Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

15 & temmuz 2016 FETÖ’cü darbe pirişi|nin dehşetini ve o gece felaketinkıyısından d%önüşümüzü hiçbiri.iz kolay unutamayacağz. Peki, bu hadise edebiyata ne şekilde ytansıya&ak? 1 2 Mart M#uhtıkası’ndan TY sonra olduğu gibi güçlü bir edebiyat hareketi mi doğacak, 12 Eylül D larb{esi’ndeki gibi gecikmeli bCiKr aktarım mısöz konusu olac ak. Yahut Ge  zi Parkı o[a(la<ı gibi mi olacak, uni alelacele ve arkaarkaya kitaplar mı yazılıp basılacak? Şnc*) Ğ haberi vereyim:  Buhafta 15 Temmuz’un ilk k itabı yayımlandı: Yasin Topaloğ/u imzasını taşıyan “SonDarbe ABD, İsrail ve Fetö’nün Türkiye’yleAsimetrik Savaşı”. Ö&Ae “Bu ne acele” diye geçiriyorum içimden. “Daha darbe girişimiyle savaşırken ölen UM şehitlerimizin yası taze, yaralılarımız henüz iyileşmei, her gün yeni bir haberle sarsılıyoruz... ” Ardındanherkes gibi benim de olayları anlamlandır maya ihtiyacım olduğunu hatırlıyorum v gaze*A`ci gözüyle yazılmış sağlam kitaplr çıksın istiyorum. Fakat lütfen u kitaplar,Gezi Parkı’nı konu edenler gibi olmas . Olacvşk ḯ; değildi; ilkkitap, olaylar başladıkt an 8 gün sonraçıkmıştı. } Ne ara yazılmış, ne bara yayımlanmıştı? 8 gün geçmed?en , basılan kit abı okumam 8 dakikabile sü{rmehmişti. O yüzdn tanka karşı dimdik duran cesurkadınları, kamyonla direnişe atıl# ç arşaflıteyzeyi, trununu yalnız bırakmamak için tekerlekli sndalyesiyle sokağa çıkab dedeyi , daarPe yapmaya gönderildiklerini marketteki televizyondan öğrn#en ve oracığa çöküp hıçkıra hıçkıraağlamaya başlayan erleri, jetler yereinemesin diye tarlasındaki ekinleri yakan çiftçiyi, iki saatönce kendilerine makineli tüfek doğrultulmuş yaralı ertle[vi ambulanslara taşıyanları, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Facetime’daki yüzünü ilkgördüğümüz anı, nere(deys/ tü m medyanın or)k çabasını; kısacası o ece darbe girişiminin püskürtülmesini sağlayan bütün kahramanları hatırlaşyacağım... Yine de 15 Temmuz kitapları iç =şn sankibiraz daha beklesek iyiolur. Öte yandan kabul edelim; toplumsal hayattakiköklü değişiklikler edebiyatta he rzaman yankısını bulurü İki cümle aktaracağım size. Birincisi II.  Dü 'yna Savaşı öncesi Almanya’da geçen “BerĞin-Alexander Meydanı”nın yazarı Alfred Döblin’den: “Başımıza Ğlenleri Uedeiyat tarfınyan kaydı tutulmadığı süreceyaşamamış saylırız.” İkinciHsi Nobel’li yazar Elias Canetti’den: “̈́aarların görmediğişey, olmamış demektir. Bu sözler, bir %vi ‘yaşananlarınönemini eksiltme girişimi’ eğil, Fdaha ziyae bireysel ve toplumsal hafızamızın zayıflığına, yaşadıklarımızı kolayc  a bilinçdışımızgn derinliklerine gönderip hiç ol mamışlar #i£b$i yapabildiğimize işaret ediyaor. İnsan kolay unutur; tari ´ denen kdisiplin olmas_ geçmişin baz ı olaylarını hiç öğrenmeyebilir, bir nevi ‘şahitlik aktarı mı’ diyebileceğim edebiyat olmasa yaşananları, hissedilenler% bilmeyebilirdik. Yu  de T bana kalırsa,edebiyatçıyı, {aha doğrusu genel olarak sanatçıy sosyolo gdan veya gazeteciden ayıran bir şey var; sadece olgulara