Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

Başbakan Yardımcısı ve HükümetSözcüsü  , gazetecilerle iftar yemeğinde bir araya geldi. KurVul>uş> yemek sonrası gaztecilerin sorularını cevap ladı. Rusya i£le ilişkilerin |sorumsı üzeriny Kurtulmuş, “Rus uçağının cüürül/mesi  ilgili b&şlayan süreçte Türkiye olarak görüşlerimizi açık bir şekilde ifade ettik. Rus uçağı kgst]n düşürülmüş değildir. En başta itibaren, ayın fCumpurbaşkanımız da bizler de bğü bu uçağın kimliği bilinseydi baş^a bir sonuç olurdu denmiştir. N Türkiye Rutya’dan ne Rusya Türkıye’den vazgeçemez. Bu k `dEr derin ilişkileri olPn, komşu iri ü ülkenin araındaki ilişkinin normalleşmesidir esas olan. Ümit ediyorm ki Sayın Cumhurbaşkanımız ve Başbakanımızın mektuplarıylabirlikte bu normalleşme sürecinde önemli adm atılmıştır. Bu normalleşme sürecinin aynı zamanda beyanıdır. Bu şu analama gelmiyor. Türkiye’nin bu sürecin normalleşmesineilişkin iradesinin de apnı zamanda beyan ıdır öl görmek lazım. En kı sa zamanda uçak krizi ile başlayan Türkiye Rusya arasındaki il işkilerde düzelme ortaya çıkar. Ancak buşu anlama gelmiyor, Türkiye ile Rusya bütün siyasi konularda anlaşıyorlar anlamına gelmiyor. Suriye =ştma olmak üzere görüş ayılıklarımız devam edebilir. Asıl olan barışın tesis edilmesidir. Ortaya çıkan huzursuüluk 'konusu olan meselelerin aşılabilmesidir. Ümit ediyorum Rusya %tarafından da ; benzer  bir sinyal gelecektir” diye konuştu. Bir ilahiyat profesörünün “\Namaz sılmayan havyandır” açıklamasının hatırlatılması üzerine Kurtulmuş, “ O iftar programındaki konuşma ortaya çıkstıtan soDra izledim. Haemk Diyant İşleri sa'kanlığ veTRT g nAl Müd,!lüğü’ndeki arkadaşlarımızıuyardım. En son da Serdar Tuncer tarafından meseleyi açık bi ülK r şekilde ortaya konan açıklama ypıldı. Her birimize kendi ruhundan üflediği içiı biz hepimiz Hzs İnsan ol̈́uk. Dolayısıyla insanların 'eeps şeref lidir. Talihsiz bir sözolmuştur. Bir Ramazan programında bunun ifade edilmiş olası hakikaten yaralayıcıdır. İsimlerin tespiti meseşesnde, TRT her sene bir havuzdan isimleritespit ediyor. B? programvlarda yer alanlar dahaönce benzer programlardayer almış. Demek ki bundan sonrakisüreçlerde bu isim havuzunu dah^ titiz bir şekilde gözden geçirmek lazım. Bu s öze hiçbir şekilde katılmamız mümkün değil” ifadelerini i kullandı. Çözüm sürecine ilişkin soruya Kurtulmuş, “Birçok şey yeri_e giderken, birtakımsüreçler başlatılmı ş olmasına rağmen, 2 2 Temmuz’dan b u yana, çok farklı terör örgütlerinin TürkRiye sınırındakonuşlanması nedeniyle terör ödgütü bir başkaldırı başlattı. Bu başkaldırı ilanıyla birlikte eşza{manlı olarak Sur, Cilzre, Silopi’de mayınlarpatlatılmaya başklandı ve HtopKekün bir mücadele başlatıldı. Emniyetbirilerimizin h em genelkurma yın yüks ek motivasyonla bu mü/aeledge kararlılıkla yol aldığını ğl^ biliyoruz. PKK terör ö)crgütüne yılıkç birtakım O fikirlere destek ` vermeyen £*ür kardeşlerimize