ҚазАқпарат-Анонс: қарашаның 16-сы мен 22-сі аралығындағы оқиғалардың күнтізбесі
DATE: 09:24, 16 Қараша 2009 | GMT +5
TITLE: ҚазАқпарат-Анонс: қарашаның 16-сы мен 22-сі аралығындағы оқиғалардың күнтізбесі
URL: https://kaz.inform.kz/news/kazakparat-anons-karashanyn-16-sy-men-22-si-aralygyndagy-okigalardyn-kuntizbesi_a2212807/
META: DATE: 09:24, 16 Қараша 2009 | GMT +5
TOTAL WORDS: 4240
AUTHOR(S):
TEXT: ҮКІМЕТ. Қарашаның 16-да Үкімет үйінде селекторлық кеңес өтеді. Қарашаның 16-да Ішкі істер министрлігінде апталық брифинг болады. Қарашаның 16-да Сыртқы істер министрлігінде апталық брифинг жоспарланған. Қарашаның 16-да Статистика агенттігінде Ашық есік күні өтеді. АСТАНА. Қарашаның 16-да Астана әкімі И. Тасмағамбетовтың қатысуымен Бөгенбай даңғылындағы жол айырығы эстекада бөліміндегі құрылыс жұмыстарының аяқталуына арналған таныстырылым өтеді. Қарашаның 16-да «Есіл» қонақүйінде «Жоғары патогенді құс тұмауының ықтималдығына байланысты ұлттық және аймақтық жоспарларды әзірлеу» халықаралық семинар өтеді. Қарашаның 16-да Ұлттық академиялық кітапханада IV Азаматтық форумға дайындық мәселелері жөніндегі қоғамдық кеңестің мәжілісі өтеді. Қарашаның 16-да конгрессхолда Үндістан өнер қайраткерлерінің гала-концерті болады. Қарашаның 18-де Астандағы «Тәуелсіздік сарайында» Қазақстан Республикасы судьяларының V съезіне 700-ден астам қатысушылар келмекші. Қарашаның 19-21-і аралығында Астанада «Ядролық зерттеулер бірлескен институты халықаралық үкіметаралық ұйымының Өкілетті өкілдері комитетінің алғашқы көшпелі сессиясы өтеді. Қарашаның 17-де Қ. Қуанышбаев атындағы театрда "Құпия сөз" қойылымы, қарашаның 18-де Ш. Айтматовтың туындысы бойынша қойылған «Ғасырдан да ұзақ күн», ал қарашаның 19-да М. Әуезовтың шығармасы бойынша сахналанған «Абай» спектакльдері болады. АЛМАТЫ. Қарашаның 16-да Ұлттық кітапханада Ә. Тәжібаевтың 100 жылдығына арналған марканың таныстырылымы болады. Қарашаның 16-да Ұлттық Урология орталығында «Ер азаматтардың денсаулығы» деген тақырыпта баспасөз мәслихаты болады. Қарашаның 16-да Қазақстан баспасөз клубында А. Колесниковтың «Жердің шетінде» деген жаңа кітабының таныстырылымы болады. Қарашаның 16-да Қазақтың Абай атындағы Мемлекеттік опера және балет театрында қазақ ақыны Ә. Тәжібаевтың 100 жылдығына арналған мерекелік кеш болады. Қарашаның 17-сі күні Алматыда "Туған тілім - тұғырым" деп аталатын өнер кеші өтеді. Оған ҚР еңбек сіңірген әртістері Қанат, Айткүл және Ерболат Құдайберген әулеті, ҚР халық әртісі Мақпал Жүнісова, "ду-ду" комедия театры және тағы басқа да өнерпаздар қатысады. АЙМАҚ. ҚАРАҒАНДЫ. Қарағандыда қарашаның 20-22-сі күндері «Жастар» спорт кешенінде дзюдодан ерлер мен әйелдер арасындағы Қазақстан чемпионаты өтеді,. АТАУЛЫ КҮНДЕР. ЕЛЕУЛІ ОҚИҒАЛАР. 16 ҚАРАША, ДҮЙСЕНБІ.. Төзімділікке арналған халықаралық күн. Бұл халықаралық күн ЮНЕСКО-ның «Төзімділік принциптері Декларациясында» салтанатты жария етілген. Декларация 1995 жылы ЮНЕСКО-ның 28-інші Бас конференциясында бекітілген. Жыл сайын 16 қарашада атап өтіледі. Украинада радио, телевидение және байланыс қызметкерлерінің күні. Украинаның радио, телевидение және телекоммуникациялық салалары қызметкерлерінің бастамасын қолдау мақсатында ел Президентінің 1994 жылғы 11 қарашадағы Жарлығымен бекітілген. ОҚИҒАЛАР. 5 жыл бұрын мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев «Республикалық және облыстық бюджеттер, республикалық маңызды қалалар, астана бюджеттері арасында жалпы сипаттағы ресми трансферттер көлемі туралы» Қазақстан Республикасының Заңына қол қойды. 5 жыл бұрын Алматыда спорттық гимнастикадан қала әкімінің жүлдесі үшін І ашық турнир өтті. 5 жыл бұрын Қызылорда облысы Сырдария ауданының Тереңөзек ауылында жаңа мешіт ашылды. Аллаға мінәжат ету үйінің ашылу салтанатына аудан әкімі, облыстық мешіттің діни қызметкерлері, жергілікті қоғамдастықтың өкілдері, соғыс және еңбек ардагерлері қатысты. ЕСІМДЕР. 70 жыл бұрын ғалым, биология ғылымының докторы, профессор, Қазақстан Республикасының Жаратылыстану Ғылымдары Академиясының академигі, Қазақстанның Мемлекеттік сыйлығының лауреаты БЕКЕНОВ Аманқұл дүниеге келді. Қостанай облысы Жанкелді ауданында туған. ҚазПИ-ді бітірген. 1961-2003 жылдары Зоология институтының кіші, аға ғылыми қызметкер, лаборатория меңгерушісі, директоры қызметтерін атқарды. Негізгі ғылыми еңбектері Қазақстандағы омыртқалы жануарларды қорғау мәселелеріне арналған. Бекеновтің Қазақстанның шөл және шөлейтті аудандарын мекендейтін сүтқоректілердің биологиялық, экологиялық ерекшеліктерін зерттеп, жойылып бара жатқан омыртқалы жануарларды қорғап қалудың теориялық негіздерін ұсынды. Осы сала бойынша республика ғылыми мекемелерінде және жоғары оку орындарында атқарылып жатқан ғылыми зерттеулерді үйлестіруге басшылық жасады. Ол Қазақстанда ақбөкенді қорғау және оның санын қалпына келтіру мәселесін зерттеді. 