esas sayısı karar sayısı i i̇ptal ve yürürlüğün durdurulmasi i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir gerekçeler sayılı sayılı kanun ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun hükmünde kararnamenin çerçeve inci maddesi ile değiştirilen tarihli ve sayılı kanunun üncü maddesindeki ayrıca başbakana yardım etmek ve başbakan tarafından verilecek görevleri yerine getirmek bakanlar kurulunda koordinasyonu sağlamak özel önem ve öncelik taşıyan konularda tecrübe ve bilgilerinden istifade edilmek amacıyla başbakanın teklifi ve cumhurbaşkanının onayı ile başbakan yardımcısı unvanıyla görev yapmak ve sayısı beşi geçmemek üzere bakan görevlendirilebilir başbakan yardımcısı unvanıyla görevlendirilen bakanların danışma ve büro hizmetlerini yürütecek personele ait kadrolar başbakanlık kadro cetvelinde gösterilir tümcelerinin anayasaya aykırılığı sayılı khkyle günlü ve sayılı yasanın üncü maddesinde değişiklik yapılarak devlet bakanlığı kaldırılmış onun yerine başbakan yardımcılığı getirilmiştir maddede başbakana yardım etmek ve bakanlar kurulunda eşgüdümü sağlamak üzere hükümetin oluşumu ve genel siyasetinin yürütülmesinin gerektirdiği sayıda bakan başbakan yardımcısı olarak görevlendirilebilir ayrıca başbakana yardım etmek ve başbakan tarafından verilecek görevleri yerine getirmek bakanlar kurulunda koordinasyonu sağlamak özel önem ve öncelik taşıyan konularda tecrübe ve bilgilerinden istifade edilmek amacıyla başbakanın teklifi ve cumhurbaşkanının onayı ile başbakan yardımcılığı unvanıyla görev yapmak ve sayısı beşi geçmemek üzere bakan görevlendirilebilir denilmektedir anayasanın uncu maddesine göre bakanlar kurulu başbakan ve bakanlardan oluşmaktadır yine aynı maddede başbakan ve bakanların atanma yöntemleri kurala bağlanmıştır anayasanın nci maddesinde ise başbakanın bakanlar kurulunun başkanı olduğu bakanlıklar arasında işbirliğini sağlayacağı hükümetin genel siyasetinin yürütülmesini ve bakanların görevlerini anayasa ve yasalara uygun olarak yerine getirmelerini gözeteceği belirtilmiş hükümetin genel siyasetinin yürütülmesinden başbakan ve bakanların birlikte sorumlu oldukları vurgulanmıştır yine aynı maddede bakanların da hem başbakana karşı hem de kendi yetkileri içindeki işlerden ve emri altındakilerin eylem ve işlemlerinden sorumlu oldukları açıkça ifade edilmiştir anayasanın üncü maddesinde ise bakanlıkların kurulması kaldırılması görevleri yetkileri ve teşkilatının yasayla düzenleneceği belirtilmiştir tüm bu kurallar birlikte değerlendirildiğinde başbakanlığın icracı bir yapılanma olarak değil işbirliğini sağlayan ve sorumluluğu altındakilerin eylem ve işlemleri ile hükümetesas sayısı karar sayısı siyasetinin yürütülmesini gözeten bir yapılanma biçiminde öngörüldüğü bu nedenle başbakan tarafından verilecek görevleri yerine getirmek bakanlar kurulunda koordinasyonu sağlamak özel önem ve öncelik taşıyan konularda tecrübe ve bilgilerinden istifade edilmek amacıyla başbakan yardımcılığı unvanı ihdas edilemeyeceği gibi bakanlar kurulunda da başbakan dışında ancak bakanlar bulunabilir nitekim anayasaya uygun olabilmesi için sayılı yasada önce devlet bakanlığı oluşturulmuş sonra devlet bakanlarından başbakan yardımcılığı görevi verilmek istenenlere bu görev ek olarak verilmiştir oysa sayılı khk ile yapılan değişiklikle devlet bakanlığı kaldırılmakta başbakan yardımcılığı ayrı bir unvan olarak öngörülmektedir nitekim günlü mükerrer resmi gazetede yayımlanan cumhurbaşkanlığı yazısında her ne kadar tarihli ve sayılı kanunun üncü maddesi uyarınca başbakanyardımcısı unvanıyla görev yapmak üzere dörtbakan görevlendirilmesi onaylanmıştır ve yeni bakanlarkurulunda yer alanbakanlıklara türkiye cumhuriyeti anayasasının uncu maddesi gereğince ekli listede gösterilen kişiler atanmıştır denilerek başbakan yardımcısı unvanıyla atananların bakan oldukları ifade edilmeye çalışılmışsa da bakanlar kurulu listesinin incelenmesinden bu gibilerin bakan değil doğrudan başbakan yardımcısı olarak atandıkları anlaşılmaktadır açıklanan nedenlerle sayılı kanunun sayılı khknin