Қазақстанның мемлекеттік марапаттары — Қазақстан Энциклопедиясы
"Қазақстанның мемлекеттік марапаттары — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0"
TITLE: Қазақстанның мемлекеттік марапаттары — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0
META: "Қазақстанның мемлекеттік марапаттары — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0"
TOTAL WORDS: 1272
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Қазақстан Республикасының мемлекеттік марапаттары — Қазақстан Республикасының азаматтары мемлекеттік, қоғамдық істегі қызметі, еңбектегі жетістіктері мен жауынгерлік ерліктері үшін марапаттары. Қазақстан Республикасының мемлекетт iк наградаларымен Қазақстан Республикасына еңбек с iңiрген шет ел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдардың да наградталуы мүмк iн. Мемлекетт iк наградалармен наградтауды Қазақстан Республикасының Президент i жүзеге асырады. Ең жоғары дәрежел i ерекшел iк белг iлер i - "Алтын Қыран" орден i, "Халық қа hарманы", "Қазақстанның Еңбек Ері" атақтары, сондай-ақ Қазақстан Республикасының басқа да ордендер i, медальдары, құрметт i атақтары және Құрмет грамотасы Қазақстан Республикасының мемлекетт iк наградалары болып табылады. Қазақстан Республикасы мемлекетт iк наградаларының атаулары мемлекетт iк т iлде белг iленед i. Мемлекетт iк наградалардың сипаттамасын, "Алтын Қыран" орден i, "Халық қа hарманы", "Қазақстанның Еңбек Ері" к iтапшаларының, орден к iтапшаларының, медальдарға куәл iктерд iң және құрметт i атақтар бер iлген i туралы куәл iктерд iң үлг iлер iн, мемлекетт iк наградаларға ұсыну және оларды тапсыру тәрт iб iн, басқа да құжаттар мен ережелерд i Қазақстан Республикасының Президент i бек iтед i. "Алтын Қыран" орден iмен наградтау үш iн кандидатураларды Қазақстан Республикасының Президент i анықтайды. Өзге мемлекетт iк наградалармен наградтауға ұсыныстарды Қазақстан Республикасының Президент iне Қазақстан Республикасының Парламент i, Үк iмет i, министрл iктер, мемлекетт iк комитеттер, басқа орталық және жерг iл iкт i атқарушы органдар, шығармашылық одақтар мен басқа да ұйымдар енг iзед i. Наградтау үш iн кандидатураларды еңбек ұжымдары қарап, ұсынуы мүмк iн. Шет ел азаматтары наградтауға ұсынуды жалпы нег iздерде Қазақстан Республикасының Сыртқы iстер министрл iг i, басқа министрл iктер мен мемлекетт iк комитеттер i, өзге де орталық атқарушы органдары жүрг iзед i. Азаматтарды кезект i наградаға ұсыну, көп балалы аналарды наградтауға және қа hармандық ерл iк жасауға, қиын-қыстау жағдаяттарға байланысты ерекше реттерд i қоспағанда, осының алдындағы наградтау сәт iнен бастап бес жыл өткен соң жүрг iз iлед i. Бір адам дәрежелері бар наградалардан басқа ең жоғары дәрежелі ерекшелік белгілерімен, сол орденмен немесе медальмен екі мәрте наградталмайды. Құрметті атақтар қайталап берілмейді. Еліміздің мүддесін қорғау үстінде көрсеткен батылдығы, ерлігі, қаһармандығы үшін Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградаларымен наградтау қайтыс болғаннан кейін де жүргізілуі мүмкін. Наградалар жөн iндег i ұсыныстарды алдын ала қарап, дайындау үш iн Қазақстан Республикасы Президент iн iң жанынан Мемлекетт iк наградалар жөн iндег i комиссия құрылады. Комиссияның құрамын және оның қызмет i туралы Ережен i Қазақстан Республикасының Президент i бек iтед i. Қазақстан Республикасының Құрмет Грамотасымен экономикадағы, оқу-ағарту ісіндегі, әскери және өзге мемлекеттік, қоғамдық қызметтегі елеулі жетістіктерге жеткен азаматтар, сондай-ақ, халықтар арасындағы достық пен