Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip edoğanN, Beştepe'deki Cumhuriyetin 93. Yıl Dönümü Resepsiyonu'nra gazetecilerin gündeme ilişkin sorularını yanıtladı. Şii milis gücü Haşdi Şbinin. # Irak'ın Musul kentine bağlı Türkmen kenti Telafer'e doğru hareket  ettiğine ilişkin bir soru üzerine Erdoğan, "Konuyla lgilri olarak re\n yetkili arkadaşlarımla da görüş`tüm, bizim içeriden aldUğımız bilgilerinbunu doğrulamadı bını görüyoruz. Şu anda böyle bir şey söz konusu değil. Ha]i Şa>i'nin şu anda Musul'un80 kilometrb kadar Ğüneyinde olduğunadair bilgiler geldi ama  bilgilerden sonra belki biraz daha şartlar değişmiş olabilir ya daha onlarpüskürtülmüş olablr veya ilerlemiş olsalar bile onu ancak belki şimdi alabilirim -asmğ ciddi bir mesafe alacaklarını zannetiyorum." ifadelerini li kullandı. "Telafer meselesi, bizim için hassas bir konu. " diyen Cumhurbaşkanı Erdoğfn, : şöyle devvm etti: "Telafer'de bir defa biz u işe kesinlikle sıcak bak mayız. Sincar'da P*sinlikle sıcak bakmayız. _un'u zaten cüVtün yetkililere çok açık net söyledim. Dedim k, ü Telafer tamamenTürkmen  ili, ilçesi. Bunun yaHı Şia, yarısı Sünnei Biz tabii, değerlen dirmeyi Şia, y: Sünni üŞYzeriIden #değil aslında gönlümüzün arzusu buna tamamen Müslüman ola rak bakıyoruz. Fakat Haşdi Şabi brada eğer böyle bir terör estirirse kesinlik le buna olan cevabımız bizim farklı olur. Biz zaten şu anda Dohuk'ta varızama Dohuk mevcutla değil daha da desteklenme noktasında da Silopi'de  ayrıca şu anda konuşlanmış vaziyetteyiz. Daha d bunu yoğunlYştırmak gibi  bir gayretin içerisinde de olacağımızı ayüıca ifade etmek isterim. Ama Telafer ve  Sincr şu anda bizim için hassas hedeflerdir. Tabii Ninova muhafızları, aynı şekilde Peşmergeler onların hepsiyle müşterek bir çalışma da #dvam ediyor." ABD Bakanı )LÖarack Obama ile de bu konuları görüştüklerini plc getiren Cumhurbaşkanı Erndosä́, "yl zannediyorum ki Say ın Obama'nın da Ir$ak tarafıylŞa görüşmeleri oldu çünkü beyanlarından :p onu hissetLtik." dei. Cumhurbaşkanı Erdoğan<, bir gazetecinin, "]bah görüşmesine dair, 'Suriye Rakka operasyonunu birlikte yapabiliriz' bi;Sçimine açıklamalarınız ba olmuştu.Amerikan tarafının yaklaşımınedir, Türkiye'nin Ou arzusu, bu iş birliği teklifine karşı?" sorusu üzerine şunları kaydetti: " s konuyla ilgili olarak doğrusu net bir cevap enüz alabilmiş değiliz. Çünkü onlar planları içerisinde Ihala PYD ve YP ~G var. Tabii biz de kendilerinediyoruz ki, 'Burada siz eğer PID 'b ve YPG'yi pu işin içine sokacak olursanız biz urada olmayız mi onlara zaten /tiyaç yok. Burada bitz bunu ya nını:m$a farklı koalisyon güçleri de alacaksanız onlarıda alın, koalisyon güçleri almayacaksanızbiz sizlerle beraberAmerika-Türkiye birlikte bŞ işi rahatlıkla yapabiliriz. Bu konuda bizim hiçbir mendişemiz yok ve siz}er veğer havadan lojistik desteği tvĞergecekseniz bunh verirsiniz, kara noktasında %´t da zaten Özgür Suriye Ordu suşu ana kada r kendini i spatlamış bir güç EGĞ ve bizim de onlara ayrıca yetişmiş güçlerimizle desteğimiz var bunu birlikteyürütürüz' dedik. J> Şu anda güvenlik gü çlerimiz birbirlriyle sürekli görüşme halindeler bu görüşmel-erimiP de ayrıca devam ediyor."  Fırat Kalka =nı Harekatı çerçevesindePYD'ye havadan yapılan P[ büyük operasyon sonrasındahava operasy{onlarunın kesildiğine yönelik bir hatırlatma yapılarak, "Bir sıkıntı mı v£a acaba haa operaGsonlarında" sorusunu Erdoğan, şöyle yanıtladı: "Sıkı ntı noktası şurad a, yVni Rusya özellikle bu bölgedebiliyorsunuz Hale p çevresinde attıkları bazı adımlar vardı,Rusya'yla arkadaşlarımızın yaptığıgörüşmeler neticesinde onların doğuya n- gelmeyeceklerini, Afrin tarafında Öalacalar>nı özellikle vurguladıkl arı içon onları Afrin'e açekmeler\ noktasında bizim uya rılarımız var, ikazımız var ve onlar da bu çalışmayı yaptıklarını, yapacaklarını söylüyorlar