ОБӨЖ және СӨЖ ұйымдастыру бойынша әдістемелік нұсқаулар - НАО "Талап"
"ОБӨЖ және СӨЖ ұйымдастыру бойынша әдістемелік нұсқаулар - НАО "Талап""|"https://talap.kz/ob0zh-zhane-s0zh-yjymdastyru-bojynsha-adistemelik-nyskaular/"
TITLE: ОБӨЖ және СӨЖ ұйымдастыру бойынша әдістемелік нұсқаулар - НАО "Талап"
URL: https://talap.kz/ob0zh-zhane-s0zh-yjymdastyru-bojynsha-adistemelik-nyskaular/
META: "ОБӨЖ және СӨЖ ұйымдастыру бойынша әдістемелік нұсқаулар - НАО "Талап""|"https://talap.kz/ob0zh-zhane-s0zh-yjymdastyru-bojynsha-adistemelik-nyskaular/"
TOTAL WORDS: 1930
TEXT: kz. ОБӨЖ және СӨЖ ұйымдастыру бойынша әдістемелік нұсқаулар. Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру жүйесінде оқытушының басшылығымен студенттердің өзіндік жұмысын және студенттердің өзіндік жұмысын ұйымдастыру бойынша. ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУЛАР. 1. Осы студенттердің өзіндік жұмысын және оқытушының басшылығымен студенттердің өзіндік жұмысын ұйымдастыру жөніндегі әдістемелік ұсынымдар техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру жүйесінде СӨЖ және СӨЖ ұйымдастыруға бірыңғай талаптарды белгілейді. Әдістемелік ұсынымдар келесі нормативтік құжаттарға сәйкес әзірленді:. Білім туралы Қазақстан Республикасының 27. заңы;. Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Білім Министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы 348 бұйрығы;. Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарында Кредиттік оқыту технологиясы бойынша оқу процесін ұйымдастыру қағидаларын бекіту туралы ҚР оқу-ағарту министрлігінің 2023 жылғы 28 наурыздағы 75 бұйрығы;. Мектепке дейінгі тәрбие және оқыту, орта, арнайы, қосымша, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары педагогтерінің жүргізуі үшін міндетті құжаттардың тізбесін және олардың нысандарын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 6 сәуірдегі 130 бұйрығы;. Мектепке дейінгі, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары, жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған мамандандырылған, арнайы білім беру ұйымдары, балалар мен ересектерге арналған қосымша білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасы оқу-ағарту министрлігінің 2022 жылғы 31 тамыздағы 385 бұйрығы. 1) академиялық кредит білім алушының және оқытушының ғылыми және оқу жұмысы көлемінің біріздендірілген өлшем бірлігі;. 2) оқу жетістіктерін бағалаудың балдық-рейтингтік әріптік жүйесі-халықаралық практикада қабылданған цифрлық баламасы бар әріптік жүйеге сәйкес келетін және білім алушылардың рейтингін белгілеуге мүмкіндік беретін балдардағы оқу жетістіктерінің деңгейін бағалау жүйесі;. 3) кредиттік оқыту технологиясы академиялық кредиттерді жинақтай отырып, білім алушылардың пәндерді және модульдерді зерделеу реттілігін таңдау және өз бетінше жоспарлау негізінде оқыту;. 4) бағалау критерийі білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалауға негіз болатын белгі. 5) студенттің өзіндік жұмысы өз бетінше оқуға бөлінген, оқу-әдістемелік әдебиеттермен және ұсынымдармен қамтамасыз етілген тақырыптардың белгілі бір тізбесі бойынша жұмыс; СӨЖ-нің барлық көлемі білім алушыдан өз бетінше жұмыс істеуді талап ететін тапсырмалармен расталады. 6) оқытушының басшылығымен жүргізілетін студенттің өзіндік жұмысы сабақ кестесі бойынша жүргізілетін студенттің жұмысы;. 7) жұмыс оқу бағдарламасы жұмыс оқу жоспарының нақты пәні және модулі үшін ТжКБ ұйымы әзірлейтін құжат;. 