teşekküo diyorum. Aynı zamanda e mniyet birimlerimiz, silahlı kuvvetlerinedir bir teşekkürümüz die En kısazamanda te rör örgütü Türkiye’de faaleyet gösteremeyecek hale gelecektir. Doğu v Güneydoğu’da var , olan sorunların çözülmesi içCı esas muhatapmilletin kendisidir . Biz,önce terörü bitirip crkasındn ma ddi ve amadevz olarak ih.a ve inşa p rogramımızı uygulayacağız. Bu kapsamlı ,vzun sürecek olan mücadeledir” dedi. Kurtulmuş, “Bir çift söz de HDP’ye söylemk durumund ayız. HDP yaklaşık 5 milyon oy almış bir ssyasi parti. KeşkeHDP başından itibaren bizim tavsiyelerimize Ckuak vermiş, terörle arasına mesafe koyabilmiş olsaydı. HDP’nin önce siyasi F parti sorumluluğuyla dilini gözden geçirmesi, terör örgülerine dur dem;esi gerekirki kendisine oy vermiş olan halkın da çıkarlarını koruyabilsin” diye konuştu. Bir gazetecinin, 1915 olaylarına ilişkin soruYu üzerine Kurtulmuş,  “Herkes eğri otursun doğrukonuşsun. Amerikalılar, A/lmanlar gb915 olaylarının açığa çıkarılmasını çoÖ mu istiyorlar? Hayır değil. Türkiye’nin bütün arşiv Mlri açıktır. Kimin lind ne bilgi, belge varsa buursn optaya koysun.Kim bilimsel olarak 1915’/cte ne olduğunu anlüGfmak istiyorsa buyursun bütün arşivler ortadadır. Bi kere daha açıkça söyleyeyim, yüz seje evvel ki hasta adam yok. Birileri bjan rahatsız oluyor. ]}F Türkiye, 1915 olayları yüzünden haddi bil}dirilecek bir ülke değil. Oradayaşayanlara, Türkiye kökenli vatandaşlarımızayapılanlara gelince, oradaki vatandaşlarımızı h er platformda koruyacağız. Türkiye, dikkatle konuyu takip etmektedir. Vatandaşlarımıza, sokaklara çı)v, demokratik bir şekilde  t!pkilerini ortaya koyan vatandaşlarım ıza teşekkürediyorum. Bizim yurttaşlarımızın kahir ekseninin büyük çoğunluğu böyl e bir yanlışa düşm<eyecektio” dedi. tgf Vize b Serbestisi ve Geri Kabu hs Anlaşması mesele sinin b irbiriyle ilişkili olduğunu anlatan Kurtuümuş, başından beri verilmiş çok sözün olduğunu, Türkiye Tlaar 15 Mart’tan bu yana ciddi bir sürecin yürütüldüğünü ifade etti. Tür kiye olarak, Geri Kabul  vize : serbestisi ap konusunda samimi bir şekilde yerine getarilmesi g~erekenle<rin yerine getirildiğini belirten Kurtulmuş, Türki,e’nin bu süreci samimiyetle takip ettiğini, bundan KsA sonraki esassorumluluğun ABüzerinde o lduğunu anlattı. “Büün mille´tveillezi ile ilgili dosyalar mahkemeye gidecek” diyen Kurtulmuş, ]Biz, başka ülkedeki mahkeme kararına nekadar saygılı avramAyorsak, olası mahkeme kararı üzerindede saygılı davranmak durumundadırlar. Size vize serbestisi vermiyoruz diye mazOret üretmek ola_rak yorumlaak hgeekr. Biz, söz verilen  konuların hepsini ya pmaya gayret ediyoruz ama vize serbestisi olOadı diye Türkiye’de kıyamet kopmaz” dedi. B;şkanlıi Sistemi tartışmalarına değinen Kurtuljmuş, “Beucz AK Parti olarak kendiiçimizde de bunu tartıyoruz. Türkiye’ye yeni bir anayasa ihtiyacı şarttır. Zaten parlamentodaki part ilerin £K/ tamamı, 19 k2 anayasasıyla