Хажы-мұрат — Қазақстан Энциклопедиясы
"Хажы-мұрат — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TITLE: Хажы-мұрат — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000
META: "Хажы-мұрат — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TOTAL WORDS: 167
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы ХАЖЫ-МҰРАТ — Дағыстан мен Шешенстан халықтарының ұлт-азаттық қозғалысы басшыларының бірі. Ресей отаршылдары мен патшаға қызмет еткен жергілікті шонжарларға қарсы бағытталған бұл күрес діни бағытта — ғазауат қозғалысы аясында өтті. авар хандарының отбасында тәрбиеленген. ағасы Османмен бірге гамзатбек имамға қарсы қастандыққа қатысты. Ол өлтірілген соң Авар хандығын Ресей өкімет орындары қойған Ахметхан Мехтулинскиймен бірге басқарды. Кавказ халықтарының діни көсемі имам Шамильмен астыртын байланысы үшін тұтқындалды. Көп ұзамай тұтқыннан қашып шыққан Х. Шамильдің жақын серіктерінің біріне айналды. Шамиль имаматының құрамындағы авар тайпаларының найыбы болды. Соғыс жүргізу мен имаматтағы ішкі тәртіп мәселелері бойынша келіспеушілік, сондай-ақ бірқатар әскери сәтсіздіктер үшін (әсіресе, 1851 ж. басқарған Табасаранға жасалған жорық Шамиль тарапынан мүмкін болатын қудалаудан қауіптенген ол 1851 ж. 5 желтоқсанда орыстар жағына шықты. Ресей өкіметі Х. -М-тың таулықтар арасындағы беделін оларды өз жағына шығару үшін пайдаланғысы келді. сәуірде Х. орыстардан бөлініп, тауға қашты. Қуғыншылармен болған атыс кезінде қаза тапты. Тау халықтарының ауыз әдебиетінде Х. жөнінде аңыз әңгімелер көп сақталған. Оның өмірінің соңғы кезеңі мен өлімі жөнінде Л. Толстой “Хажы-Мұрат” повесін жазды
