Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

Danıştayın kuruluşunun 141. yıl dönümü ve ''Danışdtöay ve İdari Yargı Günü''dolayısıyla Danıştay Genel Kurulu'nda tören düzenlendi. STörene, Cumhurbaşkanı Abdullafdh Gül, TBMM Ba şkanı Köksal Toptan, Devlet Bakanı ^<Be Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç,CHP Gen jr Başkanı Deniz Baykal, Yarg)ay Başkanı Hasan Gerçeker, Adalet Bakanı Sadullah Ergin, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Abdurrahman Yalçınk+aya$, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı Ahmet Akyalçın, YÖKBaşkanı Prof. Dr. Yusuf Ziya Özcan, Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Osman Paksüt, YSK Başkanı Muammer Aydın ile yüksek yargı üyeleri ile çok sayıda davetli katıldı.  Danıştay Başk#nı Mustafa Birden 36 sayfalık I konuşma metnini; ''A<aya)a Değişikliği'', ''Cumhurbaşkanı'nın Yargıyaİlişkin Görev ve Yetkileri'', ''Danıştaya ğÜy Se^çimi', ''Hakimler ve Savcılar Yjksek KurulununOluşumu'', ''Kurulun Yeniden !Yapılanması veGörev ve Yetkili\ri'', ''Kurul Kararlarının _Yarı Denetimine Açlması'.', ''Yargı Denetimi Dışı Bırakılan Konular'', ''Yüc e Divan'', <''AbLyasa bikayeti Bireysel Başvuru /Hakkı', ''Hakim ve Savcıların Örgütlenme Hakkı'', ''Yargının Meşruiyeti'', ''Yargı Bağımsızlığı E ve YargınınSiyasallaşması'', ''Temel Hafk ve Özgürlüklerin Korunmasında Yargınn Rolü'', ''Danıştayın İşyükü ve İstinas Sistemi'' ve 'GHzmet Binası''başlıklarına ayırdı.  Birden, Anayasaların içeriği gibi hazıClanış yöntemlerinin de önemliolduğunu belirterRk, Anyasal metinlerin oluşum sürecini,  toplumun tüm kesimlerinin iradelerinin yansıtıl mzsı, değişiklik çalışmalarının her evresinin kamuoyuna açık olması :e herkesin bundan yararlanmasına lanak tanıyacak ekimlsde yürütülmesinin demokrat, çağdaş ve çoğu lcu bir Anayasa i çin vÖ ön }o{ul olduğunu vurguladı.  Anayasal arın kalıcılığının istikrarı, toplumun tüm kesimlerininihtiyaçlarını, beklentilerini dengeli bir şekilde karşılamasına bağlı olduğunu ifade eden Birden,bu temel ilkeyi karşılamayan, ü lke ve dünya koşullarında yaşanan elişine ayak uyduram ayan Anayasaların er ya da geç decişikliğe |ğramasının kaçınılmaz  _ıZ olduğunu söyledi.  Anayasayı değiştirme yetkisinin {ri keyfi }e nırsız b ~Öğ ir yek# olmadığınıvurgulayan Birden, şöyle konuştu: ''Yasama organı, kendisine hukukilik veren te mel çerçevenin dışGına taşmama lıdır. Bir Anayasa değişikliğinin hukuki çerçeve içerisinde cereyan etmesi, Anayasa'da öngörülen £ usul Pe şekil şartlarını taşımasının > yanında Anayasa'nın ruhuna ve hukukun evrensel Oilklerinn uygun olması lğ mümkündür.  Halen yürürlükte olan 1982 Anayasası'nın değiştirilemez, değiştirimesi dahi tekli edilemez maddeleri ile bu maddelerin göndermede bulunduğu başlangıçta belirtilen temel ilkelere riayet etmek, devletimizin kuLulOuş felsefesine aykırıolmamak kaydıyla Anayasa'da değişiklik y`pıyması mümkündür.  Cumhuriyetimizin özü ve ulusal yaşamımızın temeli olan laiklik ilkesi ve laik eğitim kurallarını dolaylı dahi olsa erozyona uğratacak hiç bir düzenlemenin içhukukumuzda yeri bulunmadığı gibi uluslararası hukuk vae hukukun evrensel ilkeleri bağlamınd ada koruma vehimaye görmesi söz konusu değildir.''  Başkan B irden, b bu konunun AnayasaMahkemesi'nin, Anayasa'nın 10 ve 42. maddelerinde yapılan d^eğşikliğv iptal eden kararında nihai olMrak belirlendiğine ^s işaret etti.  Birde n, ''İnsan hak veözgürlüklerinin temelinioluşturan, devletin farklı inanç ? felsefelerine eeşit mesafede durmasını sağlayan, egemenliğin kaynağını millet iradesine bağlayan laikl(k  ilkesi Ü` Anayasa değişikliği çalışmalarında özenle korunması gereken temel kazanımlarımızın başında zelm`ektedir'' dedi. Yargı bağımsızlığını tam anlamıyla güvence altına t}n almamış, iktidarların keyfi güç kullanımını dengeleyen mekanizmalara yer vermemiş, hukukun evrensel ilkelerini referans almamış bir anayas anın, çağdaş  ve demokratik bir anaasp olarak nitelendirilemeyeceğini dile getiren Birden, butespit ve değerlendirmeleri bağlamında son yapılan anayasa değişikliklerinin toplumal uzlaşı ilkesini karşıladığını, aceleye etirilmeden kamuoyunun y:et:erli bili vo değerlendirmelerine sunulduğunu, hukuki  ve teknik hiüç >bi$i eksikliğinin bulu+madığını söylemeninmümkün olmadığını ifade etti.  {Birden, ''Halk oylaması süreci devam ederkenmetin dığişikl=ği yapmayoluna gidilmesi, değişikliklerin bi r kısmının Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş olması, Anayasa değişikliğinin görevdeki cumhurbaşkanı  ve meclisin görevsüresi bakımından etkisi ile yeniden cumhurbaşkanı seçilebilme imkanı ve saA£ısına ilişkin hu*usların hukuki tartışmalara açık b,ulunmasa, gündemdeki anayasa değişikliği çalşımları konsundak eleş to^ri ve kaygıların ne derece şhkdı olduğunun en bariz göstergeleridir'' _diyp konuştu.  Anay}asa değişikliğinin gündemde olduğu yönüeki açıklamalar karşısında ´daYha öncedile  getirdiklerini önerilerini ilgililerin bilgi ve değerlendirmelerne birkez daha sunmayıAnayasal b ir kurum olmanın görev ve sorumluluğu ^n içinde gördüklerini bildiren Birden, ''Anayasal Bi ve yasal değişiklik çalışmaları h:kında getirilen önerilerve bu konuda yapılan açıklmala, yasama organı nın faaliyet alanına bir müdahale olarak algılanmamalıdır. Açıklama, görüş ve önerilerimi&zin tem elinde hukuk devletinin ve yargı bağımsızlığının aksayan ve eksik kal  kısımlarının düeeltil}esi amacından başka bir şey bulunmamaktadır'' dedi.  Mutafa Birden, Cumhurba şkanı'nın 1982 Anayasası gHeğince yüksek ma hkemelerin oluşumuna doğrudan veya dolaylı olaHak katıldığmı ve bu koruda kapsamlı  yetkilerle donatıldığını anımsattı.  Anayasa'nın h 104. maddesinde cmhurbaşkanının yargı ile işili göGev ve yetkilerinin sayıldığınaişaret ed?en Birden, ''Bu durum Cumhurbaşkanı'na Anayasa'nın endiiIne verdiği takdir yetkisi çerçevesinde yüksekyargı organ ve kurullarını ve ;vu kapsamda yargıyı biçimlendirme imkanı vermektedir'g' dedi.  Türkiye'de Cumhurbaşkanının konumu, yetkiler i ve seçiminin her zaman tartışma konusu olduğunu belirten Bird en, ''Cumhurbaşkanının klasik parlamenter hükümet sisteminde olmaması )ekrekePn deCkilee sahip olduğu, güçlüve etkili bir konumda bulunduğu, yetkilerinin yeniden ^özden geçirilerek parlamenter hükümet sistemi u ile uyumlu olacakşekilde azaltılması gerektiği, Cumhurbaşkanlarımız da dahtl olmak üzere kamuoyunda H{ sıklıkla gündeme getirilmiştir'' diye konuştu.  Cumhurbaşkanının, yapılan Anayasa değiikliğ* ile halk tarafından seçilmes i &s esasının benimsendiğini ifade eden Birden, şöyle devam etti:  ''Y^pılan değişiklikile Cumhurbaşkanlığı mak;mkınJ, siyasi partiler tarafından adaygösterilmesi yolm arçılmış; Cumhurbaşkanının, parlamentoda, toplanma ve görüşme yeter sayısına ilişkin aranılan oran nedeniyle uklaşı ile seçilmesi zĞ mecburiyeti sona erdirilmiştir. Tüm b u U değişikliklerin sonucu olarak da Cumhurbaşkanınıntarafsız ve s iyasi partiler üFst konumda bulunmasına iişkin ~ gereklilik da£h d a esnet~iMlmiş bulunmaktadır.  