esas sayısı karar sayısı i̇ptal ve yürürlüğün durdurulmasi i̇stemleri̇ni̇n gerekçesi̇ i̇ptal ve yürürlüğün durdurulması istemlerini içeren günlü dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir iii gerekçe amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanunda ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun tasarısının türkiye büyük millet meclisinde yasalaşma sürecinde i̇çtüzük hükümlerine aykırılıklar tasarının plan ve bütçe komisyonunda görüşülmesi sırasındaki i̇çtüzük hükümlerine aykırılık kanun tasarı ve tekliflerinin tbmmde görüşülmesine ve kabulüne ilişkin ayrıntılı düzenleme i̇çtüzükte yapılmıştır i̇çtüzüğe göre hükümetçe hazırlanan kanun tasarıları bütün bakanlarca imzalanmış olarak ve gerekçesi ile birlikte meclis başkanlığına sunulurm milletvekilleri tek ya da grup olarak imza ile gerekçeli kanun tekliflerini meclis başkanlığına verirlermkanun tasarı ve teklifleri meclis başkanlığınca doğrudan doğruya ilgili komisyonlara havale edilir ve önce meclisin ilgili komisyon ya da komisyonlarında görüşülür bu bağlamda maliye bakanlığınca hazırlanan amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanunda ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun tasarısı ile gerekçesi bakanlar kurulunun tarihli kararı uyarınca başbakanlığın tarih ve bkkg sayılı yazıları ile türkiye büyük millet meclisi başkanlığınca sunulmuş ve başkanlıkça tarihinde plan ve bütçe komisyonuna havale edilmiştir ek komisyonun tarihli nci birleşiminde tasarının daha ayrıntılı bir şekilde incelenebilmesini temin amacıyla bir alt komisyon kurulmasına ve alt komisyon çalışmalarını müteakiben görüşmelere devam edilmesine karar verilmiş gerek alt komisyon tarafından gerek plan ve bütçe komisyonundaki görüşmelerde hükümetin teklif ettiği metinde olmayan yasa değişiklikleri tasarıya eklenmiş ve komisyonun bu çerçevede hazırladığı esas no karar no sayılı rapor tbmm başkanlığına sunulmuşturbaşkanlık bu raporu yeniden değerlendirilmek üzere komisyona geri göndermiştir tbmm başkanlığının nisan tarihli ve agns sayılı geri gönderme yazısında aynen şöyle denilmiştir tasarı komisyonunuzca görüşülmüş ve bu konudaki tarihli ve karar numaralı raporunuz başkanlığımıza gönderilmiştir rapor ve metnin incelenmesi sonucunda tasarı metninde yer almayan dokuz madde ve on geçici maddenin ihdas edildiği ve bunların ve üncü maddeler olarak komisyonun kabul ettiği metne eklendiği görülmüştüresas sayısı karar sayısı eklenen üncü madde ile tarihli ve sayılı i̇l özel i̇daresi kanunu ile tarihli ve sayılı belediye kanununda nci madde ile tarihli ve sayılı vergi usul kanununda inci madde ile tarihli karayolları trafik kanununda uncu madde ile tarihli ve sayılı özel tüketim vergisi kanununda nci madde ile tarihli ve sayılı kurumlar vergisi kanununda inci madde ile tarihli ve sayılı bankacılık kanununda nci madde ile tarihli ve sayılı bankacılık i̇şlemleri yapma ve mevduat kabul etme i̇zni kaldırılan türkiye i̇mar bankası türk anonim şirketince devlet i̇ç borçlanma senedi satışı adı altında toplanan tutarların ödenmesi hakkında kanunda üncü madde ile tarihli ve sayılı gider vergileri kanununda üncü madde ile tarihli ve sayılı i̇stanbul avrupa kültür başkenti hakkında kanunda değişiklik öngörülmektedir ancak tasarı metninde bu kanunlarla ilgili değişiklik önerisi bulunmamaktadır türkiye büyük millet meclisi i̇çtüzüğünün komisyonların yetkisi toplantı yeri ve zamanı başlıklı inci maddesinin birinci fıkrasında komisyonlar kendilerine havale edilen kanun tasarı veya tekliflerini aynen veya değiştirerek kabul veya reddedebilirler birbirleriyle ilgili gördüklerini