yjpmadıkları takdirde de müdahalemizin devam dec+ğ(ni zaten kendilerine söyledik Şu anda bu bizim düşüncelerimizin istikametinde bir hareket vsöz konusu old uğu için bizden de buna karşı bir tepki olmadı." Anayasa dmğişikpiği, başkanlık sistemi, MHP'nin tavöı referandm, erken seçimgibi tartışmalara bakışının sorulması üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Burada benim ancak an aya|a%ya bakışım olabilir, diğerkonular daha çok hükümetin ilgili alanı içerisindedir. Anayasa meselesindeşu anda iktida par tisCyle özellikle MHP'nin yapmış olduğu çalışma veya görüme bana göre bunlar ülkemizin geleceği için hayırlı gelişmele rdir diye düşünüyorum ve her iki siyasi partinin 'Bi ~es^afp alalım, oturalım, konuşalım' demeleri yani özellikle demokrasinin egemen olduğu Ir ülede zaten  milletimizin de Ibeklentisidir. A Yani 'Bir siyasi partiler silsilesinin egemen olduğu parlamento içerisinde niçin anlaşmalar olmasın, niçin b ir araya gelip Lunlar ~nuşulmaz' diye milletim bunları hep soruyor." dejğerlendirmesinde bulundu. Bu türgelişmelerin Cumhurbaşkanı olarak kendisini sevindirdiğini dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bundan dolayı da mutluyum v e tcmennim odur ki yani bu anaya sa çalışması içerisindeki maddelerin şu Snd- ?C tabii içerik olarak ne ler olduğunubilmiyorum ama burada atılacakolumlu adımlar öm+lleticmi gerçekten çok çok sev+indi|recekti ve illetim de atlan bu adımın arkasında {elacaktır diye inanıyorue." dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğaa, anayasa değişikliğindn TBMM'den alacağı 330 oyl  a refe randuma gitmesi halinde umutlu olyp olmadığı yönündeki sşruya, "Benim onda inanHcım tam, benim millehtime olan inancım t am ve milletim kesinlikdüEe bu işte gereğini y%apackştır diye düşünüyorum." karşılığınıverdi. Sayın Hahçeli, ilk kez tebrik kabulüne gelif bugün de resepsiyondaydı. Başkanlık sistemi açısından o tartışmayı yeniden başlatmıştı Sayın Bahçeli. Hiçbir konuşmanız bolmadı mır Sayın Bahçeli'nin bu tavrını, yaklaşımını nas ıl buluyorsunu z ?" şeklindeki soru üz erine Erdoğan, şunları sö yledi: "Ben tabii Sayın Bahçeli'nin yani 15 Temmuzvdan bu yana, öncesinde, tutumları sebebiyle özellikle dayanışma $çerisindeki bi r siyaset anlyışının,  bir de?let adamlığı yaklaşımının kendisinde _z temerküz ettiğini özellikle görüyorum. Bundan dolayı da gerek şahsımgerekse milletim adınakendisine ç=k teşekkür ediyorum çünkü hakaretlerle bir yere varmpamız kesinlikle mümkün leğl. Ülkemin de beklediği, ister demokratik parlamenter sistem olsun, istorse başkanlık sistemi olsun yani bu nun dı başanl-k olabilir, cumhurbaşanlığı olabilir, fark etmez. yNe olursa olsun, buraua bizim dayanışmamız şart. Y´ni eninde sonunda olması gereken \ nedir? Tükiye'nin muasır yedeniyetleG seviyesinin üstüne çıkmasıdır.Olması gereken nedir? Milletimin buradaki huzurunn, refahı nın çok daha oyi v^br sü konuma ulaşmasıdır."  Cumhurbaşkanı Erdoğan, a"Aa muhalefet, sistem tartışması değil, daha çok şahsınızla ilgil<i tartışma üzerinden y  ürütmeye çalışıyor. Buna bir jiyecğSniz var m C sorusuna şöyle yanıt verdi: "Ona benim diyeceğim aslındi sadece üb( bir şıy var, ona çok üzüldüm?. Bnu hi  ^ç söylemek i-steRmezdim̈́, şu anda siz söylediniz i>e sylüyorum. Mesela sıEn yapılan açıkRama beni ciddi manada rencide etmiştir.Yani 'Beyefendi tatilde. Meclisbombalanıyor, biz Mecli züteyiz.' f i;las gibi. Herhalde bu şahs benia ner?de oldB'ğumu farkında dğil. Yani helikopterlerin zerimde uçtuğu yerden, hangi şartlarda benim İstanbul'a hareket ettiğimin farkında değil. şBen zaten  günlük bir tatil iç rin oradaydım.  