ҚазАқпарат-Анонс: шілденің 31-і мен тамыздың 2-сі аралығындағы оқиғалардың күнтізбесі
DATE: 09:46, 31 Шілде 2009 | GMT +5
TITLE: ҚазАқпарат-Анонс: шілденің 31-і мен тамыздың 2-сі аралығындағы оқиғалардың күнтізбесі
URL: https://kaz.inform.kz/news/kazakparat-anons-shildenin-31-i-men-tamyzdyn-2-si-aralygyndagy-okigalardyn-kuntizbesi_a2188933/
META: DATE: 09:46, 31 Шілде 2009 | GMT +5
TOTAL WORDS: 3592
AUTHOR(S):
TEXT: ҮКІМЕТ. Шілденің 31-інде Үкімет отырысы өтеді. Шілденің 31-інде премьерминистр К. Мәсімовтың қатысуымен Астана қаласын Есілдің тасқын суынан қорғайтын нысанның құрылысын бақылау жөніндегі мемлекеттік комиссияның көшпелі отырысы болады. Шілденің 31-інде білім және ғылым министрлігінде ведомство аппаратының кеңейтілген отырысы болады. Шілденің 31-інде Экономика министрлігінде Қазақстанның Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігі мен Ислам Даму банкінің арасында келісімге қол қою рәсімі болады. Шілденің 31-інде Көлік және коммуникациялар министрлігінде ведомство мен Ислам Даму банкінің арасында келісімге қол қою рәсімі болады. ҚАЗАҚСТАН ЖӘНЕ ӘЛЕМ. Шілденің 30-ында Мәскеуде Табиғи және техногендік төтенше жағдайлар жөніндегі мемлекетаралық кеңестің XXIII мәжілісі басталады. Онда Достастық елдерінің министрліктері мен ведомстволарының табиғи және техногендік апаттардың алдын алу және олардың салдарын жоюдағы ынтымақтастық мәселелері қаралады. Сондай-ақ табиғи және техногендік төтенше жағдайларда зардап шеккен ТМД елдеріне көмек көрсететін Резервтік қорды құру мәселесіне қатысты Достастық елдерінің ұстанымдары нақтыланбақ. Шілденің 31-і мен тамыздың 2-сі аралығында кезеңінде Шолпаната қаласында Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымына мүше мемлекеттер басшыларының бейресми саммиті өтеді. Саммит барысында мемлекет басшылары халықаралық қауіпсіздіктің өзекті мәселелері бойынша пікір алмасады, Ұйым қызметінің және оның тиімділігінің кейбір аспектілерін талқылайды. БАСҚА МЕМЛЕКЕТТІК ҚҰРЫЛЫМДАР. Шілде айынан бастап қыркүйек айына дейін Кедендік бақылау комитетінің басшылары азаматтарды қабылдайды. Комитет төрағасы Козы-Көрпеш Кәрібозов азаматтарды - шілденің 11-і, тамыздың 14-і, қыркүйектің 11-і күндері қабылдайды. Азаматтар сондай-ақ, өз мәселелерімен комитет төрағасының орынбасарларына да кіре алады. Төраға орынбасары Сержан Дүйсебаев - шілденің 16-сында, тамыздың 13-інде, қыркүйектің 17-сінде қабылдаса, Жарқынбек Оспанов - шілденің 15-інде, тамыздың 12-сінде, қыркүйектің 9-ында, ал Игорь Тен - шілденің 6-сында, тамыздың 10-ында, қыркүйектің 14-інде қабылдайды. Қабылдау уақыты - сағат 16. 30-дың аралығында. Мына телефон арқылы қабылдауға жазылуға болады: 79-45-79. СПОРТ. Қазақстанның жеті қаласында мүмкіндіктері шектеулі адамдардың арасындағы ІІІ спартакиада бағдарламасының финалдық жарыстары өтеді. Жарыстар спорттың сегіз түрі бойынша өтеді. Олар- пауэрлифтинг, жеңіл атлетика, тоғызқұмалақ, дойбы, жүзу, волейбол, үстел теннисі ойындары. Спартакиаданың жабылу рәсімі тамыздың 5-інде Қарағандыда өтеді. Турнир жарыстары сондай-ақ, Қостанай Талдықорған, Тараз, Шымкент, Ақтөбе қалаларында өтеді. Шараны Туризм және спорт министрлігі мен Ұлттық параолимпиадалық комитет ұйымдастыруда. Шілденің 31-і мен тамыздың 7-сі аралығында Қырғызстан астанасының корттарында жасы 18-ге дейінгі ойыншылар арасында ITF теннисі бойынша ірі халықаралық турнир өтеді. Бішкектегі жарысқа ТМД елдерінен, Вьетнамнан және Үндістаннан теннисшілер қатысады. Дәстүр бойынша Қырғызстандағы мұндай жарыстарға қатысу үшін Қазақстаннан жас теннисшілер келеді. АСТАНА. Шілденің 20-сынан бастап Бөгембай батыр даңғылы бойынша көлік құралдарының қозғалысы ішінара шектеледі, Осыған байланысты уақытша осы даңғылдың Сарыарқа даңғылынан Республика даңғылына дейінгі учаскесінде жолаушылар бағыттары