Қазақтар — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер 2) жерге немесе жайылымдарға қауымдық менш iк; 3) су көздер iне менш iк; 4) қауымдар ассоциациясының қарамағындағы малшылар тобы көш iп-қонатын аймаққа қатысты экономикадан тыс менш iк, Қ-дың әлеум. ұйымдасуы адамдар арасындағы б iр-б iр iмен байланысты әр алуан қарым-қатынас түрлер iне (қандас туыстық-отбасылық, шаруашылықтық, әскери, мәдени, этн. 1824, 1867 — 68 жылдардағы әк iмш.-саяси реформалары арқылы Ресей үк iмет i қазақтарды басқарудың дәстүрл i жүйес iн жойды. Қазақстанның Ресейге қосылуы арқылы халықтар арасында шаруашылық айырбас пен басқа да қарым-қатынастар үш iн қолайлы жағдай туды, капиталист iк өнд iр iс қатынастары кеңiст iг iне нег iз қаланды. Ресейд iң отаршыл саясатына қарсы қазақ халқының ұлт-азаттық көтер iл iстер i болып өтт i. Оларды Сырым Датұлы, Исатай Тайманұлы, Кенесары Қасымұлы, Жанқожа Нұрмұхамедұлы, т. басқарды. 19 ғ-дың аяғы мен 20 ғ-дың басында Қазақстандағы ег iнш iл iкпен айналысатын халықтар арасындағы қазақтардың үлес салм. 55,4%-ға жетт i. Өнеркәс iп дамуы, т. ждар салынуы, су жолдарының кеңiнен пайдалануы қазақ жұмысшыларының қалыптасуының экон. нег iздер iн қалады. Қазан төңкер iс iне дей iн Қ-дың нег iзг i кәс iб i көшпел i немесе жартылай көшпел i жағдайда мал өс iру, суармалы ег iнш iл iк болса, аңшылық пен балық аулау және қолөнер i де халық тұрмысында бер iк орын алды. Қоғам өм iр iнде рулық-патриархалдық қатынастар үстем болып келд i. Кеңест iк үк iмет өтк iзген кәмпескелеу, ұжымдастыру шаралары Қ-ды 1931 — 33 ж. ашаршылыққа ұшыратты. Қазақстанда кеңес өк iмет i саясатының асыра с iлтеулер iне қарсы 372 көтер iл iс болды. Көтер iл iст iң күшпен басылуына орай Қ. басқыншылыққа ұшырады. 1930 жылдың басынан 1931 жылдың ортасына дей iн Қазақстан аумағынан 281230 шаруа қожалығы сыртқа көшкен. Олардың едәу iр бөл iг i Қытайға, Иранға, Ауғанстанға өт iп кетт i. Қазақ этносы осы жылдары аса көп шығынға ұшырады. Ашаршылық және онымен байланысты туған iндеттер салдарынан 2 млн. 200 мыңнан астам адам қырылды. Бұл барлық Қ-дың 48%-ын құрады. Ек iнш i дүниежүз iл iк соғыс жылдарында мерт болған шамамен 410 мыңдай қазақстандықтардың басым бөл iг i Қ. 16 желтоқсанда мемлекет тәуелс iзд iк жарияланған соң, қазақ ұлты өз iн iң ортақ мүддес i жолындағы б iрл iг iн нығайтты. Қазақ т iл i мемл. Қазақ халқының таңдаулы өк iлдер iн iң кеңест iк дәу iрде тыйым салынған ес iмдер i ұлтымыздың мақтанышына айнала бастады, тарихи топонимика қалпына келт iр iл iп, ұлттық мәдениетт iң гүлдену iне жағдай жасалды. Шет елде жүрген отандастардың елге оралуына мүмк iнд iк туды. Қазақтар Ислам д iн iн iң Суннит бағытын қабылдаған. Оған дей iн шаман д iн iн iң нег iз i болған тәңiрге, аруаққа сиыну нанымдары орын алды. Жет iсуд aн т aбылғaн Түр iк з aм aнының б aс сүйектер i к aз iрг i Қaз aқт aрдың тұрп aтын a ж aкын. Құтлық қағанның екінші ұлы, Түрік Елінің 717—734 жж. билік құрған қағаны Білге қағанның туған інісі Күлтегін Сурет i Қaз aқ ұқс aс