8) жұмыс оқу жоспары ТжКБ ұйымы әзірлейтін, оқу пәндерінің және немесе модульдерінің тізбесін, көлемдерін, оларды зерделеу дәйектілігін, сондай-ақ олардың игерілуін бақылау нысандарын регламенттейтін құжат;. 9) оқытудың нәтижесі-білім алушылардың білім беру бағдарламасын игеру бойынша алған, көрсеткен білімдерінің, іскерліктерінің, дағдыларының бағалаумен расталған көлемі және қалыптасқан құндылықтар мен қатынастар;. 10) жобалау жұмысы білім алушының педагогтің немесе тәлімгердің басшылығымен орындалатын практикалық және немесе шығармашылық жұмысы;. 11) білім алушылардың оқудағы жетістігі-білім алушылардың оқу процесінде алатын және жеке тұлғаның қол жеткізген даму деңгейін көрсететін білімі, іскерліктері, дағдылары және құзыретті;. Білім алушылардың кредиттік оқыту технологиясындағы өзіндік жұмысы екі бөлікке бөлінеді: оқытушының басшылығымен орындалатын дербес жұмыс және толығымен дербес орындалатын жұмыс. Тақырыптарды, тапсырмаларды және сағат көлемін көрсете отырып, ОБӨЖ мен СӨЖ жалпы сипаттамасы пән модуль бойынша жұмыс оқу бағдарламасында қамтылған. Оқытушы тапсырмалардың түрлері мен олардың көлемін, СӨЖ және ОБӨЖ тапсырмаларының тақырыптарын, оларды орындау мерзімдерін көрсете отырып, пәнді және немесе модульді зерделеудің бүкіл кезеңіне СӨЖ және ОБӨЖ кестесін әзірлейді. СӨЖ және ОБӨЖ материалдары келесі құжаттарды қамтиды:. СӨЖ және ОБӨЖ кестесі;. пәннің және немесе модульдің жұмыс оқу бағдарламасының негізгі бөлімдеріне сәйкес келетін тапсырмалардың сараланған тізімі;. рефераттар, баяндамалар және шығармашылық жұмыстардың тақырыбы;. зертханалық-практикалық, семестрлік, курстық және дипломдық жұмыстардың тақырыбы;. консультациялық көмектің түрлері;. бақылаудың түрлері мен нысандары;. негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі;. бағалау критерийлері, ұсынылатын жұмыс көлемі, оны ұсынудың болжамды мерзімдері. Оқытушының басшылығымен студенттің аудиториялық жұмысы мен өзіндік жұмысының көлемі жылына 60 кредит 1440 сағатты құрайды, бұл ретте ОБӨЖ көлемі әрбір пәннің және немесе модульдің көлемінен 30% аспайды. Студенттің өзіндік жұмыс көлемі жылына 15 кредит 360 сағатты құрайды. ОБӨЖ -тың негізгі міндеттері:. оқу материалын тереңдетіп зерттеу;. пәнді және немесе модульді оқу кезінде алынған материалды бекіту;. ақпарат көздерімен өз бетінше жұмыс істеу дағдыларын жетілдіру;. зерттеу дағдыларын қалыптастыру;. оқу қызметінің нәтижелерін өзіндік бақылау және өзіндік бағалау дағдыларын дамыту;. коммуникативтік дағдыларды жетілдіру;. тапсырмаларды шешу және жобаларды орындау кезінде талдау, синтез және сын тұрғысынан ойлау дағдыларын дамыту;. командада жұмыс істеу дағдыларын дамыту. ОБӨЖ бақылау және бағалау оқу жетістіктерін бағалаудың балдық-рейтингтік әріптік жүйесіне сәйкес сабақтарда жүзеге асырылады. Бағалау критерийлері теориялық, практикалық, зертханалық-практикалық сабақтар және СӨЖ үшін баллдардың орташа арифметикалық мәнімен қалыптастырылады. ОБӨЖ сағаттарына үй тапсырмаларын, курстық жобаларды, бақылау жұмыстарын, есептерді және СӨЖ тапсырмаларының басқа да түрлерін орындау бойынша консультациялар кіреді. ОБӨЖ-тың аудиториялық нысаны білім алушылардың оқулықпен және бастапқы дереккөзбен жұмыс істеуін, топтық тапсырмаларды орындауын, қойылған міндеттер шеңберінде жеке талдамалық қызметті көздейді. ОБӨЖ шеңберіндегі сабақтардың арақатынасы оқытылатын курстың күрделілігімен, оны зерделеуге бөлінген аудиториялық сағаттардың көлемімен, білім