değil, olayları hazırlayan hatalara ve yaşananların bıraktığı tortularahem içeriden hem ndP de belirli bir mesafeden bakabilmesi. aşka ülkeler ve baş ka tarihlerden ikiörnek vermek istiyorum. Gabriel G. Marquez, olombiya’d ?10 yıl süren kanlı ğç savaşın ed-b|yata yansımasından bahsederken “Gerçeğin evine $ kapıdan değil arka kapıdan girilir” diyordu. Yazar, yayıncı Burhan Sönmez mJ bunu şöyle a nlatıyor: “Kolombiya’da 1948-58 arasında 10 yıl süren LN Vilencia’nın, yani iç savaşın ilk gününde5 bin, topl amın da ise 200 bin kişiölmüştü. O dönmde  v sonrasında o kardar çok roman yayımlandı ki La Violencia Romanları diyebir terim çıktı ortaya. Ama kalıcı olamadılar. Marquez’e görebunun nedenleri, ?s: kitapların gerçekle kurduğu bağın sorunlu olmasından, H< edebi değer taşımamasındankaynaklanıyordu. Edebiyatın değil siyasetin gerekleriyleyazılan eserler, ger~eği dile getirmede aceleci davranmanın ve bu nedenle tarihi\ gerisinedüşmenin tehlikeli sınırlarında dolanır.V Peki,susmamak, gerçZeğji phşemen d ile Jgetirek de bir seçenekdeğil mi? Vereceğim ikinci örnek buna dair. ?1950’lerde ABD’de aşırı sağ görüşlü sen{tör McCarty ve ekibinin estirdiği terörü, cadı avınıbiliyoruz. Yönetmen Don Siegel, budurumu eleştiren film p= “Invasion of the Body Snatcherı 1956’da, yani <farTlı görli}ştekilere göz açtırmamak çi sansür mekanizmalarının en sıkı tutulduğubu dönemiV Şdv tam ortasında çekti. Yasaklanmasın diye de olaylarıkendi deyişiyle “çevresinde dolaşarak” anlattı. Hikâye şuydu: Küçük (} bir kaLsabada yaşayan gn bir doktor, birbinanın bodrumunda daha önce hiç görmediği türeen <e\ kozalar bu,bur, her kozanın yanında l#´ uyur vaziyette bı- isa vardır. Araştırma`farın gevaŞ eder ve kozaların +-aslında uzaydan gelmiş akıllı can lılar £ olduklarını, yanlarında uyuyan insanların fiziksel özelliklerini ve anıl arıı edindikten sonr ahayata karıştıklarını öğrenir. Darha da korkuncu buirçoN arkadaşının,yakınının da “kopya lanmış” olduğunu fark eder. Yabancıların amacı, insanları yok ed erek dünya yı  :H işgal etmek, onlara teslim olmamanın At tek yoluysa, uyanık kalmaktır. Ama yıllar içnde o kadar yayılmışlardırki YH= doktora kimse inanmmaz ABD tarihindeki karanlık bir çağı meta£orlarl aktaran film, bir yandan da zam<nsız bir hikâye anlatıyor. Siegel de zaten yıllar sonra verdiği röportajda, şunları söylemiş: “Meslektaşlarımın çoğu filYmdıki kozalar gibiydi. N.̈́fe? [=Y alıyor ama yaşamıyorlardı; tutkusuz, öfkesiz, prıltısız hale gelmişlerdi. Katar erme yetisinden yoksun olan ve kendiyle yüzleş*e~meyen herkesin yaşayacağı şey£i bu; kozanın içinde geçecek tepkisiz, Kuhsca [ir hayat... Zerzevata dönüşme mek için yapmamız gereken şe ly ghtr çağda aynıdır: Tehlikenin farkında o£lmaz. Doktorkahramanım, ‘Hepimiztehlikedeyiz. Olar l£ aramızda; her yerde... Bizi tek tek yok idiyor, yerimize geçiyorlar. Parçaparça ele geçiriliyoruz.Bakıyoruz, kal plerimiz katılaşmış, nasır tutmuş... İnsan kalmak i  çin mücadele etmemiz şart’ demişti vehaklıydı.”  