Фумарола — Қазақстан Энциклопедиясы
"Фумарола — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TITLE: Фумарола — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000
META: "Фумарола — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TOTAL WORDS: 163
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Фумарола — жанартаудан шығатын ыстық газдар мен су буы. Фумарола жанартау әрекетінің әр түрлі сатыларында оның төбесі мен беткейлеріндегі түтік тәрізді қуыстардан, жарықшақтардан, лава көлінен, кратерлерден, олардың түбі мен қабырғаларынан, суынып үлгермеген лавалық және пирокластикалық тасқындардан, жабындардан бөлінеді. Бөлінген қоспаның 60 — 90%-ы су буы, қалғаны H2 S, SO2, CO, CO2, HCl, HF, NH4 Cl, NH3, H2 BO3, т. Фумарола бөліну орындарына, химиялық құрамына, температурасына, т. қарай бірнеше топқа бөлінеді. Мысалы, температураға байланысты құрғақ, қышқыл, сілтілі Фумаролалар делінеді. Құрғақ Фумарола 500°с-та бөлініп, құрамында су буы жоқ, хлорлы қосылыстары мол болады. Қышқыл Фумароланың температурасы 300 — 400°С, онда су буы, хлорлы сутек және күкіртті ангидрид болады. Сілтілі Фумарола 180°С шамасындағы орташа темпрамен сипатталады және хлорлы аммонийден тұрады. Температуралары 100 — 180°С аралығындағы газды бөлінімдер сольфатара деп аталады. 100°стан төмен газ қоспалары мофета деп аталады, олар көміртек мен су буынан тұрады. Фумарола өнімдерін бор қышқылын, бура, аммиак тұздарын алуда және ыстық су буын электр энергиясын өндіруде пайдаланады. "Қазақ Энциклопедиясы", 9 том } }}}
