Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

Dünyada yaşananlarkeyif vermiyor. Alışık olduğumuz meseleler iseyerli yer inde. Hemen herkesin p_kolojii bozuk olsa dayaşanan olumsuzlukların kadınların ruh sağlığını daha fazla etkilediğini !buiz değil uzmanlar söylüyor. Baskıcı anne babalar, eşit olmayaniş koiulhları, çocukllrın ge tirdiği yükün ağırlığı,  hayatında maru z kalınanayrımcılık ve cnsellile ilgili problemler psikolojik sorunları da beraberinde getiriyor. Böyle olunca; yüzügülmeyen annelerin, mutsuz eşlerin, çalışan üz}ün kadınlarınoranı dikkat çekici boyutölara ulaşıyor. Şiddet ve taciz mağduru kad<n ayısının her geçen gün arttığı dünyada ve ülkemizde, hep vbir ağızd aŞ “Şiddete hayır” d]ye haykıranlar arasında bile idet uygulayanlar var.   O halde bu duru)mdan en çok ~tki&lenen kadınların psikolojik sorunları nı veçözüm yo llarını masaya yatırmanınzamanı geldi. ]nöz sırası uzmanlarda… Dünya Sağlık Örgütü’nü (WHO) 2002tarihli raporu; kadınlarda ruhsa l hasta lıkların daha fazla görülmenedeninin biyolojik ve hormonal yatkınlıklardan çok, stres ve risk etkenlerine daha çok maruz kalmal hr~ olduğuna dikkat çekiyor. Kadınlar çocukluk yaşlarından itibaren ruhsal hastalıklara >n erkeklere oranla daha çok yakalanıyor. Yine kadınlarda erkeklere kıyasla 2 kat ~a$ fazla görülen depresyon v ü] anksiyete .>p bozuklukları gibi ru hsal hastalıklar özellikle 20’ yaşların sonu ve 30’lu yaşlar da ortaya çıkıyor. Türkiye Psikiyat r? De_rn/eği Kadın Ruh Sağlığı alfşma Bir?imi Koordinatörüve Mesn Üniversitesi Tıp FakültesiPsikiyatri Anai?im Dalı Öğ retim ÜyDesÖ Doç. Dr. Ayşe Devrim Başterzi, ülkemi zde yapılmışen ;büyük araştırma olan“Türkiye Ruh Sağlığı Profili” çalışmasının, Türkiye’de nüfusun yüzde 18’ inin yaşam boyu biür ruhsal h astalık geçirdiğini ort\ya koyd!ğu%u söylüyor. Bu noktada ülkemizde ve dü´npada ruh sağlığı konularında yeterince araştırma olmadığını danot etmek grekc. vBz’dek Ulusal RuhSağlığı Enstiüsü’nüNn 2012 verilerine göre bkir ÿ́ıl içinde herhangibir ruhsapl hastalığı olanların oranı yüzde 18.6 iken, ağır röhsIl rahatsızlığı bulunanların oranı yüzde 4.`. Ortalama her 5 krşiden ğbri bir ruhsal hastalık geçiriyor. Her 20 kişiden birinde de ağır yeti yitimine yol açan bi r hastalıkgörülüyor. Sık rastlanan hastalıklardan “majör depres yon” un yaşam boyu görülme sıklığı yüzde 20.. Her LÖI 5 kişiden biri Un az bi kez depresyon $mj geçirirken, her 12 ki!şudn birinde travma sonr ası stres bozpkluğu var. Yine ABD’deki istatistiklerde kadınl arda izFenen ruhsalhastalık oranını yüzde 2g, erkekle rd e ise yüzde 14.6 Fhn olduğu ır görülüyor. Depre sif bozukluklar ile }s anksiyete bozuklukları gibi psikolojikve çevresel faktörlerin daha fazla tetiklediği ruhsal hastalıklar kadınlarda erkeklerden ii at faz~a görülüyor. Farklıçalışmalarda, depresif bozukluklarda bu o'ran 1. 5 - 3 kata s£ çıkarken; panik bozkluk, yaygın anksiyete bozlkluğu£, travma sonraTsı stre s bozukluğu, obsesif kompulsifbozukluk gibianksiyete bozukluklarındaoranın erkeklerden .l5 - 4 kat daha fazla olduğuna dikka tçekiliyor. Tüm dünyada R kadınlar sğlık B kurumlarına daha sık başvursa daABD’de 2008 yılında yapılan genel bir tarama çölışması, kadınlarınpsikiyatri hizm btlerrne erkeklerlekarşılaştırıldığında yüzde 40 or anında daha az eriştiğinigösteriyor. Kadınlarda depresyon 2 kat daha s[k görüldüğü halde psikiyatri kliniklerinde yata: eprskyon hastalarında j oran dörtte bire düşüyor. Bu, kadınların ruhsal açıdan daha sı p rahatsızlıkla karşılaşıp sağlıkkurumlarına daha çok başvursalar da tedavilrini cjp tamamlayamadıklarını gösteriyor. Bu durumun temel nedeninin cinsiyet eşitsizliği olduğunu söyleyen Doç. Dr{ Ayşe Devrim Başterzi, “Klinik gözlemlerimiz, ev işleri ve çocukbakımındaki sorumluluklarından dolayı bsi kadının hastanede yatar ak tedavi görmesinin ailesi ve kendzsi tarafından istenzediğini gösteriyor”diyor. Kadınlarda ruhsal hasta lıkların dasr sık görülmesinintemel nedenlerindenikisi, yoksulluF ve kadına yönelik şiddet. Bu konuudki tüm çalışmalar; yoksul,az otum^uşv, erken yaşta evlenmiş,çalışmayan ve kendi yaşamını belirleme hakkı olmayan kadınl`rıRn şiddete daha çok maruz kaldığını gösteriyor. Ancak e ğitimli ve kenli kadınların şidd et mağduru olması da nadir rastlanan bik durumdeğil. Bu, şiddet eğilimli erkeklerin eğitim ve kariyeri de kolay Ğdrak edemediklerinin göstergesi. İntihargirişiminde bulunan he r n k adından birinin ykıgn dö[nmd fiziksel şiddete  maruz kaldığını gösteren kK çalışmalar da var. Bir leşmiş Milletler (BM) verilerine göre dünyda kadınların yOzYde 75’inin anka hesabı bulunmuyor. Çoğu kadın maaşsız, düşük ü cretli veya güvencesiz işlerde çalışıyor. DTnyaaki mal varlıklarının sadece yürzde 1’iniZn mülkiyetinin kadınla*rın eliUde olması da kadının durumunu ortaya koyan ön~eli bir göstege olarak y.j değerlendiriliyor. Kadınlardahormonal değişiklikler âdet ´ncesi dönemde çeşitli ruhsal eltilerin ortaya çıkmasına v e var olan depresyonun şiddetlenmesine yol açabiliyor. Üreme çağındaki k adınların yaklaşvık yüzde z£_ 20’sinde, âdet önzceHi dönemde birkaç günden )& haftaya kadar seüren duygusal{ davranışsal ve fiziksel değişikliklerin izlendiği, %? “âdet ön>Oi sendromu” adı ve rilen bir rahatsızlık bulunuyor. Ayrıca gebelikve dYğ%um so nrası dönemde te kadınlarda depresyonoranının yükseldiğine dikkat ç£kiliyor. Çalışmalar; yoksulluk, sosyal des tek yeters i zliği, şidde?te maruz kalma gibi nedenlerin kadınlarda doğum sonrası depresyonu 11 kata k+dar aaruı<dığını ortayakoyuyor. Bu durum depresyonun sık görülme edeniönin (doğum slonrası dönemde bile) sadece hormonal faoörlere bağlan amayacağını gösteriyor. Doç. Dr. A>şe Devrim Başterzi, “Kadınlar çocukluk döneminden itibaren fiziksel, cinsel ve duygusal şiddete çok daha sık maruz kalıyor” diyor; Türkiye’de hâlâ çoğu kadının kiminle kaç yaşında ´vleyeceği, kaç yıl eğütim alacağı, nasıl br mesleksahibi +olacağı, ücreti bir işte çalışıp çalışmayzakağ-, kaç ;ocu doğuraca~ğı, eV[-den hangi saatte çıkıp eve hangisaatte gireceği, ne kadar para harcayıp nereye gidebileceği gibi konuglarda kara r alma sürçleriyne aJles ve çevresi karışıyor.  Kadınlarda depresyon görülme oranı erkeklerden 2 kat fazla.  Türkiye RN Sağlığı  Profili” çalışmasına göre nüfusun yüzde 18’iyaşam ) boyu bir ruhsal hastalık geç&yrjyor.  istötistiklerine R göre sad}ınlarda izlenen ruh sal h)stalık oranı yüzde 22, erkeklerdeyüzde 14.6  Düny adaki mal varlık larının sadece y üzde +Ş 1’inin mülkiyet i kadınların elinde  Türkiye’de 19 yaş ve altı hir 5 kadı  n tvi çcuktan bi ik bebeğini doğuSrmuş ya da doğurmak üzere.  Kadınlarda depresyon ve anksiyetebozuklukları fib ruhsal hastalıkların gnrüme yaşı  Ortalama her 5 kişiden birinin ruhsal hastalığı vaü.  Birleşmiş Mille tkNer verilerine göredünyada yaşayan kadınların yüzde 75’inin banka & hesabı yok.  