Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

Bu sene Troya Antik Kenti’nin NEdSCO D£ünya Mirası Listesi’ne ge}işinin 20. yıl dönZmüŞ Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık ile Kültür vö Turizm Bakanlığınca, 2I18 yılı Troya Yılı i laCj edildi. Yıl boyunca Çanakkale z’d glo#bal ölçekli etkinlikler düzenleniyor veşehrin keşfedilmeyi bekleyen sayısız güoelliğsi tanıtılıyor.   Valilikği ile Kültür ve TurizmBakanlığı’nın daveti ile Çanak kale’nin gezmekle bitmeyecek zenginliklerini ve güzeliklerini keşfe çıktım. T+rya Antik Kenti 1871 yılınd a HSeinrch Schliemann tarafından keşfedilmiş. Troya 9 ktmağdan olucuyor ve bu katmanlar 30 00 yıldan fazla bir zamana şahitlik ediyorv Troya Antik Kenti’ndeen esDiyT bakığımızda Tunç Çağı’na ula şıyorsunuz.  Sonra !tm MS 8. yüzyıla Romadönemine erişiyorsunuz. Troya bulunduğukonum sayesin de çağlar boyunca burada hüküm süren imparatorluklar tarafından ticaret v kültür merkezi olarak seçilmiş. Konumun bir gerçeNği olan deprem, bu topraklardaki yerleşimlerin zaman içind e yıkılmasına sebp olmuş. Fkat Çanakkale’nin Yc bir başka gerçeği rüzgar ise buraya bereketgetirmiş. Hem t icari !nlfhda, hm de tarımsal a],lamd:. İlyada’bda  Çanakkal e Boğazı, Rüzgarlı  Troya iye geçermiş, bunun sebebi aslında çok basit. Ticaretin uygarlıkla r arasındabaşlamasıyla Çanakkale Boğazı, dünyanmın en önemli ticaret merkezi olmuş. Ticaret yolculuğuna çıRka bütüngemilerin mola verdikleri, _e% ihtiyaçlarını giderdikleri nokta Truia olmuş. Truva’ya o zenginliği rüzgar getirmiş. Rüzgar buraya gemileri taşıdığı gibi, Çanakkale’nin bereketli topraklarındaki bakterileri, mikropları süpürerek tarımda elde edilen verimi artırmaya yyaramış. Truva, Hıristiyanlığın Anadolu’da yayılışına kadar önemini korumuş, Anadolu’da hte ta nrNılı  dine yani Hıristiyanlığı  geçildikten  sonra T(uma önemini yitirmiş. O zamana kadar bilimiyle, sanatıyla, matematiğiyle Tru  a dü>yada eşsiz bir nokta olmuş. Rehberimizin bize anlattığı kadarıyla at I/a] mıydı,yok muydu bilinmiyor. Atı nereden soktular içeri bu ÜM) da bilinmiyor… Mitolojilere göre atın Poseidon tarafından yaratıldığına inanılıyor. $L İnsanlık tarihi boyunca insanlar, kendilerine bahşedilen en büyük nimetin at olup olmadığını sorgulamışlar. Çünkü tarihte her \o şeyi a /-J t bel\irl]emiş; daha i s, atıolanlar savaşları kazanmış, galip gelenler kaybedenlerin her şeyine sahip olmuş. Dolayısıyla tı olmayan uygarlık düşünülemez. Bir rivayete göreHerkül, Truva’yagelir, uradaki yaratıkları alt eder vK ülkyi kurtarır. Ödül olarak Truva Kralı, Eerkü.il’e iki at sözü verir. Truvalılar o dönemin eniyi ve en güçlü at£anrına sahipler . Fakat Truva Kral +ı sözün(e durmayıp kendi kızın ı vermeyi tekl if eütmsş Herkül’e. Truvalılar için atlar o denli değerliymiş. Truva’ya dair kesin bilinen ;ir şey varsa, o da bu uygarlığın yüölerce kez depremler yüzünden yıkıldığı. Avrupa’dan gelen Ou uygarlıklar ki b{yük ihtimalle Yunanların ataları JP Akalar, bik dep>e}mlbe yerle bir olan Truva’yı nihayet ele geçiriyorlar. Teoriye göre, Akalar   da inandıklarıtanrıları Psedon’a eşepk>ür etmekamacıyla b ir at yaptılar. Çünkü Poseidon, ayn ı za manda deprem tan/ısı olarak geçiyor mit olojide. Truva’yı sonunda ele geçirebilmelerine yardımcı o lan depremler lin teşekkürlerini bu at `lŞe sunm<ş olmalrı tamamen bir