Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

Antarktika, yeryüzününen soğuk *ğ ve e n fırtınalı iklimine sahip, (ünÖey yarım kürenin en güneymindeki kıta... Sıcaklığ ın yaz aylarında bile -20’lerde olduğunu düşünün. Her yer buzul?larla kaplı, foklrrın doğĞal yaşamlarını gözl&üyorsunuz, penguenlerle burunburuna geliyorsunuz. İnsan yok denecek kadar az, ses yok, gece ışık yok. Her şey derinbir beyazahapsolmuş. Akşamları ̈́ kambur balinaların ıka~.dığı sesled?en oi başka işitebileceğiniz bir ses y ok.Gece yıldızların üzerinide parladığına şahit oluyorsnuz... İnternet yok, telefon yok, ğiletşiL az. Acil bir durumda size ulaşabileKcekleri gün sayısı ortalama 3. Bunları anlatmamın sebebi, Türkiye’nin kutup bilimleri aö alanında ç-alışa ilk ve tşn merkezi oPPaa İstanbul Teknik Üniversitesi D.İÜ) Ku$tüp Araştımalaiı Uyg-Ar Merkezi’nin (PoReC ön fizibiliteekibi, 4 üniversiteden şd 9 bilim inanı, Antarktika’da `kur)lacak T ürkiye Bilimsel Ar|aştıöma Üssü içi n şubait eayında Ulusal Antarktik Bilim Se [hz feri -1’i gerçekleştirdi. Arj(antin’den Şil i’ye Punto renas’Jtan King Geo rge Adası’na uçan ekip, gemiyeulaştığında yaklaşık  4 güngeçmişti, Antarktik Yarımadası’ndan kutup dairesini de gçere. 1 yay boyunc a araştırma yaptılar. Antarktika’nınsoğuğuna aldırmadan günde5-6 saat sahada çalıştılar, 45farklı noktadan çamu/r, sediman ve hayvan dışkı örnekler̈́i ğldılar. Ve 2 milyon metrekarelik alanın haritasını oluşturdular. Türkiye’nin bilim üssünün k urulması için çalışmalarını döndükten sonra da tüm hızıyla sürdüren ekibin başındaki İTÜ PolRecMüdürü Doç. Dr. BurcuÖzsoy ile buluştuk. Türkiye’onin konuya ilgisi Türk bilim insanğı Prof. AtokKaraali’nin girişimiyle 1\967’de olmuş İngilt!re, bilimsel çalışmalarına 1930’larda başglamış. Devletn uRade olarMgak sahiplenmesi ise 2016-2017 yıllarına denk geliyor. Rus bir denizci görüyor ancak ayak basmıyor. Sonrasında Norveçli bir den´ci keşfediyor. 1880’li yıllarda petrol, köütr bulunmamışken ısınma, y akdt ve aydınlanmayı balina yağ ı ile yapıyorlar. Denizciler balinaları avlamak içh on lrı takip ` ediyor. Ke şif aslında bir rastlantıy la oluyor. 1900’lü yıaa.da İngilizler, Rus ve Fransızlargidiyor. 1930’larda bYilikmsenl yönüne bakmak üzere gidiliyor. 1958’de dünya ülkeleri kıt a üerriJde hak iddialarının oluşmasını engellemek için ‘Anta=rkika AnlaşmalarSistemi’ni oluşturuyor. Çünkü Arjantin, Şily, Avustralya,Yeni Z elanda, İngiltere  fve Fransa a/ iddia ediyo =r. Bakir kıtanın sadece bilime açılması için b usistem mzalanıKor. 1995’te Türkiyede üıaraf oluyor. Amacı, Antarktika’yı bilId ve barış kıtası ilan C etmek. Oradaaskeri £ çalışma, mşden petrol aramak yasak; sdece bilim insanları araştırma Kapabilir. İnsanın bir yerinde r$hatsızlk olduğunda bü`ün caMF oradadır, vücut bir bütündür. T{ımkı Dünya gibi . Dünya’ nın belrli noktasında oluş^a etkinin ~I sonuçlarını e bedellerini bütün Dünya öder. Buradan geleceğim nokt a iklim değişikliği. 1970’lerden sonra sanayileşmenin etkisiye D ünya ısısının artışı korbondioksitmiktarının artışıyla doğüru orantıda. Sanayileşme, araba ve fabrikaların üretimiyle karbodiokst atmosferde bi´_ikmeye başlıyor, Dünya’ya giren ö ışınlar karbondioksit battaniyesine takılıp geri çıkamıyor, ısı dögüsü Dünya’da kalıp ıs ıyı argtırıyor. Antarktika’daki D4 bin  kilometredeki buz birikintilerinin diplerine indikçe milyon yıl önceki karbond ioksit miktarlarına ulaşılıy or. Dün ya’nın geçmişini bile Antarktika’dan öğrenebiliyorsunuz. Bizi gelecekte ,'ı neler beJldiğiyle ilişkili bilimsel çlışma:rın yapılabileceği en özel ndkta \yL olarak değerlndirili.