Қазақстанда жас ғалымдарға арналған қандай жобалар бар
DATE: 14:33, 01 Қараша 2022 | GMT +5
TITLE: Қазақстанда жас ғалымдарға арналған қандай жобалар бар
URL: https://kaz.inform.kz/news/kazakstanda-zhas-galymdarga-arnalgan-kanday-zhobalar-bar_a3996534/
META: DATE: 14:33, 01 Қараша 2022 | GMT +5
TOTAL WORDS: 289
AUTHOR(S):
TEXT: ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі ғылым комитетінің төрағасы Дархан ахмедзаки келтірген мәліметке сай, комитет 2023-2025 жылдарға арналған 3 ғылыми грант байқауын жариялады. Алдымен ғылым саласына енді келгендерге арналған «Жас ғалым» жобасы. Жобаның бюджеті 3 млрд теңгені құрайды. Екінші жоба да жас ғалымдарға арналып отыр. Нақты айтқанда, ғылыми-техника саласына 2023-2025 жылдары 9 млрд теңге қарастырылып отыр. Одан бөлек, жалпы ғылым және ғылыми-техникалық жобаларға тағы 74 млрд теңге бөлінбек. «Жоғарыда аталған үш ғылыми байқаудың жалпы бюджеті 86 млрд теңгені құрайды. Бұл 2020-2022 жылдарға қарағанда 4 есе көп деген сөз. «Цифрландыру, ғылым және инновациялар есебінен технологиялық серпіліс» ұлттық жобасы аясында және ұлттық ғылымды дамыту тұжырымдамасына сәйкес жалпы ғалымдар санын 1, 5 есе немесе 34 мың дейін ұлғайту міндеті қойылды. Сонымен қатар жас ғалымдардың үлесін 50%-ға көбейту керек. Біз жас ғалымдарды қолдау және талантты жастарды ғылымға тарту басымдыққа ие екенін түсінеміз», - деді Дархан ахмедзаки ОКҚ-де өткен брифингте. Оның айтуынша, жоғарыда аталған жобаларды іске асыру нәтижесінде отандық ғылым жыл сайын 1 мың жас ғалыммен толыға түспек. «Жалпы ғылымның дамуына негізгі төрт фактор әсер етеді. Бұл – кадрлық әлеует, қаржыландыру көлемі, ғылымның нақты сектормен байланысы және ғылымды әкімшілендіру сапасы. Бүгінде елімізде 22 мыңнан астам ғылыми кадр бар. Оның 36%-ы 35 жасқа дейінгі жастар. Елімізде 1 миллион халыққа 1172 ғалым келеді. Бұл көрсеткіш 1990-жылмен салыстырғанда 2 есе аз. Ғылыми әлеует ғылымды қаржыландырумен тікелей байланысты. 2021 жылы жалпы ішкі өнімге шаққанда ғылымды қаржыландыру көлемі 0, 13%-ды құрады. Әлемдік тәжірибеде ғылымды қаржыландыру көлемі жалпы ішкі өнімнен 1%-дан асқан кезде нәтижелі деп саналады», - дейді ғылым комитетінің төрағасы. Айта кетейік, елімізде соңғы үш жыл ішінде ғылым саласына бөлінетін қаржы көлемі 70 пайызға артқан. Сондай-ақ, ғылымды қаржыландыруға қатысты шешімді ғалымдардың өздері қабылдайтыны белгілі болды. Одан бөлек, комитет басшысы 1 мыңнан отандық ғалымның саладан кетуіне қатысты түсінік берген еді
