Президент. IV-бөлім. Парламент. V-бөлім. Үкімет. VI-бөлім. Конституциялық кеңес. VII-бөлім. Соттар және сот төрелігі. VIII-бөлім. Жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару. IX-бөлім. Қорытынды және өтпелі ережелер. I бөлім. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР. 1-бап. Ескерту. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2001. 21 N 18/2 қаулысын қараңыз. Нұр-Сұлтан қаласының шегінде конституциялық заңға сәйкес қаржы саласында ерекше құқықтық режим белгіленуі мүмкін. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2003. 23 N 4 қаулысын қараңыз. 2-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 23. 2019 № 238-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.. 3-бап. Халық пен мемлекет атынан билік жүргізуге Республика Президентінің, сондай-ақ өзінің конституциялық өкілеттігі шегінде Парламенттің құқығы бар. Республика Үкіметі мен өзге де мемлекеттік органдар мемлекет атынан оларға берілген өкілеттіктері шегінде ғана билік жүргізеді. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2001. 12 N 1/2 қаулысын қараңыз. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2000. 05 N 6 қаулыларын қараңыз. 4-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2000. 07 N 4/2 қаулысын қараңыз. 5-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999. 23 N 4 қаулыларын қараңыз.. 7-бап. 8-бап. Қазақстан Республикасы халықаралық құқықтың принциптері мен нормаларын құрметтейді, мемлекеттер арасында ынтымақтастық пен тату көршілік қарым-қатынас жасау, олардың теңдігі мен бір-бірінің ішкі істеріне араласпау, халықаралық дауларды бейбіт жолмен шешу саясатын жүргізеді, қарулы күшті бірінші болып қолданудан бас тартады. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2001. 12 N 1/2 қаулысын қараңыз.. 9-бап. Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздері – Туы, Елтаңбасы және Гимні бар. Олардың сипаттамасы және ресми пайдаланылу тәртібі конституциялық заңмен белгіленеді. 9-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.. II бөлім. АДАМ ЖӘНЕ АЗАМАТ. 10-бап. Ескерту. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2003. 01 N 12 қаулысын қараңыз. 10-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2003. 18 N 4 қаулыларын қараңыз. ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999. 15 N 1 қаулыларын қараңыз. ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999. 29 N 7/2 қаулыларын қараңыз. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2003. 30 N 10 қаулысын қараңыз. 15-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2003. 31 N 13 қаулысын қараңыз. 16-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. ҚР Конститутциялық Кеңесінің 2009. 20 N 5 Нормативтік қаулысын қараңыз. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2000. 05 N 13/2 қаулысын қараңыз. ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999. 10 N 2/2 қаулысын қараңыз. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2000. 28 N 5 қаулыларын қараңыз. ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999. 12 N 3/2 қаулысын қараңыз.. 29-бап. 30-бап. 31-бап. 32-бап. Қазақстан Республикасының азаматтары бейбіт әрі қарусыз жиналуға, жиналыстар, митингілер мен демонстрациялар, шерулер өткізуге және тосқауылдарға тұруға хақылы. Бұл құқықты пайдалану мемлекеттік қауіпсіздік, қоғамдық тәртіп, денсаулық сақтау, басқа адамдардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау мүдделері үшін заңмен шектелуі мүмкін. 33-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 1998. 07 N 284 Заңымен. 34-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.. 35-бап. Заңды түрде белгіленген салықтарды, алымдарды және өзге де міндетті төлемдерді төлеу әркімнің борышы әрі міндеті болып табылады.. 36-бап. 37-бап. Қазақстан Республикасының азаматтары тарихи және мәдени мұралардың сақталуына қамқорлық жасауға, тарих пен мәдениет ескерткіштерін қорғауға міндетті.. 38-бап. Қазақстан Республикасының азаматтары табиғатты сақтауға және табиғат байлықтарына ұқыпты қарауға міндетті. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2007. 