esas sayısı karar sayısı sosyal güvenlik hakkı çağdaş devlet anlayışının bir sonucu olan sosyal hukuk devletinde geçerli sosyal güvenlik ve sosyal adalet ilkeleri gereğince toplumdaki insanlara insan onuruna yaraşır asgari yaşam düzeyi sağlamak ve onları korumakla görevi devletten bu yönde gerekli tedbirleri almasını ve teşkilatları kurmasını talep hakkıdır mehmet akad teori ve uygulamada sosyal güvenlik hakkı kazancı hukuk yayınları no i̇stanbul biçiminde tanımlanmış olup sosyal güvenlik hakkının nitelikleri ise vazgeçilmez ve devredilmez bir hak olduğu bu haktan yararlanmanın zorunlu bulunduğu ve devletin sosyal güvenlik hakkının yaşama geçirilmesinde müdahalesinin gerekliliği olarak belirlenmiştir ercan turan sosyal güvenlik hakkı kamu i̇ş s sh vd sosyal güvenlik kavramı içinde yer alıp prime dayalı katkılar üzerinden güvence sağlayan sosyal sigortalar sistemi sigortalıların karşılaştıkları değişik riskler karşısında uğradıkları geçici veya sürekli gelir kayıplarıyla gider artışlarını karşılayarak sigortalının insan onuruna yaraşır asgari yaşam düzeyini sürdürmesini sağlamaktadır ancak sosyal sigortaların güvence kapsamına aldığı riskler ve bu risklerin doğurduğu etkilerin farklılığı farklı sigorta kolları oluşumunu ve bu kollar üzerinden değişik oranda prim tahsili ve güvence sağlanması sonucunu doğurmuştur sayılı yasanın tanımlar başlıklı maddesinde sosyal sigortalar kısa ve uzun vadeli sigorta kollarını kısa vadeli sigorta kolları i̇ş kazası ve meslek hastalığı hastalık ve analık sigortası kollarını uzun vadeli sigorta kolları malûllük yaşlılık ve ölüm sigortası kollarınıifade eder düzenlemesine yer verilmiştir kısa vadeli sigorta kollan güvence altına aldığı risklerin yarattığı etkileri gidermeye yönelik yardımların sağlanmasında ödenen prim miktar ve süresiyle orantı kurulması gereği gözetilmeyen sigortalının bildiriminin gerçekleştirilmediği ve bu nedenle sigortalı adına herhangi bir prim ödemesinin yapılmamış olduğu durumlarda dahi yardım öngören sigorta kollarıdır uzun vadeli sigorta kolları zararları geçici olmayan ömür boyu devam eden hatta aile cemiyetin en küçük gelir ve harcama birimi olarak kabul edildiği takdirde öldükten sonra da devam eden tehlikelerle ilgili sigortalara uzun vadeli sigorta kolları denilir i̇htiyarlık malullük ve ölüm tehlikelerinin zararlarından fertleri ve aileleri kurtarmak için kurulan bu sigorta kolları aktuarya hesabı dediğimiz bir hesaba dayanırlar turan yazgan i̇ktisatçılar i̇çin sosyal güvenlik ders notlan türk dünyası araştırmalan vakfı i̇stanbul sh sayılı yasa öncesinde yürürlükte olan sayılı yasanın maddesinde ev hizmetlerinde çalışanlar ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç sigortalı sayılmaz hükmü mevcut iken sayılı yasanın maddesinin sayılı yasa ile değişiklik öncesindeki düzenlemesi de aynı yönde düzenleme öngörmüştür her iki düzenlemede de sürekli olarak çalışma kavramı yasa içeriğinde açıklanmadığı için konu yargı kararlarıyla açıklığa kavuşturulmuş sürekli çalışmanın tüm çalışma zamanını bir işverene tahsis olarak algılanmaması gerektiği bağımlılık ilişkisi bulunmak koşuluyla kısmi süreli çalışmaların da tüm sigorta kollarına tabi sigortalılık süresi olarak değerlendirilebileceği kabul edilmiş örnek kabilinden belirtmek gerekirse mahkememiz tarih sayılı kararıyla davacının tarihleri arasında davalılar ve ait evdeesas sayısı karar sayısı çocuk bakımı ve diğer ev işlerinde haftada gün ve ayda toplam gün olacak şekilde asgari ücret düzeyinde ücret ile sürekli olarak çalıştığının tespitine yönelik olarak kurulan hüküm yargıtay hukuk dairesinin tarih sayılı ilamıyla onanmak suretiyle kesinleşmiştir i̇ptali istenen düzenleme