esas sayısı karar sayısı i̇ptal ve yürürlüğün durdurulmasi i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ milletvekillerinin günlü dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir iii gerekçe tarih ve sayılı bazı kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık birimlerinin sağlık bakanlığına devredilmesine dair kanunun üncü maddesinin birinci cümlesinin anayasaya aykırılığı tarih ve sayılı bazı kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık birimlerinin sağlık bakanlığına devredilmesine dair kanunun nci maddesinde sosyal sigortalar kurumu sağlık birimleri kapsam dışında bırakılan kamu kurum ve kuruluşları arasında sayılmamış ve iptali istenen üncü maddesinin birinci cümlesinde de sosyal sigortalar kurumuna ait olanlar rayiç bedeli karşılığında diğerleri bedelsiz olarak aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde bakanlığa devredilmiştir hükmüne yer verilmiştir bu durumda iptali istenen üncü maddenin birinci cümlesi uyarınca sosyal sigortalar kurumuna ait tüm sağlık birimleri bunlara ilişkin her türlü görev hak ve yükümlülükler taşınırlar taşınmazlar ve taşıtlarla birlikte rayiç bedeli karşılığında sağlık bakanlığına devredilmektedir sosyal sigortalar kurumunu kapsam dışında tutmayan böyle bir düzenleme yasaların kamu yararına dayanması ilkesiyle bağdaştırılması mümkün olmayan i̇nsan haklarını ve ana hürriyetleri koruma sözleşmesine ek protokolün inci maddesine ve anayasanın nci inci üncü inci ıncı ıncı ve üncü maddelerine aykırı olan bir düzenlemedir sayılı kanun ile kurulmuş olan ve tarih ve sayılı kanunla yeniden yapılandırılan sosyal sigortalar kurumu sigortalı emekli ve bunların eş ve çocuklarından oluşan milyon vatandaşımızın sosyal güvenliğini sağlayan mali ve idari bakımdan özerk bir kamu tüzel kişisidir kurumun gelirleri büyük ölçüde işverenlerin ve bazı sigorta kolları için ayrıca işçi ve hizmetlilerin ödedikleri primlerden oluşmaktadır sosyal sigortaların finansmanı kural olarak primlerle karşılanır tüm gelirlerin ünü primler sini tahvil gelirleri sını kira gelirleri unu faizler oluşturmaktadır ssk faaliyet raporu bu nedenle sosyal sigortalar kurumunun mal varlığının büyük bir bölümünün işçi ve işveren primlerinden elde edilen gelir sayesinde kazanıldığı kuşkusuzdur bu mal varlığı üzerindeki her türlü tasarruf yetkisi ise kurumun en yetkili organı olan yönetim kuruluna aittir sayılı kanun nitekim anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararında da ssknın taşınmaz malları üzerindeki satış yetkisi bu mallar üzerindeki mülkiyet hakkının doğal sonucudur kurum yedek akçelerini değerlendirmek amacıyla taşınmaz mal satın alabileceği gibi yine aynı amaçla yasanın belirlediği usul ve esaslara uymak kaydıyla bu malları satabilir denilmek suretiyle kurumun mal varlığı üzerindeki her türlü tasarruf yetkisinin kuruma ve dolayısıyla kurumun en yetkili organı olan yönetim kuruluna ait olduğu vurgulanmıştır rg sa sayılı kanunun iptali istenen üncü maddesinin birinci cümlesi ile getirilen düzenleme kurumun iradesi dışında mallarının sağlık bakanlığına devrini öngörerek yönetim kuruluna ait olan bir karar yetkisini ortadan kaldırmaktadır yönetim kurulu mevcut sistemde gerek görürse gayrimenkullerini satışa çıkarmaya her zaman yetkilidir getirilen düzenleme iseesas sayısı karar sayısı mülkiyeti işçilere ait olan kurum mallarının yönetim kurulu yetkisi ve iradesi dışında satışını öngörmektedir anayasa mahkemesinin gün ve k sayılı kararındaki i̇ptal kararına katılma gerekçesinde aynen şöyle denilmiştir sosyal sigortalar kurumunun gelirleri kamu kaynaklı gelirlerdir kurumun mal varlığı temelde sigortalılardan ve işverenden alınan primlerden oluşmuştur kurumun işçi ve işverenden aldığı primler ile diğer gelirleri kanunlarla belirlenmiş ve bu gelirlerin tahsili diğer devlet gelirleri gibi kanunlarla güvence altına alınmıştır kurumun mal varlığı yasalarımıza göre devlet malı ve kurumun kendisi de devlet kurumudur sosyal sigortalar kurumunun malları diğer devlet mallarından daha değişik niteliktedirler devlet gerek hazine gerekse kamu tüzelkişileri üzerlerinde bulunan mal