Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

Birçok anne-baba, her türl ü ihtüiyacını giderdikleri, ilgilerini eksik etmediklerIi ve nT ist erse yaptıüklIarı halde ınıV   olduğ>undan ve hiçbir  şeyden )< memnun kalmadığın̈́dan şikayet ediyor, “Biz her şeyi yapıyoruz, jbc bu çocuk neden mutlu olamıyor?” fdi´ye soruyor.  , ailelerin sıkça dile getirdiği bu soruyu stan*ul Üniversitesi-CerrahpaşaCerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk re Ergen  Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Burak Doan(gün’e yönel tti.    Çocukla Zrl fiiksel !htiyaçlaından çokruhsal ihtiyaçlarının giderilmesigerektiğine vurguyapan v e “2 K prenmilin(e göre sşnır koymanın” önemine işaret eden  , “Uzun yıllardır çocuklar, ergenler ve aileleriyle çalışı^yrum. Mutsuz olup olmadıklarını çocuklara veya gençlere sorduğumda, I aslında ‘istedikleri’ olduğunda (yapıldığında) sıklıkla mutlu ' olduklarını belirttiklerini söylemeliyim. Ancak bu mutluluk halinin çokkısa sürAıp kolayca tesi bir duygu ya dönüşüğünü klinikte ve gün:ük üNI yaşamda arta n bir sıklıkta gözlemlemekteyim. Yetişkinlerin mutluluğuyla paralel gitmese s kısa /%üeli mutlulukları yaşıyorlar ;nca doyumsuz olduklarını söylemek hiç de yanlış olmaz” dedi.    nun birçok sebepten kaynaklanabilecyğini aktaran Prof Doğangün, birinci sıraya teknolojiyi koyuyor:        “Birincisi; teknoloji sayesinde hemşen her isteklerine anında ulaşabiliyorlar. Anında  ve neredeyse zahmetsiz ulaşılan hemen her şeyin kıymeti de pek fazlpa olmuyor ya  da havai fişek gibi aniden yaldızlar scayan bu ıöymet çabuksönüyor. Bu durumun pekişmesine ebeveynler byük katkı sağlıyor. Çocuğunu mutsuz görünce hemen tekrar utl.u etmek içimn çoğuzaman maddiyatta büyük, ruhsallıkta j$eğ bir önemi olmayan kabalam{a süreci başlatıyorlar. Yeni isteği hemen yerinegetirmeye çaloışıyorlar. Çocuğun  yk da gencin ne hissettiğinden ço ne istediği öncelikli oluyor. İstek y£rine getiri ld iğinde aslında ruhsal bakımdan gerekli olan ‘ihtiyaç’ -iderilemeyip, sanki bir ‘ihtiyaçmışcasına’fiziksel, maddi ödüll er giriyor devre ye. Çocuğun istediği alınıyorama asıl gizil istek olan ruhsal ihtiyaç giderilemiyor. Ağrı kesici gibi düşünün, çocuk geçici bir süre mutlu olsada teskinolamıyor. Aynı ağrı kesiciyi, her seferinde süre si dapğa da kısalan ataklar halindetekrar istiyor.”     Her isteğinin yapılmasının çocuğun fiziksel, zihinsel ve ruhsa{ gelişimini olumsuz et k ilediğini vurgulayan Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Uzmanı ,  davranışşeklinin çocukta nasıl bir etki yarattığını şöyl ub! anlatıyor:     “Çünkü çocuğun her istediğini yapmak küçükyaşlardan itibaren odĞna, “sen bi r komutansın, idarecisin,ebeveynsin” gibiyaşından ve konumundan daha bü yük bir durumda olduğu yanılsamasını ;n` yaşatır. Bu durum, anne-baba da da bir yanılama oluşturuu.  ‘No olacak canım,biz yaşamadık o yaşasın, b̈́z görmedik o görsün. Hiçbiristediği ertelenm esi n ki, kendie güvenli biri olsun’ gibi söylemleri sıkZıkla duyuyoruz ama özgüveni yüksekbir yetişkin olma öı aSmabçlaan çocukta durum hiç Ö böyle olmuyor. D bebeklikten itibaren her istediği yapılan çocuk kenvisini anne-babadan daha üst konumda hissediyor. Sanki anne-babası fiziksel, ruhsal anlamda çocu ktan daha güçsüz gibi. İlk zamanlarda hem çocuk ]%m de anne-baba bu yanılsamanın keyfini çıkarıyor ama sona işler değişiyor, devreye ruhsaz gerçeklik giriyor . Hayatlatanışmaya başlayınca ç cuk, zorlukları ve bilinmezliğiyle de yüzleşiyo.         İşte tam da bu cırada çocuk şunusoruyor iç dnyasından; ‘eğer  ben - anne-babamdan daba _üçlüysjem, beni kim koruyacak?’ Bu,mutsuzluğa eşlik eden en yakın duygu aslında, yani kaygı. Çocuk kaygısıyla başedebilecek güçlü bir iç nesneyi bulamıyor, bocalıyor, huzursuzlanıyor. Huzursuzluk ve yetersizlik duygusu ebeveyne bulaşıyor, devreye yine kısır dön gü girgoiyor. Ebeveyn̈́ mutsuz çocuğu hemen mutlu etmek gerektiini düşünüyor, istediği şeyi hemen alıyor, getiriyor.  Huzursuzluğu geçici süre çözen Yi ağrı  kesici de i şte dışarıdaki  bu nesne oluyor ama ksa süreliğine. Ço cuk oalanıyor ama ruhsal ihtiyaç \} geçiştiriliyor, yerine a~ son kullanma tarihi hemencecik gelecek bir ödül geçiyor.”  H Bu ıöngünhüI aFlarcba, yıllarca tekraranm,scı sonucundakolayca mızmızlanan, hastalanan, zorluklardan heme n kjçanö, mutsuz ve huzursuz çocukların büüdüğünü dile getiren Prof. Doğangün, anne-babala rın is$ kaçışı kolay yolda bulduğunu  belirTtiyor ve “Adeta yalancı ̈́mziğ  gibi telefonlar, tabletler susturuyor çocukları. Hipnotize ettiğini söylemek ıile fazla olmaz. Bü kısır döngü dikkat \, sorunlarını, organizasyon b kusurlarını, duysal hassasiyetleri, çocuğun bir robot gibi kendi dünyasında kalmasşını ,da beraberinde getiriyor” değerlendirdesinde bulunuyor.  Günümüzdekibirçok Ğ/n anne-babanın, hemen her şeye _ta}mam” diyen, “hayCr” diyemeyen, sorgusuz sualsiz çalışmak, hep ötekini öncelemek gerektiği felsefesiyle büyümüş çocuk|lğar olduğunu ifade eden Doğangün, “İşte o çocukl a|, günümüz ergenlerininanne-babaları oldular. Kendi çocukluklarında yaş adıklarını, çocuklarının yaşamasını istemiyorlar. ‘Hayır’diyebilsinler, isteklerini, düşncelerigni, fikirlerini güvenle, özgürce ifade etsinler istiyorlar. Kendi çocukluklarını, çocukla rı üzerinden onarmaya çalışıyorlar. Bu durum prensip Fc te gayet iyi görünse de işin dozu kaçabiliyor. Böyle bir d`u<u`mda Na ‘ben herkesten, her şeyden daha üstünüm ve önemliyim’ yanılsa ması devreye giriyor. Ötekini düşünemI[en, önemseyemeyen, mpati kurağmayan -Uençleri, çocukarı görebiliyoruz. Enufak r engellenme, zorlanma, ötelenme ise mutkuzluğu, huzursuzluğu, öfkeyi ve saygısızlığı ozrtaya çıkarabiliy ora” diyor.  “Günümüz çocuklarınd/ s ık gözlemlenen ÖTb/u h doyumsuz tavırların ve bencilliğin, o çocuk büyüyüp poğsyaĞl hayata karşığında Ğoipluma yansıması nasıl  oluyor? Kural tanımayan, diğerine saygı göstermeyen, çevrey e ve IayvaIlara hötü aoI davranan insan tipi bu nedenle artıyor diyebilir miyiz_ şeklindeki soruya Prof. Doğangün’ünyanıtı ş^yle:  “Şunu belitmelesyi kiben gelçlerHen bo ümitli%im. Bir taraftan ço?k ilgisiz, duyarsız gibi görünseler de te yandan çoğunlukla, ‘bana dokunmayan bin yaşastn’ diye düşünmüyorlar. Ancak sizin de söylediğiniz gibi doyumsuzluğun sosşaj yaşam için ciddi risk oluşturduğunu düşünüyorum. Özellikle de ğ ruhsal doyumsuzluğun altını bir kez daha çizmek gerekir.İşte bu ruhsal doyumsuzluğu yaşayan,sosyal destek mekanizmaları yetersiz, özellikl e de iyi kAt bir eğitimden mahrum çocuklar ileriki hayatlarında bahsetiğiib gibi bencil, saygısız,  hatta sosyopat yapıya bürünebiliyorlar. Kliniktedavranım bozukluğu, ileriki hayatlarında antisosyal kişilik Nbozukluğu dediğimiz durumgelişebiliyor.” Sadece “çocuğun rahatı vKY zevz aldığı şeylzre” indirge\nmiY bu  yaklaşımın, çocuğun okul başarısını, yetişjki bi rey old uğunda bse işlerini vZ:e ilişkilerini nasıl etkileyeceğine de deği.en ~ö Dr. Doğang ün, buyaklaşımın çocuğun tüm hayatınıolumsuz ut etkileyeceğinin altını çiziyor:  “Fiziksel, zihinsel, ruhsal ve de sosyal ge lişiminin önüne t abir caizse ]V çekilmiş oluyor.Bu seti aşan çocuklar ̈́lcsa da fazladan ç aba, emek ger~kiyr£. Sürekli rahata alı%mış çocuk ilk olarakkreşe, okula başadığnda hayatın pamuklara sarılmış bir yappı olmadığpını görür. ‘En güçlü, en iyi benim’ y%nsaması ne kadar fazlahsa, okul hayatında yaşadığı şok  ve baş etmesi ge reken zorluk da okadar fazla olur. Belli bir  düzeyde ruhal des|tek varsa, mücadele ğo edecek yakıtd bulur iç dünyasında. Öteki tür lü davranış \ sorunları geliştirir, mutsuz olur, ötekileştirilir, dışlanır, tepki ajlır, zorlanır. Anne-babalar da şaşkına döker. Sorunu dışarıda ararlar vae çoğu zaman, çcuğa ‘sorun sende dzeğilm senen iysis’ mesajını tekrarlarlar. Yuva, kreş değişt/rilir. Mutsuz çocukoyuncaklarla, tabletlerme besAlenir. Böylelikle çocuk, ‘dünya benim etrafımda dönüyor’ yanılsamasını süfrdü^rür.  İlkokul dönemin e gelindiğinde sorun pek?işir. ‘Benim istediğ+im hemen burada olacak’ düşüncesine alışmış çocuk çok zorlanır. isteklerini öteleyemez, bek lemekte zorlanır, sıkıl ır, dikkat sorunl rı yaşar. Haz hemen doyurulmalıdır. Kural koyana yani öğretmene ve idarecilere kafa tutar öncelikle. Hle'e vele, ‘siz`n paranızı .iz veriyoruz’ şeklinde okulu satın Vh almışcasına yaklaşımlarda bulu:nZa bir ebeveyne sahipse, yanılsama sürer , okulla çatışma artar, yeni bir otulu, yolu görünür.  İstikrarsızlık ruhsal yaşamında, dışlandığı ve sevilmediği al gısını,bu da mutsuzlu ğunu art ırır. Zihinsel açıdan iyi yani zeki Blsa da akademik hayat yani oFkul onun içinruhsal oi bir ızdıraba dnüşür. Mu$suzluğu pekişen çocuğa JyeHni ağrı kesEci(er gerekir. Doz artar. Bu sefer taletlT değiz, oyun konsolları, bilgisayarları  jTjınır çocuk mutl olsun diye. Bunu lpH yapmak için kredi $ çeken aileler ble tanıyorum. Çocuğun yaşı ilerledikçe döngü yinelenir. Noz daha da artar. Yaş Lergenliğ~e geldiğinde, çocuğu mutlu edec ek o yuncak