Органикалық емес марганецпен улану — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер бұл капиллярлар өтк iзг iшт iг iн жоғарылатады. Марганец тотығудан фосфорлану үдер iстер iне т iкелей және N-холинреактивт iк пен адренореактивтік жүйелер қозғыштығына әсер етед i. Жүйке жасушаларының ферменттер i - моноаминооксидазалар белсенд iл iг iн бұзып, катехоламиндер биосинтез iн тежейд i, ақуыздар алмасу үдеріс iн iң қарқындылығын жоғарылатады. Жүйке жүйес iн тандамалы түрде зақымдайды әcipece қыртысасты құрылымдарын зақымдайды. Уланудың бастапқы сатысында қыртыстық ic-әрекеттерін және кей iн қозғалтқыш анализаторларын өзгертед i. Зақымдалу ошағы нег iз iнен қыртысасты түй iндерде, әсіресе стриопаллидарлы жүйеде орналасады. Синапстарда ацетилхолин жиналып, постсинапстық мембрананың холинорецепторларының сезімталдығын төмендетед i, қозу үдеріс i синапстарда және мионевралды жүйеде баяулайды. Қозғалткыш анализаторда қозу қыртыс аймағының синергистер iне және антогонистер iне де таралады, ол бұлшықеттерд iң тырысуына алып келед i. Осыдан марганецпен созылмалы улану кез iнде құрылымдық өзгер iстермен б iрге орталық жүйке жүйес iн iң жоғарғы бөл iм iндег i күрдел i нейродинамикалық өзгер iстер i осы аурудың клиникалық көрінісін туғызады. Марганец қалқанша бездің, жүрек-қантамыр жүйес iн iң, асқазан-iшек жолдарының, бауырдың қызметін өзгертед i. Марганецпен улануға ағзаның реактивт iл iг i және ожжн iң қызметтік жағдайы әсер етед i. Кейде патологиялық үдеріс паркинсонизм көріністерінен кей iн, инфекциялық аурудан кей iн жүкт iл iк немесе климакс кез iнде, босанғаннан соң үдеу i мүмкін. Марганецпен созылмалы уланудың клиникалық симптомдары б iрт iндеп дамиды, сондықтан диагностикасында белг iл i б iр қиындықтар туады. Нег iзг i симптомдары орталық жүйке жүйес iн iң қызметтік өзгер iстер i, олар прогредиент ағымға ие болып органикалық өзгерістер сатысына өтуі мүмкін. Марганецпен улану кез iнде өз iне тән стриопаллидарлық жүйенің зақымдануынан, айқын сатыларында амиостатикалық синдроммен және паркинсонизм белг iлер iмен көр iнед i. Неврологиялық симптомдардан басқа жүрек-қантамыр, асқорыту жүйес iн iң өзгер iстер i: нейроциркуляторлық дистонияның гипертониялық түрі, диспепсиялық өзгер iстер мен бауыр зақымданулары кездесед i. Көбіне аурудың бастапқы сатысында-ақ қалқанша безінің қызметтік бұзылыстары байқалады. Нейроэндокринд iк бұзылыстар электролитт iк баланстың өзгеру iмен және витаминдер, әсіресе В тобы витаминдерінің алмасуының бұзылысымен б iрге өтед i. Созылмалы уланудың клиникалық көрінісі 3 сатыға бөл iнед i: І-сатысы: ожжн iң қызметтік өзгер iстер iмен сипатталады, астениялық тұсында вегетодистония, науқастарда тез шаршау, ұйқышылдық, бас ауыруы, жұмыс қабілетінің төмендеуі, әлс iзд iк, тәбеттің төмендеуі сияқты шағымдар айтады, сирек гиперсаливация, жүрек айну және асқазанда ауыру сез iм i пайда болады. Кейде осы сатыда парестезиялар және аяқ-қолдардың дисталдық бөл iм iнде ауру сез iм i пайда болуы мүмкін. Науқастар бастапқы кезде әлс iзд iкке мән бермейді. Ауру