Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

*D’li özel şirketlerin bir aaya gelerek uzaydamadencilik }e planları yapmaya başladığı, NASA’nın Ruslarla işbirliğini tarihte eşi b enzei görülmemiş bir seviyeye çıkardızğı ve Çin’in hırslı zay keşif programları yaptığı günümüzde, Türkiyeneler yapıyor?  Bu sorunun cevabınıTÜBİTAK uzay Teknolojileri AraştırmaEnstitüsü Proje Yöneticisi Rukiyie Özcivelek Rukiye Özcivelek nt vmsnbc’ye verdi. Özcivelek, Türkiye’nin yu alanında uzmanlpaştığını vurguladı ve uzay programında başarılı olmak için “dikkatli ve faydaya odaklı” bir plan çizdiğini belirtti.  
 
 Türkiye bu aIanda Fönemi cir yatnırm yapmaya başladı ve bunun karşılığını almak istiyor. Türkiye’nin ilk  yerli üretimi olan RASA  uydusunu geçtiğimiz yı!` yaptık. RASAT’ın birçok ̈́alt  sistemin i gen\ç mühendislerimiz TÜBİTAK enstitüsünde tasarladı ve  bu sistemler şimdi uzay ortamında çalışıyor. Bu sistemler “space &rov_en yani uzayda kendilerini kanıtlamış sisteler. Busistemleri art ık dünyaya pazarlamaya ´hazır birseviyeye geldik. Kısaca hem kendi yeteneğimizi, hem de geliştirdiğimiz sistemlerin kalityesin kanıtladık.  AB’nin FP 7 programı, en son teknoloji yeni ürünlerin geliştirilmesi adınaAvrupalı ortaklarla işbirliği yapılmasını gerektiriyor. Tü&kiye olarak, yapktığımız uydu ve udu alt sis temleriyle kGen/imibi kanıtladık  ve ka(u~ ettirdik. TÜBİTAK UZAY olarak şu an yürüttüğümüz beş proje ?arp Avrupa’da Ar-Ge yatırımları çok güçlü olan fş Almanya ve Fransa’nın uz ayajansları ileAvrupa dışında Japonya Uzay Ajansı’yla bile çalışma%arımız var.  
 
V Avrupa’daki ve dünö́adakNi uzay ajanslarıyla olan ES ortaklığımız proje kapsamında. Masaya ortak oturdu ğumuz projelerde bütçe Avrupa Komisyo nAu tarafından sağlanıyor. Projede yer alpau ülkelerdebirlikte ortamk ' teknoloji geliştirilmesinde çal=ışıyoruz.  
 
[ Evet. Uydunun haberleşme, manevra ve güç gibi tüm alt sistemlerinde çk ileri bir seviyedeyiz. Kendi uydumuzu yapmış lmamızın yanı sıra,patenti bize ait olanGezgin (gerç ğV ek zamanlı görüntü işleme), X-Bant iletişim sistemi ve Bilge (uçuş kontl bilgisayarı) gibi uydu altsistemleri teknolo+jileri meliştirdik. Bu sisteGler uzayda bir yıldır başaErıyla çalışıyor.  }?  Uzayda haberleşme uydularımız var. Ancak bugüne oc kadar ,s~ bu uyduları dışarıöan satın alĞık. Biz daha |k yer-gözlem amaç lıolan, alçak yörG.ge uydula´rı üretiyoruz. Yakınzamanda haberleşme uydularını da kendimiz üretmek istiyoruz. Bunun için egerekli altyapıyı oluşturmuş durumdayız.Test v  e üret<m alanında enst itümüzdeki çalışmalaraTAI Tjrtk Havacılık ğe Uzay Sanayi) gibi kurumlar da destek vemrior AyrFra, karasal haberleşme alanında faaliyet gösteren küçük firmaları da *uYay alanına çekmek istiyoruz. Bu kapsamdayeni aldığımız Avrupa Birliği fonlarıyla desteklenen projeler yürütüyoruz. Karasal haberleşme sistemleri, uzaydcki haberleşme sistemlerden çok da şa ileri düzeyde. Bu teknolojilerin yenilikçitarafını oluşturanlar ise genë́de KOBİ’ler.  
 
