Баянғали Тоқанұлы Әлімжанов — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер талай дүркін жүлдегер атанған. Қанжығалы Бөгенбай батырдың 300, Шұбыртпалы Ағыбайдың 190 және 200, ақын Сараның 115, Мағжан Жұмабаевтың 100 және 110, Ілияс Омаровтың 80, Көтібар Бәсенұлының 240, Есет Көтібарұлының 190, Тама Есет батырдың 325 жылдығына арналған айтыстардың,Сырым батырдың 250 жылдығына орай Ташкентте өткізілген Қазақстан - Өзбекстан, « Манас» жырының 1000 жылдығына орай Бішкекте өткізілген Қазақстан – Қырғызстан ақындары айтысының, Семей полигонының жабылуына арналған, «невадасемей» қозғалысы аясында өткен Халықаралық акция айтысының жеңімпазы. Оның айтыстары республикалық,облыстық теледидар мен радиодан үздіксіз беріліп,шетелге дейін таралды, газет, журналдарда, көптеген айтыс жинақтарында жарияланды. \"Қазіргі айтыс",1-том. Қырық айтыс» деген атпен жеке кітап болып шықты. Ғалым, әдебиетшілердің зерттеу обьектісіне айналды. Ақынның өмірдің түрлі жағдайларында тауып айтқан өткір сөздері, әзіл өлеңдері «Әзіл шуағы» \Көкшетау, 2004 ж.\ кітаптарына топтастырылып, көптеген республикалық, облыстық, аудандық газет, журналдар көшіріп жариялаған.Әлімжанов «Қобыланды батыр», «Ер Тарғын», «Ер Тәуке»,« Арқалық батыр», «Жанақ пен Рүстем төре», «Сүйінбай мен Тезек төре», «Бақтыбай мен Тезек төре», «Әсет пен Кемпірбай», «Өзім туралы» \Қасым Аманжолов\ т.б қазақтың ескі жырларын көп жылдардан бері ел ішінде жырлап келеді. Мағжан Жұмабаевтың «Батыр Баян» поэмасын ең алғаш XX ғасырдың жетпісінші жылдарынан бастап жырлаған. Сонымен қатар өзінің «Байғозының жебесі», «Балуан Шолақ пен Иманжүсіп», «Керей ер Жәнібектің көңілі мен көк дөнені» т. толғау, дастандарын жырлайды. 2001 жылы Қызылорда қаласында өткен республикалық «Ғасырлар үні» атты жыраулар конкурсының үшінші, 2003 жылы екінші жүлдегері. Өскеменде өткен республикалық конкурстың бірінші жүлдегері. Тарақты Байғозы батырдың 300 жылдық , Мәшһүр Жүсіп Көпеевтің 150 жылдық тойына арналған жыршы – жыраулар конкурсының Бас жүлдегері. Баянғали орындаған жыр, дастандар Қазақ радиосы мен телеарналардың Алтын қорына жазылып, сақталуда. Аудио, видео дискілерге шыққан. Баянғали Әлімжанов қазақтан шыққан бірден-бір манасшы. Манастың мың жылдығына арналған Халықаралық манасшылар \Қырғызстан, Бішкек 1995 ж.\ конкурсына қатысып, арнайы жүлдеге ие болған. Әлем халықтары эпостарының Бірінші дүниежүзілік фестиваліне , Түркі тілдес елдердің Халықаралық «Қорқыт және Ұлы Дала сазы» фольклорлық- музыкалық өнер фестиваліне , «Эпикалық мұра – Алтай елдерінің байырғы мәдениеті» атты халықаралық ғылыми–мәдени-творчестволық шараға , «Әлем халықтарының эпосы – Жаңғар ұрпақтарының жерінде» атты ІІІ Халықарлық фестивальға , Манасшылардың 1-халықаралық фестиваліне \Телекөпір – Бішкек-таласош, 2013 ж.