5 монография, 250 ғылыми мақалалардың, 12 ғылыми-танымдық кітаптардың авторы. 45 жыл бұрын «Қазақмыс» корпорациясы» ЖШС-нің ішкі бақылау жөніндегі басқарушы директоры ШЫҢҒЫСОВ Бауыржан Қабденұлы дүниеге келді. Қарағанды облысында туған. Қарағанды политехникалық институтын, Е. Букетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетін бітірген. 1992 жылдан кеден органдардарында жұмыс істеп, аға инспектордан Жезқазған облысы бойынша Кеден басқармасының бастығы, «Ұлытау» кеденінің бастығына дейінгі жауапты қызметтер атқарған. 2004-2007 жылдары Қарағанды облысы бойынша Кедендік бақылау департаментінің бастығы. 2007-2008 жылдары «Қазақмыс» корпорациясы» ЖШС-гі экономикалық қауіпсіздік департаментінің бастығы. 2008-2009 жылдары - ЖШС «Қазақмыс» корпорациясы» басқармасының вице-төрағасы қызметтерін атқарған. Қазіргі қызметінде - 2009 жылдан. Қазақстан Республикасының Құрмет грамотасымен марапатталған. 17 ҚАРАША, СЕЙСЕНБІ. Халықаралық студенттер күні. Прагада 1939 жылғы 17 қарашада неміс-фашист басқыншылары атып өлтірген чех патриот-студенттерін мәңгі есте қалдыру құрметіне, Прагада 1946 жылы өткен Дүниежүзілік студенттер конгресінде бекітілді. Мемлекеттік мейрам - Чехияда азаттық пен демократия үшін күрес күні. 1939 жылы осы күні чех студенттері нацистік басқыншылыққа қарсы наразылық көрсетіп, ал 1989 жылы дәл осы күні - коммунистік режімге қарсы нарызылық танытқан. Әзірбайжанның ұлттық қайта жаңару күні. 1988 жылы бұл күні Бакудегі Ленин алаңында бұрынғы Кеңес Одағы орталық билігінің таулы-қарабақтық дау-жанжалға қатысты саясатына қарсы наразылық білдіріліп, Әзірбайжанның КСРО құрамынан шығарылуын талап еткен ұрандар айтылды. Арменияда әскери-медициналық қызметкерлер күні. 1992 жылдың 17 қарашасынан - Армения Қарулы күштерінің әскери-медициналық емханасын құруды аяқтаған күні атап өтіледі. ОҚИҒАЛАР. 172 жыл бұрын 17-24 қараша күндері Исатай мен Махамбет бастаған көтерілісшілер Жанқұста хан жасағымен шайқасты. 5 жыл бұрын 17-19 қарашада Пекинде Қазақстан-Қытай ынтымақтастық жөніндегі комитетінің Өткізу пункттері арасындағы және кеден ісі саласындағы ынтымақтастық жөніндегі шағын комиссиясының бірінші мәжілісі болып өтті. Мәжіліске Қазақстан Республикасы Кедендік бақылау агенттігі Төрағасының бірінші орынбасары мен ҚХР Бас Кеден Басқармасы Комиссионерінің орынбасары жетекшілік етті. Шағын комиссия құрамына сондай-ақ қазақстан-қытай шекарасында бақылау жасайтын министрліктер мен ведомстволардың өкілдері де кірді. Екі елдің кедендік органдарының өкілдері ҚР мен ҚХР азаматтарының өзара барыпкелу санының соңғы жылдары арта түсуімен, тауар айналымы мен шекара маңайындағы сауданың өсуімен айқындалған екіжақты ынтымақтастық нәтижелеріне қанағаттанарлық сезімдерін білдірді. 5 жыл бұрын Үндістанда Үнді әйел-кәсіпкерлері консорциумының шақыруымен және Үндістандағы Қазақстан Елшілігінің жәрдемімен Қазақстан Республикасы Сауда-өнеркәсіптік палаталар одағының делегациясы қатысқан конференция өтті. Форумда Қазақстан делегациясының жетекшісі - СӨПО вице-президенті Татьяна Жданова сөйлеп, мемлекетіміздің саяси және әлеуметтік-экономикалық өмірінде әйелдер рөлінің арта түскенін кеңінен атап көрсетті. 5 жыл бұрын Алматыда тұңғыш тарихи «Бейбарыс» мейрамхана-клубының беташар таныстыру рәсімі өтті. Ашылу салтанатында оңтүстік астана қоғамдастығының белгілі өкілдері мен Қазақстанда тіркелген дипломатиялық миссиялардың өкілдері болды. мейрамханаклуб мақсаты - халықты рухани-адамгершілік сезімде тәрбиелеу, дала мәдениеті мен мәдени байланыстардың жаңа түрлерін насихаттау. 5 жыл бұрын алматыдағы Орталық көрме залында Ғали Мырзашевтың «Уақыт жолдары» жеке көрмесінің ашылуы болды. Ғ. Мырзашев - сахналау, анимациялық кино, кітап графикасы және станоктық өнер салаларында жұмыс істейтін кеңістігі кең суретші. 5 жыл бұрын Ақтөбеде тұңғыш қазақстандық «Промстройиндустрия-Ақтөбе» халқаралық көрмесі өтті. Ұйымдастырушылар - Қазақстан Республикасы Индустрия және сауда, Энергетика және минералдық ресурстар министрліктерінің қолдауымен Ақтөбе облысының әкімшілігі мен «атакентэкспо» көрме компаниясы. Бұл шараның басты мақсаты - Батыс аймақтағы өнеркәсіп пен құрылыс индустриясын дамытуға, ҚР 2015 жылға дейінгі Индустриялық-инновациялық даму стратегиясы және Тұрғын үй құрылысы Мемлекеттік бағдарламасы аясында қазіргі заманғы технологияларды енгізуге жәрдем жасау. ЕСІМДЕР. 