ise ev hizmetlerinde günden az çalışan kişilerin uzun vadeli sigorta kollarından sigortalılığını önlemekte i̇ş kazası ve meslek hastalığı sigortası kolundan sigortalılığı diğer bağımlı çalışanlar yönenden çalışmaya başladığı anda sigortalı sayılma gereğini öngören düzenlemelere aykırı olarak kısa vadeli sigorta kollarından sigortalılığı gün önce tescil edilmiş olma koşuluna bağlamakta bu konumdaki çalışanları sağlık sigortası kapsamı dışında bırakmakta sayılı yasanın a maddesi kapsamında sigortalı saydığı kişileri kısa vadeli sigorta kollarından sağlanan yardımlardan yararlanma konusunda prim borçlarının ödenmiş olması koşuluna bağlamaktadır ev hizmetlerinde çalışanların haftanın farklı günlerinde farklı işverenlere bağlı olarak veya aynı gün içinde kısmi zamanlı olarak farklı kişilerin yanında çalışmalarına karşın haftada ikişer günden üç ayrı işverene bağlı olarak hafta tatili günleri dışında tam süreli çalışan bir kişinin dahi işverenleri tarafından sigortalılık bildirimi olanağı ortadan kaldırılıp bağımlı çalışan ve ekonomik yönden en güçsüz konumda yer alan bu kişilerin işverenleri tarafından sigortalı gösterilmesi engellenip işverenden bağımsız biçimde kendi primlerini ödeyerek isteğe bağlı sigortalı olma zorunluluğu yaratılmış kısa vadeli sigortalılık kollan yönünden bu hakkın özüne aykırı koşullar öngörülürken sağlık sigortası yönünden de işyeri çalışmasına bağlı olarak sosyal güvenlik hakkı konusunda güvencesiz bırakılmıştır sayılı yasanın a maddesi hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalışma halini öngörmüş iken ev hizmetlerinde çalışanların birden fazla işveren yanında geçen ve sonuçta tam süreli çalışmaya karşılık gelen çalışmaları sigortalılık dışında bırakılırken başka çalışan gruplan için öngörülmeyen başka bir anlatımla inşaat maden taşımacılık gibi işlerde sigortalılık konumu dışına çıkarılmayan aylık günü aşmayan çalışma süreleri ev hizmetlerinde çalışanlar için kapsam dışına çıkarılarak açık bir ayrım ve eşitliğe aykırı düzenleme gerçekleştirilmiştir kısa vadeli sigorta kollarının yukarıda verilen tanımı gereği bu sigorta kolları yönünden prim ödeme koşuluna bağlı olmaksızın güvence sağlanması zorunluluğu mevcutken ev hizmetlerinde çalışanlar yönünden bu konuda da diğer bağımlı çalışanlara oranla olumsuz düzenleme getirilip kısa vadeli sigorta kolları kapsamında güvenceden yararlanabilmek için riskin gerçekleştiği tarihten en az on gün önce tescil edilmiş olma ve prim borcunun bulunmaması koşulu getirilerek hakkın özüne ve ulusal ya da ulusalar arası düzeydeki düzenlemelere aykırı yaklaşımla eşitlik ilkesi bozulmuştur yasa meti̇nleri̇ i̇tiraz konusu yasa kuralıesas sayısı karar sayısı ev hizmetlerinde çalışanların sigortalılığı ek madde ek md ev hizmetlerinde bir veya birden fazla gerçek kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı gün ve daha fazla olan sigortalılar hakkında kanunun üncü maddesinin birinci fıkrasının bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin hükümler uygulanır bunların bildirimi işverenler tarafından örneği kurumca hazırlanan belgeyle en geç çalışmanın geçtiği ayın sonuna kadar yapılır süresinde yapılmayan bildirim için işverene nci maddenin birinci fıkrasının bendinin numaralı alt bendi hükmü uygulanır ev hizmetlerinde bir veya birden fazla gerçek kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı günden az olanlar için ise çalıştırıldıkları süreyle orantılı olarak çalıştıranlarca nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının si oranında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primi ödenir bu şekilde çalışanların sigortalılık tescili çalışan ve çalıştıran imzalarını da ihtiva