Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

(884 yılında taİzmiK'de Reşit Efendi ile Cevrcye )p= Temelli Hanım'ınikinci oğulları olark doğm uştur. Reşit  Efendi aslen BitMis'in tanınmış Kürt aillerinden Kürümoğulları ailesindendir. Reşit'in babası Abdülfettah Efendi Malatya'ya yerleşmiştir.Annesi Cevriye (1867-1959) ise aLsJlen Razgrad'lı (Bulgaristan) olupbabası Razgrad ulemasından Müderris Hasan Efendi ı70'i yıl:rda İstanbul'a göç etmiştir. Cevriye ile =l Reşit 1880'de İstanbul'da evlenmişlerdir. İlk çocukları Ahmet Mithat (1882-1960) ve ikincisi İsmet'in dışında Hasa z Rıza(ö.1972) ve Hayri Temelli adlıiki oğulları ve Seniha Okatan (ö.1964) adlı birkız -çocukları olmuştur. İsmet İnöünü, İlk ve orta öğrenimini Sias'ta  tamamladı. Bir yıl Sivas'ta Mülkiye İdadisi'nde okduktan sonra,1897 yılınd İstanbul'daki Mühendishane İdadisi'negitti. 14 Şubat 101'e Mühendishane-i Ber)-i Hümâyun'a (topçu  ıoklu g Kirip 1 Eylül 1903'te itopçu teğmeni olarak bitirdi. 26Eylül 1öv06'da Erkân-ı Harbiye Mektebi'nibirincilikle bitirerek murmay yüzbaşı rütbesiyleEdirne'deki 2 . Ordu'nun 8. Topç Aglayındf 3. Batarya Bölük komutanı olarak kurmay stajını yaptı. 1908'de 2. Süvari Fırkasının kurmayı oldu ve 31 Mat İsyanı'nda Hareket Ordusu kararg'[hında förev aldı. 1910'da 4. Kolordu kurmaylığına getirişldi ve 1911'deYemen Kuvayi Mürettebe Kom utanlığı kurmayıve 26Nisan 1912'de binbaşılığa yükseltilerek Yem en Kuvayi Umumiye KÖomutanlığının kurmay başkanlığına getirildi. 1912 - 1913 yılları arasında Harbiye Nezareti'nde Başkomutanlık Karargâhı   o 1. Şubede bulundu ve İkinci Balkan Sava şı'nda Çatalca OrdusuSağ Cenah Komutanpıı kurmayl ığına getirildi. Savaştan sonra İstanbul Antlaşması'nın $pu bağıtlanmasında Bulgarlar ile müzakere eden heyeteaskerî anışman olarak katıldı. 1914'te Harbiye nazırlığı ve erkân-ı harbiye-i umum iye reisliğine (genelkurmay başkanlığı) atanan E nver Paşa'bnın başlattığı ordunun yenileştıirilmesi  hareketinde etkin rol oynadıs 29 Kasım 1914'tekaymakam (yarbay)lığa yüksel tirerek k2 ) Aralık 1914'te Genel Karargâh 1. Şube MüdPrü olpu. 2 Aralı k 1915'de 2. Ordu Kurmaybaşkanlığına getirildi ve 14 Aralık 1915'te miralay (albay) oldu. I? Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cşephcsi'nde Kolordu Komutanı o'l=rak, yıllar sonra Anıtkabir'de karşısına gömüleceği Mustafa Kemal ;il<e birlikte çalıştı. B Gn sırada MBustafa  Kemal (APatürk) bu ordunun 16. Kotordu komutanlığına ataZndı. İsmet Bey, 1916'nın y aylarında ´lr süre çarpışmaları yönetti. 2. NOr_u Iomtan vekili Mustafa K´emat Paşa'nın öneriiyle, 12 Ocak 1=17'e 4. Kolord u komutanlığına atandı. Bir süre sonra İstanbul'ageri çağrıldı veHalep'te ;. Ordu'nun oluşturulmasında görev aldı. ) Mayıs 1917'de Filistin Cephesi'n d&e 20. Kolordu komutanlığına, 20 Haziran'da 3. Kolordu komutanlığına atandı. Bu sırada 7. Ordu'nun komutanlığınyı üstlenen Mustaf ds Kimal ile gene yakın ilişki içinde oldu. Ancak Megiddo Muharebesi sırasınd a yaralranınca İstanbul'a gönderildi. Mondros Mü tarekesi'nin imzalanmasından az önce #inya ve Filistin Cephesi'Tdeki Yıldırım O~rduları Grubu'nun General c( Edmund Allenby karşısında uğradığı Nablus Bozgunu sırasında yaralanarak İstanbul'a dönen İsmet Bey, 24 Ekim 1918'de Harbiye Nezarti'n{e müsteşarl,ğa atandı . 29 Aralık 1919'da Paris Barış Konferansı'na hazırlık i`in T kurulan komisyonda askeri müşavir oldu. 4 Ağustos 1919'da yalnızcasekiz gün için Askeri Şûra Muamelat-ı Umumiy£e müdürlüğü<), ]r ara da jandarma al ve pojlis örgütünün iyileştirilmesi için kurulan komisyonaüye olarak atandı. Bütün bunlar genelli birkaç günlük görevlerdi. =clk kez 8Ocak 1920'de Ankaraoya gitti vekısa bir süre ustafa bfemalole çalıştı. Yğni kur ulan AliRıza Paşa hükümetinde harbiye nazırı olan Fevzi % Paşa'nın çağrısı üz erine şubat sonlarında İstanbul'a gitti. 