70 жыл бұрын техника ғылымының докторы, профессор, Халықаралық көлік академиясының академигі, Л. Гончаров атындағы Қазақ автомобильжол университетінің ректоры ҚАБАШЕВ Рахымжан Әбілқасымұлы дүниеге келді. Ақмола облысында туған. Томск архитектура-құрылыс институтын, Мәскеу автомобиль жолдары институтының аспирантурасын бітірген. Жезқазған қалалық механикаландырылған колоннаның механигі болып жұмыс істеген. 1968-1981 жылдары - Қазақ политехникалық институтының аға оқытушысы, доценті. 1981-1991 жылдары - Алматы архитектура-құрылыс институтының кафедра меңгерушісі, деканы. 1991-1996 жылдары - Алматы автомобиль жолдары институтының бірінші проректоры. 1996-2000 жылдары - Қазақ көлік және коммуникациялар академиясының бірінші проректоры. Гумилев атындағы Еуразиялық университеті Машина құрастыру институтының директоры. Қазіргі қызметінде - 2001 жылдың қаңтарынан. «Жол және құрылыс машиналары: жер қазатын машиналардың жұмысшы органдарының абразивті тозуы», «Машиналардың параметрлерін статистикалық тәсілдермен анықтау», «Қазақстан автомобиль жолдары жер қабаттарының түпкі негізіндері каталогы», «Қазақстан Республикасы жер қабаттарының каталогы» кітаптарының, 250-ден астам ғылыми жарияланымдардың авторы. 25 авторлық куәлігі мен патенті бар. Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің үздігі. 65 жыл бұрын физикаматематика ғылымдарының докторы, профессор, Халықаралық Ғылымдар Академиясының, Қазақстан Республикасы Жаратылыстану Ғылымдары Академиясының академигі КӨМЕКОВ Серік Ешмұхамбетұлы дүниеге келді. Жамбыл қаласында туған. Ташкент мемлекеттік университетін, КСРО Ғылым Академиясы Ленинград физика-техникалық институтының аспирантурасын бітірген. Ташкент мемлекеттік университетінің ассистенті болып жұмыс істеген. 1973-1994 жылдары - Жамбыл жеңіл және тамақ өнеркәсібі технологиялық институтының аға оқытушысы, жалпы физика кафедрасының меңгерушісі, оқу-әдістемелік жұмыс жөніндегі проректоры. 1994-1997 жылдары - Қазақстан Республикасы Білім министрлігінің бөлім бастығы, жоғарғы білім және ғылым бас басқармасы бастығының орынбасары, инспекциялау, лицензиялау және аттестациялау басқармасының бастығы. 1998-2002 жылдары Алматы мемлекеттік университеті теориялық физика кафедрасының меңгерушісі, Шығыс Қазақстан мемлекеттік университетінің проректоры, Алматы технологиялық университеті жоғары математика және жалпы физика кафедрасының меңгерушісі қызметтерін атқарған. 2002-2003 жылдары - Қ. Сәтбаев атындағы Қазақ Ұлттық техникалық университеті ғылым және халықаралық байланыстар департаментінің директоры. 2003 жылдың мамыр айынан - Қ. Сәтбаев атындағы Қазақ Ұлттық техникалық университеті жалпы және теориялық физика кафедрасының меңгерушісі. Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің үздігі, Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері. 18 ҚАРАША, СӘРСЕНБІ. Латвияның ұлттық мейрамы - Тәуелсіздік күні. Еуропаның солтүстік-шығысында, Балтық теңізінің жағалауында орналасқан мемлекет. Мемлекеттік құрылымы - парламенттік республика. Заң шығарушы органы - парламент. Мемлекеттік тілі - латыш тілі. Ақша бірлігі - лат. ОҚИҒАЛАР. 5 жыл бұрын Алматыда Қазақстанда тұңғыш рет Ипотекалық брокерлер мектебі ашылды. Бастамашы әрі ұйымдастырушылары - «бтаипотека» компаниясы мен Коммерциялық жылжымайтын мүлік орталығы. Мектептің басты міндеті - банктер мен риэлторлық компаниялар арасындағы шыңырауды толықтай жабу. Ипотекалық несиелендіру бойынша әрбір банктің жеке өзіндік жағдайлары бар екені жасырын емес. Сондықтан қолайлы жүйе таңдап алу үшін халыққа қолайлы деп тапқан банктерінің әрқайсысынан жеке-жеке кеңес алуына тура келеді. Енді Ипотекалық брокерлер мектебінің аттестаты негізінде жұмыс істейтін кәсіби делдалдардың қызметіне жүгінсеңіз болды. 5 жыл бұрын Алматыда Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің философия және политология факультетінде Бүкіләлемдік философия күніне орайластырылған «ХХІ ғасырдағы философиялық мәдениеттер үн қатысуы» тақырыбында «дөңгелек үстел» өтті. Бұл шарадан басқа көрнекті ғалымдардың, оқытушылардың және студенттердің қатысуымен әдеби-шығармашылық «Даналық көзбен» вернисажы, «Ақыл-ой мен сезімдер өрнегі» мюзикл қойылымдар марафоны, философия бөлімшесінің үздік эмблемасы мен логотипі сайысы, студенттер мен оқытушылар арасындағы КТК бәсекесі және де басқа шаралар ұйымдастырылды. 5 жыл бұрын Қазақстанның Италиядағы Елшісі Италия Президентіне Сенім Грамоталарын табыс етті. 5 жыл бұрын 18-19 қарашада Минскіде ТМД елдерінің Орман өнеркәсібі кешені мен орман шаруашылығы жөніндегі Үкіметаралық кеңесінің мәжілісі өтті. Оған Беларусь, Ресей, Украина, Молдова, Армения, Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, мен Грузиядан салалық министрліктердің басшылары қатысты. Кеңес мәжілісі барысында Кеңес туралы Ереженің жаңа редакциясы және іс жүзіндегі қимылдар бағдары қаралды. 