ҚазАқпарат-Анонс: 2011 жылғы 5-12 маусым аралығындағы оқиғалардың күнтізбесі
DATE: 09:20, 06 Маусым 2011 | GMT +5
TITLE: ҚазАқпарат-Анонс: 2011 жылғы 5-12 маусым аралығындағы оқиғалардың күнтізбесі
URL: https://kaz.inform.kz/news/kazakparat-anons-2011-zhylgy-5-12-mausym-aralygyndagy-okigalardyn-kuntizbesi_a2385424/
META: DATE: 09:20, 06 Маусым 2011 | GMT +5
TOTAL WORDS: 5703
AUTHOR(S):
TEXT: ҮКІМЕТ. 6 маусымда Қаржы министрлігінің Кедендік бақылау комитетінде БАҚ өкілдеріне арналған брифинг өтеді. 6 маусымда Бас прокуратурада БАҚ өкілдеріне арналған брифинг болады. ПАРЛАМЕНТ. 6 маусым күні Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінде Үкімет сағаты өтеді. Басқосуда «Қазақстан Республикасындағы мәдениет саласының дамуы» деген тақырыптағы мәселелер талқыға түседі. Мәжілістің баспасөз қызметінен хабарлағандай, жиын барысында ҚР Мәдениет министрі Мұхтар Құл-Мұхаммед аталған тақырыпқа баяндама жасайды деп күтілуде. ҚОҒАМ. 7-9 маусым аралығында Астанада Қазақстанның ИКҰ-ға алдағы төрағалығы аясында Дүниежүзілік ислам экономикалық форумы өткізіледі. СПОРТ. 7-11 маусым күндері Қытайдың Бейжің қаласында жағажай волейболынан кезеңдік «Үлкен дулыға» жарысы өтеді. АСТАНА. Астанада 2-17 маусым аралығында сағат 10. -ге дейінгі уақытта №26 орта мектепте қаланың мектепке дейінгі мекемелеріндегі балалардың қатарын толықтыру жұмыстары жүргізіледі. 6 маусымда Тәуелсіздік сарайында ВИЭФ қорының төрағасы Мұсса бин Хитаммен және Қазақстанның Индустрия және жаңа технологиялар министрлігі Инвестициялар комитетінің төрағасы А. Серіковтың қатысуымен баспасөз мәслихаты өтеді. 6 маусымда Ресейдің Ғылым және мәдениет орталығында «Әлемдегі орыс тілі: Пушкин дәуірінен бастап қазіргі күндерге дейін» деген тақырыпта «дөңгелек үстел» отырысы болады. Қазақстанның ИКҰ-ға алдағы төрағалығы аясында Астанада 7-9 маусым аралығында Дүниежүзілік ислам экономикалық форумы өткізіледі. АЛМАТЫ. Алматыда 6 маусымда «Cisco Network Academy Program» халықаралық білім беру бағдарламасының қолдауымен желілік технология туралы студенттік олимпиада өтеді. 8 маусым күні Алматыда «Бизнес пен билік. Қаржы полициясының кәсіпкерлердің мүдделері мен заңды құқықтарын қорғаудағы рөлі» тақырыбында «дөңгелек үстел» отырысы өтеді. 9 маусым күні Алматы қаласында «Қазақстандағы франчайзинг 2011» атты IV халықаралық көрме өтеді. АЙМАҚ. АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ. 10 маусымда Алматы облысында «Есік» мұражай -қорығында 2009-2011 жылдарға «Мәдени мұра» арналған стратегиялық ұлттық жобасын жүзеге асыру жөніндегі қоғамдық кеңестің көшпелі отырысы өтеді. ЕЛЕУЛІ ОҚИҒАЛАР. АТАУЛЫ КҮНДЕР. ЕСІМДЕР. МАУСЫМНЫҢ 6-СЫ, ДҮЙСЕНБІ. Пушкин күні. Ресей Федерациясы Президентінің 1997 жылғы мамырдың 27-сіндегі Жарлығымен ұлы ақынның туылған күні салтанатына орай жыл сайын атап өтіледі. Александр Пушкин шығармашылығын жоғары бағалайтын қазақстандықтар да жержерде ақын ескерткішінің алдына барып, рухына тағзым етіп, өлеңдер оқиды. Александр Пушкин 1833 жылы Орынбор және Орал қалаларына келген. «Пугачев тарихына» қатысты мағлұматтар жинап, «Қозы Көрпеш - Баян сұлу» эпосын жазып алған. Оның шығармалары 19 ғасырдың 2-ші жартысында Абайдың аударуымен елімізде кеңінен таралды. Абай «Евгений Онегиннен» бірнеше үзінді-нұсқаларды таңдап алып, «Татьянаның хаты», «Ленскийдің сөзі» атты өлеңдер шығарды. Ақын Ілияс Жансүгіров «Евгений Онегин» романын бірінші болып толық аударды. Швецияның және Швеция Байрағының ұлттық күні. Швеция - Батыс Еуропада орналасқан мемлекет. Скандинавия түбегінде оңтүстік, оңтүстік-батыстан солтүстік, солтүстік-шығысқа қарай 1600 шақырымға, шығыстан батысқа 400 шақырымға созыла орналасқан. Батысында Норвегиямен, солтүстік-шығысында Финляндиямен шектеседі. Оңтүстігі мен шығысы Балтық теңізі мен Ботния шығанағымен шайылады. Оңтүстік-батыс жағалауы Скагеррак, Каттегат, Эресунн бұғаздары арқылы Даниямен ұласады. Сонымен қатар Балтық теңізіндегі Готланд және Эланд аралдары да осы мемлекетке қарайды. Әкімшілік жағынан 24 ленге бөлінеді. Астанасы - Стокгольм қаласы. Мемлекеттік тілі - швед тілі. Ақша бірлігі - швед кронасы. Швеция - Конституциялық монархия. Жоғарғы атқарушы органы - Үкімет. Заң шығарушы жоғары органы бір палаталы парламент - Риксдаг. Қазақстан Республикасы мен Швеция Корольдігі арасындағы дипломатиялық қарым-қатынас 1992 жылғы сәуірдің 7-сінде орнатылды. Жаңа Зеландияның мемлекеттік мейрамы - Патшайымның туған күні. Маусым айының бірінші дүйсенбісінде атап өтіледі. ЕСТЕ ҚАЛАР ОҚИҒАЛАР. 165 жыл бұрын Атбасар қаласының негізі қаланды. Астана қаласынан солтүстік батысқа қарай 232 шақырым жерде, Жабай өзенінің оң жағалауында орналасқан. Қазан төңкерісіне дейін мұнда Атбасар жәрмеңкесі өткізіліп тұрды. 1928 жылы аудан орталығына айналды. Ақмола-Қарталы тас жолының салынуы қаланың одан әрі дамуына қолайлы жағдай жасады. 66 жыл бұрын Қарағандыда әлемде тұңғыш көмір комбайны сынақтан өтті. 1932 жылы Кеңес өнертапқышы Бахтумский Алексей Иванович осы көмір комбайнының ең алғашқы үлгісін жасады. 24 жыл бұрын Алматы облысының бұрынғы Кеген ауданында белгілі мемлекет және қоғам қайраткері Жандосов Ораз Қиқымұлы тұрған және қызмет істеген үйде мұражай ұйымдастырылды. 19 жыл бұрын кинорежиссер Абдолла Қарсақбаев тұрған үйдің қабырғасына ескерткіш тақта орнатылды. Қарсақбаев Абдолла - кинорежиссер, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген өнер қайраткері. 1947-1983 жылдары «Қазақфильм» студиясында режиссер болып «Ана мен бала», «Егер біздің бәріміз де», «Қанатты сыйлық», «Ботагөз» атты көркем фильмдерді қоюға қатысты. Тарихи тақырыпқа «Қилы кезең», «Даладағы қуғын» секілді фильмдерді, «Менің атым Қожа», «Балалық шаққа саяхат», «Менің ағам», «Қатарыңнан қалма», «Алты жасар Алпамыс» көркем фильмдерін қойған. 11 жыл бұрын Алматыдағы «Ер Төстік» ұл балалар хоры Австрияның Линц қаласында өткен халықаралық «Хор олимпиадасы - 2000» байқауына қатысып, қола жүлдеге ие болды. 10 жыл бұрын Жамбыл облысының Жамбыл ауданы орталығында ақын Жамбыл Жабаевқа ескерткіш орнатылды. 