esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir davacı vekili av tarafından i̇zmir i̇li gaziemir i̇lçesi hürriyet mahallesi sokak no adresinde ve tapunun ada parselde kayıtlı taşınmazda ruhsatsız yapıldığı öne sürülen inşaatın sayılı i̇mar kanununun maddesi gereğince yıkımına ve davacının aynı yasanın maddesi uyarınca tl para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin gaziemir belediye encümeninin günlü sayılı kararının iptali istemiyle gaziemir belediye başkanlığına karşı açılan davada uyuşmazlığın konusu para cezasının dayanaklarından birisi olan sayılı i̇mar kanununun günlü sayılı yasa ile değişik maddesinin fıkrasının ve inci maddelerde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddelere aykırı davranan yapı veya parsel sahibine harita plan etüt ve proje müelliflerine fenni mesullere yapı müteahhidine ve şantiye şefine ilgisine göre ayrı ayrı olmak üzere ikibin türk lirası bu fiillerin çevre ve sağlık şartlarına aykırı olması halinde dörtbin türk lirası can ve mal emniyetini tehdit etmesi halinde altıbin türk lirası idari para cezası verilir şeklindeki hükmünde yer alan aynı kanunun maddesini ifade eden ibaresinin anayasa hükümlerine aykırı olduğu düşüncesi ile sayılı yasanın maddesi uyarınca anayasa mahkemesince somut norm denetimi yapılmak üzere anayasaya aykırılık itirazında bulunulması gerektiği sonucuna varılmakla işin gereği görüşüldü uyuşmazlık konusu olayda davacı tarafından ruhsatsız olarak ebadında zemin üstü kolon betonları dökülmüş tuğla duvarları örülmüş tabliyenin betonları dökülüyor vaziyette katının inşa edildiğinin günlü yapı tatil zaptı ile tespit edildiği ve yapının mühürlenerek inşaatın durdurulduğu sonrasında dava konusu gaziemir belediye encümeninin günlü sayılı kararı ile davacının söz konusu eylemi nedeniyle sayılı i̇mar kanununun sayılı yasa ile değişik maddesinin fıkrası uyarınca hesaplanan tl ve davacının yine aynı maddenin fıkrasında atıf yapılan yasanın maddesine aykırı davrandığından bahisle tl yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanan tutar olmak üzere toplam tl para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği gaziemir belediye encümeninin yıkım ve para cezasına konu tarih ve sayılı kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır sayılı yasanın maddesinde düzenlenen idari para cezaları imar ve kamu düzenine aykırı davranışların önlenmesi amacıyla araya yargısal bir karar girmeden idarenin doğrudan işlemiyle idare hukukuna özgü usullerle kesilen ve uygulanan yaptırımlardır günlü sayılı yasa ile değişik söz konusu maddenin fıkrası hükmü ruhsat alınmadan ruhsat veya eklerine veya imar mevzuatına aykırı olarak yapının yapıldığı yönündeki idarenin tespiti üzerine fıkrada belirtilen kıstaslar çerçevesinde para cezası verilmesini öngörmektedir anılan maddede para cezası kesilmesinin sebep unsurunu oluşturan davranışlar ruhsat alınmadan yapı yapılması ruhsat veya eklerine aykırı yapı yapılması ve imar mevzuatına aykırı yapı yapılması olarak sayılmıştır aynı maddenin fıkrasında ise ve maddelerde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddelere aykırı davranan yapı veya parsel sahibine harita plan etüt ve proje müelliflerine fenni mesullere yapı müteahhidine ve şantiye şefine ilgisine göre ayrı ayrı olmak üzere ikibin türk lirası bu fiillerin çevre ve sağlıkesas sayısı karar sayısı şartlarına aykırı olması halinde dörtbin türk lirası can ve mal emniyetini tehdit etmesi halinde altıbin türk lirası idari para cezası verilir hükmü yer almaktadır yukarıda yer verilen maddenin fıkrası hükmünde maddede belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmemek veya maddeye aykırı davranmak hallerinin de ayrıca para cezası gerektirdiği ifade edilmektedir sayılı yasanın ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar başlıklı maddesinde bu kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine belediye veya valiliklerce andaki inşaat durumu tespit edilir yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur durdurma yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister ruhsata aykırılık olan yapıda bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu inceleme sonunda anlaşılırsa mühür belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir aksi takdirde ruhsat iptal edilir ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir hükmüne yer verilmiştir yasanın maddesi hükmünde aynı yasanın maddesinin fıkrasında atıf yapılan maddeye aykırı davranmak halleri ruhsat alınmadan yapıya başlanılması veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapılması şeklinde ifade edilmiş maddede yer alan