araba oulabiir. Kredi bu sefer de araba in çekilir. Genç o arabayla ayağını yerden keser amakural tanımadığıiçin kaza kaçınılmaz olur. Anne-babanın çucukluğfndan beri koymadığı kural,‘devlet baba’nın kuralına yani kanunlara çarpınca karşısına çıkar.”Prof. Burak Doğangün, insanlara, hayvanlara, çevreye saygı i)l[h yaklaşabilen ve “mutlu” ola biG<plen ç ocuklar yetiştirmek  için anne babaların çocuklarıyla iletişimlerinde ve ilişkilerinde ağırlık verecekleri noktalarla igili önrilerini ise şöyle aktarıyor:  “Her ne kadar olumsuz bir tablo çizmiş +O^ gibi olTsak i da ilkönerim umutsuzluğa şapılmam\aları o lur. ABbevhynlik için tek bir doğru yok, ööt her çock özel, her aile özneld ir. V Sağduyulu davranmak, arada hata yapmaktan korkmamak a ]a (Grekli ve düzenli bir şsorun yaşanıyorsa  aynaya bakıp, ‘yolunda gLit[meyeh bir et var ga!iba’ diye düşgüd destek aramak önemli.  Ailelerle çalışırken tekrarladığım bir cümlPe Rvar; Bir şey yapabilmek iıin ]nc ‘olmak’ gerekir diye. AV+ne babaların da ilk o larak akıllarıda tutması ger eken \şey bu bence. Çocy mutlu olmayı önc anne-babasından öğrenir. Aileler, sadece çocuğun istediğinin yapıldığı, ‘aman onu m´tlz edersem geri dönüşüösyz  biIhr hasara neden olurum’ diye düşünülen, belki zaman olarak fazlaca ama içi kalitesiz ecburi birlikte liklerden kaçınmalılar. Dz+ Gerektiğinde kendileri çıin meşguliyet bulmalı onları Fmutlu edecek birlikte ve yalnız geçirdikleri kaliteli zamandilimleri oluşturmalılar.  Çoc uğun özellikle bebeklik döneminde anneden, babadan ‘ben biriciğim, özelim, kıymetliyim’ duyfgusunu alması ü önemlidir. Ama bunun birsınırı olmalıdır. Çocuğun istekleri ğ önemlidir ama ne isted iğinden Ğp çok n)ye ihtiyaç duyduğunu anlamaya çalışmak gerekir.  Açık çası;  anne-babaların bir dönem moda l)a :% ‘çocuğumla arkadaş olmalıyım’ prensibini yanlış buluyorum. Çocuğun onarc arkğadaşı, öğretmeni, birçok amcası, dayısı, teyzesi ve kardeşi olabilir. )ö Ama sadece bir tane anne-babası var, o yüzden e;beteyn olmzktan korkmamak gerekir. Başka bir deyişle, çocuğun ane-babayla bir gum farkı oldIuğuünu bilmes] önemlidir.  Özgüvenli, sağlıklı , sosyal, ruhsalinsani değerleri, aühlaIi gelişiminin iyi olabilmesi içğin, kendisine örnek aldığı ve en önemlisi her anbir sembol olarak iç dü_yasna yerleştirdiği  şgü+lü u`b nesneler ola aclk yerleştireceği anne-baba sembolleri önemli. Bununda fg iki yolu var; aileler şevkat dillerini sıkça kullanmalılar ve çocuğu önemli hissetirmeliler. Yine tatlı dille am kararılıkla sınır yani kural koymalılaf. Sınır koyarken 2K prensibine dikkat e/meliler. Yani kararlı ve kontrollü olmalılar. Eğer birkural varsa neden md kuralın olduğu kararlı biz şekilde açıklanmalı yine kararl}$ i{ biçimde uygulanmalıdır. Ebeveynlerden birinin koyduğu &z kuralı diğrinin demesi de kararlrılığı etkiler. Uygulanamayacak kadar fazla ve gereksiz kuralar konulmamalıdır. O zaman çocuğun uan;e babasına güveni sarsılır. Dikkatedilmesi gereken ikinci  Hse kontroldür. Ebeveyn önce knd( yaptıklarını ve öfkesini kontrol edebilmelidir. Öfke, olumsuz bir davranım ayalamasına neden olacağı gibi sınırları, kuralları da işlevsizleştirir.”
