Абстракционизм — Қазақстан Энциклопедиясы
"Абстракционизм — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0"
TITLE: Абстракционизм — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0
META: "Абстракционизм — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0"
TOTAL WORDS: 478
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Абстракционизм — қазіргі заман өнеріндегі қоршаған ортаны бейнелеуде нақты қаттарды ескермейтін ағым. Абстрактілі өнер шындықты т iкелей керсетпейт iнд iктен, оны кейде «затсыздандырылған», деп айтады. Ол үш iн бейнеленет iн нерселерд iң көркемд iк б iт iмдер i маңызды емес, б iр iнш i орынға суреткер-тұлғаның субъект iл iк көңiл-күй i шығады. Мюнхенде, Амстердамда, Мәскеуде шамамен б iр уақытта қалыптасты да, 1930 ж. Париж бен ньюйоркте кеңiнен өр icтед i. Абстрокционизмнің эстетикалық бағдарламасын 1910 ж. Кандинский «Өнердег i руханилық туралы» еңбег iнде айқындап берд i. Абстракционизм eк i бағытта дамыды: оқыс бояулар мен кеск iндерд iң қиюласуын үйлес iмд i етуге ұмтылу жене геометриялық абстракцияларды құрастыру. Б iр iнш iс i экспрессионизм және фовизм тәр iзд i ағымдармен түб iрлес болып, түcті заттық шындықтан толық ажыратқысы келд i. Осы бағытта опарт деп аталатын, бояудың қиюластығын елестетет iн музыкалық және басқа да ассоциациялардан туатын синестезия идеясына нег iзделген aғым пайда болды. Бұл түрдег i абстракционизмнің кубизммен ортақ шыққан тегі б iр болғанымен, одан айырмашылықтары да болды. Абстракционизмнің осы бағытының тармақтары б iрнеше: М. Ларионовтың сәулеш iлд iг i, К. Малевичт iң супрематиз iм i, Л. Попованың стиль тобы. 1917 жылы Голландияда жаңа пластицизм идеясын ұсынды: геометриялық б iт iмдерд iң анықтылығы, айқындылығы және қарапайымдылығы табиғат ретс iзд iг iнен жоғары тұрады. Абстракционизмнің кейб iр көpiн icт epi дадаизм мен сюрреализм өк iлдер iн iң кейб iр шығармаларынан байқалады. Eк i дүниежүз iл iк coғы c арасында Францияда әр ұлттың және әр бағыттың өк iлдер iн б iр iкт iрген абстракционизм топтары болды: «Нақты өнер», «Шеңбер мен төртбұрыш», «Абстракция мен шығармашылық». 50 жылдан бастап АҚШ-та «абстракт i экспрессионизм» деп аталатын, өз әд icтер iн «таза психологиялық автоматизм» деп жариялаған мектептер пайда болды. Абстракационист — кеск iндемеш iлер заман динамикасын б iлд iрет iн өз iнд iк әд icтер мен тәс iлдер қалыптастырды, олар бүг iнг i күні дизайнда, театр, кино мен теледидарда және бөлмелер интерьер i мен қызметт iк офистерд i көркемдеуде кең қолданыс тауып келеді. Көркемдік форманың қандай да кқріністерінен бас тартқан абстракті өнердің алғашқы үлгілерін Германияда В. Гончарова, Нидерландтағы жаңа пластикалық өнер өкілдері П. 1-дүние жүзілік соғыстан кейін Абстракті өнер көріністері дадаизм мен сюрреализм өкілдерінің жекелеген шығармаларынан байқалды. Сонымен бірге архитектурада, безендіру өнерінде бейнесіздікке ұрыну, математикалық және инженерлік талаптарға бағынатын құрылыстар салу бағыты пайда болды. 1930 жылы басында негізінен Францияда әр ұлттың және әр бағыттың суреткерлерін біріктірген абстракті өнер топтары болды. Бірақ абстракті өнер ол кезде кең қанат жая алмады, 30 жылдардың ортасында бұл топтар ыдырап кетті. 2-дүние жүзілік соғыс жылдарында АҚШ-та “абстракті экспрессионизм” деп аталатын, өз әдістерін “таза психологиялық автоматизм” деп жариялаған, оқыс бояулар мен кескіндердің қиюласуын дәріптеген мектептер пайда болды. 50 жылдары абстракті өнер көркемөнердегі негізгі түрлердің біріне айналды. 60 жылдардың ақырына дейін Абстракті өнер ресми танылған жоқ, сыңаржақ бағаланды. Қатаң идеологиялық қысымға қарамастан абстракті өнердің әр түрлі бағыттары пайда болды. Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. ” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8 Қазақ ұлттық энциклопедиясы мәдениеті
