Армян-қыпшақ тілі — Қазақстан Энциклопедиясы
"Армян-қыпшақ тілі — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000"
TITLE: Армян-қыпшақ тілі — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000
META: "Армян-қыпшақ тілі — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000"
TOTAL WORDS: 224
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Армян қыпшақтардың тілі — XI — XV ғасырлардағы ескі қыпшақ тілдерінің оңтүстік -батыс бұтағы. XI ғасырдың 2-жартысында Багратидтер мемлекеті құлап, оны селжұқтар басып алғаннан кейін, қоныс аударған армяндар бірте-бірте жылыса отырып, Қырымға жеткенде осы өлкені жайлайтын қыпшақтармен етене аралас өмір сүрген. Армяндардың күнделікті сөйлеу тілінде қыпшақ тілі "екінші ана тілі" болып саналған. XIII ғ. моңғол шапқыншылығынан ығысқан армяндар Кавказ бен Қырым өңірін жайлаған қыпшақтармен бірге король Лео І-нің шақыруымен Батыс Украинаға, Галицияға, Подольеге, оның ішінде Каменецке ауысып көшіп келген. Онда армяндардың дербес құқығы бар колониясы құрылып, іс қағаздары үш тілде — армян, қыпшақ, поляк тілдерінде — жүргізілген. ХҮ ғ. орталығы Каменец — Подольск қаласы болған. Армян әліпбиімен сол кездегі қыпшақ тілінде немесе қыпшақ тілі туралы армян тілінде жазылған материалдар бар. Бірен-сараны ғана болмаса, олар баспа жүзін көрген жоқ. ХҮІ— ХҮІІ ғ. іс-қағаздарынан құрастырылған 32 кітап бар. Көптеген материалдар Еуропа кітапханаларында сақталған. Негізгі қор Ереванда. Азаматтық-тарихи құжаттар мен очерктерден басқа филолог еңбектер де бар. Мысалы, грамматикалық трактаттар, армян-қыпшақ сөздігі, дұғалар жинағы. Діни уағыздамаларды, бірқатар мәтіндерді белгілі ғалымымдар Ж. Грунин жеке кітаптар етіп бастырып шығарды. Барлық қолжазбалардың тілі сол кездегі "кәдімгі қыпшақ тілінің" аясында жазылған, әсіресе "Кодекс Куманикус" тіліне қатты ұқсайды. Поляк ғалымдары осы тіл және осы жазу бойынша арнайы мамандар дайындап алып, бірнеше басылымдар жариялады. Қазақ тілі. Алматы: Қазақстан Республикасы Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998 жыл, 509 бет