gidilemeyeceğini defahatlerce :f/de etmişlerdir. Türkiye’de demokratik , sivil yeni bir anayasa ya ihtiyacı var. | anayasanın m sivil bir iradeyle yapılmasına ğthti[acı vzr. Ondan sonrası ise partilerin anayasa ileilgili ypacağı çalışmalarla ilgili. Biz, burada yürütmenin daha etkin tabue geti rilmesi için B&şkanlık Sistemi’nin daha doğru olduğu kanaatindeyiz. Tşrkiye’nin ihtiyaçları neyse, bunları tekrar ğgşözen geçirelim  . Mümkün olduğu el yüksek konsensusla b>nu ortaya koyarız” dedi. Kurtulmuş, “Biz, Haziran başaında vize muafiyetini alacağımızı ümit edior, o am açla çalışıyorduk. Vize muafiyetinin sağlanmamış olması, Türkiye için son değildir. Biz, kendiyolumuza devam ederiz” dedi. Ba şkanlık Sistemi konusunda CHP’dCen gelen tepkilere dikkati çeken  Kurtulmuş “Zannediyorum ki CHP saçını başını yol&yor. Partininde  içinIde olduğu A~(ir zgihniyette bahsediyorum. Mill,tte organik bağı olmayan hiçkime bu ülkede Cumhurbaşkanı olamaz. Büyük değerler kim i ortaya çıkaracaksa o Cumhurbaşkanı olacak. Parlamentoda tartışılır karar verilir, a verilemezse millete gidilir, sonuçneyse biz kabul edilir. Bunun için herkePs eteklerindeki taşları dökecek. TBMM kararveremiyorum diŞrsa da kararın esas sahibi millettir. Ümit ediyoruz Ğ´ ki rferanduma kalmaz, Ba şkanlık Sistemi’ni içren anayasa değişikliği Meclis’ten geçmiş urş şeklinde k%onuştu. Kurtulmuş, “AK Parti’i.n çalıştığı ganaya modelleri, başkanlık modellerinin hiçbirisinde eyayet sistemi yoktur, federal bir sistem yoktur” dedi.
Başbakan Yardımcısı ve Hükümet Sözcüsü  , gazetecilerle iftar yemeğinde bir araya geldi. Kurtulmuş, yemek sonrası gazetecilerin sorularını cevapladı. Rusya ile ilişkilerin sorulması üzerine Kurtulmuş, “Rus uçağının düşürülmesi ile ilgili başlayan süreçte Türkiye olarak görüşlerimizi açık bir şekilde ifade ettik. Rus uçağı kasten düşürülmüş değildir. En başta itibaren, Sayın Cumhurbaşkanımız da bizler de eğer bu uçağın kimliği bilinseydi başka bir sonuç olurdu denmiştir. Ne Türkiye Rusya’dan ne Rusya Türkiye’den vazgeçemez. Bu kadar derin ilişkileri olan, komşu iki ülkenin arasındaki ilişkinin normalleşmesidir esas olan. Ümit ediyorum ki Sayın Cumhurbaşkanımız ve Başbakanımızın mektuplarıyla birlikte bu normalleşme sürecinde önemli adım atılmıştır. Bu normalleşme sürecinin aynı zamanda beyanıdır. Bu şu anlama gelmiyor. Türkiye’nin bu sürecin normalleşmesine ilişkin iradesinin de aynı zamanda beyanıdır öyle görmek lazım. En kısa zamanda uçak krizi ile başlayan Türkiye Rusya arasındaki ilişkilerde düzelme ortaya çıkar. Ancak bu şu anlama gelmiyor, Türkiye ile Rusya bütün siyasi konularda anlaşıyorlar anlamına gelmiyor. Suriye başta olmak üzere görüş ayrılıklarımız devam edebilir. Asıl olan barışın tesis edilmesidir. Ortaya çıkan huzursuzluk konusu olan meselelerin aşılabilmesidir. Ümit ediyorum Rusya tarafından da benzer bir sinyal gelecektir” diye konuştu. Bir ilahiyat