Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

Cumhurbaşkanı   seçimlerin ardından gündeme alınacağtını açıkladığU bedelli askerlik konus unda "Zannediyorum en kötü ihtimalle yeni yasama dönemindeaçıklamış oMuYz.  zamana kadar da hazırlıklarımızı bitirmiş oluruz. eDlkZ Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile çıkarmayı da deneyebiliriz. O z^man dahaerkene çekmiş .uruz" dedi. Ykni öfneüde ekonomiile lgilNi +plarap izlenecek yol hritasını da değerlendiren Erdoğan, “Makro ve  mikro ekonomik dengeler anlamında hassasiyetimizi korumaya devam edÜceciz. Bu ususta kajarlılık !temli. Ekonomide söylem birliği de çok önemli. Her ağızdan ayrı bir ses çımamalı. Olumsuzluklara fırsat vermeyeceğiz” ifadesini kullandı. ABD BaşkanıDonald Trump’ın NAT Zirvesi öncesi üye ülkerin harcamalarını artırma çağrısı yapmasını değerlendiren Erdoğan, “Türkiye bu noktada da iyi bir konumda. Bunu da artırarak devam ettirmeyi hedefliyoruz. Savunmada atmamız gereken adımlarızaten atıyoruz” diye konuştu . Brüksel'deki NATO Zirvesi dönüşünde uçakta gazetcile:rin sorularını yanıtladı. CAmhuraşfanı Erdoğan, şu=ları söedi: İçeriği itib ariyl e başarılıgeçen bir zirve ` oldu. Zirve münasebetiyle terörle /ücdelede müttefik v  e ortaklarımızdan terör ırgütlei arasında ayrım gözetmeksizin tam destek ve dayanışma beklediğimizi vurguladık. İki günlü> z irv enin birinci gününde gündemin ağırlıklı maddesi  külfetinadil paylaşımı konusu.d. Bu çerçeve de, Türkiye’nin üzehine düşen sorumlulukları f[azlasıyla yerine gjtirdiğine işaret ettik. Müttefikleringüvenlik kaygılarının ciddiyetleele alınmasının zorunluluğunu, bunun güvenliğin bölünmezliği ilkesininbir gereği olduğunu belirttik. Zirvede NATO’ nun karşı Şft karşıya kaldığı küresel sıınamaara kendin i uyarlamesına ve Avrupa Atlantik b ölgesinde barış ve istikrarı korumaya yönelik önemlikararlar aldık. Bu çerçevede NATO’nun uyarlanmış k\omu><a yapısı, müttefiklerinAfganistan’a desteğinin artırılması ayrıca kararlaştırıldı. Yine Izrakın teörle mücadele kapasitesinigüçlendirmeyi d e içerecek şe  klilde güv enliğinekatkı  sağlamak amacıysna  bir eğitim misyonu başlatılmasına karar verildi. NATO'nun Irak'ta başlfhacağı eği timmisyonuna komutan yardımcılığını üstlenecek olmamız Irak'̈́n istikra  ve güvenliğineatfettiğimiz nemin ve N ATO'ya taahhüdümüzün  somut bir tezahürüdür. Keza ittifakın güne  bölgesinde istikrarı yayma gayretleri kapsamşnda Tunus ş ve Libya’n ı nsavunma ve gü venlik kurumlarının güçlendiril mesi konusunda somut adımlar değerlendirildi. İttifakın açık kapı politikası bağlamında Makedonya’ya NATO’ya üyelik müzakerelerine başlaması için dvette bulunuldu. *e Türkiye olarak bundan duyduğumuz memnuniyeti özellikle ifade etmek listiyoum. Ül kemiL başından beri ittifak ı) açıkkapı politikasının Avrupa A tlantik bölgesinde güvenlik ve istikrarı { artırmaya matuf stratejik (oj araç olarak görmüş ve desteklemiştir. Bu vnedenle Türkiye bölgedeki ülkelerle tarihi bağlarımızdan da hareketle Bosna H'ers+e^k  ve Gürcistan’ın ittifakla agajmanın&n gNeliştirişlmes * konusunda azami gayret göstermişti~. Bu yıl sonuna kadar  da bunun bitirilmesi için gerekli görüşmeleri b aştaDışişleri Bakanımız olmaküzere dvsm n̈́t ettireceklerdir. Zirvede ayrıca askeri risklerin ayzaltılması  :şk şeffaflığın sağlanması amacıyla Rusyaile siyasi ve askeri diyaloğun canlandırılması gereğine işaret ettik. NATO-Avrupa Birliği işbi rzliğinin uzlaşılan çerçevede geliştirilmes´ine desteğimizi teyit ettik. Bunun için vrup\a Birliği’nin savunma ve güveNl\pk konularında ülkemize yönelik taahhütl er ini yerine getirmesi gerektiğini de vurguladık. Zirve vesilesiyle muhataplarımla önemli ve \içerikli ikili görüşmeler gerçekleştirme fırsatı da buldum. NATO zirvesi dönüşünde Cumhurbaşkanlığıuçağında bulu nan gazeecilerin soruları Hv Cumhurbaşkanı Erdoğndın yanıtları şöyle: Başkan Trump’Öın külfet paylayşımı ve bütçeonayları konusunda söyledikleri bir tartışma konsu oldu.Özellikle şu anda 2024se kadar bildiğinDz gibi yüzde 2 Gbyri SafiMilli Hasılanın anE itibariyle NATO’ya bir destekverilmesi söz _nnuRsuyken şu an itibariyle bu oranın çok çok altında kalan ülkeler var.Ve Trump’ın biz yüzde4,2 oranında NATO’ya destek veriyor uz. Burada o kadsr zen gi; ülkeler var ki bunlar ın bir kımı hâlâ yüzde 1'in altında. 