\ қатысушы. Мәдени шараларда, түрлі жиындарда көпшіліктің алдында, теле, радиодан Манас жырынан үзінділерді жиі айтады. Баянғали айтқан Манастың тараулары қазақ радиосының Алтын қорына, аудио, видеодискілерге жазылған. Қырғызстанның Композиторлар одағы мен Мәдениет министрлігінің А.Малдыбаев атындағы Халықаралық сыйлығының лауреаты.\ Баянғали Әлімжановтың бастамасымен 2006 жылы Астана-Көкшетауда Паң Нұрмағамбет киностудиясы ашылды. Оның идеясын қалтқысыз, құлшына қолдаған белгілі кәсіпкер, қоғам қайраткері Марат Нәбиев киностудияның құрылтайшысы және бас демеушісі болды. Содан бері Паң Нұрмағамбет киностудиясында «Ән мен анаша»\2006-2007 ж.\ , «Асау толқын» \2012 ж.\ атты толық метражды төрт көркем фильм, «Ұлы даланың қырандары» сериясымен алты деректі фильм түсіріліп шығарылды.Кәкішев, А.Нұрқатов, И.Елубаев, Көкше өнерпаздары туралы.\ Бұл фильмдердің барлығының да сценарий авторы және қоюшы режиссері — Паң Нұрмағамбет киностудиясының көркемдік жетекшісі Баянғали Әлімжанов. Киносценарийлерді қазақ және орыс тілдерінде жазады және субтитрлерді орыс тіліне өзі аударады.Әлімжанов «Аран», "Айхан", "Асау толқын" фильмдерінде басты рольдерде ойнаған. Сонымен қатар ол «Қазақфильм» киностудиясында түсірілген «Жыраулар» \1983 ж. Ораз Әбішев\, «Палуан» \1984 ж.\, «Асылдың сынығы» \198 5 жыл, ақын, майдангер Көкен Шәкеев туралы.\ деректі фильмдердің сценариін жазған.Әлімжановтың шығармалары орыс және қырғыз тілдеріне аударылған. Баянғали Әлімжановтың әдеби сын және зерттеу мақалалары 1970-90 жылдары республикалық баспасөз бен «Уақыт және қаламгер»,»Жастар жастар туралы» сияқты жинақтарда жиі жарияланып тұрды. Әсіресе, оның көшпенділердің шешендік өнері мен Қасым Аманжоловтың «Өзім туралы» және Мұқағали Мақатаевтың «Реквием» жырлары жайындағы мақалалары кеңінен танымал болды. Сол жылдары ол журналист ретінде де белсенді еңбек етті. Қазір де Б.Әлімжанов БАҚ өкілдеріне әдебиет пен өнердің, қоғамның сан алуан мәселелері туралы қазақ және орыс тілдерінде жиі сұхбат беріп тұрады.Әлімжанов өткен ғасырдың 80-жылдары республикалық телеарнадан \қазіргі «Қазақстан»\ «Халық қазынасы», «Бес ғасыр жырлайды» сияқты хабарларды жүргізіп, қазақтың жыршы-жыраулық өнерін насихаттаған. Ол қазақ тілі мерекесіне \Астана\, Кенесары ханның 200 жылдығына \Көкшетау, 2002 ж.\, Алпамыс батырға \Астана, 2006 ж.\, Қобыланды батырға \Ақтөбе, 2008 ж.\, Мұрын жырау Сеңгірбекұлының 150 жылдығына \Астана, 2009 ж.