olay patlak verince çıkıp, ben bakın şaka yere kaçŞnar gibikaçmadım çünküben şuna ianarak yetişmiş birisiyim, eğer  lider taşın arkasına saklanırsa millet &> dağın arkasına saklanır. Onun için ben milletimin yanında ve önünde olmak durumundaydım. Eşim, damadım, r$c kızım, torunlarım, biz hem ef birlikteönce orada bi v basın açıklamasıyaptık. Ondan sonra dabiliyorsunuz, Facelme üzerinden orada dört açıklamayı arka arkaya yaptık ve milletimimeydanlara gözellikle davet ettim ve ölümüne burada Uz£ olacağız dedim. Çıkarak, atladım, İstanbul' a geldim."İstanbul'a geldikten sonra ilk olarak Gene lkurmay Baş kanı'yla ilgLili gö~revlendirme yaptığını anımsatan Erdoğan, 15 Temmuz gecesi yaadıklarını şöyle aktardı: "Krizi bizzat oradanyürüttüm B ve kriIzi  yürütmekle d|e kalmadık, v_rda önce Birinci Ordu Komutanı 'nı biliyorsunuz, Genelkrmaya vekaleten atadıkDan sonra o]nIa or adabir basın açıklaması yaptırttık. Arkasından nfn bir basın açıklaması yaptım. Bir de oradaki vatandaşlarımın arasındaki aprnda 10 bine yakın insan vardı 20 bineyakın insan terminal binasındaydı. Ertesigün durumsakinleşene kadarbiz or#Vda durduk, oradan +r yere gitmedik. Bu tür bir Cumhurbaşkanı'na, 'Beyefendi tatilde' naspl diyebilirsin, nasıl b yakıştıymOyı yaarsın? Sormak lazım, Ğ acaba siz neredeydiniz ya o saatlerde? O 'Beyefendi' dediğin gbu İstanbul Yeşilköy AtatürkHavalimanı'ndaydı. Bütünbu olayları zmilletiyle be'rfabBr O bu krizi, orada bizzat yaşadı , takip ett. Oradan yönetti ama :sRen neredydinp? Z£u sormak lazım. Adresi ver, neredeydin? Benim bu^luunduğuc yer belli. Bütün medya, herkes  <zğ tespiti yaptı. Bullnduğum yer Yeşilköy AtatürkHavalimanı. Oradan d a telefonlarla, basın açıklamalarıyla süreci biz yürüttük, yönettik. Sen neredeydin? Demek ki akıl hocaları yanoış bilgilendirme yapıyor ve nE muhalefetin başındak zat,kendisine veYen !u bilgilerle zannediyor,'Ben buradan prim yaparım." "15 Temmuz gecesi için 'Bazı arkadaşjlarım bile yanımda değild^io milletim varı.' defiiz- FETÖ'nün adı Parale l Devlet Yapılanması'yken de buna benser sitemleriniz olmuştu am: sonuncusu çok dikkati çekiciy'di, bunu biraz açmanızı ziğca edebilir miyiz?" sorusuna Erdoğan, şöyle cevap verdi: "Bu, çok öcelkre daya:ıyor. Bu, olay 20|1) sülecine i dayanan bir şey. O süreç sh içerisinde halen bu işe inanmayan yani bu dersa:nelerin Ip kapatılması sürecine inanmşyan arTadaşlarımız vardı. Ben tabii Ejrala +ü ta başından itiba ren'ya dershane JN ya okul' tezini savunmuş birisiyim. Yani o kul varsa dershane n ye vırt dershane varsa okul niye var? Ben bu tesz savundum. Sonunda birşey getirdim o zaman, dedim ki: 'Biz devlet olarak cumartesi, pazar güĞler~ takviye kursları açalım, ücretsiz olarak bu takviye kurslarını verelim. Böylece fakir fukara, garip gureba  buradaki nek^bette geri ka'lmasınP geri düşmesin çünkm imkanı olanlar çocuklarını bu kurslara gönderiyor am-a imka nıolmayanlar çocuklarını bu kurslara gönderemiyor. Bu, adaletsiz b&i şey. Bunu öncelikle düzeltmemiz lazım.' Biliyorsunuz, ondan sonra da hafta sonlarında ob kursları başlattık ki bunIlar şu  anda da devam ediyor. O öüreç içerisinde oizim bu tjzerimize inanmayan arkadaşlarımızoldu. Biliyorsunuz, bu sürecinistihbarat müste´şar̈́mıla başlayanbir başlangıcı var. Oradan itibaren var. Osndan sonra 17-25, ondan sonrada işte malum bu s üreç fakat büt£n mesele abii bu kararlı duruşumuzundevam etmesi lazım. Ş anda tabii bu gö;evden alı nma lr filan, falan bitmiş değil. Yani  bu temizliğin dsam da deva m etmusi azımi. (Bize 'tşte bu iE: çok oldu, bilmem.' diyenler, hepsi Doğu Almanya-Batı Al  manya birleşiminişöyle bir icelemlers}e orada he, nasıl olmuş, ne kadar kiş gjrevden alınmış #&` veya onlar hizmet alanından çekilmişler, bunu çok dM{ha iyi anlarlar." :AK Parti buD içinde hiç üi FETÖ'cü yg%ok eleştirilerihatırlatılarak, "Özellikle ByLock kullananların ol duğu söylenmişti hatta muhalefetin bu konuda a eleştirilerivar. Sizce AK Parti içinde eETÖ'cü var muı ve buna nasıl birçözüm bulunabilir?" sorusu DzeriJne Erdoğan, "Var veya od ama Ügöoüyoruz z bazı