Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

Başbakan Binali Yıldırım, Çankaya üKöşkü'nde gazete ve televizyonların eknom+i müdürleriyle bir arya gelerek, gündee ilişkin soruları yanıtladı. Cazi`e Merkezleri Programı'nın vr resmen başladığını dile getiren Yıldırım, yakllaşık 20milyar Phf lira tutarında müracaat aldklarını, öngörülen istihdamın da 112 bini aştı ğını söyledi.  Kalkınma Bakanlığı ile Kalkınma Bankasının tek pencereden programıyürüteceğini bildiren YıldırU'ım, müracaatlar ın illerdeki KaplkınŞa Ajansları bünyesindeki Yatırım Deste k Ofislerine veyadoğrudan Kalkınma Bankasına yapılabileceğini belirtti.  Bazı sabit yatırım maliyetlerini ya tırımcının üzerinden alacaklarını laan Yıldırım,  yatırımcıların makine-teçhizat teşviklerinden de yararlanacaklarını, teşviklerden birinin de ücretsiz danışmanlık ve fizibilite hizmeti o´lduğuGu I kaydetti.  Bir diğer teşvi:kin arsa tahsisi e bu yerlere Hm? yapılacak sabit yatırımlara ilişkinolduğunu ifde eden Yıldırım, "20 bi metrekareye ya a parasal dUğeri 10 m$lyon liraya kadar olan bina tamamen kamu tarafından karşılanacak. Punun üzrindeki ya?tırımlarda da sıfırfaizli parasal destek sağlanacak" dedi. Yıldırım, 15 yıl işletme şartının yerine getirilmesinin ardından taşınmazların işletme sahiplerine devredileceğine dikkati çekti.  Toplam 19 milyar 600 milyon l iralık müracaatın ön talepleri içerdiğine işaret eden Yıl.ırnm, bunun yaklaş] 13 milyar lZialk kısmının üretim, kalanının hizmet sektörüne yönelik olduğunudile getirdi.  Gelecek 1 yılda ne kadarlık bir <ytırım beklendiğinin soLu|ması üzerine Yılırıp, bukonuda öngörüde bu]unmanın zor olduğunu ifade ederek, "Sağladığımız imkanlarıdikkate aldığımızda ciddi bir ilgi bekliyorum. Bu elle tutulur, cezedici bir program. Gerçekten yaırım, hretaişm | yapmak düşüncesinde olanlar iin bulunmaz bir fırsaTt" değerlendirmesinde bulundu. ş: Son  6 ayda reel sektöre, üretime ço Ö ciddi teşvikler verdiklerini ha}tırl*t]an Yıldırım, ancak henüz bunları tanıtmafırsatı bulamadıklarını, yaşanan darbe girişiminin doğurduğu sonuçlarla daha çok mcgIul olduklarını söyledi.  Yıldırım, "En az 200 kalem, hem geçmişteki sıkıntıları giderenhem de gelecekte imkanlar h azırlayan çok Iıdhdi şeyler yaptık. Biz bunları layıkıyla aünltabilsck, aslında bunu*r çk  güzel sonuçl ar ını d a göreceğiz. Bundan sonra buna daha fazla vakit ayıracağız" dedi. V ergi barışından, Varlık Barışı'na, sicil affından, Kredi Garanti Fonu abacılı$ğıyla yeni kredi hacmi oluşturulmasına kadar ön emli düzenlemeler yaptıklarını anladan Yıldırım, "Mesela KOBİ'lere 50 binliralık kredi desteği sağladı lk. Bu,15 bin KtOBİ için öngörülmüştü. Şimdi onun boyunu fL aştık. 2017'de müracaat edip, şartları tutan 256 bin müracaat var,herkese vereceğiz" diye konuştu.  Yıldırım, amaçlarının millete para dağıtmak olmadığını belirterek, işletmelerin sıkıntılarınıngiderilmesini ve tekrar üretim kervanına katılmyavarını sağlamayı hedeflediklerini belirtti.  Yıldırım, "Bu imkanlar, sürdürülebilir bir [ fayda sağlayocakEa o zaman amaca ulaşm ı oluruz. Bunlar, sosyaldesteğe dnüşmgsin ist,iyoruz. Kredi ve teşvik lr[ karşılıklı kazan-kazan esasına dayalı, bölgesel kalkınma ve refah  farkını azaltacak, terörün ` izlerini silecek, moral }k değerleri yükseltecek, iş, ua im[anları sağlYayacak" dedi. Bu kapsamda ne kad arlık bir kaynak ayrıldığının sorulhaı üzerine Yıldırım, ilk se;e için minimum 10 milyar lira kaynak ayırdıklarını, burada bir sınırlama ve sıkıntı öngörmediklerini söyledi . Batık işletmeler ve bankaların kredi musluklarını açmasıyla oü. ilgili bir çalışma yapılıpyapılmayacağının sorulmasını üzerine de Y~ıldıırım, şunları kaydetti: "Bankaların kredi lineları a~ı. dci Aksini söylemekhaksızlık olur. MeselaHalk Bankası, kredi hacmDni yüzde 25 artırmış. Tamamen batmış, düzelmesi, ihya `lmsı, iflah olması  mümkün olmayanlarlazaman kaybetmeye lüzum %g_ yok. Onun için Esnaf v e Ahilik Fonu ku ruyoruz, onlIar bu mekanizmaya dahil olacaklar. Biz yaşamak, çalışmak, ayakta kalmak veya eni yatırımlar yapmak isteyenlere daha çok öncelikli destek vereceğiz. Yoksa ifla s eden, tamamen tükenmiş bir firmayıtekrar ayağa kaldırıp yürütmek gibi bir görevimiz yok." Yıldırım, kredi musluklarınınaçılmasıyla ilgil ibir problem tespit edilip edilmediğvKnin sorulmasına karşılık, "Bir işin sürdürülebilirolması l azım. 