birleştirerek görüşebilirler hükmü ile aynı maddenin ikinci fıkrasında ise komisyonlar kanun teklif edemezler kendilerine havale edilen işler dışında kalan işlerle uğraşamazlar hükmü yer almaktadır eks tbmm başkanlığının bu yazısından da anlaşılacağı üzere raporun plan ve bütçe komisyonu başkanlığına geri gönderilmesinin temel nedeni komisyonun i̇çtüzüğün inci maddesine aykırı olarak tasarıda yer almayan kanun tekliflerine yer vermiş olmasıdır anayasanın inci maddesinin birinci fıkrasında kanun teklif etmeye bakanlar kurulu ve milletvekillerinin yetkili olduğu ikinci fıkrasında kanun tasarı ve tekliflerinin türkiye büyük millet meclisinde görüşülme usul ve esaslarının i̇çtüzükle düzenleneceği hükme bağlanmıştır türkiye büyük millet meclisi i̇çtüzüğünün komisyonların yetkisi toplantı yeri ve zamanı başlıklı inci maddesinde komisyonlar kendilerine havale edilen kanun tasarı veya tekliflerini aynen veya değiştirerek kabul veya reddedebilirler birbirleriyle ilgili gördüklerini birleştirerek görüşebilirler ve türkiye büyük millet meclisi binasında türkiye büyük millet meclisi başkanlığınca kendilerine ayrılan salonlarda toplanırlar ancak komisyonlar nci maddedeki özel durum dışında kanun teklif edemezler kendilerine havale edilenler dışında kalan işlerle uğraşamazlar başkanlık divanının kararı olmaksızın genel kurulun toplantı saatlerinde görüşme yapamazlar ve kanun tasarı ve tekliflerini bölerek ayrı ayrı metinler halinde genel kurula sunamazlar komisyonlar cumhurbaşkanınca yayımlanması kısmen uygun bulunmayan ve bir daha görüşülmek üzere türkiye büyük millet meclisine geri gönderilen kanunların sadece uygun bulunmayan maddelerini görüşebilir bu durumda sadece uygun bulunmayan maddelerle ilgili görüşme açılır denilmiştir görüldüğü gibi i̇çtüzüğün inci maddesinde komisyonların kendilerine havale edilen kanun tasarı ve tekliflerini görüşme yetkilerinin sınırları gösterilmiştir bu hükme göre komisyonların nci maddedeki özel durum dışında kanun teklif etme yetkileri yokturesas sayısı karar sayısı bakanlar kurulunca önerilen tasarı metninde olmadığı halde plan ve bütçe komisyonu tarafından tasarı metnine eklenen yasa değişiklikleri i̇çtüzüğün nci maddesindeki özel durumlarölüm cezalarının yerine getirilmesine dair kanun tasarıları ile genel veya özel af ilanını içeren kanun tasarı ve teklifleri kapsamında olmadığından i̇çtüzüğün inci maddesine açıkça aykırıdır tasarının tbmm genel kurulunda görüşülmesi sırasındaki i̇çtüzük hükümlerine aykırılık komisyon başkanlığı tbmm başkanlığının geri gönderme yazısını dikkate almayarak komisyonumuzda ülkemizin son derece önemli sorunlarının çözülmesi konusunda ihtiyaç duyduğu diğer düzenlemeler de tasarıya eklenmiştir biçiminde bir yanıtla komisyonun kabul ettiği metni genel kurulun onayına sunulmak üzere tbmm başkanlığına göndermiştir eks amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanunda ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun tasarısı ve plan ve bütçe komisyonu raporu sayısı genel kurulun tarihli üncü birleşiminde görüşülerek kanunlaştırılmıştır tbmm genel kurulunda amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanunda ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun tasarısı ve plan ve bütçe komisyonu raporunun tümü üzerindeki görüşmeler devam ederken başlayan ve görüşmeler tamamlandıktan sonra açılan bir usul tartışması önem taşımaktadır başkan şu sözlerle usul tartışması açmıştır sayın milletvekilleri tasarının tümü üzerindeki görüşmeler tamamlanmıştır ancak bir önceki oturumda sayın kamer genç ve sayın mehmet şandırın dile getirdiği hususları değerlendirdim