varlığının mülkiyetinde değişiklikler yapabilir bunların mülkiyetini yeniden düzenleyebilir veya hazine üzerinde toplayabilir devlet mallarının yönetimi anayasal sınırlar içinde hizmet anlayışına ve siyasal takdire göre yasalarda değişik tarzda biçimlenebilir ancak sosyal sigortalar kurumunun mal varlığı tıpkı vakıf mallarda olduğu gibi devletin yönetiminde ve siyasetinde olmasına rağmen devletin hazine veya diğer kamu tüzelkişileri mamelekinde değildir bunların yasa hükümlerinde devlet malı olarak isimlendirilmeleri ancak üçüncü şahıslara ve yöneticilerine karşı korunmaları yönündendir sosyal sigortalar kurumunun mallarının herhangi bir yönetim işlemi düzeyini aşan bir tarzda tümüyle hazineye devri mümkün değildir anayasamızın inci maddesi mülkiyet hakkını güvence altına almıştır mülkiyet hakkının verdiği güvence özel kişileri karşı devlete koruyuculuk görevi yüklediği gibi devlete de yasa düzenlemede ve yönetimde mülkiyete saygılı olmayı emretmektedir yasama gücü özel mal varlıklarına el atma biçiminde kullanılamaz ssk malvarlığı geçmişten geleceğe pek çok kuşağın teminatı ve varlığıdır bunların kanun ve khk hükmü ile devlete devri anayasanın inci maddesi ile ıncı maddelerine aykırılık oluşturur rg sa tc emekli sandığının varlıklarını satma konusunda sayılı kanun ile bakanlar kuruluna yetki veren düzenleme anayasa mahkemesinin gün ve k sayılı kararı ile iptal edilmiştir anayasa mahkemesinin bu kararında aynen şöyle denilmiştir anayasanın inci maddesi mülkiyet hakkını anayasal bir kurum olarak düzenlemekte ve anayasal güvenceye bağlamaktadır bu maddeye göre herkes mülkiyet hakkına sahiptir bu hak kamu yararı amacıyla yasayla sınırlanabilir ve bu hakkın kullanılması toplum yararına aykırı olamaz tc emekli sandığının varlıklarının satılması kamu mülkiyet konusunda sınırlama getirmektedir bu satışa ilişkin usul ve esasların yasa ile düzenlenmesi anayasanın inci maddesinin gereğidir anayasanın inci maddesinin kişiler için öngördüğü güvenceden malik sıfatıyla devletin ve diğer kamu kuruluşlarının yararlanması doğaldır çünkü inci maddede gerçek kişi tüzel kişi ayırımı yapılmaksızın mülkiyet hakkı herkes için öngörülmüştür bu maddenin gerekçesinde malik sıfatını taşıyan gerçek ve tüzel kişilerin bu güvenceden yararlanabilecekleri ve onu dermeyan edebilecekleri açık olarak belirtilmiştir fon birikimi sistemi temeline dayalı olarak kurulan tc emekli sandığının varlıklarının salt gelir amaçlı olarak ne pahasına olursa olsun zihniyetiyle ve bakanlar kurulunca belirlenecek usul ve esaslara göre satılması sayılı yasanın inci maddesininesas sayısı karar sayısı dördüncü fıkrasını anayasanın inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarına aykırı kılmaktadır çünkü böyle bir satış işlemine ilişkin usul ve esasların yasa ile belirlenmesi zorunlu olduğu gibi bu yoldan yapılacak satış işleminin toplum yararına uygun olduğunu ileri sürmek de mümkün değildir bütün bu açıklamalar iptali istenen üncü maddenin birinci cümlesindeki düzenlemenin sosyal sigortalar kurumu bakımından anayasanın inci maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkına aykırı olduğunu ortaya koymaktadır i̇ptali istenen cümle sosyal sigortalar kurumunun özel ve özerk tüzelkişiliğini ve mallar ile ilgili tasarruf yetkisinin yönetim kuruluna ait olduğu hususunu dikkate almaksızın kuruma ait sağlık birimlerinin diğer tüm kamu kurum ve kuruluşlarına ait tüm sağlık birimleri gibi başkanlığa devrini öngördüğü kurumu bu düzenlemenin dışında tutmadığı için söz konusu anayasaya aykırılığa yol açmıştır i̇ptali istenen düzenlemenin sosyal sigortalar kurumunun kendisine ait sağlık birimleri üzerindeki mülkiyet hakkını ölçüsüzce ve özünden zedelediği bu nedenle anayasanın üncü maddesine aykırı düştüğü de görülmektedir çünkü kurumun malları adeta bir tür kamulaştırma yapılıyor gibi iradesi söz konusu olmaksızın mülkiyetinden çıkarılarak bakanlığa devredilmekte karşılığında ise herhangi bir peşin ödeme yapılmamaktadır bedelin ödenmesi ise bakanlar kurulunca belirlenecek koşullara bırakılmakta ve ödenmesinin devirden on yıl sonraya kadar uzanabilecek bir zaman