алушылардың дайындық деңгейімен айқындалатын консультациялық интерактивті нысандары болуы мүмкін, бұл ретте ОБӨЖ-ге көлемі әрбір пән және немесе модуль көлемінің отыз пайызынан аспайды. ОБӨЖ-бұл студент пен мұғалімнің бірлескен жұмысы, өйткені оқу сабақтары диалогтық режимде өткізіледі, мысалы, тренинг, пікірталас, іскерлік және дидактикалық ойындар, презентация, кейс құру, жеке, топтық жобаларды әзірлеу және т. әрбір ОБӨЖ-ге кез-келген сұрақтарды егжей-тегжейлі көрсетуге, кеңейтуге, өңдеуге мүмкіндік беретін материалдар дайындалуы керек белгілі бір жағдайларды талдау, есептерді шешу және т. дағдылар. Колледжде оқытушының жетекшілігімен орындалатын өзіндік жұмыстың әртүрлі түрлері болуы мүмкін. Оқытушының басшылығымен өзіндік жұмыс түрлерінің үлгілері:. Жобалау жұмыстары, студенттер нақты мәселеге байланысты болуы тиіс. Жобаны орындау кезінде студенттер зерттеу жүргізеді, деректерді жинайды және талдайды, командада жұмыс істейді және өз нәтижелерін таныстырады. Зерттеу жұмысы олардың кәсібіне немесе пәніне байланысты нақты тақырып бойынша болуы тиіс. Бағалау құралдарын әртүрлі тест тапсырмалары, кейстер, жазбаша бақылау жұмыстары, практикалық жағдайлар, коллоквиумдар түрінде ұсыну орынды. Сондай-ақ ОБҚЖ сабақ жоспарын әзірлеу кезінде Блум таксономиясын, Колбо циклін және басқа да әдістемелерді қолдануға болады. пәнді және немесе модульді оқу кезінде алынған материалды бекіту;. ақпарат көздерімен өз бетінше жұмыс істеу дағдыларын жетілдіру;. тапсырмаларды шешу және жобаларды орындау кезінде талдау, синтез және сын тұрғысынан ойлау дағдыларын дамыту;. оқу қызметінің нәтижелерін өзіндік бақылау және өзіндік бағалау дағдыларын дамыту;. командада жұмыс істеу дағдыларын дамыту. СӨЖ тапсырмаларын ресімдеуге қойылатын талаптар:. Пәнді оқудың барлық кезеңіне есептелген СӨЖ кестесі;. -жұмыс-оқу бағдарламасының силлабустың негізгі бөлімдеріне сәйкес келетін тапсырмалар жүйесі;. рефераттар, баяндамалар, эсселер, тапсырмалар және т.;. СӨЖ тапсырмаларының мазмұнына, оларды ресімдеуге, ұсынылатын көлемге қойылатын талаптар;. негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі;. консультациялық көмек түрлері;. бағалау критерийлері;. жұмыстарды ұсыну мерзімдері. СӨЖ тапсырмасында келесілер болуы тиіс:. студенттің өзі орындауы немесе ұжымдық жұмыстың өз бетінше орындалған бөлігі болуы;. белгілі бір тақырып және оның жекелеген аспектілері бойынша өзекті мәселелер ашылатын және талданатын аяқталған әзірлемені білдіру;. ашылатын мәселелерде автордың жеткілікті құзыреттілігін көрсетуге;. оқу, ғылыми және немесе практикалық бағыттылығы мен маңыздылығы болуы;. жаңашылдықтың белгілі бір элементтерін қамтуы. СӨС қабылдау кезінде бағалау критерийлерін көрсету қажет, мұнда:. тақырыптың атауымен жұмыстың мазмұны, қойылған мақсат пен міндетке сәйкес сипаттаудың толықтығы мен тереңдігі бағаланады;. әдеби дереккөздердің пысықталу дәрежесі бағаланады;. жұмысты орындаудың дербестік дәрежесі анықталады;. материалды баяндаудың сауаттылығы мен нақтылығы бағаланады;. жұмыс бойынша қорытындылау, талдау және тұжырымдар дәрежесі;. пәннің теориялық мәселелерін жинақтау қабілеті бағаланады;. рефератты ресімдеуге қойылатын техникалық талаптарды сақтау;. жұмысты қорғау кезіндегі жауаптардың толықтығы;. қосымша сұрақтарға жауаптар;. өз ұстанымдарын қорғай білу және т. 1) жаңа білімді игеру үшін:. оқу материалын, бастапқы көздер мен қосымша әдебиетті зерделеу;. мәтін бойынша графиктер, диаграммалар және кестелер жасау;. Негізгі сәттерді бөлектеу үшін мәтінді конспектілеу;. тақырыпты тереңдетіп оқытуға арналған оқу-зерттеу қызметі;. аудио- және бейнематериалдар және т. бойынша тірек схемасын жасау. 