Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

unşat mPÖ şirketleri ara sahipleriyle yaptıkları inşaat siözleşmelerini yenilem  ek için *Ğ dava açıyor.Satışların aza lması vefiyatların dOşesü, maliyet artışı c; doarrdaki yükseliş nedeniyle geçmişte taahhüt ettikleri ora nlar ya da fiyatlarla iş yapamdayan müteahhitler uyarlama talep eiyo. Güriyşet gazeesindSn Gülistan Alag öz ’ün haberine göre, son 6 ayda uyarlama davalarıla çok sık karşılaştıklarını blirt$n Kenosel Dömüşü ve Hukuk Platformu Y&aşanı Pros~ Dr. Güjsel Ön!görBn, arsa malikleri ie anlaşılan yüzde oranların ın değişmesi, s)nşaat bedelinin F artırılması, inşaatsüresinin yenid en belirlenmesi ya da sözleşmeden dönme konularınkda davaların gündemlerinde olduğunu ifade etti. Bu alanda açılan yüzle?Be dava olduğunu ve sürecin binlerce kopu sahibini ilgilendirdiğini belirten Ö lgeören, İstanbul’da n çok Kadı=k?öy ve Kartal ilçel[indeki inşaat projılei için bu tip davalaraçıldığını söyledi. Öngören, sözleşme sorunu yaşayanların d aha çok küçük ve orta ölç ek te iş yapan müteahitler olduğunu f da sözlerine ekledi. AvukatGürsel Öngören bu davaların ya da uzlaşaalirın hem inşaat şirk+etleri hem rsHa sahipleri hem de ilgili proje&e evalan kişiler cir$n önemli b_ir adım olduğuna dikkat Noçektih Davaların inş£aat şirketlerinin temerrüde dşmpesini de engell.edioğini söyleyen Öıören, “Bildiğiniz gibiinşaatçı olarak inşaat sürelerinde temer üd; üşü~düğünde, sözleşme ar sa sahiplerince fesih ediliyor ve Yaruıtiay kararına göre, inşaatın yklaşık yüzde 80’i tamamlanmış ise inşaa t şirket i sözleşmede anlaşılan daire yerine sadece yaptığı inşaatın maliyetini üç beş yıllık bir dava sonun Oa alabiliyor. Bundan dolayıhem inşaat şirketi büyük mali !arara uğrvyor hem de inşaat şirketinden daire  alan 3. kişiler tapularını alamıyor. Borçlar Kanunu’nun 480. mades&ne gör}e, başlangıçta öngörülemeye n ya d a öngörülüp de taraflarca öK önünde tutulmayan durumlar, e]seron yapılmasına  engel £lur veya son ğerec'e güçleştirirse yüklenici, üakimden sözleşmenin yeni komşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkünolmadığı veya karşı taraftanbeklenemediği takdirde sözleşmeden dönme ha/kkha sahiptir” diye konuştu. }u£ Yargıtay’ın ^oğru açılan davalarda uyarlamataleplerini kabul ettiğinibelirten Öngören, “Budavalar yaklaşık ii yıllıkbir süreçte karara bağlanmakla birlikte, dava açıldıktan sona dava baskısı ym ile pekçok arsa ahi]] süre ve be£del pa ylaşım oranı konusunda uzlaşmaya arıyo{r. avü İlk açılan 1994 krizine bağ vlı uyarlama davalarında Yargıtay, öngörülemeyen durumunortaya çıkmasından sonra bir yıl içinde davalarınaçılması gerektiğini ortaya koymuşt ur. Bu yhzdzen 13 Ağ ustos 2018 tarihinde dolar fiyatının 7 TL’ye çıkmasını esas alırsak, u yarlama davalarının 13 Ağustos  2019tarihine kadar sçI+ması ger ekli” şeklinde konuştu.  