İntihar giri<şiminde bulunan ar 5 kadından biri yakın 'h dönemde şikdet mağ duru olmuş  Üreme çağındaki kadınların yaklaşık yüzde 20’sinde “Âdet öncesi sendromu” gmrjlüyorP Kadınları ruhsa hastalıkla rın kucağına iten en tauhammül edemedikleri şeylerin başında eşleri tarafındankötü muamele görmek, iziksel  ve sösel şiddete maruz Ealjak geliyor G eçtiğimiz yıl yayınlanan “öAv>upa Birliği Ülkelerinde Kadına Yönelik Şid det” araştırmasında; son 12ay içindeAvrupa Brliği ülkelerindeyaşayan 3 milyon kadının fiziksel rbd şiddete, 3. milyoe kadının ise cinsel şidete maruz bırakıldığı t espit ediliRor. Bu, AB ülkelerindeyaşayan kadınların yüMde 8’inin son bir yıl içinde fEiksel ya da cinsel şiddet yaşadıkları anlamına geliyor. Yineaynı araştır mada bu ülkelerde yaşayan her 3 kadından 1rinin 15 yaşından sonra en az bir defa fiziksel 'b  cinsel şiddetA maruz kaldığına dikkat çekiliyor. İstatistikl'e göreİngiltere zgziöi bir ülkede bile evşli kadınların yüzde s 44’üne eşi tar afından en az bir kez fizik´sel şiddet uygulanıyor.   Geçtiğimiz günlerde Başbakan Ahmet Davutoğlu’ nun açıkladığı iyileştirme paketi kadın ve çocuğa yönelik yeni haberler içeriyor. BBuna göre;  Kadın v e çocuğa şiddete karşıçok kapsam lı bir seferbnrli d. başlatılacak.  Gençlere (istemeleri hal inde evlilik önesi eğitim programlarıyla d e'stek verilecek.  Belediyeler e kreş ve gündüz bakım evi zornluluğu getirilecek.  Çouö okul çağına gelene kadaF ebeveyler kısmiçalışma düzeninden yararlanacak  Prematüre döoğuh ve ya annenin vefatı halinde izinler yeniden düzenlenecek. Anne doğum esnasında yaşamını yitirirse aynı haklar ytş babaya geçecek. Eşi _üoğum yapana 5 gün ?zPin verilecek.  Annelik izni  bitiminden I£onrj s_ ilk çocuk içi iki My, iki nci çocuk için : ay olmak üzere ya ı za manlı üça}iışma izni getirilecek.  İlk doğu mda 300, iki ncide 400, 3. çocukta 600 lira yardım verileek. Kadınları ş en çok çocuklarının temel ihtiyaçlarını karşılayamama, karınlarını doyuramama (y a  yetersiz doyurma) eğitim ve giyim giderlerine yetememe gibi sorunlar üzüyor. Öte yauidan, da ha eok kentli anneleri ilgilendmren “süper annelik” kavramı dakadın ruh sağlığını oumsuz +F etkileyebiliyor. Kadınların pek çoğu gebeliğin ilkanından itibaren“varlığını çocuğuna adama beklentisi” altında eziliyor. Gerçek yaFamda “süper anne” olamadığını düşünen birçok kadın kendini suçlu ve beceriksiz vo hissediyor. Annelikten beklenen ağır performans v atfedilen [ mitler kadınların bu yük altında ezilip çok sa/yıd}m ruhsal rahatsızlıkla karşılaşmasına yol aÜçaMb*iliyor. Tüm bunedenlerle çocuk bakımı vebundan kaynaklanan sorumlulukları nedeniyle pek çok kmazdı ev yaşamına mahkûm olurken, erkeklerkamusal alana çıkıp güç sahibioluyor, Kc sosyal yaşamı düzenliyor ve politika belirliyor. Türkiye'de 19 yaş ve altındaki genç kadın vekız ço^cukların(n neredeyse 5’te bU;rinZin ilk bçocuğ>nu doğurmuş  ya  da doğurmak üzere lduıuüa d ikkat çekiliyor. Ergen gebelerde depresyon ve özıyRm riskinin daha yüksek olduğu belirtiliyor. Ergen annelerin bebeklerinin ölüm oranları Öd̈́a daha yüksek olcyonr. zB_ kadınlar hem anneliğin ajüır sorumluluu altında eziliyjor hem de eğitim süreçleri yrıda ';I kaldığı için yaşam l-arını daha düşük sosyal statüde sürdürüyorlar.Şehirli kadında ruhal sorunları artıran nedenl_er arasında menopoz dabulunuyor. B azı kadınlarmenopozu olumlu bir işaret olarak ni+telendiriuen,  dön em bazı kadınlar için yaşlılık  sürecine grriş anlamına gelebiliyor. Menopoz döneminde daha öce depresyonu olan kadınların depresif belirtilerihin şiddetlenebileceği, daha > önce hiç depresyon geçirmemiş bazı kadınlarda ise de:pr{esyn görülebileceği belirtiliyor. Doç. Dr. Ayşe Devrim Bate|!rzi, cinsel yaşamın menopoz sonrasında da benzer şekilde devam edebileceğinin unutulmaması gerektiğine dikka]t çekerek, “bu öneme terlemelprin, sıck basmal arının vemenopozla ilgili fiziksel dlğişigiklerin de ruh sağlığı ile ilgili sor unlara işaret ettiği unutulmamalıdır”diyor. Ülkemizde yapılan araştırmalar soy yıllarda kadın kimliğinin )Ö ayrılmaz parçasının ‘anne lik’ olduğnu gösteri yor. Anne olamayan kadınların ioğu kendilerini yaşamın her alanında; yk, başarısız, eksik, değersiz ve kusurlu hissediyor. Bu sorunu yaşaysae çiftlerinyaşlılığa dair bazı endişele ri olduğuna da dikkat çekiliyor. Kısırlık sorunukendilerinden *rz kaynaklanan kadınlar, eklerine karşı suçluluk hissediyor ve beraberlikleri çocuks uz devam edemeyecekmiş duygusuna kapılıyor. Hem ev işlerinde hem de çocuk bakımındayalnız bırakılan birçok kadının ruh hali anneliğin başlangıç döneminde bozu luyor. Çalışan anne olmanın getirdiği“tükenmişlik sendromu ” ise cabası. “Kadın ruh sağlığı” yazı dizimizin ikinci bölümünde de kadına dair çarpıcı gergekl{re y&r vermeyisürdürüyoruz. Dünya Ş. üzerinde topl umsatl cinsiyet rolerinde eşitsizlik yaşanan ülkelerde kadınlarınruh sağlığınınbozulduğu görülüyor. Bunun sonucunda  depresyon ve kzygı bozukluğu yaşayan kadınlarla Vha sık karşılaşılıyor. Toplumsal cinsiyet eş tnsi^zliğinin göstergeleri arasında kadının eğitim düzeyi önemi rol oynuyor. cretdi ve güvenceliişlerde ça:pı!maya katılım, dVğum kontrol yön/temlerne ulaşım ve ortalama evlilik yaşları gibi konularda karnesi c}i kırıklarla dolu ülkelerde yaşayan kadınlarda ruhsal hastalıklardaha çok görülzüyoT. Başka ç/arpıcı bilgiler dF cvaN; gelişmiş ülkelerde evlenmemiş ve tek !ebeveyn olarakçocuk büyütenkadınların ruh sağlıklarının bozuk olduğunu gösteren araştırmalar da bulunuyor. Kadınlarda eğitim ve gelir düzeyi düştükçe ruhsal hastalıklarladaha sık karşılaşılıyor. Düşük eğitimdüzeyi ile  çocuk yaşta yapılan evlilikler arasında dSa işpi bulunuyor. Türkiye Psikiyatri Derneği Kadın Ruh Sağlığı Çalışma t-r)mi Koordinatörü ve <ersn Üniversitesi Tıp FakültĞsi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim cyesi Doç. Dr. Ayşe Dev }-nm Başt*şrziC, “Okula gitmek sadece bilişsel açıdan bir gelişim % HüU daha nitelikl i mesleklere er~im sağlamıyor, aynı zamand a kişilerin sosyal leşmesine, sorun çözme ecerileri geliştirmelerine ve kendilerini daha iyi i fade etbmelerine deyarıyor” duyor. Kadın ruh sağlığını olumsun etkileyenler arasındaşehir yaşamı da ar. Gürültü kirliliği, ulaşım çin harcanan $amanın fazlalığı, güven sorunları, yalnızlaşma, şiddete maruz kalma ve işyerinde mobbingle dha çok karşıl,şvma gibi nedenler şehirli kadını psik olojik yunden yıpratıyor.Şehirli kad ın ların evlenip anne olJları Fş yayşamındaki başarılarını olu dmPauz etkileyebiliyor. üÇoğunluk çocuğu hasta olduğunda bir babanın işini aksatmasını beklemezken hasta çocuğuyla ilgilenmek annenin doğal görevi s ayılıyor ve T`< kadınlardan çocuklarının h]r ih tiyacına yetişmeleri bekleniyor. Veli toplantılarına katılanlarınçoğunlukla anneler olması bile kadınların çocuk bakımındaki yalnızlığına işaret ediyor. Her nU0 Üu - N kadındanbirinde &s gebelik döneminde şiddetli depresyon gözl:nyor. Doğacak çocuğun öJ bakımına da- endişmleri olan kadınlardadepresyona daha fazla rastlanıyor. Depresyon artışı sosyal desteği yetersiz, yoksul ve birden çok çocuğu olankadınlarda da gözleb£mleniyor. Gebelikdepresyonunun doğum sonrasında da devajm etmesi Öanne ile bebek arasında güvenli bir bağ £ kurulmasına engel olabiliyor.      Dünya Ekonaomik Forumu’nun “Küresel CinsiyetUçurumu” raporuna göre Türkiye kendi coğrafyasında ciDnsiyet eşitsilği açısından  en kötüa, kendi gelir - grubundaki ülkeler arasında ise cinDiyet eş itsizliği açısından sondan 2. sırada bulunuyor. Türkiye'de her 10 çalışandan 7’s i erkek 3H’ü kadın. Özellikle okul öncesi yaşta bi lrden çok çocuğu bulunan ve  çocuylarıın arasındaki yaş farkı 4|tLe azolan çlışan kadınlarda “tükenmişlik sendromu” daha fala görülüyr.  