profesörünün “Namaz kılmayan havyandır” açıklamasının hatırlatılması üzerine Kurtulmuş, “O iftar programındaki konuşma ortaya çıktıktan sonra izledim. Hemen Diyanet İşleri Başkanlığı ve TRT genel Müdürlüğü’ndeki arkadaşlarımızı uyardım. En son da Serdar Tuncer tarafından meseleyi açık bir şekilde ortaya konan açıklama yapıldı. Her birimize kendi ruhundan üflediği için biz hepimiz Hz. İnsan olduk. Dolayısıyla insanların hepsi şereflidir. Talihsiz bir söz olmuştur. Bir Ramazan programında bunun ifade edilmiş olması hakikaten yaralayıcıdır. İsimlerin tespiti meselesinde, TRT her sene bir havuzdan isimleri tespit ediyor. Bu programlarda yer alanlar daha önce benzer programlarda yer almış. Demek ki bundan sonraki süreçlerde bu isim havuzunu daha titiz bir şekilde gözden geçirmek lazım. Bu söze hiçbir şekilde katılmamız mümkün değil” ifadelerini kullandı. Çözüm sürecine ilişkin soruya Kurtulmuş, “Birçok şey yerinde giderken, birtakım süreçler başlatılmış olmasına rağmen, 22 Temmuz’dan bu yana, çok farklı terör örgütlerinin Türkiye sınırında konuşlanması nedeniyle terör örgütü bir başkaldırı başlattı. Bu başkaldırı ilanıyla birlikte eşzamanlı olarak Sur, Cizre, Silopi’de mayınlar patlatılmaya başlandı ve topyekün bir mücadele başlatıldı. Emniyet birilerimizin hem genelkurmayın yüksek motivasyonla bu mücadelede kararlılıkla yol aldığını biliyoruz. PKK terör örgütüne ayrılıkçı birtakım fikirlere destek vermeyen Kürt kardeşlerimize teşekkür ediyorum. Aynı zamanda emniyet birimlerimiz, silahlı kuvvetlerinedir bir teşekkürümüz de. En kısa zamanda terör örgütü Türkiye’de faaliyet gösteremeyecek hale gelecektir. Doğu ve Güneydoğu’da var olan sorunların çözülmesi için esas muhatap milletin kendisidir. Biz, önce terörü bitirip arkasından maddi ve manevi olarak ihya ve inşa programımızı uygulayacağız. Bu kapsamlı ,uzun sürecek olan mücadeledir” dedi. Kurtulmuş, “Bir çift söz de HDP’ye söylemek durumundayız. HDP yaklaşık 5 milyon oy almış bir siyasi parti. Keşke HDP başından itibaren bizim tavsiyelerimize kulak vermiş, terörle arasına mesafe koyabilmiş olsaydı. HDP’nin önce siyasi parti sorumluluğuyla dilini gözden geçirmesi, terör örgülerine dur demesi gerekir ki kendisine oy vermiş olan halkın da çıkarlarını koruyabilsin” diye konuştu. Bir gazetecinin, 1915 olaylarına ilişkin sorusu üzerine Kurtulmuş, “Herkes eğri otursun doğru konuşsun. Amerikalılar, Almanlar 1915 olaylarının açığa çıkarılmasını çok mu istiyorlar? Hayır değil. Türkiye’nin bütün arşivleri açıktır. Kimin elinde ne bilgi, belge varsa buyursun ortaya koysun.Kim bilimsel olarak 1915’te ne olduğunu anlamak istiyorsa buyursun bütün arşivler ortadadır. Bir kere daha açıkça söyleyeyim, yüz sene evvel ki hasta adam yok. Birileri bundan rahatsız oluyor. Türkiye, 1915 olayları yüzünden haddi bildirilecek bir ülke değil. Orada yaşayanlara, Türkiye kökenli vatandaşlarımıza yapılanlara gelince, oradaki