10 жыл бұрын Астанада Мәскеудің мәдени күндері өтті. 4 жыл бұрын Екібастұз орталық қалалық кітапханасының қызметкерлері қазақ және орыс тілдерінде «Екібастұз қаласының құрметті азаматы» - «Почетный гражданин города Экибастуз» атты кітабын шығарды. Бұл қаланың құрылысына, кен өндірісіне, электр стансаларына еңбек сіңірген тұрғындары туралы әңгіме. «Құрметті азамат» атағы кәсіпорын ұйымдастырушыларына, дәрігерлер, ұстаздар, кен өндірушілерге берілген. 2 жыл бұрын маусымның 6-сы мен 9-ы аралығында Ашхабадта Қазақстан Республикасының мәдени күндері өтті. Оның салтанатты ашылу рәсіміне Түрікменстанның Ұлттық мәдениет орталығында сол елдің мәдениет қайраткерлері, дипломатиялық корпустың, бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысты. Түрiкменстанның концерттiк және театр залдарында өткен шаралардың бағдарламасына Қазақстанның өнер майталмандарының концертi, «Қазақстан - Еуразия жүрегінде» фотокөрмелерi, соңғы жылдары түсірілген көркем киноленталары көрсетілді. ЕСІМДЕР. 75 жыл бұрын кескіндемеші, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері ӘБУОВ Тұрсын дүниеге келді. Алматы облысының Іле ауданында туған. Алматы көркемсурет училищесін, Қазақ ұлттық педагогикалық университетін бітірген. Оның туындыларына ұяң бояулар, шытырман иірімдер, айқын кескін-келбет тән. Кескіндемешінің ұлттық бояуға бай натюрморттары, Талғат Бигелдиновтің, Шәкерім Құдайбердіұлының портреттері, «Балалық шақты еске алу», «Жүзім жинау» сияқты тақырыптық кескіндемелері көптеген көрмелерге қойылып, шет елдерге таныс болған. Тұрсын Әбуовтің еңбектері Қазақстан Мемлекеттік мұражайында, Президент сарайында, Ресей, Америка, Германия, Жапония, Оңтүстік Корея, Түркия елдерінің мұражайларында сақтаулы. Биыл 14-21 сәуір аралығында Атырау облыстық Шөмішбай Сариев атындағы өнер мұражайында Тұрсын Әбуовтің 75 жылдығына арналған тақырыптық дәріс апталығы болып өтті. 70 жыл бұрын фантаст жазушы ӘЛІМБАЕВ Шоқан дүниеге келді. Жамбыл облысының Асы стансасында туған. Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітірген. «Спорт» газетінің әдеби қызметкері, «Жазушы» баспасының редакторы, аға редакторы, «Қазақфильм» киностудиясының сценарийлік алқа мүшесі болған. Ол фантастикалық әңгіме, повесть, роман жанрларында қалам тартқан. Бірнеше туындысы шетел тіліне аударылған. «Даналық альфасы» атты повесі, «Даналық формуласы» атты романы бар. 60 жыл бұрын журналист, ақын, аудармашы МЫРЗАБЕКОВ Кеңшілік Ағытайұлы дүниеге келген. Қостанай облысының Жангелдин ауданында туған. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің журналистика факультетін бітірген. 1966-1989 жылдары Қостанай облыстық «Коммунизм таңы», «Лениншіл жас», Алматы облыстық «Жетісу», «Социалистік Қазақстан» газеттерінде, «Жазушы» баспасында, «Мәдениет және тұрмыс» журналында қызметтер атқарды. Ақынның алғашқы жинағы «Іңкәр дүние» деген атпен 1972 жылы баспадан шықты. Оның «Балалық шақ балладалары», «Қасиетті қас қағым», «Ауыл мен астана», «Дәуір - дастан», «Сәруар», «Бір мысқал», «Жолға салдым көшімді», «Менің мұңым - махаббат» секілді жыр жинақтары оқырман қауымға жақсы таныс. Ол Евгений Евтушенконың «Менің шешем және нейтрон бомбасы», «Фуку» атты поэмаларын қазақ тіліне аударды. 1996 жылы ақын жайында «Қайран, Кеңшілік!» атты естелік кітап жарыққа шықты. 60 жыл бұрын бірінші этникалық қазақ, грек-рим күресі бойынша Олимпиада-80-нің алтын медалін жеңіп алған әлем чемпионы ҮШКЕМПІРОВ Жақсылық дүниеге келді. Жамбыл облысы Байзақ ауданының, Тегістік ауылында туған. Мектепте ұлттық қазақша күреспен айналысқан. Семей мал шаруашылығы институтын, Қазақ мемлекеттік спорт және туризм академиясын бітірген. Қазақстан және халықаралық турнирлердің жеңімпазы. КСРО чемпионатының алтын, күміс және қола жүлдегері. КСРО халықтары Спартакиадасының жеңімпазы. Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері, Әлем чемпионы және кубогының иегері. Олимпия ойындарының жеңімпазы. 1974-1984 жылдары Қазақ КСР-і Мемлекеттік спорт комитетінде нұсқаушы, 1984-1993 жылдары республикалық кәсіподақтардың Ерікті дене шынықтыру спорт одағы спорт мектебінің директоры қызметін атқарды. 1993 жылдан «Жақсылық» спорт клубының директоры. Қазіргі таңда Алматыда тұрады, жылқы өсірумен айналысады. Бапкерлері - Р. «Құрмет белгісі» орденімен, бірқатар медальдармен марапатталған. Алматы қаласында жыл сайын қазақ спортының мақтанышы Жақсылық Үшкемпіров жүлдесі үшін халықаралық жастар турнирі өтіп тұрады. МАУСЫМНЫҢ 7-СІ, СЕЙСЕНБІ. Испания Корольдігінің Ұлттық мейрамы - Республика күні. Қазақстан Республикасы мен Испания арасындағы дипломатиялық қарым-қатынас 1992 жылғы ақпанның 11-інде орнатылды. Норвегия корольдігінің Ұлттық мейрамы - Тәуелсіздігін жариялаған күні. 1905 жылғы маусымның 7-сінде Норвегияның жоғарғы өкілетті органы - Стортингтің шешімімен шведнорвегия униясы бұзылды. Өткізілген референдум нәтижесінде Норвегия конституциялық монархия болып жарияланды. Қазақстан Республикасы мен Норвегия арасындағы дипломатиялық қарым-қатынас 1992 жылғы маусымның 6-ында орнатылды. ЕСТЕ ҚАЛАР ОҚИҒАЛАР. 17 жыл бұрын Қазақстан Республикасы Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың «Еуразия мемлекеттер одағын құру туралы» жобасы баспасөзде жарияланды. 14 жыл бұрын Павлодарда «Таза алюминий» деп аталатын ірі өндіріс орнының алғашқы қазығын қағу рәсімі өтті. 8 жыл бұрын Астанада Пенза облысының мәдени күндері өтіп, аталған облыстың Елордадағы өкілдігі ашылды. 6 жыл бұрын Семейде Абай ұрпақтарының бірі Ілияс Ысқақовтың «Ақын жүрегі» жинағы жарыққа шықты. Кітапты құрастырып баспаға әзірлеген - семейлік журналист Балтабек Ерсәлімов. Ілияс Ысқақов - Абайдың немере туыстарының бірі. Сталиндік зұлмат жылдарында оның әкесі екі рет халық жауы атанып, қуған-сүргінге ұшырады. Ал Ілиястың өзі бұл күнді көре алмай көз жұмды. Бірақ туыстарына кітабын шығаруды аманаттап кеткен екен. Енді осы игілікті шараны ұлы Абайдың тағы бір ұрпағы жүзеге асырды. ЕСІМДЕР. 55 жыл бұрын әнші, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі НҰРМАҒАМБЕТОВА Айжан Қабдуалиқызы дүниеге келді. Қостанай облысының Сарыкөл ауданында туған. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің журналистика бөлімін, Республикалық эстрадацирк колледжін бітірген. Репертуарында халық, қазақ, орыс және түрік, араб, т. елдердің ұлттық әндері, сондай-ақ қазіргі қазақ композиторларының, атап айтқанда Б. Жұмалиннің «Бақыт деген. Садыбековтің «Шилі өзен», т. әндері бар. Айжан Нұрмағамбетова гастрольдік сапармен Германия, Моңғолия, Бұлғария, Түркия, тағы да басқа шет елдерде және Қазақстанның бірқатар аймақтарында болып, өнер көрсеткен. Қазір «Қазақконцерт» бірлестігінде еңбек етеді. 50 жыл бұрын Қостанай облыстық Тілдерді дамыту басқармасының бастығы ҮМБЕТОВ Жанболат Жұмабайұлы дүниеге келді. Қостанай облысы Қарасу ауданында туған. Қостанай педагогикалық институтын бітірген. Еңбек жолын ауылдық мектепте мұғалімдіктен бастап, Қарасу ауданында мектеп директоры болып жұмыс істеген. 1992-1997 жылдары - Наурызым ауданы әкімшілігі басшысының орынбасары. 1999-2002 жылдары - Әулиекөл ауданы әкімінің орынбасары. 2002 жылы - Қостанай облыстық Ақпарат және қоғамдық келісім басқармасының бастығы. 2002-2005 жылдары - Қостанай облыстық Ішкі саясат департаментінің директоры. Қазіргі қызметінде 2005 жылдан бастап істейді. «Ерен еңбегі үшін», «Қазақстан Республикасының Конституциясына 10 жыл», «Астанаға 10 жыл» медальдарымен марапатталған. МАУСЫМНЫҢ 8-І, СӘРСЕНБІ. Дүниежүзілік мұхиттар күні. Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясы 2009 жылғы ақпанның 12-сінде бекітті. Ресми түрде, жоғарғы мемлекетаралық деңгейде «Дүниежүзілік мұхиттар күнін» өткізу идеясы Бразилияның риоде-Жанейро қаласында 1992 жылы өткен саммитте айтылды. Сол кезден бері «Дүниежүзілік мұхиттар күні» дүниежүзілік мұхитқа әлдебір қатысы бар елдердің барлығында дерлік кеңінен аталып өтеді. Бұл күні эколог-ғалымдар, ихтиологтар, көптеген аквариумдар, хайуанаттар бақтары, дельфинарийлер қызметшілері мұхиттың қайталанбас тіршілік иелері мен өсімдіктерін олар үшін зор қауіп - адам ашкөздігінен сақтап қалу үшін өз күштерін үйлестіреді. ЕСТЕ ҚАЛАР ОҚИҒАЛАР. 87 жыл бұрын Патша үкіметінің «Сібір қырғыздары туралы» жарлығымен Көкшетау округі құрылды. 19 жыл бұрын Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Жарлығымен Қазақстан Республикасының Шетел инвестициялары жөніндегі ұлттық агенттігі құрылды. 13 жыл бұрын Астанада «Интерконтиненталь» қонақ үйі алғашқы меймандарды қабылдауға әзір болды. 13 жыл бұрын Астанада Төле би, Қазыбек би, Әйтеке би ескерткішінің ашылу рәсімі болды. Ескерткіш авторы мүсінші - Мұрат Мансұров. 13 жыл бұрын Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуымен жаңа Астанада «Шеврон», «Тексако» және «Аджип» компаниялары салған әлемдік стандартқа сай жанар-жағармай стансаларының ашылу салтанаты өтті. 12 жыл бұрын Қазақстан Республикасы Президенті Нұрсұлтан Назарбаев «Түркі әлеміне сіңірген еңбегі үшін» сыйлығын иеленді. 10 жыл бұрын Астанада бірінші Қазіргі заманғы өнер галереясының ашылу салтанаты өтті. 8 жыл бұрын Халықаралық «Астана - 2003» атты тұңғыш қазақ әндерінің конкурсы өтті. 6 жыл бұрын Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев елордадағы «Президент-отельдің» ашылу рәсіміне қатысты. Ғимараттың жалпы ауданы 20500 шаршы метрді құрайды. Қонақ үй кешенінде стандартты екі орындық нөмірлерден бастап президенттік «люкстерге» дейін 168 нөмір бар. Сондай-ақ, мүгедектерге де арналған бір бөлме бар. «президентотельде» 500 адамдық бал залы, 175 орындық мәжіліс залы, кездесулер өткізетін 100 адамға есептелген екі зал, екі мейрамхана бар. Құрылыс жұмыстарын түріктің «Симбол иншаат» компаниясы іске асырған. 6 жыл бұрын Қостанайда Қазақстан және Ресей шекара құрама жетекшілері арасында шекараны бірлесіп қорғау туралы ынтымақтастық келісім-шартқа қол қойылды. Келісім-шартта есірткі қылмысына, халықаралық лаңкестікке, контрабандаға қарсы ынтымақтастық сұрақтары бойынша мәселелер алдын ала келісілген. Сонымен бiрге шекара және көші-қон заңындағы өзгерiстер туралы ақпарат айырбастаулар ескерiлген. 6 жыл бұрын әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде «Қозы Көрпеш - Баян сұлу жырының нұсқалары» атты кітаптың таныстырылымы болды. Бүгінде «Қозы Көрпеш - Баян сұлу» жырының 20-дан астам үлгісі бар. Бұл жинаққа жырдың ХІХ-ХХ ғасырларда Петерборда, Қазан мен Орынборда араб әліпбиімен терілген бірнеше нұсқалары енгізілген. Аталған кітап жоғары оқу орындарының студенттері мен аспиранттарына, оқытушылар мен орта мектеп мұғалімдеріне арналған. Жинақты профессор Сұлтанғали Садырбаев дайындаған. 5 жыл бұрын «Қазақ интернеті» қоғамдық бірлестігі қазақ тіліндегі тұңғыш пошталық сервер мен іздеу жүйесін іске қосты. Қазақ тілді пошталық сервер латын әрпінде де қызмет көрсетеді: латын әрпінің қазақша үлгісі ретінде ҚазАқпарат агенттігі қолданысқа енгізіп үлгерген академик Әбдуәли Қайдаровтың нұсқасы алынды. Тұңғыш қазақ тіліндегі серверді: http://mail. kz, ал іздеу жүйесін: www. php бойынша табуға болады. 2 жыл бұрын Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев тұрғын үй қатынастары саласындағы азаматтардың мемлекеттік кепілдіктерін нығайтуға, көрсетілетін коммуналдық қызметтердің сапасын, адамдардың тұрмыстық жағдайларын жақсартуға және кондоминиум нысандарын басқару формаларын жетілдіруге бағытталған «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне тұрғын үй-коммуналдық сала мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Заңына қол қойды. ЕСІМДЕР. 60 жыл бұрын «Жас алаш» газетінің бас редакторы, журналист, Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының иегері СӘРСЕНБАЙҰЛЫ Рысбек дүниеге келді. Алматы облысының Нарынқол ауданында туған. Қазақ мемлекеттік университетін бітірген. 1973-1975 жылдары - «Советтік шекара» аудандық газетінің тілшісі. 1975-1990 жылдары - «Социалистік Қазақстан» газетінде тілші, жауапты хатшы орынбасары, бөлім бастығы, бас директоры, вице-президенті. 2005 жылдың маусымынан - «Жас алаш» ЖШС-інің вице-президенті, президенті. Қазіргі қызметінде 2008 жылдың қаңтарынан бастап істейді. Қазақ КСР-і Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамотасымен марапатталған. 55 жыл бұрын жазушы, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, «Аңсар» ғылыми-танымдық көпшілік журналы бас редакторының орынбасары МАУҚАРҰЛЫ Абай дүниеге келді. Моңғолияның Баянөлгей аймағында туған. 