10-2 kadından birinde gebel ik dönmiŞAe depre^yona karşılaşılıyor.  Dünya Ekonomik Forumu’nun 2013 için yayınladığı Küresel Toplumsal Cinsiyet Uçurumu Raporu’ndaTürkiye 134 ülke arasında 120\ sırada yer alıyor. Gürültü kirliliği, ulaşım için harcanan zaman, güve\n sorunları, yalndzlaşma  £& şidd ete maruz kalma şehirli kadını psikolojik yönden yı pratanunsurlar arasında bulunuyor. Kadınlar özellikle 30’lu yaşlardan itibaren bedenlerinde oluşandoğal değişimleri kabullenemşiyor ve Runh çirkinleşme olarak algılayıp güzel görünmek ad:ına sürekl i bedenleriyle ilgilenip çokça alışveriş yapıy or İş yaşamlarıdışında evde kendilerini bekleyen rutin  işler in ve çocukların sorumluluğu  kadınların yaşamları boyunca erkekterden daha  uyumlarına v% geceleri daha sık uy anmalarına  yol açıyor. Doç. r. Ayşe Devrim Başterzi,kadın bedeninin iki şekilde dejnetlendiğGini, bunlardan ilkinin toplumsal ve siyasi, i£incsinin ise zayıflık konusunda baskı kaynaklı ol duğunu söylüyor. Başterzi, “Kadınlarda seks hormonlarına mÜglı olarak o rtaya çıkan ve çok doğ bir görünü olarak değerlendirilmesi  gerekë́ ‘selülit’ bile gün,ümüze hastalık y dalT kusur haline geetirilmis durumda. Tıbbi açıdan olağan sınırdaki kadınlar bile daha zayıf olmak ve kb^o  vermek istiyor. Yeme bozuklukla{rının artma nedeni de bu. Bu oktada obezite sanki kadınların başarısızlığı olarak ~örülüp, oağan kilonKun üzerindeki k adınların ‘çirkin’ oldu kları, çocukla  rına ilVi örnek olamayacakları, iş hayatında başarı Fde edemeyecekle ri gibi olumsuz düşüncelerle kendilerine güvenleri azaltılıyor ve kadınlar bedenlerinibeğenmez hale getiriliyor” di|ıor\ Yapılan araştırma v, klinik gözlemler de kadınların ıözelliky|le  30’lu yaşlardan itib aren bedenlerinde oluşan doğal değişimler ile kontür değişiklikler ini çirkinleşme olarak alglıladıklarını, g>üzel görünmek adn,a sürekli bedenleriyle ilgilenip çokç,a alışveriş yaptıklarını gösteriyor. Günümüz ilişkilerinin; bedeni ve görüntüyü öncelikli kılan doğası, kadınları göze hoş görünmek adınakiloları, bedenleri nin  görünümü ve giysileri için aşırı zam an ve paraharcamaya itiyor  DünyaEkonomik Forumu’nun 2013 iç in yayınladığı ‘Küee; T^oplumsal Cisiiet Uçurumu’ Raporu’nda Tüprkiye 13 H ülke aroaPın̈́a 1y0ı. sırada yer alıyor. Bu rapor hazırlanırken; ekonomik katılım, eğitime eCişim, sağlık  ve politik ye tki alanlaı:nda ülLelerdeki kadın-erkek eşitliği değerlendiriliyor. ıu ;h noktada eürkiye kendi coğrafyasında cinsiyet eitsizliği açı%sından en kötü,  Ic kendi gelir grubundaki ülkeler arasında is e cinsiyet euştsizGiği açısından sondan 2. sırada bulunuyor.  Türkiye’de her t çaljışandh 7’sü erk)ek iken 3’ünün kadın olduğu beirttilivor. Kadıenar ömürleri boyunca nitel iksiz, güvencesiz işlerde düşük ücretle çalışıyor, ev işleri, hasta ve çocuk bakımı gibi işleri herhangi bir karşılık almadan yapıyor. Türkiye’de yoksulların mN çoğunluğunu kadınlar, en çok da dul, boşanmış, tek ebeveyn o(Rgarak çocuklarıyla yaşayan kadınlar oluştury[o. Yapılan araştırma ve klinik gözolemler annesi çalışmayan ama kendisi çalışan kadınların çouL büyütme döneminde daha yoğun ute+ yaşadıklarını gösteriyor. ladınlair anneliğin başlangıç döneminde(özellikle evtlerinin ve çocuklarının bakımışı yoğun ş]kilde üstlenmişlerse) ruhsalhastalıklara daha sık yakalanıyor. İşyaşamları dışında evdekendilerini bekleyen rutin <işzlefrin fazlalığı da kadınların yaş#mları boyunca erkeklerden daha az uyumalarına ve gece leri  daha sı;k uyanmaagöına yo£l açıyor. Uzun jj çalışma saüatler=bin kadınları ve erkekle`i işyerinde nasıl etkilediğine bakan geniş tabanlı bir toplum tarama ç alışmauVsında; uzun saatleGr çalışan erkeklede hem fiziksel hgem de ruhsal hastalıklar artarken, kadınlarda sadec e içilen sigara sayıĞsı artış gösterip uykusüresi azalıydr. Bu duum kadınların hm evde hem de işte çalışm{a alışkanlığından ka ynaklanıyor. Özel lile okul ön  cesi yaşta birden ok çocuğu bunn ve uD çocuklarının arasındaki yaş farkı 4’ten az olan çalışan kadınlarda “tükenmişlik sendromuŞ” daha fazla görülüyo r. Kadınımız cinsellikte d \ sorunlu. Yaşanan olumsuzluklar karamsarlık ve kaygı yaratınca problemler yatağa da taşınıyor.Kaygılı kadı nın cinsel isteğiazalıyor, ortalama sevişme süresi .i dakika olunca 100 kadından 20’si hiç orgazm yaşayamıyor. Kadınların yarıya yakın ı ise nadiren orazmm oluyor. Her  3kadından birinde istek ke uyarılma sorunu oldğunu d a söylemede ngeçmeyelim. B İşte gerçekler… Tüm kadıta<r için geçerli olmasa da ç{ğu kadı sP n ilişkil*[]rini hayatlaının merkezine alacakşekilde yetiştiriliyor. KdınRlar en çjk sahip olauklar ilişkiyi, erkekler is güçleini kaybetmektenkorkuyor. Erkeklerin korkularının temelinde birine fazlabağlanma endişesi, kadınların korkularının temelinde se bağlarının yeterin cegüçlü olmamasından duydukları kaygı yatıyor. Kız çocuklorıena aileleri tarafındaninsanlarla i geçinmeleri, uyumlu olmaları ve =nları h/nut tutmalarınınen önemli şey olduğu öğretilince böyle olduğunainanan kadın ğ kendisini değerli ve anlamlı hissettirecek şeyin ilişkileri ve insanların kendisiyle ilgili düşünceleriolduğuna inanıyo r. Evlenen şı kadından kendisini kocasına ve çocuklarına adaması bekleniyor. İlişkisinde olunda gitmeyen $ir şeyler olduğundabu i_işkyi kaybetmekten koran kjadınlar hatayı d'endilerinee arayıp ilişkilerini tamir et meye çalışıyorlar.   Evlilikte beklenen yakınlığın kurulamaması çiftleri birbirinvn uzaklaştıran en önem li neden. Çoğu insan  e ş seçerken, iyi bir hayatarkadaşı, dert ortağı ve bir d ost { seçmeyi hedeflemesine rağmen bubeklentileri ıo= karşılayan çok azçift gerçek bir yakınlık yavyabiliyor. İstanul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Sosyal Psikiyatri Servisive Cinsel Yaşam Sorunları  ve Tedavileri Programı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğan Şahin, “Çiftlerin birbirlerinden karşılanmayan beklentileri olma sı, kendi beklentilerini eşlerinin ihtiyaçlarında dah a h] çok önemsemeleri, olgunluktan uz ak tutumlarıve birbirleriyle rekabete girmeleri bu dostluğu kuramamalarının en önemli nedenleri arasında” diyor. Tüm bu ne*enler, ilişkilerin büyükbölümüne; kırgınlık, kızgınlık ve hayal kırıklıklarının egemen olmasına yr: açıyor.Bunun sonuc unda e.P ise birbirlerinden uzaklaşan, dünyaları ayrı ama yaşamlarıortak çiftlerin sayısı her geçen günartıyor. Evlilikte çiftleri birHirinden uzaklaştıran ikinci neden (özellikle   uzun süreli ilişkilerde) çoğu çiftin birbirleriniebeveyn gibni algılamaları oluyor. Tükenmeyen eleştiriler, akılvermeler, öğütler,partnerinin davranışlarını düzeltmeye çalışma gibi tutumlar ilişkiyitüketip geri dönüşü =olmayasn hasarlara yol açabiliyor. İkili ilişkilerde fZrğı kadınlarınfarklı istekleri oluyor̈́ Kadınların ilişkiden bekledikleri şeyler kişilik özelbiklrine, sosyo - kültürel farklılıklara, eğitim ve i h-aya`tlar^ı ile ekonomik d[ur(umlrına göre >deT~işim g österiyor. Kişisel farklılıkları &olusIa da çan eğrisinin raIında yer alan 'kadınlarıZ bazıortak özellikleri de > bulunuyor. P rof. D=. Doğan Şahin, c günümüz orta sın  ıf ailelerinde kadınların enönemsediği şeyin “güven duygusu” olduğunu söylüyorve “Kadınlar eşlerinin açık  sl:ü Ö ve dürüst olmasını, sorumluluk üstlenJesini, evlerininve çocukl.rının