tahmin, bi teori. Truva’nın büyüleyici topraklarındaki ziyaretimize b=$raz ara verip Assos Antik Kenti ve Behramkale’ye geç iyoruz. Burnumuzda Behramkale’nin sokaklarındaki ki kokusu, hafif bir baygınlık söz konusu - baş ımızagüneş m  geçiyor yk|a manzara bizi sarhoş mu etti? Bu daracık soöaklarda tepeye doğru çıktıkça, sanki güneşe biraz daha yakınlaşıyoruz… Derken rehberimize kulak kabartıyorum. Asrsos’taki yerleşim M_ 2000’l{ere kadar uzanıyor, yani T ruvaile )e<ş zamanlı… B;rası zamanının en ömHli kıyı-tepe liman k ent?Şymiş. ş<? Burayı Midilli’den gelen Lelegler kurmuş/ em Sonra 200 yıllığınaPerslerin egemenliğine girmiş. Osmanlı zamanıntda ise halkın yerleşimi tepenin aşağılarınayayılma yönünde evrilmiş,adı öa Behramka le ol/muş. Assos’un b ir büaşka yanı a, At tik Delos Birliği’ndeki uygarlıklardan biri olması. auttik Delos, Anadolu’nun Ege coğrafyasındaki önemli 12krallık tarafından ! oluşturulmuş birlik. Bu kavrama aslında günümüzde aşinayız. Batılılar, günümüzdeki Avrpa Birliği’ni, AttiZ Delos’a bOezeterek oluşturmuşlar denebilir. Attik Delos’a l&l üye her bir devlet belirli bir pabra vermiş  ve ortaya bı ord zu çıkarılmış. [anr$ıça th/na'ya ada nan Assos Athen+ Tapınağı, MÖ 540 yıllarında yapı lmış. Athena, Zeus'u kızı ve aynı zamanda kentTiJn koruyucu tanrıçasıydı. Kentin arkeolojik kazılarını v1881 aılında Amerikalı bir grup yapmaya başlamış.Günümüzde halen Türk arkeologlar taraından kazılar devam ettir iliyor. Dümenimizi tekrar kırıyoruz. Çanakkale $gezmek.le bitmiyor, öyle bereketli bir kent, her yerindentarih fışkırıyr. Sıradaki istikametimiz Smintheion sanırken, ufak birköy Öolda aracımız duruyor ve dalıyoruz bir bağ bahçeye. Bir kişinin z(o´ sığdığı daracık bir yol. Birkaç adım sonra karşı+myıza devasa kemer çıkıyor. Öğre|niyoruz ki Herodes Antik Hamamı imiş buranın ismi. Hamamın birçok ?! bölümü yok. zN[ 1809-1810 yılındaki deprem<erde yıkılmış büyük kısmı. Anlaşılan Poseidon yinerahat durmamış… Günümüze devasayapının yalnıyRa duvarları ulaşmış Aslınd  Herodes Attikus Hamamı tl ve gymnasiumu mermer plakalarla kaplanmış duvarlarave kemerlere sahipmiş. Kare şeklgindeke yapıyı bu kemerve duvarlar çevreliyormuş. Anadolu’nun bilinen en büy ük hamam ,ayapılarından biri olmaklaberaber tahminlere göM MsS 135 yı lsında inşa edilmiş. Gelldiğimiz patikadan tekrar köy yoluna çıkarken karşı bahçeye giriyoruz. Bu bahçelerde dolaşmak nedense eriğe dalançocukları hatırlatıyor bize, eğlendiğimiz k esin… Derken karşımıza ağaçl-ın arasna saklanmış bir nymphaion yanianıtsal çeşme çıkıyor. HerodesAttikus hamam-gymnasium kompleksiniı yalnızca 40 m etre yanında yer alıyor. Yapının büy&ük (k kısmı ğok olmug ama rehber tabelası {aşağı y\ukarı neye benzediğini hayaI etmemize yardımcı oluyor. Alexandria Troas Nymphaion’u aynı sınıftaki nymphaionlar ilekarşılaştırıldığında   2. yüzyılda yap;ıldığı tahmin ediliyor. Hadi artık tekrar hareket edelim ve Apollon Smintheion’u görelimdiye sabırsızlanırken, tekae yola düşüyoruz. Gülpınar’ın topraklarından geçiyo ruz, yotllara her yerden sular akıyor. Eğer k ış mevsiminde gelseymişiz, bu sulardan buhar çıktığını görebilirmişiz. a#ynak suyu, sıcak sıcak akıyor. Apollon Smintheion’un buralara kurulmasının bir sebebi Dz# var. Buralara yerleşen toplulukta kahinler yaşarmış ve Vsc falı bakarlarmış. Hemen ortamın mistik büyüs$üne