esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir davacı tarafından mahkememize açılan davada davacı davalıya ait isimli firmasında tarihinde işe başladığını tarihinde işten ayrıldığını kuruma yaptığı başvuruda bu işyerindeki çalışmalarının kurum kayıtlarına geçmediğini ve bildirilmediğini belirterek çalıştığı günlerin sayılı yasanın maddesine göre tespitini istemiştir davalı ssk vekili davanın yersiz olduğunu işyerinin tarihi itibariyle sayılı yasa kapsamına alındığını davacı adına bildirim yapılmadığını davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini beyan etmiştir diğer davalı vekili davacının müvekkilinin işçisi olmadığını davanın reddini istemiştir diğer davalı duruşmaya gelmemiş savunmada bulunmamıştır davacının talebi sayılı yasanın maddesine dayanan hizmet tespiti davasıdır davacıya ait hizmet cetvelinin incelenmesinde davacının tespit konusu edilen tarihleri arası ssklı olarak çalışmasının bulunmadığı ve çalıştığını iddia ettiği davalılardan ait olduğu anlaşılan ve tarihinde kapsama alınan sicil sayılı işyerinde çalışmasının bulunmadığı anlaşılmaktadır bu haliyle davacı hakkında sayılı yasanın maddesinin uygulanarak ssk vekilinin savunmasında belirtilen hak düşürücü yıllık sürenin geçmiş bulunması nedeni ile davanın öncelikle bu nedenle reddi gerekmektedir zira çalışmanın sona erdiği tarih olup yıllık hak düşürücü süre eklendiğinde en son dava açma tarihi tarihidir bu nedenle davada iptali talep edilen hükmün uygulanması söz konusu olduğundan mahkememizce yasanın maddesinde belirtilen yıllık hak düşürücü sürenin anayasasının maddelerine aykırı bulunması ve sayılı yasanın maddesi ile açık olarak çelişmesi nedeni ile iptali için resen anayasanın maddesi gereğince anayasa mahkemesine başvurmaya karar verilmiştir uygulanması gereken anayasa hükümleri anayasa madde anayasa hükümleri yasama yürütme yargı organlarını idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır kanunlar anayasaya aykırı olamaz anayasa madde temel hak ve hürriyetler özlerine dokunulmaksızın yalnızca anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir bu sınırlamalar anayasanın özüne ve ruhuna demokratik toplum düzeninin ve laik cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz anayasa madde çalışma herkesin hakkı ve ödevidir devlet çalışanların hayat seviyesini yükseltmek çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları korumak çalışmayı desteklemek ve işsizliği önlemeye elverişli ekonomik ortam yaratmak için gerekli tedbirleri alıresas sayısı karar sayısı devlet işçi işveren ilişkilerinde çalışma barışının sağlanmasını kolaylaştırıcı ve koruyucu tedbirleri alır anayasa madde herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir devlet bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar i̇ncelenen dava dosyasında davacının işe giriş tarihinin talebinde olarak gösterdiği iş yerinin ssk kapsamına alınma tarihinin olmasına rağmen dosyaya ibraz edilen ss sevgican karakolu ifade tutanağında davacının adresinin davalı işyerinin işyeri bildirim belgesindeki adres olması ve ifadenin tarihinde verilmiş olması işyerinin sskya bildiriminden önce davacının bu işyerinde çalıştığını göstermektedir ancak davacının bu işyerindeki çalışmalarının sayılı yasanın maddesi gereğince kabul edilebilmesi bu çalışmaların diğer delillerle kanıtlanması durumunda söz konusudur davamızda ise öncelikle çözülmesi gereken husus hak düşürücü süredir hak düşürücü sürenin geçmiş bulunması durumlarında