1991 жылы тарихи отаны Қазақстанға көшіп келгеннен кейін еларалық «Шалқар» газетінің тілшісі, «Ана тілі» апталығының бөлім меңгерушісі, «Қазақ елі» газетінің бөлім редакторы, еларалық «Көш» газетінің редакторы, «Қазақстан-Заман» газетінің жауапты хатшысы болған. Мерзімді басылымдарда шеттегі қазақтар өмірінен «Жүз жылғы көші-көн», «О қазақпен бұ қазақ», «Жылқы мінез қазақтың жерсінбеген жері бар», «Дәстүр үшін жанпида» секілді көптеген ой-толғаулары жарияланған. Түрік-монғолдың көне әдеби мұрасы «Алтын шежірені», Тибет ғибратнамасы «Субасшитті» қазақшаға аударып, жеке кітап қылып бастырған. Оның жекелеген туындылары «Көш-керуен», «Ата салтыңды аяла», «Алғашқы ұстаз» атты жинақтарға енген. 45 жыл бұрын Қазақстан Республикасы Президенті көмекшісі, 1-ші сыныпты Төтенше және Өкілетті Елші САРЫБАЙ Қайрат Шораұлы дүниеге келді. Алматы қаласында туған. Андрей Жданов атындағы Ленинград мемлекеттік университетін бітірген. 1988-1989 жылдары - Қазақстан Ғылым Академиясы Ұйғыртану институтының аға зерттеушісі. 1989-1991 жылдары - КСРО Ғылым Академиясының Тіл білімі институты Ленинград бөлімшесінің өтілші-зерттеушісі. 1991-1992 жылдары - Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі Консульдық бөлімінің екінші хатшысы. 1992-1994 жылдары - Қазақстан Республикасының Түркиядағы Елшілігінің үшінші хатшысы, Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі Ақпараттық-талдамалық басқармасының кеңесшісі. 1994-1996 жылдары - Қазақстан Республикасының Түркиядағы Елшілігінің екінші хатшысы. 1996-1997 жылдары - Қазақстан Республикасы Президенті Протокол қызметінің жетекшісі. 1997-1998 жылдары - Қазақстан Республикасы Президенті баспасөз қызметінің жетекшісі - баспасөз хатшысы. 1998-1999 жылдары - Қазақстан Республикасы Сыртқы істер вице-министрі. 1999-2003 жылдары - Қазақстан Республикасының Түркиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі. 2003-2007 жылдары - Қазақстан Республикасының Германия Федеративті Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі. 2007-2008 жылдары - Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрінің орынбасары. 2008-2010 жылдары - Қазақстан Республикасы Президенті көмекшісі. Қазіргі қызметінде 2010 жылдың қыркүйегінен бастап істейді. «Ерен еңбегі үшін», «Астана», «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл», «Астанаға 10 жыл», «Қазақстан Республикасының Конституциясына 10 жыл» мерекелік медальдарымен марапатталған. «Қызмет үшін ГФР Ұлы кресті» шетелдік орден иегері. «Нұрсұлтан Назарбаев. Қазақстан Республикасының Президенті» кітабының авторы, «Астана - өмір әуені» кітабының бас редакторы, «Қазақстан - Еуразия жүрегі» кітабының редакциялық алқасының мүшесі. Көне түркі филологиясы туралы, халықаралық қатынастардың өзекті мәселелері туралы ғылыми және ғылыми-танымдық мақалалардың авторы. МАУСЫМНЫҢ 9-Ы, БЕЙСЕНБІ. Халықаралық достар күні. Барлық уақытта барлық халық достықты үлкен әлеуметтік және адамгершілік құндылық деп таныса да «шынайы достықты» өте сирек деп санаған, ал кемелденген кезін өткен уақытқа жатқызады. Халықаралық достар күні өмірдегі әртүрлі қиын-қыстау жағдайларға қарамастан досымыздың қаншалықты қымбат екенін айта отырып, оларды қуанту үшін ойлап табылған күн. Дүниежүзілік аккредитация күні. 2008 жылғы маусымның 9-ында құрылды. Мерекені құру негізі жаһандық бастама болды, Халықаралық Аккредитация Форумымен Халықаралық ынтымақтастықтың аккредитация зертханасының ортақ шешімімен қолданған, оған аккредитацияға байланысты жұмыстардың назарын аудару мақсатында құрған. ILAC халықаралық бірлестігі 30 жыл бұрын құрылған, оған 70 елдің аккредитация органдарының өкілдері кіреді. Аккредитация органдарымен дүниежүзілік келісімге қол қойылды, ол шекара сыртында да тауар мен қызметінің кеңейтілуіне жағдай жасайды. ЕСТЕ ҚАЛАР ОҚИҒАЛАР. 18 жыл бұрын Алматыдағы Достық үйінде Каспий теңізі айдынының Қазақстанға қарасты табанында геологиялық барлау бағдарламасы жөнінде Халықаралық мұнай компаниялары консорциумы құрылды. Оның құрамына Қазақстан, Италия, АҚШ, Норвегия, Нидерланды, Англия мұнай компаниялары кірді. 18 жыл бұрын Алматыда, Кино үйінде «Төле би» деректі фильмінің премьерасы өтті. 16 жыл бұрын Халықаралық «Дидар-Қазақстан» журналының бірінші нөмірі жарық көрді. 13 жыл бұрын Астанада «Отан қорғаушыларға» арналған болашақ ескерткіштің орнына белгітас орнатылды. 13 жыл бұрын Астанада Қырғыстан Республикасының елшілігі ашылды. 9 жыл бұрын Астанада Венгрияның мәдени күндері өтті. 8 жыл бұрын Астанада Халықаралық астаналар мен ірі қалалар ассамблеясының отырысы өтті. 6 жыл бұрын Ақордада Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Еуразия жүрегінде» атты жаңа кітабының таныстырылымы болып өтті. 5 жыл бұрын Алматыда курорт мәртебесіне ие жаңа «Жайлау» гольфклубы ашылды. Клубтың ойын алаңдарын Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев пен Алматыда ашылған Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Шетелдік инвесторлар кеңесінің XV мәжілісіне қатысушылар алғашқылардың бірі болып сынақтан өткізіп көрді. «Жайлаудың» 18 алаңының жалпы аумағы - 82 гектар. 18 ұясы бар гольф-алаң ТМД аумағындағы үздіктердің бірі болып танылып, гольфкурорт әлемдегі ең үздік клубтардың каталогына енгізіліп отыр. Жобаның авторы - аты аңызға айналған гольф шебері Арнольд Палмер негізін қалаған «Palmer Course Design Co. Жаңа спорт кешенінің аумағында 38 вилла, 64 пәтерлі бес қабатты тұрғын үй кешені және 3 теннис корты бар. Жаңа клубтың ашылу рәсімі Қазақстандағы осы спорт түрінің 10 жылдығына және Шетелдік инвесторлар кеңесінің XV мәжілісіне орайластырылды. 