Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

Başbakan ̈́ Yardımcısı BülennY Arınç, “Kılıçdaroğlu konuşmasında dedi ki; 'Bu cumhuriyettir, bunu Erciş'te de 'Yan'da da kutlamalıyız.' Be hey Kılıçdaroğlu, madem bunu söylüyorsun da kendin niye yapmadın?” Cedc. Arınç, AK ıiz Parti Bursa İl Teşkilatı tarafından Atatürk Kongğe ve KültŞür Merkezi'nde düzenlenen bayramlaşma töreninde yaptığı konuşmada, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nın depremin yoğun üzüntüsü dedniyle bt$li ölçülerdekutlandığını anım´sattıf “Maales ef CHP, sadece o parti, 'cumhuriyete sahip çıkıyor' görüntüsü alında hükümetimizin aldpğı bu kararı ka|şılamadj” diyen Arınç, bu konudamerhum Başbakanlardan Bülent Ecevit tarafından yayınl anmış iki tane genelge olduğunu hatr}lttı. Arınç, 19 Ağustos'taki deprem felaketi sebebiyle 30 ğcstos Za fer natramı v~e 26 Ağustos Malazgirt Meydan Muharebesi'nin yıl dönümünün kutilamasız yaıldı_ğını, bunların vesikalarının bulunduğunu kaydetti. uu{t ilk kez kendilerinin şünmediğinhi vuögulayan Arınç, şöyle konuştu: “Demek ki zamanı b geldiğinde hükümetler, halkın hissiyatını dikkate alarak belli törenlerın dışındaki lCrd müsaade etmemişler. CHP sadececumhuriyeti ama demokrasisiz bir cumhuriyeti, demokrasiyle taçlan}yan Br cumhuriyeti, cumhursuz cumhuriyeti, halkın dışınNa belli zamanlara münhasır bir cbmhuriyet anlayışını 10. ̈́yız Marşları'ylsa kutlamayı adet edindiği için yineâdetinden uzak kalmadı. Alışmışl ar, deprem de olsa bir başk a şeyde olsa yine istediklerini yapacaklar. Ben onları L samimiyete davet ettim. Kılıçdaroğlu konuşmasında dedi ki; 'B\u cumhuriyettir, ? bunu Erciş'te de Van'da da kutlaalıyız. Be ;y Kılıçdaroğlu, madembunu söylüyorsun da kendin niye yapmadın? İstanbul'da BağdatCaddesi'nde kutlayacağına Van'a gidip yapsaydın da senin samimiyet iaoi bizzat görmüş olsaydık. Bursanın bir caddesinde yürümek yerine Erciş niye aklıa gelmedi? G oiY;deydin orada, yanında  \ kişi bulur muydun blm?iyorum ama en azından sözü£ü yerine getirmiş olurdun.” Arınç, “Hangi birimiz 'cumhuriyet' kelimesine, mefhumuna karşı çıkabiliriz?”derken, |/* sözlerine şöyle dem ettn: “En faziletli bir rejime,cumhurun kend i adına ülkse yönetiminde s öz sahibi olmasına hangiAK Partili k:^arşiı çıkabilir? Cumhuriyetiilan eden başt a büyük Atatürk olma k üzere, birinci Meclis'in, ilkinci Mec!is'ip milletvekillerine ,j£ Cumhuriyet'in tek sahibi olan aziz milletimize hangi zK Partili karşı çıkabilir? İstismar ve demagojiyle Cumhuriyet kutlamasi yapanlara biz şunu söyleyelim; bizCumhuriyet'in gerçekmanasını ve mevhumunu biliyoruz. O y|öüzde` Cumhurba şkanı den!n kişinin cumhur s) tarafından seçilmecnine AK Parti karar v erdi, millet karar verdi. <pÜ İnşallah ömrümüz olursha şu kadar yıl sonra... Süresi n i söylemeyeyim şimdi, öEşu tarihte olacak' derler. zŞu kadar zaman sonra bu mivllet sandığ`A gidecek ve inşall ah gül gibi lale gibi sümbül gibi cumhurbaşkanlarını seçecek." Arınç, salondaki AK -u Parti 23. DönemBursa milletvekillerinden gO Ali Kul'a seslenerek, “Ali hoca m baksadece gül gibidemedim ha. Sümbülleri, lleleri ekled im, ne olur neolmaz. Mllt başk  şeyden ha'n kapmasın” diye konuştu. Başbakan Yardımcısı Arınç, şunları kaydetti: “Allah'ın iznyle ğseçeceğiz Bu millet seçecek. Ev}elt güzel günler yakın. 