3 жыл бұрын Қазақстан Республикасының Президенті Н. Назарбаев «Қазақстан Республикасының мүлікті ресмилендіруге байланысты кешірім жасау мәселелері жөніндегі кейбір заң актілеріне өзгерістер мен қосымшалар енгізу туралы» Заңға қол қойды. ЕСІМДЕР. 80 жыл бұрын гимнастикадан спорт шебері, Қазақ КСР чемпионы ҚУАНЫШБАЕВ Қадыр Қалибекұлы дүниеге келді. Қарағанды облысының Қарқаралы қаласында туған. Қазақ мемлекеттік дене шынықтыру институтын бітірген. Қазақстан құрама командасында өнер көрсетті. Жаттықтырушысы - А. 1954-1969 жылдары Қазақ мемлекеттік дене шынықтыру институты гимнастика кафедрасының, 1970-1994 жылдары Москва авиациялық институты дене тәрбиесі кафедрасының аға оқытушысы болған. Гимнастика секциясына қазақ жастарын баулу барысында тыңғылықты жұмыстар атқарған. 60 жыл бұрын ғалым, филология ғылымының докторы, профессор ТЕБЕГЕНОВ Темірхан Сақаұлы дүниеге келді. Қызылорда облысы Қармақшы ауданында туған. Қызылорда педагогикалық институтын бітірген. 1972-1974 жылдары Қармақшы ауданы Қуаңдария кеңшарында №186 орта мектептің, 1974-1981 жылдары Қызылорда қаласының №10 Ыбырай Алтынсарин атындағы орта мектептің мұғалімі, тәрбие жұмыстары жөніндегі меңгерушісі қызметтерін атқарған. 1981-1991 жылдары - Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің оқытушысы. 1991-2005 жылдары - Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің профессоры. Ғалымның өлеңдері, мақалалары республикалық газетжурналдарда, ғылыми жинақтарда жарияланған. Көптеген еңбектері Қытай, Ресей, Татарстан, Түркия, Қарақалпақстан елдерінде жарияланған. 300-ге жуық мақалалардың және 9 кітаптың авторы. 45 жыл бұрын спорт шебері, шабуылшы ТҰРМАҒАМБЕТОВ Тілеухан дүниеге келді. Қызылорда қаласында туған. Қызылорданың «Мелиоратор», «Қайсар», Алматының «Қайрат», Шымкенттің «Жігер», Тараздың «Тараз» футбол командаларында ойнаған. КСРО чемпионатының 2-лигасында 76, Қазақстан чемпионатында 47 доп соққан. 19 ҚАРАША, БЕЙСЕНБІ. Халықаралық темекі шегуден бас тарту күні. 1977 жылы Америка онкологиялық қоғамы бекіткен. Жыл сайын қарашаның әрбір үшінші бейсенбісінде атап өтіледі. Халықаралық философия күні. ЮНЕСКО-ның ереже-тәртібімен 2002 жылдан бастап қарашаның үшінші бейсенбісінде өткізіледі. Ресей зымыран әскерлері мен артиллерия күні. 1942 жылғы 19 қарашада Қызыл Армияның қарсы шабуылға шығуын қамтамасыз еткен, Сталинград түбінде гитлершілерді талқандаудағы артиллерия жетістіктерінің құрметіне аталып өтеді. Ресей әйнек өнеркәсібі қызметкерінің күні. Глазурьдің, әйнектің, фарфордың химиялық өндірісін ойлап шығарған Михаил Васильевич Ломоносовтың туған күнінде атап өтіледі. Украина гидрометеорологиялық сала қызметкерлерінің күні. Украина Президентінің 2003 жылғы 11 наурыздағы Жарлығымен бекітілген. ОҚИҒАЛАР. 5 жыл бұрын Абай атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық опера және балет театрында композитор, КСРО халық әртісі, профессор Еркеғали Рахмадиевтың «Абылай хан» операсының премьерасы болып өтті. Спектакльде театрдың белді жеке орындаушылары - Гүлзат Дәуірбаева, Балапан Жұбаева, Дина Хамзина, Бақытжан Сқақов, Шахимардан Әбілов, Талғат Күзембаев, т. Хореографиялық көріністерді ҚР халық әртісі Гүлжан Түткібаева қойған, дирижерлері - Нұрлан Жарасов пен ҚР халық әртісі Базарғали Жаманбаев. 5 жыл бұрын Лондондағы Жаратылыстану тарихы мұражайында «Студенттер бизнеспен кездеседі» арнайы тақырыптық кездесуі өтті. Ұйымдастырушы -Ұлыбританиядағы ҚР Елшілігінің қатысуымен және қолдауымен Британдық-Қазақстандық қоғам. Пікірсайыстарға британдық жоода оқитын жүзге жуық қазақстандық студенттер мен бірқатар Қазақстанда жұмыс істейтін британдық компаниялардың өкілдері, сондай-ақ BG Group, FMC компанияларының, Рединг университетінің өкілдері қатысты. Жахандық энергетикалық нарықты ұзақ мерзімді келешекке дейін дамыту, энергияның баламалы көздерін іздестіру, жаһандану үдерісінің мәселелері мен оның халықаралық қарым-қатынастарға әсері жайындағы мәселелер талқыланды. 3 жыл бұрын 19-21 қарашада Кувейтте жоғары білім мәселелеріне арналған Ислам Конференциясы Ұйымы жанындағы Білім, ғылым және мәдениет жөніндегі Ислам ұйымының 3-інші сессиясы өтті. Оған 56 мұсылман мемлекеттерінің өкілдері қатысты. Жиналыс мақсаты - оларды әлемдегі неғұрлым атақты жооры тізіміне енгізу мақсатымен ИКҰ-ға мүше елдердің үздік 20 университетін анықтау. ИСЕСКО-ның Бас хатшысы Абдель Азиз альтуэйгри қазақстандық тараптың Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетін ИКҰ-ға мүше мемлекеттердің алдыңғы қатарлы университеттері қатарына қосу туралы ұсынысын қолдады. 