Birçok anne-baba, her türlü ihtiyacını giderdikleri, ilgilerini eksik etmedikleri ve ne isterse yaptıkları halde ının   olduğundan ve hiçbir şeyden memnun kalmadığından şikayet ediyor, “Biz her şeyi yapıyoruz, bu çocuk neden mutlu olamıyor?” diye soruyor.  , ailelerin sıkça dile getirdiği bu soruyu İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Burak Doğangün’e yöneltti.    Çocukların fiziksel ihtiyaçlarından çok ruhsal ihtiyaçlarının giderilmesi gerektiğine vurgu yapan ve “2K prensibine göre sınır koymanın” önemine işaret eden  , “Uzun yıllardır çocuklar, ergenler ve aileleriyle çalışıyorum. Mutsuz olup olmadıklarını çocuklara veya gençlere sorduğumda, aslında ‘istedikleri’ olduğunda (yapıldığında) sıklıkla mutlu olduklarını belirttiklerini söylemeliyim. Ancak bu mutluluk halinin çok kısa sürüp, kolayca tersi bir duyguya dönüştüğünü klinikte ve günlük yaşamda artan bir sıklıkta gözlemlemekteyim. Yetişkinlerin mutluluğuyla paralel gitmese de kısa süreli mutlulukları yaşıyorlar ancak doyumsuz olduklarını söylemek hiç de yanlış olmaz” dedi.    nun birçok sebepten kaynaklanabileceğini aktaran Prof. Doğangün, birinci sıraya teknolojiyi koyuyor:        “Birincisi; teknoloji sayesinde hemen her isteklerine anında ulaşabiliyorlar. Anında ve neredeyse zahmetsiz ulaşılan hemen her şeyin kıymeti de pek fazla olmuyor ya da havai fişek gibi aniden yaldızlar saçan bu kıymet çabuk sönüyor. Bu durumun pekişmesine ebeveynler büyük katkı sağlıyor. Çocuğunu mutsuz görünce hemen tekrar mutlu etmek için çoğu zaman maddiyatta büyük, ruhsallıkta pek bir önemi olmayan çabalama süreci başlatıyorlar. Yeni isteği hemen yerine getirmeye çalışıyorlar. Çocuğun ya da gencin ne hissettiğinden çok ne istediği öncelikli oluyor. İstek yerine getirildiğinde aslında ruhsal bakımdan gerekli olan ‘ihtiyaç’ giderilemeyip, sanki bir ‘ihtiyaçmışcasına’ fiziksel, maddi ödüller giriyor devreye. Çocuğun istediği alınıyor ama asıl gizil istek olan ruhsal ihtiyaç giderilemiyor. Ağrı kesici gibi düşünün, çocuk geçici bir süre mutlu olsa da teskin olamıyor. Aynı ağrı kesiciyi, her seferinde süresi daha da kısalan ataklar halinde tekrar istiyor.”     Her isteğinin yapılmasının çocuğun fiziksel, zihinsel ve ruhsal gelişimini olumsuz etkilediğini vurgulayan Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Uzmanı, bu davranış şeklinin çocukta nasıl bir etki yarattığını şöyle anlatıyor:     “Çünkü çocuğun her istediğini yapmak küçük yaşlardan itibaren ona, “sen bir komutansın, idarecisin, ebeveynsin” gibi yaşından ve konumundan daha büyük bir durumda olduğu yanılsamasını yaşatır. Bu durum, anne-babada da bir yanılsama oluşturur. ‘Ne olacak canım, biz yaşamadık o yaşasın, biz görmedik o görsün. Hiçbir istediği ertelenmesin ki, kendine güvenli biri olsun’ gibi söylemleri sıklıkla