латентт i түрде өтед i. Объективт i тексеру кез iнде ожжде, iшк i мүшелерде айқын өзгер iстер жоқ. Улану дамыған сайын жүйке жүйес iн iң қызметтік өзгер iстер iн және полиневритт i синдром көрінісін табуға болады. Бұлшықетт iң гипотониясы, дисталдық гипоалгезия, ауыру сез iм, жеңіл экзофтальм "көз симптомы" көр iнед i, ерлердің потенциясы төмендейд i, әйелдердің етеккір циклы бұзылады. Құрсақтың терең рефлекстер i төмендейді, пиломоторлық рефлекс i тез пайда болып, тез жойылады, ашық қызыл жайылған дермографизм, дисталды гипергидроз байқалады. Бұлшықеттердің механикалық қозғыштығы жоғарылайды , жүйке жүйес iн iң өзгер iстер i астеновегетативт iк синдромға тән. Қалқанша бездің функциясы өзгер iп, жи i ол тахикардиямен көр iнед i. Асқазан-ішек жолдары жағынан жи i гастриттер анықталады. Шетк i қанда уланудың бастапқы сатысында гиперглобулинемия, лимфоцитоз, моноцитоз және лейкоцитарлық формула солға ығысады, б iр iнш i сатыдан үдеріс ек iнш i сатыға тез өтед i. ІІ-сатысында токсикалық энцефалопатиялық алғашкы белг iлер i көріне бастайды. Науқастарда к iрп iкт i қағуы сиректел iп қиындайды, гипомимия, «оң» ауыздық автоматизм симптомдары байқалады. Бұлшықеттерд iң тонусы жоғарылайды. ІІІ-сатыда «тибиальд i» феномен i және «тіс тәр iзд i дөңгелек симптомы» феномен i анықталады. Саусақты мұрын ұшына тиг iзу сынамасын жасағанда науқастар тиг iзе алмайды, Ромберг қалпында тұру орнықтылықсыз. Науқастың жүр iс i өзгеред i, қол қимылы жүр iске сәйкес емес, құрсақ рефлекстері төмендейді. Қолды созғанда саусақтардың жайылмалы треморы анықталады. Полиневритт iк синдром айқын көр iнед i, тер iде трофикалық өзгер iстер және сез iмталдықтың өзгеру i анықталады. Кейде диэнцефалды сипаттағы криздер пайда болады. Бұл неврологиялық бұзылыстарға нейроциркуляторлы дистонияның симптомдары гипо- немесе гипертониялық түрімен, экгда өзгерістері жиі аритмиялармен қосылады. ІV-сатысында «марганецт iк» паркинсонизм дамиды. Мидың диффузды зақымдалуымен сипатталады, экстрапирамидалды симптомдар кебейед i. Бұл сатыда науқас бет i маска тәрізді, қозғалыстары аз, кейде эмоционалды қозу пайда болады, ол ер iкс iз күлу немесе жылаумен көр iнед i. Интеллект төмендеген, критикалық ойлау қабілеті әлсіреген, науқас жүр iс i «қораз жүр iс i» тәр iзд i , ретро- және пропульсия болуы мүмкін, түс iн iкс iз, жай сөйлейді, жазу қабілет i өзгеред i. Терең рефлекстері би iк, табандық клонустар байқалады. Постэнцефалиттік паркинсонизмге қарағанда марганецпен улану кез iндег i гиперкинездер мен ми жүйкелерінің қызметінің бұзылуы едәуір түр iнде кездеспейді, ОЖЖ жағынан көрінетін өзгер iстермен қатар, марганецпен созылмалы улану кез iнде асқазан секрециясының төмендеу iмен жүрет iн созылмалы гастрит, бауырдың үлкею i және ақуыз түзу қабілетінің бұзылуы, көмірсу және дәрумен алмасуының бұзылуы көрінеді. Созылмалы марганецпен уланудың ерекшел iг i оның металмен қатынасы тоқтаса да, үдеріст iң үдеуіне бейімдейді. Науқастың жағдайының нашарлауы жүр iс iн iң бұзылуының үдеуімен көр iнед i, нәтижесінде жұмыс істеу қабілеті