+r. Evet.Diğer ülkeeCr 1930’lardan beri bilimsel çalışmalar yapıyor. 1967’den bugüne 7 Türk bilim insanı bileysel girişimlerle alışmalara katılmış. Bu yıl benim üçüncü seferimdi G$ İlkini 200 6’d merika ile yaptım.  Hitit ÜnivVrsitesi Mim arlık ve Şehir Planlama-Öğr. Gör. M. rullıh Alka  İTÜ PolRec Hukuk Dapışmanı-Arş. gr Onur Sabri Durak İTÜ >o_ PolRec-Kapt. Sinan Yirmibeşoğlu  İTÜ Gemi İnşaatı ve ĞenGiz E Bilimleri Fakültesi-Yard. Doç.Dr. Burak Ka racık  Gazi Üniversitesi Şehir Planlama ve İTÜGeomatik Mürendisliği-Arş^. Gör. Ayşe Giz Gülnerman Gengeç  İTÜ PolRec pL! Müdürü-Doç. Dr. Burcu Özsoy İTÜ PolRec-Kapt. Özgün Oktar Karadeniz Tekni k Üniversitesi Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi-Doç. Dr. Ersan Başar. Ben dediğer bilim insanları gibi dokto `a çalışmamsırasında karşıma çıkan imkânlaLı değerlendirmek üzere AnJarktka’d çalıştım.  yrof. Atok Karaali doktor a ıi çalışması sırasında,Koç Ünivers it e^i Rektörü trof. Dr. Ümran İnan da Stanford Üniversites’y+e defalarca o bölgeye gidiyor. Serap Tilav’ın halğn yaptığı çalışmalar var. Bu 3 bilim insanını n is gmla*i Antarktika’ya verilmiş durumda Karaali Kayalıkları, Ümran Trpesi v Tilav Buzul u.. Antarktika’da papılacak özgün bil işL, dünya literatürü için büyük kaynak. Ben jeodezi ve ( fotogrametri mühendisiyim. Yani harita mühendisi. Doktora çalışmam için hocam Marsve £ş Antarktika üzerine  iki seçenek sunduğunda seçimimi yaptım. 201 1’de TürkiyT’ye döndükten sonra bütün akademik yayınlarım ve iletişim ağım Antarktika vekutuplar üzerine  olduğuiçin 2014’te İTÜ’de kurulan KEup AraştırmalarıMerkezi’nin kurucu müd=rlüğ#n*ü üstlendi m>> Hed efimiz f Türk b ilim insanlarının çalışmalarını devlet desteğiyle gerçekleştirmesiydi. Devlet desteğini ilk keŞ 201 6’da ösd aldık. AntarktikIa Anlaşmalar $´stemi topıantımıza iulk kez Cumhurbaşkanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve Çevr e Bakanlığı’ndan temsilciler katıldı. Cumhurbaşkanlığı’mız '' Antarktika konusunu Bve oradabir üs kurulasını himayelerine ´ alıp Bilim Sanayi v Teknolş:Nji Bakanlığı’na buişin uhdesini verdiler. Türkiye’deki tek e merkez olduğumuzdan, üm üniversiteleri b >u işe dahil etmemiz içi n koordinasyonu da bize verdiler.  bilim insanının ç alışmaları I:T akademik makale olarak yayımlandı  dünya literatürüne girdi. Benim Jde 12senedir yaptığım tüv çalışmalar akademik yayınlarda,  dünya litaratü ründe ve dergilerde yayımlandı. Bilimsel yayınlarla dünyaya kendimizi ispatlıyoruz. Antarkt_ka, Öc] Türkiye’nin  17 kat büyüklüğünde bir kıt a. Çok büyük bir alan U muazzam bir =ilim gerçekleştirecek potansiyele sahibiz. Geçmişin üzerin( destek e olu~turulabilir tabii  ama yeni bilim dallarının o rtaya çıkmasıönemli. Seferimiz  Türk bilim üssü fizibilite çalışmaĞzsını d içe.iyordu. Antarktika’da 30 ülkeye a{iB 81 bilim üssü var. Gün içerisinde bilim insanları uyanıp bilim  yapıp üslerinde sıhhatli +r şekilde laboratuvar çalışmalarınıgerçekleştirebiliyor. Gemi kiralanır ^aa üs O olması bilimsel çatı anlamına geliyor. Öyle Me bir ölçü yok. 1 4 milyon kilometre büyüklüğünde bir kıta. Yüze 98’i buzlarla kaplı. Yüzde 2’lik ä́an kara parçasıvar, oJ onun kullanımı da hayvanlara ait. Onları yaşam veüreme lanı. Üsler birbirine yakınlığını koruyacak şekilde tasarlanmış, kötübir durumda yardıma gelebile cek şekilde... Yapacağınız üssün en fazla billim- hizmet edecek noktada olması önemli. Mesela buzula yakın olsun ki şjeolojiciler, deniz´e yakı n olsun ki den iz bilimciler çalışabilsin.