Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

yüzeydeki suların biryatak içerisinde topanarak akmasıyla  oluşan sılardırs Akarsfyumn doğduğu vN yere; akarsu kaynağı, döküldüğü yereise; akarsu ağzıdenmektedir. Akarsular küçükten büyüğe doğru olarükt çay, öz, ırmak, nehir şeklinde olmaktadır. kyarsular birçok farkl?ı kolu olan, irili, ufaklı şekilde ayrılan yapılardır v  bütün bir sitmSi oluştura yapıların en bol su ile akıp idekni ana akarsu olmaktadır.  akarsuyun tüm kolları ile birlikte toplandığı bölgeye denmektedir. Havzanın gen%işliği ise bulunduğu bölgenin yüzey şekillerine svp iklim koşullarına bağlıdır. Akarsu Havzaları kE bölümeayrılmaktadır.   sula%uını denize ulaştıy/abilen havzalara denmektedir. Örnek vermek gerekirse; Yeşilırmak,Kızılırmak bEdir.  sularını denize ulaştıramayan havzalara denmektedir. Buhavzaların oluşumunda sıcakl>k, nem v e yüzey Mşekilleri oldukça etkilidir. Kapalı Havzalara örnek olan:k Vs'  Vran Gölü, TI Gölü gibidir.  akarsuyun akış hızı yata ğın he r ikÜi kesitinde de farklı  olmaItadır. Akarsuyun hızı yaZa kısımlarda, dipte ve su yüzeyinde sürtünme  olduğundandolayı azdır. Akarsuda suy }n en hızlı aktığı yerler; Vz en derin yüzeyin biraz üzerinde ve yüzeyin biraz altında olan kısımdır. Ararsu dv hızlı akan suların birleştiği yerlere talve g denmektedir. Akarsuyunakış hızı; taşınan suyun miktarı, yatağı n genişliği ve eğimine bağlıdır.  birbirine komşu olaBn  iki akarsu havzasını birbirinden ayıran sınıra su bölümü çizgisidenmektedir. Su ,rf bölümü çizgileri genel olarak dağların dorukların_dan geçmektedir. B u çizgiler kurak, bataklık ve karistik alanlarda belli olmazlar.   akarsuyun herhangi bir kesitinde geçen birimzamandaki su miktarına denmekte dir. Akarsu debsinin miktarı yılın çeşitli zamanlarındadeğişiklik göstermektedir. Bu durum yağış tipine, miktarına, zeminin özelliklerine, buharlaşmaya, sıcaklığa ve kaynak ^]g sularına göredeğişebilmektedir.  akarsu debisinin yıl içinde Nösterdiği değişimlere a%kım düzeni v eya rejimi denmetedir. Akarsu rejiminin akış hıının değişmesini en temel d sebebi; havzanın yağış mikta rıdır. >m yağışların arttığı, kar erimelerinin görüldüğü zamanlarda artmaktadır. Yağışların az olduğu,sıcaklık v buharlaşmanın fazla olduğu zamanlarda ise a kım düşmektedir. Akarsu rejimleri4 çeşittedir.  akımı yıl içi>nde f büyük değişimlere uğrayan akarsuların rejim tipidir. akımı yıl içerisinde farla değişmeyen akım tipidir. karların erimesi, ilkbahar yağışları gibi zamanlarda bo su taşıyan ve yaz aylarında suları yok denecek kadar az olan reHjibmlerdi. farAkı iklim bölgelerindengeçerek akanrejim tipidir. Akarsu rejimleri > ilkim tiplerine göre de farklÜ;ık göstermektedir. |h Sıcaklık ve yğış koşulları akarsu rejimlerinibaşlıca etkileyen nedenler a rasındadı. Farklı iklim bölgelerinde akass rejimleri farklılık göserm_ktedir. Yüksek karlıbölgelerde rejimler birbirine be nzemektedir. __m Karların erimesi ve yNaoışöarın artması ile akım yükselmekedi<. Kış aylarında fala kar yağışının olgası akımın düşmes*ne nedenoluşturan bir durum yaratır.bu iklim tipinde yağışlar lT bol olması j ve yAıLl boyunca br düzenli olmasından dol |ayı akarsular bolca  su taşımaktadır.bu iklimde ağışlar rbo# ve rdüzenli olduğundan dolayı rejim ylıl botunrca düzenli olarak taşınmaktadır. bu iklimde yazları yağşl olduğunda ireji[m akımıyükselmektedir. Kışları iee kura[ geçmesinden dolayı