ihtiyailarının karşılanması onÖsunda üzerlegrinu düşeni yapmala rın ı, ken dilerine değer verildiğini ve sevildi klerini de hissetmek istiyorlar” diyo;. Cinsel sorunlarla  ruıh sağlığı arasıda {a iulişki bulunuyor. Bu, ruhsal sorunların cinsel  sorunlara, insel sorunların da ruhsal sorunlara yol açması anl,amıa geliyor. Kederli, depresif evı kaygılı kadınlar+ın cinsel isteği azalıyor, uyarılmaları zorlaşıyor ve orgazm sorunu yaşama olasılıkları artıyor. Bu durum çif t in mutlu ş luğunu şd azaltıyor. Bu sorunu yaşayan çiftlerin daha depresif ve kaygılı oldukları belirtiliyor.Eğitim kurumlarında cinsellik eğitiminin yetersizliği ve cinsel anat<mi ile ilgilieksik bilgiler e cins eo sorunlara yol açabiliyor.Bunun yanında seksin günümüzde çoğu aile içıRin hâlâ ta b  u olarak görülüp konuşlmaması d~ önemli Tnedenlse arasında bulunuyor. Kimiailelerde ise cinsellik açıkça kötüleniyor * çocuktarafından “utanç verici” olarak algılanıyor. Bu durumda bu ğc* konu sadece aynı ci+n] ve ya ş grubundaki arkadaşlarla konuşuluyo]r. B konuşmalar sırası[da ££ğ öğrenilen cinsel mitler, cinsellikle ilgili abartılı piN ve yanlış Pilgiler de cinsel sorunların en önemli davetçileriarasında bulunuyor. P´of. Dr. Doğan Şahin, kü ltürümüzün £c kadının cinsellikte cdaha pasif ve daha ;z tecrübeli olmasını desteklediğini söylüyor. Erkeklerden ise sekste daha aktif olup kadınınher ihtiyacını a{hmin ed(eilen tecrübel i taraf olması bekleniyor. Her iki taraf da sevişmeye dair bazı ta£eplerini eşlerinin yanlış anlamas ı :ndişes~le yeterince ifade edemiyor. Türk toplumunıa çiftler s_vişme sırasında hoşlanmadıklarıya dE istemedikleri şeyleridile getiremediği için bu durum öfke ya d\~a engellenmişlik duygusuna neden oluyor ve beraberinde cinsel işlev bozuklukları oluşuyor. Prof. Dr. Şahin, “Bu konuda en önemli Ü sorun, erkekle rin eşl erini cinsel açıd_a ykVerinc tutkulu ve rahat bulmamalar ı” diyor ve devaşm diyor: “Birçokerkek eşininhiçbir zaman sevişme Ğp .aşlata taraf olmadığınp Id ve bşnu hep kendilerinin yaptığını s̈́ylsyor. Ayrca sevSşirkn eşininsekse katı}rımı çok az olduğu için uyarılı p uyıarılm:dığnı hatta orgazm olup olmadığını C anlayamadığını söyleyen erkek sayısı da oldukça fazla.Bazı er kekler eşleriyle cinsel ilişki kurman ın şişme bebekl e (lişki kurmakt farklı olm adığını anlatıyor.”   %20 Hiç org apm olamaYyan kndn oranı.%20 Türkiye’de kadınların yaklaşık yüzde 20’si, ilk cins el ilişkileriniilk denemelerinden çok Ssonrs gerçekleştiriyor. %40 Nadiren orgazm olan kadın oranı. %67 Cinsel şiddete uğradığını söyleyenlerin yüzde 67’si aynı zamanda üefiziksel şiddete de maruz kaldığını ifde edyom. 3  3kadından biri şiddet görüyor %12 Yüksek öğ.renim görmüş kdınlar arasında şiddtR maruz kalan*jrın oranı %14 Kadınların yüzde 1R4’ü en az bir |ezi istemedii zamanlarda cinsel ilişkiye zorlanıyor Kadına yönelik şiddet uygulayanların sanıldığı gibi ruhsal hastalığı olan, toplum içinde psikopati olarak bilinen an-isoyal kişilik ´p özellikleri olanlar ya da alkol-mad de bağımlısı ŞolFa;n erkekler  olmadığı belirtiliyor. NIer eğitim seviyesinden, her meslekten, her sosyokültürel yapıdanve he ]g{eşir düzeyinden eYrkek, kız çocuklarına ve eşlerine şiddet uygulayabiliyor. zni çocukluk döneminde aile içi şiddete tanıklık eden (baĞbası annesini döven) erkeklerin Iise dzha sık şiddet uyguladıkları belirtiliyor. Türkiye [:skiyatri Derneği Kadın Ruh Sağlığı Çalışma BirimiKoordinatörü ve Mersin Üniversitesi  Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ayşe Devrim Başterzi, “Türkiye’de 2007 yılında Ayşe Gül nAltı'ay ve Yeşim 'rat tarafından yapılan ‘Türkiye’de Kadına Yönelik ddet’ başlıklı geniş ölçekli araştırmanın çarpıcı sonuçları var” diyor. eşce o sonçlardarn bazıları:n Her ^ju üç kadından biri fiziksel şid det gö$ryo. ayatp boyu yo nca eşinden en az bir kez fiziksel şid detgörmüş kadınların oranı Türkiye genelinde yüzde 35. Boşanmış veya arımış kadınlarda fiziksel şiddet deneyimi yüzde78 gibi yüksek bir oranda Eğitöim düzeyi arttıkçafiziksel şiddet gördün söyleyen kadınların oranı azalıyor. O kuma yazma bilmeyen kad ınar arasında e azbir kez fizikse şiddete maruz aldığını söyleyenlerin oranı yü zde 43 iken yüksek öğrenim görmüş kadınlar arasında bu oran yüzde12.  Gelir düzeyi arı;kça fiziksel şiddet gördüğü*ü dsöyleyen kadınların oran/ düşüyor.   Kadınların yde 14’ü en az bir kez istemediği zamanlarda cinsel ilişkiye zorlandğını belirtiyor.  Cinsel idfdvte uğradığınzı söyleyenlerin yüzdJI 67’si aynı zamanda fiziksel + şiddete ke maruz ka~dığını `fade ediyor. Ü\emizde cinselsorunların başnda, çğku ka:dını( (evlilik ya d a ilişkinin başlangıcında) cinsel birleşme konusunda yaşadığı zorluklar g+elyor. Türkiye’de kadınların yaklaşık yüzde 20’si, ilz cinsel ilişkilerini ilk ğ. denemelerinden çok sonra gerçekleşmtiriyor. Busorun çoğunlukla kadınların kork u vZZ kasılmalarından kaynaklanıyor v e sorunu yaşayan kad ınlar uzun süre veyatedavi görme ksizin cinsel birleşme gerçekleştiremiyor. Bu kişilerde cinsel yaşam cinsel ilişkp başladıktansonra bile hemen yoluna grirmeyebiliyor. Birçok ö( kadın cinsel hayatına başladıktan çok sonra orgazm olabiliyor.Cinsel yaşamı uzun yıllar korku, suç vj ayıp duyguları ile örtüştüren kadının, evlendiği ilk an bu h_islerini kl}ırıp atamadığı için sağlıklı bir cinsel yaşama kavuşması bazen mümkün olmuyor. Batı ülkelerinde hayatları boyunca hdiO orgazmolmayan kaZdınlZrlın oranı yaklaşık yüzde 5-10 iken biz im ´oumumuzdaki oranın bunun [ az iki katı olduğu belirtiliyor. oa Şahin, ü%'kefizde kadınların yüzde 20’sinin hiç orazg olamadığını, b u orandan daha fazlasının ise a|d\ren orgazm lduğunu söylüyor. (Türkiye’de bu konuda yapılmışbir saha araştırması olmamakla jirikte klinik gö zlemle r  kadınların yaklaşık yüz de 40’ının çok a veya nadire n orgazm olduk!ların gösteriyor . Toplumumuzdaortalama sevişee süresinin 5 dakika ci varıFnda olduğunu söyleyenDoğan Şahin, cBu süre içindü > k adının yeterli düzeyde uyarılması v e ̈́rgazma ulaşması çok zo rdur, kadın bir süre sonra bu keyiUfsiz v-e doyumsuz cinsel yaşümd sıkıldığı için cinsel isteksizlik geliştirir” diyor. Batı’da kadınların yüzde 20-30’unda cinsel istekazalması görüldüğünü söyleyen ŞaJin̈́ Türkiye’de istek ve uyrılm sorvnları yaşayan kadır oranının yüzde 30’un üzerimnd/ olduğuna dikkat çekiyor. CŞai|’e göre keyifli ve dofyumlu bir cinse l yaşam, kişilerin tekve birlikte dahamutlu olmalarını sağlıyor. Tatminkâr ilişşk yaşayan çiftlerin birbirlerine $Gh duydukları jk sevgi, tutku ve aşk gibi du ygular em aha yoğun oluyor hem  de tükenmyor. Orgazm sırasında salgılana hormonlar ( çiftin birbiric& brağlanmZsını ve ]tutku h.issi sğlamrken yaşananberaberlikten mutluluk ğuyulmasına da yol açıyo. Cinsel sorunları olan çiftlerde ise hem keyifsizlik hem de ruhsal vebedensel birçok hastalık (özellskle de psikosomatik olanağr) görülüyocr. Doç Dr. APyşe evrim Başterzi,  “Eğitimli, iy bir mesleki kariyeri olan kadınlardaha faza şidete maruz kalmasa da düşük eğitim .seviyeli kadınlara göre bu durum^ daha fazla gizleme eğilimi nde oluyorlar” diyor. A-ıca  bazı çalışmalarda eşin eğitim ve gel:r düzeyinin kadının gelir düzeyinin altında olması şiddeti artırıyor. Çarpıcıgerçeklerden bir  de iflört dönemiyle ilgili. Buna göre ülemi;te bDniversite öğrencisi genç kadınlar arasında yapılan çalışmalar bu öğrencil erin yarıyayakınının flört dönem)nde şiddete maruz kaldığını vebunun tek seferle sınırlı olmadığını gös teriyor