YMartgtı bağımsızlığının tam anlamıyla sağlanabilmesi için, yüksek mahkemelerin ve yargı kurullarının oluşumuna yönelik ilerleyen bölümlerde getireceğim öneriler de dikkate alınarak, cum hurbaşka&nının yargı erkine ilişkin görev ve yetkileri sınırlandırı lmalı ve bu bağlamd / Aıayasanın 104'üncü maddesi yeni den düzenlenmelidir.'' İdari yargıda temyiz mahkemesigörevini de yürütken Danıştaya üye seçme işinin, seçimi yapan organyönünden değerlen dirilmesi gereken bir konu olduğunu ifade eden Birden, Anayasa'nın 155. ma%ddesinde, Danıştaya üye s\ seçiminin nasıl yapılacağının belirlendiğini hatırlattı. Birden,Hakimler veSavcılar YüksekKurulunun, oluşumu nedeniyle, Dan<ıştaya vT Yargıtaya üe seçmegörev ve ye)kisinin, yüksek yargı yerlerinin kendilerinebırakılması, bu konudaki eleştiri ve tartışmaları sona erdirecektir. Kendi Başkanın ı, Başsavcısını, başkanvekillerini ve dairse başkanların ı seçen Danıştay Genel Kurulu, kendi bünyesinde görev yapacak üyei Lde seçebilmelidir'' diye konuştu.    BirE$den mahkemelerin bağımsızlığı vf hakimlik teminatı e sasları çerçevesinde görev y£apan Hakimler ve Savcılar Yükpek Kurulunun (HSYK) oluşumunun, siyasi etkilerden uzak ^ erkler ayrılığı $lk>sine uygun olması gerekt özj iğine işaret etti. Birden,şunları kaydet)i:  ''Anlcuk, bugünkü yapısı itibarıyla, yürütme organını temsilcisi oll Adalet Bakan ına ve Bakanlık Müsteşasbına Kd Kurulda yer verilmesi ve Kurulun Ba?*anın başkanlığında toplanıyor olması, yargı bağımsızlığına  uy gundüşmediği gib ierkler ayrnlığÖı ilkesi ile de bağdaşır niteliktedeğildir. Mevcut oluşumun dahl uyg!un görülmeyi, Ba;an H£ ve MIsteşarın Kuruld a y[r almaması gerektiği yolu%dak genel eleştiriye karşılık, Strateji Taslağında, yasama ve yürütme organlarının Kurula üye seçiminde yetkili kılınmak istenmesi, yargı bağımsızlığını ciddi olarak zedelryeceği gii Kurulu, bu organlara karşı bağımlı h alegetirecektir.  Yüksek Kurulunğ daha bağımsız, daha etkin ve siyasi etkilerden uzak bir yapıya kavuşturulmasıiçin oluşumunda, Adalet Bakanı vcşe Baanüık müsteEZarına yer verilmemeli; Kurulun, Danıştay ve Yargıtay Genel Kurullarınca doğrudanseçilmiş eşit sayKa yüksek yargıçtan oluşması sağlanmalıdır.''  Anayasada, hakim ve savcıların idari bakımdan Adalet Bakanlığına bağlı olduğunun se belirtildiğini, hakim  ve savcıları denetlem: göev ve yetkisinin i se A:dalet Bakanlığı emrinde çalışan müfettişlere verildiğini anımsatan Birden,  bu kurallar gereğihakim ve :savcıların özlük ve di siplin işlerinin Bakanlık tarafından yürütüldüğünü; yine Adalet Bakanlığına bağlı  adalet müfettyşleince hakimle r ve avcıar hakkında düzenlenen hal kağıtları, incelem(e le soruşturma raporları, meslğek!e ilerleme, yükeme, tayi% ve di siplin işlemlerinde birinci derecede etkili # olduğunu ifade  etti.   Birden, ''Yargı b ağımsızl ı ğının önündeki en büyük engellerden öıh birisi olan )\fu düzenlemeye son verilmeli'' görCüşünü dile getirerek,şöyle devam etti:''Teftiş Kurnul ve Yüksek eurulu sekretaryası görevin( yerine getiren Bakanlık Personel Genel Müdürlüğü ileCeza İşleri Genel Müdürlüğününgörevleri yeniden düzenlenmek suretiyle siyasi iradeye bağlı birimler olmaktan çıkarılmalıdı r. Bu birimler, doğrudan H akimler [v Savcılar Yü/sek Kuruluna bağlanmalı, s oruşturma yetkisi de Kurula devredilmelidir.  Bu Gağlamda, adaletmüfettişlerinin seçimi, yasal püzenleme ile nesnel ölçütlere dayandırüılmalı vebu konudaki yetki de Yüksek KruEla bırakılmalıdır. Kurulun, Adalet Bakanlığının, dolayısıyla siyas?i iradenin etkisinden kurtulmsında mali bağımsızlık Ş da büyük bir öneme sahiptir. Çalışması için gerekli mali  ve fiziki imkanları Bakanlığa bağlı olan bir Kurulun, gerçek anlamda bağımsızlığından söz etmek olası değildir. Yüksek Ku<ulun yeniden yapılandırılması, görev v yeKkileri konusundaki B değişiklik önerilerine parael olarak, Bakanlık bütçesinden ayrı jir bütçeye sahip olmasını, kendisine ait bina ve BAa fiziki imkanlara kavuşmasınısağlayacak düzenlemelere {iiyaç bu£unmaktadr.  Yargı bağımsızlığı, hakim ve savcı tjeminatının yalnızca bu statügmn kazanılmasından sonraki süreç ile sınırlı olmadığı, hakim ve savcı adaylığı na Kabul yöntemlerinin Ja bu sürecin birparçası olduğu .+´ göz ardı edilmemelidir. Hakimler vĞ Savcılar Yüksek Kurulunun yapısına ve oluşumuna ilişkin getirilen önerilerle birlikte, hakim ve savcı ad<yı mülakatının d> Yüksek Kurultarafından yerine getirilmesi, daha sağlıklı bir üüöntem olacaktır.''  İdari ye tki kullanan her makam gib HSYK kardajrlarının d a yargı dfnetimine açık  olması gerektiğinikaydeden Bmr,/n, bfir idari işlem olduğutartışmasız olan Kurul kararlarına karşı yargı yolunun kapatılmış olmasının, çağdaş hkkuk devleti kavramıyla bağdaşmayan bir sı yıkpama olduğunu vurguladı.  Özlük işleri ile ilgili idaOi işlem ve eylemlere karşı tüm kamugörevlilerine tanınan dava açma hakkının, hakim  savcılara tanınmamış olmasınında k+nI önünde  eşitlik ilkesine Şöğe hak ara\y#a özgürlüğüneaykırılık oluşturiuuna işaret ıde} Birden, ''Kurul kararlar ına karşı yargısaldenetim dışında, kendi bünyesiiçinde etkili iti raz müessesesi gibi yöntemler bir çözüm yolu olarak görülmemelidir.  Dava Ğp hakkının kull anımıEı güvence altına alacak esaslah yasa a) düzenlenmeli, Kurul karrlar=na karşı açılacak davalar l derece mahkeme si ol a/tIk Danıştayda görülmelidir'' görüşünü dile getiedi.  Başkan GI Birden, Cumhurbaşkanını, akanlar Kuruluüyelerini, yüksek yargı organlarının başkan ve üelerini, HĞYK ileSayıştay Başkan ve üyelerini göre vleriyle ilgil .i suçlfrdan dolayı yargılama görevinin, Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesine ait olduğunu anlımsaÖarak, şunlrı söyl edi:  ''Yüce Döan görevinin AnayaRa Mahkemesince ycerine getirilmesinin; ceza yargılamasının uzmanlığı gerektiren bir yargı alanı olmasına rağmen, Mahk emenin oluşumunda hakim ve savcı mesleği nden gelmeyen üyelere yer verilmiş olması; çağjdaş hukuk sisteminde gene l kabul gören ve adil yajrgılama ilkesinin temellerinden birin i oluşturan ikidereceli incelemenin, başk  a bir anl Ş atımla temyiz incelmesinin bulunmamasıyönlerinden sürekli ol arakeleştiri konusu yapılmıştır. Yüce {ivan g´örevi, ceza hukuku kavramve ilkelerini bilen ve uygulayan Yaargıtay $eza daireleri başkan ve üyeleri lşe idare ku hukuku kavramı olan görev suçuve ilkelerini bilen m uygulayan Danıştay meslek Gensuplarının katılımıyla oluştğrul)ck bir kurulaverilmeli ve iki dereceli igceleme öngörülmelidir.''  