Экология тақырыбына арналған қорытынды — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер Экологиялық пирамиданың әрбір келесі деңгейіне пайдалы энергияның тек 10%-ы ғана өте алады: 90%-ы тұтынушының тіршілік үдерісіне жұмсалады. Мәселен, 10 шекшек жеген торғай лашынға тек бір шекшектің энергиясын береді. Қоректену тізбегі теориялық тұрғыда 5 ағзадан әрі қоса алмайтын болғанымен, шынайы табиғи жүйеде бірін-бірі жейтін 5 ағзадан көбірегін атауға болады. Мұның осылай болу себебі: өте көп түрлердің ағзалары өзара бірімен-бірі әсерлеседі. Сөйтіп тізбек емес, ондаған және жүздеген тізбектер араласқан қорек тізбегі болады. Әр алуан популяциялар ағзаларының осындай тұрақты қатар өмір сүруі бірлестік деп аталады. Алайда бірлестік өлі табиғаттан оқшау өмір сүрмейді. Оның үстіне тірі және өлі дүниелер үнемі өзара әсерлеседі және бірін-бірі өзгертеді . Сондықтан экологияда биогеоценоз немесе экожүйе негізгі ұғым болып табылады. Бұл өзіне тірі және өлі зерзаттарды қосып алатын, белгілі аумақта қатар өмір сүріп, өзара әсерлесетін тұрақты жүйе. Экожүйелер табиғи және жасанды болады. Табиғи экожүйелер тұрақтырақ және әр алуан болады. Олар қосымша энергия көздерін пайдаланбайды. Қала немесе агробиоценоздардың жасанды экожүйе тұрақсыздау, түрлік қатынасы нашар, қосымша энергия көздері есебінен жоғары өнімді болады. Жердің тіршілігі бар тірі кабығы - биосфера ең ірі экожүйе болып табылады. Биосфераны сипаттайтын мынадай маңызды ұғымдар бар: Биосферада тірі заттар мен өлі табиғат арасында элементтер (азот, көміртегі, күкірт, фосфор, т. Ол биосфераның бірқатар маңызды қызметтер атқару арқылы іске асады. Олар: Биосфера өмір сүру кезеңдерінің барлығында эволюция жолында болды. Ол белгілі тұрақтылықта және өздігінен реттеле алады. Табиғатқа адам әрекетінің өсуінен биосфера тепе-теңдігінің бұзылуы мүмкін. Биология: Жалпы білім беретін мектептің, 9-сыныбына арналған оқулық, 2-басылымы, өңделген/ М. Әбшенова. - Алматы: Атамұра, 2009
TITLE: Экология тақырыбына арналған қорытынды — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер Экологиялық пирамиданың әрбір келесі деңгейіне пайдалы энергияның тек 10%-ы ғана өте алады: 90%-ы тұтынушының тіршілік үдерісіне жұмсалады. Мәселен, 10 шекшек жеген торғай лашынға тек бір шекшектің энергиясын береді. Қоректену тізбегі теориялық тұрғыда 5 ағзадан әрі қоса алмайтын болғанымен, шынайы табиғи жүйеде бірін-бірі жейтін 5 ағзадан көбірегін атауға болады. Мұның осылай болу себебі: өте көп түрлердің ағзалары өзара бірімен-бірі әсерлеседі. Сөйтіп тізбек емес, ондаған және жүздеген тізбектер араласқан қорек тізбегі болады. Әр алуан популяциялар ағзаларының осындай тұрақты қатар өмір сүруі бірлестік деп аталады. Алайда бірлестік өлі табиғаттан оқшау өмір сүрмейді. Оның үстіне тірі және өлі дүниелер үнемі өзара әсерлеседі және бірін-бірі өзгертеді . Сондықтан экологияда биогеоценоз немесе экожүйе негізгі ұғым болып табылады. Бұл өзіне тірі және өлі зерзаттарды қосып алатын, белгілі аумақта қатар өмір сүріп, өзара әсерлесетін тұрақты жүйе. Экожүйелер табиғи және жасанды болады. Табиғи экожүйелер тұрақтырақ және әр алуан болады. Олар қосымша энергия көздерін пайдаланбайды. Қала немесе агробиоценоздардың жасанды экожүйе тұрақсыздау, түрлік қатынасы нашар, қосымша энергия көздері есебінен жоғары өнімді болады. Жердің тіршілігі бар тірі кабығы - биосфера ең ірі экожүйе болып табылады. Биосфераны сипаттайтын мынадай маңызды ұғымдар бар: Биосферада тірі заттар мен өлі табиғат арасында элементтер (азот, көміртегі, күкірт, фосфор, т. Ол биосфераның бірқатар маңызды қызметтер атқару арқылы іске асады. Олар: Биосфера өмір сүру кезеңдерінің барлығында эволюция жолында болды. Ол белгілі тұрақтылықта және өздігінен реттеле алады. Табиғатқа адам әрекетінің өсуінен биосфера тепе-теңдігінің бұзылуы мүмкін. Биология: Жалпы білім беретін мектептің, 9-сыныбына арналған оқулық, 2-басылымы, өңделген/ М. Әбшенова. - Алматы: Атамұра, 2009
URL:
META:
TOTAL WORDS: 0
TEXT:
 