Dünyada yaşananlar keyif vermiyor. Alışık olduğumuz meseleler ise yerli yerinde. Hemen herkesin psikolojisi bozuk olsa da yaşanan olumsuzlukların kadınların ruh sağlığını daha fazla etkilediğini biz değil uzmanlar söylüyor. Baskıcı anne babalar, eşit olmayan iş koşulları, çocukların getirdiği yükün ağırlığı, iş hayatında maruz kalınan ayrımcılık ve cinsellikle ilgili problemler psikolojik sorunları da beraberinde getiriyor. Böyle olunca; yüzü gülmeyen annelerin, mutsuz eşlerin, çalışan üzgün kadınların oranı dikkat çekici boyutlara ulaşıyor. Şiddet ve taciz mağduru kadın sayısının her geçen gün arttığı dünyada ve ülkemizde, hep bir ağızdan “Şiddete hayır” diye haykıranlar arasında bile şiddet uygulayanlar var. O halde bu durumdan en çok etkilenen kadınların psikolojik sorunlarını ve çözüm yollarını masaya yatırmanın zamanı geldi. Söz sırası uzmanlarda… Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) 2002 tarihli raporu; kadınlarda ruhsal hastalıkların daha fazla görülme nedeninin biyolojik ve hormonal yatkınlıklardan çok, stres ve risk etkenlerine daha çok maruz kalmaları olduğuna dikkat çekiyor. Kadınlar çocukluk yaşlarından itibaren ruhsal hastalıklara erkeklere oranla daha çok yakalanıyor. Yine kadınlarda erkeklere kıyasla 2 kat fazla görülen depresyon ve anksiyete bozuklukları gibi ruhsal hastalıklar özellikle 20’li yaşların sonu ve 30’lu yaşlarda ortaya çıkıyor. Türkiye Psikiyatri Derneği Kadın Ruh Sağlığı Çalışma Birimi Koordinatörü ve Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ayşe Devrim Başterzi, ülkemizde yapılmış en büyük araştırma olan “Türkiye Ruh Sağlığı Profili” çalışmasının, Türkiye’de nüfusun yüzde 18’inin yaşam boyu bir ruhsal hastalık geçirdiğini ortaya koyduğunu söylüyor. Bu noktada ülkemizde ve dünyada ruh sağlığı konularında yeterince araştırma olmadığını da not etmek gerek. ABD’deki Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsü’nün 2012 verilerine göre bir yıl içinde herhangi bir ruhsal hastalığı olanların oranı yüzde 18.6 iken, ağır ruhsal rahatsızlığı bulunanların oranı yüzde 4.1. Ortalama her 5 kişiden biri bir ruhsal hastalık geçiriyor. Her 20 kişiden birinde de ağır yeti yitimine yol açan bir hastalık görülüyor. Sık rastlanan hastalıklardan “majör depresyon” un yaşam boyu görülme sıklığı yüzde 20.5. Her 5 kişiden biri en az bir kez depresyon geçirirken, her 12 kişiden birinde travma sonrası stres bozukluğu var. Yine ABD’deki istatistiklerde kadınlarda izlenen ruhsal hastalık oranının yüzde 22, erkeklerde ise yüzde 14.6 olduğu görülüyor. Depresif bozukluklar ile anksiyete bozuklukları gibi psikolojik ve çevresel faktörlerin daha fazla tetiklediği ruhsal hastalıklar kadınlarda erkeklerden iki kat fazla görülüyor. Farklı çalışmalarda, depresif bozukluklarda bu oran 1.5 - 3 kata çıkarken; panik bozukluk, yaygın anksiyete bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu, obsesif kompulsif bozukluk gibi anksiyete bozukluklarında oranın erkeklerden 1.5 - 4 kat daha fazla olduğuna dikkat çekiliyor. Tüm dünyada kadınlar sağlık kurumlarına daha sık başvursa da ABD’de 2008 yılında yapılan genel bir tarama çalışması, kadınların psikiyatri hizmetlerine erkeklerle karşılaştırıldığında yüzde 40 oranında daha az eriştiğini gösteriyor. Kadınlarda depresyon 2 kat daha sık görüldüğü halde psikiyatri kliniklerinde yatan depresyon hastalarında bu oran dörtte bire düşüyor. Bu, kadınların ruhsal açıdan daha sık rahatsızlıkla karşılaşıp sağlık kurumlarına daha çok başvursalar da tedavilerini tamamlayamadıklarını gösteriyor. Bu durumun temel nedeninin cinsiyet eşitsizliği olduğunu söyleyen Doç. Dr. Ayşe Devrim Başterzi, “Klinik gözlemlerimiz, ev işleri ve çocuk bakımındaki sorumluluklarından dolayı bir kadının hastanede yatarak tedavi görmesinin ailesi ve kendisi tarafından istenmediğini gösteriyor” diyor. Kadınlarda ruhsal hastalıkların daha sık görülmesinin temel nedenlerinden ikisi, yoksulluk ve kadına yönelik şiddet. Bu konudaki tüm çalışmalar; yoksul, az okumuş, erken yaşta evlenmiş, çalışmayan ve kendi yaşamını belirleme hakkı olmayan kadınların şiddete daha çok maruz kaldığını gösteriyor. Ancak eğitimli ve kentli kadınların şiddet mağduru olması da nadir rastlanan bir durum değil. Bu, şiddet eğilimli erkeklerin eğitim ve kariyeri de kolay idrak edemediklerinin göstergesi. İntihar girişiminde bulunan her 5 kadından birinin yakın dönemde fiziksel şiddete maruz kaldığını gösteren çalışmalar da var. Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre dünyada kadınların yüzde 75’inin banka hesabı bulunmuyor. Çoğu kadın maaşsız, düşük ücretli veya güvencesiz işlerde çalışıyor. Dünyadaki mal varlıklarının sadece yüzde 1’inin mülkiyetinin kadınların elinde olması da kadının durumunu ortaya koyan önemli bir gösterge olarak değerlendiriliyor. Kadınlarda hormonal değişiklikler âdet öncesi dönemde çeşitli ruhsal belirtilerin ortaya çıkmasına ve var olan depresyonun şiddetlenmesine yol açabiliyor. Üreme çağındaki kadınların yaklaşık yüzde 20’sinde, âdet öncesi dönemde birkaç günden 2 haftaya kadar süren duygusal, davranışsal ve fiziksel değişikliklerin izlendiği, “âdet öncesi sendromu” adı verilen bir rahatsızlık bulunuyor. Ayrıca gebelik ve doğum sonrası dönemde de kadınlarda depresyon oranının yükseldiğine dikkat çekiliyor. Çalışmalar; yoksulluk, sosyal destek yetersizliği, şiddete maruz kalma gibi nedenlerin kadınlarda doğum sonrası depresyonu 11 kata kadar artırdığını ortaya koyuyor. Bu durum depresyonun sık görülme nedeninin (doğum sonrası dönemde bile) sadece hormonal faktörlere bağlanamayacağını gösteriyor. Doç. Dr. Ayşe Devrim Başterzi, “Kadınlar çocukluk döneminden itibaren fiziksel, cinsel ve duygusal şiddete çok daha sık maruz kalıyor” diyor; Türkiye’de hâlâ çoğu kadının kiminle kaç yaşında evleneceği, kaç yıl eğitim alacağı, nasıl bir meslek sahibi olacağı, ücretli bir işte çalışıp çalışmayacağı, kaç çocuk doğuracağı, evden hangi saatte çıkıp eve hangi saatte gireceği, ne kadar para harcayıp nereye gidebileceği gibi konularda karar alma süreçlerine ailesi ve çevresi karışıyor.  Kadınlarda depresyon görülme oranı erkeklerden 2 kat fazla.  Türkiye Ruh Sağlığı Profili” çalışmasına göre nüfusun yüzde 18’i yaşam boyu bir ruhsal hastalık geçiriyor.  istatistiklerine göre kadınlarda izlenen ruhsal hastalık oranı yüzde 22, erkeklerdeyüzde 14.6  Dünyadaki mal varlıklarının sadece yüzde 1’inin mülkiyeti kadınların elinde  Türkiye’de 19 yaş ve altı her 5 kadın ve çocuktan biri ilk bebeğini doğurmuş ya da doğurmak üzere.  Kadınlarda depresyon ve anksiyete bozuklukları gibi ruhsal hastalıkların görülme yaşı  Ortalama her 5 kişiden birinin ruhsal hastalığı var.  Birleşmiş Milletler verilerine göre dünyada yaşayan kadınların yüzde 75’inin banka hesabı yok.  