Ойынға шақыру — Қазақстан Энциклопедиясы
"Ойынға шақыру — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TITLE: Ойынға шақыру — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000
META: "Ойынға шақыру — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TOTAL WORDS: 243
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Ойынға шақыру. Ойынға құмар ауыл балаларының жалғыз ойнамайтыны белг iл i, олар үйден-үйге, ауладан-аулаға жүг iр iп өз сер iктер iн iздеп б iр iн-б iр i ойынға шақырады. Мұндай шақырулардың балалар арасындағы тәс iлдер i көп-ақ. Олар өздер i алдынала кел iс iлген түрл i белг iлермен ысқырып, қақпаны қағып, тас лақтырып белг i берсе, кейде өздер i қойған лақап аттарын атайды. Сондай-ақ мұндай шақыруды балалар көп жағдайда өлеңмен де б iлд iред i. Ол өлеңдерд i балалар жеке-жеке де, хормен де дауыстап айта беред i. Өлеңн iң мазмұны көб iне баланы ызаландырып, шамына ти iп қалайда ойынға шығаруды көздейд i. Мысалы, өлең текстер i мынандай болып келед i: Айдағаным торпақ, Ала тайым жортақ. К iм ойынға шықпаса, Қоян жүрек қорқақ. Кейде өлеңге: Әуеде ұшқан алты қаз, Атайын десем оғым аз. Егер ойынға келмесе, Пәленшенің басы таз, – деген сияқты баланың аты да қосақталып айтылады. Мұндай өлеңдер ұл балалар арасында жи i айтылады. Қыздар айтатын өлеңдер: Пәленше б iзбен дос, Қолы күнде бос. Добын ала шығады, Дарбазасын жаба шығады, – деген тәр iзд i сыпайы мазмұнға құрылады. Олардың iш iнде: Есег i ақырады, Қоразы шақырады. Пәленше үйден шықса, Атасы қоса бақырады, – деген сияқты мысқыл, әжуа өлеңдер де кездесед i. Орыс фольклортану ғылымында бұл өлеңдер «голосянки» деп аталса, О. Сафаров оны өзбек т iл iнде «чарломалар» деп атады. Қазақ т iл iнде халықтық термин болмағандықтан да б iз бұл өлеңдерд i ойынға шақыру өлеңдер i деп атадық. Дереккөздер Кенжехан Ісләмжанұлы
