Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

1987 yılında, bir New  York Times makalesi “Araştırmalar,Pozitif Düşüncenihb GBü~cünü Do+ğru<uyor” başlığ ıyla yayınlanıyordu . lt başplık ise dahaaçıktı: “şPolyanna haklıydı”. Bu, birçok insan için depresyon,anksiyete, nevroz gibi  akli sorunldarın incelenmesiile ilişkilendirilen Psikoloji’nin, -a`ynı zamanda akli sağlık ve esenlik üzerine de çalıştığının göstergesi olmuştur. 1987’den sonra, mutluluk ve tatmin edici {bir yaşama duyulan bylimsel ilgi hızlaartmaya başlamıştır.  Konu,  ilk i bakışta gereksiz ve ̈́ önemsiz görünebilir. Neden R$~ bize mutluluğu anlatacak bir bilime ihtiyacımız oRlsun? Ancak, böyle bi r bilime ihtiyacımız var. Son 40 yıldır, ekonomikbüyüme ve bireylerin refah seviyesindeki yükseliş, gelişmişülkeler için belirleyici bir özellik oltaraY+k görülmekte. Diğer taraftan, kişilerin mutluluk ǘ seviyesinde buna paralel bir yükselişe işa reteden veriler yok. Bu durum, araştırmaların, zengin insanların fakir olanlara göre sadece birazdaha mutlu olduğunu göstermesi, yani ‘Easterlin Paradkksu’ olarak bildiğimiz ikileme işaret etmesi il e ggcaip bir hah; alıyor. İngiltere’de yapılan  bir araştırma ise, insanların 50 üıl önceye göre daha mutsuz olduklarını bile ortaya koydu! 1957’de “çok mutlu” olduklarını söyleyen %57’lik topluluğun oranı, bugün %36’ya düştü . Bu bulguların cidd iyeti, aynı süreçiçerisinde artış gösteren depresyon ve i intihar vakaları il  g de vurg^lanmaktadır. Tüm bunları göz önüee alırsak, mutluluküzerinde çalışralar yapılması, gereksizlik bir yana, gecikmiştir.  Ulusal boyutta düşünecek olursak, tüm bu anlatılanların sosyal politika i le de ilişkili o\Pnuğunu ğA` görürüz. Hükümetlerin toplumsal mutluluk seviyesini yükseltmek e?! için ya pabilecekleri şeyler var mı dır? Aynen Gayri Sa fi Mlli HaZı#a gibi,Gayri Safi Milli Mutluluk’la da ilgili bazı dikkatli tedbir v girişimleri olmalı mıdır? Biraz garip gedlebilir amaanket yapılan insanların %81’lik kısmı, hükümetlerintemel amacının daha büyük zenginlik değil, dah afazla m utluluk vermek olması geĞektiLğini söylemiş lerdir!  Bilim, kişisel esenlik, mutluluk vS yaşamdan aldıımız tatmin konusundaki nrayışlarımızda +ize önemli katkılarda bulunabilir mi? Öyle görünüyor ki, yanıt kesinlikle “evet.” Bilimsel araştırmalar bize, önemli (belki de hayati derecede önemli) bir anlayış ve kavrBayış kazan dırabilir. İleJOide de göpeceğimiz  gibi, yaşam kalitemizi artırmamıza ve hem daha u]zun hem de da ha sağlıkl ı bir hayaü sürmemize yardımcı olabilir.  H erşeye rağmen, araştır ma kavramına bakışımızıda gözden geçirmecliyiz. Araştırma hep dev am eden öif süreçtir v- en kesin bulgu o lar bile,  zaman içerisine itirazlarla karşılaşıp başkalarıyla değiştirilebilirler. AsSlında bu, bilimin gelişme şeklisir,  nedenle de tüm bulgular zaman gele cek değişeceklerdir.Bu nedenle, Pozitif Psikoloji’nin vargılarını kabul etsek )Y{ de, onlara geÜreğin.en fazla sıkd sarılmamak daakıllıca ouacaktır.  Soj 50 yıldır, olumng- bir akıl ve ruh halinin sağlk, baüşarı ve kişisel tatmin üzerideki etkileriyle ilgili araşt ırmalar zten yapılmaktaydı.Pozitif lS̈́ Psikoloji alanında araştırmacıve klinik tedai uzmanı olan Martin Sel igman ’ın 1996 #V yılında Amerikan Psikoloji Derneği’nin (APA) başkanıolmasıyla, Pozitif Psikoloji’ye duyulan ilgi iy?cbe arttı.  Seligman, Pozitif Psikoloji’yi, pozitif duygu, pozitif karakter  ve pozitif yerleşik formların, insanlrın yaşamaları̈́n geliştiren faktörlerin n eler olduğu sorusunayanıt vemk için incelenmesi olarak tanımlamaktadır. Bfldiğimiz birçok psikolojikuygulama, iyileştirmek, kişileri olumsuZz bir akıl veruh halinden uzaklaştırmak ile ilgilenir. Pozitif Psikoloji ise mutlu olmak v yaşamdan tatmin  sahğla=ak içia gereken  optimal şartları üh; araştırır.  Birçoğumuz mutluluğu dış &şartlar, yan nasıl“daha iyi” olacağımız ile ilişkilendiririz. Ancak, böyle bir mutluluk”, tıpkı b. serap gibi, sürekli bizdeb uzaklaşıyor  gibi görünür. Yapılan çalışmalar, dış şartlaın, mutluluk seviyemize %10-15 gibi küçükbir oranda etki ettiği#i göstermiştir. Yakın zamanda yapılan bir çalışma , mutluluk seviyemizi etkileyen temel faktörlerin dağılı mının yuka]rıd,ki  şemaIa gibi olduğunu orta´a koymuştur.  ‘Sabitlenme noktamız’,başka bir deyişle temel mutluluk seviyesi, yaşamın in iş ve çıkı şlarına verdiğimiz tepkilerinbüyük çoğunluğunu temsil eder e böylece duyduğumuz mutluluğun seviyesini belirleyes rÜz önemli etken ^c* olur. Yaş, cinsiyet, eğtm ve gelir gibi şartların d üşükbir etkisi oJduğ? şgörülmekedir. Peki belli bir amaca yönelik olarak yaptığımız faaliyetler ‘sabitlenme noktası’nın veya mutluluk normununstabil olma nieeliğini giderebilir m] Genel mutlulukseviyemizi yükseltmemiz mü´jün mü?  Pozitif Psikoloji, bu sorulara tatmin eJii cevaplar sağlama O ? konusunda ço k yol kaettiH. Bu cevaplar, pozitif düşünce veduyguların yaşam kalitesine yaptığı ekilerin araştırılmasıyla varılan so nuçlb?u  dayanır. Bir arada ele alındıklarında d  a ya-Ğam kalitemizi artır ja için yapabileceklerimiz r konusunda bize yl gösterirler. Bu makale iki bölü daha içermektedir. Bu bölümlern her biri, aşağıdaki sorularlailgili olarak a]atırzaların ortaya çıkardığı cevaplar üüeriönedir:  • Pozitif düşünce ' d£ygular `iz? na sıl =tkiler?   • Daha mut|u bir hayat için n yapmalıyım?  Saygmılarımla, Pete  rMark Adams
 ;
 s Pozitif düşünceve duygular bizi nasıl etkiler? 1) Mutluluk, Sağilık ve Refah  Pozit Psikoloji Aş´ alanında ö^d gelen araştırmacılardan olaYn vO ‘Pozitif Duygu Genişletme e İnşa {'~ Etme TIeorisi’ni geliştiren Barbara Fredrickson,pozitif duyguların etkileri üzerine son zamanlarda yapıllan çalışmanın buegularını özetlemiş, sonuçları dört <n,a başlık altında toplamışcr   İlk olarak, pozitif duygular insanların zihin yapılarını etkiler:  • dikkat alanını genişletir  • davranışşekillerine t*s yenilerini ekler  • sezgileri güçlendiriyr  • yaratıcılığı artırır  İkinci olarak, pozitif duygular insanların vüc ut sistemlerini etkiler:  • negatif bir etkinin kardyovasküler artçı etüilerinden çabuk kurtulmayı sağlar  • frontalbeyin simetrisini değiştirir  • bağış ıklık sstemi faaliyetlerini artırır  Nçüncü olarak, pozitif duygular hem akli hem  de fiziksel sağlıkla ilgili olumlu sönuçlara işaret eder:  •güçlüklere direnmek  • artan mutluluk seviyesi  • psikolojik büyüme  • daha düşük kort&zol (stres altında salgılanan ve bağışıklık sistemini zayıflatan bir hormon) sevğyesi  • stres altında sert tepkilerin daha az verilmesi  j• müteakip günde ağrılarda azalma  • rinovirüslere direnç    • kalp krizi vakalarında  aalm  Dördüncü ve son olahrak, pozitif duygular insanların yaşam süreler i üzevAnde de etkili olmaktadır. Ünlü bir hçaĞışmada , 1930 yızında rahibe  olarak Katolik Kilisesi’ne katı lan 180 kişAinöin elyazıs ı otobiyografilerindeki duygusal içerik incelenmiş ve o ^ yazılar y azıldıktğn U0 yıl sonra, yaşları artık 75-95 arasında değişen rahibelerinhala hay att o` a olmaları da buna bağlanmıştır. Arat.maya gr, bu otobiyografilerde ifade edilen pozitif duygu l(r ile rahibelerin uzjkun ömrü birbirleriyle güçlü biç-mde bağlantılıdır. Duygulrarı diğerlerine göre daha olumlu olan rahibeler,yaklaşık 10 yıl \sha uzun yaşamışlardır.  Me]vcu araştırmalar, pozitif duyguların yaşamımızın her ala nında olumlbu etkilere sağihp olduğunu ortaya koymuştur;zihinsel işlev, duygusal ve iziksel direnç, hatta uzunömür. Fredrikson, bulguların önemli b f ir mesajtaşıdığını söyler: “İnsanlar pozitiGf duyguları hem kendi  içlerinde besl emeli, hem de başkalarında güçlendirmelidirler. Bunusadece ulaşılacak bir amaç olaoak g örmemel, ıiŞ zaman içiIdF psikolojik büyümeyi, daha iyi bir psikolojik ve fizikselesenliği m)m£Kn kı an araç olarak kabu/l etmelidirler.”  Saygılarımla, Peter Mark Adazs &ş
 