1 жыл бұрын Астанада «Кәсіптік білім беру және бизнес: әріптестік сұхбат» атты I халықаралық форум болып өтті. Форумды өз сөзімен Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрі Ж. Түймебаев ашты. Мәжіліске мемлекеттік органдар, халықаралық және қоғамдық ұйымдардың өкілдері қатысты. Форумда бизнес саласына маман дайындау және жұмыс беруші құрылымдардың қатысуымен ұлттық біліктілік жүйесін дамыту проблемалары талқыланды. ЕСІМДЕР. 80 жыл бұрын журналист, ғалым, филология ғылымының кандидаты, Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қызметкері, Қазақстан Жазушылар одағы сыйлығының лауреаты БАЙЖАНОВ Сапар дүниеге келген. Жамбыл облысының Жамбыл ауданында дүниеге келген. Қазақ ұлттық университетін бітірген. 1950-1958 жылдары «Лениншіл жас» газетінде әдеби қызметкер, бөлім меңгерушісі, бас редактордың орынбасары. 1958-1965 жылдары - «Мәдениет және тұрмыс» журналының жауапты хатшысы, редактордың орынбасары, бас редактор. 1965-1973 жылдары - Қазақстан Коммунистік Партиясы Орталық Комитетінің жауапты қызметкері. 1973-1983 жылдары - «Социалистік Қазақстан» газетінің бас редакторы. 1983-1994 жылдары Қазақстанның Бас мұрағат басқармасының бастығы қызметтерін атқарған. «Халықтар достығы», «Құрмет белгісі» ордендерімен, медальдармен және Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған. 70 жыл бұрын тоғыз құмалақтан спорт шебері, республикалық біріншіліктің чемпионы АЙТМАҒАНБЕТОВ Әбдібек дүниеге келді. Қостанай облысы Жангелді ауданында туған. «Қайрат» спорт қоғамының төрағасы қызметін атқарған. Тоғыз құмалақтан Орта Азия мен Қазақстан спортшылары арасында өткен жарыста үшінші орынды иеленген. Бауыржан Момышұлы құрметіне тоғыз құмалақтан өткен республикалық біріншілікте бас жүлдені жеңіп алған. Қостанай облысында спорт және дене шынықтыруды дамытуда зор үлес қосқан. 20 ҚАРАША, ЖҰМА. Дүниежүзілік балалар күні. 1954 жылы БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы бүкіл әлемде балалардың аман-саулығын қамтамасыз етуге бағытталған игі іс-қимылдарға арналған балалардың бүкіләлемдік бауырластығы пен өзара түсіністігі күні ретінде «Дүниежүзілік балалар күнін» мерекелеу үрдісін барлық елдерде енгізуді ұсынды. Қарашаның 20-сы - Бас ассамблеяның 1959 жылы Балалар құқы декларациясын, ал 1989 жылы - Балалар құқы Конвенциясын қабылдауымен ерекшеленеді. Африканы индустрияландыру күні. Африканы өнеркәсіптік жолмен дамытудың Екінші онжылдығы аясында БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы 20 қарашада жариялаған. Мексикада Революция күні. Революция күніне - 1910 жылғы 20 қарашада, Мексика тәуелсіздігінің 100 жылдығын мерекелеу бойынша салтанаттар өткен соң, Франциско Мадеро бастаған Диас режиміне қарсы қарулы қақтығыстар басталған күнге орайластырылған. ОҚИҒАЛАР. 5 жыл бұрын Павлодарда қазақ тілін үйрететін тегін жексенбілік мектеп ашылды. 3 жыл бұрын Оралда Альфред Шнитке атындағы Саратов облыстық филармониясының «волгабэнд» үрмелі аспаптар концерттік оркестрі өнерін көрсетті. Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінде өтті. Шығармашылық ұжымға Саратов консерваториясының профессоры, Ресей Федерациясының еңбек сіңірген өнер қайраткері Анатолий Селянин жетекшілік етеді. Сахнада сондай-ақ танымал жеке орындаушы, «Славян базары» фестивалінің лауреаты Ирина Левина өз өнерін паш етті. ЕСІМДЕР. 70 жыл бұрын қоғам қайраткері КӘРІБАЙҰЛЫ Жандар дүниеге келді. Оңтүстік Қазақстан облысының Түлкібас ауданында дүниеге келген. Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетін, Алматы Жоғары партия мектебін, Халықаралық құқық академиясын бітірген. Еңбек жолын Жамбыл ауданының орталығы Аса ауылындағы Б. Момышұлы атындағы мектепинтернатында неміс тілі пәнінің мұғалімі қызметінен бастаған. 1966-1969 жылдары - Жамбыл аудандық «Шұғыла» газетінің редакциясының әдеби қызметкері, бөлім меңгерушісі, жауапты хатшысы, редактордың орынбасары. 1969-1976 жылдары - аудандық партия комитетінің нұсқаушысы, бөлім меңгерушісі, аудандық «Шұғыла» - «Радуга» газетінің редакторы. 1976-1984 жылдары - Жамбыл аудандық партия комитетінің хатшысы. 1984-1992 жылдары - Жамбыл облыстық партия комитетінің идеология, кейіннен ұйымдастыру және кадрлармен жұмыс бөлімдерінің бастығы. Жамбыл облыстық Мәдениет басқармасының бастығы болды. 1995-2002 жылдары Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты болды. Сенаттың Аймақтық даму және өзін-өзі басқару мәселелері жөніндегі тұрақты комитеті төрағасының орынбасары қызметін атқарған. 100-ден астам көлемді публицистикалық мақалалардың авторы. Олардың тандаулылары «Ат тұяғын қыздырған Атамекен» деген атпен жеке кітап болып шықты. «Құрмет» орденімен, «Еңбектегі ерлігі үшін», «Астана» медальдарымен, ТМД елдері Парламентаралық Ассамблеясының күміс медалімен, «Алтын Барыс» белгісімен марапатталған. Сондай-ақ бауырластықты нығайтуға қосқан үлесі үшін Моңғол Халық Республикасының «Достық» орденімен марапатталған. 