қозғалысының кестесі өзгертіледі. № 2, 106, 109, 116, 119 және 120 жолбағыттар Жеңіс даңғылы-Жангелдин көшесі-Республика даңғылы-Бөгембай батыр даңғылы бойынша, одан әрі бұрынғы кестемен. № 4, 16, 20, 36, 45 және 59 жолбағыттар Бөгембай батыр даңғылы бойынша өзгеріссіз, жолаушылар келесі көшелерден түсіріліп-мінгізіледі. № 8, 34 және 57 жолбағыттары Жеңіс даңғылы - Жангелдин көшесі бойымен, одан әрі бұрынғы кестемен. № 19, 27 және 122 жолбағыттар Бейбітшілік көшесі-Дүкенұлы көшесі-Республика даңғылы бойынша, одан әрі бұрынғы кестемен. № 117 жолбағыт - Республика даңғылы - Сейфуллин көшесі- Жеңіс даңғылы бойымен, одан әрі бұрынғы кестемен. Шектелген учаскелерде жаңғырту жұмыстары жүргізіледі. Шілденің 27-сі мен тамыздың 1-і аралығында Президенттік мәдениет орталығында «Мерейтой иелері» атты кітап көрмесі өтеді. Шілденің 27-сі мен тамыздың 1-і аралығында Президенттік мәдениет орталығында «Нұр Отан» ХДП - 10 жыл» тақырыбында кітап көрмесі болады. Шілденің 28-і мен тамыздың 1-і аралығында Президенттік мәдениет орталығында «Шығыс Азия. Ежелгі Когурё мәдениеті» көрмесі өтеді. Шілденің 31-інде «Нұр Отанның» елордалық филиалында Партиялық бақылау комиссиясы мен партияның астаналық филиалының бірлескен отырысы өтеді. АЛМАТЫ. Тамыздың 1-2-сінде Алматыда «Нұр Отан» партиясы мен Ауғанстан және локальды соғыс ардагерлері одағының ұйытқы болуымен Қазақстанның Ардагерлер ұйымдарының бірінші республикалық форумы болады. ҚАРАҒАНДЫ. Тамыздың 1-інде «Қарағанды - менің жастық қалам» ретро-фестивалі өтеді. АТАУЛЫ КҮНДЕР. ЕЛЕУЛІ ОҚИҒАЛАР. ШІЛДЕНІҢ 31-І, ЖҰМА. Жүйе әкімшілері күні. 1999 жылдан бастап шілде айының соңғы жұмасында корпоративтік әкімшілік және үй жүйелері, деректер базасы, пошта жүйесі, программалық комплекс және басқа да жүйелер мамандарының кәсіби мейрамы - Жүйе әкімшілері күні аталып өтіледі. Африка әйелдерінің күні. 1962 жылы Бүкілафрикалық әйелдер конференциясының ұйымдастыруымен бекітілген. ЕСТЕ ҚАЛАР ОҚИҒАЛАР. 80 жыл бұрын белгілі ғалым-астроном Николай Степанович Черных сансыз жұлдыздардың арасынан белгісіз № 2402-ші ғаламшарды ашып, оны ғұлама-ғалым Қаныш Сәтбаев есімімен атады. Шағын ғаламшар Жерге әрбір 5 жылда жақын келеді. 33 жыл бұрын Орал қаласында облыстық ғылыми-техникалық кітапхана ашылды. Онда ғылым мен техниканың әр түрлі саласынан, сондай-ақ өндірістік және әлеуметтік-экономикалық әдебиеттер жинақталған. Кітапханадағы кітап қоры шамамен 815 000 дана. 23 жыл бұрын КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен қазақстандық интернационалистжауынгер Шахворостов Андрей Евгеньевичке Кеңес Одағының Батыры атағы берілді. 17 жыл бұрын Қазақстан Республикасы мен Молдова арасында дипломатиялық қарым-қатынас орнатылды. 55 жыл бұрын итальяндық альпинисттер Ахилл Компаньони мен Лино Лачеделли әлемдегі 2-ші биік шың - Чогориді бағындырды. 45 жыл бұрын американдық «Рейнджер-7» ғарыш кемесі алғаш рет Жерге Айдың үлкен көлемдегі түрлі-түсті суретін жіберді. ЕСІМДЕР. 155 жыл бұрын американдық бизнесмен әрі өнертапқыш, Eastman Kodak компаниясының негізін қалаушы ИСТМЕН Джордж дүниеге келді. Американың Уотервилл қаласында туған. Истмен 24 жасында Санто-Домингоға барып демалып, қаланың барлық әсем жерін фотопленкаға түсіріп алмақ болады. Бірақ сатып алған фотоаппараты тым үлкен әрі ебедейсіз болып, алып жүруге қолайсыздық тудырады. Осы кезден ол аталған қиын үдерісті жеңілдету жолдарын ойластыра бастады. 1879 жылы Истмен құрғақ бромды-желатинді фотографиялық пластинка дайындайтын машина құрастырып, бір жылдан кейін алғашқы өнімін шығарады. 1881 жылы «Истменнің құрғақ пластинка компаниясы» тіркелді. 1883 жылы оның фирмасы барлық фотоаппаратқа сәйкес келетін орамды пленка шығара бастады. 1888 жылы жаз айында Kodak маркасымен алғашқы фотоаппарт шығарылды. Бастапқы құны 25 долларды құрады. 