Тринидад және Тобаго — Қазақстан Энциклопедиясы
"Тринидад және Тобаго — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0"
TITLE: Тринидад және Тобаго — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0
META: "Тринидад және Тобаго — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0"
TOTAL WORDS: 441
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Тринидад және Тобаго, Тринидад және Тобаго Республикасы – Вест-Үндістандағы, Оңтүстік Америка жағалауларындағы Тринидад, Тобаго және бірнеше ұсақ аралдарда орналасқан мемлекет. Аумағы 5128 км², халқы 1, 3 млн., оның 95%-ы Тринидад аралында тұрады. Халқының басым бөлігін үнді-пәкстандықтар мен тринидадтық креолдар құрайды, қытайлар мен еуропалықтар да тұрады. Дінге сенушілердің көпшілігін католиктер, протестанттар құрайды, индуизм мен ислам дінін ұстанатындар да бар. Мемлекеттік тілі – ағылшын тілі, басқа тілдерден хинди, испан, француз тілдері қолданылады. Әкімшілік-аумақтық жағынан 8 графтық пен 3 миниципалитетке бөлінеді. Астанасы – портофспейн қаласы. Мемлекет басшысы – президент, үкімет басшысы – премьерминистр. Жоғарғы заң шығарушы органы – қос палаталы парламент. Ұлттық мейрамы – Тәуелсіздік күні – 31 тамыз. Ақша бірлігі – Тринидад және Тобаго доллары. БҰҰ мен Америка мемлекеттері ұйымының мүшесі. Тринидад аралының көпшілік бөлігін ойпатты, шығысын батпақтанған жазық алып жатыр. Солтүстігінде Венесуэланың Жағалық Кордильерасының ең биік жері 940 мге жететін таулы қырат орналасқан. Оңтүстік жағалауында батпақты жанартаулар бар. Тобаго аралындағы ең биік жер 579 мге тең, Оңтүстік-батысында ойыстық әктас үстірті жатыр. Мұнайдың, табиғи газдың кен орындары бар. Климаты – субэкваторлық, ыстық және ылғалды. Орташа айлық температура 25 – 27°С. Жылдық жауын-шашын мөлшері 1200 – 3800 ммге тең. Мәңгі жасыл, сирек ормандар ел аумағының жартысына жуығын алып жатыр. Тринидад пен Тобаго аралдарын ежелгі заманнан аравака және кариб үндістері мекендеген. Аралдарды еуропалықтардан алғаш 1498 жылы Х. Колумб аралды Троица мейрамы күні ашқандықтан “Тринидад” деп атады. Тобаго атауы жергілікті үндістердің “тобаго” сөзінен шыққан. 16 ғасырда испандықтар аралдарды өз отарларына айналдырды. 1797 жылы Тринидадты Ұлыбритания басып алып, 1802 жылы оған ресми түрде өз иелігін орнатты. 1814 жылы Тобаго да Ұлыбританияның иелігіне өтті. 1899 жылы Тобаго ккімшілік жағынан Тринидадқа қосылды. 1962 жылы ынтымақтастық шеңберінде тәуелсіздікке ие болды. Экономикасының негізі мұнай өндіру мен мұнай өңдеу өнеркәсібі және шетелдік туристерге қызмет көрсету болып табылады. Ұлттық табыстың жан басына шаққандағы жылдық мөлшері 3840 АҚШ долларына тең. Мұнай өндіру мен оны қайта өңдеудің 3/4 бөлігіне жуығын АҚШ компаниялары бақылайды. Табиғи газ бен табиғи асфальт, гипс өндіріледі. Мұнай өңдеу, химиялық және мұнай-химия өнеркәсіптері жақсы дамыған. Азот тыңайтқыштарын шығару, электртехникалық, тамақ, жеңіл, цемент, баспахана өнеркәсібі кәсіпорындары, кеме мен автомобиль жасау жақсы дамыған. Ауыл шаруашылығында ірі жер иелену үстемдік етті. Негізгі экспорттық дақыл – қант құрағы, көкөніс, какао, кофе, темекі, күріш өсіріледі. Мал шаруашылығы дамыған, жылына 10 млн. тоннадан астам балық ауланады, бағалы тропиктік ағаш дайындалады. Темір жолы жоқ, автомобиль жолдары жақсы дамыған. Негізгі теңіз порттары: пуентапьер, Брайтон, пойнтфортин, портофспейн. Экспортының негізін мұнай мен мұнай өнімдері, газ, табиғи асфальт, қант, ром, азот тыңайтқыштары, цитрустық жемістер құрайды. Сырттан машиналар мен құрал-жабдықтар, өнеркәсіп, азық-түлік, электрондық тауарлар әкелінеді. Негізгі сауда серіктестері: АҚШ, Венесуэла, Ямайка, Ұлыбритания, Германия. «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VIII том