'Güzel günler göreceğiz çocuklar, güneşli güzel günler'. Bunları ta 2007'de cumhurbaşkanlığı seçimi sırasında söylemiştim, birileri huylanmfştı. 'Ne demek istiyor bu  ? diye. Bir bir çıkıyor hamdolsn. Güneşli güzel =ünljr geliyor. Bu zorlukları da aşacağız.Bu sıkıntılardan h kurtulacağız,Allah'ın izniyle Türkiye, cennetvatanımız, en güzel t doğru eniyi günler görecek ve o günlerde birlikte, da h nc} bayramlar kutla?yac|a#ğız.” Arın-, ''Bazıları yazı yazıyor; 'Ayasofya Kilisesi' cami mi olac ak? Cehalete d aynıyrsa affed eriz, ama cehalete dayanmıyorsa biraz kendinizeçeki düzen verin. Burası 133r0 yılından beri,  680 senedir ca mindir. Halk \a böyle bilir, kayıtlar da bunusöylüyor. Buraya zNE 'kilise' diremezsiÖniz'' deB.> Arı nç, A.a Parti Bursa İl Teşkilatı tarafından Atatürk Kongre e Kültür v Merkezi'nde düzenlenen bayramlaşma tlörfnnde yaptığı ]) konuşmada, İznik'teki Ayasofya Camii'ni ecd adın vasiyetinesahip çıka/a ibadete açtıkları mayramın 1. gününün Bursa için çok sevinçli üFö bir gün olduğunu söyleji.  ''Bir ibadethane kayıtlardada cami olarak bilindiği halde, bugün C: restorasyonunu takibenyeniden ibadete açılması çok mu önemli bir hadise? *| Bunu söylemeyegerek var mı?'' d%ien naif düşünceli isanlarsn olabileceğini kaydeden Arınç, ''Çyok fü) önemli. İnşallah başkaları }a varsa başkala]rını d ibadete açmamız laım. Çünkü  bizim vazif emi^dir, görevimizdir'' diye konuştu. Arınç, Bursa'nın, Izel İznik'in çok nadide bir eserinin olduğunu ifad e Redere#k, şu L? bilgileri verdi:  ''İster 'rh$an mamii' diyelim, isterse hal| arasında bilindiği gi´bi 'Ayasofya Camii' diyelim. Ne diyehceksek diyelim. Bunun tarih içindeki yeri nedir? Çokeski kayıtlardan sadece 7$80'li yılla_ra ait,yani milattan sonraki 787'ye, Osman l kurulmadan 7 n asır önceki taEiNt<e buranın kilise olduğu biliniyor. Eve~    ozaman Hrist^iyanlar var, burası kilise. 1330-1331 tarihinde Orhangazi, yan i şu hemen yanı başımızdaki büyük hadkan Bursa'yı  İznik'i fethediyor. O zamanlar {fetih kkhı' diye bir şey +vr. 'Fetih madalyası veya f etih hakkı'. Bu kiliseyi camiye tahvil $edEiyor, dönüştürüyor, Orhangazi kendi vakfında ~u camiyi Müslümanlar binlerce yıl ibadetetsinler die vakfediyor. Se`nı 1330-331, bugün 20(1i Ka sene t#$ geçmiş ü stünden. 680-700 senKe geçmiş. Demek ki 700 yıldanbu yana şu hemenbabasının yanında yatıveren Orhangazi, İznik'i aldığı zaman burayı camiye dönüştürmüş.  O zaman fetihlerde böylebir vha(k YIr, bir tanesi ğamiye çevriliyor. Kilise de Allah'a ibaüet |dilen bir yer, camide. Bizim nice camilerimiz gidin Balkanlara, başka ülkelere maalesef cami olmaktan çıka^ılmıştır.''   