esas sayısı karar sayısı i̇ptal ve yürürlüğün durdurulmasi i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ i̇ptal ve yürürlüğün durdurulması istemini de içeren dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir tbmm yasama faaliyetlerini i̇çtüzük hükümlerine göre yürütür anymad soru yasama organının önemli araçlarından biridir i̇çtüzükte soru iki kategoride ele alınmıştır bunlardan birisi denetim sorusu anymad i̇çtüzük mad vd öbürü ise yasama sorusudur i̇çtüzük mad yasama sorusu denetim ve bilgilenme sorusundan farklı olarak sadece bakana değil komisyona da tevcih olunabilmektedir ayrıca bu soru çeşidi yalnızca genel kurul çalışmaları sırasında yöneltilebilmektedir bkzi̇çtüzük üçüncü kısım başlık ve matlaplar ayrıca aynı kısmın ıncı maddesi fıkra görüşme sırasında ibaresi yasama sorusunun iki temel işlevi vardır aydınlatma ve engelleme yasama sorusunun aydınlatma işlevi genel kurul çalışmalarının müzakerelerin muhatabı milletvekilleridir müzakere konusunda duraksama ve kuşkuları süren milletvekilleri tatmin olmuş sayılmazlar müzakere sonunda açığa çıkarılması gereken irade kuşkuya dayanmamak zorundadır örneğin yasa önerilerinin oylanmasında diğer oylamalarda bu ihtiyaç kaçınılmazdır nitekim iptale konu genel kurul kararının kısıtlaması da bir sosyal güvenlik yasa tasarısı sebebiyle ittihaz olunmuştur bu yönüyle yasama sorusu oylama öncesi zorunlu bir aydınlatma mekanizmasıdır yasama sorusunun engelleme obstruction filibuster işlevi meşru sınırları aşmayan engelleme yasama çalışmasının geleneksel yöntemidir ve bir muhalefet hakkıdır özellikle ezici sayısal çoğunluğu elde bulunduran ve uzlaşmaya yanaşmayan iktidar blokunu makule çekecek mekanik engellemedir engelleme iktidar çoğunluğunun tek doğrucu baskıcılığını aşılamazlığın duvarında eritecek ve uzlaşma bileşkesinde çoğulcu demokrasi yaşatılabilecektir kuşkusuz engellemenin de olağanlıkmeşruluk sınırında kalması gerekir kamu oyu genel görüntü ve haklılıkhaksızlık yargısı gelecek seçim çekingesi aşırılığın dengeleridir engelleme araçlarından biri de yasama sorusudur bu sorular sosyal güvenlik yasa tasarısında veya diğer gündemlerde çokluğa çoğunlukçuluğa dayalı iktidar için fren görevi görürler karşıt iradeler bu sayede bir sabah uzlaşının erdeminde buluşurlar i̇ptale konu karar esasen düzeltici veya uzlaştırıcı bir süreç olan soru hakkını sorması beş cevabı beş dakika olmak üzere toplam on dakikaya sıkıştırarak ortadan kaldırmış hem yasama verimine ve hem muhalefet hakkına ilişmiş genel kurulu onay organına dönüştürmüştür bu dava engellemenin anayasal meşruiyeti anyii ve sınırları konusunda yüksek mahkemenin görüşünün belirmesi yönünden de özel bir önem taşımaktadıresas sayısı karar sayısı dava dilekçesinin aykırılıklar gerekçeler talep bölümleri şöyledir anayasanın hükmüne aykırılık anayasa türkiye büyük millet meclisi çalışmalarını kendi yaptığı i̇çtüzük hükümlerine göre yürütür hükmünü amirdir bu hüküm i̇çtüzüğü ve yapılış şeklini anayasal sorun düzeyine yükseltmiştir i̇çtüzük herhangi bir genel kurul kararının ittihazında olduğunun aksine özel bir yöntemle oluşturulan iç anayasadır muhalefetin süreçte katılımı olmadan iktidar çoğunluğunun önerileriyle genel kurul baskını anlayışıyla aniden çalışma kuralıiçtüzük üretilemez bu i̇çtüzük ihdası elbetteki norm yargısının denetim alanındadır any mad i̇çtüzük mad danışma kuruluna ilişkin genel kural böyle bir yöntemin uygulanmasına elverişli değildir i̇çtüzük mad bu mekanizmanın işletilebilmesi için talebi düzenleyen i̇çtüzük hükmünün danışma kuruluna bir yetki vermiş olması gerekir ayrıca bu yetkinin tespit teklif görüş bildirme şeklinde varolması esastır i̇çtüzükmad i̇mdi yasama sorusunu düzenleyen ıncı maddenin ve nci fıkraları danışma kuruluna bu neviden veya başka herhangi neviden bir yetki vermemiştir