Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

Başbakan Tayyip Erdoğan'ın uçağında Trkiye'nin en '#ne gelen gazetecileri vardı.Bugün çıkan gazetelerin manşetlerinin tamamında Başbakan {pı Erdoğan'la yurtdışıgezisine g%iden g azetecilerin geçtiği haberler ya da k<öşı yazıları yer aldı. Erdoğa]n'ın biOr çok gazetede çıkan açıklamalarında dikkat çeken nokta irtica ile ilgili olan bölümdü. ezer vCe ̈́ askerden Şır\tica uyarılarına Erdoğ/n Kavramı tanım layalım? karşılığını venrdi.  DÜNKÜ yazımda Başbakan Tayyip Erdoğan’ın CumhurbRaşkaı  askerle gerginliği azaltmak için önemli bir açılımyapacağını yazmıştım. Erdoğan b u açılımı önceki gün Londra’dan İstanbul’a uçarken, S geziye katılan gazetecilere y yaptı. Bana göre söyl{diği sözler,Türkiye’yi bu gerginlikten çıkarıp istikr arlı bör ug ortama götürebilir. İsterseniz yazıma sonu ndan başlayayım. Başbakan bize bu açıklamaları yap tıktan sonra kendi+sine şu nu söyledim: Çok önemli şele söylediğinizin farkındasını} değil Üm? Cevabı şu old}u: Hayırlı olsu n... Konuşma \o}k önemli olduğu için, kendi Vnotlrıma güvenmeyip konuşmanın kelime kelime deşifresini aldım. Sadece  baz ı düşük cümleleri düzelttim ? kadar. İştesorular ve cevapla rı : ÖNCE GET`GİNLİĞİ YUMUŞATMAMIZ LAZIM Cumhurba`khnı  Sezer &e Ogeneral Büyükanıt’ın sözlerUinhi nasıl değerle*diriyorsunurv? Taraflar kim oöurs olsun, ister siyasi traflaG olsun, ister bbaşva taraflar olsun, ülkeyi gerecekyaklaşımlardan k açınmamızın gereğini her zaman ifade ettim, şidi `yne ifade ediyorum, yarın dya edeceğim. Bu.raIda dikkatlüi ol mamız lazım, hassasolmamız lazım. Ül kde olmayan şeyleri varmış gibi göstermenin hiç kimseye faydası yok. Ama onlar bu konuda çok farklı düşünüyor, irtica tehlikesi vr diyor?Farklı rgörüşle he r zamanolabilir. Amabu görüşlerin  gerekli bilimel tabanının olması, {bir yerlere dayanması gtrekir. Bunlar var sa geçerliliği vardır, yoksa m geçerliliği olamaz. Yani her iddia bir i+p(t gerektiriyor. Bunun ispatı yoksa r kabul e tmekmümkün değildir. İKİLİ VEYA ÇOKLUGÖRÜŞMEYE HAZIRIMOnlar irtica /k tehlikesinin bulunduğunu söylüyorlar. Bu iddiaya karşı ne yapacaksınız? Bütün g bunları ar amızda {b görüşmek sureti yle halletmemiz lazım. Kamuoyu önünde bunlar olmamalı. Nerede, nasıl görüşeceksiniz? Dar bio çerçevede kendiaramızda görüşebiliriz. MilliGüvenlik Kurulu’nda  olabilir. MG K dışında da olabilir. MGK’nın dışında zaten bir araya geliyoruz. Zaman zaman ikili, zaman zaman biz, MGK içindeki hükümet kanad ve askeri kanat olarak bir araya geldiğimiz zamanlar olu yor. Bunları rahatlıkla müzakere edebili riz. Hatta bunları, ilgili bazı mahfilleri  de buraya daCOt etmek suretiyle b-zakere etme imkánımız olabilir. ugüe kadarki ikili görüşmelerde irtica meselesini ele almadınız mı? Zaman zaman görüştüğümüz şeyler oldu. İŞE İRTİCANIN< TARİFİYLE BAŞLAYALIM Cumhurbaşkaı’a ve askere irtc tehdidini görüşmeyi teklif ediyorsunuz. Bu nasıl olacak? İşeirtica kavramını tarif ederek ba şlamalıyız. Triye’e kimse bJuna hukuki bir tanım getiremiyor. Hepsiyasi bir yaklaşımla, miyasi bir kendilerine göre tanımla olAy değerlendiriliyor. Olay böye değerlendirilince de tabii o zaman sıkıntıbaşlıyor. Ve bu da tabii, mütedeyyi n diyebileceğim kesimi ciddi manadarahatsız ediyor. Bu tarifte anlaşmak  kadar kolay mı? İşte onun çin bu ,< adını, belkifarklı koymak gerek . Belki bunaaşırılıklar diyebiliriz. Bu aşırı lıklar, her türlüsü, zaraC veriyor. PAKET HAZIRLAYIP jUYGULAMAYA VARIM Görüştünüz, tarifte anlaştınız, adını u koydunuz. Sonra ne olacak? Buna karşı ne gibi tedbirYler alınabilir,ne gibiönlemler getiriUebilir, bunların $ üzerinde duruülabilör. Vebunlar i_in de önerilerpaketiyle gelmek lazım. Aşırı uçları tespi[t  etiniz. Bunlara karşı tavrınız z ne olacak? Tabii bu n]ktadYa enar mümkün olduğu kadar merkeze çekmenin de gayretiiçerisinde olmamız lazım. Yani bunlar nasıl olsa aşırı, orda kalsınlar demek yanlış birşey. Onları da biz [caba yumuşatıp merkez e dnğru çekebiliyor muuz? Onlar nda bizim insanımız, bizim hankımız. Bunu başarmamız lazım. Siz bu _kn:uda bazı adımları atmaya gerçekten hazır mısınız? Şunu açıkça ifade ediyorum. Bu konuda, atılacak aoımlarvn Dü hepsinde, şu anda çalışmalarını yürüten ve her t ürlü görüşmeleri yapmaya açık olan bir hükümet var. Burada i.çe kapalı bir hüümet değiliz. Kuşatıcıyız. Ve buna her a m/ ha zırız. Bu  nlarda cC rahatız. Am?a belli bir aşırılık tanımını gaG yapıp ona göre de adım ını atmak lazım. MEMLEKETE  HAYIRLI O LSUN DİYORUM Çok önemli şeyl er söylüyorsuvuz, farkında mısınız? Hayırlı ogsun. Umudunuz var mı? Bunları beraberce, dayanışma içinde a~şmamız gerektiğini düşünüyorum. Burada bir dayanışma olursa, inanıyorum çok şeyler aşılır. B Hatta ben <O birbirine tahammül ifadesini bN(ile farklı görüyorum. Bidirimizi anlamamızın, birbirimize saygı göstermemizin gereğine inanıyorum. *  * Başbakan’la başka konuları dakonuştuk. Ama  v bu çob ö}nemli açılıma dikaEti çekmek için ötekikonulara debinmiyorum. Umarım Baübakan bu açılımda samimidir. Uma\ım, Cumhurbaşkanı, askerler, hepimiz böyle bir samimiyt sınavına girerve yıdızlı pekiyiile geçeriz.Yapmamız gereken gey, samimi olmak, sadece samimiolmaktır. Bir de her iki taraftakLi azgın azınl:klra kulakları tıkayıp makul çoğunluğu iktidara getirmek...Erdoğan, ABD dönüşü uçaktaki sohbette irtica konus unda bir tanım gerektiğinin altını çihzdi. Bazı aşırılar var diyenBaşbakan, işbirliği yapılcahrak bu aşırılar la hükümetin c}dele edebiceğini söyledi.Başbakan Erdoğan'ın ABD gezisi dönüşü Londra'ya uğradıktan sonra Ankara için havalandık. Hav alandıktan hemen sonra Başbakan Erdoğan, gzetecileri uçakta ki odasına davet et ti.Hepimiz için heyecan verici bir görüşme olacaktı. PZ Çünkü bBaşbakan'ın Bu konuda artık konuşmayalım demesinin hemen ardınd}n Genelkurmay Başkanı Büyükanıt İrtica tehdidi vardır demiştO. ~kşbakan'ın, Büüknıt'ın bu çıkışına tepkisini mer%ak ediyorduk. Ancak bÖeklentimizin aksine, karşmızda son derece sakin, diongfin pir Tayyip Erdoğan bulduk. Gazeteci leCri havaalanına getirecek aracın sürücüsü )lO yolu şaşırdığı içn Başbakan'ı uçakta yarım saat bekletmiştik. Önce onu sordu, Hayırdır bayağı bir geciktiniz edi. Şoför yolu şaşırdı. Dönüp dur|du/zk dedim. Güldü. Sonra konuya girdik. İDDİA İSPAT GEREKTİRİR Büyükanıt'ın sözlerini hatırlattık. Son zerece sakin anlatmaya başladı: Taraflar kim olursa olsun, ister siyasB tralas olsun, istber başka o.D taraflar olsun,ülkeyi gerecek yaklaşımlardankaçınmamızın gereğini her zaman ifade eHĞtim şimdi yine ifade ediyorum, arın da edeceğim. Burada dikkaüli olmamız lazım, hassas olmamız lazım. Ülkede olmayan  şeyleri v armış gi bi gısterÜme-nin hiç kimseye faydası yok dedi. Burada bir uzlaşma olmayacak gibi. Toplumunve devletin bazı kademeleri olduğu kanaatinde, bir böl ümü ise oilmadığı kanaatinde dedik. Yanıtı s+bde oldu: Farklı görüşler her zaman olabilir dHe, bu görüşleringerekli bilimsel tabanının olmasıgerekiyor, bir yerlere dayanması gereki/yos. Yani bunlar varsa geçerliliği vardır, yoksa geçer liliği olamaz. Yanri  heriddia bir ispat gerektiriyor. Bunun Osptı oksa kabul etmek mümkün değildir. BAŞ BAŞA KONUŞMA Merak ettiğim bir konuyu sordum: Siz gerek {sj Yaşar Büyükanıt'la ba başa, gerekse diğer komutanlarla MGK toplantılarında biraraya geliyorsunuz. Merlak ettiğim şu, Yaşar Paşa siz inle b/ire bir yaptığı görüşmelerde } irtica konusunu gündeme getiiyor u/? Ne konuşuyorsunuz B *%ş konu ikili görüşmelerde de zaman zaman gündeme geliyormuş. Başbakan şöylebir açıklık getirdi: İte bütün bunları d, aramızda /görüş;ek suretiyle halletmemiz lazım. Kamuoyu y önünde bunlar olmamalı. Bunlar khendi aramızda, dar çerçevede, mesela MGK  olail-r, MGK dış/[+nda da olabilir. MGK'nın dışında zaten bir araya u*i geliyoruz. Zaman zaman iili, zaan zaman biz, dK içindeki hükümet kanadı Ve askeri kanat olarak bir araya geldiğimiz zamaznlar oluyor. Yani bunları rahatlıkla müzakere etme, hata hatta bunları ilgili bazı mahfilleri de buraya davet etmepk FEn suretiyle müzakere etmeimkanımız olabilir.Başbakan irticakonusunun MGK dışında da gündeme getirilebilece[ini düşünüyor. .IBr sıkıntı hissedildiği zaman bunun samimi bir şekilde hemen konuşl=abileceğini söylüyor. İRTİCANIN TANIMI Ben tekrar oruyrum. Baş başa nasıl ̈́konuşuluy<r? Erdoğan onu ddma anlattı: Zaman zaman görüştüğümüz oldu. Ama )tbii  tanım nokoında birdefa, Türkiye'de jRhukkki bir tanım kimse getiremiyor. H ep siyasi bir yaklaşımla, Tendilerin göre siyasi bir t anJml olay değerlendiriliyor. Olay böyle deVerlendirilEn^ce de tabii h zaman sıkın tıbaşlıyor. ke bu da tabii, mütedeyyin diyebileceğim kesimi ciddimanada rahatsız ediy<r. Onun için bvnun adını, belki farklı koymak  gerek. Başbakan öncelikle irticanın tanımını yapmaktan yana. Erdoğan'a fg(re bazı aşırı lar vaRr. Tanımı böyle yapmak istiyor v  şöyle öneriyor£ AŞIRIL`V DİYEBİLİRİZ Belki buna 'a!