Жебе ноян — Қазақстан Энциклопедиясы
"Жебе ноян — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TITLE: Жебе ноян — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000
META: "Жебе ноян — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TOTAL WORDS: 192
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Жебе ноян - Шыңғыс ханның ең сенімді қолбасшыларының бірі. Азан шақырып қойған аты - Жорғатай. Жорғатай исут руынан шыққан. Исут руы Жебенің жас күнінде - ақ, тайшуттық Жамұхаға тәуелді болған. Жебе ноян алғашқы кездері бірнеше жыл Шыңғыс ханға қарсылас та болған, бірақ кейіннен сенімді қолбасшыға айналды. Оның Жебе аталуы жөнінде аңыз да бар. Бірде тайшуттармен шайқаста, Шыңғыс ханның астындағы аты садақ жебесі тиіп жалп етіп құлайды. Жебенің иесі Жорғатай екен. Кейін қолға түскен Жорғатай шірене тартқан жебесімен Шыңғыс ханның астындағы атын атып құлатқанын мойындайды. Тұтқында жатқан ол: ". Егер сен мені өлтіруге бұйырсаң, жерді босқа былғап әуре боласың. Ал, мені тірі қалдырар болсаң, мен сенің адамыңның бірі боламын. Сен үшін терең суды қақ айырып, қатты тасты уатып - ақ берермін", - деген екен. Жебе де, Сүбедей сияқты, Жамұханың ең сенімді қолбасшысы болатын. Сондықтан, Шыңғыс хан ол екеуін бірі - бірінен жарып қарамай, қатар қоятын. 1224 жылғы Қалқа өзеніндегі шайқаста және Кавказ жеріндегі жорықтардан жеңіспен оралған Жебе мен Сүбедей қайтар жолда Жайық өзенінің оңтүстігін жағалай жүріп отырып, сол маңдағы қаңлы жұртын жаулап алды. Осы бағытпен Үлкен Ордаға қарай қайтар жолда Каспий теңізінің солтүстігінен айнала бере, сол жерде Жебе ауырып қайтыс болады