'Dövizde dalgalan Ü oldu' derseniz anlarım. Bankalar, belki yeniden değerlendirme yaparsa tzeinatla' yet)e]rsiz gibi gözükebilir. Bundan panikleyip, kredileri geri çağırırlarsa bu anlış. Biz b u konuda bankalaradiyoruz ki, 'Bu gelip geçici bir d urumdur, paniklemeyin. Gerekirse burada biz size destk  d e verebiliriz" şeklindekonuştu. Şu anda herkeste yağpıcı birtutum bulunduğunu dile getiren Y ıldırım, işletmelerin yaşatılmasının es.aĞd oldu ğunu vurguladı.Yıldırım, ş öyle devam etti:"(Zor durumda ben £L de tepesine bineyim) B adamın yok olmasıyla ne kazanacaksın Batık kre{i trafına attım, varlıkfonuna devrettim...Ne yapıyor, öz kaynakları azalıyor. O ygüz\e b urada zorluklarımız a, ama bir şey getiriyoruz o biraz rahatlatacak. Eski den beri =uygulanan  zimm]t kZnusundaki katı tutumu biraz esnetiyoruz. Bun un kararını =aldrık Et ve bdugü|lerde   o düzenleme de rdevreye girecek. Bgü%n bir kredi verdi, ad{am yarın emekli oldu. 20 sene onra çağırıyor, 'Sen filancaadama kredi vermiştin, o sonradan attı, banka bu kaaVar zaOra uğradı. Şunun hesabını ver.' Böyle bi r şey olmaz. Sen bugünkü cc şartlara bakarak kredi veriyorsun. Bugün iyiydi, yarın kötü olabilir. 5 sene sonra durumun un bozulacağını nereden bilsöin Bu da ta bi karar vericileri birazzorluyor. Alrı tedbirli alkaya sevkediyor. Bu bir }sıkıntıc, bunu çözüyoruz, ama ipin ucunu bırakmak da yanlış. Y! talimatla, 'şuna şunu ver, buna bunu &[vr' deÖnirtse bunun sonu yok, bu batak!s. Bz diyoruz -ik durumuna bakın, inceleyin, müspet düşünün, ama risklerinizi de h\esvap edin. Burada prensip şudur; emniyet, kabul edilebilir risk seviyesidir. Herkesiçin farklıdır. Ri sk alma kapasitesi herkesin değişebilir. Referans bilgiler öngörülebilirlikiçin konuluyor." ABD'nin ülke dışındaki sermayeyi içeriye çekmek için harekete geçmesi e faizleri de artırma yönündeki TŞo eğiliminin gelişmekte olan ülkel erde dalgalanmaya neden olduğunu belirten ıl|dırım, "ıTürkiye de bundan ü nasibini aldı. Ülkede vecivarında yaşananlarnedeniyle biz biraz dah^a ayr!ıştık. 15 Temmuz'u, 3 N/ koldan terörle mücadeleyi buna dahil edebiliriz. Irak ve Suriye'de yaşananların ü lkemize olumsuz etki[leri, AB ilearamızdaki yanlış anlaşılmalar. Tüm bujnları dahil ettiğimizde benzer ülkelerde yüzde 5-6 sapma olduyia bizde yüzde  Jrf 8-9 b elki de yüzde 10 oldu. Bunlar gelip geçici. Türk ekonomisinin parametrelerine baktığımız Bkğ zaman, hangisinP bakarsanız bakın, yenzer ülkelerden iyi konumdayız. TürkiF|e normal şartlarda bütün bu olanları hak eden bir ü&e değil ama bir algı problemi var" diye konuştu?.  Yıldırım, bugünlerde Türkiye hakkındaolumsuz bir algının yapıldığına dikkati çekerek, şunları kaydetti: "Bölücü terör örgütü ve F ETÖ hem Avrupa'da hem  Amerika'da yıh her {yerde  muazum bir faaüiyet içerF.inKe. Ci ddi paralar harcıyorlar, ~tok ciddi lobicilik faaliyetleri yapıyorlar. Yeter ki işte 15 Temmuz'da başaramadık, 17 Aralık'ta başaramadık. PKK 'çukurlarla, şehir işgalEleriye başaramadığını, ekonomiyi zors sokarak başarabilir miyiz?'diye gayret içiri]inde. Bibz bunugörüyoruz ama bunda Id^ başaramaycaklar. Çok net mlara= söylüyorum, başarma şansları yok. Bizim yanlı:ş algıları düzeltmek için daha fazla gayret göstermemiz lazım. Bu konuda da bitr çalışma `! içerisine girdik. Eminim ki önümüzdeki y´z ^S aylarından itibaren Trk[e'de iş?\r sürt´e yoluna girecek, her şey daha güzel hale gelecek."  D`vi\v kurundaki hareketliliğe ilişkin yatıUımcılara :üı seslenen Yıldırım, "Paniklemeyin, bunlar gelip geçi ci işlerdir. 'Dolar 3,50, 3,60 oldu . Ne yapacağız?' diyeruös dolara h\ücum tNeye lüzrm yok. Özelsektör, kamu öfark etmez. Bur*aya giren, kayda giren her türl, kaynak bu ülkenin garantisi altndadır. 