2'yi dahi yak ala>yamayan ülkeler var. Biz ABD olarak biz bu sıkıntıları üstlenmek durumunĞda değiliz gebi yaklaşımları söz konusu oldu. Daha sonra dar kapsamlı sadece liderler yanlarında 2 kişiolmak üzere bir toplantı düzenlendi. Bu toplantıda yen#dn  ele alma durumu oldu. Türkiye’nin şu anda p^dehsteği yüzde 1,8 dfr[umnda. Bizim tabii ayrıca malzeme ve mühimmatnoktasındaki harcamalarımız l da 30 milyar dolar rbc civarında. Bizim böyle bir gayretimiz var. Türkiye bu noktada da iyi bir konumda. Bunu d artırarak devam ettirmeyi hedefliHoruz Savunmada atmamızgereken adımları zaten  atıyoruz. NATO b   yönüyle ül*emRze karşı çok ödaha olumlu  bakıyor . Afganistan meselesinde Re, orad a 686 aske rimiz ve subayımız bulunuyor. Orada aynı zamanda Kabil havaalanının güvenliği debizde. Şu anda bunlÖrı yürüYtüyoruz. Savunma harcamalarında 1,7 – 1 ,8 civrında i ken diğer ülkelerde oran %z= düşük oran olunca, 5- 6 ülke buyüzde M2’liF oraLnna yaklaşmış veya aşmış durumda. ürkiye’ye yönelik  bir şey söyleyemiyorlar. Ama Obama döneminde konulan hedef 2024’e kadar bütün ülkeler GSMH’nın yüzde 2’ye çıkmalı denmişti. Türup bununötesine R geçerek 2024’e kadar oranın yüzde  4 olması gerekir gibi bir yaklaşımı ÜZS söz konusu oldu. Bütün bunlarla beraber, yapılan görüşmelerde ülkeler, O,baa döneminde alı nmış olankarara uyulması gerektiği Ğni ifade et{ineşr. Hepimizin savunma ile ilgili, ülkemizin yönetimiyle ilgili birçok sıkıntısı var. E)£ biz [cu denilen rakamları ödemeye kalkarsak ben milli eğitimde ne yapacağım, sosyYal yardımda ne yapacağım diyerekkarşı %h& çıktılar. Başka yaklaşımlar da var. Örneğin bu noktada b doğalgaz alımıyla ilgili üi olarak Rusya’ya bu kPdar yapılan yatırım vB ödemeler  bunlar ele alınmalı M-ibUi yaklaşılar var. Biz bukonularda {gTeırek Rusya’dan doğalgaz alıyoruz, İran’dan alıyoruz, Azerbaycan’dan alıyoruz hatta hatta  zaman zaman yetmiyor, Cezayir’den aldğımız oluyor. unu çeşitlendirmemi z  lazım, bN.uinu çeşitlendirmezsek 81 milyon nüfusa bakıyoruz. Bizim şu anda 78 vilayete d oğalgaz veriyoruz. Kalan 3 vilayeti de önü´üzde kısa süre içinde bitireceğiz. BizKosova ve Afganistan Sisfi önepmli NTO operasyonlarındakilit roller oynuyoruz. İttifak içindeki merkezikonumumuz da devam ediyor. Evet, zi%ve marjinda Sayın Trump ile F görüştük. Mü<biç ve F-5’l;r konusunu ele aldık. Münbiç anluşması şuanda planlandığı şekilde ilerliyor. Tabi i ki asıl hedefimiz £y' Amerika Birleşik Devletleriknin PYD ve YPG ile büDtün iMişkis`Cni kesmesi. Şu anda ö yzle bir görüntü yok. M(´niç konusunda şu an gündemde olan şey PYD YPG’nin Fırat’ı n doğusuna |Ee gitmesi; ayrıca yüzde 90’ı Arap olan Münbiç’e o ranın  erçek sakinlerinin yerleşmesini sağlamak. Geçen ayın 4’ünde Melüt ÇavuşoğNlu b eyin ABDDışişleri Bakanı Pompeo Ne yaptığı  görüşmede belirlenen takvim çalıştığı :ürece, temennimiz odur ki Münbiç asıl sahiplerine terkedilmiş, bırakılmış olacaktır. Şu anda  bu yöde  bi r gayret varı. F-35’ler son taksitle birlikte toplam an 900 milyon dol bı ödemiş olacağız. 800 }ilyon doları zaten ödemiştik. 1 00 milyon dolar daha ödenecek birkaç gün içind%e. Sayın #= Trump bu anlaşmanın aynen uygulanacağını bana söyledi.“Konuyla ilgili olarak gere.li talimatlarıverdim” dedi. Beya Saray Kongre’ye mek tu  p gönderdi. Yaptırıma karşı olduğunu bildirdi. Pazartesi günüTrump ve Putin, Helsinkide b iraraya gelecekleı. Bana göre bu zirve çok çok öhnPemliö Bakalım be zirvede hangi konularda mutabakat olacak, hangi konularda ayrı düşecekler, bunu izleyipgöreceğiz. Bu arada bizim  de Cumartesi için Sayın Putin iMle bir telefon görüşmesi yapmayı planlıyoruz, bununla ilgili debu görüşmede bir -' dar kapsamlı Türkiye’de bir £raya gelmeyi teklijf edeceğim. Bö´Me sorunlarını  ele alacağımız bir görüşme olacak. Helsinki ’den sonra böyle bir şeyi kab'ul us ederse bizim için iyi ol~ur. Belki bir v]ya iki ülkeyi daha davet edipbir organizasyonu gerçekleştirelim is,tiyorumj Bununla birlikte bölgedeki duruEu d aha stabil hale  getirmiş oluruz i%ye düşünüyorum. Bunlarıtelefon görüşmtmzde ele alacağız. oS)yın Merkel ile ikili ilişkilerimizi,Avrupa B£irliği sürecini ve bölgesel konuAarı ele aldı-k( İkili ekonomik il işkilerimizin özellikle &#] geliştirilmesini aramızda değer.lendirdik. Bunların başında Almanlarla yaptığımız savunma sanayii işleri var. Bunların geliştirilmesini hususunu konuştuk. M(tabukatımız ö?I var. ki£i ekonomik ilişki leri çok daha yoğun şek<lde ge!iştireleğiz. Görüşmemizde, öö8 bMart Mülteci Anlaşması gereği Türkiye’ye aktarılhası gerekenfonlar ja gün/ete geldi. Biz bu fonlarınbize aktarımının hızlandırılması gerektiğini söledk. Biliyorsunuz 3 + `t 3 milyar !pro gibi bir  raökam'ı. Bunun birinci dilimiyle ilgili verilen söz maalesef henüz erine getirilmedi. O da z aten 957 mi/vn avro. Bunlar zaten harcanan rakam. Ama bunun dışındaki dilim maa lese f verilmedi. İkinci şilim zaten yok ortada. 