“Kara buldum, büyüktü, göne/| ?) alıyordu” gilj bir durum yok. Zaten rüzgâr ve kara akıntıları çok fazla. A rü&zgâr almasıönemli. Yani bakmanız gereken çoı fazla faktör vr. İstediğiniz büyüklükte bilim yapın, paranın yüzde 7’i lojistiğe hiior. Geminingiremeyeceği sular var. Yüzlerce metre derinlik biranda 50 a  10 metreye düşüpgemiyi tehlikeye sokabilir. Üs içrn tüm lojistik, gemi lerle sağlanacak. Üssün inşası burada yapılıp orada d monte edilebilir. 3 ay çalışabilirsiniz; Doknras~ında çok fırtınaların olduğu bir !- dönem başlıyor. Çin’in ve Güne y Hindistan’ın uzay üsler]ine benzeyen harektl y<apıları var. İngilizlerin üssünün altında kızakları var,istendiğinde başka yee t aşı^abilr. Almanlarınki hdrol'ik ayakları olan b )ı ir yapı, kar yağdığında üssü yukarı çekiyorlar. Konteyner âl vazgeçilmez ama çokgelişmiş olanlar da var. - Bilim üssü fizibilite çalışmasının yanı sıra hangi alanla rd a çalıştınız? Atmosfer, iklim, Ğ´ meteroloji, denizcilik, lojistik, haritalama, d eniz buzları, hayvan atıkğları toplama gibibir sürü bilimsel çalı şmalar s üs için uygunolabilecek lokasyon fizibilitehesaplamalarını yaptık. Türk ##Ş bayraklı bHr   gemi ve 35’e yakın bilim insanıyla gitmek +isterdik dabi. Umarım aralıkayında ğbu dileğimizi gerçekleştirebiliriz. ı 45 farklı noktadan çamur, m#ü kaya parçaları ve hayv an dışkıları örnekleri al<ndıy 2 milyon metrekarenin hai(it&sı oluşturul du. Antarktik çalışmaları yapan ülkeler “Lütfen haritaları üocelleyin ve dünya lit eratürüne kazandırın” diyorlar. Biz karasal ve deniz çizimleri hazırladık. Meoroloji verileriy le şzaman çizelgesi oluşturacak  vm akademik yayınlarla çalışmalarımızı taçlandıracağız. Antarktia’ya gidecek gemiyle ilgili ö_^ çalışmalara başladık. TPAO’ya ait (örŞ Petrolleri Anonim Ortaklığı) Barbaros Hayreddin gemisi vor. En üYst seviye buz sınıfı beir gemi. Buradan gemiyle gidilse hrem  materyaller tyükleuir hem  öy de Türk bayrmakl;ı bir eminjn gitmesi güzel olu. Cma geminin başka bir izmt )örvi mevcutsa bir gemi kiralanır, kapasitesi ne bağlı biliminsanları seçilir. Ttemğuz ayında ye Türkiye’ye bir çağrı >yapıp özgün bilim yapabilecek bilim insanlarınaöncelik vereceği z. Türkiye’den gemiyleyolculuk 28 gün sürüyor. Alınıyor aslın da. Ben akademik çalışmalarıma biç vra |erumedim. M=emkez olarak sadece Antarktika’yı değil kuzeyini de çalışıyoruz. Avrupa projeleriniTürkiye’ye kazandırıyoruz, başka s} projeler yapıyoruz. Kutup Araş tırmaları Öğrenci Takımı Kulübü’müz fkularda kutup kulüpleri kurup kutup bölgeleri neden önemli, orada yaşayan canlılar, iklim değişiklikleri egibi konularda farkındalık çalışmaları yapıyor. İlk gün deniz çok daIlgalydı?, is>if-a ettik. 