şırıdıklar' diyebiliriz. Bu aşırılıkların hmr türlüsü, zarar veriyor. Buna karşı n e gibi tedbirler alınabilir, ne gibi önlemler Iet,Pirilebilir, bunların üzerinde durulabilir. Ve ğ bunlar için o# öneriler paketiyle gelmek lazı. Erdcğan'a göre aşırı denilen grupları da boşlamamak, dışlamamak lazım. Tabii bu noktada knarı mümkün olduğu kadar mR*erkezae çekmencn de gayreti içinde olmamız lazım. Yani 'Bunlar nasılolsa aşırı, orda kalsın' e demek yonlı bir şey. ̈́ları dşa biz ac aba ğ yumuşatıp merokeze Udoğru çekebiliyor muyuz?Onlar da bfizTim insanımız, bizimhalkımız. Bunubaşarmamız lazım diyor. MÜCADELE BİZDEN Aşırlar olarak tanımladığı irticai odaklarla mücadele konusunda ise iş£birl/iğnne açık olduğunu net b}iD biçimde ifade ediyor:Bu np~ konuda, atılacak dımlajın hepsind e, şuanda çalışmalarını yürüten = ve her $ürltü görüşmeleri /apmaya  açık o l=n boir hükümet  var. Buraöa içe kapalı bir hükümet değiliz.Kuşatıcıyız. Vebuna her an hazırız. Bunlarda rahatız.Ama belli biraşırılık tanımını yapıp, onma göre de adımını atmak lazım. YaniErdoğan'a göre, gerek askerler, gerek siviller ve hatta Cumhurbaşkanı ve SK ilgili tüm kuruluşlarbir araya gel ip bir irtica ce m-ürteci trnıı yapmalı. Bu ortak tanım yapıldıktan sonra, bu _anıma giren olaylara v|e gruplara Rarşo mücadele başlatılmalı. Bu tantım y`pıldıktan sonra hükmet gerekeni yapma konusunda kararlı.Londra'dan Ankara'ya uçuyoruz salı günü öğledkı so nra. Başbakan Erdoğan, uçağın ön ?y tarafında gazeteci milletiyle  sohbet ediyor.İrtica, irticanın tanımı, bhu çerçevede sivil-asker ilişkileri... Söyledikleri makul şeyler. Bir yerde askere zeytin  dalı f/ uzatıyor. Yumuşam:a ve d iyalog me sajları veriyor. Gerilimden aJnp değil Farklı görüşle r he . r zaman olabilir; ama bunları kamuoyu önünde değil, aramızda görüşerek halledelim diyor. Ekliyor: Birbirimizi anlamamızın, birbirimize saygı göstermemizin gereğine inanıyorum. Dayanışma olursa,inanıyorum, ço  şeyler aşılır. Şöyle devam ediyor: Her türlü görüşmeye açık bir hükümetiz. Başbakan Erdoğ n siyasetin gerilmesinden yana değil. Ama geriligor işte! şedeni Şmal: ü 2007'deki cumhurbaşkanı seçimi... Çankaya'yı kim alacak? Bir taraf almak istiyor, öteki taraf vermek istemiyor. Çankaya savaşlar ı bunun için veriliyor.İyi, güzel ama... Bunun sonu nereye va aca#? Bafşba%an Erdoğan'ı inlerken bir ara dalıyorum. Ntüdese Hakkâri'deki o yürüyüş gözümün önüne %eliyor. Askerler sivil giyinmi ş, aileleriyle birlikte yürüyorlar. Ellerinde belediFeyi eleştiren pankartlar var: Bö lücülük yapma, işii yap!Bir ru aklıma takhlıyor. Ertesi gün d, ya bazı Hakkârililer garnizonun önünde yürüyüşe geçer lerse, ellerinde şöyle bir pankartla: Syasft yapma, işine bak! Asker-sivil ilişkilerini gesmektfn kaçınmak lazım. Siyas eti normal akışına bırakmak gerekiyor. Sorumluluk bunu gerektiriyor. Bu ülke istikrarsızlıktan çok çekti. Erdoğan'ı dinlerken, eı asker-sivil ilişkileri üzer ine ne ka daÖ ok yazdığımı düşünüyorum. Aynı şeyleri tekrrlama[ın dayanılmaz OŞi ağırlığı bazen kâbs gibi çökü;yor ütCme..Ş Sözgelimi, Büyükanıt Paşa'yla birlikte açılan yüksek sesli Gnelkurm]ay dönemi ile ilgili eleşt]ir+l bir yazı... ´züy]ük gazetelerin temsilcileriyle san ki bir parti lideriymiş gibi telefon a= diplomasisi yürü tmeye çaIlNşan G=nelkurmay Başkanı Orgene ral Büyük anıt'ı eleştirmek vesaire... Vazgeçiyorum. #rdoğan ne dedi? ş/ Başbakan Erdoğn'ı önceki gün Londra'dan İstanbul'a uçarken gazeteci milletine söylediğimakul şeyler: Taraflar kim olursa olsun, ister siyasi taraflar olsun, ister başka tar aflar olsun, ülkeyi gerecek yaklaşımlardan kaçı  nmamızın gereğini her  z|üamabn ifade ettim. Şimdi yine if\de ediyorum, yarın da edeim. Burada dikkatli olmamız lazım, hus$s olmamız lazım. y Ülkede o  lmayan şayleri varmış gibi göstermenin hiç kimseye faydası yok. Farklı görüşlerher zaman olabilir de. Bu görüşlevvin gerekli bYilim_̈́el tabanının olması gerekiyor, bi] yerlere daya`ma:ı gerekiyor. -#ni bunlar varsa geçerliliği vardır, yoksa geçerliliği olamaz. Yani her iddia bir isp at gerektiriyor. BunuS isp atı y oksa kabu l etmek mümkün değildir. Eİlte bütün bunları aramızda görüşmek suretiyle halletmemiz lazım. Kamuoyu önünde olmamalı! Bunlar rü kendi aramızda, dar çerçevede, ms}Şela Milli Güvenlik K=rulu'nda (MGK) olabiliy, MGKdışında da olabilir. MGK'nındışında z(teC bir araya glitouz. Zaman zaman ikili, zä́ma] zaman biz, MGK içindeki ükümet kanadı ve askeri kanat  olaraO bir araya geldiğimiz zamanlar boluyor. Yani bunları rahatlıkla müzakere etme, hatta hatta bğunları ilgili bazı mahfilleri de buraya davet etmek suretiyle müzakere eme imkânımızolabilir. Zaman zam%n irticayla ilgili görüştüğ ümüz şeyler de oldu. lAma tabii tanım noktasında, Türkiye'de hukuki bir tanım ki m se getiremiyor. Hep siyasi  bir yaklaşımla, kendilerine göre t anımla olay değerlendiriliyor. Olay böyle değerlendirilincede ]tabi o zaman sıkıntı aşlıyor. v*; bu da abi, mütedeyyin, dindar diyebileceğim kesimi ciddi m ana da rahatsız ediyor Kenarı merkeze çekm]k On(Kn çin bjknuRn adını belki farklı koymak : gerek. Belki 'aşırılıklar' diyebiliriz.Bu aşırılıklar, bun un her tü rlüsü zarar veriyor. Buna karşıne gibi tedbirler alınabilir, ne gibi önlemler getirebiliriz? Bunların üzerinde durulabilir. Vebunun için de öneriler paketi ile gelmek lazım . Tabii bu noktada kenarı mümkün olduğu kudAsar merkeze  çek m ; enin  de (gayreti içerisinde olmamız lazım. aen bunlar nasıl olsa  aşırı,  orda kalsınla!r demek yaş bir şey. Onları da biz acaba yumuşatıp merkeuee oğru çekebiliy or mtyur? Onlar d abizim insanımız, bizim halkımız. Dayanışmayla aşılır Bunu başarmamız lazım. Bu kon uOaşÖ, ü atılacak adımların hepsindede, şu anda çalışmalarını yürüten ve ; her türlü görüşmeleri yapmaya açık olan bir hükümet var. Biz içe kapalı bir hükümet değiliz. Kuşatıcıyız. Ve buna h- an hazırız. Bunlarda rahatız. Ama bellibir aşırılık tanımiını yapıp onDa #e de adımını atmak lazım.Erdoğan vi an susuyor. Ertuğrul Özkök:  Çok {emli şeyler söylüyorsunuz, %arkında mısı nız? Erdoğan:Hayırlı olsun! dedikten sonrda askere yönelik birkaçcümle daha ekliyor: Bütün bunları beraberce, dayanışma içinde aşmamız PN gerektiğini düşünüyorum. Burada bir dayanışma olısa, inanıyorum oÖ şeyler aşılır. Hat(ta em 'birbirine tahammül' ifadesini bile farklı görüyor um.Birbirimizi anlamamıVın, birbirimize saygı göstermemizin ereğine inanıyorum. }p Başbakan Erdoğan'ın uçak sohbeti böyl!eydi. Dileriz, he m kendisi bunların gereğini yerine getirir hemde Genelkurmay Başkanı ag çağrıyı karş,ılıksız  bakmaz.    