çerçeve inci maddesiyle değişik üncü maddesindeki ayrıca başbakana yardım etmek ve başbakan tarafından verilecek görevleri yerine getirmek bakanlar kurulunda koordinasyonu sağlamak özel önem ve öncelik taşıyan konularda tecrübe ve bilgilerinden istifade edilmek amacıyla başbakanın teklifi ve cumhurbaşkanının onayı ile başbakan yardımcısı unvanıyla görev yapmak ve sayısı beşi geçmemek üzere bakan görevlendirilebilir başbakan yardımcısı unvanıyla görevlendirilen bakanların danışma ve büro hizmetlerini yürütecek personele ait kadrolar başbakanlık kadro cetvelinde gösterilir tümceleri anayasanın yukarıda anlamları açıklanan uncu nci ve üncü maddelerine aykırı olduğundan iptali gerekir tarihli ve sayılı sayılı kanun ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun hükmünde kararnamenin çerçeve üncü maddesi i̇le sayılı kanuna eklenen maddesi çerçeve inci maddesi ile sayılı kanuna eklenen ek inci maddesi çerçeve inci maddesinin bendi ile sayılı devlet memurları kanunun uncu maddesinin birinci fıkrasına eklenen bakan yardımcılıklarına i̇baresi bendi ile sayılı devlet memurları kanununa ekli sayılı ek gösterge cetvelinin genel i̇dare hizmetleri sınıfı bölümünün bendine eklenen bakan yardımcısı i̇baresi bendi ile sayılı devlet memurları kanununun eki iv sayılı makam cetvelinin nci sırasına eklenen bakan yardımcısı i̇baresi çerçeve inci maddesi ile tarihli ve sayılı bakanlıklar ve bağlı kuruluşlarda atama usulüne i̇lişkin kanunun eki sayılı cetvele eklenen bakan yardımcıları i̇baresinin anayasaya aykırılığı sayılı bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun hükmünde kararnamenin çerçeve üncü maddesi ile sayılı kanuna inci maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddesi ile bakana milli savunma bakanı dahil bağlı olarak bakana ve bakanlığa verilen görevlerin yerine getirilmesinde bakana yardımcı olmak üzere bakan yardımcısı atanabileceği bakan yardımcılarının bu görevlerin yerine getirilmesinden bakana karşı sorumlu oldukları bakan yardımcılarının hükümetin görev süresiyle sınırlı olarak görev yapacakları hükümetin görevi sona erdiğinde bakanesas sayısı karar sayısı yardımcılarının görevinin de sona ereceği bakan yardımcılarının gerektiğinde hükümetin görev süresi dolmadan da görevden alınabileceği ile bakan yardımcılarına en yüksek devlet memuruna mali haklar kapsamında yapılan ödemelerin yüzde yüzellisi oranında aynı usul ve esaslar çerçevesinde aylık ücret ödeneceği çerçeve inci maddesi ile sayılı kanuna eklenen ek inci maddesinde ekli sayılı listede yer alan bakan yardımcısı kadroları ihdas edilerek sayılı genel kadro ve usulü hakkında kanun hükmünde kararnamenin eki sayılı cetvelin milli savunma bakanlığı hariç olmak üzere bu kanuna ekli cetvelde yer alan bakanlıkların merkez teşkilatına ait bölümüne birer adet eklenmiş olduğu milli savunma bakanlığı için ihdas edilen bir adet bakan yardımcısı kadrosunun ise anılan bakanlık merkez teşkilatı kadrolarının ilgili bölümüne ilave edildiği çerçeve inci maddesinin bendi ile sayılı devlet memurları kanunun i̇stisnai memurluklar başlıklı uncu maddesinin birinci fıkrasına türkiye büyük millet meclisinin memurluklarına ibaresinden sonra gelmek üzere bakan yardımcılıklarına ibaresinin eklenerek sayılı kanunun atanma sınavlar kademe ilerlemesi ve derece yükselmesine ilişkin hükümleriyle bağlı olmaksızın tahsis edilmiş derece aylığı ile bakan yardımcısı atanmasının olanaklı hale getirildiği çerçeve inci maddesinin bendi ile sayılı devlet memurları kanununun eki sayılı ek gösterge cetvelinin genel i̇dare hizmetleri sınıfı bölümünün bendine diyanet i̇şleri başkanı ibaresinden sonra gelmek üzere bakan yardımcısı ibaresi eklenerek bakan yardımcısına ek gösterge öngörüldüğü çerçeve inci maddesinin bendi ile sayılı devlet memurları kanununun eki iv sayılı makam tazminatı cetvelinin nci sırasına başbakanlık müsteşarı ibaresinden sonra gelmek üzere bakan yardımcısı ibaresi eklenerek bakan yardımcısına makam tazminatı göstergesi öngörüldüğü çerçeve inci maddesi ile tarihli ve sayılı bakanlıklar ve bağlı kuruluşlarda