Вернердің координациялық теориясы — Қазақстан Энциклопедиясы
"Вернердің координациялық теориясы — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TITLE: Вернердің координациялық теориясы — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000
META: "Вернердің координациялық теориясы — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TOTAL WORDS: 178
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы мақала Вернердің координациялық теориясы - дегеніміз координациялық валенттілік пен кешенді қосылыс туралы теория. Вернер кез келген элемент өзінің әдеттегі валенттілігін толық қанықтырған соң да, тағы да қосымша координациялық валенттілік көрсетуге қабілетті болып келеді деген пікірді білдірді. Нақ осы координациялық валенттілік есебінен кешенді қосылыс түзіледі. Ал Вернер теориясы бойынша әрбір кешенді қосылыстағы ішкі және сыртқы сфера ажыратылады. Кешенді қосылыстар туралы түсініктің негізін Швейцария химигі Альфред Вернер ұсынды. Мұны тұрақтандыра отырып, сәтті дамытуға Л. Чугаевтің, А. Гринбергтің, В. Лебединскийдің және т. б жұмыстары үлкен рөл атқарды. Вернер химияға кешенді қосылыс түсінігінің анықтамасын бірінші болып енгізді. Ол мұндай қосылыстарға жоғары реттіліктегі барынша тұрақты қосылыстарды жатқызды, олар судағы ерітндіде құраушы бөліктерге мүлдем ыдырамайды, не болмаса өте аз дәрежеде ыдырайды. Айналасына иондар немесе молекулалар түзетін, топтасатын ішкі сфераның орталық атомын кешентүзуші немесе кешен ядросы деп атайды. Кешентүзуші ион және лиганд ішкі сфераны құрайды, оны кешенді ион немесе кешен деп атайды. Орталық кешентүзуші ионның айналасына кері зарядталған иондар немесе бейтарап молекулалар болады, оларды лигандтар немесе аддендтар деп атайды. Координациялық сан немесе валенттілік ол орталық кешентүзуші ионнның айналасына координацияланатын лигандтар саны. Пірәлиев, Б
