Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

$Anayasa MIahkemesi'fnin eski raportörü Doç. jĞg Dr. OsmanCan, günde#mdeki konularla ilgili açıklamalardabulundu.  Akşamgazetesine konuşan Osman oan yargıda denge kurulmasını söyledi. Can, şule konuştu:  "Adem-i merkezietçi biRr sistemegeçmemiz gerekiyor.Anayasal düzeni toplumun hzümetine koşulacak, ideolojik referns´ları olmayan byr aygıt ola]ok düzenlememiz gerekiyor. Ayrıca etkin ve hızlı kararalabilen bi yürütmeye de ihtiyaç .va. Bn{ spğladığıvız süre$ce iksi de fark  etmez. Arıc yerel _v merkezi yönetimlerde, yasamada, yargıda... toplumun bütün farklılıklarının yansıtılmasını sağlamamız lazım. Meselatoplumda yüzde 20 civarında Kemalist varsa dğvlet kademelerinde de ro civar  da Kemalist olmalı.  Eskiden Kemalist yüzde 20 iken anayasal düzende yüzde 80 olarak pemsil ediliyordu. Şimdi deng{ tersine dönüyor ve yüzde sıfıra doğru gidiyr.  f* muhtePlen böyle gider. B u bir ris k mi? Evet, risk.  Kemalism tir düşünce tarzıdır. Yukarıdan aşağıya zdo#&u toplYumu adam etme sevdasıdır. Bu Jakobenliktir, İttihatçılıktan gelen bir gelenektir.Şimdi dindar 'Her kes şöyle giyinecek, böyle yapacak' derse tp bu dC Kemalizm'in devam etmesidir, en f azla etiketdeğişmiş olur. Dolayısıylöa önemli olan bu ?dlişIi v e düşünce ağını çHökertmek, bunun yerine çoğulculuk üzerine sisteminşa Stek ve kimsenin hayam tarzına, inancına, kimliğine müdaha le etmeyen bir de]let oluştura gerekiyor. Bunları sağlad\ığınıf zaman b aşkanlık sistemi Dabilir.  Eğer toplumsal dengeyi yar~ıçlar dünyasına taşıyabiliyor ve bu şekilde denge sağlayabil£yorsak; yani bir Kemalist, bir milliyetçi, bir liberal, i/ muhafazak ar, Kürt, belki d bir gayrimüs lim... Adaleti orıadja sağlayabili  r~z. Bir de yargıçları kendilerini seçenlerden bağımsız hale getirmeniz gerekiyfr\ Yani bir emir veremeyecek, onu görevden azledemeyecek, aş veya ö [iC zlük güvenceleri ile oynamaimkanı olmayacak...  Önceden Yargıtay'da Danıştay'da \p Kemalistler çoğunlukta olduğu %J için sadece Kemalistler geliyordu. TŞimdi işler tam tersine döndü. Bundan sonra artık bir tane Kemalist dahi Anay asa Mahkemesi'ne, HSYK'ya gelemez.  DenIenin tersine bozulması Türkiye le hine olan bir şmCn de ğilvz Tabii ki eski Kemalist düzene göre daha iyidir. Çünkü siyasette sadece varsayalım yüzde 20-30 olan Kemalistler, Yargı?tay'ba %70, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi'nde 70-%80'in üzerindeydi, ama şimdi hiç ! olmazsa toplumun %60'ı yargıda %70 olarak t|mseğ ediliyor.  Fakat toplumsal dengeyi devletin bütün kurumlarına oldjğu gibi, uargıya da yansıtmamız şart. Yani mevcut HSYK v e Anayasa Mahkemesi yapısının daha e(mokratis h ale gelmesi şart." &_an, "Ergenekon" ve "Balyoz" aR gibi soruşturmalarla ilgili olarak Dare girişiminde bulunan d insanların hepsi de vatansever insanlar. VaKanseve/rlik suçu ortadan kaldırmıyor  ama son tahlilde yeni demokratik a düzeni de ~toplumsal onaya dayandırmanız gerek. Siyaseten farvlı olanları da kazanmanız gereken, bu topraklarda yaşaÜoan ins£nıar. Bunlar sağlandıktan clÜ sonra illa Çetin Doğan'ı veya diğerlerini parmaklıklar arasında görmek bana özelbir yarar sağlamaz" ded. Osman Can, nyargıdakU cemaat ağırlığı konusundaki birsoruya şu y,nıtı verdi: "Özel Yetkili Ağır Ceza l Mahkemeleri'nde cemaatin zetkianin d/ha güçlü olduğu söyl eniyor, doğru olabilir. Ama siz yargıy ı çoğulculaştırmazsanız, bunlar kaçınılmaz. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kaiorının mbuna katkı sağladığını a uutmaylıp. Daha önce Kemalizm'di, şimdi başa ir 'izm' olur vedevletin kurumlarınıele geçirmek suretiyle siya`eti kontrol etme refleksleri deam eder. 'arayalm cemaat bunuyapıyor, buu eleştrmeye hakkı olmayanlar Kemalistlerdir.Çünkü nlaY da aynı şeyi yaptı ve 'öPaerlamento ne yaparsa fyapsın. Biz devleti bir  şekilde  ele geçirelim' dediler. Dolayısıyla Kemalistlerinyapmak zorunda oldukları şey çoğulculaşmayı talep etmek olmalıydı. Yapıyı demokratikleştirmeden sadece Ctiketiy£le oynamak, aynıhastalıkların devamına yo l açar."  HTakimlıer ve Spvcılar Yüksek Kurulu'nun (HSY) yapısıyla ilgili dğerlendirmelerde butunKn Osman Can , şöyle konuştu: "Devlet)n 2010 yılına kadarki pratiklerinebaktığımız zaman HSYK ideolojik bir merkezdi ve HSYK'nın arşivinde kimin ne o~dunğu zaten biliniyordu. İlk olarak yargıya ideolojik, kültürel, etnik veya inaCnç filtşelerinin uygulanmasını yvsaklamak, tüm  farklılıkların yansımasını sağlamak gerek. Yüksek yargıyı ise batılı örneklere benzer şekilde siyasi partilere kontenjan tanımak suretiyle çoğulculaştırmak mümkü s. Örneğin BDP'nin önerdiği adaylardan iJ tanesi Anayasa Mahkemesi üy esi olabilmeli, MHP'nin iki, CHP'nin 4-5AK Paöti'nin daha fazlĞa...  HSYK tam olarak ideolojik merkezdeğil. HSYK yine deokrasi açısından çok olumlayamayacağımız bir otorite ama pür ideolojik :zr davranan, ideoloji nedeniylke yasagrı tam şnlamıyla bir kenara itebilen bir yapı değil şu an. Önümüzdeki dönemlerde olabilir. Çünkü ^z Ğnce bahsettiğim iptal nedeniyle artık HSYK'ya a%r~ı Ertosun ve ´onun düşüncesindeki Kemalistlergelemeyecek. Belki liberaller ve sosya l demokratlar da gelmeyeck." Başkanlık K sistemiyle ilgili ö görüşlerini de açıklayan Can, şu ifadeleri kullandı: "Cumhurbaşkanın nörev süresi için 7 yıl uJ^ diyenlerin de argü?anları da gküçlü  5 yıl diyenlerin de. Çünküanayasa geçiş dönemi için bir şey söylemiyor. Eski düzenlemede 'CumCu]başukanı 7 yıllığına seçilir' £p diyor. Yeni değişiklikte ise 'görev süresi 5 yıldır ve halk tarafından saçiŞi' ditor.  e Abdullah Gül parlamento tarafından 7 yıllığına seçildi. Esgi bir hukukdüzenine göre birseçim yapıldığı zaman o dönemeilişkin tartışm alar eski hukuk düzeni üzerinden yürür. Dolayısıyla g.eçiş dönminden kaynaklanan b)r problem var.  Parlamento 7+0 demiştir. Ben 7+0'ın anayasaya aykırı olmadığını düşünüyorum. zAmc Anayasa Mahkemesi '5+5 burada esstır' derse, =<ö buna da 'Hayır, anayasayı ihllal etmiştir' diyemem."