diliminde ödenmesine imkan tanınmaktadır böyle bir düzenlemenin mülkiyet hakkının özünü zedelediği ve ölçüsüz olduğu yadsınamaz diğer yandan özerk bir tüzelkişi olan sosyal sigortalar kurumunun malları üzerindeki tasarruf yetkisi sayılı kanunla kurumun yönetim kuruluna bırakılmış iken yasa ile yapılan bir düzenleme sonucu bu yetkinin bertaraf edilmesi kurumun tüzelkişiliğine ve özerkliğine ve anayasanın üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilmiş olan yerinden yönetim esaslarına aykırıdır çünkü idarenin bir özerk hizmet yerinden yönetim tüzelkişisinin organlarına verilmiş olan bir yetkiyi onun yerine geçerek kullanması veya bertaraf etmesi mümkün değildir çünkü bu özerkliğe müdahale anlamına gelir yasama fonksiyonunun bir hizmet yerinden yönetim biriminin organlarına verilmiş olan bir yetkinin aşılması ve bu hizmet yerinden yönetim birimine ait olan mülkiyet hakkına müdahale için kullanılması ise açık bir fonksiyon saptırmasıdır böyle bir durum da anayasanın nci maddesinde ifade edilen hukuk devleti ilkesi ile çelişir sosyal sigortalar kurumunun temelinde sosyal güvenlik sosyal güvenliğin temelinde ise bireyin karşılaşacağı ve yaşamı için tehlike oluşturan olaylara karşı bir güvence arayışı yatmaktadır anayasanın ıncı maddesinde herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğu devletin bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alacağı ve teşkilatı kuracağı belirtilmiştir sosyal güvenlikle ilgili konularda anayasa ile görevlendirilmiş olan devletin yalnız bu alandaki teşkilatı kurmakla değil kurulmuş olanları da en verimli biçimde sürdürmekle yükümlü olduğu açıktır bu yükümlülük anayasanın inci maddesindeki mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz biçimindeki kuralla birlikte değerlendirildiğinde yaptığı hizmet nedeniyle ssk mallarının sağlık bakanlığına bu şekilde devredilmesi anayasa mahkemesinin kararlarında vurgulandığı üzere hukuk devletinin vazgeçilmez ögeleri içinde yer alan yasaların kamu yararına dayanması ilkesiyle de bağdaştırılamaz çünkü yapılanesas sayısı karar sayısı düzenleme kamu yararı amacını gerçekleştirmemektedir bu durumu söz konusu sayılı kanunun tasarı aşamasında çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığının yaptığı değerlendirmeler açıkça ortaya koymaktadır çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığı tarafından düzenlenen ve tarih ve sayılı yazı ekinde başbakanlığa gönderildiği basında yer alan ve tekzip de edilmeyen inceleme raporunda ssk hastahanelerinin sağlık bakanlığına devredilmesi halinde yılında sskya katrilyon tl yılında ise katrilyon tl ek yük getireceği hizmet satın alım çalışmalarının ssk tarafından tamamlanmamış olmasının maliyetleri artıracağı i̇şletme özerkliği sağlanmadığı sürece ilaç ve tıbbi malzeme alımında maliyet artışları olmasının kaçınılmaz olduğu sağlık sisteminin tek çatı altında toplanması ve genel sağlık sigortasına geçilmesi düşünülen bir ortamda bilgi teknolojileri alt yapısı kurulmadan uygulamanın ciddi maliyet artışları ile sonuçlanacağı açıklanmıştır raporda şu değerlendirmeler de yer almaktadır sosyal sigortalar kurumu hastanelerinin sağlık bakanlığına devredilerek daha verimli işletilebileceği ve daha kaliteli hizmet sunulacağı savı da yerinde değildir sağlık bakanlığının işlettiği hastanelerin sigorta hastanelerinden daha iyi işletildiğini söylemek imkansızdır sosyal sigortalar kurumunun kişi başına düşen sağlık giderlerinin devlet hastanelerinden sağlık hizmetlerini satın alan bağ kur ve tc emekli sandığının sağlık giderleri ile karşılaştırıldığında bu durum daha somut olarak görülmektedir sosyal sigortalar kurumu sağlık bakanlığına ait hastane sayısının beşte birinden daha az hastane sayısı ile insana hizmet vermektedir sosyal sigorta kurumu ülkemizde kendi sağlık hizmetini kendisi veren tek sosyal güvenlik kuruluşudur son yapılan hesaplamalara göre kurumun yıllık kişi başına düşen sağlık gideri milyon lira iken bağ kurda milyon lira tc emekli sandığında milyon liradır tarihinden itibaren uygulamaya konan sağlık tesislerinin ortak kullanımı protokolü ile sigortalı hastalara sağlık