1888 жылы қыркүйектің 4-інде Kodak тауар белгісі ретінде тіркелді. 1889 жылы Eastman Company концерні құрылды. 1901 жылы компания ньюджерси штатында Eastman Kodak Company of New Jersey атауымен тіркелді, ол қазір де осы атауымен қызмет жасайды. 65 жыл бұрын американдық киноактриса, Чарли Чаплиннің қызы ЧАПЛИН Джералдин дүниеге келді. Ол 8 жасынан киноға түсе бастаған. Ең алғаш сомдаған бейнесі - «Доктор Живаго» атты фильмдегі басты кейіпкердің әйелі. Оның Андрон Михалков-Кончаловскийдің «Одиссей» фильміндегі бейнесі елге танымал қылды. Өз әкесі туралы Р. Аттенборо түсірген «Чаплин» атты кинобиографияда әжесінің бейнесін сомдауы Джералдин өміріндегі ұлы оқиға болды. ТАМЫЗ АЙЫНДА:. 90 жыл бұрын Жамбыл облыстық «Знамя труда» газетінің алғашқы саны жарық көрді. Басылым Әулие ата уезі РКП комитетінің органы ретінде «Аулиеатинский вестник» деген атпен шыққан болатын. Газет атауы 1963 жылға дейін «Беднота», «Профессиональный вестник Аулиеатинского уезда», «Дехканин», «Радиограммы РОСТА», «Вольная беднота», «За пятилетку», «Сталинский путь», «Коммунист» болып бірнеше мәрте өзгерді. Қазіргі атауымен 1963 жылғы маусымның 1-нен бастап шығып келеді. 48 жыл бұрын Ақмола облыстық Суретшілер одағы құрылды. Алғашқы ұжым құрамында И. Репин атындағы Ленинград көркемсурет институтының және Львов мемлекеттік қолданбалы және сәндік өнер институтының түлектері: кескіндемешілер Б. Свитич, графикшілер В. Шелепугин, мүсіншілер Л. Басқарманың тұңғыш төрағасы болып кескіндемеші Б. 1969 жылы өндірістік цехы және шеберханасы бар «Суретшілер үйі» салынды. Суретшілер одағының мүшелері Астана қаласында, облыстың көптеген аудандарының орталықтарында Ұлы Отан соғысында қаза тапқан жауынгерлерге арналған мемориалдық ескерткіштер орнатқан. Бүгінгі таңда осы мекеменің суретшілері Қазақстанның жас астанасының гүлденуіне өз үлестерін қосуда. Олардың үздік кескіндеме, график, мүсін, қолданбалы-сәндік туындылары Ә. Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер мұражайында, Көрме және аукциондар дирекциясында, Мәдениет және ақпарат министрлігінде, Астана қаласындағы Қазіргі заман өнері мұражайында сақтаулы. Қазір осынау шығармашылық бірлестіктің 50-ден астам мүшесі бар және үнемі Е. Жанпейісова, К. Телғозиева, Т. Ермеков сияқты жаңа буын таланттармен толығуда. 41 жыл бұрын Шонжы шекара отряды құрылды. 40 жыл бұрын Өзен-атыраукуйбышев мұнай құбырымен алғашқы мұнай жөнелтілді. Аталған мұнай құбырын тарту жұмыстарына Ақтау қаласының тұрғындары да қатысқан болатын. 28 жыл бұрын Павлодар көлік және коммуникациялар колледжі құрылды. Бүгінгі таңда аталған оқу ордасы Қазақстандағы ірі және беделді білім мекемелерінің бірі. Колледжде 50-ден астам кабинет, зертхана және 40 000-нан астам кітап қоры бар кітапхана қызмет істейді. 16 жыл бұрын Қазақстанда Адам құқықтары және заңдылықты сақтау жөніндегі бюро ұйымдастырылды. 16 жыл бұрын Минералды шикізаттарды кешенді өңдеу ұлттық орталығы құрылды. Орталық құрамына таукен ісі институты, Металлургия және байыту институты, Химия-металлургиялық институт, Шығыс түсті металдар ғылыми-зерттеу таукен металлургиялық институты кіреді. Қызметінің негізгі бағыттары - республикада қара, түсті, сирек кездесетін металдардың кен орындарын игеру саласындағы қолданбалы зерттеулер жүргізу және үйлестіру. 9 жыл бұрын Алматыда, Т. Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университеті Жапон Үкіметінің даму үшін арнайы көмек бағдарламасы бойынша Қазақстанда жұмыс істеп жатқан жапондық халықаралық серіктестік агенттігімен бірлесіп, Қазақстан-Жапон адам ресурстарын дамыту орталығын ашу жайлы келісімге қол қойды. Орталықтың негізгі мақсаты - Қазақстандағы нарықтық экономиканың өсуі жолында адам ресурстарын дамытуға өз үлесін қосу болып табылады. ЕСІМДЕР. 