1-2 gün alışma süreci ge rekiyor. H içbir insanınyaşamadığı kıtaoa yazın 4 bin, kı şınbin bilim insanı var. Sadece hayvanlar yaşıyor. Onların psikolojisini bozmadan karaya ıkmalıs`nız, penguenlere 5 metre mesafesini korumalısınız. Foklar çok büyük canlılar, içlerind daha hareke tlP oJnnar var, köpek gibi havlıyorlar. a Fok, balina, kril (karidesin küçüğü ve besin zincirin in en te meli) gördük. “MNemlo” filminden hatırlarsınız; balinalar krilyiyordu. Bir Antarutika ha*stdlığına yakalanıyorsunuz. Oradanvazgeçemiyorsunuz, doğallığı, beyazlığı a saflığı iinice işliyor. Ve oranın savunucusu oluyorsunuz. Belki 220\ yılında, akayna=lar tükendiğinde dünya ülkeleri orayı paylaşacakama şimdi <ofmaya yönelik ilgi var. Hiçses yo$, ışık yok. Gece samanyolunu görüyorsunuz, kayan yıldızları... 600 kilmetre yukarıdai uyduların geçişlerini sayıyorsunuz. Konakladığımız bir yerde kambur balinaları gördük, D gece boyunca seslerini d inledik. Bu doğallığın içinde yaşam koşulları çok zor. İnsan yok,internet sınırlı. Gemideki telefondan nüriyeyi aradığınJzda 1 dakikası z44 TL’ydi. İnternette ise günlük 25 kilobayt yazı yazma imkânınız va. Dünyadan kopuyorsunuz. Arama-kurtarma var ama be deli çok yüksek. Orada jaşınıza bir şey geldiğinde arkm)zda Türkiye Cumuriyeti var, bu çok önemliydi. ğIÜ 1 £ 3gün arasında değişebilir.Gemimizin kaptanı 20 yıldır bu işi ypan biriydi. Yanımızda ü+ı haritacılar vardı. Seyir haritaları hâlâ o kadarsağlıksız ki. Yaptığımızbatımetri çalışmalarının d a dünya literatüründekarşılığı oıaca\tır Fiziktsel ol a%rAk dinamik kbir ekibin gitmesi gerekiyor. Koşullar zor, herhanŞüi bir hastalığa sahipseniz sioöğe yardım ancak 3 gündegelebiliyor. Bir kalp krizi olsa çzü|ü yok. Gitmeden önce yapılmasıgereken N)sağlk kontrolleri ̈́. Onları yaptırıp hiçbir sağl ıksorununuzun olmadığına daiir kâğıt alŞyorŞunuz. Ka n tfahll, kalp, idrar, efor, g ~ ve dişe tuzanan geniş bir yelpazede taramalar yapıl ıyor. Özellikle dişler Antarktika’da basıncın da etkisiylebüyük problem yaratabiliyor. AB̈́en ilk gittiğide 2g yaş dişlerimin hepsini çekmişlerdi.Bizde yoktu ama turist gemilerinde 1ü0 kişi olduğu için doktor oluyor. Abalık ayındayanımızda doktor olmasını istiyoruz. Oradaki üsöleürÜe . doktorlar vardı. Onlar bize destek olabileceklerini söylediler. Gerçekten Antarktika’nın size b=klediği pozitif bir r uh halivar. Bu oluşumun içinde olmanın mutluluğunu Kn tarif edemiyorsunuz. İletişimin zayıflığından +klınızın ailenizde kaldığı durumlar olabiliyor. Biz  takım ruhuznu  çok iyi yakalayabildik. SIbah 06.00’da hava ayd=ınlanıyordu, & gece 23'ö00’e kadar aydı Kık oluyordu. Karada çok fazla çalıştığımız i hüzün, hüsran olmadı. Gemiye geldikten !`onra tek satırlık bilIe ol;a ailemizden gelen mail’lerle haberleşip hsret bŞy giderdik. 5 metre mesaf esini ep koruduk. Penguenler oŞR meraklı hayvanlfar, onlar _bze yaklaştı. Kaçacak halimiz yok& ölçümlgr yapıyoruz. Ama korkutmamak için hareket limitimizi kÜsıtladık. Ekstrem birşey yaşamadık. Gemide sI ne kadar kalacağımı`ı biliyorduk, Fransız aşçkpımız vardı.Çay götürdük, Türk kahvesi götürmediğimize s`şman olduk.Ziyaret ettiğimiz üslerdeki biliminsanları bize Tü rk lokumunusordular. Bize misafirpervzrlik gösterdiler ve çalışmalarını aktardılar. Ba nedenle barış ve bilim ıta-Üı. Martta orada yazın sonu.Buna rağmen -20’yi gördük.  koşullarda çalışmak zor, üs bunun için önemli. Hava patl adığında gem}ele bgir yerde sığınmak zorundasınız vebu bekleyiş 2 gün sürebilir. Oys  üs olduğu ndalaboratuvarlar işleme devam eder.6 saat arazide çalışmak için içlik  ve katmanlar gi yindik. Eller ve ayaklar soğuğu hissetmeye başladığında sakaVtlanablirsiniz. Arkadaşım ellebrin]i hissetmediği için merdiveni tutmak isterkendüştü.