İntihar girişiminde bulunan her 5 kadından biri yakın dönemde şiddet mağduru olmuş  Üreme çağındaki kadınların yaklaşık yüzde 20’sinde “Âdet öncesi sendromu” görülüyor. Kadınları ruhsal hastalıkların kucağına iten en tahammül edemedikleri şeylerin başında eşleri tarafından kötü muamele görmek, fiziksel ve sözel şiddete maruz kalmak geliyor Geçtiğimiz yıl yayınlanan “Avrupa Birliği Ülkelerinde Kadına Yönelik Şiddet” araştırmasında; son 12 ay içinde Avrupa Birliği ülkelerinde yaşayan 13 milyon kadının fiziksel şiddete, 3.7 milyon kadının ise cinsel şiddete maruz bırakıldığı tespit ediliyor. Bu, AB ülkelerinde yaşayan kadınların yüzde 8’inin son bir yıl içinde fiziksel ya da cinsel şiddet yaşadıkları anlamına geliyor. Yine aynı araştırmada, bu ülkelerde yaşayan her 3 kadından 1’inin 15 yaşından sonra en az bir defa fiziksel ya da cinsel şiddete maruz kaldığına dikkat çekiliyor. İstatistiklere göre İngiltere gibi bir ülkede bile evli kadınların yüzde 44’üne eşi tarafından en az bir kez fiziksel şiddet uygulanıyor.   Geçtiğimiz günlerde Başbakan Ahmet Davutoğlu’ nun açıkladığı iyileştirme paketi kadın ve çocuğa yönelik yeni haberler içeriyor. Buna göre;  Kadın ve çocuğa şiddete karşı çok kapsamlı bir seferberlik başlatılacak.  Gençlere (istemeleri halinde) evlilik öncesi eğitim programlarıyla destek verilecek.  Belediyelere kreş ve gündüz bakım evi zorunluluğu getirilecek.  Çocuk okul çağına gelene kadar ebeveynler kısmi çalışma düzeninden yararlanacak  Prematüre doğum veya annenin vefatı halinde izinler yeniden düzenlenecek. Anne doğum esnasında yaşamını yitirirse aynı haklar babaya geçecek. Eşi doğum yapana 5 gün izin verilecek.  Annelik izni bitiminden sonra ilk çocuk için iki ay, ikinci çocuk için 4 ay olmak üzere yarı zamanlı çalışma izni getirilecek.  İlk doğumda 300, ikincide 400, 3. çocukta 600 lira yardım verilecek. Kadınları en çok çocuklarının temel ihtiyaçlarını karşılayamama, karınlarını doyuramama (ya da yetersiz doyurma) eğitim ve giyim giderlerine yetememe gibi sorunlar üzüyor. Öte yandan, daha çok kentli anneleri ilgilendiren “süper annelik” kavramı da kadın ruh sağlığını olumsuz etkileyebiliyor. Kadınların pek çoğu gebeliğin ilk anından itibaren “varlığını çocuğuna adama beklentisi” altında eziliyor. Gerçek yaşamda “süper anne” olamadığını düşünen birçok kadın kendini suçlu ve beceriksiz hissediyor. Annelikten beklenen ağır performans ve atfedilen mitler kadınların bu yük altında ezilip çok sayıda ruhsal rahatsızlıkla karşılaşmasına yol açabiliyor. Tüm bu nedenlerle çocuk bakımı ve bundan kaynaklanan sorumlulukları nedeniyle pek çok kadın ev yaşamına mahkûm olurken, erkekler kamusal alana çıkıp güç sahibi oluyor, sosyal yaşamı düzenliyor ve politika belirliyor. Türkiye'de 19 yaş ve altındaki genç kadın ve kız çocuklarının neredeyse 5’te birinin ilk çocuğunu doğurmuş ya da doğurmak üzere olduğuna dikkat çekiliyor. Ergen gebelerde depresyon ve özkıyım riskinin daha yüksek olduğu belirtiliyor. Ergen annelerin bebeklerinin ölüm oranları da daha yüksek oluyor. Bu kadınlar hem anneliğin ağır sorumluluğu altında eziliyor hem de eğitim süreçleri yarıda kaldığı için yaşamlarını daha düşük sosyal statüde sürdürüyorlar. Şehirli kadında ruhsal sorunları artıran nedenler arasında menopoz da bulunuyor. Bazı kadınlar menopozu olumlu bir işaret olarak nitelendirirken, bu dönem bazı kadınlar için yaşlılık sürecine giriş anlamına gelebiliyor. Menopoz döneminde daha önce depresyonu olan kadınların depresif belirtilerinin şiddetlenebileceği, daha önce hiç depresyon geçirmemiş bazı kadınlarda ise depresyon görülebileceği belirtiliyor. Doç. Dr. Ayşe Devrim Başterzi, cinsel yaşamın menopoz sonrasında da benzer şekilde devam edebileceğinin unutulmaması gerektiğine dikkat çekerek, “bu dönemde terlemelerin, sıcak basmalarının ve menopozla ilgili fiziksel değişikliklerin de ruh sağlığı ile ilgili sorunlara işaret ettiği unutulmamalıdır” diyor. Ülkemizde yapılan araştırmalar son yıllarda kadın kimliğinin en ayrılmaz parçasının ‘annelik’ olduğunu gösteriyor. Anne olamayan kadınların çoğu kendilerini yaşamın her alanında; başarısız, eksik, değersiz ve kusurlu hissediyor. Bu sorunu yaşayan çiftlerin yaşlılığa dair bazı endişeleri olduğuna da dikkat çekiliyor. Kısırlık sorunu kendilerinden kaynaklanan kadınlar, eşlerine karşı suçluluk hissediyor ve beraberlikleri çocuksuz devam edemeyecekmiş duygusuna kapılıyor. Hem ev işlerinde hem de çocuk bakımında yalnız bırakılan birçok kadının ruh hali anneliğin başlangıç döneminde bozuluyor. Çalışan anne olmanın getirdiği “tükenmişlik sendromu” ise cabası. “Kadın ruh sağlığı” yazı dizimizin ikinci bölümünde de kadına dair çarpıcı gerçeklere yer vermeyi sürdürüyoruz. Dünya üzerinde toplumsal cinsiyet rollerinde eşitsizlik yaşanan ülkelerde kadınların ruh sağlığının bozulduğu görülüyor. Bunun sonucunda depresyon ve kaygı bozukluğu yaşayan kadınlarla daha sık karşılaşılıyor. Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin göstergeleri arasında kadının eğitim düzeyi önemli rol oynuyor. Ücretli ve güvenceli işlerde çalışmaya katılım, doğum kontrol yöntemlerine ulaşım ve ortalama evlilik yaşları gibi konularda karnesi kırıklarla dolu ülkelerde yaşayan kadınlarda ruhsal hastalıklar daha çok görülüyor. Başka çarpıcı bilgiler de var; gelişmiş ülkelerde evlenmemiş ve tek ebeveyn olarak çocuk büyüten kadınların ruh sağlıklarının bozuk olduğunu gösteren araştırmalar da bulunuyor. Kadınlarda eğitim ve gelir düzeyi düştükçe ruhsal hastalıklarla daha sık karşılaşılıyor. Düşük eğitim düzeyi ile çocuk yaşta yapılan evlilikler arasında da ilişki bulunuyor. Türkiye Psikiyatri Derneği Kadın Ruh Sağlığı Çalışma Birimi Koordinatörü ve Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ayşe Devrim Başterzi, “Okula gitmek sadece bilişsel açıdan bir gelişim ve daha nitelikli mesleklere erişim sağlamıyor, aynı zamanda kişilerin sosyalleşmesine, sorun çözme becerileri geliştirmelerine ve kendilerini daha iyi ifade etmelerine de yarıyor” diyor. Kadın ruh sağlığını olumsuz etkileyenler arasında şehir yaşamı da var. Gürültü kirliliği, ulaşım için harcanan zamanın fazlalığı, güven sorunları, yalnızlaşma, şiddete maruz kalma ve işyerinde mobbingle daha çok karşılaşma gibi nedenler şehirli kadını psikolojik yönden yıpratıyor. Şehirli kadınların evlenip anne olmaları iş yaşamındaki başarılarını olumsuz etkileyebiliyor. Çoğunluk çocuğu hasta olduğunda bir babanın işini aksatmasını beklemezken hasta çocuğuyla ilgilenmek annenin doğal görevi sayılıyor ve kadınlardan çocuklarının her ihtiyacına yetişmeleri bekleniyor. Veli toplantılarına katılanların çoğunlukla anneler olması bile kadınların çocuk bakımındaki yalnızlığına işaret ediyor. Her 10 - 12 kadından birinde gebelik döneminde şiddetli depresyon gözleniyor. Doğacak çocuğun bakımına dair endişeleri olan kadınlarda depresyona daha fazla rastlanıyor. Depresyon artışı sosyal desteği yetersiz, yoksul ve birden çok çocuğu olan kadınlarda da gözlemleniyor. Gebelik depresyonunun doğum sonrasında da devam etmesi anne ile bebek arasında güvenli bir bağ kurulmasına engel olabiliyor.      Dünya Ekonomik Forumu’nun “Küresel Cinsiyet Uçurumu” raporuna göre Türkiye kendi coğrafyasında cinsiyet eşitsizliği açısından en kötü, kendi gelir grubundaki ülkeler arasında ise cinsiyet eşitsizliği açısından sondan 2. sırada bulunuyor.  Türkiye'de her 10 çalışandan 7’si erkek 3’ü kadın. Özellikle okul öncesi yaşta birden çok çocuğu bulunan ve çocuklarının arasındaki yaş farkı 4’ten az olan çalışan kadınlarda “tükenmişlik sendromu” daha fazla görülüyor.  