Микроорганизмдердің ферменттері — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер екіншісі — әдетте !қолданылып жүрген қарапайым аты. Мысалы, глюкоза қантына фосфор қышқылын қосып, оны фосфорлық эфирге айналдыратын ферментті әдетте глюкокиназа деп атайтын болса, оның қазіргі ғылыми аты—2,7,1,1 АТФ сіглюкоза-6 фосфотрансфераза. Крахмалды су молекуласын қосу арқылы ыдыратып мальтоза қантына айналдыратын фермент-7Ің бірін — амилаза деп атайды, оның қазіргі ғылыми аты — 3. Қанттың ашуы кезінде оны спиртке айыалдыратын ферменттің бірі әдетте алькагольдегидрогеназа деп аталады. Бүл ферменттің казіргі ғылыми аты 1.ІЛ. Әрине ферменттердің осындай күр-делі ғылыми аттарын қолдану жеңіл емес, сондықтан олардың қа-лыптасқан қарапайым аттарын қолданады. Әр ферменттің атының алдында төрт санды «таңба» кездеседі. Ол фермент системасында әр ферменттің алатын орнын көрсетеді. Бірінші сан ферменттің қай топқа жататынын көрсетсе, екінші сан топ тармағын, үшінші — тармақ буынын, тертіншісі — ферменттің қатардан алатын ез орны көрсетіледі. Тағы бір айта кететін жағдай ферменттердің аты әдетте ыдырататын заттарының атымен аталады. Тек ол заттардың аяғына «аза» деген жұрнақ жалғанады. Мәоелен, крахмалды ыдырататын фермент амилаза. Олай болатын себебі латын тілінде крахмал — амилиум. Соған сәйкес ферменттін, аты амилаза болып аталады. Ферменттердің аса маңызды екі тобына қысқаша тоқталып өтелік. Фермеиттердің бүл тобына полисахарид, дисахарид, майлар және белоктарды ыдырататын түрлері жатады. Бұлардың кейбіреулерін қазіргі кезде кристалл күйінде бөліп алған. Мұнда ферменттік реакция тек судың қатысуымен жүреді. Бұл топқа ең алдымен карбогидраза ферменттері жатады. Карбогидразаны көптеген микроорганизмдер бөліп шығарады. Олардың ішіндегі аса маңыздылары мыналар: Амилаза қантын глюкозаға және фруктозаға ажыратады. Зең саңырауқұлақтарыида, ашытқы саңырауқүлақтарда, бактерияларда кез-деседі. Сүт қантын глюкоза және галактозаға ажыратады. Көптеген сүт қышқылы және басқа да бактерияларда болады. Мұны көптеген анаэробты микроорганизмдер бөліп шығарады. Ол клетчатканы целлобиозаға және жай қант — глюкозаға дейін ажыратады. Целлобиазаны екі глюкоза молекуласына айналдырады. Гидролазаның бір тармағы — эстеразалар . Бұл топқа қышқыддар мен спирттер арасындағы эфир байланыстарын бұзатын ферменттер жатады. Мұндай ферменттердің бірі — липаза. Ол майларды глицерин мен май қышқылдарына ажыратады. Липаза көптеген микроорганизмдерде, өсімдіктер мен жануарлардың клеткаларында болады. Өсімдіктердің клеткаларының аралығында кездесетін пектин заттарын ажыратады. Мұнда пектин заттарынан галактоза, арабиноза, ксилоза, сірке, галактурон қышкылдары және метил спирті түзіледі. Бұл ферменттер көптеген бактериялар мен зең саңырауқұлақтарынан табылған. Липазалар —әдетте көптегең фенол, полифенол, ароматтық аминдердің сутегі асқын тотығы көмегімен тотығуын жеделдетеді. Бұлар жануарлар клеткаларында, жоғары және тәменгі сатыдағы өсімдіктерде, көптеген микроорганизмдерде кездеседі. Қаталаза — тотығу реакциясына тікелей қатыспағанмен каталаза аэробты тыныс алуға байланысты жүретін процестерді қоздырады. Әсіресе аэробты бактерияларда көп тараған фермент. Сонымен қатар ол сутегінің асқын тотығын молекула күйін-дегі оттегі мен суға ажыратады. Аэробты тыныс алу барысында молекулалық оттегінщ тотықсыздануынан түзілетін сутегі асқын тотығы тірі клеткаларды уландырады. Сондықтан оның су мен оттегіне ажырауы организмге аса қажетті шарттардың бірі болып табылады. | Бұл үлгі мақалаларды автоматты түрде қосады