55 жыл бұрын тарих ғылымының докторы, профессор, Халықаралық тарих ғылымдары академиясының академигі, Қазақстан Республикасы Баспа және полиграфия ісінің қайраткері АЯҒАН Бүркітбай Ғелманұлы дүниеге келді. Солтүстік Қазақстан облысының Есіл ауданында туған. Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтын бітірген. Қазақ педагогикалық институты комсомол ұйымының хатшысы, аға оқытушысы болған. 1990-1996 жылдары - Қазақ КСР-і Жоғарғы білім министрлігінде жетекші ғылыми қызметкері, Президент әкімшілігі мен Министрлер Кабинетінің баспасөз қызметінің кеңесшісі, сектор меңгерушісі, ішкі саясат бөлімі меңгерушісінің орынбасары. 1996-1998 жылдары - Қазақ мемлекеттік заң университетінің сыртқы байланыстар орталығының директоры. 1998-1999 жылдары - Ақпарат және қоғамдық келісім министрлігі БАҚ департаменті директорының орынбасары. 1999-2003 жылдары - Алматы калалық ақпарат пен қоғамдық келісім басқармасының бастығы болды. 2003-2008 жылдары «Қазақ энциклопедиясының» баспасының директоры қызметтерін атқарған. 2008 жылдың қазан айынан - Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Мемлекет тарихы институтының директоры - Қазақстан Республикасы тарихшылары және қоғамтанушылары лигасының төрағасы. Негізгі ғылыми еңбектері Қазақстан Республикасының қазіргі заманғы тарихи мәселелерін зерттеуге арналған. «Қазақстан мемлекеті: қоғамдық жүйелердің эволюциясы», «Кеңестік социализмнің шарықтау шегі мен батуы. Қазақстан полигоны», «Қызылдар мен қаралар» кітаптарының, көптеген ғылыми мақалалардың авторы. Мектеп окушылары мен жоғары оку орындарының студенттеріне арналған оқулықтарды жазуға қатысты. «Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің 10 жылдығы», «Ерен еңбегі үшін» медальдарымен марапатталған. 21 ҚАРАША, СЕНБІ. Бүкіләлемдік сәлемдесу күні. 1973 жылдан аталып өтеді. Бұл күнді өткізу идеясын Американың Небраска штатында тұратын ағайынды Майкл мен Брайан Маккормак «қырғиқабақ соғыс» өршіп тұрған кезде, халықаралық текетіресті күшейтуге қарсылық пен наразылық белгісі ретінде қабылдайды. «Қарапайым да тиімді амал табу қажет», - деп шешкен жігіттер ақжарқын көңілмен әлемнің түпкір-түпкіріне сәлем хаттар жөнелтеді. Олар бүкіл әлемде бейбітшілік орнатып, сол үшін жұрттың бәрін күреске шақыру идеяларын ешкімге тықпаламайды. Тек қана өздерінің сәлемдерін алғандар тағы біреулерге түзу сәлем берсе болғаны. идея қолдау табады. Содан бастап жыл сайын 21 қарашада Бүкіләлемдік сәлемдесу, қуанышты сезімдер мен көтеріңкі көңіл-күйлер күні атап өтіледі. Дүниежүзілік телевидение күні. 1996 жылы 21 қарашада БҰҰ штаб-пәтерінде өткен тұңғыш Дүниежүзілік телевизиялық форум құрметіне сол жылы БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы жариялаған. Босния мен Герцеговинадағы бейбітшілік туралы ортақ келісім күні. 1995 жылғы 21 қарашада Огайо штатының Дейтон қаласы маңындағы райтпатерсон америкалық әскери базасында, Дейтон бейбітшілік келісімі ретінде кеңірек танымал - Босния мен Герцеговинадағы бейбітшілік туралы Ортақ рамалық келісім жасалды. Сөйтіп, 1991 жылы Босния мен Герцеговина арасында тұтанған азаматтық соғыс ресми түрде аяқталды. Бейбітшілік конференциясы 1995 жылғы қарашаның 1-інен 21-не дейін созылып, Босния мен Герцеговина президенті Алия Изетбегович, Югославия Одақтық Республикасының президенті Слободан Милошевич, Хорватияның президенті Франьо Туджман, сондай-ақ басты американдық бітістіруші Ричард Холбрук пен американдық генерал Уэсли Кларк келісімдердің басты кейіпкерлері болды. Ресми келісімдерге Парижде сол жылдың 14 желтоқсанында қол қойылды. Венециядағы үлкен канал жағасында храм тұрғызылған Мадонна делла Салюте құрметіне жыл сайын атап өтіледі. Шіркеу обадан құтылуды есте қалдыру мақсатында 1630 жылы салынған. ОҚИҒАЛАР. 3 жыл бұрын Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Ұлыбританияға ресми сапары барысында Ұлыбританияның патшайымы ІІ Елизаветамен, елдің Премьер-министрі Тони Блэрмен, қаржы министрі Гордон Браунмен және Англияның іскер топтары өкілдерімен кездесті. 3 жыл бұрын 21-22 қарашада Алматыда «Иран және Орталық Азия халықтарының тарихы мен мәдениетіндегі кітап және жазба сөз» халықаралаық конференциясы өтті. Ұйымдастырушы - ҚР Ұлттық кітапханасы жанындағы Иран және Орталық Азия мәдениетін зерттеу жөніндегі орталық. Конференция жұмысына Қазақстан, Иран, Ресей, Өзбекстан, Тәжікстан және Қырғызстанның мамандары мен ғалымдары қатысып, тарих ғылымдарын дамытудағы жазу мен жазба көздердің рөлі қалыптасуының тарихы, сондай-ақ Қазақстанда, Иранда және де басқа елдерде қазіргі кездегі кітап басып шығару істеріндегі проблемалардың көкейкесті мәселелерін талқылады. 