175 жыл бұрын әнші, композитор, ақын БІРЖАН САЛ, Біржан Қожағұлұлы дүниеге келді. Ақмола облысының Еңбекшілдер ауданында туған. Орта дәулетті шаруа отбасынан шыққан. Бозбала кезінен ел арасында әншілігімен көзге түсіп, жасы жиырмаға таянған кезде ән шығара бастады. Шөже, Салғара, Толыбай, Орынбай, Нүркей, Сегізсері, Арыстан тәрізді өнер иелері - Біржан салдың ұстаздары болды. 1865 жылы Абаймен кездесуі Біржан салдың композиторлық, әншілік, ақындық өнерінің дами түсуіне үлкен әсер етті. Өзінен бұрынғы айтулы әнші-ақын, сал-серілердің жанына еріп жүріп, тәлім алды. Кейін өзі де айналасына халықтың небір дүлдүл ақын-әнші, өнерпаздарын топтастырды. Жаяу Мұса, Басықараның Қанапиясы, Құлтума, Ақан сері, Балуан Шолақ, Ғазиз, Естай, Үкілі Ыбырай, Жарылғапберді сияқты Арқаның атақты әншілері - Біржан салдың мектебінен өнеге алып, өріс жайған, оның композиторлық өнерін жалғастырып, ілгерілеуіне үлес қосқан өнерпаздар. Бізге Біржан салдың 60-қа жуық әндері жеткен. «Ғашығым», «Қаламқас», «Ләйлім шырақ», «Айтбай», «Ақтентек», «Жанбота», «Адасқақ», «Жамбас сипар», «Көкек», «Жонып алды», «Теміртас», «Алтын балдақ», «Көлбай-Жанбай», тағы басқа да құнды әндері бар. Біржан салдың әндері сөзінің де ұлттық бояуымен, бейнелеу құралдарының ерекше көркемдігімен бірегей тұтастық танытады. Сарамен айтысы оны дарынды, суырып салма ақын ретінде дүйім елге атын шығарды. Біржан салдың музыкалық мұрасы бірнеше рет жинақ болып басылған. Оның шығармашылық өмірі мен өнеріне А. Жұбанов «Қазақ композиторларының өмірі мен творчествосы» атты кітабында үлкен бір тарау арнады. Төлебаев «Біржан - Сара» операсын жазды. 95 жыл бұрын жазушы, аудармашы, Қазақстан журналистерінің 1-ші съезін ұйымдастырушылардың бірі, Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының лауреаты ЕРУБАЕВ Саттар Асқарұлы дүниеге келді. Оңтүстік Қазақстан облысының Түркістан ауданында туған. 1930 жылы Саттардың белсенді комсомол мүшесі және зейінді жас екені ескеріліп, жоғары оқу орындарына даярлайтын Алматыдағы курсқа жіберілді. Сол жылы ол Қазақстан оқу комиссариатының арнайы жолдамасымен Ленинград тарих, философия және лингвистика институтына түсті. Институтты Саттар 1933 жылы үздік бағамен бітірді. Ол дипломдық жұмысын өте жақсы қорғап, осы еңбегі үшін бәйге алды. Сөйтіп, бұл жұмыс баспасөз бетінде жариялансын деген қаулы жарық көрді. Ұстаздарының ұсыныстары бойынша С. Ерубаев аспирантураға қалдырылды. Бірақ Қазақстан өлкелік комсомол комитеті арнайы жеделхат жолдап, С. Ерубаевты шұғыл түрде Қазақстанға шақыртты. Алматыда Саттар 1933-1934 жылдары «Ленинская смена» газеті әдебиет және өнер бөлімінің меңгерушісі, «Лениншіл жас» газетінің редакторы, Музыка театрының директоры, Жоғары ауыл шаруашылығы мектебі философия кафедрасының ұстазы қызметтерін атқарды. Қазақстан өлкелік партия комитетінің «Қарағанды пролетариаты» газеті жауапты редакторының орынбасары болып істеді. 1935 жылдың жазында Ленинград университетінің аспирантурасына түсті. Бірақ меңдеп кеткен өкпе ауруы оған бар болғаны бір-ақ жыл оқуға мүмкіндік берді. Осыдан соң С. Ерубаев Алматыға қайтуға мәжбүр болды. Мұнда ол 1936-1937 жылдары Қазақстан педагогикалық институтында қазақ әдебиетінің тарихы мен теориясынан дәріс оқыды. Бірақ бойын әбден меңдеп алған ауыр дерт бар болғаны 24 жастағы Саттарды Алматы қаласындағы Түрксіб ауруханасында алып тынды. Қаламы ұшқыр, пікірі таза, дарынды қаламгер С. Ерубаев сол кезде Қазақстан Жазушылар одағының 1-ші сьезіне қатысып, одақ мүшелігіне алғаш қабылданғандардың бірі болды. Толық аяқтап үлгермегенмен, «Менің құрдастарым» романымен, көркем әңгіме, новеллаларымен прозашы ретінде, суреттемеочерк, мақалалары арқылы - публицист, өлең-жыр, балладалары, эпиграмма, пародиялары арқылы ақын ретінде ол қазақ әдебиеті тарихынан өз орнын алды. ТАМЫЗДЫҢ 1-І, СЕНБІ. Дүниежүзілік емшекпен емізуді насихаттау апталығы. 