yasanın amir hükmü gereği çalışma kanıtlansa dahi kabulü mümkün değildir böyle durumlarda delil toplanmasına gerek görülmeden davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddi gerekmektedir bu nedenle davada uygulanması gereken hüküm yeni yürürlüğe giren sayılı yasanın maddesidir davamızda iptali talep edilen sayılı yasanın maddesi yasanın yürürlüğe girdiği dönemlerde yıl iken tarih ve sayılı yasanın maddesi ile on yıla çıkarılmış tarih sayılı yasanın üçüncü maddesi ile tekrar yıla indirilmiştir ülkemizde bilindiği gibi kayıt dışılık söz konusu olup çalışanların sskya bildirimleri zamanında ve tam olarak yapılmamakta olup yasakoyucu bunun önlenmesi için yasaya söz konusu hükmü getirmiş bulunmaktadır yasanın bu hükmüne rağmen kayıt dışılık önlenememiştir anayasanın maddesinde temel hak ve hürriyetlere sınırlama getirilebileceği hüküm altına alınmıştır yasadaki bu yıllık hak düşürücü süre hükmünün de sınırlama kapsamı içinde düşünülmesi mümkündür ancak maddede belirtilen sınırlamalar yasakoyucu tarafından sayılmıştır söz konusu hak bir sosyal güvenlik hakkı olup bu hak anayasanın maddesi ile güvence kapsamına alınmıştır sınırlamaların anayasanın özüne ve ruhuna demokratik toplum düzeninin ve laik cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağını belirttiğinden bu nedenle söz konusu hükmün sınırlama kapsamı dışında olması gerekmektedir ayrıca söz konusu sınırlama anayasanın maddesi ile de bu kapsam dışında bulunmaktadır zira bu maddede devletin çalışanların hayat seviyesini yükseltmek çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları korumak çalışmayı desteklemek ve işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak için gerekli tedbirleri alacağı belirtilmektedir görüldüğü gibi sosyal güvenliğin bir bölümü olan çalışma hayatının ve bunun sonunda emeklilik hakkının kazanılması için böyle bir sınırlandırılmanın getirilmesi mümkün bulunmadığından yasada ki bu hüküm anayasanın maddesindeki sınırlamalar dışında kalması gerekmektedir bu nedenle temel hak ve hürriyetlerden sınırlama yapmaya yönelik anayasa hükmünün bu madde yönünden uygulanmasının mümkün bulunmadığını düşünmek gerekmiştir anayasanın maddesi ise herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğunu devletin bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alacağı ve teşkilatı kuracağı belirtilmiştiresas sayısı karar sayısı böylece anayasa sosyal güvenlik hakkının kaçınılamaz ve vazgeçilemez bir hak olarak kabul etmiştir bunun gerekçesi ise sosyal güvenlik hakkının bulunmaması durumunda işçi olarak çalışanların bu çalışmalarının sonunda yasalarla kendilerine tanınan emeklilik haklarından faydalanması ve çalışmalarının sonucunda emekli döneminde rahat bir yaşam sürmelerinin teminidir aksi halde çalışanlar sosyal güvenlik hakkından mahrum bırakıldıklarında emeklilik döneminde rahat bir yaşam tarzı bulmaları mümkün olmayacağından mağdur duruma düşeceklerdir bu da açık olarak anayasanın maddesine aykırıdır zaten yasakoyucu anayasanın maddesi ile bu tür işlemleri yapmak için devlete teşkilat kurması ve gerekli tedbirleri alması için görev vermiştir sosyal güvenlik yasaları bu nedenle çıkarılmıştır böyle bir görevi devlete veren anayasa bu hakkın sınırlandırılmasını da elbette öngörmemiştir sigortalı olmak hak yükümünden vazgeçilemeyeceği ve kaçınılamayacağı yasada belirtilmiş olduğundan yargıtay ve dlerinin ve yhgknun kararlılık kazanmış kararlarında hizmet tespiti davalarından feragatin