Erdoğan “Önce adını ko}yağım, sonra ona \hre adımımızı atar, aramızda diyalogla çözeriz” djd   Pazartesi güunü Washington-Londra uçuşu sırasında Erdoğan ve Gül ile  irtica tartışmaları konus!unda “yazılmamak kaydıyla” bi=r sohbet yapmış, bu sohbetten edindiğim izlenimleri dünkü yazımda aktarmıştım. Edindiğim  izlenim şuydu: Erdğan irtica tartışmasını tırmandırmayacak, konuyu teorik bir zemine kaydırarak irticanın taifiönin yapılmasını ´: isteyecek. Amaç bu gerilimi mutlaka dindirmek. Başbakan, önceki gün Londra-Ankara $ arasındaki 4 saatlik uçuşta, kafasındaki ;£ “gerilimi dindirme” stratdjisibi uçaktaki gazetecilerle paylaftı. Diyaloğu virgülüne dokunmadan aktaracağım. OkuHa|dan önce iĞ not: * Salı akşamı Ankara’ya varışımız21.00’i bulduğudan, gazetecilerin ortak oyuyla bu haberi ertesi gün verme kararı aldı'. Yanibu konuşm a dü n değil,  salı günü Türkiye saati ile 8.0m sı´alarında yapıl#/. * UNataki gazetecilerin çoğunluğu Eroğan’ın sorulara : cevap veriken, o an d a aklından geçen fikirleri geliştirerek, irtica tartışmasını yeniden konumlandırdığı kanısına vardı. Aksini düşünüyorum. Erdoğan irticalen konuştu ama banagöre söyledikleri [ yakın çevresiyle tartıştığı, kendi  kafasında tarttığı, olgunlaştırdığı fikirlerdi. AŞ IRILARIMERKEZE £EKMEK mT LAZIM Şimdi salı gününe, Ana uçağına dönelim: * Washington’a uçarken yaptığımız sobıettt, \) “İrtica te\likesinin olmadığını,bu knunun gündemde tutulbasının gerginliğe yol açtığını” söylemiştiniz. Ekonomiyi ve piyasaları dikkate alarak tüm çevreleri hassas olmaya davet etmiştiniz. Ancak Cumhurbaşkanı ve Genelkurmay Ba şkanı “sert” diye nitelenebilecek konuşmalar yaptı... - Taraflar kim olursa olsun, .Yser siyasi ]o taraflar olsun, ister  şka tGraflr olsn, ülkeyi gerecek yaklaşımlardan kaç ınmamızın g|r̈́eğ$ni h$pr zaman ifade ettim, şimdi yine ifa ediyorum, yarın da edeceğim. Burada dikkatliolmamız lazım, hassas olmamızlazım. Ülkede olmayan şeyleri varmış g ii göstermenin hiç kimseye faydası yok. * Si~z “yok” diyorsunuz ama rYh hem Cumhurbaşkanı hem de Genelkurmay Başkanı irtica tehlikesinin varlığına dikkat çekti... - Farklı görüşler her zaman olabilir. Ancak ubu  görüşlerin gerekli bilimsel tabanının da olması ger(ekiyor, bir yerlere dayanması gerekiyor. Yani bunlar (bilimsel tabanı) varsa geçerliliği vardır, yoksa geçerliliği o-amz. Yao^ heriddia bir ispat gerek tiriyor. Bu nun ispatı yomksLa kabul etmek mümkün değildir.  Peki bu gerginlik nasıl çözülecek? - Bunları aramızda görüşmek suretiyle halletmemiz lazım. Kamu)oyu önünde bunlarolmamalı. Bun<lar k?ndi aramızda, dar çerçevede olabilir. * Devletin zirvesi, MGK’da konuşarak bu meseleye çözüm arayamaz p% mı? - MGK’da da olabilir, MGK dışında da olabilir. MGK’nın dışında zaten Üb[r araya ||eliyruz. Zaman zaman ikili, zamanzaman biz, MGK içindeki hükümet k aadı ve askeri kanatolarak bir araya  geldiğ imiz oluyor. Yani bunları rahatlıkla müzakere etme, ha +t; htt bunlarla bigili bazı mafiVlleri de buraya davet £jmek suretiyle müzakere etme imkânımı z olabilir. *Cumhurbaşkanı’yla, Genelkurşay Başkanı’yla yaptığınız I` ikili görüşmelerde grti%a meslei gündeme gelmiyor \u? - Zaman zaman görüşüğümüz şeyler dK oldu. Tabiitanım noktasında bir defa, Türkiye’de huku- bir tanım kims getiremiyor. H ep siyasi bir yaklaşımla, kendiler ine göre siyasi bir tanımla olay jı değerlendiriliyor. Olay Oöye değerlendirilince tabi i  o zaman sıkıntıbaşlıyor. Ve bu da tabii,mütedeyyin diyebileceğim kesimi ciddi hbs manada rah atsız ediyor. Onun içinbunun adını c~K , belki farklı koymk gerek. Bdli buna ‘şırılklar’ diye#iliriz. Bu aşırılıkların her türlüsü Rzr)ar veriyor. f Buna karşı ne gibi tedbirler alınabilir, sne gibi önlemmleh getirilebiliriz, bunların üzerinde durulabilir. e bunlariçin deöneriler paketiyle gelmek lazım. Tabii bu noktada kenarı (aşırıları) mümkün  olduğu kadar merkZeze çekmenin de gayret i içerisinde olmamız lyzım. Yani “Bunlar nasıl olsl aşırı, orada kmlsınlar” demek yn.ş b şey. Onları da biz acaba yumuşatıp merkeze doğru çekebilşiy)r muyuz? O nlar d biziminsanımız, bizim halkımız. Bun u başarmamızlazım. * Yeni b ir açılım yapıyorsunuz... - Bu konuda,atılacak adımların hepsinde de, ş anda çalışmalarını yürüten ve her aBrlz görüşmeleri yapmaya açık olan bir hükümet var. Burada içe kapalı bir thüküm,et değiliz. Kuşatıcıyız. (kucaklayıcıyız anlamında kullandığını sabıeorum) Ve buna her an hazğız#. Bunlarda rahatız. Ama belli bir aşırılık tanımını yapıp, ona göĞre deadımını atmak lazım. * Çok önemli şeyler söylüyorsunuz, farkında mısınız? - Hayırlı olsun Bunları beraberce, dayanışma içinde aşmamız gerektiği~ni dü(ünüyorm. Bir dayanışma  olursa,inanıyorum çok şeyler a ]şılıor {att_ ‘birbirine tahammül’ ifadesini bile farklı görüyorum,doğru bulmuyorum. * Tahammül bir yerde biter diye mi? - Birbirimizi anlamamızın, saygı göstermemizin gereğine inanıyorum. ZAMAN KAZANMA MI ÇÖZÜM ARAYIŞI MI.. Biz gazeteciler abartı lı sıfatları ssveriz. Sadece sıra dışı niteliğindeki bir olaya hemen müthiş deyiveririz. Önümüze geleni “seytö{rün duayeni” =ğilan ederiz. Yıllar önce milli takımın kritik bir baraj maçına “asrınmaçı” yakıştırması yapılmıştı. Ondan sonra UEFA Kupası da oynadık, Dünya Kupası üçüncülük maçı da. Bazı gazeteler Erdoğan’ın sözlerini “Tarihiaçıklama”, “br<rihi uzlaşma çağrısı” gibi başlıklarla verebilir. Ben tart<şmaknın y' nereye çekileceğini merak ediyorve beklemek gerektiğini düşünüyorum. Erdoğan’ın bu çıkışı zDaman kazanmak iç in değil, gerçekten sessiz çoğunluğun kaygılarını giderecek bi r çözüm aramak içio yamhş olması{ı diliyorum. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, ABD ve İngiltere'deki kritik temasları ardından ;döpü& yolunda, aralarında AKŞAM Gazetesi Ankara Tem silcisi İsmail Küçükkaya'nın da bulunduğu gazetecilere, irsi tartışmalarına ili|kin çarpıcı aiçılamaarda bulundu. Yurtdışındaki temasları sırasında bu k £rnuya girmemeye zö|ze gösteren E£rdoğan, Avs Uçağı'nda, beklenen açıklamayı yaptı. İrtica tartışmalarını sonlandırmak için kararlı gdrünn Erdoğan'ın bir 'barış lanı. vardı ve \ gazetecilere ayrıntılarını açıkladı.'Farklı görüşler olabilir. Bunları aa<ızda g örüşerek halledelim. dnhriler paketiyle gel vmk lazım' diyen Erdoğan>, 'Bu tartışmalar MGK'da o labilir' sözleriyle adres gösterdi. !n İşte Başba*kan'ın açıklamalarından öYü çıkan başlıklar: İRTİCA TANIMLANöMALI Türkiy de hukuki bir tanm c kimse getiremiyor. Hepsiyasi bir yaklaşımla, kedilerine göre  bir pb tanımla olaydeğerlendiriliyor. V bu da tabii, VmütedeyyiZ diyebileceğim aesia ciddi manada rahat sız ediyor. Onun için bunun adını belki fay,klı koymak gerek. Belki bT paşGırılıkar' diyebilirizc. Bt aşırılıkların her türlüsü zarr veriyor. Ve bunlar içinde %neriler paketiyle geiĞek lazım. Tabii bu noktada kenarı mümkün olduğu kadar merkeze çekmenin Ge gayreti içerisinde omOmız lazım. ä́ni bunlar nasıl olsa aşırı, orada kalsınlar demek yUnış lie şey. Onları    da biz acaba yumuşatıp merkeze do ğru çekebiiyor muyuz? Onlar da b|zim insanımız, bizim yalkımız. Bunu başarmamız lazım. Bu konuda, içe kapalı birhükümet değiliz. Kuşatıcıyız. Vse buna her an hazırız. Ama b elli bir aşırılık tanımını yapıp, ona göDre  adımını atmak lazım. HASSAS OLMALIYIZTaraflar  kim olursa olsun, ister siyasi taraflar olsun, ister başka taraflar olsun, ülkeyigerecek yaklaşımlardan kaçınmamızn gereğini her zaman ifade ettim, şimdi yiue ifade ediyorum, yarın d  edeceğim. Dikkatli,hassas olmamız lazı H. İDDİsA İSPAT GEREKTİRİR İrtica tartışmala rınd a farklı görüşler olabilir. Aancak bunların gerekli bilimsel tabanının olması, bir yerlere uY dayanması gerekiyor. Bunlar v arsa geçerli my£ liği vardır, yoksageçerliliği olamaz. Heriddia ispat gerektirir. İspatı yoksa kabul etmek mkmkn değil.  BIk}rada birdayanışma olusa, inanıyorüm ç om şe[yler aşılır. Hatta  ben 'birbirine tahammül' ifadesini bile farklı görüyorum. Bibiri]izIi anlamal*, saygı göstermeliyiz. 