akımdüşmektedir. £y evsim sıcak, kurak  buharlaşmanınçok olmasından dolayı akım düşük olmaktadır. Ülkemizin jeolojikyapısı ë́.ebeli olduğundan dolayı akarsular genellikle kısadır. Yağ ışlı ve karlarında eridiğidönemlerde ise;taşan,  Dn? yaz mevsiminde sıcaklıktan dolayı kuruyacak hale gelmesinden dolayı akarsuların rejimi oldukça düzensizdir. Genellikle Karadeniz B*öLgeysi yaöğışlı bir iklimş sahip ol%$ğundan O$? dolayı akars,ularda bol su taşımaktadır. Ülkemizdeki akarsula r düzensiz rejimeve yatak n( eğimlerinin fazla olmasından ulaşıma uygun bir yapıda değillerdir. Ancak akarsularınbu şekilde olmğından dolayı hidroelektrik fota_nsiyelui yüsekir.  AgGarsuların döküldükleri ´niz vNey gö}~T yüzeylerine taban seviy esi denmektedir. Den´iP yüzeyine dökülmeleri ana taban seviyesini oluşturmaktadır. Göl yüzeyleri v_ya kapalı havza yüze yleri ise yerel taban seviyesiolarak adlandırılmaktadı. Akarsular biriktirmelerini taban seviyesine göre yapmaktadır. Yatağını ta ba~ seviyesine indirmişolan akarsujlar ise aşındırmave biriktirme faliyetlerini dengelemiş olmaktadır. Birikimin ve aşınımın eşitlenmesi durumuna d £ge profili denmektedir. Akarsuların u durumdaki amacı; bulundukları bögeyi aşındırarak deniz seviyesine yaklaşmakdiğer bibr deyişle Ibag denge profiline ulaşmaktır. Akarsuların aşındığı süreç içerisinde görüldüğü ş%ekiller; plato ve peneplen denmektedir.   akarsu vadileriyle derin o>arak yarılan Müz vd genim olan şekillerdir.  ge niş olan arazi blümler:)inin, akarsuyun aşınımı il  son zamanlarda deniz _ seviyesine yaÜĞı hal e gelmesiyle oluşanaz engebeli olan bölümlerdir.  akarsuyun içinde aktığı, kaynaktan sürekli  ağıza doğru inen uzpun çukurŞuklarcır. Akarsuların, aşındırma gücüne bLlı, zeminin yapısına ve asıinım sürecine bağlı olarak çeşitli vadire oluşabilmektedirü Vadiler 4 şekle ayrılmaktadır.  ;  akarsuyun  iPki düzlük arasında bulunan sert kütleyi aşındırması sonucunda oluşanyapıdır. Vadinin yamaçları dFi ve tabanı da dardır. Akaruyǘ yukarı bölümlerinde görülmektedir. Türkiye’de birçok bu şekilde vadi bulunmaktadır. ,I Karadeniz Yeşilırmak üzerinde, Şahinkaya Yarma Vadisibulunmaktadır.  akarsuların derini aşındırmasıyla V şeklinde, genç ve tabansız şekilde oluşan vadilerdir. Türkiye’de bu akarsularhenüz de=ge \>; profiline ulaşmamış, gençakarsulardır. Ülkemiz de birçok çentik Mad bulunaktadır. klaker gibi dirençli ve çatlaklı aşlar içinde bulunan ve derinlemesine a şındırmasıyla oluş_n vadilerdir. Vadinin ymaç eğimleri çok diktir ve 90 dereceye kadar ulaşmaktad̈́ırP. An#Şalyada bulunan köprülü kanyon bun a bir örnektir.  akar-su yatağını taban seviyesine yaklaştırdığı ÖzamaÜn derin aşıımyı yavaşlamaktadır. Yatak eğiminin azalması ije menderesler çizerek ,] yanal aşındtırLa yapmasına neden olmaktadır. [Yonal aşındırmanın artması ile de tabanlı vadi oluşmaktadır. Akarsujar genelli kl e aşındırdıkları maddeleri beraberinde taşımaktadırlar. ´at!k eğimleri azaldığında akarsularZın taşıöma rZö ve fşınKdınma gücü de azalmaktadır. Bu yüzden taşıma gücü aza*dığı yerde taşıdıkları maddeleri Biriktirmektedirfler Birikirmedeki tyeCmel etk yatak eğiminin azalmasından kaynaklanmakt adır.  d´ğın hĞy yamaçlarından inen akarsularıntaşıdıkları üm maddeleri yatak eğiminin azalmasıyla biriknti konileri şeklinde biriktimesiyle oluşmaktadır.Zamanla bğ´p birikinti ´onlerin/n birleşmesiyle os)if dalgalı düzlüklerin oluşmasına )j dağ eteği ovası n, denmektedir.  