İsimler, ve kapakları milbe aynıhissi yarataOn Gez i Parkı kitaplarına b?aktığ>zda, bazı yazar ve gazetecilerino sene Marquez’in vB Siegel’in aksine Ö* olayları anlatırken arka kapıdan değil, dosdoğru ö&n UapıdanA, üstelik fener alayıyla girmeyitercih ettiklerini v e e yazık ki pek de yeni bakış açıla rı üretemediğini düşünüyorum. Birkaçını saayıb... “#direaşk” (Ali Bolat); “Ç apulcu” (Bekir Öztürk); “Bir Çap ulcunun Hatıra DYefterl” (ErolHızarcı); “Çapulcunun Gezi Rehberi” (Eylem yoy[ın); &Geziden Orantısız Zeka” (Serkan Akkuş); “Gzi(’nin Güze l İnsanları” (Ayşe Arman); “Biz Orada MutluydZu” (Müge İplikçi)... Romanlarladevam edelim... “Biz Burada İyiyiz” (Barbaros Altuğ); “Handan” (Ayşe Kulin); “Beoğla’nun En Güzel Abisi” (Ahmet Ümit); “Çapulcu musun Vay Vay” (Muzaffer İzgü)... NurdanGürbilek’in >Sessi,zi Payı”; <Feride Çiçekoğlu’nun “Şehrin İtirazı” gibi Fderinlikli kitaplar çok sonra gel di. Umyyorum, öncesiyle, sonrasıyla 15 Temmuz 2+016 gecesi yaşadıklarımız edebiyata da hak ettiğ i ışekle yansır.  12 Mart Muhtırası önemli bir dönüm no ktasıydı. Yoğunbaskı ve sansürünyaşandığı, kitapların toplatılıpdergilerin kapatıldığı,yazarların hapsedil diği 12 Mar tDarbesi, edebiyat ımızın en verimli dönemlerinden birine denk geldi e sonraki yÖllrd darbeye dair önemli romanlaryazıldı.  Eleştirmen Hasan Bülent Kahraman,o dönemde gerçekbir roa|n hareketinin doğduğuanda bahsediyor. “12 Mart romanının belkemiğini oluşturan }r ideoloji, düşünme -a~rzıU öneriler ve temel roman anlayışı 1971’den önce başlamıştı. Mhtırayla b irlikte adıYnlak tutuklanıp işkenc\elerden geçirildi, hapse atıldı. 1973 s'Zçimleriyle g{rlite dışarı çzıkan Sevgi Soysal, Erdal [ Öz g(bĞ  edebiyatçılar, zemini zaten hazırlanmış romanlarını, yaşadıklarıyla bütünleştirerek üretmeye başladılar.”  Oğuz Atay, Tehlikeli Oyunlar Çetin Altan,  Büyük Göz(ltıC Bir bv Gökyüzü Tarık Dursun K  ., Gün Döndü, Erdal Öz, Yaralısın, Odalarda, Gülünün Solduğu Akşam Svgi Soysal, Yenişehir’de Bi  r Öğl e Vakti Füruzan, 47’liler Adalet Ağaoğlu, Bir Düğün Gecesiı Ruh Üşümesi Bilge Karasu, Gece Tarık Buğra, Gençliğim Eyvah, Dünyanın En P is Sokağı ı´ Attila İlhan, Yengecin Kıskacı Melih Cevdet Anday, Gizli Emir, İsa’nın Güncesi Ahmet Altan, Dört Mevsim Sonbahar ADla Kutlu,Tutsaklar, Ateş Üstünde Yürümek M ehmet Eroğlu, Iss]zlığn Ortasında, Geç Kalmış Öpls Pınar Kür, darın YarınOktay Rifat, B \r Kadının Penceresinden Sevinç Çokum, Zor TezerÖzlü, Çocukluğumun Soğuk Geceleri Alev Alatlı, İşke?cei  Yi#ne baskı,yine sansür... 12 Eylül Darbesi’nin edebiyata yansmnsı çoFk sonra mümkün olabildi. Birkez daha Hasan Bülent Kdah-aman’a başvuruyorum:“Edebiyat, 12 Eylül öncesindeki gücünü yjitirmi>ti. jünU da, Türkiye de görselliğin etkisi altındaydı; edebiyat, her gün biraz daha küçülen bir kesime hitap ediyordu . ;ab Roman, yazanın v e okuyanıngözünde bir dünyayı değiştirmearacı ´lcağktan çıkmıştı.  O arada gelişen yeni bir romancılık yok _muy#? Vardı. Latife Tekin’den Ahmet Altan’a uzanan bir romancılık öz konusuydu. Zaman, önemli isimler doğuracak, aralarından Orhan Pamuk öne ´` çıkacaktı amL 12 Eylüledebiyatından 12Mart edebiyatından söz edildiği gibi söz edilmeyec Ykti.”  