esas sayısı karar sayısı i̇ptal i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ dava dilekçesinde konunun analizi ve i̇ptal gerekçeleri başlığı altında iptali istenilen yasa hükümlerine ilişkin olarak anayasa kurallarının hukukun evrensel ilkelerinin anayasal yargı sistemi içerisinde askerî yargının yerinin ve işlevinin öncelikle irdeleneceği söylendikten sonra anayasanın yargı başlıklı üçüncü bölümünde tüm yargı alanında geçerli ve yargının temel ilkelerini oluşturan kuralların saptandığı bunları yargıya ilişkin öbür ayrıntıların izlediği mahkemelerin bağımsızlığı hâkimlik ve savcılık teminatı hakimlik ve savcılık mesleği konularındaki hükümlerin adlî idarî ve askerî olmak üzere tüm yargının temel ilkelerini oluşturduğu anlatılmış anayasanın askerî yargı başlıklı maddesinde bu hususa değinildiği ve bu maddenin gerekçesinde de bağımsızlık ve güvenceye ilişkin genel kurallardan yararlanılacağının vurgulandığı belirtilerek askerlik hizmetlerinin gerekleri kavramıyla ilgili ve bu kavramın hangi ölçü içinde gözönünde tutulacağını açıklayan günlü esas karar sayılı anayasa mahkemesi kararına yer verilip askerî yargıda yargı bağımsızlığı ve yargıç güvencesini koruyacak güvenlik alanının sınırına dayandığı anda askerlik hizmetlerinin gereklerinin duracağı askerî yargıçların özlük işlerinin de aynı esaslar içinde düzenleneceği mahkemesinde görevli bulundukları komutanlıkla ilişkilerinin de bu esaslarla sınırlı bulunduğu ileri sürülmüş daha sonra anayasanın maddesiyle tanımlanan hukuk devletinde hukukun üstünlüğünün kuvvetler ayrılığı ilkesiyle sağlanacağı bu nedenle yargı yetkisinin maddede ayrıca düzenlendiği yargı bağımsızlığının da ancak mahkemelerin bağımsızlığı ve yargıç güvencesiyle gerçekleşebileceği mahkeme bağımsızlığının iki temel öğesi olan yargıç bağımsızlığının objektif bağımsızlığı yargıç güvencesinin de kişisel bağımsızlığı anlatarak birbirlerini tamamladıkları böylece yargıcın karar vermesinin korunduğu görüşüne yer verilmiş ilgili anayasa maddelerine dayanılarak yargıç güvencesinin bir ayrıcalık değil yargı alanıyla ilgili yurttaşların güvencesi olduğu askerî yargıçların komuta zincirinin halkası durumuna getirilemeyecekleri yargı hizmetinin özellikleri içinde askerî hizmetin gereklerinin taşıdığı anlam üzerinde durulmuş askerî yargıyı dar ve ayrık bir uygulama alam görmenin ülke koşullarıyla bağdaşmadığı askerî yargıda yargı bağımsızlığı mahkeme bağımsızlığı ve yargıç güvencesi konularında özenle durmak zorunluluğu bulunduğu açıklanarak anayasaya aykırılık savlarının dayanağını oluşturan gerekçede maddelere ilişkin olarak özetle şöyle denilmiştir yasanın maddesinin anayasaya aykırılığı yasanın bu maddesi sayılı askerî hâkimler kanununun sicil belgeleri ve sicil üstleri başlıklı maddesini değiştirip sicil belgelerini bunların çeşitlerini içeriklerini kimler hakkında hangi sicilin verileceğini not miktarlarını yeniden düzenleyerek askerî yargıçlarla yargıç sınıfından olanların yükselmelerini haklarında düzenlenen sicillerdeki not durumuna bağlı kılmaktadır böyle bir sistemin askerî yargıç üzerinde doğrudan baskıya yol açacağından yargıç bağımsızlığı ve yargıç güvencesiyle bağdaşması bu ilkelere aykırılık oluşturmaması olanaksızdır maddede üç ayrı tür ya da kategoride düzenlenen sicil