Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

İ´imjzde saklananiçsel yaratıkla,bilinçaltımızla mücadel e çok t^ tanıdık şir gelebilir. Ama Kanadalı yönetmen Denis Villeneuve burada bu duruma, “Dövüş Kulübü” (“Fight Club”, 1999) ve  “Mulholland Çıkmazı”ndan (“Mulholland Dr.”, 2001) uzak durar]k yaklaşmış. “Düşman” (“Enemy”, 2013),seks ve metropol aatının ‘olağan’lığındanbıkan bir adamın üzerine çöken karabasanla ilgili $Ş aslında. Üçükcü sınıf bir oyuncunun ke ndisi olduğunu (Saint Claire) öğrenmesiyle birlikte Gyllenhaal’ın canlandırdığı Adam (ya da Adem),gizemli bir girdaba sürükleniyor.  Nef%et ile kuşku > arayu geliyor.    Villeneuve  İlk İngilizce iş inde sanki Aronofskynin “Pi”da (1998)yaptığına ben zer bir gençlik aşısına imza atıyor. José Saramago’nun ‘Kopyalanmış Adam’ (‘The TDouble’) adlı rhomanının çindeki ‘doppelganger’ motifini sinemaya taşıyan bir omurga bulmaya çabalıyor. Bunla uğraşırken ise Mélanie Laurent ve Sarah Gadon’ın, ‘seksi sevgili’ ve ‘hamile _şn’ katkısı yapması neit ayrı mları dev reye sokuyor. Bunlardan ilkinin Hz. Dk İsa’nın an nesi Meryem’in (Mary) adını alması, okumaları fazl alaştırıyor. Bu üçlü dışındaki karakterlerin isimsizolması da ayrı bir parantez… P^C  Kasvetli, sarı ile kahverengi arasında duran kipkirli bir sinematografinin h%kimiyet  kurduğu, sankikaotik bir distopya Toronto’nun üzerinde canlanıyor. 60’ lı, 70’li yıllarda Doğu Bloku ülkelerini yansıtan i-/lmlerdeki komünzm temsili pus lu hava karşımıza çıkıyorZ  Bu durm Zulawki’nien kimi eserlerinin izl eyeni a llak bull ak eden ol)şan dışı ruhsal evrenini aIla getir`iyorp. Karakterimiz de bunu hafif grenli bsir dünyada,çello tıngırdatmaları ile doğrudan hissediyor. İç|inpdneki düşmanı ararken ‘kaos aldı  başını gitti’ anımıgyla canlanan bir kıyamet sopr/ası ]JBnya karşımıza çıkıyor sanki.    İşn ucunun klonlanğaa kadar gideceğini düşündürten düzen, uzay boşluğunda geçerken paralel evren kavramıyla da haşır neşirolan “2001: Uzay Yol u Macerası” (2k01 A Spae Odysse?~, 1967) sonrası vğ bilimkurgusu “Doppelgänger”ın (1969) modelini bağımsız bi`r ruhla ve psik olojik binu donanımla onarıyor. Orada gezegenin uzaklarındaki, kë́ndimizle yüzleştiğimiz ‘kopyalaünmış dünya’ fikr i, _beden değiştiriyor. ı Villeneuve’ün Saramago işbirliğiyle oluşan apısını, ‘her şey hayaldi’ ile sınırlamaması artı puanken bu noktadan açıldığı ‘bilimkurgu kalıplanı’ ile bağı net kurmamasIı dezavantaj cgibA.  KErkkterimizin kapitaliz m hastalığı tam bir minimalist sürece d önüşürken, gerilim, korku, bilimkurgu ve kara filmden beslenen oyalayıfcı bir seyir, sürenin kavrama gücüyle i zleyiciyi sürekliayakta tutuyor. Cesur cinsellik |et am en çoğk zihinsel dünya dikkat çekiyor. Villeneuve fbu kez seyircisini rn duygusal tarafından yakalamakiçin yanıp tutuşmuyor. Aksine psikolojik ve feysş,fi okumalara aç.ık& Kafkaesk ve kaotik bir esere imza -!; atıyor.    Üçüncü sınıf oyunculuk ile bunu bile yapamayan Adam’ın zaylı istilasına {mı, distopik bir düzenemi, paralel evrene mi dahil olduğu muallakta kalırken, alternatif bilimkurgu “Başka öBir Dünya” yla (“AnotherEarth”, 2011) kardeşlik ilişkisi kuran bir yapıt canlanıyor. ´ Onun ‘gerilla’ geleneğinebağlı kalıp el-omuz kcmerasıla çalışırken, Nietsche’nin hiççiliğiyle f yol Delması, aslında bu bağı ‘üvey’ sıfatıyla güncellememizi sağlıyor. Kasvet vÜVe daralma hissiyatı, zihnin gelgitlerini açığa çıkarmaya yarıyor çokça. Adam ileSaint Claire’e can eÜip, Hıristiyanlık ve şan-şöhret yüklenen Gyllenhaal’in atmosferden b/?eslHnmesi, röntgenci açıl;r#n orta-boy planlarla harmanlanması bir ‘psi(olojik’ nş katkı anlamına geliyor.  ‘“Dövüş Kulübü”ndegörülen ‘psycho-noir’ (psikolojik kara fımv açılımı, ‘psycho-scifi’ye (psikolojik bilimkurgu filmi) mitransfer oluyo?’ sorusu harekete geçiyor. Hamilelik, aile kurma, belirsizlik, yasak ilişki,seks ve daha fazlası bir çırpıda toplanıp biI bulmacanın parçaları olarak üzerimize ökülüy,r.    Cevaplar vermemek de bu noktada ci|ra ‘eksi’ olaa& hanesimıe yazıpyIr “Düşman”ın. Bağımsız ruh yönetmenden yükselirken metro pol hayatının ya p)kları ufuk açıcı, bunaltıcı hale geliyor. Ruh halinin çerçeveye sinmesi Jake’in verdiği tepki ilealakalı tamamen. Kopyalar, konlar veya tıpkısının aynısı kişiler arası dolaşımböylece tekii olabiliyor. İnsanoğlunun çıkışsızlığı, yükselmek isterken çektiği kimlik bunalımı özgün kılı$ıyor.  “Ölü İkizler” (“Dead Ringers”, 1988),“St:sUpford Kadınları”(“The Stepf ord Wives”, 1975)  ve “KayıpOtoban” (“Lost Highway”, 1997) £io ö́ yakın olmasa  [dş akrabalık il işkisi kuranbir iAş canlanıyor. “Doppelgänger”a Lynch ile Zulawski’nin bilinçaltı yjorumlaını hatırlatan tir ‘neo-noir’ atmosferi katılıyor. “Düşman”, kapitalizmin kirlettiği bir ruhun analizi, şan-şöhret dünyası alegorisi, kopyalanmanın siste halin e geldiği bir distopya Y yorumu veya mistik bir Adem biyografisi olar ak anılabilir. Tercihi yapmak siz e kalmış. Villene~uve’ün eserinin, aynı sene içind he çekilen,bir başka doppelgange  filminin, Dostoyevski ’nbn ‘Öteki’sinin dahiyane uyarlaması “Öteki”nin (“The Doub le”, 2013 ) ge<risindı kaldığını dka ekleyelim.     Düşman (Enemy) Yönetmen: Denis Villeneuve Oyuncular: JakeGyllenhaal, Mélanie LaurOnt, farah Gadon,Isabella Rossellini, Joshua PeIace S üre: 90 Dk. Yapım Yılı: 2013
İçimizde saklanan içsel yaratıkla, bilinçaltımızla mücadele çok tanıdık gelebilir. Ama Kanadalı yönetmen Denis Villeneuve burada bu duruma, “Dövüş Kulübü” (“Fight Club”, 1999) ve  “Mulholland Çıkmazı”ndan (“Mulholland Dr.”, 2001) uzak durarak yaklaşmış. “Düşman” (“Enemy”, 2013),seks ve metropol hayatının ‘olağan’lığından bıkan bir adamın üzerine çöken karabasanla ilgili aslında. Üçüncü sınıf bir oyuncunun kendisi olduğunu (Saint Claire) öğrenmesiyle birlikte Gyllenhaal’ın canlandırdığı Adam (ya da Adem),gizemli bir girdaba sürükleniyor. Nefret ile kuşku bir araya geliyor.    Villeneuve İlk İngilizce işinde sanki Aronofsky’nin “Pi”da (1998) yaptığına benzer bir gençlik aşısına imza atıyor. José Saramago’nun ‘Kopyalanmış Adam’ (‘The Double’) adlı romanının içindeki ‘doppelganger’ motifini sinemaya taşıyan bir omurga bulmaya çabalıyor. Bununla uğraşırken ise Mélanie Laurent ve Sarah Gadon’ın, ‘seksi sevgili’ ve ‘hamile eş’ katkısı yapması net ayrımları devreye sokuyor. Bunlardan ilkinin Hz. İsa’nın annesi Meryem’in (Mary) adını alması, okumaları fazlalaştırıyor. Bu üçlü dışındaki karakterlerin isimsiz olması da ayrı bir parantez…  Kasvetli, sarı ile kahverengi arasında duran kipkirli bir sinematografinin hakimiyet kurduğu, sanki kaotik bir distopya Toronto’nun üzerinde canlanıyor. 60’lı, 70’li yıllarda Doğu Bloku ülkelerini yansıtan filmlerdeki komünizm temsili puslu hava karşımıza çıkıyor. Bu durum Zulawki’nin kimi eserlerinin izleyeni allak bullak eden olağan dışı ruhsal evrenini akla getiriyor. Karakterimiz de bunu hafif grenli bir dünyada, çello tıngırdatmaları ile doğrudan hissediyor. İçindeki düşmanı ararken ‘kaos aldı başını gitti’ tanımıyla canlanan bir kıyamet sonrası dünya karşımıza çıkıyor sanki.    