2) білімді бекіту және жүйелеу үшін:. оқулық материалдарын, қосымша әдебиетті, Интернет-ресурстарды қосымша зерделеу;. жауаптың жоспары мен тезистерін жасау;. оқу материалын жүйелеу үшін кестелер құру;. бақылау сұрақтарына жауап дайындау;. рефераттар, баяндамалар, эсселер, мақалалар жазу;. библиография, тақырыптық кроссвордтар құрастыру. 3) дағдыларды қалыптастыру үшін:. үлгі бойынша тапсырмалар мен жаттығуларды шешу;. сызбаларды, схемаларды орындау;. есеп айырысу-графикалық жұмыстарды орындау;. жағдаяттық тапсырмаларды шешу;. жобалау жұмысын орындау;. тренажердегі жаттығулар. Студенттің күн тәртібіндегі өзіндік жұмыс уақытын бөлу кестеге байланысты емес. Студент ұсынылған материал шегінде оқытушымен өзіндік жұмыс тақырыбын өзгерту мүмкіндігін талқылауға құқылы. Тапсырмалардың барлық түрлері оқытушы белгілеген мерзімде орындалуы және тапсырылуы тиіс. Өз бетінше жұмыс істеу үшін тапсырмалар бермес бұрын, педагогтар олардың қауіпсіздігін мұқият бағалауы және студенттердің өздеріне немесе айналасындағыларға қауіп төндірмей оларды орындау үшін қажетті білімдері, дағдылары мен құралдары бар екеніне көз жеткізуі тиіс. Бұдан басқа, студенттерге тапсырмаларды қауіпсіз орындау бойынша тиісті нұсқаулықтар мен ұсынымдар беру қажет. Өзіндік жұмыстың алуан түрлілігі студенттерге өздерінің шығармашылық әлеуетін ашуға, сыни ойлауды дамытуға және оқу материалын өз түсініктерін тереңдетуге мүмкіндік береді. 1) Реферат міндетті түрде әдебиетті шолу мәселесін жазбаша баяндау немесе ғылыми жұмыстың, кітаптың мазмұнын талдамалық сипаттау. Реферат тақырыбын студент оқытушы ұсынған тізімнен таңдайды. Реферат студенттің арнайы әдебиеттен жинаған, өз бетінше құрастырылған және оқытушының таңдаған тақырыбы мен ұсынымдарына сәйкес жазылған материалдардан тұруы, сондай-ақ студенттің осы материалды қараудан өз бетінше жасаған қорытындыларынан тұруы тиіс. Реферат көлемі 10-15 бет. Рефератқа қойылатын жалпы талаптар:. студенттің тегі мен аты-жөнінің, курстың және топтың нөмірінің болуы,. негізгі беттегі тақырып атауы;. жұмыс мазмұнының таңдалған тақырыпқа сәйкестігі;. жұмыстың басында оның мазмұнының болуы;. жұмыс соңында пайдаланылған әдебиеттер тізімінің болуы;. әдебиетті тікелей сілтемелеу кезіндегі сілтемелер;. беттердің реттік нөмірленуі. Реферат кемінде 4-6 ғылыми және әдеби дереккөзді талдау негізінде дайындалады. Рефераттың құрылымы келесілердің болуын болжайды:. Жұмыс кезеңдері:. 1) рефераттар үшін ұсынылған тақырыптармен мұқият танысу, олардың біреуін таңдау және оқытушымен келісім бойынша оны бекіту;. 2) жұмыс жоспарын жасау;. 3) конспектілеу бойынша ұсынымдарды және жасалған жоспарды пайдалана отырып, реферат жазу, рефераттың қорытындысында қаралып отырған тақырыпқа, оның мазмұнына өзінің көзқарасын міндетті түрде білдіру;. 3) мәтінді қайта оқу және оны түзету;. 4) рефераттың дұрыс ресімделуін тексеру. Рефератпен жұмыс аяқталғаннан кейін ауызша сөз сөйлеу мәтінін жазу. Сөз сөйлеу уақыты 5-7 минут. 