'Özel sektörün borcu, bna ne' filan diyecek halimizyok. ]G( Buraya gelmiş, y.atırıma imrtiş, üretime dahil olmuş istihdam oluşturmuş , mutlaka bunların ödeme mekanizması bulunamak, yapılacak yapıuıyor da. Piyasanın kamu kayna klı dövi%z ihtiyacını azaltıyoruz" ifadelerini kuMlandı. \Başbakan Yıldırım, Merkez Bankasının faiz kararına ilişki nde "Merkez Bankası işini yapıyor, bi z de işimizi yapıyoruz. Merke z Bankasının elinde ki araçlar bellidir. Onun yapacağı şeyler bellidir, bu bŞk konuda tamamen bağım[ızdır. Toplanıyor, karar verecekler. Bundan sonra 1',5 ayda bir toplanacaklar. Bir sonrakitoplantı 1,5 ay sonra yşpılacak. Mblr.kez Bankası düşünür, taşınır hesabını kitabını yapar, reel faiz,  p$litika faizi art<sı eksisi ne, bunları göz ön ün-e alır, arar verir. Bu kararı da kamuoyuyla paylaşır.Bizim yaptığımız üretim, istihdam ve ihracat. Bizreel ekonomiye yoğunlaştık. Bizim büyümegibi bir problemimiz var. Merkez Bankasınında enflasyon gi b i hldefi J var. İkisinin birbiriyleuyumlu gitmesini sağlamamız lazım" diye konuştu.  Büyümeden büyümeye fark olduğunadikkati  çeken Yıldırım, ülkede sağlanacak büyümenin "kaliteli" olm(vsı gerektiğine işare` etti. Yıldırım, büyümenin sadece tüketime dayalı gB olmaması gerektiğini vurg ulayarak, programları£nı tüm bu faktörleri gözeterek yaptıklarını PÖP söyledi.  Üretim, yatırım e istihdama odalandıkPlarıGı ifade eden Yıldırım, şöyle devam et ti: "Merkez Bankası da para politikalarıyla finansal istikrpra yoğunlaşıyor. Enflasyon hedeflemesi yapıyor. Koordinasyon içinde çalışıyoruz. Biz on  işz/ine bulaşmıyoruz. O da bizim işimize  fa zla bulaşsın istemiyoruz. Biz faizin artırılmasını istemeyiz. Bu, bizim arzh etOiğiiz bir şvy değil. lede faizin yüksek olması iyi bi şey mi?Değil. Bizim amacımızbunları labildiŞince aşağı düşürmek, finansa e rişimisağlamak. Faiz yüksek olursa, yatırımcının iştahı kaça,. Faiz yüksek olu#lrsa maliyetler yüksek olur.Maliyetler yüksek olursa rekbbet imkanı azalır. Dolayısıyla enflısyn da arar. Faizle e Üflasyopu birbirinden ayrı düşünemeyiz. Hepsi bi rbiriyle ilişkili. Birindeki değişim diğerini de etkiliyor. Dolayıbsıyja faizlerin artıyor olması bir dalgalanmanın sonucudur. Bu konjonktürel bK) durumdlgr." Binali Yıldırım, aldıkları tedbirlerle öngörülebilirliği jartırm*, orta ve u zun vadede yatı´ı#cının kararını kolaylaştırmak adÖKa gaket gösterdiklerini dile getirdi. "Anayasa değişil|~ğine iliş kin ferandu tarihi belli mi?" sorusunu da Yıldırım, "Aşağı yukarı belli. Yasaya görereferanduma gi d{iş, Cumhurbaşkanının değişiSkliğ onaylayıp, Resmi Gazete'de ?ıayımlamasıyla brlioke ö0 günü izleyen bir pazar gün (yapılacak). 61 olur, 67 olur. ?Pazarsiye rastladıysa 60'ncı gün öbür pazara olur+ .aa henüz imza onay süreci tamamlanmadığı içintarih vermek doğru olmaz"şeklinde yanıtladı. Yıldırım, "Türkiye'de her bölge için teşvikler ve imkanlar varK Doğu veGüneydoğu'da yapılan dğer bölgeleri olumsuz etkiyen bir y değil, oraların yükünü hafifleten bir proje. Diyelim ki buralarda birşey yapmadık. Terör var, şehirler boşalmış, binalar yıkılm, moraller çökmüş.Ne On olacak, du old uğu g ibi OrtaAnadolu'ya, Batı Anadolu'ya, Batı'ya göçler olacak. Göçler geldi  kçe) sorunlar ağırlaşacak. Biz diyoruz ki artık terörle ilgili Ğdevle güvenlik / boyutuyla durumahakimdir. Vata ndaşlar artık bırakın birbilinmeze göç etmeh%i burada eğitim olsun,istihdam olsun, sosyal hayatolsun, her şe tekrar tşereek, daha a güzelleşecek. Geleceğimizi burada inşa edelim, dediğimiz GFz budur, vördiğim<iz mesaj kudur. Djlay]ısıyls burada yapı;$lDn Ği_ her şey, Orta Anadolu'ya da Batı Anadolu'ya da bir anlamda detektir" diye konuştu.  Herşeyin ekonomininkurallarına göre olması gerektiğini vurgulayan Yıldırım, Kam TU İktisadi Teşebbüsleri'nin (KİT) 1980'li yıllardan önce Türkiye kapalı ekonomideyken istihdam oluşturduğunu vnc( bunların görevini tamamladığını belirtti.  Türkiye'de oÖzel sektörün geliştiğinin altını çizen Yıldırım, kamu kuruluşlarının görevini büyük ölçüde tamamladığınıkaydetti. Türkiye Kömür İsjetmeleri, Türkiye Ş{Üer Fabrikaları ve Dev let Demiryolları gi  bi birkaç kuru\muIun kalaığına d eğinen tıldırım, bunların da rehabilite edilerek ve çalışanların mağdur edilmemesi ıağlanarak yavaş yavaş ekonomikölçeğe uygCn bir dönüşümün gerçekleştirileceğini söyledYi Anayasa değişi{kli*ğine ilişkin referanducm sonu c^nun "evet" ya da "hayır" çıkması halinde de planları bulunduğunuanlatan ş.) Yıldırım, şöyle devam et ti: "Türkiye'nin bulunduğu bölge itibarıy la $ güçlü olması lazım. Güçlü olmanın ̈́yol da ngü}ü iradedḯ, güçlü siyasi iktidarır. Mevcut kar ma sistemde, 2007'de Cumhurbaşkanı seçiiEni engelley enlerin, icğt çıkaran ların bugü]n konuşmaya hakkı yok. Ciyak ci %fa&k bağıranların, dönüp 2007'de yaptıklarıyla yüzleşmeleri lazım, bu mir ̈́eF şart. Artık onlar ygeçti, Türkiye 2007'den son by#a yeni bir sürecegirdi. Y=en sOüecin adı, artık Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'dir.  