Наурызға неге селқос қараймыз?
"Наурызға неге селқос қараймыз?" | "https://abai.kz/post/16420"
TITLE: Наурызға неге селқос қараймыз?
URL: https://abai.kz/post/16420
META: "Наурызға неге селқос қараймыз?" | "https://abai.kz/post/16420"
DATE: 19.03.2013
AUTHOR(s): Абай-Ақпарат
TOTAL WORDS: 523
TEXT: 19.03.2013 Жердің тоңы жібіп, бәйшешек гүл атқан шақта  күллі түркі халқы Жаңа  жылын атап өтеді. Әдетте, Жа­ңа жыл дегенде  көздің жауын алар жарқ-жұрқ  еткен шамдар мен сұлу қыздай сыланған әсем  қала елестейді. Тәуелсіздік  күнімен қабат­­тасып келетін Григориан  күн­тізбесінің Жаңа жылын бүкіл  халық болып атап өтеміз. Тіпті, бір ай  бойы жаңа жылдың дүрме­гіне еріп,  сыйлық іздеп, әуре-сарсаңға түсу -  қанымызға сіңген әдетке айнал­ды.  «Қазақ елінің азат­тығына қол  жеткізген күні Жаңа жылдың көлең­кесінде  қалды» деп талай шам­дандық  та. Бірақ уәжі­мізге құлақ түріп, «сенікі  дұрыс» деген бір жан­ды  байқасайшы. 19.03.2013 Жердің тоңы жібіп, бәйшешек гүл атқан шақта  күллі түркі халқы Жаңа  жылын атап өтеді. Әдетте, Жа­ңа жыл дегенде  көздің жауын алар жарқ-жұрқ  еткен шамдар мен сұлу қыздай сыланған әсем  қала елестейді. Тәуелсіздік  күнімен қабат­­тасып келетін Григориан  күн­тізбесінің Жаңа жылын бүкіл  халық болып атап өтеміз. Тіпті, бір ай  бойы жаңа жылдың дүрме­гіне еріп,  сыйлық іздеп, әуре-сарсаңға түсу -  қанымызға сіңген әдетке айнал­ды.  «Қазақ елінің азат­тығына қол  жеткізген күні Жаңа жылдың көлең­кесінде  қалды» деп талай шам­дандық  та. Бірақ уәжі­мізге құлақ түріп, «сенікі  дұрыс» деген бір жан­ды  байқасайшы. «Ит үреді, керуен көшеді» дегендей жыл сайын желтоқсан айында уәж  айты­лады, бірақ келер жылы Жаңа жыл­дың дабы­расына еріп, бәріміз тағы  да Аязатаны күтеміз. Байқап отырсақ, көктемнің алғашқы айында тойланатын  әз-Наурызға біз дәл Жаңа жылдағыдай дайындалмайды екенбіз. Айналаңызға  зер салып көріңізші, жарқылдаған шам, алаулаған от не­месе атылған  отшашу көрдіңіз бе? Оны қойыңызшы, мекеме сыртында «Ар­мысың, әз-Наурыз»  деген қарапайым сөзді де байқай алмайсыз. Ал қыстың көзі қырауда,  желтоқсанның алғаш­қы күнінде-ақ «Жаңажылдық шыр­шаны жағу» деген  жасанды мерекені той­лап, бір ай бұрын қаланың әрбір мекемесі­нің сырты  келер жылды жазып, тіпті сол жылдың белгісінің суретін салып қояды. Әр  жерден тарсылдаған от­шашудың үнін естисіз. Григориан күнтізбесі аз  болғандай, 13-қаңтарда еріккен һәм желіккен жастар «Старый Новый год»  деп дабырлатады, одан Қытай күнтізбесі бойынша тағы бір Жа­ңа жылын атап  өтеді. Сол тарсылда­ған отшашуыңыз желтоқсаннан бастау алып, ақпанның  орта шеніне дейін жалғасады. Бүгін наурыз айының 19-жұлдызы.  Бір-екі күнде әрбір аулаға әз-Нау­рыз кіреді. Ал дайындықтың иісі де  сезілмей­­ді. Күн мен түннің теңелер шағына са­наулы уақыт қалса да,  базбіреулер «Нау­рызды тойлау шариғатқа қайшы ма?» деген сұрақ қойып,  елдің есін шыға­рып жүр. Ол ол ма, еліміздің солтүстік ай­­мағын  қазақтың Жаңа жылы емес, сла­вян­ның «масленницасы» жайлап алды.  Тіпті  Павлодарда «Широкая Маслен­ница» атты жаппай қыдыру мерекесі аталып  өтті. Жүзден астам павлодар­лық құбыжық бейнесіндегі қысты орта­ға  шығарып, өртеп мәз-мейрам болды. Яки «алты ай қыстан аман  шықтық» деген ишара еді бұл. Әлгі «Масленница­ны» Қазақстан халқы бір  апта бойы тойлады. Орталық алаңға жиналып, ән айтып, би билеп,  жалпыхалықтық сипатта аталса, аталған мерекеге ха­лық­тың дайындалғаны  белгілі. Әри­не, мерекенің көп болғаны жақсы. Аспанымыз күлкі мен  думанға бөленсе несі айып?! Дегенмен, барша қазаққа ортақ мереке, түркі  халқының жаңа жылы әз-Наурыз мән-мағынасыз ұсақ мерекенің көлеңкесінде  қалмай ма? Жалпы, біз жат мерекені тойлап, өз­ге елдің, өзге халықтың  дәстүрін өз ор­тамызға сіңіруге шеберміз. Содан не ұтарымыз бар біздің? Қит  ете қалса «Григориан күнтізбе­сі бойынша Жаңа жылды қарсы алу - Ке­ңес  Одағының сүйекке сіңірген таңба­сы. Сондықтан халықтың санасына құйылған  мереке бұл» деп ақталамыз. Оған таласымыз жоқ. Бірақ егер біз ел болып  Наурызға бір ай бұрын дайын­далып, әз-Наурыз басталды деп көктем­нің  алғашқы күні жарияға жар салып, теле­экрандарымыздан әдет-ғұрып,  салт-дәстүр, Наурыз мерекесінің мағы­насы мен мәнін халыққа  насихатта­сақ, ұлттық мерекенің ұлылығын сезінер ме едік?! Әйгерім БАҚЫТҚЫЗЫ "Айқын" газеті