'ARAMIZDA fğ HALLEDELİM' Genelkurmay'la diyalog planını tı açıklayan Erdoğan, tartışmalı konularınkamuoyu önünde E( değil ikili görüşmeler yoluyla veya ilgili toplantılarda ele alınması tgeIrektiğini vujculadıh 'İşte bütün bunları ara'ızda görüşmek suretiyle hal  letmemizlazım. Kam?uoyu önünde bun{lar olmamalı. Bunlar kendi aramızda, a( çerçevede, mesela Milli GBvenlik Kurulu'nda olabilir. MGK'nın dışında zaten bir araya gel iyoruz. Yani bunlarırahatlıkla müzakere etme, haött#a ilgili bazı mahfilleri deburaya davetetmek suretiyle müzakere et me imkanımız olabili.' Londra’oan nkara’ya doğru havalandıktan kgs süre sonra, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın gazetelerinbirinci sayfalarına yansıyan omeşhur büçük çalışmaodasındayız. Başbakan, ABD ve İngiltere ziyaretlerinden j oldukça memnundu. B^h ve Blair görüşmelerindenmaksimum yararın çıtığı%nyı düşünüyordu. Ne var k i, Türkiye’nin dış politikasında yeni açılımların yaşandığı,Beyaz Saray od ilişkilerde feni bir sayfa açıldığı dönemde iç siyaset, ‘irtica’ k Üısbır döngüsünde patinaj yapıyordu. Haliyle, Gco ilk soru,devletin zirve}in}de yaşanan ‘irtica’ tartışması oldu. Yüzifadesinden, bu tartışmadan ‘ne kadar sıkıldığı’ ve ‘T;rkiye’nin zaman kaybettiği’ endişesinin izlerinigörmek mümkündü. Splerine şöyle başadı: ‘Taraflar k im olursaolsun, ş] ister siyasi ister başkataraflar olsun, ülkyi gerecek yaklaşımlardan kaçınmamızın ^tp gereğini her zaman ifade ettim, şvmdi yine iaÖ ediyorum, yarın dI edeceğim. Burnd dikkatli, h*sss  olmamız lazım. Ülkede olma,an şeyleri varmış gibi göstermenin hiç kimseye faydası yok.’ İddiaispat gerektirir Aa!a bir soru geldi: ‘Sizden farklı düşünener olabilir, bu sizi rahatsız mı ediyor?’ Erdoğan,sakin bir üslupla yanıtlaı ‘Farklıgörüşler her zaman olabi lir de bu görüşlerin gerekli bilimsel taanTı!ın olması gerekiyor, bir yerlere dayaması gerekiyor. Yani bunlar vars) geçerliliği vardır. Yoksa gçerliliği oabaz. $ani her iddia biA ispat gerektiriyor. Bunun ispatı yoksakabul etmek mümkündeğildir.’ fYani, aıkç/ d iyor ki, ispat edemiyorsanız, Ğ v‘irtica’ =^H iddiasından vazgeçin. Kime? İddia sahiplerine. Başta Cumhurbaşkanı Sezer... Erdoğan, tartışmanın kauoyu önünIde yaplı$asına da sitemediyor: ‘İşte bü&ştün bunları aramızda görüşmek suretiyl e halletmemiz lazım. K amuoyu önDünde bunlar olmamalı. Bunlar kendi aramızdadar çerçevede, m{Dsela cMGK’da olabilir, MGK dışındada olabilir. MGg dıında d a zaten biraray a geliyoruz. ZZpac zamain ikili, zaman zaman bi MGK içinde hüküm et kanadı ve askeri kanat olarak biraraya geldiciz zamanlar oluyor. YaanĞ bunları rahatlıkla müzakere etme, hatta ilgili azı mahailleri buraya davet etmek s uretiyle üzakere etme imkanımız olabilir.’ İrtica yerine k aşırılık Erdoğan’ın ğ#s&l itirazı, ‘irtica’ aü kavramına. Hak!sız da sayılmaz. Uluorta her fesli, takkeli, cüppeli şahsı görd üğünüzde, ‘Eyvah irtica hortladı’ diye hoplamanın manası var mı? İşin kötü tarafı, kendi halinde inançlarını yaşayan toplumun büyük kesimi zal altında. İçi boşalt+lyış bir kavram. Eskimiş, pörsümüş. Artıkçağımızda daha evre nsel ve ayırt edici kavramlara yöneliş var. Mesela AB D Başkanı BuMh’un Erdoğanla görüşmesinde kullandığı ‘Radicaliosm   - ra~ikalizm’ ve ‘Aşırılık- Excessiveness’kavramları, dikkat çekicidir.Geleceği düşe nznler, her türlü radikalizm ve aşırılığa karşı olmalıdır. Toplumsal huzurun bozulmaması için (Türkiye’nin de buna ğhtiyacı olduğu ortada.Mütedeyyin - mürteci hattının yi belirlenmesi ygeşrekir. İşte bu noktada, Başbakan Er.doan’ın kasram kargaşasının önlenmesi için tartışmaya açtığı yeni bir kavram var: ‘Türkiye’dehukuki bir tanımı ki*ms getirmiyor. Hep siyasi yakaşımlja, kend ilerine göre bir tanı}mla olay değerlendiriliyor. Ola yböyle değerlendirilincede tabio z aman sıkıntı baş [ıyor. Bu da tabUii mütedeyyin diyebileceğimizkesimi cid di manada rahatsız ediyor. Onun için nzun adını ND belki f arklı koymak efc gerek. Be lki buna ‘üaşırılıklar’ diyebiliriz. Bu aşırılıkların her türlüsü zarar veriyor. Bunlara kcrOı ne gibi önlemler alınabilir, bönlarn üzerind durulabilir. Bunlariçin de öneripaketiyle gelmek lazım.’ Aşırıları merkzy çekmeliyiz Başbakan’ın eskiyen kvü iEşi oşalt[lmış irtica yerine daha ayırt edici bir kavram olarak ‘aşırılık’ifadesini kullanması önemlidir. Önemli başka bir nokta, aşırızıklaın törpülenerek ‘merkeede buluşma’nın gerçekleştirilmesi. Edoğan şöyle diyor: ‘Kenarı müucmkün oldz#puğu kadAr mÜeeze çekmenin gayreti içinde olmalıyız. Yani ‘:asıl olsa bunlar _Y'ırı, oddva kalşaın demek yanlış. Onları da b iz yum uşatıp merke ze doğru çekebiliyor muyuz? Onlar oa bizim insanımız, Nizim halkımız. Bunu başarmamız lazım.’ Biz hazırız Peki£, bu*dan i> sonra ne olacak?Erdoğan, hükümetin bu konuda er türlü adımlar atmagya f´£ ve önerileri görüşmeye hazırolduğunu söylüyor: ‘Buada içe kapalı birhükümet  değiliz. Kuşatacağız. Ve bunaher an hazırız. Bu konularda rahatız. Am a 'elli mir n‘aşırılık’ tanımı yapıp ona göre de adımı atmak lazım. Dayanışma içinde bu meselenin üzerinden geliriz. B_urada dayanışma olursa inanıyorum,çok şeyaşılır. Hatta ben ‘birine tahammül’ ifadesini bile  farklıgörüyorum. Birbirimizi anlamanın irbirimize saygı göstermemizin gerkeğe inanıyorum.’ Buyrun, yeni gündeme...Başbakan Erdoğan “İrtica diye mütedeyyin insanları rencide etmenin a´Pamı yok”  dedi ve“Ülkede olmayan şeyleri varmışgibi göstermen i n hç kimseye faydası yok” diye konuştu     Başbakan Erdoğan, e ABD dönüşü uğradığı Londra'dan Ankara'ya dönerken, gazetemiz GenelYayın Yönetmeni Mustaca Karaalioğlu'nun aralarınua btuIunduğu gazetecilere, irtica tartışmaları ve gerginlik çıkarmaya yönelik açıklamalarakarşı tavrını anlattı. Erdoğan, gerginli k çıkarmama hassasiyetini  vurgulamaya devam edeceğini belirtirken, askerlerin d e bağlı oldukları sivil iradeyle MKG'da ü ve MGK dışındğa sık sık obir araya geldiklerini hatırlatarak, ko nuşma platformu var mesajı vedi. İSPATETMELİSİNİZ Erdoğan, şğöyle konuşt u : Taraflar kim olursa olsun, ister ! siyasi taraflar olsun, ister başka taraflar olsun, ülkeyi gerecekyaklaşımlardan Gkaçınmamızın göreğini her zaman ifade ettim, şimdiyine ifade ediyorum, yarın da edeceğim. Ülkede olmayan şeyleri varmış gibi göstermenin hiç kimseye %? faydası yok. Farklı görüşler olabilir. Ama bu görüşlerin bilimsel tabanı olması gerekiyor, bir yerlere dayanmajı gerek &pL iyor. H er iddia bir isMt ge)rek[iriyor_ Bunun ispatı yoksa kpbul etmek mümkün değildir. KONUŞMA PLATFORMLARIMIZ VAR KnşmŞ platfrmu olarak MGK'yı işareteden Erdoğan, şöyle devam etti: etüo bunları aramızda görüşmek suretiyle eV halletmemiz lazı m. Kamuoyu önünde bunlar olmamalı. Mesela kK da lablir, MGK dışında d a olabilir.  MGK'nın dışında da zateen bir araya geliyoruz. Zaman zaman ikili, aman yzmn bizD MGf içindeki hüküme! kanadı ve askerikanat olarak bir araya geldiğimiz zamanlar oluyor. !a bunlarırahatlıkla müzakere etme, ha Et/ bunları ilgili bazı m mahfilleri de urpya davet etmek suretiyle müzdkere etme imkanımız olabili r. 'AŞIRILIK' DİYEBİLİRİZ Erdoğan, İkili görüşmelefyinizde bu konu hiiu gündeme geldi m i ş sorusunu cevaplarken, Hep siyasi bir yaklaşımla, s_iyasi bir kendilerine göre tanımla olay değerlendiriliyor. _Ve bu da tbii, mütedeyyin diyebileceğim kesimi ciddi ımnda rahatsız ediyor. Bunun adını, belki farklı koSymak gerek. Belki buna 'a.ırılıklar' döyebiliriz. ;=c Bu aşırılıklar, hertürlüsü, za rar veriyor. Bun> karşı ne p? gibi tedbirler alınabilir, ne gibi önleleD getiuile|iliüiz, bunların üzerinde ~ durulabilir Ğ dedi. 'AŞIRI'LARI KAZANMAMIZ LAZIM Bunun için ortaya öneri koymak ve aşırı grupların da kazanılmasının yollarının aranması gerektiği ni vurgulayan  Başb%kan, şöyle evam etti: Bunlar için öneriler paketiyle gelmek lazım. Tabii bu noktada kenarı mümkün olduğu kadar merkeze çekmenin de gayreti içerisindeolmamız lazım. mani bunlar n~aıt olsa aşırı, orda ilsınlğar demek yanlış bir şey. Onları da biz acaba yumuşatıp merke`e doğru çekebiliyor mu yuz? Onlar a izim insanımız. Bunu übaşamamıöz lazım. ;Bu konöda, atılacak adımların hepsinde de,şu Tj` anda çalışmalarını yürüten ve her türlü görüşmeleri yapmaya açık olan bir hükümet va$r. İBçe kaplı bir hükümet değiliz. BİRBİRİMİZİ ANLARSAK, AŞABİLİRİZ Erdoğan, gazetecilerin, Çok önemli şeyler söylüyorsunuz demelerL̈́ üzerine de, Hayırlı olsun karşılığını verdi ve Bunları ber abkrcce, dayanışmSa içinde aşmamızgerektiğini düşünüyoru m .Burada bir dayanışmaolursa, inanıyorum çok şeyler aşılır. Birbirimizi anlamamızın, birbirimize sa ygı göstermemizin ger£eğink inanıyorum diye ekle diJv.