\, Нұрпейіс Байғаниннің 150 жылдығына \Ақтөбе облысы, Темір ауданы, 2010 ж. арналған республикалық жыршыжыраулар конкурстарын ұйымдастырушылардың бірі және жүргізушісі болды. Баянғали Әлімжанов бір эпосты бірнеше жыршы, әр жастағы, әр мектептің өкілдері бірлесіп, бір-бірін қайталамай, жалғастыра жырлау идеясының авторы. Осы ретпен «Алпамыс батыр» жырын Астанада, Қызылордада бес жыршы \семейлік Дүйсенғазы Нығметжанов, алматылық Ақан Әбдуәлиев, қызылордалық Майра Сәрсенбаева, ақтөбелік Перуза Нарман, қарағандылық Дидар Қамиев\ жүргізуші Баянғали Әлімжановтың басшылығымен түгел айтып шыққан. Осыған ұқсас, Ақтөбеде он шақты жыршы «Қобыланды батыр» жырын жырлаған.Әлімжанов жиырма кітаптың және ондаған ұжымдық жинақтардың авторы. Жеке кітаптары: 1. «Қиқыматтың хикаялары». «Ұя». «Жынды Қаратайдың қасіреті». «Ауылдың ақ самалы» .Қырық айтыс». «Әзіл шуағы».\Көкшетау, 2004 ж. «Аңыз бен аспан».\ «Қазақ тарихы» , Алматы, 2010 ж. «Өмірдің өзі. « Қиянатқа қарсылық» Үш томдық таңдамалы шығармалар жинағы. «Мақалалар, сұхбаттар.» Көкшетау, «Келешек», 2014 г. « Қорасан қарақшының қолмергені» Поэма. Көкшетау, «Келешек» баспасы. «Дариға қыз» Трагедия. Көкшетау, «Келешек» , 2014 ж. Шексіз ғалам, мен сенің бір бөлшегің. Өлең, жырлар мен поэмалар. Шығармалары. Театр терезесіндегі сәуле. Шығармалары. Күлкімен көмкерілген ой. Әңгімелер мен повестер. Шығармалары, 3-том. Орыс тілінде. «Келешек», Көкгетау, 2015 ж. «Ғарыш пен қазақ». Өлеңдер мен поэмалар. «Шыршадағы шытырман.» Балаларға арналған өлеңдер
TITLE: Баянғали Тоқанұлы Әлімжанов — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер талай дүркін жүлдегер атанған. Қанжығалы Бөгенбай батырдың 300, Шұбыртпалы Ағыбайдың 190 және 200, ақын Сараның 115, Мағжан Жұмабаевтың 100 және 110, Ілияс Омаровтың 80, Көтібар Бәсенұлының 240, Есет Көтібарұлының 190, Тама Есет батырдың 325 жылдығына арналған айтыстардың,Сырым батырдың 250 жылдығына орай Ташкентте өткізілген Қазақстан - Өзбекстан, « Манас» жырының 1000 жылдығына орай Бішкекте өткізілген Қазақстан – Қырғызстан ақындары айтысының, Семей полигонының жабылуына арналған, «невадасемей» қозғалысы аясында өткен Халықаралық акция айтысының жеңімпазы. Оның айтыстары республикалық,облыстық теледидар мен радиодан үздіксіз беріліп,шетелге дейін таралды, газет, журналдарда, көптеген айтыс жинақтарында жарияланды. \"Қазіргі айтыс",1-том. Қырық айтыс» деген атпен жеке кітап болып шықты. Ғалым, әдебиетшілердің зерттеу обьектісіне айналды. Ақынның өмірдің түрлі жағдайларында тауып айтқан өткір сөздері, әзіл өлеңдері «Әзіл шуағы» \Көкшетау, 2004 ж.\ кітаптарына топтастырылып, көптеген республикалық, облыстық, аудандық газет, журналдар көшіріп жариялаған.Әлімжанов «Қобыланды батыр», «Ер Тарғын», «Ер Тәуке»,« Арқалық батыр», «Жанақ пен Рүстем төре», «Сүйінбай мен Тезек төре», «Бақтыбай мен Тезек төре», «Әсет пен Кемпірбай», «Өзім туралы» \Қасым Аманжолов\ т.