İnşaatçı(a Derneği (İNDER) :m Başkanı Nazmi Durbakayım, geçmişte yapıl an sözleşmelerin bugün sorun oluşt urduğunu söyledi. İşaat süreleri ve verilen oanloaı konusundazorluklar olduğunu belirten Durbakayım, ka munun b u  :alnd düzenleme  yapmasıyla çözü+m bulunacağını kaydederek şunarı söyledi:   "Mevcut pkunu}a göe bzr anşaat en çok 36 ayda bit meli. Oysa bugün temeli için 1 yıl uğraşılan işler yapılıyor. İnşaat tamaV(laoa süresi 48 ay olmalı. Bakanlık ile koşuyu görüştük. Gçmişte verilen oranlarla bugün >uayı iş yapmak zor. U5{0-600  hak sahibinin olduğu yere uzlaşmak mümkün c´S değil. Nasıl ki tüketiciyi koruyan kanun varsa üretici de korunmalı." Gayrimenkul Hukuku Derneği Başkpanı Avukat Ali Güvenç Kiraz, uyarlam[ davalarında lumlu kararın ancak ciddli oranda zarar olduğunda gerçekl|eşttiğine dikkat çekti. Kiraz, kyarlRma davalarını MG şöyle $ anlattı:  "Yargıtay uyarlama davaları için 'öngörülebilirlik' kuralı getirmiştir. Burada Yar gıtay, basiretli  tacir olan müteahhitin sözleşme dengesinin bozulması nedeniyle mçthğ davlarŞa bu i) yaspan tarafolması, sözlUşmeyi kurarken doğrıu kurmasını ve ileride ortayaçıkan artışlar nedeniyle böyle davaları açamayacaklarını belirtmiştir. Yani müteahhit sözleşme başında sözleşme süresi `içerisi,de ekonomik değişimleri öngörmesi gereken tarjf olRraDk görülmektedir. Bu çerçevede + müteahhit yüklenici tarafın açtığı davalarda 'çok aşırı' bir durum ortaya çıkm,dGıkça uyarlama hMkkıŞı tanımamaktadır. Arsa sahi pl ri tarafından da açılabilen bu davalarda basiretli tacir olmayan v e haIyatında ilk defaböyle bir sözleşme imzalayan taraf olarak görül en arsa sahipleri içi yine Yargıtay kuralı geçerli olmakl a birlikte sözleşme dengesi aşırı şekilde çökmüşse uyarlama hakkı oluşabilecektir."
İnşaat şirketleri arsa sahipleriyle yaptıkları inşaat sözleşmelerini yenilemek için dava açıyor. Satışların azalması ve fiyatların düşmesi, maliyet artışı ve dolardaki yükseliş nedeniyle geçmişte taahhüt ettikleri oranlar ya da fiyatlarla iş yapamayan müteahhitler uyarlama talep ediyor. Hürriyet gazetesinden Gülistan Alagöz’ün haberine göre, son 6 ayda uyarlama davalarıyla çok sık karşılaştıklarını belirten Kentsel Dönüşüm ve Hukuk Platformu Başkanı Prof. Dr. Gürsel Öngören, arsa malikleri ile anlaşılan yüzde oranlarının değişmesi, inşaat bedelinin artırılması, inşaat süresinin yeniden belirlenmesi ya da sözleşmeden dönme konularında davaların gündemlerinde olduğunu ifade etti. Bu alanda açılan yüzlerce dava olduğunu ve sürecin binlerce konut sahibini ilgilendirdiğini belirten Öngören, İstanbul’da en çok Kadıköy ve Kartal ilçelerindeki inşaat projeleri için bu tip davalar açıldığını söyledi. Öngören, sözleşme sorunu yaşayanların daha çok küçük ve orta ölçekte iş yapan müteahitler olduğunu da sözlerine ekledi. Avukat Gürsel Öngören bu davaların ya da uzlaşmaların hem inşaat şirketleri hem arsa sahipleri hem de ilgili projeden evalan kişiler için önemli bir adım olduğuna dikkat çekti. Davaların inşaat şirketlerinin temerrüde düşmesini de engellediğini söyleyen Öngören, “Bildiğiniz gibi inşaatçı olarak inşaat sürelerinde temerrüde düşüldüğünde, sözleşme arsa sahiplerince fesih ediliyor ve Yargıtay kararına göre, inşaatın