Başbakan Tayyip Erdoğan'ın uçağında Türkiye'nin en önde gelen gazetecileri vardı. Bugün çıkan gazetelerin manşetlerinin tamamında Başbakan Erdoğan'la yurtdışı gezisine giden gazetecilerin geçtiği haberler ya da köşe yazıları yer aldı. Erdoğan'ın bir çok gazetede çıkan açıklamalarında dikkat çeken nokta irtica ile ilgili olan bölümdü. Sezer ve askerden irtica uyarılarına Erdoğan Kavramı tanımlayalım? karşılığını verdi.  DÜNKÜ yazımda Başbakan Tayyip Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı ve askerle gerginliği azaltmak için önemli bir açılım yapacağını yazmıştım. Erdoğan bu açılımı önceki gün Londra’dan İstanbul’a uçarken, geziye katılan gazetecilere yaptı. Bana göre söylediği sözler, Türkiye’yi bu gerginlikten çıkarıp istikrarlı bir ortama götürebilir. İsterseniz yazıma sonundan başlayayım. Başbakan bize bu açıklamaları yaptıktan sonra kendisine şunu söyledim: Çok önemli şeyler söylediğinizin farkındasınız değil mi? Cevabı şu oldu: Hayırlı olsun... Konuşma çok önemli olduğu için, kendi notlarıma güvenmeyip konuşmanın kelime kelime deşifresini aldım. Sadece bazı düşük cümleleri düzelttim o kadar. İşte sorular ve cevapları: ÖNCE GERGİNLİĞİ YUMUŞATMAMIZ LAZIM Cumhurbaşkanı Sezer ve Orgeneral Büyükanıt’ın sözlerini nasıl değerlendiriyorsunuz? Taraflar kim olursa olsun, ister siyasi taraflar olsun, ister başka taraflar olsun, ülkeyi gerecek yaklaşımlardan kaçınmamızın gereğini her zaman ifade ettim, şimdi yine ifade ediyorum, yarın da edeceğim. Burada dikkatli olmamız lazım, hassas olmamız lazım. Ülkede olmayan şeyleri varmış gibi göstermenin hiç kimseye faydası yok. Ama onlar bu konuda çok farklı düşünüyor, irtica tehlikesi var diyor? Farklı görüşler her zaman olabilir. Ama bu görüşlerin gerekli bilimsel tabanının olması, bir yerlere dayanması gerekir. Bunlar varsa geçerliliği vardır, yoksa geçerliliği olamaz. Yani her iddia bir ispat gerektiriyor. Bunun ispatı yoksa kabul etmek mümkün değildir. İKİLİ VEYA ÇOKLU GÖRÜŞMEYE HAZIRIM Onlar irtica tehlikesinin bulunduğunu söylüyorlar. Bu iddiaya karşı ne yapacaksınız? Bütün bunları aramızda görüşmek suretiyle halletmemiz lazım. Kamuoyu önünde bunlar olmamalı. Nerede, nasıl görüşeceksiniz? Dar bir çerçevede kendi aramızda görüşebiliriz. Milli Güvenlik Kurulu’nda da olabilir. MGK dışında da olabilir. MGK’nın dışında zaten bir araya geliyoruz. Zaman zaman ikili, zaman zaman biz, MGK içindeki hükümet kanadı ve askeri kanat olarak bir araya geldiğimiz zamanlar oluyor. Bunları rahatlıkla müzakere edebiliriz. Hatta bunları, ilgili bazı mahfilleri de buraya davet etmek suretiyle müzakere etme imkánımız olabilir. Bugüne kadarki ikili görüşmelerde irtica meselesini ele almadınız mı? Zaman zaman görüştüğümüz şeyler oldu. İŞE İRTİCANIN  TARİFİYLE BAŞLAYALIM Cumhurbaşkanı’na ve askere irtica tehdidini görüşmeyi teklif ediyorsunuz. Bu nasıl olacak? İşe irtica kavramını tarif ederek başlamalıyız. Türkiye’de kimse buna hukuki bir tanım getiremiyor. Hep siyasi bir yaklaşımla, siyasi bir kendilerine göre tanımla olay değerlendiriliyor. Olay böyle değerlendirilince de tabii o zaman sıkıntı başlıyor. Ve bu da tabii, mütedeyyin diyebileceğim kesimi ciddi manada rahatsız ediyor. Bu tarifte anlaşmak o kadar kolay mı? İşte onun için bunun adını, belki farklı koymak gerek. Belki buna aşırılıklar diyebiliriz. Bu aşırılıklar, her türlüsü, zarar veriyor. PAKET HAZIRLAYIP UYGULAMAYA VARIM Görüştünüz, tarifte anlaştınız, adını koydunuz. Sonra ne olacak? Buna karşı ne gibi tedbirler alınabilir, ne gibi önlemler getirilebilir, bunların üzerinde durulabilir. Ve bunlar için de öneriler paketiyle gelmek lazım. Aşırı uçları tespit etiniz. Bunlara karşı tavrınız ne olacak? Tabii bu noktada kenarı mümkün olduğu kadar merkeze çekmenin de gayreti içerisinde olmamız lazım. Yani bunlar nasıl olsa aşırı, orda kalsınlar demek yanlış bir şey. Onları da biz acaba yumuşatıp merkeze doğru çekebiliyor muyuz? Onlar da bizim insanımız, bizim halkımız. Bunu başarmamız lazım. Siz bu konuda bazı adımları atmaya gerçekten hazır mısınız? Şunu açıkça ifade ediyorum. Bu konuda, atılacak adımların hepsinde, şu anda çalışmalarını yürüten ve her türlü görüşmeleri yapmaya açık olan bir hükümet var. Burada içe kapalı bir hükümet değiliz. Kuşatıcıyız. Ve buna her an hazırız. Bunlarda rahatız. Ama belli bir aşırılık tanımını yapıp ona göre de adımını atmak lazım. MEMLEKETE HAYIRLI OLSUN DİYORUM Çok önemli şeyler söylüyorsunuz, farkında mısınız? Hayırlı olsun. Umudunuz var mı? Bunları beraberce, dayanışma içinde aşmamız gerektiğini düşünüyorum. Burada bir dayanışma olursa, inanıyorum çok şeyler aşılır. Hatta ben birbirine tahammül ifadesini bile farklı görüyorum. Birbirimizi anlamamızın, birbirimize saygı göstermemizin gereğine inanıyorum. * * * Başbakan’la başka konuları da konuştuk. Ama bu çok önemli açılıma dikkati çekmek için öteki konulara değinmiyorum. Umarım Başbakan bu açılımda samimidir. Umarım, Cumhurbaşkanı, askerler, hepimiz böyle bir samimiyet sınavına girer ve yıldızlı pekiyi ile geçeriz. Yapmamız gereken şey, samimi olmak, sadece samimi olmaktır. Bir de her iki taraftaki azgın azınlıklara kulakları tıkayıp makul çoğunluğu iktidara getirmek... Erdoğan, ABD dönüşü uçaktaki sohbette irtica konusunda bir tanım gerektiğinin altını çizdi. Bazı aşırılar var diyen Başbakan, işbirliği yapılarak bu aşırılarla hükümetin mücadele edebileceğini söyledi. Başbakan Erdoğan'ın ABD gezisi dönüşü Londra'ya uğradıktan sonra Ankara için havalandık. Havalandıktan hemen sonra Başbakan Erdoğan, gazetecileri uçaktaki odasına davet etti. Hepimiz için heyecan verici bir görüşme olacaktı. Çünkü Başbakan'ın Bu konuda artık konuşmayalım demesinin hemen ardından Genelkurmay Başkanı Büyükanıt İrtica tehdidi vardır demişti. Başbakan'ın, Büyükanıt'ın bu çıkışına tepkisini merak ediyorduk. Ancak beklentimizin aksine, karşımızda son derece sakin, dingin bir Tayyip Erdoğan bulduk. Gazetecileri havaalanına getirecek aracın sürücüsü yolu şaşırdığı için Başbakan'ı uçakta yarım saat bekletmiştik. Önce onu sordu, Hayırdır bayağı bir geciktiniz dedi. Şoför yolu şaşırdı. Dönüp durduk dedim. Güldü. Sonra konuya girdik. İDDİA İSPAT GEREKTİRİR Büyükanıt'ın sözlerini hatırlattık. Son derece sakin anlatmaya başladı: Taraflar kim olursa olsun, ister siyasi taraflar olsun, ister başka taraflar olsun, ülkeyi gerecek yaklaşımlardan kaçınmamızın gereğini her zaman ifade ettim, şimdi yine ifade ediyorum, yarın da edeceğim. Burada dikkatli olmamız lazım, hassas olmamız lazım. Ülkede olmayan şeyleri varmış gibi göstermenin hiç kimseye faydası yok dedi. Burada bir uzlaşma olmayacak gibi. Toplumun ve devletin bazı kademeleri olduğu kanaatinde, bir bölümü ise olmadığı kanaatinde dedik. Yanıtı sade oldu: Farklı görüşler her zaman olabilir de, bu görüşlerin gerekli bilimsel tabanının olması gerekiyor, bir yerlere dayanması gerekiyor. Yani bunlar varsa geçerliliği vardır, yoksa geçerliliği olamaz. Yani her iddia bir ispat gerektiriyor. Bunun ispatı yoksa kabul etmek mümkün değildir. BAŞ BAŞA KONUŞMA Merak ettiğim bir konuyu sordum: Siz gerek Yaşar Büyükanıt'la baş başa, gerekse diğer komutanlarla MGK toplantılarında bir araya geliyorsunuz. Merak ettiğim şu, Yaşar Paşa sizinle bire bir yaptığı görüşmelerde irtica konusunu gündeme getiriyor mu? Ne konuşuyorsunuz Bu konu ikili görüşmelerde de zaman zaman gündeme geliyormuş. Başbakan şöyle bir açıklık getirdi: İşte bütün bunları aramızda görüşmek suretiyle halletmemiz lazım. Kamuoyu önünde bunlar olmamalı. Bunlar kendi aramızda, dar çerçevede, mesela MGK da olabilir, MGK dışında da olabilir. MGK'nın dışında zaten bir araya geliyoruz. Zaman zaman ikili, zaman zaman biz, MGK içindeki hükümet kanadı ve askeri kanat olarak bir araya geldiğimiz zamanlar oluyor. Yani bunları rahatlıkla