Antarktika, yeryüzünün en soğuk ve en fırtınalı iklimine sahip, güney yarım kürenin en güneyindeki kıta... Sıcaklığın yaz aylarında bile -20’lerde olduğunu düşünün. Her yer buzullarla kaplı, fokların doğal yaşamlarını gözlüyorsunuz, penguenlerle burun buruna geliyorsunuz. İnsan yok denecek kadar az, ses yok, gece ışık yok. Her şey derin bir beyaza hapsolmuş. Akşamları kambur balinaların çıkardığı seslerden başka işitebileceğiniz bir ses yok. Gece yıldızların üzerinizde parladığına şahit oluyorsunuz... İnternet yok, telefon yok, iletişim az. Acil bir durumda size ulaşabilecekleri gün sayısı ortalama 3. Bunları anlatmamın sebebi, Türkiye’nin kutup bilimleri alanında çalışan ilk ve tek merkezi olan İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Kutup Araştırmaları Uyg-Ar Merkezi’nin (PolReC) ön fizibilite ekibi, 4 üniversiteden 9 bilim insanı, Antarktika’da kurulacak Türkiye Bilimsel Araştırma Üssü için şubat ayında Ulusal Antarktik Bilim Seferi -1’i gerçekleştirdi. Arjantin’den Şili’ye Punto Arenas’tan King George Adası’na uçan ekip, gemiye ulaştığında yaklaşık 4 gün geçmişti, Antarktik Yarımadası’ndan kutup dairesini de geçerek 1 ay boyunca araştırma yaptılar. Antarktika’nın soğuğuna aldırmadan günde 5-6 saat sahada çalıştılar, 45 farklı noktadan çamur, sediman ve hayvan dışkı örnekleri aldılar. Ve 2 milyon metrekarelik alanın haritasını oluşturdular. Türkiye’nin bilim üssünün kurulması için çalışmalarını döndükten sonra da tüm hızıyla sürdüren ekibin başındaki İTÜ PolRec Müdürü Doç. Dr. Burcu Özsoy ile buluştuk. Türkiye’nin konuya ilgisi Türk bilim insanı Prof. Atok Karaali’nin girişimiyle 1967’de olmuş. İngiltere, bilimsel çalışmalarına 1930’larda başlamış. Devletin irade olarak sahiplenmesi ise 2016-2017 yıllarına denk geliyor. Rus bir denizci görüyor ancak ayak basmıyor. Sonrasında Norveçli bir denizci keşfediyor. 1880’li yıllarda petrol, kömür bulunmamışken ısınma, yakıt ve aydınlanmayı balina yağı ile yapıyorlar. Denizciler balinaları avlamak için onları takip ediyor. Keşif aslında bir rastlantıyla oluyor. 1900’lü yıllarda İngilizler, Rus ve Fransızlar gidiyor. 1930’larda bilimsel yönüne bakmak üzere gidiliyor. 1958’de dünya ülkeleri kıta üzerinde hak iddialarının oluşmasını engellemek için ‘Antarktika Anlaşmalar Sistemi’ni oluşturuyor. Çünkü Arjantin, Şili, Avustralya, Yeni Zelanda, İngiltere ve Fransa hak iddia ediyor. Bakir kıtanın sadece bilime açılması için bu sistem imzalanıyor. 1995’te Türkiye de taraf oluyor. Amacı, Antarktika’yı bilim ve barış kıtası ilan etmek. Orada askeri çalışma, maden, petrol aramak yasak; sadece bilim insanları araştırma yapabilir. İnsanın bir yerinde rahatsızlık olduğunda bütün canı oradadır, vücut bir bütündür. Tıpkı Dünya gibi. Dünya’nın belirli noktasında oluşan etkinin sonuçlarını ve bedellerini bütün Dünya öder. Buradan geleceğim nokta iklim değişikliği. 1970’lerden sonra sanayileşmenin etkisiyle Dünya ısısının artışı korbondioksit miktarının artışıyla doğru orantıda. Sanayileşme, araba ve fabrikaların üretimiyle karbondioksit atmosferde birikmeye başlıyor, Dünya’ya giren ışınlar karbondioksit battaniyesine takılıp geri çıkamıyor, ısı döngüsü Dünya’da kalıp ısıyı artırıyor. Antarktika’daki 4 bin kilometredeki buz birikintilerinin diplerine indikçe milyon yıl önceki karbondioksit miktarlarına ulaşılıyor. Dünya’nın geçmişini bile Antarktika’dan öğrenebiliyorsunuz. Bizi gelecekte neler beklediğiyle ilişkili bilimsel çalışmaların yapılabileceği en özel nokta olarak değerlendiriliyor. Evet. Diğer ülkeler 1930’lardan beri bilimsel çalışmalar yapıyor. 