 

 Mutluluk veya araştırma .rliteratüründe ifade ğbuduğ#u şekli?yle “sübjektif esenlik”, insanların yaşamları hakkın(a ne düştndüğü ve ne hissettiğidir. Olumlu düşünceve duygularımızın olumsuz olanlara oranı, birçokfarklı seviye ve alüanda başarı y} h>a b aşarısızlığın göstergesidir. Çalışmalara göre, mutluluk için minimumşart, her olumsuz üdüşvünce veya duyguya karşılık üv3 olum lu düşünce ve duygunun mevcutolmasıdır. Her olumsuz düşünce VH ve duyguyakarşılık 5 olumlfu düşünce ve duygu bulunması ise mutlulukiçin optimum şart orara tanımlanmış tır.  Bu oranlar, ünlü araştırma cı v e evlilik danışmanı John Gottman tarafından da doğrulanıştiır. İlişkilerdeki kişisel etkileşim ve paylaşımları inceleyen Gottman, yeni evli çiftlerin ierideku 4-6 yıl içerisinde evli kahı. kalamayacaklarını %90’ın ´$Y üzerinde isabet oranı ile tahmin edebilmektedir. {> Bu inanılmaz tahmin yetkinliği, çiftlerin birbirleriyle olan etkileşim ve paylaşımlarında ifade bulan olumlu ve {=lumsız düşün ce ile duyguların oranının tespit e{di:mesi üzer ine kuruludur. Gottman’a göre, yüksek bir olumlu/olumsuz oranı sağlanmadıkça > (5:1), evliliklerin soda erme ihtmavli yüksek olmaktadır   Benzerbulgulara farklı alanlarda da ulaşılmıştır. İyi performans gösteren tüm ekipler yüksek b ir olumlu/olumsuz oranı n' yanında, başarıveya başarısızlığı önceden tahmin etm eyeyarayan baı kesin davranış kalıpları içerisinde de olmaktadırlar .  Tüm bunlara karşın, aşırı yüksek bir orana sahip olan (12:1 ve üzeri `bn ekip Ce çiftler başarısız (yerine g öre etkisiz) olmaktadırlar. B öylesi yüksek oranlarDt deneyimin  zenginliğine ve karmaşıklığına ayak uyduramayacak kadar iyt d avranış = motiflerine ve etkileşimlere işaret etmektedir. Bu  da, dürüst iletişm seviyesinin ve zor konuları Şgozden geçirip üzerlerine gitme yetzeneğinin düşmesine y ol açar. Aşırı yüksek o?ranlar gerçek ‘Pollyanna Etkisi’ne, yani gerekç$ olmayan memnuniyet ifadelerine  'e işaret ede r. Gerçekçilik  ve ‘uygun yerde, yeterli derecedeolumsuzluk’ yaşamda önemli roller oynamaktadırlar. Anlaşmazlık veya tartışma gibi baı çatışmylar bir takım faydalarıda doğurabilir !d ilişkileri geliştirebilirke  bir kısım çatışmalar bu özelliğe sahipdeğillerdir. İğrenme veya küümseme ifadele  son :e>rece zarar verici nitelik k taşırlar ve bir ilişkinin hızla çökmesneneden olabilirler.  Ba hsedilen oranlar, kendi içim izde ypLptığımız konuşmalar, diğer insanlaraverdiğimiz tepkiler ve kendimizi içinde bulduğumuzşartları daha likkatlş gözlemlememizi sağlayabilirler. Yine de, kendi mutluluk oranımızı yükseltmek için yapabileceğimiz şeyler var mıdır?  Saygılarımla, Peter Mark Adams  
  
 h
 
 B#gü_ne kadar yapılan r[ştırmalar, iyi ve olumlu bir akıl ve ruh h alinin bi zö fa yda sağladığını ama aynı zamanda sağlıklı bir gerç\vklEik duygusu ve ‘uygun yerde, yeterli derecedve olumsuzluk’ifade edebilme becerisi ile de dengelenmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Yaşamda oah ço mutlu olmakve daha büyük tatmin sağlamak iç,in .ş$ yapabileceğimiz &bu _z şey var mıdır?  Martin Seligman, ilk Üok önce alışkanlık gibi benimsediğimiz sytratejileri a nlamamız gerektiğiniöne sürer  . Kendisine göre, en yaygın 3yaşam stratejisi şunlardır:  • Hoş Yaşam veya eğlence yaşamı  • İyi Yaşam veya meşguliyetyaşamı    • AnlamlıYaşam veya bağlılık yaşamı  
 
