Әбілқайыр хан — Қазақстан Энциклопедиясы
"Әбілқайыр хан — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TITLE: Әбілқайыр хан — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000
META: "Әбілқайыр хан — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TOTAL WORDS: 208
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Әбілхайыр — өзбек ханы. Жазба деректерде Әбілқайыр қаған, Ұлы хан, Бузырг хан, Хазірет Бузырг хан деп айтыла береді. Шыңғыс ханның 10-ұрпағы — Баһадұр — Жошы-Бұқа — Базағұл — Мың-Темір хан — Гулад — Ибрахим — Дәулет-шайх — Ә. 16 жасында Ә-ды Дешті Қыпшақтың рутайпа көсемдері хан етіп сайлады. Ол билікті өз қолына алысымен Дешті Іыпшақтағы саяси бытыраңқылықты жоюға күш салды. Дешті Қыпшақтағы Шайбани әулетінің билеушілері Мұстафа ханды, Махмұд-Қожа ханды талқандады. хандықты нығайту үшін ішкі және сыртқы күштермен күрес жүргізді. Тұқай-Темір ұрпақтары Ахмед хан мен Махмұд хан иеліктеріне, Темір әулетінің қол астындағы Хорезм мен Сыр бойына сәтті жорықтар жасады. Сөйтіп тарихта “көшпелі өзбектер” деп аталатын хандық құрды. Ә. ханның билігі күшейген сайын, оған қарсы жергілікті рутайпа көсемдері мен кейбір сұлтандардың қарсылығы арта түседі. Ә. ханның билігіне қарсы жасырын наразылық 1457 ж. Сығанақ түбінде қалмақтардан жеңіліс тапқан соң, ашық күреске айналды. аралығында Керей мен Жәнібек сұлтандар өздеріне қарасты тайпалармен Шу өңіріне көшіп барып жеке қазақ хандығын құрды. Қазақ хандығының күшейе түсуінен қауіптенген Ә. Моғолстанға жорық ұйымдастырды. Бұл — оның ең соңғы жорығы еді. Ә. ханның он бір ұлы болды. Оның ұрпақтары ішінде ең танымал болғаны — немересі Мұхаммед Шайбани хан. Ө. Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. ISBN 9965-893-73-Х } }}} | Бұл үлгі мақалаларды автоматты түрде қосады