1967’den bugüne 27 Türk bilim insanı bireysel girişimlerle çalışmalara katılmış. Bu yıl benim üçüncü seferimdi. İlkini 2006’da Amerika ile yaptım.  Hitit Üniversitesi Mimarlık ve Şehir Planlama-Öğr. Gör. M. Nurullah Alkan  İTÜ PolRec Hukuk Danışmanı-Arş. Gör. Onur Sabri Durak İTÜ PolRec-Kapt. Sinan Yirmibeşoğlu  İTÜ Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi-Yard. Doç. Dr. Burak Karacık  Gazi Üniversitesi Şehir Planlama ve İTÜ Geomatik Mühendisliği-Arş. Gör. Ayşe Giz Gülnerman Gengeç  İTÜ PolRec Müdürü-Doç. Dr. Burcu Özsoy İTÜ PolRec-Kapt. Özgün Oktar Karadeniz Teknik Üniversitesi Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi-Doç. Dr. Ersan Başar. Ben de diğer bilim insanları gibi doktora çalışmam sırasında karşıma çıkan imkânları değerlendirmek üzere Antarktika’da çalıştım. Prof. Atok Karaali doktora çalışması sırasında, Koç Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ümran İnan da Stanford Üniversitesi’yle defalarca o bölgeye gidiyor. Serap Tilav’ın halen yaptığı çalışmalar var. Bu 3 bilim insanının isimleri Antarktika’ya verilmiş durumda. Karaali Kayalıkları, Ümran Tepesi ve Tilav Buzulu... Antarktika’da yapılacak özgün bilim, dünya literatürü için büyük kaynak. Ben jeodezi ve fotogrametri mühendisiyim. Yani harita mühendisi. Doktora çalışmam için hocam Mars ve Antarktika üzerine iki seçenek sunduğunda seçimimi yaptım. 2011’de Türkiye’ye döndükten sonra bütün akademik yayınlarım ve iletişim ağım Antarktika ve kutuplar üzerine olduğu için 2014’te İTÜ’de kurulan Kutup Araştırmaları Merkezi’nin kurucu müdürlüğünü üstlendim. Hedefimiz Türk bilim insanlarının çalışmalarını devlet desteğiyle gerçekleştirmesiydi. Devlet desteğini ilk kez 2016’da aldık. Antarktika Anlaşmalar Sistemi toplantımıza ilk kez Cumhurbaşkanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve Çevre Bakanlığı’ndan temsilciler katıldı. Cumhurbaşkanlığı’mız Antarktika konusunu ve orada bir üs kurulmasını himayelerine alıp Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na bu işin uhdesini verdiler. Türkiye’deki tek merkez olduğumuzdan, tüm üniversiteleri bu işe dahil etmemiz için koordinasyonu da bize verdiler. 3 bilim insanının çalışmaları akademik makale olarak yayımlandı ve dünya literatürüne girdi. Benim de 12 senedir yaptığım tüm çalışmalar akademik yayınlarda, dünya litaratüründe ve dergilerde yayımlandı. Bilimsel yayınlarla dünyaya kendimizi ispatlıyoruz. Antarktika, Türkiye’nin 17 kat büyüklüğünde bir kıta. Çok büyük bir alanda muazzam bir bilim gerçekleştirecek potansiyele sahibiz. Geçmişin üzerine destek de oluşturulabilir tabii ama yeni bilim dallarının ortaya çıkması önemli. Seferimiz Türk bilim üssü fizibilite çalışmasını da içeriyordu. Antarktika’da 30 ülkeye ait 81 bilim üssü var. Gün içerisinde bilim insanları uyanıp bilim yapıp üslerinde sıhhatli bir şekilde laboratuvar çalışmalarını gerçekleştirebiliyor. Gemi kiralanır ama üs olması bilimsel çatı anlamına geliyor. Öyle bir ölçü yok. 14 milyon kilometre büyüklüğünde bir kıta. Yüzde 98’i buzlarla kaplı. Yüzde 