10-12 kadından birinde gebelik döneminde depresyonla karşılaşılıyor.  Dünya Ekonomik Forumu’nun 2013 için yayınladığı Küresel Toplumsal Cinsiyet Uçurumu Raporu’nda Türkiye 134 ülke arasında 120. sırada yer alıyor. Gürültü kirliliği, ulaşım için harcanan zaman, güven sorunları, yalnızlaşma ve şiddete maruz kalma şehirli kadını psikolojik yönden yıpratan unsurlar arasında bulunuyor. Kadınlar özellikle 30’lu yaşlardan itibaren bedenlerinde oluşan doğal değişimleri kabullenemiyor ve bunu çirkinleşme olarak algılayıp güzel görünmek adına sürekli bedenleriyle ilgilenip çokça alışveriş yapıyor İş yaşamları dışında evde kendilerini bekleyen rutin işlerin ve çocukların sorumluluğu kadınların yaşamları boyunca erkeklerden daha az uyumalarına ve geceleri daha sık uyanmalarına yol açıyor. Doç. Dr. Ayşe Devrim Başterzi, kadın bedeninin iki şekilde denetlendiğini, bunlardan ilkinin toplumsal ve siyasi, ikincisinin ise zayıflık konusunda baskı kaynaklı olduğunu söylüyor. Başterzi, “Kadınlarda seks hormonlarına bağlı olarak ortaya çıkan ve çok doğal bir görünüm olarak değerlendirilmesi gereken ‘selülit’ bile günümüzde hastalık ya da kusur haline getirilmiş durumda. Tıbbi açıdan olağan sınırdaki kadınlar bile daha zayıf olmak ve kilo vermek istiyor. Yeme bozukluklarının artma nedeni de bu. Bu noktada obezite sanki kadınların başarısızlığı olarak görülüp, olağan kilonun üzerindeki kadınların ‘çirkin’ oldukları, çocuklarına iyi örnek olamayacakları, iş hayatında başarı elde edemeyecekleri gibi olumsuz düşüncelerle kendilerine güvenleri azaltılıyor ve kadınlar bedenlerini beğenmez hale getiriliyor” diyor. Yapılan araştırma ve klinik gözlemler de kadınların özellikle 30’lu yaşlardan itibaren bedenlerinde oluşan doğal değişimler ile kontür değişikliklerini çirkinleşme olarak algıladıklarını, güzel görünmek adına sürekli bedenleriyle ilgilenip çokça alışveriş yaptıklarını gösteriyor. Günümüz ilişkilerinin; bedeni ve görüntüyü öncelikli kılan doğası, kadınları göze hoş görünmek adına kiloları, bedenlerinin görünümü ve giysileri için aşırı zaman ve para harcamaya itiyor.  Dünya Ekonomik Forumu’nun 2013 için yayınladığı ‘Küresel Toplumsal Cinsiyet Uçurumu’ Raporu’nda Türkiye 134 ülke arasında 120. sırada yer alıyor. Bu rapor hazırlanırken; ekonomik katılım, eğitime erişim, sağlık ve politik yetki alanlarında ülkelerdeki kadın-erkek eşitliği değerlendiriliyor. Bu noktada Türkiye kendi coğrafyasında cinsiyet eşitsizliği açısından en kötü, kendi gelir grubundaki ülkeler arasında ise cinsiyet eşitsizliği açısından sondan 2. sırada bulunuyor.  Türkiye’de her 10 çalışandan 7’si erkek iken 3’ünün kadın olduğu belirtiliyor. Kadınlar ömürleri boyunca niteliksiz, güvencesiz işlerde düşük ücretle çalışıyor, ev işleri, hasta ve çocuk bakımı gibi işleri herhangi bir karşılık almadan yapıyor. Türkiye’de yoksulların çoğunluğunu kadınlar, en çok da dul, boşanmış, tek ebeveyn olarak çocuklarıyla yaşayan kadınlar oluşturuyor. Yapılan araştırma ve klinik gözlemler annesi çalışmayan ama kendisi çalışan kadınların çocuk büyütme döneminde daha yoğun stres yaşadıklarını gösteriyor. Kadınlar anneliğin başlangıç döneminde (özellikle evlerinin ve çocuklarının bakımını yoğun şekilde üstlenmişlerse) ruhsal hastalıklara daha sık yakalanıyor. İş yaşamları dışında evde kendilerini bekleyen rutin işlerin fazlalığı da kadınların yaşamları boyunca erkeklerden daha az uyumalarına ve geceleri daha sık uyanmalarına yol açıyor. Uzun çalışma saatlerinin kadınları ve erkekleri işyerinde nasıl etkilediğine bakan geniş tabanlı bir toplum tarama çalışmasında; uzun saatler çalışan erkeklerde hem fiziksel hem de ruhsal hastalıklar artarken, kadınlarda sadece içilen sigara sayısı artış gösterip uyku süresi azalıyor. Bu durum kadınların hem evde hem de işte çalışma alışkanlığından kaynaklanıyor. Özellikle okul öncesi yaşta birden çok çocuğu bulunan ve çocuklarının arasındaki yaş farkı 4’ten az olan çalışan kadınlarda “tükenmişlik sendromu” daha fazla görülüyor. Kadınımız cinsellikte de sorunlu. Yaşanan olumsuzluklar karamsarlık ve kaygı yaratınca problemler yatağa da taşınıyor. Kaygılı kadının cinsel isteği azalıyor, ortalama sevişme süresi 5 dakika olunca 100 kadından 20’si hiç orgazm yaşayamıyor. Kadınların yarıya yakını ise nadiren orgazm oluyor. Her 3 kadından birinde istek ve uyarılma sorunu olduğunu da söylemeden geçmeyelim. İşte gerçekler… Tüm kadınlar için geçerli olmasa da çoğu kadın ilişkilerini hayatlarının merkezine alacak şekilde yetiştiriliyor. Kadınlar en çok sahip oldukları ilişkiyi, erkekler ise güçlerini kaybetmekten korkuyor. Erkeklerin korkularının temelinde birine fazla bağlanma endişesi, kadınların korkularının temelinde ise bağlarının yeterince güçlü olmamasından duydukları kaygı yatıyor. Kız çocuklarına aileleri tarafından insanlarla iyi geçinmeleri, uyumlu olmaları ve onları hoşnut tutmalarının en önemli şey olduğu öğretilince böyle olduğuna inanan kadın kendisini değerli ve anlamlı hissettirecek şeyin ilişkileri ve insanların kendisiyle ilgili düşünceleri olduğuna inanıyor. Evlenen kadından kendisini kocasına ve çocuklarına adaması bekleniyor. İlişkisinde yolunda gitmeyen bir şeyler olduğunda bu ilişkiyi kaybetmekten korkan kadınlar hatayı kendilerinde arayıp ilişkilerini tamir etmeye çalışıyorlar.   Evlilikte beklenen yakınlığın kurulamaması çiftleri birbirinden uzaklaştıran en önemli neden. Çoğu insan eş seçerken, iyi bir hayat arkadaşı, dert ortağı ve bir dost seçmeyi hedeflemesine rağmen bu beklentileri karşılayan çok az çift gerçek bir yakınlık yaşayabiliyor. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Sosyal Psikiyatri Servisi ve Cinsel Yaşam Sorunları ve Tedavileri Programı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğan Şahin, “Çiftlerin birbirlerinden karşılanmayan beklentileri olması, kendi beklentilerini eşlerinin ihtiyaçlarından daha çok önemsemeleri, olgunluktan uzak tutumları ve birbirleriyle rekabete girmeleri bu dostluğu kuramamalarının en önemli nedenleri arasında” diyor. Tüm bu nedenler, ilişkilerin büyük bölümüne; kırgınlık, kızgınlık ve hayal kırıklıklarının egemen olmasına yol açıyor. Bunun sonucunda ise birbirlerinden uzaklaşan, dünyaları ayrı ama yaşamları ortak çiftlerin sayısı her geçen gün artıyor. Evlilikte çiftleri birbirinden uzaklaştıran ikinci neden (özellikle uzun süreli ilişkilerde) çoğu çiftin birbirlerini ebeveyn gibi algılamaları oluyor. Tükenmeyen eleştiriler, akıl vermeler, öğütler, partnerinin davranışlarını düzeltmeye çalışma gibi tutumlar ilişkiyi tüketip geri dönüşü olmayan hasarlara yol açabiliyor. İkili ilişkilerde farklı kadınların farklı istekleri oluyor. Kadınların ilişkiden bekledikleri şeyler kişilik özelliklerine, sosyo - kültürel farklılıklara, eğitim ve iş hayatları ile ekonomik durumlarına göre değişim gösteriyor. Kişisel farklılıkları olsa da çan eğrisinin ortasında yer alan kadınların bazı ortak özellikleri de bulunuyor. Prof. Dr. Doğan Şahin, günümüz orta sınıf ailelerinde kadınların en önemsediği şeyin “güven duygusu” olduğunu söylüyor ve “Kadınlar eşlerinin açık sözlü ve dürüst olmasını, sorumluluk üstlenmesini, evlerinin ve çocuklarının ihtiyaçlarının karşılanması konusunda üzerlerine düşeni yapmalarını, kendilerine değer verildiğini ve