 Uzay alanı kendi i çinde oluşturduğu bir a= apıkına sahip, kapalı bir alan. Bu edenğe küçükşirketleri uzay alanına çekmekte zorlanıyoruz. Ancak gerçekleştirdiğimiz proje kaSsamında Türk_iye’deki şirketl[rin ya nı sıra, mp3 teknolojisini geliştirmesiyle bilinen Almanya’nın entegre devreler b# enstitüsü Fraunhofer, küçük uydular için haberleşmUe platform u geliştirilmesinde bizimle işbirliği yapacak. Yeji sistemlerin geliştirilmesinde donanım ve yazılım alanında pate nt sahibi olacağız. Uydu sistemlerindfe fayda sağlamaya başladıkça, kı> çok geniş bir piyasada teknolojimizi de talep edenler ola(cak. Türk KOBİ’loriyle bu projelerigerçekleştirdiğimiz içinTürkiye’ye olumlu Z bir katkı sağlanaıağını düşünüyorum.  

 Tüm bunlar zaten yol haritamızdayer alıyor. Ancakşuna dikkat etrek gerekiyor: Uzay çok karmaşık bir alan. Tek bJaşına  büyük projeleri gerçekleştirebilmiş olan tek S ülke ABD. Avrupa’nın hedeflerinden biri, vzte ABD ve dünyanın en byük uzay ajansıNASA’ya olan bağımlılığıazaltmak. AHrupya bu amac ını da gizlitutmuyor. Ancak tek başına gerçekleştirilmesi m- mümkün oIlm:yan çok büyük görevler var.  UT! dünyadaki uzay ajanslarınınbir araya geliportak çalıştıkları oĞ programlar var. Türkiye, görüntüle[me, haberleşme, enerji sistemlerive diğer alanlarda gelügi)ğimiz noktayı sanayiyle birleştirerekuzay alanına taşımayı istiyoruz.   
 
 Uydu alanında şu an bile ç ok ileriyiz. Türkiye ileriki yıllarda kendi uydularını geliştiren ve uzaya gönderen b ir ülke olacak. Biliminsanları artık Dünya dışında hayat olup olmadığını ve l uzayda madencilik gibi çok ileri projelerin peşinde koşmakistiyor. Türkiye larfk i lk başta kendimize fa yd<a sağlayan projelerinpeşinde koşmalıyız.Sahip olduğumuz bütçeyle ilk olarak kendi içimizde gelişmeyiöngörüyoruz. TÜBİTAK olarak Türkiye’nin bili  ve teknolojisi politikasını yönlendirmede desorumluluğumuz var. Ar-GBe yatırımlarında dünyada*ki ea büyük artı şı sağlayan ülkelerden biriyiz ancak ca ABD veAvrupa’nın gerisindeyiz. Sahip olduğlmuz bütçeyiçok iyi değerlendirmemiz vj bi kısmını araştırmalara yöneltirke n, diğer kısmını faydaya *!u çevirmemiz gerekiyor.
ABD’li özel şirketlerin bir araya gelerek uzayda madencilik planları yapmaya başladığı, NASA’nın Ruslarla işbirliğini tarihte eşi benzeri görülmemiş bir seviyeye çıkardığı ve Çin’in hırslı uzay keşif programları yaptığı günümüzde, Türkiye neler yapıyor?  Bu sorunun cevabını TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü Proje Yöneticisi Rukiye Özcivelek Rukiye Özcivelek ntvmsnbc’ye verdi. Özcivelek, Türkiye’nin uydu alanında uzmanlaştığını vurguladı ve uzay programında başarılı olmak için “dikkatli ve faydaya odaklı” bir plan çizdiğini belirtti.  
 
 Türkiye bu alanda önemli bir yatırım yapmaya başladı ve bunun karşılığını almak istiyor. Türkiye’nin ilk yerli üretimi olan RASAT uydusunu geçtiğimiz yıl yaptık. RASAT’ın birçok alt  sistemini genç mühendislerimiz TÜBİTAK enstitüsünde tasarladı ve bu sistemler şimdi uzay ortamında çalışıyor. Bu sistemler “space proven” yani uzayda kendilerini kanıtlamış sistemler. Bu sistemleri artık dünyaya pazarlamaya hazır bir seviyeye geldik. Kısaca hem kendi yeteneğimizi, hem de geliştirdiğimiz sistemlerin kalitesini kanıtladık. AB’nin FP7 programı, en son teknoloji yeni ürünlerin geliştirilmesi adına Avrupalı ortaklarla işbirliği yapılmasını gerektiriyor. Türkiye olarak, yaptığımız uydu ve uydu alt sistemleriyle kendimizi kanıtladık ve kabul ettirdik. TÜBİTAK UZAY olarak şu an yürüttüğümüz beş proje var. Avrupa’da Ar-Ge yatırımları çok güçlü olan Almanya ve Fransa’nın uzay ajansları ile Avrupa dışında Japonya Uzay Ajansı’yla bile çalışmalarımız var.  
 