atama usulüne i̇lişkin kanunun eki sayılı cetvele müsteşar ve yardımcıları ibaresinden önce gelmek üzere bakan yardımcıları ibaresi eklenerek bakan yardımcılarının müşterek kararla atanmasının öngörüldüğü hükme bağlanmıştır dünya uygulamasına bakıldığında bakan yardımcılığının anglo sakson kıta avrupası hukuk sistemi ve başkanlık parlamenter sistem ayrımı olmaksızın bir çok ülkede uygulandığı ancak hukuk ve anayasal yönetim sistemi ile uyumunun sağlandığı gözlenmektedir bakan yardımcılığının en özgün örneğini anglo sakson hukuk sistemine bağlı abdnin başkanlık sistemi oluşturmaktadır katı kuvvetler ayrılığı ilkesine dayanan abd başkanlık sisteminde başkan ve kongre temsilciler meclisi ile senato halk tarafından seçilmektedir yürütmeye ilişkin bütün görev ve yetkilerin anayasa ile başkana verildiği abd başkanlık sisteminde başkanın kongreye karşı siyasal sorumluluğu bulunmamaktadır başkan tarafından seçilen ve senato tarafından onaylanan bakanlar ise siyasi bir kişilik değil bakanlıkların en üst yöneticisidirler kamu görevlisi olmaları nedeniyle de hukuki adları bakan değil sekreterdir bakanlar kurulu olarak kongreye veya başkana karşı ortak veya tek tekesas sayısı karar sayısı siyasal sorumlulukları yoktur her bakanın kendini atayan başkana karşı yönetsel sorumluluğu vardır abd başkanlık sisteminde bakan yardımcısı bakan gibi bir kamu görevlisidir i̇ngiliz parlamenter sisteminde ise yürütme organı yasama organı içinden çıkmaktadır parlamenter sistemin gereği olarak bakanlar kurulunun hükümetin genel siyasetinden ve her bakanın kendi yetkisi içindeki görevlerden parlamentoya karşı siyasal sorumluluğu vardır bunun içindir ki bakana verilen görevlerin yerine getirilmesinde bakana yardımcı olmak üzere atanan bakan yardımcıları başbakan tarafından yasama organı üyeleri arasından görevlendirilmekte ve bakan yardımcıları başbakan ve bakanlarla birlikte kabineyi oluşturmaktadır kıta avrupası hukuk sisteminin prototipini temsil eden ve yarı başkanlık sisteminin uygulandığı fransada ise bakan yardımcılığı yoktur fransada bakana yardımcı olmak üzere bakan tarafından yüksek bürokratlar ile bürokrasi dışından seçilen üyeli bakanlık kabinesi vardır bakanlık kabinesi bakanın özel kalemi ile basın ve halkla ilişkilerini yürütür ve bakana bakanlığın faaliyetleri ile diğer bakanlarla ve parlamento ile ilişkilerinde destek olur bu yanıyla bizdeki bakanlık özel kalem müdürlüğü ve basın ve halkla ilişkiler müşavirliği ile bakanlık müşavirlerinin işlevini görmektedir sayılı khk ile yapılan düzenlemelerle ise antik yunan mitolojisinde bedenlerinin üst kısmı insan alt kısmı at şeklinde tasvir edilen düşsel yaratık centaurlar bakana verilen siyasi ve bakanlığa verilen yönetsel görevlerin yerine getirilmesinde bakana yardımcı olmak üzere bakan yardımcısı unvanıyla türkiyenin siyasal sistemine taşınmıştır bakana verilen siyasi ve bakanlığa verilen yönetsel görevleri yerine getirecek bakan yardımcılarının bu göreve sayılı devlet memurları kanununun uncu maddesindeki istisnai memuriyet kadrosuyla atanmaları ve bakana bağlı çalışıp bakana karşı sorumlu olacakları öngörülmüştür anayasasında yürütme organının siyasi yetki ve görevleri ile idarenin yönetsel görevleri siyasetçilerin siyasi sorumlulukları ile memurların yönetsel sorumlulukları birbirinden kesin çizgilerle ayrılmış ve siyaset ile yönetim arasında kontak kuracak bir ara istasyona yer verilmediği gibi yarısı siyasetçi diğer yarısı da kamu görevlisi bir statü öngörülmemiştir öyle ki anayasanın nci maddesinde bakanlar kurulu üyelerinden milletvekili olmayanların milletvekili andı içerek bakan sıfatını taşıdıkları sürece milletvekillerinin özlük haklarına ve yasama dokunulmazlığına sahip olacakları ile bakanlar kurulu üyelerinin hükümetin genel siyasetinin yürütülmesinden birlikte ve her bakanın ise kendi yetkisi içindeki işlerden ve emri altındakilerin eylem ve işlemlerinden ayrıca sorumlu olacağı hüküm altına alınırken bakanlar kurulunun ve tek tek bakanların türkiye büyük millet meclisine karşı olan siyasal sorumluluklarının yaptırımı olarak