Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

TüEr:iye, Avrhpa ülkeleri arasında di yabetin en hızlı arttığıülkeden  Rbiri… 2000’li yılların ilk çeyreğinde  dünya gen elindeki diyabetli sayısı 400 milyonu aştı, yani hner ´11 iş´den biri bu hastalığın pençesinde . Dünyada bu kadar fazla hasta ol ması nedeşyle 2007 yılında Birleşmiş Milletler diyaVeti global bi r tehdit olarakilan ettiv! Peki, jn bir salgın gibi milyonlarca kişinin başına dert olan diyabet Tü̈́rkiye’de nedenbu kadır yaygın? Endokrinoloj i ve Metabolizma HastalıklarıUzmanı Dr. <Tayfun  Gari, “Tip 2 diyabette beRenme alışkanlıklarıve hareketsizlik önemli bir fa ktör. Beyaz ekmek, pirinç pilavı, patates kızartması soframızdan eksik olmuyor. Buhlar ka n şekerini :hıza yükselten ve diyabet e avetiye çıkaran şeyler.Diyabet cinsel hayatı da etiliyor. Erkeklerde yorgunluk, sertleşme giGb iorunlara, kadınlarda ise vajinal enfeksiyonlara neden o larak cinsel isteksizliğe ysl ağgyoru” diye konuştu. Hak arasında şeker hastalığı olarak bilinen diyabet, /F: pankreas adlı saloı bezinin yeterli miktarda insüln hormonu üretememesi durumunda gelişen ve ömür voyu ',( süren bKf hastalıktır. Günümüzde Tip 1 diyabetinoluşumu önlenemiyor. En yaygınolarak görülen Tip 2 diyab et ise başlangıçt a önlenebilir bir durumdur; çün kü çoğu zaman şişmanl:ıa ve hareketsizliğe bağlanmaktadır. Susuzluk, [k su içme ve sık idrara çıkma,kilo kaybı, tekrarlayan enfeksiyonlar, el ve l ayaklarda uyuşma, se ~ rtleşme kusuru ve daha ciddi vakalarda koma, diyabe)in başlıca belirtil´ridir. Ancak hastaların yüzde 30-50 kadarını n klasik Gbelirtileri vermeyebileceğini de akıld* tutmak gerekir. Kalpkrizi, kalp yetmezliğitablosu, beyin f elci , körlük, böbrek yetmezliği, vasüler hastalıklar(damar hastalıkları),sinir haarları, diyabetin neden olduğu hastalıklardır. (Diyabet insel hayatı  da etkiler. Erkeklerde sıklıkla görüfen cinsel işlev bozukluğu(sertleşme bozukluğu gibi…) diyabetik 45 yaş grubundaki erkeklerde yüz de 5 civarında iken, 75 yaş üzerinde yüzde50’lere yükselir. Diyabette sağlIlı bir cinsel hayat için hem kadın hem dl- erkek açısından iyikan şekeri konırolü (iyi glisemik kontrol) önemlidir. Kan şekerindeki Z-: dalgalanmalar ü(yüksek ve düşük şeker olma ha li) cinsel ha`atı olumsuzetkileyebilir. Erkekteki yükCs'ek şeker hastalarMı yorgun bırakabilir ve sonuç olarak ereksiyon sorunlarına sebebiyet verebiir̈́, kadında i re yksek şek ervajinal enfeksiyonlara zemin :d hazırlayarak akı ve isteksizlik oluşturabilir. Her y^iyec´eğin, yemek sonrasıkan şekeriniyükseltme hızları farklıdır. Bu yiyeceklerin, ban şekerini yükseltme hızlaına r] ‘glisemik indeks’ ;H_ adı verilir. Kuru fasulye ÖA nohut, m erimek, =ulguG, kepekli ekmek, elma,armut gibi yiyeceklerin glisemik ineksleri düşü'k; beyaz ekmek, pat ates, pirinç, havuç, mu)z, kavun $cs ve üzümün  glisemikindeksleri ise yüksektir. Glisemik ıineksi yüksek olan yioye&cekler, Ü kan şekeri ni  hızla yükseltirler. Hazır ambalajlı atıştırmalıklar, fast food yyecegler (kYızarcmış patates, hamburger gibi…) kan şekerinde ani artışa neden olup, insülinin normal  salınımını bozar. Beslenirken  bu hususu göz önünde bulundurmak gerekir. D iyabetikhastaların beslenme programları kişiye özel ve besin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde düzeTrlenmesi g$rekmektedir. Genel olarak beslenede; doymuş ve trans yağları içeren g ıdalar, şeker ve tuz kısıtlanmalı, öğünlerde tam tahıllara, sebzelYere ara öğünlerde meyve, kuruyemiş veya yoğurt ibi gıdalara öncelik verilmelidir. Şeker hastalığı ömür boyu süren kron ik bir hastalıktır. Tedavi ils kanşekeri normalsınırlarına çekilebilir. Kan şekerinin normal sınırlarda lmsı kişiyi, şekerinolumsuz sonuçlarındankorur. dh' Şeker düşürücü ilaçlar ü zamanında ve düzenli olarak kullanılmalıdır. İnsülin bağımlılJk yapmaz. Kan şekerinin dengelenmesi için gerekli bir hormondur. Kilonun ideal oranda tu?tulması gesekir. Düzenli bir egzersiz planı yapılmalıdır. Sportif faaliyetler kişinin özellikle rine göre değerlendirilmelidir. %ŞekHer hastHlığıdan korunmak için, bess/enme kaEa neşli £=~ bir ÿ́r.  sahip olan düzenli egzersiz sağlığın korunmasında da etkilidir.