Anayasa Mahkemesine, Anayasa'da sayılan diğer görevlerinin yanında, bireysel başvunruları inceleme görevini de verilmek istendiğini ifade eden Birden, ''Temel hak ve özgürlüklerin korunmasında, yegane başvurulaca <r yol, anfşä́asa şik s ayeti olmadığ gibi; bu konuda tek yetkili yargıyeri de Anayasa Mahkemesi değildir'' ded i.  Bu hak veözgürlükleri koruma mekanizmalarının, devletlerin; yapıl arnR, uygu ladıkları yargı sistemlerine ve hukuk kültürlerine göre değişkenlik gösterdiğini anlatan Birden, ''Teme l hak veözgürlüklerin korunması konusunda hukuk sistemimizdeciddi bir boşluk varm ış gibi gösterilmesi, mI üstelik bu nu~n da kap?ı, içeriği e gerekliliği ortaya konulmamış nayasa şikayet  yöntemi l karşılanması önerisini doğru bulmuyoruz'' diye konuştu. Türiye'nin imza koyduğu sözleşmeler gereği Ğü hak v özgürlüklere bağlıkalacağını kabul eit\ğni ve bunların yJaç hukukta hayata geçirilmesi konusunda gereklitedbirleri alm mecb uriyetine girdiğini söyleyen Birden,  idari yargının, Anayasa ve yasalar iK( kendisine verilen görev, ~ yetki ve sorumluluk sahası içerisinde, hak ve menfaat ihlaline d ayanan uyuşmazlıkları çözerken, temel hak ve özgürlüklerin ihlal edilip edilmediğinin hukuki değerlendirmesini,ulusal v euluslararası m hukuka uygunluk yönünden yaptığını anlattı.  Anayasa ve uluslararası hu_kukun koruduğu temelhak ve özgürlüklerifn i$hla+ edilip edilmediği konusundaki en sağlıklı incelemenin, uyuşmazlığın çözümün de uzman olan mahkemece yapılacağı konusunda da kuşku duymamakgerektiğini vIurgulay'mn Birden, ''İlgili t emyiz mercinin incelemesinden geçmek suretiyle =cT kesinleşmiş yargı kararının, hangi amaç veyöntem adı altında olursa olsun başka bir yüksek mahkeme tarafından yeniden incelenmesi sonuc unu doğuracak olan anayasa şikayeti yolu, yargı ayrılığı ve yüksek mahkemelerin denkliği ilkesinizedeler'' ? görüşünü dile get irdi.  Birden şöyle devm etti: ''Anayasa Mahkemesinin, mevcut teşkilat ve kadro  s`ıı itibarıyla anayasa şikay e ti yolunun getireceği dava yükününaltından {kalkası olası görülmediğinden, kadrosunun genişletilmesi i htiyacına bağlı ol arak mahkemeye ye eimini yapacak organve makam konusunu gündece getirecek, bu da mEc zaten varolan yüksek  mahkemenin kuvve,lr ayrılığı ilkesine uygun yÖ̈́pılanması sorrununu daha d büyütecektir. Anayasa şikayeti konusu pdahi ço, AnayasaMahkemesi çatısı altında ve bu yol=a mevzuatında yer veren ülkelerin uygulayıcıları ile bu başvuru yolunun gerekliliğine inananakademisyenlerin katılımıyla gerçekleşen sempozyumlarda irdelenmiş, farklı görüşlerin yer aldığ{ geniş platformlarda tartışılmamıştır.  Yargı düzenimizde, gerek kurumsal, gerekse yargılama usul bakpmındafn çok önemli etki v e sonuçlar \ö doğuracak olan Anayas[ şikayeti yoluna, başta Danıştay ve Yargıtay olmak üere diğer yüksekmahkemelerin görüş ve önerileri dikkate alınmadan Anayasa değişikliği paketinde yer ] verilmesini isabetl bulmuy oruz.''   Danıştay Başkan ı Birden, yargı mensuplarının örgütlenme hakkının, ulus l ararası metinlerde de üzerinde öemle durulan konulardan biri olduğunu ifade e tti. YargıReformu Stratejisi Taslağında, öjgKtlenme hakkı çerçevesind Hakimler !ü ve Savcılr BirliğiniIn kurulmasınınamaçlandığını ve bu hakkın hlen TBMM'de bulunan, ''Türkiye Hakimler ve Sdvcılar BJirliği Kanun Tasarısı'' ile yaşama geirilmesinin öngörüldüğünü hatırlattı.  Birden, son zamanlarda yargının meşruiyeti kavramının Relirli bazd çevrelerce sık sık gündeme getirEldiğini ve Türk Başrgısının meşruiyet sorunu varmış gibi gösterildiğini bildirdi.  Birden, fk Yargı Reformu Stratejisi Taslağı'nda da yargı yetkisinin ke ndisine meşruiyet k]zandırabi#lmesinin, doğrudan vĞya dolaylı oÜlar]e milli iradeden kaynaklanCası koşuluna bağlı olduğunun belirtildiğini ifade emti. Mustafa Birden, ''Başka ülkelerdeki uygulamalardan, hatta hakimve savcıların halk taaendan seçildiği istisnai örnrklerGden yola çıkılarak, yargı Prganlarınıv oluşumunda, ğyasamL ve yürütme erklerinin rollerYnin arttırılmasına ilişkin neiler, yargı bağımsızlığını zedeleyici sonuçlar doğuracaktır''görüşünü dile getirdi.  Danıştay BaşkanıBirden,  şöyle |ş devam etti: ''Kıyaslama yapılmak suretiyle getirilmek istenen s istemin, ülkFiĞin toplumsalve siyasi koşullarına uygunluğu düşünülmediği gibi, yargıyı siyasallaştıdığı konusundaki yakınmalar ned eniyle bu üdkelerde die ouJ mör ş)kild& tartışıldığı hususu ik$kate aIlnmamıştır. Fonksiyonları, görev alanları, konumları birbirinden Üs farklı olan yasama, yürütme ve yargı organlarının demokratikmeşruiyetlerinde orta;k ölçüt, milli irade kavramı ile özdeşleştirilmeye çalışılansiyasal çoğunluk olamaz.  Böyle bir düyşküncenin kabulü  hersiyasal iktidar değişikliğinde yargıyerlerinin oluşumunn, M mensuplarının, konumlarının yenidenbelirlenmesi sonucunu doğSrur ki bu durum, yargı nın s/yasal tercihler doğrultusunda şekillendirilmesinden maşka bir şey değildir. Ay nı Anayasadan aldıkları yetki ile Türk Milleti adına egemenlik yetkisini kullanan; yasama, yürütme ve yargı organlarının meşruiyetleri bakımından birbirlerine üstünlüğü bulunmadığı gibi millet adına <yeti kullanımında, seçilmişler ve atanmışlar şeklindteki bir ayrımın da yeri yoktur.  U nutulmamalıdır ki yargı, göcevi gereği yasama de yürütme rgandavının eyl*m  işlemlerini denetlerken, aynı zamanda, bu organların işlemlerine hukuk düzeninde meşruiyet de kazandırmaktadır.''Birden, yar gı yerlerinin demokratik meşruiyetinin, siyasal çoğunluğunbu organlardaki t emsili oranınd´ değil, bu organların mi/l nazarındaki saygınlığı ve güvenilirliğinde aranması g.e`ektiğini vurgulayarak bunun sağlanmasının  temel koşulunun, yasama  veyürütme er.lerinin yargı üzerinde etkili olma istek Z:, ve arzularının engellenmesinden, yani, yargı bağımsızlığından ,#eçtiğini öyldi.  Hukuk devleti ilkesine anlam ve içer ik kazandıran unsurun yargı bağımsızlığı olduğunu ifade den Birden, yargı bağımsızlığının temel amacının, vatandaşa adaletin her türlüetkiden, yönetm e  ve yönlendirmeden uzak, kendikurum Ok ve kuralları çerçevesinde gerçekleşeceği güven ve inancını verebilmek olduğunu söyledi. Kuavvetler ayrılığı ilkesinin, yasama vŞe yürütmeniG yarg! üzerindeki baskısını önlemek için getirildiğini anımsatan Birden, şöyle konuştu:  ''Yargı organının işleyişinde yasama ve yürütmenin etkin hale cgetirilmesi durumunda, yargı bağımsızlığından söz etmemiz mümkünolamaz. Siyasal iktidarların yargıya egemen oia ve onun faaliyetlerini kontrol etmedüşünceleri, toplumda kas yaratır. Hukuk, siyasetten bağmsıFz olmalı, s~yaset de hukuk içerisinde ve huekukun tem el prensipleri ?msms alınarakyapılmalıdır.  