duyuyoruz ama özgüveni yüksek bir yetişkin olması amaçlanan çocukta durum hiç de böyle olmuyor. Daha bebeklikten itibaren her istediği yapılan çocuk kendisini anne-babadan daha üst konumda hissediyor. Sanki anne-babası fiziksel, ruhsal anlamda çocuktan daha güçsüz gibi. İlk zamanlarda hem çocuk hem de anne-baba bu yanılsamanın keyfini çıkarıyor ama sonra işler değişiyor, devreye ruhsal gerçeklik giriyor. Hayatla tanışmaya başlayınca çocuk, zorlukları ve bilinmezliğiyle de yüzleşiyor.         İşte tam da bu sırada çocuk şunu soruyor iç dünyasından; ‘eğer ben anne-babamdan daha güçlüysem, beni kim koruyacak?’ Bu, mutsuzluğa eşlik eden en yakın duygu aslında, yani kaygı. Çocuk kaygısıyla başedebilecek güçlü bir iç nesneyi bulamıyor, bocalıyor, huzursuzlanıyor. Huzursuzluk ve yetersizlik duygusu ebeveyne bulaşıyor, devreye yine kısır döngü giriyor. Ebeveyn, mutsuz çocuğu hemen mutlu etmek gerektiğini düşünüyor, istediği şeyi hemen alıyor, getiriyor. Huzursuzluğu geçici süre çözen ağrı kesici de işte dışarıdaki bu nesne oluyor ama kısa süreliğine. Çocuk oyalanıyor ama ruhsal ihtiyaç geçiştiriliyor, yerine son kullanma tarihi hemencecik gelecek bir ödül geçiyor.”  Bu döngünün aylarca, yıllarca tekrarlanması sonucunda kolayca mızmızlanan, hastalanan, zorluklardan hemen kaçan, mutsuz ve huzursuz çocukların büyüdüğünü dile getiren Prof. Doğangün, anne-babaların ise kaçışı kolay yolda bulduğunu belirtiyor ve “Adeta yalancı emzik gibi telefonlar, tabletler susturuyor çocukları. Hipnotize ettiğini söylemek bile fazla olmaz. Bu kısır döngü dikkat sorunlarını, organizasyon kusurlarını, duysal hassasiyetleri, çocuğun bir robot gibi kendi dünyasında kalmasını da beraberinde getiriyor” değerlendirmesinde bulunuyor.  Günümüzdeki birçok anne-babanın, hemen her şeye “tamam” diyen, “hayır” diyemeyen, sorgusuz sualsiz çalışmak, hep ötekini öncelemek gerektiği felsefesiyle büyümüş çocuklar olduğunu ifade eden Doğangün, “İşte o çocuklar, günümüz ergenlerinin anne-babaları oldular. Kendi çocukluklarında yaşadıklarını, çocuklarının yaşamasını istemiyorlar. ‘Hayır’ diyebilsinler, isteklerini, düşüncelerini, fikirlerini güvenle, özgürce ifade etsinler istiyorlar. Kendi çocukluklarını, çocukları üzerinden onarmaya çalışıyorlar. Bu durum prensipte gayet iyi görünse de işin dozu kaçabiliyor. Böyle bir durumda da ‘ben herkesten, her şeyden daha üstünüm ve önemliyim’ yanılsaması devreye giriyor. Ötekini düşünemeyen, önemseyemeyen, empati kuramayan gençleri, çocukları görebiliyoruz. En ufak bir engellenme, zorlanma, ötelenme ise mutsuzluğu, huzursuzluğu, öfkeyi ve saygısızlığı ortaya çıkarabiliyor” diyor.  “Günümüz çocuklarında sık gözlemlenen bu doyumsuz tavırların ve bencilliğin, o çocuk büyüyüp sosyal hayata karıştığında topluma yansıması nasıl oluyor? Kural tanımayan, diğerine saygı göstermeyen, çevreye ve hayvanlara kötü davranan insan tipi bu nedenle artıyor diyebilir miyiz?” şeklindeki soruya Prof. Doğangün’ün yanıtı şöyle:  “Şunu belirtmeleyim ki ben gençlerden çok ümitliyim. Bir taraftan çok ilgisiz, duyarsız gibi görünseler de öte yandan çoğunlukla, ‘bana dokunmayan bin yaşasın’ diye düşünmüyorlar. Ancak sizin de söylediğiniz gibi doyumsuzluğun sosyal yaşam için ciddi risk oluşturduğunu düşünüyorum. Özellikle de ruhsal doyumsuzluğun altını bir kez daha çizmek gerekir. İşte bu ruhsal doyumsuzluğu yaşayan, sosyal destek mekanizmaları yetersiz, özellikle de iyi bir eğitimden mahrum çocuklar ileriki hayatlarında bahsettiğiniz gibi bencil, saygısız, hatta sosyopat yapıya bürünebiliyorlar. Klinikte davranım bozukluğu, ileriki hayatlarında antisosyal kişilik bozukluğu dediğimiz durum gelişebiliyor.” Sadece “çocuğun rahatı ve zevk aldığı şeylere” indirgenmiş bu yaklaşımın, çocuğun okul başarısını, yetişkin birey olduğunda ise işlerini ve ilişkilerini nasıl etkileyeceğine de değinen Dr. Doğangün, bu yaklaşımın çocuğun tüm hayatını olumsuz etkileyeceğinin altını çiziyor:  “Fiziksel, zihinsel, ruhsal ve de sosyal gelişiminin önüne tabir caizse set çekilmiş oluyor. Bu seti aşan çocuklar olsa da fazladan çaba, emek gerekiyor. Sürekli rahata alışmış çocuk ilk olarak kreşe, okula başladığında hayatın pamuklara sarılmış bir yapı olmadığını görür. ‘En güçlü, en iyi benim’ yanılsaması ne kadar fazlaysa, okul hayatında yaşadığı şok ve baş etmesi gereken zorluk da o kadar fazla olur. Belli bir düzeyde ruhsal destek varsa, mücadele edecek yakıtı bulur iç dünyasında. Öteki türlü davranış sorunları geliştirir, mutsuz olur, ötekileştirilir, dışlanır, tepki alır, zorlanır. Anne-babalar da şaşkına döner. Sorunu dışarıda ararlar ve çoğu zaman, çocuğa ‘sorun sende değil, sen en iyisin’ mesajını tekrarlarlar. Yuva, kreş değiştirilir. Mutsuz çocuk oyuncaklarla, tabletlerle beslenir. Böylelikle çocuk, ‘dünya benim etrafımda dönüyor’ yanılsamasını sürdürür.  İlkokul dönemine gelindiğinde sorun pekişir. ‘Benim istediğim hemen burada olacak’ düşüncesine alışmış çocuk çok zorlanır. isteklerini öteleyemez, beklemekte zorlanır, sıkılır, dikkat sorunları yaşar. Haz hemen doyurulmalıdır. Kural koyana yani öğretmene ve idarecilere kafa tutar öncelikle. Hele hele, ‘sizin paranızı biz veriyoruz’ şeklinde okulu satın almışcasına yaklaşımlarda bulunan bir ebeveyne sahipse, yanılsama sürer, okulla çatışma artar, yeni bir okulun yolu görünür.  İstikrarsızlık ruhsal yaşamında, dışlandığı ve sevilmediği algısını, bu da mutsuzluğunu artırır. Zihinsel açıdan iyi yani zeki olsa da akademik hayat yani okul onun için ruhsal bir ızdıraba dönüşür. Mutsuzluğu pekişen çocuğa yeni ağrı kesiciler gerekir. Doz artar. Bu sefer tabletler değil, oyun konsolları, bilgisayarları alınır çocuk mutlu olsun diye. Bunu yapmak için kredi çeken aileler bile tanıyorum. Çocuğun yaşı ilerledikçe döngü yinelenir. Doz daha da artar. Yaş ergenliğe geldiğinde, çocuğu mutlu edecek oyuncak araba olabilir. Kredi bu sefer de araba için çekilir. Genç o arabayla ayağını yerden keser ama kural tanımadığı için kaza