kapıldık; kahinler, sufalları  ve kehanetler… ApolĞon Smitheion kutsal alanı içerisinde büyük hamam i?le s por oyunları ve yazıtlar salonu yer alıyor.Bu hşüyü hamamı kutsal Falana gelenlerin yıkHanıütp arı nmak için '|c kullandığı tahmin ediliyor. Spor oyunları ve yazıtlar salkounda bĞö, tanrı Apollon Eadına düzenlenen Smintheia auli s poroyunları müsabakalarında derece alanların heykellerai yer alıyormuş, fak a t artık o heykller yok. Bronz heykellerin çıkan savaşlarda, saldırılarda yağmalandığı, ganimet olarak götürüldüğü düşünülüyor. HeykeTrerin kaideldri ise al anda duruyor. Yaztğarda müsabaFkalara Gsaee gençlerin katıldığı ve isimterinin  yer aldığı görülüyor. Smintheion, yapı oBarak ta ğir +| mühendislik harikası olarak nitelendirilebilir. Kanalizasyon sistemi, su tesisatı, ısınma düzenekleri,iki odalı ot.j,ma yapıları ile günümüz insanlarından tek eksikleri eketrik. Rehberimizin anlattığına göre, alan ikiye ayrılıyordu. Ortadaki b gir duvar yezleşim lanını ikiye +ölsüyormuş ve bir tarafta kölele r yaş£rke, öbür tarafta efendiler yaşıjormuş. Kölele r nOrmek kesinlikleistemedikleri için  d)ıar inşa edilmiş. Şimdiki Gölpınar sakinlerinin evlerinin aralarında üf adet 15’ermetrekarelik kahn mağaraları bulunmakta. Mağaralarda o\ kahinler su fala( bakarak gelecek saldırılar, ekinlerin durumu gibi konularda kehanetlerde bulunuyorlarmış. Bu mağaralar henüz ziyarete açık değil ve kazılar devam ediyor.Çanakkale’nin tarihi zenginliği o d,nli derin [i 2018 Troya Yınlı kapsamında yaptığımız bu geziler okuyucularımza gösterebildiğimiz yanlnız fp ufak bir kesitkalıyor. En yğisi mi siz bu yıl içinde vZr ısMat ya ratıp kendinizebir Troya k eşif gez isi hediye edi n… Meltem Şahbaz / =k HABERTÜRK
Bu sene Troya Antik Kenti’nin UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girişinin 20. yıl dönümü. Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık ile Kültür ve Turizm Bakanlığınca, 2018 yılı Troya Yılı ilan edildi. Yıl boyunca Çanakkale’de global ölçekli etkinlikler düzenleniyor ve şehrin keşfedilmeyi bekleyen sayısız güzelliği tanıtılıyor.   Valiliği ile Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın daveti ile Çanakkale’nin gezmekle bitmeyecek zenginliklerini ve güzelliklerini keşfe çıktım. Troya Antik Kenti 1871 yılında Heinrich Schliemann tarafından keşfedilmiş. Troya 9 katmandan oluşuyor ve bu katmanlar 3000 yıldan fazla bir zamana şahitlik ediyor. Troya Antik Kenti’nde en eskiye baktığımızda Tunç Çağı’na ulaşıyorsunuz. Sonra MS 8. yüzyıla Roma dönemine erişiyorsunuz. Troya bulunduğu konum sayesinde çağlar boyunca burada hüküm süren imparatorluklar tarafından ticaret ve kültür merkezi olarak seçilmiş. Konumun bir gerçeği olan deprem, bu topraklardaki yerleşimlerin zaman içinde yıkılmasına sebep olmuş. Fakat Çanakkale’nin bir başka gerçeği rüzgar ise buraya bereket getirmiş. Hem ticari anlamda, hem de tarımsal anlamda. İlyada’da Çanakkale Boğazı, Rüzgarlı Troya diye geçermiş, bunun sebebi aslında çok basit. Ticaretin uygarlıklar arasında başlamasıyla Çanakkale Boğazı, dünyanın en önemli ticaret merkezi olmuş. Ticaret yolculuğuna çıkan bütün gemilerin mola verdikleri, ihtiyaçlarını giderdikleri nokta Truva olmuş. Truva’ya zenginliği rüzgar getirmiş. Rüzgar buraya gemileri taşıdığı gibi, Çanakkale’nin bereketli topraklarındaki