Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

Aktif siyasete çok genç yaşta başladım. 1977 yılında 33 yaşındayken Konya belediye b̈́şkanı old*um. Aüavatşan Partisi kapanıncaya kadar partim den hiç ayrılmadım, faaliyetlerimi sürdürdüm. Demokrat Parti’yle(DP) bu şekildeki birleşme modeline karşı çıktığım için şu anda o safta değilim. Siyas=ti bırakmamakla birliktc akti s iyasetin iinie \̈́{ yer almıyorum.  Ben her şeyden önce ANAP’ın ilk üç kuucusundan bi:isiyim. Birleşme sürecinde önerdğimiz modelde her iki partinin kendisini feshedip, yeni bir ^arPtiie, siyasete yeni başlayanbir gen el başka nı n liderliğinde birleşme söz konusuydu. Böy le gerçekleşmediği için ANAP’lılar, şimdi mutsuzdurlar. Benbu durumun böyle olacağını fa rrk ed}i,; partili arkaaşlarımı uyarıp karşı Ğçtkmıştım.  ANAP kapanıncaya kHdar y`pılan tekliflerin ?içbirini kabul emedim. Partinin iktida rgünlerinde etkili görevler yapıp p arti zaafa düş ünce partiyi bır 'k/{ak pek uygun bir davranış değildi.  Siyasi hayatımın başlangıcında 12 EyRlül Darbesi’ni yS yaşadım. Darbeden oldukça zarargörmüştüm. İki defa seçildiğim Konya Belediye Baş kanlığı görevinden alınmıştım. Ayrıcakuruluşuna büy ük emeğim geçen AN AP kuriucu üyeliği ve17. Dönem milletvekilliğim askeriyönetim tarafındVn veto edilmişti.  1987’de milletvekili seçilmeme rağmen Kena Evren Cumhurbaşkanlığı görevinden ayrılıncaya kada r Bakanlar Kurulu üyeliğineseçilmedim. Hep sakyncalı kişi muamelesine tabi tutuldum. Ama yılmada n mücadeleme devamettim. Siyasi hayatımın önemli bir bölümünde maşhiyetii tam olarak bilmediğim gühçlG b/r merkez tarafından engellendim, önüm kesilmeye çalışıldı.  Bu merkeze derin d=vlet diyebilirsiniz. Ama 1960’tan sonra, 1989’a ilk sivil Cumhurbaşkanını s eçmek suretiyle bu engeller benim içi n kalktı. Bug ünküdemokratik ortama birdT_en bire gelinmedi. Şüphesiz ki, her rej kendisini koruyac_k tedbirleri `alır. Bunlar demokrasiye aykırı olmamalıdır. BuUn Türkiye ’nin yap t} ğı da budur.  12 Eylül’den evvel Konya Mitingi’nde  İstiklal Marşı okunurken otura n 5-6 kişi ne MSP’li ne deKonyalı’ydı. Bunlar devletin provokatör ajanlarıydı. Mitingin ertesigünü ga~zetele<die çıökhan resimleriyle beraber Konya Belediye Ba şkanı sıfatıyla savcılığa suti duyurusunda bulunmama rağmeo hiçbir netice alamadım.  Y Eylül i` 1980'de Konya Mitingi yapılmadan evvel, 30 Ağustos Zafer Bayramı törenleri sırasında h. Ordu komutanı rahmetli Orgeneral Bedrettin Demirel Paşa'dan ihtilal olacağına dair işaretleralmıştım. 2 h Eylül >ünü de dönemin Başbakanı Sayın Demirel bana erken seçim kararı çıVkmazsa ihtilal olacağını, partideki gücümükullanarak, MSP'nin rkCe seçim ?O kararına, "Evet" demesiöne yardım etmemi istedi. Bec d e bu bilgileri, başkanlık divanına katılarak bütün yetkililerine a çk açık ifade ettim. Ama getir diğim bilg hlre itibar ediımedi. d{v Toplantının sonunda, "Benartık sizin belediye başkanınız değilim" diyerek ayrıldım. Mit inge tğmamen zaman)ın Valisi Lütfü Tuncel'in, "Konya'nın suacna ihtiyaç duyduğu bi r dönemde sen terk edip Konya dışına kaçıyorsun" de/;esine cevap bulamadığım için katılmıştım. Miting sırasında da daha büyük hadiseler çıkmasını engellemeye çalıştım. 