Қазақстан Республикасының халқы — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер 6,9 және 7 адамнан келед i. Салыстырмалы түрде тұрғындары көп келес i аймақтар — Солт. Қазақстан аймағы: Қостанай, Солт. Қазақстан, Ақмола және Павлодар облыстарының аумағы. Мұнда ел тұрғындарының 24,8%-ы орналасқан, тұрғындар тығыздығы 1 км 2-ге 5,2; 7,4; 5,7 және 6,5 адамнан келед i. Шығыс Қазақстанда республика тұрғындарының 10,2%-ы тұрады, тұрғындар тығыздығы 1 км 2-ге 5,4 адамнан. Қазақстанда республика тұрғындарының 9,4%-ы орналасқан. Халық ең аз қоныстанған аудандар батыс аймақтар — Маңғыстау, Атырау, Батыс Қазақстан, Ақтөбе облыстары және Оңт. Қазақстан аймағындағы Қызылорда обл. Мұнда бүк iл тұрғындардың 17,7%-ы орналасқан, 1 км 2-ге келет iн орташа тығыздығы, ти iс iнше, 1,9; 3,7; 4,1; 2,3 және 2,6 адамнан. 1999 жылғы санақ жүрг iз iлген кездег i ҚР-ның әк iмш. б iрл iг iнде 84 қала, 200 кент, 2036 ауылдық округ, 7684 ауылдық елд i мекен болады. мәл iмет бойынша, Қазақстан тұрғындарының 56%-ы қалалық елд i мекендерде, 44%-ы ауылдық елд i мекендерде тұрады. Қала тұрғындары ең көп облыстар: Қарағанды , Маңғыстау , Павлодар , Қызылорда , Атырау , Ақтөбе , Қостанай . Республиканың ең iр i қалалары — Алматы , Қарағанды , салыстырмалы түрде iр iлер i: Шымкент , Тараз , Астана , Өскемен , Павлодар , Семей , Ақтөбе , Қостанай , Петропавл , Орал , Тем iртау , Қызылорда , Атырау , Ақтау , Ек iбастұз , Көкшетау , Рудный . Қалған қалалардағы тұрғындар саны 100 мың адамнан кем , Атырау , Маңғыстау , Ақтөбе облыстары, ең азы — Солт. Қазақстан , Қостанай , Ақмола , Қарағанды облыстары). Әдетте қазақтар көб iнесе ауылдық жерлерде тұрады. Соңғы он жылдықта олардың қалаларға көшу қарқыны жоғары болды. қалада тұратын қазақтардың үлес i 38,3% болса, 1999 ж. 45,3%-ға жетт i. Консулдық қызмет департамент i басқармасының соңғы мәл iмет i бойынша әрб iр үш iнш i қазақ шет елдерде тұрады, олардың жалпы саны 3,5 млн. Алыс шет елдерде: Қытайда — 1258500, Моңғолияда — 83000, Ауғанстанда — 28000, Түркияда — 20000, Иранда 3450; Балтық жағалауы елдер iнде — 2500, Германияда — 700, Жапонияда — 400, Австралияда — 400. Бельгияда — 28, Сауд Аравиясында 28, Норвегияда — 20, Кубада — 2 адам тұрады. Барлығы 1397028 адам. Сонымен б iрге Францияда — 172, Швецияда — 51, Пәкстанда — 36, АҚШ-та — 23; Австрияда — 18, Швейцарияда — 4, Данияда — 4 отбасы тұрады. Жақын шет елдерде 1814300 қазақ, оның iш iнде Өзбекстанда — 966000, Ресейде — 687800, Түр iкменстанда — 87600, Қырғызияда — 42600, Украинада — 10500, Тәж iкстанда — 10000, Әзербайжанда — 4000, Грузияда — 3000, Молдовада — 2000, Арменияда — 500, Беларусьте — 300 адам тұрады. Қазақстанда ер балалардың дүниеге келу i басым болғанымен әйелдер саны 30 — 34 жастан бастап айтарлықтай көбейед i. Тұтастай алғанда, республикада әйелдер саны ерлерден басым.Қазақ халқы жас ұлтқа жатады. Оның жас айырмашылығы құрылымында 9 жасқа дей iнг i балалар 22,0%. Ал тұтастай алғанда, 19 жасқа дей iнг i жастар 43,9%; 60 және одан жоғары жастағы тұрғындар үлес i 6,1%. жас — небәр i 25 жас. Яғни қазақ халқының басым бөл iг i жастар мен балалар. Қазақстан халқының б iл iмд iл iк индекс i мен сауаттылық көрсетк iш i жоғары деңгейде. 