Yargı bağımsızlığı sadece, anayasal ve yasal düzenlemelerlesağlanamaz. Devlet adına yetki kullanan herkesin, bu ḯlkeye yürekten inanması, kendisini hukukun üzerinde görmemesi vh buna uygun hareket etmesi gerekir. Yargı kararlarının saygı ile karşılanması,her zaman ve herkoşulda, ilkesel olarak d benimsenmelidir. ı' Yargı bağımsızlığının ve tarafsızlığının önündeki en büyük tehlike, yargının siyasallaşmasıdır.  Toplum, yargı bağımsızlığı konusunda azami duyarlı olmalı, yasa ma ve yürütme erkleri nin k£F tasarrufları d a dahil lmak üzer yargı bağımsızlığını zedeleyiciher müdahaleyi dikkatleizlemeli, b` konudaki duyarlılığını, meşru vasıta ve yollardan ortaya koymasını bi lmelidir. Yasaları yorumlama veuyuşmazlıklara uygulama yetkisini elinde bulunduran yargıçlar, mL kendi inanç ve görüşlerinden sıyrılmak, d ış etkenlere karşı direnmek ve böyle;ce rherkein yasalarönünde eşitliğind sağlamakl  yükümlüdür.''  Yargıbağımsızlığının, hakim vesavcı teminatının,bir sorumiZzlu ve sınırs|ızlık olmadığına işaret edfen Birden, ''Yargı mensubu, hukukave ys adalete önce kendisi inanmalı, yargı görefvini tam ve doğru bir şekilde yerinre getirme becerisini mgösterebilmelidir. Yasaların kendisine verdiği yetmkilLei kullanırken, özenli dgvranma>ı, yansızlığı konDsunda Up taraflara sonsuz güven vermelidir'' dHye konuştu. Yargının sorunlarının, eksiklerinin httia yanlışların da bulunabileceğini ama bu durumun hiçbir zaman yargıya güvensizlik sGon^cunu ğ doğurmaması gerektiğini ifade eden Bir den, ''Yargı, hatalarını, yanlı_larını kendi usul:ü ve sistematiği içerisinde  çözer'' dedi. Basın v e öayın organlarının dsHa soruşturma veya yargılama aşama'ı*gnda Ebulunan işlerde, kamuoyunu doğru d tarafsız bilgilendirme sorumluluğunun dışına taşmamasını isteyen Birden, basının yargıyı yönlendirmeye çalışmaması, kesinleşmiş bir yargı kararı olmadıkça hiç kimseyi suçluymuş gibi göstermemesi, küçük düşürücü haber uvme yorumlara yer vermemeusi gere gtğini bildirdi.  [,J Temel ı$^ hak ve özgürlüklerinteminatının bağıms ız yarHgı olduğunu boelirten Gmy Birden, \argı bağımsız ve güvenceli değilse, <temel hak ve özgürlüklerin enileri seviyede ve  üst hukuk normunda ü düzenlenmiş olmasının dahi bir anlam ifade etmeyeceğini diple getirdi. Yargının amacı, hukuk vğ toplum düzenini sağlamak, insanların adi l ve huzur içinde \yaşamal+Şarını temin etmek olduğunu anlatan MustafaBirden, yargı, bu görevini nayasaya, ?asaya, hukukun evrensel  ilke ve kurallarına, insan hakları vetemel hak ve özgürlüklere sıkı sıkıy a bağlı kalarak yerine getirmek zorunda ldueunu bildirdi.  T emel hak veözgürlüklerin ve bu haklardan e kutsalı  olan aşamg hakkının korunmasının önündeki ön büyük engellerden birinin teröri zm olduğuna işaret eden Birden, terörizmin, 21)ıinıi ^yüzyılda insanlğın önündeki en öbüyoük tehlike olma özelliğini artırarak sürdürdüğünü söyledi. Birden, ''Temel hedefi sivil top lumları etkisiz kılmak, toplumda kaos yaratmak o mk lan ve küresel birboyut kazanan terörizmden en çok zarargören ülkelerden biriside maalesef ülkemizdir'' görüşünü dile getir di.  Toplumsal barışı teşdFt eden, kamu düzenini bozan, insa hayatınıhiçe sayan her türlü oluşumun, düşüncenin, davranışın ve ̈́i bunların eylem  dönüştüğü terörün huku  k devletinde yeri olamayacağın  ı anl£atan Danıştay Başkanı Birden, şöyle devam ett: ''Devlet, yargısına,aydınına ve tüm  bireyler JR? sahip çıkma | ve onu korua becerisini gösterebilmelidir. Toplumsal huz ur, insa]ların birbirl*eriy|e uJu£ ve karşılıklı hş}şgörü içinde yaşama arzuları, yasa ve kurallaa uymaları ile sağlanır.  Türkiye, hertürlü ş i ddeti ve erGöj eylemini, temel hak ve özgürlüklerin zedelenmesine izinvermeden, hukuk kuralları içerisinde önleme iradesini, özenle korumalıdır. Anayasa  ve yasaların uygulamave yorumunda, insan hak ve 'zgürlüklerin korunmasında çok önemli göşv üstlenmiş yargıç ve savcılarımızın, J.% bu görevlerini yerine getirirken höĞr türlü baskı ve şartlanmadan uzak ve yukarıda belirttiğimiz ilkeler doğrultusunda karar vermeleriçağdaş, uygar, huk\uka saygılı devlet olmanın en belirgin göstergesidir. Adalet dağıtımında çok önemsli konumları bulunansavcılar, görevlerini yaparlarken mevzuat ımız v!e uygulamalar çerçevesinde, -irleş.iş Milletler Sa\vcılarin Rolüne Dair Yönerge'de belirtilen, hkukun .vre.nsel cikelerin de dikkate almaksuretiyle, soruşturmaları gizlilik içerisinde yürütmeli, zanlının z durumunu gereği gici dikkate ama/lı, hukuki konuları teknik yönüyle incelemeli, masumiyet, susuzluk karinelerineazami riayet etmeli, ins anhakları ihlali )<z oluşturan hkua aykırı yollara başvurularak el,l edilen delilleri kullanmamalı ve huk+uCen kabul edil ebli somut deliller üzerinden hareket etmelidir.''  Yargı mensuplarının, üled] huzur   ve sükunun sağlanm asında verdikleri kararlarla önemli rol oynadıklarına iş  arreG eden Birden, ''Objektiflik, bir yargı mensubunun görev sırasında uyması gerekli en önemli kuraldır.  Yargı mensubunun, objektif ve tarafsızlğın-n tartışılması, verilen kararların da tartışılmasınaneden olur 'ki yargı ileamaçlanan toplJmsal düzen sarsılır. ( Bu nedenle argö mensupları,tarafsızlığı mve objektifliğinintartışılmasına eden olacak her türlü davranıştankaçınmak zorundadır'' diyh konuştu. Ö>zg'ürlüklein korunmasına ilişkin mevzuattayapılan düzenlemeler kadar, bunun prat iğe akCarılmasıın da büyük [ bir önem taşıdığının altını çvzen Birden, bu konuda asıl görevin, iNareye ve nun emrindeki kolluk güçlerine düştüğünü söyledi.  Danıştay Başkanı Birden, ''Kollukgüçleri, suç delillerinin tespiti, faillerin yakalanması sgörevini yerinegetirirken, yasalarda öngörülenusul veesaslara kesinlbkle riayet etmelidir. Bu konuda Danıştayımız, kamu görevlileri~in yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlar yĞT nedeniyle idare aleoyhine açılan davalarda, tazminata hükmedilmesi halinde, idarenin ödemek zorunda kaldığı tazminatın, Anayasa veDevlet M emurları Kanunuhükümleri uyarıncasorumluluğu saptanan ilgil kişi eea kişilee rücu edilmesi gerektiğine karar vermektedir'' görüşünü dilegetirdi.  Mustafa Birden, adaletin hızland̈́ırıması ve davalarınen az giderle ve ma]kul bir süre zarfında sonuçlandırılmasının, yargı yerlbrini ortak amacı olduğunu bigdirdi. İş yükünün fazlalığından yakınan Birden, 1 Nisan 2009tarihi itibarıyla Danıştayda incelenmeyi bekleyen davz ve ig sayısının 1=l bi n f6 Ö|k olduğunu söyledi.  Birden,Danıştayın, olağandışı artış gösteren iş yükünün, yüksek mahkeme olmanın gereklerine uygun, makul ir düzeye çekilmesini, uyuşmazlıkların daha T kısa sürede sonuçlanmasını sağlayıcıçözüm önerilerinin yaşama goeçirilmesiıni; Danıştay Kanunu, Bö lge İdare Mahkemelri, İdare MVhkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu vü=  Görevleri Hakkında Kanunile  İdari Yargılama Usulü Kanununda değişiklikler yapılmasının zor/un}l, Ilduğuınu bildirdi. DanMış&tayın Eskişehir yolu ´odumlu mevkinde yapılması panljnan yenihizmet binası  hakkında / da bilgi verenBirden, hizmet binasının e kısa sürede yaama geçirilmesi için hük ümetin gereklidesteği göstereceğine i nan dığını sözlerine ekledi.