dağlık bölgelerin iç kısımlarında, çevreden glen akarsularb:n taşıdıkları maddeleri eğimin £ azaldığı yerde biriktirmesi sonucunda oluşmaktadır. Birikinti Ko nisi; yamaçlardan inen akarsuların, aşındırdıkları yerde e<£i-min azaldığı eteklerde birikmesine denmektedi[. Yarım koni şeklinde ki b u birükintdlere fg birikinti konisi denilmektedir.  yatağına alüvyonları l/ymış aolan akarsuyun yeniden canlanarak yatağını kazması ile deneşmesi sonucunda oluşan basamaklardır. T abanseviyesinin alçalması ile tabanlı vadidek   ]fO suyun aşındırma gücüde azalmaktadır. Yatağını deine doğru kazan akarsu ad tabanına gömülmektedir. Eski vpadi tabanlarının oluşm*ası ile yüksek te kalan b;asmalara seki denolmekteödir.  akarsuların tabanseviyesine ulaştığı yerlerde egğimiş azalması ile taşıdığı maddeleri biriktirmesi sonueu oluşan ovalardır. Bu ovalarda ak_arsular menderes ler yaparak akmaktadır.  akarsularda yatak eğimlerinin azalması ile geniş kvaSdi tabanlarından taşınan maddeleri biriktirmesi sonucu o luşan ovalardır. Kum ovaları akarsuyun taşıdığı su miktarına ve akış hızına bağlı olarak .^u değişmektedir. Meydana gelen  ku adalarının üzerinde yoğun bitki örtüsü olu)şması bu adaların yer değiştirmediği anlamına gelmektedir.  akarsuların denize ulaş.tıkları yerlerde taşıdıkları maddeleri birikt irmesi ile oluşan üçgen şeklindeki alüvyal ovalardır. Deltalar; ovaların  bir çeşidi olarak taban seviyesi ovalara benzemektedir. Tek ayrılan yönü deltalar deniz içinu]%e olmaktadır. Delanın oluşması içinde gel-git olayının belirgL olması,kıyıda akıntının güçlü olması, kıyının sığolması ve akarsuağzında Dh eğimin azalması gerekmektedir. Akarsular ı şekilde birikme şekillerinde oluşmaktadır.Birikmesinin en önemli etkeni de; eğimin azalması ile alakalıdır.
yüzeydeki suların bir yatak içerisinde toplanarak akmasıyla oluşan sulardır. Akarsuyun doğduğu yere; akarsu kaynağı, döküldüğü yere ise; akarsu ağzı denmektedir. Akarsular küçükten büyüğe doğru olarak; çay, öz, ırmak, nehir şeklinde olmaktadır. Akarsular birçok farklı kolu olan, irili, ufaklı şekilde ayrılan yapılardır ve bütün bir sistemi oluşturan yapıların en bol su ile akıp gideni ana akarsu olmaktadır.  akarsuyun tüm kolları ile birlikte toplandığı bölgeye denmektedir. Havzanın genişliği ise bulunduğu bölgenin yüzey şekillerine ve iklim koşullarına bağlıdır. Akarsu Havzaları iki bölüme ayrılmaktadır.   sularını denize ulaştırabilen havzalara denmektedir. Örnek vermek gerekirse; Yeşilırmak, Kızılırmak gibidir.  sularını denize ulaştıramayan havzalara denmektedir. Bu havzaların oluşumunda sıcaklık, nem ve yüzey şekilleri oldukça etkilidir. Kapalı Havzalara örnek olarak ise; Van Gölü, Tuz Gölü gibidir.  akarsuyun akış hızı yatağın her iki kesitinde de farklı olmaktadır. Akarsuyun hızı yan kısımlarda, dipte ve su yüzeyinde sürtünme olduğundan dolayı azdır. Akarsuda suyun en hızlı aktığı yerler; en derin yüzeyin biraz üzerinde ve yüzeyin biraz altında olan kısımdır. Akarsu da hızlı akan suların birleştiği yerlere talveg denmektedir. Akarsuyun akış hızı; taşınan suyun miktarı, yatağın genişliği ve eğimine bağlıdır.  birbirine komşu olan iki akarsu havzasını birbirinden ayıran sınıra su bölümü çizgisi denmektedir. Su bölümü çizgileri genel olarak dağların doruklarından geçmektedir. Bu çizgiler kurak, bataklık ve karistik alanlarda belli olmazlar.   