belgelerinden subaylara ilişkin olanında not verilecek ayrı husus yer almaktadır bunlar sübjektif değerlendirmelere açık askerî yargıçlık niteliğini bırakıp yalnızca subay olarak ele alan yargıcı askerî hiyerarşiye astlık üstlük ilişkilerine emir ve komuta zincirine sokarak itaatle yükümlü kılacak özellikler taşımaktadır mahkeme bağımsızlığını ve yargıç güvencesini zedeleyerek hattâ tümüyle ortadan kaldırabilecek bu hususlar yargıçla ilgili askerlik hizmetlerinin gereği olarakesas sayısı karar sayısı düşünülemez ayrıca sicil üstlerinin nitelikler dışındaki kanaatleri başlıklı bölüm sicil üstlerine adeta sübjektif değerlendirme zorunluluğu getiren bir içerik taşımaktadır anayasanın maddesine aykırılık türkiye cumhuriyetinin demokratik ve sosyal hukuk devleti niteliği hukukun üstünlüğünü ve egemenliğini anlatır hukuk devletinde her şeyin hukuka uygun yürümesi gerekir oysa iptali istenilen maddenin getirdiği düzenleme önceden belirtilen nedenlerle kuvvetler ayrılığı mahkemelerin bağımsızlığı ve yargıç güvencesi ilkelerine aykırıdır bu ilkelerin gözardı edildiği yerde hukuk devletinden sözedilemez anayasanın maddesine aykırılık yukarda açıklanan nedenler yasanın maddesinin devlete cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak amaç ve görevini veren anayasanın maddesine de aykırı olduğunu göstermektedir anayasanın maddesine aykırılık askerî mahkemelerin bağımsızlığını zedeleyen yasa düzenlemesi bu niteliğiyle ve yukarda açıklanan gerekçelerle anayasanın maddesine aykırıdır anayasanın maddesine aykırılık temel hak ve özgürlüklerin bir güvencesini oluşturan mahkeme bağımsızlığıyla yargıç güvencesini zedeleyen düzenleme temel hak ve özgürlüklerin sınırlanmasından öte onları yok edebilecek bir nitelik taşıdığından anayasanın maddesine aykırıdır anayasanın maddesine aykırılık yargıç bağımsızlığıyla bağdaşmayan yargıcı doğrudan etkileyebilecek durumlara yol açabilecek esasları taşıyan yasa maddesi daha önce ayrıntılı biçimde açıklandığı gibi anayasanın mahkemelerin bağımsızlığı başlıklı maddesine aykırıdır anayasanın maddesine aykırılık yasanın maddesiyle oluşturulan sicil sistemi belli bir notu alamayan askerî yargıcı birçok özlük hakkından yoksun bırakmakta yargıçlık ve savcılık güvencesini ortadan kaldırmaktadır gerek bu nedenler gerek önceden açıklanan durumlar maddenin anayasanın hâkimlik ve savcılık teminatı başlıklı maddesine aykırı olduğunu göstermektedir anayasanın maddesine aykırılık önceden belirtilen tüm nedenlerle mahkemelerin bağımsızlığı ve yargıçlık güvencesine aykırı düzenleme anayasanın hâkimlik ve savcılık mesleği başlıklı maddesine aykırıdır anayasanın maddesine aykırılıkesas sayısı karar sayısı yasanın maddesinin içeriği askerî hizmetin gereklerini aşan ve bu nedenle de askerî yargı organlarının işleyişini askerî yargıçların özlük işlerini mahkemelerinde görevli bulundukları komutanlıkla ilişkilerini mahkemelerin bağımsızlığı ve yargıçlık güvencesi ilkelerine ters düşecek biçimde düzenlediğinden anayasanın askerî yargı başlıklı maddesine aykırıdır yasanın maddesinin anayasaya aykırılığı yasanın maddesiyle sayılı yasanın maddesinin değiştirilip bu maddeye bir bent eklenerek askerî hâkim sınıfından olan disiplin subayları için meslekî sicil notunun askerî adalet müfettişlerince takdir