ынтымақтастықты нығайтуға ықпал еткен шығармашылық ұжымдар марапатталады. Ең жоғары дәрежел i ерекшел iк белг iлер i - "Алтын Қыран" орден i, Алтын жұлдыз сол жақ омырауға ордендер мен медальдардың үст iнен тағылады. Құрметт i атақтар белг iлер i оң жақ омырауға тағылады. Қазақстан Республикасының ордендер i мен медальдары сол жақ омырауғатағылады. Орден белгісін иық лентасына тағу кезінде ол оң иық арқылы өтеді. Осы орденнің жұлдызы сол жақ омырауға ордендерден солға қарай орналасады. Наградталған адамдар ордендер мен медальдардың орнына белгіленген үлгідегі наградалар рәмізін тағып жүре алады. Наградталушыда бұрынғы КСРО-ның және өзге де шет мемлекеттердің мемлекеттік наградалары болған жағдайда КСРО-ның және шет мемлекеттердің наградалары белгіленген ретпен Қазақстан Республикасының наградаларынан кейін тағылады. Жоғары дәрежелі ерекшелік белгілері "Отан" орденіне немесе "Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті — Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев" орденіне ие болған азаматтарды наградтау туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі тағайындайтын Қазақстан Республикасының Даңқ Кітабына жазылады. Қазақстан Республикасының Даңқ Кітабын жүргізу және сақтау ережесін, сондай-ақ оның сипаттамасын Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді. "Алтын алқа" алқасымен наградталған немесе бұрын "батырана" атағына ие болған көп балалы аналар белгіленген нормалар бойынша тұрғын үй алаңымен бірінші кезекте қамтамасыз етіледі. Отбасы мүшелерімен бірге тұрғын жайды ұстап-күтуге, сондай-ақ коммуналдық қызметке шығыстарды төлеу үшін арнаулы мемлекеттік жәрдемақы төленеді. "Күміс алқа" алқасымен наградталған көп балалы аналарға жеңілдіктер жергілікті бюджеттер қаражаты есебінен белгіленуі мүмкін. Қазақстан Республикасының мемлекетт iк наградаларына ие болған адамдар олардың сақталуын қамтамасыз етуге ти iс. Мемлекетт iк наградалар мен оларға қоса бер iлген құжаттар жоғалған жағдайда наградталғандар өздер iн iң наградаларға құқығын сақтайды. Жоғалғандардың орнына "Алтын Қыран" орден iн iң, Алтын жұлдыздың, ордендерд iң, медальдар мен омырауға тағатын ерекшел iк белг iлер iн iң дубликаттары, әдетте, бер iлмейд i. Ерекшел iк рет iнде олар Қазақстан Республикасының Президент i жанындағы Мемлекетт iк наградалар жөн iндег i комиссияның шеш iм iмен өрт, жер с iлк iну және басқа да дүлей апаттар салдарынан жоғалған, яғни наградталған адам оларды жоғалудан сақтап қала алмаған жағдайда ғана бер iлед i. Наградтау туралы құжаттар жоғалған жағдайда олардың дубликаттары жерг iл iкт i атқарушы органдардың өт iн iш i бойынша Мемлекетт iк наградалар жөн iндег i комиссияның шеш iм iмен бер iлед i. Қайтыс болған наградталған азаматтардың және қаза тапқаннан кей iн наградталғандардың Қазақстан Республикасы ордендер i, медальдары, құрметт i атақтарына қоса бер iлет iн омырауға тағатын белг iлер i, сондай-ақ оларды наградтау туралы құжаттар отбасына естел iк рет iнде сақтауға қалдырылады. Қайтыс болған к iс iн iң мұрагерлер iн iң кел iсу iмен оның наградалары мен наградталуы туралы құжаттары сақтау және экспонат рет iнде көрсету үш iн мұражайларға бер iлу i мүмк iн. Егер қайтыс болған к iс iн iң мұрагерлер i жоқ болса, оның наградалары мен наградталуы туралы құжаттары Қазақстан Республикасының Президент iне қайтарылады. Мемлекеттік наградалармен наградталған Қазақстан Республикасы азаматтарының, шетелдік азаматтардың және азаматтығы жоқ адамдардың наградталуы туралы құжаттары болған жағдайда, бұл наградаларды