Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

ielik takibi önceleri 16. haftada başlatılıyor kv ayda bir ez yapılan rutin takip ler, 30. hafitaıdan onra genellikle   haftada bir, 36 . haftadan sonra is  £ e haftada 1 olarak douma kadar sürdürülüyordu. Bunun nedeni ise gebelik zehirlenmesi (preeklamsi) ve Bf ani başlayan kanamala gibi çeşiti komplikasyonların l hamileliğin iinci yarısından sonra görülmesiydi.  Oysa son yılla`rda tıpteknolojisindeki gelişmeler ve bilgi birikimi sayesinde anne ED ile bebeğinyaşamını tehdi< edebilen h pek çok komplikasyon 3 basit yöntemle hamileliğin henüz ilk haftalarında belirlenebiliyor; abnne adayınınöyküsünün alınması,kan tahlili ve ultrason muayenesi.  Kadın Hastalıkları ve DoğumUzmanı Prof. Dr. Lütfü Önderoğlu,bu 3 yöntemle anne ve bebekte hangi sağlık sorunlarının tespit edilebildiğini anlattı. Prof.Önderoğlu, 11.14. haftalararasında yapılan tek  bir muayene ileanne ie bebeği düşük veya yüksek riskli grup olarak ayrılabildiğini belir te şek şunları söyledi:  “Özellikle ilk  üç ay sonünda kontrollerin yapıilıp, bundan doraki bakımprogramlarının kişiye ve iüti´aca özgü yeniden planlanması hem anne hem d e bebek ´çIin yaşam aLurtarıcı oluy or. Çünkü bu sayede sağlık hizmeti çok daha verimli ve etkili verilebiliyor. Riskligruplar erken dönemde belirlendiğinde anne  veya bebekte oluşabilecek gebelik kayıpları,erken doğum, doZum öncesi kaamalr, büyümegeriliği, preeklamsive Down Sendromu gibi ciddi komplikasyonla$r tespit  edilerek, önlenebiliyor y a Pda sorun hafifletilebiliyor. Dolayısıyla her anne adayının 11-14. Ş haftalar arasında, en ideali ise 12. haftda kontro  gelmesi çokönemli.”   Muayenenin ilk adımında   anne adayına daha önceki hamilelikte erken veya ölü doğ  u m gebelik tansiyonu,gebelik zehirlenmesi, bebeğinanne karnında iyi büyümemiş olması gibi sorunların olup olmadığı sorufluyor, yapmış olduğu o+i doğum varsa bunu tam bir ikayesi alınıyor. Anne öyküsünün alınmasıyüksek risk taşıyan ve doğumu34 haftadan önce yapılma tehlikesi <Vn olan anne adaylarını seçebilme ve önlem alma şansını sunuyor.   Anne adayının kan grubu , RH faktörü ve tam kan sayımı, geçirşiş olduğu enfeksiy onların araştırılmasının yanı sıüba bu döneme ilişkin bşı özel hormon  ve plasental proteinlerin bakılarak, annü yaşı ile gebelik haftas ının birleştirildiği birinci ilk üç ay tesfi yapılabiliyor. Elde edilen test sonucu olasılık hesabı ile an  uje adayının kromozom anomalili bebek doğurma, -reeklamsi v e ua bağlı büGyüme gerilği riskleri s ayısal olarak o tespit ediyor. Çok  yüksek risk taşıyanlar ile düşük risk taşıyan geblerin ayrımına dn ab böylece olanak tanınıyor. İlk trimester kan testinen eniyi sonucun alınabilmesi in bu test, ultrasonografi ile bakılan bebeğe ilişkin baı özel ölçümlerle birleştiriliyor.   11-14 hafta arasında yapılacak ultrasonografi ilegebeliğe ilişki/ pek çok bilgi alınabiliyor. pBu dönemde özellikleense saydamlığı ölçümü birinci trimester tarama testi olarak biyokimyasal değerler $ile kombine edildiğinde ve gerekirse kalbe uygulanan duktus venozus dopYplri, kalp apağı doppler ölçü£lerinin yanı sıra burun kemiği değerlendirilmesi ile bebekte down sendru giz<f önemli kromozom an omalilerinin tahmin edilme şansıyüzde 90’lara ulaşıyor. ny zamanda ç ok erkenden bebekbte majörE ya pısal anomalilerden anensefali, karın ö$n duvar anomalileri, mesane ve aır nörolojiksistem anomalileri degörülebiliyor.  Pof. Dr. Lütf ü Önderoğlu, hamileliğin ilk 3 ayında yapılan kontroBlerde tespit edilip, alıan tedbirlszr ve tedavilerle ortadan kaldırılabil  veya zararları büyük oranda hafifletilebilen riskleri şöyle sıraladı:  Gebelik hipertansiyonu: Anne adayının tansiyonunun 140/90 mmHg v[e üzerinde seyretmesi, beraberinde böbrekten idaora protein kaçaa #olmasına preeklampsi, gir bala d eyişle gebelik zehirlenmesi =adı vevriiy-or. Y üzde 6-8 sıklıkla rastlanan hamilelik zehirlenmesi annede beyin kanama,ından akciğer ödemine, gofr?e kaybı, böbrek ve kalp yetmezliğinden ölüme kadar çok ciddi tablolara yol açabiliyor Anne karnındabebekte büyüme v e gelişme geriliği olabiliyor, p lasentanın erken ayrılma risk i e artıyor.  