müzakere etme, hatta hatta bunları ilgili bazı mahfilleri de buraya davet etmek suretiyle müzakere etme imkanımız olabilir. Başbakan irtica konusunun MGK dışında da gündeme getirilebileceğini düşünüyor. Bir sıkıntı hissedildiği zaman bunun samimi bir şekilde hemen konuşulabileceğini söylüyor. İRTİCANIN TANIMI Ben tekrar soruyorum. Baş başa nasıl konuşuluyor? Erdoğan onu da anlattı: Zaman zaman görüştüğümüz oldu. Ama tabii tanım noktasında bir defa, Türkiye'de hukuki bir tanım kimse getiremiyor. Hep siyasi bir yaklaşımla, kendilerine göre siyasi bir tanımla olay değerlendiriliyor. Olay böyle değerlendirilince de tabii o zaman sıkıntı başlıyor. Ve bu da tabii, mütedeyyin diyebileceğim kesimi ciddi manada rahatsız ediyor. Onun için bunun adını, belki farklı koymak gerek. Başbakan öncelikle irticanın tanımını yapmaktan yana. Erdoğan'a göre bazı aşırılar var. Tanımı böyle yapmak istiyor ve şöyle öneriyor: AŞIRILIK DİYEBİLİRİZ Belki buna 'aşırılıklar' diyebiliriz. Bu aşırılıkların her türlüsü, zarar veriyor. Buna karşı ne gibi tedbirler alınabilir, ne gibi önlemler getirilebilir, bunların üzerinde durulabilir. Ve bunlar için de öneriler paketiyle gelmek lazım. Erdoğan'a göre aşırı denilen grupları da boşlamamak, dışlamamak lazım. Tabii bu noktada kenarı mümkün olduğu kadar merkeze çekmenin de gayreti içinde olmamız lazım. Yani 'Bunlar nasıl olsa aşırı, orda kalsın' demek yanlış bir şey. Onları da biz acaba yumuşatıp merkeze doğru çekebiliyor muyuz? Onlar da bizim insanımız, bizim halkımız. Bunu başarmamız lazım diyor. MÜCADELE BİZDEN Aşırılar olarak tanımladığı irticai odaklarla mücadele konusunda ise işbirliğine açık olduğunu net bir biçimde ifade ediyor: Bu konuda, atılacak adımların hepsinde, şu anda çalışmalarını yürüten ve her türlü görüşmeleri yapmaya açık olan bir hükümet var. Burada içe kapalı bir hükümet değiliz. Kuşatıcıyız. Ve buna her an hazırız. Bunlarda rahatız. Ama belli bir aşırılık tanımını yapıp, ona göre de adımını atmak lazım. Yani Erdoğan'a göre, gerek askerler, gerek siviller ve hatta Cumhurbaşkanı ve ilgili tüm kuruluşlar bir araya gelip bir irtica ve mürteci tanımı yapmalı. Bu ortak tanım yapıldıktan sonra, bu tanıma giren olaylara ve gruplara karşı mücadele başlatılmalı. Bu tanım yapıldıktan sonra hükümet gerekeni yapma konusunda kararlı. Londra'dan Ankara'ya uçuyoruz salı günü öğleden sonra. Başbakan Erdoğan, uçağın ön tarafında gazeteci milletiyle sohbet ediyor. İrtica, irticanın tanımı, bu çerçevede sivil-asker ilişkileri... Söyledikleri makul şeyler. Bir yerde askere zeytin dalı uzatıyor. Yumuşama ve diyalog mesajları veriyor. Gerilimden yana değil Farklı görüşler her zaman olabilir; ama bunları kamuoyu önünde değil, aramızda görüşerek halledelim diyor. Ekliyor: Birbirimizi anlamamızın, birbirimize saygı göstermemizin gereğine inanıyorum. Dayanışma olursa, inanıyorum, çok şeyler aşılır. Şöyle devam ediyor: Her türlü görüşmeye açık bir hükümetiz. Başbakan Erdoğan siyasetin gerilmesinden yana değil. Ama geriliyor işte! Nedeni malum: 2007'deki cumhurbaşkanı seçimi... Çankaya'yı kim alacak? Bir taraf almak istiyor, öteki taraf vermek istemiyor. Çankaya savaşları bunun için veriliyor. İyi, güzel ama... Bunun sonu nereye varacak? Başbakan Erdoğan'ı dinlerken bir ara dalıyorum. Nedense Hakkâri'deki o yürüyüş gözümün önüne geliyor. Askerler sivil giyinmiş, aileleriyle birlikte yürüyorlar. Ellerinde belediyeyi eleştiren pankartlar var: Bölücülük yapma, işini yap! Bir soru aklıma takılıyor. Ertesi gün de, ya bazı Hakkârililer garnizonun önünde yürüyüşe geçerlerse, ellerinde şöyle bir pankartla: Siyaset yapma, işine bak! Asker-sivil ilişkilerini germekten kaçınmak lazım. Siyaseti normal akışına bırakmak gerekiyor. Sorumluluk bunu gerektiriyor. Bu ülke istikrarsızlıktan çok çekti. Erdoğan'ı dinlerken, asker-sivil ilişkileri üzerine ne kadar çok yazdığımı düşünüyorum. Aynı şeyleri tekrarlamanın dayanılmaz ağırlığı bazen kâbus gibi çöküyor üstüme... Sözgelimi, Büyükanıt Paşa'yla birlikte açılan yüksek sesli Genelkurmay dönemi ile ilgili eleştirel bir yazı... Büyük gazetelerin temsilcileriyle sanki bir parti lideriymiş gibi telefon diplomasisi yürütmeye çalışan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Büyükanıt'ı eleştirmek vesaire... Vazgeçiyorum. Erdoğan ne dedi? İşte Başbakan Erdoğan'ın önceki gün Londra'dan İstanbul'a uçarken gazeteci milletine söylediği makul şeyler: Taraflar kim olursa olsun, ister siyasi taraflar olsun, ister başka taraflar olsun, ülkeyi gerecek yaklaşımlardan kaçınmamızın gereğini her zaman ifade ettim. Şimdi yine ifade ediyorum, yarın da edeceğim. Burada dikkatli olmamız lazım, hassas olmamız lazım. Ülkede olmayan şeyleri varmış gibi göstermenin hiç kimseye faydası yok. Farklı görüşler her zaman olabilir de. Bu görüşlerin gerekli bilimsel tabanının olması gerekiyor, bir yerlere dayanması gerekiyor. Yani bunlar varsa geçerliliği vardır, yoksa geçerliliği olamaz. Yani her iddia bir ispat gerektiriyor. Bunun ispatı yoksa kabul etmek mümkün değildir. İşte bütün bunları aramızda görüşmek suretiyle halletmemiz lazım. Kamuoyu önünde olmamalı! Bunlar kendi aramızda, dar çerçevede, mesela Milli Güvenlik Kurulu'nda (MGK) olabilir, MGK dışında da olabilir. MGK'nın dışında zaten bir araya geliyoruz. Zaman zaman ikili, zaman zaman biz, MGK içindeki hükümet kanadı ve askeri kanat olarak bir araya geldiğimiz zamanlar oluyor. Yani bunları rahatlıkla müzakere etme, hatta hatta bunları ilgili bazı mahfilleri de buraya davet etmek suretiyle müzakere etme imkânımız olabilir. Zaman zaman irticayla ilgili görüştüğümüz şeyler de oldu. Ama tabii tanım noktasında, Türkiye'de hukuki bir tanım kimse getiremiyor. Hep siyasi bir yaklaşımla, kendilerine göre tanımla olay değerlendiriliyor. Olay böyle değerlendirilince de tabii o zaman sıkıntı başlıyor. Ve bu da tabii, mütedeyyin, dindar diyebileceğim kesimi ciddi manada rahatsız ediyor Kenarı merkeze çekmek Onun için bunun adını belki farklı koymak gerek. Belki 'aşırılıklar' diyebiliriz. Bu aşırılıklar, bunun her türlüsü zarar veriyor. Buna karşı ne gibi tedbirler alınabilir, ne gibi önlemler getirebiliriz? Bunların üzerinde durulabilir. Ve bunun için de öneriler paketi ile gelmek lazım. Tabii bu noktada kenarı mümkün olduğu kadar merkeze çekmenin de gayreti içerisinde olmamız lazım. Yani bunlar nasıl olsa aşırı, orda kalsınlar demek yanlış bir şey. Onları da biz acaba yumuşatıp merkeze doğru çekebiliyor muyuz? Onlar da bizim insanımız, bizim halkımız. Dayanışmayla aşılır Bunu başarmamız lazım. Bu konuda, atılacak adımların hepsinde de, şu anda çalışmalarını yürüten ve her türlü görüşmeleri yapmaya açık olan bir hükümet var. Biz içe kapalı bir hükümet değiliz. Kuşatıcıyız. Ve buna her an hazırız. Bunlarda rahatız. Ama belli bir aşırılık tanımını yapıp ona göre de adımını atmak lazım. Erdoğan bir an susuyor. Ertuğrul Özkök: Çok önemli şeyler söylüyorsunuz, farkında mısınız? Erdoğan: Hayırlı olsun! dedikten sonra askere yönelik birkaç cümle daha ekliyor: Bütün bunları beraberce, dayanışma içinde aşmamız gerektiğini düşünüyorum. Burada bir dayanışma olursa, inanıyorum çok şeyler aşılır. Hatta ben 'birbirine tahammül' ifadesini bile farklı görüyorum. Birbirimizi anlamamızın, birbirimize saygı göstermemizin gereğine inanıyorum. Başbakan Erdoğan'ın uçak sohbeti böyleydi. Dileriz, hem kendisi bunların gereğini yerine getirir hem de Genelkurmay Başkanı bu çağrıyı karşılıksız bırakmaz.    