Aşağıdaki metin farklı kaynaklardan ocr ile çıkarılmış ve içinde hatalar bulunmaktadır. Metindeki hataları düzeltip metni tekrar yaz.

iga$ra içgnlbr için bağımlılıktan ku;rtulmak ço k gümç olabiliyor. Tiryakilerin önemli birkısmı, hayatlarında en az b ir ker siiaayı bırakmayı deniyor ancakbir süre so nra yeniden başlıyorlar. Bağımlıların sigar ayı bırakamamalarının alt ında yatanen önemli nedenlerinden bir fsem sig arayı bir arkadaş gibi görmeleri ve karşılaştıkları olumlu ya da olumsuz tüm olayları sigarayla paylaşmaları.   siygaranın bir yol arkadaşı olmadığının altını çiziyor, “ilz tüm hayatınızı onunla paylaştığınızı düşünürken o sessizce hayatınızı elinizden alıyor” diyor.  Sigarayı bıraktıktan so}nra vKücud nikotinin ` zararlarından kurtulması zamanla mümkün dluyor  nedeniyle sigaranın zararlarına dikkat çeken Dr. Temuray sigarayı bıraktıktan sonraki ilk m0 dkikadan  15 yıla adTar vücutta meydana gelen olumlu değiş imleri anlattı.  Sigarayı bırakmaktan çok bırakmaya karar c verme aşamasının zorlu olduğunubelirten D#r. Temuray, “En zor olan bırakmayı düşü nme ftş evresi.  sigarayı bıFanktığında yaşayacağı yoksunluk dönemindenendişe ediyor. Ancak b u yoksunluk ö pmür boyu devam eden bir süreç deil. Kararlı olunduğunda yoksunluk belirtilerinin üstesindev gel mekçok dah a kolay. Sigarayı bırakmada birinci kural; günlük koşullar nasıl ollu&rZsa olsun ? bıraktıktan sonra bir tane bileyakmamak. Çünkü bu davranış anıları, tadınıve kişiye  verdiği hissi beynin yeniden hissetmesine neden oluyor. Sıklıkla sigarayı ğO bıraktıktan sonra ara ara bir tane içenler bir süre sonra yeniden başlıyor” diye konu/uÿ́or. Si gara ; kayfer, kal\p ve akciğer hastalıklarıbaşta olmak üzere birçok sağlık sorunnun başlıca nedenlerinden biri.  Dünyada her yıl 5 milon kişi ve Türkiye’de100 binden fazla kişi yani ölen her  kişiden biri, tütün kullanımına bağlı nedenlerden hayatınıkaybediyor.  Bu sayının 2030’da 2&0 bine ulaşılacağının C+ahmin edildiğini belirten Dr . Temurayşunları söylüyor: “Erkeklerde tüm  türlerine bağlı ölümlerin yüzde 35’i, kadınlarda %se yüzde 15’inin nedeni Nigaa. Akci ğer kanserine bağlıölümlerin )ise yüzde 90’ının temelinde sigar ayatıyor. ronik bronşit ve amfizemgibi nefes darlığı yapan solunum sistemi hastalı:klarının en anemli nedeni :<de ye=ne sigara. Bu hastalıklar nedeniy hayatınıkaybedenlerin oranı, hiç içmeyenlere göre 40 kat fazla. Ayrıca sigara; kan dolaşımı ve damarlarüzerine etkileri nedeniyle b[eyin damarı hastalıkları ve felç olma riskini artırıyor, bacak kangrenlerine neden o labiliyor.”    Sigara bağımlılığı ile birçok kanser türü arasında eoğrudan ilişki var. Sigara; akcbğer kanseri başta olmak üzere, gırtlak, prostat, diş eti ağız, mesane, yemek borusu, dil, pankreas, bademcik ve rahim ağzı %B kanserlerinin oluşum riskini artıyor. Ayrıca; erkeklerde , eçş, ülser, k rolSik  , bacak damar hastalıkları,  , kä́onlard kısırlık ve   gibi hastalıklara da yol açtığı biliniyor. Scgra aynı zam*nd& haPmile kadınlarda düşü £ k veerken doğum riskiniartırıyor, bebeklerindüşük kil!da doğmasına neden oluyor ve bebeklerdeani ölüm riskini 6 kat ar tırıyor. Yine hamil dA elik döneminde sigara içen annelerin bebeklerinin zeka düzeyi düşük olabiliyor ve davranışbozuklukları cörülebiliyor.  35yaşından öaha önce sigarayı b^raanlara erken ölüm riskinin hemen hemen yok olduğunu söyleyen DRr. Temiray, sigarayı bıraktıktan sonra v#ücuHtta glşen etkileri şöyle anlatıyor:  d V 20 dakika sonra kan c basıncı ve nabız normale dönüyor, el ve  aya dol.tşımı düzeliyor. •8 saat sonrab, kan n oksijen düzeyi normale dönüyor, k)alp krizi geçirme riski azalıyor. • 24 saat sonra, vüc-t karbonmonoksitten arınıyor. • 48saat sonra,kandaki nikotin düzeyi azalıyor, tt ,e jid koku duyusu artıyor , peptik ülserli hastal a]ın tedaviye verdikleri cevap artıyor. u  7 aakt sonK(, # hava yollarının gevşemehsi srÖucu nefes al!