3 milyar avro ise u anda onların verilmesinin gerektiğini söyledik. unları Rayı Merkel’e söylediğimiz gibi Sayın İtalya Başbakanı'na da söyledik, ay nı şekilde Frnsa Cumhurbaşkanı SayBn Macron ’a da da söyl edik. Evet NSU davasına dadeğindik. NSU davasında çıkan ka*rarın tatmin edici olmadığını, meselenin >ünpe inilmesi gerektiğini söyledik ~l B u bir tür Gladio ̈́ olayı olabilir,bunun derinine inilmesi gerekir . Burada sadece  kadının müe bbet alması, mazlum mağdur aileleri t}mi& etmeyecektir. Bu ibşin zsdradan bir olay o lmadığını düşünüyoruz. Konunun tüm boyutlarıylaaraştırılması gerektiğini söyledik. Kendileri de çok farklı düşünmüyorlar. Örgütün öldüd[üğü insan sayıları ortaĞa. Açıklanan kararda ise bir kişi ye müebbet, diğerlerine 10, 5, 2, 3 yıl gibi hapis cezaları verildiğini +.v görüyoruz. Bu tü& bir karar elbette mağdur aileleride bizi de tatmi n etmiyor. Bu nları Saı Merkel’in kendisine  açıkç ifade ettim. Sayın Merkel’le görüşm emizde, terörle mücadele konusunda daha kararlı v t utarlı bir tavırtakınılması gerektiğini ̈́t? de belirttik. Özllikle Alay’daki FETÖ ve PKK mevcudiyeti konusundaki  endişel erimiz devamediyor.  Görüşmemizde, `Almanya Cumhurbaşkanı Stekmeier’in davetyle bu yıl Almanya’ya yapacağım ziyareti de el* aldık.Bu riart vesilesiyle kendlerliyle bir de Almanya’da tekrar yüz yüze buluşma imkanı da bulacağız.  Hayır gelmedi. Ama dediğim gibi, inşallah Mk yıl Almanya’ya yapacağım zimarette tüm konuları $a kapsamlı b%içmd konuşma fırsatımız olacaktır.  Hehald Ağustos ayYP sarkar. Hem ikilihem de i bölgesel konuları görüştük. İtalya Başbakanı Con t ile k apsamjlim cve güzel bir görüşme yaptık. Öyle zannediyorum kk İtalya ile bu dönem çok daha hareketli v Ö: verimli bir güreIi yaşayacağız. 2017’+e İtalya ile ikili ticaretimiz 2  milyar dolara ulaştı. Savunma saBnyaci alanında önemli ortaklıklarımız var. Fransa’nın bdr katımlıyla Eurosam Gv üzerinden uzun svadeli projeler yapacağız. Suriye, Libya, terörlemücadele ve düzensiz göç  konusunda İtalya ilhe birlikte çal ı_ma ve yakın temasta olma kararı aldık. Gümrük rirliği+nin g*ncelenmesi konusun u  müzakere ettik. FransaCumhurbaşkanı pMaro- i^e zgun ve kapsamlı br görüşmemiz oldu. Savunma sanIyi alanındai işbirliğimizi güçlendiriyoruz. Sinop'taki nükleer  santrali, Japonya-Fransa-Türkiye olarak ortak inşa ediyoruz . Zaman kaybını telafi etmk, öamralin ir anönce kurulmasını temin etmek için görüşmeleri artıracağız. Terörle müGcadele konusunda Fransa’dan  beklentimiz kararlıve tutarlı olmasıdır. PYD ve YPG gibi örgütlerin korunmasının ve gollunmasının kabul edilemeyeceğini belirttik. İrannükleer programını, ABD’ninmuhtemel ya'ptırıO sürecini,Libya’daki gelişmelerive Bosna’nın NATO’ya katılımını ele aldık. Türk vatandaşlarının Schn+en bölgesine seyahatlerinde {orize muafiyeti sürecini de gündeme getğrdi Fransa’nın Hırvatistan ile fi nale kalmasını  da konuştuk. A kşam İngiltere Hırvatistanmaçının lT son dakikalarını Merkel, İngiltere Başbakanı May ve Edi Rama ile m'çın son dakikalarını izledik. Fena değiller. Dediğim gibiİngiltere-Hırvatistan maçının son dakikalarını beraber izledik. İyiyd i. Am * oöndsn önce Ukrayna CumhurbaşTanı Poroşenko u Bulgaristan Başbakanıyla >a ikili görüşmelerim olduH Poroşenko il e iili ilişkileri,Ukrayna’daki songelişmeleri, NATO zirvesini konuştuk. Yüksek Düzeyli Stratejik Konsey i toplantımızı buyıl içinde yapacağız. Sa%unzma sanayii alanında önemli işbirliğimiz var. `K}rımı yakından i|zliyohr^z. Kırım Tatarlar>ına desteğimiz bundan sonra devam edecektir. Bularistan Cuhurbşkaunı Radevile görüşmemizde, kendisini _lkem`z davet  e]gtimg. 2017’dz ticaretimiz 5 mlyar dolara ulaştı. Bulgaristan bize F]ETÖ konusunda destek oldu. Sınır güvenliği  ve AB ile enerji işbirliğini ele aldık. Brüksel’de Yöm yaptığım Non ce ikili gölrüzme [-r ise Yunanistan Böşkanı Çipras’laydı. Görüşmemizde Yunanistan’da bulunan 8 darbeci asker, <' Ege’deki güvenlik durumu, göç ve mülteciler konusundaki işbir liği, Atina’daki cmi, Müslüman azınlık,  Kıbrıs meselesi, Rum tarafının tek yaf?nlı hidrokarbon arama faaliyetleri gibikonuları elealdık. Çipras, i yi niyetli hareket ediyor, ilişkilerimizigeliştirme iradesi var. Ama m esafe almak için `Daha çok çalışmam ız gerekiyor. ypd Mesafe almava da şiddetle ihtiyacım ız var. Çipras’la görüşmemizd, askeri meseleleri de konuştuk. Ayrıca Türk yatırımcıların oradaki yatırımlarna dadeğindik. Yunanistan, Türk yatırımcıları ep beklemişti rö beklemeye devam ediyor. Yunanistan’la sağlıklı bir çalışmayla sıkıntıları pekala aşabileceğimize inanıyoruz. Yunanistan’a kaçmış olan F ETÖ’cü  askerin durumunu, sınır ihlali yaptıkları için Tıürkiye’de yargılananiki Yunan askerlerinin uuhzrumunu da konuştuk. \Yn Ayrıca, Fethiye Camliiğ Atina’da cami mese<Uesi, bunların restorasyonu meselesini dğ ko nuştuk. Batı Trakya konusunu