esas sayısı karar sayısı türkiye cumhuriyeti anayasasının maddesinde türkiye cumhuriyeti toplu mun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu maddesinde devletin temel amaç ve görevlerinin türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü ülkenin bölünmezliğini cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak kişilerin ve toplumun refah huzur ve mutluluğunu sağlamak ki şinin temel hak ve hürriyetlerini sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmaya cak surette sınırlayan siyasal ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak olduğu mad desinde herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu maddesinde suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimsenin suçlu sayıla mayacağı maddesinde ise usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaş maların kanun hükmünde olduğu bunlar hakkında anayasaya aykırılık iddiası ile ana yasa mahkemesine başvurulamayacağı usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümlerinin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır yine avrupa i̇nsan hakları sözleşmesinin adil yargılanma hakkı kenar baş lıklı maddesinin numaralı fıkrasının ilgili kısmı ile numaralı fıkrasında herkesin medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yö neltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan kanunla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde hakkaniyete uygun ve açık ola rak görülmesini istemek hakkına sahip olduğu ve kendisine bir suç isnat edilen herkes suçluluğu yasal olarak sabit oluncaya kadar masum sayılacağı öngörülmüştür anayasanın maddesinin birinci fıkrasında yukarıda yer verdiğimiz üzere adil yargılanma hakkı güvence altına alınmıştır tarihli ve sayılı kanunun anayasanın maddesinin birinci fıkrasına adil yargılanma ibaresinin eklenmesine iliş kin maddesinin gerekçesinde değişiklikle türkiye cumhuriyetinin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerce de güvence altına alınmış olan adil yargılama hakkının metne dahil edildiği belirtilmiştir dolayısıyla anayasanın maddesine söz konusu ibarenin eklenmesinin amacının sözleşme de düzenlenen adil yargılanma hakkını anayasal gü vence altına almak olduğu anlaşılmaktadır yaşar çoban gk no § bu itibarla anayasada güvence altına alınan adil yargılanma hakkının kapsam ve içeriği belirlenirken sözleşmenin adil yargılanma hakkı kenar başlıklı maddesinin gözönünde bulundurulması gerekir onurhan solmaz sayılı kanunun maddesi ile yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası ise hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebileceği ve bu kararın sanık hakkında bir hukuki sonuç do ğurmayacağı hüküm altına alınmıştır yine sayılı kanunun maddesinde ifade edilen hüküm niteliğindeki kararlar arasında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair karar sayılmamıştır aynı kanunun maddesinde belirtildiği üzere denetim süresi içinde kasıtlı yeni bir suç işlenmediği takdirde açıklanması geri bırakılan hükümesas sayısı karar sayısı ortadan kaldırılarak davanın düşmesine denetim süresi içinde kasıtlı yeni bir suç işlen mesi halinde hükmün açıklanmasına karar verilir ayrıca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararları itiraz kanun yoluna tabiidir adil yargılanma hakkının bir unsuru olan masumiyet karinesinin sağladığı güven cenin iki boyutu bulunmaktadır güvencenin ilk boyutu kişi hakkındaki ceza yargılaması sonuçlanıncaya kadar geçen bir başka ifadeyle kişinin ceza gerektiren bir suçla itham edildiği suç isnadı altında olduğu sürece ilişkin olup suçlu olduğuna dair hüküm tesis edilene kadar kişinin suçluluğu ve eylemleri hakkında erken açıklamalarda bulunulmasını yasaklar güvencenin bu boyutunun kapsamı sadece ceza yargılamasını yürüten mahke meyle sınırlı değildir güvence aynı zamanda diğer tüm idari ve adli makamların da işlem ve kararlarında suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kişinin suçlu olduğu yönünde ima ya da açıklamalarda bulunmamasını gerekli kılar dolayısıyla sadece suç isnadına konu ceza yargılaması kapsamında değil ceza yargılaması ile eş zamanlı olarak yürütülen diğer hukuki süreç ve yargılamalarda da idari hukuk disiplin gibi masumiyet karinesi nin ihlali söz konusu olabilir galip şahin bno § güven cenin ikinci boyutu ise ceza yargılaması sonucunda