28 N 5 қаулысын қараңыз. 39-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.. III бөлім. ПРЕЗИДЕНТ. 40-бап. 41-бап. 3-1. Президенттің кезектен тыс сайлауы Республика Президентінің шешімімен тағайындалады және конституциялық заңда белгіленген тәртіп пен мерзімде өткізіледі. ҚР Конституциялық Кеңесінің 1998. 19 N 5 қаулыларын қараңыз. 41-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 1998. 07 N 284; ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі), 2011. 02 N 403-IV (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.. 42-бап. Бұл шектеу Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президентіне қолданылмайды. 42-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 1998. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.. 43-бап. 44-бап. Қазақстан Республикасының Президенті:. 1) Қазақстан халқына елдегі жағдай мен Республиканың ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттары туралы жыл сайын жолдау арнайды;. 2) Республика Парламентіне және оның Палатасына кезекті және кезектен тыс сайлау тағайындайды; Парламенттің бірінші сессиясын шақырады және оның депутаттарының Қазақстан халқына беретін антын қабылдайды; Парламенттің кезектен тыс сессиясын шақырады; Парламент Сенаты ұсынған заңға бір ай ішінде қол қояды, заңды халыққа жария етеді не заңды немесе оның жекелеген баптарын қайтадан талқылап, дауысқа салу үшін қайтарады;. 3) Парламент Мәжілісінде өкілдігі бар саяси партиялар фракцияларымен консультациялардан кейін келісім беру үшін Мәжілістің қарауына Республика Премьер-Министрінің кандидатурасын енгізеді; Парламент Мәжілісінің келісімімен Республиканың Премьер-Министрін қызметке тағайындайды; Республиканың Премьер-Министрін қызметтен босатады; Премьер-Министрдің ұсынуымен Үкіметтің құрылымын айқындайды; Парламент Мәжілісімен консультациялардан кейін премьерминистр енгізген ұсынумен Үкімет мүшелерін қызметке тағайындайды; сыртқы істер, қорғаныс, ішкі істер министрлерін қызметке дербес тағайындайды; Үкімет мүшелерін қызметтен босатады; Үкімет мүшелерінің антын қабылдайды; ерекше маңызды мәселелер бойынша қажеттігіне қарай Үкімет отырыстарына төрағалық етеді; облыстар, республикалық маңызы бар қалалар мен астана әкімдері актілерінің күшін жояды не қолданылуын толық немесе ішінара тоқтата тұрады;. 4) Парламент Сенатының келісімімен Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасын, Бас Прокурорын және Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Төрағасын қызметке тағайындайды; оларды қызметтен босатады;. 5) Республика Президентіне тікелей бағынатын және есеп беретін мемлекеттік органдарды құрады, таратады және қайта құрады, олардың басшыларын қызметке тағайындайды және қызметтен босатады;. 6) Республика дипломатиялық өкілдіктерінің басшыларын тағайындайды және кері шақырып алады;. 7) Орталық сайлау комиссиясының Төрағасын және екі мүшесін, Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің Төрағасын және екі мүшесін бес жыл мерзімге қызметке тағайындайды;. 8) алып тасталды – ҚР 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;. 9) алып тасталды – ҚР 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;. 10) республикалық референдум өткізу жөнінде шешім қабылдайды;. 10-1) адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қорғау, мемлекеттің ұлттық қауіпсіздігін, егемендігі мен тұтастығын қамтамасыз ету мүддесінде, күшіне енген заңды немесе өзге де құқықтық актіні Республика Конституциясына сәйкестігіне қарау туралы, Қазақстан Республикасы Конституциясының 91-бабының 3-тармағында көзделген жағдайда қорытынды беру туралы Конституциялық Кеңеске өтініш жолдайды;. 11) келіссөздер жүргізеді және Республиканың халықаралық шарттарына қол қояды; бекіту грамоталарына қол қояды; өзінің жанында тіркелген шет мемлекеттердің дипломатиялық және өзге де өкілдерінің сенім грамоталары мен кері шақырып алу грамоталарын қабылдайды;. 12) Республика Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас Қолбасшысы болып табылады, Қарулы Күштердің жоғары қолбасшылығын тағайындайды және ауыстырып отырады;. 