Баст — Қазақстан Энциклопедиясы
"Баст — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000"
TITLE: Баст — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000
META: "Баст — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000"
TOTAL WORDS: 242
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Баст немесе Бастет – Ежелгі Мысырдағы қуаныш, махаббат, жайдарлық пен шаттықтың, әйел сұлулығы мен шұрайлықтың, отбасы ошағының жебеуші әйелі. Мысықтың басы және адам денесімен бейнелеген. Ерте әулеттердің уақытында оны қаншыр түрінде де суреттеген. Оның әкесі – Күн, анасы – Хатхор – Ай. Аспан тәңірі Нут – әуәнің жебеуші әйелі, оның әпкесі, ағасы – Хонсу. Күйеуі болса – Бес. Басттың ғибадат ошағы – Бубастис қаласы. Бастеттің жоғарғы абызы Ур – Суну титулына ие болатын. Басттың атрибуты – музыкалық аспап систр. Көптеген жағдайда осы тәңірді, мысықтың басымен болған әйел, қолында систр, аяқтарның қасында төрт кішкентай мысық деп бейнелеген. Осылайша мысырдықтармен шұрайлықтың тәңірі кейіптелетін. Басттың ұлы – Мастет. Ежелгі патшалықтың соңына қарай Баст Сехметпен немесе Тефнутпен теңдестірілсе, Жаңа патшалықта – Мут пен Хатхормен. Бастет гректермен Артемида деп теңдестірілді. Баст – қазіргі мысыртанушылардың есім айтылуының тағы да бір нұсқасы. Ежелгі мысырдық «bȝstt» сөзі «bȝst-» және де әйелдік жалғау «-t» - дан құралады. Ежелгі мысырдықтар дауысты дыбыстарды жазбағандықтан, осы сөз «Баст» немесе «Бастет» деп естілуі мүмкін. Осымен қатар, есімнің «Бес» атынан таралуы да мүмкін. Шұрайлықтың жебеуші әйелін мысырдықтар бүкілхалықтық тәңірдің дәрежесіне тұрғызған. Қайтыс болған мысықтың есіне арнап, мысықтың иелері өздерінің қастарын қырып тастайтын, ал мысықты байқамай өтіп кеткен арбаны, тастарман лақтырып тастайтын. Тіпті фараондар да Бастет ғибадатханасында құрбандықтар шалатын. Бубастисте Бастқа арналған мумияланған мысықтардың некрополі болатын, ол 1887-1889 жылдары мысыртанушы Э. Навилмен табылған. Дәстүрлі түрде, күнмен, шұрайлықпен және де әйелдердің сәтті босануымен байланыстырылатын. Баст екі нақтылы түрде көрсетілетін : мысық басты әйел және де арыстан