eden ve en geç çalışmanın geçtiği ayın sonuna kadar kuruma verilmesi gereken örneği kurumca hazırlanacak belgenin kuruma verilmesi ile sağlanır sigortalılık başlangıcında bu belge üzerinde çalışma başlangıcına dair kayıtlı en eski tarih esas alınır bunlar hakkında hastalık sigortası hükümleri uygulanmaz bu fıkra kapsamına girenler adlarına ödenen priminin ait olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar aynı kazancın otuz katının oranında prim ödeyebilir bunun si malullük yaşlılık ve ölüm sigortaları genel sağlık sigortası primidir bu süre içinde ödenmeyen primin ödenme hakkı düşer ödenen primler üncü maddenin birinci fıkrasının bendi kapsamında sigortalılık sayılır i̇kinci fıkra kapsamındakileri çalıştıranlar bu kanun uygulamasında işveren sayılmaz sigortalının iş kazası ve meslek hastalığı sigorta kollarından sağlanan yardımlardan yararlanabilmesi için iş kazasının olduğu tarihten en az on gün önce tescil edilmiş olması ve sigortalılığının sona ermemiş olması bu kanuna göre iş kazası veya meslek hastalığından dolayı geçici iş göremezlik ödeneği ödenmesi veya sürekli iş göremezlik geliri ya da malullük yaşlılık ve ölüm sigortalarından aylık bağlanabilmesi için prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması şarttır bu sigortalılar ile ilgili iş kazası ve meslek hastalığı olaylarında kanunun inci maddesinin birinci fıkrası hükümleri uygulanmaz bu maddenin ikinci fıkrasındaki sigortalılar hakkında kanunun nci maddesinin birinci fıkrasının ve bentleri hükümleri uygulanır bu madde kapsamındaki sigortalılarla ilgili olarak prim oranları ve uygulanacak sigorta kollan hariç olmak üzere kanundaki işveren yükümlülüklerini yeniden belirlemeye kuruma verilmesi gereken bildirge ve belgeleri birleştirmeye yapılacak bildirimlerin ve primlerin ödenmesine ilişkin usul ve esasları tespite kurum yetkilidir bu madde kapsamındaki sigortalılarla ilgili olarak bu maddede aksine hüküm bulunmaması kaydıyla bu kanunun ilgili hükümleri uygulanır dayanılan anayasa kuralları madde herkes dil ırk renk cinsiyet siyasi düşünce felsefi inanç din mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittiresas sayısı karar sayısı ek fıkra sklmad kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir devlet bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür ek cümle sk md bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz ek fıkra sk md çocuklar yaşlılar özürlüler harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz hiçbir kişiye aileye zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde i̇ptal ibare anayasa mahnin tarihli ve k sayılı kararı ile kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar madde anayasa hükümleri yasama yürütme ve yargı organlarını idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır madde herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir devlet bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar talep sayılı yasaya sayılı yasanın maddesi ile eklenen ek maddenin hizmet sözleşmesi kapsamında değerlendirilmesi gereken kısmi süreli çalışma ilişkilerini sigortalılık sisteminin temel güvencelerinden olan uzun vadeli sigortalılık kollan yönünden konuya ilişkin ilo sözleşmeleri ve diğer uluslar arası düzenlemeler yanında anayasanın açık düzenlemelerine aykırı biçimde sigortalılık kapsamı dışına çıkaran bir içerik taşıdığı için türkiye cumhuriyeti anayasasının ve maddelerindeki düzenlemelere aykırı bulunduğu gözetilerek yasal düzenlemenin ve buna bağlı olarak sayılı yasanın maddesine eklenen ibarenin sayılı yasanın maddesi uyarınca itiraz yolu ile iptali için anayasa mahkemesine başvurulması gereği doğmuş ve bu yönde karar oluşturulmuştur