Айдабол би — Қазақстан Энциклопедиясы
"Айдабол би — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000"
TITLE: Айдабол би — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000
META: "Айдабол би — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=5000"
TOTAL WORDS: 238
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Айдабол би Құлболдыұлы - белгілі би, шешен. Орта жүздің Арғын руының Сүйіндігінен тарайтын Құлболды батырдың баласы. 1660-Х VІІІ ғасырларда Ташкент қаласы маңында туып-өскен. Айдабол 13 жасында би атанған. Шешендік өнерімен, әділ шешімдерімен сый-құрметке ие болған. «Айдабол би айтқан екен» деген сөздер ел аузында нақыл болып қалған. Алысты болжап, адамгершілікті жоғары ұстаған ол дүниеқор, қиянатшыларды аяусыз әшекерлеген. Әділдігі сондай, бір дауда «Төрелішім дұрыс болмаса, ұлым Тайгелтірді ат құйрығына салып өлтіремін» деп ант су ішкені туралы аңыз сақталған. Айдабол Құлболдыұлы Батыр жән i Тәуке ханның тұсында би болған. Тарихта бізге белгілі бұл уақытта қазақ хандығы мен хандары Ташкент қаласымен өте тығыз байланыста болған. Орта жүздің Арғын тайпасы ішіндегі Сүйіндік руының бір атасы Айдабол би атымен аталады. Айдабол бидің тоғыз ұлы, төрт әйелі болған. Бірінші әйелінен Жанқозы, Малқозы, Бозқозы, Кенжеқозы, екінші әйелінен Аққозы мен Қарақозы, үшінші әйелінен Тайгелтір, төртінші әйелінен Қожагелді, Қосжетер атты ұлдары болған. Айдабол би және оның ұлдары жөнінде баяндайтын қара сөздер М. Көпейұлының жазба мұрасында сақталған. Сондай-ақ Айдабол би ұрпақтарынан Қазақстанға белгілі мәдениет, өнер және ғылым қайраткері, КСРО халық артисі Шәкен Айманов, атақты әнші, ақын Жаяу Мұса Байжанұлы, қазақ әдебиетінің классигі, ақын-ағартушы Сұлтанмахмұт Торайғыров, КСРО халық артисі, Қазақстанныңеңбегі сіңірген мәдениет қайраткері Кәукен Кенжетаев, ғылым қайраткерлері, академик Хамза Жуматов, академик Шапық Шокин, геологакадемик Жақан Ержанов, академик Арықтай Қайыпов, атақты Жасыбай, Сары, Олжабай батырлар, әкелі балалы Едіге және Шоң билер шыққан. Көкшетау өңіріндегі Айдабол көлі, Айдабол кенті, тағы басқа атаулар би есімімен байланысты туған. Қазақ әдебиеті } }}}