Danıştayın kuruluşunun 141. yıl dönümü ve ''Danıştay ve İdari Yargı Günü'' dolayısıyla Danıştay Genel Kurulu'nda tören düzenlendi. Törene, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, TBMM Başkanı Köksal Toptan, Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, Yargıtay Başkanı Hasan Gerçeker, Adalet Bakanı Sadullah Ergin, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı Ahmet Akyalçın, YÖK Başkanı Prof. Dr. Yusuf Ziya Özcan, Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Osman Paksüt, YSK Başkanı Muammer Aydın ile yüksek yargı üyeleri ile çok sayıda davetli katıldı.  Danıştay Başkanı Mustafa Birden 36 sayfalık konuşma metnini; ''Anayasa Değişikliği'', ''Cumhurbaşkanı'nın Yargıya İlişkin Görev ve Yetkileri'', ''Danıştaya Üye Seçimi'', ''Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun Oluşumu'', ''Kurulun Yeniden Yapılanması ve Görev ve Yetkileri'', ''Kurul Kararlarının Yargı Denetimine Açılması'', ''Yargı Denetimi Dışı Bırakılan Konular'', ''Yüce Divan'', ''Anayasa Şikayeti Bireysel Başvuru Hakkı'', ''Hakim ve Savcıların Örgütlenme Hakkı'', ''Yargının Meşruiyeti'', ''Yargı Bağımsızlığı ve Yargının Siyasallaşması'', ''Temel Hak ve Özgürlüklerin Korunmasında Yargının Rolü'', ''Danıştayın İşyükü ve İstinas Sistemi'' ve ''Hizmet Binası'' başlıklarına ayırdı.  Birden, Anayasaların içeriği gibi hazırlanış yöntemlerinin de önemli olduğunu belirterek, Anayasal metinlerin oluşum sürecini, toplumun tüm kesimlerinin iradelerinin yansıtılması, değişiklik çalışmalarının her evresinin kamuoyuna açık olması ve herkesin bundan yararlanmasına olanak tanıyacak şekilde yürütülmesinin demokrat, çağdaş ve çoğulcu bir Anayasa için ön koşul olduğunu vurguladı.  Anayasaların kalıcılığının istikrarı, toplumun tüm kesimlerinin ihtiyaçlarını, beklentilerini dengeli bir şekilde karşılamasına bağlı olduğunu ifade eden Birden, bu temel ilkeyi karşılamayan, ülke ve dünya koşullarında yaşanan gelişime ayak uyduramayan Anayasaların er ya da geç değişikliğe uğramasının kaçınılmaz olduğunu söyledi.  Anayasayı değiştirme yetkisinin keyfi ve sınırsız bir yetki olmadığını vurgulayan Birden, şöyle konuştu: ''Yasama organı, kendisine hukukilik veren temel çerçevenin dışına taşmamalıdır. Bir Anayasa değişikliğinin hukuki çerçeve içerisinde cereyan etmesi, Anayasa'da öngörülen usul ve şekil şartlarını taşımasının yanında Anayasa'nın ruhuna ve hukukun evrensel ilkelerine uygun olması ile mümkündür.  Halen yürürlükte olan 1982 Anayasası'nın değiştirilemez, değiştirilmesi dahi teklif edilemez maddeleri ile bu maddelerin göndermede bulunduğu başlangıçta belirtilen temel ilkelere riayet etmek, devletimizin kuruluş felsefesine aykırı olmamak kaydıyla Anayasa'da değişiklik yapılması mümkündür.  Cumhuriyetimizin özü ve ulusal yaşamımızın temeli olan laiklik ilkesi ve laik eğitim kurallarını dolaylı dahi olsa erozyona uğratacak hiç bir düzenlemenin iç hukukumuzda yeri bulunmadığı gibi uluslararası hukuk ve hukukun evrensel ilkeleri bağlamında da koruma ve himaye görmesi söz konusu değildir.''  Başkan Birden, bu konunun Anayasa Mahkemesi'nin, Anayasa'nın 10 ve 42. maddelerinde yapılan değişikliği iptal eden kararında nihai olarak belirlendiğine işaret etti.  Birden, ''İnsan hak ve özgürlüklerinin temelini oluşturan, devletin farklı inanç ve felsefelerine eşit mesafede durmasını sağlayan, egemenliğin kaynağını millet iradesine bağlayan laiklik ilkesi Anayasa değişikliği çalışmalarında özenle korunması gereken temel kazanımlarımızın başında gelmektedir'' dedi.  Yargı bağımsızlığını tam anlamıyla güvence altına almamış, iktidarların keyfi güç kullanımını dengeleyen mekanizmalara yer vermemiş, hukukun evrensel ilkelerini referans almamış bir anayasanın, çağdaş ve demokratik bir anayasa olarak nitelendirilemeyeceğini dile getiren Birden, bu tespit ve değerlendirmeleri bağlamında son yapılan anayasa değişikliklerinin toplumsal uzlaşı ilkesini karşıladığını, aceleye getirilmeden kamuoyunun yeterli bilgi ve değerlendirmelerine sunulduğunu, hukuki ve teknik hiç bir eksikliğinin bulunmadığını söylemenin mümkün olmadığını ifade etti.  Birden, ''Halk oylaması süreci devam ederken metin değişikliği yapma yoluna gidilmesi, değişikliklerin bir kısmının Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş olması, Anayasa değişikliğinin görevdeki cumhurbaşkanı ve meclisin görev süresi bakımından etkisi ile yeniden cumhurbaşkanı seçilebilme imkanı ve sayısına ilişkin hususların hukuki tartışmalara açık bulunması, gündemdeki anayasa değişikliği çalışımları konusundaki eleştiri ve kaygıların ne derece haklı olduğunun en bariz göstergeleridir'' diye konuştu.  Anayasa değişikliğinin gündemde olduğu yönündeki açıklamalar karşısında daha önce dile getirdiklerini önerilerini ilgililerin bilgi ve değerlendirmelerine bir kez daha sunmayı Anayasal bir kurum olmanın görev ve sorumluluğu içinde gördüklerini bildiren Birden, ''Anayasal ve yasal değişiklik çalışmaları hakkında getirilen öneriler ve bu konuda yapılan açıklamalar, yasama organının faaliyet alanına bir müdahale olarak algılanmamalıdır. Açıklama, görüş ve önerilerimizin temelinde hukuk devletinin ve yargı bağımsızlığının aksayan ve eksik kalan kısımlarının düzeltilmesi amacından başka bir şey bulunmamaktadır'' dedi.  Mustafa Birden, Cumhurbaşkanı'nın 1982 Anayasası gereğince yüksek mahkemelerin oluşumuna doğrudan veya dolaylı olarak katıldığını ve bu konuda kapsamlı yetkilerle donatıldığını anımsattı.  Anayasa'nın 104. maddesinde cumhurbaşkanının yargı ile ilgili görev ve yetkilerinin sayıldığına işaret eden Birden, ''Bu durum Cumhurbaşkanı'na Anayasa'nın kendisine verdiği takdir yetkisi çerçevesinde yüksek yargı organ ve kurullarını ve bu kapsamda yargıyı biçimlendirme imkanı vermektedir'' dedi.  Türkiye'de Cumhurbaşkanının konumu, yetkileri ve seçiminin her zaman tartışma konusu olduğunu belirten Birden, ''Cumhurbaşkanının klasik parlamenter hükümet sisteminde olmaması gereken yetkilere sahip olduğu, güçlü ve etkili bir konumda bulunduğu, yetkilerinin yeniden gözden geçirilerek parlamenter hükümet sistemi ile uyumlu olacak şekilde azaltılması gerektiği, Cumhurbaşkanlarımız da dahil olmak üzere kamuoyunda sıklıkla gündeme getirilmiştir'' diye konuştu.  Cumhurbaşkanının, yapılan Anayasa değişikliği ile halk tarafından seçilmesi esasının benimsendiğini ifade eden Birden, şöyle devam etti:  ''Yapılan değişiklik ile Cumhurbaşkanlığı makamına, siyasi partiler tarafından aday gösterilmesi yolu açılmış; Cumhurbaşkanının, parlamentoda, toplanma ve görüşme yeter sayısına ilişkin aranılan oran nedeniyle uzlaşı ile seçilmesi mecburiyeti sona erdirilmiştir. Tüm bu değişikliklerin sonucu olarak da Cumhurbaşkanının tarafsız ve siyasi partiler üstü konumda bulunmasına ilişkin gereklilik daha da esnetilmiş bulunmaktadır.  