Bizi Fm m yaptığımız d~T mevcut durum ile anayasayı uygun hale gtirmektir. Çiftbaşlılığı ortadan kaldırıyoruz. Millet bir sandıkta :i iş yapıyor, meclisi, vekilleri, bir de ülkeyi yönetecek olanı ş seçiyor. Ülke lfy yöne tecek cumhurbaşkanıdır, kanunları  yapacak olan da vekillerdir. Seçtiği hükümeti daha doğrusu cumhurbaşkanını denetleyecek d )yie milletinvekilleridir."  Yıldırım, her şeyin sandıkta hallolacağını dile getirerek, "Hükümet oldu olmadı,koalisyon oldu olmadı, millet bunlarakafa yormuyor.  Diyor ki 'Bensana yüzde 50 ileişi teslim ettim, istediğin her şeyi veriyorum. Ne vadettiysen 5sene içinde bunları yap, tekrar gel. Beğenirsemikinci dönem devam edersin. İkinci dönem ;öd bitince, iyi yapıyorsun ama kusura bakma herkes gibi sende yobulduy kenara geç.' Sistem böyle gayet demokratik, milletin i*adpesini, doğrudan hesap vermeyi esas alan bir sst´em Güven oyu yokmuş... GüĞn oyunu millet veriyor zaten. Milletin güvenoyu verdiğine, vekillerin tkrar güven oyuvermesi diyB bir şey olmaz" diye &onştu.  Yıldırım, Türkiye'de 1950'den bu yfana 6darbe olduğunu ve hemen h emeö hepsinin cumhurbaşkanının millete veya milletin vekillerine seçtirilmemesi nedeniyle gerçekleştiğini belirtti. Bu  vesayet anlayışlarının 2014'te Cumhurbaşkanı seçiminden sonora ihtiğine dikkati çeken Yıldı rım, gündemdeki anayasa değişikliğinin Oeçihn cumhurbaşkanınayürütme yetkisini verdiğini, yargıda bağımsızlık ve irliği sağladığını, gençlerin siyasetedaha fazla dahilolmasına imkan (B verdiğini söyledi. Yıldırım, cumhurbaşkan&nın söz konusu değişiklikle mevcut anayasaya göre geniş # yetkileri olacağını ifade sedrebk, şunları  kaydetti: "Cumhurbaşkanınayetki, m siyaseten hem * cezai sorumluluğu beraberinde  getiriyor. Mevcut Dnayak]sadaki orandan daha az bir oran ile Yüce Divan'a geliyor. tb Kafa karıştırıyorlar. Mjevcut Oiü anayasada Cumhurbaşkanının Yüce DivanCda vatana ihanetten sÜçlanabilmesi i{kMn dörtte üç oran lazım, yani yüzde 75 , şimdi üçte i_i lazım. Biraz d aha aslında bu anlamda em(niyei azaltmış oluyoruzn. Hem suçlamalar çeşitleniyor, hem de (Yüce Divan'a) gönderilme şartları biraz daha gevşetilmiş oluyor. Hiç öyle 'vatan ihanet' diye tanımı ,? belli olayE,an  bir suçlama da y(ok. Cumh urbaşkanına bütün işlediği düşünülen suçlarla ilgile soruşturma, kavuşturma yolu açılıyor.  Ne onuyor 'Cumhurbaşkanı karaname çıkarıyor.' zaten Bakğnlar Kurulu kararı çıkıyor, aynı şey. Her seferinde Meclis'e gelip yetki isteyecek hali y´k. Orada v, sınırlar var. O kadar çok sınır varki çıkardığın kararname kanuna aykırı ise geçprsiz. Temel hakve hürriyetler ile ilgili kararname çıkaramıyorsun. An /yasada özellikle kanunla düzenlenmiş alanlarvarsa kararname çıkaramıyorsun, Kararna-me ğĞl veri koyamıyorsun, çıkaramıyorsun, vilayet kuramıyorsun, ilç,e kuramıyorsun." Anayasa değişikliklerinin uzlaşma ve kriz çözme üzYrin kurgulandığının altını çizen Yılöırım, "Meclis diyelim ki cumhurbnşkan'  ile takıştı, ~ yapacak? Seçim kararı Kğıtyor. Kendi de cumhurbaşkanı daseçime gidiyor. Durup duıurken neden seçime gideceksin? ?gn Yüzde 50 oy vermiş milet 'uzlaş' diyor. Şimdi seçildi, 'Ben beğenmedim bu Meclisi, oü Meclisteki m!illetekllerinin çoğunluğu beim fikrimdedeğil, seçime gidelim.' Git, alır sın havanı, millet de hesabını sorar, çocuk oyuncağ ı mı? Bunl̈́ar uzlaşmayı getiriyr. Bunlar başka sistemlerde bugün yaşanan sorunları da çözecek Sl#ri tedbirlerdir. Bizim bu anıyasa değişikliği, cumhurbaşkanlığı veya diğer adı ile 'başkanlık sistem' o+laon diğer ülkelerde bugün tartışılanve çözümMe ulaştırılamamış konuları da çözüme kavuşturan bir anlayış ie azırlandı." Yıldırım, stöl konusGu düzenlemeler ile Hakimler Savcılar Yüksek Kurulunun me$cu~t sistem Nil kıaaslandığında dah a bağımsız olacağını belirtti.