bakanlığına ait sağlık tesislerine sevksiz başvurma imkanı getirilmiştir bu uygulama kuyrukları kaldırmadığı gibi kurumun sağlık giderlerinin artmasına neden olmuştur ortak kullanım protokolünün sosyal sigortalar kurumuna getireceği ek yükün katrilyon liranın üstünde olacağı hesaplanmaktadıresas sayısı karar sayısı bütün bu hususlar da tasarının yasaların kamu yararına dayanması ilkesiyle bağdaştırılmasının mümkün olmadığının açık bir göstergesidir mal ve mülk edinme hürriyeti insan haklarının en önemlilerinden biridir i̇nsan hakları evrensel beyannamesi nci maddesiyle bu hakkı açıkladıktan sonra hiç kimsenin keyfî olarak mal ve mülkünden yoksun edilemeyeceğini ilân etmiştir bunun gibi devletimizin de sayılı kanunla katıldığı i̇nsan haklarını ve ana hürriyetleri koruma sözleşmesine ek protokolün mülkiyetin korunması başlığını taşıyan inci maddesinde her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır herhangi bir kimse ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir hükmüne yer verilmiştir i̇ptali istenen düzenlemenin sosyal sigortalar kurumuna ait sağlık birimleri bakımından kamu yararı amacına yönelik olmadığını bu nedenle hukuk devleti ilkesine aykırı düştüğünü açıklayan bu hususlar aynı zamanda iptali istenen düzenlemenin anayasanın ıncı maddesinde güvence altına alınan sosyal güvenlik hakkı ile uyuşmadığını da ortaya koymaktadır anayasanın ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan hüküm sosyal güvenlik hakkının yaşama geçirilmesi için gerekli önlemleri almak ve teşkilatı kurmak görevini devlete vermektedir kuşkusuz devlet bu hükmün gereğini yerine getirmek için söz konusu teşkilatın verimli ve hizmete elverişli bir biçimde çalışması için gerekli önlemleri de almak durumundadır yukarıda sözü edilen çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığı raporu ise yapılan düzenlemenin sosyal sigortalar kurumuna ait sağlık birimleri bakımından verimsiz olacağına dikkati çekmektedir bu değerlendirmeler sosyal sigortalar kurumunu ayrık tutmadığı için iptali istenen düzenlemenin anayasaya aykırı olduğunu kanıtlamaktadır sosyal sigortalar kurumunun sağlık birimlerinin sağlık bakanlığına devri kazanılmış hakların korunması ilkesine de aykırı düşmektedir yasa ile yapılan düzenlemelerde anayasanın kanun önünde eşitlik ilkesine hukuk devleti ilkesine uygun hareket edilmesi ve ilgililerin kazanılmış haklarına dokunulmaması gerekir kazanılmış hakların korunması hukuk devleti ilkesinin gereğidir hukuk devletinde bütün devlet faaliyetlerinin hukuk kurallarına uygun olması önemli ve temel bir ilkedir tasarı ile yapılan düzenleme sosyal sigortalı olanların kazanılmış haklarını ihlal eden bir düzenlemedir zira yukarıda da değinildiği üzere kurumun mal varlığı temelde sigortalılardan ve işverenden alınan primlerden oluşmuştur ve sosyal sigortalar kurumunun malvarlığı geçmişten bugüne pek çok kuşağın sigortalının teminatı ve varlığıdır ve bu onlar için kazanılmış bir hak oluşturur anayasada yer alan hukuk devleti ilkesi anayasanın temel ilkelerinden biridir hukuk devleti yönetilenlere hukuk güvenliği sağlayan adaletli bir hukuk sistemine dayanan devlet düzeninin adıdır hukuka güvenin kamu düzeninin ve istikrarın korunması da kazanılmış hakların korunması ilkesine bağlılık ile mümkündür kazanılmış haklar hukuk devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurdur kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan uygulamalar anayasanın nci maddesinde açıklanan türkiye cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı ve hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemezesas sayısı karar sayısı i̇ptali istenen düzenleme devletimizin sayılı kanunla katıldığı protokole yukarıda belirtildiği şekilde aykırı olduğu için anayasanın ıncı maddesinin temel unsurlarından biri olan ahde vefa ilkesine ve dolayısı ile anayasanın ıncı maddesine de aykırı düşmektedir açıklanan nedenlerle sayılı kanunun sosyal sigortalar kurumunu ayrık tutmadığı için iptali istenen üncü maddesinin birinci cümlesi kamu yararına olarak geleceği düzenleyici mücerret şahsi olmayan genel hukuk kuralları koymadığı