13) Республиканың мемлекеттік наградаларымен марапаттайды, құрметті, жоғары әскери және өзге атақтарды, сыныптық шендерді, дипломатиялық дәрежелерді, біліктілік сыныптарын береді;. 14) Республиканың азаматтығы, саяси баспана беру мәселелерін шешеді;. 15) азаматтарға кешірім жасауды жүзеге асырады;. 16) Республиканың демократиялық институттарына, оның тәуелсіздігі мен аумақтық тұтастығына, саяси тұрақтылығына, азаматтарының қауіпсіздігіне елеулі және тікелей қатер төнген, мемлекеттің конституциялық органдарының қалыпты жұмыс істеуі бұзылған ретте, премьерминистрмен және Республика Парламенті Палаталарының Төрағаларымен ресми консультациялардан кейін Республика Парламентіне дереу хабарлай отырып, Қазақстанның бүкіл аумағында және оның жекелеген жерлерінде төтенше жағдай енгізуді, Республиканың Қарулы Күштерін қолдануды қоса алғанда, аталған жағдаяттар талап ететін шараларды қолданады;. 17) Республикаға қарсы агрессия жасалған не оның қауіпсіздігіне сырттан тікелей қатер төнген ретте Республиканың бүкіл аумағында немесе оның жекелеген жерлерінде әскери жағдай енгізеді, ішінара немесе жалпы мобилизация жариялап, бұл туралы Республика Парламентіне дереу хабарлайды;. 18) өзіне бағынысты Мемлекеттік күзет қызметін жасақтайды;. 19) Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Хатшысын қызметке тағайындайды және қызметтен босатады, оның мәртебесі мен өкілеттігін анықтайды; Республика Президентінің Әкімшілігін құрады;. 20) Қауіпсіздік Кеңесін және өзге де консультативтік-кеңесші органдарды, сондай-ақ Қазақстан халқы Ассамблеясы мен Жоғары Сот Кеңесін құрады;. 21) Республиканың Конституциясы мен заңдарына сәйкес басқа да өкілеттіктерді жүзеге асырады. ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999. 18 N 3қаулыларын қараңыз. 44-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 1998. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2000. 26 N 5 Нормативтік қаулысын қараңыз. 45-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 46-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 47-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 48-бап жаңа редакцияда – ҚР 1998. 07 N 284 Заңымен.. IV бөлім. ПАРЛАМЕНТ. 49-бап. Ескерту. ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999. 14 N 13/2 қаулысын қараңыз. 49-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 1998. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен. ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999. 12 N 1 қаулыларын қараңыз. 50-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 1998. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен. ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999. 11 N 1 қаулыларын қараңыз. 51-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 1998. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.. 52-бап. Парламент депутаты:. 1) ол Қазақстаннан тысқары жерге тұрақты тұруға кеткен;. 2) оған қатысты соттың айыптау үкімі заңды күшіне енген;. 3) Қазақстан Республикасының азаматтығын жоғалтқан кезде өз мандатынан айырылады.. Парламент Мәжілісінің депутаты:. 1) депутат конституциялық заңға сәйкес өзін сайлаған саяси партиядан шыққан немесе шығарылған;. 2) конституциялық заңға сәйкес депутатты сайлаған саяси партия қызметін тоқтатқан кезде өз мандатынан айырылады.. Парламент Сенатының тағайындалған депутаттарының өкілеттігі Республика Президентінің шешімі бойынша мерзімінен бұрын тоқтатылуы мүмкін.. Парламент және Парламент Мәжілісі депутаттарының өкілеттігі тиісінше Парламент немесе Парламент Мәжілісі таратылған жағдайларда тоқтатылады. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2001. 2004 № 9 қаулыларын қараңыз. 52-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 1998. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.. 53-бап. Палаталардың бірлескен отырысында Парламент:. 1) Қазақстан Республикасы Президентінің ұсынысы бойынша Конституцияға өзгерістер мен толықтырулар енгізеді;. 2) Үкімет пен Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің республикалық бюджеттің атқарылуы туралы есептерін бекітеді. Үкіметтің республикалық бюджеттің атқарылуы туралы есебін Парламенттің бекітпеуі Парламенттің Үкіметке сенімсіздік білдіргенін көрсетеді;. 