Bu strateji esas olara k mümkün olduğunca fazl{a hoş deneyim yaşamakfikri etrafında şekillenir. Böylesi Üir stratejinin kişisel Üatmn v=eya uzun süreli mutluluk sağlamaması da şaşırtıcıdeğildir. Piyangoda ikramiye çıkan kişiSerin bile birkç ay sonrd eskji ruöh haline, hatta bazen de ahta da kötü bir ruh haline döndjkleri görülmüştür!Erken yaşlardan başlaVark birçoğumuz ‘Hoş Yaşam’a bağımlılık geliştiririz. Sonuç ta bu, kişiyi tüketime ite n bir güçtür. Kaçınılmaz olarak da sağladığı tatmin süreklilik göstermez. Duygusal ‘Kg nokta’dan dşüş, bizi yi ne kendimizle (‘ham’ r)s var oluşumuzla), diğer   bir deyişle sürekli geri dönüyormuu gibi göründüğümöz ‘sabitlenm  noktam ız’ le karşı karşıya getirir. Herhangi birşeyden aldığımız tatmin zaman içinde azalır. Bu açıdan bakarsak, herş eyi  bi r ya na bırakıp }= ‘Hoş Yaşam’ı ğ̈́ü yaşamaya çalışan kimse, lşında ‘TatminsizYaşam’ın peşinşen gidiyordur. Skıntı hissi,kişiyi sürekli yeni uyarım k aynakları aramaya itmektedir.  Şansılıyız ki, başka bir strateji seçimi de yapabiliriz. Eğer çeşitli zevkl.eri tadıyor %a:a hala t Ztmin olamıyorsak bir sonraki seviyeye, ‘İyi Yaşam’a bakmalıyız.   
 
 ‘İ yi Yaş {?’ stratejisi, şl aile yaşamı l<eya  güçlü birkişisel tatmin hisi yaratan diğer faaliyetlerle meşgul olmayı ifade eder.  Tüm araştırmalar, aile ve arkadaşlarımızla I^an ilişkilerimizin genel mutluluk seviyemizi be#rleyien en öneml ifaktörler arasında olduğunu ortaya koymuştur. Buna paralel olarak, ya şamın da hil olduğumuz tüm alanları da benzer bir etkiye saühiptir. Örneğin, iş yaşamlarımız, yandıktan sonraki sabah saatlerinin büyük kısmını kapsar.  Ne yazıkki, insanlatın meşguliyet anlayışlarA=ına dair ulusal bazdaki tahminler hep düşüksayıları ortaya koymaktadır. Gallup’ın tahminleine göre, A.B.D’ de çalışanların sadece %29’ u işlerind olumlu, Vemnumn bir meşguliyet içerisindedirler . Bu oran Almanya’da %15 ,Singapur’da ise %0a kaOr düşmekedir   Bu oranların üretkenlik, kalite ve müteri hizmetleri konusunda bazı önemli noktalara dokunmakta olduğu da açıktır. İş dünyasıyla bağVantılı bu kavramları ga üVv ardı ettiğimzde, kişiselbazda, yaşamın son derece önemli bir alanında kişisel tatminin IyokluB ve anlamsızlık ivle karşıaşırız.  Birşey ile yoğun biime meşgul olabilmeniz için, yabacı literatürde ‘signature strengths’ olarak dCa bilinen, güçlü ! olduğunuz yönleri ve becerilerinizi seferber  etmeniz, bunu başarabilmek için de önce bunların ne olduklarını bilmeniz gereklidir. Bumantık, kişi, kurum vnya grup gelişiminde ‘güçlülük’ devrimini tanımlar.Bu, ilk olarak, f`00( yı(lınd}a APA tarafından ‘Güçlülük Psikolojisi’nin Babası’ olarak adlandırılan Donald O. Cliftontarafından dile getirilmiştir. Clifton, 1950’lerden beri y apıl an güçlü yönler araştırmaları geleneğin krn kişidir. Bir]eyin güçlü %lduğu önleri ortaya çıkaran kapsamlı bir anketi, Clifton StrengthsFinder’i gelciştirmiştir. Bu anÜket Marcus Bukingham tarafından s K on derece popülerhale getirilen bir dizi güçlü ´ yönleri baz alan kişisel gelişim ürünlerinde yeralmıştır. .  Bunun yanında, Martin Seligman  da inter net ortamında benzerbir güçlülük anketihazırlamıştır . Seligman, kişiy e ait üçl yönlerin,  genelolarak kabulgören 24 olumlu karakteristikten oluşan grup Rn içerisinde ilk 5 sıraya yerleşenler  olduğunu ifadeeder. Tüm toplumlarda yerle şik halde bulunan ve herkes tarafından kabul gören 6 öntni “erd em”i bi´gelik, cesaret, adsl olma´, insancıllık, ölçülülük ve ruhsalık) ifadeeden 4 güü yön şunlardır:  Yaratıcılık Merak Açık fikirlilik  Öğrenme sevgisi Perspektif Cesaret  Devamlılık Drüstlük Canlılık  Sevgi Kibaryık Sosyal zeka  urttaşlık Adil olmakLiderlik  Eskmi anlayışı Alçakgönüllülük Sağduyu  Özkontrol Minnet duygusu U mut  Bağiışlayıcılık Ruhsallık Güzelolanı takdir etmek  ‘İyiYaşam’ın getireceği ta£tmini deneyimleyebilmek içiznc g aşağıdakilerin yapıl̈́ma&sı gerektiği ifade edilmiştir:  • Güçrlü yönlerinizi tanımlayın  • Bu Jyönlerin hanfgil+rini kullandığınızı U ve hangilerini gözardı ettiğinizi değerlendirin  • İşinizi, boş zaran faali´yetlerinizi, arkadaşlık ilişkilerinizi ve e(beveyn olarak yaklaşımlarınzı üçlü olduğunuz yfnleri öne çıkaracak şe kilde baştan ;\d düzenleyin  E bel>rleyici hyetenekleriuniz ̈́£ ve güçlüyönlerinizden faydalanarakhepimizin varoluşunun en d!erin katmaKnlarında bulunan güçlü esenlik v' refah duygusunu deneyimleyebilirsiniz. $ Güçlü yönlerinizi tamamen  kullanmanızı sağlayan bir uğraşla meşgul olmak, bu uğraşa tamamen gömül me halini de beraberinde getirecektir. Bu hale ‘Akış’denmektedir.  Saygılarımla, Peter Mark Adams  
 ‘AkıPC’, tFf Pozitif Psikoloji alanında önde gelen araş tırmacılardan olan Mihaly Csikszenmihalyi tarafından geliştirilmişbir kavramdır . İnsanları  jman veya yor gunluk gibi kavramlarıunutacak kadar yoğun & biçimde meşgul, sadece yaptıkları tfaabliyetön farkında olduklarısubjektif bir  hali ifade eder. Csikszenmihalyi, akış deneyimini ,biir eyleme vamImen gömülmek” olarak tanımlar. “Ego kaybolur. Zaman akıp gider£ Her eyğem, hareketve düşünce, aynı bir caz parçası çalŞ-ar gibi bir öncekinden doğar ve onu takip ede. Tüm benliğiniz işin içindedir vıe tüm becerilerinizien yüksek  seviyede kullanmaktasınızdır.” Akış’ın bileşenleri şunlardır :  • Yapılacakiş zor ve be eri geektHriyor  • Konsantre oluyoruz • Hë́eflder açık  • Hemen geribildirim alıyoruz  • Derinlemesine ve ayrıca gafrel gerektirmeyen şekilde işe dahil oluyoruz  • g Kontrol bilinci var   Benlikbilincimiz kayboluor  • Zaman duruyor  Akışıhiç yaş$madıysan veyanadir olarak deneyimliyorsanız,güçlü yönlerini=zin n e olduğunu öğrenmeniz gereklidir. Bu güçlü o yönlerinizi günlük olarak nasıl kullandığınızı gözden geçirin . ve şimdi kullandıklarınızdan daha fazlasını, şimdi olduğundan daha Gk kullanımga sokmakiçin ya şamınızda ger&klri değişiklikleri yapın.  Tüm bunla rk, güçlü yHnlerimizi çokça önplana almanıan tamameniyi birş olduğu anlamına  gelmiyor.Akış ha lini sağlayan eylemlerde bulunduğumuzda, kriyerimize veya ;Og hobilerimize *o kadar fazla gömülebiliriz ki, özel yaşamımız, yani partnerlerimiz , arkadaşlar[mgz ve ilaemiz ile olan ilişkilerimiz zayıflamayabaşlar. Bunoktada Akış, ke ndimzden vk çözülmemiş sorunlarımızdankaçma y&c haline gelir.Akış deneyimlerimiz, yaşamın diğer a lanlarında da olumlu meşguliyetler ile dengelenmelidir.  Diğer tagdaftan, ‘İyi Ya.am’; ulaşmak da bizearadığımız amaç duygusunu ü tatmini sağlayamayabil ir. Sel{igman der ki: “Nasıl esenliğin güçlülük ve erdemle bağlanması gerekiyorsa, güçlülük ve erdeml)ileiğin dedaha byük şeylere bağlanması ]öı gerekir. Nasıl iyi yaşam hoş yaşamın öesi%nde bir kavramsa anlamlı ;aşa da iyi yaşamın ötesinde bir kavr amdır.”  
 