anayasanın uncu maddesinde gensoru müessesesi düzenlenmiştir diğer yandan anayasanın üncü maddesinin birinci fıkrasında idarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütün olduğu ve kanunla düzenleneceği hüküm altına alınırken inci maddesinde ise devletin kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütüleceği ile memurların ve diğeresas sayısı karar sayısı kamu görevlilerinin nitelikleri atanmaları görev ve yetkileri hakları ve yükümlülükleri ile aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir bu anayasal ilkeler doğrultusunda sayılı kanunun inci maddesinde bakanlara bakanlık hizmetlerini mevzuata hükümetin genel siyasetine milli güvenlik siyasetine kalkınma planlarına ve yıllık programlara uygun olarak yürütmek görevi verilir ve bu görevlerden dolayı başbakana karşı sorumlu tutulurken hiyerarşik kademeler ve birim unvanları başlıklı inci maddesinde bakanlık merkez teşkilatının başında müsteşar sayılmış ve nci maddesinde müsteşarın bakanın emrinde ve bakanın yardımcısı olarak bakanlık hizmetlerini bakan adına ve bakanın direktif ve emirleri doğrultusunda bakanlığın amaç ve politikalarına kalkınma planlarına ve yıllık programlar ile mevzuat hükümlerine göre düzenleme ve yürütme görevi verilmiş ve bu görevlerden dolayı bakana karşı sorumlu tutulmuştur ayrıca sayılı kanunun nci maddesinde bakanlıklarda özel önem ve öncelik taşıyan konularda bakanlık makamına yardımcı olmak üzere özel yeteneği olanlardan kuruluş kanunlarında gösterilmek kaydıyla otuzu geçmeyecek şekilde bakanlık müşaviri atanabileceği belirtilmiş bakanlık müşavirlerinin atanması da sayılı devlet memurları kanununun i̇stisnai memuriyet başlıklı uncu maddesi kapsamına alınmıştır bu bağlamda bakanlara bakanlık hizmetlerini hükümetin genel siyaseti ve milli güvenlik siyasetine uygun yürütmek gibi siyasal görevler verilir ve başbakana karşı siyasal sorumlu tutulurken özel önem ve özellik taşıyan konularda bakanlık makamınabakana yardımcı olmak üzere özel yeteneği olan kamu görevlileri ile kamu görevlisi olmayanlar arasından müşavir atanması öngörülmüş buna karşın bakanlık teşkilatının başındaki en yüksek kamu görevlisi olan müsteşara ise bakanlık hizmetlerini bakanlığın amaç ve politikalına uygun düzenleme ve yönetme gibi yönetsel görev verilmiş ve bakana karşı yönetsel sorumlu tutulmuştur öte yandan sayılı kamu mali yönetimi ve kontrol kanununun uncu maddesinde bakanların hükümet politikasının uygulanması bakanlıklarının stratejik planları ile bütçelerinin kalkınma planlarına yıllık programlara uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından ve diğer bakanlıklarla koordinasyon ve işbirliğinin sağlanmasından ve kamu kaynaklarının etkili ekonomik ve verimli kullanılması ile hukuki ve mali konularda başbakana ve türkiye büyük millet meclisine karşı sorumlu olacakları inci maddesinde ise bakanlıklarda üst yönetici olarak müsteşarların idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına yıllık programlara kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından sorumlulukları altındaki kaynakların etkili ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi izlenmesi ve bu kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden bakana karşı sorumlu oldukları belirtilmiştir sayılı kanunda da bakanın sorumluluğu siyasi sorumluluk üst yönetici olarak müsteşarın sorumluluğu ise iyi yönetim sorumluluğu olarak düzenlenmiştir anayasadaki bakanlar kurulunun siyasal görev siyasal sorumluluk idarenin yönetsel görev yönetsel sorumluluk ilkeleri ile bu ilkelere göre düzenlenen ve sayılı kanunlarda bakan yardımcılığı gibi siyasal ve yönetsel fonksiyonların ikisini de uhdesinde toplayan ve yürütme görevi verilen siyasal üst yöneticiye yer yokturesas sayısı karar sayısı gerçekten de bakana verilen görevler siyasal olduğuna ve sorumluluğu da başbakana ve türkiye büyük millet meclisine karşı siyasi sorumluluk olduğuna göre bakanın siyasal görevlerini bakana bağlı olarak yerine getirecek bakan yardımcısı siyasal sorumluluk içeren görevlerden dolayı da yönetsel sorumlu tutulamayacağına