mahkûmiyet dışında bir hüküm ku rulduğunda devreye girer ve daha sonraki yargılamalarda ceza gerektiren suçla ilgili ola rak kişinin masumiyetinden şüphe duyulmamasını kamu makamlarının toplum nezdinde kişinin suçlu olduğu izlenimini uyandıracak işlem ve uygulamalardan kaçınmasını gerek tirir galip şahin masumiyet karinesi hakkında suç isnadı bulunan bir kişinin adil bir yargılama sonunda suçlu olduğuna dair kesin hüküm tesis edilene kadar masum sayılması gerekti ğini ifade etmekte ve hukuk devleti ilkesinin de bir gereğini oluşturmaktadır aym k anılan karine kişinin suç işlediğine dair kesinleş miş bir yargı kararı olmadan suçlu olarak kabul edilmemesini güvence altına almaktadır ayrıca hiç kimse suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar yargılama makamları ve kamu otoriteleri tarafından suçlu olarak nitelendirilemez suçlu muamelesine tabi tutulamaz kürşat eyol no avrupa i̇nsan haklan mahkemesine göre hükmün açıklanmasının geri bırakılma sına dair karar bir mahkûmiyet hükmü değildir ai̇hm başvuru no karar ta rihi hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen durumlarda sa nığın suçlu olduğu konusunda ulaşılmış bir vicdani kanaat bulunmakta ve bu kanaat kas ten yeni bir suç işlenmemesi şartına bağlı olarak hüküm ifade etmemektedir bu çerçe vede ceza davası dışında fakat ceza davasına konu olan eylemler nedeniyle devam eden idari işlemlerde ya da uyuşmazlıklarda açıklanması geri bırakılan mahkûmiyet kararma dayanılması anayasa mahkemesi kararında da belirtildiği üzere masumiyet karinesi ile çelişebilir sayılı kanun ile sayılı kanunun maddesine eklenen hükmün açık lanmasının geri bırakılmasına karar verilse dahi kanunda tahdidi şekilde sayılan suçlar dan mahkum olanların sözleşmelerinin feshedilmek suretiyle türk silahlı kuvvetlerinden ilişiklerinin kesileceğine dair hüküm hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ile neticelenen ceza yargılamasındaki tespiti sanığın yargılamaya konu eylemleri işlediği ve suçlu olduğu inancını yansıtan mahkûmiyet hükmüne dönüştürmekte ve sanığı bu statüde kabul etmek suretiyle mahkûmiyetle eş değer nitelikte bir sonuç doğurmaktadıresas sayısı karar sayısı i̇tiraza konu yasa hükmü ile ceza yargılaması sonucunda mahkûmiyet dışında bir hüküm kurulduğunda devreye giren ve daha sonraki yargılamalarda ceza gerektiren suçla ilgili olarak kişinin masumiyetinden şüphe duyulmamasını kamu makamlarının toplum nezdinde kişinin suçlu olduğu izlenimini uyandıracak işlem ve uygulamalardan kaçınma sını gerektiren masumiyet karinesinin sağladığı güvencenin ikinci boyutunun ihlal edil diği hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ile neticelenen ceza yargılamasında anılan kararı sanığın yargılamaya konu eylemleri işlediği ve suçlu olduğu inancını yan sıtan mahkûmiyet hükmüne dönüştürdüğü hakkında hükmün açıklanmasının geri bıra kılmasına karar verilen ve mezkur düzenlemeye istinaden tesis edilen işlemlere muhatap olan şahıslar bakımından hüküm giydiği çıkarımında bulunulabileceği ve suçlu olduğuna yönelik bir ithamın söz konusu olacağı kanaatine varılmıştır iv sonuç ve i̇stem yukarıda açıklanan nedenlerle anayasanın maddesinin birinci fıkrası ile sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesi uyarınca bir davaya bakmakta olan mahkeme bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması duru munda tarafların bu konudaki iddia ve savunmalarını ve kendisini bu kanıya götüren gö rüşünü açıklayan kararı ile anayasa mahkemesine başvurması öngörüldüğünden ve ba kılan davada uygulanacak kuralın sayılı uzman erbaş kanununun maddesinin fıkrasının bendinde yer alan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar ve rilse dahi ibaresi anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu kanaatine varıldığından anılan kanuni düzenlemenin iptali istemiyle itiraz yoluyla anayasa mahkemesine başvu rulmasına dava dosyasının onaylı bir örneği ile iş bu kararın aslının anayasa mahkeme sine gönderilmesine anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar ve en çok ay süreyle davanın geri bırakılmasına bu süre içerisinde anayasa mahkemesince bir karar verilmemesi halinde mevcut mevzuat hükümleri ile dosyadaki bilgi ve belgelere göre davanın görülmesine kararın bir örneğinin taraflara tebliğine tarihinde oybirliğiyle karar verildi