türkiye büyük millet meclisi başkanlığı plan ve bütçe komisyonu tarafından hazırlanan rapor ve metni inceleyerek havale edilen tasarıda yer almayan kanunlarda değişiklik yapan yeni maddeler eklenmesi ve bir çerçeve maddeyle birden fazla kanunda veya maddede değişiklik yapılması nedeniyle yeniden değerlendirilmek üzere dosyasıyla birlikte komisyona geri göndermiştir komisyon başkanlıkça yapılan bu uyarıya rağmen bir usul hatası yapmadığını ileri sürerek raporun genel kurulun onayına sunulmasını istemiştir i̇ç tüzükte başkanın bu konudaki yetkisine ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır ve bugüne kadar yapılan uygulamalar incelendiğinde meclis başkanının i̇ç tüzüke uygun olmayan raporlara ilişkin olarak komisyonu uyarma dışında bir yetkisinin olmadığı görülmektedir komisyon raporunun görüşülmeyeceğine ilişkin itirazın görüşmeler daha başlamadan yapılması gerekirdi ancak şu anda tasarının maddelerine geçilemeyeceğine dair bir itiraz geldiğinden bu konuda bir usul tartışması açıyorum lehte ve aleyhte kişiye söz vereceğim ve görüşme sonunda gerekirse genel kurulun oyuna başvuracağımesas sayısı karar sayısı yapılan görüşmeler sonunda maddelere geçilmesi kabul edilmiş ek yani plan ve bütçe komisyonu tarafından hazırlanan rapor esas alınarak diğer bir anlatımla tbmm başkanlığının yukarıda açıklanan nisan tarihli ve agns sayılı geri gönderme yazısında belirtilen tasarı metninde yer verilmeyen kanunlarda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun teklifleri de esas alınarak görüşmelere devam edilerek yasama süreci tamamlanmıştır i̇çtüzüğün komisyonun yetkisini sınırlayan inci maddesi hükmü tbmm genel kurulu için geçerli olan kurallara da yansımıştır i̇çtüzüğün değişiklik önergelerini düzenleyen inci maddesinde değişiklik önergelerinin sınırı gösterilmiştir maddenin üçüncü fıkrasına göre görüşülmekte olan tasarı veya teklifin konusu olmayan sair kanunlarda ek ve değişiklik getiren yeni bir kanun teklifi niteliğindeki değişiklik önergeleri işleme konulmaz dolayısıyla anayasanın inci maddesine uygun olarak yeni kanun teklifi niteliğinde olan önergelerin işleme konması kesinlikle yasaklanmıştır diğer bir anlatımla i̇çtüzük sadece milletvekili ve bakanlar kurulu dışında kimsenin kanun teklif edememesi kuralını kanun teklifi niteliğinde değişiklik önergesi verilemeyeceği biçiminde de uyarlayarak i̇çtüzükte kural haline getirmiştir maddenin dördüncü fıkrasında bu uyarlama zorunluluk hallerine özgü olmak üzere yumuşatılmıştır dördüncü fıkraya göre görüşülmekte olan tasarı veya teklife konu kanunun komisyon metninde bulunmayan ancak tasarı veya teklif ile çok yakın ilgisi bulunan bir maddesinin değiştirilmesini isteyen ve komisyonun salt çoğunlukla katıldığı önergeler üzerinde yeni bir madde olarak görüşme açılır burada sözkonusu olan görüşülmekte olan kanunun komisyon metninde bulunmayan bir maddesinde değişiklik yapılması halidir ancak bu halde de çok önemli bir sınır bulunmaktadır tasarı veya teklif ile çok yakın ilgi bulunması hali değişiklik önergesi aynı kanuna ilişkin olmakla birlikte tasarı ya da teklifin düzenlediği konudan farklı bir düzenleme içeriyorsa komisyonun salt çoğunluğu hazır bulunsa bile bu önergenin işleme alınması mümkün değildir burada bir zorunluluk hali söz konusu olmalı ya değişikliğin yapılmaması halinde bir çelişki doğması ihtimali bulunmalı ya da değişikliğin yapılmaması halinde konunun eksik düzenlenmiş olması olasılığı gibi olasılıklar söz konusu olmalıdır i̇çtüzüğün ve nci maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden çıkan sonuç görüşülmekte olan tasarı veya teklifin konusu olmayan