3) алып тасталды – ҚР 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;. 4) соғыс және бітім мәселелерін шешеді;. 5) Республика Президентінің ұсынысы бойынша бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтау жөніндегі халықаралық міндеттемелерді орындау үшін Республиканың Қарулы Күштерін пайдалану туралы шешім қабылдайды;. 6) Конституциялық Кеңестің Республикадағы конституциялық заңдылықтың жай-күйі туралы жыл сайынғы жолдауын тыңдайды;. 7) палаталардың бірлескен комиссияларын құрады, олардың төрағаларын сайлайды және қызметтен босатады, комиссиялардың қызметі туралы есептерді тыңдайды;. 8) Парламентке Конституция жүктеген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2008. 26 N 5 Нормативтік қаулысын қараңыз. 53-бап жаңа редакцияда – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен; өзгеріс енгізілді – ҚР 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.. 54-бап. 1) республикалық бюджетті бекітеді, оған өзгерістер мен толықтырулар енгізеді;. 2) мемлекеттік салықтар мен алымдарды белгілейді және оларды алып тастайды;. 3) Қазақстанның әкімшілік-аумақтық құрылысы мәселелерін шешу тәртібін белгілейді;. 4) мемлекеттік наградаларды тағайындайды, Республиканың құрметті, әскери және өзге де атақтарын, сыныптық шендерін, дипломатиялық дәрежелерін белгілейді, Республиканың мемлекеттік рәміздерін айқындайды;. 5) мемлекеттік заемдар мен Республиканың экономикалық және өзге де көмек көрсетуі туралы мәселелерді шешеді;. 6) рақымшылық жасау мәселелерін шешеді;. 7) Республиканың халықаралық шарттарын ратификациялайды және олардың күшін жояды.. 1) республикалық бюджеттің атқарылуы туралы есептерді талқылайды;. 2) Республика Президентінің қарсылығын туғызған заңдар немесе заңның баптары бойынша қарсылықтар жіберілген күннен бастап бір ай мерзім ішінде қайталап талқылау мен дауысқа салуды өткізеді. Бұл мерзімнің сақталмауы Президент қарсылықтарының қабылданғанын білдіреді. Егер Мәжіліс пен Сенат әр Палата депутаттарының жалпы санының үштен екі көпшілік даусымен бұрын қабылданған шешімді растайтын болса, Президент бір ай ішінде заңға қол қояды. Егер Президенттің қарсылығын ең болмаса палаталардың бірі еңсермесе, заң қабылданбайды немесе Президент ұсынған редакцияда қабылданды деп есептеледі. Парламент қабылдаған конституциялық заңдарға Мемлекет басшысының қарсылығы осы тармақшада көзделген тәртіппен қаралады. Бұл ретте Парламент Президенттің конституциялық заңдарға қарсылығын әр Палата депутаттарының жалпы санының кемінде төрттен үшінің даусымен еңсереді;. 3) республикалық референдум тағайындау туралы бастама көтереді. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2008. 15 N 8 Нормативтік қаулысын қараңыз. 54-бап жаңа редакцияда – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.. 55-бап. Сенаттың ерекше қарауына мыналар жатады:. 1) Қазақстан Республикасы Президентінің ұсынуымен Республиканың Жоғарғы Сотының Төрағасын және Жоғарғы Сотының судьяларын сайлау және қызметтен босату, олардың анттарын қабылдау;. 1-1) Қазақстан Республикасы Президентінің ұсынуымен Қазақстан Республикасындағы Адам құқықтары жөніндегі уәкілді бес жыл мерзімге қызметке сайлау және оны қызметінен босату;. 2) Республика Президентінің Республика Ұлттық Банкінің Төрағасын, Бас прокурорын және Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Төрағасын тағайындауына келісім беру;. 3) Республиканың Бас Прокурорын, Жоғарғы Сотының Төрағасы мен судьяларын оларға ешкімнің тиіспеуі жөніндегі құқығынан айыру;. 4) Алып тасталды – ҚР 21. 2007 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.. 5) Мәжілістің өкілеттіктері мерзімінен бұрын тоқтатылуына байланысты, ол уақытша болмаған кезеңде Республика Парламентінің конституциялық заңдар мен заңдар қабылдау жөніндегі функцияларын орындау;. 6) Конституциямен Парламент Сенатына жүктелген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыру. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2000. 05 N 11/2 қаулысын қараңыз. 55-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.. 