Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

İnsanla dişlerini gene llikle uyku sırasında sıkmakta ve gıcırdatmaktadır v  Bazen Bb bunlara yanak ısırma haraketleri de ekl enmektedir.Uyku halindeolabildiği gili gündüz de görülebilir. Biz diş hekimleri harika i şl er yaparız ama hastaların şGikâyetlri bi türlü bit mek bilmez. Dolgular, kanal tedavileri yapı lır, ağrıları geçmez. Ne yapsak,ne ets[y hastaların şikâyetle`r.nin }ard arkası kes ilmez. Harika estetik protezler yapılır, ğdişle_ bi rer birer dökülür. Kı rılma, ağrı olur. Hasta bize gelir,  “Ş u dişim ağrıyor” dr. Die bakaCsınız hiçbir ş´ yok ama hasta o dişte ağrı hissediyordur. İşte b u yansıyan ağrıdır. Çiğneme kaslarından 'işleEre yansıyan ağrılarda diş ağrılarıylaçok sık karıştırılabilir. H`st yansıyan  ağrıdan dolayı dişinin ağrıdığını zanneder. Aynı K şekilde buağrılar hasta$nın kulağına, hşakaklarına, alnı na, boynuna, gözlerine kafatasınınbirçok bölgesine yansıyabilir. Bu hastalarda denge problemi de olabilir, kulak çınlamaları olabilir. K#l´-kla çene :lemi birbirine çok yakındır. Bu nedenle çne eklemine bağlı şikâyetler kulak ağrısı ve çınlaması gibi belirtilerverebilir.      B`u biraz yumurta m, tavuktan, .`v'k mu yumurtadançıkar hikâyesidir. St resle berab er seyreder. Stres altında, beynimiz uyku esnasında kaslarımıza g iC£%n bütü. elektriği kesipkaslarımızı dinlendirmesi grekirken, bunu yaDaz Çiğneme kaslarımıza vevücudun birçok çizil kas grubuna uykunun belli bpiş döneminde N ciddi bir kasılma emri g ider.Şöyle düşünün: Çeme kuvveti için bizyaklaşık olarak santimetrekareye 20-70 kilogram C bir kuvvet uygularken, bruksizm sırvaasıında bu kuvvet 440 kilograma çıkabiliyor.Yani dişlere 20 katı fazla kuvvet uygulanıyor. Sadece çiğneme kaslarına değil, bazı kas gruplarına da b u kuvvet iletiliyor! işok hasta uyku sırasında dişlerini kastıtı gibi kollarını, bacaklarını da kasıyor. Hastaların a{Zak krampları oluyor. Bununla beraber ellerinde, kodlarÜnda kasılma olabiliyor. Çiğneme kaslarının da ol>uşTn  tetik noktaları }aş ağrısı şeklinde algılanabiliyor. Eyı Kafatasının birçok yerinde özellikle şakaklarda, ensed e ciddi ağrıar olabiliyor. Birçok hasta da buağrıları diş hekimliğiyle +lgil olduğunu bilmiyor! Nörologlara veya diğer hekim arkadaşlarımıza gidiyorlar. Tmörer aranıyor, migren teşhisleri konuyor. İşte bu noktada diş hekimi muayenesinden geçmek ıve bruksizmi sorgulamak gerei}re. Bu hastaların tedavisindediş hekimliği, psikiyatri, fizik tedavi ve plastik cerrahi branş&larının beraber çalışKmCası gereebKUilir. Birçok birey faknd değil. Bunun belirtileri var. Diş gıcırdatmayla beraber baş ağrıları, dişlerde kırıklarve hassa*iy't olabilir. Hastalar sabahyataktan yorgun  dayak yemiş gibi kalkarlar. Dişlere çeşitli tedaviler yapılır _. porselenkuronlar, dolgular, kanal tedavileri vs)/ Hastlar dol ̈́guları, kuronları ırık olarakbizlere başvurur!