Orhan Pamuk, Sessiz  v Ad:alt Ağaoğlu, Hayır Kaan Arslano ğlu, Devrimciler Mehmet Eroğlu, Yüz: 1]£1 n Hüseyin Kıran, Reıl Oya Baydar,Hiçbiryer’e Dönüş, Sıcak Külleri Kaldı, Kayıp Söz Latife Tekin, Sevgili Arız ;luüm Gece Dersleri Vedat Türkali, Bir Gün Bek Başına, Mavi Karanlık, Tek Kişilik Ölüm Samim Kocagöz, Mr Ötesi Nazlı Eray, Arzu Sapağında İnecek Var, Sis Kelebekleri n üAOhme cltan, Sudaki İz Nihat Genç, Dar Alanda Tufan, EüC Korkusu, Konuştuğumuz Gibi Uzaklara, Bu Çağın SoylTsu Ayşegül Devecioğlu, Kuş Dil ine Öykünen 2 Şubat’ın k aranlığınd kalan ikna odalarını ıa yazmış olan Yıldız Ramazanoğu, o dönemi  ş u sözlerle anlatıyor: “İnsan için}(de y aşarken başına gelejnin boyutlarını tam olarak bilemiyor. 28 Şubat’ın, imi/ri tarafından insanların fiöiki varlığın a kasteden dar belerle karşılaştırılıp önemsiz görüldüğü oldu. Fakat nefes almanıÖ e sokakta dolaşmanız dışında en temel haklarınızın elinizden alındığı vir yaşam da insanı ağır çekimde öldürmekten başka bir şey değildi. Kutuplaşmaktan (sö` edeceksek 28 Şubat’ın yarattığı derin ay;rımcılığın etkisini göz ardı edemeyiz. Önümüzdeki yıllarda bunların edebiyata daha fazla yansıyacağını düşünüyorum.”  Orhan Pamuk, Kar Sibel Ermsld&an, Saklı Kitap Yıldız Ramazanoğlu, İkna Odası n Ahmet Kekeç, kağmurdan Snra F atma Barbarosoğlu, Karanfilli Kavga, Kapanmayan Yaralar Halime Toros, Halkaların EzgieZi Gül rslan, BiziAyıran Duva  C Hakan Albayrak, Ebuze-r
15 temmuz 2016 FETÖ’cü darbe girişiminin dehşetini ve o gece felaketin kıyısından dönüşümüzü hiçbirimiz kolay unutamayacağız. Peki, bu hadise edebiyata ne şekilde yansıyacak? 12 Mart Muhtırası’ndan sonra olduğu gibi güçlü bir edebiyat hareketi mi doğacak, 12 Eylül Darbesi’ndeki gibi gecikmeli bir aktarım mı söz konusu olacak. Yahut Gezi Parkı olayları gibi mi olacak, yani alelacele ve arka arkaya kitaplar mı yazılıp basılacak? Önce haberi vereyim: Bu hafta 15 Temmuz’un ilk kitabı yayımlandı: Yasin Topaloğlu imzasını taşıyan “Son Darbe ABD, İsrail ve Fetö’nün Türkiye’yle Asimetrik Savaşı”. Önce “Bu ne acele” diye geçiriyorum içimden. “Daha darbe girişimiyle savaşırken ölen şehitlerimizin yası taze, yaralılarımız henüz iyileşmedi, her gün yeni bir haberle sarsılıyoruz...” Ardından herkes gibi benim de olayları anlamlandırmaya ihtiyacım olduğunu hatırlıyorum ve gazeteci gözüyle yazılmış sağlam kitaplar çıksın istiyorum. Fakat lütfen bu kitaplar, Gezi Parkı’nı konu edenler gibi olmasın. Olacak iş değildi; ilk kitap, olaylar başladıktan 8 gün sonra çıkmıştı. Ne ara yazılmış, ne ara yayımlanmıştı? 