Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

NATO ülkelerinin lidelerini Varşova’da bir acama getirenzirvede “siber alan”, bundn böyle ittifa kı Şavuncağ`ı operasyonelalanlardan biri olarkk tanımlandı. NATO Genel Sekteri Stoltenbe O rg, “Siber alanı, operasyonel alanlarımız f olan kara, hava ve deniz alanlarımıza d!âhil ettik, yeni operasyonel alan olarak kabul ettik” isözlüeriyle bk kararı duyurdu.  Değişengüvenlik tehdit(erine m Zağlamak amacıyla atılan du adım, herhangi AFr NATO ülkesinin ciddi boyutlara |pşan bir sibersaldırıya hedef olunmamı halinde, kolekti f savunma öngören '\` NATO’nun 5’inci maddesininişletilmesine, konvansiyonel silahlarla karşılıkverilebilmesine eşil ışı k yakıyor.  NATO’nun siber alandakistratejisini  DW Türkçe’ye anlatan, İttifak’ın yeni güvenlik tehditlerinden sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Jamie Shea, siber saldırıların art ık gelenek sel silahlı saldırıların yoeF açtığı boyutta tahribat ve ölümlere neden olabildiğine dikkat +ekti.  Shea,“Dünyada ilk kez, herhangi bir yer, dünyanın herhangi bir başka erınen, herhan gi bir zamanda v  I herhangi bir kişi tarafından hedef alınabilir.  Dünyanın birucundaki ülkenin  binlerce kilometre uzaklıktaki bir diğer ülkeye saldırmasıdüşünülemezdi. O.ysa günümüzde yatak odasından çıkmaya bile gerek kalmadan, ya da milyonlarca dolara, tanklara, tüfeklere, devlet yeteneklerinesahip olmadaUn b ugerçekleştirilebiliyor, dahası yakalanma ihtimali olmaap büyük etki yaratılabiliyor” şeklinde konuştu.  NATOyetkilisi, Dgünümüzde çatışmö ve krizlerde artan oranda siber silahlarınkullanıldığını belirtirken, müttefik ülkelerin kara, deniz, hava ve uzay alanların dıakH aktivitelerin elektronik nitelik  taşması v e internete bağlı çalışması nedeniyı$ olas bir siber saldırıdan do~rudan etkilenebileceklerine dikkat çekti. Siber D saldırıların espiyonaj ya dn sabotaj için yapılabileceğini ifade eden NATO yetkilis, k;mi saldırıların da askeri operasyonları, silah sistemlerini ya da komuta kontol merkezlerini sinyal karıştırma yoluyla akam£et)y uğratmayı hedeflediğini anlattı.  Peki, Batı ittifakı kiminya da hangi devletin siber saldırısına hedef olmk´tan endişe  ediyor? Rusya ve Çin, bu tür saldırılarla adları en çok anılan iki devlet.Ancak Shea, dünyada yaklaşık 40 bH devletin saldırı amaçlı siber silah geliştirdiğine dikkatçekerek ş bilgileriaktardı:  “Bazı büyüksiber saldırılar bir tek güdümlü füzeden çok d<ğha ucuzamal oluyor, çok daha bü yük tahribata  yöül açılabiliyor. Birçok ülke için $bu çok cazip. ‘Jet, tank ve füze jenerasyonunu boş verelim doğrudan siber yetkinliğimizi geitirelim’ diyorlar. Hattakendiniz ıgIliştirmek i stemipyosanız, belirli ücretler karşılığında başkalarına, C/ organize suç ör gütlerine yaptırabiliyo!sunuz.”  Siber saldırıyı yalnızca devletler değili, bireyler, org anizesuç örgütleri, ya da terör örgütleri de yapabiliyor.  [am IŞİD gi/bi terör örgüsÜlerinin bugüne kadar ağırlıklı olarak infial yaratmak amacıyla kan dökmeyi tercih ettiğine dikkat çeken She a, “Tabii kiteröristler dt propaganda, finansman, savaşçı toplmd gihbi kounard$a cidi boyutlarda it.ernetten yararlanıyor. Ç|~k yüks ek nitelikli elemanları var. Ayrıca son dönemde Irak ve Suriye’de toprak  kaybedyorlar bu nedenden ötür ü siber s cl; aldırı ile karşılık vermeleri ihtimali arttı” değerlendirmesini yaptı.  NATO, siber sald}ırılara hangidurumda nasıl yanıt verileceği sorusunu, caydırıcılık `macılg bilinçli olarak belirsiz bırakıyor. Genel Sekreter YardımcısıShea, bunu şu sözlerle ifade ediyor:  “Siber saldırının hnpg boyutta olması halinde işletileceği yönnDe tanım yapmadık. nn birmantığı  var. Eğer ben size ban a vuramazsın ama yüzüm e vurmadığın müddetçe sana bir şey yapmayğcğım der(em doğru olmaz.”  Günümüzde devletlerin siyasi ve diplomatik gücünü, ekonomik ve askeri gelişmişlikleri kadar siberalandaki yetkinlik|leri belirler oldu.  