“Hekim mi yoksa tekni~[yğn mi hata yaptşı” denir. Hastaların sOaece porselen kuronları  deği%l, metalleri de  ve hatta  sağlam dişlerini  bile kırılabildiği birçok v aka görülebilmektedir. Bruksizm sırasındaki çene hareketlerı fonksiyonel `değil parafonksiyonel hareketlrdir dişler ove destek dokular tarafından tolere edilmeyebil ir. Yanak %ısırma hareketleriyleberaber hastaların dişleri  kırı ldığı için şekilleri bozulduğu iMn yumuşak doku yaralanmaları £olabi.iyoş. Kasılmaya bağlı olarak, dilini dde dişine bastırabiliyor. Dilde di ş izleri çıkabiliyor. A>nı zamanda yanak ka\lÜrını da Şkpstığı için dişjei üzerine bastın̈́ gelebiliyor ve ağız mu kozası travmatize olabiliyor. Buna bağlı olarak  ağızda yaralar çıkabiliyor, atğga meyilli olabiliyor. Bir kısOım hasta sadece çenesin i kasarken, birçoğununvücudundaki üGn çizgili kaslar kasılabiliyor.Bacak krampları oluyo r. Uyk sırasında hasta, çok ci ddi  efor sarf ediyor. Kalpkrizlerinin birçoğunun sabaha karşı meydana gelmesi b&ni ister istemez bu yönde düşünceye ÜitiyoVu a#ePsanenin çevresindeki çizgili ksta buksizm ve diş sıkm ada kasıldığı içi, mesane kontrakte olup genişleyemiyor ve bu hastalarsık sık idrara çıkıyorlar, özellikle hanımlarda h fazla ouyo(. Tabii.. Birçok şeyle bağdaştırabilirler. İdrar yollorVında ciddi enfpksi£on araştı rılan, bu sebeple kürtaj }ğs olan hastalar da vğoJ Ki m insanlarbunu dhah`a ağır kiı[leri de dah a hafif yaşayabiliyor. Dşlerin aşınıp küçülmesi ve dişNlerin çevresi ndekg destek dokularda yıkır givbi şeyler söz zkonusu. Çiğneme kaslarını çok kullandıkları ^^v için çiğneme kas hipertrofisi dediğimiz ciddi şişlikler -a´ görülebiliyor. Yani vücut geliştirmeyapılmış gibi yüzdeki bazı kas guplarının şiştiğini görüyorsunuz. Ç(iğneme kuvvetinin üzerinde bir kuvvet kullanılıyor bu hastalıkta. Amaher şeyin fazlası gibi sakız çiğnemekte problemi arttırabiliyor. Dnkş kayıplarına =leden olur. |Dş-in kendisinde hemde çevğle destek dÜukusunda kayıplara sebep olabiliyor . Hasta birçok ]n> kas grubunu beraber kastığı için hastalar sorguladığında buhastaların çoğunda ciddi b*el ve boyun fıtıkları olabiliyor. Trapez kasını kastcğımızday, bir anda kafatasımızdan sırtımıza kadar inen b ir kastır, omurlar arası mesafe daralıyor, omurlara ?len b askı artıyor.Hastaların hiçbir şeyi yo ak bir bakıyorsunuz bel  boyun fıtığı var. T ravma yaşamamış, ağır kaldırmamış, |iD tür şeyler var. Eeu. Genetik faktörler cZ önemli bir rol oyn uyor. Ama yüzde 100genetik sebepli denilmiyor… Str&eNle başlayan bağırsakparazitlerine kTtdar varansebepleri bulunmuş… Bizler psikoterapiyi mutlaka öneriyoruz. Bu hastalardakiproblemlerin çözümü İ?terdisiplinel çalışmayı gerektirebiliyor. Doğru iLau seçimi de çok önemlidir. Uyku kaletesini artırmaya yönelik şi ilaçlar kullanıyorlar. Hastalar dişlerini sıktıklalPı için kafatasında uyuşma hissedebiliyorlar. Kafatasında u\yuş̈́kluk hissettiklercnden dolayı pağrk ( atağa doğru gidebiliyorlar. “Beynimde birşey mi oluyo r?” E< hissi o luyor . Hastalar, “Kafamı t}as gibi hissediyorum”diyor. “Beynim uyuştu” d`yorlar. Bir hastam gece arayıp, “Halil Be`, benimbeynim uyuştu” dedi. Bunu uzun sürehissetmek has^al!arda soru işaretine yol açabiliyor. Çok kolay yorulduğunuz içinçarpıntı hissetmeye dbaşlayabiiyorsunuz. Ritm problemleri de yaşayabilirsiniz kalpte. Bundan dolayı da Cine panik atağa