төмендейді. Марганецпен созылмалы улануда ерте диагноз қоюдың маңызы зор. Сондықтан жұмыс жағдайын, марганецпен қатынасу уақытын, науқастың ОЖЖ зақымдалу клиникасын басқа көріністерімен салыстыра отырып, дұрыс диагноз қоюға болады. Аурудың бастапқы сатыларында жоғарғы жүйке іс-әрекетінің инертт iл iг i және науқастың өз жағдайына критикасының төмендеу i байқалады. Бұл науқастар көб iне шағым айтпайды. Бірақ осы кезде ол науқастарда ұйқышылдықтың, қозғыштығының төмендеуі, айналаға селқостық таныту, гиперсаливация, жалпы әлс iзд iк, тез шаршау сияқты көріністер болады. Осы ауруды ерте б iлуд iң объективт i симптомдарының б iр i аяқ-қол бұлшықеттер iн iң гипотониясы, аяғында едәуір әлсіздік. Марганецпен қатынасты тоқтатқаннан кей iн және емд iк курстан кей iн аталған көр iн iстерд iң жойылуы диагнозды негіздейді, кей iн динамикада дәрігердің бақылауында болып, ауруханада толық тексер iлу i қажет. Аурудың айқын сатысын постэнцефалитт iк паркинсонизммен дифференциалды диагностикасын жүрг iзу керек. Постэнцефалитт iк паркинсонизм кез iнде анамнез iнен аурудың жіті басталғанын, жоғары температурамен және ми көріністерін , ми жүйкелерінің зақымдалғанын және айқын гиперкинетикалық синдромын көруге болады. Анықталған марганецт iк паркинсонизм энцефалиттен кей iн болған синдромға қарағанда тез үдейді. Бұл кездег i клиникалық көрініс психопатологиялық көріністермен ерекшеленед i, едәуір аяқтардың зақымдалуымен, про- және ретропульсиямен, «қораз тәрізді» жүр iспен, гиперкинездердің болмауымен ерекшеленед i. I және ІІ сатыларында В дәрумені 5%-1 мл, В 6 1%-1 мл 15-20 рет бұлшықетке және Е дәрумені 5% -3 мл к/т, 0,9% 5-10 мл натрий хлор ер iт iнд iс iнде не болмаса 0,3 г күніне 3 рет iшке 1,5-2 ай немесе полидәрумендер бер iлед i. Кальций лактатын 0,5 г күніне 3 реттен беру қажет. Актовегин 2 мл бұлшықетке 20-25 рет. ІІ-ІІІ сатысында к/т новокаин 5 мл 0,5% ер iт iнд i 10-15 рет, сермион, пирацетам 5-10 мл к/т №10, бастапқы экстрапирамидалды бұзылыстар кез iнде прозерин тағайындайды. Созылмалы уланудың айқын түр iнде холинолитикалық препараттар: «корбелла», тропацин, амедин, циклодол тағайындалады. Циклодол таблетка түр iнде 0,002-0,005 г, максималд i тәуліктік дозасы 0,01 г, амедин 0,05 г 1-3 рет күніне бер iлед i. Антидотты ем рет iнде тетацин кальций б iрнеше қайталану курсымен беріледі, ағзаның жалпы қарсылас күш iн жоғарылату үш iн симптоматикалық және жалпы нығайтатын терапия жүрг iз iлед i . Диспансерл iк бақылау жүргізіледі. Еңбекке жарамдылығын сараптау. Патологиялық үдерістің үдеуге бей iмд iл iг iн ескер iп, улануға күд iк туған сәттен бастап жұмысынан уақытша басқа улы заттардың әсері жоқ жұмысқа ауыстыру қажет. Уланудың бастапқы сатысы анықталса, марганец және оның улы заттары әсер етпейт iн рационалды басқа жұмысқа орналастыру ұсынылады. Егер жұмысшының квалификациялық категориясы төмендесе, еңбекке жарамдылық қабілетін бағалау үш iн оны МӘСК-сына ж iберед i. Аурудың айқын сатыларында науқастар еңбекке жарамсыз. Оларға тек арнайы жасалған жеңілдетілген жағдайларда жұмыс