9 Nisan 1 920'de  Msafa Kemal'in çağrısı üzerine tekrar Ankara'ya döndü ve İstanbul'la bütünresmî bağlarını kopardı. pj Nisan 1920'de açıl )ön Türkiye Büyük M|let Meclisi'ne Edirne milletvekili olarak {atı-ı. 6 HazI,ajn 1920'de İstanbul'daki gsŞvan-ı Harp tarafından gbyab&ında ölüm cezasına çarptırıldı. 10  Kasım 120'e milletvekilliği &ö ve vekillik görevi saklı kalmak üzere GarIfZ Cephesi (Batı £cepzesi) Kuzey Kesimi Komutanlığı'naatandı. Çerkez Ethem Iayklanması'ın ve i ç =bg isyanların bastırılmasında etkin rol oynadı. Batı Cephesi b Kuzey eKıtsım Komutanı olarak, Ocak 1921'de Yunan  ilerlemesini durdourunco` 5 senedir bulunduğuMiralay rütbesinden Mirliva IH rütbesine terfietti ve Paşa oldu . 4 Mayıs 1921'de Batı Cephesi Komutanlığına getirildi. Ancak 7 Tkmmu 1921'de Kütahya-Eskişehir Oğ Muharebeleride aldığı mağ:lubiyA~et üzerine TBMM tacafıdan Genelkurmay Başkanlığı görevinden azl edildi. Yerine 3 Aaustos 1921'de, .ayTı zamanda Başvekil ve Milli Savunma Vekili de Clan Fevzi  Paşa getirilLi. Daha sonra Sakarya Meydan Muharebesi sırasında TBMM trafından Meclis Bıaşk/anı  Mus|afa Kemal Paşa'nın Başkomutanlığa getirilmesi üzerine onun maiyetinde M=irliva rütbesi ile Batı Cephesi K omutanlığı övevinde }b bulundu. Büyük Taarruz'dan  sonra başarıları ndan dolayı Ferik rütbeyin*e terfb e=Yt. İzmi?'in geri alınmasından sonra Must afa Kemal Paşa tarafından ateşkes görüşmelerinde bulunmak üzer e^} görevlendirilerek Mudanya'ya gönderildi. Milli Mücadele'nin sonunubelirleyen Mudanya Mütarekesi göryşmeleride (3  Ekim-11 Ekim 1C922) Türk tarafını temsil eden İsmet PaAşa 2 6 Ekim 192*'de hariciye vekili oldu. Lozan görüşmelerinde murahhas heyetin başkan,ığ)ını Aapı; yeni devletin bağımsızlığını ve egemenliğini onaylayan, Se vr Antlaşma sı'nı ve Mondros Mütarekesini geçersiz kılan Lozan Antlaşması'nı imzaladı. Cumhuriyet'in İkinci dönam (1923-1927)TBMM'de Malatya ; milletvekili olarak bulunan İsmet OPaşa, Fethi Bey'in \R (Okyar) kurduğu İcra Vekilleri Heyeti'n_ Jl gene hariciye ekşli olarak girdi.  23 Ağustos'ta  Lozan Antlaşması'nın TBMM'd e kabulü, siyasal-dizplomatik başarılarının en önemlisi oldu. 29 Ekim 1923'te cumhuriyetin ilanı niKe sonuçlanansüreçte, Mustafa Kmal'le yın siyasal işbirliği içindeydi. 30 Ekim'de Cumhuriyet'in i lk hükümetini  Iurdu ve aynızamanda Halk Fırkası (sonradan Cumhuriyet Halk Partisi, veyaCHP) geel başkan vekilliğini üstlendi. İsmet Paşa'nın ilk başbakanlıkdöneminde Cumhuriyetin ilk devrimleri yapılmaya başlandı. Öğretimin birleştirilmesi, halifeliğin kaldırılması v£< Diya net İşler i Başkanlığı'nın kurulması (3 Mart 1924) bu dönemde gerçekleşti. Mu halefet partisi olarak kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın Çankaya'ya olan aşırı muhalefetini hükümet üzerinden yürütmesi üzerjne cumhurbakanı Mustafa Kemal'in isteğiyle B Kasım 1924'te başbaka nlıktan igtif etti. 2 1 Kasım 1924'te yeni \Rş hükümeti Fethi ey kurdu. Doğudaki Şeyh Said İsyanı üzerine isyana müdahalede geçkalan Fethi Bey vh istifa et ti. 3 |><t 1925'te İsmet Paşa cumhurbaşkanı MHustafa Kemal tarafından yeniden hükümeti kurmakla :f görevlendirildi. Ayaklanmanın bastı´lmasında hükümet aşRAnı o larakönemli rol  oynadı. 6 Mart 1925 tarihinde Takrir-i Sükun Kanunu'nu .üsürlüğe sokarak İstiklal Mahkehelezi'nin tekrar kurulmasını gerçekleştirdi. Bu kauna da yanarak tüm muhalefet partilerini _mi ve muhalif gazeteleri kapattırdı. 1926 yılında Orgeneral rütbesine terf: etti. 192&7 y ılında kendi isteğiyle askerlikten emkGli ıldu. Bu tariht en sonrar, yeni devletin oluşumunda Mustafa Kemal ile birlikte ecv önemli siyasal kişilik o larak belirdi. 