Başbakan Binali Yıldırım, Çankaya Köşkü'nde gazete ve televizyonların ekonomi müdürleriyle bir araya gelerek, gündeme ilişkin soruları yanıtladı. Cazibe Merkezleri Programı'nın resmen başladığını dile getiren Yıldırım, yaklaşık 20 milyar lira tutarında müracaat aldıklarını, öngörülen istihdamın da 112 bini aştığını söyledi.  Kalkınma Bakanlığı ile Kalkınma Bankasının tek pencereden programı yürüteceğini bildiren Yıldırım, müracaatların illerdeki Kalkınma Ajansları bünyesindeki Yatırım Destek Ofislerine veya doğrudan Kalkınma Bankasına yapılabileceğini belirtti.  Bazı sabit yatırım maliyetlerini yatırımcının üzerinden alacaklarını anlatan Yıldırım, yatırımcıların makine-teçhizat teşviklerinden de yararlanacaklarını, teşviklerden birinin de ücretsiz danışmanlık ve fizibilite hizmeti olduğunu kaydetti.  Bir diğer teşvikin arsa tahsisi ve bu yerlere yapılacak sabit yatırımlara ilişkin olduğunu ifade eden Yıldırım, "20 bin metrekareye ya da parasal değeri 10 milyon liraya kadar olan bina tamamen kamu tarafından karşılanacak. Bunun üzerindeki yatırımlarda da sıfır faizli parasal destek sağlanacak" dedi. Yıldırım, 15 yıl işletme şartının yerine getirilmesinin ardından taşınmazların işletme sahiplerine devredileceğine dikkati çekti.  Toplam 19 milyar 600 milyon liralık müracaatın ön talepleri içerdiğine işaret eden Yıldırım, bunun yaklaşık 13 milyar liralık kısmının üretim, kalanının hizmet sektörüne yönelik olduğunu dile getirdi.  Gelecek 1 yılda ne kadarlık bir yatırım beklendiğinin sorulması üzerine Yıldırım, bu konuda öngörüde bulunmanın zor olduğunu ifade ederek, "Sağladığımız imkanları dikkate aldığımızda ciddi bir ilgi bekliyorum. Bu elle tutulur, cezbedici bir program. Gerçekten yatırım, üretim yapmak düşüncesinde olanlar için bulunmaz bir fırsat" değerlendirmesinde bulundu. Son 6 ayda reel sektöre, üretime çok ciddi teşvikler verdiklerini hatırlatan Yıldırım, ancak henüz bunları tanıtma fırsatı bulamadıklarını, yaşanan darbe girişiminin doğurduğu sonuçlarla daha çok meşgul olduklarını söyledi.  Yıldırım, "En az 200 kalem, hem geçmişteki sıkıntıları gideren hem de gelecekte imkanlar hazırlayan çok ciddi şeyler yaptık. Biz bunları layıkıyla anlatabilsek, aslında bunun çok güzel sonuçlarını da göreceğiz. Bundan sonra buna daha fazla vakit ayıracağız" dedi. Vergi barışından, Varlık Barışı'na, sicil affından, Kredi Garanti Fonu aracılığıyla yeni kredi hacmi oluşturulmasına kadar önemli düzenlemeler yaptıklarını anlatan Yıldırım, "Mesela KOBİ'lere 50 bin liralık kredi desteği sağladık. Bu, 15 bin KOBİ için öngörülmüştü. Şimdi onun boyunu aştık. 2017'de müracaat edip, şartları tutan 256 bin müracaat var, herkese vereceğiz" diye konuştu.  Yıldırım, amaçlarının millete para dağıtmak olmadığını belirterek, işletmelerin sıkıntılarının giderilmesini ve tekrar üretim kervanına katılmalarını sağlamayı hedeflediklerini belirtti.  Yıldırım, "Bu imkanlar, sürdürülebilir bir fayda sağlayacaksa o zaman amaca ulaşmış oluruz. Bunlar, sosyal desteğe dönüşmesin istiyoruz. Kredi ve teşvikler, karşılıklı kazan-kazan esasına dayalı, bölgesel kalkınma ve refah farkını azaltacak, terörün izlerini silecek, moral değerleri yükseltecek, iş, aş imkanları sağlayacak" dedi. Bu kapsamda ne kadarlık bir kaynak ayrıldığının sorulması üzerine Yıldırım, ilk sene için minimum 10 milyar lira kaynak ayırdıklarını, burada bir sınırlama ve sıkıntı öngörmediklerini söyledi. Batık işletmeler ve bankaların kredi musluklarını açmasıyla ilgili bir çalışma yapılıp yapılmayacağının sorulmasını üzerine de Yıldırım, şunları kaydetti: "Bankaların kredi lineları açık. Aksini söylemek haksızlık olur. Mesela Halk Bankası, kredi hacmini yüzde 25 artırmış. Tamamen batmış, düzelmesi, ihya olması, iflah olması mümkün olmayanlarla zaman kaybetmeye lüzum yok. Onun için Esnaf ve Ahilik Fonu kuruyoruz, onlar bu mekanizmaya dahil olacaklar. Biz yaşamak, çalışmak, ayakta kalmak veya yeni yatırımlar yapmak isteyenlere daha çok öncelikli destek vereceğiz. Yoksa iflas eden, tamamen tükenmiş bir firmayı tekrar ayağa kaldırıp yürütmek gibi bir görevimiz yok." Yıldırım, kredi musluklarının açılmasıyla ilgili bir problem tespit edilip edilmediğinin sorulmasına karşılık, "Bir işin sürdürülebilir olması lazım. 