Күкіртті сутек, сульфидтер — Қазақстан Энциклопедиясы
"Күкіртті сутек, сульфидтер — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000"
TITLE: Күкіртті сутек, сульфидтер — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000
META: "Күкіртті сутек, сульфидтер — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000"
TOTAL WORDS: 280
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Күкіртті сутектің өзіне тән жағымсыз иісті, түссіз, улы газ. Күкіртті сутек суда нашар ериді. Нәтижесінде екі негізді, әлсіз күкіртті сутек қышқылы түзіледі. Оның тұздары сульфидтер деп аталады. Күкіртті сутек қышқылы сатылы диссоциацияға түседі. Сілтілік және сілтілік жер металдары суда жақсы ериді. Ауыр металдардың сульфидтері суда аз ериді немесе ерімейді. Күкірттің сутекті қосылысы күкіртті сутек, ол көбінесе вулкан газдарында, табиғи шипалы сулардың құрамында кездеседі және органикалық заттар шірігенде бөлінеді Күкіртті сутек қышқылы қышқылдарға тән барлық қасиеттерді көрсетеді: 1) активтік қатарында сутекке дейін тұрған металдармен әрекеттесіп сутегі бөледі: H2 S +Mg = MgS + Н 2↑ 2) негіздік оксидтермен тұз және су түзеді: H2 S + Ғе О = FeS↓ + Н 20 3) негіздермен әрекеттесіп тұз және су түзеді: H2 S + 2 NaOH = Na2 S + 2 Н 20 4) тұзбен әрекеттескенде суда ерімейтін жаңа тұз және жаңа қышқыл түзіледі: H2 S + Pb 2 = PbSl + 2 HN03 Бұл реакцияның жүру себебі PbS ерімейтін зат болғандықтан, көбінесе әлсіз қышқыл күшті қышқылды оның тұзынан ығыстыра алмайды. 2 Н+ + S2- + Pb2+ + 2 N03 = PbS↓ + 2 Н+ + 2 N03 Бұл реакцияның толық иондық теңдеуі. Күкіртті сутек пен оның тұздарын анықтау үшін суда да, қышқылда да ерімейтін қара түсті PbS түзілу реакциясы қолданылады: Pb2+ + S2 - PbS↓ кыскартылған иондык теңдеуі. Басқа сульфидтерінің де түстері бар. Мысалы, ZnS - ақ, MnS - қызғылт. Тотығу-тотықсыздану реакцияларында күкіртті сутек қышқылы және оның тұздары тек тотықсыздандырғыш болады. Оның себебі кұрамындағы күкірт ең төмен тотығу дәрежесінде болады. Қолданылуы H2 S - емдік қасиеті бар, буын ауруларын емдеуде күкіртті сутек ванналарында пайдаланылады., Сақариянова Қ. Жалпы білім беретін мектептің 9-сыныбына арналған оқулық, 2-басылымы, өңделген, толықтырылған. - Алматы: Атамұра, 2009