belediye başkanları, &Aü Parti'liolanlardan da bu s üreç içerisinde görevden alındı. Yani 'Alınmadı' diyebir şey yok. Sayın  Başbakan'ın konuyla ilgili 'teşkilatı içerisinde bu tür takipleri yaptıkları, bunlar varsa bunların da tespit edilerek kesinlikle bunları çıkarırız, g örevden alırız.' diye a çıSlaması var. Şu aknda tabii ge nel başkan be deilim, Sayın Başbakan. Dolayısıyla onu  takip edecektir. Gereğini d { e zaten açıklaalarında gördük, 'Yaparız.' biyor." ifade[erini kullandı. Fethullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) şifreli ıyj iletişim uygzlaması ByLock kullananların masum olabileceği yönünde bazkı medy a rganlarındaki haberlerin hatırla*ılması üzerine Erdoğan, "Masum olanı, olmayanı t`y/n edecek mevkide ,zz değiliz. Bu kkoud; hu işi yürüten yargıdır. Dolayısıyla 'Ben ByLock'ta yokum veyahut da ben bu örgültten değilim.' diyorsa itirazını yapacağı merci neresidir? Yargıdır. Yargıya müracatı ys yapar, yargıgerekli ölan değerlendirmelerini yapar. Yargı , değerlendirmelerini yaptıktan sonra da a serbest kalması gerekiyorsa Jerbest bırakır  ama yok  'Bu yapılan itiraz yerinde değildir.' diyorsa...Çünkü şu anda görevine vdh iade edilenler de var." diye konuştu. "Ankara YHT Garı açılıştöreninde +İdm tatep=lerine çok (fS yakınız' karşılığını verdiniz. Ya kınla neyi kastettiniz?" şeklindeki soruya Erdo ğa, "Ben nanıyor;um ki bu işin daha fazla geciktirilmesi do|ru olmaz çünkü milletin bu ko nuaki talebi çok çok fazla. Hükümet kanadı bu işi zaten dillendirdi, zaman zaman.Ben onu parlamentoya ge,tiŞeeğine inanıyorum ve parlaoentodan da ŞA bu işin en isabetli şekliyle çıkarılacağına inanıyorum çünkf dünyanın [Ka bugün kahir ekseriyetiyle idamı uyguladığını biliyoruz." cevabını vRrdi. Yeni anayasa jile Ğdamn getirilmesinin Igündeme alınıpalınmadığına ilişkin soru üz erin ,] Erdoğan, "O hkümeti t abi kendi çalışmasıdır. Buradan nereye varacak bilemiyorum." dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğmn, "İdam gelirseAB süreci de bitmez mki?" sorusuna, "Kepdi(zi obMraya niye bu kaCda bağlıyoruz? Bütünbu benim 246 tane şehedimi &Avr+pa Birlvi,O bana geri verebiliyor u veya 2 bin 194 * gazimi Avrupa BirIiği bana geri verebiliyor mu?" şeklinde yanıt verdi.  Ankara YHT Gar açılış töre$ninden sonraGazi Üniversitesi ıp FakültesiHastanesinde tedavi gören Kazan gazisi Öğretmen Derya Ovacıklı'yı ziyaret ettiğinisöyleyen Erdoğan, şunları kfydetti "Aylardır orada yatıyor. A|nı şekilde bir başka gazimizi, orada sorumlulukmakamında ln, onu ziyaret ettim ki uo da yoğun bakımdü, orada hlaÖ yatıyor. Onla:n durumu ne olacak? Avr upa Birliği bana bu acımı iade edebilecek mi? Bunu acı olmaktan çıkartıp a normale döndürebilecek mi? Kendimizi aldatmayalım, Avrupa Birliği'n in bu kendine göre AAğ almış olduğu kararlar  biz_m  için )ğişme# değ=ldir. Dünyaya bakalım, Avrupa Birliği dünyanın ka çta kaçına tekıbül ediyora buna bakalım. Geçenlerde Amerika'da 19 seneönce kararı verilmiş olan bir idam infaz edildi. Ne oldu, hiçbir yerden sfs var mı? Olay bu kad ar basit." "FETÖ tartışmalarıyla ilgili olarak, CHP'nin Parti Meclisi'nde 672 Sayılı Kararname ile görevden alınan ve ömür bo(/u £* kamu haklarınöan mahrum edilen iki  yönetici  var. Sayın Kılıçdaroğlu bununla ilgili herhangi bir adım atmayıp, çeşitli suçlamalar yapıy:or. Buna ch ne diyorsunuz?" şeklideki soruya da Erdoğan, şöyle cevap verdi: "O, bir ea çok y`nlış bir uygul:ma. Dolayısıyla Kanun HükmünLe/i Kararname'yle böyle b ir görevden alınmış olan kişinin orada bulunmasıbir defa cezai b ir işlem, ' henüz uygulanmış değil,öyle =anedyorum sadece göregvden lma var. Görevden ama olduğuna göre bu tabiisadece serbest kalmış ,açığa çı kmı kişi konumundadır. Dolayısıyla bununla ilgili at kararı verecek merci Yargıtay Cumhuriyet Bğsacılığı, orası verecektir, onun için bizim orada tabii şu anda fikir yürümemiz doğru olmaz."