'Dövizde dalgalanma oldu' derseniz anlarım. Bankalar, belki yeniden değerlendirme yaparsa teminatlar yetersiz gibi gözükebilir. Bundan panikleyip, kredileri geri çağırırlarsa bu yanlış. Biz bu konuda bankalara diyoruz ki, 'Bu gelip geçici bir durumdur, paniklemeyin. Gerekirse burada biz size destek de verebiliriz" şeklinde konuştu. Şu anda herkeste yapıcı bir tutum bulunduğunu dile getiren Yıldırım, işletmelerin yaşatılmasının esas olduğunu vurguladı. Yıldırım, şöyle devam etti: "(Zor durumda ben de tepesine bineyim) O adamın yok olmasıyla ne kazanacaksın Batık kredi tarafına attım, varlık fonuna devrettim...Ne yapıyor, öz kaynakları azalıyor. O yüzden burada zorluklarımız var, ama bir şey getiriyoruz o biraz rahatlatacak. Eskiden beri uygulanan zimmet konusundaki katı tutumu biraz esnetiyoruz. Bunun kararını aldık ve bugünlerde o düzenleme de devreye girecek. Bugün bir kredi verdi, adam yarın emekli oldu. 20 sene sonra çağırıyor, 'Sen filanca adama kredi vermiştin, o sonradan battı, banka bu kadar zarara uğradı. Şunun hesabını ver.' Böyle bir şey olmaz. Sen bugünkü şartlara bakarak kredi veriyorsun. Bugün iyiydi, yarın kötü olabilir. 5 sene sonra durumunun bozulacağını nereden bilsin Bu da tabi karar vericileri biraz zorluyor. Aşırı tedbirli olmaya sevk ediyor. Bu bir sıkıntı, bunu çözüyoruz, ama ipin ucunu bırakmak da yanlış. Yani talimatla, 'şuna şunu ver, buna bunu ver' denirse bunun sonu yok, bu batak. Biz diyoruz ki, durumuna bakın, inceleyin, müspet düşünün, ama risklerinizi de hesap edin. Burada prensip şudur; emniyet, kabul edilebilir risk seviyesidir. Herkes için farklıdır. Risk alma kapasitesi herkesin değişebilir. Referans bilgiler öngörülebilirlik için konuluyor." ABD'nin ülke dışındaki sermayeyi içeriye çekmek için harekete geçmesi ve faizleri de artırma yönündeki eğiliminin gelişmekte olan ülkelerde dalgalanmaya neden olduğunu belirten Yıldırım, "Türkiye de bundan nasibini aldı. Ülkede ve civarında yaşananlar nedeniyle biz biraz daha ayrıştık. 15 Temmuz'u, 3 koldan terörle mücadeleyi buna dahil edebiliriz. Irak ve Suriye'de yaşananların ülkemize olumsuz etkileri, AB ile aramızdaki yanlış anlaşılmalar. Tüm bunları dahil ettiğimizde benzer ülkelerde yüzde 5-6 sapma olduysa bizde yüzde 8-9 belki de yüzde 10 oldu. Bunlar gelip geçici. Türk ekonomisinin parametrelerine baktığımız zaman, hangisine bakarsanız bakın, benzer ülkelerden iyi konumdayız. Türkiye normal şartlarda bütün bu olanları hak eden bir ülke değil ama bir algı problemi var" diye konuştu.  Yıldırım, bugünlerde Türkiye hakkında olumsuz bir algının yapıldığına dikkati çekerek, şunları kaydetti: "Bölücü terör örgütü ve FETÖ hem Avrupa'da hem Amerika'da her yerde muazzam bir faaliyet içerisinde. Ciddi paralar harcıyorlar, çok ciddi lobicilik faaliyetleri yapıyorlar. Yeter ki işte 15 Temmuz'da başaramadık, 17 Aralık'ta başaramadık. PKK 'çukurlarla, şehir işgalleriyle başaramadığını, ekonomiyi zora sokarak başarabilir miyiz?' diye gayret içerisinde. Biz bunu görüyoruz ama bunda da başaramayacaklar. Çok net olarak söylüyorum, başarma şansları yok. Bizim yanlış algıları düzeltmek için daha fazla gayret göstermemiz lazım. Bu konuda da bir çalışma içerisine girdik. Eminim ki önümüzdeki yaz aylarından itibaren Türkiye'de işler süratle yoluna girecek, her şey daha güzel hale gelecek."  Döviz kurundaki hareketliliğe ilişkin yatırımcılara seslenen Yıldırım, "Paniklemeyin, bunlar gelip geçici işlerdir. 'Dolar 3,50, 3,60 oldu. Ne yapacağız?' diyerek dolara hücum etmeye lüzum yok. Özel sektör, kamu fark etmez. Buraya giren, kayda giren her türlü kaynak bu ülkenin garantisi altındadır. 