1992 жылдан бастап, ЮНИСЕФ балалар қорының бастамасымен барлық елде өткізіледі. Қазақстан 1994 жылдан бұл мәселеге үлкен мән беріп, оны қорғау, жандандыру жөнінде ұлттық бағдарлама жасады. Қазақстанда 14 аурухана «Балаға аялы алақан» деген атпен жұмыс істеп, ЮНИСЕФ-тің «Алтын тақтасын» сыйға алды. Қытай Халық Республикасы Армиясының күні - Қытай әскери қызметкерлерінің кәсіби мейрамы. 1927 жылғы тамыздың 1-інде Қытайдың шығысындағы Цзянси провинциясының Наньчан қаласы тұрғындары Гоминьдан режиміне қарсы көтеріліске шықты. Бұл көтеріліс елдегі екінші азамат соғысының басталуына себеп болды және Қытай жұмысшы-шаруаларының қызыл армиясы құрылды. Қытай - Еуразия құрлығының шығыс бөлігінде, Тынық мұхитының батыс жағалауын алып жатқан мемлекет. Шекарасы Ресей, Моңғолия, Қазақстан, Қырғызстан, Ауғанстан, Пәкістан, Непал, Бутан, Үндістан, Бирма, Лаос және Вьетнаммен шектеседі. Мұхит жағалауындағы аймағында 5 мыңнан астам арал бар, олардың ең ірісі - Тайвань және тропикалық Хайнань аралдары. Көне Қытайға өнертабыстың төрт түрі - қағаз, кітап шығару, компас және оқ-дәрі жасау жатады. Ел халқының саны бойынша бірінші орында, адам саны 1, 3 млрд. Әкімшілік жағынан 23 провинцияға, 5 автономиялық ауданға, орталыққа тікелей бағынатын Бейжің, Шанхай, Тяньцзинь, Чунцин қалаларына және Сянган мен Аомынь арнайы әкімшілік аудандарына бөлінеді. Жоғарғы заң шығарушы органы - Бүкілқытайлық халық өкілдері жиналысы. Мемлекет басшысы - ҚХР Төрағасы. Атқарушы органы - премьерминистр басқаратын Мемлекеттік кеңес. Астанасы - Бейжің қаласы. Ресми тілі - қытай тілі. Ақша бірлігі - юань. Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Республикасы арасындағы дипломатиялық қарым-қатынас 1992 жылғы қаңтардың 3-інде орнатылды. Қазақстанның Қытайдағы Төтенше және Өкілетті Елшісі - Адырбеков Икрам. Қытайдың Қазақстандағы Төтенше және Өкілетті Елшісі - Чжан Сиюнь. Швейцария Конфедерациясының ұлттық мейрамы - Конфедерацияның негізі қаланған күн. Швейцария - Еуропаның дәл ортасында орналасқан мемлекет. Аумағы Франция, Германия, Австрия, Лихтенштейн, Италиямен шектеседі. Астанасы - Берн қаласы. Мемлекеттік тілі - неміс, француз, итальян тілдері. Ақша бірлігі - швейцар франкі. Швейцария 23 кантоннан тұратын федеративтік республика. Әр кантонның өз Конституциясы, Үкіметі және Парламенті бар. Заң шығарушы органы - Ұлттық және Кантондар кеңесінен тұратын екі палаталы Федералдық жиналыс. Атқарушы органы - Федералдық кеңес. Қазақстан Республикасы мен Швейцария арасындағы дипломатиялық қарым-қатынас 1992 жылғы маусымның 1-інде орнатылды. Қазақстан Республикасының Швейцариядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі - Жанқұлиев Аманжол Қазбекұлы. Бенин Республикасының Ұлттық мейрамы - Тәуелсіздік күні. Бенин -Африканың батысында, Гвинея шығанағына таяу орналасқан мемлекет. Солтүстігінде буркинафасо, Нигермен, шығысында Нигериямен, батысында Тогомен шектеседі. Астанасы - портоново қаласы. Ресми тілі - француз тілі. Ақша бірлігі - батыс африкалық франк. Мемлекет және Үкімет басшысы - Президент. Жоғары заң шығарушы органы - Ұлттық жиналыс. Ресей Федерациясының инкассатор күні. 1939 жылы КСРО Мемлекеттік банкі жанындағы инкассация аппараты құрылды. Ресей Федерациясы Қарулы күштерінің тыл күні. 1998 жылы мамырдың 7-індегі РФ Қорғаныс министрлігінің бұйрығымен бекітілген. Тамыздың 1-і мен 3-і аралығында Литваның Друскининкай курортында үзіліссіз үш күнге созылатын дәстүрлі би марафоны өтеді. ЕСТЕ ҚАЛАР ОҚИҒАЛАР. 50 жыл бұрын Теміртау қаласында жұмысшылардың тоталитарлық тәртіпке қарсы бас көтеруі басталды. Жұмысшылар мен солдаттардың қақтығысынан 10 адам қазаға ұшырап, көптеген адам жарақат алды. «Қарағанды зауытының құрылысындағы істің жайы» КОКП Орталық Комитетінің Төралқасында қаралып, кейіннен Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің бірінші хатшысы Н. Беляев қызметінен босатылды. 