Yargı bağımsızlığının tam anlamıyla sağlanabilmesi için, yüksek mahkemelerin ve yargı kurullarının oluşumuna yönelik ilerleyen bölümlerde getireceğim öneriler de dikkate alınarak, cumhurbaşkanının yargı erkine ilişkin görev ve yetkileri sınırlandırılmalı ve bu bağlamda Anayasanın 104'üncü maddesi yeniden düzenlenmelidir.'' İdari yargıda temyiz mahkemesi görevini de yürüten Danıştaya üye seçme işinin, seçimi yapan organ yönünden değerlendirilmesi gereken bir konu olduğunu ifade eden Birden, Anayasa'nın 155. maddesinde, Danıştaya üye seçiminin nasıl yapılacağının belirlendiğini hatırlattı. Birden, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun, oluşumu nedeniyle, Danıştaya ve Yargıtaya üye seçme görev ve yetkisinin, yüksek yargı yerlerinin kendilerine bırakılması, bu konudaki eleştiri ve tartışmaları sona erdirecektir. Kendi Başkanını, Başsavcısını, başkanvekillerini ve daire başkanlarını seçen Danıştay Genel Kurulu, kendi bünyesinde görev yapacak üyeyi de seçebilmelidir'' diye konuştu.    Birden, mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esasları çerçevesinde görev yapan Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun (HSYK) oluşumunun, siyasi etkilerden uzak ve erkler ayrılığı ilkesine uygun olması gerektiğine işaret etti. Birden, şunları kaydetti:  ''Ancak, bugünkü yapısı itibarıyla, yürütme organının temsilcisi olan Adalet Bakanına ve Bakanlık Müsteşarına Kurulda yer verilmesi ve Kurulun Bakanın başkanlığında toplanıyor olması, yargı bağımsızlığına uygun düşmediği gibi erkler ayrılığı ilkesi ile de bağdaşır nitelikte değildir. Mevcut oluşumun dahi uygun görülmeyip, Bakan ve Müsteşarın Kurulda yer almaması gerektiği yolundaki genel eleştiriye karşılık, Strateji Taslağında, yasama ve yürütme organlarının Kurula üye seçiminde yetkili kılınmak istenmesi, yargı bağımsızlığını ciddi olarak zedeleyeceği gibi Kurulu, bu organlara karşı bağımlı hale getirecektir.  Yüksek Kurulun, daha bağımsız, daha etkin ve siyasi etkilerden uzak bir yapıya kavuşturulması için oluşumunda, Adalet Bakanı ve Bakanlık müsteşarına yer verilmemeli; Kurulun, Danıştay ve Yargıtay Genel Kurullarınca doğrudan seçilmiş eşit sayıda yüksek yargıçtan oluşması sağlanmalıdır.''  Anayasada, hakim ve savcıların idari bakımdan Adalet Bakanlığına bağlı olduğunun belirtildiğini, hakim ve savcıları denetleme görev ve yetkisinin ise Adalet Bakanlığı emrinde çalışan müfettişlere verildiğini anımsatan Birden, bu kurallar gereği hakim ve savcıların özlük ve disiplin işlerinin Bakanlık tarafından yürütüldüğünü; yine Adalet Bakanlığına bağlı adalet müfettişlerince hakimler ve savcılar hakkında düzenlenen hal kağıtları, inceleme ve soruşturma raporları, meslekte ilerleme, yükselme, tayin ve disiplin işlemlerinde birinci derecede etkili olduğunu ifade etti.  Birden, ''Yargı bağımsızlığının önündeki en büyük engellerden birisi olan bu düzenlemeye son verilmeli'' görüşünü dile getirerek, şöyle devam etti: ''Teftiş Kurulu ve Yüksek Kurulun sekretaryası görevini yerine getiren Bakanlık Personel Genel Müdürlüğü ile Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün görevleri yeniden düzenlenmek suretiyle siyasi iradeye bağlı birimler olmaktan çıkarılmalıdır. Bu birimler, doğrudan Hakimler ve Savcılar Yüksek Kuruluna bağlanmalı, soruşturma yetkisi de Kurula devredilmelidir.  Bu bağlamda, adalet müfettişlerinin seçimi, yasal düzenleme ile nesnel ölçütlere dayandırılmalı ve bu konudaki yetki de Yüksek Kurula bırakılmalıdır. Kurulun, Adalet Bakanlığının, dolayısıyla siyasi iradenin etkisinden kurtulmasında mali bağımsızlık da büyük bir öneme sahiptir. Çalışması için gerekli mali ve fiziki imkanları Bakanlığa bağlı olan bir Kurulun, gerçek anlamda bağımsızlığından söz etmek olası değildir. Yüksek Kurulun yeniden yapılandırılması, görev ve yetkileri konusundaki değişiklik önerilerine paralel olarak, Bakanlık bütçesinden ayrı bir bütçeye sahip olmasını, kendisine ait bina ve fiziki imkanlara kavuşmasını sağlayacak düzenlemelere ihtiyaç bulunmaktadır.  Yargı bağımsızlığı, hakim ve savcı teminatının yalnızca bu statünün kazanılmasından sonraki süreç ile sınırlı olmadığı, hakim ve savcı adaylığına kabul yöntemlerinin de bu sürecin bir parçası olduğu göz ardı edilmemelidir. Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun yapısına ve oluşumuna ilişkin getirilen önerilerle birlikte, hakim ve savcı adayı mülakatının da Yüksek Kurul tarafından yerine getirilmesi, daha sağlıklı bir yöntem olacaktır.''  İdari yetki kullanan her makam gibi HSYK kararlarının da yargı denetimine açık olması gerektiğini kaydeden Birden, bir idari işlem olduğu tartışmasız olan Kurul kararlarına karşı yargı yolunun kapatılmış olmasının, çağdaş hukuk devleti kavramıyla bağdaşmayan bir sınırlama olduğunu vurguladı.  Özlük işleri ile ilgili idari işlem ve eylemlere karşı tüm kamu görevlilerine tanınan dava açma hakkının, hakim ve savcılara tanınmamış olmasının da kanun önünde eşitlik ilkesine ve hak arama özgürlüğüne aykırılık oluşturduğuna işaret eden Birden, ''Kurul kararlarına karşı yargısal denetim dışında, kendi bünyesi içinde etkili itiraz müessesesi gibi yöntemler bir çözüm yolu olarak görülmemelidir.  Dava hakkının kullanımını güvence altına alacak esaslar yasa ile düzenlenmeli, Kurul kararlarına karşı açılacak davalar ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülmelidir'' görüşünü dile getirdi.  Başkan Birden, Cumhurbaşkanını, Bakanlar Kurulu üyelerini, yüksek yargı organlarının başkan ve üyelerini, HSYK ile Sayıştay Başkan ve üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yargılama görevinin, Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesine ait olduğunu anımsatarak, şunları söyledi:  ''Yüce Divan görevinin Anayasa Mahkemesince yerine getirilmesinin; ceza yargılamasının uzmanlığı gerektiren bir yargı alanı olmasına rağmen, Mahkemenin oluşumunda hakim ve savcı mesleğinden gelmeyen üyelere yer verilmiş olması; çağdaş hukuk sisteminde genel kabul gören ve adil yargılama ilkesinin temellerinden birini oluşturan iki dereceli incelemenin, başka bir anlatımla temyiz incelemesinin bulunmaması yönlerinden sürekli olarak eleştiri konusu yapılmıştır. Yüce Divan görevi, ceza hukuku kavram ve ilkelerini bilen ve uygulayan Yargıtay ceza daireleri başkan ve üyeleri ile idare hukuku kavramı olan görev suçu ve ilkelerini bilen ve uygulayan Danıştay meslek mensuplarının katılımıyla oluşturulacak bir kurula verilmeli ve iki dereceli inceleme öngörülmelidir.''  