ci ddi manada &lJ aldık. Batı Trakya’da atamayla mü tfü değilseçimle müftü gemesi konusunu hatırlattık. İnşallah seçimle mütfü olacak.Hayır demiyor, yeni sisteme geçeceğiz diyor*, atama olayını kaldıracağızdiyor. Yani bu konuda bi ryeşil ışık yaktı diyelim ama, henüz iş btti diyebilecek durumda değiliz. - Bizim mücadelemizi asla engellemez. Bizim F ETÖ ile mücadelekonusunda ne $nki kararlıolduğumuzu, Sayın Çipras dahil cz herkes biliyor. Kendisine, 1n Temmuz darbe girişimi . sonrasında, helikopterle kaçtıkları Yunanistan’da barınmakta olan 8 darbeci askerin Türkiye’ye iadesinde ısrarcı jolduğumuüzS anlattım. Tabii o da,Edirne’de sı£nır ihlali yapan askerler inin üzerinde uuyr. Meselelerin halli Aicin iy i niyeli biçimde k gayret göstermekonusunda mutabık kaldık. Kıbrvs meselesini de konuştuk. Adanın kuzeyindeki güneyindeki gelişmelernoktasında Guterres çerçevesi diye anılanplanı konuştuk. Guterres, bu konuda bölgeye bir kadın temsilcisini gönderecek. Çalışmalarıolacak. Bu konuda &d_a Çipras’la görüşmelerimizi gerçekleştirelim. Gerek dışişleri bakpıam, gerek istihbarat ge rekse genelkurmay başkanları mı z karşılıklı olarak bir Draya gelip bunları, Ege’yl - ilgili konuları görüşecekler, olgunlaştıracaklar. Daha sonra biz de görüşe:ceğiz=. - Bu noktada Türkiye’ye yönelik çok da olumlu bir yaklaşımsöz konusu değil. Sadece Türkiye’nin masada oması g̈́reğini, gerçeğini kabul etmiş vaziyetteler. Ama yeni yönetim sistemiylle neticeler alınmaya başlhadığı andan i.iba<en süre:ç dahafarklı işleyecektir. Bundan dolayı hiç kimsenin endişesi olpasğın. Hemen ş\ her konuda bir bakanlık veyagenel müdürlük kurma tarzındaki akaşımluarı doğru bulmuylrum. Dediğiniz konuyla mücaddele için ilgili b=irimlerimşz zaten var. İçişleri Bakanlığımız }.O var, istihbarat, teşkilat başkanlıklarım  ız var. Bunları zaten nlaF kovatı&yüor. Bakın Kosova’da Rd olsa Azerayn’da da, Ukrayna’da cya osa yak$aayıp getiriyoruz. Ukrayna’dan bi r tane daha geecek. Bunları hep takip ediyoruz. Nereye kaçmış olurlarsa olsunlar, bunların Şpeşlerini bırakmayacağız. Bunlar çözülene kadar e dökülene kadar peşlerindeyiz. Rabbim biz inşallah bu onud_ yalnız koymayacak. Konuyla ilgili olarak Milli Savunma Bakanımız çalışmalarını yapacaklar hazırlıklarını yapaakla_r. Bunu inşallah seçimden sonra ele alacğız demişti>m. Nasılı, nedcni, hşer şeyiyle, MSB yapacakçalışmayı. Ne kadar kişiyi kapsayacak, hangi yaş grupları arasıda olacak, ücret n kadar olaa`kD tüm bu konular belirlenecek.Zannediyorum enkötü ihtimalle yeni yDasama döneminde açıklamış oluruz.  zamana kadar da hazrlıklarımızı bitirmiş oluruz. Belki Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile çıkarmayı da deneyebiliriz.  ~aman daha erkene çekmiş oluruz. Kur baskısı sadec Eh Türkiye i çi n değil, her yr için geçerli. Kur baskısı denen olayı frenleyebilecek olnan en iyi araçlardanbiri, uuslararası platformda milli paralarla ticaret ylapÖmaktır. Bunu Rusya ile kon uştuk, kısmenbaşladık. İran ile n=& kısmen _T başladık. Çin il e ]e konuşuyoruz. Ticaret Baka nlıımızın, Hazine ve eMJli+e Bakanlığımızın bu konudaki görüşmeleriçok önem drz ediyor. Alı ş verişi milli paralarla yaptığcımı< ornda kur baskısı da azalacaktır. Ama bun u tümü yle sıfırlamak tabii ki mümrkün değildir. - O tabii ki tartışmasız. Makro ve mikro ekonomi)k dengeleranlamında hassasiyetimizi korumaya devam edeceğiz.Bu hususta kararlılık önemli. Ekonomide söylem birliği de çok önemli. Her ağızdan ay%ı  Njü bir ses çıkmamalı. Olumsuzk£ara fırsat vermeyeceğiz. Maşron ilekonuştuk. Merkel’ede söy ledim. Bu konuda dayanışma içinde olmamız gerekror. BMzim sadece  Kobani’den geçipgelen 20 0 bin insanın hjalen bizde barındıklarını bilÜiyor musunuz? Onları hala ağırlıyoruz. Habe rlei dahi yok bundan. Bizm Kürtlerle hiçbiVr soruumuz olmamıştır. Bizim sorunumuz, ̈́teşöristlrle ve terörledir.  Suri ye kuzeyinde terör bölgeleri oluşturulmasına müsaadeedemeyiz. Or alrd sadece Kmortler yaşamıyor. Kahir ekseriyette Araplaryaşıyor. Münbiç’in n asli sakinlerinin yüzde 90 ’ı, =5’ei Arap. Afrin’de, z&T Kürt de vyr lraıp davar, Türkmen de fn. El Beab, Cerablus ö= öyle. Birile ri demografik yapıyı hiçe sayarak,oralarda sanki sadece Kürtler yaşıyormuşgibi, en doğudan en batıyabir terör koridofu oluşturp Akdeniz’e inme planı yaptı. Amna bizim Cerablus ve Afrinmde yaptığımız operasyonlar, o oyunu bozmuş oldu.  Şimdibundan sonraki sürecy odaklanmak lazım. H d£ bir an önceSuriye’de sadğ&lık-ı c bir seFm yapılmasını sağlamaktır. Koalisyongüçleri, Türkiye,Rusya, kra hep birlikte çalışıp, SuriAye halk ını seçime götürebilmektir. Evet, Tükiye Rusya v _ İran’ın katılımıyla yapılan üçlü zirve toFnlatısı için sıra şğimO Tahran’da. Soçi ve ku Ankara’nın ardndan, şimdi Tahran’da bir araya geleceğiz. Ama tarih henüz belirlenmiş değil.