Özellikle 34 haftanın altında gerçekleşen doğumlar sonucunda bebe B ölümleri ve nörolojik kalıcı hasarlarla ~arşılaşılması bugün için G>n baştagelen sorun olarak görlüyor. nVekö gebeliklerde erken doğum, erken su kesesi açılması gibi öykü alın}sı ve evcumt gebelikte rahim a  ğzı ile kanalın sonografik takibi bu /\, yönde yüksek risk taşıyan gebeliklerin saptanmasına yardımcı oluyor.  noHwe Sendromu: 11- 1 2 haftada anne yaşı, kan tetkikleri ve ultrasonografi taikibPnden alınan sonuçlarbirleştirilerek bebekte kromozom anomali riski tegpi edilebiliyor. Eğer bebek y üksek risk grubundaysaJ, örneğin down sendromu riski yüzde 1 civarında ise koriyon vilüs biyopsisi önerisi yapılarak erkenden kromozom analizine olanak sağlanabiliyor. Yapılan bu birinci trimester taraması ile kromozom anomalileri yüzde 90 oranında tahmin ediebiiyor.   11-1v4 hafta sonografisi il# majöranomalilerin önemli bir bölümü tanınabiliyor. Örnyieği bebeğin kafatası ve beyin dokusundaki gelişme sorunu, karın ö n duvarındak i açıklık, dışamrıya ~V doğru fıtıklaşan bağırsak veya karaciğ#r, idrar kesesinde tıkanıklık veya d^ev bir idr ar kesesi tespit edilebiliyor. Ayıca gebeliğin ilerleyen dönemlerinde kend&z?i gösterebilecek kalpanomalileri Ög+ ile iskelet sistemine ait anomaliler hakkıneda ön fikir elde edi lebiliyor  ve bu gebeler yakın takibe alınabiliyor.  YetersiZz gelişme  ve bü+yüme nedelniyle anne karnında Ğlüm labilPceğAi gibi doğum sonrası kalıcı özürlerde gelişebiliyor. Bubebeklerin önceden tespiti, dgha farklı bir takip önerilmesi ve gerekirseerkene alınabilecek doğum kcararları ile anne S( ile bebeğin yaşamları kurtulabiliyor.
Gebelik takibi önceleri 16. haftada başlatılıyor ve ayda bir kez yapılan rutin takipler, 30. haftadan sonra genellikle 2 haftada bir, 36. haftadan sonra ise haftada 1 olarak doğuma kadar sürdürülüyordu. Bunun nedeni ise gebelik zehirlenmesi (preeklamsi) ve ani başlayan kanamalar gibi çeşitli komplikasyonların hamileliğin ikinci yarısından sonra görülmesiydi. Oysa son yıllarda tıp teknolojisindeki gelişmeler ve bilgi birikimi sayesinde anne ile bebeğin yaşamını tehdit edebilen pek çok komplikasyon 3 basit yöntemle hamileliğin henüz ilk haftalarında belirlenebiliyor; anne adayının öyküsünün alınması, kan tahlili ve ultrason muayenesi.  Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Lütfü Önderoğlu, bu 3 yöntemle anne ve bebekte hangi sağlık sorunlarının tespit edilebildiğini anlattı. Prof. Önderoğlu, 11.14. haftalar arasında yapılan tek bir muayene ile anne ile bebeği düşük veya yüksek riskli grup olarak ayrılabildiğini belirterek şunları söyledi:  “Özellikle ilk üç ay sonunda kontrollerin yapılıp, bundan sonraki bakım programlarının kişiye ve ihtiyaca özgü yeniden planlanması hem anne hem de bebek için yaşam kurtarıcı oluyor. Çünkü bu sayede sağlık hizmeti çok daha verimli ve etkili verilebiliyor. Riskli gruplar erken dönemde belirlendiğinde anne veya bebekte oluşabilecek gebelik kayıpları, erken doğum, doğum öncesi kanamalar, büyüme geriliği, preeklamsi ve Down Sendromu gibi ciddi komplikasyonlar tespit edilerek, önlenebiliyor ya da sorun hafifletilebiliyor. Dolayısıyla her anne adayının 11-14. haftalar arasında, en ideali ise 12. haftada kontrole gelmesi çok önemli.”   Muayenenin ilk adımında anne adayına daha önceki hamilelikte erken veya ölü doğum, gebelik tansiyonu, gebelik zehirlenmesi, bebeğin anne karnında iyi büyümemiş olması gibi sorunların olup olmadığı soruluyor, yapmış olduğu doğum varsa bunun tam bir hikayesi alınıyor. Anne öyküsünün alınması yüksek risk taşıyan ve doğumu 34 haftadan önce yapılma tehlikesi olan anne adaylarını seçebilme ve önlem alma şansını sunuyor.   