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Beştepe'deki Cumhuriyetin 93. Yıl Dönümü Resepsiyonu'nda gazetecilerin gündeme ilişkin sorularını yanıtladı. Şii milis gücü Haşdi Şabi'nin, Irak'ın Musul kentine bağlı Türkmen kenti Telafer'e doğru hareket ettiğine ilişkin bir soru üzerine Erdoğan, "Konuyla ilgili olarak ben yetkili arkadaşlarımla da görüştüm, bizim içeriden aldığımız bilgilerin bunu doğrulamadığını görüyoruz. Şu anda böyle bir şey söz konusu değil. Haşdi Şabi'nin şu anda Musul'un 80 kilometre kadar güneyinde olduğuna dair bilgiler geldi ama o bilgilerden sonra belki biraz daha şartlar değişmiş olabilir ya daha onlar püskürtülmüş olabilir veya ilerlemiş olsalar bile onu ancak belki şimdi alabilirim ama ciddi bir mesafe alacaklarını zannetmiyorum." ifadelerini kullandı. "Telafer meselesi, bizim için hassas bir konu." diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti: "Telafer'de bir defa biz bu işe kesinlikle sıcak bakmayız. Sincar'da kesinlikle sıcak bakmayız. Bunu zaten bütün yetkililere çok açık net söyledim. Dedim ki, Telafer tamamen Türkmen ili, ilçesi. Bunun yarısı Şia, yarısı Sünni. Biz tabii, değerlendirmeyi Şia, Sünni üzerinden değil aslında gönlümüzün arzusu buna tamamen Müslüman olarak bakıyoruz. Fakat Haşdi Şabi burada eğer böyle bir terör estirirse kesinlikle buna olan cevabımız bizim farklı olur. Biz zaten şu anda Dohuk'ta varız ama Dohuk mevcutla değil daha da desteklenme noktasında da Silopi'de ayrıca şu anda konuşlanmış vaziyetteyiz. Daha da bunu yoğunlaştırmak gibi bir gayretin içerisinde de olacağımızı ayrıca ifade etmek isterim. Ama Telafer ve Sincar şu anda bizim için hassas hedeflerdir. Tabii Ninova muhafızları, aynı şekilde Peşmergeler onların hepsiyle müşterek bir çalışma da devam ediyor." ABD Başkanı Barack Obama ile de bu konuları görüştüklerini dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Öyle zannediyorum ki Sayın Obama'nın da Irak tarafıyla görüşmeleri oldu çünkü beyanlarından onu hissettik." dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, bir gazetecinin, "Obama görüşmesine dair, 'Suriye Rakka operasyonunu birlikte yapabiliriz' biçiminde açıklamalarınız da olmuştu. Amerikan tarafının yaklaşımı nedir, Türkiye'nin bu arzusu, bu iş birliği teklifine karşı?" sorusu üzerine şunları kaydetti: "Bu konuyla ilgili olarak doğrusu net bir cevap henüz alabilmiş değiliz. Çünkü onlar planları içerisinde hala PYD ve YPG var. Tabii biz de kendilerine diyoruz ki, 'Burada siz eğer PYD ve YPG'yi bu işin içine sokacak olursanız biz burada olmayız ki onlara zaten ihtiyaç yok. Burada biz bunu yanınıza farklı koalisyon güçleri de alacaksanız onları da alın, koalisyon güçleri almayacaksanız biz sizlerle beraber Amerika-Türkiye birlikte bu işi rahatlıkla yapabiliriz. Bu konuda bizim hiçbir endişemiz yok ve sizler eğer havadan lojistik desteği verecekseniz bunu verirsiniz, kara noktasında da zaten Özgür Suriye Ordusu şu ana kadar kendini ispatlamış bir güç ve bizim de onlara ayrıca yetişmiş güçlerimizle desteğimiz var bunu birlikte yürütürüz' dedik. Şu anda güvenlik güçlerimiz birbirleriyle sürekli görüşme halindeler bu görüşmelerimiz de ayrıca devam ediyor."  Fırat Kalkanı Harekatı çerçevesinde PYD'ye havadan yapılan büyük operasyon sonrasında hava operasyonlarının kesildiğine yönelik bir hatırlatma yapılarak, "Bir sıkıntı mı var acaba hava operasyonlarında?" sorusunu Erdoğan, şöyle yanıtladı: "Sıkıntı noktası şurada, yani Rusya özellikle bu bölgede biliyorsunuz Halep çevresinde attıkları bazı adımlar vardı, Rusya'yla arkadaşlarımızın yaptığı görüşmeler neticesinde onların doğuya gelmeyeceklerini, Afrin tarafında kalacaklarını özellikle vurguladıkları için onları Afrin'e çekmeleri noktasında bizim uyarılarımız var, ikazımız var ve onlar da bu çalışmayı