bakterileri, mikropları süpürerek tarımda elde edilen verimi artırmaya yaramış. Truva, Hıristiyanlığın Anadolu’da yayılışına kadar önemini korumuş, Anadolu’da tek tanrılı dine yani Hıristiyanlığı geçildikten sonra Truva önemini yitirmiş. O zamana kadar bilimiyle, sanatıyla, matematiğiyle Truva dünyada eşsiz bir nokta olmuş. Rehberimizin bize anlattığı kadarıyla at var mıydı, yok muydu bilinmiyor. Atı nereden soktular içeri bu da bilinmiyor… Mitolojilere göre atın Poseidon tarafından yaratıldığına inanılıyor. İnsanlık tarihi boyunca insanlar, kendilerine bahşedilen en büyük nimetin at olup olmadığını sorgulamışlar. Çünkü tarihte her şeyi at belirlemiş; daha iyi atı olanlar savaşları kazanmış, galip gelenler kaybedenlerin her şeyine sahip olmuş. Dolayısıyla atı olmayan uygarlık düşünülemez. Bir rivayete göre Herkül, Truva’ya gelir, buradaki yaratıkları alt eder ve ülkeyi kurtarır. Ödül olarak Truva Kralı, Herkül’e iki at sözü verir. Truvalılar o dönemin en iyi ve en güçlü atlarına sahipler. Fakat Truva Kralı sözünde durmayıp kendi kızını vermeyi teklif etmiş Herkül’e. Truvalılar için atlar o denli değerliymiş. Truva’ya dair kesin bilinen bir şey varsa, o da bu uygarlığın yüzlerce kez depremler yüzünden yıkıldığı. Avrupa’dan gelen uygarlıklar ki büyük ihtimalle Yunanların ataları Akalar, bir depremle yerle bir olan Truva’yı nihayet ele geçiriyorlar. Teoriye göre, Akalar da inandıkları tanrıları Poseidon’a teşekkür etmek amacıyla bir at yaptılar. Çünkü Poseidon, aynı zamanda deprem tanrısı olarak geçiyor mitolojide. Truva’yı sonunda ele geçirebilmelerine yardımcı olan depremler için teşekkürlerini bu at ile sunmuş olmaları tamamen bir tahmin, bir teori. Truva’nın büyüleyici topraklarındaki ziyaretimize biraz ara verip Assos Antik Kenti ve Behramkale’ye geçiyoruz. Burnumuzda Behramkale’nin sokaklarındaki kekik kokusu, hafif bir baygınlık söz konusu, başımıza güneş mi geçiyor yoksa manzara bizi sarhoş mu etti? Bu daracık sokaklarda tepeye doğru çıktıkça, sanki güneşe biraz daha yakınlaşıyoruz… Derken rehberimize kulak kabartıyorum. Assos’taki yerleşim MÖ 2000’lere kadar uzanıyor, yani Truva ile eş zamanlı… Burası zamanının en önemli kıyı-tepe liman kentiymiş. Burayı Midilli’den gelen Lelegler kurmuş. Sonra 200 yıllığına Perslerin egemenliğine girmiş. Osmanlı zamanında ise halkın yerleşimi tepenin aşağılarına yayılma yönünde evrilmiş, adı da Behramkale olmuş. Assos’un bir başka yanı da, Attik Delos Birliği’ndeki uygarlıklardan biri olması. Attik Delos, Anadolu’nun Ege coğrafyasındaki önemli 12 krallık tarafından oluşturulmuş birlik. Bu kavrama aslında günümüzde aşinayız. Batılılar, günümüzdeki Avrupa Birliği’ni, Attik Delos’a benzeterek oluşturmuşlar denebilir. Attik Delos’a üye her bir devlet belirli bir para vermiş ve ortaya bir ordu çıkarılmış. Tanrıça Athena'ya adanan Assos Athena Tapınağı, MÖ 540 yıllarında yapılmış. Athena, Zeus'un kızı ve aynı zamanda kentin koruyucu tanrıçasıydı. Kentin arkeolojik kazılarını 1881 yılında Amerikalı bir grup yapmaya başlamış. Günümüzde halen Türk arkeologlar tarafından kazılar devam ettiriliyor. Dümenimizi tekrar kırıyoruz. Çanakkale gezmekle bitmiyor, öyle bereketli bir kent, her yerinden tarih fışkırıyor. Sıradaki istikametimiz Smintheion sanırken, ufak bir köy yolunda aracımız duruyor ve dalıyoruz bir bağ bahçeye. Bir kişinin