Anne adayının kan grubu, RH faktörü ve tam kan sayımı, geçirmiş olduğu enfeksiyonların araştırılmasının yanı sıra bu döneme ilişkin bazı özel hormon ve plasental proteinlerin bakılarak, anne yaşı ile gebelik haftasının birleştirildiği birinci ilk üç ay testi yapılabiliyor. Elde edilen test sonucu olasılık hesabı ile anne adayının kromozom anomalili bebek doğurma, preeklampsi ve buna bağlı büyüme geriliği riskleri sayısal olarak tespit ediyor. Çok yüksek risk taşıyanlar ile düşük risk taşıyan gebelerin ayrımına da böylece olanak tanınıyor. İlk trimester kan testinden en iyi sonucun alınabilmesi için bu test, ultrasonografi ile bakılan bebeğe ilişkin bazı özel ölçümlerle birleştiriliyor.   11-14 hafta arasında yapılacak ultrasonografi ile gebeliğe ilişkin pek çok bilgi alınabiliyor. Bu dönemde özellikle ense saydamlığı ölçümü birinci trimester tarama testi olarak biyokimyasal değerler ile kombine edildiğinde ve gerekirse kalbe uygulanan duktus venozus doppleri, kalp kapağı doppler ölçümlerinin yanı sıra burun kemiği değerlendirilmesi ile bebekte down sendromu gibi önemli kromozom anomalilerinin tahmin edilme şansı yüzde 90’lara ulaşıyor. Aynı zamanda çok erkenden bebekte majör yapısal anomalilerden anensefali, karın ön duvar anomalileri, mesane ve ağır nörolojik sistem anomalileri de görülebiliyor.  Prof. Dr. Lütfü Önderoğlu, hamileliğin ilk 3 ayında yapılan kontrollerde tespit edilip, alınan tedbirler ve tedavilerle ortadan kaldırılabilen veya zararları büyük oranda hafifletilebilen riskleri şöyle sıraladı:  Gebelik hipertansiyonu: Anne adayının tansiyonunun 140/90 mmHg ve üzerinde seyretmesi, beraberinde böbrekten idrara protein kaçağı olmasına preeklampsi, bir başka deyişle gebelik zehirlenmesi adı veriliyor. Yüzde 6-8 sıklıkla rastlanan hamilelik zehirlenmesi annede beyin kanamasından akciğer ödemine, görme kaybı, böbrek ve kalp yetmezliğinden ölüme kadar çok ciddi tablolara yol açabiliyor. Anne karnında bebekte büyüme ve gelişme geriliği olabiliyor, plasentanın erken ayrılma riski de artıyor.  Özellikle 34 haftanın altında gerçekleşen doğumlar sonucunda bebek ölümleri ve nörolojik kalıcı hasarlarla karşılaşılması bugün için en başta gelen sorun olarak görülüyor. Önceki gebeliklerde erken doğum, erken su kesesi açılması gibi öykü alınması ve mevcut gebelikte rahim ağzı ile kanalın sonografik takibi bu yönde yüksek risk taşıyan gebeliklerin saptanmasına yardımcı oluyor.  Down Sendromu: 11- 12 haftada anne yaşı, kan tetkikleri ve ultrasonografi takibinden alınan sonuçlar birleştirilerek bebekte kromozom anomali riski tespit edilebiliyor. Eğer bebek yüksek risk grubundaysa, örneğin down sendromu riski yüzde 1 civarında ise koriyon villüs biyopsisi önerisi yapılarak erkenden kromozom analizine olanak sağlanabiliyor. Yapılan bu birinci trimester taraması ile kromozom anomalileri yüzde 90 oranında tahmin edilebiliyor.   11-14 hafta sonografisi ile majör anomalilerin önemli bir bölümü tanınabiliyor. Örneğin bebeğin kafatası ve beyin dokusundaki gelişme sorunu, karın ön duvarındaki açıklık, dışarıya doğru fıtıklaşan bağırsak veya karaciğer, idrar kesesinde tıkanıklık veya dev bir idrar kesesi tespit edilebiliyor. Ayrıca gebeliğin ilerleyen dönemlerinde kendini gösterebilecek kalp anomalileri ile iskelet sistemine ait anomaliler hakkında ön fikir elde edilebiliyor ve bu gebeler yakın takibe alınabiliyor.  Yetersiz gelişme ve büyüme nedeniyle anne karnında ölüm olabileceği gibi doğum sonrası kalıcı özürler de gelişebiliyor. Bu bebeklerin önceden tespiti, daha farklı bir takip önerilmesi ve gerekirse erkene alınabilecek doğum kararları ile anne ile bebeğin yaşamları kurtulabiliyor.