1934'te Soyadı Kanunu çıktığında Mustafa Kemal Atatürk'vün verdiği İnönü soyadını alan İsmet Paşş, 1924'ten 1937'ye değin başbakanlık görevini aralıksız sürdürdü. Bu dönemde ülkedeki bütün önemli siyasal gelişmelerde; devri mlerin duyurulmas-nda ve uygulanmasında, iktisat politikasında DevleKniik  ilkesinin kabulŞnde ]e uygulanmasında, yeni devl etin kurulmasında çok önemli rolü ooldt. ̈́193y'da Faşizmi incelemek üzere İtalya'ya gönderilenCHP Genel Sekreteri (Katib-i Umumi) Recep Peker'i n dönüşünde yazdığı TBMM üzerinde bir "Faşist Konsey" kurulmasını öngören raporu olaylasp imzalamasıüzerine cumhurbaşkanı taürk "Başvekil hazretleri anlaşılan yorgunluktan, önüne gezle raporları okumadan imzalıyor!" dedi ve kararı reddetti.Bu değerlendirmeye G "Koskoca J memleket rakı sofrasındkan m ( idarp edilecek?" d~Ye yanıt verince aralarındagerginlik çıktı. Dersimİsyanı'nın bastırılması sırasında da düşünce ayrılıklar çıkınca Eylül 1937 tde cumhurbaşkanı Mustafa Kemal < Atatürk tarafından başbakanlık v+ CHP'nin genel başkan yardımcılığı görevlerinden alındı ve yerirne Celâl Bayar atandı. Bu dönemde yaln|zE] TBMM'de Malatya mi lletvekili olarak görev yaptt. Atautürk'rün ölümü üzrine ı Kasım 1938'de TBMM tarafından cumhurbaşk anlığına seçildi. Bunun yanı sıra "kayd-ı hayat şartıyla ÖS CHP genel başkanlığına da getirildi. *üü CHP'nin 26 Aralık 1938'de Poplanan I. Olağanü zsü Kurultayı'nda partinin "değişmez genel başkaı" seçildive kendine "Mivli Şef" unvanı verildi. 30 s, Aralık 1925 tarihli  701 sayılı yafa ve 16 Mart 1926 tarhsi 3322 sayılı kararname ile 50, 100, 500 ve 1.000liralık banknotların uön yüzlerindecumhurbaşkanının resminin rbulunması kararı alınmıştı. Buna dayanarak, para ve pulların üzerindeki A taürk resiüleri kmdırılıp yerine İsm]et İnönü'nün portreleri k(ulağıldı. Cumhurbaşkanı seçilmesindenhemen s\nra başla -a>v II. Düy:a Savaşı (1939-1945) döneminde İnönü, ülkeyi savaştan uzak tutmaya çalıştı. Savaş yıllaındaki ekonomik ve toplumsal sıkıntılar ise dneSin unutulmayan mirası olarak kaldı. Varlık Vergisi uygulaması hayata Z% geçirildi. Yine bu dönemde Hasan Âli Yücel'in öncülüğündeki cüKAy Enstitüleri kuruldu. BZ enstitüler yıllar sonrakapatılana kadar 20.000 öğrenci köy öğretzeni olarak eğitildi. Ayrıca cumhJrbaşk~anlığı döneminde müziğe özel yeteneği  olan küçük yaştaki çocukÖarın bukonuda iyi bir e ğitim almasını sağlamak için çıkardığı HarikaÇocuklar Yasas̈́ı ile İdi B iret ve SunaKan gibi sanatçıların yetişmesinde önemli rol dü olmuşur. IIc Dü!n~Üa Savaşı'nın hemen ardın]dan, gerek uluslarara SG siya<eteıki gelişmeler, gerekse ülke içindeki yeni oluşumlar rejimin genel niteliğinde önemli değişiklikleri gündem etirdi. Savaşın galipTerinden olan SovyetlerBirliği'nin lideri Stalin'in Türkiye'den K ars, Ardahan, Artvin f$ ve Sarık amış'ı istemesi, Türkiy e'yi,  ü savaşın gdier galipleri ABD v,e İngiltereile daha yakın ilişkilere mecbur etti. Ba£oı çevreler SSCB 'nin böyle bir talepte Şuı bulunmayıp yalnızca bzı akademisyenlerin eski  anlaşmalarüzerinde yorumlarda ulunmuŞYş olduklarını, bu propagandanın Türk kamuoyunu GO saflarına katılmaya ikna 'tmek içindüzenlenmiş bi ABD siyas aloperasyonu Yoldu-un iddia etseler de Fkank I belirtilmeli] askeri  ve ekonomik > destek ^ermeye hazır olduğunu belirten ABD, Truman Do~trini ile öngördüğü yardımın karşjvZlığında Türkiye'de serbest seçiml ere dayanan demokrasi düzeninin yerl eştirilmesini ve "Milli Şef"lik,"5 yıllık kalkınma planları",Köy Enstitüleri gibi Sovyetler Birliği benzeri uygulümala,rın kaldırılmasını talep etti. 1945 yılında kuru lan Milli KalkınZa Pr:isi'niden sonra 1946'da kurula nDemokrat Pa)ti ´h(DP) ile çetin b̈́r seçim yarışına ~irdi. 1946 yılında yapılan ilk çok parÖili seçimde "açık oy, gizli tasnif" metodu ku lla nıldı ve CHPbu seçimlerde iktidarını devatm ettirdi. Anca k seçimlerde kullanılan sis\em yüzündenseçimlerin b  ir şekilde şaibeli olduğu in~`ia edilmektedir.