2 жыл бұрын Ақмола облысы Ерейментау ауданындағы Торғай ауылының маңында орналасқан түркі дәуірінің ғұрыптық «Қос батыр» ескерткіші табылды. Ол ғұрыптық ескерткіш тастан қаланған төрт бұрышты екі қоршаудан тұрады. Екі қоршаудың шығыс жағында тастан қашалған екі батырдың мүсіні бар. Бұл мүсіндер VII-VIII ғасырға жатқызылып отыр. 1 жыл бұрын Алматыда «Алтын қалам» әдеби байқауы жарияланды. Бұл туралы бүгін Алматыда өткен арнайы баспасөз мәслихатында «Алтын қалам» жобасының ұйымдастырушылары мәлім етті. «Жас жазушылар қолдау таппағандықтан, жазғандарын жарыққа шығара алмай отыр. Елімізде мемлекет тарапынан жас таланттарды анықтап, олардың жазғандарын көпшілікке таратудың жолға қойылған жүйесі жоқ. Дүкен сөрелеріндегі қазақша кітаптардың аздығы, сонымен қатар, жас қаламгерлер шығармашылығына жағдайдың жасалмауы, шетелдік авторлар жазған қызықты туындылардың қазақ тіліне кәсіби деңгейде аударылмауы қазақ жастарының рухани сұранысын ана тілінде қанағаттандыра алмауына себеп болып отыр. Сондықтан да, қазақ жастары қалаған кітабын оқып, қажетін өтеу үшін өзге тілді меңгеруге мәжбүр. Біз осындай жағдайда, айтылған түйткілдердің оң шешілуіне жеке үлесімізді қосу үшін дарынды қаламгерлерді қолдайтын бұл әдеби жобаны қолға алып отырмыз. Бұл бастама - қазақ әдебиетінде жаңа есімдердің танылуына, шығармаларының жарық көруіне, еліміздегі әдеби әлемнің кең қанат жаюына септігін тигізетініне сенімдіміз», деді «Алтын қалам» әдеби жобаның ұйымдастырушысы Досым Сатбаев. Аталмыш жоба ұйымдастырушыларының бірі Ербол Жұмағұловтың айтуынша, бұл сыйлық Қазақстанда немесе шетелдерде тұратын, қазақ тілінде жазатын талантты қаламгерлерді анықтауға, олардың еңбектерін жарыққа шығаруға ықпал етеді. «Авторларға қаржылай сыйлық тағайындау және үздік шығармаларды марапаттау рәсімі үстіміздегі жылдың қазан айында өтеді. Тәуелсіз комиссия үздік автор мен үздік туындыларды ашық конкурс арқылы 2010 жылдың маусым және қыркүйек айлары аралығында «Жылдың үздік прозасы», «Жылдың үздік поэзиясы», «Жылдың үздік ғылыми басылымы», «Жылдың үздік іскер басылымы», «Жылдың үздік балалар кітабы», «Блогомания», «Үздік әдеби аударма», «Жылдың үздік полиграфиясы», «Қазақстан әдебиеті саласындағы жетістігі үшін» аталымдары бойынша анықтайтын болады. Өтініштер мен шығармалар «www. kz» ақпаратты порталында қабылданады. Байқауға қатысу тегін, сондай-ақ ниет білдірген кез келген автор бұл бәйгеде бақ сынай алады», дейді ұйымдастырушылар. ЕСІМДЕР. 70 жыл бұрын тарих ғылымының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Жоғары мектебі Ғылым академиясының академигі, Қазақстанның еңбек сіңірген қызметкері ОЗҒАНБАЕВ Өмірзақ дүниеге келді. Атырау облысында туған. Қызылорда педагогикалық институтын бітірген. Еңбек жолын мектеп мұғалімдігінен бастап, аудандық, қалалық партия комитеттерінде, облыстық «Білім» қоғамдық ұйымында, Маңғышлақ облыстық кәсіби-техникалық білім беру басқармасында лауазымды қызметтер атқарған. 1988-1990 жылдары - Қазақ КСР Халыққа білім беру министрлігі Республикалық оқу-әдістемелік орталығының директоры. 1990-1994 және 1995-1996 жылдары - Маңғыстау облыстық білім басқармасының бастығы. 1994-1995 жылдары - Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесі Ғылым, білім және жаңа технологиялар жөніндегі комитетінің мүшесі. 1996-1999 жылдары - Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты, Аймақтық даму және жергілікті өзін-өзі басқару мәселелері жөніндегі комитетінің төрағасы, Қазақстан халықтық бірлігі партиясы фракциясы төрағасының орынбасары. 1999-2001 жылдары - Ыбырай Алтынсарин атындағы Қазақ білім академиясының президенті. 2002-2004 жылдары - Тұрар Рысқұлов атындағы Қазақ экономика университетінің проректоры. 2004 жылдан - «ҚазМұнайГаз» Кен Барлау» АҚ бас директорының кеңесшісі, «Рауан Медиа Групп» АҚ бас директорының кеңесшісі. 2007 жылдың қазанынан - Маңғыстау облысы әкімі жанындағы Ардагерлер Кеңесінің төрағасы. 50-ден астам ғылыми жарияланымның және бірнеше кітаптың авторы. «Құрмет» орденімен, 8 медальмен марапатталған. МАУСЫМНЫҢ 10-Ы, ЖҰМА. Португалия Республикасының Ұлттық мейрамы - Португалия күні. Қазақстан Республикасы мен Португалия арасындағы дипломатиялық қарым-қатынас 1992 жылғы тамыздың 19-ында орнатылды. ЕСТЕ ҚАЛАР ОҚИҒАЛАР. 15 жыл бұрын Қазақстан Республикасының «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңы қабылданды. 13 жыл бұрын Астана қаласында Қазақстан Республикасының жаңа астанасын ресми таныстыруға арналған салтанатты мәжіліс өтті. 1994 жылы Қазақстан Республикасы Парламенті отырысында Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстанның астанасын Алматыдан Ақмолаға көшіру туралы ұсыныс жасады. 1997 жылы қазанның 20-ында астананы ауыстыру туралы Жарлыққа қол қойды. 1998 жылы мамырдың 6-ында Ақмола қаласының атауы Астана болып өзгерді. Маусымның 10-ы 2006 жылға дейін астананың туған күні ретінде атап өтіліп келді. 2006 жылдан бастап шілденің 6-сы елорда күні ретінде атап өтіледі. 10 жыл бұрын Астанада Қазақстан Республикасының Мемлекеттік мұражайы ашылды. 8 жыл бұрын Астана - Бурабай бағытында жаңа «Оқжетпес» электрпоезі қатынай бастады. 6 жыл бұрын Астанада Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуымен Қазақ ұлттық музыка академиясында орган залының ашылу салтанаты өтті. 6 жыл бұрын Астанада Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуымен Жастар саябағы ашылды. 6 жыл бұрын Астанада бес жұлдызды «Риксос Президент Отель Астана» қонақ үйі ашылды. Не бары 9 айдың ішінде салынып біткен аталмыш ғимарат Rixos Group халықаралық қонақ үйлер желісі мен Түркияның Sembol İnşaat компаниясының Қазақстанның Елордасындағы алғашқы ірі жобаларының бірі. Қонақ үй астананың жаңа әкімшілік орталығында халықаралық әуежайдан 12 шақырым жерде орналасқан. 6 жыл бұрын Астанада жаңа ашылған студенттер бағы мен Ислам орталығының алдында екі субұрқақ кешені ашылды. 6 жыл бұрын Жезқазғанның Достық пен халықтар мәдениеті үйі алдында ақын Тайжан Қалмағамбетовке ескерткіш орнатылды. Тайжан Қалмағамбетов - суырып салма ақын, 1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілістің қатысушысы. Қарағанды облысы Ұлытау ауданында туған. Сталиндік тәртіп кезінде «халық жауы» атанып 1937 жылдың 26-шы қыркүйегінде ату жазасына тартылған. Тайжан ақынның шығармалары «Қазақ халқының 1000 өлеңі», «Пернедегі термелер», «Халық ақындары» жинақтарында жарияланған. 1984 жылы «Ой ағысы» атты өлеңдер мен әндер жинағы, 2004 жылы «Сақ-сақ күлсін сырнайым» атты жинағы жарық көрді. Оның есімі Жезқазған филармониясына берілген. Ескерткіштің авторлары - мүсіншілер Өмірхан Жүнісбеков, Шақыбәдін Сейткенов, сәулетші Асқар Сариев. 