21 қыркүйек. Тұлғалар туған күн
DATE: 08:10, 21 Қыркүйек 2022 | GMT +5
TITLE: 21 қыркүйек. Тұлғалар туған күн
URL: https://kaz.inform.kz/news/21-kyrkuyek-tulgalar-tugan-kun_a3980439/
META: DATE: 08:10, 21 Қыркүйек 2022 | GMT +5
TOTAL WORDS: 906
AUTHOR(S):
TEXT: ЕСІМДЕР. 118 жыл бұрын актер және қоюшы-режиссер, Қазақстанның халық әртісі қазақ театрының негізін қалаушылардың бірі Қапан Оралұлы БАДЫРОВ дүниеге келді. Қазіргі Қостанай облысы Қарабалық ауданы Табын ауылында туған. Қазақ театрының іргесін қаласқан өнер саңлақтарының бірі. Ауыл мектебін бітіргеннен кейін, 1922-1925 жылдары Орынбордағы Қазақ халық ағарту институтында оқыған. Сондағы көркемөнерпаздар үйірмесіне белсене қатысып, 1922 жылы Б. Майлиннің «Бетім-ау, құдағи» деп аталатын шағын пьесасында Айқын келіншектің рөлін ойнап шыққан. 1925 жылы жаңадан ұйымдастырылып жатқан Қазақ драма театрына шақырылады. 1926 жылы Қазақ драма театры гастрольге кеткенде, Бадыров жолдамамен Алматы мал дәрігерлік техникумына оқуға жіберіледі. Онда оған жастар театрының көркемдік жағын басқару ісі тапсырылып, М. Әуезовтің «Қарагөз», «Еңлік-Кебек», Ө. Оспановтың «Зарлық», Ә. Сұлтановтың «Дариға-Қайдар», татар жазушысы Фахти Бурнаштың «Яш юряклар» спектакльдерін қойып, өзі де рөлдерде ойнады. 1931 жылы Қазақ драма театрына қайта оралады. Алғашқы көрнекті рөлі – М. Тригердің «Сүңгуір қайығындағы « Игорь Оленин. Сонан кейін Еркебұлан, Жетекші, Михайлов, Науан хазірет, Амангелді, Телғара, Жомарт, профессор Мамлюк, Арқалық, Бекболат, Шыңғыс сұлтан, Әлихан Бөкейханов, Төле би, М. Яровой, Отелло, Уәзір, т. рөлдерді ойнап, Қазақсахнасында көптеген кесек образдар жасады. Әсіресе, Науан хазірет пен Отелло бейнелері – Бадыровтың Қазақсахна өнерін дамытуға қосқан елеулі үлесі. Кейінірек У. Шекспирдің «Асауға-тұсауындағы» Баптиста, М. Әуезовтің «Еңлік-Кебегіндегі» Абыз бейнелері сияқты қарама-қайшы характерлерді сахналауы оның жан-жақты дарынын танытты. Әуезов драматургиясы Бадыров шығармашылығынан ерекше орын алып, Жазушының 21 пьесасында ойнады. Олардың арасында Кембай, Көбей, Қараменде, Еспембет, Керім, Сапа, майқан болыс, Демеужан, Маман, Қобыланды, Кәрібоз батыр, Бөрібасар, Б. Момышұлы, Сталин сияқты образдар бар. Әуезовтің «Абай» романының инсценировкасындағы Абай рөлі үшін КСРО мемлекеттік сыйлығы берілген. 1940-1941 жылдары режиссурамен де айналысып, Ә. Әбішевтің «Жолдастарын» сахнаға шығарды. Кинода Қаратай, Айдар, Сырттан, Көреген, Сәрсен рөлдерін ойнаған. Бабыровтың «Өткендер мен өткелдер», «Естен кетпес есімдер», «Театр, моя судьба» деген естелік кітаптары, көптеген мақалалары жарық көрді. Екі рет Еңбек Қызыл Ту, «Халықтар достығы» ордендерімен марапатталған. 71 жыл бұрын ҚР Қарулы Күштері жоғарғы қолбасшылығының өкілі, генераллейтенант Абай Бөлекбайұлы ТАСБОЛАТОВ дүниеге келді. Солтүстік Қазақстан облысында туған. Алматының Жоғары жалпы әскери басқару училищесін, Мәскеудің Фрунзе атындағы Әскери академиясын бітірген. 1969 жылдан бері Қарулы Күштер қатарында қызмет етті. 1973-1997 жылдары Алматы жоғары жалпы әскери басқару училищесінде курсанттар взводының командирінен училище бастығына дейінгі жолдан өтіп, Мемлекеттік қорғаныс комитетінің бөлім бастығы болды. 1997-2002 жылдары Республика Қарулы Күштері Әскери академиясының бастығы қызметін атқарды. 2002-2006 жылдары Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің орынбасары болды. 2006-2011 жылдары - ҚР Республикалық ұланының қолбасшысы. 2012 - 2016 жылдары бесінші шақырылымдағы, 2016-2021 жылдары алтыншы шақырылымдағы Мәжіліс депутаты. «Даңқ» орденімен, медальдармен марапатталған. 65 жыл бұрын ҚР Қоғам және саясат қайраткері Қайрат Айтмұхамбетұлы НҰРПЕЙІСОВ дүниеге келді. Павлодар облысының Шарбақты ауданындағы Галкино ауылында туған. Павлодар педагогикалық институты мен Алматы Халық шаруашылығы институттарын математик және экономист мамандықтары бойынша бітірген. Еңбек жолын Павлодар стансасының локомотив депосында слесарь болудан бастаған. 1982-1988 жылдары Павлодар облысының қаржы және салық органдарында жұмыс істеп, бас экономистен Павлодар облысының салық комитетінің төрағасына дейін көтерілді. 