Cumhurbaşkanı   seçimlerin ardından gündeme alınacağını açıkladığı bedelli askerlik konusunda "Zannediyorum en kötü ihtimalle yeni yasama döneminde açıklamış oluruz. O zamana kadar da hazırlıklarımızı bitirmiş oluruz. Belki Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile çıkarmayı da deneyebiliriz. O zaman daha erkene çekmiş oluruz" dedi. Yeni dönemde ekonomi ile ilgili olarak izlenecek yol haritasını da değerlendiren Erdoğan, “Makro ve mikro ekonomik dengeler anlamında hassasiyetimizi korumaya devam edeceğiz. Bu hususta kararlılık önemli. Ekonomide söylem birliği de çok önemli. Her ağızdan ayrı bir ses çıkmamalı. Olumsuzluklara fırsat vermeyeceğiz” ifadesini kullandı. ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO Zirvesi öncesi üye ülkerin harcamalarını artırma çağrısı yapmasını değerlendiren Erdoğan, “Türkiye bu noktada da iyi bir konumda. Bunu da artırarak devam ettirmeyi hedefliyoruz. Savunmada atmamız gereken adımları zaten atıyoruz” diye konuştu. Brüksel'deki NATO Zirvesi dönüşünde uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları söyledi: İçeriği itibariyle başarılı geçen bir zirve oldu. Zirve münasebetiyle terörle mücadelede müttefik ve ortaklarımızdan terör örgütleri arasında ayrım gözetmeksizin tam destek ve dayanışma beklediğimizi vurguladık. İki günlük zirvenin birinci gününde gündemin ağırlıklı maddesi külfetin adil paylaşımı konusuydu. Bu çerçevede, Türkiye’nin üzerine düşen sorumlulukları fazlasıyla yerine getirdiğine işaret ettik. Müttefiklerin güvenlik kaygılarının ciddiyetle ele alınmasının zorunluluğunu, bunun güvenliğin bölünmezliği ilkesinin bir gereği olduğunu belirttik. Zirvede NATO’nun karşı karşıya kaldığı küresel sınamalara kendini uyarlamasına ve Avrupa Atlantik bölgesinde barış ve istikrarı korumaya yönelik önemli kararlar aldık. Bu çerçevede NATO’nun uyarlanmış komuta yapısı, müttefiklerin Afganistan’a desteğinin artırılması ayrıca kararlaştırıldı. Yine Irak'ın terörle mücadele kapasitesini güçlendirmeyi de içerecek şekilde güvenliğine katkı sağlamak amacıyla bir eğitim misyonu başlatılmasına karar verildi. NATO'nun Irak'ta başlatacağı eğitim misyonuna komutan yardımcılığını üstlenecek olmamız Irak'ın istikrar ve güvenliğine atfettiğimiz önemin ve NATO'ya taahhüdümüzün somut bir tezahürüdür. Keza ittifakın güney bölgesinde istikrarı yayma gayretleri kapsamında Tunus ve Libya’nın savunma ve güvenlik kurumlarının güçlendirilmesi konusunda somut adımlar değerlendirildi. İttifakın açık kapı politikası bağlamında Makedonya’ya NATO’ya üyelik müzakerelerine başlaması için davette bulunuldu. Türkiye olarak bundan duyduğumuz memnuniyeti özellikle ifade etmek istiyorum. Ülkemiz başından beri ittifakın açık kapı politikasının Avrupa Atlantik bölgesinde güvenlik ve istikrarı artırmaya matuf stratejik bir araç olarak görmüş ve desteklemiştir. Bu nedenle Türkiye bölgedeki ülkelerle tarihi bağlarımızdan da hareketle Bosna Hersek ve Gürcistan’ın ittifakla angajmanının geliştirilmesi konusunda azami gayret göstermiştir. Bu yıl sonuna kadar da bunun bitirilmesi için gerekli görüşmeleri başta Dışişleri Bakanımız olmak üzere devam ettireceklerdir. Zirvede ayrıca askeri risklerin azaltılması ve şeffaflığın sağlanması amacıyla Rusya ile siyasi ve askeri diyaloğun canlandırılması gereğine işaret ettik. NATO-Avrupa Birliği işbirliğinin uzlaşılan çerçevede geliştirilmesine desteğimizi teyit ettik. Bunun için Avrupa Birliği’nin savunma ve güvenlik konularında ülkemize yönelik taahhütlerini yerine getirmesi gerektiğini de vurguladık. Zirve vesilesiyle muhataplarımla önemli ve içerikli ikili görüşmeler gerçekleştirme fırsatı da buldum. NATO zirvesi dönüşünde Cumhurbaşkanlığı uçağında bulunan gazetecilerin soruları ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yanıtları şöyle: Başkan Trump’ın külfet paylaşımı ve bütçe onayları konusunda söyledikleri bir tartışma konusu oldu. Özellikle şu anda 2024’e kadar bildiğiniz gibi yüzde 2 Gayri Safi Milli Hasılanın oranı itibariyle NATO’ya bir destek verilmesi söz konusuyken şu an itibariyle bu oranın çok çok altında kalan ülkeler var. Ve Trump’ın biz yüzde 4,2 oranında NATO’ya destek veriyoruz. Burada o kadar zengin ülkeler var ki bunların bir kısmı hâlâ yüzde 1'in altında. 