42 жыл бұрын Баянауылда «Дос-Мұқасан» ансамблінің музыканттары өздерінің алғашқы концертін қойды. Тыңдармандары жергілікті тұрғындар мен Қазақ политехникалық институты студенттік құрылыс отрядтарының мүшелері болды. Ансамбль аты оны ұйымдастырушылар есімдерінің алғашқы буындарынан құралған. Оны құрылыс отрядындағы Венгриядан келген студенттердің жетекшісі Янош Карпоти ұсынған. Кейін ансамбль құрамына М. Молдабеков, Қ. Әжібаева, Ш. Жұмаділов, Н. Құсайыновтар қосылды. Олардың репертуарында электронды музыкалық аспаптар сүйемелімен орындалатын «Назқоңыр», «Ахау, бикем», «Он алты қыз», «Сұлу қыз», «Құдаша», т. қазақтың халық әндері, халық және қазіргі қазақ композиторларының, сондай-ақ ансамбль мүшелерінің шығармалары орын алды. «Дос-Мұқасан» дәстүрлі фольклорлық-музыкалық туындыларды өз кезеңіндегі эстрадалық музыка мәнеріне сай өңдеп, құлпырта орындаған. Бұл сипат, әсіресе «Жерұйық» рокоперасы, «Дала және ғарыш» сияқты күрделі шығармалардан анық байқалады. Ансамбль Ташкент қаласында өткен Бүкілодақтық «Халықтар достығы» фестивалінің, Минскіде өткен кәсіби орындаушылар байқауының, сонымен қатар Берлинде, Мәскеуде өткен Жастар мен студенттердің халықаралық фестивальдарының лауреаты атанған. Қазақстан комсомол сыйлығын иеленген. 6 жыл бұрын Елбасы Н. Назарбаев Қарашығанақ кенішінде Каспий құбыр желісі консорциумы құбырлары арқылы бірінші мұнай жіберу салтанатына қатысты. 175 жыл бұрын Британия империясының отар елдерінде құлдыққа тыйым салатын заң қолданыла бастады. 175 жыл бұрын ағайынды механик Черепановтар Ресейдегі ең алғашқы паравозды құрастырып шығарды. 95 жыл бұрын дүниежүзін қайта бөліске салу жолында «Үштік одақ» пен Англия, Франция, Ресей одағы арасындағы саяси-экономикалық қайшылықтардан бірінші дүниежүзілік соғыс басталды. Соғыс барлық елдердің экономикасын күйзелтіп, адамзатты бұрын көрмеген қайғы-қасірет пен ашаршылыққа душар етті. 1916 жылы маусымның 25-інде Ресей патшасы империяның «бұратана халықтарын», оның ішінде қазақтарды да майдан шебіндегі қара жұмысқа алу туралы жарлық шығарды. Қара жұмысқа 100 000-нан астам қазақ жігіттері алынып, олардың басым көпшілігі батыс майданға аттандырылды. 85 жыл бұрын Кеңес Одағы Қызыл Жұлдыз орденін бекітті. 85 жыл бұрын КСРО-ның астанасы - Мәскеу қаласындағы В. Лениннің бальзамдалған денесі салынған кесене келушілер үшін алғаш рет ашылды. 70 жыл бұрын КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен «Кеңес Одағының Батыры» медалі бекітілді. 1939 жылғы қазанның 16-ындағы Жарлық негізінде медаль атауы Кеңес Одағы Батырының «Алтын Жұлдыз» медалі болып өзгертілді. 70 жыл бұрын Орта Азияда Үлкен Ферғана арнасын қазу жұмыстары басталды. Арна құрылысына Қазақстанның оңтүстік өңірінен де көп адам тартылды. 70 жыл бұрын Мәскеуде Бүкілодақтық ауылшаруашылығы көрмесі ашылды. 1992 жылдан бастап Бүкілресейлік көрме орталығы деп аталады. 45 жыл бұрын «Маяк» радиосы атақты композитор Соловьев-Седойдың «Подмосковные вечера» әнінің әуенімен өз жұмысын бастады. 35 жыл бұрын Ресейдің Дубна қаласындағы Біріккен ядролық зерттеулер институты Менделеев кестесіндегі 106-шы элемент алынғаны туралы хабарлама таратты. 20 жыл бұрын Польшада азық-түлікке бағаны мемлекет тарапынан реттеу жойылды. Баға бірер күнде 500 пайызға дейін шырқап шыға келді. Сол тұста елді апатты жағдайдан бір мезгіл тегін түстік тамақ таратуды ұйымдастыру сақтап қалды. ЕСІМДЕР. 60 жыл бұрын Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының төрағасы ТҰРҒАНҚҰЛОВ Қуандық Тұрғанқұлұлы дүниеге келді. Алматы облысында туған. Қазақ политехникалық институтын бітірген. 1979-1986 жылдары - Қапшағай қалалық партия комитетінің нұсқаушысы, бөлім меңгерушісі. 