2’lik alan kara parçası var, onun kullanımı da hayvanlara ait. Onların yaşam ve üreme alanı. Üsler birbirine yakınlığını koruyacak şekilde tasarlanmış, kötü bir durumda yardıma gelebilecek şekilde... Yapacağınız üssün en fazla bilime hizmet edecek noktada olması önemli. Mesela buzula yakın olsun ki jeolojiciler, denize yakın olsun ki deniz bilimciler çalışabilsin. “Kara buldum, büyüktü, güneş alıyordu” gibi bir durum yok. Zaten rüzgâr ve kara akıntıları çok fazla. Az rüzgâr alması önemli. Yani bakmanız gereken çok fazla faktör var. İstediğiniz büyüklükte bilim yapın, paranın yüzde 70’i lojistiğe gidiyor. Geminin giremeyeceği sular var. Yüzlerce metre derinlik bir anda 50 ya da 10 metreye düşüp gemiyi tehlikeye sokabilir. Üs için tüm lojistik, gemilerle sağlanacak. Üssün inşası burada yapılıp orada da monte edilebilir. 3 ay çalışabilirsiniz; sonrasında çok fırtınaların olduğu bir dönem başlıyor. Çin’in ve Güney Hindistan’ın uzay üslerine benzeyen hareketli yapıları var. İngilizlerin üssünün altında kızakları var, istendiğinde başka yere taşınabilir. Almanlarınki hidrolik ayakları olan bir yapı, kar yağdığında üssü yukarı çekiyorlar. Konteyner hâlâ vazgeçilmez ama çok gelişmiş olanlar da var. - Bilim üssü fizibilite çalışmasının yanı sıra hangi alanlarda çalıştınız? Atmosfer, iklim, meteroloji, denizcilik, lojistik, haritalama, deniz buzları, hayvan atıkları toplama gibi bir sürü bilimsel çalışmalar ve üs için uygun olabilecek lokasyon fizibilite hesaplamalarını yaptık. Türk bayraklı bir gemi ve 35’e yakın bilim insanıyla gitmek isterdik tabii. Umarım aralık ayında bu dileğimizi gerçekleştirebiliriz. 45 farklı noktadan çamur, kaya parçaları ve hayvan dışkıları örnekleri alındı. 2 milyon metrekarenin haritası oluşturuldu. Antarktik çalışmaları yapan ülkeler “Lütfen haritaları güncelleyin ve dünya literatürüne kazandırın” diyorlar. Biz karasal ve deniz çizimleri hazırladık. Meteoroloji verileriyle zaman çizelgesi oluşturacak ve akademik yayınlarla çalışmalarımızı taçlandıracağız. Antarktika’ya gidecek gemiyle ilgili çalışmalara başladık. TPAO’ya ait (Türk Petrolleri Anonim Ortaklığı) Barbaros Hayreddin gemisi var. En üst seviye buz sınıfı bir gemi. Buradan gemiyle gidilse hem materyaller yüklenir hem de Türk bayraklı bir geminin gitmesi güzel olur. Ama geminin başka bir hizmet görevi mevcutsa bir gemi kiralanır, kapasitesine bağlı bilim insanları seçilir. Temmuz ayında Türkiye’ye bir çağrı yapıp özgün bilim yapabilecek bilim insanlarına öncelik vereceğiz. Türkiye’den gemiyle yolculuk 28 gün sürüyor. Alınıyor aslında. Ben akademik çalışmalarıma hiç ara vermedim. Merkez olarak sadece Antarktika’yı değil kuzeyini de çalışıyoruz. Avrupa projelerini Türkiye’ye kazandırıyoruz, başka projeler yapıyoruz. Kutup Araştırmaları Öğrenci Takımı Kulübü’müz okullarda kutup kulüpleri kurup kutup bölgeleri neden önemli, orada yaşayan canlılar, iklim değişiklikleri gibi konularda farkındalık çalışmaları yapıyor. İlk gün deniz çok dalgalıydı, istifra ettik. 