 Bustrateji, güçlüyönlerinizi, kendinizden da habüyük gördüğünü bir şey iç in kullanmaktır. Kendinizden daha kalıcı v e büyük b ir şeyin (örneğin; doğa, hayır kuruluşları, topluluklar, organizasyonlar, ;Z sosyal hareketler veinanç sistelei) parçası olarak ve ona katk  ıda bulunarak olumlu bir esenlik, aidiyet, anlam ve amaç duygusu deneyimlersin{z.  Bu d~a büyük meaşguliyet konusunun incelendiği alanlardan biri ‘esas liderlik’tir. Harvard Business School’dan Iill George ilSe il i ğ şkilendirilen bu kavram, 30 y%ıllı# yetkinlgik tabanlı liderlik çalışm alarınınsonuçlarından farklı olarak, liderlik kavramının, kişideB, cSdhpi bir yaşammücadelesi (olumsuz tepkiler alma, işini kaybetme veya bir sevdiğinin ölümü) ile karşılaşılması vebunun üstesinden gelinmesini taki eden bir karakter ge{i$iminin sonkucu olarak ortaya çıktığını ifade eder. Yaşamdabki büyük mücadeleler, ‘Ben’den ‘Biz’e n kişinn, bazHı büyük fedakarlıklar yapması gereksH bile, kendisini ve hedeflerinVi düşünme nokasından ŞIyla çıkıp ortak bir harekette sorumluluk almaya ve bu hareketin amaçlarıı ö%A gerçekleştirmek  iCçvn çalışmaya geçişi olarak tanımlanan bir iç dönüşümü meydana geti}r&<me potansiyeline sahiptirler. Ön de geen kurumsal teorisyenlerden olan Robert Quinn, bu geçişi “kurumsal liderlik guo haline girmek”olarak nitelendirmişti!r. Geçişi ş uşekilde t anımlar:  Başlangıç hali… ?aşrılan nokta ş  Rahat bölgede kalmaya devam etmek Yeni olasılıklar i araştırmak  Beklentileri karşılamaya çalışmak Temeldeğerler doğrultusunda hareket etmek  Kişi sel istekleri gerçekleştirmek _S Toplu ğFsfaati gözetmek  Rutine bağlı hŞI olmak DeEğişikliğe ak^ıY l;mmak  
 