[kaynak belirtilmeli] #ek başına iÖtidarda bulunduğu 1938-1950 döneminde lTürkye ekonomisiortalama yıclık %1.8 oranında büyümüş, bznunla birlikte Türkkiye'nin GSMH'si dünya top lamının binde 6.52'sinden binEde K6.~3'üne düşmüştür. 14 Mayıs 1950 ge nel seçimlerinde CHP % 0, DP ise %52 oy aldı. Bunun üzerine CHP iktidarı DP'ye bırakırken, İsme t İnön;ü de cumhurbaşkanlığından ayrıldk ve aMna muhalefet partisi genel başk̈́anı olarak siyasal yaşamını sür dürdü. On yıllık muhalefet döneminde, 1954 ve 1957 seçimlerini de kaybetmesine kar£şın partisinin başında k D aldı ve iktidarın siyasal baskıA|rına rağmen, CHP'nin yeniden güçlenmesine katkıda bulundu. DP, 19 60yılında ?Z 27 Mayıs Darbesi<le iktidardan uzaklaştırıp yeni anayasa kabul edildikten sonra, 15 Ekim 1961 genel seçimlerinden CHaP tek başına iktidarolacak çoğunluğu sağlayamasa da, birinci parti olarak çıkıuca, İnönü24 yıl sonra yeniden başbakan olarak hüküme ti ku&makla görevlendirildi. Bu p dönemde CHP-P CHP-YTP-CKMP ve CHP-Bağımsızlar ko alisyoYtn hükümetlerine başkanlık etti. Yeni kurulan siyasal sistemin sağıklı biçimde işlemesi ipçin çaba gösterdiö   27 kM!ayıs Darbesinin doğurduğu sorunlarla d uğraşarak   22Şubat 1962 ayaklanması ve 20 Mııayıs 1963 ayaklanması n}F girişimlerinin önlenmesi çabalarında cumhurbaşkanı |t Cemal Gürsel'e, Genelkurm ay Başkanı Cevdet Sunay  ile birlikte :öB yardımcı oldu. 64 Kıbrıs olayları srasında ABD'nin Türkiye'nin adaya ĞK müdahalesini engellemesi üzerine dış politikada çok yönlü v= arayışlara girdi. İlk Devlet Araştırma Kütüphanesi ve Türkiye Bilimsel ve Teknolojivk Araştırm Kurumu'nun kurulması, planlı ekonomiye geçiş,  5 yıllık kalk&nma plan=ları, sendikathr, grev ve to|plu sözleşme yasalarının çıkarılması, Ankara Antlaşması ve takip eden sene Ortak Pazar üyeliği, $SSCB ile iyi ilişkiler kuulmasıÜ Milli İstihbarat Teşkilatı yasası ve düzenlemesi, Milli Güvenlik Kurulu'nun başlangıç ve geliştirilmesi, Türk orduunun modernizasyonu; İran ve Pakistan ilebirlikte bölgesel kalkınma organizasyonu'nun b< kurulması, A vrupa \v^~  Orta Asya memleketlerini bağlayan mikrodalga radyo iletişim ağı kurulması,Devlet İstakistik Enstitüsü il e ıl Turizm Bakanlığının kurulması, Güneydoğu Anadolu'nun kalkınma ve geliştirilmesi planları, Basın Yayın Yüksek Okulunun ilk kuruluşu İsmet İnönü'nun başbakanlık yaptığı dönemde gerçekleştirildi.  m=   1884 Yılında İzmir’de doğdu.  - 189i2’de Sifas Askeri Rüştiyesine pb girdi.  - 1897 ‘deİstanbul Mühendishane İdadisinde jğuitim gördü.  - 1901’de Topçu Harbiyesine girdi.1903’de birincilikle bitirdi.  - 1906’daKurmay Yüzbaşı olarak Harp Akademisindn üv mezun oldu.  - ~912’de Binbaşı hı oldu ve -rp Yemen KuvvetleriKurmay B_şkanl*ğın getirildi.   - 1V915’de Albcaylığa yükseldi.  - 1915!de 2. ru Kurmay Baş kanı ve Ij 1917’de 4. Kolordu *g Komutanlığına getirildi.    - 11mB’da Mevhibe hanımla evlendi.  ! 1917 Haziranı 3.Kolordu komutanı  oldu.  - h 1918’de Harbiye <ezaeti Müsteşarlığına atanduı.  - 1920’ de Genelkurmay Başkanlığına seçildi.  - 9Y21’e 1. İnönü )y Zaferi i le Yunanlıları durdurdu.  - 1921’deTuğgeneralliğe yükseltildi.  - 0!; Nisan 1921 ‘deYunanlılara karşı +2 . İnnü Zaferini kazandı.  - 11-10-1922’de Bp*üük ziflerden sonra Mudeyü Antlaşmasını imzaladı.  - 1922’de Lozan’da barışgörüşmelerine gönderildi.  - 1923’de Başbakan oldu. 1924’de ayrıldı. 1925’deyeniden Başbakanlığa getirildi  - 1926’da Orgeneralliğe yükseltildi.1927’de askerlikten emekli pldu   - 1934’te Soyada Kanunu ile Atatürk kendisine İGNÖNÜ soyadını verdi  - 1ai3 yılı£Anda Atatürk’ün ölümü ie Cumhurbaşkanı s eçildi. - 1938’deki CHP Kongresinde Değişmez Başkan v´b Milli nŞğ ünvanlarını aldı.     ğ1950’de Cumhurbaşkanlığı s=t erdi. 1961’e kadar muhalefette kLldı.  - 19) de tekrar Başbakan oldu. 1965 de istifa etdti.  - 1972’deCHP’den v e Milletvekilliğinden ayrödıF Senato Jd üyesi oldu.  ğ- 25 Aralık 197 3 yılında da vefat etti.