б қазақтың ескі жырларын көп жылдардан бері ел ішінде жырлап келеді. Мағжан Жұмабаевтың «Батыр Баян» поэмасын ең алғаш XX ғасырдың жетпісінші жылдарынан бастап жырлаған. Сонымен қатар өзінің «Байғозының жебесі», «Балуан Шолақ пен Иманжүсіп», «Керей ер Жәнібектің көңілі мен көк дөнені» т. толғау, дастандарын жырлайды. 2001 жылы Қызылорда қаласында өткен республикалық «Ғасырлар үні» атты жыраулар конкурсының үшінші, 2003 жылы екінші жүлдегері. Өскеменде өткен республикалық конкурстың бірінші жүлдегері. Тарақты Байғозы батырдың 300 жылдық , Мәшһүр Жүсіп Көпеевтің 150 жылдық тойына арналған жыршы – жыраулар конкурсының Бас жүлдегері. Баянғали орындаған жыр, дастандар Қазақ радиосы мен телеарналардың Алтын қорына жазылып, сақталуда. Аудио, видео дискілерге шыққан. Баянғали Әлімжанов қазақтан шыққан бірден-бір манасшы. Манастың мың жылдығына арналған Халықаралық манасшылар \Қырғызстан, Бішкек 1995 ж.\ конкурсына қатысып, арнайы жүлдеге ие болған. Әлем халықтары эпостарының Бірінші дүниежүзілік фестиваліне , Түркі тілдес елдердің Халықаралық «Қорқыт және Ұлы Дала сазы» фольклорлық- музыкалық өнер фестиваліне , «Эпикалық мұра – Алтай елдерінің байырғы мәдениеті» атты халықаралық ғылыми–мәдени-творчестволық шараға , «Әлем халықтарының эпосы – Жаңғар ұрпақтарының жерінде» атты ІІІ Халықарлық фестивальға , Манасшылардың 1-халықаралық фестиваліне \Телекөпір – Бішкек-таласош, 2013 ж.\ қатысушы. Мәдени шараларда, түрлі жиындарда көпшіліктің алдында, теле, радиодан Манас жырынан үзінділерді жиі айтады. Баянғали айтқан Манастың тараулары қазақ радиосының Алтын қорына, аудио, видеодискілерге жазылған. Қырғызстанның Композиторлар одағы мен Мәдениет министрлігінің А.Малдыбаев атындағы Халықаралық сыйлығының лауреаты.\ Баянғали Әлімжановтың бастамасымен 2006 жылы Астана-Көкшетауда Паң Нұрмағамбет киностудиясы ашылды. Оның идеясын қалтқысыз, құлшына қолдаған белгілі кәсіпкер, қоғам қайраткері Марат Нәбиев киностудияның құрылтайшысы және бас демеушісі болды. Содан бері Паң Нұрмағамбет киностудиясында «Ән мен анаша»\2006-2007 ж.\ , «Асау толқын» \2012 ж.\ атты толық метражды төрт көркем фильм, «Ұлы даланың қырандары» сериясымен алты деректі фильм түсіріліп шығарылды.Кәкішев, А.Нұрқатов, И.Елубаев, Көкше өнерпаздары туралы.\ Бұл фильмдердің барлығының да сценарий авторы және қоюшы режиссері — Паң Нұрмағамбет киностудиясының көркемдік жетекшісі Баянғали Әлімжанов. Киносценарийлерді қазақ және орыс тілдерінде жазады және субтитрлерді орыс тіліне өзі аударады.Әлімжанов «Аран», "Айхан", "Асау толқын" фильмдерінде басты рольдерде ойнаған. Сонымен қатар ол «Қазақфильм» киностудиясында түсірілген «Жыраулар» \1983 ж. Ораз Әбішев\, «Палуан» \1984 ж.