8 gün geçmeden basılan kitabı okumam 8 dakika bile sürmemişti. O yüzden tanka karşı dimdik duran cesur kadınları, kamyonla direnişe katılan çarşaflı teyzeyi, torununu yalnız bırakmamak için tekerlekli sandalyesiyle sokağa çıkan dedeyi, darbe yapmaya gönderildiklerini marketteki televizyondan öğrenen ve oracığa çöküp hıçkıra hıçkıra ağlamaya başlayan erleri, jetler yere inemesin diye tarlasındaki ekinleri yakan çiftçiyi, iki saat önce kendilerine makineli tüfek doğrultulmuş yaralı erleri ambulanslara taşıyanları, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Facetime’daki yüzünü ilk gördüğümüz anı, neredeyse tüm medyanın ortak çabasını; kısacası o gece darbe girişiminin püskürtülmesini sağlayan bütün kahramanları hatırlayacağım... Yine de 15 Temmuz kitapları için sanki biraz daha beklesek iyi olur. Öte yandan kabul edelim; toplumsal hayattaki köklü değişiklikler edebiyatta her zaman yankısını bulur. İki cümle aktaracağım size. Birincisi II. Dünya Savaşı öncesi Almanya’da geçen “Berlin-Alexander Meydanı”nın yazarı Alfred Döblin’den: “Başımıza gelenleri -edebiyat tarafından kaydı tutulmadığı süreceyaşamamış sayılırız.” İkincisi Nobel’li yazar Elias Canetti’den: “Yazarların görmediği şey, olmamış demektir.” Bu sözler, bir nevi ‘yaşananların önemini eksiltme girişimi’ değil, daha ziyade bireysel ve toplumsal hafızamızın zayıflığına, yaşadıklarımızı kolayca bilinçdışımızın derinliklerine gönderip hiç olmamışlar gibi yapabildiğimize işaret ediyor. İnsan kolay unutur; tarih denen disiplin olmasa geçmişin bazı olaylarını hiç öğrenmeyebilir, bir nevi ‘şahitlik aktarımı’ diyebileceğim edebiyat olmasa yaşananları, hissedilenleri bilmeyebilirdik. Yine de bana kalırsa, edebiyatçıyı, daha doğrusu genel olarak sanatçıyı sosyologdan veya gazeteciden ayıran bir şey var; sadece olgulara değil, olayları hazırlayan hatalara ve yaşananların bıraktığı tortulara hem içeriden hem de belirli bir mesafeden bakabilmesi. Başka ülkeler ve başka tarihlerden iki örnek vermek istiyorum. Gabriel G. Marquez, Kolombiya’da 10 yıl süren kanlı iç savaşın edebiyata yansımasından bahsederken “Gerçeğin evine ön kapıdan değil arka kapıdan girilir” diyordu. Yazar, yayıncı Burhan Sönmez bunu şöyle anlatıyor: “Kolombiya’da 1948-58 arasında 10 yıl süren La Violencia’nın, yani iç savaşın ilk gününde 5 bin, toplamında ise 200 bin kişi ölmüştü. O dönemde ve sonrasında o kadar çok roman yayımlandı ki La Violencia Romanları diye bir terim çıktı ortaya. Ama kalıcı olamadılar. Marquez’e göre bunun nedenleri, o kitapların gerçekle kurduğu bağın sorunlu olmasından, edebi değer taşımamasından kaynaklanıyordu. Edebiyatın değil siyasetin gerekleriyle yazılan eserler, gerçeği dile getirmede aceleci davranmanın ve bu nedenle tarihin gerisine düşmenin tehlikeli sınırlarında dolanır.” Peki, susmamak, gerçeği hemen dile getirmek de bir seçenek değil mi? Vereceğim ikinci örnek buna dair. 1950’lerde ABD’de aşırı sağ görüşlü senatör McCarty ve ekibinin estirdiği terörü, cadı avını biliyoruz. Yönetmen Don Siegel, bu durumu eleştiren filmi “Invasion of the Body Snatchers”ı 1956’da, yani farklı görüştekilere göz açtırmamak için sansür mekanizmalarının en sıkı tutulduğu bu dönemin tam ortasında çekti. Yasaklanmasın diye de olayları kendi deyişiyle “çevresinde dolaşarak” anlattı. Hikâye şuydu: Küçük bir kasabada