2 жыл бұрын Қазақстан Республикасының Президенттік мәдениет орталығында Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты, экономика ғылымдарының докторы, профессор Өмірбек Байгелдінің «Табылмай келген қазына» атты ғылыми-деректі фильмінің және қытайдың ақыны Ли Бо туралы кітабының тұсау кесер рәсімі өтті. Өмірбек Байгелді өзінің жұмысында 1300 жыл бұрын дүниеге келген қытайдың ұлы ақыны Ли Бо Қазақстанның Шу өңірінде туғанын дәлелдеген. ЕСІМДЕР. 105 жыл бұрын эпидемиолог дәрігер, медицина ғылымының кандидаты, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген дәрігері ТІЛЕУҒАБЫЛОВ Мұхамедрақым Қуандықұлы дүниеге келді. Ақмола облысының Қорғалжын ауданында туған. Орынбор қаласындағы Аймақтық медицина техникумын бітірген. 1938-1941 жылдары - Павлодар облысы ауылдық ауруханалардың дәрігері, Шығыс Қазақстан облыстық Денсаулық сақтау бөлімінің меңгерушісі. 1941-1944 жылдары - Қазақ КСР-і Денсаулық сақтау халық комиссарының орынбасары. 1944-1946 жылдары - Қазақ КСР-і Денсаулық сақтау халық комиссарының бірінші орынбасары. 1946-1947 жылдары - Қазақ КСР-і Денсаулық сақтау министрінің орынбасары. 1947-1949 жылдары - Алматы обаға қарсы стансасының дәрігері, Алматы медициналық университетінің Эпидемиология кафедрасының ассистенті. 1949-1978 жылдары - Орталық Азиялық обаға қарсы ғылыми-зерттеу институтының зертхана меңгерушісі, директоры. 1978 жылдан зейнеткерлікте болған. Екі мәрте Еңбек Қызыл Ту, екі мәрте «Құрмет белгісі» ордендерімен, медальдармен марапаталған. 75 жыл бұрын қоғам қайраткері, генералмайор КАМАЛИДЕНОВ Закаш Камалиденұлы дүниеге келді. Атырау облысының Новобогат ауданында туған. Мәскеу мұнай институтын, КОКП ОК жанындағы Жоғары партия мектебін бітірген. 1959-1964 жылдары - Жылой аудандық, Атырау облыстық комсомол комитетінің бірінші хатшысы. 1964-1970 жылдары - Шевченко қалалық партия комитетінің екінші хатшысы. 1970-1978 жылдары - Атырау облыстық Кәсіподақ кеңесінің төрағасы, Қазақстан ЛКЖО ОК-інің бірінші хатшысы. 1978-1979 жылдары - Қазақстан коммунистік партиясы Целиноград облыстық комитетінің екінші хатысы. 1979-1980 жылдары - КСРО МҚК-інің аға инспекторы. 1980 жылы - Қазақ КСР МҚК төрағасының орынбасары. 1980-1982 және 1985-1988 жылдары - Қазақстан КП ОК-інің хатшысы. 1982-1985 жылдары - Қазақ КСР МҚК-інің төрағасы. 1988 жылы Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының төрағасы - КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасы төрағасының орынбасары болған. 1988 жылдан бастап зейнет демалысына шыққан. Ленин, Қазан Революциясы, үш мәрте Еңбек Қызыл Ту, «Құрмет белгісі» ордендерімен, медальдармен марапатталған. 75 жыл бұрын тарих ғылымының докторы, Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің профессоры, Қазақ КСР-і Жоғары мектебінің еңбек сіңірген қызметкері, Хошимин қаласының құрметті азаматы ИРМУХАНОВ Бейімбет Бабиктеевич дүниеге келді. Ресей Федерациясының Астрахань облысында туған. Қазақ мемлекеттік университетін, Мәскеу мемлекеттік университетінің аспирантурасын бітірген. Алматы Жоғары партия мектебінде аға оқытушы, доцент, профессор болып қызмет атқарған. 1987-1992 жылдары - Алматы шет тілдер педагогикалық институтының ректоры. 1992 жылдан - Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің Жалпы тарих кафедрасының меңгерушісі, 2000 жылдан - аталмыш университеттің профессоры. 100-ге жуық жарияланымның авторы. КСРО және Вьетнам медальдарымен марапатталған. 45 жыл бұрын танымал журналист, жаңалықтар қызметі бөлімінің продюсері және «Хабар» агенттігі «Ән сал!» әуезді тележобасының жүргізушісі ХАНГЕЛДИНА Қымбат Садықбекқызы дүниеге келді. Қызылорда қаласында туған. Қазақ мемлекеттік университетін бітірген. Қазақстан Ғылым академиясы Философия және құқық институтында жұмыс істеген. 1992-1998 жылдары - «Қазақстан», «Ақшам», «Шапағат» бағдарламаларының жүргізушісі, тілші, таңертеңгілік көңіл көтеру бағдарламасының аға редакторы. 1998 жылдан - ақпараттық бағдарламалар дирекциясының жүргізуші редакторы, «Дилемма» ток-шоуының жүргізушісі, «Хабар» агенттігі Ақпараттық бағдарламалар бөлімінің атқарушы продюсері. МАУСЫМНЫҢ 11-І, СЕНБІ. ЕСТЕ ҚАЛАР ОҚИҒАЛАР. 93 жыл бұрын «Алаш» қазақ ұлттық қозғалысы кеңес үкіметінің Қазақстан аумағындағы барлық декреттерін заңсыз деп жариялады. 20 жыл бұрын Қазақстан Республикасының Жаңа экономикалық құрылымдарды қолдау және монополиялық қызметті шектеу мемлекеттік комитеті құрылды. Қазақстан Республикасы Президентінің 1993 жылғы қаңтардың 11-індегі Жарлығымен аталмыш комитет Қазақстан Республикасының Монополияға қарсы саясат жөніндегі мемлекеттік комитеті болып қайта құрылды. 19 жыл бұрын Қазақстан Республикасы Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан Республикасының әскери соты және әскери прокуратура органдары туралы» қаулысы қабылданды. 12 жыл бұрын Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы жарияланды. 10 жыл бұрын Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Елордадағы жаңа нысандар: Есіл өзені үстімен өтетін автомобиль көпірінде, «Мастер» құрылыс материалдар орталығында, Қазақ мемлекеттік заң академиясының филиалында болды. 9 жыл бұрын Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Солтүстік Қазақстан облысының Целинный ауданын Ғабит Мүсірепов атымен атау туралы Жарлыққа қол қойды. 4 жыл бұрын Өскеменнің төрт орталық көшесі жаңа атаулармен өзгертілді. Бұрынғы Ленин даңғылы - Тәуелсіздік даңғылы, Қызыл Қыран жағалауы - Александр Протозанов атындағы көше деп аталды. Текстильщиктер даңғылы - академик Қаныш Сәтбаевтың, Ермак көшесі - Жақыпбек Малдыбаевтың есімдеріне ие болды. Бұдан басқа қаланың орталық алаңы - Республика алаңы, ал қалалық саябақ - «Жастар» саябағы деп аталды. Қаланың тағы бір көшесі Панкратьев бағының негізін қалаған Густав Винтениустің, солтүстік жағалауда салынып жатқан жаңа даңғыл Ілияс Есенберлиннің есімдерін иеленді. 4 жыл бұрын Ресейде семейлік жазушының «Сталин - разгадка Сфинкса» атты кітабы жарық көрді. Кітаптың авторы Марат Ахметов - бұрынғы журналист, біздің республикамызда ксроны басқарған тарихи адамдар туралы жазатын адамдардың бірден бірі. «Сталин - разгадка сфинкса» кітабында Иосиф Джугашвили басқа тұрғыда бейнеленген. Кітап автордың екі ел мұрағатында ізденіс жұмыстарын өткізіп және Сталинді жеке таныған адамдармен кездесу нәтижесінде жасалған хроникалық-деректі шығарма болып табылады. 