2) Глоссарий берілген тақырып бойынша терминдер мен ұғымдарды қысқаша түсіндіру. Глоссарий құру тақырыпты зерделеу кезінде кездесетін терминдерді, түсініксіз сөздер мен өрнектерді іріктеу мен жүйелеуден көрінетін студенттің өзіндік жұмыс түрі. Жазбаша ресімделеді, терминдердің, сөздер мен ұғымдардың атауы мен мағынасын алфавиттік тәртіппен қамтиды. Жұмыс кезеңдері:. дереккөз материалын оқып, негізгі терминдерді, түсініксіз сөздерді таңдау;. негізгі анықтамаларды немесе ұғымдардың мағынасын ажыратып жазу;. таңдалған анықтамаларды сын тұрғысынан ұғыну және оларды түрлендіруге тырысу;. жұмысты ресімдеу және белгіленген мерзімде ұсыну. 3) Жағдаяттық тапсырмаларды шешу. Жағдаяттық тапсырмалар әртүрлі жағдайлардың сипаттамасы және оларға тапсырмалардың тізбесі. Ресімдеуге қойылатын талаптар:. Тапсырмалар мен оларға жауаптардың стандарттары жазбаша түрде ресімделеді. Жағдаяттық міндеттердің саны және оларды құруға кететін уақыт ақпараттың көлеміне, шешілетін мәселелердің күрделілігі мен көлеміне, студенттің жеке ерекшеліктеріне байланысты және оны оқытушы айқындайды. Жұмыс кезеңдері:. тақырып бойынша оқу ақпаратын зерттеу;. провести анализ содержания темы;. қиындыққа тап болған мәселені атап өту, оқытушымен келісу;. тапсырмалар шарттарына толық сипаттама беру;. нұсқаларды сыни тұрғыдан пайымдау;. оңтайлы нұсқаны таңдау немесе мәселені шешу нұсқалары;. белгіленген мерзімде рәсімдеу және бақылауға тапсыру. 4) Тұсаукесер слайдтар, бейнероликтер және басқалар түрінде сөйлеудің негізгі ережелерін ұсына отырып, берілген мәселе бойынша ауызша сөз сөйлеу. Әдетте, міндетті құрылымдық элементтер келесілер болып табылады:. мұқаба;. титулдық слайд;. мазмұны;. негізгі материал;. автор туралы мәліметтер;. әзірленген күн. Таныстырылымда материалдың мазмұнын ұсыну құралдарына, нысандарына және тәсілдеріне қойылатын жалпы талаптар:. баяндаудың тығыздығы мен қысқалығы, мәтіннің барынша ақпараттылығы;. семантикалық байланысқан ақпараттық элементтерді тұтастай қабылданатын топтарға біріктіру;. әр Ережеге мәтіннің жеке абзацы берілуі керек;. абзацтың негізгі идеясы ең басында болуы керек. Көрсетілім уақыты 8-10 минут. Таныстырылым тақырыптың қаншалықты ашылғандығы және айналасындағылардың қызығушылығын тудырғандығы, сондай-ақ студенттің қаралып отырған мәселеге қаншалықты кәсіби тұрғыдан қарағандығы бағаланады. 5) Эссе түрлі жанрлардағы өзекті мәселе бойынша өз пікірін жазбаша баяндау: сын, публицистика және т. Эссе мақсаты көзқарасты тұжырымдау және студент таңдаған ұстанымның артықшылығын негіздейтін дәйекті дәлелдер жүйесін қалыптастыру. Эссе келесі элементтерді қамтиды:. Эссе материалдарын ресімдеу. Эссе оқытушыға электронды түрде ұсынылады. Бірінші беттің жоғарғы сол жағында студенттің тегі, аты, әкесінің аты, топтың нөмірі көрсетіледі. 6) Аннотация жазу. Аннотация кітаптың, қолжазбаның, монографияның, мақаланың, фильмнің немесе басқа басылымның қысқаша мазмұны, сондай-ақ оның қысқаша сипаттамасы. Талаптар:. ақпаратты мұқият зерттеу;. аннотация жоспарын жасау;. түсіндірілетін ақпараттың негізгі мазмұнын қысқаша жеткізу;. аннотацияны ресімдеу және белгіленген мерзімде тапсыру. 7) Топтық жоба 3-5 оқушыдан тұратын топпен жобаны әзірлеу бойынша тапсырма. 8) Жеке жоба неғұрлым дайындалған білім алушыларға есептелген өзекті тақырып бойынша зерттеу жобасын әзірлеу жөніндегі тапсырма. Жұмыс бірегейлігімен, тақырыптың өзектілігімен, зерттеу сипатымен ерекшеленуі тиіс; жобаның нәтижелері студенттік конференцияда баяндалуы мүмкін. 9) Оқу жағдайлары студенттерге сұрақтарға жауап беретін немесе мәселеге өз көзқарасын жазатын көптеген қарапайым және күрделі жағдайлар ұсынылады; неғұрлым дайындалған студенттер өз кейсін жаза алады