3 жыл бұрын Жидебай шатқалында Семей облысындағы Абай Құнанбаевтың мемлекеттік әдеби-мемориалдық кешенінің құрылымды бөлігінің бірі - атақты философ, талантты композитор Шәкәрім Құдайбердиевтың республикадағы тұңғыш мұражайы ашылды. Экспозиция «Аңшы үйі» деп аталып, өткен ғасырдың 30-ыншы жылдарында қуғын-сүргінге ұшыраған жазушының өмірбаяны мен шығармашылығын толықтай ашатын материалдар жинағын топтастырған. Көпшілік назарына оның Меккеге сапарын растайтын құжаттар тұңғыш рет ұсынылып отыр. Сонымен қатар экспозицияға батыс және шығыс философтарының, тарихшыларының еңбектері, қазақ және орыс классиктерінің шығармалары қойылған. ЕСІМДЕР. 105 жыл бұрын орыс әдебиеттанушы, қоғам қайраткері, КСРО ҒА академигі, КСРО ҒА әдебиет пен тіл бөлімінің академикхатшысы, КСРО ҒА Президиумының мүшесі ХРАПЧЕНКО Михаил Борисович дүниеге келді. РФ Смоленск облысында туған. Смоленск университетінің түлегі. 1924-1928 жылдары - Солтүстік-Кавказ теміржолының Крыловская станциясындағы жеті жылдық теміржол мектебінің мұғалімі. 1928-1929 жылдары - Мәскеудегі Я. Свердлов атындағы Коммунистік университеттің тарих және әдебиет пәндерінің оқытушысы. - Воронеж университетінің доценті. 1931-1932 жылдары бастап Коммунистік академияның әдебиет пен өнер институтының оқу бөлімінің меңгерушісі. 1932-1938 жылдары бастап қызыл профессура Институтының орыс әдебиеті бөлімінің меңгерушісі, профессор. 1938-1948 жылдары - КСРО ХКК жанындағы өнер істері жөніндегі Комитет төрағасының орынбасары, төраға. Горький атындағы әлемдік әдебиет институтының аға ғылыми қызметкері. 1954-1957 жылдары - «Октябрь» журналының бас редакторы. 1957-1963 жылдары - КСРО ҒА әдебиет және тіл бөлімінің академик-хатшысының орынбасары. 1963-1974 жылдары - КСРО Министрлер Кеңесінің жанындағы Жоғарғы аттестациялық комиссия Президиумының мүшесі. 1967 жылдан - КСРО ҒА әдебиет және тіл бөлімінің академикхатшысы, орыс тілі мен әдебиет пәндері оқытушыларының Халықаралық ассоциациясының президенті. Орыс әдебиеттануының даму тәжірибесін «Мировоззрение и творчество», «Литературные теории и творческий процесс» зерттеулерінде топтаған. «Семиотика и художественное творчество», «Размышления о системном анализе литературы» мақалаларында әдеби құбылыстарды тарихи-функционалдық және жүйелік зерттеудің қағидаларын жасап шығарды. Толстой туралы монографиялардың авторы. Октябрь Революциясы, Еңбек Қызыл Ту, екі мәрте Ленин ордендерімен және медальдармен марапатталған. 80 жыл бұрын медицина ғылымдарының докторы, профессор, Ресей Медицина ғылымдары академиясының академигі СОКОЛОВ Евгений дүниеге келді. Мәскеу қаласында туған. Мәскеу медицина институтын бітірген. Ғарышты зерттеу Орталығында ғарышкерлерді ұшу сапарына іріктеу мен дайындау жұмыстарымен айналысып, ішкі аурулар кафедрасының меңгерушісі, профессор, оқу бөлімінің проректоры, Н. Семашко атындағы Мәскеу медицина институтының ректоры қызметтін атқарған. Алғашында ғарышкерлерді іріктеу, кейіннен емханадағы науқастарды тексеру кезінде қолданылған психовегетативті тестілеу қағидасын ұсынған. Қазіргі кезде кардиология мен диабетология, қант диабеті дертіне қатысты ішкі органдардың бұзылу мәселелерімен айналысады. Көптеген ғылыми қауымдастықтардың, соның ішінде Американ диабеттік ассоциациясының мүшесі. 6 монографияның авторы, оның 4 шет тілдеріне аударылған. «Отан алдындағы ерен еңбегі үшін» III дәрежелі орденімен марапатталған. 65 жыл бұрын американдық актер, режиссержәне комедиялық жазушы РЭМИС Харольд Аллен дүниеге келді. АҚШ-тың Чикаго қаласында туған. Миссури штаты сентлуисте қаласындағы Вашингтон университетінің түлегі. Оның ұзақ әрі жемісті шығармашылық қызметіне көз жүгіртсек, «Охотники за привидениями» фильміндегі Игон Спенглер мен «Нашивки» фильміндегі Рассел Зиски бейнелерін көрермендер ең сәтті деп таныды. Сондай-ақ, Рэмис аталған екі бейнефильм сценарийлерінің жазылуына өз үлесін қосты. Оның жазушылық және режиссерлік қызметіне келетін болсақ, оның басты жұмыстары - «Мальчик для гольфа», «День сурка» және «Анализируй это» сияқты комедиялар. Рэмис рольдердің бірін өзі сомдаған «ССТВ» телехикаясының сценарийін жазды. Комедиялық жанр басым болғанымен, Рэмистің фильмдері жалпы қоғам өміріндегі өзекті мәселелерді қозғайды. Ал оның фильмдерінің негізінде жатқан терең ой мысқыл және бой сергітетін ұрандармен тұстасып жатыр. Сондай-ақ, Рэмис еңбектерінің басты ерекшелігі суырып салма комедияны енгізуінде жатыр. 2002 жылы Харольд Рэмис «Как заработать 20 миллионов баксов» фильмін түсіру жұмыстарын жүргізу кезінде продюсерлік қызметті тағы бір мәрте байқап көрді. 