kaçınılmaz olur. Anne-babanın çocukluğundan beri koymadığı kural, ‘devlet baba’nın kuralına yani kanunlara çarpınca karşısına çıkar.” Prof. Burak Doğangün, insanlara, hayvanlara, çevreye saygı ile yaklaşabilen ve “mutlu” olabilen çocuklar yetiştirmek için anne babaların çocuklarıyla iletişimlerinde ve ilişkilerinde ağırlık verecekleri noktalarla igili önerilerini ise şöyle aktarıyor:  “Her ne kadar olumsuz bir tablo çizmiş gibi olsak da ilk önerim umutsuzluğa kapılmamaları olur. Ebeveynlik için tek bir doğru yok, her çocuk özel, her aile özneldir. Sağduyulu davranmak, arada hata yapmaktan korkmamak ama sürekli ve düzenli bir sorun yaşanıyorsa da aynaya bakıp, ‘yolunda gitmeyen bir şey var galiba’ diye düşünüp destek aramak önemli.  Ailelerle çalışırken tekrarladığım bir cümle var; Bir şey yapabilmek için önce ‘olmak’ gerekir diye. Anne babaların da ilk olarak akıllarında tutması gereken şey bu bence. Çocuk mutlu olmayı önce anne-babasından öğrenir. Aileler, sadece çocuğun istediğinin yapıldığı, ‘aman onu mutsuz edersem geri dönüşümsüz bir hasara neden olurum’ diye düşünülen, belki zaman olarak fazlaca ama içi kalitesiz mecburi birlikteliklerden kaçınmalılar. Gerektiğinde kendileri için meşguliyet bulmalı, onları mutlu edecek birlikte ve yalnız geçirdikleri kaliteli zaman dilimleri oluşturmalılar.  Çocuğun özellikle bebeklik döneminde anneden, babadan ‘ben biriciğim, özelim, kıymetliyim’ duygusunu alması önemlidir. Ama bunun bir sınırı olmalıdır. Çocuğun istekleri önemlidir ama ne istediğinden çok neye ihtiyaç duyduğunu anlamaya çalışmak gerekir.  Açıkçası; anne-babaların bir dönem moda olan ‘çocuğumla arkadaş olmalıyım’ prensibini yanlış buluyorum. Çocuğun onlarca arkadaşı, öğretmeni, birçok amcası, dayısı, teyzesi ve kardeşi olabilir. Ama sadece bir tane anne-babası var, o yüzden ebeveyn olmaktan korkmamak gerekir. Başka bir deyişle, çocuğun anne-babayla bir konum farkı olduğunu bilmesi önemlidir. Özgüvenli, sağlıklı, sosyal, ruhsal insani değerleri, ahlaki gelişiminin iyi olabilmesi için, kendisine örnek aldığı ve en önemlisi her an bir sembol olarak iç dünyasına yerleştirdiği güçlü nesneler olarak yerleştireceği anne-baba sembolleri önemli. Bunun da iki yolu var; aileler şevkat dillerini sıkça kullanmalılar ve çocuğu önemli hissetirmeliler. Yine tatlı dille ama kararlılıkla sınır yani kural koymalılar. Sınır koyarken 2K prensibine dikkat etmeliler. Yani kararlı ve kontrollü olmalılar. Eğer bir kural varsa neden o kuralın olduğu kararlı bir şekilde açıklanmalı yine kararlı bir biçimde uygulanmalıdır. Ebeveynlerden birinin koyduğu kuralı diğerinin delmesi de kararlılığı etkiler. Uygulanamayacak kadar fazla ve gereksiz kurallar konulmamalıdır. O zaman çocuğun anne babasına güveni sarsılır. Dikkat edilmesi gereken ikinci K ise kontroldür. Ebeveyn önce kendi yaptıklarını ve öfkesini kontrol edebilmelidir. Öfke, olumsuz bir davranım aynalamasına neden olacağı gibi sınırları, kuralları da işlevsizleştirir.”