Anayasa Mahkemesine, Anayasa'da sayılan diğer görevlerinin yanında, bireysel başvuruları inceleme görevinin de verilmek istendiğini ifade eden Birden, ''Temel hak ve özgürlüklerin korunmasında, yegane başvurulacak yol, anayasa şikayeti olmadığı gibi; bu konuda tek yetkili yargı yeri de Anayasa Mahkemesi değildir'' dedi.  Bu hak ve özgürlükleri koruma mekanizmalarının, devletlerin; yapılarına, uyguladıkları yargı sistemlerine ve hukuk kültürlerine göre değişkenlik gösterdiğini anlatan Birden, ''Temel hak ve özgürlüklerin korunması konusunda hukuk sistemimizde ciddi bir boşluk varmış gibi gösterilmesi, üstelik bunun da kapsamı, içeriği ve gerekliliği ortaya konulmamış anayasa şikayeti yöntemi ile karşılanması önerisini doğru bulmuyoruz'' diye konuştu. Türkiye'nin imza koyduğu sözleşmeler gereği tüm hak ve özgürlüklere bağlı kalacağını kabul ettiğini ve bunların iç hukukta hayata geçirilmesi konusunda gerekli tedbirleri alma mecburiyetine girdiğini söyleyen Birden, idari yargının, Anayasa ve yasalar ile kendisine verilen görev, yetki ve sorumluluk sahası içerisinde, hak ve menfaat ihlaline dayanan uyuşmazlıkları çözerken, temel hak ve özgürlüklerin ihlal edilip edilmediğinin hukuki değerlendirmesini, ulusal ve uluslararası hukuka uygunluk yönünden yaptığını anlattı.  Anayasa ve uluslararası hukukun koruduğu temel hak ve özgürlüklerin ihlal edilip edilmediği konusundaki en sağlıklı incelemenin, uyuşmazlığın çözümünde uzman olan mahkemece yapılacağı konusunda da kuşku duymamak gerektiğini vurgulayan Birden, ''İlgili temyiz mercinin incelemesinden geçmek suretiyle kesinleşmiş yargı kararının, hangi amaç ve yöntem adı altında olursa olsun başka bir yüksek mahkeme tarafından yeniden incelenmesi sonucunu doğuracak olan anayasa şikayeti yolu, yargı ayrılığı ve yüksek mahkemelerin denkliği ilkesini zedeler'' görüşünü dile getirdi.  Birden, şöyle devam etti: ''Anayasa Mahkemesinin, mevcut teşkilat ve kadro sayısı itibarıyla anayasa şikayeti yolunun getireceği dava yükünün altından kalkması olası görülmediğinden, kadrosunun genişletilmesi ihtiyacına bağlı olarak mahkemeye üye seçimini yapacak organ ve makam konusunu gündeme getirecek, bu da zaten var olan yüksek mahkemenin kuvvetler ayrılığı ilkesine uygun yapılanması sorununu daha da büyütecektir. Anayasa şikayeti konusu daha çok, Anayasa Mahkemesi çatısı altında ve bu yola mevzuatında yer veren ülkelerin uygulayıcıları ile bu başvuru yolunun gerekliliğine inanan akademisyenlerin katılımıyla gerçekleşen sempozyumlarda irdelenmiş, farklı görüşlerin yer aldığı geniş platformlarda tartışılmamıştır.  Yargı düzenimizde, gerek kurumsal, gerekse yargılama usulü bakımından çok önemli etki ve sonuçlar doğuracak olan Anayasa şikayeti yoluna, başta Danıştay ve Yargıtay olmak üzere diğer yüksek mahkemelerin görüş ve önerileri dikkate alınmadan Anayasa değişikliği paketinde yer verilmesini isabetli bulmuyoruz.''    Danıştay Başkanı Birden, yargı mensuplarının örgütlenme hakkının, uluslararası metinlerde de üzerinde önemle durulan konulardan biri olduğunu ifade etti. Yargı Reformu Stratejisi Taslağında, örgütlenme hakkı çerçevesinde Hakimler ve Savcılar Birliğinin kurulmasının amaçlandığını ve bu hakkın halen TBMM'de bulunan, ''Türkiye Hakimler ve Savcılar Birliği Kanun Tasarısı'' ile yaşama geçirilmesinin öngörüldüğünü hatırlattı.  Birden, son zamanlarda yargının meşruiyeti kavramının belirli bazı çevrelerce sık sık gündeme getirildiğini ve Türk yargısının meşruiyet sorunu varmış gibi gösterildiğini bildirdi.  Birden, Yargı Reformu Stratejisi Taslağı'nda da yargı yetkisinin kendisine meşruiyet kazandırabilmesinin, doğrudan veya dolaylı olarak milli iradeden kaynaklanması koşuluna bağlı olduğunun belirtildiğini ifade etti. Mustafa Birden, ''Başka ülkelerdeki uygulamalardan, hatta hakim ve savcıların halk tarafından seçildiği istisnai örneklerden yola çıkılarak, yargı organlarının oluşumunda, yasama ve yürütme erklerinin rollerinin arttırılmasına ilişkin öneriler, yargı bağımsızlığını zedeleyici sonuçlar doğuracaktır'' görüşünü dile getirdi.  Danıştay Başkanı Birden, şöyle devam etti: ''Kıyaslama yapılmak suretiyle getirilmek istenen sistemin, ülkemizin toplumsal ve siyasi koşullarına uygunluğu düşünülmediği gibi, yargıyı siyasallaştırdığı konusundaki yakınmalar nedeniyle bu ülkelerde de yoğun bir şekilde tartışıldığı hususu dikkate alınmamıştır. Fonksiyonları, görev alanları, konumları birbirinden farklı olan yasama, yürütme ve yargı organlarının demokratik meşruiyetlerinde ortak ölçüt, milli irade kavramı ile özdeşleştirilmeye çalışılan siyasal çoğunluk olamaz.  Böyle bir düşüncenin kabulü, her siyasal iktidar değişikliğinde yargı yerlerinin oluşumunun, mensuplarının, konumlarının yeniden belirlenmesi sonucunu doğurur ki bu durum, yargının siyasal tercihler doğrultusunda şekillendirilmesinden başka bir şey değildir. Aynı Anayasadan aldıkları yetki ile Türk Milleti adına egemenlik yetkisini kullanan; yasama, yürütme ve yargı organlarının meşruiyetleri bakımından birbirlerine üstünlüğü bulunmadığı gibi; millet adına yetki kullanımında, seçilmişler ve atanmışlar şeklindeki bir ayrımın da yeri yoktur.  Unutulmamalıdır ki yargı, görevi gereği yasama ve yürütme organlarının eylem ve işlemlerini denetlerken, aynı zamanda, bu organların işlemlerine hukuk düzeninde meşruiyet de kazandırmaktadır.'' Birden, yargı yerlerinin demokratik meşruiyetinin, siyasal çoğunluğun bu organlardaki temsili oranında değil, bu organların millet nazarındaki saygınlığı ve güvenilirliğinde aranması gerektiğini vurgulayarak bunun sağlanmasının da temel koşulunun, yasama ve yürütme erklerinin yargı üzerinde etkili olma istek ve arzularının engellenmesinden, yani, yargı bağımsızlığından geçtiğini söyledi.  Hukuk devleti ilkesine anlam ve içerik kazandıran unsurun yargı bağımsızlığı olduğunu ifade eden Birden, yargı bağımsızlığının temel amacının, vatandaşa adaletin her türlü etkiden, yönetme ve yönlendirmeden uzak, kendi kurum ve kuralları çerçevesinde gerçekleşeceği güven ve inancını verebilmek olduğunu söyledi. Kuvvetler ayrılığı ilkesinin, yasama ve yürütmenin yargı üzerindeki baskısını önlemek için getirildiğini anımsatan Birden, şöyle konuştu:  ''Yargı organının işleyişinde yasama ve yürütmenin etkin hale getirilmesi durumunda, yargı bağımsızlığından söz etmemiz mümkün olamaz. Siyasal iktidarların yargıya egemen olma ve onun faaliyetlerini kontrol etme düşünceleri, toplumda kaos yaratır. Hukuk, siyasetten bağımsız olmalı, siyaset de hukuk içerisinde ve hukukun temel prensipleri esas alınarak yapılmalıdır.  Yargı bağımsızlığı sadece, anayasal ve yasal düzenlemelerle sağlanamaz. Devlet adına yetki kullanan herkesin, bu ilkeye yürekten inanması, kendisini hukukun üzerinde görmemesi ve buna uygun hareket etmesi gerekir. Yargı kararlarının saygı ile karşılanması, her zaman ve her koşulda, ilkesel olarak benimsenmelidir. Yargı bağımsızlığının ve tarafsızlığının önündeki en büyük tehlike, yargının siyasallaşmasıdır.  