Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

Orta Afrika'da Ebola yenidenortaya çıkarken, Hindistan'ıngüneyinde hdf Nipah adRn veril e%n bulaşıcı bir virüs can almayısürdürüyor. o-er ikisi d e Dünya Sağlık rgutü (WHO),her yıl byük b) salgına dönüşme riskiyer alan yönc.elbikli hastalıklar' Hmo listesi açıklıyor. WHO]nun ı20d5 yılından au yana yayımladığı bu lstede yer alan virüsler, kamu sağlığı açısından büyük bir risk olear:ak tanımlanıyor. Bu virüslerin salgına dö|üşme olasılığı yükrsek görüP_ürken, bilim insanları nın da elinde bunlarla mücadele için ilaç ve aşı gibiyeterince ara ç olmadığı belirtiliyor. WHO listesinde bulun $n virüsler  şunlar: Meyve yarasalarından canl ı hayvanlamrf ve insanlara geçiyor. İlk belitiler ateş, kusma ve baş ağrıpsı olarak  ort ayaçıkıyor. Daha sonrabeyinde i ltihaplanmaya yol açıyor. Şu ana kadar bu virüse k´arşı herhangi bir aşı geliştnirilebilmş eğip. Ölüm ora nı dzde 70. Adını 1998 yılında ilk kez tespit edildiği Malezya'nınNipah kasabasından alan bu vgrüs, şu ana ka dar 300 kişiye bulöştı. Can  kaybı ise 100'ün üzerinde. Nypah vir?sü, yarasalarda n g eçen hastalıklar kategorisinde ye r alıyor. Bu kategorideki bir başka virüs de ilk olarak A vustralm'da tespit edilen Hendra.  virüsde meyveyarasalarından geçiyor ee hem atları hem de insanları etkil+iy?or. İlk ^kez 1994 yılında Avustralya'nınHendra kasabasında tespt edildi. O tarivten bu yan 70Sty faz~l-a atın öŞümjüne neden olurken, vni?üsün bulaştığıher yedi =]tşiden dördü hayatını kaybetti. Kırım-K ongoKanamalı Ateşi (CCHF),insanlarakenelerden %k geçiyor. Ölüm oranı yüzdO 40'lara kadar çı<ıor. İlk ke 944 yılında Kırım'da, daha sonra da Kongo'da görüldü. Aynı zamanda Kırım-Kongo Hemorajik Ateşolarak biliniyor. Özellike bahar ve yz aylarında Türkiye'dede görülüyor. Hastalığın ilerlemesi odukAç ; ğluyjor. Sempto&ar arasında baş ağrısı, yüksek ateş, ~mC sırt ağrısı e klem ağrısı,karın ağrısı ve kusma yer alıyor. Henüz aşısı bulunmuyor. Ebola virüsünün d meyve yarasalarından kaynaklandığı düşünülüyor. İlkolarak Demokratik Kongo C umhuriyeti'ndeki Ebola nehri yakınlarında 1976 yılında görüldüb İn-?nlara iHl_ olarak y abani hayvanlardan geçti . İnsandan insanaise açık yara, tükürük, kan, idrar, sperm ve diğer vücut svıları aracılığıyla bulaşıyor. Ortalama ölüm oranıyüzde 50. 2014 ile 2016 yılları arasında Batı Afrika'da görümen büyük sh+gın sırasında 11 bin kişi yaşamını yitirdi. Ani ateş vhe halsizlikle kendini bell- eden Ebola Ö; virüsü ilerleyen dönemler de ishal, kaşıntı, böbrek p karaciğer yetmezliğine ve £ bazı durumlarda a iç ve dış kanamalara yol açıyor. Ebola'nın yaşkdın bir "akraba türü" olarak görülüyor. Yine vücut sıvıları aracıliıyla bulaşıyor. EAola gib, Marb:g virüsünün de taşıyıcısı meyve yarasaları. Ölüm ozrn yüzde 2 4 i,le yüze 88 arasnnda değişiyor. Adını, 1967 yılında ilk k  ez görüldüğü Almanya'nın Marburg kasabasından alıyor. Şiddetli Akut Solunum mig Yetmezliği Sndromu (SARS),solunum yoSllrını etkiyen viral bir hastalık. Bilim  insanları, ş bu hast alığın insanlara Çin'in güneyinde gıda maddesi olarak tümetilin misk kedisnden geçmişolabileceğini düşünüyor. Bununla birlikte b virüsü yarasalara aılayan bazı b ulgular da mevcut. Şu ana kadar 2002 ve 200 yılları arasında dünya genelinde |Ti b;üyüY salgına yol açtı. İngilter(e Ulusal Sağlık Hizmeti'nin verilerine >göre, 8 bin 098adet Tespit edilen SARS vakası var ve can kaybı sayısı da 774. Çok şiddetli bir zatürre yaşanmasına neden ´lan bi  virüs, havadan bulaşıyor. 