sürüklenebiliyorsu eB# nuz. Boyun, kas, eklem problemleriniz oluyor. Çeneniz kilitlenebiliyor. Bu/nun için bir fi zik tedaviciye ihtiyaç duyulabiliyor. Çok bir ay rım yapamayacLğım. Amabu insanlar son derece kreatif bire>yleA oluyor. R Aynı anda birkaç şeyi düşünebilen insanlar oluyorlar. Yüzde 100 geçiyor £iy bi r  Işe yk. Bruksizmi tetikleyen kötü kapanışları düzeltiyoruz. biz diş hekimlesi siplintler (plaklar) uyguluyoruz, . eÇeşitli splintler var,  dişleri koruma amaçlı veya kasları gevşetmeye yönelik splintler v:r. Kötü yapılmışdolgular veya kaplamalar, protezler bunları bru ksizmi tetikliyor, bunları düzelt=yoruzo Plaklar uygulayarak hastaIaörın gıcırdatma sırasında dişlerine b /zarar gelmesin diye uğraşıyoruz. Plak uyulaMarak sıkmaya şbclı olan kbastki ağrıları gidermeye çalışıyoruz. Çıkabilir. Mesela nörobiofeedback diye bir tedavi var. BeyinEGG potansiyeli dediğimiz, beynin ürettiği elektriGk potansiyelini düzeltm e yapılıyor. SMR dediğimiz bdir beyin dalgası var. SMR’ın düşüklüğünde hastlar anksiyeteyle beraber bruksizm yaşıyorla r. NörobiofĞeedback’i Suygulayarak, beyinEGG potansiyelinde SMR’ı belirli bir noktaya getirip hastansı>n ankisnyBte ve bruksizmi geçebiliyor. Psikiyatriye yardımcı bir yöntem. Ted avide botoksun kullanımı var. Uygulmdığınızda kasları felçeder ama geçici olarak. Çiğneme kaslar ının pe= içine botolinum toksiniuyguladığınızda kasların kasılma gücünü bi} miktarazaltılması söz konusu. Çocuklukta da olabiliyor. Özelli kl (aJışŞk dş[enme dönemi bitene kadar fazla müdahale etmiyoruz. Erişk inlerin için (izlerden yardım almalarını istiyoruz.. begumcelikkol@haberturk.com
İnsanlar dişlerini genellikle uyku sırasında sıkmakta ve gıcırdatmaktadır. Bazen bunlara yanak ısırma haraketleri de eklenmektedir. Uyku halinde olabildiği gibi, gündüz de görülebilir. Biz diş hekimleri harika işler yaparız ama hastaların şikâyetleri bir türlü bitmek bilmez. Dolgular, kanal tedavileri yapılır, ağrıları geçmez. Ne yapsak, ne etsek hastaların şikâyetlerinin ardı arkası kesilmez. Harika estetik protezler yapılır, dişler birer birer dökülür. Kırılma, ağrı olur. Hasta bize gelir, “Şu dişim ağrıyor” der. Dişe bakarsınız hiçbir şey yok ama hasta o dişte ağrı hissediyordur. İşte bu yansıyan ağrıdır. Çiğneme kaslarından dişlere yansıyan ağrılarda diş ağrılarıyla çok sık karıştırılabilir. Hasta yansıyan ağrıdan dolayı dişinin ağrıdığını zanneder. Aynı şekilde bu ağrılar hastanın kulağına, şakaklarına, alnına, boynuna, gözlerine kafatasının birçok bölgesine yansıyabilir. Bu hastalarda denge problemi de olabilir, kulak çınlamaları olabilir. Kulakla çene eklemi birbirine çok yakındır. Bu nedenle çene eklemine bağlı şikâyetler kulak ağrısı ve çınlaması gibi belirtiler verebilir.      