1-2 gün alışma süreci gerekiyor. Hiçbir insanın yaşamadığı kıtada yazın 4 bin, kışın bin bilim insanı var. Sadece hayvanlar yaşıyor. Onların psikolojisini bozmadan karaya çıkmalısınız, penguenlere 5 metre mesafesini korumalısınız. Foklar çok büyük canlılar, içlerinde daha hareketli olanlar var, köpek gibi havlıyorlar. Fok, balina, kril (karidesin küçüğü ve besin zincirinin en temeli) gördük. “Nemo” filminden hatırlarsınız; balinalar kril yiyordu. Bir Antarktika hastalığına yakalanıyorsunuz. Oradan vazgeçemiyorsunuz, doğallığı, beyazlığı ve saflığı içinize işliyor. Ve oranın savunucusu oluyorsunuz. Belki 2200 yılında, kaynaklar tükendiğinde dünya ülkeleri orayı paylaşacak ama şimdi korumaya yönelik ilgi var. Hiç ses yok, ışık yok. Gece samanyolunu görüyorsunuz, kayan yıldızları... 600 kilometre yukarıdaki uyduların geçişlerini sayıyorsunuz. Konakladığımız bir yerde kambur balinaları gördük, gece boyunca seslerini dinledik. Bu doğallığın içinde yaşam koşulları çok zor. İnsan yok, internet sınırlı. Gemideki telefondan Türkiye’yi aradığınızda 1 dakikası 44 TL’ydi. İnternette ise günlük 25 kilobayt yazı yazma imkânınız var. Dünyadan kopuyorsunuz. Arama-kurtarma var ama bedeli çok yüksek. Orada başınıza bir şey geldiğinde arkamızda Türkiye Cumhuriyeti var, bu çok önemliydi. 1 ile 3 gün arasında değişebilir. Gemimizin kaptanı 20 yıldır bu işi yapan biriydi. Yanımızda haritacılar vardı. Seyir haritaları hâlâ o kadar sağlıksız ki. Yaptığımız batımetri çalışmalarının da dünya literatüründe karşılığı olacaktır. Fiziksel olarak dinamik bir ekibin gitmesi gerekiyor. Koşullar zor, herhangi bir hastalığa sahipseniz size yardım ancak 3 günde gelebiliyor. Bir kalp krizi olsa çözümü yok. Gitmeden önce yapılması gereken sağlık kontrolleri var. Onları yaptırıp hiçbir sağlık sorununuzun olmadığına dair kâğıt alıyorsunuz. Kan tahlili, kalp, idrar, efor, göz ve dişe uzanan geniş bir yelpazede taramalar yapılıyor. Özellikle dişler Antarktika’da basıncın da etkisiyle büyük problem yaratabiliyor. Ben ilk gittiğimde 20 yaş dişlerimin hepsini çekmişlerdi. Bizde yoktu ama turist gemilerinde 150 kişi olduğu için doktor oluyor. Aralık ayında yanımızda doktor olmasını istiyoruz. Oradaki üslerde doktorlar vardı. Onlar bize destek olabileceklerini söylediler. Gerçekten Antarktika’nın size yüklediği pozitif bir ruh hali var. Bu oluşumun içinde olmanın mutluluğunu tarif edemiyorsunuz. İletişimin zayıflığından aklınızın ailenizde kaldığı durumlar olabiliyor. Biz takım ruhunu çok iyi yakalayabildik. Sabah 06.00’da hava aydınlanıyordu, gece 23.00’e kadar aydınlık oluyordu. Karada çok fazla çalıştığımız için hüzün, hüsran olmadı. Gemiye geldikten sonra tek satırlık bile olsa ailemizden gelen mail’lerle haberleşip hasret giderdik. 5 metre mesafesini hep koruduk. Penguenler çok meraklı hayvanlar, onlar bize yaklaştı. Kaçacak halimiz yok, ölçümler yapıyoruz. Ama korkutmamak için hareket limitimizi kısıtladık. Ekstrem bir şey yaşamadık. Gemide ne kadar kalacağımızı biliyorduk, Fransız aşçımız vardı. Çay götürdük, Türk kahvesi götürmediğimize pişman olduk.Ziyaret ettiğimiz üslerdeki bilim insanları bize Türk lokumunu sordular. Bize misafirperverlik gösterdiler ve çalışmalarını aktardılar. Bu nedenle barış ve bilim kıtası. Martta orada yazın sonu. Buna rağmen -20’yi gördük. O koşullarda çalışmak zor, üs bunun için önemli. Hava patladığında gemiyle bir yerde sığınmak zorundasınız ve bu bekleyiş 2 gün sürebilir. Oysa üs olduğunda laboratuvarlar işleme devam eder. 6 saat arazide çalışmak için içlik ve katmanlar giyindik. Eller ve ayaklar soğuğu hissetmeye başladığında sakatlanabilirsiniz. Arkadaşım ellerini hissetmediği için merdiveni tutmak isterken düştü.