mükellefiyetler ise yapının ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlandığının tespiti üzerine tespit tarihinden itibaren en çok bir ay içinde yapının ruhsata uygun hale getirilmesi veya ruhsat alınması olarak belirtilmiştir bu açıklamalar çerçevesinde sayılı yasanın sayılı yasa ile değişik ve fıkralarında para cezası kesilmesini gerektiren davranışlar ruhsat alınmadan yapı yapılması veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapılması olarak karşımıza çıkmaktadır anayasanın maddesinde türkiye cumhuriyetinin toplumun huzuru millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik lâik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu belirtilmiştir hukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka uygun insan haklarına saygı gösteren bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık yasaların üstünde anayasa ve yasa koyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri bulunduğu bilincinde olan devlettiresas sayısı karar sayısı yukarıda belirtildiği gibi hukuk devleti ilkeleri gereği kişi aynı eylem nedeniyle birden fazla yargılanmaz ve cezalandırılmaz ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığının tespiti üzerine idare tarafından ilgilisi ruhsat almadan veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yaptığı gerekçesiyle i̇mar kanununun maddesinin fıkrası uyarınca para cezası ile cezalandırılmasının yanı sıra itiraz konusu fıkraya göre de aynı nedenlerle ayrıca bir para cezası ile cezalandırılması ihtimali ortaya çıkacaktır böyle bir olasılığın varlığı sayılı yasanın maddesinin fıkrasındaki ve maddelerde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddelere aykırı davranan yapı veya parsel sahibine harita plan etüt ve proje müelliflerine fenni mesullere yapı müteahhidine ve şantiye şefine ilgisine göre ayrı ayrı olmak üzere ikibin türk lirası bu fiillerin çevre ve sağlık şartlarına aykırı olması halinde dörtbin türk lirası can ve mal emniyetini tehdit etmesi halinde altıbin türk lirası idari para cezası verilir hükmünde maddeye yönelik düzenlemeyi ibaresini anayasanın hukuk devleti ilkesinin düzenlendiği maddesine aykırı hale getirmektedir nitekim sayılı yasanın tbmmne ait internet sitesinde yer alan madde gerekçelerinin uyuşmazlığa konu fıkraya ilişkin bölümünde maddeye atfen yapılan düzenlemeye yönelik bir açıklamaya da yer verilmemiştir diğer yandan i̇mar kanununun maddesinin fıkrası aynı yasanın maddesinde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen bir kişinin ayrıca para cezası ile cezalandırılacağını öngörmektedir sayılı i̇mar kanununun sayılı yasa ile değişik maddesinin fıkrasında bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyideler uygulanır hükmü yer almaktadır söz konusu fıkra ile aynı maddenin fıkrası hükmünde öngörülen para cezasının da tespit tarihinden itibaren iş günü içinde kesileceği kuralı getirilmektedir yasanın maddesinin fıkrasında aynı yasanın maddesinde ifade edilen mükellefiyetlerin yerine getirilmemesinin para cezasını gerektireceği öngörülmekle beraber maddede yapının ruhsata uygun hale getirilmesi veya ruhsat alınması şeklindeki mükellefiyetlerin tespit tarihinden itibaren en çok bir ay içinde yerine getirilmesi kuralı yer almaktadır bu haliyle ruhsat alınmadan yapıya başlayan veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapan bir kişinin ruhsat alması veya yapısını ruhsata uygun hale getirmesi için gerekli bir aylık süre dolmadan yasanın maddesinin fıkrası uyarınca gün içinde para cezası ile cezalandırılması şeklinde bir durum ortaya çıkacaktır diğer bir ifadeyle ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapan bir kişi tespit tarihini takip eden günün sonrasında bir aylık süre dolmadan ruhsat almak veya yapısını ruhsata uygun hale getirmek istese bile maddenin fıkrası uyarınca tespit tarihinden itibaren iş günü içinde aynı maddenin fıkrasında öngörülen para cezası ile cezalandırılması imkanı ortaya çıkacaktıresas sayısı karar sayısı bu durum sayılı yasanın maddesinin fıkrasında maddeye atfen mükellefiyetlerini yerine getirmemek nedeniyle verilecek para cezasını aynı şekilde anayasanın hukuk devleti ilkesinin düzenlendiği maddesine aykırı hale getirmektedir açıklanan nedenlerle sayılı i̇mar kanununun sayılı yasa ile değişik maddesinin fıkrasında yer alan ibaresinin iptali isteğiyle anayasa mahkemesine başvurulmasına anayasanın ve sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddeleri uyarınca kararımız ile dava dosyasının onaylı bir örneğinin anayasa mahkemesine gönderilmesine bu kararın bir örneğinin bilgi amacıyla taraflara tebliğine tarihinde oyçokluğuyla karar verildi