ve memur statüsü ile de bakana karşı siyasi sorumlu olamayacağına göre bakana verilen görevlerden dolayı bakana karşı siyasal ya da yönetsel hesap verebilirliği teknik olarak mümkün değildir bakanlığa verilen yönetsel görevlerin yönetsel sorumlusu ise gerek gerekse sayılı kanunlarda bakanlık teşkilatının üst yönetici olan müsteşardır müsteşara bakanlık hizmetlerini bakanlığın amaç ve politikaları doğrultusunda düzenleme ve yönetme görevi verilmişken bakan yardımcısına bakanlık hizmetleri ile ilgili görev kalmadığı gibi sayılı kanun kapsamında sorumluluk alanı da kalmamakta ve sorumluluğu da bulunmamaktadır bu itibarla sayılı bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun hükmünde kararnamenin çerçeve üncü maddesi ile sayılı kanuna inci maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddesindeki bakan yardımcısı düzenlemesi anayasanın uncu nci üncü ve inci maddelerinde belirlenen bakanlar kurulunun siyasal görevleri ve siyasal sorumluluğu ile i̇darenin yönetsel görevleri ve yönetsel sorumluluğu ilkeleriyle bağdaşmamaktadır ayrıca bakanın siyasal görevlerinin sayılı kanuna göre atanan ve memur statüsünde bulunan bir kamu görevlisi tarafından yapılmasının anayasal sistemimiz içinde yeri bulunmadığından sayılı khknin çerçeve inci maddesinin bendi ile sayılı devlet memurları kanunun i̇stisnai memurluklar başlıklı uncu maddesine eklenen bakan yardımcılıklarına ibaresi de aynı gerekçelerle anayasanın yukarıda belirtilen maddelerine aykırıdır öte yandan bakan yardımcılığı türk siyasal hayatının yabancısı da değildir chp meclis grubunun şubat tarihli toplantısında meclis grup başkan vekili ve trabzon milletvekili hasan sakanın devlet dairelerinin vekaletlere tefriki ve siyasi müsteşarlıkların teşkili hakkında kanun teklifi görüşülmüş ve üzerinde mutabakat sağlanarak büyük millet meclisine sevki kararlaştırılmıştır kanun teklifinde öngörülen değişikliklerin yapılabilmesi için öncelikle teşkilatı esasiye kanununun değiştirilmesi gerektiği düşüncesiyle hazırlanan teşkilatı esasiye kanununda değişiklik yapılmasını öngören kanun teklifi başbakan i̇smet i̇nönü ve milletvekilinin imzasıyla büyük millet meclisine sunulmuş ve teklif büyük millet meclisinin şubat tarihli oturumda görüşülerek tarihli ve sayılı kanunla yasalaşmıştır tarih ve sayılı kanunla teşkilatı esasiye kanununun üncü maddesine son fıkra olarak siyasi müsteşarları başvekil meclis azası arasından seçerek reisicumhurun tasdikine arz eder hükmü eklenmiş eklenen bu hüküm doğrultusunda nci maddesi vekillerin ve siyasi müsteşarların vazife ve mesuliyetleri mahsusu kanunla tayin olunur uncu maddesi mezun ve herhangi bir sebeple mazur olan bir vekile i̇cra vekilleri azasından bir diğeri veya siyasi müsteşarlardan biri muvakkaten niyabet eder ancak bir vekil veya bir siyasi müsteşar bir vekaletten fazlasına niyabet edemez nci maddesi ise i̇cra vekillerinden veya siyasi müsteşarlardan birisinin divan aliye sevkine dair büyük millet meclisince verilen karar vekalet veya müsteşarlıktan dahi mutazammındır şeklinde değiştirilmiştir anayasada yapılan bu değişiklikten sonra meclisin şubat tarihinde yapılan oturumunda hasan sakanın vermiş olduğu devlet dairelerinin vekaletlere tefriki ve siyasi müsteşarlıklar hakkındaki kanun teklifi görüşülerek tarih ve sayılı kanunesas sayısı karar sayısı olarak yasalaşmıştır kanunun yürürlüğe girmesinden yaklaşık iki hafta sonra ise başbakanın teklifi ve reisicumhurun onayıyla şubat tarihinde ilk siyasi müsteşarlar atanmıştır hasan saka tarafından verilen devlet dairelerinin vekaletlere tefriki ve siyasi müsteşarlıkların teşkili hakkında kanun teklifi nin gerekçesinde cumhuriyet rejimi içinde memleketin terakki ve inkişâfına muvâzi olarak devlet dairelerinin iş faaliyetleri kadar süratle ilerlemiş ve ilerlemektedir ki bu artmaların icaplarını yalnız idarî teşkilat kadrolarını genişletmekle işin altından kalkmak çok müşkül bir safhaya girmiştir i̇darî teşkilat ve memuriyet silsilesi ne kadar çok memurdan teşekkül ederse etsin bunların mesaisi nihayet amme işlerinin ihzarı devresine ait