Ізбасар Рақымбайұлы Рақымбаев — Қазақстан Энциклопедиясы
"Ізбасар Рақымбайұлы Рақымбаев — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0"
TITLE: Ізбасар Рақымбайұлы Рақымбаев — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0
META: "Ізбасар Рақымбайұлы Рақымбаев — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0"
TOTAL WORDS: 293
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Iзбасар Рақымбайұлы Рақымбаев ӨББИ ғылыми кеңесі – биология ғылымының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының академик. Рақымбаев 1937 жылдың 20 қаңтарында Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданы Рахат ауылында дүниеге келген. 1960 жылы Мəскеудің К. Тимирязев атындағы ауылшаруашылық академиясын бітіріп, 1963 жылға дейін Ботаника институтының биохимия зертханасының ғылыми қызметкері болды. Рақымбаев ғылым мен өндірістің жаңа саласы — биотехнология ғылымының іргесін қа­ла­ушы. Оның ғылыми еңбектері өсімдіктің өсуі мен да­муын реттеу­ге, организм және клетка деңгейіндегі гормоналды механизмдерін зерт­теуге ар­нал­ған. Рақымбаев өсімдік онтогенезіндегі фитогормондардың динамикалық топо­гра­фиясы тура­лы теориялық түсінікті ұсынып, оның тәжірибе жүзінде негізін қалады. Бұл жаңа ғылыми иде­яны бүкіл әлем ғалымдары мойындады және ол «Өсімдіктің өсуі» оқулы­ғы халықаралық басы­лымында жарық көрді. Оның in vitro биологиясы бойынша ғылыми зерттеулерінің нәтижелері сома­ти­ка­лық және жыныс клеткалары культурасындағы пролиферация, дифференцировка, мор­­­фогенез және регенерация процестерінің цитофизиологиялық механизмдерін тү­сі­ну­ге мүмкіндік берді. Бұл күрделі репродуктивті даму процестері андрогенез бен ги­но­генез туралы қазіргі заманғы түсініктердің кеңеюіне одан әрі кең жол ашты. In vitro жағ­дайында жыныс клеткалары морфогенезі бағдарламасы дамуының гамето­фит­ті жолдан спорофитті жолға ауысуының клеткалық механизмдерін анықтап, соның негізінде селекция процесін жылдамдатудың және жеңілдетудің биотехнологиялық әдістерін жасады. Ол шәкірттерімен бірге сирек кездесетін және жер бетінен жойылып бара жатқан өсімдіктерді клондаудың аса тиімді биотехнологиясын, гаплоидты организмдерді алудың әдісі мен клетка селекциясын, клетка инженериясын, өсімдік генофондын өте төменгі температурада сақтанудың тәсілдерін жасады. Оның теориялық және қолданбалы әдістері бидай мен күріштің жаңа, мол өнім беретін сорттарын шығару арқылы іске асырылды. "Қазақ энциклопедиясы" Рақымбаев өсімдіктер физиологиясы, биохимиясы және биотехнологиясына арналған 370 ғылыми еңбектің, соның ішінде 7 монографияның, 7 брошюра мен 21 оқулықтар мен оқу-методикалық әдістемелердің авторы. Бұл еңбектер өсімдік биологиясының теориялық және әдістемелік негізінің дамуына айтарлықтай үлес қосты. Бидайдың 4 және күріштің 2 сортының авторы. Ол өзінің ғылыми мектебін қалыптастырды, 8 ғылым докторы мен 27 ғылым кандидаттарын дайындады Рақымбаев Ізбасар. | Бұл үлгі мақалаларды автоматты түрде қосады