sair kanunlarda ek ve değişiklik getiren yeni bir kanun teklifi niteliğindeki değişikliklerin genel kurul tarafından da yapılamayacağıdır bu nedenle plan ve bütçe komisyonunun kabul ettiği metin üzerinden amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanunda ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun tasarısının maddelerine geçilmesinin kabulüne ilişkin tarihli genel kurul kararı i̇çtüzüğün inci maddesine ve dolayısıyla anayasanın inci maddesine aykırıdır i̇çtüzük hükümlerine aykırı i̇şlemlerin anayasaya aykırılığı ve i̇ptal nedeni sayılması anayasa mahkemesinin i̇çtüzük hükümlerine aykırı düşen işlemlerden hangilerinin iptal nedeni sayılacağı konusuna açıklık getiren tarih ve k sayılı kararında aynen şöyle denilmiştiresas sayısı karar sayısı şu halde genel kural olarak kanun tasarı ve tekliflerinin önce komisyonlarda görüşülerek karara bağlanması ve yasama meclisleri genel kurullarındaki görüşmelerin komisyon kararlarını kapsayan raporlar üzerinde yapılması anayasa buyruğu olmayıp bir içtüzük düzenlemesidir böyle olunca bir biçim düzenlemesi olan içtüzük hükümlerine her aykırılığın kesinlikle anayasa hükümlerine de aykırılık oluşturacağını kabullenmek olanaksızdır böyle bir durumun anayasaya da aykırı sayılabilmesi ancak yasama meclislerinin konuya ilişkin olarak yaptıklar yasal işlemleri sakatlayacak ve onların iradesini zedeleyecek nitelikte olması halinde mümkündür bu konuyu anayasa mahkemesi verdiği çeşit kararlarda incelemiştir örnek olarak aldığımız günlü esas karar sayılı kararda şöyle denilmektedir maddenin birinci fıkrasına göre meclislerin çalışmalarının içtüzük hükümlerine uygun olarak yürütülmesi bir anayasa emri gereğidir böyle olunca kanunların mahkememizce denetlenmesinde içtüzük hükümleri de gözönünde tutulmalıdır i̇çtüzük hükümleri genellikle şekle ait kurallardır burada hatıra gelen soru bir kanun yapılırken içtüzüklerin herhangi bir hükmüne ayrılığın iptal nedeni sayılıp sayılmayacağıdır bu hükümler içerisinde yasama meclislerince verilen bir kararın sıhhati üzerinde etkili olabilecek nitelik taşıyanlar bulunduğu gibi bu derece önemli olmayanlar da vardır birinci kategoriye girenlere aykırılığın iptal nedeni teşkil edeceği buna karşılık öteki şekil kurallarına riayetsizliğin iptali gerektirmeyeceği kabul edilmelidir anayasada gösterilmeyen ve yalnız i̇çtüzüklerde bulunan şekil kuralları arasında bu ayırımı yapmak anayasanın maksadına uygun düşer zira i̇çtüzüklerdeki şekil kurallarına aşırı bağlılık yasama meclislerinin çalışmalarını lüzumsuz yere aksatır doktrinde de bu yolda bir ayırımı destekleyen görüşler vardır millet meclisi anayasa komisyonu sayılı kanuna ait raporunda yasama meclislerinin kanunun görüşülmesinde ve kabulünde i̇çtüzük hükümlerine uyup uymadıklarını kontrol bakımından mahkemelerin ihtiyatlı ve ölçülü davranmaları lüzumlu olduğu ve anayasanın koyduğu şekil şartlarından farklı olarak içtüzüklerdeki şekil şartlarının hepsinin mutlak butlanı gerektirmediği belirtilmiştir komisyonun bu kanısı anayasanın maksadı ve bilimsel görüşler ile bağdaşmaktadır i̇çtüzük hükümlerine aykırı düşen işlemlerden hangilerinin iptal nedeni sayılacağı uygulanacak içtüzük hükmünün önemine ve niteliğine göre çözümlenecek ve dava veya itiraz vukuunda mahkememizce takdir edilecek bir konudur anayasa mahkemesi kararlar dergisi sayı sayfa anayasa mahkemesinin bu kararından da anlaşılacağı üzere plan ve bütçe komisyonu tarafından bakanlar kurulu tasarısına eklenen kuralların iptal nedeni sayılabilmesi için olayda uygulanacak i̇çtüzük hükmünün yani i̇çtüzüğün inci maddesinin önemi açıklığa kavuşturulmalıdır