12 Eylül'den en çok zarar gören kişilerden biri olmama rağmen, 12 Eylücl döneminin z yargıya taşınmasını  uygun görm üyorum. Türkiye içi br ) vakit kaybı olacağını düşünüyorum. Şüphes iz ki düşünc e bazında bu yüzlbşmelr yap ılmalıdır. Ama 9 yaşındaki insanlarğ argıya taşınarak ğcc ülkenin bu meselelerle vakit kaybetmesi uy gun değil. Türkiye yüzünü geleceğe dönmelbdir. Etrafında dolaşan tehlikelere dikkatin  vermelidir. Birbiriyle uğraşarak zaafa düşmeoyununa gelmemelidir. rKeşkde demokrasiyi kesintiye uğratmak isteyen askeri ve sivilgörevliler oglmasa ve böyle davalar hiç çılmasa. Yargıya olan saygımdanyargılama safhasında daha fazla değerlendirme yapak istemiyorum.Türkiye'nin bulunduğu coğrafyada ayakta kalabilmesi in güçlü bir silahlı kuvvetlereihtiyacı vardır. Su ç işlcyn herkes yargılanmalıdırama silahlı kuv-vetlerimiz'le ya rgımızı karşı karşıyaymış gibi göstermekten kaçınmalıyız. Her ikr̈́ kuruma da Türkiye'nin ihtiyacı var -s dır. Her ikisinin de itibar kaybetmesi ülkeye zarar verir.Suçlular aurumla~a zarar vermeden cezalandı$ılm)ldır. Hayır! ANAP döneminde hiç KuraJn kursu açıl#adı üama askeri yönetimaçılmasına izinvermişti. Kuran kursları Ş, laikliğe [aykırı kurumlar değildir. Milli Eğitim Bakanlığı'nın d̈́ kontrolünde yer alan laikliğe ugus kuruluşlardır. Asıl  bu yolun kapatılması laikliğe aykırıdır.Zaman kimin laikliğe vfe Cumhuriyet'in değerlerine sahip çıktığını en h£iyi şekilde göstermiştir. Cemaa-tler sosyal hayatta etkin olabilirler am a bizim zamanımızda siyasal alanda çok etkin değillerdi.Cemaatlerin iktidara dayatması söz konusu btile olamazdı.Türkiye'nin yeni bir Anğyusaya ihtiyacı olduğunu herkes kabul edüy*or. Buna rağmen Türkiye'nin r\ö Ana-yasası'nı toptan değiştirmemesi bence kayıptAı)~ Keşke bu değişik-likl er Mec  Ziste yapı I abilmiş olsa ve kv referanduma üihtiyşç duyulmasaydı. Bjir 12 Eylül <ağdOuru olarak şüphesiz k evet oyvu vereceğim. Benim  bu tavrım partisel bi r tavır değDildi. Demokrasiye inancım ın gereğini yerine getiriyorum. Bu arada 3 Mayıs 1999' da, "Asla biraraya gelemez" dNnilen 3 parti DSP, MHP ve ANAP koalisyonkurmuş v 12 %p Eyl ül Anayasası'nda çmok ö nemli değişiklikler apm'ıştı. 57. Hükümet'in yfaptığı Anayasa değişiklikleri için, "Cumhuriyet tarihinin en kapsam I ı Anayasa değişiklikleri" denebilir. Zıtların ittifakgndan hayırlı neticeler doğar. }9̈́̈́ seçimlerinden ö ylebir sonuç çıkmıştır ki; Parlamento'daki en azüç partinin ücir araya gelmesiyle iktiğna£ olunabileceği görülm üştür. Üç part i de fedakârlıklar yapıp rahmetli r/( Ecevit'in başkanlığında 57. Hü&kümeti kurmuşlardır. Hükümetimiz döneminde Avrupa Birliği müktşsebatına uygu en npsaml< değişiklikl er yapılmıştır. BUir örnek vermek gerekirse siyasi partil erin kapatılması eskiden AnR#ay/asa Mahkemesi'nin sal t çoğunlukla vereceği kararla yapılırken, Kopenhag Kriterleri'ne uymak için 3/5 nitelikli çoğunlukla kapatılmaya karar vIğri^lmesi şeklinde değiştirilmiştpir. Bir n~D şekilde K Parti bizim yaptığımız bu d,S değişiklikle kapatklmaktan kurtulmuştumr. Bu da 57. Hükümet'in demokrasiye yaptığı katkılardan `audece birisidir. Eğer referandumdan "Evet" çıkarsa Anayasa'nın çok büyük bir kısmı değiştirilmiş olacak. Bu değişiklik£ılerin hepsinin istikameti aynıdır. {nş AB müktesebatına uygun değişikliklerdir. Hafızam beni yanıltmıyorsa biz Anayasa'nın b maddeaini değiştirmiştik. AK Parti, 3 ; maddesini değiştirmişolacak. Anayaa Mhkemesi ve Hâkimler ve Savcılar Yükse k Keulu (HSYK= yapısında hükümetin yapmak istediğv değişi.