1990/91 оқу жылы Қазақстандағы 55 жоғары оқу орнында 287,4 мың студент оқыған болса, 1999/2000 оқу жылында жоғары оқу орындарының саны 163-ке, ал ондағы оқитындар саны 365,4 мыңға жетт i. Соңғы он жылдықта жерг iл iкт i тұрғындардың б iл iм алуында серп iл iс пайда болды. Әрб iр 1000 адамның 126-сы жоғары б iл iмд i. Әс iресе, студенттер санының қазақ жастары есеб iнен күрт өсу i 90-жылдардың басынан басталды. Қаз iрг i кезде жоғары оқу орындарындағы қазақ студенттер iн iң үлес i 67%. Экономика салаларында еңбек етет iндер арасындағы жоғары және арнаулы орта б iл iмд iлер үлес i айтарлықтай өст i: егер 1989 ж. 1000 адамға шаққанда жоғары б iл iмд iлер саны орта есеппен 130 адам болса, 1999 ж. 212; арнаулы орта б iл iмд iлер ти iс iнше 234 және 296 болды. Қаз iрг i кезде жалпы б iл iм берет iн мемл. мектептерде 3101,4 мың оқушы оқиды, олардың 1661,3 мыңы ауылдық жерлерде б iл iм алуда. республикадағы жалпы б iл iм берет iн жеке менш iк мектеп саны 124 болды, онда 13,5 мың оқушы оқыды. Қаз iрг i кезде 3455 мектеп мемл. т iлде жұмыс iстейд i. Онда 1530,1 мың оқушы оқиды. Сонымен б iрге сабақ орыс т iл iнде жүрг iз iлет iн 2522 мектеп ; өзбек т iл iнде — 78 мектеп ; ұйғыр т iл iнде — 14 мектеп ; тәж iк т iл iнде — 3 мектеп , украин т iл iнде — 1 мектеп және аралас т iлде оқытатын 2112 мектеп бар. Қазақстан үш iн табиғи өс iм тұрғындар саны өсу iн iң нег iзг i көз i болып табылады әр i қазақ халқы өс iм iн iң басты факторы болып қала беред i., қазақтардың табиғи оң өс iм i 1989 ж. Қазақстан тұрғындарының бүк iл табиғи өс iм iн iң 63,5%-ын құраған болса, бұл өс iм 1991 ж. Соның нәтижесінде Қазақстан республикасындағы Қазақтардың пайыздық көрсеткіші 2005 жылы 60 пайызға таяп қалды
TITLE: Қазақстан Республикасының халқы — Қазақстан Энциклопедиясы URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер 6,9 және 7 адамнан келед i. Салыстырмалы түрде тұрғындары көп келес i аймақтар — Солт. Қазақстан аймағы: Қостанай, Солт. Қазақстан, Ақмола және Павлодар облыстарының аумағы. Мұнда ел тұрғындарының 24,8%-ы орналасқан, тұрғындар тығыздығы 1 км 2-ге 5,2; 7,4; 5,7 және 6,5 адамнан келед i. Шығыс Қазақстанда республика тұрғындарының 10,2%-ы тұрады, тұрғындар тығыздығы 1 км 2-ге 5,4 адамнан. Қазақстанда республика тұрғындарының 9,4%-ы орналасқан. Халық ең аз қоныстанған аудандар батыс аймақтар — Маңғыстау, Атырау, Батыс Қазақстан, Ақтөбе облыстары және Оңт. Қазақстан аймағындағы Қызылорда обл. Мұнда бүк iл тұрғындардың 17,7%-ы орналасқан, 1 км 2-ге келет iн орташа тығыздығы, ти iс iнше, 1,9; 3,7; 4,1; 2,3 және 2,6 адамнан. 1999 жылғы санақ жүрг iз iлген кездег i ҚР-ның әк iмш. б iрл iг iнде 84 қала, 200 кент, 2036 ауылдық округ, 7684 ауылдық елд i мекен болады. мәл iмет бойынша, Қазақстан тұрғындарының 56%-ы қалалық елд i мекендерде, 44%-ы ауылдық елд i мекендерде тұрады. Қала тұрғындары ең көп облыстар: Қарағанды , Маңғыстау , Павлодар , Қызылорда , Атырау , Ақтөбе , Қостанай . Республиканың ең iр i қалалары — Алматы , Қарағанды , салыстырмалы түрде iр iлер i: Шымкент , Тараз , Астана , Өскемен , Павлодар , Семей , Ақтөбе , Қостанай , Петропавл , Орал , Тем iртау , Қызылорда , Атырау , Ақтау , Ек iбастұз , Көкшетау , Рудный . Қалған қалалардағы тұрғындар саны 100 мың адамнан кем , Атырау , Маңғыстау , Ақтөбе облыстары, ең азы — Солт. Қазақстан , Қостанай , Ақмола , Қарағанды облыстары). Әдетте қазақтар көб iнесе ауылдық жерлерде