anayasanın ncı maddesi türk milletinin egemenliğini anayasanın koyduğu esaslara göre yetkili organları aracılığıyla kullanacağını öngördükten sonra nci maddesinde yasama yetkisinin türk milleti adına türkiye büyük millet meclisine ait olduğunu belirtmiştir yasama yetkisinin kullanılmasında diğer bir anlatımla kanunların yapılmasında uygulanacak usuller anayasa ve i̇çtüzükte yer almaktadır anayasanın nci maddesine göre kanun koymak değiştirmek ve kaldırmak yetkisi türkiye büyük millet meclisine aittir kanun belli aşamaları izleyen bir süreç içinde yapılır bu süreç kanun teklif etmeyle başlar anayasanın inci maddesinin birinci fıkrasında kanun teklif etmeye bakanlar kurulu ve milletvekillerinin yetkili olduğu ikinci fıkrasında kanun tasarı ve tekliflerinin türkiye büyükesas sayısı karar sayısı millet meclisinde görüşülme usul ve esaslarının i̇çtüzükle düzenleneceği hükme bağlanmış ayrıca anayasanın inci maddesinde de türkiye büyük millet meclisi çalışmalarını kendi yaptığı i̇çtüzük hükümlerine göre yürütür denilmiştir bu hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden çıkan sonuç ana hatlarıyla kanun koymak kaldırmak ve değiştirmek anlamına gelen yasama yetkisinin türk milletinin egemenliğinin bir parçası olduğu bu yetkinin anayasa gereği tbmmne verildiği tbmmnin bu yetkisini kullanması için bakanlar kurulu veya milletvekilleri tarafından bir öneri gelmesi ve bu önerinin i̇çtüzük hükümlerine uygun olarak görüşülüp sonuçlandırılması diğer bir anlatımla yasalaştırılması gerektiğidir bu anayasal bir emirdir eğer görüşme i̇çtüzüğe uygun değilse i̇çtüzüğe uygunluğu emreden anayasanın inci ve inci maddelerine aykırılık var demektir bu durumda türkiye büyük millet meclisi i̇çtüzüğünün inci maddesinin ikinci fıkrasındaki komisyonların kanun teklif edemeyecekleri biçimindeki kuralın sadece şekle yönelik bir içtüzük hükmü olmayıp dayanağı anayasada olan ve uyulmadığında iptal nedeni olabilecek bir kural olarak değerlendirilmesi gerektiği kuşkusuzdur diğer taraftan bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleriyle çelişmesine yol açacak ve dolayısı ile anayasanın nci maddesinin yanısıra inci maddesine de aykırılığı sonucunu doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sa shf açıklanan nedenlerle tarih ve sayılı amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanunda ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanunun inci maddesi ncı maddesi geçici üncü maddesi anayasaya ve i̇çtüzüğe uygun olarak hazırlanıp türkiye büyük millet meclisine sunulmadığından anayasanın nci inci inci ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir iv yürürlüğü durdurma i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ i̇çtüzüğe uygun olarak hazırlanıp sunulmadığı için anayasaya açıkça aykırı olan kuralların uygulanmasının hukuk devleti yönünden giderilmesi olanaksız durum ve zararlara yol açacağında duraksama bulunmamaktadır arz ve izah olunan nedenlerle söz konusu hükümler hakkında yürürlüklerinin durdurulması da istenerek iptal davası açılmıştır sonuç ve i̇stem yukarıda açıklanan gerekçelerle tarih ve sayılı amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanunda ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkındaesas sayısı karar sayısı kanunun inci maddesi ncı maddesi geçici üncü maddesi anayasanın nci inci inci ve inci maddelerine aykırı olduğundan i̇ptallerine ve uygulanmaları halinde sonradan giderilmesi güç yada olanaksız zarar ve durumlar doğacağı için iptal davası sonuçlanıncaya kadar yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesine ilişkin istemimizi saygı ile arz ederiz