yaptıklarını, yapacaklarını söylüyorlar yapmadıkları takdirde de müdahalemizin devam edeceğini zaten kendilerine söyledik. Şu anda bu bizim düşüncelerimizin istikametinde bir hareket söz konusu olduğu için bizden de buna karşı bir tepki olmadı." Anayasa değişikliği, başkanlık sistemi, MHP'nin tavrı, referandum, erken seçim gibi tartışmalara bakışının sorulması üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Burada benim ancak anayasaya bakışım olabilir, diğer konular daha çok hükümetin ilgili alanı içerisindedir. Anayasa meselesinde şu anda iktidar partisiyle özellikle MHP'nin yapmış olduğu çalışma veya görüşme bana göre bunlar ülkemizin geleceği için hayırlı gelişmelerdir diye düşünüyorum ve her iki siyasi partinin 'Bir mesafe alalım, oturalım, konuşalım' demeleri yani özellikle demokrasinin egemen olduğu bir ülkede zaten milletimizin de beklentisidir. Yani 'Bir siyasi partiler silsilesinin egemen olduğu parlamento içerisinde niçin anlaşmalar olmasın, niçin bir araya gelip bunlar konuşulmaz' diye milletim bunları hep soruyor." değerlendirmesinde bulundu. Bu tür gelişmelerin Cumhurbaşkanı olarak kendisini sevindirdiğini dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bundan dolayı da mutluyum ve temennim odur ki yani bu anayasa çalışması içerisindeki maddelerin şu anda tabii içerik olarak neler olduğunu bilmiyorum ama burada atılacak olumlu adımlar milletimi gerçekten çok çok sevindirecektir ve milletim de atılan bu adımın arkasında olacaktır diye inanıyorum." dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, anayasa değişikliğinin TBMM'den alacağı 330 oyla referanduma gitmesi halinde umutlu olup olmadığı yönündeki soruya, "Benim onda inancım tam, benim milletime olan inancım tam ve milletim kesinlikle bu işte gereğini yapacaktır diye düşünüyorum." karşılığını verdi. Sayın Bahçeli, ilk kez tebrik kabulüne geldi, bugün de resepsiyondaydı. Başkanlık sistemi açısından o tartışmayı yeniden başlatmıştı Sayın Bahçeli. Hiçbir konuşmanız olmadı mı? Sayın Bahçeli'nin bu tavrını, yaklaşımını nasıl buluyorsunuz?" şeklindeki soru üzerine Erdoğan, şunları söyledi: "Ben tabii Sayın Bahçeli'nin yani 15 Temmuz'dan bu yana, öncesinde, tutumları sebebiyle özellikle dayanışma içerisindeki bir siyaset anlayışının, bir devlet adamlığı yaklaşımının kendisinde temerküz ettiğini özellikle görüyorum. Bundan dolayı da gerek şahsım gerekse milletim adına kendisine çok teşekkür ediyorum çünkü hakaretlerle bir yere varmamız kesinlikle mümkün değil. Ülkemin de beklediği, ister demokratik parlamenter sistem olsun, isterse başkanlık sistemi olsun yani bunun adı başkanlık olabilir, cumhurbaşkanlığı olabilir, fark etmez. Ne olursa olsun, burada bizim dayanışmamız şart. Yani eninde sonunda olması gereken nedir? Türkiye'nin muasır medeniyetler seviyesinin üstüne çıkmasıdır. Olması gereken nedir? Milletimin buradaki huzurunun, refahının çok daha iyi bir konuma ulaşmasıdır."  Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Ana muhalefet, sistem tartışması değil, daha çok şahsınızla ilgili tartışma üzerinden yürütmeye çalışıyor. Buna bir diyeceğiniz var mı?" sorusuna şöyle yanıt verdi: "Ona benim diyeceğim aslında sadece bir şey var, ona çok üzüldüm. Bunu hiç söylemek istemezdim, şu anda siz söylediniz diye söylüyorum. Mesela son yapılan açıklama beni ciddi manada rencide etmiştir. Yani 'Beyefendi tatilde. Meclis bombalanıyor, biz Meclis'teyiz.' filan gibi. Herhalde bu şahıs benim nerede olduğumun farkında değil. Yani helikopterlerin üzerimde uçtuğu yerden, hangi şartlarda benim İstanbul'a hareket ettiğimin farkında değil. Ben zaten 4 günlük bir tatil için oradaydım. Bu olay patlak verince çıkıp, ben bakın başka yere kaçanlar gibi kaçmadım çünkü ben şuna inanarak yetişmiş birisiyim, eğer lider taşın arkasına saklanırsa millet dağın arkasına saklanır. Onun için ben milletimin