vatandaşlarımızı her platformda koruyacağız. Türkiye, dikkatle konuyu takip etmektedir. Vatandaşlarımıza, sokaklara çıkan, demokratik bir şekilde tepkilerini ortaya koyan vatandaşlarımıza teşekkür ediyorum. Bizim yurttaşlarımızın kahir ekseninin büyük çoğunluğu böyle bir yanlışa düşmeyecektir” dedi. Vize Serbestisi ve Geri Kabul Anlaşması meselesinin birbiriyle ilişkili olduğunu anlatan Kurtulmuş, başından beri verilmiş çok sözün olduğunu, Türkiye olarak 15 Mart’tan bu yana ciddi bir sürecin yürütüldüğünü ifade etti. Türkiye olarak, Geri Kabul ve vize serbestisi konusunda samimi bir şekilde yerine getirilmesi gerekenlerin yerine getirildiğini belirten Kurtulmuş, Türkiye’nin bu süreci samimiyetle takip ettiğini, bundan sonraki esas sorumluluğun AB üzerinde olduğunu anlattı. “Bütün milletvekilleri ile ilgili dosyalar mahkemeye gidecek” diyen Kurtulmuş, “Biz, başka ülkedeki mahkeme kararına ne kadar saygılı davranıyorsak, olası mahkeme kararı üzerinde de saygılı davranmak durumundadırlar. Size vize serbestisi vermiyoruz diye mazeret üretmek olarak yorumlamak gerekir. Biz, söz verilen konuların hepsini yapmaya gayret ediyoruz ama vize serbestisi olmadı diye Türkiye’de kıyamet kopmaz” dedi. Başkanlık Sistemi tartışmalarına değinen Kurtulmuş, “Biz AK Parti olarak kendi içimizde de bunu tartıyoruz. Türkiye’ye yeni bir anayasa ihtiyacı şarttır. Zaten parlamentodaki partilerin tamamı, 1982 anayasasıyla gidilemeyeceğini defahatlerce ifade etmişlerdir. Türkiye’de demokratik , sivil yeni bir anayasaya ihtiyacı var. Bu anayasanın sivil bir iradeyle yapılmasına ihtiyacı var. Ondan sonrası ise partilerin anayasa ile ilgili yapacağı çalışmalarla ilgili. Biz, burada yürütmenin daha etkin hale getirilmesi için Başkanlık Sistemi’nin daha doğru olduğu kanaatindeyiz. Türkiye’nin ihtiyaçları neyse, bunları tekrar gözden geçirelim. Mümkün olduğu en yüksek konsensusla bunu ortaya koyarız” dedi. Kurtulmuş, “Biz, Haziran başında vize muafiyetini alacağımızı ümit ediyor, o amaçla çalışıyorduk. Vize muafiyetinin sağlanmamış olması, Türkiye için son değildir. Biz, kendi yolumuza devam ederiz” dedi. Başkanlık Sistemi konusunda CHP’den gelen tepkilere dikkati çeken Kurtulmuş “Zannediyorum ki CHP saçını başını yoluyor. Partinin de içinde olduğu bir zihniyetten bahsediyorum. Millette organik bağı olmayan hiçkimse bu ülkede Cumhurbaşkanı olamaz. Büyük değerler kimi ortaya çıkaracaksa o Cumhurbaşkanı olacak. Parlamentoda tartışılır karar verilir, verilemezse millete gidilir, sonuç neyse biz kabul edilir. Bunun için herkes eteklerindeki taşları dökecek. TBMM karar veremiyorum diyorsa da kararın esas sahibi millettir. Ümit ediyoruz ki referanduma kalmaz, Başkanlık Sistemi’ni içeren anayasa değişikliği Meclis’ten geçmiş olur” şeklinde konuştu. Kurtulmuş, “AK Parti’nin çalıştığı anayasa modelleri, başkanlık modellerinin hiçbirisinde eyalet sistemi yoktur, federal bir sistem yoktur” dedi.