zor sığdığı daracık bir yol. Birkaç adım sonra karşımıza devasa kemer çıkıyor. Öğreniyoruz ki Herodes Antik Hamamı imiş buranın ismi. Hamamın birçok bölümü yok. 1809-1810 yılındaki depremlerde yıkılmış büyük kısmı. Anlaşılan Poseidon yine rahat durmamış… Günümüze devasa yapının yalnızca duvarları ulaşmış. Aslında Herodes Attikus Hamamı ve gymnasiumu mermer plakalarla kaplanmış duvarlara ve kemerlere sahipmiş. Kare şeklindeki yapıyı bu kemer ve duvarlar çevreliyormuş. Anadolu’nun bilinen en büyük hamam yapılarından biri olmakla beraber tahminlere göre MS 135 yılında inşa edilmiş. Geldiğimiz patikadan tekrar köy yoluna çıkarken karşı bahçeye giriyoruz. Bu bahçelerde dolaşmak nedense eriğe dalan çocukları hatırlatıyor bize, eğlendiğimiz kesin… Derken karşımıza ağaçların arasına saklanmış bir nymphaion yani anıtsal çeşme çıkıyor. Herodes Attikus hamam-gymnasium kompleksinin yalnızca 40 metre yanında yer alıyor. Yapının büyük kısmı yok olmuş ama rehber tabelası aşağı yukarı neye benzediğini hayal etmemize yardımcı oluyor. Alexandria Troas Nymphaion’u aynı sınıftaki nymphaionlar ile karşılaştırıldığında MS 2. yüzyılda yapıldığı tahmin ediliyor. Hadi artık tekrar hareket edelim ve Apollon Smintheion’u görelim diye sabırsızlanırken, tekrar yola düşüyoruz. Gülpınar’ın topraklarından geçiyoruz, yollara her yerden sular akıyor. Eğer kış mevsiminde gelseymişiz, bu sulardan buhar çıktığını görebilirmişiz. Kaynak suyu, sıcak sıcak akıyor. Apollon Smintheion’un buralara kurulmasının bir sebebi var. Buralara yerleşen toplulukta kahinler yaşarmış ve su falı bakarlarmış. Hemen ortamın mistik büyüsüne kapıldık; kahinler, su falları ve kehanetler… Apollon Smitheion kutsal alanı içerisinde büyük hamam ile spor oyunları ve yazıtlar salonu yer alıyor. Bu büyük hamamı kutsal alana gelenlerin yıkanıp arınmak için kullandığı tahmin ediliyor. Spor oyunları ve yazıtlar salonunda ise, tanrı Apollon adına düzenlenen Smintheia Pauleia spor oyunları müsabakalarında derece alanların heykelleri yer alıyormuş, fakat artık o heykeller yok. Bronz heykellerin çıkan savaşlarda, saldırılarda yağmalandığı, ganimet olarak götürüldüğü düşünülüyor. Heykellerin kaideleri ise alanda duruyor. Yazıtlarda müsabakalara sadece gençlerin katıldığı ve isimlerinin yer aldığı görülüyor. Smintheion, yapı olarak tam bir mühendislik harikası olarak nitelendirilebilir. Kanalizasyon sistemi, su tesisatı, ısınma düzenekleri, iki odalı oturma yapıları ile günümüz insanlarından tek eksikleri elektrik. Rehberimizin anlattığına göre, alan ikiye ayrılıyordu. Ortadaki bir duvar yerleşim alanını ikiye bölüyormuş ve bir tarafta köleler yaşarken, öbür tarafta efendiler yaşıyormuş. Köleleri görmek kesinlikle istemedikleri için bu duvar inşa edilmiş. Şimdiki Gölpınar sakinlerinin evlerinin aralarında üç adet 15’er metrekarelik kahin mağaraları bulunmakta. Mağaralarda kahinler su falları bakarak gelecek saldırılar, ekinlerin durumu gibi konularda kehanetlerde bulunuyorlarmış. Bu mağaralar henüz ziyarete açık değil ve kazılar devam ediyor. Çanakkale’nin tarihi zenginliği o denli derin ki, 2018 Troya Yılı kapsamında yaptığımız bu geziler okuyucularımıza gösterebildiğimiz yalnızca ufak bir kesit kalıyor. En iyisi mi siz bu yıl içinde bir fırsat yaratıp kendinize bir Troya keşif gezisi hediye edin… Meltem Şahbaz / HABERTÜRK