Республикадан тыс жерге алып кетуге құқығы бар. Бағалы металдардан жасалған мемлекеттік наградаларды алып кету тәртібі Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленеді. Қазақстан Республикасының мемлекетт iк наградаларынан айыруды наградталған адам қылмысы үш iн сотталған жағдайда - заңда белг iленген нег iзде және тәрт iппен соттың ұсынуымен Қазақстан Республикасының Президент i жүрг iзед i. Қазақстан Республикасының мемлекетт iк наградаларынан айырған кезде олар және оларға қоса бер iлген құжаттар Қазақстан Республикасының Президент iне қайтарылуға ти iс. Заңсыз сотталған және толық ақталған азаматтардың мемлекетт iк наградаларға құқығын соттың шеш iм iмен Қазақстан Республикасының Президент i қайта қалпына келт iред i. «Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл» мерекелік медалі "Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл" «1941 – 1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 70 жыл» Қазақстан Республикасының әл-Фараби атындағы ғылым мен техника саласындағы Мемлекеттік сыйлығы - республиканың экономикалық және әлеуметтік дамуын айтарлықтай жеделдетуге, қазақстандық ғылым мен техниканың әлемдегі озық жетістіктер деңгейіне шығуына әкелетін іргелі және қолданбалы зерттеулер саласындағы аса үздік нәтижелер үшін беріледі. Қазақстан Республикасының әдебиет пен өнер саласындағы Мемлекеттік сыйлығы- Әдебиет пен өнер саласындағы мемлекеттік сыйлық Қазақстан Республикасының азаматтарына отандық мәдениетті дамытуға ерекше бағалы үлес деп танылған әдебиет пен өнер саласындағы аса үздік шығармалары үшін беріледі. Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің Мемлекеттік бейбітшілік және прогресс сыйлығы О Государственной премии мира и прогресса Первого Президента Республики Казахстан - Лидера Нации. Закон Республики Казахстан от 5 шілде 2001 года N 222 "Дарын" мемлекетт iк жастар сыйлығы "Дарын" мемлекетт iк жастар сыйлығын тағайындау туралыҚазақстан Республикасы Министрлер Кабинет iн iң Қаулысы 11 тамыз 1992 ж. Күш i жойылды - Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1996. N 983 қаулысымен. Әдебиет пен өнер саласындағы мемлекеттік сыйлық 2008 жылдан бастап беріледі. Әл-Фараби атындағы ғылым мен техника саласындағы мемлекеттік сыйлық 2015 жылдан бастап беріледі. Екі жылда бір рет әл-Фараби атындағы ғылым мен техника саласындағы жеті мемлекеттік сыйлық және әдебиет пен өнер саласындағы үш мемлекеттік сыйлық беріледі. Әл-Фараби атындағы ғылым мен техника саласындағы мемлекеттік сыйлықты және Әдебиет пен өнер саласындағы мемлекеттік сыйлықты Қазақстан Республикасының Президенті Тәуелсіздік күніне береді. Әл-Фараби атындағы ғылым мен техника саласындағы мемлекеттік сыйлық, Әдебиет пен өнер саласындағы мемлекеттік сыйлықты алуға ұсынылған жұмыстарды Қазақстан Республикасының әл-Фараби атындағы ғылым мен техника саласындағы мемлекеттік сыйлығын беру жөніндегі комиссия және Қазақстан Республикасының әдебиет пен өнер саласындағы мемлекеттік сыйлығын беру жөніндегі комиссия қарайды. Комиссиялардың құрамы мен олар туралы ережелер Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен бекітіледі. Қазақстан Республикасының әл-Фараби атындағы ғылым мен техника саласындағы мемлекеттік сыйлығын беру жөніндегі комиссияның қызметін қамтамасыз етуді - Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі, Қазақстан Республикасының әдебиет пен өнер саласындағы мемлекеттік сыйлығын беру жөніндегі комиссияның қызметін қамтамасыз етуді Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігі жүзеге асырады
