Тау шаңғысы — Қазақстан Энциклопедиясы
"Тау шаңғысы — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000"
TITLE: Тау шаңғысы — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000
META: "Тау шаңғысы — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000"
TOTAL WORDS: 357
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Тау шаңғысы, шаңғы спортының жетекші түрлерінің бірі. Жол бойында айналып өтетін кедергілері бар таү беткейінде арнайы жасалған қарлы жолдардан құлдилап төмен түсу. Мұнда кедергілерден өту шеберлігі және шапшаңдық есепке алынады. шсы слалом, слаломгигант және шапшаң түсу болып үшке бөлінеді. Бұл спорт түрінің Отаны - Норвегия, осы елдегі Телемарк деген жерде пайда болған. 1856 жылы Иен Перстенсон деген пошташы сьерраневады тауынан шаңғымен асып түседі. 1878 жылы белгілі жазушы сэр Артур Конан Дойл Швейцарияға Давостан Арозуға шаңғымен жүріп өтіп, Альпі тауын асып түседі. Осыдан кейін-ақ Швейцария да т. Ш-ғысы тезірек дами бастайды. 1903 жылы шаңғымен таудан түсудің әдістері "христания", "телемарк", "слалом" терминдер! Пайда болды. Бұлар норвег халқының сөздері. шсынан алғашқы жарыс 1905 ж. Австрияда өтті. Швейцарияда алғашқы Т. 7 қаңтарда 12 ағылшын шаңғышысы Альпідегі Вилзтаубел шыңына шығып қарлы беткеймен етекке түседі. Англиядағы Т. ш-шыларының клубы алғашқы жарыс ережесін шығарып 1-ші Ә. чтын өткізді. Слалом жене шапшаң түсуден ағылшын әйелі Э. Макинен Ә. Ч-тының тұңғыш чны атанды. герминцпартенкирхенде өткен Қысқы О. шсы бағдарламаға енді. Осло қаласында өткен кезекті қысқы О. о- дарда бүған слаломгигант қосылып Т. Ш-сының бағдарламасы осымен тамамдалды. шсы өте шапшаңдықта ететін спорт түрі., шапшаң түсуде жылдамдық 200 км/сағатқа жетеді. Жолда бұрылымдар кеп, 800 м. Биіктіктен кезді ашып-жұмғанша 3 км. қашықтықтан өтеді. Слаломда биіктік 100-200 м., қашықтық 500-700. слапомгигантта биіктік 700 м. -ге дейін, қашықтық 1000-2500 м. -дің арасында. Түсетін жол ауыр, күрделі. Жеңімпаз әр бағдарламада анықталады. шсынан рекордтар 1930 жылдан бастап есептеліп келеді. Алғашқы рекордшы Гузи Лангердің көрсеткіші - 105. 675 км/сағат. Мұндай шапшаңдықты қазір ортақол шшы көрсете алады. Ал қазір Ә-дік рекорд 220 км/сағаттың шамасында. Австриялық Франц Вебер Канадада Старм шыңынан 4 км. биіктіктен 203. 155 км/сағат шапшаңдықпен түсті. шсында рекордтар Германияның "Маркер" фирмасы шығарған бәтеңкелердің ұлтанына орнатылған микрокомпьютерлер арқылы есептеледі. шсынан қоссайыс Ә. Ч-тының бағдарламасына енгізілді Бұған слалом жене шапшаң түсу енді. Супергигант слаломы кейінірек пайда болды. Сөйтіп Т. шсынан 18 медальдар комплекті сарапқа салынады. шсынан Ә. әрбір төрт жылда бір рет өткізіледі. Жыл сайын Ә. Кубогі өтіп келеді. Мұнда к-далық жеңімпаз барлық ірі жарыстарда жеңіске жеткен ш-шылардың көрсеткен нәтижелерін қосу арқылы есептеледі. Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: "Сөздік-Словарь". ISBN 9965-822-57-3 } }}} | Бұл үлгі мақалаларды автоматты түрде қосады