56-бап. 1) Парламентке енгізілген конституциялық заңдар мен заңдардың жобаларын қарауға қабылдау және осы жобаларды қарау;. 2) Палата депутаттарының жалпы санының көпшілік даусымен Республика Президентіне Республика Премьер-Министрін тағайындауға келісім беру;. 3) Республика Президентінің кезекті сайлауын хабарлау;. 4) Конституциямен Парламент Мәжілісіне жүктелген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыру. 56-бап жаңа редакцияда – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.. 57-бап. Парламенттің әр Палатасы дербес, басқа Палатаның қатысуынсыз:. 1) Конституциялық Кеңестің екі мүшесін қызметке тағайындайды; Орталық сайлау комиссиясының екі мүшесін, Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің үш мүшесін бес жыл мерзімге қызметке тағайындайды;. 2) Конституцияның 47-бабының 1-тармағында көзделген ретте Парламент құратын комиссия мүшелерінің тең жартысына өкілеттік береді;. 3) Палаталардың бірлескен комиссиялары мүшелерінің тең жартысын сайлайды;. 4) Палаталар депутаттарының өкілеттігін тоқтатады, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының ұсынуымен оларға ешкімнің тиіспеуі жөніндегі құқығынан Палаталардың депутаттарын айыру мәселелерін шешеді;. 5) өз құзыретіндегі мәселелер бойынша парламенттік тыңдаулар өткізеді;. 6) Палата депутаттары жалпы санының кемінде үштен бірінің бастамасы бойынша Республика Үкіметі мүшелерінің өз қызметі мәселелері жөніндегі есептерін тыңдауға хақылы. Есепті тыңдау қорытындылары бойынша Үкімет мүшесі Республика заңдарын орындамаған жағдайда Палата депутаттары жалпы санының кемінде үштен екі көпшілік даусымен оны қызметінен босату туралы Республика Президентіне өтініш жасауға хақылы. Мұндай жағдайда Республика Президенті Үкімет мүшесін қызметінен босатады;. 7) Палаталардың үйлестіруші және жұмыс органдарын құрады;. 8) өз қызметінің регламентін, Палатаның ұйымдастыру және ішкі тәртібіне байланысты мәселелер бойынша өзге де шешімдер қабылдайды. 57-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 1998. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.. 58-бап. 1) Палаталардың отырыстарын шақырып, оларға төрағалық етеді;. 2) Палаталардың қарауына енгізілетін мәселелерді әзірлеуге жалпы басшылық жасайды;. 3) Палаталар төрағаларының орынбасарлары қызметіне сайлау үшін Палаталарға кандидатуралар ұсынады;. 4) Палаталар қызметінде регламенттің сақталуын қамтамасыз етеді;. 5) Палаталардың үйлестіру органдарының қызметіне басшылық жасайды;. 6) Палаталар шығаратын актілерге қол қояды;. 7) палаталарға Конституциялық Кеңестің, Орталық сайлау комиссиясының, Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің мүшесі қызметіне тағайындау үшін кандидатуралар ұсынады;. 8) өздеріне Парламент регламенті жүктейтін басқа да міндеттерді атқарады.. 1) Парламент сессияларын ашады;. 2) Палаталардың кезекті бірлескен отырыстарын шақырады, Палаталардың кезекті және кезектен тыс бірлескен отырыстарына төрағалық етеді. 58-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999. 14 N 13/2 қаулыларын қараңыз. 59-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.. 60-бап. 61-бап. 1) жеке және заңды тұлғалардың құқық субъектілігіне, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына, жеке және заңды тұлғалардың міндеттері мен жауапкершілігіне;. 2) меншік режиміне және өзге де мүліктік құқықтарға;. 3) мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарын ұйымдастыру мен олардың қызметінің, мемлекеттік және әскери қызметтің негіздеріне;. 4) салық салуға, алымдар мен басқа да міндетті төлемдерді белгілеуге;. 5) республикалық бюджетке;. 6) сот құрылысы мен сотта іс жүргізу мәселелеріне;. 7) білім беруге, денсаулық сақтауға және әлеуметтік қамсыздандыруға;. 8) кәсіпорындар мен олардың мүлкін жекешелендіруге;. 9) айналадағы ортаны қорғауға;. 10) республиканың әкімшілік-аумақтық құрылысына;. 