Bu biraz yumurta mı tavuktan, tavuk mu yumurtadan çıkar hikâyesidir. Stresle beraber seyreder. Stres altında, beynimiz uyku esnasında kaslarımıza giden bütün elektriği kesip kaslarımızı dinlendirmesi gerekirken, bunu yapmaz. Çiğneme kaslarımıza ve vücudun birçok çizgili kas grubuna uykunun belli bir döneminde ciddi bir kasılma emri gider. Şöyle düşünün: Çiğneme kuvveti için biz yaklaşık olarak santimetrekareye 20-70 kilogram bir kuvvet uygularken, bruksizm sırasında bu kuvvet 440 kilograma çıkabiliyor. Yani dişlere 20 katı fazla kuvvet uygulanıyor. Sadece çiğneme kaslarına değil, bazı kas gruplarına da bu kuvvet iletiliyor! Birçok hasta uyku sırasında dişlerini kastığı gibi kollarını, bacaklarını da kasıyor. Hastaların bacak krampları oluyor. Bununla beraber ellerinde, kollarında kasılma olabiliyor. Çiğneme kaslarının da oluşan tetik noktaları baş ağrısı şeklinde algılanabiliyor. Kafatasının birçok yerinde özellikle şakaklarda, ensede ciddi ağrılar olabiliyor. Birçok hasta da bu ağrıları diş hekimliğiyle ilgili olduğunu bilmiyor! Nörologlara veya diğer hekim arkadaşlarımıza gidiyorlar. Tümörler aranıyor, migren teşhisleri konuyor. İşte bu noktada diş hekimi muayenesinden geçmek ve bruksizmi sorgulamak gerekir. Bu hastaların tedavisinde diş hekimliği, psikiyatri, fizik tedavi ve plastik cerrahi branşlarının beraber çalışması gerekebilir. Birçok birey farkında değil. Bunun belirtileri var. Diş gıcırdatmayla beraber baş ağrıları, dişlerde kırıklar ve hassasiyet olabilir. Hastalar sabah yataktan yorgun dayak yemiş gibi kalkarlar. Dişlere çeşitli tedaviler yapılır ( porselen kuronlar, dolgular, kanal tedavileri vs). Hastalar dolguları, kuronları kırık olarak bizlere başvurur!“Hekim mi yoksa teknisyen mi hata yaptı?” denir. Hastaların sadece porselen kuronları  değil, metalleri de  ve hatta  sağlam dişlerini  bile kırılabildiği birçok vaka görülebilmektedir. Bruksizm sırasındaki çene hareketlerı fonksiyonel değil parafonksiyonel hareketlerdir dişler ve destek dokular tarafından tolere edilmeyebilir. Yanak ısırma hareketleriyle beraber hastaların dişleri kırıldığı için şekilleri bozulduğu için yumuşak doku yaralanmaları olabiliyor. Kasılmaya bağlı olarak, dilini de dişine bastırabiliyor. Dilde diş izleri çıkabiliyor. Aynı zamanda yanak kaslarını da kastığı için dişlerin üzerine basınç gelebiliyor ve ağız mukozası travmatize olabiliyor. Buna bağlı olarak ağızda yaralar çıkabiliyor, afta meyilli olabiliyor. Bir kısım hasta sadece çenesini kasarken, birçoğunun vücudundaki bütün çizgili kaslar kasılabiliyor. Bacak krampları oluyor. Uyku sırasında hasta, çok ciddi bir efor sarf ediyor. Kalp krizlerinin birçoğunun sabaha karşı meydana gelmesi bizi ister istemez bu yönde düşünceye itiyor. Mesanenin çevresindeki çizgili kasta bruksizm ve diş sıkmada kasıldığı için, mesane kontrakte olup genişleyemiyor ve bu hastalar sık sık idrara çıkıyorlar, özellikle hanımlarda daha fazla oluyor. Tabii.. Birçok şeyle bağdaştırabilirler. İdrar yollarında ciddi enfeksiyon araştırılan, bu sebeple kürtaj olan hastalar da var. Kimi insanlar bunu daha ağır kimileri de daha hafif yaşayabiliyor. Dişlerin aşınıp küçülmesi ve dişlerin çevresindeki destek dokularda yıkım gibi şeyler söz konusu. Çiğneme kaslarını çok kullandıkları için çiğneme kas hipertrofisi dediğimiz ciddi şişlikler görülebiliyor. Yani vücut geliştirme yapılmış gibi yüzdeki bazı kas gruplarının şiştiğini görüyorsunuz. Çiğneme kuvvetinin üzerinde bir kuvvet kullanılıyor bu hastalıkta. Ama