türlü muamelelerden ibarettir hazırlık devrelerini geçiren devlet muameleleri bunların mesuliyetini üzerine almış siyasî şefler tarafından görülüp tedkik edilmedikçe ve icap eden kararlar verilmedikçe bu muameleler ikmal edilmiş olmazlar devlet millet işlerinin intizam ve süratle yürütülmesi hususunda siyasî vazife ve mesuliyet almış olan vekil arkadaşlarımıza faydalı ve emin mesai arkadaşları tefrik etmek teklifimin esas hedef ve gayesidir ifadeleri yer almıştır i̇smet i̇nönünün başbakanlıktan ayrılması ve başbakanlığa celal bayarın getirilmesinden sonra atatürk tarafından celal bayara yazılan yazıda atatürk siyasi müsteşarlıkların oluşturulma gerekçesini vekaletlerin ve vekillerin yüksek mesuliyetlerinde kendilerine yardımcı olmak yani onların yükünü ve mesuliyetini tahfif etmek bir de cumhuriyet hükümetinin birbirini velyedecek devlet adamlarını yetiştirmek olarak açıklamış ancak yetkili olan vekillerin kuvvet ve kudretlerinin kendi şahıslarına ait olması gerektiğini diğer bir kişinin bunlara katılımının vekaletlerin ve vekillerin kuvvet ve kudretini azaltacağını vekilin yanında geçinemeyeceği bir siyasi müsteşar olması durumunda vekaletin işlerinde kargaşalık olacağını siyasi müsteşarların kendi değerlendirmelerinin uygulanmasını isteyebileceğini bununda hükümeti zaafa uğratabileceğini siyasi müsteşarların bir memur olduğunu ve vekilleri kontrol etmesinin uygun olmadığını uygulamaların da bunları doğruladığını doğru belirtmiş ve kendisi ile aynı fikirde ise rejimin istiklali için siyasi müsteşarlığı kaldırmayı teklif etmiştir celal bayarın başbakanlığa asaleten atanması üzerine celal bayar ve arkadaşının verdiği teşkilat esasiye kanununda değişiklik yapılmasına ilişkin önerge kasım tarihinde kabul edilerek tarih ve sayılı kanun ile siyasi müsteşarlık anayasadan kaldırılmıştır böylece siyasi müsteşarlık yaklaşık ay yürürlükte kaldıktan sonra siyasal yaşamımızdan sayılı khkye kadar çıkmıştır sayın başbakan recep tayyip erdoğan tarihinde yaptığı açıklamada sayılı khk ile getirilen bakan yardımcılığının gerekçesini bakan yardımcıları işlerinin uzmanı sektörü bilen bakanlık faaliyetlerinin daha verimli ve süratli yürütülmesini sağlayacak kişilerden seçilecek özel sektörden de bu makama atama yapılabilecek biçiminde açıklamış ve aslolan kendini gerçekten piyasalarda ispat etmiş çok başarılı olması mesela türkiyede öyle işadamları var ki bakıyorsun ilkokul ortaokul mezunu yabancı dili yok ama başarılı diyerek rahmetli sakıp sabancı ve vehbi koç örneğini verdikten sonra bakan yardımcılarınınesas sayısı karar sayısı siyasi müsteşar görevi yapacaklarını mevcut müsteşarların ise idari görevleri yürüteceklerini belirtmiş ve bakan yardımcılarının bakanın elini rahatlatacağını ileri sürmüştür bu gerekçelerle hasan sakanın vermiş olduğu teklife ilişkin gerekçeler arasında bir fark olmadığı her ikisinde de bakanlık faaliyetlerinin daha verimli ve süratli yürütülmesinin öne çıktığı görülmektedir ancak aynı gerekçelere dayalı ilk düzenleme ay içinde yürürlükten kalktığı gibi iki düzenleme arasında çok önemli iki fark bulunmaktadır bunlardan birincisi hasan sakanın vermiş olduğu teklif doğrultusunda önce anayasa değiştirilir ve sonra da anayasadaki değişiklik doğrultusunda uygulama kanunu çıkarılırken şimdi ise bırakınız anayasa değişikliğini düzenleme yasa ile dahi değil sayılı khk ile yapılmış ikincisi ise hasan sakanın vermiş olduğu teklif doğrultusunda yapılan anayasa değişikliğinde bakan yardımcılarınınsiyasi müsteşarların milletvekilleri arasından seçilmesi ve dolayısı ile siyasal görevlerin siyasetçiler tarafından yürütülmesi öngörülür iken sayılı khk ile ise memur ve memur olmayanlar arasından sayılı kanunun uncu maddesine göre istisnai memuriyet şeklinde görevlendirilmesi ve dolayısıyla siyasal görevlerin anayasada memurların siyaset yapmalarının yasaklandığı dahi gözetilmeden memurlar tarafından yürütülmesi öngörülmüştür anayasalar arasında karşılaştırmalarda kullanılan ölçütlerden biri de çerçeve anayasa düzenleyici anayasa ayrımıdır tarihli ve sayılı anayasanın devletin