істеуге болмайды. Еңбекке жарамдылығын қалпына келт iруге бағытталған медициналық және әлеуметтік-еңбектік реабилитация шараларына көп мән бер iлед i. Бұл жағдайларда қайта емдеу курстары, санаторлық-курорттық ем тағайындалады. ІІ-III-сатыдағы улануы бар науқастардың әдетте мүгедект iк тобын алуға қаупі бар. I сатыдағы улануы бар науқастарға ем нәтиже бермегенде ІІI-топ мүгедект iк алуды немесе қайта квалификациялауды МӘСК-сы шешед i. Технологиялық үдерістерд i механизациялау және герметизациялау, шаң түз iлуд i азайтып, марганецпен жұмыс жасау кез iнде қауіпсіздік ережелер iн сақтау, жұмыс түріне байланысты алдынала және кезект iк медициналық тексерулерд i уақытында өткізу керек. Медициналық тексерулерде невропатолог және терапевт, дерматовенеролог, отоларинголог қатысады. М iндетт i түрде гемоглобиннің, лейкоциттердің мөлшерін және ЭТЖ анықталуы ти iс. Кеуде қуысының рентгенографиясын 24 айда 1 рет тексеріліп тұрады. Марганецт i ұнтақт ay, араластыру жұмыстарда жұмысшыларды 1 рет 6 айда; кеннен марганецт i өнд iру, балқытуда - 1 рет 12 айда; балқытып б iр iкт iруде 1 рет - 24 айда кезект i меди-циналық тексеруде жүрг iзед i. Марганецпен қатынасатын жұмысқа алуға қарсы көрсеткіштер: ОЖЖ органикалық және қызметтік, психикалық аурулар, полиневриттер, айқын эндокринді-вегетативт iк аурулар, бауырдың созылмалы аурулары: нефриттер, нефроздар мен нефросклероздар, бронх-өкпелік аппарат аурулары . «КӘСІПТІК АУРУЛАР» Бекмурзаева Э.Қ., Қорғанбаева Х., оқу құралы, Шымкент 2012
TITLE: Органикалық емес марганецпен улану — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер бұл капиллярлар өтк iзг iшт iг iн жоғарылатады. Марганец тотығудан фосфорлану үдер iстер iне т iкелей және N-холинреактивт iк пен адренореактивтік жүйелер қозғыштығына әсер етед i. Жүйке жасушаларының ферменттер i - моноаминооксидазалар белсенд iл iг iн бұзып, катехоламиндер биосинтез iн тежейд i, ақуыздар алмасу үдеріс iн iң қарқындылығын жоғарылатады. Жүйке жүйес iн тандамалы түрде зақымдайды әcipece қыртысасты құрылымдарын зақымдайды. Уланудың бастапқы сатысында қыртыстық ic-әрекеттерін және кей iн қозғалтқыш анализаторларын өзгертед i. Зақымдалу ошағы нег iз iнен қыртысасты түй iндерде, әсіресе стриопаллидарлы жүйеде орналасады. Синапстарда ацетилхолин жиналып, постсинапстық мембрананың холинорецепторларының сезімталдығын төмендетед i, қозу үдеріс i синапстарда және мионевралды жүйеде баяулайды. Қозғалткыш анализаторда қозу қыртыс аймағының синергистер iне және антогонистер iне де таралады, ол бұлшықеттерд iң тырысуына алып келед i. Осыдан марганецпен созылмалы улану кез iнде құрылымдық өзгер iстермен б iрге орталық жүйке жүйес iн iң жоғарғы бөл iм iндег i күрдел i нейродинамикалық өзгер iстер i осы аурудың клиникалық көрінісін туғызады. Марганец қалқанша бездің, жүрек-қантамыр жүйес iн iң, асқазан-iшек жолдарының, бауырдың қызметін өзгертед i. Марганецпен улануға ағзаның реактивт iл iг i және ожжн iң қызметтік жағдайы әсер етед i. Кейде патологиялық үдеріс паркинсонизм көріністерінен кей iн, инфекциялық