\, «Асылдың сынығы» \198 5 жыл, ақын, майдангер Көкен Шәкеев туралы.\ деректі фильмдердің сценариін жазған.Әлімжановтың шығармалары орыс және қырғыз тілдеріне аударылған. Баянғали Әлімжановтың әдеби сын және зерттеу мақалалары 1970-90 жылдары республикалық баспасөз бен «Уақыт және қаламгер»,»Жастар жастар туралы» сияқты жинақтарда жиі жарияланып тұрды. Әсіресе, оның көшпенділердің шешендік өнері мен Қасым Аманжоловтың «Өзім туралы» және Мұқағали Мақатаевтың «Реквием» жырлары жайындағы мақалалары кеңінен танымал болды. Сол жылдары ол журналист ретінде де белсенді еңбек етті. Қазір де Б.Әлімжанов БАҚ өкілдеріне әдебиет пен өнердің, қоғамның сан алуан мәселелері туралы қазақ және орыс тілдерінде жиі сұхбат беріп тұрады.Әлімжанов өткен ғасырдың 80-жылдары республикалық телеарнадан \қазіргі «Қазақстан»\ «Халық қазынасы», «Бес ғасыр жырлайды» сияқты хабарларды жүргізіп, қазақтың жыршы-жыраулық өнерін насихаттаған. Ол қазақ тілі мерекесіне \Астана\, Кенесары ханның 200 жылдығына \Көкшетау, 2002 ж.\, Алпамыс батырға \Астана, 2006 ж.\, Қобыланды батырға \Ақтөбе, 2008 ж.\, Мұрын жырау Сеңгірбекұлының 150 жылдығына \Астана, 2009 ж.\, Нұрпейіс Байғаниннің 150 жылдығына \Ақтөбе облысы, Темір ауданы, 2010 ж. арналған республикалық жыршыжыраулар конкурстарын ұйымдастырушылардың бірі және жүргізушісі болды. Баянғали Әлімжанов бір эпосты бірнеше жыршы, әр жастағы, әр мектептің өкілдері бірлесіп, бір-бірін қайталамай, жалғастыра жырлау идеясының авторы. Осы ретпен «Алпамыс батыр» жырын Астанада, Қызылордада бес жыршы \семейлік Дүйсенғазы Нығметжанов, алматылық Ақан Әбдуәлиев, қызылордалық Майра Сәрсенбаева, ақтөбелік Перуза Нарман, қарағандылық Дидар Қамиев\ жүргізуші Баянғали Әлімжановтың басшылығымен түгел айтып шыққан. Осыған ұқсас, Ақтөбеде он шақты жыршы «Қобыланды батыр» жырын жырлаған.Әлімжанов жиырма кітаптың және ондаған ұжымдық жинақтардың авторы. Жеке кітаптары: 1. «Қиқыматтың хикаялары». «Ұя». «Жынды Қаратайдың қасіреті». «Ауылдың ақ самалы» .Қырық айтыс». «Әзіл шуағы».\Көкшетау, 2004 ж. «Аңыз бен аспан».\ «Қазақ тарихы» , Алматы, 2010 ж. «Өмірдің өзі. « Қиянатқа қарсылық» Үш томдық таңдамалы шығармалар жинағы. «Мақалалар, сұхбаттар.» Көкшетау, «Келешек», 2014 г. « Қорасан қарақшының қолмергені» Поэма. Көкшетау, «Келешек» баспасы. «Дариға қыз» Трагедия. Көкшетау, «Келешек» , 2014 ж. Шексіз ғалам, мен сенің бір бөлшегің. Өлең, жырлар мен поэмалар. Шығармалары. Театр терезесіндегі сәуле. Шығармалары. Күлкімен көмкерілген ой. Әңгімелер мен повестер. Шығармалары, 3-том. Орыс тілінде. «Келешек», Көкгетау, 2015 ж. «Ғарыш пен қазақ». Өлеңдер мен поэмалар. «Шыршадағы шытырман.» Балаларға арналған өлеңдер
URL:
META:
TOTAL WORDS: 0
TEXT:
 