Anayasa Mahkemesi'nin eski raportörü Doç. Dr. Osman Can, gündemdeki konularla ilgili açıklamalarda bulundu.  Akşam gazetesine konuşan Osman Can, yargıda denge kurulmasını söyledi. Can, şöyle konuştu:  "Adem-i merkeziyetçi bir sisteme geçmemiz gerekiyor. Anayasal düzeni toplumun hizmetine koşulacak, ideolojik referansları olmayan bir aygıt olarak düzenlememiz gerekiyor. Ayrıca etkin ve hızlı karar alabilen bir yürütmeye de ihtiyaç var. Bunu sağladığımız sürece ikisi de fark etmez. Ayrıca yerel ve merkezi yönetimlerde, yasamada, yargıda... toplumun bütün farklılıklarının yansıtılmasını sağlamamız lazım. Mesela toplumda yüzde 20 civarında Kemalist varsa devlet kademelerinde de o civarda Kemalist olmalı.  Eskiden Kemalist yüzde 20 iken anayasal düzende yüzde 80 olarak temsil ediliyordu. Şimdi denge tersine dönüyor ve yüzde sıfıra doğru gidiyor. Bu muhtemelen böyle gider. Bu bir risk mi? Evet, risk.  Kemalizm bir düşünce tarzıdır. Yukarıdan aşağıya doğru toplumu adam etme sevdasıdır. Bu Jakobenliktir, İttihatçılıktan gelen bir gelenektir. Şimdi dindar 'Herkes şöyle giyinecek, böyle yapacak' derse bu da Kemalizm'in devam etmesidir, en fazla etiket değişmiş olur. Dolayısıyla önemli olan bu ilişki ve düşünce ağını çökertmek, bunun yerine çoğulculuk üzerine sistem inşa etmek ve kimsenin hayat tarzına, inancına, kimliğine müdahale etmeyen bir devlet oluşturmak gerekiyor. Bunları sağladığınız zaman başkanlık sistemi olabilir.  Eğer toplumsal dengeyi yargıçlar dünyasına taşıyabiliyor ve bu şekilde denge sağlayabiliyorsak; yani bir Kemalist, bir milliyetçi, bir liberal, bir muhafazakar, Kürt, belki de bir gayrimüslim... Adaleti orada sağlayabiliriz. Bir de yargıçları kendilerini seçenlerden bağımsız hale getirmeniz gerekiyor. Yani bir emir veremeyecek, onu görevden azledemeyecek, maaş veya özlük güvenceleri ile oynama imkanı olmayacak...  Önceden Yargıtay'da Danıştay'da hep Kemalistler çoğunlukta olduğu için sadece Kemalistler geliyordu. Şimdi işler tam tersine döndü. Bundan sonra artık bir tane Kemalist dahi Anayasa Mahkemesi'ne, HSYK'ya gelemez.  Dengenin tersine bozulması Türkiye lehine olan bir şey değil. Tabii ki eski Kemalist düzene göre daha iyidir. Çünkü siyasette sadece varsayalım yüzde 20-30 olan Kemalistler, Yargıtay'da %70, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi'nde 70-%80'in üzerindeydi, ama şimdi hiç olmazsa toplumun %60'ı yargıda %70 olarak temsil ediliyor.  Fakat toplumsal dengeyi devletin bütün kurumlarına olduğu gibi, yargıya da yansıtmamız şart. Yani mevcut HSYK ve Anayasa Mahkemesi yapısının daha demokratik hale gelmesi şart." Can, "Ergenekon" ve "Balyoz" gibi soruşturmalarla ilgili olarak "Darbe girişiminde bulunan insanların hepsi de vatansever insanlar. Vatanseverlik suçu ortadan kaldırmıyor ama son tahlilde yeni demokratik düzeni de toplumsal onaya dayandırmanız gerek. Siyaseten farklı olanları da kazanmanız gereken, bu topraklarda yaşayan insanlar. Bunlar sağlandıktan sonra illa Çetin Doğan'ı veya diğerlerini parmaklıklar arasında görmek bana özel bir yarar sağlamaz" dedi. Osman Can, yargıdaki cemaat ağırlığı konusundaki bir soruya şu yanıtı verdi: "Özel Yetkili Ağır Ceza Mahkemeleri'nde cemaatin etkisinin daha güçlü olduğu söyleniyor, doğru olabilir. Ama siz yargıyı çoğulculaştırmazsanız, bunlar kaçınılmaz. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının buna katkı sağladığını da unutmayalım. Daha önce Kemalizm'di, şimdi başka bir 'izm' olur ve devletin kurumlarını ele geçirmek suretiyle siyaseti kontrol etme refleksleri devam eder. Varsayalım cemaat bunu yapıyor, bunu eleştirmeye hakkı olmayanlar Kemalistlerdir. Çünkü onlar da aynı şeyi yaptı ve 'Parlamento ne yaparsa yapsın. Biz devleti bir şekilde ele geçirelim' dediler. Dolayısıyla Kemalistlerin yapmak zorunda oldukları şey çoğulculaşmayı talep etmek olmalıydı. Yapıyı demokratikleştirmeden sadece etiketiyle oynamak, aynı hastalıkların devamına yol açar."  Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun (HSYK) yapısıyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Osman Can, şöyle konuştu: "Devletin 2010 yılına kadarki pratiklerine baktığımız zaman HSYK ideolojik bir merkezdi ve HSYK'nın arşivinde kimin ne olduğu zaten biliniyordu. İlk olarak yargıya ideolojik, kültürel, etnik veya inanç filtrelerinin uygulanmasını yasaklamak, tüm farklılıkların yansımasını sağlamak gerek. Yüksek yargıyı ise batılı örneklere benzer şekilde siyasi partilere kontenjan tanımak suretiyle çoğulculaştırmak mümkün. Örneğin BDP'nin önerdiği adaylardan bir tanesi Anayasa Mahkemesi üyesi olabilmeli, MHP'nin iki, CHP'nin 4-5 AK Parti'nin daha fazla...  HSYK tam olarak ideolojik merkez değil. HSYK yine demokrasi açısından çok olumlayamayacağımız bir otorite ama pür ideolojik davranan, ideoloji nedeniyle yasaları tam anlamıyla bir kenara itebilen bir yapı değil şu an. Önümüzdeki dönemlerde olabilir. Çünkü az önce bahsettiğim iptal nedeniyle artık HSYK'ya artık Ertosun ve onun düşüncesindeki Kemalistler gelemeyecek. Belki liberaller ve sosyal demokratlar da gelemeyecek." Başkanlık sistemiyle ilgili görüşlerini de açıklayan Can, şu ifadeleri kullandı: "Cumhurbaşkanın görev süresi için 7 yıl diyenlerin de argümanları da güçlü 5 yıl diyenlerin de. Çünkü anayasa geçiş dönemi için bir şey söylemiyor. Eski düzenlemede 'Cumhurbaşkanı 7 yıllığına seçilir' diyor. Yeni değişiklikte ise 'görev süresi 5 yıldır ve halk tarafından seçilir' diyor.  Abdullah Gül parlamento tarafından 7 yıllığına seçildi. Eski bir hukuk düzenine göre bir seçim yapıldığı zaman o döneme ilişkin tartışmalar eski hukuk düzeni üzerinden yürür. Dolayısıyla geçiş döneminden kaynaklanan bir problem var.  Parlamento 7+0 demiştir. Ben 7+0'ın anayasaya aykırı olmadığını düşünüyorum. Ama Anayasa Mahkemesi '5+5 burada esastır' derse, buna da 'Hayır, anayasayı ihlal etmiştir' diyemem."