Грунт — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер жердің үгілу белдеміндегі тау жыныстарының құрылыс ісінде, жол құрылысында, инженерлік геологияда, тағы басқа ғылым мен өндіріс салаларында қолданылатын жиынтық аты. Орысша-қазақша түсіндірме жалпы сөздік: Көлік / профессор Е. Арын — Павлодар : «ЭКО» ҒӨФ. Грунттың құрамы мен физикалық қасиеттерін инженерлік геологияның бір саласы – грунттану ғылымы зерттейді. Үлкенді-кішілі сан алуан құрылыстарды салу үшін грунттар алдын ала жан-жақты зерттеледі . Республика жерінде негізінен борпылдақ грунт кең тараған. Қазақ энциклопедиясы Грунттардың ылғал сыйымдылығы — грунттардың суды түрлі мөлшерде сіңіріп, ұстап тұра алу қасиеті. Сан жағынан ол салмақтық немесе көлемдік бірліктермен беріледі. Ылғал сыйымдылық мынандай түрлерге бөлінеді: Ылғал сыйымдылық дәрежесі бойынша таужыныстар әр түрлі болады: ылғал сыйымды саздар, шымтезектер және т.б; ылғалды нашар сыйыстырушы — ұсақ және орта түйірлі құмдар, мергельдер, бор және т.б; ылғал сыйыстырмайтын — малтатастар, қиыршықтас, ірі түйірлі құмдар, атқылама және метаморфты шомбал таужыныстар. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы. Грунттың сіңіру мүмкіндігі — грунттың түрлі заттарды сіңіру және түту қасиеттері. Грунттың үгілуі, сілтіленуі және грунттағы басқа да барлық процестер үшін өте маңызды; айтарлықтай дәрежеде грунттың өнімділігін анықтайды. Грунттың сіңіру мүмкіндігі — тыңайтқыштарды қолдану мен химиялық мелиорацияның теориялық негізі. Грунттың сіңіру мүмкіндігі механикалық , физикалық , физика-химиялық немесе алмасу , химиялық , биологиялық болып жіктеледі. Алмасу катиоңдары топырақтың сіңіру сыйымдылығын көрсетеді; оның шамасы топырақтың сіңіру кешеніне , топырақ ерітіндісінің реакциясына және басқа факторларға байланысты өзгеріске ұшырайды. Грунттық сорғы — абразивті су қоспасын тасымалдауға арналған жерсорғы. Тасымалдайтын қоспа температурасы +60°с дейін болатын, едетте, консольды типті көлденең немесе тік білікті сорғылар. Өнімділік мөлшері сағатына 7—16000 м 3, арыны 8-80 м, ПӘК-і 50-75% аралығында болады. Өндірісте грунттық сорғының екі түрі бар: 1) сорғы станциясы ғимаратында орналасқан тұрақты грунттық сорғы; 2) ұңғымалар мен құдықтардан су қоспасын көтеруге арналған ұңғымалық грунттық сорғы. Мұнай және газ геологиясы танымдық және кәсіптік-технологиялық терминдерінің түсіндірме сөздігі. Анықтамалық басылым
TITLE: Грунт — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер жердің үгілу белдеміндегі тау жыныстарының құрылыс ісінде, жол құрылысында, инженерлік геологияда, тағы басқа ғылым мен өндіріс салаларында қолданылатын жиынтық аты. Орысша-қазақша түсіндірме жалпы сөздік: Көлік / профессор Е. Арын — Павлодар : «ЭКО» ҒӨФ. Грунттың құрамы мен физикалық қасиеттерін инженерлік геологияның бір саласы – грунттану ғылымы зерттейді. Үлкенді-кішілі сан алуан құрылыстарды салу үшін грунттар алдын ала жан-жақты зерттеледі . Республика жерінде негізінен борпылдақ грунт кең тараған. Қазақ энциклопедиясы Грунттардың ылғал сыйымдылығы — грунттардың суды түрлі мөлшерде сіңіріп, ұстап тұра алу қасиеті. Сан жағынан ол салмақтық немесе көлемдік бірліктермен беріледі. Ылғал сыйымдылық мынандай түрлерге бөлінеді: Ылғал сыйымдылық дәрежесі бойынша таужыныстар әр түрлі болады: ылғал сыйымды саздар, шымтезектер және т.б; ылғалды нашар сыйыстырушы — ұсақ және орта түйірлі құмдар, мергельдер, бор және т.б; ылғал сыйыстырмайтын — малтатастар, қиыршықтас, ірі түйірлі құмдар, атқылама және метаморфты шомбал таужыныстар. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы. Грунттың сіңіру мүмкіндігі — грунттың түрлі заттарды сіңіру және түту қасиеттері. Грунттың үгілуі, сілтіленуі және грунттағы басқа да барлық процестер үшін өте маңызды; айтарлықтай дәрежеде грунттың өнімділігін анықтайды. Грунттың сіңіру мүмкіндігі — тыңайтқыштарды қолдану мен химиялық мелиорацияның теориялық негізі. Грунттың сіңіру мүмкіндігі механикалық , физикалық , физика-химиялық немесе алмасу , химиялық , биологиялық болып жіктеледі. Алмасу катиоңдары топырақтың сіңіру сыйымдылығын көрсетеді; оның шамасы топырақтың сіңіру кешеніне , топырақ ерітіндісінің реакциясына және басқа факторларға байланысты өзгеріске ұшырайды. Грунттық сорғы — абразивті су қоспасын тасымалдауға арналған жерсорғы. Тасымалдайтын қоспа температурасы +60°с дейін болатын, едетте, консольды типті көлденең немесе тік білікті сорғылар. Өнімділік мөлшері сағатына 7—16000 м 3, арыны 8-80 м, ПӘК-і 50-75% аралығында болады. Өндірісте грунттық сорғының екі түрі бар: 1) сорғы станциясы ғимаратында орналасқан тұрақты грунттық сорғы; 2) ұңғымалар мен құдықтардан су қоспасын көтеруге арналған ұңғымалық грунттық сорғы. Мұнай және газ геологиясы танымдық және кәсіптік-технологиялық терминдерінің түсіндірме сөздігі. Анықтамалық басылым
URL:
META:
TOTAL WORDS: 0
TEXT:
 