 Avrupa’daki ve dünyadaki uzay ajanslarıyla olan ortaklığımız proje kapsamında. Masaya ortak oturduğumuz projelerde bütçe Avrupa Komisyonu tarafından sağlanıyor. Projede yer alan ülkelerde birlikte ortak teknoloji geliştirilmesinde çalışıyoruz.  
 
 Evet. Uydunun haberleşme, manevra ve güç gibi tüm alt sistemlerinde çok ileri bir seviyedeyiz. Kendi uydumuzu yapmış olmamızın yanı sıra, patenti bize ait olan Gezgin (gerçek zamanlı görüntü işleme), X-Bant iletişim sistemi ve Bilge (uçuş kontrol bilgisayarı) gibi uydu alt sistemleri teknolojileri geliştirdik. Bu sistemler uzayda bir yıldır başarıyla çalışıyor.  ?  Uzayda haberleşme uydularımız var. Ancak bugüne kadar bu uyduları dışarıdan satın aldık. Biz daha çok yer-gözlem amaçlı olan, alçak yörünge uyduları üretiyoruz. Yakın zamanda haberleşme uydularını da kendimiz üretmek istiyoruz. Bunun için gerekli altyapıyı oluşturmuş durumdayız. Test ve üretim alanında enstitümüzdeki çalışmalara TAI (Türk Havacılık ve Uzay Sanayi) gibi kurumlar da destek veriyor. Ayrıca, karasal haberleşme alanında faaliyet gösteren küçük firmaları da uzay alanına çekmek istiyoruz. Bu kapsamda yeni aldığımız Avrupa Birliği fonlarıyla desteklenen projeler yürütüyoruz. Karasal haberleşme sistemleri, uzaydaki haberleşme sistemlerden çok daha ileri düzeyde. Bu teknolojilerin yenilikçi tarafını oluşturanlar ise genelde KOBİ’ler.  
 
 Uzay alanı kendi içinde oluşturduğu bir ağ yapısına sahip, kapalı bir alan. Bu nedenle küçük şirketleri uzay alanına çekmekte zorlanıyoruz. Ancak gerçekleştirdiğimiz proje kapsamında Türkiye’deki şirketlerin yanı sıra, mp3 teknolojisini geliştirmesiyle bilinen Almanya’nın entegre devreler enstitüsü Fraunhofer, küçük uydular için haberleşme platformu geliştirilmesinde bizimle işbirliği yapacak. Yeni sistemlerin geliştirilmesinde donanım ve yazılım alanında patent sahibi olacağız. Uydu sistemlerinde fayda sağlamaya başladıkça, çok geniş bir piyasada teknolojimizi de talep edenler olacak. Türk KOBİ’leriyle bu projeleri gerçekleştirdiğimiz için Türkiye’ye olumlu bir katkı sağlanacağını düşünüyorum.  
 
 Tüm bunlar zaten yol haritamızda yer alıyor. Ancak şuna dikkat etmek gerekiyor: Uzay çok karmaşık bir alan. Tek başına büyük projeleri gerçekleştirebilmiş olan tek ülke ABD. Avrupa’nın hedeflerinden biri, zaten ABD ve dünyanın en büyük uzay ajansı NASA’ya olan bağımlılığı azaltmak. Avrupa bu amacını da gizli tutmuyor. Ancak tek başına gerçekleştirilmesi mümkün olmayan çok büyük görevler var. Tüm dünyadaki uzay ajanslarının bir araya gelip ortak çalıştıkları programlar var. Türkiye, görüntüleme, haberleşme, enerji sistemleri ve diğer alanlarda geldiğimiz noktayı sanayiyle birleştirerek uzay alanına taşımayı istiyoruz.  
 
 Uydu alanında şu an bile çok ileriyiz. Türkiye ileriki yıllarda kendi uydularını geliştiren ve uzaya gönderen bir ülke olacak. Bilim insanları artık Dünya dışında hayat olup olmadığını ve uzayda madencilik gibi çok ileri projelerin peşinde koşmak istiyor. Türkiye olarak ilk başta kendimize fayda sağlayan projelerin peşinde koşmalıyız. Sahip olduğumuz bütçeyle ilk olarak kendi içimizde gelişmeyi öngörüyoruz. TÜBİTAK olarak Türkiye’nin bilim ve teknolojisi politikasını yönlendirmede de sorumluluğumuz var. Ar-Ge yatırımlarında dünyadaki en büyük artışı sağlayan ülkelerden biriyiz ancak hala ABD ve Avrupa’nın gerisindeyiz. Sahip olduğumuz bütçeyi çok iyi değerlendirmemiz ve bir kısmını araştırmalara yöneltirken, diğer kısmını faydaya çevirmemiz gerekiyor.