2'yi dahi yakalayamayan ülkeler var. Biz ABD olarak biz bu sıkıntıları üstlenmek durumunda değiliz gibi yaklaşımları söz konusu oldu. Daha sonra dar kapsamlı sadece liderler yanlarında 2 kişi olmak üzere bir toplantı düzenlendi. Bu toplantıda yeniden ele alma durumu oldu. Türkiye’nin şu anda desteği yüzde 1,8 durumunda. Bizim tabii ayrıca malzeme ve mühimmat noktasındaki harcamalarımız da 30 milyar dolar civarında. Bizim böyle bir gayretimiz var. Türkiye bu noktada da iyi bir konumda. Bunu da artırarak devam ettirmeyi hedefliyoruz. Savunmada atmamız gereken adımları zaten atıyoruz. NATO bu yönüyle ülkemize karşı çok daha olumlu bakıyor. Afganistan meselesinde de, orada 686 askerimiz ve subayımız bulunuyor. Orada aynı zamanda Kabil havaalanının güvenliği de bizde. Şu anda bunları yürütüyoruz. Savunma harcamalarında 1,7 – 1,8 civarında iken diğer ülkelerde oran düşük oran olunca, 5- 6 ülke bu yüzde 2’lik orana yaklaşmış veya aşmış durumda. Türkiye’ye yönelik bir şey söyleyemiyorlar. Ama Obama döneminde konulan hedef 2024’e kadar bütün ülkeler GSMH’nın yüzde 2’ye çıkmalı denmişti. Trump bunun ötesine geçerek 2024’e kadar oranın yüzde 4 olması gerekir gibi bir yaklaşımı söz konusu oldu. Bütün bunlarla beraber, yapılan görüşmelerde ülkeler, Obama döneminde alınmış olan karara uyulması gerektiğini ifade ettiler. Hepimizin savunma ile ilgili, ülkemizin yönetimiyle ilgili birçok sıkıntısı var. Eğer biz bu denilen rakamları ödemeye kalkarsak ben milli eğitimde ne yapacağım, sosyal yardımda ne yapacağım diyerek karşı çıktılar. Başka yaklaşımlar da var. Örneğin bu noktada doğalgaz alımıyla ilgili olarak Rusya’ya bu kadar yapılan yatırım ve ödemeler bunlar ele alınmalı gibi yaklaşımlar var. Biz bu konularda gerek Rusya’dan doğalgaz alıyoruz, İran’dan alıyoruz, Azerbaycan’dan alıyoruz hatta hatta zaman zaman yetmiyor, Cezayir’den aldığımız oluyor. Bunu çeşitlendirmemiz lazım, bunu çeşitlendirmezsek 81 milyon nüfusa bakıyoruz. Bizim şu anda 78 vilayete doğalgaz veriyoruz. Kalan 3 vilayeti de önümüzde kısa süre içinde bitireceğiz. Biz Kosova ve Afganistan gibi önemli NATO operasyonlarında kilit roller oynuyoruz. İttifak içindeki merkezi konumumuz da devam ediyor. Evet, zirve marjinda Sayın Trump ile görüştük. Münbiç ve F-35’ler konusunu ele aldık. Münbiç anlaşması şu anda planlandığı şekilde ilerliyor. Tabii ki asıl hedefimiz Amerika Birleşik Devletleri’nin PYD ve YPG ile bütün ilişkisini kesmesi. Şu anda öyle bir görüntü yok. Münbiç konusunda şu an gündemde olan şey PYD YPG’nin Fırat’ın doğusuna gitmesi; ayrıca yüzde 90’ı Arap olan Münbiç’e oranın gerçek sakinlerinin yerleşmesini sağlamak. Geçen ayın 4’ünde Mevlüt Çavuşoğlu beyin ABD Dışişleri Bakanı Pompeo ile yaptığı görüşmede belirlenen takvim çalıştığı sürece, temennimiz odur ki Münbiç asıl sahiplerine terk edilmiş, bırakılmış olacaktır. Şu anda bu yönde bir gayret var. F-35’ler son taksitle birlikte toplam 900 milyon doları ödemiş olacağız. 800 milyon doları zaten ödemiştik. 100 milyon dolar daha ödenecek birkaç gün içinde. Sayın Trump bu anlaşmanın aynen uygulanacağını bana söyledi. “Konuyla ilgili olarak gerekli talimatları verdim” dedi. Beyaz Saray Kongre’ye mektup gönderdi. Yaptırıma karşı olduğunu bildirdi. Pazartesi günü Trump ve Putin, Helsinki de bir araya gelecekler. Bana göre bu zirve çok çok önemli. Bakalım bu zirvede hangi konularda mutabakat olacak, hangi konularda ayrı düşecekler, bunu izleyip göreceğiz. Bu arada bizim de Cumartesi için Sayın Putin ile bir telefon görüşmesi yapmayı planlıyoruz, bununla ilgili de bu görüşmede bir dar kapsamlı Türkiye’de bir araya gelmeyi teklif edeceğim. Bölge sorunlarını ele alacağımız bir görüşme olacak. Helsinki’den sonra böyle bir şeyi kabul ederse bizim için iyi olur. Belki bir veya iki ülkeyi daha davet edip bir organizasyonu gerçekleştirelim istiyorum. Bununla birlikte bölgedeki durumu daha stabil hale getirmiş oluruz diye düşünüyorum. Bunları telefon görüşmemizde ele alacağız. Sayın Merkel ile ikili ilişkilerimizi, Avrupa Birliği sürecini ve bölgesel konuları ele aldık. İkili ekonomik ilişkilerimizin özellikle geliştirilmesini aramızda değerlendirdik. Bunların başında Almanlarla yaptığımız savunma sanayii işleri var. Bunların geliştirilmesini hususunu konuştuk. Mutabakatımız var. İkili ekonomik ilişkileri çok daha yoğun şekilde geliştireceğiz. Görüşmemizde, 18 Mart Mülteci Anlaşması gereği Türkiye’ye aktarılması gereken fonlar da gündeme geldi. Biz bu fonların bize aktarımının hızlandırılması gerektiğini söyledik. Biliyorsunuz 3 + 3 milyar Avro gibi bir rakamdı. Bunun birinci dilimiyle ilgili verilen söz maalesef henüz yerine getirilmedi. O da zaten 957 milyon avro. Bunlar zaten harcanan rakam. Ama bunun dışındaki dilim maalesef verilmedi. İkinci dilim zaten yok ortada. 