yanında ve önünde olmak durumundaydım. Eşim, damadım, kızım, torunlarım, biz hemen birlikte önce orada bir basın açıklaması yaptık. Ondan sonra da biliyorsunuz, Facetime üzerinden orada dört açıklamayı arka arkaya yaptık ve milletimi meydanlara özellikle davet ettim ve ölümüne burada olacağız dedim. Çıkarak, atladım, İstanbul'a geldim." İstanbul'a geldikten sonra ilk olarak Genelkurmay Başkanı'yla ilgili görevlendirme yaptığını anımsatan Erdoğan, 15 Temmuz gecesi yaşadıklarını şöyle aktardı: "Krizi bizzat oradan yürüttüm ve krizi yürütmekle de kalmadık, orada önce Birinci Ordu Komutanı'nı biliyorsunuz, Genelkurmaya vekaleten atadıktan sonra ona orada bir basın açıklaması yaptırttık. Arkasından ben bir basın açıklaması yaptım. Bir de oradaki vatandaşlarımın arasındaki apronda 10 bine yakın insan vardı. 20 bine yakın insan terminal binasındaydı. Ertesi gün durum sakinleşene kadar biz orada durduk, oradan bir yere gitmedik. Bu tür bir Cumhurbaşkanı'na, 'Beyefendi tatilde' nasıl diyebilirsin, nasıl bu yakıştırmayı yaparsın? Sormak lazım, acaba siz neredeydiniz ya o saatlerde? O 'Beyefendi' dediğin İstanbul Yeşilköy Atatürk Havalimanı'ndaydı. Bütün bu olayları milletiyle beraber bu krizi, orada bizzat yaşadı, takip etti. Oradan yönetti ama sen neredeydin? Onu sormak lazım. Adresi ver, neredeydin? Benim bulunduğum yer belli. Bütün medya, herkes bu tespiti yaptı. Bulunduğum yer Yeşilköy Atatürk Havalimanı. Oradan da telefonlarla, basın açıklamalarıyla süreci biz yürüttük, yönettik. Sen neredeydin? Demek ki akıl hocaları yanlış bilgilendirme yapıyor ve ana muhalefetin başındaki zat, kendisine verilen bu bilgilerle zannediyor, 'Ben buradan prim yaparım." "15 Temmuz gecesi için 'Bazı arkadaşlarım bile yanımda değildi, milletim vardı.' dediniz. FETÖ'nün adı Paralel Devlet Yapılanması'yken de buna benzer sitemleriniz olmuştu ama sonuncusu çok dikkati çekiciydi, bunu biraz açmanızı rica edebilir miyiz?" sorusuna Erdoğan, şöyle cevap verdi: "Bu, çok öncelere dayanıyor. Bu, olay 2010 sürecine dayanan bir şey. O süreç içerisinde halen bu işe inanmayan yani bu dersanelerin kapatılması sürecine inanmayan arkadaşlarımız vardı. Ben tabii ısrarla ta başından itibaren 'ya dershane ya okul' tezini savunmuş birisiyim. Yani okul varsa dershane niye var, dershane varsa okul niye var? Ben bu tezi savundum. Sonunda bir şey getirdim o zaman, dedim ki: 'Biz devlet olarak cumartesi, pazar günleri takviye kursları açalım, ücretsiz olarak bu takviye kurslarını verelim. Böylece fakir fukara, garip gureba buradaki rekabette geri kalmasın, geri düşmesin çünkü imkanı olanlar çocuklarını bu kurslara gönderiyor ama imkanı olmayanlar çocuklarını bu kurslara gönderemiyor. Bu, adaletsiz bir şey. Bunu öncelikle düzeltmemiz lazım.' Biliyorsunuz, ondan sonra da hafta sonlarında bu kursları başlattık ki bunlar şu anda da devam ediyor. O süreç içerisinde bizim bu tezlerimize inanmayan arkadaşlarımız oldu. Biliyorsunuz, bu sürecin istihbarat müsteşarımızla başlayan bir başlangıcı var. Oradan itibaren var. Ondan sonra 17-25, ondan sonra da işte malum bu süreç fakat bütün mesele tabii bu kararlı duruşumuzun devam etmesi lazım. Şu anda tabii bu görevden alınmalar filan, falan bitmiş değil. Yani bu temizliğin daha da devam etmesi lazım. Bize 'İşte bu çok oldu, bilmem.' diyenler, hepsi Doğu Almanya-Batı Almanya birleşimini şöyle bir incelerlerse orada ne, nasıl olmuş, ne kadar kişi görevden alınmış veya onlar hizmet alanından çekilmişler, bunu çok daha iyi anlarlar." "AK Parti içinde hiç mi FETÖ'cü yok" eleştirileri hatırlatılarak, "Özellikle ByLock kullananların olduğu söylenmişti hatta muhalefetin bu konuda da eleştirileri var. Sizce AK Parti içinde FETÖ'cü var mı ve buna nasıl bir çözüm bulunabilir?" sorusu üzerine Erdoğan, "Var veya yok ama görüyoruz ki bazı belediye başkanları, AK