Фонограммалар — Қазақстан Энциклопедиясы
"Фонограммалар — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000"
TITLE: Фонограммалар — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000
META: "Фонограммалар — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000"
TOTAL WORDS: 214
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Фонограммалар /фонемограмма/ фонография- дыбыс белгілейтін әріптер, кескіндер жекелеген дыбыстарды таңбалайды. Дыбыстық әріп кескіндер жүйесін зерттеушілер төмендегі 2 топқа бөліп қарастырады. Онда: дыбыстарды белгілейді. Ондай жазу жүйесіне финика, угарит, көне еврей, арамей, араб жазулары жатады Истрин В. бірдей белгіленеді. Бұл жүйеге грек, латын, ұйғыр, байырғы түрік бітіг т. Әлем халықтарының жазу жүйесі тарихи кезеңдерді басып өтіп бір ізге түсіп реттеліп қалыптасқанын зерттеушілер еңбектерінде көрсетіп келді Лоукотка Ч. Әлем халықтарының жазу жүйесінің тарихи қалыптасу ерекшелігі төмендегідей болады. Онда: силлабограмма, консонанттық-дыбыстық, дауысты-дыбыстық және аралық деген кезеңдерді рухани даму барысында басып өтеді екен. Ал түрік бітіг жазуы пиктограммадан басталып, фонограммаға дейін даму барысында морфемограмманы аттап өткен сияқты. Морфемограммаға сай келетін сипатын біз көре алмадық. әріптік-дыбыстық) тілдік мағынасы жағынан да, сыртқы графикалық кескіні жағынан да өзін-өзі анықтап тұруға тиісті. Бұл жағынан байырғы түрік бітіг кескіндері тарихи даму барысында реттеліп, сұрыпталып отырған. Әрі жазу кескіндерінің құрамы көп өзгеріске түспей тұрақты болған. Бұл ерекшелік түрік бітіг жазуының ондаған ғасыр бойы тарихи сұрыптаудан өткенін көрсетеді Фридрих И. болмысына сай болып шыққан болуы шарт. Байырғы түрік бітіг жазуы реформаға енгеннен кейін бұл қағида бұлжымай орындалған. Ол туралы кейінгі үшінші бөлімде сөз етіледі. Міне, осы ерекшеліктер Еуразияның аймағында б. ІІ ғасырынан б. V ғасыр аралығында түркі халықтарының қалдырған тарихи жазба деректері арқылы фонограммалық жүйенің алғашқы кезеңінде қаншалық дәрежеде болғанына көз жеткізуге болады