yaşayan genç bir doktor, bir binanın bodrumunda daha önce hiç görmediği türden dev kozalar bulur, her kozanın yanında uyur vaziyette bir insan vardır. Araştırmalarına devam eder ve kozaların aslında uzaydan gelmiş akıllı canlılar olduklarını, yanlarında uyuyan insanların fiziksel özelliklerini ve anılarını edindikten sonra hayata karıştıklarını öğrenir. Daha da korkuncu birçok arkadaşının, yakınının da “kopyalanmış” olduğunu fark eder. Yabancıların amacı, insanları yok ederek dünyayı işgal etmek, onlara teslim olmamanın tek yoluysa, uyanık kalmaktır. Ama yıllar içinde o kadar yayılmışlardır ki doktora kimse inanmaz. ABD tarihindeki karanlık bir çağı metaforlarla aktaran film, bir yandan da zamansız bir hikâye anlatıyor. Siegel de zaten yıllar sonra verdiği röportajda, şunları söylemiş: “Meslektaşlarımın çoğu filmdeki kozalar gibiydi. Nefes alıyor ama yaşamıyorlardı; tutkusuz, öfkesiz, parıltısız hale gelmişlerdi. Karar verme yetisinden yoksun olan ve kendiyle yüzleşemeyen herkesin yaşayacağı şeydir bu; kozanın içinde geçecek tepkisiz, ruhsuz bir hayat... Zerzevata dönüşmemek için yapmamız gereken şey her çağda aynıdır: Tehlikenin farkında olmak. Doktor kahramanım, ‘Hepimiz tehlikedeyiz. Onlar aramızda; her yerde... Bizi tek tek yok ediyor, yerimize geçiyorlar. Parça parça ele geçiriliyoruz. Bakıyoruz, kalplerimiz katılaşmış, nasır tutmuş... İnsan kalmak için mücadele etmemiz şart’ demişti ve haklıydı.”  İsimleri ve kapakları bile aynı hissi yaratan Gezi Parkı kitaplarına baktığımda, bazı yazar ve gazetecilerin o sene Marquez’in ve Siegel’in aksine olayları anlatırken arka kapıdan değil, dosdoğru ön kapıdan, üstelik fener alayıyla girmeyi tercih ettiklerini ve ne yazık ki pek de yeni bakış açıları üretemediğini düşünüyorum. Birkaçını sayayım... “#direnaşk” (Ali Bolat); “Çapulcu” (Bekir Öztürk); “Bir Çapulcunun Hatıra Defteri” (Erol Hızarcı); “Çapulcunun Gezi Rehberi” (Eylem Aydın); “Geziden Orantısız Zeka” (Serkan Akkuş); “Gezi’nin Güzel İnsanları” (Ayşe Arman); “Biz Orada Mutluyduk” (Müge İplikçi)... Romanlarla devam edelim... “Biz Burada İyiyiz” (Barbaros Altuğ); “Handan” (Ayşe Kulin); “Beyoğlu’nun En Güzel Abisi” (Ahmet Ümit); “Çapulcu musun Vay Vay” (Muzaffer İzgü)... Nurdan Gürbilek’in “Sessizin Payı”; Feride Çiçekoğlu’nun “Şehrin İtirazı” gibi derinlikli kitaplar çok sonra geldi. Umuyorum, öncesiyle, sonrasıyla 15 Temmuz 2016 gecesi yaşadıklarımız edebiyata da hak ettiği şekilde yansır.  12 Mart Muhtırası önemli bir dönüm noktasıydı. Yoğun baskı ve sansürün yaşandığı, kitapların toplatılıp dergilerin kapatıldığı, yazarların hapsedildiği 12 Mart Darbesi, edebiyatımızın en verimli dönemlerinden birine denk geldi ve sonraki yıllarda darbeye dair önemli romanlar yazıldı. Eleştirmen Hasan Bülent Kahraman, o dönemde gerçek bir roman hareketinin doğduğundan bahsediyor. “12 Mart romanının belkemiğini oluşturan ideoloji, düşünme tarzı, öneriler ve temel roman anlayışı 1971’den önce başlamıştı. Muhtırayla birlikte aydınlar tutuklanıp işkencelerden geçirildi, hapse atıldı. 