sevildiklerini de hissetmek istiyorlar” diyor. Cinsel sorunlarla ruh sağlığı arasında da ilişki bulunuyor. Bu, ruhsal sorunların cinsel sorunlara, cinsel sorunların da ruhsal sorunlara yol açması anlamına geliyor. Kederli, depresif ve kaygılı kadınların cinsel isteği azalıyor, uyarılmaları zorlaşıyor ve orgazm sorunu yaşama olasılıkları artıyor. Bu durum çiftin mutluluğunu da azaltıyor. Bu sorunu yaşayan çiftlerin daha depresif ve kaygılı oldukları belirtiliyor. Eğitim kurumlarında cinsellik eğitiminin yetersizliği ve cinsel anatomi ile ilgili eksik bilgiler de cinsel sorunlara yol açabiliyor. Bunun yanında seksin günümüzde çoğu aile için hâlâ tabu olarak görülüp konuşulmaması da önemli nedenler arasında bulunuyor. Kimi ailelerde ise cinsellik açıkça kötüleniyor ve çocuk tarafından “utanç verici” olarak algılanıyor. Bu durumda bu konu sadece aynı cins ve yaş grubundaki arkadaşlarla konuşuluyor. Bu konuşmalar sırasında öğrenilen cinsel mitler, cinsellikle ilgili abartılı ve yanlış bilgiler de cinsel sorunların en önemli davetçileri arasında bulunuyor. Prof. Dr. Doğan Şahin, kültürümüzün kadının cinsellikte daha pasif ve daha az tecrübeli olmasını desteklediğini söylüyor. Erkeklerden ise sekste daha aktif olup kadının her ihtiyacını tahmin edebilen tecrübeli taraf olması bekleniyor. Her iki taraf da sevişmeye dair bazı taleplerini eşlerinin yanlış anlaması endişesiyle yeterince ifade edemiyor. Türk toplumunda çiftler sevişme sırasında hoşlanmadıkları ya da istemedikleri şeyleri dile getiremediği için bu durum öfke ya da engellenmişlik duygusuna neden oluyor ve beraberinde cinsel işlev bozuklukları oluşuyor. Prof. Dr. Şahin, “Bu konuda en önemli sorun, erkeklerin eşlerini cinsel açıdan yeterince tutkulu ve rahat bulmamaları” diyor ve devam ediyor: “Birçok erkek eşinin hiçbir zaman sevişmeyi başlatan taraf olmadığını ve bunu hep kendilerinin yaptığını söylüyor. Ayrıca sevişirken eşinin sekse katılımı çok az olduğu için uyarılıp uyarılmadığını hatta orgazm olup olmadığını anlayamadığını söyleyen erkek sayısı da oldukça fazla. Bazı erkekler eşleriyle cinsel ilişki kurmanın şişme bebekle ilişki kurmaktan farklı olmadığını anlatıyor.”   %20 Hiç orgazm olamayan kadın oranı. %20 Türkiye’de kadınların yaklaşık yüzde 20’si, ilk cinsel ilişkilerini ilk denemelerinden çok sonra gerçekleştiriyor. %40 Nadiren orgazm olan kadın oranı. %67 Cinsel şiddete uğradığını söyleyenlerin yüzde 67’si aynı zamanda fiziksel şiddete de maruz kaldığını ifade ediyor. 3 3 kadından biri şiddet görüyor %12 Yüksek öğrenim görmüş kadınlar arasında şiddete maruz kalanların oranı %14 Kadınların yüzde 14’ü en az bir kez, istemediği zamanlarda cinsel ilişkiye zorlanıyor Kadına yönelik şiddet uygulayanların sanıldığı gibi ruhsal hastalığı olan, toplum içinde psikopati olarak bilinen antisosyal kişilik özellikleri olanlar ya da alkol-madde bağımlısı olan erkekler olmadığı belirtiliyor. Her eğitim seviyesinden, her meslekten, her sosyokültürel yapıdan ve her gelir düzeyinden erkek, kız çocuklarına ve eşlerine şiddet uygulayabiliyor. Kendi çocukluk döneminde aile içi şiddete tanıklık eden (babası annesini döven) erkeklerin ise daha sık şiddet uyguladıkları belirtiliyor. Türkiye Psikiyatri Derneği Kadın Ruh Sağlığı Çalışma Birimi Koordinatörü ve Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ayşe Devrim Başterzi, “Türkiye’de 2007 yılında Ayşe Gül Altınay ve Yeşim Arat tarafından yapılan ‘Türkiye’de Kadına Yönelik Şiddet’ başlıklı geniş ölçekli araştırmanın çarpıcı sonuçları var” diyor. İşte o sonuçlardan bazıları: n Her üç kadından biri fiziksel şiddet görüyor. Hayatı boyunca eşinden en az bir kez fiziksel şiddet görmüş kadınların oranı Türkiye genelinde yüzde 35. Boşanmış veya ayrılmış kadınlarda fiziksel şiddet deneyimi yüzde 78 gibi yüksek bir oranda Eğitim düzeyi arttıkça fiziksel şiddet gördüğünü söyleyen kadınların oranı azalıyor. Okuma yazma bilmeyen kadınlar arasında en az bir kez fiziksel şiddete maruz kaldığını söyleyenlerin oranı yüzde 43 iken yüksek öğrenim görmüş kadınlar arasında bu oran yüzde 12.  Gelir düzeyi arttıkça fiziksel şiddet gördüğünü söyleyen kadınların oranı düşüyor.  Kadınların yüzde 14’ü en az bir kez istemediği zamanlarda cinsel ilişkiye zorlandığını belirtiyor.  Cinsel şiddete uğradığını söyleyenlerin yüzde 67’si aynı zamanda fiziksel şiddete de maruz kaldığını ifade ediyor. Ülkemizde cinsel sorunların başında, çoğu kadının (evlilik ya da ilişkinin başlangıcında) cinsel birleşme konusunda yaşadığı zorluklar geliyor. Türkiye’de kadınların yaklaşık yüzde 20’si, ilk cinsel ilişkilerini ilk denemelerinden çok sonra gerçekleştiriyor. Bu sorun çoğunlukla kadınların korku ve kasılmalarından kaynaklanıyor ve sorunu yaşayan kadınlar uzun süre veya tedavi görmeksizin cinsel birleşme gerçekleştiremiyor. Bu kişilerde cinsel yaşam cinsel ilişki başladıktan sonra bile hemen yoluna girmeyebiliyor. Birçok kadın cinsel hayatına başladıktan çok sonra orgazm olabiliyor.Cinsel yaşamı uzun yıllar korku, suç ve ayıp duyguları ile örtüştüren kadının, evlendiği ilk an bu hislerini kaldırıp atamadığı için sağlıklı bir cinsel yaşama kavuşması bazen mümkün olmuyor. Batı ülkelerinde hayatları boyunca hiç orgazm olmayan kadınların oranı yaklaşık yüzde 5-10 iken bizim toplumumuzdaki oranın bunun en az iki katı olduğu belirtiliyor. Doğan Şahin, ülkemizde kadınların yüzde 20’sinin hiç orgazm olamadığını, bu orandan daha fazlasının ise nadiren orgazm olduğunu söylüyor. (Türkiye’de bu konuda yapılmış bir saha araştırması olmamakla birlikte klinik gözlemler kadınların yaklaşık yüzde 40’ının çok az veya nadiren orgazm olduklarını gösteriyor. Toplumumuzda ortalama sevişme süresinin 5 dakika civarında olduğunu söyleyen Doğan Şahin, “Bu süre içinde bir kadının yeterli düzeyde uyarılması ve orgazma ulaşması çok zordur, kadın bir süre sonra bu keyifsiz ve doyumsuz cinsel yaşamdan sıkıldığı için cinsel isteksizlik geliştirir” diyor. Batı’da kadınların yüzde 20-30’unda cinsel istek azalması görüldüğünü söyleyen Şahin, Türkiye’de istek ve uyarılma sorunları yaşayan kadın oranının yüzde 30’un üzerinde olduğuna dikkat çekiyor. Şahin’e göre keyifli ve doyumlu bir cinsel yaşam, kişilerin tek ve birlikte daha mutlu olmalarını sağlıyor. Tatminkâr ilişki yaşayan çiftlerin birbirlerine duydukları sevgi, tutku ve aşk gibi duygular hem daha yoğun oluyor hem de tükenmiyor. Orgazm sırasında salgılanan hormonlar çiftin birbirine bağlanmasını ve tutku hissi sağlarken yaşanan beraberlikten mutluluk duyulmasına da yol açıyor. Cinsel sorunları olan çiftlerde ise hem keyifsizlik hem de ruhsal ve bedensel birçok hastalık (özellikle de psikosomatik olanlar) görülüyor. Doç Dr. Ayşe Devrim Başterzi, “Eğitimli, iyi bir mesleki kariyeri olan kadınlar daha fazla şiddete maruz kalmasa da düşük eğitim seviyeli kadınlara göre bu durumu daha fazla gizleme eğiliminde oluyorlar” diyor. Ayrıca bazı çalışmalarda eşin eğitim ve gelir düzeyinin kadının gelir düzeyinin altında olması şiddeti artırıyor. Çarpıcı gerçeklerden biri de flört dönemiyle ilgili. Buna göre ülkemizde üniversite öğrencisi genç kadınlar arasında yapılan çalışmalar bu öğrencilerin yarıya yakınının flört döneminde şiddete maruz kaldığını ve bunun tek seferle sınırlı olmadığını gösteriyor