edilmesi esası getirilmiş böylece idarenin bir elemanı onun emir ve komutasında olan birinin yargıçlar hakkında sicil notu vermesi yolu açılarak yargı bağımsızlığı ve yargıç güvencesi çiğnenmiştir yasanın bu maddesi yasanın maddesiyle koşut bir düzenleme olduğundan aynı nedenlerle anayasanın ve maddelerine aykırıdır ayrıca eklenen bendi askerî yönetimin hiyerarşisine emir ve komuta zincirine bağlı bir müfettişin düzenlediği hal kağıdıyla askerî yargıcın özlük hakları etkileneceğinden yargıç güvencesi zedelenecektir bu nedenle de anayasanın aynı maddelerine aykırıdır yasanın maddesinin anayasaya aykırılığı yasanın bu maddesiyle sayılı yasanın nci sınıfa ayırma başlıklı maddesinde değişiklik yapılarak birinci sınıf yargıçlığa geçirilme koşulları arasına üsteğmenlik rütbesinden başlayarak alınan sicil notları toplamının sicil notu sayısına bölünmesi sonucunda sicil tam notunun en az kadar not tutturma getirilmiştir bu hüküm yukarda yasanın maddesi için belirtilen tüm aykırılıkları taşımakla yargı mahkeme bağımsızlığı ve yargıç güvencesiyle bağdaşmadığından anayasanın ve maddelerine aykırıdır yasanın maddesinin anayasaya aykırılığı yasanın bu maddesiyle sayılı yasanın ek maddesinde değişiklikler yapılarak albay rütbesindeki yargıçlarla general ve amirallerin terfileri yeni koşullara bağlanmıştır albayların sicil notları ortalamasının sicil tam notunun ve yukarı olması albay ve general amiral rütbesin deki yargıçların terfilerinin yeterlik notuna bağlanması ve yeterlik notunun da yeterlik tam notunun ve daha yukarısında bulunması yasanın maddesindeki aykırılıkları taşımakta mahkeme bağımsızlığı ve yargıç güvencesiyle bağdaşmayan bu düzenlemeyle ayrıca askerî yargıtayda görevli albay general ve amiral rütbesindeki yargıçların terfi yetkisi yüksek askerî şûraya bırakılmakla sayılı yüksek askerî şûranın kuruluş ve görevleri hakkında kanunda saptanacağı üzere şûra üyelerinin faal yönetim içinde bulunmaları nedeniyle bağlamsızlık ve güvenceye ters bir durum yaratılmıştır yönetime takdir hakkı ve terfi ettirme yetkisi tanıyan benzer bir hüküm anayasa mahkemesinin yukarda değinilen kararıyla iptal edilmişti yasanın maddesi anayasanın ve maddelerine aykırıdır yasanın maddesinin anayasaya aykırılığı yasanın bu maddesiyle sayılı yasanın ek maddesinde değişiklikler yapılıp bu maddeye bir bent eklenmekle yukarda maddeyle olduğu gibi askerî yüksek i̇dareesas sayısı karar sayısı mahkemesi başkanı başsavcısı ve üyelerinin rütbe terfii ve rütbe kıdemi esas ve koşulları düzenlenerek yasanın maddesiyle ilgili gerekçelerde gösterildiği biçimde hukuksal aykırılıklar ve sakıncalar yaratılmıştır sicil sistemi ve bu sisteme göre verilecek notlar yeterlik notları ve terfi etme durumu mahkeme bağımsızlığı ve yargıç güvencesiyle bağdaşmaz yargıçlık görevinin gerektirdiği konuma ve konuyla ilgili askerî hizmetler gereğinin sınırlarını aşarak yargıcı emir ve komuta zincirinin halkasına çekmekte ayrıca askerî yüksek i̇dare mahkemesinde görevli albay general ve amiral rütbelerindeki yargıçların terfi ettirilme yetkisini yüksek askerî şûraya bırakmakla yasanın maddesindeki aykırılıkları taşımaktadır yönetime terfi konusunda takdir hakkı ve yetkisi veren hüküm de anayasanın ve maddelerine aykırıdır i̇ptallerine karar verilmesi gerekir