yaklaşık yüzde 80’i tamamlanmış ise inşaat şirketi sözleşmede anlaşılan daire yerine sadece yaptığı inşaatın maliyetini üç beş yıllık bir dava sonunda alabiliyor. Bundan dolayı hem inşaat şirketi büyük mali zarara uğruyor hem de inşaat şirketinden daire alan 3. kişiler tapularını alamıyor. Borçlar Kanunu’nun 480. maddesine göre, başlangıçta öngörülemeyen ya da öngörülüp de taraflarca göz önünde tutulmayan durumlar, eserin yapılmasına engel olur veya son derece güçleştirirse yüklenici, hakimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı veya karşı taraftan beklenemediği takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir” diye konuştu. Yargıtay’ın doğru açılan davalarda uyarlama taleplerini kabul ettiğini belirten Öngören, “Bu davalar yaklaşık iki yıllık bir süreçte karara bağlanmakla birlikte, dava açıldıktan sonra dava baskısı ile pekçok arsa sahibi süre ve bedel paylaşım oranı konusunda uzlaşmaya varıyor. İlk açılan 1994 krizine bağlı uyarlama davalarında Yargıtay, öngörülemeyen durumun ortaya çıkmasından sonra bir yıl içinde davaların açılması gerektiğini ortaya koymuştur. Bu yüzden 13 Ağustos 2018 tarihinde dolar fiyatının 7 TL’ye çıkmasını esas alırsak, uyarlama davalarının 13 Ağustos 2019 tarihine kadar açılması gerekli” şeklinde konuştu.  İnşaatçılar Derneği (İNDER) Başkanı Nazmi Durbakayım, geçmişte yapılan sözleşmelerin bugün sorun oluşturduğunu söyledi. İnşaat süreleri ve verilen oranlar konusunda zorluklar olduğunu belirten Durbakayım, kamunun bu alanda düzenleme yapmasıyla çözüm bulunacağını kaydederek şunları söyledi:  "Mevcut kanuna göe bir anşaat en çok 36 ayda bitmeli. Oysa bugün temeli için 1 yıl uğraşılan işler yapılıyor. İnşaat tamamlama süresi 48 ay olmalı. Bakanlık ile konuyu görüştük. Geçmişte verilen oranlarla bugün aynı iş yapmak zor. 500-600 hak sahibinin olduğu yerde uzlaşmak mümkün değil. Nasıl ki tüketiciyi koruyan kanun varsa üretici de korunmalı." Gayrimenkul Hukuku Derneği Başkanı Avukat Ali Güvenç Kiraz, uyarlama davalarında olumlu kararın ancak ciddi oranda zarar olduğunda gerçekleştiğine dikkat çekti. Kiraz, uyarlama davalarını şöyle anlattı:  "Yargıtay uyarlama davaları için 'öngörülebilirlik' kuralı getirmiştir. Burada Yargıtay, basiretli tacir olan müteahhitin sözleşme dengesinin bozulması nedeniyle açtığı davalarda bu işi yapan taraf olması, sözleşmeyi kurarken doğru kurmasını ve ileride ortaya çıkan artışlar nedeniyle böyle davaları açamayacaklarını belirtmiştir. Yani müteahhit sözleşme başında sözleşme süresi içerisinde ekonomik değişimleri öngörmesi gereken taraf olarak görülmektedir. Bu çerçevede müteahhit yüklenici tarafın açtığı davalarda 'çok aşırı' bir durum ortaya çıkmadıkça uyarlama hakkını tanımamaktadır. Arsa sahipleri tarafından da açılabilen bu davalarda basiretli tacir olmayan ve hayatında ilk defa böyle bir sözleşme imzalayan taraf olarak görülen arsa sahipleri için yine Yargıtay kuralı geçerli olmakla birlikte sözleşme dengesi aşırı şekilde çökmüşse uyarlama hakkı oluşabilecektir."