TITLE: Қазақтар — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер 2) жерге немесе жайылымдарға қауымдық менш iк; 3) су көздер iне менш iк; 4) қауымдар ассоциациясының қарамағындағы малшылар тобы көш iп-қонатын аймаққа қатысты экономикадан тыс менш iк, Қ-дың әлеум. ұйымдасуы адамдар арасындағы б iр-б iр iмен байланысты әр алуан қарым-қатынас түрлер iне (қандас туыстық-отбасылық, шаруашылықтық, әскери, мәдени, этн. 1824, 1867 — 68 жылдардағы әк iмш.-саяси реформалары арқылы Ресей үк iмет i қазақтарды басқарудың дәстүрл i жүйес iн жойды. Қазақстанның Ресейге қосылуы арқылы халықтар арасында шаруашылық айырбас пен басқа да қарым-қатынастар үш iн қолайлы жағдай туды, капиталист iк өнд iр iс қатынастары кеңiст iг iне нег iз қаланды. Ресейд iң отаршыл саясатына қарсы қазақ халқының ұлт-азаттық көтер iл iстер i болып өтт i. Оларды Сырым Датұлы, Исатай Тайманұлы, Кенесары Қасымұлы, Жанқожа Нұрмұхамедұлы, т. басқарды. 19 ғ-дың аяғы мен 20 ғ-дың басында Қазақстандағы ег iнш iл iкпен айналысатын халықтар арасындағы қазақтардың үлес салм. 55,4%-ға жетт i. Өнеркәс iп дамуы, т. ждар салынуы, су жолдарының кеңiнен пайдалануы қазақ жұмысшыларының қалыптасуының экон. нег iздер iн қалады. Қазан төңкер iс iне дей iн Қ-дың нег iзг i кәс iб i көшпел i немесе жартылай көшпел i жағдайда мал өс iру, суармалы ег iнш iл iк болса, аңшылық пен балық аулау және қолөнер i де халық тұрмысында бер iк орын алды. Қоғам өм iр iнде рулық-патриархалдық қатынастар үстем болып келд i. Кеңест iк үк iмет өтк iзген кәмпескелеу, ұжымдастыру шаралары Қ-ды 1931 — 33 ж. ашаршылыққа ұшыратты. Қазақстанда кеңес өк iмет i саясатының асыра с iлтеулер iне қарсы 372 көтер iл iс болды. Көтер iл iст iң күшпен басылуына орай Қ. басқыншылыққа ұшырады. 1930 жылдың басынан 1931 жылдың ортасына дей iн Қазақстан аумағынан 281230 шаруа қожалығы сыртқа көшкен. Олардың едәу iр бөл iг i Қытайға, Иранға, Ауғанстанға өт iп кетт i. Қазақ этносы осы жылдары аса көп шығынға ұшырады. Ашаршылық және онымен байланысты туған iндеттер салдарынан 2 млн. 200 мыңнан астам адам қырылды. Бұл барлық Қ-дың 48%-ын құрады. Ек iнш i дүниежүз iл iк соғыс жылдарында мерт болған шамамен 410 мыңдай қазақстандықтардың басым бөл iг i Қ. 16 желтоқсанда мемлекет тәуелс iзд iк жарияланған соң, қазақ ұлты өз iн iң ортақ мүддес i жолындағы б iрл iг iн нығайтты. Қазақ т iл i мемл. Қазақ халқының таңдаулы өк iлдер iн iң кеңест iк дәу iрде тыйым салынған ес iмдер i ұлтымыздың мақтанышына айнала бастады, тарихи топонимика қалпына келт iр iл iп, ұлттық мәдениетт iң гүлдену iне жағдай жасалды. Шет елде жүрген отандастардың елге оралуына мүмк iнд iк туды. Қазақтар Ислам д iн iн iң Суннит бағытын қабылдаған. Оған дей iн шаман д iн iн iң нег iз i болған тәңiрге, аруаққа сиыну нанымдары орын алды. Жет iсуд aн т aбылғaн Түр iк з aм aнының б aс сүйектер i к aз iрг i Қaз aқт aрдың тұрп aтын a ж aкын. Құтлық қағанның екінші ұлы, Түрік Елінің 717—734 жж. билік құрған қағаны Білге қағанның туған інісі Күлтегін Сурет i Қaз aқ ұқс aс
URL:
META:
TOTAL WORDS: 0
TEXT:
 