2 жыл бұрын Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуымен Қостанай облысы Рудный қаласында №6 ТЭЦ АО «ССГПО» энергоблогы іске қосылды. Жобаның құны - 8241, 3 млн. теңге, ал қуаттылығы - 63 МВт. ЕСІМДЕР. 65 жыл бұрын «Шығыс-Батыс» корпоративтік қорының атқарушы директоры, Ішкі қызмет полковнигі, заң ғылымының кандидаты УӘЛИЕВ Хасан Құсайынұлы дүниеге келді. Шығыс Қазақстан облысы Семей қаласында туған. Семей жеңіл өнеркәсіп техникумын, Бүкілодақтық тоқыма және жеңіл өнеркәсіп сырттай оқыту институтын, КСРО Ішкі істер министрлігі Қарағанды жоғары мектебін бітірген. Еңбек жолын Семей тері-мех бірлестігінде дәнекерші-реттеуші болып бастап, Семей облыстық «Суарнақұрылыс» басқармасының дәнекершісі, Тұрмыстық қамсыздандыру басқармасының аға инженері, Крупская атындағы тігін фабрикасының бас инженері, облыстық партия комитетінің нұсқаушысы болған. 1984-1990 жылдары - Семей облыстық атқару комитетінің Ішкі істер басқармасы Еңбекпен түзеу мекемесінің бөлім бастығы, басқарма партия комитетінің хатшысы. 1990-1993 жылдары - Атырау облыстық Ішкі істер басқармасы бастығының орынбасары. 1993-1994 жылдары - Қарағанды облыстық Ішкі істер басқармасы бастығының орынбасары. 1994-1997 жылдары - Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Бас қылмыстық түзету жүйелері басқармасы бастығының бірінші орынбасары, бастығы. 1997-1998 жылдары - Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Қылмыстық түзету жүйелері департаментінің директоры. 1998-2001 жылдары - Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Кадр және тәрбие жұмыстары департаментінің директоры қызметтерін атқарған. Қазіргі қызметінде 2001 жылдың қазан айынан бастап істейді. 60 жыл бұрын Қытай Халық Республикасындағы Қазақстан Республикасы Елшілігінің кеңесшісі, генералмайор УАЖАНОВ Тұрсын Үшбайұлы дүниеге келді. Шығыс Қазақстан облысы Зайсан қаласында туған. КСРО МҚК-інің Феликс Дзержинский атындағы Жоғары шекаралық-командалық училищесін, КСРО МҚК-інің Қызыл Тулы институтын бітірген. 1972-1979 және 1982-1985 жылдары - КСРО МҚК-інің Шығыс шекара округі Зайсан шекара отрядының офицері, аға офицері. 1985-1987 жылдары - Шығыс шекара округі Күршім шекара отрядының бөлім бастығының орынбасары. 1987-1993 жылдары - Үшарал шекара отряды бастығының орынбасары - бөлім бастығы - жедел бөлім бастығының орынбасары, бастығы. 1993-1995 жылдары - Қазақстан Республикасы Шекара әскерлері штабы бастығының орынбасары - Ақпараттық-сараптама бөлімінің бастығы, Шекаралық бақылау бөлімінің бастығы. 1995-1998 жылдары - Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі Мемлекеттік шекараны қорғау жөніндегі комитетінің, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік шекараны қорғау жөніндегі мемлекеттік комитетінің штаб бастығының орынбасары - Шекаралық бақылау басқармасының бастығы. 1998-1999 жылдары - Мемлекеттік шекараны қорғау күштері Бас штабы бастығының орынбасары, Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі Сыртқы қатынас қызметінің бастығы. 1999-2007 жылдары - Қазақстан Республикасы ҰКК Шекара қызметі директорының орынбасары - Бас басқарманың бастығы қызметтерін атқарған. Қазіргі қызметінде 2007 жылдан бастап істейді. ІІ дәрежелі «Айбын» орденімен, КСРО-ның бірнеше медальдарымен, 2-ші дәрежелі «Шекара әскерлерінің үздігі» белгісімен, «Интернационалшы жауынгерге ризалықты ауған халқынан» медалімен марапатталған. МАУСЫМНЫҢ 12-СІ, ЖЕКСЕНБІ. Бүкіләлемдік бала еңбегімен күрес күні. Халықаралық Еңбек ұйымы 2002 жылы барлық елдерді қамтыған балалар еңбегіне және оның ең жайсыз түрлеріне тыйым салу үшін қозғалысқа көңіл аудару мақсатында маусымның 12-сін Бүкіләлемдік бала еңбегімен күрес күні деп жариялады. Нәтижесі 1999 жылдың 17 маусымында Халықаралық Еңбек ұйымы Бас конференциясының Женевадағы 87-ші сессиясымен қабылданған бала еңбегінің ең жайсыз түрлері туралы Халықаралық Еңбек ұйымының №182 және ең төменгі жас туралы № 138 Конвенциясын бекіткен елдердің саны арта түсуі болып табылған бұл қозғалысқа Бүкіләлемдік күн жаңа серпін бермек. Қазақстан бұл Конвенцияны 2002 жылдың 26 желтоқсанында ратификациялады. Ресей Федерациясының Мемлекеттік мейрамы - Ресей күні. 21 жыл бұрын РКФСР халық депутаттары съезі Ресей Федерациясының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы Декларация қабылдады. Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы арасындағы дипломатиялық қарым-қатынас 1992 жылғы қазанның 21-де орнатылды. Филиппин Республикасының Ұлттық мейрамы - Тәуелсіздік күні. Тынық мұхитының батыс бөлігінде Малай архипелагының бөлігі болып табылатын Филиппин аралдарында орналасқан мемлекет. Оңтүстігінде Сибуян, шығысында Филиппин, батысында Оңтүстік Қытай теңізімен шектеседі. Мемлекет 7100-ден астам аралда қоныс тепкен. Олардың ірілері - Лусон, Минданао, Самар, Негрос, Палаван, Панай, Миндоро, Лейте, Себу, Бохоль, Масбате аралдары, қалғандарының аумағы шағын. Әкімшілік жағынан 74 провинцияға бөлінеді. Астанасы - Манила қаласы. Ресми тілі - пилипино және ағылшын тілдері. Ақша бірлігі - филиппин песосы. Елді Президент басқарады. Жоғарғы заң шығарушы органы Сенат және Өкілдер палатасынан тұратын екі палаталы парламент - Конгресс. Жоғарғы атқарушы органы - Үкімет. Қазақстан Республикасы мен Филиппин Республикасы арасындағы дипломатиялық қарым-қатынас 1992 жылғы наурыздың 25-де орнатылды. ЕСТЕ ҚАЛАР ОҚИҒАЛАР. 157 жыл бұрын Сібір қырғыздарының аймағы құрылды. Оның құрамына Көкшетау, Атбасар, Ақмола, Қарқаралы аудандары кірді. Қазақстанда 1867-1868 жылдары жүргізілген реформалардан кейін таратылды. 147 жыл бұрын орыс әскерлері Түркістанды алды. Осы ұрыс кезінде полковник Николай Веревкиннің бұйрығымен қасиетті Қожа Ахмет Яссауи кесенесі атқыланып, кешеннің қабырғалары едәуір зақымданды. 125 жыл бұрын «Түркістан өлкесін басқару туралы» ереже шықты. 87 жыл бұрын РК П Орталық Комитетінің Саяси Бюросы «Орта Азия республикаларын ұлттық межелеу туралы» қаулы қабылдады. Өлке халықтарының тілегін ескере келіп, Түрікмен мен Өзбек КСР-лері құрылды. Түркістанның қазақтары тұратын аудандарын Қырғыз аксрмен біріктіру, РКФСР құрамында Қара Қырғыз автономиялы облысын, Өзбек КСР-нің құрамында Тәжік автономиялы облысын құру қажет деп табылды. 