esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir davacı şanlıurfa merkez köylere hizmet götürme birliğinde mülkiye müfettişleri ve tarafından yapılan teftiş sonucunda düzenlenen tarih ve sayılı teftiş layihasının ve ncı maddesinde belirtilen kişi borçlarının kaldırılmasına ilişkin şanlıurfa merkez köylere hizmet götürme birlik meclisinin tarihli kararının sayılı kanunun maddesi uyarınca yürütmesinin durdurulması ve iptali ile sayılı kanunun maddesinin ek ikinci fıkrası üçüncü cümlesinin anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu ve iptali için itiraz yoluyla anayasa mahkemesine başvurulması istemiyle şanlıurfa merkez köylere hizmet götürme birliğine karşı açılan davada davalı idarenin sayılı kanunun maddesinin ek ikinci fıkrası üçüncü cümlesinin anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu ve iptali için itiraz yoluyla anayasa mahkemesine başvurulması istemi de değerlendirilerek işin gereği görüşüldü anayasanın maddesinde idarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütün olduğu ve kanunla düzenleneceği öngörüldükten sonra idarenin kuruluş ve görevlerinin merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayandığı hükme bağlanmış kamu tüzelkişiliğinin ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulacağı belirtilmiş ve idarî yapı içinde yer alan kurumların bir bütünlük içerisinde çalışması öngörülmüştür bu kurumların idarenin bütünlüğü ilkesinin gereği olarak denetlenmeleri hiyerarşik denetim ve idarî vesayet yoluyla gerçekleştirilebilmekte ve burada geçen idare kavramı da sadece merkezî idareyi ve onun taşradaki uzantılarını değil yerel yönetimleri ve kamu tüzel kişiliğine sahip çeşitli kamu kurumlarını ve bütün bu teşkilatın personelini de kapsamaktadır i̇darenin bütünlüğü tekil devlet modelinin yönetim alanındaki temel ilkesidir bu ilke idarî işlev gören ayrı hukuksal statülere bağlı değişik kuruluşların bir bütün oluşturduğunu anlatmaktadır i̇darenin bütünlüğü merkezin denetimi ve gözetimi ile hayata geçirilmekte ve yönetimde bütünlüğü sağlamak için başlıca üç hukuksal araç hiyerarşi yetki genişliği ve idarî vesayet kullanılmaktadır bunlardan idarî vesayet merkezî yönetim ile yerinden yönetim kuruluşları arasındaki bütünleşmeyi sağlamakta ayrışmayı farklılaşmayı ve kopmayı önlemektedir anayasanın mahallî i̇dareler başlıklı maddesinin birinci fıkrasında mahallî idarelerin il belediye veya köy halkının mahallî müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları kanunda gösterilen seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzelkişileri oldukları kuruluş ve görevleri ile yetkilerinin yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenleneceği beşinci fıkrasında ise merkezî idarenin mahallî idareler üzerinde mahallî hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi kamu görevlerinde birliğin sağlanması toplum yararının korunması ve mahallî ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla kanunda belirtilen esas ve usuller dairesinde idarî vesayet yetkisine sahip olduğu belirtilmiştir yerel yönetimlere idarî ve malî özerklik tanınmış olmasına karşın yılından itibaren anayasalarımızda merkezî yönetime yerinden yönetim kuruluşlarını denetleme yetkisi verilmiş ve bu yetki anayasada idarî vesayet olarak somutlaştırılmıştıresas sayısı karar sayısı anayasanın maddesinin beşinci fıkrasında yer alan hükme göre idarî vesayet merkezî idarenin mahallî idareler üzerinde mahallî hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi kamu görevlerinde birliğin sağlanması toplum yararının korunması ve mahallî ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla kanunda belirtilen esas ve usuller dairesinde sahip olduğu yetkidir bu fıkrada merkezî yönetim yerel yönetimler üzerinde idarî vesayet yetkisine sahiptir denilerek merkezî idarenin yerel yönetimler üzerinde vesayet yetkisini kullanıp kullanmayacağı yasakoyucunun takdirine bırakılmamıştır ayrıca fıkradaki idarî vesayet yetkisinin hukuka uygunluk denetiminin yanında yerindelik denetimini de içerdiği açıktır vesayet makamınca vesayet yetkisi kullanılırken işlemler üzerinde iptal onama erteleme izin tekrar görüşülmesini isteme düzeltme gibi çeşitli denetim usulleri uygulanabilmektedir anayasaya aykırılığı ileri sürülen sayılı mahallî i̇dare birlikleri kanununun maddesinin fıkrasının cümlesinde sayıştayın dış denetimine tâbi olmayan mahallî idare birliklerinin i̇çişler bakanlığı valiler veya kaymakamlarca malî denetimi sonucunda tespit edilen kamu zararı üzerine yapılan kişi borcu teklifleri birlik meclisinde görüşülerek karara bağlanır bu kararın örneği birlik merkezinin bulunduğu yerin valiliğine ülke düzeyinde kurulan birlikler ile başkanı vali veya vali yardımcısı olan birliklerde ise i̇çişleri bakanlığına gönderilir karara karşı ülke düzeyinde kurulan birlikler ile başkanı vali veya vali yardımcısı olan birliklerde i̇çişleri bakanlığı diğerlerinde ise valiler veya hakkında kişi borcu çıkarılanlar on gün içinde idarî yargıya başvurabilirler i̇darî yargı kararı doğrultusunda işlem sonuçlandırılır hükmüne yer verilmiştir bu bağlamda sayılı mahalli i̇dare birlikleri kanununun maddesinin fıkrasında yer alan ve yargı yolu öngörülen karara karşı ülke düzeyinde kurulan birlikler ile başkanı vali veya vali yardımcısı olan birliklerde i̇çişleri bakanlığı diğerlerinde ise valiler veya hakkında kişi borcu çıkarılanlar on gün içinde idarî yargıya başvurabilirler düzenlemesinin anayasanın maddesinde çizilen çerçeve içinde kullanılması gereken idarenin bütünlüğü ilkesinin gerektirdiği bir vesayet yetkisini içermediği ve bu nedenle anayasanın ve maddesi verilen hükümlere aykırı olduğu kanaatine varılmıştır açıklanan nedenlerle anayasanın maddesi ve sayılı anayasa mahkemesinin kuruluş ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesi uyarınca mahkememizce bakılmakta olan dava sebebiyle uygulanacak olan sayılı mahallî i̇dare birlikleri kanununun maddesinin fıkrasının anayasaya aykırı olduğu kanaatine ulaşıldığından dava dilekçesi ve eklerinin onaylı örneği ile söz konusu bendin iptali istemiyle itiraz yoluyla anayasa mahkemesine başvurulmasına ve anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davanın geri bırakılmasına tarihinde oybirliğiyle karar verildi