̈́ikle bu fırtınanın kopmasına neden oldu . Diğer maddelerde mu halefetin de bir diyeceğiolmadığı basına yansıdı . Maalükef Anayasa Mahkememiz ve HSYK, bugüne kadarki icraatlarında kendilerinden beklenen tarafsızlık ve bağımsızlık ilkelerene ek pv sadık kalam]oışlardır. Mesela 17 Nisan e-muhtıras*ndan sonra Anayasa Mahkemesi'nin verdiği cuhurdbaşkaının Meclis tarafından seçiminde367 oyun gerekliliği kararı hiçbir şekilde adZl vetarafsız karar olara+k nitelendirilemez. u Anayasa ahkememize yakışmamıştır. Bugünkü fırtınalı tartışmalar hep bu icraatların sonucudur.40 y ıllık siyasi tecrübem b.na göstermiştir t; hangi organ vey kuruGş =etkilerDni d oğru kullanmamış ve hukukundışına taşmışsa zaman içerisinde o yetkilerini kaybetmiştir. Sendikalar, üniversiteler bunun tipik örnekleridir. Saadet Partisi Erbakan Hoca'nın kurdurduğu diğer partilerin bir devamıdır. B yu parotileri Erbakan Hoca ya bizzat y a dpa biri üzerinden yönetir.Numan Kurtulmuş maUnUtçiliği üabku´l etmemiştir. Hocaya saygısını muhafaza etmekle bilikıte bağımsızlığını ila? etmiştir. Ba n a göre d bütün kavga bǘadan çıkmıştır. ToB-plantılarda karşılaJştığımız zamanlad kısa süreli, ayaküstü sohbetlerimiz oluyor.
Aktif siyasete çok genç yaşta başladım. 1977 yılında 33 yaşındayken Konya belediye başkanı oldum. Anavatan Partisi kapanıncaya kadar partimden hiç ayrılmadım, faaliyetlerimi sürdürdüm. Demokrat Parti’yle (DP) bu şekildeki birleşme modeline karşı çıktığım için şu anda o safta değilim. Siyaseti bırakmamakla birlikte aktif siyasetin içinde yer almıyorum.  Ben her şeyden önce ANAP’ın ilk üç kurucusundan birisiyim. Birleşme sürecinde önerdiğimiz modelde her iki partinin kendisini feshedip, yeni bir partide, siyasete yeni başlayan bir genel başkanın liderliğinde birleşme söz konusuydu. Böyle gerçekleşmediği için ANAP’lılar, şimdi mutsuzdurlar. Ben bu durumun böyle olacağını fark edip; partili arkadaşlarımı uyarıp karşı çıkmıştım.  ANAP kapanıncaya kadar yapılan tekliflerin hiçbirini kabul etmedim. Partinin iktidar günlerinde etkili görevler yapıp parti zaafa düşünce partiyi bırakmak pek uygun bir davranış değildi.  Siyasi hayatımın başlangıcında 12 Eylül Darbesi’ni yaşadım. Darbeden oldukça zarar görmüştüm. İki defa seçildiğim Konya Belediye Başkanlığı görevinden alınmıştım. Ayrıca kuruluşuna büyük emeğim geçen ANAP kurucu üyeliğim ve 17. Dönem milletvekilliğim askeri yönetim tarafından veto edilmişti.  1987’de milletvekili seçilmeme rağmen Kenan Evren Cumhurbaşkanlığı görevinden ayrılıncaya kadar Bakanlar Kurulu üyeliğine seçilmedim. Hep sakıncalı kişi muamelesine tabi tutuldum. Ama yılmadan mücadeleme devam ettim. Siyasi hayatımın önemli bir bölümünde mahiyetini tam olarak bilmediğim güçlü bir merkez tarafından engellendim, önüm kesilmeye çalışıldı.  