2004 yılından bu yana ise dünyĞ genelindetespit edilen bir SARS vıks^ı yok. Orta Doğu Solunum Sendorumu (MERS) ile SARS ile aynı aileden geliyor. İlk olarak 2012 yılında Suudi Arabistan'da tespit edildi. Bili nen vüakaların yüzde 80'i Cm buülkeden. MERS h$sBalarının y aklaşık yüzde 35'i ha yatını kaybetti. MERS'in ölam oranı SARS 'tan daha yüksek oc_;sa da bulaşıcılığı d-gN düşük. İnsandan insana ancak çok yakın temaslabuluşuyor. Bilim insanları, MERSvirüsünün kaynağınındeveler olduğunu düşünüyor. Ancak insanlara ilk nasılbulaştığı ise bili?iyoI. Sivrisinek ve kanla beslenen diğer sineklerle taşınan y Rift Vadisi Ateşi (RVF),genellikle inekve koyunlarda görülen viral birhastalık. Ancak bu hastalıkinsanları daetkiliyor. Bazı vakalarda ora düzey bir gribe benzeyensemptomlar gösterirken, bazı durumlarda da damar ya da organların zarar vererek ölümeyol açıyor. İnsanlara bu s virüsü taşıyan bir hayvanın kanı ya da etiyfe d oğrudan ya da B̈́ dolaylı bir temasla bulaşıyor. Ayrıca, kaynatılmadan içilen sütlerden veya sinek ısırıklarından bulaştığı U[ da görülüyor.Bu viüs ilk olarak 1 931 yılında Kenya'nınRift Vadisi'ndeki  bir çiftlikte tespit edildi. Zika, insanlara ağırlıklı olrrak bu virüsü taşıyan bir sineğin ısırmasıylJ geçiyor.  Ancak cinsel temaslia  da bulaşabiliyor. Semptomları arasında ateş, kaşıntı, kas afrısı v~ bağş ağrısıyer alıyor. Ancak bilim insanları, b?beklkerke normalden çokdaha küçük kafa boyutunun görüldüğü doğum anomalilerinin de arkasında bu virüsü*sn yattığını düşünüyor. WHO, Zika'nın yetişkinlerde felce yol açan nadnr bir nörolojikrahatsızlık olan Guillain-Barre sendromuna d yol açabileceğini öylDjor. İlk kez 1947'de Uganda'nın Zika Ormanı'nda |yaşayn Rhesusmaymunlarında Rtespif edi di. H enRüz aşısı geliştirilmş değil. Lassa virüsü, insanlara genelliklebu virüsü taşıyan farelerin idrar ve dışkısı üzerinden geçiyor. Lassa aynı zamanda vCücuo sıvıları aracılığıyla insandaninsana da bulaşabiliyo rC Normal koşullar altında f`+ ölüm oranı yaklaşık yüzde 1. Ölümler genellikle organ yetmezliği n)deniyve ve iki hafta içerisinde görülüyor. Ancak Mart ayında zDNjerya'da görüle! salgın sırasında g0 kişiyaşamını yitirirken, bu sdlşgı!da ölüm oranı da yüzde 2a'ye -fm ulaştı. İlk olarak 1969 yılındaNijerya'nın La;sNa kasabasında tespit edildi. WHO, zel ilgi gösterilmesi gereken otansiyel salgınlar listesin e 'Hastalık X' adına anonimbir Ö́m hastalık da eklemeye =_ karar verdi. Hastalık X, +"u aDımada insanlarda hasta´lığa neden olduğu bilinmeyen bir mikroptan kaynaklanabilecek ciddi bir uluslararası salgını temsil eden" ifade olarak tanımlanıyor.WHO bOi´im insagnları, dünyanın herhangi bir yerinde ölümcül bir salgınla ;yeni bzim virüsünortaya çıkma olasılığının her zaman mvst duğZnu belirtiyor. Bu nedenle Hastalık X'in hencüz ne olHduğu da bilfinm£yr.