temel organları ve teşkilatı ile insan hak ve özgürlüklerini genel olarak düzenleyen bir çerçeve anayasa değil hemen hemen her şeyi bütün ayrıntılarıyla düzenlemek isteyen bir düzenleyici anayasa olduğu konusunda anayasa hukukçuları arasında görüş birliği vardır ergun özbuduna göre bunun nedenini her siyasal ve sosyal soruna mutlaka hukuki bir çözüm bulma eğiliminde olan türk siyasal kültürünün kanuncu niteliğinde aramak gerekmektedir sayın özbudunun tespitiyle birlikte türkiyenin kara avrupası hukuk sistemini benimsemiş olduğunu da göz önüne almak gerekir kara avrupası hukuk sisteminin temel özelliği hukukun gelenek görenek ve içtihatlardan değil siyasal karar organları tarafından oluşturulması devletin organları teşkilatı kamu hizmeti kamu görevi ve kamu faaliyetleri ile bunların teşkilatlanma çalışma ve yürütülme süreçlerinin başta anayasa olmak üzere hiyerarşik olarak yasa tüzük yönetmelik ve genelgelerle en ince ayrıntısına kadar yazılı hukuk metinleri haline getirilmesidir anayasa mahkemesi de anayasasının düzenleyici anayasa olduğunu birçok kararında ortaya koymuştur bunlardan en göze çarpanı yüksek mahkemenin özelleştirme konusunda verdiği kararlardır anayasa mahkemesinin özelleştirmenin anayasada öngörülmemiş olmasına dayalı olarak verdiği iptal kararları sonucunda anayasanın devletleştirme olan nci maddesinin başlığı tarihli ve sayılı kanunun inci maddesi ile devletleştirme ve özelleştirme olarak değiştirilmiş ve özelleştirmeye imkan sağlamak amacıyla maddeye ikinci ve üçüncü fıkralar eklenmiştir anayasanın ncı maddesinde egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu türk milletinin egemenliğini anayasanın koyduğu esaslara göre yetkili organları eliyle kullanacağı egemenliğin kullanılmasının hiçbir surette hiçbir kişiye zümreye ve sınıfa bırakılamayacağı ve hiçbir kimse ve organın kaynağını anayasadan almayan bir devlet yetkisi kullanamayacağı hüküm altına alınırken inci maddesinde ise anayasa hükümlerinin yasama yürütme ve yargı organları ile idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayıcı temel hukuk kuralları olduğu ve yasaların anayasaya aykırı olamayacağı kuralları getirilmiştiresas sayısı karar sayısı anayasasında egemenliği anayasanın koyduğu esaslara göre kullanacak yasama yürütme ve yargı organları ile anayasal kurumlar yanında idare de ayrıca düzenlenmiş yürütme organının siyasi yetki ve görevleri ile idarenin yönetsel görevleri siyasetçilerin siyasi sorumlulukları ile memurların yönetsel sorumlulukları birbirinden kesin çizgilerle ayrılmış ve bakana verilen siyasi ve bakanlığa verilen yönetsel görevleri yerine getirmek üzere bakan yardımcılığı gibi siyasal bir organa veya idari bir unvana yer verilmediği gibi bunu çağrıştıracak bir ibareyi düzenleme ihtiyacı da hissedilmemiştir bu itibarla sayılı bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun hükmünde kararnamenin çerçeve üncü maddesi ile sayılı kanuna inci maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddesindeki bakan yardımcılığı düzenlemesi ile çerçeve inci maddesinin bendi ile sayılı devlet memurları kanunun i̇stisnai memurluklar başlıklı uncu maddesine eklenen bakan yardımcılıklarına ibaresi kaynağını anayasadan almadığı için anayasanın ncı ve inci maddelerindeki kurallarla bağdaşmamaktadır öte yandan adalet ve kalkınma partisi milletvekili olan ve anayasa komisyonu başkanlığı yapan sayın burhan kuzunun müsteşar müsteşar yardımcıları genel müdürler tam dört dörtlük bürokrat kesimden geldiği için siyasetin elastikiyetini tam olarak kavrayamıyorlar siyaset ise katılık istemez pratikten gelen bakana siyaseten yardımcı olacak gerekirse dertlerini ve sırlarını paylaşacak vatandaş ve siyasetçi ile bürokrasi arasında arabulucu gibi sorunlara çözüm bulacak bir nevi hakem ombudsman gibi olacak şeklindeki beyanları tarihli ulusal gazetelerde yer almıştır eğitim kamu görevi belirli bir uzmanlık vb herhangi bir şartın aranmayarak ölçü olarak geriye siyasal yandaşlığın bırakıldığı bakan yardımcılarının bakanlık hizmetlerini bakanlığın amaç ve politikalarına göre