1884 yılında İzmir'de Reşit Efendi ile Cevriye Temelli Hanım'ın ikinci oğulları olarak doğmuştur. Reşit Efendi aslen Bitlis'in tanınmış Kürt ailelerinden Kürümoğulları ailesindendir. Reşit'in babası Abdülfettah Efendi Malatya'ya yerleşmiştir. Annesi Cevriye (1867-1959) ise aslen Razgrad'lı (Bulgaristan) olup babası Razgrad ulemasından Müderris Hasan Efendi 1870'li yıllarda İstanbul'a göç etmiştir. Cevriye ile Reşit 1880'de İstanbul'da evlenmişlerdir. İlk çocukları Ahmet Mithat (1882-1960) ve ikincisi İsmet'in dışında Hasan Rıza (ö.1972) ve Hayri Temelli adlı iki oğulları ve Seniha Okatan (ö.1964) adlı bir kız çocukları olmuştur. İsmet İnönü, İlk ve orta öğrenimini Sivas'ta tamamladı. Bir yıl Sivas'ta Mülkiye İdadisi'nde okuduktan sonra, 1897 yılında İstanbul'daki Mühendishane İdadisi'ne gitti. 14 Şubat 1901'de Mühendishane-i Berr-i Hümâyun'a (topçu okulu) girip 1 Eylül 1903'te topçu teğmeni olarak bitirdi. 26 Eylül 1906'da Erkân-ı Harbiye Mektebi'ni birincilikle bitirerek kurmay yüzbaşı rütbesiyle Edirne'deki 2. Ordu'nun 8. Topçu Alayında 3. Batarya Bölük komutanı olarak kurmay stajını yaptı. 1908'de 2. Süvari Fırkasının kurmayı oldu ve 31 Mart İsyanı'nda Hareket Ordusu karargâhında görev aldı. 1910'da 4. Kolordu kurmaylığına getirildi ve 1911'de Yemen Kuvayi Mürettebe Komutanlığı kurmayı ve 26 Nisan 1912'de binbaşılığa yükseltilerek Yemen Kuvayi Umumiye Komutanlığının kurmay başkanlığına getirildi. 1912 - 1913 yılları arasında Harbiye Nezareti'nde Başkomutanlık Karargâhı 1. Şubede bulundu ve İkinci Balkan Savaşı'nda Çatalca Ordusu Sağ Cenah Komutanlığı kurmaylığına getirildi. Savaştan sonra İstanbul Antlaşması'nın bağıtlanmasında Bulgarlar ile müzakere eden heyete askerî danışman olarak katıldı. 1914'te Harbiye nazırlığı ve erkân-ı harbiye-i umumiye reisliğine (genelkurmay başkanlığı) atanan Enver Paşa'nın başlattığı ordunun yenileştirilmesi hareketinde etkin rol oynadı. 29 Kasım 1914'te kaymakam (yarbay)lığa yükseltirerek 2 Aralık 1914'te Genel Karargâh 1. Şube Müdürü oldu. 2 Aralık 1915'de 2. Ordu Kurmay başkanlığına getirildi ve 14 Aralık 1915'te miralay (albay) oldu. I. Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cephesi'nde Kolordu Komutanı olarak, yıllar sonra Anıtkabir'de karşısına gömüleceği Mustafa Kemal ile birlikte çalıştı. Bu sırada Mustafa Kemal (Atatürk) bu ordunun 16. Kolordu komutanlığına atandı. İsmet Bey, 1916'nın yaz aylarında bir süre çarpışmaları yönetti. 2. Ordu komutan vekili Mustafa Kemal Paşa'nın önerisiyle, 12 Ocak 1917'de 4. Kolordu komutanlığına atandı. Bir süre sonra İstanbul'a geri çağrıldı ve Halep'te 7. Ordu'nun oluşturulmasında görev aldı. 1 Mayıs 1917'de Filistin Cephesi'nde 20. Kolordu komutanlığına, 20 Haziran'da 3. Kolordu komutanlığına atandı. Bu sırada 7. Ordu'nun komutanlığını üstlenen Mustafa Kemal ile gene yakın ilişki içinde oldu. Ancak Megiddo Muharebesi sırasında yaralanınca İstanbul'a gönderildi. Mondros Mütarekesi'nin imzalanmasından az önce Sina ve Filistin Cephesi'ndeki Yıldırım Orduları Grubu'nun General Edmund Allenby karşısında uğradığı Nablus Bozgunu sırasında yaralanarak İstanbul'a dönen İsmet Bey, 24 Ekim 1918'de Harbiye Nezareti'nde müsteşarlığa atandı. 29 Aralık 1919'da Paris Barış Konferansı'na hazırlık için kurulan komisyonda askeri müşavir oldu. 4 Ağustos 1919'da yalnızca sekiz gün için Askeri Şûra Muamelat-ı Umumiye müdürlüğüne, bir ara da jandarma ve polis örgütünün iyileştirilmesi için kurulan komisyona üye olarak atandı. Bütün bunlar genellikle birkaç günlük görevlerdi. İlk kez 8 Ocak 1920'de Ankara'ya gitti ve kısa bir süre Mustafa Kemal'le çalıştı. Yeni kurulan Ali Rıza Paşa hükümetinde harbiye nazırı olan Fevzi Paşa'nın çağrısı üzerine şubat sonlarında İstanbul'a gitti. 