Bütün bunların ya(adığımız, bildiğimiz şeyler olduğunuifade ede n Arınç, şöyle devam etti:  ''Benşunu demek istiyorum; Orhangazi'nin vakfiyesi Vakıflar Genel Müdürlüğünün elindedir. Orhangazi diyor zkŞ ki; ''burayı cBami olarak vakfeyledim'. Buranın cami olmaktan çıkarılması mümkün deği l, çıkarırsanız, 'Allah korusun bir beddua var ki  tekrar etmek istemiyorum. YÇünHü vakıflarda fZ] bir dea var bir de bedua var. Ya(ana dualar edilir,ama asıl maksadınan çıkarılırsa r.\ bir şVy sadece Allah'ın meleklerin bilmem neerin P#L değil  haşa, Allah'ın meleklerin  ebütün insanların laneti de ona ihanet denlere olsun' diye bir beddua var. Bugün Bursa vakıf zengin i diye hepsinin vakfiyesinde de bu yaza Ckr Çünkü bütün dünyada Hristiyan aleminde de vardır, cemaat vak?ıfları vardır. Orayı ne amaçla vakfettiyseniz, a ncak o amaçla orası kullanı labilir.'' ´  tArınç, 1330'dan sonra 1918-1919'lara kadar burada ibadet edildiğini hatırlatarak, şunları kaydetti:  '´Hata 1500'lü yıllardaKanuni Sultan Süleyman zamanında, burası \ir yangın geçirm iş. Ne m utnlu ki Mimar Sinan İznik'e kadar gelmiş, camiyi onarmış, bi r minare eklemiş v eklentiler yapmış.Mimar Sinn'`n elinin değdici bir mabedden bahsediyoruz size. İşgal zamanı / işgal edilmiş , 1920-1922'ye kadar, ku[i´uluşa Au kadar da kapalı kalmış. 1922'den t[ sonra da maalesef cami olmaktan çıkarılmıÜ, içindeibadet yapılmamış.  Hamd olsn kiVakıflar GeneVl Müdrlüğüd İzni k Belediyesi >ae Kaymak a mlığının da katkılarıyla burayı çok güzel restore ettiler.Restore edildi, ama  olarak kuclanılacağı konusu demek ki bizi bekledi.''  Bu işe sahip çıkmaya karar verdiklerini vurgulayan Arınç, konuşmasını şöyle sürdürdü:  j''Nede/? . nHNkuken bunu yapmdak zorundayıÖz. Hukuken burası bir vakıftır. m Vakfın gay'esPi de buranın cami olarak açık olmasıdır.  #2. 657 0 Sayılı Gayrimenkul Kiralama Kanunu diye bir kanun var. O kandnÜn 1. veya 2. maddesinde ibadethaneler ibadet dışında kullanılamaz, kirayaverilemez satıl amazve saire diye bir ışk hüküm. =(kn buhüküm o kadar önemli vk) 1995 yılınd Küsüfr Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğüüne yazü p£ yazarak, burayı m üze yapm ak içimn kiralamak istemiş. Vakıflar Genel Müdürlüğü Kültür Bakanlığına, aynı hükümetin iki farklı bakanı 'Senin haberin yok Aga^libac burası cami{r tve i 6570 Sayıl ı KaÜun'ua-n ş e m addesi gereğince benim bunu kiralamam mümkün değildir' dem iş Ne güzel demiş. O gündenbu yana cami olarak ibadete açık değil.''   Arınç, bu mesele ortaya çıktığı günden bu yana *T Bursa'nın televizyonları fH edydası u]( da ulusal me£nCa ve televizyonlar da bir kıpırdana başladığını belirterek, şunl arı söyledi:  ''Bazıları yazı yazıyor; 'Ayasofya Kilisesi' .(b cami mi olacak? Cehalete dayanıyş$s]a affederiz, ama cehBete dayanmıyorsa biraz kendinize çekidüzen versin. Burası 1330 yılından beri camidir. 680 senedircamidir.  Halk da böyle bilir, kayıtlarda bunu söylüyor.Buraya kilise diyemezsiniz. 