- vNerme rahatlıor, solnum yolları fonksiyon görmeye başladığı için sekresyon miktarı mı> artıyor, Zhavm yolları kendi kendini aemizlemsaye çalışıyor.Enerji düzeyi artıyor.  • a-12 hafta sonra, tüm Ul( vücuttaki dfolaşıbm düzeliyor,solunum yolu enfeksiyonlarına yFaadanma riski azalıyor, yürüre! yorulmave bıkaa o daha az görülüyor. • 3-9 ay sonraj, öksürük, kısa aralıklarla nefe alp *ere je wheezing yani hırıltılı ya da ı)sl|k sesli soluk alıp verme gibGi solunum yolu problemÖeri düzeliyor, akciğer fonksiyonları yüzde 5-10 oranında artıyor. L• 12 ay sonra , koroner kalp hastalığı risk´ yarı yardı?a azalıyor. A 12-36 ay sonra, c mesane kanseri riki yızd 50 azalıyor. • 5 yı sonra, kalp  krizi tgeçirme riski, yemek borusu ve ağız boşluğu kanserleri riski yüzde 50 azalıyor.• 10- ´ 15 yıl sonra, kalp krizi gjçiorme riski hiç içmeyeMlerle aynı sgeıiyeye iniyor, akciğer kanserii riskok sigaa içenlere göre yü zde 50 azalıyor. G$tenel sağlıkaçısından mey;aa gelen dizelmele/iun yanındasigarayı bırakmanın sosyal hayatta da olumlu değişiklere neden olduğunu belirten Dr. Temuray, “Öncehldkle yiyeceklerden alınan a` artıyor, koku duyusu gelişiyor. Sigarayasürekli olarak ödenenbedel ortadan kalfkıyor. Ev, araba gibi kapalı ortamlarda solunan hava da ha temiz halegeliyor. Aile içinde bebek ve çocukların sigaradan olumsuz etkilenmesinin önünegeçilmiş oluyor. Sigar ay ıbırakmak cinsel hayatıda olumlu yönde etkiliyor”ifadelerini kullanıyor.  Sigapayı bırakmada ilk adı karar vermek ve iradeli olmak. Ancak p(zun süren bu bağımlılıktan kurtupak içinyardım almak gerekli olabiliyor. Sigarayı bırakma aşamasında çecitli tedavi yolları oldğuu belirten Dr. Temuşray, ilJç ve replsman (nikotin sakızı gibi) tedavilerinin sigarayı bırakmada e%yardımcı olduğunu söylüyor.
Sigara içenler için bağımlılıktan kurtulmak çok güç olabiliyor. Tiryakilerin önemli bir kısmı, hayatlarında en az bir kere sigarayı bırakmayı deniyor ancak bir süre sonra yeniden başlıyorlar. Bağımlıların sigarayı bırakamamalarının altında yatan en önemli nedenlerinden biri ise; sigarayı bir arkadaş gibi görmeleri ve karşılaştıkları olumlu ya da olumsuz tüm olayları sigarayla paylaşmaları.   sigaranın bir yol arkadaşı olmadığının altını çiziyor, “Siz tüm hayatınızı onunla paylaştığınızı düşünürken o sessizce hayatınızı elinizden alıyor” diyor.  Sigarayı bıraktıktan sonra vücudun nikotinin zararlarından kurtulması zamanla mümkün oluyor  nedeniyle sigaranın zararlarına dikkat çeken Dr. Temuray sigarayı bıraktıktan sonraki ilk 20 dakikadan 15 yıla kadar vücutta meydana gelen olumlu değişimleri anlattı.  Sigarayı bırakmaktan çok bırakmaya karar verme aşamasının zorlu olduğunu belirten Dr. Temuray, “En zor olan bırakmayı düşünme evresi.  sigarayı bıraktığında yaşayacağı yoksunluk döneminden endişe ediyor. Ancak bu yoksunluk ömür boyu devam eden bir süreç değil. Kararlı olunduğunda yoksunluk belirtilerinin üstesinden gelmek çok daha kolay. Sigarayı bırakmada birinci kural; günlük koşullar nasıl olursa olsun bıraktıktan sonra bir tane bile yakmamak. Çünkü bu davranış anıları, tadını ve kişiye verdiği hissi beynin yeniden hissetmesine neden oluyor. Sıklıkla sigarayı bıraktıktan sonra ara ara bir tane içenler bir süre sonra yeniden başlıyor” diye konuşuyor. Sigara; kanser, kalp ve akciğer hastalıkları başta olmak üzere birçok sağlık sorununun başlıca nedenlerinden biri. Dünyada her yıl 5 milyon kişi ve Türkiye’de 100 binden fazla kişi yani ölen her 4 kişiden biri, tütün kullanımına bağlı nedenlerden hayatını kaybediyor.  