esas no karar no davalı trt kurumunun anayasaya aykırılık iddiası dâvâlı kutumun anayasaya aykırılık konusundaki görüşü özet olarak şöyledir sayılı kanunun maddesi kurumu kadrolarına ait yönetmeliğin hazırlanması sırasında merkezî idare sistemi içinde ve siyasî iktidarın pek tabiî olarak emri altında bulunan maliye bakanlığı ile müşterek irade beyanına mecbur tutulmakla anayasanın kurumun özerkliği hususunda koyduğu genel hükme aykırı bulunmaktadır zira trt nin özerk olarak kurulmasındaki esas amaç düşünce ve haber alıp serbestçe kanaat edin ne hürriyetini siyasî iktidarlar karşısında teminat altına almaktır oysa ki özerk bir kuruluşun hizmet kadroları ile bu hizmetin özelliği hususundaki takdir yetkisini bir başka idare ile yani siyasî iktidarın emri altında bulunan maliye bakanlığı ile paylaşma zorunluluğu teminat altında bulunan bir özerk idareyi dolaylı bir yolla siyasî iktidarın baskısı altına sokmak olmuştur anayasanın maddesinde radyo ve televizyon i̇stasyonlarının idaresi özerk kamu tüzel kişiliği halinde kanunla düzenlenir denilmektedir bu madde ile trt idaresinin özerk kamu tüzel kişiliği halinde düzenlenmesi yetkisi yasama organına verilmiş bulunmaktadır anayasanın maddesi de kamu tüzel kişiliğinin ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği bir yetkiye istinaden kurulabileceği ilkesini koymaktadır bu hükme göre kamu tüzel kişilerini ihtiyaca göre dilediği şekilde kurmağa ve ona dilediği görev ve yetkiyi vermeğe kanun koyucu mezun bulunduğu halde anayasanın maddesi trt bakımından kanun koyucuya özerklik ve tarafsızlık ilkelerine riayet mecburiyetini anayasa kuralları halinde emretmiştir bu da göstermektedir ki yasama yetkisine sahip meclisler dahi anayasanın âmir hükmü karşısında trt nin özerkliğine uygun bir hareket tarzı içinde bulunmaya ve yasaların maddelerini dahi bu açıdan yorumlamağa mecburdur aksi hal anayasanın üstünlüğü prensibini koyan maddesine de aykırı olur özerkliği anayasa teminatı altında bulunan trt nin sayılı yasanın maddesi hükmü gereğince kadrolar yönetmeliğinin hazırlanmasında maliye bakanlığı ite yetki paylaşması durumunda olması onu bu bakanlığın muvafakatini vermemesi yüzünden kendi serbest iradesini dahi izhar edememe durumuna düşmüştür ve yönetmelik maliye bakanlığının iradesine göre çıkarılabilmiştir anayasanın maddesi ile özerkliği teminat altına alınan ve güya siyasî iktidarın baskısından uzak tutulmak için özerk kılınan kurum bu şekilde dolaylı bir yoldan siyasî iktidarın baskısına maruz bırakılmıştır söz konusu maddenin maliye bakanlığının mutabakatına ait lâfzı anayasanın maddesine de aykırıdır zira maddeye göre trt kurumu bir kamu tüzel kişiliği olarak kendi görev alanını ilgilendiren konuda yönetmeliğini kendi hazırlamak hakkına sahip olduğu halde madde hükmüne göre bu haktan mahrum bulunmaktadır diğer kamu tüzel kişilerine nazaran öncelikle bu hakka sahip olması gereken trt kurumuna söz konusu madde ile bu hak bile tanınmamıştır ki bu da anayasaya aykırılığı açık bir şekilde ortaya koymaktadır turizm ve tanıtma bakanlığının görüşü esas no karar no diğer dâvâlı turizm ve tanıtma bakanlığının danıştay dairesine bildirilmiş olan görüşü de özetle şöyledir danıştay dairesinin günlü ara kararı kanuna aykırıdır zira danıştay açılan bir idarî dâvada istem ile bağlı olduğu gibi hükme müessir olmayacak bir hususu da ara kararına konu yapamaz bu dâvada davacının istemi yönetmeliğin tümü ne ilişkin olmayıp sadece tazminat başlangıcını tesbit eden maddesine ve onun iptal olunmasına yöneltilmiş olduğu halde danıştay dairesi dâvalının yönetmeliğin tümünün iptalini hedef tutan bir defini ara kararı konusu yaparak iddia ve neticesi talep dışında bir konuyu karara bağlamış olduğundan bu karar mualleldir ara kararı usule aykırı olarak verilmiştir şöyle ki aynı danıştay dairesi daha önce açılmış bulunan dâva sırasında aynı dâvâlı tarafından söz konusu aynı kanun hükmünün anayasaya aykırı olduğu yolunda ileri sürülmüş bulunan iddiaları ciddî bulmayarak ret etmiş ve bu suretle bu kanunda mukem kaziye meydana getirmiş bulunduğundan bu dâva münasebetiyle aynı dâvâlı tarafından ileri sürülmüş bulunan aynı iddiayı ciddî bularak anayasa mahkemesine getiremez a yönetmeliğin tazminatın başlangıç tarihinin belirtilmesine ilişkin hükmünün tesbit olunmasında trt kurumunun iradesinin selbedildiği iddiasında ciddî bir nitelik yoktur