аурудан кей iн жүкт iл iк немесе климакс кез iнде, босанғаннан соң үдеу i мүмкін. Марганецпен созылмалы уланудың клиникалық симптомдары б iрт iндеп дамиды, сондықтан диагностикасында белг iл i б iр қиындықтар туады. Нег iзг i симптомдары орталық жүйке жүйес iн iң қызметтік өзгер iстер i, олар прогредиент ағымға ие болып органикалық өзгерістер сатысына өтуі мүмкін. Марганецпен улану кез iнде өз iне тән стриопаллидарлық жүйенің зақымдануынан, айқын сатыларында амиостатикалық синдроммен және паркинсонизм белг iлер iмен көр iнед i. Неврологиялық симптомдардан басқа жүрек-қантамыр, асқорыту жүйес iн iң өзгер iстер i: нейроциркуляторлық дистонияның гипертониялық түрі, диспепсиялық өзгер iстер мен бауыр зақымданулары кездесед i. Көбіне аурудың бастапқы сатысында-ақ қалқанша безінің қызметтік бұзылыстары байқалады. Нейроэндокринд iк бұзылыстар электролитт iк баланстың өзгеру iмен және витаминдер, әсіресе В тобы витаминдерінің алмасуының бұзылысымен б iрге өтед i. Созылмалы уланудың клиникалық көрінісі 3 сатыға бөл iнед i: І-сатысы: ожжн iң қызметтік өзгер iстер iмен сипатталады, астениялық тұсында вегетодистония, науқастарда тез шаршау, ұйқышылдық, бас ауыруы, жұмыс қабілетінің төмендеуі, әлс iзд iк, тәбеттің төмендеуі сияқты шағымдар айтады, сирек гиперсаливация, жүрек айну және асқазанда ауыру сез iм i пайда болады. Кейде осы сатыда парестезиялар және аяқ-қолдардың дисталдық бөл iм iнде ауру сез iм i пайда болуы мүмкін. Науқастар бастапқы кезде әлс iзд iкке мән бермейді. Ауру латентт i түрде өтед i. Объективт i тексеру кез iнде ожжде, iшк i мүшелерде айқын өзгер iстер жоқ. Улану дамыған сайын жүйке жүйес iн iң қызметтік өзгер iстер iн және полиневритт i синдром көрінісін табуға болады. Бұлшықетт iң гипотониясы, дисталдық гипоалгезия, ауыру сез iм, жеңіл экзофтальм "көз симптомы" көр iнед i, ерлердің потенциясы төмендейд i, әйелдердің етеккір циклы бұзылады. Құрсақтың терең рефлекстер i төмендейді, пиломоторлық рефлекс i тез пайда болып, тез жойылады, ашық қызыл жайылған дермографизм, дисталды гипергидроз байқалады. Бұлшықеттердің механикалық қозғыштығы жоғарылайды , жүйке жүйес iн iң өзгер iстер i астеновегетативт iк синдромға тән. Қалқанша бездің функциясы өзгер iп, жи i ол тахикардиямен көр iнед i. Асқазан-ішек жолдары жағынан жи i гастриттер анықталады. Шетк i қанда уланудың бастапқы сатысында гиперглобулинемия, лимфоцитоз, моноцитоз және лейкоцитарлық формула солға ығысады, б iр iнш i сатыдан үдеріс ек iнш i сатыға тез өтед i. ІІ-сатысында токсикалық энцефалопатиялық алғашкы белг iлер i көріне бастайды. Науқастарда к iрп iкт i қағуы сиректел iп қиындайды, гипомимия, «оң» ауыздық автоматизм симптомдары байқалады. Бұлшықеттерд iң тонусы жоғарылайды. ІІІ-сатыда «тибиальд i» феномен i және «тіс тәр iзд i дөңгелек симптомы» феномен i анықталады. Саусақты мұрын ұшына тиг iзу сынамасын жасағанда науқастар тиг iзе алмайды, Ромберг қалпында тұру орнықтылықсыз. Науқастың жүр iс i өзгеред i, қол қимылы жүр iске сәйкес емес, құрсақ рефлекстері төмендейді. Қолды созғанда саусақтардың