9 Nisan 1920'de Mustafa Kemal'in çağrısı üzerine tekrar Ankara'ya döndü ve İstanbul'la bütün resmî bağlarını kopardı. 23 Nisan 1920'de açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne Edirne milletvekili olarak katıldı. 6 Haziran 1920'de İstanbul'daki Divan-ı Harp tarafından gıyabında ölüm cezasına çarptırıldı. 10 Kasım 1920'de milletvekilliği ve vekillik görevi saklı kalmak üzere Garp Cephesi (Batı cephesi) Kuzey Kesimi Komutanlığı'na atandı. Çerkez Ethem ayaklanmasının ve iç isyanların bastırılmasında etkin rol oynadı. Batı Cephesi Kuzey Kısım Komutanı olarak, Ocak 1921'de Yunan ilerlemesini durdurunca 5 senedir bulunduğu Miralay rütbesinden Mirliva rütbesine terfi etti ve Paşa oldu. 4 Mayıs 1921'de Batı Cephesi Komutanlığına getirildi. Ancak 17 Temmuz 1921'de Kütahya-Eskişehir Muharebeleride aldığı mağlubiyet üzerine TBMM tarafından Genelkurmay Başkanlığı görevinden azledildi. Yerine 3 Ağustos 1921'de, aynı zamanda Başvekil ve Milli Savunma Vekili de olan Fevzi Paşa getirildi. Daha sonra Sakarya Meydan Muharebesi sırasında TBMM tarafından Meclis Başkanı Mustafa Kemal Paşa'nın Başkomutanlığa getirilmesi üzerine onun maiyetinde Mirliva rütbesi ile Batı Cephesi Komutanlığı görevinde bulundu. Büyük Taarruz'dan sonra başarılarından dolayı Ferik rütbesine terfi etti. İzmir'in geri alınmasından sonra Mustafa Kemal Paşa tarafından ateşkes görüşmelerinde bulunmak üzere görevlendirilerek Mudanya'ya gönderildi. Milli Mücadele'nin sonunu belirleyen Mudanya Mütarekesi görüşmelerinde (3 Ekim-11 Ekim 1922) Türk tarafını temsil eden İsmet Paşa, 26 Ekim 1922'de hariciye vekili oldu. Lozan görüşmelerinde murahhas heyetin başkanlığını yaptı; yeni devletin bağımsızlığını ve egemenliğini onaylayan, Sevr Antlaşması'nı ve Mondros Mütarekesini geçersiz kılan Lozan Antlaşması'nı imzaladı. Cumhuriyet'in İkinci dönem (1923-1927) TBMM'de Malatya milletvekili olarak bulunan İsmet Paşa, Fethi Bey'in (Okyar) kurduğu İcra Vekilleri Heyeti'ne gene hariciye vekili olarak girdi. 23 Ağustos'ta Lozan Antlaşması'nın TBMM'de kabulü, siyasal-diplomatik başarılarının en önemlisi oldu. 29 Ekim 1923'te cumhuriyetin ilanı ile sonuçlanan süreçte, Mustafa Kemal'le yakın siyasal işbirliği içindeydi. 30 Ekim'de Cumhuriyet'in ilk hükümetini kurdu ve aynı zamanda Halk Fırkası (sonradan Cumhuriyet Halk Partisi, veya CHP) genel başkan vekilliğini üstlendi. İsmet Paşa'nın ilk başbakanlık döneminde Cumhuriyetin ilk devrimleri yapılmaya başlandı. Öğretimin birleştirilmesi, halifeliğin kaldırılması ve Diyanet İşleri Başkanlığı'nın kurulması (3 Mart 1924) bu dönemde gerçekleşti. Muhalefet partisi olarak kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın Çankaya'ya olan aşırı muhalefetini hükümet üzerinden yürütmesi üzerine cumhurbaşkanı Mustafa Kemal'in isteğiyle 8 Kasım 1924'te başbakanlıktan istifa etti. 21 Kasım 1924'te yeni hükümeti Fethi Bey kurdu. Doğudaki Şeyh Said İsyanı üzerine isyana müdahalede geç kalan Fethi Bey istifa etti. 3 Mart 1925'te İsmet Paşa cumhurbaşkanı Mustafa Kemal tarafından yeniden hükümeti kurmakla görevlendirildi. Ayaklanmanın bastırılmasında hükümet başkanı olarak önemli rol oynadı. 6 Mart 1925 tarihinde Takrir-i Sükun Kanunu'nu yürürlüğe sokarak İstiklal Mahkemeleri'nin tekrar kurulmasını gerçekleştirdi. Bu kanuna dayanarak tüm muhalefet partilerini ve muhalif gazeteleri kapattırdı. 1926 yılında Orgeneral rütbesine terfi etti. 1927 yılında kendi isteğiyle askerlikten emekli oldu. Bu tarihten sonra, yeni devletin oluşumunda Mustafa Kemal ile birlikte en önemli siyasal kişilik olarak belirdi. 