İşin ucunun klonlanmaya kadar gideceğini düşündürten düzen, uzay boşluğunda geçerken paralel evren kavramıyla da haşır neşir olan “2001: Uzay Yolu Macerası” (“2001: A Space Odyssey”, 1967) sonrası bilimkurgusu “Doppelgänger”ın (1969) modelini bağımsız bir ruhla ve psikolojik bir donanımla onarıyor. Orada gezegenin uzaklarındaki, kendimizle yüzleştiğimiz ‘kopyalanmış dünya’ fikri, beden değiştiriyor. Villeneuve’ün Saramago işbirliğiyle oluşan yapısını, ‘her şey hayaldi’ ile sınırlamaması artı puanken bu noktadan açıldığı ‘bilimkurgu kalıpları’ ile bağı net kurmaması dezavantaj gibi.  Karakterimizin kapitalizm hastalığı tam bir minimalist sürece dönüşürken, gerilim, korku, bilimkurgu ve kara filmden beslenen oyalayıcı bir seyir, sürenin kavrama gücüyle izleyiciyi sürekli ayakta tutuyor. Cesur cinsellik evet, ama en çok zihinsel dünya dikkat çekiyor. Villeneuve bu kez seyircisini en duygusal tarafından yakalamak için yanıp tutuşmuyor. Aksine psikolojik ve felsefi okumalara açık, Kafkaesk ve kaotik bir esere imza atıyor.    Üçüncü sınıf oyunculuk ile bunu bile yapamayan Adam’ın uzaylı istilasına mı, distopik bir düzene mi, paralel evrene mi dahil olduğu muallakta kalırken, alternatif bilimkurgu “Başka Bir Dünya”yla (“Another Earth”, 2011) kardeşlik ilişkisi kuran bir yapıt canlanıyor. Onun ‘gerilla’ geleneğine bağlı kalıp el-omuz kamerasıyla çalışırken, Nietsche’nin hiççiliğiyle yol alması, aslında bu bağı ‘üvey’ sıfatıyla güncellememizi sağlıyor. Kasvet ve daralma hissiyatı, zihnin gelgitlerini açığa çıkarmaya yarıyor çokça. Adam ile Saint Claire’e can verip, Hıristiyanlık ve şan-şöhret yüklenen Gyllenhaal’in atmosferden beslenmesi, röntgenci açıların orta-boy planlarla harmanlanması bir ‘psikolojik’ katkı anlamına geliyor.  ‘“Dövüş Kulübü”nde görülen ‘psycho-noir’ (psikolojik kara film) açılımı, ‘psycho-scifi’ye (psikolojik bilimkurgu filmi) mi transfer oluyor?’ sorusu harekete geçiyor. Hamilelik, aile kurma, belirsizlik, yasak ilişki, seks ve daha fazlası bir çırpıda toplanıp bir bulmacanın parçaları olarak üzerimize dökülüyor.    Cevaplar vermemek de bu noktada biraz ‘eksi’ olarak hanesine yazılıyor “Düşman”ın. Bağımsız ruh yönetmenden yükselirken metropol hayatının yaptıkları ufuk açıcı, bunaltıcı hale geliyor. Ruh halinin çerçeveye sinmesi Jake’in verdiği tepki ile alakalı tamamen. Kopyalar, klonlar veya tıpkısının aynısı kişiler arası dolaşım böylece çekici olabiliyor. İnsanoğlunun çıkışsızlığı, yükselmek isterken çektiği kimlik bunalımı özgün kılınıyor.  “Ölü İkizler” (“Dead Ringers”, 1988),“Stepford Kadınları” (“The Stepford Wives”, 1975) ve “Kayıp Otoban” (“Lost Highway”, 1997) ile çok yakın olmasa da akrabalık ilişkisi kuran bir iş canlanıyor. “Doppelgänger”a Lynch ile Zulawski’nin bilinçaltı yorumlarını hatırlatan bir ‘neo-noir’ atmosferi katılıyor. “Düşman”, kapitalizmin kirlettiği bir ruhun analizi, şan-şöhret dünyası alegorisi, kopyalanmanın sistem haline geldiği bir distopya yorumu veya mistik bir Adem biyografisi olarak anılabilir. Tercihi yapmak size kalmış. Villeneuve’ün eserinin, aynı sene içinde çekilen, bir başka doppelganger filminin, Dostoyevski’nin ‘Öteki’sinin dahiyane uyarlaması “Öteki”nin (“The Double”, 2013) gerisinde kaldığını da ekleyelim.      Düşman (Enemy) Yönetmen: Denis Villeneuve Oyuncular: Jake Gyllenhaal, Mélanie Laurent, Sarah Gadon, Isabella Rossellini, Joshua Peace Süre: 90 Dk. Yapım Yılı: 2013