жайылмалы треморы анықталады. Полиневритт iк синдром айқын көр iнед i, тер iде трофикалық өзгер iстер және сез iмталдықтың өзгеру i анықталады. Кейде диэнцефалды сипаттағы криздер пайда болады. Бұл неврологиялық бұзылыстарға нейроциркуляторлы дистонияның симптомдары гипо- немесе гипертониялық түрімен, экгда өзгерістері жиі аритмиялармен қосылады. ІV-сатысында «марганецт iк» паркинсонизм дамиды. Мидың диффузды зақымдалуымен сипатталады, экстрапирамидалды симптомдар кебейед i. Бұл сатыда науқас бет i маска тәрізді, қозғалыстары аз, кейде эмоционалды қозу пайда болады, ол ер iкс iз күлу немесе жылаумен көр iнед i. Интеллект төмендеген, критикалық ойлау қабілеті әлсіреген, науқас жүр iс i «қораз жүр iс i» тәр iзд i , ретро- және пропульсия болуы мүмкін, түс iн iкс iз, жай сөйлейді, жазу қабілет i өзгеред i. Терең рефлекстері би iк, табандық клонустар байқалады. Постэнцефалиттік паркинсонизмге қарағанда марганецпен улану кез iндег i гиперкинездер мен ми жүйкелерінің қызметінің бұзылуы едәуір түр iнде кездеспейді, ОЖЖ жағынан көрінетін өзгер iстермен қатар, марганецпен созылмалы улану кез iнде асқазан секрециясының төмендеу iмен жүрет iн созылмалы гастрит, бауырдың үлкею i және ақуыз түзу қабілетінің бұзылуы, көмірсу және дәрумен алмасуының бұзылуы көрінеді. Созылмалы марганецпен уланудың ерекшел iг i оның металмен қатынасы тоқтаса да, үдеріст iң үдеуіне бейімдейді. Науқастың жағдайының нашарлауы жүр iс iн iң бұзылуының үдеуімен көр iнед i, нәтижесінде жұмыс істеу қабілеті төмендейді. Марганецпен созылмалы улануда ерте диагноз қоюдың маңызы зор. Сондықтан жұмыс жағдайын, марганецпен қатынасу уақытын, науқастың ОЖЖ зақымдалу клиникасын басқа көріністерімен салыстыра отырып, дұрыс диагноз қоюға болады. Аурудың бастапқы сатыларында жоғарғы жүйке іс-әрекетінің инертт iл iг i және науқастың өз жағдайына критикасының төмендеу i байқалады. Бұл науқастар көб iне шағым айтпайды. Бірақ осы кезде ол науқастарда ұйқышылдықтың, қозғыштығының төмендеуі, айналаға селқостық таныту, гиперсаливация, жалпы әлс iзд iк, тез шаршау сияқты көріністер болады. Осы ауруды ерте б iлуд iң объективт i симптомдарының б iр i аяқ-қол бұлшықеттер iн iң гипотониясы, аяғында едәуір әлсіздік. Марганецпен қатынасты тоқтатқаннан кей iн және емд iк курстан кей iн аталған көр iн iстерд iң жойылуы диагнозды негіздейді, кей iн динамикада дәрігердің бақылауында болып, ауруханада толық тексер iлу i қажет. Аурудың айқын сатысын постэнцефалитт iк паркинсонизммен дифференциалды диагностикасын жүрг iзу керек. Постэнцефалитт iк паркинсонизм кез iнде анамнез iнен аурудың жіті басталғанын, жоғары температурамен және ми көріністерін , ми жүйкелерінің зақымдалғанын және айқын гиперкинетикалық синдромын көруге болады. Анықталған марганецт iк паркинсонизм энцефалиттен кей iн болған синдромға қарағанда тез үдейді. Бұл кездег i клиникалық көрініс психопатологиялық көріністермен ерекшеленед i, едәуір аяқтардың зақымдалуымен, про- және ретропульсиямен, «қораз тәрізді» жүр iспен, гиперкинездердің болмауымен ерекшеленед i. I және