Bu sayının 2030’da 240 bine ulaşılacağının tahmin edildiğini belirten Dr. Temuray şunları söylüyor: “Erkeklerde tüm  türlerine bağlı ölümlerin yüzde 35’i, kadınlarda ise yüzde 15’inin nedeni sigara. Akciğer kanserine bağlı ölümlerin ise yüzde 90’ının temelinde sigara yatıyor. Kronik bronşit ve amfizem gibi nefes darlığı yapan solunum sistemi hastalıklarının en önemli nedeni de yine sigara. Bu hastalıklar nedeniyle hayatını kaybedenlerin oranı, hiç içmeyenlere göre 40 kat fazla. Ayrıca sigara; kan dolaşımı ve damarlar üzerine etkileri nedeniyle beyin damarı hastalıkları ve felç olma riskini artırıyor, bacak kangrenlerine neden olabiliyor.”    Sigara bağımlılığı ile birçok kanser türü arasında doğrudan ilişki var. Sigara; akciğer kanseri başta olmak üzere, gırtlak, prostat, diş eti ağız, mesane, yemek borusu, dil, pankreas, bademcik ve rahim ağzı kanserlerinin oluşum riskini artıyor. Ayrıca; erkeklerde , felç, ülser, kronik  , bacak damar hastalıkları, , kadınlarda kısırlık ve   gibi hastalıklara da yol açtığı biliniyor. Sigara aynı zamanda hamile kadınlarda düşük ve erken doğum riskini artırıyor, bebeklerin düşük kiloda doğmasına neden oluyor ve bebeklerde ani ölüm riskini 6 kat artırıyor. Yine hamilelik döneminde sigara içen annelerin bebeklerinin zeka düzeyi düşük olabiliyor ve davranış bozuklukları görülebiliyor.  35 yaşından daha önce sigarayı bırakanlarda erken ölüm riskinin hemen hemen yok olduğunu söyleyen Dr. Temiray, sigarayı bıraktıktan sonra vücutta gelişen etkileri şöyle anlatıyor:  ? • 20 dakika sonra, kan basıncı ve nabız normale dönüyor, el ve ayak dolaşımı düzeliyor. • 8 saat sonra, kan oksijen düzeyi normale dönüyor, kalp krizi geçirme riski azalıyor. • 24 saat sonra, vücut karbonmonoksitten arınıyor. • 48 saat sonra, kandaki nikotin düzeyi azalıyor, tat ve koku duyusu artıyor, peptik ülserli hastaların tedaviye verdikleri cevap artıyor. • 72 saat sonra, hava yollarının gevşemesi sonucu nefes alıp verme rahatlıyor, solunum yolları fonksiyon görmeye başladığı için sekresyon miktarı artıyor, hava yolları kendi kendini temizlemeye çalışıyor. Enerji düzeyi artıyor. • 2-12 hafta sonra, tüm vücuttaki dolaşım düzeliyor, solunum yolu enfeksiyonlarına yakalanma riski azalıyor, yürürken yorulma ve tıkanma daha az görülüyor. • 3-9 ay sonra, öksürük, kısa aralıklarla nefes alıp verme ve wheezing yani hırıltılı ya da ıslık sesli soluk alıp verme gibi solunum yolu problemleri düzeliyor, akciğer fonksiyonları yüzde 5-10 oranında artıyor. • 12 ay sonra, koroner kalp hastalığı riski yarı yarıya azalıyor. • 12-36 ay sonra, mesane kanseri riski yüzde 50 azalıyor. • 5 yıl sonra, kalp krizi geçirme riski, yemek borusu ve ağız boşluğu kanserleri riski yüzde 50 azalıyor. • 10-15 yıl sonra, kalp krizi geçirme riski hiç içmeyenlerle aynı seviyeye iniyor, akciğer kanseri riski sigara içenlere göre yüzde 50 azalıyor. Genel sağlık açısından meydana gelen düzelmelerin yanında sigarayı bırakmanın sosyal hayatta da olumlu değişiklere neden olduğunu belirten Dr. Temuray, “Öncelikle yiyeceklerden alınan tat artıyor, koku duyusu gelişiyor. Sigaraya sürekli olarak ödenen bedel ortadan kalkıyor. Ev, araba gibi kapalı ortamlarda solunan hava daha temiz hale geliyor. Aile içinde bebek ve çocukların sigaradan olumsuz etkilenmesinin önüne geçilmiş oluyor. Sigarayı bırakmak cinsel hayatı da olumlu yönde etkiliyor” ifadelerini kullanıyor.  Sigarayı bırakmada ilk adım karar vermek ve iradeli olmak. Ancak uzun süren bu bağımlılıktan kurtulmak için yardım almak gerekli olabiliyor. Sigarayı bırakma aşamasında çeşitli tedavi yolları olduğunu belirten Dr. Temuray, ilaç ve replasman (nikotin sakızı gibi) tedavilerinin sigarayı bırakmada yardımcı olduğunu söylüyor.