тұрады. Соңғы он жылдықта олардың қалаларға көшу қарқыны жоғары болды. қалада тұратын қазақтардың үлес i 38,3% болса, 1999 ж. 45,3%-ға жетт i. Консулдық қызмет департамент i басқармасының соңғы мәл iмет i бойынша әрб iр үш iнш i қазақ шет елдерде тұрады, олардың жалпы саны 3,5 млн. Алыс шет елдерде: Қытайда — 1258500, Моңғолияда — 83000, Ауғанстанда — 28000, Түркияда — 20000, Иранда 3450; Балтық жағалауы елдер iнде — 2500, Германияда — 700, Жапонияда — 400, Австралияда — 400. Бельгияда — 28, Сауд Аравиясында 28, Норвегияда — 20, Кубада — 2 адам тұрады. Барлығы 1397028 адам. Сонымен б iрге Францияда — 172, Швецияда — 51, Пәкстанда — 36, АҚШ-та — 23; Австрияда — 18, Швейцарияда — 4, Данияда — 4 отбасы тұрады. Жақын шет елдерде 1814300 қазақ, оның iш iнде Өзбекстанда — 966000, Ресейде — 687800, Түр iкменстанда — 87600, Қырғызияда — 42600, Украинада — 10500, Тәж iкстанда — 10000, Әзербайжанда — 4000, Грузияда — 3000, Молдовада — 2000, Арменияда — 500, Беларусьте — 300 адам тұрады. Қазақстанда ер балалардың дүниеге келу i басым болғанымен әйелдер саны 30 — 34 жастан бастап айтарлықтай көбейед i. Тұтастай алғанда, республикада әйелдер саны ерлерден басым.Қазақ халқы жас ұлтқа жатады. Оның жас айырмашылығы құрылымында 9 жасқа дей iнг i балалар 22,0%. Ал тұтастай алғанда, 19 жасқа дей iнг i жастар 43,9%; 60 және одан жоғары жастағы тұрғындар үлес i 6,1%. жас — небәр i 25 жас. Яғни қазақ халқының басым бөл iг i жастар мен балалар. Қазақстан халқының б iл iмд iл iк индекс i мен сауаттылық көрсетк iш i жоғары деңгейде. 1990/91 оқу жылы Қазақстандағы 55 жоғары оқу орнында 287,4 мың студент оқыған болса, 1999/2000 оқу жылында жоғары оқу орындарының саны 163-ке, ал ондағы оқитындар саны 365,4 мыңға жетт i. Соңғы он жылдықта жерг iл iкт i тұрғындардың б iл iм алуында серп iл iс пайда болды. Әрб iр 1000 адамның 126-сы жоғары б iл iмд i. Әс iресе, студенттер санының қазақ жастары есеб iнен күрт өсу i 90-жылдардың басынан басталды. Қаз iрг i кезде жоғары оқу орындарындағы қазақ студенттер iн iң үлес i 67%. Экономика салаларында еңбек етет iндер арасындағы жоғары және арнаулы орта б iл iмд iлер үлес i айтарлықтай өст i: егер 1989 ж. 1000 адамға шаққанда жоғары б iл iмд iлер саны орта есеппен 130 адам болса, 1999 ж. 212; арнаулы орта б iл iмд iлер ти iс iнше 234 және 296 болды. Қаз iрг i кезде жалпы б iл iм берет iн мемл. мектептерде 3101,4 мың оқушы оқиды, олардың 1661,3 мыңы ауылдық жерлерде б iл iм алуда. республикадағы жалпы б iл iм берет iн жеке менш iк мектеп саны 124 болды, онда 13,5 мың оқушы оқыды. Қаз iрг i кезде 3455 мектеп мемл. т iлде жұмыс iстейд i. Онда 1530,1 мың оқушы оқиды. Сонымен б iрге сабақ орыс т iл iнде жүрг iз iлет iн 2522 мектеп ; өзбек т iл iнде — 78 мектеп ; ұйғыр т iл iнде — 14 мектеп ; тәж iк т iл iнде — 3 мектеп , украин т iл iнде — 1 мектеп және аралас т iлде оқытатын 2112 мектеп бар. Қазақстан үш iн табиғи өс iм тұрғындар саны өсу iн iң нег iзг i көз i болып табылады әр i қазақ халқы өс iм iн iң басты факторы болып қала беред i., қазақтардың табиғи оң өс iм i 1989 ж. Қазақстан тұрғындарының бүк iл табиғи өс iм iн iң 63,5%-ын құраған болса, бұл өс iм 1991 ж. Соның нәтижесінде Қазақстан республикасындағы Қазақтардың пайыздық көрсеткіші 2005 жылы 60 пайызға таяп қалды
URL:
META:
TOTAL WORDS: 0
TEXT:
 