11) мемлекет қорғанысы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қатысты негізгі принциптер мен нормаларды белгілейтін заңдар шығаруға хақылы.. Өзге қатынастардың барлығы заңға тәуелді актілермен реттеледі. Мәжіліс депутаттары қараған және олардың жалпы санының кемінде үштен екісінің даусымен мақұлданған конституциялық заң жобасы Сенатқа беріледі, онда алпыс күннен асырылмай қаралады. Сенат депутаттарының жалпы санының кемінде үштен екісінің даусымен қабылданған жоба конституциялық заңға айналады және он күн ішінде Республика Президентіне қол қоюға ұсынылады. Конституциялық заң жобасын тұтастай қабылдамауды Мәжіліс немесе Сенат Палата депутаттары жалпы санының көпшілік даусымен жүзеге асырады.. Сенат депутаттары жалпы санының кемінде үштен екісінің даусымен конституциялық заң жобасына енгізілген өзгерістер мен толықтырулар Мәжіліске жіберіледі. Егер Мәжіліс депутаттардың кемінде үштен екісінің даусымен Сенат енгізген өзгерістермен және толықтырулармен келіссе, конституциялық заң қабылданды деп есептеледі.. Егер Мәжіліс, Сенат енгізген өзгерістер мен толықтырулар бойынша дауыс беру кезінде олармен депутаттардың кемінде үштен екісінің даусымен келіспесе, онда палаталар арасындағы келіспеушіліктер келісу рәсімдері арқылы шешіледі. ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999. 15 N 8 қаулыларын қараңыз. 61-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2000. 18 N 4 қаулыларын қараңыз. 62-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 63-бап жаңа редакцияда – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.. V бөлім. ҮК IМЕТ. 64-бап. Ескерту. 64-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.. 65-бап. 66-бап. Қазақстан Республикасының Үкіметі:. 1) мемлекетт iң әлеуметт iк-экономикалық саясатының, оның қорғаныс қаб iлет iн iң, қау iпс iзд iг iн iң, қоғамдық тәрт iпт i қамтамасыз етуд iң нег iзг i бағыттарын әз iрлейд i және олардың жүзеге асырылуын ұйымдастырады; Республика Президент iнің келісімімен мемлекеттік бағдарламаларды бекітеді, сондай-ақ олардың орындалуын қамтамасыз етеді;. 2) Парламентке республикалық бюджетті және оның атқарылуы туралы есепті ұсынады, бюджеттің атқарылуын қамтамасыз етеді;. 3) Мәжіліске заң жобаларын енгізеді және заңдардың орындалуын қамтамасыз етеді;. 4) мемлекеттік меншікті басқаруды ұйымдастырады;. 5) Республиканың сыртқы саясатын жүргізу жөнінде шаралар әзірлейді;. 6) министрліктердің, мемлекеттік комитеттердің, өзге де орталық және жергілікті атқарушы органдардың қызметіне басшылық жасайды;. 7) Республиканың министрліктері, мемлекеттік комитеттері, өзге де орталық және жергілікті атқарушы органдары актілерінің күшін толық немесе қолданылу бөлігінде жояды немесе тоқтата тұрады;. 8) алып тасталды – ҚР 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;. 9) алып тасталды – ҚР 1998. 07 N 284 Заңымен;. 9-1) Республика Президент iнің келісімімен мемлекеттік бюджет есебінен қамтылатын барлық органдар үшін қаржыландырудың және қызметкерлердің еңбегіне ақы төлеудің бірыңғай жүйесін бекітеді;. 10) өзіне Конституциямен, заңдармен және Президент актілерімен жүктелген өзге де қызметтерді орындайды. ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999. 12 N 1/2 қаулыларын қараңыз. 66-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 1998. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.. 67-бап. Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі:. 1) Үкімет қызметін ұйымдастырып, оған басшылық жасайды және оның жұмысы үшін дербес жауап береді;. 2) алып тасталды – ҚР 21. 2007 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен;. 3) Үкімет қаулыларына қол қояды;. 4) Үкімет қызметінің негізгі бағыттары жөнінде және оның аса маңызды барлық шешімдері жөнінде Президентке және Парламентке баяндап отырады;. 5) Үкімет қызметін ұйымдастыруға және басшылық жасауға байланысты басқа да қызметтерді атқарады. 67-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен. 68-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 1998. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2003. 19 N 11 қаулысын қараңыз. 70-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.. VI бөлім. КОНСТИТУЦИЯЛЫҚ КЕҢЕС. 71-бап. Конституциялық Кеңес мүшелерінің жартысы әрбір үш жыл сайын жаңартылып отырады. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2003. 