1986-1990 жылдары - «Оңтүстікқазгеология» өндірістік бірлестігі партия комитетінің хатшысы. 1990-1993 жылдары - Қазақстан Республикасы Президенті мен Министрлер Кабинеті Аппаратының консультанты, аға референті, ұйымдастыру-инспекторлық және аймақтық даму бөлімінің бас инспекторы. 1993-1996 жылдары - Қазақстан Республикасы Президенті Аппаратының, Әкімшілігінің кадр саясаты бөлімі меңгерушісінің орынбасары. 1996-2007 жылдары - Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы төрағасының орынбасары. Қазіргі қызметінде 2007 жылдан бастап істейді. Медальмен марапатталған. 160 жыл бұрын канадалық геолог ДОУСОН Джордж Мерсер дүниеге келді. Макгиль университетінде, Лондондағы Корольдік таукен мектебінде білім алған. 1883 жылдан Канаданың геологиялық қызметі директорының көмекшісі, директоры қызметтерін атқарған. Ол Юкон өзені бассейніне жасалған экспедицияға жетекшілік жасаған. Лондондағы Корольдік қоғамының мүшесі, Канада Корольдік қоғамының президенті болған. Доусон Канаданың геологиялық картографиясына зор еңбек сіңірген. Геологтың есімі алтын өндіру өнеркәсібінің орталығына берілген. 100 жыл бұрын этнограф, тарих ғылымының докторы ЖДАНКО Татьяна Александровна дүниеге келді. Украинада туған. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетін, КСРО Ғылым академиясы Этнография институтының аспирантурасын бітірген. 1947 жылдан КСРО Ғылым академиясы Этнография институтының кіші ғылыми қызметкері, ғылыми хатшысы, Орта Азия және Қазақстан бөлімшесінің меңгерушісі, Этнология және антропология институтының басшысы қызметтерін атқарған. Ғалымның негізгі ғылыми еңбектері Орта Азия мен Қазақстанның көшпелі және отырықшы тұрғындарының тарихы, Арал теңізі жағалауы халықтарының этногенезі және этникалық тарихына арналған. «Халықтар достығы» орденімен, медальдармен марапатталған. ТАМЫЗДЫҢ 2-СІ, ЖЕКСЕНБІ. Көлік және байланыс қызметкерлері күні. Қазақстан Республикасы Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың 2003 жылғы қарашаның 15-індегі Жарлығына сәйкес жыл сайын тамыздың бірінші жексенбісінде атап өтіледі. Теміржолшылар күні. Тамыз айының бірінші жексенбісінде ТМД аймағында аталып өтіледі. Македония Республикасының Мемлекеттік мейрамы - Республика күні. Түркия қол астында болған Македонияның 106 жыл бұрынғы ұлт-азаттық көтерілісіне байланысты 1998 жылдан бастап атап өтіледі. Македония - Еуропаның оңтүстігінде, Балқан түбегінде орналасқан мемлекет. Әкімшілік жағынан 30 ауданға бөлінеді. Астанасы - Скопье қаласы. Ресми тілі - македон тілі. Ақша бірлігі - денар. Жоғары заң шығарушы органы - бір палаталы парламент. Атқарушы органы - Үкімет. Қазақстан Республикасы мен Македония арасындағы дипломатиялық қарым-қатынас 1994 жылғы маусымның 1-інде орнатылды. Ресей Федерациясының Әуе-десант әскерлерінің күні. 1930 жылы Воронежге таяу жерде Мәскеу әскери округінің бөлімі, шартты түрде алынған жаудың ту сыртына алғаш рет парашютті десант түсірді. Әзірбайжанның ұлттық кино күні. Ұлттық кино күні Әзірбайжан Президенті Гейдар Әлиевтің 2000 жылғы желтоқсанның 18-індегі бұйрығымен бекітілген. Дегенмен алғашқы «қозғалмалы картина» 1898 жылы ел экранында көрсетілген болатын. Бірінші рет халыққа кино көрсету тамыздың 2-інде өтті. Мишон ұйымдастырды. Ол туған қаласы Баку туралы киносюжеттер түсірген болатын. Олардың қатарына «Биби-Эйбаттағы өрт», «балаханысабунчи кәсіпорнындағы мұнай бұрқағы», «Кавказ биі» картиналарын жатқызуға болады. ЕСТЕ ҚАЛАР ОҚИҒАЛАР. 14 жыл бұрын Абай атындағы халықаралық қор Алматыдағы Достық үйінде А. Құнанбаевтың «Өлең сөздің патшасы» деген өлеңдер жинағының тұсаукесерін өткізді. 