esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvurunun gerekçe bölümü şöyledir davacı temsilen tarafından sarıoğlan i̇lçesi ömer hacılı köyü mevkiinde işlettiği kum çakıl ocağı ile ilgili olarak il encümeninin tarih ve nolu kararı ile ruhsatın yıl süre uzatılarak kira bedelinin tl olarak belirlenmesi yolundaki işlemin iptali istemiyle kayseri̇ i̇l özel i̇daresi̇ne karşı açılan davada mahkememizce türkiye cumhuriyeti anayasasının maddesi kapsamında görülmekte olan davada uygulanacak kanun hükmü olarak nitelendirilen sayılı maden kanununun maddesinin fıkrasındaki değişik fıkra skmad grup bendi madenlerin ruhsat süresi beş yıldır diğer grup madenlerin işletme ruhsat süresi on yıldan az olmamak üzere projesine göre belirlenir grup bendi ve diğer gruplardaki ruhsatlar sürenin bitiminden önce yeni bir projeyle uzatma talebinde bulunulması halinde ruhsat süresi uzatılabilir grup bendi maden sahalarının ruhsat süresini uzatma taleplerinde ihale yoluyla verilen ruhsatlarda ilk ihale bedelinin yeniden değerleme oranı ile belirlenen tutarı geçmeyecek ihale yapılmadan verilen ruhsatlarda ise on yıllık işletme ruhsat harcının beş katından az olmamak kaydıyla bu bedel i̇l özel i̇daresi tarafından belirlenir toplam ruhsat süresi altmış yılı geçemez altmış yıldan sonraki sürenin uzatılmasına bakanlar kurulu yetkilidir maddesindeki beş katından az olmamak kaydıyla tümcesinin aşağıda sıralanan gerekçelerle tc anayasasına aykırı olduğu düşünülmektedir tc anayasasının cumhuriyetin nitelikleri başlıklı maddesinde türkiye cumhuriyeti toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir hükmüne yer verilmektedir anayasa mahkemesi hukuk devleti ilkesini genel olarak insan haklarına saygılı ve bu hakları koruyucu adil bir hukuk düzeni kuran ve bunu devam ettirmekle kendisini yükümlü sayan bütün işlem ve eylemleri yargı denetimine bağlı olan devlet şeklinde tarif etmektedir anayasa mahkemesince hukuk devleti kavramı tanımlanmamakta sadece bu kavramın temelini oluşturan unsurlar sıralanmaktadır ancak anayasa mahkemesinin sonraki kararlarında da belirginleştiği üzere hukuk devleti ilkesini oluşturan unsurlar zamanla değişmekte ve çağın gelişimine göre yeni şartlar eklenebilmektedir anayasanın maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri belirliliktir bu ilkeye göre yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık net anlaşılır uygulanabilir ve nesnel olması ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir belirlilik ilkesi hukuksal güvenlikle bağlantılı olup birey yasadan belirli bir kesinlik içinde hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir ancak bu durumda kendisine düşen yükümlülükleri öngörebilir ve davranışlarını ayarlar hukuk güvenliği normların öngörülebilir olmasını bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar yasa kuralı ilgili kişilerin mevcut şartlar altında belirli bir işlemin ne tür sonuçlar doğurabileceğini makul bir düzeyde öngörmelerini mümkün kılacak şekilde düzenlenmelidiresas sayısı karar sayısı öngörülebilirlik şartı olarak nitelendirilen bu ilkeye göre yasanın uygulanmasında takdirin kapsamı ve uygulama yöntemi bireyleri keyfi ve öngörebilecekleri müdahalelerden koruyacak düzeyde açıklıkla yazılmalıdır belirlilik kişilerin hukuk güvenliğini korumakla birlikte idarede istikrarı da sağlar bu açıklamalar ışığında söz konusu yasanın anayasaya aykırı olduğu düşünülen tümcesine bakıldığında ihale yapılmadan verilen ruhsatlarda ruhsat süresinin uzatılması durumunda uygulanacak olan bedelin belirlenmesinde beş katından az olmamak kaydıyla tümcesine yer verilmiş bulunulmaktadır bu hükme göre ruhsat bedelinin sadece alt sınırı belirlenmiş olup bedel belirlemesinin üst sınırına ilişkin herhangi bir hüküm yer almamıştır yukarıda da anlatıldığı üzere hukuk devletinin zorunlu bir unsuru da yasaların belirli olması ilkesidir bu ilke hukuki güvenlik ilkesinin doğal bir sonucudur buna göre söz konusu yasada belirlenecek olan ruhsat bedeline ilişkin olarak beş katından az olmamak kaydıyla şeklinde bir düzenlemeye gidilmiş olması idarelere geniş sınırsız ve ölçüsüz bir takdir yetkisi vermek sonucunu doğurmuştur ayrıca idarelerin söz konusu ruhsat bedelini belirlerken hangi ölçütleri esas alacakları açık belirgin ve somut olarak yasada yer almamıştır yasa kuralı bu anlamda belirli ve öngörülebilir değildir dolayısıyla da anayasanın maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesine aykırılık oluşturmaktadır açıklanan nedenlerle mahkememizce bakılmakta olan davada uygulanması gereken kural niteliği taşıyan sayılı maden kanununun maddesinin fıkrasında yer alan beş katından az olmamak kaydıyla tümcesinin anayasanın maddesine aykırı olduğu kanaatine varıldığından anayasanın ve sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usûlleri hakkında kanun uyarınca söz konusu ibarenin iptali istemiyle itiraz yoluyla anayasa mahkemesine başvurulmasına ve uyuşmazlığın çözümünün anayasa mahkemesi kararına kadar anayasanın maddesi uyarınca geri bırakılmasına tarihinde oybirliğiyle karar verildi