Parti'li olanlardan da bu süreç içerisinde görevden alındı. Yani 'Alınmadı' diye bir şey yok. Sayın Başbakan'ın konuyla ilgili 'teşkilatı içerisinde bu tür takipleri yaptıkları, bunlar varsa bunların da tespit edilerek kesinlikle bunları çıkarırız, görevden alırız.' diye açıklaması var. Şu anda tabii genel başkan ben değilim, Sayın Başbakan. Dolayısıyla onu o takip edecektir. Gereğini de zaten açıklamalarında gördük, 'Yaparız.' diyor." ifadelerini kullandı. Fethullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) şifreli iletişim uygulaması ByLock kullananların masum olabileceği yönünde bazı medya organlarındaki haberlerin hatırlatılması üzerine Erdoğan, "Masum olanı, olmayanı tayin edecek mevkide biz değiliz. Bu konuda bu işi yürüten yargıdır. Dolayısıyla 'Ben ByLock'ta yokum veyahut da ben bu örgütten değilim.' diyorsa itirazını yapacağı merci neresidir? Yargıdır. Yargıya müracatını yapar, yargı gerekli olan değerlendirmelerini yapar. Yargı, değerlendirmelerini yaptıktan sonra da serbest kalması gerekiyorsa serbest bırakır ama yok 'Bu yapılan itiraz yerinde değildir.' diyorsa... Çünkü şu anda görevine iade edilenler de var." diye konuştu. "Ankara YHT Garı açılış töreninde 'İdam taleplerine çok yakınız' karşılığını verdiniz. Yakınla neyi kastettiniz?" şeklindeki soruya Erdoğan, "Ben inanıyorum ki bu işin daha fazla geciktirilmesi doğru olmaz çünkü milletin bu konudaki talebi çok çok fazla. Hükümet kanadı bu işi zaten dillendirdi, zaman zaman. Ben onu parlamentoya getireceğine inanıyorum ve parlamentodan da bu işin en isabetli şekliyle çıkarılacağına inanıyorum çünkü dünyanın bugün kahir ekseriyetiyle idamı uyguladığını biliyoruz." cevabını verdi. Yeni anayasa ile idamın getirilmesinin gündeme alınıp alınmadığına ilişkin soru üzerine Erdoğan, "O hükümetin tabi kendi çalışmasıdır. Buradan nereye varacak bilemiyorum." dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, "İdam gelirse AB süreci de bitmez mi?" sorusuna, "Kendimizi oraya niye bu kadar bağlıyoruz? Bütün bu benim 246 tane şehidimi Avrupa Birliği bana geri verebiliyor mu veya 2 bin 194 gazimi Avrupa Birliği bana geri verebiliyor mu?" şeklinde yanıt verdi.  Ankara YHT Gar açılış töreninden sonra Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde tedavi gören Kazan gazisi Öğretmen Derya Ovacıklı'yı ziyaret ettiğini söyleyen Erdoğan, şunları kaydetti: "Aylardır orada yatıyor. Aynı şekilde bir başka gazimizi, orada sorumluluk makamında olan, onu ziyaret ettim ki o da yoğun bakımda, orada onlar yatıyor. Onların durumu ne olacak? Avrupa Birliği bana bu acımı iade edebilecek mi? Bunu acı olmaktan çıkartıp da normale döndürebilecek mi? Kendimizi aldatmayalım, Avrupa Birliği'nin bu kendine göre almış olduğu kararlar bizim için değişmez değildir. Dünyaya bakalım, Avrupa Birliği dünyanın kaçta kaçına tekabül ediyor, buna bakalım. Geçenlerde Amerika'da 19 sene önce kararı verilmiş olan bir idam infaz edildi. Ne oldu, hiçbir yerden ses var mı? Olay bu kadar basit." "FETÖ tartışmalarıyla ilgili olarak, CHP'nin Parti Meclisi'nde 672 Sayılı Kararname ile görevden alınan ve ömür boyu kamu haklarından mahrum edilen iki yönetici var. Sayın Kılıçdaroğlu bununla ilgili herhangi bir adım atmayıp, çeşitli suçlamalar yapıyor. Buna ne diyorsunuz?" şeklindeki soruya da Erdoğan, şöyle cevap verdi: "O, bir defa çok yanlış bir uygulama. Dolayısıyla Kanun Hükmündeki Kararname'yle böyle bir görevden alınmış olan kişinin orada bulunması bir defa cezai bir işlem, henüz uygulanmış değil, öyle zannediyorum sadece görevden alma var. Görevden alma olduğuna göre bu tabii sadece serbest kalmış, açığa çıkmış kişi konumundadır. Dolayısıyla bununla ilgili net kararı verecek merci Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, orası verecektir, onun için bizim orada tabii şu anda fikir yürütmemiz doğru olmaz."