her şeyin fazlası gibi sakız çiğnemekte problemi arttırabiliyor. Diş kayıplarına neden olur. Dişin kendisinde hem de çevre destek dokusunda kayıplara sebep olabiliyor. Hasta birçok kas grubunu beraber kastığı için hastalar sorguladığında bu hastaların çoğunda ciddi bel ve boyun fıtıkları olabiliyor. Trapez kasını kastığımızda, bir anda kafatasımızdan sırtımıza kadar inen bir kastır, omurlar arası mesafe daralıyor, omurlara gelen baskı artıyor. Hastaların hiçbir şeyi yok bir bakıyorsunuz bel ve boyun fıtığı var. Travma yaşamamış, ağır kaldırmamış, bu tür şeyler var. Evet. Genetik faktörler önemli bir rol oynuyor. Ama yüzde 100 genetik sebepli denilmiyor… Stresle başlayan bağırsak parazitlerine kadar varan sebepleri bulunmuş… Bizler psikoterapiyi mutlaka öneriyoruz. Bu hastalardaki problemlerin çözümü İnterdisiplinel çalışmayı gerektirebiliyor. Doğru ilaç seçimi de çok önemlidir. Uyku kalitesini artırmaya yönelik ilaçlar kullanıyorlar. Hastalar dişlerini sıktıkları için kafatasında uyuşma hissedebiliyorlar. Kafatasında uyuşukluk hissettiklerinden dolayı panik atağa doğru gidebiliyorlar. “Beynimde bir şey mi oluyor?” hissi oluyor. Hastalar, “Kafamı tas gibi hissediyorum” diyor. “Beynim uyuştu” diyorlar. Bir hastam gece arayıp, “Halil Bey, benim beynim uyuştu” dedi. Bunu uzun süre hissetmek hastalarda soru işaretine yol açabiliyor. Çok kolay yorulduğunuz için çarpıntı hissetmeye başlayabiliyorsunuz. Ritm problemleri de yaşayabilirsiniz kalpte. Bundan dolayı da yine panik atağa sürüklenebiliyorsunuz. Boyun, kas, eklem problemleriniz oluyor. Çeneniz kilitlenebiliyor. Bunun için bir fizik tedaviciye ihtiyaç duyulabiliyor. Çok bir ayrım yapamayacağım. Ama bu insanlar son derece kreatif bireyler oluyor. Aynı anda birkaç şeyi düşünebilen insanlar oluyorlar. Yüzde 100 geçiyor diye bir şey yok. Bruksizmi tetikleyen kötü kapanışları düzeltiyoruz. biz diş hekimleri siplintler (plaklar) uyguluyoruz, . Çeşitli splintler var, dişleri koruma amaçlı veya kasları gevşetmeye yönelik splintler var. Kötü yapılmış dolgular veya kaplamalar, protezler bunları bruksizmi tetikliyor, bunları düzeltiyoruz. Plaklar uygulayarak hastaların gıcırdatma sırasında dişlerine bir zarar gelmesin diye uğraşıyoruz. Plak uygulayarak sıkmaya bağlı olan kastaki ağrıları gidermeye çalışıyoruz. Çıkabilir. Mesela nörobiofeedback diye bir tedavi var. Beyin EGG potansiyeli dediğimiz, beynin ürettiği elektrik potansiyelini düzeltme yapılıyor. SMR dediğimiz bir beyin dalgası var. SMR’ın düşüklüğünde hastalar anksiyeteyle beraber bruksizm yaşıyorlar. Nörobiofeedback’i uygulayarak, beyin EGG potansiyelinde SMR’ı belirli bir noktaya getirip hastanın ankisiyete ve bruksizmi geçebiliyor. Psikiyatriye yardımcı bir yöntem. Tedavide botoksun kullanımı var. Uyguladığınızda kasları felç eder ama geçici olarak. Çiğneme kaslarının içine botolinum toksini uyguladığınızda kasların kasılma gücünü bir miktar azaltılması söz konusu. Çocuklukta da olabiliyor. Özellikle karışık dişlenme dönemi bitene kadar fazla müdahale etmiyoruz. Erişkinlerin için bizlerden yardım almalarını istiyoruz.. begumcelikkol@haberturk.com