1934'te Soyadı Kanunu çıktığında Mustafa Kemal Atatürk'ün verdiği İnönü soyadını alan İsmet Paşa, 1924'ten 1937'ye değin başbakanlık görevini aralıksız sürdürdü. Bu dönemde ülkedeki bütün önemli siyasal gelişmelerde; devrimlerin duyurulmasında ve uygulanmasında, iktisat politikasında Devletçilik ilkesinin kabulünde ve uygulanmasında, yeni devletin kurulmasında çok önemli rolü oldu. 1936'da Faşizmi incelemek üzere İtalya'ya gönderilen CHP Genel Sekreteri (Katib-i Umumi) Recep Peker'in dönüşünde yazdığı TBMM üzerinde bir "Faşist Konsey" kurulmasını öngören raporu onaylayıp imzalaması üzerine cumhurbaşkanı Atatürk "Başvekil hazretleri anlaşılan yorgunluktan, önüne gelen raporları okumadan imzalıyor!" dedi ve kararı reddetti. Bu değerlendirmeye "Koskoca memleket rakı sofrasından mı idare edilecek?" diye yanıt verince aralarında gerginlik çıktı. Dersim İsyanı'nın bastırılması sırasında da düşünce ayrılıkları çıkınca Eylül 1937'de cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından başbakanlık ve CHP'nin genel başkan yardımcılığı görevlerinden alındı ve yerine Celâl Bayar atandı. Bu dönemde yalnızca TBMM'de Malatya milletvekili olarak görev yaptı. Atatürk'ün ölümü üzerine 11 Kasım 1938'de TBMM tarafından cumhurbaşkanlığına seçildi. Bunun yanı sıra "kayd-ı hayat" şartıyla CHP genel başkanlığına da getirildi. CHP'nin 26 Aralık 1938'de toplanan I. Olağanüstü Kurultayı'nda partinin "değişmez genel başkanı" seçildi ve kendine "Milli Şef" unvanı verildi. 30 Aralık 1925 tarihli 701 sayılı yasa ve 16 Mart 1926 tarihli 3322 sayılı kararname ile 50, 100, 500 ve 1.000 liralık banknotların ön yüzlerinde cumhurbaşkanının resminin bulunması kararı alınmıştı. Buna dayanarak, para ve pulların üzerindeki Atatürk resimleri kaldırılıp yerine İsmet İnönü'nün portreleri kullanıldı. Cumhurbaşkanı seçilmesinden hemen sonra başlayan II. Dünya Savaşı (1939-1945) döneminde İnönü, ülkeyi savaştan uzak tutmaya çalıştı. Savaş yıllarındaki ekonomik ve toplumsal sıkıntılar ise dönemin unutulmayan mirası olarak kaldı. Varlık Vergisi uygulaması hayata geçirildi. Yine bu dönemde Hasan Âli Yücel'in öncülüğündeki Köy Enstitüleri kuruldu. Bu enstitüler yıllar sonra kapatılana kadar 20.000 öğrenci köy öğretmeni olarak eğitildi. Ayrıca cumhurbaşkanlığı döneminde müziğe özel yeteneği olan küçük yaştaki çocukların bu konuda iyi bir eğitim almasını sağlamak için çıkardığı Harika Çocuklar Yasası ile İdil Biret ve Suna Kan gibi sanatçıların yetişmesinde önemli rolü olmuştur. II. Dünya Savaşı'nın hemen ardından, gerek uluslararası siyasetteki gelişmeler, gerekse ülke içindeki yeni oluşumlar rejimin genel niteliğinde önemli değişiklikleri gündeme getirdi. Savaşın galiplerinden olan Sovyetler Birliği'nin lideri Stalin'in Türkiye'den Kars, Ardahan, Artvin ve Sarıkamış'ı istemesi, Türkiye'yi, savaşın diğer galipleri ABD ve İngiltere ile daha yakın ilişkilere mecbur etti. Bazı çevreler SSCB'nin böyle bir talepte bulunmayıp yalnızca bazı akademisyenlerin eski anlaşmalar üzerinde yorumlarda bulunmuş olduklarını, bu propagandanın Türk kamuoyunu NATO saflarına katılmaya ikna etmek için düzenlenmiş bir ABD siyasal operasyonu olduğunu iddia etseler de [kaynak belirtilmeli] askeri ve ekonomik destek vermeye hazır olduğunu belirten ABD, Truman Doktrini ile öngördüğü yardımın karşılığında Türkiye'de serbest seçimlere dayanan demokrasi düzeninin yerleştirilmesini ve "Milli Şef"lik, "5 yıllık kalkınma planları", Köy Enstitüleri gibi Sovyetler Birliği benzeri uygulamaların kaldırılmasını talep etti. 1945 yılında kurulan Milli Kalkınma Partisi'nden sonra 1946'da kurulan Demokrat Parti (DP) ile çetin bir seçim yarışına girdi. 1946 yılında yapılan ilk çok partili seçimde "açık oy, gizli tasnif" metodu kullanıldı ve CHP bu seçimlerde iktidarını devam ettirdi. Ancak seçimlerde kullanılan sistem yüzünden seçimlerin bir şekilde şaibeli olduğu iddia edilmektedir.