Кориолис үдеуі — Қазақстан Энциклопедиясы
"Кориолис үдеуі — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TITLE: Кориолис үдеуі — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000
META: "Кориолис үдеуі — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=10000"
TOTAL WORDS: 163
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Кориолис үдеуі, бұрылыс үдеуі – күрделі қозғалыс құрамындағы тасымал қозғалыс ілгерілемелі қозғалыс болмаған кезде пайда болатын нүктенің толық үдеуінің бір бөлігі. Кориолис үдеуі нүктенің тасымал қозғалысындағы салыстырмалы жылдамдығы мен салыстырмалы қозғалыстағы тасымал жылдамдығының өзгеруі салдарынан пайда болады. Оның сандық мәні мына формуладан табылады: wкор=2тассалsіn, мұндағы сал – M нүктесінің салыстырмалы жылдамдығы, тас – жылжымалы санақ жүйесі айналысының бұрыштық жылдамдығы,  – сал-ның бағыты мен жылжымалы жүйенің айналу осінің арасындағы бұрыш. Кориолис үдеуі вектор ретінде wкор=2 формуласымен анықталады. Ol осіне перпендикуляр жазықтыққа сал векторының проекциясын тасымал қозғалыс бағытына қарай 90 бұрышқа бұра отырып, 'Кориолис үдеуінің бағытын табуға болады. 'Кориолис үдеуі нүктенің жылжымалы санақ жүйесімен салыстырғандағы үдеуінің бөлігі болмай, нүктенің негізгі санақ жүйесімен салыстырғандағы үдеуінің бөлігі болады. Мысалы, жер бетіндегі нүктенің Кориолис үдеуі нүкте қозғалысының жұлдыздармен салыстыру арқылы ғана анықталады. Кориолис үдеуінің шамасы ілгерілемелі қозғалыста не =0 болғанда нөлге тең болады. Кориолис үдеуі ұғымы кинематика және динамика есептерін шешу кезінде пайдаланылады. Қазақ Энциклопедиясы, 11 - том | Бұл үлгі мақалаларды автоматты түрде қосады