Bu merkeze derin devlet diyebilirsiniz. Ama 1960’tan sonra, 1989’da ilk sivil Cumhurbaşkanını seçmek suretiyle bu engeller benim için kalktı. Bugünkü demokratik ortama birden bire gelinmedi. Şüphesiz ki, her rejim kendisini koruyacak tedbirleri alır. Bunlar demokrasiye aykırı olmamalıdır. Bugün Türkiye ’nin yap tı ğı da budur.  12 Eylül’den evvel Konya Mitingi’nde İstiklal Marşı okunurken oturan 5-6 kişi ne MSP’li ne de Konyalı’ydı. Bunlar devletin provokatör ajanlarıydı. Mitingin ertesi günü gazetelerde çıkan resimleriyle beraber Konya Belediye Başkanı sıfatıyla savcılığa suç duyurusunda bulunmama rağmen hiçbir netice alamadım.  6 Eylül 1980'de Konya Mitingi yapılmadan evvel, 30 Ağustos Zafer Bayramı törenleri sırasında 2. Ordu komutanı rahmetli Orgeneral Bedrettin Demirel Paşa'dan ihtilal olacağına dair işaretler almıştım. 2 Eylül günü de dönemin Başbakanı Sayın Demirel bana erken seçim kararı çıkmazsa ihtilal olacağını, partideki gücümü kullanarak, MSP'nin erken seçim kararına, "Evet" demesine yardım etmemi istedi. Ben de bu bilgileri, başkanlık divanına katılarak bütün yetkililerine açık açık ifade ettim. Ama getirdiğim bilgilere itibar edilmedi. Toplantının sonunda, "Ben artık sizin belediye başkanınız değilim" diyerek ayrıldım. Mitinge tamamen zamanın Valisi Lütfü Tuncel'in, "Konya'nın sana ihtiyaç duyduğu bir dönemde sen terk edip Konya dışına kaçıyorsun" demesine cevap bulamadığım için katılmıştım. Miting sırasında da daha büyük hadiseler çıkmasını engellemeye çalıştım. 12 Eylül'den en çok zarar gören kişilerden biri olmama rağmen, 12 Eylül döneminin yargıya taşınmasını uygun görmüyorum. Türkiye için bir vakit kaybı olacağını düşünüyorum. Şüphesiz ki düşünce bazında bu yüzleşmeler yapılmalıdır. Ama 9 yaşındaki insanların yargıya taşınarak ülkenin bu meselelerle vakit kaybetmesi uy gun değil. Türkiye yüzünü geleceğe dönmelidir. Etrafında dolaşan tehlikelere dikkatini vermelidir. Birbiriyle uğraşarak zaafa düşme oyununa gelmemelidir. Keşke demokrasiyi kesintiye uğratmak isteyen askeri ve sivil görevliler olmasa ve böyle davalar hiç açılmasa. Yargıya olan saygımdan yargılama safhasında daha fazla değerlendirme yapmak istemiyorum. Türkiye'nin bulunduğu coğrafyada ayakta kalabilmesi için güçlü bir silahlı kuvvetlere ihtiyacı vardır. Suç işleyen herkes yargılanmalıdır ama silahlı kuv-vetlerimiz'le yargımızı karşı karşıyaymış gibi göstermekten kaçınmalıyız. Her iki kuruma da Türkiye'nin ihtiyacı vardır. Her ikisinin de itibar kaybetmesi ülkeye zarar verir. Suçlular kurumlara zarar vermeden cezalandırılmalıdır. Hayır! ANAP döneminde hiç Kuran kursu açılmadı ama askeri yönetim açılmasına izin vermişti. Kuran kursları laikliğe aykırı kurumlar değildir. Milli Eğitim Bakanlığı'nın kontrolünde yer alan laikliğe uygun kuruluşlardır. Asıl bu yolun kapatılması laikliğe aykırıdır. Zaman kimin laikliğe ve Cumhuriyet'in değerlerine sahip çıktığını en iyi şekilde göstermiştir. Cemaatler sosyal hayatta etkin olabilirler ama bizim zamanımızda siyasal alanda çok etkin