Orta Afrika'da Ebola yeniden ortaya çıkarken, Hindistan'ın güneyinde de Nipah adı verilen bulaşıcı bir virüs can almayı sürdürüyor. Her ikisi de Dünya Sağlık Örgütü (WHO),her yıl büyük bir salgına dönüşme riski yer alan 'öncelikli hastalıklar' listesi açıklıyor. WHO'nun 2015 yılından bu yana yayımladığı bu listede yer alan virüsler, kamu sağlığı açısından büyük bir risk olarak tanımlanıyor. Bu virüslerin salgına dönüşme olasılığı yüksek görülürken, bilim insanlarının da elinde bunlarla mücadele için ilaç ve aşı gibi yeterince araç olmadığı belirtiliyor. WHO listesinde bulunan virüsler şunlar: Meyve yarasalarından canlı hayvanlara ve insanlara geçiyor. İlk belirtiler ateş, kusma ve baş ağrısı olarak ortaya çıkıyor. Daha sonra beyinde iltihaplanmaya yol açıyor. Şu ana kadar bu virüse karşı herhangi bir aşı geliştirilebilmiş değil. Ölüm oranı yüzde 70. Adını 1998 yılında ilk kez tespit edildiği Malezya'nın Nipah kasabasından alan bu virüs, şu ana kadar 300 kişiye bulaştı. Can kaybı ise 100'ün üzerinde. Nipah virüsü, yarasalardan geçen hastalıklar kategorisinde yer alıyor. Bu kategorideki bir başka virüs de ilk olarak Avustralya'da tespit edilen Hendra. Bu virüs de meyve yarasalarından geçiyor ve hem atları hem de insanları etkiliyor. İlk kez 1994 yılında Avustralya'nın Hendra kasabasında tespit edildi. O tarihten bu yana 70'ten fazla atın ölümüne neden olurken, virüsün bulaştığı her yedi kişiden dördü hayatını kaybetti. Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (CCHF),insanlara kenelerden geçiyor. Ölüm oranı yüzde 40'lara kadar çıkıyor. İlk kez 1944 yılında Kırım'da, daha sonra da Kongo'da görüldü. Aynı zamanda Kırım-Kongo Hemorajik Ateş olarak biliniyor. Özellikle bahar ve yaz aylarında Türkiye'de de görülüyor. Hastalığın ilerlemesi oldukça ani oluyor. Semptomları arasında baş ağrısı, yüksek ateş, sırt ağrısı, eklem ağrısı, karın ağrısı ve kusma yer alıyor. Henüz aşısı bulunmuyor. Ebola virüsünün de meyve yarasalarından kaynaklandığı düşünülüyor. İlk olarak Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki Ebola nehri yakınlarında 1976 yılında görüldü. İnsanlara ilk olarak yabani hayvanlardan geçti. İnsandan insana ise açık yara, tükürük, kan, idrar, sperm ve diğer vücut sıvıları aracılığıyla bulaşıyor. Ortalama ölüm oranı yüzde 50. 2014 ile 2016 yılları arasında Batı Afrika'da görülen büyük salgın sırasında 11 bin kişi yaşamını yitirdi. Ani ateş ve halsizlikle kendini belli eden Ebola virüsü ilerleyen dönemlerde ishal, kaşıntı, böbrek ve karaciğer yetmezliğine ve bazı durumlarda da iç ve dış kanamalara yol açıyor. Ebola'nın yakın bir "akraba türü" olarak görülüyor. Yine vücut sıvıları aracılığıyla bulaşıyor. Ebola gibi, Marburg virüsünün de taşıyıcısı meyve yarasaları. Ölüm oranı yüzde 24 ile yüzde 88 arasında değişiyor. Adını, 1967 yılında ilk kez görüldüğü Almanya'nın Marburg kasabasından alıyor. Şiddetli Akut Solunum Yetmezliği Sendromu (SARS),solunum yollarını etkileyen viral bir hastalık. Bilim insanları, bu hastalığın insanlara Çin'in güneyinde gıda maddesi olarak tüketilin misk kedisinden geçmiş olabileceğini düşünüyor. Bununla birlikte bu virüsü yarasalara bağlayan bazı bulgular da mevcut. Şu ana kadar 2002 ve 2004 yılları arasında dünya genelinde iki büyük salgına yol açtı. İngiltere Ulusal Sağlık Hizmeti'nin verilerine göre, 8 bin 098 adet tespit edilen SARS vakası var ve can kaybı sayısı da 774. Çok şiddetli bir zatürre yaşanmasına neden olan bu virüs, havadan bulaşıyor. 