 Yaklaşı/k 40 yıldır devameden araştırmalar, gerçekçilik v uyg un dnğ seviyede olumsuzluk ile dengelenen olumlu düşüncenin yaşamı her alanda geüi;tirdiği sonucunda birleşirler.  Daha mutlu ve ta tmin eRici bir uFN yaşam sürmem_z konusunda bazı p faktörler önemli rol oynarlar:  • İlk olarak, ai;e ve arkadaşlar pan derece önemlidir – ilikilerimiz c´ çevremizdekilerle ne kadar derin olursa o kadar iyidir. Yakın ilişki kǘrduğuHu~z kişilere nt zaman ayırmiamız, onlarla ilgilenmemiz, sevgi vermemizgereklidir.  • İkinci olarak, güçlü yönlerimizi ve yetenekleimiz iyi tanımak ve bunları çok^a kullanmakda tatmin duygusunu geliştirir. Güçlü yönlerimizin neler olduğunu anlamak ve yaşamımızı bunlardan daha fazla faydalanabilecek # şekilde tekrar düzenlemek [,a gereklidir.  • Üç;cü olarak, bizdendaha hbyü bT'r şeye kendimizi adayarak ve onuniçin çalışarakufuklarımızı benliğ ^ in çerçevesi nin de ötesine genişletebilir ve daha derin Ş bir ama´ uyg%rsunu kazanabiliriz. ‘Ben’den ‘Biz’e geçiş, daha ^K~ temel Işb bir varoluş haline girmeyi gerektirir.  }- nerilerin fayda sağlaması için dkka=le uygulanmaları v uygulamanın da yarım bırakılmaması gerektiğinin _ltı çizilmelidir.Mutluluk ‘gökten zembille inmemektedir’. i Mutluluk için ğalışılmaıdır. Pozitif Psikoloji,  bunu mümkjn kılacak birço k  yöntemi dış hatlarıyla belirlemiştir. Pozitif Psikoloji kapamına açıkolarak dile getirilmese de, eski olumsuzlukların terk edilmesi  d ): e mZtlu olma kapasitemizi artıran bir olgudur. Geçmiş hatalara tutunmaya devam ettkikçe, kendimizi sadece mutsuzlua mahkumederiz. Süreğen mutsuzluktan uzaklaşmak için atılacakdiğer adımlar da geçmiş sıkıntılara farklı bir açıdan bakarak bunlarda oluvu bir yan bulmaya çalışmak,hayalkırıklığı eya ızdıraplarımızın sorumlusu olan kişileri, yerine göre de kendimizi affetmektir. Bezer şekilde, yaşamdaki avantajlarımızı, bize gösterilen ilgiyi v e vrilen desteği, sahip olduğumuz yeterli.likleri kabul Cmek de yine mutsuzluk çıkmazındankurtulup dahaolumlu bir yaşama yönelmek aç ısından önem taşır. Büyük yaşam mücadeleerinden kimsenin kaçam Mi adığı açıktır. Ancak,  olumsuzluklarla baş etme yöntemlerimiz de , seçtiğimiz yollara göre yaşamımıza mahrumiyet veya geliş getireceklerdir.  Saygılarımla, Peter Mark Adams
1987 yılında, bir New York Times makalesi “Araştırmalar, Pozitif Düşüncenin Gücünü Doğruluyor” başlığıyla yayınlanıyordu . Alt başlık ise daha açıktı: “Polyanna haklıydı”. Bu, birçok insan için, depresyon, anksiyete, nevroz gibi akli sorunların incelenmesi ile ilişkilendirilen Psikoloji’nin, aynı zamanda akli sağlık ve esenlik üzerine de çalıştığının göstergesi olmuştur. 1987’den sonra, mutluluk ve tatmin edici bir yaşama duyulan bilimsel ilgi hızla artmaya başlamıştır.  Konu, ilk bakışta gereksiz ve önemsiz görünebilir. Neden bize mutluluğu anlatacak bir bilime ihtiyacımız olsun? Ancak, böyle bir bilime ihtiyacımız var. Son 40 yıldır, ekonomik büyüme ve bireylerin refah seviyesindeki yükseliş, gelişmiş ülkeler için belirleyici bir özellik olarak görülmekte. Diğer taraftan, kişilerin mutluluk seviyesinde buna paralel bir yükselişe işaret eden veriler yok. Bu durum, araştırmaların, zengin insanların fakir olanlara göre sadece biraz daha mutlu olduğunu göstermesi, yani ‘Easterlin Paradoksu’ olarak bildiğimiz ikileme işaret etmesi ile garip bir hal alıyor. İngiltere’de yapılan bir araştırma ise, insanların 50 yıl önceye göre daha mutsuz olduklarını bile ortaya koydu! 1957’de “çok mutlu” olduklarını söyleyen %57’lik topluluğun oranı, bugün %36’ya düştü . Bu bulguların ciddiyeti, aynı süreç içerisinde artış gösteren depresyon ve intihar vakaları ile de vurgulanmaktadır. Tüm bunları göz önüne alırsak, mutluluk üzerinde çalışmalar yapılması, gereksizlik bir yana, gecikmiştir.  Ulusal boyutta düşünecek olursak, tüm bu anlatılanların sosyal politika ile de ilişkili olduğunu görürüz. Hükümetlerin toplumsal mutluluk seviyesini yükseltmek için yapabilecekleri şeyler var mıdır? Aynen Gayri Safi Milli Hasıla gibi, Gayri Safi Milli Mutluluk’la da ilgili bazı dikkatli tedbir ve girişimleri olmalı mıdır? Biraz garip gelebilir ama anket yapılan insanların %81’lik kısmı, hükümetlerin temel amacının daha büyük zenginlik değil, daha fazla mutluluk vermek olması gerektiğini söylemişlerdir!  Bilim, kişisel esenlik, mutluluk ve yaşamdan aldığımız tatmin konusundaki arayışlarımızda bize önemli katkılarda bulunabilir mi? Öyle görünüyor ki, yanıt kesinlikle “evet.” Bilimsel araştırmalar bize, önemli (belki de hayati derecede önemli) bir anlayış ve kavrayış kazandırabilir. İleride de göreceğimiz gibi, yaşam kalitemizi artırmamıza ve hem daha uzun, hem de daha sağlıklı bir hayat sürmemize yardımcı olabilir.  Herşeye rağmen, araştırma kavramına bakışımızı da gözden geçirmeliyiz. Araştırma hep devam eden bir süreçtir ve en kesin bulgular bile, zaman içerisinde itirazlarla karşılaşıp başkalarıyla değiştirilebilirler. Aslında bu, bilimin gelişme şeklidir, bu nedenle de tüm bulgular zaman gelecek değişeceklerdir. Bu nedenle, Pozitif Psikoloji’nin vargılarını kabul etsek de, onlara gereğinden fazla sıkı sarılmamak da akıllıca olacaktır.  Son 50 yıldır, olumlu bir akıl ve ruh halinin sağlık, başarı ve kişisel tatmin üzerindeki etkileriyle ilgili araştırmalar zaten yapılmaktaydı. Pozitif Psikoloji alanında araştırmacı ve klinik tedavi uzmanı olan Martin Seligman’ın 1996 yılında Amerikan Psikoloji Derneği’nin (APA) başkanı olmasıyla, Pozitif Psikoloji’ye duyulan ilgi iyice arttı.  Seligman, Pozitif Psikoloji’yi, pozitif duygu, pozitif karakter ve pozitif yerleşik formların, insanların yaşamlarını geliştiren faktörlerin neler olduğu sorusuna yanıt vermek için incelenmesi olarak tanımlamaktadır. Bildiğimiz birçok psikolojik uygulama, iyileştirmek, kişileri olumsuz bir akıl ve ruh halinden uzaklaştırmak ile ilgilenir. Pozitif Psikoloji ise mutlu olmak ve yaşamdan tatmin sağlamak için gereken optimal şartları araştırır.  Birçoğumuz mutluluğu dış şartlar, yani nasıl “daha iyi” olacağımız ile ilişkilendiririz. Ancak, böyle bir “mutluluk”, tıpkı bir serap gibi, sürekli bizden uzaklaşıyor gibi görünür. Yapılan çalışmalar, dış şartların, mutluluk seviyemize %10-15 gibi küçük bir oranda etki ettiğini göstermiştir. Yakın zamanda yapılan bir çalışma , mutluluk seviyemizi etkileyen temel faktörlerin dağılımının yukarıdaki şemada gibi olduğunu ortaya koymuştur.  ‘Sabitlenme noktamız’, başka bir deyişle temel mutluluk seviyesi, yaşamın iniş ve çıkışlarına verdiğimiz tepkilerin büyük çoğunluğunu temsil eder ve böylece duyduğumuz mutluluğun seviyesini belirleyen en önemli etken olur. Yaş, cinsiyet, eğitim ve gelir gibi şartların düşük bir etkisi olduğu görülmektedir. Peki belli bir amaca yönelik olarak yaptığımız faaliyetler ‘sabitlenme noktası’nın veya mutluluk normunun stabil olma niteliğini giderebilir mi? Genel mutluluk seviyemizi yükseltmemiz mümkün mü?  Pozitif Psikoloji, bu sorulara tatmin edici cevaplar sağlamak konusunda çok yol katetti. Bu cevaplar, pozitif düşünce ve duyguların yaşam kalitesine yaptığı etkilerin araştırılmasıyla varılan sonuçlara dayanır. Bir arada ele alındıklarında da yaşam kalitemizi artırmak için yapabileceklerimiz konusunda bize yol gösterirler.  Bu makale iki bölüm daha içermektedir. Bu bölümlern her biri, aşağıdaki sorularla ilgili olarak araştırmaların ortaya çıkardığı cevaplar üzerinedir:  • Pozitif düşünce ve duygular bizi nasıl etkiler?  • Daha mutlu bir hayat için ne yapmalıyım?  Saygılarımla, Peter Mark Adams 
 