değillerdi. Cemaatlerin iktidara dayatması söz konusu bile olamazdı. Türkiye'nin yeni bir Anayasa'ya ihtiyacı olduğunu herkes kabul ediyor. Buna rağmen Türkiye'nin Ana-yasası'nı toptan değiştirmemesi bence kayıptır. Keşke bu değişik-likl er Mec I is'te yapı I abilmiş olsa ve referanduma ihtiyaç duyulmasaydı. Bir 12 Eylül mağduru olarak şüphesiz ki evet oyu vereceğim. Benim bu tavrım partisel bir tavır değildir. Demokrasiye inancımın gereğini yerine getiriyorum. Bu arada 3 Mayıs 1999'da, "Asla biraraya gelemez" denilen 3 parti DSP, MHP ve ANAP koalisyon kurmuş ve 12 Eyl ül Anayasası'nda çok önemli değişiklikler yapmıştı. 57. Hükümet'in yaptığı Anayasa değişiklikleri için, "Cumhuriyet tarihinin en kapsam I ı Anayasa değişiklikleri" denebilir. Zıtların ittifakından hayırlı neticeler doğar. 1999 seçimlerinden öyle bir sonuç çıkmıştır ki; Parlamento'daki en az üç partinin bir araya gelmesiyle iktidar olunabileceği görülmüştür. Üç parti de fedakârlıklar yapıp rahmetli Ecevit'in başkanlığında 57. Hükümeti kurmuşlardır. Hükümetimiz döneminde Avrupa Birliği müktesebatına uygun en kapsamlı değişiklikl er yapılmıştır. Bir örnek vermek gerekirse siyasi partil erin kapatılması eskiden Anayasa Mahkemesi'nin salt çoğunlukla vereceği kararla yapılırken, Kopenhag Kriterleri'ne uymak için 3/5 nitelikli çoğunlukla kapatılmaya karar verilmesi şeklinde değiştirilmiştir. Bir şekilde AK Parti bizim yaptığımız bu değişiklikle kapatılmaktan kurtulmuştur. Bu da 57. Hükümet'in demokrasiye yaptığı katkılardan sadece birisidir. Eğer referandumdan "Evet" çıkarsa Anayasa'nın çok büyük bir kısmı değiştirilmiş olacak. Bu değişikliklerin hepsinin istikameti aynıdır. AB müktesebatına uygun değişikliklerdir. Hafızam beni yanıltmıyorsa biz Anayasa'nın 36 maddesini değiştirmiştik. AK Parti, 30 maddesini değiştirmiş olacak. Anayasa Mahkemesi ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK) yapısında hükümetin yapmak istediği değişiklikler bu fırtınanın kopmasına neden oldu. Diğer maddelerde muhalefetin de bir diyeceği olmadığı basına yansıdı. Maalesef Anayasa Mahkememiz ve HSYK, bugüne kadarki icraatlarında kendilerinden beklenen tarafsızlık ve bağımsızlık ilkelerine pek sadık kalamamışlardır. Mesela 17 Nisan e-muhtırasından sonra Anayasa Mahkemesi'nin verdiği cumhurbaşkanının Meclis tarafından seçiminde 367 oyun gerekliliği kararı hiçbir şekilde adil ve tarafsız karar olarak nitelendirilemez. Bu, Anayasa Mahkememize yakışmamıştır. Bugünkü fırtınalı tartışmalar hep bu icraatların sonucudur. 40 yıllık siyasi tecrübem bana göstermiştir ki; hangi organ veya kuruluş yetkilerini doğru kullanmamış ve hukukun dışına taşmışsa zaman içerisinde o yetkilerini kaybetmiştir. Sendikalar, üniversiteler bunun tipik örnekleridir. Saadet Partisi Erbakan Hoca'nın kurdurduğu diğer partilerin bir devamıdır. Bu partileri Erbakan Hoca ya bizzat ya da biri üzerinden yönetir. Numan Kurtulmuş emanetçiliği kabul etmemiştir. Hocaya saygısını muhafaza etmekle birlikte bağımsızlığını ilan etmiştir. Bana göre de bütün kavga buradan çıkmıştır. Toplantılarda karşılaştığımız zamanlarda kısa süreli, ayaküstü sohbetlerimiz oluyor.