söz konusu olamayacağı açık olarak belirtilmekte olup bu husus sayılı yasanın maddesi doğrultusunda yerinde bulunmaktadır feragat edilemeyen ve vazgeçilemeyen ve kaçınılamayan bir hak olan sigortalı olmak hakkının işten ayrıldıktan belli bir süre sonra aranamayacağını kabul etmekte çelişki yaratmaktadır anayasanın maddesinde devletin çalışanların hayat seviyesini yükseltmek çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları korumak ve çalışmayı desteklemekle yükümlü kılınmıştır çalışanların hayat seviyelerinin yükseltilmesi ve çalışanların korunması için sosyal güvenlik hakkının bulunması gerekmektedir sosyal güvenlik hakkından yoksun olan bir bireyin hayat seviyesinin yükselmesi mümkün bulunmadığı gibi çalışma hayatı sonunda primlerinin yatırılmamış olması durumunda sosyal güvenlik hakkı olan emekliliği hak kazanması mümkün olmayacaktır bu hak düşürücü sürenin varlığı halinde çalışanların korunması mümkün bulunmamaktadır zira çalıştığı işyerinden ayrılan bir çalışanın belgelerinin kuruma verilmemiş olması halinde yıllık sürenin geçmesi halinde artık bu çalışmalarını sosyal güvenlik kapsamı içine alması olanaksız bulunduğundan işçi korumasız hâle gelmiş olacaktır bu durum açıkça anayasanın maddesine aykırıdır i̇şçiyi sigortasız olarak çalıştıran işveren korumuş anayasaya göre korunması gereken işçi ise korunmamış hâle gelecektir açıklanmasına çalışılan nedenlerle özellikle ülkemizde herkesin kabul ettiği gibi kayıt dışı çalışma yüksek boyutlardadır sayılı yasanın yine maddeleri ile getirilen önlemlere rağmen kayıt dışılık önlenememiştir hâlen aylık günden az çalışmalar kurum kayıtlarına belge verilmeden bildirilmekte ve ilgililer hakkında gerekli işlemler yapılmadığı için çalışanlar mahkemelere bu yönde davalar açmaya devam etmektedir bu nedenle kayıt dışı çalışmanın fazla olduğu ülkemizde bir de çalışanların bu tür hizmetlerini tespit ettirmek için dava açmalarına sınırlandırma ve hak düşürücü süre getirmek sosyal devlet ilkesine aykırı bulunmaktadır sayılı yasanın maddesinde yıllık hak düşürücü süre bu hâliyle anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu anayasanın maddesindeki sınırlandırma kapsamı dışında bulunduğundan resen anayasa mahkemesine iptali için başvurmak gerektiği kanaatine varılmıştır yukarda açıklanan nedenle mahkemenize yapılan başvuru tarihinde kabul edilmiş ve esasına kaydedilmiştiresas sayısı karar sayısı yargılama devam ederken sayılı yasa tarihinde yürürlüğe girmiş ve sayılı yasayı yürürlükten kaldırmış ve bu arada iptali istenen yasa maddesi de yürürlükten kaldırılmış bulunmaktadır tarihinde yürürlüğe giren sayılı yasanın fıkrası da iptali talep edilen hükmü ihtiva etmektedir sayılı yasanın bu davada uygulama olanağı söz konusu olduğundan sayılı yasanın fıkrasındaki hizmetlerin geçtiği yılın sonundan başlayarak yıl içinde ibaresinin anayasanın maddelerine aykırı bulunması nedeni ile yukarda açıklanan gerekçeler ile iptali yönünden ek talebimizin kabulü ile bu talebimizin esas sayılı dosya ile birleştirilerek ek talebimiz doğrultusunda sayılı yasanın yukarda belirtilen hükmünün iptali için talepte ek talepte bulunmak gerektiği sonucuna varılmıştır sonuç ve talep yukarda açıklanmasına çalışan nedenlerle sayılı yasanın maddesinin hizmetlerin geçtiği yılın sonundan başlayarak yıl içersinde hükmünün türkiye cumhuriyeti anayasasının ve maddelerine aykırı olduğu düşünüldüğünden iptaline karar verilmesi hususu anayasanın maddesine göre ek olarak talep olunur 