 Pozitif düşünce ve duygular bizi nasıl etkiler? 1) Mutluluk, Sağlık ve Refah  Pozitif Psikoloji alanında önde gelen araştırmacılardan olan ve ‘Pozitif Duygu Genişletme ve İnşa Etme Teorisi’ni geliştiren Barbara Fredrickson, pozitif duyguların etkileri üzerine son zamanlarda yapılan çalışmanın bulgularını özetlemiş, sonuçları dört ana başlık altında toplamıştır :  İlk olarak, pozitif duygular insanların zihin yapılarını etkiler:  • dikkat alanını genişletir  • davranış şekillerine yenilerini ekler  • sezgileri güçlendirir  • yaratıcılığı artırır  İkinci olarak, pozitif duygular insanların vücut sistemlerini etkiler:  • negatif bir etkinin kardyovasküler artçı etkilerinden çabuk kurtulmayı sağlar  • frontal beyin asimetrisini değiştirir  • bağışıklık sistemi faaliyetlerini artırır  Üçüncü olarak, pozitif duygular hem akli hem de fiziksel sağlıkla ilgili olumlu sonuçlara işaret eder:  • güçlüklere direnmek  • artan mutluluk seviyesi  • psikolojik büyüme  • daha düşük kortizol (stres altında salgılanan ve bağışıklık sistemini zayıflatan bir hormon) seviyesi  • stres altında sert tepkilerin daha az verilmesi  • müteakip günde ağrılarda azalma  • rinovirüslere direnç  • kalp krizi vakalarında azalma  Dördüncü ve son olarak, pozitif duygular insanların yaşam süreleri üzerinde de etkili olmaktadır. Ünlü bir çalışmada , 1930 yılında rahibe olarak Katolik Kilisesi’ne katılan 180 kişinin elyazısı otobiyografilerindeki duygusal içerik incelenmiş ve o yazılar yazıldıktan 60 yıl sonra, yaşları artık 75-95 arasında değişen rahibelerin hala hayatta olmaları da buna bağlanmıştır. Araştırmaya göre, bu otobiyografilerde ifade edilen pozitif duygular ile rahibelerin uzun ömrü birbirleriyle güçlü biçimde bağlantılıdır. Duyguları diğerlerine göre daha olumlu olan rahibeler, yaklaşık 10 yıl daha uzun yaşamışlardır.  Mevcut araştırmalar, pozitif duyguların yaşamımızın her alanında olumlu etkilere sahip olduğunu ortaya koymuştur; zihinsel işlev, duygusal ve fiziksel direnç, hatta uzun ömür. Fredrikson, bulguların önemli bir mesaj taşıdığını söyler: “İnsanlar pozitif duyguları hem kendi içlerinde beslemeli, hem de başkalarında güçlendirmelidirler. Bunu sadece ulaşılacak bir amaç olarak görmemeli, zaman içinde psikolojik büyümeyi, daha iyi bir psikolojik ve fiziksel esenliği mümkün kılan araç olarak kabul etmelidirler.”  Saygılarımla, Peter Mark Adams 
 
 
 
 Mutluluk veya araştırma literatüründe ifade bulduğu şekliyle “sübjektif esenlik”, insanların yaşamları hakkında ne düşündüğü ve ne hissettiğidir. Olumlu düşünce ve duygularımızın olumsuz olanlara oranı, birçok farklı seviye ve alanda başarı ya da başarısızlığın göstergesidir. Çalışmalara göre, mutluluk için minimum şart, her olumsuz düşünce veya duyguya karşılık 3 olumlu düşünce ve duygunun mevcut olmasıdır. Her olumsuz düşünce ve duyguya karşılık 5 olumlu düşünce ve duygu bulunması ise mutluluk için optimum şart olarak tanımlanmıştır.  Bu oranlar, ünlü araştırmacı ve evlilik danışmanı John Gottman tarafından da doğrulanmıştır. İlişkilerdeki kişisel etkileşim ve paylaşımları inceleyen Gottman, yeni evli çiftlerin ilerideki 4-6 yıl içerisinde evli kalıp kalamayacaklarını %90’ın üzerinde isabet oranı ile tahmin edebilmektedir. Bu inanılmaz tahmin yetkinliği, çiftlerin birbirleriyle olan etkileşim ve paylaşımlarında ifade bulan olumlu ve olumsuz düşünce ile duyguların oranının tespit edilmesi üzerine kuruludur. Gottman’a göre, yüksek bir olumlu/olumsuz oranı sağlanmadıkça (5:1), evliliklerin sona erme ihtimali yüksek olmaktadır .  Benzer bulgulara farklı alanlarda da ulaşılmıştır. İyi performans gösteren tüm ekipler yüksek bir olumlu/olumsuz oranının yanında, başarı veya başarısızlığı önceden tahmin etmeye yarayan bazı kesin davranış kalıpları içerisinde de olmaktadırlar .  Tüm bunlara karşın, aşırı yüksek bir orana sahip olan (12:1 ve üzeri) ekip ve çiftler başarısız (yerine göre etkisiz) olmaktadırlar. Böylesi yüksek oranlar, deneyimin zenginliğine ve karmaşıklığına ayak uyduramayacak kadar katı davranış motiflerine ve etkileşimlere işaret etmektedir. Bu da, dürüst iletişim seviyesinin ve zor konuları gözden geçirip üzerlerine gitme yeteneğinin düşmesine yol açar. Aşırı yüksek oranlar gerçek ‘Pollyanna Etkisi’ne, yani gerçekçi olmayan memnuniyet ifadelerine de işaret eder. Gerçekçilik ve ‘uygun yerde, yeterli derecede olumsuzluk’ yaşamda önemli roller oynamaktadırlar. Anlaşmazlık veya tartışma gibi bazı çatışmalar bir takım faydaları da doğurabilir ve ilişkileri geliştirebilirken, bir kısım çatışmalar bu özelliğe sahip değillerdir. İğrenme veya küçümseme ifadeleri son derece zarar verici nitelik taşırlar ve bir ilişkinin hızla çökmesne neden olabilirler.  Bahsedilen oranlar, kendi içimizde yaptığımız konuşmalar, diğer insanlara verdiğimiz tepkiler ve kendimizi içinde bulduğumuz şartları daha dikkatli gözlemlememizi sağlayabilirler. Yine de, kendi mutluluk oranımızı yükseltmek için yapabileceğimiz şeyler var mıdır?  Saygılarımla, Peter Mark Adams 
 
 
 
