4 сәуір. Туған күн иелері
DATE: 08:10, 04 Сәуір 2022 | GMT +5
TITLE: 4 сәуір. Туған күн иелері
URL: https://kaz.inform.kz/news/4-sauir-tugan-kun-ieleri_a3917658/
META: DATE: 08:10, 04 Сәуір 2022 | GMT +5
TOTAL WORDS: 744
AUTHOR(S):
TEXT: ЕСІМДЕР. 85 жыл бұрын жазушы, аудармашы, түрколог-ғалым, филология ғылымдарының докторы Немат КЕЛІМБЕТОВ дүниеге келген. Өзбекстанның Ташкент облысына қарасты Жаңажол қаласында туған. 1953 жылы Оңтүстік Қазақстан облысының Келес ауданының Абай ауылындағы қазақ орта мектебін бітірген. Ташкент қаржы-экономика институтын, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетін журналистика мамандығы бойынша тәмамдаған. 1959-1960 жылдары Қостанай облысының мемлекеттік банкінде - экономистинспектор, 1960-1962 жылдары Оңтүстік Қазақстан облысының Келес және Сарыағаш аудандық газеттерінде - әдеби қызметкер. 1962-1965 жылдары Қазақ КСР Ғылым академиясының экономика институтында - кіші ғылыми қызметкер, 1965-1970 жылдары «Социалистік Қазақстан» газетінде - әдеби қызметкер, 1970-1973 жылдары Қазақ КСР Министрлер кеңесінде референт, Қазақ КСР Министрлер кеңесі жанындағы Әдебиет, өнер және сәулетшілік салалары бойынша Мемлекеттік сыйлықтар жөніндегі комиссиясының жауапты хатшысы болып қызмет істеген. Кейін «Қазақстан» баспасында редактор, Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетінің қазақ әдебиеті кафедрасында профессор, Қ. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық университетінің қазақ тілі кафедрасында профессор. «Қазақ әдебиетінің ежелгі дәуірі», «Ежелгі дәуір әдебиеті», «Ежелгі түркі поэзиясы және қазақ әдебиетіндегі дәстүр жалғастығы», «Қазақ әдебиеті бастаулары», «Көркемдік дәстүр жалғастығы», «Ежелгі әдеби жәдігерліктер», т. зерттеу еңбектері жарық көрген. Түркі халықтары әдебиетін, Шығыс классик поэзиясын және қазақ әдебиетінің ежелгі жәдігерліктерін қарастырған жүзден астам ғылыми-зерттеу мақалаларында қазақ әдебиетіндегі дәстүр жалғастығы, типологиялық, үндестік көріністері талданған. Қазақ әдебиетінің ежелгі дәуірі курсы бойынша жоғары оқу орындары студенттеріне арнап жазылған бірқатар оқулықтар мен оқу құралдарының авторы. «Ежелгі түркі поэзиясы және қазақ әдебиетіндегі көркемдік дәстүр жалғастығы» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Көркем әдебиет саласындағы туындылары: «Үміт үзгім келмейді», «Жарлы емеспін, зарлымын» деген хикаяттары және «Ұлыма хат», «Қариялар» атты эсселері жарық көрген. Сондай-ақ біраз жылдар бойы көркем аударма жасаумен де айналысты. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Филология ғылымдарының докторы, профессор, ҚР Гуманитарлық Ғылымдар академиясының академигі, Күлтегін атындағы сыйлықтың иегері, Қазақстан Республикасының Құрмет грамотасымен, Украинаның «Почесна відзиака» медалімен марапатталған. 64 жыл бұрын актриса, ҚР еңбек сіңірген әртісі Жанна Жорақызы ҚУАНЫШЕВА дүниеге келді. Қазақстандық «Тоғысқан тағдырлар» және «Шегіртке» фильмдеріндегі рөлдерімен таныс. 2012 жылы «Қазақфильм» студиясындағы шығармашылық қызметіне 40 жыл толды. 1976 жылы Бішкек қаласындағы Бүкілодақтық кинофестивальде «Таңдаулы әйел рөлі» үшін сыйлыққа ие болды. «Парасат», «Құрмет» ордендерімен марапатталған. 