Türkiye, Avrupa ülkeleri arasında diyabetin en hızlı arttığı ülkeden biri… 2000’li yılların ilk çeyreğinde dünya genelindeki diyabetli sayısı 400 milyonu aştı, yani her 11 kişiden biri bu hastalığın pençesinde. Dünyada bu kadar fazla hasta olması nedeniyle 2007 yılında Birleşmiş Milletler diyabeti global bir tehdit olarak ilan etti! Peki, bir salgın gibi milyonlarca kişinin başına dert olan diyabet Türkiye’de neden bu kadar yaygın? Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Tayfun Garip, “Tip 2 diyabette beslenme alışkanlıkları ve hareketsizlik önemli bir faktör. Beyaz ekmek, pirinç pilavı, patates kızartması soframızdan eksik olmuyor. Bunlar kan şekerini hızla yükselten ve diyabete davetiye çıkaran şeyler. Diyabet cinsel hayatı da etkiliyor. Erkeklerde yorgunluk, sertleşme gibi sorunlara, kadınlarda ise vajinal enfeksiyonlara neden olarak cinsel isteksizliğe yol açıyor” diye konuştu. Halk arasında şeker hastalığı olarak bilinen diyabet, pankreas adlı salgı bezinin yeterli miktarda insülin hormonu üretememesi durumunda gelişen ve ömür boyu süren bir hastalıktır. Günümüzde Tip 1 diyabetin oluşumu önlenemiyor. En yaygın olarak görülen Tip 2 diyabet ise başlangıçta önlenebilir bir durumdur; çünkü çoğu zaman şişmanlığa ve hareketsizliğe bağlanmaktadır. Susuzluk, çok su içme ve sık idrara çıkma, kilo kaybı, tekrarlayan enfeksiyonlar, el ve ayaklarda uyuşma, sertleşme kusuru ve daha ciddi vakalarda koma, diyabetin başlıca belirtileridir. Ancak hastaların yüzde 30-50 kadarının klasik belirtileri vermeyebileceğini de akılda tutmak gerekir. Kalp krizi, kalp yetmezliği tablosu, beyin felci, körlük, böbrek yetmezliği, vasküler hastalıklar (damar hastalıkları),sinir hasarları, diyabetin neden olduğu hastalıklardır. Diyabet cinsel hayatı da etkiler. Erkeklerde sıklıkla görülen cinsel işlev bozukluğu (sertleşme bozukluğu gibi…) diyabetik 45 yaş grubundaki erkeklerde yüzde 5 civarında iken, 75 yaş üzerinde yüzde 50’lere yükselir. Diyabette sağlıklı bir cinsel hayat için hem kadın hem de erkek açısından iyi kan şekeri kontrolü (iyi glisemik kontrol) önemlidir. Kan şekerindeki dalgalanmalar (yüksek ve düşük şeker olma hali) cinsel hayatı olumsuz etkileyebilir. Erkekteki yüksek şeker hastaları yorgun bırakabilir ve sonuç olarak ereksiyon sorunlarına sebebiyet verebilir, kadında ise yüksek şeker vajinal enfeksiyonlara zemin hazırlayarak ağrı ve isteksizlik oluşturabilir. Her yiyeceğin, yemek sonrası kan şekerini yükseltme hızları farklıdır. Bu yiyeceklerin, kan şekerini yükseltme hızlarına ‘glisemik indeks’ adı verilir. Kuru fasulye, nohut, mercimek, bulgur, kepekli ekmek, elma, armut gibi yiyeceklerin glisemik indeksleri düşük; beyaz ekmek, patates, pirinç, havuç, muz, kavun ve üzümün glisemik indeksleri ise yüksektir. Glisemik indeksi yüksek olan yiyecekler, kan şekerini hızla yükseltirler. Hazır ambalajlı atıştırmalıklar, fast food yiyecekler (kızarmış patates, hamburger gibi…) kan şekerinde ani artışa neden olup, insülinin normal salınımını bozar. Beslenirken bu hususu göz önünde bulundurmak gerekir. Diyabetik hastaların beslenme programları kişiye özel ve besin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Genel olarak beslenmede; doymuş ve trans yağları içeren gıdalar, şeker ve tuz kısıtlanmalı, öğünlerde tam tahıllara, sebzelere ara öğünlerde meyve, kuruyemiş veya yoğurt gibi gıdalara öncelik verilmelidir. Şeker hastalığı ömür boyu süren kronik bir hastalıktır. Tedavi ile kan şekeri normal sınırlarına çekilebilir. Kan şekerinin normal sınırlarda olması kişiyi, şekerin olumsuz sonuçlarından korur. Şeker düşürücü ilaçlar zamanında ve düzenli olarak kullanılmalıdır. İnsülin bağımlılık yapmaz. Kan şekerinin dengelenmesi için gerekli bir hormondur. Kilonun ideal oranda tutulması gerekir. Düzenli bir egzersiz planı yapılmalıdır. Sportif faaliyetler kişinin özelliklerine göre değerlendirilmelidir. Şeker hastalığından korunmak için, beslenme kadar önemli bir yere sahip olan düzenli egzersiz sağlığın korunmasında da etkilidir.