E. Sayısı:1972/2 K. Sayısı:1972/28 1 "... II  İstemde bulunan mahkemenin gerekçesi özeti,: Davacı kurum, ölen işçinin eşi ile çocuklarına belli tutarda gelir bağlamış bulunmaktadır ve itiraz konusu yasa kuralına dayanarak bu gelirlerin sermaye değerini dâvâlı işverenden istemektedir. Sosyal Sigortalar Kanununa göre eşe bağlanan gelir, evlendiğinde, evlenmeyecek olursa ölümünde, çocuklara bağlanan gelir ise kural olarak 18 yaşına gelmeleri ile ve daha önce ölecek olurlarsa ölümlerinde kesilir. Davacı Kurum sermaye değerini işverenden almasından sonra gelir alacaklılarından birinin ölmesi ya da evlenmesi gibi olaylar sonunda ya da hastalık dolayısiyle işçiye gelir bağlanmış olur da bunun sermaye değeri işverenden alındıktan sonra işçinin iyileşmesi ya da erken ölmesi gibi nedenlerle gelir kesilecek olursa, Sosyal Sigortalar Kurumunun mal varlığında işverenden alınan sermaye değerinin bir bölümü nedensiz zenginleşme olarak kalacaktır. Bu durum Türk Ticaret Kanunu, Borçlar Kanunu ve içtihadı birleştirme kararlan açısından incelenecek olursa tartışma konusu Yasanın 26 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre Kuruma tanınan sermaye değerini tazminat olarak isteme hakkının bir ayrıcalık niteliğinde olduğu görülür. 23/2/1944 günlü, 37/9 sayılı içtihadı birleştirme kararında Yargıtay'ca herhangi bir sigorta ortaklığının ödediği sigorta karşılığından dolayı haksız eylem nedeniyle zarara yol açana karşı açtığı alacak dâvasının hukuksal dayanağının, yasal ardıllık olduğu, başka deyimle sigorta ortaklığının bu dâvada zarar gören kişi yerine geçtiği kabul edilmiştir. Yine Yargıtay'ın 31/3/1954 günlü, 18/11 sayılı ve 26/9/Î960 günlü, 13/11 sayılı içtihadı birleştirme kararlarında da sigorta karşılığını ö deyen Sosyal Sigortalar Kurumunca işverene karşı haksız eylem nedeniyle açılan dâvalarda dahi Kurumun hukuksal durumunun aynı biçimde yasal ardıllık olduğu doğrulanmıştır. Demek ki Ticaret Kanununa bağlı özel hukuk sigortalarında da, Sosyal Sigortalar Kanununa bağlı sosyal sigortalarda da, bir kimsenin yol açtığı zarardan dolayı sigortacının sigortadan yararlanan kişiye ödemiş bulunduğu sigorta karşılığını zarara yol açan kişiden veya zarara yol açan kişinin davranışından sorumlu bulunan başka bir kişiden istemesi, hukuk açısından eşit nedene dayanmaktadır ki bu dahi zarara uğrayanın yerine geçerek hak aramak durumu, kısaca hukuksal ardıllık durumudur. Bu durum ise gerek Sosyal Sigortalarda, gerekse özel hukuk sigortalarında, ancak sigortacının sigortadan yararlanana yaptığı ödeme sonunda uğradığı gerçek zararın ödetilmesini isteme yetkisini içerir; oysa Sosyal Sigortalar Kurumu tartışma konusu Yasa kurallarından dolayı haksız eylemden sorumlu olana karşı kendi uğradığı zararın kapsamından daha geniş olabilecek bir alacak hakkına sahip kılınmaktadır ki bunu haklı gösteren herhangi bir gerekçe yoktur ve sonuç olarak tartışma konusu 26 ncı maddenin birinci fıkrası kuralı, Anayasa'nın 12 nci maddesinde öngörülen yasa karşısında eşitlik ilkesine aykırı bulunmaktadır. Sözü geçen 26 ncı maddenin birinci fıkrasında işverenin sorumu anılan Yasanın 22 nci maddesinde gösterilen tarife uyarınca hesaplanacak tutar ile sınırlandırılmış iken yine 26 ncı maddenin ikinci fıkrasında "İş kazası veya meslek hastalığı üçüncü kişinin kasıt veya kusuru yüzünden olmuşsa Kurumca bütün sigorta yardımları yapılmakla beraber zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusur varsa bunları çalıştıranlara Borçlar Kanunu hükümlerine göre rücu" edilebileceğinden söz edilerek Sosyal Sigortalar Kurumuna karşı üçüncü kişilerle işçi çalıştıranların sorumunun işverenlerin sorumundan daha geniş tutulduğu anlaşılmaktadır. Bu ayrımı haklı kılan hiç bir neden bulunmadığı için eşitlik ilkesi bu açıdan da çiğnenmiş olduğundan tartışma konusu kural, Anayasa'nın 12 nci maddesine bu nedenle dahi aykırıdır.E. Sayısı:1972/2 K. Sayısı:1972/28 2 Sosyal Sigortalar Kurumunun Anayasa'nın 48 inci maddesine dayanan bir sosyal güvenlik kurumu olarak Anayasa'nın 12 nci maddesinin kapsamı dışında kaldığı varsayılsa bile, bu örgütün haksız ve nedensiz zenginleşmesine yol açabilecek nitelik gösteren tartışma konusu birinci fıkra kuralı, hukuk devletinin gereklerinden bulunan yasaların genelliği ilkesine uygun bulunmadığı için Anayasa'nın 2 nci maddesinde öngörülen hukuk devleti ilkesi ile dahi çelişmektedir. Açıklanan gerekçe anapara için olduğu kadar faiz için dahi geçerli bulunduğundan, dâvâlı vekilinin faize ilişkin Anayasa'ya aykırılık itirazı dahi ciddî görülmüştür."