3 milyar avro ise şu anda onların verilmesinin gerektiğini söyledik. Bunları Sayın Merkel’e söylediğimiz gibi Sayın İtalya Başbakanı'na da söyledik, aynı şekilde Fransa Cumhurbaşkanı Sayın Macron’a da da söyledik. Evet, NSU davasına da değindik. NSU davasında çıkan kararın tatmin edici olmadığını, meselenin özüne inilmesi gerektiğini söyledik. Bu bir tür Gladio olayı olabilir, bunun derinine inilmesi gerekir. Burada sadece o kadının müebbet alması, mazlum mağdur aileleri tatmin etmeyecektir. Bu işin sıradan bir olay olmadığını düşünüyoruz. Konunun tüm boyutlarıyla araştırılması gerektiğini söyledik. Kendileri de çok farklı düşünmüyorlar. Örgütün öldürdüğü insan sayıları ortada. Açıklanan kararda ise bir kişiye müebbet, diğerlerine 10, 5, 2, 3 yıl gibi hapis cezaları verildiğini görüyoruz. Bu tür bir karar elbette mağdur aileleri de bizi de tatmin etmiyor. Bunları Sayın Merkel’in kendisine açıkça ifade ettim. Sayın Merkel’le görüşmemizde, terörle mücadele konusunda daha kararlı ve tutarlı bir tavır takınılması gerektiğini de belirttik. Özellikle Almanya’daki FETÖ ve PKK mevcudiyeti konusundaki endişelerimiz devam ediyor.  Görüşmemizde, Almanya Cumhurbaşkanı Steinmeier’in davetiyle bu yıl Almanya’ya yapacağım ziyareti de ele aldık. Bu ziyaret vesilesiyle kendileriyle bir de Almanya’da tekrar yüz yüze buluşma imkanı da bulacağız.  Hayır gelmedi. Ama dediğim gibi, inşallah bu yıl Almanya’ya yapacağım ziyarette tüm konuları daha kapsamlı biçimde konuşma fırsatımız olacaktır. Herhalde Ağustos ayına sarkar. Hem ikili hem de bölgesel konuları görüştük. İtalya Başbakanı Conte ile kapsamlı ve güzel bir görüşme yaptık. Öyle zannediyorum ki İtalya ile bu dönem çok daha hareketli ve verimli bir süreci yaşayacağız. 2017’de İtalya ile ikili ticaretimiz 20 milyar dolara ulaştı. Savunma sanayi alanında önemli ortaklıklarımız var. Fransa’nın da katımlıyla Eurosam üzerinden uzun vadeli projeler yapacağız. Suriye, Libya, terörle mücadele ve düzensiz göç konusunda İtalya ile birlikte çalışma ve yakın temasta olma kararı aldık. Gümrük birliğinin güncellenmesi konusunu da müzakere ettik. Fransa Cumhurbaşkanı Macron ile uzun ve kapsamlı görüşmemiz oldu. Savunma sanayi alanındaki işbirliğimizi güçlendiriyoruz. Sinop'taki nükleer santrali, Japonya-Fransa-Türkiye olarak ortak inşa ediyoruz. Zaman kaybını telafi etmek, santralin bir an önce kurulmasını temin etmek için görüşmeleri artıracağız. Terörle mücadele konusunda Fransa’dan beklentimiz kararlı ve tutarlı olmasıdır. PYD ve YPG gibi örgütlerin korunmasının ve kollanmasının kabul edilemeyeceğini belirttik. İran nükleer programını, ABD’nin muhtemel yaptırım sürecini, Libya’daki gelişmeleri ve Bosna’nın NATO’ya katılımını ele aldık. Türk vatandaşlarının Schengen bölgesine seyahatlerinde vize muafiyeti sürecini de gündeme getirdik. Fransa’nın Hırvatistan ile finale kalmasını da konuştuk. Akşam İngiltere Hırvatistan maçının son dakikalarını Merkel, İngiltere Başbakanı May ve Edi Rama ile maçın son dakikalarını izledik. Fena değiller. Dediğim gibi İngiltere-Hırvatistan maçının son dakikalarını beraber izledik. İyiydi. Ama ondan önce Ukrayna Cumhurbaşkanı Poroşenko ve Bulgaristan Başbakanıyla da ikili görüşmelerim oldu. Poroşenko ile ikili ilişkileri, Ukrayna’daki son gelişmeleri, NATO zirvesini konuştuk. Yüksek Düzeyli Stratejik Konseyi toplantımızı bu yıl içinde yapacağız. Savunma sanayii alanında önemli işbirliğimiz var. Kırım’ı yakından izliyoruz. Kırım Tatarlarına desteğimiz bundan sonra devam edecektir. Bulgaristan Cumhurbaşkanı Radev ile görüşmemizde, kendisini ülkemize davet ettim. 2017’de ticaretimiz 5 milyar dolara ulaştı. Bulgaristan bize FETÖ konusunda destek oldu. Sınır güvenliği ve AB ile enerji işbirliğini ele aldık. Brüksel’de yaptığım son ikili görüşme ise Yunanistan Başkanı Çipras’laydı. Görüşmemizde Yunanistan’da bulunan 8 darbeci asker, Ege’deki güvenlik durumu, göç ve mülteciler konusundaki işbirliği, Atina’daki cami, Müslüman azınlık, Kıbrıs meselesi, Rum tarafının tek yanlı hidrokarbon arama faaliyetleri gibi konuları ele aldık. Çipras, iyi niyetli hareket ediyor, ilişkilerimizi geliştirme iradesi var. Ama mesafe almak için daha çok çalışmamız gerekiyor. Mesafe almaya da şiddetle ihtiyacımız var. Çipras’la görüşmemizde, askeri meseleleri de konuştuk. Ayrıca Türk yatırımcıların oradaki yatırımlarına da değindik. Yunanistan, Türk yatırımcıları hep beklemiştir, beklemeye devam ediyor. Yunanistan’la sağlıklı bir çalışmayla sıkıntıları pekala aşabileceğimize inanıyoruz. Yunanistan’a kaçmış olan FETÖ’cü 8 askerin durumunu, sınır ihlali yaptıkları için Türkiye’de yargılanan iki Yunan askerlerinin durumunu da konuştuk. Ayrıca, Fethiye Camii, Atina’da cami meselesi, bunların restorasyonu meselesini de konuştuk. Batı Trakya konusunu ciddi manada ele aldık. Batı Trakya’da atamayla mütfü değil seçimle müftü gelmesi konusunu