Toplum, yargı bağımsızlığı konusunda azami duyarlı olmalı, yasama ve yürütme erklerinin tasarrufları da dahil olmak üzere yargı bağımsızlığını zedeleyici her müdahaleyi dikkatle izlemeli, bu konudaki duyarlılığını, meşru vasıta ve yollardan ortaya koymasını bilmelidir. Yasaları yorumlama ve uyuşmazlıklara uygulama yetkisini elinde bulunduran yargıçlar, kendi inanç ve görüşlerinden sıyrılmak, dış etkenlere karşı direnmek ve böylece herkesin yasalar önünde eşitliğini sağlamakla yükümlüdür.''  Yargı bağımsızlığının, hakim ve savcı teminatının, bir sorumsuzluk ve sınırsızlık olmadığına işaret eden Birden, ''Yargı mensubu, hukuka ve adalete önce kendisi inanmalı, yargı görevini tam ve doğru bir şekilde yerine getirme becerisini gösterebilmelidir. Yasaların kendisine verdiği yetkileri kullanırken, özenli davranmalı, yansızlığı konusunda taraflara sonsuz güven vermelidir'' diye konuştu.  Yargının sorunlarının, eksiklerinin hatta yanlışların da bulunabileceğini ama bu durumun hiçbir zaman yargıya güvensizlik sonucunu doğurmaması gerektiğini ifade eden Birden, ''Yargı, hatalarını, yanlışlarını kendi usulü ve sistematiği içerisinde çözer'' dedi. Basın ve yayın organlarının da soruşturma veya yargılama aşamasında bulunan işlerde, kamuoyunu doğru ve tarafsız bilgilendirme sorumluluğunun dışına taşmamasını isteyen Birden, basının yargıyı yönlendirmeye çalışmaması, kesinleşmiş bir yargı kararı olmadıkça hiç kimseyi suçluymuş gibi göstermemesi, küçük düşürücü haber ve yorumlara yer vermemesi gerektiğini bildirdi.  Temel hak ve özgürlüklerin teminatının bağımsız yargı olduğunu belirten Birden, yargı bağımsız ve güvenceli değilse, temel hak ve özgürlüklerin en ileri seviyede ve en üst hukuk normunda düzenlenmiş olmasının dahi bir anlam ifade etmeyeceğini dile getirdi. Yargının amacı, hukuk ve toplum düzenini sağlamak, insanların adil ve huzur içinde yaşamalarını temin etmek olduğunu anlatan Mustafa Birden, yargı, bu görevini Anayasaya, yasaya, hukukun evrensel ilke ve kurallarına, insan hakları ve temel hak ve özgürlüklere sıkı sıkıya bağlı kalarak yerine getirmek zorunda olduğunu bildirdi.  Temel hak ve özgürlüklerin ve bu haklardan en kutsalı olan yaşama hakkının korunmasının önündeki en büyük engellerden birinin terörizm olduğuna işaret eden Birden, terörizmin, 21'inci yüzyılda insanlığın önündeki en büyük tehlike olma özelliğini artırarak sürdürdüğünü söyledi. Birden, ''Temel hedefi sivil toplumları etkisiz kılmak, toplumda kaos yaratmak olan ve küresel bir boyut kazanan terörizmden en çok zarar gören ülkelerden birisi de maalesef ülkemizdir'' görüşünü dile getirdi.  Toplumsal barışı tehdit eden, kamu düzenini bozan, insan hayatını hiçe sayan her türlü oluşumun, düşüncenin, davranışın ve bunların eyleme dönüştüğü terörün hukuk devletinde yeri olamayacağını anlatan Danıştay Başkanı Birden, şöyle devam etti: ''Devlet, yargısına, aydınına ve tüm bireylerine sahip çıkma ve onu koruma becerisini gösterebilmelidir. Toplumsal huzur, insanların birbirleriyle uyum ve karşılıklı hoşgörü içinde yaşama arzuları, yasa ve kurallara uymaları ile sağlanır.  Türkiye, her türlü şiddeti ve terör eylemini, temel hak ve özgürlüklerin zedelenmesine izin vermeden, hukuk kuralları içerisinde önleme iradesini, özenle korumalıdır. Anayasa ve yasaların uygulama ve yorumunda, insan hak ve özgürlüklerin korunmasında çok önemli görev üstlenmiş yargıç ve savcılarımızın, bu görevlerini yerine getirirken her türlü baskı ve şartlanmadan uzak ve yukarıda belirttiğimiz ilkeler doğrultusunda karar vermeleri çağdaş, uygar, hukuka saygılı devlet olmanın en belirgin göstergesidir. Adalet dağıtımında çok önemli konumları bulunan savcılar, görevlerini yaparlarken mevzuatımız ve uygulamalar çerçevesinde, Birleşmiş Milletler Savcıların Rolüne Dair Yönerge'de belirtilen, hukukun evrensel ilkelerini de dikkate almak suretiyle, soruşturmaları gizlilik içerisinde yürütmeli, zanlının durumunu gereği gibi dikkate almalı, hukuki konuları teknik yönüyle incelemeli, masumiyet, suçsuzluk karinelerine azami riayet etmeli, insan hakları ihlali oluşturan hukuka aykırı yollara başvurularak elde edilen delilleri kullanmamalı ve hukuken kabul edilebilir somut deliller üzerinden hareket etmelidir.''  Yargı mensuplarının, ülkede huzur ve sükunun sağlanmasında verdikleri kararlarla önemli rol oynadıklarına işaret eden Birden, ''Objektiflik, bir yargı mensubunun görev sırasında uyması gerekli en önemli kuraldır.  Yargı mensubunun, objektif ve tarafsızlığının tartışılması, verilen kararların da tartışılmasına neden olur ki yargı ile amaçlanan toplumsal düzen sarsılır. Bu nedenle yargı mensupları, tarafsızlığı ve objektifliğinin tartışılmasına neden olacak her türlü davranıştan kaçınmak zorundadır'' diye konuştu. Özgürlüklerin korunmasına ilişkin mevzuatta yapılan düzenlemeler kadar, bunun pratiğe aktarılmasının da büyük bir önem taşıdığının altını çizen Birden, bu konuda asıl görevin, idareye ve onun emrindeki kolluk güçlerine düştüğünü söyledi.  Danıştay Başkanı Birden, ''Kolluk güçleri, suç delillerinin tespiti, faillerin yakalanması görevini yerine getirirken, yasalarda öngörülen usul ve esaslara kesinlikle riayet etmelidir. Bu konuda Danıştayımız, kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlar nedeniyle idare aleyhine açılan davalarda, tazminata hükmedilmesi halinde, idarenin ödemek zorunda kaldığı tazminatın, Anayasa ve Devlet Memurları Kanunu hükümleri uyarınca sorumluluğu saptanan ilgili kişi veya kişilere rücu edilmesi gerektiğine karar vermektedir'' görüşünü dile getirdi.  Mustafa Birden, adaletin hızlandırılması ve davaların en az giderle ve makul bir süre zarfında sonuçlandırılmasının, yargı yerlerinin ortak amacı olduğunu bildirdi. İş yükünün fazlalığından yakınan Birden, 1 Nisan 2009 tarihi itibarıyla Danıştayda incelenmeyi bekleyen dava ve iş sayısının 149 bin 586 olduğunu söyledi.  Birden, Danıştayın, olağandışı artış gösteren iş yükünün, yüksek mahkeme olmanın gereklerine uygun, makul bir düzeye çekilmesini, uyuşmazlıkların daha kısa sürede sonuçlanmasını sağlayıcı çözüm önerilerinin yaşama geçirilmesini; Danıştay Kanunu, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun ile İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda değişiklikler yapılmasının zorunlu olduğunu bildirdi. Danıştayın Eskişehir yolu Lodumlu mevkinde yapılması planlanan yeni hizmet binası hakkında da bilgi veren Birden, hizmet binasının en kısa sürede yaşama geçirilmesi için hükümetin gerekli desteği göstereceğine inandığını sözlerine ekledi.