'Özel sektörün borcu, bana ne' filan diyecek halimiz yok. Buraya gelmiş, yatırıma girmiş, üretime dahil olmuş istihdam oluşturmuş, mutlaka bunların ödeme mekanizması bulunacak, yapılacak yapılıyor da. Piyasanın kamu kaynaklı döviz ihtiyacını azaltıyoruz" ifadelerini kullandı. Başbakan Yıldırım, Merkez Bankasının faiz kararına ilişkin de "Merkez Bankası işini yapıyor, biz de işimizi yapıyoruz. Merkez Bankasının elindeki araçlar bellidir. Onun yapacağı şeyler bellidir, bu konuda tamamen bağımsızdır. Toplanıyor, karar verecekler. Bundan sonra 1,5 ayda bir toplanacaklar. Bir sonraki toplantı 1,5 ay sonra yapılacak. Merkez Bankası düşünür, taşınır hesabını kitabını yapar, reel faiz, politika faizi artısı eksisi ne, bunları göz önüne alır, karar verir. Bu kararı da kamuoyuyla paylaşır. Bizim yaptığımız üretim, istihdam ve ihracat. Biz reel ekonomiye yoğunlaştık. Bizim büyüme gibi bir problemimiz var. Merkez Bankasının da enflasyon gibi hedefi var. İkisinin birbiriyle uyumlu gitmesini sağlamamız lazım" diye konuştu.  Büyümeden büyümeye fark olduğuna dikkati çeken Yıldırım, ülkede sağlanacak büyümenin "kaliteli" olması gerektiğine işaret etti. Yıldırım, büyümenin sadece tüketime dayalı olmaması gerektiğini vurgulayarak, programlarını tüm bu faktörleri gözeterek yaptıklarını söyledi.  Üretim, yatırım ve istihdama odaklandıklarını ifade eden Yıldırım, şöyle devam etti: "Merkez Bankası da para politikalarıyla finansal istikrara yoğunlaşıyor. Enflasyon hedeflemesi yapıyor. Koordinasyon içinde çalışıyoruz. Biz onun işine bulaşmıyoruz. O da bizim işimize fazla bulaşsın istemiyoruz. Biz faizin artırılmasını istemeyiz. Bu, bizim arzu ettiğimiz bir şey değil. Ülkede faizin yüksek olması iyi bir şey mi? Değil. Bizim amacımız bunları olabildiğince aşağı düşürmek, finansa erişimi sağlamak. Faiz yüksek olursa, yatırımcının iştahı kaçar. Faiz yüksek olursa maliyetler yüksek olur. Maliyetler yüksek olursa rekabet imkanı azalır. Dolayısıyla enflasyon da artar. Faizle enflasyonu birbirinden ayrı düşünemeyiz. Hepsi birbiriyle ilişkili. Birindeki değişim diğerini de etkiliyor. Dolayısıyla faizlerin artıyor olması bir dalgalanmanın sonucudur. Bu konjonktürel bir durumdur." Binali Yıldırım, aldıkları tedbirlerle öngörülebilirliği artırmak, orta ve uzun vadede yatırımcının kararını kolaylaştırmak adına gayret gösterdiklerini dile getirdi. "Anayasa değişikliğine ilişkin referandum tarihi belli mi?" sorusunu da Yıldırım, "Aşağı yukarı belli. Yasaya göre referanduma gidiş, Cumhurbaşkanının değişikliği onaylayıp, Resmi Gazete'de yayımlamasıyla birlikte 60 günü izleyen bir pazar gün (yapılacak). 61 olur, 67 olur. Pazartesiye rastladıysa 60'ncı gün öbür pazara olur. Daha henüz imza onay süreci tamamlanmadığı için tarih vermek doğru olmaz" şeklinde yanıtladı. Yıldırım, "Türkiye'de her bölge için teşvikler ve imkanlar var. Doğu ve Güneydoğu'da yapılan diğer bölgeleri olumsuz etkileyen bir şey değil, oraların yükünü hafifleten bir proje. Diyelim ki buralarda bir şey yapmadık. Terör var, şehirler boşalmış, binalar yıkılmış, moraller çökmüş. Ne olacak, bu olduğu gibi Orta Anadolu'ya, Batı Anadolu'ya, Batı'ya göçler olacak. Göçler geldikçe, sorunlar ağırlaşacak. Biz diyoruz ki artık terörle ilgili devlet güvenlik boyutuyla duruma hakimdir. Vatandaşlar artık bırakın bir bilinmeze göç etmeyi burada eğitim olsun, istihdam olsun, sosyal hayat olsun, her şey tekrar yeşerecek, daha da güzelleşecek. Geleceğimizi burada inşa edelim, dediğimiz budur, verdiğimiz mesaj budur. Dolayısıyla burada yapılan her şey, Orta Anadolu'ya da Batı Anadolu'ya da bir anlamda destektir" diye konuştu.  Her şeyin ekonominin kurallarına göre olması gerektiğini vurgulayan Yıldırım, Kamu İktisadi Teşebbüsleri'nin (KİT) 1980'li yıllardan önce Türkiye kapalı ekonomideyken istihdam oluşturduğunu ancak bunların görevini tamamladığını belirtti.  