ıncı maddenin son fıkrasında danışma kuruluna tanınan yetki yapılacak konuşmalarla sınırlı olup sorularla hiçbir bağlantı içinde değildir danışma kuruluna tüzükte öngörülmeyen yetkileri genel kurul kararıyla verir isek bu yolla tüzüğü rafa kaldırmış günü birlik değişen kararlarla meclisi belirsizliğekuralsızlığa gömmüş oluruz hukuk yalnızca yargıyı ve yürütmeyi değil en önce yasamayı bağlar anymad bu karar i̇çtüzüğün uncu maddesini tadil eden danışma kuruluna tüzüğün üstünde yetki veren tüzüğü bu yolla uygulanamaz kılan bir kural ihdasından başka bir şey değildir konuşma sürelerinin kısıtlanabilmesine karşın i̇çtüzükmadson fıkra soruların neden sınırlanamayacağı sorulabilir hukuki cevap tüzüğün öngörmediği sınırlamanın kararla yapılamayacağıdır ayrıca kural kötü de olsa değiştirilinceye kadar yürürlükte kalır kaldı ki siyasal sistemde engellemenin zorunluluğu bakışı bizi kuralın makul sınırda olduğu sonucuna götürür çoğunlukçuluğun mekanik barajları olmalıdır parlâmento uygulamalarında günleri alan ve bol çeşitte engellemelere uzlaşmaya giden yollar olarak rastlamak ender değildir anayasanın nci maddesine aykırılığı i̇hdas olunan kural türkiye büyük millet meclisinin temel işlevi olan yasama fonksiyonuyla çatışmaktadır oy kullanmak durumunda olan milletvekiline toplam beş dakika soru süresi tanımak ha tanımak ha tanımamaktan öte hiç tanımamaktır aydınlanma ihtiyacında olan milletvekillerini bu ihtiyaç giderilmeden oy kullanma ile karşı karşıya bırakmak anayasal yasama sürecini kısaltmak anlamına gelir bu ise anayasaya aykırıdır anayasanın inci maddesine aykırılık anayasamız soruyu bilgilenme aracı olarak anayasa seviyesinde ele almıştır bu yapısıyla anayasa aydınlanma işlevini gören yasama sorusunu da kısmen kapsar yapıdadıresas sayısı karar sayısı anayasal soru hakkını demokratik toplum gereklerine ve siyasetin katılımcıçoğulcu karakterine aykırı olarak sınırlamak hatta ortadan kaldırmak düşünülemez any mad anayasanın hükmüne aykırılık partiler demokrasinin vazgeçilmez dinamiğidir anymadii partiler meclis çalışmalarına güçleri oranında katılırlar anymadii meclis siyasal rekabetin de plâtformudur siyasete çeşitlik farklı yaklaşım sağlayacak ve partilerin en fazla yararlanabilecekleri soru mekanizması bu bakımdan da zorunlu bir iç unsurdur bunu daraltmak muhalefeti zamanın kıskacına almaktır bunu yok etmek muhalefet hakkını ve karşıt siyasî partiyi yok saymaktır süreçleri kısmak veya kısaltmak koşu tempolu yasamaya onay vermek anlamına gelir yasamada verim çıkarılan ürünün çokluğuna değil niteliğinekalitesine bağlıdır yok kanun yap kanun bir meşrutiyet sloganıdır hukuk uzun çalışmanın araştırmanın ve bilginin ürünü olan temel kurallara muhtaçtır bu fasılda türk yasamasının sorunsuz olduğunu söyleyemeyiz yürürlüğü ve yürütmeyi durdurma gerek i̇çtüzüğün maddesinin son fıkrasındaki bir i̇çtüzük hükmünün danışma kurulunun tespitini teklifini görüş bildirmesini öngörmesi kaydını kaldırması gerekse ıncı maddede sorular için öngörülmeyen bir süre kaydını getirmesi bakımından dava konusu karar tipik bir i̇çtüzük ihdası niteliğindedir meclisin hemen her oturumda başvurulan uygulanan bu hükümlerin yeni içerikleriyle yürürlükte olması süreci i̇çtüzük ihlâli çizgisinde etkileyecektir kendi hukukunu ihlâl eden pârlamento pratiği hiçbir zaman hoş görülemez i̇çtüzüğün doğru uygulanması usulüne uygun olmayan değişikliklere hayatiyet tanınmaması parlâmentonun itibar şartıdır aykırı kararın koruyucu önlem olarak durdurulması gereği açıktır talep örneği dilekçemize ekli anayasaya aykırılığı lâyıhamızda ortaya konan iktidar gruplarının tekliflerinin oylanması yoluyla oluşan i̇çtüzük ihdası niteliğindeki günlü genel kurul kararının iptali yürürlük ve yürütülmesinin dava sonuna kadar ivedilikle durdurulması yüksek mahkemenin takdirlerine sunulur