76 жыл бұрын Ақ теңіз бен Онега көлін жалғастыратын Беломор-Балтық арнасының құрылысы салтанатты түрде ашылды. Жалпы ұзындығы 227 шақырым, оның 190 шақырымы өзен-көл арналары арқылы өтеді. Қалған 37 шақырымы қолмен қазылған. Арнада 19 шлюз, 15 бөгет, 49 дамба, 12 су ағытқыш, т. гидротехникалық құрылыстар бар. Ресейдің еуропалық бөлігінің солтүстігін су жолы қатынасымен қамтамасыз етіп, санктпетербор мен Архангельск қалалары аралығын Скандинавия түбегін айналып жүретін су жолына қарағанда 4000 шақырымға қысқартты. Арна құрылысына саяси қуғын-сүргінге ұшыраған қазақ зиялылары Міржақып Дулатов, Мағжан Жұмабаев, т. қатысқан. 45 жыл бұрын Солтүстік Вьетнамның әскери кемелері АҚШ-тың 2 торпедо тасушы кемесін атқылады. Бұл шабуыл Вьетнамдағы соғысқа араласуға ілік таппай отырған АҚШ-тың арандатуынан туындады. 10 жыл бұрын Британияның Ғылым министрлігі Марста тіршілік белгісі бар-жоқтығын анықтау үшін ғарыштық зерттеу құралын ұшыру туралы шешім қабылдағаны туралы мәлімдеме жасады. ЕСІМДЕР. 65 жыл бұрын техника ғылымының кандидаты, Қазақстан Республикасы Инженерлік академиясының, Халақаралық инженерлік академияның корреспондент мүшесі БИЖАНОВ Нұрахмет Құсайынұлы дүниеге келді. Алматы облысында туған. Қазақ политехникалық институтын, Мәскеу инженерлік-құрылыс институтының аспирантурасын бітірген. Қазақ политехникалық институтының оқытушысы, аға оқытушысы, құрылыс факультеті деканының орынбасары, деканы, Алматы сәулет-құрылыс институты құрылыс факультетінің деканы, Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің нұсқаушысы, сектор меңгерушісі, «Қазагроөнеркәсіпқұрылыс» бірлестігі төрағасының орынбасары қызметтерін атқарған. 2004 жылдан Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар агенттігінің төрағасы, Қазақстан Республикасы төтенше жағдайлар бірінші вице-министрі, Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі Төтенше жағдайларды және өнеркәсіптік қауіпсіздікті мемлекеттік бақылау комитетінің төрағасы болған. «Құрмет» орденімен, медальдармен марапатталған. 55 жыл бұрын белгіліәнші, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген әртісі ЕРӘЛИЕВА Мәдина Есмалайқызы дүниеге келді. Қызылорда облысының Қазалы ауданында туған. Қызылорда педагогикалық училищесінің музыка бөлімін, Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтының музыкалық факультетін бітірген. 1978-1984 жылдары Әдебиет және өнер институтында қызмет істеді. 1985 жылдан өмірінің соңына дейін Алматы облыстық филармониясының жетекші әншісі болды. Ералиева нәзік те сыршыл үнімен, өзіндік мәнерімен халықтың сүйікті әншісіне айналды. Оның орындауындағы «Ай-қарагөз», «Ақбаян», «Жылқы ішінде ала жүр», тағы басқа көптеген әндері мен «Кірмеші жиі түсіме», «Сағым жылдар» сияқты қазіргі қазақ композиторларының әндері әншінің өзіне тән ғана әншілік мәнерімен, өзіндік орындау ерекшелігімен, нақыш-бояуымен халық жадында қалды. Ол халқымыздың ұлттық ән өнерін насихаттауға елеулі үлес қосты. 40 жыл бұрын қазіргі бессайыс пен су астында бағдарлаудан еңбек сіңірген спорт шебері, суға жүзуден халықаралық дәрежедегі спорт шебері, қазіргі бессайыстан үш дүркін Азия чемпионы ШУМИЛОВА Людмила Григорьевна дүниеге келді. Алматы облысында туған. Жаттықтырушысы - В. Спортшы 1984-1993 жылдары аралығында КСРО мен ТМД кубогы мен біріншіліктерінің бірнеше дүркін жеңімпазы атанған. Шумилова - ХХ ғасырдағы әлемнің ең мықты бессайысшыларының бірі. Қазақстан Республикасының 25 рет рекордын жаңартқан. 19 елде өткен қазіргі бессайыс пен су астында жүзуден ашық біріншіліктерге қатысып, бірнеше дүркін чемпион болды. Қазіргі бессайыстан Афинада өткен Олимпиада ойындарына қатысқан. «Құрмет» орденімен марапатталған. 125 жыл бұрын француздық велошабандоз, 1908 жылғы жаздық Олимпиада ойындарының чемпионы және күміс жүлдегері ОФРЕ Андредүниеге келді. Велошабандоз 1908 жылы Лондонда өткен жаздық Олимпиада ойындарында жарыстың 5 түріне қатысты. Ол тандем жарысында Морис Шилемен бірге чемпион атанса, 5000 метрлік жарыста қола жүлдеге ие болды
