Айыр қалпақ — Қазақстан Энциклопедиясы
"Айыр қалпақ — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TITLE: Айыр қалпақ — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000
META: "Айыр қалпақ — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TOTAL WORDS: 197
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Айыр қалпақ - ақ қозының күзем жүнінен жұқа етіп басылған киізден жасалып, матамен әдіптелген, қайырма етегінің алдыарты жырық келетін, төбесі төрт сай болып тігілген, тысы түсті барқытпен көмкерілген баскиімнің түрі. Әдібі көбіне барқыт, шибарқыт, шуға немесе қара пүлістен жасалады. Айыр қалпақтың қайырма етегі мен төбесі зермен кестеленген, түрлі түсті жібек матамен тысталған, сондай-ақ, оюорнек салынған түрлері бар. Оған кейде төбеден тогілдіре шашақты маржан тағылады. Қайырма етегінің алдыарты жырық болғандықтан айыр қалпақтың деп аталған. Айыр қалпақ шибарқыт, шуға сияқты матадап да сырылып та жасалады. Ертеде айыр қалпақтың материалы и күзем жүннен түбіт қосып жұқа етіп бастырып, киіздем дайындайды. Айыр қалпаққа ұқсайтын, қайырмасы бітеу келген, дәстүрлі қазақ коғамында биік мәртебелі хан, сұлтандар киетін ғұрыптық баскиім түрі мұрақтың пошымы, бітімі, символикалық мэні ерекше болды. ҚР MOM қорындағы талдырма ақ талдырма киізден жасалған айыр қалпақтың керегесі 22 см, милық шеңбері 62 см. Үшбұрышқа ұқсас төрт сайдан кұралган, төбесі дөңгеленіп келген. Сайлардың қосылған тігісіне қара түсті матадан сызық салынған және қайырылған түсына дейін айналдыра ширатылған жіп жиек бастырылған және оған қатарластыра тігіс жүргізілген. Айыр қалпақтың қайырмасы қара барқытпен әдіптелген, астары матадан салынған. Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. - ISBN 978-601-7026-17-2 | Бұл үлгі мақалаларды автоматты түрде қосады