TITLE: Микроорганизмдердің ферменттері — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер екіншісі — әдетте !қолданылып жүрген қарапайым аты. Мысалы, глюкоза қантына фосфор қышқылын қосып, оны фосфорлық эфирге айналдыратын ферментті әдетте глюкокиназа деп атайтын болса, оның қазіргі ғылыми аты—2,7,1,1 АТФ сіглюкоза-6 фосфотрансфераза. Крахмалды су молекуласын қосу арқылы ыдыратып мальтоза қантына айналдыратын фермент-7Ің бірін — амилаза деп атайды, оның қазіргі ғылыми аты — 3. Қанттың ашуы кезінде оны спиртке айыалдыратын ферменттің бірі әдетте алькагольдегидрогеназа деп аталады. Бүл ферменттің казіргі ғылыми аты 1.ІЛ. Әрине ферменттердің осындай күр-делі ғылыми аттарын қолдану жеңіл емес, сондықтан олардың қа-лыптасқан қарапайым аттарын қолданады. Әр ферменттің атының алдында төрт санды «таңба» кездеседі. Ол фермент системасында әр ферменттің алатын орнын көрсетеді. Бірінші сан ферменттің қай топқа жататынын көрсетсе, екінші сан топ тармағын, үшінші — тармақ буынын, тертіншісі — ферменттің қатардан алатын ез орны көрсетіледі. Тағы бір айта кететін жағдай ферменттердің аты әдетте ыдырататын заттарының атымен аталады. Тек ол заттардың аяғына «аза» деген жұрнақ жалғанады. Мәоелен, крахмалды ыдырататын фермент амилаза. Олай болатын себебі латын тілінде крахмал — амилиум. Соған сәйкес ферменттін, аты амилаза болып аталады. Ферменттердің аса маңызды екі тобына қысқаша тоқталып өтелік. Фермеиттердің бүл тобына полисахарид, дисахарид, майлар және белоктарды ыдырататын түрлері жатады. Бұлардың кейбіреулерін қазіргі кезде кристалл күйінде бөліп алған. Мұнда ферменттік реакция тек судың қатысуымен жүреді. Бұл топқа ең алдымен карбогидраза ферменттері жатады. Карбогидразаны көптеген микроорганизмдер бөліп шығарады. Олардың ішіндегі аса маңыздылары мыналар: Амилаза қантын глюкозаға және фруктозаға ажыратады. Зең саңырауқұлақтарыида, ашытқы саңырауқүлақтарда, бактерияларда кез-деседі. Сүт қантын глюкоза және галактозаға ажыратады. Көптеген сүт қышқылы және басқа да бактерияларда болады. Мұны көптеген анаэробты микроорганизмдер бөліп шығарады. Ол клетчатканы целлобиозаға және жай қант — глюкозаға дейін ажыратады. Целлобиазаны екі глюкоза молекуласына айналдырады. Гидролазаның бір тармағы — эстеразалар . Бұл топқа қышқыддар мен спирттер арасындағы эфир байланыстарын бұзатын ферменттер жатады. Мұндай ферменттердің бірі — липаза. Ол майларды глицерин мен май қышқылдарына ажыратады. Липаза көптеген микроорганизмдерде, өсімдіктер мен жануарлардың клеткаларында болады. Өсімдіктердің клеткаларының аралығында кездесетін пектин заттарын ажыратады. Мұнда пектин заттарынан галактоза, арабиноза, ксилоза, сірке, галактурон қышкылдары және метил спирті түзіледі. Бұл ферменттер көптеген бактериялар мен зең саңырауқұлақтарынан табылған. Липазалар —әдетте көптегең фенол, полифенол, ароматтық аминдердің сутегі асқын тотығы көмегімен тотығуын жеделдетеді. Бұлар жануарлар клеткаларында, жоғары және тәменгі сатыдағы өсімдіктерде, көптеген микроорганизмдерде кездеседі. Қаталаза — тотығу реакциясына тікелей қатыспағанмен каталаза аэробты тыныс алуға байланысты жүретін процестерді қоздырады. Әсіресе аэробты бактерияларда көп тараған фермент. Сонымен қатар ол сутегінің асқын тотығын молекула күйін-дегі оттегі мен суға ажыратады. Аэробты тыныс алу барысында молекулалық оттегінщ тотықсыздануынан түзілетін сутегі асқын тотығы тірі клеткаларды уландырады. Сондықтан оның су мен оттегіне ажырауы организмге аса қажетті шарттардың бірі болып табылады. | Бұл үлгі мақалаларды автоматты түрде қосады
URL:
META:
TOTAL WORDS: 0
TEXT:
 