 Bugüne kadar yapılan araştırmalar, iyi ve olumlu bir akıl ve ruh halinin bize fayda sağladığını ama aynı zamanda sağlıklı bir gerçeklik duygusu ve ‘uygun yerde, yeterli derecede olumsuzluk’ ifade edebilme becerisi ile de dengelenmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Yaşamda daha çok mutlu olmak ve daha büyük tatmin sağlamak için yapabileceğimiz br şey var mıdır?  Martin Seligman, ilk önce alışkanlık gibi benimsediğimiz stratejileri anlamamız gerektiğini öne sürer . Kendisine göre, en yaygın 3 yaşam stratejisi şunlardır:  • Hoş Yaşam veya eğlence yaşamı  • İyi Yaşam veya meşguliyet yaşamı  • Anlamlı Yaşam veya bağlılık yaşamı  
 
 Bu strateji esas olarak mümkün olduğunca fazla hoş deneyim yaşamak fikri etrafında şekillenir. Böylesi bir stratejinin kişisel tatmin veya uzun süreli mutluluk sağlamaması da şaşırtıcı değildir. Piyangoda ikramiye çıkan kişilerin bile birkaç ay sonra eski ruh haline, hatta bazen de daha da kötü bir ruh haline döndükleri görülmüştür! Erken yaşlardan başlayarak birçoğumuz ‘Hoş Yaşam’a bağımlılık geliştiririz. Sonuçta bu, kişiyi tüketime iten bir güçtür. Kaçınılmaz olarak da sağladığı tatmin süreklilik göstermez. Duygusal ‘üst nokta’dan düşüş, bizi yine kendimizle (‘ham’ var oluşumuzla), diğer bir deyişle sürekli geri dönüyormuş gibi göründüğümüz ‘sabitlenme noktamız’ ile karşı karşıya getirir. Herhangi birşeyden aldığımız tatmin zaman içinde azalır. Bu açıdan bakarsak, herşeyi bir yana bırakıp ‘Hoş Yaşam’ı yaşamaya çalışan kimse, aslında ‘Tatminsiz Yaşam’ın peşinden gidiyordur. Sıkıntı hissi, kişiyi sürekli yeni uyarım kaynakları aramaya itmektedir.  Şansılıyız ki, başka bir strateji seçimi de yapabiliriz. Eğer çeşitli zevkleri tadıyor ama hala tatmin olamıyorsak bir sonraki seviyeye, ‘İyi Yaşam’a bakmalıyız.  
 
 ‘İyi Yaşam’ stratejisi, iş, aile yaşamı veya güçlü bir kişisel tatmin hissi yaratan diğer faaliyetlerle meşgul olmayı ifade eder.  Tüm araştırmalar, aile ve arkadaşlarımızla olan ilişkilerimizin genel mutluluk seviyemizi belirleyen en önemli faktörler arasında olduğunu ortaya koymuştur. Buna paralel olarak, yaşamın dahil olduğumuz tüm alanları da benzer bir etkiye sahiptir. Örneğin, iş yaşamlarımız, uyandıktan sonraki sabah saatlerinin büyük kısmını kapsar.  Ne yazık ki, insanların meşguliyet anlayışlarına dair ulusal bazdaki tahminler hep düşük sayıları ortaya koymaktadır. Gallup’ın tahminleine göre, A.B.D’de çalışanların sadece %29’u işlerinde olumlu, memnun bir meşguliyet içerisindedirler . Bu oran Almanya’da %15, Singapur’da ise %10’a kadar düşmektedir.  Bu oranların üretkenlik, kalite ve müşteri hizmetleri konusunda bazı önemli noktalara dokunmakta olduğu da açıktır. İş dünyasıyla bağlantılı bu kavramları göz ardı ettiğimizde, kişisel bazda, yaşamın son derece önemli bir alanında kişisel tatminin yokluğu ve anlamsızlık ile karşılaşırız.  Birşey ile yoğun biçimde meşgul olabilmeniz için, yabancı literatürde ‘signature strengths’ olarak da bilinen, güçlü olduğunuz yönleri ve becerilerinizi seferber etmeniz, bunu başarabilmek için de önce bunların ne olduklarını bilmeniz gereklidir.  Bu mantık, kişi, kurum veya grup gelişiminde ‘güçlülük’ devrimini tanımlar. Bu, ilk olarak, 2002 yılında APA tarafından ‘Güçlülük Psikolojisi’nin Babası’ olarak adlandırılan Donald O. Clifton tarafından dile getirilmiştir. Clifton, 1950’lerden beri yapılan güçlü yönler araştırmaları geleneğini kuran kişidir. Bireyin güçlü olduğu yönleri ortaya çıkaran kapsamlı bir anketi, Clifton StrengthsFinder’i geliştirmiştir. Bu anket, Marcus Buckingham tarafından son derece popüler hale getirilen bir dizi güçlü yönleri baz alan kişisel gelişim ürünlerinde yer almıştır. .  Bunun yanında, Martin Seligman da internet ortamında benzer bir güçlülük anketi hazırlamıştır . Seligman, kişiye ait güçlü yönlerin, genel olarak kabul gören 24 olumlu karakteristikten oluşan grup içerisinde ilk 5 sıraya yerleşenler olduğunu ifade eder. Tüm toplumlarda yerleşik halde bulunan ve herkes tarafından kabul gören 6 insani “erdem”i (bilgelik, cesaret, adil olmak, insancıllık, ölçülülük ve ruhsallık) ifade eden 24 güçlü yön şunlardır:  Yaratıcılık Merak Açık fikirlilik  Öğrenme sevgisi Perspektif Cesaret  Devamlılık Dürüstlük Canlılık  Sevgi Kibarlık Sosyal zeka  Yurttaşlık Adil olmak Liderlik  Espri anlayışı Alçakgönüllülük Sağduyu  Özkontrol Minnet duygusu Umut  Bağiışlayıcılık Ruhsallık Güzel olanı takdir etmek  ‘İyi Yaşam’ın getireceği tatmini deneyimleyebilmek için, aşağıdakilerin yapılması gerektiği ifade edilmiştir:  • Güçlü yönlerinizi tanımlayın  • Bu yönlerin hangilerini kullandığınızı ve hangilerini gözardı ettiğinizi değerlendirin  • İşinizi, boş zaman faaliyetlerinizi, arkadaşlık ilişkilerinizi ve ebeveyn olarak yaklaşımlarınızı güçlü olduğunuz yönleri öne çıkaracak şekilde baştan düzenleyin  En belirleyici yetenekleriniz ve güçlü yönlerinizden faydalanarak hepimizin varoluşunun en derin katmanlarında bulunan güçlü esenlik ve refah duygusunu deneyimleyebilirsiniz. Güçlü yönlerinizi tamamen kullanmanızı sağlayan bir uğraşla meşgul olmak, bu uğraşa tamamen gömülme halini de beraberinde getirecektir. Bu hale ‘Akış’ denmektedir.  Saygılarımla, Peter Mark Adams 
 