aksine olarak yayımlanmasından önce kazanılmış hakları ortadan kaldırdığı için anayasanın nci maddesine yasama erki anayasaya aykırı biçimde kullanıldığı için inci maddesindeki anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesine mülkiyet hakkını ölçüsüzce ve özünden zedeleyecek biçimde sınırlandırdığı için anayasanın üncü maddesine sosyal sigortalar kurumunun mallarının iradesi dışında bakanlığa devrini öngördüğü için anayasanın inci maddesine sosyal güvenlik hakkını zedelediği için anayasanın ıncı maddesine i̇nsan haklarını ve ana hürriyetleri koruma sözleşmesine ek protokolün inci maddesine aykırı düştüğü için anayasanın ıncı maddesine yerinden yönetim ilkeleriyle bağdaşmadığı için anayasanın üncü maddesine aykırı olup iptali gerekir tarih ve sayılı bazı kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık birimlerinin sağlık bakanlığına devredilmesine dair kanunun üncü maddesinin fıkrasının numaralı bendindeki sosyal sigortalar kurumuna ait sağlık birimlerinin devre konu taşınır taşınmaz ve taşıtlarının bedeli maliye bakanlığı temsilcisinin koordinatörlüğünde bakanlık ve sosyal sigortalar kurumu temsilcilerinden oluşan komisyonlar tarafından tespit edilir cümlesinin anayasaya aykırılığı söz konusu cümlede devre konu taşınır taşınmaz ve taşıtların bedelini tespit için maliye bakanlığı temsilcisinin koordinatörlüğünde bakanlık ve sosyal sigortalar kurumu temsilcilerinden oluşacak bir komisyonların kurulacağı belirtilmektedir ancak kanun bu komisyonların koordinatörünün ve üyelerinin nasıl atanacağına temsilcilerin kaçar kişiden oluşacağına ilişkin hiçbir düzenleme yapmamaktadır halbuki idare ve yürütmenin kanuniliği ilkesi idarenin ve yürütmenin yetkilerini kanundan aldığını ifade eder ve bu ilke anayasanın inci ve üncü maddelerinde yer almaktadır diğer yandan anayasanın inci maddesi memur ve kamu görevlilerinin niteliklerinin atanmalarının görev yetki ve yükümlülükleri ile özlük işlerinin kanunla düzenleneceğini bildirmektedir bu konularda kanunla herhangi bir düzenleme yapılmaması ve kurul üyelerinin sayısının görevlendirme esaslarının yetkilerinin idarenin takdirine bırakılması anayasanın inci maddesine aykırı düşeceği gibi yürütmeye idareye bırakılan bu yetkinin asli bir düzenleme yetkisi niteliğini kazanmasına yol açar anayasanın inci maddesi ise anayasada belirtilen ayrık haller dışında yürütmenin idarenin asli düzenleme yetkisi olmadığını ortaya koymaktadır bu yetki yasamanındır ve anayasanın nci maddesine göre devredilemez devredilirse bu kökenini anayasadan almayan dolayısı ile anayasanın ncı maddesine aykırı bir yetki olur bu bakımlardan iptali istenen birinci cümle anayasanın ve inci maddelerine aykırıdır anayasanın herhangi bir hükmüne aykırı bir düzenleme anayasanın nci ve inci maddelerinde ifade edilen hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleriyle de bağdaşmaz bu nedenlerle söz konusu cümlenin iptali gerekiresas sayısı karar sayısı tarih ve sayılı bazı kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık birimlerinin sağlık bakanlığına devredilmesine dair kanunun üncü maddesinin fıkrasının numaralı bendindeki bu bedelin on yılı geçmemek üzere ödeme süresi ve şartları bakanlar kurulu tarafından belirlenir cümlesinin anayasaya aykırılığı anayasanın inci maddesi mülkiyet hakkını anayasal bir kurum olarak düzenlemekte ve anayasal güvenceye bağlamaktadır bu maddeye göre herkes mülkiyet hakkına sahiptir bu hak kamu yararı amacıyla yasa ile sınırlanabilir ve bu hakkın kullanılması toplum yararına aykırı olamaz sosyal sigortalar kurumunun sağlık birimlerine ait taşınır ve taşınmaz mallarının sağlık bakanlığına devri nedeniyle bu kuruma ait kamu mülkiyeti konusunda sınırlama getirilmektedir bu ilişkin usul ve esasların sadece biçimsel olarak değil gerçek anlamda yasa ile düzenlenmesi anayasanın inci maddesinin gereğidir anayasanın inci maddesinin kişiler için öngördüğü güvenceden malik sıfatıyla devletin ve diğer kamu kuruluşlarının yararlanması doğaldır çünkü inci maddede gerçek kişi tüzel kişi ayrımı yapılmaksızın mülkiyet hakkı herkes için öngörülmüştür bu maddenin gerekçesinde