[kaynak belirtilmeli] Tek başına iktidarda bulunduğu 1938-1950 döneminde Türkiye ekonomisi ortalama yıllık %1.8 oranında büyümüş, bununla birlikte Türkiye'nin GSMH'si dünya toplamının binde 6.52'sinden binde 6.43'üne düşmüştür. 14 Mayıs 1950 genel seçimlerinde CHP %40, DP ise %52 oy aldı. Bunun üzerine CHP iktidarı DP'ye bırakırken, İsmet İnönü de cumhurbaşkanlığından ayrıldı ve ana muhalefet partisi genel başkanı olarak siyasal yaşamını sürdürdü. On yıllık muhalefet döneminde, 1954 ve 1957 seçimlerini de kaybetmesine karşın partisinin başında kaldı ve iktidarın siyasal baskılarına rağmen, CHP'nin yeniden güçlenmesine katkıda bulundu. DP, 1960 yılında 27 Mayıs Darbesiyle iktidardan uzaklaştırıp yeni anayasa kabul edildikten sonra, 15 Ekim 1961 genel seçimlerinden CHP tek başına iktidar olacak çoğunluğu sağlayamasa da, birinci parti olarak çıkınca, İnönü 24 yıl sonra yeniden başbakan olarak hükümeti kurmakla görevlendirildi. Bu dönemde CHP-AP, CHP-YTP-CKMP ve CHP-Bağımsızlar koalisyon hükümetlerine başkanlık etti. Yeni kurulan siyasal sistemin sağlıklı biçimde işlemesi için çaba gösterdi. 27 Mayıs Darbesinin doğurduğu sorunlarla da uğraşarak 22 Şubat 1962 ayaklanması ve 20 Mayıs 1963 ayaklanması girişimlerinin önlenmesi çabalarında cumhurbaşkanı Cemal Gürsel'e, Genelkurmay Başkanı Cevdet Sunay ile birlikte yardımcı oldu. 1964 Kıbrıs olayları sırasında ABD'nin Türkiye'nin adaya müdahalesini engellemesi üzerine dış politikada çok yönlü arayışlara girdi. İlk Devlet Araştırma Kütüphanesi ve Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu'nun kurulması, planlı ekonomiye geçiş, 5 yıllık kalkınma planları, sendikalar, grev ve toplu sözleşme yasalarının çıkarılması, Ankara Antlaşması ve takip eden sene Ortak Pazar üyeliği, SSCB ile iyi ilişkiler kurulması, Milli İstihbarat Teşkilatı yasası ve düzenlemesi, Milli Güvenlik Kurulu'nun başlangıç ve geliştirilmesi, Türk ordusunun modernizasyonu; İran ve Pakistan ile birlikte bölgesel kalkınma organizasyonunun kurulması, Avrupa ve Orta Asya memleketlerini bağlayan mikrodalga radyo iletişim ağı kurulması, Devlet İstatistik Enstitüsü ile Turizm Bakanlığının kurulması, Güneydoğu Anadolu'nun kalkınma ve geliştirilmesi planları, Basın Yayın Yüksek Okulunun ilk kuruluşu İsmet İnönü'nun başbakanlık yaptığı dönemde gerçekleştirildi.    1884 Yılında İzmir’de doğdu. - 1892’de Sivas Askeri Rüştiyesine girdi.  - 1897 ‘de İstanbul Mühendishane İdadisinde eğitim gördü.  - 1901’de Topçu Harbiyesine girdi.1903’de birincilikle bitirdi.  - 1906’da Kurmay Yüzbaşı olarak Harp Akademisinden mezun oldu.  - 1912’de Binbaşı oldu ve Yemen Kuvvetleri Kurmay Başkanlığına getirildi.  - 1915’de Albaylığa yükseldi.  - 1915’de 2. Ordu Kurmay Başkanı ve 1917’de 4. Kolordu Komutanlığına getirildi.    - 1916’da Mevhibe hanımla evlendi.  - 1917 Haziranı 3.Kolordu komutanı oldu.  - 1918’de Harbiye Nezareti Müsteşarlığına atandı.  - 1920’de Genelkurmay Başkanlığına seçildi.  - 1921’de 1. İnönü Zaferi ile Yunanlıları durdurdu.  - 1921’de Tuğgeneralliğe yükseltildi.  - 01 Nisan 1921 ‘de Yunanlılara karşı 2 . İnönü Zaferini kazandı.  - 11-10-1922’de Büyük zaferden sonra Mudanya Antlaşmasını imzaladı.  - 1922’de Lozan’da barış görüşmelerine gönderildi.  - 1923’de Başbakan oldu. 1924’de ayrıldı. 1925’de yeniden Başbakanlığa getirildi  - 1926’da Orgeneralliğe yükseltildi. 1927’de askerlikten emekli oldu  - 1934’te Soyada Kanunu ile Atatürk kendisine İNÖNÜ soyadını verdi  - 1938 yılında Atatürk’ün ölümü ile Cumhurbaşkanı seçildi.  - 1938’deki CHP Kongresinde Değişmez Başkan ve Milli Şef ünvanlarını aldı.  - 1950’de Cumhurbaşkanlığı sona erdi. 1961’e kadar muhalefette kaldı.  - 1961 de tekrar Başbakan oldu. 1965 de istifa etti.  - 1972’de CHP’den ve Milletvekilliğinden ayrıldı. Senato üyesi oldu.  - 25 Aralık 1973 yılında da vefat etti.