78 0 yılından bahsediyorsanız hakkınız var. Ama 680 şÖ yıldan bu yana diye konuşuyorsanız LbSüyük bir cehaletin içindesiniz. Burası bütün kayıtlard ay kilise ola rak değil  cami olarak geçiyor.  Bir başka yazı, 'Efendim AyLfya Müzesi' cami mi olacak? Burası ksura bakma müze de değil. Bur aı cami ardeşim, biraz gözünü aç, biraz kitap çevir, bira z bilene sor. İyi ama buradaeskiden dışarıdan gelenden 5 TL, içeriden gelenden 3 TL alınmış da o zaman burası müzeym,ş. Hayır, işgüzarl  yapmışlar. Köylere ym Hizmet Gö:]rme Birliği 'Burayagelen giden çok oluyor, ben de buray&ı ziyaretten üç kuruş para toplarım' diye düşünmüş,basit bir makbuz bastırmış, 'Deli \' Dumrul gibi' girenden 3 akçe gireyenden 5 akçe almaya başlamış. Hiçbir kayıtta buranın mce olduğuna dair bir şey yok.''    Kendilerinin resmiyete baktığını anlatanArınç, şöyle dedi:  ''Birisi buraya müze empş öolabilir. Birisi işghzarlık yapmış oraya bir l evha asmış da olabilr. Birisi işgüzarlığın katmerlisini yapmış, 3 TL,  5TL toplamaya da çalışmış olabilir. Bturarsı süze de eğl Bursahlılar. Kilise değil, mbpze :e değil. Orhan Camii, Ayasofya Camii 680 yıldır ğö cami oeaıak açık, IcMmi olarak ibadet edilmiş, Av cami olarak kayıtlarda var. v)k şükür elimizden geleni yaptık, basiş b ir ş/ büyütenler oldu o;y ama, biz doğrusunu yaptık. Çok şükür miletvıkilleri?iz de koşmuşlar gitmişler, ben dekeşke müsait olsaydrm. Cemaatle birl ikte buras ı içinde yapılan basit bir düzenekCe işadete açıldı Allah hayırlı uğurlu etsin.''   Arınç, bu meseleyi büyütmemek gerektiğini, yanlış lıkla ''kilise'' veya ''müze'' diyenleri, sadece gördüğünü doğrukabul edenleri mazur görmenin mümkün olabileceğin'i fae ederek, şunları dile getirdi:  ''Ama bivr başkası da var bunun. Cami oldu ğunu bile bile buranın ibadet e açılmasını arzu etmeyBnler de oldu. Sayıları az oldu, aVJ varlıklarını biliyorum. Ben d e doğrusu buna çok üz[ldüm. Bursa' dan 3-5 d olsa bu düşünceli birilerinin #ıkac!ağını hi tahmin etmemiştim. Efendim, 'CamiJSir cami olmasıdna ama İznik'te 10 tane de 20tane de cami var, buna ne ihtiyaç vardı?̈́ Efendim 'Camidir cami olmasına am a böyles} daha orijinaldi. Gelen giden bakıyordu, birtarafı kDlisE gibi bir tarafı cami gibi, millete de para toplamak i yi olacakştı filan. Cami olduğunu bile bile {uranın i badete açılmamasıiçin mazeret üretenlere, bayram gününde bir şey söyleyecekdeğilim. Ağzımızıtatlı açmışken kötü kapatma niyetim yok. Onla _|r;ı emen he men yaü başımızda Bursa'nın fatih´i olarak duran Orhan gazi'ye şikayet ediyorum. iBursa'yı fetheden, vakfiyesini ku ran , vakfiyesinde 'Burası ḯele_t caÖma olarak ibadete a çık olacaktır' diyen bir zat hemen yanı başımızda yatıy or. llhah o´rdan razı olsun. Onlar bizim iftiharımız, şerefimiz. Biz onlara çok şey borçluyuz. Cihangirhane b ir  devleti z) bir aşiretten, beyl´kten çıkarano güzel insanların, Osmangazilerin Şeyh Edebalilerin çok şükür biz izinden gidiyoruz. Onlar  küsur sene dünyayS hükümran olmuş bir büyük  medeniyetin sahipveri, onların yüzüne bakamıyorduk, ha m\d olsun onların yüzüne bakacak hale geldik.''
Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, “Kılıçdaroğlu konuşmasında dedi ki; 'Bu cumhuriyettir, bunu Erciş'te de Van'da da kutlamalıyız.' Be hey Kılıçdaroğlu, madem bunu söylüyorsun da kendin niye yapmadın?” dedi. Arınç, AK Parti Bursa İl Teşkilatı tarafından Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi'nde düzenlenen bayramlaşma töreninde yaptığı konuşmada, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nın depremin yoğun üzüntüsü nedeniyle belli ölçülerde kutlandığını anımsattı. “Maalesef CHP, sadece o parti, 'cumhuriyete sahip çıkıyor' görüntüsü altında hükümetimizin aldığı bu kararı karşılamadı” diyen Arınç, bu konuda merhum Başbakanlardan Bülent Ecevit tarafından yayınlanmış iki tane genelge olduğunu hatırlattı. Arınç, 19 Ağustos'taki deprem felaketi sebebiyle 30 Ağustos Zafer Bayramı ve 26 Ağustos Malazgirt Meydan Muharebesi'nin yıl dönümünün kutlamasız yapıldığını, bunların vesikalarının bulunduğunu kaydetti. Bunu ilk kez kendilerinin düşünmediğini vurgulayan Arınç, şöyle konuştu: “Demek ki zamanı geldiğinde hükümetler, halkın hissiyatını dikkate alarak belli törenlerin dışındakilere müsaade etmemişler. CHP sadece cumhuriyeti ama demokrasisiz bir cumhuriyeti, demokrasiyle taçlanmayan bir cumhuriyeti, cumhursuz cumhuriyeti, halkın dışında belli zamanlara münhasır bir cumhuriyet anlayışını 10. Yıl Marşları'yla kutlamayı adet edindiği için yine âdetinden uzak kalmadı. Alışmışlar, deprem de olsa bir başka şey de olsa yine istediklerini yapacaklar. Ben onları samimiyete davet ettim. Kılıçdaroğlu konuşmasında dedi ki; 'Bu cumhuriyettir, bunu Erciş'te de Van'da da kutlamalıyız. Be hey Kılıçdaroğlu, madem bunu söylüyorsun da kendin niye yapmadın? İstanbul'da Bağdat Caddesi'nde kutlayacağına Van'a gidip yapsaydın da senin samimiyetini bizzat görmüş olsaydık. Bursa'nın bir caddesinde yürümek yerine Erciş niye aklına gelmedi? Gideydin orada, yanında 3 kişi bulur muydun bilmiyorum ama en azından sözünü yerine getirmiş olurdun.” Arınç, “Hangi birimiz 'cumhuriyet' kelimesine, mefhumuna karşı çıkabiliriz?” derken, sözlerine şöyle devam etti: “En faziletli bir rejime, cumhurun kendi adına ülke yönetiminde söz sahibi olmasına hangi AK Partili karşı çıkabilir? Cumhuriyeti ilan eden başta büyük Atatürk olmak üzere, birinci Meclis'in, ikinci Meclis'in milletvekillerine ve Cumhuriyet'in tek sahibi olan aziz milletimize hangi AK Partili karşı çıkabilir? İstismar ve demagojiyle Cumhuriyet kutlaması yapanlara biz şunu söyleyelim; biz Cumhuriyet'in gerçek manasını ve mevhumunu biliyoruz. O yüzden Cumhurbaşkanı denen kişinin cumhur tarafından seçilmesine AK Parti karar verdi, millet karar verdi. İnşallah ömrümüz olursa şu kadar yıl sonra... Süresini söylemeyeyim şimdi, 'şu tarihte olacak' derler. Şu kadar zaman sonra bu millet sandığa gidecek ve inşallah gül gibi lale gibi sümbül gibi cumhurbaşkanlarını seçecek." Arınç, salondaki AK Parti 23. Dönem Bursa milletvekillerinden Ali Kul'a seslenerek, “Ali hocam bak sadece gül gibi demedim ha. Sümbülleri, laleleri ekledim, ne olur ne olmaz. Millet başka şeyden hava kapmasın” diye konuştu. Başbakan Yardımcısı Arınç, şunları kaydetti: “Allah'ın izniyle seçeceğiz. Bu millet seçecek. Evet güzel günler yakın. 