malik sıfatını taşıyan gerçek ve tüzel kişilerin bu güvenceden yararlanabilecekleri ve onu dermeyan edebilecekleri açık olarak belirtilmiştir anayasa mahkemesinin birçok kararında belirtildiği gibi anayasada yasayla düzenlenmesi öngörülen konularda yürütme organına bakanlar kuruluna genel sınırsız esasları ve çerçevesi belirsiz takdir yetkisinin çok geniş olarak kullanılmasına yol açabilecek düzenleme yetkisi verilemez yürütmeye devredilen yetkinin anayasaya uygun sayılabilmesi için yasada temel esaslar belirlenerek bir çerçeve çizilmesi bunun içinde kalan konuların düzenlenmesinin ise yürütme organına bırakılması gerekmektedir yürütmenin düzenleme yetkisi sınırlı tamamlayıcı ve bağımlı bir yetkidir yetki devrinin yasayla yapılmış olması da yasayla düzenleme anlamına gelmez anayasanın inci maddesinde yürütme yetkisi ve görevi anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir biçiminde tanımlanan idarenin kanuniliği ilkesi de bir konuda yapılacak düzenlemenin yasama yetkisinin devrine yol açmayacak belirginlikte olmasını gerektirir sayılı kanunun üncü maddesinin fıkrasının numaralı bendindeki iptali istenen bu bedelin on yılı geçmemek üzere ödeme süresi ve şartları bakanlar kurulu tarafından belirlenir cümlesi ile sosyal sigortalar kurumuna ait sağlık birimlerinin devre konu taşınır taşınmaz ve taşıtlarının oluşturulacak komisyonlar tarafından tespit edilecek bedellerinin on yılı geçmemek üzere ödenme süresinin ve şartlarının bakanlar kurulu tarafından belirlenmesi öngörülmüştür i̇ptali istenen bu düzenlemede tespit edilen bedelin ödenme süresi ve şartları konusunda sadece on yıl gibi çok uzun bir zaman dilimini içeren bir ölçüt getirilmiş bunun dışında başkaca bir kurala yer verilmemiştir anayasa mahkemesinin yukarıda da değinilen tarih ve k sayılı kararında anayasaya göre yasa ile düzenlenmesi öngörülen konularda yürütme organına genel sınırsız esasları ve çerçevesi belirsiz bir düzenleme yetkisi verilemez yasada temel esasların belirlenmesi koşuluyla uzmanlık ve teknik konulara ilişkin ayrıntıların düzenlenmesinin yürütmeye bırakılması anayasaya aykırılık oluşturmaz denilmiştir i̇ptali istenen cümle ile yürütme organına bakanlar kuruluna genel sınırsız esasları ve çerçevesi belirsiz bir düzenleme yetkisi verilmiştir bakanlar kuruluna verilen ve sınırları çizilmeyen bu yetkinin keyfi uygulamalara zemin hazırladığından idarenin kanuniliği ilkesine ters düştüğü ve anayasanın inci maddesine aykırı olduğu açıktıresas sayısı karar sayısı yürütmeye idareye tanınan bu geniş yetkinin açık bir yetki devri oluşturduğunda duraksamaya yer olmadığı kuşkusuzdur çünkü bakanlar kurulu on yıl içinde tarihi itibariyle sosyal sigortalar kurumuna ait adet yataklı sağlık tesisi ve adet de yataksız sağlık tesisi olmak üzere olmak üzere toplam adet sağlık tesislerinin taşınır taşınmaz malları ve taşıtları ile birlikte rayiç bedelinin ödenme süre ve şartlarını başkaca bir sınırlamaya bağlı olmaksızın dilediği gibi belirleyebileceğinden yürütmenin idarenin yapacağı bu düzenlemeler asli düzenleme niteliği taşıyacaktır halbuki anayasanın inci maddesinden anayasada gösterilen ayrık haller dışında yürütmenin idarenin asli düzenleme yetkisi olmadığı bu yetkinin anayasanın nci maddesinde yasamaya verildiği ve devredilemeyeceği açıkça anlaşılmaktadır bu kuralar rağmen asli düzenleme yetkisinin yürütmeye devri devredilen yetkiyi anayasal kökenden yoksun bırakacak ve aynı zamanda anayasanın ncı maddesine de aykırı düşürecektir diğer yandan iptali istenen söz konusu cümledeki düzenleme ödemenin tümünün devirden on yıl sonra yapılmasına on yıl boyunca hiçbir ödeme yapılmamasına imkan tanıması sosyal sigortalar kurumu bakımından mülkiyet hakkını özünden zedeleyerek ölçüsüzce sınırlandırmaktadır çünkü sosyal sigortalar kurumunun taşınır taşınmaz malları ve taşıtları kurumun yönetim kurulunun iradesi olmaksızın sağlık bakanlığına devredilmekte bu devir nedeniyle ödenmesi gereken bedelin ne zaman ve hangi koşullarla malike ödeneceğine ise bakanlar kurulu karar vermektedir halbuki mülkiyet hakkı malike malını satıp satmama konusunda özgürce karar vermek