2004 yılından bu yana ise dünya genelinde tespit edilen bir SARS vakası yok. Orta Doğu Solunum Sendorumu (MERS) ile SARS ile aynı aileden geliyor. İlk olarak 2012 yılında Suudi Arabistan'da tespit edildi. Bilinen vakaların yüzde 80'i de bu ülkeden. MERS hastalarının yaklaşık yüzde 35'i hayatını kaybetti. MERS'in ölüm oranı SARS'tan daha yüksek olsa da bulaşıcılığı daha düşük. İnsandan insana ancak çok yakın temasla buluşuyor. Bilim insanları, MERS virüsünün kaynağının develer olduğunu düşünüyor. Ancak insanlara ilk nasıl bulaştığı ise bilinmiyor. Sivrisinek ve kanla beslenen diğer sineklerle taşınan Rift Vadisi Ateşi (RVF),genellikle inek ve koyunlarda görülen viral bir hastalık. Ancak bu hastalık insanları da etkiliyor. Bazı vakalarda orta düzey bir gribe benzeyen semptomlar gösterirken, bazı durumlarda da damar ya da organların zarar vererek ölüme yol açıyor. İnsanlara bu virüsü taşıyan bir hayvanın kanı ya da etiyle doğrudan ya da dolaylı bir temasla bulaşıyor. Ayrıca, kaynatılmadan içilen sütlerden veya sinek ısırıklarından bulaştığı da görülüyor. Bu virüs ilk olarak 1931 yılında Kenya'nın Rift Vadisi'ndeki bir çiftlikte tespit edildi. Zika, insanlara ağırlıklı olarak bu virüsü taşıyan bir sineğin ısırmasıyla geçiyor. Ancak cinsel temasla da bulaşabiliyor. Semptomları arasında ateş, kaşıntı, kas ağrısı ve baş ağrısı yer alıyor. Ancak bilim insanları, bebeklerde normalden çok daha küçük kafa boyutunun görüldüğü doğum anomalilerinin de arkasında bu virüsün yattığını düşünüyor. WHO, Zika'nın yetişkinlerde felce yol açan nadir bir nörolojik rahatsızlık olan Guillain-Barre sendromuna da yol açabileceğini söylüyor. İlk kez 1947'de Uganda'nın Zika Ormanı'nda yaşayan Rhesus maymunlarında tespit edildi. Henüz aşısı geliştirilmiş değil. Lassa virüsü, insanlara genellikle bu virüsü taşıyan farelerin idrar ve dışkısı üzerinden geçiyor. Lassa aynı zamanda vücut sıvıları aracılığıyla insandan insana da bulaşabiliyor. Normal koşullar altında ölüm oranı yaklaşık yüzde 1. Ölümler genellikle organ yetmezliği nedeniyle ve iki hafta içerisinde görülüyor. Ancak Mart ayında Nijerya'da görülen salgın sırasında 90 kişi yaşamını yitirirken, bu salgında ölüm oranı da yüzde 20'ye ulaştı. İlk olarak 1969 yılında Nijerya'nın Lassa kasabasında tespit edildi. WHO, özel ilgi gösterilmesi gereken potansiyel salgınlar listesine 'Hastalık X' adında anonim bir hastalık da eklemeye karar verdi. Hastalık X, "şu aşamada insanlarda hastalığa neden olduğu bilinmeyen bir mikroptan kaynaklanabilecek ciddi bir uluslararası salgını temsil eden" ifade olarak tanımlanıyor. WHO bilim insanları, dünyanın herhangi bir yerinde ölümcül bir salgınla yeni bir virüsün ortaya çıkma olasılığının her zaman mevcut olduğunu belirtiyor. Bu nedenle Hastalık X'in henüz ne olduğu da bilinmiyor.