'Güzel günler göreceğiz çocuklar, güneşli güzel günler'. Bunları ta 2007'de cumhurbaşkanlığı seçimi sırasında söylemiştim, birileri huylanmıştı. 'Ne demek istiyor bu? diye. Bir bir çıkıyor hamdolsun. Güneşli güzel günler geliyor. Bu zorlukları da aşacağız. Bu sıkıntılardan da kurtulacağız, Allah'ın izniyle Türkiye, cennet vatanımız, en güzel en doğru en iyi günler görecek ve o günlerde birlikte, daha nice bayramlar kutlayacağız.” Arınç, ''Bazıları yazı yazıyor; 'Ayasofya Kilisesi' cami mi olacak? Cehalete dayanıyorsa affederiz, ama cehalete dayanmıyorsa biraz kendinize çeki düzen verin. Burası 1330 yılından beri, 680 senedir camidir. Halk da böyle bilir, kayıtlar da bunu söylüyor. Buraya 'kilise' diyemezsiniz'' dedi.  Arınç, AK Parti Bursa İl Teşkilatı tarafından Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi'nde düzenlenen bayramlaşma töreninde yaptığı konuşmada, İznik'teki Ayasofya Camii'ni ecdadın vasiyetine sahip çıkarak ibadete açtıkları bayramın 1. gününün Bursa için çok sevinçli bir gün olduğunu söyledi.  ''Bir ibadethane kayıtlarda da cami olarak bilindiği halde, bugün restorasyonunu takiben yeniden ibadete açılması çok mu önemli bir hadise? Bunu söylemeye gerek var mı?'' diyen naif düşünceli insanların olabileceğini kaydeden Arınç, ''Çok önemli. İnşallah başkaları da varsa başkalarını da ibadete açmamız lazım. Çünkü bu bizim vazifemizdir, görevimizdir'' diye konuştu.  Arınç, Bursa'nın, güzel İznik'in çok nadide bir eserinin olduğunu ifade ederek, şu bilgileri verdi:  ''İster 'Orhan Camii' diyelim, isterse halk arasında bilindiği gibi 'Ayasofya Camii' diyelim. Ne diyeceksek diyelim. Bunun tarih içindeki yeri nedir? Çok eski kayıtlardan sadece 780'li yıllara ait, yani milattan sonraki 787'ye, Osmanlı kurulmadan 7 asır önceki tarihte buranın kilise olduğu biliniyor. Evet o zaman Hristiyanlar var, burası kilise. 1330-1331 tarihinde Orhangazi, yani şu hemen yanı başımızdaki büyük hakan Bursa'yı İznik'i fethediyor. O zamanlar 'fetih hakkı' diye bir şey var. 'Fetih madalyası veya fetih hakkı'. Bu kiliseyi camiye tahvil ediyor, dönüştürüyor, Orhangazi kendi vakfında bu camiyi Müslümanlar binlerce yıl ibadet etsinler diye vakfediyor. Sene 1330-1331, bugün 2011. Kaç sene geçmiş üstünden. 680-700 sene geçmiş. Demek ki 700 yıldan bu yana şu hemen babasının yanında yatıveren Orhangazi, İznik'i aldığı zaman burayı camiye dönüştürmüş. O zaman fetihlerde böyle bir hak var, bir tanesi camiye çevriliyor. Kilise de Allah'a ibadet edilen bir yer, cami de. Bizim nice camilerimiz gidin Balkanlara, başka ülkelere maalesef cami olmaktan çıkarılmıştır.''   