48 жыл бұрын боксшы, Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шебері, Олимпиада чемпионы Василий Валерьевич ЖИРОВ дүниеге келді. Қарағанды облысы Балқаш қаласында туған. Алғашқы жаттықтырушысы - В. 1989-1991 жылдары жасөспірімдер арасында КСРО, Қазақстан чемпионы атанған. 1993-1995 жылдары Дүниежүзі біріншілігінің күміс және қола, 12-ші Азия ойындарының қола жүлдегері, Орталық Азия елдерінің бірінші ойындарының және Азия құрлығының жеңімпазы болды. 1996 жылы Атланта қаласында өткен 26-шы Олимпиада ойындарының чемпионы атанды. 26-шы Олимпиада ойындарында ең үздік боксшыға берілетін Вэлл Баркер кубогын жеңіп алды. 1997 жылы кәсіпқой боксқа ауысты. Кәсіпқой бокста 40 жекпежек өткізіп, 36-сында жеңіске жеткен, оның 30-ы нокаутпен аяқталды. Василий Жиров ІВҒ нұсқасы бойынша кәсіпқойлар арасындағы Әлем чемпионы. 2001 жылы Американың танымал басылымы «USA Today» «Балқаш барысы» атанған боксшыны барлық салмақ санаты бойынша ең үздік кәсіпқой боксшы деп атады. «Парасат» орденімен марапатталған. 43 жыл бұрын «Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры» АҚ-ның төрағасы Әділ Нұрланұлы ӨТЕМБАЕВ дүниеге келді. 2001 жылы Қ. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университетін «Мұнай және газ саласындағы инженерэкономист» мамандығы бойынша бітірді. Ал 2012 жылы Массачусетс Технологиялық Институтының Альфред Слоун атындағы Басқару Мектебін тәмамдап, Іскерлік әкімшілеу магистрі дәрежесіне ие болды. 2001-2006 жылдары Қазақстан Республикасының салық органдарында еңбек етті. 2006 жылдан 2015 жылға дейін жеке сектордағы компанияларда әр түрлі лауазымды қызметтер атқарды. 2015-2016 жылдары «Жоғары технологиялар институты» ЖШС бас директорының экономика және қаржы бойынша орынбасары болып жұмыс істеді. 2016 жылдың наурызынан 2020 жылдың мамырына дейін - «Kazakhstan Project Preparation Fund» ЖШС Басқарма Төрағасы. Қазіргі қызметін 2020 жылдың мамыр айынан бері атқарып келеді. 42 жыл бұрын боксшы, Олимпиада ойындарының чемпионы Бекзат Сейілханұлы САТТАРХАНОВ дүниеге келген. Оңтүстік Қазақстан облысы Түркістан қаласында туған. 1998 жылы өткен әлем чемпионатының, 1999 жылғы Азия чемпионатының күміс жүлдегері. 2000 жылы Австралияның Сидней қаласында өткен ХХVII Олимпиада ойындарының чемпионы болды. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері. 2000 жылы 31 желтоқсанда жол апатынан көз жұмды. I дәрежелі «Барыс» орденімен марапатталған. 27 жыл бұрын жүзуден Қазақстан тарихындағы тұңғыш Олимпиада чемпионы Дмитрий Игорьевич БАЛАНДИН дүниеге келді. Алматыда туған. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің биология және биотехнология факультетін денешынықтыру және спорт мамандығы бойынша бітірген. 2008 жылы Алматы қаласындағы дарынды балаларға арналған мектепинтернатына қабылданды. 14 жасында Екатеринбург қаласында жасөспірімдер арасындағы Александр Попов Кубогында алғашқы жүлдесіне ие болып, Қазақстан Республикасының спорт шебері нормативін орындады. 2011 жылы Джакартада VII Азия чемпионатының күміс жүлдегері атанды. Дмитрий Алексеевтің жетекшілігімен жаттықты. Инчхондағы Азия ойындарында иеленген үш «алтыны» үшін ҚР халықаралық дәрежедегі спорт шебері атағын алды; 2016 жылы риоде-Жанейрода өткен Олимпиада ойындарында 100 метрлік қашықтықта - 8-ші орын, 200 метр қашықтықта 1-орын алды. 2017 жылы Тайбейдегі Жазғы универсиадада: 100 метр қашықтықта қола және 200 метрлік жарыста күміс медаль еншіледі. Мемлекеттік «Дарын» сыйлығының лауреаты
