AP19678263 «Металлургиялық өндірістің техногендік қалдықтарын ұтымды пайдалану» – Қарағанды индустриялық университеті
"AP19678263 «Металлургиялық өндірістің техногендік қалдықтарын ұтымды пайдалану» – Қарағанды индустриялық университеті"|"https://tttu.kz/ap19678263-metallurgiyali%d2%9b-%d3%a9ndiristi%d2%a3-texnogendik-%d2%9baldi%d2%9btarin-%d2%b1timdi-paydalanu/"
TITLE: AP19678263 «Металлургиялық өндірістің техногендік қалдықтарын ұтымды пайдалану» – Қарағанды индустриялық университеті
URL: https://tttu.kz/ap19678263-metallurgiyali%d2%9b-%d3%a9ndiristi%d2%a3-texnogendik-%d2%9baldi%d2%9btarin-%d2%b1timdi-paydalanu/
META: "AP19678263 «Металлургиялық өндірістің техногендік қалдықтарын ұтымды пайдалану» – Қарағанды индустриялық университеті"|"https://tttu.kz/ap19678263-metallurgiyali%d2%9b-%d3%a9ndiristi%d2%a3-texnogendik-%d2%9baldi%d2%9btarin-%d2%b1timdi-paydalanu/"
TOTAL WORDS: 459
TEXT: Домна шлактары негізіндегі клинкерсіз байланыстырғыштардың қазіргі заманғы әзірлемелері белгілі. Олар цементтің әртүрлі маркаларын жасау үшін қолданылады. Бұл ретте қожды пайдаланудың мақсаты бетон конструкцияларын салу кезінде көмірқышқыл газының шығарындыларын азайту болып табылады. Біздің алдымызда үлкен көлемдегі жер қазу жұмыстары үшін домна шлактарын барынша пайдалану міндеті тұр. Өңірдің алдында техногендік қалдықтардың көлемін азайту бойынша кезек күттірмейтін міндет тұрғандықтан, автомобиль жолдарын салу кезінде топырақ іргетасын нығайту үшін домна қожынан алынған байланыстырушы материалды пайдалану қождың экологиялық теріс әсерін азайтады. Жобалық жұмыс шеңберінде қазу кезінде топырақты нығайту үшін байланыстырғыш ретінде домна шлактарын кеңінен қолданудың негізі әзірленеді. Жоба домна өндірісінің қож қалдықтарынан клинкерсіз байланыстырғыш материал жасауға және қалдықтарды қайта өңдеу және жоғары сапалы отқа төзімді материалдарды жасау мақсатында отқа төзімді материалдарды қайта өңдеуге бағытталған. Бұл металлургиялық өндіріс қалдықтарын қайта өңдеуге мүмкіндік береді және тиісінше қалдықтарды сақтаудан болатын экологиялық қауіпті азайтады. Сондай-ақ, процестен күйдіру материалдарының қымбат жұмысын жою арқылы құрылыс байланыстырғыштарының құнын төмендету. Жаңа отқа төзімді материал қайта өңделген шамотты кірпіштерден, минералды ұнтақтардан, байланыстырғыштардан, судан, өртке қарсы заттардан, өнімнің қажетті қасиеттерін қамтамасыз ететін құрылым мен кеуекті түзгіштерден тұрады. ғ., Технологиялық машиналар және көлік кафедрасының доценті, жоба жетекшісі. ғ., Химиялық технология және экология кафедрасының доценті, жетекші ғылыми қызметкер. ғ., Химиялық технология және экология кафедрасының профессоры, аға ғылыми қызметкер. org 0000-0002-4868-5278. 4) Бестембек Ербол Серікұлы т. ғ., Технологиялық машиналар және көлік кафедрасының доценті, аға ғылыми қызметкер. org 0000-0002-1963-3743. 5) Жаслан Рымгүл Қуатқызы PhD, аға оқытушы Химиялық технология және экология кафедрасы, ғылыми қызметкер. Scopus ID: 57200215253. 6) Жуманазарова Гагиза Мустафаевна аға оқытушы Химиялық технология және экология кафедрасы, ғылыми қызметкер. Scopus ID: 58188315300. 7) Ситдикова Елена Владимировна Химиялық технология және экология кафедрасының оқытушысы, кіші ғылыми қызметкер. 8) Абилканова Фарида Жұмагелдіқызы Химиялық технология және экология кафедрасының аға оқытушысы. Scopus ID: 57816403400. Жоба аясында қождың гидравликалық қасиеттерін дамыту және жақсарту бойынша жұмыстар жүргізілетін болады. Qarmet АҚ шығаратын қалдықтардан материалдардың екі және көп компонентті композициялары әзірленетін болады. Металлургиялық өндіріс қалдықтарынан жұқа дисперсті композициялық ұнтақтар алынады, алынған материалдардың құрамының жағдайлары, қалыпты гидратация реакциясының шарттары, реактивтілік нәтижелері және ұнтақтау дәрежесі бойынша зерттеулердің нәтижелері алынады. Домна қожындағы химиялық элементтердің мөлшері оның ыдырауға төзімділігін қамтамасыз ететін анықталатын болады. 1 мақала Web of Science деректер базасында импакт-факторы бар немесе Scopus деректер базасында 50-ден кем емес CiteScore пайызтиліне ие журналдарда және ҚР БҒМ БҒССҚК ұсынған рецензияланған шетелдік немесе отандық басылымдарда 2 мақаладан тұратын алғашқы үш квартильдегі журналдарда жарияланады. 1) Ғылыми-техникалық ақпаратты шолу негізінде домна пешінің қожын пайдалана отырып, отқа төзімді материалдар мен клинкерсіз байланыстырғыштарды алудың заманауи әдістерінің негізгі кемшіліктері мен артықшылықтарын анықтаған талдау жүргізілді. 2) Түйіршіктелген қожды талдау негізінде Қармет АҚ техногендік қалдықтарының химиялық және минералогиялық құрамы анықталды. Қоспаларды алу үшін активаторлардың оңтайлы құрамы тәуелді болатын қождың параметрлері анықталды. Шикізаттың реактивтілігін арттырудың негізгі жолдарын анықтауға мүмкіндік берген зерттеулер жүргізілді. 3) Жүргізілген жұмыстардың нәтижесінде металлургиялық өндіріс қалдықтарының көлемдері тәжірибелік зерттеулерге дайындалды. Эксперименттік зерттеулер жүргізу үшін қажетті құрал-жабдықтарды дайындау жұмыстары жүргізілді