Bütün bunların yaşadığımız, bildiğimiz şeyler olduğunu ifade eden Arınç, şöyle devam etti:  ''Ben şunu demek istiyorum; Orhangazi'nin vakfiyesi Vakıflar Genel Müdürlüğünün elindedir. Orhangazi diyor ki; ''burayı cami olarak vakfeyledim'. Buranın cami olmaktan çıkarılması mümkün değil, çıkarırsanız, 'Allah korusun bir beddua var ki tekrar etmek istemiyorum. Çünkü vakıflarda bir dua var bir de beddua var. Yapana dualar edilir, ama asıl maksadından çıkarılırsa bir şey sadece Allah'ın meleklerin bilmem nelerin değil haşa, Allah'ın meleklerin bütün insanların laneti de ona ihanet edenlere olsun' diye bir beddua var. Bugün Bursa vakıf zengini diye hepsinin vakfiyesinde de bu yazar. Çünkü bütün dünyada Hristiyan aleminde de vardır, cemaat vakıfları vardır. Orayı ne amaçla vakfettiyseniz, ancak o amaçla orası kullanılabilir.''   Arınç, 1330'dan sonra 1918-1919'lara kadar burada ibadet edildiğini hatırlatarak, şunları kaydetti:  ''Hatta 1500'lü yıllarda Kanuni Sultan Süleyman zamanında, burası bir yangın geçirmiş. Ne mutlu ki Mimar Sinan İznik'e kadar gelmiş, camiyi onarmış, bir minare eklemiş ve eklentiler yapmış. Mimar Sinan'ın elinin değdiği bir mabedden bahsediyoruz size. İşgal zamanı işgal edilmiş, 1920-1922'ye kadar, kurtuluşa kadar da kapalı kalmış. 1922'den sonra da maalesef cami olmaktan çıkarılmış, içinde ibadet yapılmamış.  Hamd olsun ki Vakıflar Genel Müdürlüğü, İznik Belediyesi ve Kaymakamlığının da katkılarıyla burayı çok güzel restore ettiler. Restore edildi, ama ne olarak kullanılacağı konusu demek ki bizi bekledi.''  Bu işe sahip çıkmaya karar verdiklerini vurgulayan Arınç, konuşmasını şöyle sürdürdü:  ''Neden? 1. Hukuken bunu yapmak zorundayız. Hukuken burası bir vakıftır. Vakfın gayesi de buranın cami olarak açık olmasıdır. 2. 6570 Sayılı Gayrimenkul Kiralama Kanunu diye bir kanun var. O kanunun 1. veya 2. maddesinde ibadethaneler ibadet dışında kullanılamaz, kiraya verilemez satılamaz ve saire diye bir hüküm. Bakın bu hüküm o kadar önemli ki 1995 yılında Kültür Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğüne yazı yazarak, burayı müze yapmak için kiralamak istemiş. Vakıflar Genel Müdürlüğü Kültür Bakanlığına, aynı hükümetin iki farklı bakanı 'Senin haberin yok galiba, burası camidir ve 6570 Sayılı Kanun'un şu maddesi gereğince benim bunu kiralamam mümkün değildir' demiş. Ne güzel demiş. O günden bu yana cami olarak ibadete açık değil.''   Arınç, bu mesele ortaya çıktığı günden bu yana Bursa'nın televizyonları ve medyası da ulusal medya ve televizyonlar da bir kıpırdanma başladığını belirterek, şunları söyledi:  ''Bazıları yazı yazıyor; 'Ayasofya Kilisesi' cami mi olacak? Cehalete dayanıyorsa affederiz, ama cehalete dayanmıyorsa biraz kendinize çeki düzen verin. Burası 1330 yılından beri camidir. 680 senedir camidir. Halk da böyle bilir, kayıtlar da bunu söylüyor. Buraya kilise diyemezsiniz. 