Türkiye'de özel sektörün geliştiğinin altını çizen Yıldırım, kamu kuruluşlarının görevini büyük ölçüde tamamladığını kaydetti. Türkiye Kömür İşletmeleri, Türkiye Şeker Fabrikaları ve Devlet Demiryolları gibi birkaç kurumunun kaldığına değinen Yıldırım, bunların da rehabilite edilerek ve çalışanların mağdur edilmemesi sağlanarak yavaş yavaş ekonomik ölçeğe uygun bir dönüşümün gerçekleştirileceğini söyledi. Anayasa değişikliğine ilişkin referandum sonucunun "evet" ya da "hayır" çıkması halinde de planları bulunduğunu anlatan Yıldırım, şöyle devam etti: "Türkiye'nin bulunduğu bölge itibarıyla güçlü olması lazım. Güçlü olmanın yolu da güçlü iradedir, güçlü siyasi iktidardır. Mevcut karma sistemde, 2007'de Cumhurbaşkanı seçimini engelleyenlerin, icat çıkaranların bugün konuşmaya hakkı yok. Ciyak ciyak bağıranların, dönüp 2007'de yaptıklarıyla yüzleşmeleri lazım, bu bir kere şart. Artık onlar geçti, Türkiye 2007'den sonra yeni bir sürece girdi. Yeni sürecin adı, artık Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'dir. Bizim yaptığımız da mevcut durum ile anayasayı uygun hale getirmektir. Çift başlılığı ortadan kaldırıyoruz. Millet bir sandıkta iki iş yapıyor, meclisi, vekilleri, bir de ülkeyi yönetecek olanı seçiyor. Ülkeyi yönetecek cumhurbaşkanıdır, kanunları yapacak olan da vekillerdir. Seçtiği hükümeti daha doğrusu cumhurbaşkanını denetleyecek de yine milletin vekilleridir."  Yıldırım, her şeyin sandıkta hallolacağını dile getirerek, "Hükümet oldu olmadı, koalisyon oldu olmadı, millet bunlara kafa yormuyor. Diyor ki 'Ben sana yüzde 50 ile işi teslim ettim, istediğin her şeyi veriyorum. Ne vadettiysen 5 sene içinde bunları yap, tekrar gel. Beğenirsem ikinci dönem devam edersin. İkinci dönem bitince, iyi yapıyorsun ama kusura bakma herkes gibi sen de yoruldun kenara geç.' Sistem böyle gayet demokratik, milletin iradesini, doğrudan hesap vermeyi esas alan bir sistem. Güven oyu yokmuş... Güven oyunu millet veriyor zaten. Milletin güven oyu verdiğine, vekillerin tekrar güven oyu vermesi diye bir şey olmaz" diye konuştu.  Yıldırım, Türkiye'de 1950'den bu yana 6 darbe olduğunu ve hemen hemen hepsinin cumhurbaşkanının millete veya milletin vekillerine seçtirilmemesi nedeniyle gerçekleştiğini belirtti. Bu vesayet anlayışlarının 2014'te Cumhurbaşkanı seçiminden sonra bittiğine dikkati çeken Yıldırım, gündemdeki anayasa değişikliğinin seçilen cumhurbaşkanına yürütme yetkisini verdiğini, yargıda bağımsızlık ve birliği sağladığını, gençlerin siyasete daha fazla dahil olmasına imkan verdiğini söyledi. Yıldırım, cumhurbaşkanının söz konusu değişiklikle mevcut anayasaya göre geniş yetkileri olacağını ifade ederek, şunları kaydetti: "Cumhurbaşkanına yetki, hem siyaseten hem de cezai sorumluluğu beraberinde getiriyor. Mevcut anayasadaki orandan daha az bir oran ile Yüce Divan'a geliyor. Kafa karıştırıyorlar. Mevcut anayasada Cumhurbaşkanının Yüce Divan'da vatana ihanetten suçlanabilmesi için dörtte üç oran lazım, yani yüzde 75, şimdi üçte iki lazım. Biraz daha aslında bu anlamda emniyeti azaltmış oluyoruz. Hem suçlamalar çeşitleniyor, hem de (Yüce Divan'a) gönderilme şartları biraz daha gevşetilmiş oluyor. Hiç öyle 'vatana ihanet' diye tanımı belli olmayan bir suçlama da yok. Cumhurbaşkanına bütün işlediği düşünülen suçlarla ilgili soruşturma, kavuşturma yolu açılıyor. Ne oluyor 'Cumhurbaşkanı kararname çıkarıyor.' zaten Bakanlar Kurulu kararı çıkıyor, aynı şey. Her seferinde Meclis'e gelip yetki isteyecek hali yok. Orada da sınırlar var. O kadar çok sınır var ki çıkardığın kararname kanuna aykırı ise geçersiz. Temel hak ve hürriyetler ile ilgili kararname çıkaramıyorsun. Anayasada özellikle kanunla düzenlenmiş alanlar varsa kararname çıkaramıyorsun, Kararname ile vergi koyamıyorsun, çıkaramıyorsun, vilayet kuramıyorsun, ilçe kuramıyorsun." Anayasa değişikliklerinin uzlaşma ve kriz çözme üzerine kurgulandığının altını çizen Yıldırım, "Meclis diyelim ki cumhurbaşkanı ile takıştı, ne yapacak? Seçim kararı alıyor. Kendi de cumhurbaşkanı da seçime gidiyor. Durup dururken neden seçime gideceksin? Yüzde 50 oy vermiş millet 'uzlaş' diyor. Şimdi seçildi, 'Ben beğenmedim bu Meclisi, Meclisteki milletvekillerinin çoğunluğu benim fikrimde değil, seçime gidelim.' Git, alırsın havanı, millet de hesabını sorar, çocuk oyuncağı mı? Bunlar uzlaşmayı getiriyor. Bunlar başka sistemlerde bugün yaşanan sorunları da çözecek ileri tedbirlerdir. Bizim bu anayasa değişikliği, cumhurbaşkanlığı veya diğer adı ile 'başkanlık sistem' olan diğer ülkelerde bugün tartışılan ve çözüme ulaştırılamamış konuları da çözüme kavuşturan bir anlayış ile hazırlandı." Yıldırım, söz konusu düzenlemeler ile Hakimler Savcılar Yüksek Kurulunun mevcut sistem ile kıyaslandığında daha bağımsız olacağını belirtti.