Erdoğan, “Önce adını koyalım, sonra ona göre adımımızı atar, aramızda diyalogla çözeriz” dedi   Pazartesi günü Washington-Londra uçuşu sırasında Erdoğan ve Gül ile irtica tartışmaları konusunda “yazılmamak kaydıyla” bir sohbet yapmış, bu sohbetten edindiğim izlenimleri dünkü yazımda aktarmıştım. Edindiğim izlenim şuydu: Erdoğan irtica tartışmasını tırmandırmayacak, konuyu teorik bir zemine kaydırarak irticanın tarifinin yapılmasını isteyecek. Amaç bu gerilimi mutlaka dindirmek. Başbakan, önceki gün Londra-Ankara arasındaki 4 saatlik uçuşta, kafasındaki “gerilimi dindirme” stratejisini uçaktaki gazetecilerle paylaştı. Diyaloğu virgülüne dokunmadan aktaracağım. Okumadan önce iki not: * Salı akşamı Ankara’ya varışımız 21.00’i bulduğundan, gazetecilerin ortak oyuyla bu haberi ertesi gün verme kararı aldık. Yani bu konuşma dün değil, salı günü Türkiye saati ile 18.00 sıralarında yapıldı. * Uçaktaki gazetecilerin çoğunluğu Erdoğan’ın sorulara cevap verirken, o anda aklından geçen fikirleri geliştirerek, irtica tartışmasını yeniden konumlandırdığı kanısına vardı. Aksini düşünüyorum. Erdoğan irticalen konuştu ama bana göre söyledikleri yakın çevresiyle tartıştığı, kendi kafasında tarttığı, olgunlaştırdığı fikirlerdi. AŞIRILARI MERKEZE ÇEKMEK LAZIM Şimdi salı gününe, Ana uçağına dönelim: * Washington’a uçarken yaptığımız sohbette, “İrtica tehlikesinin olmadığını, bu konunun gündemde tutulmasının gerginliğe yol açtığını” söylemiştiniz. Ekonomiyi ve piyasaları dikkate alarak tüm çevreleri hassas olmaya davet etmiştiniz. Ancak Cumhurbaşkanı ve Genelkurmay Başkanı “sert” diye nitelenebilecek konuşmalar yaptı... - Taraflar kim olursa olsun, ister siyasi taraflar olsun, ister başka taraflar olsun, ülkeyi gerecek yaklaşımlardan kaçınmamızın gereğini her zaman ifade ettim, şimdi yine ifade ediyorum, yarın da edeceğim. Burada dikkatli olmamız lazım, hassas olmamız lazım. Ülkede olmayan şeyleri varmış gibi göstermenin hiç kimseye faydası yok. * Siz “yok” diyorsunuz ama hem Cumhurbaşkanı hem de Genelkurmay Başkanı irtica tehlikesinin varlığına dikkat çekti... - Farklı görüşler her zaman olabilir. Ancak bu görüşlerin gerekli bilimsel tabanının da olması gerekiyor, bir yerlere dayanması gerekiyor. Yani bunlar (bilimsel tabanı) varsa geçerliliği vardır, yoksa geçerliliği olamaz. Yani her iddia bir ispat gerektiriyor. Bunun ispatı yoksa kabul etmek mümkün değildir. * Peki bu gerginlik nasıl çözülecek? - Bunları aramızda görüşmek suretiyle halletmemiz lazım. Kamuoyu önünde bunlar olmamalı. Bunlar kendi aramızda, dar çerçevede olabilir. * Devletin zirvesi, MGK’da konuşarak bu meseleye çözüm arayamaz mı? - MGK’da da olabilir, MGK dışında da olabilir. MGK’nın dışında zaten bir araya geliyoruz. Zaman zaman ikili, zaman zaman biz, MGK içindeki hükümet kanadı ve askeri kanat olarak bir araya geldiğimiz oluyor. Yani bunları rahatlıkla müzakere etme, hatta hatta bunlarla ilgili bazı mahfilleri de buraya davet etmek suretiyle müzakere etme imkânımız olabilir. * Cumhurbaşkanı’yla, Genelkurmay Başkanı’yla yaptığınız ikili görüşmelerde irtica meselesi gündeme gelmiyor mu? - Zaman zaman görüştüğümüz şeyler de oldu. Tabii tanım noktasında bir defa, Türkiye’de hukuki bir tanım kimse getiremiyor. Hep siyasi bir yaklaşımla, kendilerine göre siyasi bir tanımla olay değerlendiriliyor. Olay böyle değerlendirilince tabii o zaman sıkıntı başlıyor. Ve bu da tabii, mütedeyyin diyebileceğim kesimi ciddi manada rahatsız ediyor. Onun için bunun adını, belki farklı koymak gerek. Belki buna ‘aşırılıklar’ diyebiliriz. Bu aşırılıkların her türlüsü zarar veriyor. Buna karşı ne gibi tedbirler alınabilir, ne gibi önlemler getirilebiliriz, bunların üzerinde durulabilir. Ve bunlar için de öneriler paketiyle gelmek lazım. Tabii bu noktada kenarı (aşırıları) mümkün olduğu kadar merkeze çekmenin de gayreti içerisinde olmamız lazım. Yani “Bunlar nasıl olsa aşırı, orada kalsınlar” demek yanlış bir şey. Onları da biz acaba yumuşatıp merkeze doğru çekebiliyor muyuz? Onlar da bizim insanımız, bizim halkımız. Bunu başarmamız lazım. * Yeni bir açılım yapıyorsunuz... - Bu konuda, atılacak adımların hepsinde de, şu anda çalışmalarını yürüten ve her türlü görüşmeleri yapmaya açık olan bir hükümet var. Burada içe kapalı bir hükümet değiliz. Kuşatıcıyız. (kucaklayıcıyız anlamında kullandığını sanıyorum) Ve buna her an hazırız. Bunlarda rahatız. Ama belli bir aşırılık tanımını yapıp, ona göre de adımını atmak lazım. * Çok önemli şeyler söylüyorsunuz, farkında mısınız? - Hayırlı olsun Bunları beraberce, dayanışma içinde aşmamız gerektiğini düşünüyorum. Bir dayanışma olursa, inanıyorum çok şeyler aşılır. Hatta ‘birbirine tahammül’ ifadesini bile farklı görüyorum, doğru bulmuyorum. * Tahammül bir yerde biter diye mi? - Birbirimizi anlamamızın, saygı göstermemizin gereğine inanıyorum. ZAMAN KAZANMA MI ÇÖZÜM ARAYIŞI MI.. Biz gazeteciler abartılı sıfatları severiz. Sadece sıra dışı niteliğindeki bir olaya hemen müthiş deyiveririz. Önümüze geleni “sektörün duayeni” ilan ederiz. Yıllar önce milli takımın kritik bir baraj maçına “asrın maçı” yakıştırması yapılmıştı. Ondan sonra UEFA Kupası da oynadık, Dünya Kupası üçüncülük maçı da. Bazı gazeteler Erdoğan’ın sözlerini “Tarihi açıklama”, “Tarihi uzlaşma çağrısı” gibi başlıklarla verebilir. Ben tartışmanın nereye çekileceğini merak ediyor ve beklemek gerektiğini düşünüyorum. Erdoğan’ın bu çıkışı zaman kazanmak için değil, gerçekten sessiz çoğunluğun kaygılarını giderecek bir çözüm aramak için yapmış olmasını diliyorum. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, ABD ve İngiltere'deki kritik temasları ardından dönüş yolunda, aralarında AKŞAM Gazetesi Ankara Temsilcisi İsmail Küçükkaya'nın da bulunduğu gazetecilere, irtica tartışmalarına ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulundu. Yurtdışındaki temasları sırasında bu konuya girmemeye özen gösteren Erdoğan, Ana Uçağı'nda, beklenen açıklamayı yaptı. İrtica tartışmalarını sonlandırmak için kararlı görünen Erdoğan'ın bir 'barış planı' vardı ve gazetecilere ayrıntılarını açıkladı. 'Farklı görüşler olabilir. Bunları aramızda görüşerek halledelim. Öneriler paketiyle gelmek lazım' diyen Erdoğan, 'Bu tartışmalar MGK'da olabilir' sözleriyle adres gösterdi. İşte Başbakan'ın açıklamalarından öne çıkan başlıklar: İRTİCA TANIMLANMALI Türkiye'de hukuki bir tanımı kimse getiremiyor. Hep siyasi bir yaklaşımla, kendilerine göre bir tanımla olay değerlendiriliyor. Ve bu da tabii, mütedeyyin diyebileceğim kesimi ciddi manada rahatsız ediyor. Onun için bunun adını belki farklı koymak gerek. Belki buna 'aşırılıklar' diyebiliriz. Bu aşırılıkların her türlüsü zarar veriyor. Ve bunlar için de öneriler paketiyle gelmek lazım. Tabii bu noktada kenarı mümkün olduğu kadar merkeze çekmenin de gayreti içerisinde olmamız lazım. Yani bunlar nasıl olsa aşırı, orada kalsınlar demek yanlış bir şey. Onları da biz acaba yumuşatıp merkeze doğru çekebiliyor muyuz? Onlar da bizim insanımız, bizim halkımız. Bunu başarmamız lazım. Bu konuda, içe kapalı bir hükümet değiliz. Kuşatıcıyız. Ve buna her an hazırız. Ama belli bir aşırılık tanımını yapıp, ona göre de adımını atmak lazım. HASSAS OLMALIYIZ Taraflar kim olursa olsun, ister siyasi taraflar olsun, ister başka taraflar olsun, ülkeyi gerecek yaklaşımlardan kaçınmamızın gereğini her zaman ifade ettim, şimdi yine ifade ediyorum, yarın da edeceğim. Dikkatli, hassas olmamız lazım. İDDİA İSPAT GEREKTİRİR İrtica tartışmalarında farklı görüşler olabilir. Ancak bunların gerekli bilimsel tabanının olması, bir yerlere dayanması gerekiyor. Bunlar varsa geçerliliği vardır, yoksa geçerliliği olamaz. Her iddia ispat gerektirir. İspatı yoksa kabul etmek mümkün değil. Burada bir dayanışma olursa, inanıyorum çok şeyler aşılır. Hatta ben 'birbirine tahammül' ifadesini bile farklı görüyorum. Birbirimizi anlamalı, saygı göstermeliyiz. 