Esas Sayısı:1972/1 Karar Sayısı:1972/20 1 "... II. Mahkemenin Anayasa'ya aykırılık gerekçesi özeti : 1/3/1965 de yürürlüğe giren 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 18 inci maddesinin ikinci fıkrasında; sigortalı işçinin meslek hastalığına neden olabilecek işten eylemli olarak ayrılmasıyle meslek hastalığının çıkması arasında tüzükte belirtilen süreden daha uzun bir sürenin geçmemesi halinde kendisine sosyal yardımlardan yararlanabilmesi olanağı öngörülmüştür. 506 sayılı Yasa ile yürürlükten kaldırılan 4772 sayılı İş Kazaları ile Meslek Hastalıkları ve Analık Sigortalan Yasası'nın 19 uncu maddesinin ikinci fıkrasında; meslek hastalığını oluşturacak işten ayrıldıktan sonra bir yıl içinde meydana çıkacak meslek hastalıkları için sigorta geliri bağlanacağı hükme bağlanmış iken, 506 sayılı Sosva1 Sigortalar Yasası'nın 18 inci maddesinde bu sürenin tüzükte belirtilmesi Öngörülmüş, fakat bu tüzük şimdiye dek çıkarılmamış olduğundan aynı Yasa'nın geçici 15 inci maddesine dayanılarak Çalışma Bakanlığınca düzenlenen genelge işleme esas tutulmuştur. 22/27 1965 günlü, 892 sayılı "Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Genelgesi" nin 61 inci maddesinin dördüncü kısmında ise, davacının hastalısına ilişkin raporlara uygun olan pnömokonyoz'larda slikoz için sorumluluk süresi 5 yıl olarak kabul edilmiştir. Yani sözü geçen meslek hastalığını oluşturacak isten ayrıldıktan sonra 5 yıl içinde hastalık meydana çıkarsa, işçi için sigorta yardımı sözkonusu olabilecektir. Bu süre geçtikten sonra meydana çıkacak meslek hastalıkları için sigorta yardımı yapılmayacaktır. Oysa Anayasa'nın 48 inci maddesine göre; herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Bu hakkı sağlamak için sosyal sigortalar ve sosyal vardım teşkilâtı kurmak ve kurdurmak Devlete düşen ödevlerdendir. Bu tür meslek hastalıklarının dosyadaki sağlık kurulu raporunda da belirtildiği üzere 5   10   15 yıl sonra meydana çıkabileceği kabul edilmesi göre, yardım sorumunu tüzükte saptanan bir süre ile sınırlamak Anayasa'nın 48 inci maddesiyle bağdaşamaz. Bu madde doğrultusunda çıkarılan yasa, tüzük ve yönetmeliklerin, ulaşılmak istenen amacın eksiksiz gerçekleşmesini sağladığı da ileri sürülemez. Her ne kadar Anayasa'nın 53 üncü maddesinde, Devletin iktisadî ve sosyal amaçlara ulaşma ödevlerinin malî kaynakların yeterliliği ölçüsüyle birlikte düşünülmesi öngörülmüş ise de, olayda bu maddenin uygulama olanağı yoktur. Çünkü burada sorum Sosyal Sigortalar Kurumuna düşmektedir ve bu Kurum, yüklenilen rizikoların ağırlık derecesine göre pirim tutarlarında değişiklik yapabilecek ve yüklendiği sorumu karşılayabilecektir. Bundan başka hastalığın 5 yıl geçtikten sonra meydana çıkmasında işçiye yüklenecek herhangi bir kusur da düşünülemez. Ekonomik yönden güçsüz olan işçinin her zaman işveren hakkında dâva açıp tazminat isteyebilmesi beklenemez. İşçiye böyle bir yüküm yüklemek, sigortalı işçinin güvençle bağlandığı Sosyal Sigortalar Kurumunun niteliği ile de bağdaştırılamaz. İşçiye, meslek hastalıkları için bir güvence kaynağı olarak ortaya çıkan Sosyal Sigortalar Kurumunun sorumunu bir süre ile sınırlamak Anayasa'nın 48 inci maddesinin salt ve açık hükmüne aykırıdır."