2005 жылы ол «Ледяной урожай», ал 2007 жылы - «С кем бы отведать сыра» фильміне продюссерлік етті. 22 ҚАРАША, ЖЕКСЕНБІ. Ұлттық мейрам - Ливанның тәуелсіздігі күні. Жерорта теңізінің шығыс жағалауында орналасқан, Таяу Шығыстағы мемлекет. Шығысы мен солтүстігінде Сириямен, оңтүстігінде - Израильмен шектеседі. Мемлекеттік құрылымы - парламенттік республика. Заң шығарушы билігі - Өкілдер ассамблеясы - парламент. Әкімшілік бөлінуі - 6 провинция, 25 аудан, округтер. Ресми тілі - араб тілі. Ақша бірлігі - ливан фунты. Украинаның азаттық күні. 2005 жылғы 19 қарашадан Украина Президентінің Жарлығымен бекітілген. Жыл сайын демократия құндылықтарын бекіту және халықты ұлттық абыройлылық сезімде тәрбиелеу мақсатында атап өтіледі. Армения банк қызметкерінің күні. 2003 жылғы 22 қарашада Армения Үкіметімен бекітілген. Әзірбайжан әділет қызметкерлерінің күні. 2000 жылғы 11 қарашада Әзірбайжан Президентінің Жарлығымен бекітілген. ОҚИҒАЛАР. 5 жыл бұрын Алматыда «Жемқорлыққа қарсы тұру негіздері» жаңа оқу құралының. таныстырылымы өтті. Бұл оқулық Қазақстан Республикасы Конституциялық Кеңесінің төрағасы Игорь Роговтың, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының төрағасы Қайрат Мәмидың және Қазақстан Республикасы Парламент Мәжілісінің депутаты Светлана Бычкованың редакторлығымен шығарылған. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы әрекет ету мәселелері жөніндегі оқулық қазақ, орыс және ағылшын тілінде тұңғыш рет дайындалып, басып шығарылып отыр. Мұнда сыбайлас жемқорлық әлеуметтік құбылыс ретінде сипатталып, жемқорлықты жоюдағы сот жүйесі мен азаматтық қоғамның рөлі ашып көрсетілген. 5 жыл бұрын Таразда 70-інші жылдардағы Жамбыл облысының қоғамдық және мемлекеттік қайраткері Елубай Олжабаевты есте қалдыру мақсатында мемориалдық тақта орнатылды. 5 жыл бұрын Оңтүстік Қазақстан облысы Сарыағаш ауданының Үкібай ауылында Ғани Мұратбаев атындағы бірегей бақылау-өткізу пунктінің ашылуы өтті. Мұндай пункттерді салу және жарақтандырудағы негізгі мақсат - сыртқы экономикалық іс-қимылмен айналысатындар үшін қолайлырақ жағдайлар жасау, кедендік үдерістерді қарапайымдандыру, мемлекеттік шекара арқылы өту уақытын мейлінше қысқарту. 5 жыл бұрын Қызылордадағы көшелердің біріне облысқа кең танымал жазушы және журналист Орман Нұрқабаевтың есімі берілді. Ол Шиелі мен Сырдария аудандарында шыққан аудандық газеттердің редакторы болған, облыстық «Ленин жолы» газетінің бөлім меңгерушісі, облыстық баспахананың директоры қызметтерін атқарған. Нұрқабаев осы аймақтағы журналистика мен полиграфия саласын дамытуға сүбелі үлес қосқан. ЕСІМДЕР. 95 жыл бұрын театр және кино суретшісі, кескіндемеші, Қазақ КСР еңбек сіңірген өнер қайраткері ҚОЖЫҚОВ Құлахмет Қоңырқожаұлы дүниеге келген. Оңтүстік Қазақстан облысыныңТүркістан қаласында туған. санктпетербор үлкен театры жанындағы көркемсурет студиясын бітірген. Өнердегі шығармашылық жолын анасы Ләтипа Қожықова мен ағасы Қожахмет Кожықовпен бірге драма театры сахнасын көркемдеуден бастаған. Әуезов атындағы Қазақ драма театрының суретшісі болды. 1938-1954 жылдары Алматы киностудиясында, Орталық Біріккен киностудия құрамында суретші, Қазақ мемлекеттік баспасының суретшісі қызметін атқарды. 1970-1986 жылдары өзі ұйымдастырған Республикалық қолөнер мұражайының тұңғыш директоры болды. Қазақ драма театрында спектакльдердің сахналық безендіруін жасады. 1944 жылы қойылған «Абай» операсының декорациясы мен костюмдерінің үлгілерін дайындап, көптеген опералық шығармаларды сахналауға қатысты. Қожықов қазақ кино өнерінің дамуына да зор үлес қосты. «Домбыра сазымен», «Алып туралы ән», «Абай әні», «Біз Жетісуданбыз», «Менің атым Қожа», «Алдар Көсе», «Атамекен» және «Гауһартас». Әуезов, Т. Алтынсарин кітаптарын, «Ер Тарғын», «Қыз Жібек», «Қобыланды», т. эпостарды безендірді. Оның бірқатар графикалық туындылары пейзаж жанрына арналған: «Танаптағы орман», «Шырша», «Үшқоңыр жайлауы», т. Ол «Қазақ қолөнер шеберлері» ғылыми-көпшілік фильмін түсіруге атсалысты. 80 жыл бұрын ғалым, филология ғылымының докторы, профессор, Қазақ КСР Білім беру ісінің үздігі ЖҰБАНОВ Есет Құдайбергенұлы дүниеге келді. Ақтөбе қаласында туған. Қазақ педагогикалық институтын, Тіл және әдебиет институтының аспирантурасын бітірген. 1951-1957 жылдары - Петропавл педагогикалық училищесінің оқытушысы, Солтүстік Қазақстан облыстық мұғалімдер білімін жетілдіру институтының бөлім меңгерушісі, оқу бөлімінің нұсқаушысы, «Қазақстан мұғалімі» газетінің қызметкері. 1957-1991 жылдары - Тіл және әдебиет институтының кіші, аға ғылыми қызметкері болған. 1991 жылдан - Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе мемлекеттік университетінің профессоры, қазақ және жалпы тіл білімі кафедрасының меңгерушісі. Негізгі ғылыми-зерттеу жұмыстары қазақ эпостарының тілін, әдеби тіл тарихын талдауға арналған