780 yılından bahsediyorsanız hakkınız var. Ama 680 yıldan bu yana diye konuşuyorsanız büyük bir cehaletin içindesiniz. Burası bütün kayıtlarda, kilise olarak değil cami olarak geçiyor.  Bir başka yazı, 'Efendim Ayasofya Müzesi' cami mi olacak? Burası kusura bakma müze de değil. Burası cami kardeşim, biraz gözünü aç, biraz kitap çevir, biraz bilene sor. İyi ama burada eskiden dışarıdan gelenden 5 TL, içeriden gelenden 3 TL alınmış da o zaman burası müzeymiş. Hayır, işgüzarlık yapmışlar. Köylere Hizmet Götürme Birliği 'Buraya gelen giden çok oluyor, ben de burayı ziyaretten üç kuruş para toplarım' diye düşünmüş, basit bir makbuz bastırmış, 'Deli Dumrul gibi ' girenden 3 akçe girmeyenden 5 akçe almaya başlamış. Hiçbir kayıtta buranın müze olduğuna dair bir şey yok.''   Kendilerinin resmiyete baktığını anlatan Arınç, şöyle dedi:  ''Birisi buraya müze demiş olabilir. Birisi işgüzarlık yapmış oraya bir levha asmış da olabilir. Birisi işgüzarlığın katmerlisini yapmış, 3 TL, 5 TL toplamaya da çalışmış olabilir. Burası müze de değil Bursalılar. Kilise değil, müze de değil. Orhan Camii, Ayasofya Camii 680 yıldır cami olarak açık, cami olarak ibadet edilmiş, cami olarak kayıtlarda var. Çok şükür elimizden geleni yaptık, basit bir işi büyütenler oldu ama, biz doğrusunu yaptık. Çok şükür milletvekillerimiz de koşmuşlar gitmişler, ben de keşke müsait olsaydım. Cemaatle birlikte burası içinde yapılan basit bir düzenekle ibadete açıldı Allah hayırlı uğurlu etsin.''   Arınç, bu meseleyi büyütmemek gerektiğini, yanlışlıkla ''kilise'' veya ''müze'' diyenleri, sadece gördüğünü doğru kabul edenleri mazur görmenin mümkün olabileceğini ifade ederek, şunları dile getirdi:  ''Ama bir başkası da var bunun. Cami olduğunu bile bile buranın ibadete açılmasını arzu etmeyenler de oldu. Sayıları az oldu, ama varlıklarını biliyorum. Ben de doğrusu buna çok üzüldüm. Bursa'dan 3-5 da olsa bu düşünceli birilerinin çıkacağını hiç tahmin etmemiştim. Efendim, 'Camidir cami olmasına ama İznik'te 10 tane de 20 tane de cami var, buna ne ihtiyaç vardı?' Efendim 'Camidir cami olmasına ama böylesi daha orijinaldi. Gelen giden bakıyordu, bir tarafı kilise gibi bir tarafı cami gibi, millete de para toplamak iyi olacaktı filan. Cami olduğunu bile bile buranın ibadete açılmaması için mazeret üretenlere, bayram gününde bir şey söyleyecek değilim. Ağzımızı tatlı açmışken kötü kapatma niyetim yok. Onları hemen hemen yanı başımızda Bursa'nın fatihi olarak duran Orhangazi'ye şikayet ediyorum. Bursa'yı fetheden, vakfiyesini kuran, vakfiyesinde 'Burası ilelebet cami olarak ibadete açık olacaktır' diyen bir zat hemen yanı başımızda yatıyor. Allah onlardan razı olsun. Onlar bizim iftiharımız, şerefimiz. Biz onlara çok şey borçluyuz. Cihangirhane bir devleti bir aşiretten, beylikten çıkaran o güzel insanların, Osmangazilerin Şeyh Edebalilerin çok şükür biz izinden gidiyoruz. Onlar 600 küsur sene dünyaya hükümran olmuş bir büyük medeniyetin sahipleri, onların yüzüne bakamıyorduk, hamd olsun onların yüzüne bakacak hale geldik.''