Тілеміс Есболұлы — Қазақстан Энциклопедиясы
"Тілеміс Есболұлы — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0"
TITLE: Тілеміс Есболұлы — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0
META: "Тілеміс Есболұлы — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0"
TOTAL WORDS: 264
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Тілеміс Есболұлы - Өтеген батырдың ұрпағы. Ол Өтегенге төрт атадан барып қосылады. Тілеміс Аққайнар деген ауылда туған. Тоғыз жасынан ескіше оқып сауатын ашқан. "Шаһнама", "Жүсіп-Зылиха", "Зархум", "Шора батыр", "Қыз Жібек", "Мың бір түн" т. хиссадастандарды оқып жаттаған. Жігіт кезінде Жаңбыршы, Байбөбек, Жанбөбек, Әбдіраман деген күлдіргі-сықақшыл шешендерді ертіп серілік құрған. Қазақтың күлдіргі сықақ өлең, жыр, аңыз, әңгімелерін әсіресе Алдар көсе, Қожанасыр, Жиренше шешеннің тапқыр, күлдіргі сөздерін көп айтып, ауыл-аймақты күлкі-сықаққа бөлеп жүрген. Жетісу өлкесінде "Тілеміс айтыпты" деген көңілді әңгімелер, шешен сөздер көп таралған. Тілемістің өткір тілінен, сықақ сөзінен, бетің бар, жүзін бар демей тіке айтатын кесімді шешендігінен сескенген бай, манаптар оған әр қилы бөле жауып, жерсуын тартып алып, елін ығыстыра береді. Тілеміс ол кездегі ел басқарған би, манаптарға өтініш сөзін өткізе алмайды. Сонан сон ол өзінің ауыл аймақ, ағайын туыстарын, көшіріп, өзі туған Аққайнарға қоныс аударады. Елі-жұрты оны би сайлап алады. Олар сол жерді тұрғылықты мекендеп, өркендей береді. Тілеміс Жамбылмен жасты. Екі құрдас кездесе қалған жерде әзіл-қалжыңды көп айтқан. Тапқыр сөзге келгенде ол Қасқараудын атақты шешендері Кебекбай мен Ноғайбайды да талай отырғызып кеткен. Тілемістін осы өнерін Жамбыл ұнатып қадір тұтқан. Сол Тілеміске Жамбыл Ноғайбай үйінде кездескенде былай депті: Тілемістің айла-тәсілін, қуақы шешен сөздерін Жамбыл әрдайым айтып жүреді. Бір жолы ол қасқарау елін аралап өлең айтып жүpгенде Тілемістің мынадай тапқырлығын айтады: Сәт болыс Жетісуда кедейлер ішінен шыққан өзі жомарт, дастарканға мырза кісі болады. Ол Тілеміспен құрбы-кұрдас, қатты қалжыңдасады екен. Бір жерде Сәт: - дейді әйелі. Сәт далаға шығып бұл келгендердің Тілеміс екенін аттарынан танып, ас үйге келсе, Тілеміс әлі бүк түсіп теріс қарап жатады. Ұялған Сәт: Сонда Тілеміс: Қазақ әдебиеті } }}} } }}}
