Асқазан мен он екі елі ішектің жара ауруы — Қазақстан Энциклопедиясы
"Асқазан мен он екі елі ішектің жара ауруы — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0"
TITLE: Асқазан мен он екі елі ішектің жара ауруы — Қазақстан Энциклопедиясы
URL: https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0
META: "Асқазан мен он екі елі ішектің жара ауруы — Қазақстан Энциклопедиясы"|"https://kk.php?title=Арнайы:Ұзын_беттер&limit=5000&offset=0"
TOTAL WORDS: 660
TEXT: Қазақстан Энциклопедиясы Жара ауруы – созылмалы рецидивті ауру, негізгі белгісі асқазан мен 12 елі ішек қабатында жараның түзілуі болып табылады. 12 елі ішек жарасы, асқазан жарасына қарағанда 4 есе жиі кездеседі. Жаралардың дуоденалды орналасуының басым болуы жас адамдарда, әсіресе ер адамдарға тән. Асқазан жарасы бар науқастар арасында әйелдер мен еректер қатынасы 1:2, 12 елі ішек жарасы кезінде ол 1:4-1:7 болады. 12 елі ішек пен асқазанның жара ауруы негізінде асқазан құрамының агресивті қасиеттерінің және асқазан мен 12 елі ішектің шырышты қабатының қорғаныс қасиетнің тепе – теңдігінің бұзылуы жатыр. Асқазан мен 12 елі ішек жарасының морфологиялық субстраты асқазан мен 12 елі ішектің созылмалы жара ауруы болып табылады. Асқазан жарасының мөлшері бірнеше мм – ден 5 -6 см дейін және одан да көп тереңдегі 20 мм асады. Олар тек шырыш асты қабатында ғана өтеп, жиі асқазанның барлық қабаттарын бұзады. Жара ауруының сиптомы жиі қасық асты аймағында орталық сызықтан сол жақта пайда болатын асқазанның денесінің жарасы немесе орталық сызықтан оң жағында қылта каналы аймағының жарасы пайда болатын ауырсын болып табылады. Жиі ауырсыну кеуде клеткасының сол жағына төстің семсер тірізді өсіндісі аймағына, омытқа жотасының бел не кеуде аймағына беріледі. Ауырсыну тамақ ішумен байланысты. Асқазан денесінің жарасында ауырсыну тамақ ішкеннен 30 – 60 мин. кейін пайда болады, ерте ауырсыну. Қылта каналы және 12 елі ішек луковицасының жараларында: 2-3 сағ. кейін кіші аурсыну, сондай – ақ аш қарынға – “аш қарынға ауырсыну” болады. Пайда болу механизмі бойынша “аш қарынға ауырсынуға” түнгі ауырсыну жақын, ол жиі кешкі 11 ден таңғы сағат 3 дейінгі кезеңде пайда болады. Жара ауруна тән сиптом аурсынудың шынында пайда болатын және жеңілдік әкелетін асқазанның қышқыл құрамымен құсу болып табылады. Кейде науқастар осыған байланысты құсу рефлексін өздері шақырады. Кейде басқа да дисперсиялық бұзылыстар: қыжыл, жүрек айну, кекіру, іш қатпасы да байқалады. Жара ауруының асқынуына жарадан қансырау перфорациясы және пенотарациясы, перевисцерит қылтаның тыртықты – жаралы стенозы жараның малигинизациясы жатады. Диагнозды анамнез, тексеру нәтижесінде, клиникасына, дифференциалды диагностика, зертханалық және инструментальды зерттеу нәтижесіне негізделіп қойылады. Жара ауруы кезінде асқазан рентгенограммасы вертикалды жағдайда түсірілген : асқазанның кіші иілімінде 2 профилді нишалар көріледі. Жара ауруы кезінде 12 елі ішек луковицасының прицелді рентгенограммасы: бағыттар мен 2 нишалар көретілген олар луковицаның қарама – қарсы қабаттарында орналасқан, сүйіскен жаралар немесе айналы жаралар. Кіші иілімінің жарасы кезінде асқазан рентгенограммасы, тура проекция. Бағытпен асқазанның үлкен иілімінің контурының тарылуы көрсетілген. Ол локальды тарылуға байлаысты. Салыстырмалы көрсеткіштері: Операция әдісін таңдау мәселесі жарның орналауына байланысты шешіледі: Концервативті терапияға көнбейтін 12 елі ішек жарасында асқазан секрециясын төмендетуге және жазылуына шарт жасайтын операциялық араласу дәлелденуі. Мұндай операцияларға ваготомия жатады. Науқастардың басым бөлігінде селективті проксималды ваготомия немесе бағаналы ваготомия немесе селективті. Ең жақсы әдіс селективті проксимальды ваготомия дринерлеуші және дренирлеушіленбейтін болады. Асқазан секрециясы жоғары науқастарда бұл 12 елі ішек жаралары, анамнезінде : қансырау қосарласқан аурулары болмған кезде тесілу операцияға қауіп дәрежесі жоғары болғанда ваготомияның түрлі түрлерін қолданады. Асқазанның созылмалы жарасы бар науқастарда асқазан резекциясының классикалық түрлері қолданылады. Бильрот І немесе Бильрот ІІ тәсілдері бойынша Гов менстер Финстерер модификациясында Суммен бойынша сатылы резекция және т. 12 елі ішектің алуға келмейтін жаралырында сөндіруге асқазан резекциясы қолдануы мүмкін Финстерер ұсынған Мұндайда асқазанның пилорикалық бөлігінен дуодинальды қолдырады. Жара асқазанда орналасқан кезде операция түрі асқазан секрециясының сипатына байланысты, шырышты қабатта атрофиялық өзгерістердің болуына, үрдістің млигнизациясына байланысты таңдалады. Таңдаулы операция дисталды субтотальды асқазан резекциясы. 12 елі ішекте тыртықты- қабыну өзгерістері болмаған жағдайда Бильрот І бойынша гастродуоденальды анастомоз жасайды немесе Мокки бойынша қылтаны сақтау мен асқазан резекциясыакадемик А. Жоғары орналасқан өңеш маңы асқазан жараларында Шемокер бойынша проксимальды асқазан резекциясы жасалады. Кіші иілімі бойынша асқазанды жоғарыдан кесу. Асқазан немесе 12 елі ішек жарасы тесілген кезде және перитонит дамығанда немесе операционды қаупі жоғары науқастарда ауыр тескен ауруларына байланысты негізгі емдеу әдісі жаралы дефектіні тігу болып табылады. Жайылмалы перитонит және ауыр ілеспелі аурулардың белгілері болмаса субкомпенсирленген тарылуда пилоропластикамен бағаналы ваготомияны қолданады. Анамнезінде қансырауы және тесілуі бар науқастарда перитонит белгілері болмаса асқазанның 1-лік резекциясын қолданады С. Қылта тарылуында ваготомияның түрлі түрлерімен немесе асқазанның резекциясымен пилоропластиканың түрлі түрлерін- Генеке, Микулич, Финней, Джаббулая бойынша пилоропластикаларды қолданады. Қылта тарылуында ваготомияның түрлі түрлерімен немесе асқазанның резекциясымен пилоропластиканың түрлі түрлерін- Генеке, Микулич, Финней, Джаббулая бойынша пилоропластикаларды қолданады