satarsa satış bedeli ve ödeme koşullarını özgür iradesi ile belirlemek imkanı tanımaktadır i̇ptali istenen düzenleme bu imkanı mülkiyet hakkı sahibinden alarak onu bakanlar kurulunun iradesine bağımlı kılmakta dolayısı ile anayasanın inci maddesinde güvence altına alınmış olan mülkiyet hakkına aykırı bir nitelik taşımaktadır böyle bir düzenlemenin mülkiyet hakkını özünden zedelediği ve ölçüsüzce sınırlandırdığı da kuşkusuzdur çünkü demokratik toplum düzeninin gerekleri hakkın özünü zedeleyecek sınırlamalara imkan tanımaz mülkiyet hakkında malikin iradesi olmaksızın mülkünün başkasına devredilmesine imkan tanıyan bir düzenleme ile sınırlandırma yapılması halinde mülkiyet hakkının özünün korunabilmesi için en azından hak sahibine mülkünün bedelinin ödenmesi gerekmektedir halbuki iptali istenen düzenlemede belirlenecek bedelin ödenmesinin on yıl gibi günümüzün ekonomik koşullarında makul sayılmayacak bir süre sonra ödenmesine imkan tanınması bu bedelin değerini yitirmesine yol açacak on yıl mal sahibi mülkiyet hakkının bedele dönüşmüş halinden yararlanmak olanağını bulamayacaktır böyle bir düzenlemenin kamu yararı amacıyla yapıldığını söylemek de durumu değiştirmeyecektir zira ortada amaçla oranlı bir sınırlandırmanın değil hakkı özünden zedelediği için amacı aşan ölçüde bir sınırlandırmanın olduğu açıktır on yıl boyunca ödenmeyebilecek bir bedelin malik açısından yol açabileceği değer kaybını karşılayacak veya bedelin ödemesinin en azından on yıla yayılacak belli taksitlerle yapılmasını sağlayacak hiçbir hükmün getirilmemiş olması bu duruma daha belirgin bir nitelik kazandırmaktadıresas sayısı karar sayısı öte yandan anayasanın ncı maddesinde kamu yararının gerektirdiği hallerde gerçek karşılıkları peşin ödenmek şartıyla kamulaştırma yapılabileceği hükme bağlanmıştır bu maddenin gerekçesinde kamulaştırma özel mülkiyete devletin bir müdahalesidir bu müdahalenin bedelinin kesintisiz nakden ve peşin ödenmesi anayasal bir mecburiyet olarak kabul edilerek haklı görülebileceği kuralı getirilmiştir denilmiştir burada ifade edilen anayasal mecburiyet dahi sosyal sigortalar kurumunun iradesi dışında kurum mallarının sağlık bakanlığına devri nedeniyle ödenmesi gereken bedelin ödeme süresi ve şartlarını bakanlar kurulunun takdirine bıraktığı için iptali istenen düzenlemenin ne kadar haksız adil olmayan ve anayasaya açıkça aykırı düşen bir düzenleme niteliğini taşıdığının diğer bir kanıtını teşkil etmektedir i̇ptali istenen hüküm ile yapılan sınırlandırmanın ise anayasanın üncü maddesiyle bağdaşmayacağı kuşkusuzdur diğer taraftan bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun kendiliğinden anayasanın inci maddesine de aykırılığı sonucunu doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sa shf açıklanan nedenlerle tarih ve sayılı bazı kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık birimlerinin sağlık bakanlığına devredilmesine dair kanunun üncü maddesinin fıkrasının numaralı bendindeki bu bedelin on yılı geçmemek üzere ödeme süresi ve şartları bakanlar kurulu tarafından belirlenir cümlesinin anayasanın nci ncı nci inci inci üncü ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı bazı kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık birimlerinin sağlık bakanlığına devredilmesine dair kanunun üncü maddesinin fıkrasının numaralı bendindeki komisyonların teşkili ile çalışma usul ve esasları bakanlık ve çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığının görüşü alınarak maliye bakanlığınca belirlenir cümlesinin anayasaya aykırılığı söz konusu son cümlede komisyonların teşkili ile çalışma usul ve esaslarının bakanlık ve çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığının görüşü alınarak maliye bakanlığınca belirleneceği bildirilmiştir ancak kanunda komisyonların teşkili ve çalışma usul ve esasları ile ilgili temel nitelikteki ilkeleri belirtecek asli bir düzenleme yapılmamış dolayısı ile asli düzenleme yetkisi yürütmeye bırakılmıştır halbuki anayasanın inci maddesi anayasada gösterilen ayrık haller dışında yürütmenin asli düzenleme yetkisi olmadığını göstermektedir bu yetki anayasanın