16 № 3 Нормативтік қаулыларын қараңыз. 71-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.. 72-бап. 1) дау туған жағдайда Республика Президентінің, Парламент депутаттарының сайлауын өткізудің дұрыстығы және республикалық референдум өткізу туралы мәселені шешеді;. 2) Парламент қабылдаған заңдардың Республика Конституциясына сәйкестігін Президент қол қойғанға дейін қарайды;. 2-1) Парламент және оның палаталары қабылдаған қаулылардың Республика Конституциясына сәйкестігін қарайды;. 3) Республиканың халықаралық шарттарын бекіткенге дейін олардың Конституцияға сәйкестігін қарайды;. 4) Конституцияның нормаларына ресми түсіндірме береді;. 5) Конституцияның 47-бабының 1 және 2-тармақтарында көзделген реттерде қорытындылар береді. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2000. 13 N 19/2 қаулыларын қараңыз. 72-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2001. 13 N 19/2 қаулысын қараңыз. 74-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.. VII бөлім. СОТТАР ЖӘНЕ СОТ ТӨРЕЛ IГ I. 75-бап. Ескерту. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2002. 14 N 1 қаулыларын қараңыз. 75-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 1998. 07 N 284; ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен. ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999. 18 N 4 қаулыларын қараңыз.. 77-бап. 1) адамның кінәлі екендігі заңды күшіне енген сот үкімімен танылғанша ол жасалған қылмысқа кінәлі емес деп есептеледі;. 2) бір құқық бұзушылық үшін ешкімді де қайтадан қылмыстық немесе әкімшілік жауапқа тартуға болмайды;. 3) өзіне заңмен көзделген соттылығын оның келісімінсіз ешкімнің өзгертуіне болмайды;. 4) сотта әркім өз сөзін тыңдатуға құқылы;. 5) жауапкершілікті белгілейтін немесе күшейтетін, азаматтарға жаңа міндеттемелер жүктейтін немесе олардың жағдайын нашарлататын заңдардың кері күші болмайды. Егер құқық бұзушылық жасалғаннан кейін ол үшін жауапкершілік заңмен алынып тасталса немесе жеңілдетілсе, жаңа заң қолданылады;. 6) айыпталушы өзінің кінәсіздігін дәлелдеуге міндетті емес;. 7) ешкім өзіне-өзі, жұбайына (зайыбына) және заңмен белгіленген шектегі жақын туыстарына қарсы айғақ беруге міндетті емес. Діни қызметшілер өздеріне сеніп сырын ашқандарға қарсы куәгер болуға міндетті емес;. 8) адамның кінәлі екендігі жөніндегі кез келген күдік айыпталушының пайдасына қарастырылады;. 9) заңсыз тәсілмен алынған айғақтардың заңды күші болмайды. Ешкім өзінің жеке мойындауы негізінде ғана сотталуға тиіс емес;. 10) қылмыстық заңды ұқсастығына қарай қолдануға жол берілмейді. ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999. 18 N 4 қаулыларын қараңыз.. 78-бап. Соттардың Конституциямен баянды етілген адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарына нұқсан келтіретін заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілерді қолдануға хақысы жоқ. Егер сот қолданылуға тиісті заң немесе өзге де нормативтік құқықтық акт Конституциямен баянды етілген адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарына нұқсан келтіреді деп тапса, іс жүргізуді тоқтата тұруға және осы актіні конституциялық емес деп тану туралы ұсыныспен Конституциялық Кеңеске жүгінуге міндетті. ҚР Конституциялық Кеңесінің 06. 2004 N 6 қаулыларын қараңыз. 79-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.. 80-бап. Соттарды қаржыландыру, судьяларды тұрғын үймен қамтамасыз ету республикалық бюджет қаражаты есебінен жүргізіледі және ол сот төрелігін толық әрі тәуелсіз жүзеге асыру мүмкіндігін қамтамасыз етуге тиіс.. 81-бап. Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты азаматтық, қылмыстық істер, жергілікті және басқа да соттардың соттылығына жататын өзге де істер бойынша жоғары сот органы болып табылады, заңда көзделген жағдайларда өзінің соттылығына жататын сот істерін қарайды және сот практикасының мәселелер i бойынша түс iн iктемелер беріп отырады. 81-бап жаңа редакцияда- ҚР 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 82-бап жаңа редакцияда – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2000. 31 N 13 қаулыларын қараңыз. 