1998-2002 жылдары Қазақстан Республикасы Энергетика, индустрия және сауда вице-министрі, ҚР Мемлекеттік Кіріс вице-министрі қызметтерін атқарды. Соңғы уақытта Павлодар қаласының әкімі болды. 2003 жылғы маусымнан Павлодар облысының әкімі. 2008 жылдың қазанынан Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі Басшысының орынбасары. 2009 жылдың тамызынан ҚР Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы. 2012-2013 жылдары ҚР Парламенті Сенатының аппарат басшысы. 2013-2019 жылдары ҚР Парламентіндегі ҚР Президенті өкілдігінің басшысы болған. 2019-2021 жылдары Қырғыз Республикасындағы Қазақстан Республикасының Төтенше және Өкілетті елшісі. «Құрмет» орденінің және бірнеше ҚР медальдерінің иегері. 64 жыл бұрын Қазақстан Республикасы Конституциялық кеңесінің мүшесі Иоган Давидович МЕРКЕЛЬ дүниеге келді. Көкшетау облысы Еңбекшілдер ауданы Казгородок ауылында туған. Свердлов заң институтын «Құқықтану» мамандығы бойынша бітірген. 1984-1991 жылдары – Көкшетау облысы Чкалов ауданы прокуратурасының тергеушісі, Көкшетау облысы прокуратурасының аса маңызды істер бойынша тергеушісі, Чистопольск ауданының прокуроры. 1991-1995 жылдары – Қарағанды облысы Саран қаласының прокуроры, Қарағанды облысы прокурорының орынбасары, бірінші орынбасары. 1995-1997 жылдары Торғай облысының прокуроры, 1997-1999 жылдары Алматы қаласы прокурорының бірінші орынбасары. 1999-2000 жылдары - Жемқорлыққа қарсы күрес бойынша Қазақстан Республикасы Мемлекеттік комиссиясының мүшесі. 2000-2003 жылдары – Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің Мемлекеттік-құқықтық бөлімінің мемлекеттік инспекторы, бөлім меңгерушісінің орынбасары. 2003-2005 жылдары - Қазақстан Республикасы Әділет бірінші вице-министрі, Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің құқық қорғау және сот жүйесі бөлімі меңгерушісінің орынбасары. 2005-2008 жылдары – Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты. 2008-2017 жылдары Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының бірінші орынбасары. Сыныптық шені - 3-ші дәрежелі мемлекеттік әділет кеңесшісі. Қазақстан Республикасы прокуратурасының құрметті қызметкері. Қазіргі қызметінде - 2017 жылдың мамыр айынан бері. «Құрмет», «Даңқ» ордендерімен, «Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігіне 10 жыл», «Қазақстан Республикасы Парламентіне 10 жыл», «Астананың 10 жылдығы», «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 20 жыл», «Қазақстан Республикасының прокуратурасына 20 жыл» мерейтойлық медальдарымен, «Құқық тәртібін қамтамасыз етуге қосқан үлесі үшін» медальімен марапатталған. 58 жыл бұрын қазақстандық шаңғышы, Олимпиада чемпионы Владимир Михайлович СМИРНОВ дүниеге келді. 1980-1992 жылдары КСРО құрамаларының сапында өнер көрсетті, 1992-1999 жылдары Қазақстаның намысын қорғады. 4 дүркін әлем чемпионы, Олимпиада ойындарының төрт мәрте күміс, екі мәрте қола жүлдегері. 43 жыл бұрын Қарағанды облысы әкімінің бірінші орынбасары. Асылбек Жексенбайұлы ДҮЙСЕБАЕВ дүниеге келді. Ақмола облысында туған. Сейфуллин атындағы Ақмола аграрлық университетін бітірген, экономист. Еңбек жолы: «агроцентр Астана» компаниясының бақылаушы-ревизоры; астананың ЖЭС комитетінің бас маманы, Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрлігі Байланыс және ақпарат комитетінің, Қазақстан Республикасы Байланыс және ақпараттандыру агенттігінің бас маманы, Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрлігі Автомобиль жолдары және инфрақұрылымдық кешен құрылысы комитетінің бөлім бастығы, Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің ұйымдастыру-бақылау жұмысы және кадр саясаты басқармасының ұйымдастыру-бақылау бөлімінің бас инспекторы; Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің мемлекеттік бақылау және ұйымдастыру жұмысы бөлімінің бас инспекторы; Қарағанды облысы әкімінің көмекшісі; Қарағанды қаласы Қазыбек би атындағы аудан әкімінің орынбасары; Қарағанды қаласы әкімінің орынбасары; Қарағанды облысы әкімі аппаратының басшысы; Қарағанды облысы әкімінің орынбасары; Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы; Қарағанды Қазақстан Республикасының); Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігі төрағасының орынбасары. Атқаратын лауазымында – 2014 жылғы маусымнан бастап