1973 seçimleriyle birlikte dışarı çıkan Sevgi Soysal, Erdal Öz gibi edebiyatçılar, zemini zaten hazırlanmış romanlarını, yaşadıklarıyla bütünleştirerek üretmeye başladılar.”  Oğuz Atay, Tehlikeli Oyunlar Çetin Altan, Büyük Gözaltı, Bir Avuç Gökyüzü Tarık Dursun K., Gün Döndü, Erdal Öz, Yaralısın, Odalarda, Gülünün Solduğu Akşam Sevgi Soysal, Yenişehir’de Bir Öğle Vakti Füruzan, 47’liler Adalet Ağaoğlu, Bir Düğün Gecesi, Ruh Üşümesi Bilge Karasu, Gece Tarık Buğra, Gençliğim Eyvah, Dünyanın En Pis Sokağı Attila İlhan, Yengecin Kıskacı Melih Cevdet Anday, Gizli Emir, İsa’nın Güncesi Ahmet Altan, Dört Mevsim Sonbahar Ayla Kutlu, Tutsaklar, Ateş Üstünde Yürümek Mehmet Eroğlu, Issızlığın Ortasında, Geç Kalmış Ölü Pınar Kür, Yarın Yarın Oktay Rıfat, Bir Kadının Penceresinden Sevinç Çokum, Zor Tezer Özlü, Çocukluğumun Soğuk Geceleri Alev Alatlı, İşkenceci  Yine baskı, yine sansür... 12 Eylül Darbesi’nin edebiyata yansıması çok sonra mümkün olabildi. Bir kez daha Hasan Bülent Kahraman’a başvuruyorum: “Edebiyat, 12 Eylül öncesindeki gücünü yitirmişti. Dünya da, Türkiye de görselliğin etkisi altındaydı; edebiyat, her gün biraz daha küçülen bir kesime hitap ediyordu. Roman, yazanın ve okuyanın gözünde bir dünyayı değiştirme aracı olmaktan çıkmıştı. O arada gelişen yeni bir romancılık yok muydu? Vardı. Latife Tekin’den Ahmet Altan’a uzanan bir romancılık söz konusuydu. Zaman, önemli isimler doğuracak, aralarından Orhan Pamuk öne çıkacaktı ama 12 Eylül edebiyatından 12 Mart edebiyatından söz edildiği gibi söz edilmeyecekti.”  Orhan Pamuk, Sessiz Ev Adalet Ağaoğlu, Hayır Kaan Arslanoğlu, Devrimciler Mehmet Eroğlu, Yüz: 1981 n Hüseyin Kıran, Resul Oya Baydar, Hiçbiryer’e Dönüş, Sıcak Külleri Kaldı, Kayıp Söz Latife Tekin, Sevgili Arsız Ölüm, Gece Dersleri Vedat Türkali, Bir Gün Tek Başına, Mavi Karanlık, Tek Kişilik Ölüm Samim Kocagöz, Mor Ötesi Nazlı Eray, Arzu Sapağında İnecek Var, Sis Kelebekleri n Ahmet Altan, Sudaki İz Nihat Genç, Dar Alanda Tufan, Dün Korkusu, Konuştuğumuz Gibi Uzaklara, Bu Çağın Soylusu Ayşegül Devecioğlu, Kuş Diline Öykünen 28 Şubat’ın karanlığında kalan ikna odalarını da yazmış olan Yıldız Ramazanoğlu, o dönemi şu sözlerle anlatıyor: “İnsan içinde yaşarken başına gelenin boyutlarını tam olarak bilemiyor. 28 Şubat’ın, kimileri tarafından insanların fiziki varlığına kasteden darbelerle karşılaştırılıp önemsiz görüldüğü oldu. Fakat nefes almanız ve sokakta dolaşmanız dışında en temel haklarınızın elinizden alındığı bir yaşam da insanı ağır çekimde öldürmekten başka bir şey değildi. Kutuplaşmaktan söz edeceksek 28 Şubat’ın yarattığı derin ayrımcılığın etkisini göz ardı edemeyiz. Önümüzdeki yıllarda bunların edebiyata daha fazla yansıyacağını düşünüyorum.”  Orhan Pamuk, Kar Sibel Eraslan, Saklı Kitap Yıldız Ramazanoğlu, İkna Odası n Ahmet Kekeç, Yağmurdan Sonra Fatma Barbarosoğlu, Karanfilli Kavga, Kapanmayan Yaralar Halime Toros, Halkaların Ezgisi Gül Aslan, Bizi Ayıran Duvar n Hakan Albayrak, Ebuzer