hatırlattık. İnşallah seçimle mütfü olacak. Hayır demiyor, yeni sisteme geçeceğiz diyor, atama olayını kaldıracağız diyor. Yani bu konuda bir yeşil ışık yaktı diyelim ama, henüz iş bitti diyebilecek durumda değiliz. - Bizim mücadelemizi asla engellemez. Bizim FETÖ ile mücadele konusunda ne denli kararlı olduğumuzu, Sayın Çipras dahil herkes biliyor. Kendisine, 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında, helikopterle kaçtıkları Yunanistan’da barınmakta olan 8 darbeci askerin Türkiye’ye iadesinde ısrarcı olduğumuzu anlattım. Tabii o da, Edirne’de sınır ihlali yapan askerlerinin üzerinde duruyor. Meselelerin halli için iyi niyetli biçimde gayret gösterme konusunda mutabık kaldık. Kıbrıs meselesini de konuştuk. Adanın kuzeyindeki güneyindeki gelişmeler noktasında Guterres çerçevesi diye anılan planı konuştuk. Guterres, bu konuda bölgeye bir kadın temsilcisini gönderecek. Çalışmaları olacak. Bu konuda da Çipras’la görüşmelerimizi gerçekleştirelim. Gerek dışişleri bakanım, gerek istihbarat gerekse genelkurmay başkanlarımız karşılıklı olarak bir araya gelip bunları, Ege’yle ilgili konuları görüşecekler, olgunlaştıracaklar. Daha sonra biz de görüşeceğiz. - Bu noktada Türkiye’ye yönelik çok da olumlu bir yaklaşım söz konusu değil. Sadece Türkiye’nin masada olması gereğini, gerçeğini kabul etmiş vaziyetteler. Ama yeni yönetim sistemiyle neticeler alınmaya başladığı andan itibaren süreç daha farklı işleyecektir. Bundan dolayı hiç kimsenin endişesi olmasın. Hemen her konuda bir bakanlık veya genel müdürlük kurma tarzındaki yaklaşımları doğru bulmuyorum. Dediğiniz konuyla mücadele için ilgili birimlerimiz zaten var. İçişleri Bakanlığımız var, istihbarat, teşkilat başkanlıklarımız var. Bunları zaten onlar kovalıyor. Bakın Kosova’da da olsa Azerbaycan’da da, Ukrayna’da da olsa yakalayıp getiriyoruz. Ukrayna’dan bir tane daha gelecek. Bunları hep takip ediyoruz. Nereye kaçmış olurlarsa olsunlar, bunların peşlerini bırakmayacağız. Bunlar çözülene kadar, dökülene kadar peşlerindeyiz. Rabbim bizi inşallah bu konuda yalnız koymayacak. Konuyla ilgili olarak Milli Savunma Bakanımız çalışmalarını yapacaklar hazırlıklarını yapacaklar. Bunu inşallah seçimden sonra ele alacağız demiştim. Nasılı, nedeni, her şeyiyle, MSB yapacak çalışmayı. Ne kadar kişiyi kapsayacak, hangi yaş grupları arasında olacak, ücret ne kadar olacak, tüm bu konular belirlenecek. Zannediyorum en kötü ihtimalle yeni yasama döneminde açıklamış oluruz. O zamana kadar da hazırlıklarımızı bitirmiş oluruz. Belki Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile çıkarmayı da deneyebiliriz. O zaman daha erkene çekmiş oluruz. Kur baskısı sadece Türkiye için değil, her yer için geçerli. Kur baskısı denen olayı frenleyebilecek olan en iyi araçlardan biri, uluslararası platformda milli paralarla ticaret yapmaktır. Bunu Rusya ile konuştuk, kısmen başladık. İran ile kısmen başladık. Çin ile de konuşuyoruz. Ticaret Bakanlığımızın, Hazine ve Maliye Bakanlığımızın bu konudaki görüşmeleri çok önem arz ediyor. Alış verişi milli paralarla yaptığımız oranda kur baskısı da azalacaktır. Ama bunu tümüyle sıfırlamak tabii ki mümkün değildir. - O tabii ki tartışmasız. Makro ve mikro ekonomik dengeler anlamında hassasiyetimizi korumaya devam edeceğiz. Bu hususta kararlılık önemli. Ekonomide söylem birliği de çok önemli. Her ağızdan ayrı bir ses çıkmamalı. Olumsuzluklara fırsat vermeyeceğiz. Macron ile konuştuk. Merkel’e de söyledim. Bu konuda dayanışma içinde olmamız gerekiyor. Bizim sadece Kobani’den geçip gelen 200 bin insanın halen bizde barındıklarını biliyor musunuz? Onları hala ağırlıyoruz. Haberleri dahi yok bundan. Bizim Kürtlerle hiçbir sorunumuz olmamıştır. Bizim sorunumuz, teröristlerle ve terörledir. Suriye kuzeyinde terör bölgeleri oluşturulmasına müsaade edemeyiz. Oralarda sadece Kürtler yaşamıyor. Kahir ekseriyette Araplar yaşıyor. Münbiç’in asli sakinlerinin yüzde 90’ı, 95’i Arap. Afrin’de, Kürt de var Arap da var, Türkmen de var. El Bab, Cerablus öyle. Birileri demografik yapıyı hiçe sayarak, oralarda sanki sadece Kürtler yaşıyormuş gibi, en doğudan en batıya bir terör koridoru oluşturup Akdeniz’e inme planı yaptı. Ama bizim Cerablus ve Afrin’de yaptığımız operasyonlar, o oyunu bozmuş oldu. Şimdi bundan sonraki sürece odaklanmak lazım. Hedef bir an önce Suriye’de sağlıklı bir seçim yapılmasını sağlamaktır. Koalisyon güçleri, Türkiye, Rusya, İran hep birlikte çalışıp, Suriye halkını seçime götürebilmektir. Evet, Türkiye, Rusya ve İran’ın katılımıyla yapılan üçlü zirve toplantısı için sıra şimdi Tahran’da. Soçi ve Ankara’nın ardından, şimdi Tahran’da bir araya geleceğiz. Ama tarih henüz belirlenmiş değil.