 ‘Akış’, Pozitif Psikoloji alanında önde gelen araştırmacılardan olan Mihaly Csikszenmihalyi tarafından geliştirilmiş bir kavramdır . İnsanların zaman veya yorgunluk gibi kavramları unutacak kadar yoğun biçimde meşgul, sadece yaptıkları faaliyetin farkında oldukları subjektif bir hali ifade eder. Csikszenmihalyi, akış deneyimini “bir eyleme tamamen gömülmek” olarak tanımlar. “Ego kaybolur. Zaman akıp gider. Her eylem, hareket ve düşünce, aynı bir caz parçası çalar gibi bir öncekinden doğar ve onu takip eder. Tüm benliğiniz işin içindedir ve tüm becerilerinizi en yüksek seviyede kullanmaktasınızdır.” Akış’ın bileşenleri şunlardır :  • Yapılacak iş zor ve beceri gerektiriyor  • Konsantre oluyoruz  • Hedefler açık  • Hemen geribildirim alıyoruz  • Derinlemesine ve ayrıca gayret gerektirmeyen şekilde işe dahil oluyoruz  • Kontrol bilinci var  • Benlik bilincimiz kayboluyor  • Zaman duruyor  Akışı hiç yaşamadıysanız veya nadir olarak deneyimliyorsanız, güçlü yönlerinizin ne olduğunu öğrenmeniz gereklidir. Bu güçlü yönlerinizi günlük olarak nasıl kullandığınızı gözden geçirin ve şimdi kullandıklarınızdan daha fazlasını, şimdi olduğundan daha çok kullanıma sokmak için yaşamınızda gerekli değişiklikleri yapın.  Tüm bunlar, güçlü yönlerimizi çokça ön plana almanın tamamen iyi birşey olduğu anlamına da gelmiyor. Akış halini sağlayan eylemlerde bulunduğumuzda, kariyerimize veya hobilerimize o kadar fazla gömülebiliriz ki, özel yaşamımız, yani partnerlerimiz, arkadaşlarımız ve ailemiz ile olan ilişkilerimiz zayıflamaya başlar. Bu noktada Akış, kendimizden ve çözülmemiş sorunlarımızdan kaçma yolu haline gelir. Akış deneyimlerimiz, yaşamın diğer alanlarında da olumlu meşguliyetler ile dengelenmelidir.  Diğer taraftan, ‘İyi Yaşam’a ulaşmak da bize aradığımız amaç duygusunu ve tatmini sağlayamayabilir. Seligman der ki: “Nasıl esenliğin güçlülük ve erdemlere bağlanması gerekiyorsa, güçlülük ve erdemliliğin de daha büyük şeylere bağlanması gerekir. Nasıl iyi yaşam hoş yaşamın ötesinde bir kavramsa, anlamlı yaşam da iyi yaşamın ötesinde bir kavramdır.”  
 
 Bu strateji, güçlü yönlerinizi, kendinizden daha büyük gördüğünüz bir şey için kullanmaktır. Kendinizden daha kalıcı ve büyük bir şeyin (örneğin; doğa, hayır kuruluşları, topluluklar, organizasyonlar, sosyal hareketler ve inanç sistemleri) parçası olarak ve ona katkıda bulunarak olumlu bir esenlik, aidiyet, anlam ve amaç duygusu deneyimlersiniz.  Bu daha büyük meşguliyet konusunun incelendiği alanlardan biri ‘esas liderlik’tir. Harvard Business School’dan Bill George ile ilişkilendirilen bu kavram, 30 yıllık yetkinlik tabanlı liderlik çalışmalarının sonuçlarından farklı olarak, liderlik kavramının, kişide, ciddi bir yaşam mücadelesi (olumsuz tepkiler alma, işini kaybetme veya bir sevdiğinin ölümü) ile karşılaşılması ve bunun üstesinden gelinmesini takip eden bir karakter gelişiminin sonucu olarak ortaya çıktığını ifade eder. Yaşamdaki büyük mücadeleler, ‘Ben’den ‘Biz’e ; kişinin, bazı büyük fedakarlıklar yapması gerekse bile, kendisini ve hedeflerini düşünme noktasından yola çıkıp ortak bir harekette sorumluluk almaya ve bu hareketin amaçlarını gerçekleştirmek için çalışmaya geçişi olarak tanımlanan bir iç dönüşümü meydana getirme potansiyeline sahiptirler. Önde gelen kurumsal teorisyenlerden olan Robert Quinn, bu geçişi “kurumsal liderlik haline girmek” olarak nitelendirmiştir. Geçişi şu şekilde tanımlar:  Başlangıç hali… Varılan nokta …  Rahat bölgede kalmaya devam etmek Yeni olasılıklar araştırmak  Beklentileri karşılamaya çalışmak Temel değerler doğrultusunda hareket etmek  Kişisel istekleri gerçekleştirmek Toplu menfaati gözetmek  Rutine bağlı olmak Değişikliğe açık olmak  
 
 Yaklaşık 40 yıldır devam eden araştırmalar, gerçekçilik ve uygun seviyede olumsuzluk ile dengelenen olumlu düşüncenin yaşamı her alanda geliştirdiği sonucunda birleşirler.  Daha mutlu ve tatmin edici bir yaşam sürmemiz konusunda bazı faktörler önemli rol oynarlar:  • İlk olarak, aile ve arkadaşlar son derece önemlidir – ilişkilerimiz çevremizdekilerle ne kadar derin olursa o kadar iyidir. Yakın ilişki kurduğumuz kişilere zaman ayırmamız, onlarla ilgilenmemiz, sevgi vermemiz gereklidir.  • İkinci olarak, güçlü yönlerimizi ve yeteneklerimizi iyi tanımak ve bunları çokça kullanmak da tatmin duygusunu geliştirir. Güçlü yönlerimizin neler olduğunu anlamak ve yaşamımızı bunlardan daha fazla faydalanabilecek şekilde tekrar düzenlemek gereklidir.  • Üçüncü olarak, bizden daha büyük bir şeye kendimizi adayarak ve onun için çalışarak ufuklarımızı benliğin çerçevesinin de ötesine genişletebilir ve daha derin bir amaç duygusunu kazanabiliriz. ‘Ben’den ‘Biz’e geçiş, daha temel bir varoluş haline girmeyi gerektirir.  Bu önerilerin fayda sağlaması için dikkatle uygulanmaları ve uygulamanın da yarım bırakılmaması gerektiğinin altı çizilmelidir. Mutluluk ‘gökten zembille inmemektedir’. Mutluluk için çalışılmalıdır. Pozitif Psikoloji, bunu mümkün kılacak birçok yöntemi dış hatlarıyla belirlemiştir. Pozitif Psikoloji kapsamında açık olarak dile getirilmese de, eski olumsuzlukların terk edilmesi de mutlu olma kapasitemizi artıran bir olgudur. Geçmiş hatalara tutunmaya devam ettikçe, kendimizi sadece mutsuzluğa mahkum ederiz. Süreğen mutsuzluktan uzaklaşmak için atılacak diğer adımlar da geçmiş sıkıntılara farklı bir açıdan bakarak bunlarda olumlu bir yan bulmaya çalışmak, hayalkırıklığı veya ızdıraplarımızın sorumlusu olan kişileri, yerine göre de kendimizi affetmektir. Benzer şekilde, yaşamdaki avantajlarımızı, bize gösterilen ilgiyi ve verilen desteği, sahip olduğumuz yeterlilikleri kabul etmek de yine mutsuzluk çıkmazından kurtulup daha olumlu bir yaşama yönelmek açısından önem taşır. Büyük yaşam mücadelelerinden kimsenin kaçamadığı açıktır. Ancak, olumsuzluklarla baş etme yöntemlerimiz de, seçtiğimiz yollara göre yaşamımıza mahrumiyet veya gelişim getireceklerdir.  Saygılarımla, Peter Mark Adams