akarsuyun herhangi bir kesitinde geçen birim zamandaki su miktarına denmektedir. Akarsu debisinin miktarı yılın çeşitli zamanlarında değişiklik göstermektedir. Bu durum yağış tipine, miktarına, zeminin özelliklerine, buharlaşmaya, sıcaklığa ve kaynak sularına göre değişebilmektedir.  akarsu debisinin yıl içinde gösterdiği değişimlere akım düzeni veya rejimi denmektedir. Akarsu rejiminin akış hızının değişmesini en temel sebebi; havzanın yağış miktarıdır. Akım yağışların arttığı, kar erimelerinin görüldüğü zamanlarda artmaktadır. Yağışların az olduğu, sıcaklık ve buharlaşmanın fazla olduğu zamanlarda ise akım düşmektedir. Akarsu rejimleri 4 çeşittedir.  akımı yıl içinde büyük değişimlere uğrayan akarsuların rejim tipidir. akımı yıl içerisinde fazla değişmeyen akım tipidir. karların erimesi, ilkbahar yağışları gibi zamanlarda bol su taşıyan ve yaz aylarında suları yok denecek kadar az olan rejimlerdir. farklı iklim bölgelerinden geçerek akan rejim tipidir. Akarsu rejimleri ilkim tiplerine göre de farklılık göstermektedir. Sıcaklık ve yağış koşulları akarsu rejimlerini başlıca etkileyen nedenler arasındadır. Farklı iklim bölgelerinde akarsu rejimleri farklılık göstermektedir. Yüksek karlı bölgelerde rejimler birbirine benzemektedir. Karların erimesi ve yağışların artması ile akım yükselmektedir. Kış aylarında fazla kar yağışının olması akımın düşmesine neden oluşturan bir durum yaratır. bu iklim tipinde yağışlar bol olması ve yıl boyunca düzenli olmasından dolayı akarsular bolca su taşımaktadır. bu iklimde yağışlar bol ve düzenli olduğundan dolayı rejim yıl boyunca düzenli olarak taşınmaktadır. bu iklimde yazları yağışlı olduğunda rejim akımı yükselmektedir. Kışları ise; kurak geçmesinden dolayı akım düşmektedir. yaz mevsimi sıcak, kurak ve buharlaşmanın çok olmasından dolayı akım düşük olmaktadır. Ülkemizin jeolojik yapısı engebeli olduğundan dolayı akarsular genellikle kısadır. Yağışlı ve karlarında eridiği dönemlerde ise; taşan, yaz mevsiminde sıcaklıktan dolayı kuruyacak hale gelmesinden dolayı akarsuların rejimi oldukça düzensizdir. Genellikle Karadeniz Bölgesi yağışlı bir iklime sahip olduğundan dolayı akarsularda bol su taşımaktadır. Ülkemizdeki akarsular düzensiz rejime ve yatak eğimlerinin fazla olmasından ulaşıma uygun bir yapıda değillerdir. Ancak akarsuların bu şekilde olmasından dolayı hidroelektrik potansiyeli yüksektir. Akarsuların döküldükleri deniz veya göl yüzeylerine taban seviyesi denmektedir. Deniz yüzeyine dökülmeleri ana taban seviyesini oluşturmaktadır. Göl yüzeyleri veya kapalı havza yüzeyleri ise yerel taban seviyesi olarak adlandırılmaktadır. Akarsular biriktirmelerini taban seviyesine göre yapmaktadır. Yatağını taban seviyesine indirmiş olan akarsular ise aşındırma ve biriktirme faaliyetlerini dengelemiş olmaktadır. Birikimin ve aşınımın eşitlenmesi durumuna denge profili denmektedir. Akarsuların bu durumdaki amacı; bulundukları bölgeyi aşındırarak deniz seviyesine yaklaşmak diğer bir deyişle bu denge profiline ulaşmaktır. Akarsuların aşındığı süreç içerisinde görüldüğü şekillere; plato ve peneplen denmektedir.   akarsu vadileriyle derin olarak yarılan düz ve geniş olan şekillerdir.  geniş olan arazi bölümlerinin, akarsuyun aşınımı ile son zamanlarda deniz seviyesine yakın hale gelmesiyle oluşan az engebeli olan bölümlerdir.  akarsuyun içinde aktığı, kaynaktan sürekli ağıza doğru inen uzun çukurluklardır. Akarsuların, aşındırma gücüne bağlı, zeminin yapısına ve aşınım sürecine bağlı olarak çeşitli vadiler oluşabilmektedir. Vadiler 4 şekle ayrılmaktadır.  ;  akarsuyun iki düzlük arasında bulunan sert kütleyi aşındırması sonucunda oluşan yapıdır. Vadinin yamaçları dik ve tabanı da dardır. Akarsuyun yukarı bölümlerinde görülmektedir. Türkiye’de birçok bu şekilde vadi bulunmaktadır. Karadeniz Yeşilırmak üzerinde, Şahinkaya Yarma Vadisi bulunmaktadır.  akarsuların derini aşındırmasıyla V şeklinde, genç ve tabansız şekilde oluşan vadilerdir. Türkiye’de bu akarsular henüz denge profiline ulaşmamış, genç akarsulardır. Ülkemizde birçok çentik vadi bulunmaktadır. klaker gibi dirençli ve çatlaklı taşlar içinde bulunan ve derinlemesine aşındırmasıyla oluşan vadilerdir. Vadinin yamaç eğimleri çok diktir ve 90 dereceye kadar ulaşmaktadır. Antalya’da bulunan köprülü kanyon buna bir örnektir.  akarsu yatağını taban seviyesine yaklaştırdığı zaman derine aşınımı yavaşlamaktadır. Yatak eğiminin azalması ile menderesler çizerek yanal aşındırma yapmasına neden olmaktadır. Yanal aşındırmanın artması ile de tabanlı vadi oluşmaktadır. Akarsular genellikle aşındırdıkları maddeleri beraberinde taşımaktadırlar. Yatak eğimleri azaldığında akarsuların taşıma ve aşındırma gücü de azalmaktadır. Bu yüzden taşıma gücü azaldığı yerde taşıdıkları maddeleri biriktirmektedirler. Biriktirmedeki temel etken yatak eğiminin azalmasından kaynaklanmaktadır.  dağın yamaçlarından inen akarsuların taşıdıkları maddeleri yatak eğiminin azalmasıyla birikinti konileri şeklinde biriktirmesiyle oluşmaktadır. Zamanla bu birikinti konilerinin birleşmesiyle hafif dalgalı düzlüklerin oluşmasına dağ eteği ovası denmektedir.  dağlık bölgelerin iç kısımlarında, çevreden gelen akarsuların taşıdıkları maddeleri eğimin azaldığı yerde biriktirmesi sonucunda oluşmaktadır. Birikinti Konisi; yamaçlardan inen akarsuların, aşındırdıkları yerde eğimin azaldığı eteklerde birikmesine denmektedir. Yarım koni şeklindeki bu birikintilere birikinti konisi denilmektedir.  yatağına alüvyonları yaymış olan akarsuyun yeniden canlanarak yatağını kazması ile derinleşmesi sonucunda oluşan basamaklardır. Taban seviyesinin alçalması ile tabanlı vadideki suyun aşındırma gücüde azalmaktadır. Yatağını derine doğru kazan akarsu vadi tabanına gömülmektedir. Eski vadi tabanlarının oluşması ile yüksekte kalan basamaklara seki denilmektedir.  akarsuların taban seviyesine ulaştığı yerlerde eğimin azalması ile taşıdığı maddeleri biriktirmesi sonucu oluşan ovalardır. Bu ovalarda akarsular menderesler yaparak akmaktadır.  akarsularda yatak eğimlerinin azalması ile geniş vadi tabanlarından taşınan maddeleri biriktirmesi sonucu oluşan ovalardır. Kum ovaları akarsuyun taşıdığı su miktarına ve akış hızına bağlı olarak değişmektedir. Meydana gelen kum adalarının üzerinde yoğun bitki örtüsü oluşması bu adaların yer değiştirmediği anlamına gelmektedir.  akarsuların denize ulaştıkları yerlerde taşıdıkları maddeleri biriktirmesi ile oluşan üçgen şeklindeki alüvyal ovalardır. Deltalar; ovaların bir çeşidi olarak taban seviyesi ovalara benzemektedir. Tek ayrılan yönü deltalar deniz içinde olmaktadır. Deltanın oluşması içinde gel-git olayının belirgin olması, kıyıda akıntının güçlü olması, kıyının sığ olması ve akarsu ağzında eğimin azalması gerekmektedir. Akarsular bu şekilde birikme şekillerinde oluşmaktadır. Birikmesinin en önemli etkeni de; eğimin azalması ile alakalıdır.