ІІ сатыларында В дәрумені 5%-1 мл, В 6 1%-1 мл 15-20 рет бұлшықетке және Е дәрумені 5% -3 мл к/т, 0,9% 5-10 мл натрий хлор ер iт iнд iс iнде не болмаса 0,3 г күніне 3 рет iшке 1,5-2 ай немесе полидәрумендер бер iлед i. Кальций лактатын 0,5 г күніне 3 реттен беру қажет. Актовегин 2 мл бұлшықетке 20-25 рет. ІІ-ІІІ сатысында к/т новокаин 5 мл 0,5% ер iт iнд i 10-15 рет, сермион, пирацетам 5-10 мл к/т №10, бастапқы экстрапирамидалды бұзылыстар кез iнде прозерин тағайындайды. Созылмалы уланудың айқын түр iнде холинолитикалық препараттар: «корбелла», тропацин, амедин, циклодол тағайындалады. Циклодол таблетка түр iнде 0,002-0,005 г, максималд i тәуліктік дозасы 0,01 г, амедин 0,05 г 1-3 рет күніне бер iлед i. Антидотты ем рет iнде тетацин кальций б iрнеше қайталану курсымен беріледі, ағзаның жалпы қарсылас күш iн жоғарылату үш iн симптоматикалық және жалпы нығайтатын терапия жүрг iз iлед i . Диспансерл iк бақылау жүргізіледі. Еңбекке жарамдылығын сараптау. Патологиялық үдерістің үдеуге бей iмд iл iг iн ескер iп, улануға күд iк туған сәттен бастап жұмысынан уақытша басқа улы заттардың әсері жоқ жұмысқа ауыстыру қажет. Уланудың бастапқы сатысы анықталса, марганец және оның улы заттары әсер етпейт iн рационалды басқа жұмысқа орналастыру ұсынылады. Егер жұмысшының квалификациялық категориясы төмендесе, еңбекке жарамдылық қабілетін бағалау үш iн оны МӘСК-сына ж iберед i. Аурудың айқын сатыларында науқастар еңбекке жарамсыз. Оларға тек арнайы жасалған жеңілдетілген жағдайларда жұмыс істеуге болмайды. Еңбекке жарамдылығын қалпына келт iруге бағытталған медициналық және әлеуметтік-еңбектік реабилитация шараларына көп мән бер iлед i. Бұл жағдайларда қайта емдеу курстары, санаторлық-курорттық ем тағайындалады. ІІ-III-сатыдағы улануы бар науқастардың әдетте мүгедект iк тобын алуға қаупі бар. I сатыдағы улануы бар науқастарға ем нәтиже бермегенде ІІI-топ мүгедект iк алуды немесе қайта квалификациялауды МӘСК-сы шешед i. Технологиялық үдерістерд i механизациялау және герметизациялау, шаң түз iлуд i азайтып, марганецпен жұмыс жасау кез iнде қауіпсіздік ережелер iн сақтау, жұмыс түріне байланысты алдынала және кезект iк медициналық тексерулерд i уақытында өткізу керек. Медициналық тексерулерде невропатолог және терапевт, дерматовенеролог, отоларинголог қатысады. М iндетт i түрде гемоглобиннің, лейкоциттердің мөлшерін және ЭТЖ анықталуы ти iс. Кеуде қуысының рентгенографиясын 24 айда 1 рет тексеріліп тұрады. Марганецт i ұнтақт ay, араластыру жұмыстарда жұмысшыларды 1 рет 6 айда; кеннен марганецт i өнд iру, балқытуда - 1 рет 12 айда; балқытып б iр iкт iруде 1 рет - 24 айда кезект i меди-циналық тексеруде жүрг iзед i. Марганецпен қатынасатын жұмысқа алуға қарсы көрсеткіштер: ОЖЖ органикалық және қызметтік, психикалық аурулар, полиневриттер, айқын эндокринді-вегетативт iк аурулар, бауырдың созылмалы аурулары: нефриттер, нефроздар мен нефросклероздар, бронх-өкпелік аппарат аурулары . «КӘСІПТІК АУРУЛАР» Бекмурзаева Э.Қ., Қорғанбаева Х., оқу құралы, Шымкент 2012
URL:
META:
TOTAL WORDS: 0
TEXT:
 