'ARAMIZDA HALLEDELİM' Genelkurmay'la diyalog planını açıklayan Erdoğan, tartışmalı konuların kamuoyu önünde değil ikili görüşmeler yoluyla veya ilgili toplantılarda ele alınması gerektiğini vurguladı: 'İşte bütün bunları aramızda görüşmek suretiyle halletmemiz lazım. Kamuoyu önünde bunlar olmamalı. Bunlar kendi aramızda, dar çerçevede, mesela Milli Güvenlik Kurulu'nda olabilir. MGK'nın dışında zaten bir araya geliyoruz. Yani bunları rahatlıkla müzakere etme, hatta ilgili bazı mahfilleri de buraya davet etmek suretiyle müzakere etme imkanımız olabilir.' Londra’dan Ankara’ya doğru havalandıktan kısa süre sonra, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın gazetelerin birinci sayfalarına yansıyan o meşhur küçük çalışma odasındayız. Başbakan, ABD ve İngiltere ziyaretlerinden oldukça memnundu. Bush ve Blair görüşmelerinden maksimum yararın çıktığını düşünüyordu. Ne var ki, Türkiye’nin dış politikasında yeni açılımların yaşandığı, Beyaz Saray ile ilişkilerde yeni bir sayfa açıldığı dönemde iç siyaset, ‘irtica’ kısır döngüsünde patinaj yapıyordu. Haliyle, ilk soru, devletin zirvesinde yaşanan ‘irtica’ tartışması oldu. Yüz ifadesinden, bu tartışmadan ‘ne kadar sıkıldığı’ ve ‘Türkiye’nin zaman kaybettiği’ endişesinin izlerini görmek mümkündü. Sözlerine şöyle başladı: ‘Taraflar kim olursa olsun, ister siyasi ister başka taraflar olsun, ülkeyi gerecek yaklaşımlardan kaçınmamızın gereğini her zaman ifade ettim, şimdi yine ifade ediyorum, yarın da edeceğim. Burada dikkatli, hassas olmamız lazım. Ülkede olmayan şeyleri varmış gibi göstermenin hiç kimseye faydası yok.’ İddia ispat gerektirir Arada bir soru geldi: ‘Sizden farklı düşünenler olabilir, bu sizi rahatsız mı ediyor?’ Erdoğan, sakin bir üslupla yanıtladı: ‘Farklı görüşler her zaman olabilir de bu görüşlerin gerekli bilimsel tabanının olması gerekiyor, bir yerlere dayanması gerekiyor. Yani bunlar varsa geçerliliği vardır. Yoksa geçerliliği olamaz. Yani her iddia bir ispat gerektiriyor. Bunun ispatı yoksa kabul etmek mümkün değildir.’ Yani, açıkça diyor ki, ispat edemiyorsanız, bu ‘irtica’ iddiasından vazgeçin. Kime? İddia sahiplerine. Başta Cumhurbaşkanı Sezer... Erdoğan, tartışmanın kamuoyu önünde yapılmasına da sitem ediyor: ‘İşte bütün bunları aramızda görüşmek suretiyle halletmemiz lazım. Kamuoyu önünde bunlar olmamalı. Bunlar kendi aramızda dar çerçevede, mesela MGK’da olabilir, MGK dışında da olabilir. MGK dışında da zaten biraraya geliyoruz. Zaman zaman ikili, zaman zaman biz MGK içinde hükümet kanadı ve askeri kanat olarak biraraya geldiğimiz zamanlar oluyor. Yani bunları rahatlıkla müzakere etme, hatta ilgili bazı mahfilleri buraya davet etmek suretiyle müzakere etme imkanımız olabilir.’ İrtica yerine aşırılık Erdoğan’ın asıl itirazı, ‘irtica’ kavramına. Haksız da sayılmaz. Uluorta her fesli, takkeli, cüppeli şahsı gördüğünüzde, ‘Eyvah irtica hortladı’ diye hoplamanın manası var mı? İşin kötü tarafı, kendi halinde inançlarını yaşayan toplumun büyük kesimi zan altında. İçi boşaltılmış bir kavram. Eskimiş, pörsümüş. Artık çağımızda daha evrensel ve ayırt edici kavramlara yöneliş var. Mesela ABD Başkanı Bush’un Erdoğan’la görüşmesinde kullandığı ‘Radicalism - radikalizm’ ve ‘Aşırılık- Excessiveness’ kavramları, dikkat çekicidir. Geleceği düşenenler, her türlü radikalizm ve aşırılığa karşı olmalıdır. Toplumsal huzurun bozulmaması için Türkiye’nin de buna ihtiyacı olduğu ortada. Mütedeyyin - mürteci hattının iyi belirlenmesi gerekir. İşte bu noktada, Başbakan Erdoğan’ın kavram kargaşasının önlenmesi için tartışmaya açtığı yeni bir kavram var: ‘Türkiye’de hukuki bir tanımı kimse getirmiyor. Hep siyasi yaklaşımla, kendilerine göre bir tanımla olay değerlendiriliyor. Olay böyle değerlendirilince de tabi o zaman sıkıntı başlıyor. Bu da tabii mütedeyyin diyebileceğimiz kesimi ciddi manada rahatsız ediyor. Onun için bunun adını belki farklı koymak gerek. Belki buna ‘aşırılıklar’ diyebiliriz. Bu aşırılıkların her türlüsü zarar veriyor. Bunlara karşı ne gibi önlemler alınabilir, bunların üzerinde durulabilir. Bunlar için de öneri paketiyle gelmek lazım.’ Aşırıları merkeze çekmeliyiz Başbakan’ın eskiyen ve içi boşaltılmış irtica yerine daha ayırt edici bir kavram olarak ‘aşırılık’ ifadesini kullanması önemlidir. Önemli başka bir nokta, aşırılıkların törpülenerek ‘merkezde buluşma’nın gerçekleştirilmesi. Erdoğan şöyle diyor: ‘Kenarı mümkün olduğu kadar merkeze çekmenin gayreti içinde olmalıyız. Yani ‘nasıl olsa bunlar aşırı, orada kalsın’ demek yanlış. Onları da biz yumuşatıp merkeze doğru çekebiliyor muyuz? Onlar da bizim insanımız, bizim halkımız. Bunu başarmamız lazım.’ Biz hazırız Peki, bundan sonra ne olacak? Erdoğan, hükümetin bu konuda her türlü adımları atmaya ve önerileri görüşmeye hazır olduğunu söylüyor: ‘Burada içe kapalı bir hükümet değiliz. Kuşatacağız. Ve buna her an hazırız. Bu konularda rahatız. Ama belli bir ‘aşırılık’ tanımı yapıp ona göre de adımı atmak lazım. Dayanışma içinde bu meselenin üzerinden geliriz. Burada dayanışma olursa inanıyorum, çok şey aşılır. Hatta ben ‘birine tahammül’ ifadesini bile farklı görüyorum. Birbirimizi anlamanın birbirimize saygı göstermemizin gereğine inanıyorum.’ Buyrun, yeni gündeme... Başbakan Erdoğan “İrtica diye mütedeyyin insanları rencide etmenin anlamı yok” dedi ve “Ülkede olmayan şeyleri varmış gibi göstermenin hiç kimseye faydası yok” diye konuştu     Başbakan Erdoğan, ABD dönüşü uğradığı Londra'dan Ankara'ya dönerken, gazetemiz Genel Yayın Yönetmeni Mustafa Karaalioğlu'nun aralarında bulunduğu gazetecilere, irtica tartışmaları ve gerginlik çıkarmaya yönelik açıklamalara karşı tavrını anlattı. Erdoğan, gerginlik çıkarmama hassasiyetini vurgulamaya devam edeceğini belirtirken, askerlerin de bağlı oldukları sivil iradeyle MKG'da ve MGK dışında sık sık bir araya geldiklerini hatırlatarak, konuşma platformu var mesajı verdi. İSPAT ETMELİSİNİZ Erdoğan, şöyle konuştu: Taraflar kim olursa olsun, ister siyasi taraflar olsun, ister başka taraflar olsun, ülkeyi gerecek yaklaşımlardan kaçınmamızın gereğini her zaman ifade ettim, şimdi yine ifade ediyorum, yarın da edeceğim. Ülkede olmayan şeyleri varmış gibi göstermenin hiç kimseye faydası yok. Farklı görüşler olabilir. Ama bu görüşlerin bilimsel tabanı olması gerekiyor, bir yerlere dayanması gerekiyor. Her iddia bir ispat gerektiriyor. Bunun ispatı yoksa kabul etmek mümkün değildir. KONUŞMA PLATFORMLARIMIZ VAR Konuşma platformu olarak MGK'yı işaret eden Erdoğan, şöyle devam etti: Bütün bunları aramızda görüşmek suretiyle halletmemiz lazım. Kamuoyu önünde bunlar olmamalı. Mesela MGK da olabilir, MGK dışında da olabilir. MGK'nın dışında da zaten bir araya geliyoruz. Zaman zaman ikili, zaman zaman biz, MGK içindeki hükümet kanadı ve askeri kanat olarak bir araya geldiğimiz zamanlar oluyor. Yani bunları rahatlıkla müzakere etme, hatta bunları ilgili bazı mahfilleri de buraya davet etmek suretiyle müzakere etme imkanımız olabilir. 'AŞIRILIK' DİYEBİLİRİZ Erdoğan, İkili görüşmelerinizde bu konu hiç gündeme geldi mi sorusunu cevaplarken, Hep siyasi bir yaklaşımla, siyasi bir kendilerine göre tanımla olay değerlendiriliyor. Ve bu da tabii, mütedeyyin diyebileceğim kesimi ciddi manada rahatsız ediyor. Bunun adını, belki farklı koymak gerek. Belki buna 'aşırılıklar' diyebiliriz. Bu aşırılıklar, her türlüsü, zarar veriyor. Buna karşı ne gibi tedbirler alınabilir, ne gibi önlemler getirilebiliriz, bunların üzerinde durulabilir dedi. 'AŞIRI'LARI KAZANMAMIZ LAZIM Bunun için ortaya öneri koymak ve aşırı grupların da kazanılmasının yollarının aranması gerektiğini vurgulayan Başbakan, şöyle devam etti: Bunlar için öneriler paketiyle gelmek lazım. Tabii bu noktada kenarı mümkün olduğu kadar merkeze çekmenin de gayreti içerisinde olmamız lazım. Yani bunlar nasıl olsa aşırı, orda kalsınlar demek yanlış bir şey. Onları da biz acaba yumuşatıp merkeze doğru çekebiliyor muyuz? Onlar da bizim insanımız. Bunu başarmamız lazım. Bu konuda, atılacak adımların hepsinde de, şu anda çalışmalarını yürüten ve her türlü görüşmeleri yapmaya açık olan bir hükümet var. İçe kapalı bir hükümet değiliz. BİRBİRİMİZİ ANLARSAK, AŞABİLİRİZ Erdoğan, gazetecilerin, Çok önemli şeyler söylüyorsunuz demeleri üzerine de, Hayırlı olsun karşılığını verdi ve Bunları beraberce, dayanışma içinde aşmamız gerektiğini düşünüyorum. Burada bir dayanışma olursa, inanıyorum çok şeyler aşılır. Birbirimizi anlamamızın, birbirimize saygı göstermemizin gereğine inanıyorum diye ekledi.