nci maddesine göre yasamanındır ve devredilemez bu nedenle söz konusu cümlede yapılan düzenleme anayasanın ve inci maddelerine aykırıdır ve kökenini anayasadan almayan dolayısı ile anayasanın ncı maddesine de aykırı olan bir yetki devri niteliğini taşımaktadır diğer yandan kamu görevlilerinin çalışma usul ve esasları anayasanın inci maddesine göre kanunla düzenlenmesi gereken bir husustur i̇ptali istenen düzenleme ise kanunla gösterilmesi gereken hususları maliye bakanlığına bıraktığı için anayasanın inci maddesine de aykırıdır anayasanın herhangi bir hükmüne aykırı olan bir düzenlemenin anayasanın nci ve inci maddelerinde ifade edilen hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleriyle bağdaşmayacağı da açıktıresas sayısı karar sayısı bu nedenlerle anayasanın ve inci maddelerine aykırı olan söz konusu cümlenin iptali gerekmektedir tarih ve sayılı bazı kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık birimlerinin sağlık bakanlığına devredilmesine dair kanunun üncü maddesinin fıkrasının anayasaya aykırılığı kanunun üncü maddesinin iptali istenen fıkrasında bu kanunla kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık birimlerinin bakanlığa devredilmesi ile ilgili olarak gerekli görülen her türlü bütçe ve muhasebe işlemleri ile bu işlemlere ilişkin gerekli düzenlemeleri yapma esas ve usûlleri belirleme yetkisi maliye bakanına verilmiştir maliye bakanına verilen böyle bir yetki esasları yasa ile belirlenmediği için asli bir düzenleme yetkisi niteliğini taşımaktadır halbuki yürütmenin idarenin asli düzenleme yetkisi anayasada gösterilen ayrık haller dışında yoktur bu yetki yasamanındır ve devredilemez getirilen bu düzenleme maliye bakanına asli bir düzenleme yetkisi verdiği için anayasanın inci maddesine yasama yetkisinin devri niteliğini taşıdığı ve devredilen yetki anayasadan kökenlenmediği için anayasanın ve nci maddelerine aykırı düşmektedir anayasanın nci maddesinde yer alan hukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka uygun insan haklarına saygılı bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayıp yargı denetimine açık olan yasaların üstünde yasakoyucunun da uyması gereken temel hukuk ilkeleri ve anayasanın bulunduğu bilincinde olan devlettir bu nedenle söz konusu hüküm anayasaya aykırı bir nitelik taşıdığı ve adil olmadığı için hukuk devleti ilkesine ve dolayısı ile anayasanın nci maddesine de aykırı düşmektedir diğer taraftan bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun kendiliğinden anayasanın inci maddesine de aykırılığı sonucunu doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sa shf açıklanan nedenlerle tarih ve sayılı bazı kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık birimlerinin sağlık bakanlığına devredilmesine dair kanunun üncü maddesinin fıkrası anayasanın nci ncı nci inci ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir iv yürürlüğü durdurma i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ sosyal sigortalar kurumunun geçmişten geleceğe pek çok iştirakçisinin teminatı olan malvarlığının kurumun iradesi dışında ve kamu yararına aykırı olarak sağlık bakanlığına devredilmesini öngören ve bu kurum yönünden iptali istenen tarih ve sayılı kanunun üncü maddesinin birinci cümlesinin uygulanması halinde sonradan giderilmesi güç ya da olanaksız zarar ve durumların doğacağı kuşkusuzdur sayılı kanunun üncü maddesinin fıkrasının numaralı bendindeki iptali istenen cümleler ile yürütme organına anayasaya aykırı olarak genel sınırsız esasları veesas sayısı karar sayısı çerçevesi belirsiz şekilde verilen düzenleme yetkilerinin bedel tespit komisyonlarının oluşum çalışma usul ve esasları ile doğrudan kurumun elinden iradesi dışında alınan malvarlığının ödeme süresi ve şartlarına ilişkin olması da bu cümlelerin uygulanması halinde sonradan giderilmesi güç ya da olanaksız durum ve zararlar doğabileceğinin açık bir göstergesidir kanunun üncü maddesinin iptali istenen fıkrası ile maliye bakanına verilen yetki esasları yasa ile belirlenmediği için asli bir düzenleme yetkisi niteliğini taşımakta ve bu nedenle anayasaya aykırı düşmektedir ana