83-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 84-бап алып тасталды – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.. VIII бөлім. ЖЕРГ IЛ IКТ I МЕМЛЕКЕТТ IК БАСҚАРУ ЖӘНЕ ӨЗ IН-ӨЗ I БАСҚАРУ. 85-бап. Жергілікті мемлекеттік басқаруды тиісті аумақтағы істің жай-күйіне жауапты жергілікті өкілді және атқарушы органдар жүзеге асырады.. 86-бап. 1) аумақты дамыту жоспарларын, экономикалық және әлеуметтік бағдарламаларын, жергілікті бюджетті және олардың атқарылуы туралы есептерді бекіту;. 2) өздерінің қарауына жатқызылған жергілікті әкімшілік-аумақтық құрылыс мәселелерін шешу;. 3) заңмен мәслихат құзыретіне жатқызылған мәселелер бойынша жергілікті атқарушы органдар басшыларының есептерін қарау;. 4) мәслихаттың тұрақты комиссияларын және өзге де жұмыс органдарын құру, олардың қызметі туралы есептерді тыңдау, мәслихат жұмысын ұйымдастыруға байланысты өзге де мәселелерді шешу;. 5) Республика заңдарына сәйкес азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз ету жөніндегі өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыру. 86-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.. 87-бап. 1) аумақты дамыту жоспарларын, экономикалық және әлеуметтік бағдарламаларын, жергілікті бюджетті әзірлеу және олардың атқарылуын қамтамасыз ету;. 2) коммуналдық меншікті басқару;. 3) жергілікті атқарушы органдардың басшыларын қызметке тағайындау және қызметтен босату, жергілікті атқарушы органдардың жұмысын ұйымдастыруға байланысты өзге де мәселелерді шешу;. 4) жергілікті мемлекеттік басқару мүддесіне сай Республика заңдарымен жергілікті атқарушы органдарға жүктелетін өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыру. 87-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 1998. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2000. 31 N 3/2 қаулысын қараңыз.. 89-бап. Жергілікті өзін-өзі басқару органдарына мемлекеттік функцияларды жүзеге асыру заңға сәйкес берілуі мүмкін. 89-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.. IX бөлім. ҚОРЫТЫНДЫ ЖӘНЕ ӨТПЕЛ I ЕРЕЖЕЛЕР. 90-бап. 91-бап. Ескерту. ҚР Конституциялық Кеңесінің 1998. 04 N 13/2 қаулысын қараңыз. 91-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 1998. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 10. 2017 № 51-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2000. 15 N 8/2 қаулысын қараңыз.. 93-бап. Конституцияның 7-бабын жүзеге асыру мақсатында Үкімет, жергілікті өкілді және атқарушы органдар, арнаулы заңға сәйкес, Қазақстан Республикасының барлық азаматтары мемлекеттік тілді еркін әрі тегін меңгеруі үшін қажетті ұйымдастырушылық, материалдық және техникалық жағдайдың бәрін жасауға міндетті. ҚР Конституциялық Кеңесінің 2005. 19 N 5 қаулысын қараңыз. 94-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 1998. 07 N 284 Заңымен.. 94-1-бап. Конституцияның 41-бабы 1-тармағының Республика Президентінің өкілеттік мерзімін белгілейтін ережесі 2005 жылғы 4 желтоқсандағы сайлауда сайланған Республика Президентінің жеті жылдық өкілеттік мерзімінің аяқталуына байланысты өткізілетін президенттік сайлау қорытындысы бойынша Республика Президенті болып сайланған адамға қолданылатын болады. 94-1-баппен толықтырылды – ҚР 2007. 21 N 254 (ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. ҚР Конституциялық Кеңесінің 1999. 29 N 24/2 қаулысын қараңыз. 95-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 1998. 07 N 284 Заңымен.. 96-бап. Конституция күшіне енген күннен бастап Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинеті онда белгіленген Қазақстан Республикасы Үкіметінің құқықтарына, міндеттері мен жауапкершілігіне ие болады.. 97-бап. Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесінің бірінші құрамы былайша құрылады: Республика Президенті, Парламент Сенатының Төрағасы мен Парламент Мәжілісінің Төрағасы Конституциялық Кеңестің мүшелерінен бір бірден үш жыл мерзімге, ал Конституциялық Кеңестің мүшелерінен бір бірден алты жыл мерзімге тағайындайды, Конституциялық Кеңестің Төрағасын Республика Президенті алты жыл мерзімге тағайындайды.. 98-бап. Джунисалиев Жанболат Сманович. Өмірбаяны Сұрақ қою