Shea, & müttefik ülk elerin sibersavunma alanında yetkinlilerini olabildiğince güçlendirmek istediklerini vurguhlarken “Önceliklihedef saldırganın ağımBıza girmesini olabildiğince güçleştirmek, caydırıcı olmak. Ayıca F bir sldıyı çok erken bir aşamada tespit etmek, minimalhasarla atlatılmasını mümkün kılabiliyor” grşüü kaydetti.  Genel Sekr-eter Yardımcısı amie Shea, NATO’nun alacağı önlemlerle igli şu bilgileri aktar;ı “Varşova Zirvesi’nde kabul d:len ibp savunmataahhütnamesi doğrultusunda adımlar atılacak. Askerlerim iz operasyona gittiğinde olabm' siber saldırılarını dha hızlıtespit etmelerifi, smd operasyonu sürdürülebilmeleri için alt ernatif ö nlemler alabilmelerini sağlamalıyız. NATO’nun, askerlerinin ya da üye ülkelerin saldır ıya uğraması halinde destek Eağlaylbilmesini temin etmek zorundayız. Erken uyarJı ve istihbarat kouPsunda adımlar atmamız gerekiyor.”  NATO yetkilisi Shea, uluslararası yl* alanda bir işbirliği çerçevesinin oluşturulması gerektiğini, buna dönük çoksayıda girişim olduğunu söylerken şu değerlendirmeyi yaptı:  ”Nükleer silahlar geliştirildiğinde nükleersilahların denetlenmesi devreye sokuldu. Kimyasal s ilahlar geliştirildiğinde b u sefer bunlar }! denetim al tına alındı.Siber için de kurallar belirlemeliyiz. Tabii k i geçmişte silahlar söz f konusu olduğundadevletlerle konuşmamız yetiyordu. Şimdi siber alanında Google, Mfcrosft gibişirketlerle de konuşmanız /erekiyor.”j Siber saldırılara krşı yeni önlemlergeliştirilirken, bireylerinözgürlükleri nasıl kor=unacak,  özel iletişimin korunması itle gü venlik arasındaki U denge n ğaspıg sağlancaR? N ATO Genel Se kreter Yardımcısı hea, bu sorumuzu ise şöyle yanıtladı:  “Güvenlik özgürlüğün yerini almıyor. GüveÜFnlik özgürlü'kleri garanti alt\na alıyor.Güvenlik interneti öldürmemeli. Ev so n isteyeceğimiz özgür ve açıkinterneti öldürmektir. Dengeyi doğru sağlamalDy#, gDu konu~du hak lısınız.”
NATO ülkelerinin liderlerini Varşova’da bir araya getiren zirvede “siber alan”, bundan böyle ittifakın savunacağı operasyonel alanlardan biri olarak tanımlandı. NATO Genel Sekteri Stoltenberg, “Siber alanı, operasyonel alanlarımız olan kara, hava ve deniz alanlarımıza dâhil ettik, yeni operasyonel alan olarak kabul ettik” sözleriyle bu kararı duyurdu.  Değişen güvenlik tehditlerine uyum sağlamak amacıyla atılan bu adım, herhangi bir NATO ülkesinin ciddi boyutlara ulaşan bir siber saldırıya hedef olunması halinde, kolektif savunma öngören NATO’nun 5’inci maddesinin işletilmesine, konvansiyonel silahlarla karşılık verilebilmesine yeşil ışık yakıyor.  NATO’nun siber alandaki stratejisini DW Türkçe’ye anlatan, İttifak’ın yeni güvenlik tehditlerinden sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Jamie Shea, siber saldırıların artık geleneksel silahlı saldırıların yol açtığı boyutta tahribat ve ölümlere neden olabildiğine dikkat çekti.  Shea, “Dünyada ilk kez, herhangi bir yer, dünyanın herhangi bir başka yerinden, herhangi bir zamanda ve herhangi bir kişi tarafından hedef alınabilir. Dünyanın bir ucundaki ülkenin binlerce kilometre uzaklıktaki bir diğer ülkeye saldırması düşünülemezdi. Oysa günümüzde yatak odasından çıkmaya bile gerek kalmadan, ya da milyonlarca dolara, tanklara, tüfeklere, devlet yeteneklerine sahip olmadan bu gerçekleştirilebiliyor, dahası yakalanma ihtimali olmadan büyük etki yaratılabiliyor” şeklinde konuştu.  NATO yetkilisi, günümüzde çatışma ve krizlerde artan oranda siber silahların kullanıldığını belirtirken, müttefik ülkelerin kara, deniz, hava ve uzay alanlarındaki aktivitelerin elektronik nitelik taşıması ve internete bağlı çalışması nedeniyle olası bir siber saldırıdan doğrudan etkilenebileceklerine dikkat çekti. Siber saldırıların espiyonaj ya da sabotaj için yapılabileceğini ifade eden NATO yetkilisi, kimi saldırıların da askeri operasyonları, silah sistemlerini ya da komuta kontrol merkezlerini sinyal karıştırma yoluyla akamete uğratmayı hedeflediğini anlattı.  