86 жыл бұрын Қазақ өлкелік комитетінің РКП хатшылығы қазақ пролетар жазушыларының ассоциациясын құру туралы шешім қабылдады. Бұл ассоциация жазушылардың дүниетанымының қалыптасуында, олардың саяси көзқарастарының анықталуында, әдебиетке жаңа күштерді тартуда, жазушылар мен ақындардың идеялық-көркемдік шеберлігін арттыруда маңызды рөл атқарды. 77 жыл бұрын Алматы қаласында Қазақстан жазушылар одағының 1-ші съезі өтті. 54 жыл бұрын Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Екібастұзкөмір елді-мекенінің аты Екібастұз қаласы болып өзгерді. 19 жыл бұрын Қазақстан Республикасы мен Италия Республикасы арасында дипломатиялық қарым-қатынас орнады. 11 жыл бұрын Алматыда жазушы Сәбит Мұқановтың ескерткіші ашылды. 4 жыл бұрын Екібастұз ГРЭС-інде қуаты 500 киловаттық жаңартылған №4 энергоблок іске қосылды. 2 жыл бұрын Қазақстанда алғашқы рет Австрияның бір тума сазгері Франц Шуберттің «Октет фа мажор» атты шығармасы орындалды. Концертті «амоторс» компаниясының Алматыдағы Nissan ресми дилерінің қолдауымен Халықаралық фаготистер қауымдастығының мүшесі, халықаралық байқаулардың лауреаты, Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваторияның түлегі Жамбыл Мұхамбетжанов ұйымдастырды. 2 жыл бұрын Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентiнiң интеллектуалды мектептерiнiң дамуы туралы сарапшы-консультациялық кеңестің алғашқы мәжiлiсi болып өттi. Сарапшы-консультациялық кеңес «Өркен» АҚ-ның жанындағы зияткерлік мектептерде физика-математикалық және химия-биологиялық пәндерді тереңдетіп оқытуға бағытталған бiлiм беру ісіне ғылыми-әдiстемелiк қамтамасыз ету мақсатымен құрылған. 1 жыл бұрын Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев трансферттік баға белгіленіміне бақылау тетіктерін, сондай-ақ салық салу саласындағы заңнаманы одан әрі жетілдіруге бағытталған «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне трансферттік баға белгіленімі және салық салу мәселелері бойынша өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Заңына қол қойды. ЕСІМДЕР. 45 жыл бұрын Солтүстік Қазақстан облысы әкімінің ауыл шаруашылығы жөніндегі орынбасары САПАРОВ Айдарбек Сейпiлұлы дүниеге келді. Солтүстік Қазақстан облысы Булаев ауданында туған. Омбы ауылшаруашылығы институтын, Манаш Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетін бітірген. Еңбек жолын кеңшарда есепші болып бастаған. 1986-1995 жылдары Булаев ауданының ауылшаруашылығы кәсіпорындарының зоотехнигі, коммерциялық директоры. 1995-2003 жылдары - Солтүстік Қазақстан облысы Петропавл қаласындағы «Ноғайбай» ЖШС директоры, бас директоры. 2003-2005 жылдары - Солтүстік Қазақстан облысы Петропавл қаласындағы «Продкорпорация» АҚ Солтүстік Қазақстан облыстық өкілдігі директорының орынбасары. 2005-2006 жылдары - Солтүстік Қазақстан облысы Петропавл қаласындағы «Продкорпорация» АҚ Солтүстік Қазақстан облыстық өкілдігі директорының бірінші орынбасары, Солтүстік Қазақстан облысы Петропавл қаласы бойынша Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрлігі облыстық аумақтық инспекциясының бастығы. 2006-2008 жылдары - Солтүстік Қазақстан облысы Шал ақын ауданының әкімі. 2008-2010 жылдары - Солтүстік Қазақстан облысы Мағжан Жұмабаев ауданының әкімі. Қазіргі қызметінде 2010 жылдың сәуірінен бастап істейді. «Құрмет» орденімен, «Астанаға 10 жыл» мерейтойлық медалімен марапатталған. 45 жыл бұрын Қаржы полициясы академиясының бастығы, заң ғылымдарының докторы, тарих ғылымының кандидаты, профессор БӘШІМОВ Марат Советұлы дүниеге келді. Өскемен қаласында туған. Мәскеу мемлекеттік университетін және осы университеттің Әлеуметтік-гуманитарлық білім беру орталығының аспирантурасын бітірген. 1995-1996 жылдары - «Hexal GMbH» фирмасының заңгері. 1996-1998 жылдары - Мәскеу мемлекеттік университеті Мемлекеттік басқару институтының ассистенті, аға оқытушысы. 1998-1999 жылдары - Ресей Федерациясы Адам құқықтары жөніндегі өкілдігі хатшылығының меңгерушісі. 1999-2001 жылдары - Еуразия ұлттық университетінің доценті, Мемлекет тарихы, теориясы және құқық кафедрасының меңгерушісі. 2001-2002 жылдары - Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының Әлеуметтік-мәдени даму жөніндегі комитеті хатшылығының меңгерушісі. 2002-2003 жылдары - Еуропалық құқық және адам құқықтары институтының директоры. 2004-2005 жылдары Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Әкімшілік-құқықтық департаментінің директоры, Қазақстан Республикасы Президентінің Баспасөз қызметінің секторы меңгерушісі қызметтерін атқарған. 2000-2010 жылдары - Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Мемлекеттік қызмет академиясының профессоры. 2005 жылдан Еуропалық құқық сараптамалық институтының директоры, «Человек и закон» газетінің бас редакторы, «Құқық және саясат» журналының бас редакторы қызметтерін атқарған. Қазіргі қызметінде 2010 жылдың қыркүйегінен бастап істейді. Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы адам құқықтары жөніндегі комиссияның сараптамашысы, Қазақстан Республикасы Үкіметі жанындағы заң жобалау жұмысы жөнінде азаматтық заңнама бойынша ведомствоаралық комиссияның мүшесі. Қазақстан Республикасы Экономикалық қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігі, Қазақстан Республикасының Бас Прокуратурасы, Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі, Қазақстан Республикасының Мәдениет министрлігі, Астана қаласы Ішкі істер департаменті жанындағы қоғамдық кеңестердің мүшесі. Қазақстан халықтар Ассамблеясы жанындағы ғылыми-сараптамалық кеңестің мүшесі, Астана қаласы Қазақстан халықтарының кіші Ассамблеясының мүшесі, Қазақстанның электрондық және баспа БАҚ бас редакторлар клубының мүшесі, «Нұр-Отан» ХДП жанындағы құқықтық саясат жөніндегі кеңесінің мүшесі. Шетелдердің конституциялық құқығы, еуропалық интеграцияның құқықтық проблемалары, адам құқығының жалпы теориясы саласының маманы. 150-ден астам ғылыми жұмыстары, соның ішінде 6 монографиясы жарияланған. Білім беру туралы заңға өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы» заңына жауапты болды және «Адам құқығы жөнінде уәкілеттілігі туралы» және «Ноториат туралы» Заң жобаларын әзірлеу жөніндегі жұмыс тобының мүшесі болған