zira bu konudaki maliye bakanlığının görüşü kesin ve nihai değildir trt kurumunun maliye bakanlığı görüşüne katılmaması halinde konuyu turizm ve tanıtma bakanlığına veya bakanlar kuruluna getirmek suretiyle idarî yollarla düzeltme cihetine gitmesi mümkün olduğu gibi bu bakanlığın takdirinde hata yaptığını isbat ederek kararı aleyhine iptal dâvası açmak suretiyle kazaî yoldan da müdahale sağlıyabilirdi yönetmeliğin hazırlanmasında devlet personel dairesinin görüşünün alınması da devlet müesseseleri arasında âdil bir ücret düzeninin kurulması prensibine dayanır yönetmeliğin maliye bakanlığı ile müştereken tanzimine dair olan hükmü de sayılı kanunun maddesi gereğince kurumun bütçe açığı devlet bütçesinden kapanacağından bu yardımların namütenahi genişletilmemesi ve kurumun personel giderlerinin devlet giderleri ile dengeli bir durumda tutulmasını sağlamak içindir bu yoldan sözü geçen bakanlığın kurum üzerine politik tazyik yapabilme imkânının yaratılmış olması endişesi de bütün idarî tasarrufların yargı denetimine tâbi olduğu bir hukuk devletinde varit değildir bunun özerkliği ihlâl eden bir yönü de yoktur bu yönetmelik ile trt nin teknik ve program personeli memleketimizde en yüksek ücreti almış durumdadır bu hükümün iptali kuruma resen ve hudutsuz şekilde personeline tazminat ödeme yetkisini vermiş olacaktır trt özerkliğinin yayınlarında tarafsızlık sağlamak için kabul edilmiş olduğu gerek anayasanın gerekse sayılı kanunun gerekçelerinde açıkça görülmektedir yukarıda açıklanan nitelikteki hudutsuz bir yetki bu yoldaki tarafsızlığın sağlanması için şart görülebilir mi kaldı ki böyle bir yetkiye sahip olan müessese kendi bünyesi içinde tarafsız kalamıyacağından fonksiyonel bozukluklara meydan verecektiresas no karar no trt özerkliğinin ve tarafsızlığının temini için personeline devletin tediye imkânları ile bağlı kalmıyan bir ücret serbestliği tanıması anayasanın amacı olarak düşünülebilir mi bu sebeple trt kurumunun anayasaya aykırılık iddiasının ciddi sayılmasına imkân yoktur danıştay dairesinin gerekçeli kararı danıştay dairesinin günlü ve esas sayılı kararı şöyledir tarafından sayılı radyo televizyon kurumu kanunun hükümlerine göre göreve başladığı tarihten itibaren verilmesi gereken tazminatlarının kasım tarihinden itibaren ödenmesini öngören kasım tarihli yönetmeliğin maddesinin iptali ve i̇darenin kusurlu hareketi sebebiyle maruz kaldıkları zararların tazmini talebiyle trt genel müdürlüğü ve turizm ve tanıtma bakanlığı aleyhine açılan dâvada dâvalı trt genel müdürlüğünce sayılı kanunun maddesinin fıkrasının anayasanın maddesi hükümlerine aykırı bulunduğu iddia edilmesi üzerine sözü edilen talebi havi danıştay dairesinin sayısına kayıtlı dâva dosyası incelenerek gereği düşünüldü tc anayasasının maddesinde aynen radyo ve televizyon istasyonlarının idaresi özerk kamu tüzel kişiliği halinde kanunla düzenlenir her türlü radyo ve televizyon yayımları tarafsızlık esaslarına göre yapılır radyo ve televizyon i̇daresi kültür ve eğitim yardımcılık görevinin gerektirdiği yetkilere sahip kılınır denilmek suretiyle radyo ve televizyon kurumuna özerklik tanındığı anlaşılmasına ve bu özerkliğin malî ve i̇darî işlemlerin tümünü kapsadığının açık bulunmasına bu durum karşısında sayılı radyo ve televizyon kurumu kanununun tazminatlarla ilgili maddesinin ikinci fıkrasında yer alan devlet personel dairesinin görüşü alındıktan sonra maliye bakanlığı ile anlaşmak suretiyle hazırlanıp turizm ve tanıtma bakanının onayı ile yürürlüğe konulacak yönetmelikte verilecek tazminatların belli edileceği yolundaki hükmün kuruluşun mali özerkliğini ve dolayısıyle anayasada öngörülmüş idari özerkliğini de ihlâl etmiş olmasına binaen trt genel müdürlüğünce ileri sürülen ve bu madde hükmünün anayasaya aykırı bulunduğu yolundaki iddianın yerinde olduğu kanısına varlığından anayasanın maddesi gereğince dâvanın geri bırakılarak anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkındaki sayılı kanunun maddesi mucibince dâva dosyası muhtevasından dâvalı trt genel müdürlüğünün bu konudaki iddiası ile dâvalı turizm ve tanıtma bakanlığının tarihli ara kararımız gereğince gönderilmiş olan savunmasının ve dâvacı avukatının ara kararına gönderildiği cevabın onanmış örneklerinin bu hususta bir karar verilmek üzere anayasa mahkemesi başkanlığına gönderilmesine tarihinde oybirliğiyle karar verildi