düzenleme ve yönetme görevi verilen ve bu göreve yeterlik ve kariyer ilkeleriyle gelen müsteşarın üzerine bakanlık hizmetlerine ek olarak bakana verilen siyasi görevleri de yürütmek üzere atanması bakan yardımcısının yapacağı görevin bakanlığın kamu yararına yürüteceği kamu hizmetlerinin iktidar partisi örgütü milletvekilleri ve üyelerinin istem ve beklentileri doğrultusunda yürütülmesini sağlamak ve böylece bakan yardımcısı unvanlı parti komiseri eliyle bakanlığın politize edilmesi üzerinden kamu hizmetlerini kamu yararından koparmak olduğu en azından sayın burhan kuzunun açıklamalarından anlaşılabilmektedir ancak kamu hizmetlerinin kamu yararından koparılmasının anayasanın nci maddesindeki hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmayacağı açıktır öte yandan bakanlık hizmetlerinin iktidar partisi örgütü milletvekili ve üyelerinin etkisi altına girerek kamu gücünün iktidar partisinde merkezileşmesi otoriterizmi kurumsallaştıracağından bu durum anayasanın nci maddesindeki demokratik devlet ilkesine de aykırılık oluşturur yukarıda açıklanan gerekçelerle tarihli ve sayılı sayılı kanun ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun hükmünde kararnamenin çerçeve üncü maddesi ile sayılı kanuna eklenen maddesi çerçeve inci maddesi ile sayılı kanuna eklenen ek inci maddesi ve bunlara dayalı olarak çerçeve inci maddesinin bendi ile sayılı devlet memurları kanunun uncu maddesinin birinci fıkrasına eklenen bakan yardımcılıklarına ibaresi bendi ile sayılı devlet memurları kanununa ekli sayılı ek gösterge cetvelinin genel i̇dare hizmetleri sınıfı bölümünün bendine eklenen bakan yardımcısı ibaresi bendi ile esas sayısı karar sayısı sayılı devlet memurları kanununun eki sayılı ek gösterge cetvelinin genel i̇dare hizmetleri sınıfı bölümünün bendine eklenen bakan yardımcısı ibaresi bendi ile sayılı devlet memurları kanununun eki iv sayılı makam cetvelinin nci sırasına eklenen bakan yardımcısı ibaresi ile çerçeve inci maddesi ile tarihli ve sayılı bakanlıklar ve bağlı kuruluşlarda atama usulüne i̇lişkin kanunun eki sayılı cetvele eklenen bakan yardımcıları ibaresi anayasanın nci ncı inci uncu nci üncü ve inci maddelerine aykırı olduğundan iptalleri gerekir tarihli ve sayılı sayılı kanun ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun hükmünde kararnamenin tümünün ve ayrı ayrı tüm maddeleri ile eklerinin anayasaya aykırılığı parlamenter demokrasi ve kuvvetler ayrılığı ilkesini kabul eden anayasanın nci maddesinde yasama yetkisi türk ulusu adına tbmmne verilmiş ve bu yetkinin devredilemeyeceği açıkça belirtilmiştir bunun tek istisnası anayasanın inci maddesinde bakanlar kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verilmesidir bu istisnai yetkinin yetki devri niteliğine bürünmemesi için anayasa mahkemesince de belirtildiği üzere khk çıkarma yetkisinin önemli ivedi ve zorunlu durumlarda verilmesi ayrıca bu koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir her şeyden önce tek parti çoğunluğunun yasama organına egemen olduğu i̇çtüzük uyarınca muhalefetin yeterince konuşamadığı ve bu nedenlerle neredeyse günde yasa çıkarılabildiği bir ortamda bakanlar kuruluna khk çıkarma yetkisi verilmesi anayasal kuralın amacı ve özüyle bağdaşmamaktadır sayılı khk nisan günlü sayılı yetki yasasına dayanılarak bakanlar kurulunca kabul edilmiştir sayılı yetki yasası mayıs günlü resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir anamuhalefet partisi chp tbmm grubu tarafından bu yetki yasasının iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle anayasa mahkemesine dava açılmıştır anayasa mahkemesi dayandığı yetki yasası anayasaya aykırı bulunarak iptal edilen khkleri haklarında dava açılması durumunda içeriğine girmeden salt yetki yasaları iptal edildiği için aşağıdaki gerekçeyle iptal etmiştir olağanüstü hal khkleri dayanaklarını doğrudan doğruya anayasadan alırlar bu tür khklerin bir yetki yasasına dayanması gerekli değildir buna karşılık olağan dönemlerdeki khklerin bir yetki yasasına dayanması zorunludur bu nedenle khkler ile dayandıkları yetki yasası ar