Peki, Batı ittifakı kimin ya da hangi devletin siber saldırısına hedef olmaktan endişe ediyor? Rusya ve Çin, bu tür saldırılarla adları en çok anılan iki devlet. Ancak Shea, dünyada yaklaşık 40 devletin saldırı amaçlı siber silah geliştirdiğine dikkat çekerek şu bilgileri aktardı:  “Bazı büyük siber saldırılar bir tek güdümlü füzeden çok daha ucuza mal oluyor, çok daha büyük tahribata yol açılabiliyor. Birçok ülke için bu çok cazip. ‘Jet, tank ve füze jenerasyonunu boş verelim doğrudan siber yetkinliğimizi geliştirelim’ diyorlar. Hatta kendiniz geliştirmek istemiyorsanız, belirli ücretler karşılığında başkalarına, organize suç örgütlerine yaptırabiliyorsunuz.”  Siber saldırıyı yalnızca devletler değil, bireyler, organize suç örgütleri, ya da terör örgütleri de yapabiliyor.  IŞİD gibi terör örgütlerinin bugüne kadar ağırlıklı olarak infial yaratmak amacıyla kan dökmeyi tercih ettiğine dikkat çeken Shea, “Tabii ki teröristler propaganda, finansman, savaşçı toplama gibi konularda ciddi boyutlarda internetten yararlanıyor. Çok yüksek nitelikli elemanları var. Ayrıca son dönemde Irak ve Suriye’de toprak kaybediyorlar bu nedenden ötürü siber saldırı ile karşılık vermeleri ihtimali arttı” değerlendirmesini yaptı.  NATO, siber saldırılara hangi durumda nasıl yanıt verileceği sorusunu, caydırıcılık amacıyla bilinçli olarak belirsiz bırakıyor. Genel Sekreter Yardımcısı Shea, bunu şu sözlerle ifade ediyor:  “Siber saldırının hangi boyutta olması halinde işletileceği yönünde tanım yapmadık. Bunun bir mantığı var. Eğer ben size bana vuramazsın ama yüzüme vurmadığın müddetçe sana bir şey yapmayacağım dersem doğru olmaz.”  Günümüzde devletlerin siyasi ve diplomatik gücünü, ekonomik ve askeri gelişmişlikleri kadar siber alandaki yetkinlikleri belirler oldu.  Shea, müttefik ülkelerin siber savunma alanında yetkinliklerini olabildiğince güçlendirmek istediklerini vurgularken “Öncelikli hedef saldırganın ağımıza girmesini olabildiğince güçleştirmek, caydırıcı olmak. Ayrıca bir saldırıyı çok erken bir aşamada tespit etmek, minimal hasarla atlatılmasını mümkün kılabiliyor” görüşünü kaydetti.  Genel Sekreter Yardımcısı Jamie Shea, NATO’nun alacağı önlemlerle ilgili şu bilgileri aktardı: “Varşova Zirvesi’nde kabul edilen siber savunma taahhütnamesi doğrultusunda adımlar atılacak. Askerlerimiz operasyona gittiğinde olası siber saldırılarını daha hızlı tespit etmelerini, operasyonu sürdürülebilmeleri için alternatif önlemler alabilmelerini sağlamalıyız. NATO’nun, askerlerinin ya da üye ülkelerin saldırıya uğraması halinde destek sağlayabilmesini temin etmek zorundayız. Erken uyarı ve istihbarat konusunda adımlar atmamız gerekiyor.”  NATO yetkilisi Shea, uluslararası alanda bir işbirliği çerçevesinin oluşturulması gerektiğini, buna dönük çok sayıda girişim olduğunu söylerken şu değerlendirmeyi yaptı:  ”Nükleer silahlar geliştirildiğinde nükleer silahların denetlenmesi devreye sokuldu. Kimyasal silahlar geliştirildiğinde bu sefer bunlar denetim altına alındı. Siber için de kurallar belirlemeliyiz. Tabii ki geçmişte silahlar söz konusu olduğunda devletlerle konuşmamız yetiyordu. Şimdi siber alanında Google, Microsoft gibi şirketlerle de konuşmanız gerekiyor.”  Siber saldırılara karşı yeni önlemler geliştirilirken, bireylerin özgürlükleri nasıl korunacak, özel iletişimin korunması ile güvenlik arasındaki denge nasıl sağlanacak? NATO Genel Sekreter Yardımcısı Shea, bu sorumuzu ise şöyle yanıtladı:  “Güvenlik özgürlüğün yerini almıyor. Güvenlik özgürlükleri garanti altına alıyor. Güvenlik interneti öldürmemeli. En son isteyeceğimiz özgür ve açık interneti öldürmektir. Dengeyi doğru sağlamalıyız, bu konuda haklısınız.”