esas sayısı karar sayısı sayılı maden kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesi ile sayılı maden kanununun maddesinin birinci fıkrasına eklenen yetkilendirilmiş tüzel kişiler genel müdürlükçe yetkilendirilen bu kanun kapsamında genel müdürlüğe verilmesi gereken rapor proje ve her türlü teknik belgeyi hazırlamaya yetkili şirket hisselerinin yarısından fazlasının sahibinin mühendis olduğu ya da bünyesinde nitelik ve nicelikleri yönetmelikle belirlenen mühendisler çalıştıran maden arama ruhsat sahibi veya işletmesi olan tüzel kişiler sözcük grubunun ibaresinin anayasaya aykırılığı sayılı maden kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesi ile sayılı maden kanununun maddesinin birinci fıkrasına yetkilendirilmiş tüzel kişiler genel müdürlükçe yetkilendirilen bu kanun kapsamında genel müdürlüğe verilmesi gereken rapor proje ve her türlü teknik belgeyi hazırlamaya yetkili şirket hisselerinin yarısından fazlasının sahibinin mühendis olduğu ya da bünyesinde nitelik ve nicelikleri yönetmelikle belirlenen mühendisler çalıştıran maden arama ruhsat sahibi veya işletmesi olan tüzel kişiler tanımı eklenmiştir maden kanununda bir benzeri daha öncesinde mahkemenizin esas sayısı karar sayısı olan kararı ile iptal edilmiş olan yeminli teknik bürolara benzer bir kurum ihdas edilmektedir bu kurum yetkilendirilmiş tüzel kişilerdir yetkilendirilmiş tüzel kişilerin genel müdürlükçe yetkilendirilen bu kanun kapsamında genel müdürlüğe verilmesi gereken rapor proje ve her türlü teknik belgeyi hazırlamaya yetkili şirket hisselerinin yarısından fazlasının sahibinin mühendis olduğu ya da bünyesinde nitelik ve nicelikleri yönetmelikle belirlenen mühendisler çalıştıran maden arama ruhsat sahibi veya işletmesi olan tüzel kişiler olduğu tanımlamıştır bu kanun kapsamında tanımlanan işlemleri yapmak üzere kurulan yetkilendirilmiş tüzel kişiler veya maden arama ya da işletmecileri genel müdürlükten yetki belgesi almakla yükümlü olduğu yetkilendirilmiş tüzel kişiler ile maden arama ya da işletmecilerine yetki belgesinin verilmesi denetimi uyarılması yetki belgelerinin askıya alınması ve belgenin iptal edilmesi ile ilgili usul ve esaslar yönetmelikle belirleneceği belirtilmiştir arama dönemleri ile ilgili proje arama faaliyet raporları ve diğer belgeler işletme projesi ile her yıl genel müdürlüğe verilecek olan işletme faaliyeti ile ilgili teknik belgeler işletme faaliyet raporları yetkilendirilmiş tüzel kişilerce hazırlanacaktır kısaca yetkilendirilmiş tüzel kişiler madencilik faaliyeti yürütenlere mühendislik hizmeti verecektir sayılı mühendislik ve mimarlık hakkında kanunun maddesine göre türkiye cumhuriyeti sınırları içerisinde mühendislik ve mimarlık unvan ve salahiyeti ile sanat icra etmek isteyenlerin aşağıda yazılı vesikalardan birine sahip olmaları şart koşulmuştur a mühendislik veya mimarlık tahsilini gösteren türk yüksek mekteplerinden verilen diplomalar programlarının yüksek mühendis veya mimar mektepleri programlarına muadil olduğu kabul edilen bir ecnebi yüksek mühendis veya yüksek mimar mektebinden diploma almış olanlara usulüne tevfikan verilecek ruhsatnameleresas sayısı karar sayısı türk teknik okulu mühendis kısmı ile programlarının buna muadil olduğu kabul edilen memleket dâhilindeki diğer mühendis veya mimar mekteplerinden verilen diplomalar programlarının türk teknik okulu mühendis kısmı programlarına muadil olduğu kabul olunan bir ecnebi mühendis veya mimar mektebinden diploma almış olanlara usulüne tevfikan verilecek ruhsatnameler sayılı türk mühendis ve mimar odaları birliği kanununun maddesinde göre ise türkiyede mühendislik ve mimarlık meslekleri mensupları mesleklerinin icrasını iktiza ettiren işlerle meşgul olabilmeleri ve mesleki tedrisat yapabilmeleri için ihtisasına uygun bir odaya kaydolmak ve azalık vasfını muhafaza etmek mecburiyetindedirler i̇lgili mevzuat gereği ülkemizde gerçek kişinin mühendislik mesleğini yürütebilmek için mühendislik tahsilini gösteren bir diplomaya sahip olması ve ihtisasına uygun bir odaya kaydolması ve üyelik vasfını koruması gerekmektedir anayasanın başlangıç bölümüne göre her türk vatandaşının bu anayasadaki temel hak ve hürriyetlerden eşitlik ve sosyal adalet gereklerince yararlanarak millî kültür medeniyet ve hukuk düzeni içinde onurlu bir hayat sürdürme ve maddî ve manevî varlığını bu yönde geliştirme hak ve yetkisine doğuştan sahip olduğu belirtilmektedir anayasanın maddesi ile devletin temel amaç ve görevlerinden birinin de kişinin temel hak ve hürriyetlerini sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak olduğu belirtilmiştir anayasanın maddesine göre hiçbir kişiye aileye zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar anayasanın maddesinde göre temel hak ve hürriyetler özlerine dokunulmaksızın yalnızca anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir bu sınırlamalar anayasanın sözüne ve ruhuna demokratik toplum düzeninin ve lâik cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz anayasanın maddesi gereği çalışma herkesin hakkı ve ödevidir anayasanın maddesinin birinci fıkrasına göre kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlâkını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında gizli oyla seçilen kamu tüzelkişilikleridir sayılı türk mühendis ve mimar odaları birliği kanununun maddesinde türkiye sınırları içinde meslek ve sanatlarını icraya kanunen yetkili olup da mesleki faaliyette bulunan yüksek mühendis yüksek mimar mühendis ve mimarları teşkilatı içinde toplayan tüzel kişiliğe sahip türk mühendis ve mimar odaları birliği kurulmuş olduğu belirtilmiştiresas sayısı karar sayısı dava konusu ibare ile yukarıda belirtilmiş olan tüm anayasa hükümleri ihlal edilmiştir şöyle ki kanunun maddesi ile sayılı maden kanununun maddesinin birinci fıkrasına eklenen yetkilendirilmiş tüzel kişiler tanımı ile mühendislik diploması sahibi gerçek kişilerin mühendislerin bireysel olarak mühendislik faaliyeti yürütme yetkisi ortadan kaldırılmıştır madencilik faaliyetlerine dair bir mühendisin birey olarak bir proje hazırlaması artık mümkün değildir dava konusu ibare anayasanın başlangıç bölümünde yer alan her türk vatandaşının bu anayasadaki temel hak ve hürriyetlerden eşitlik ve sosyal adalet gereklerince yararlanarak millî kültür medeniyet ve hukuk düzeni içinde onurlu bir hayat sürdürme ve maddî ve manevî varlığını bu yönde geliştirme hak ve yetkisine doğuştan sahip olduğu hükmüne aykırı olarak türk vatandaşı mühendisin birey ve gerçek kişi olarak temel hak ve hürriyetlerden eşitlik ve sosyal adalet gereklerince yararlanması engellenmiş doğuştan sahip olduğu medeniyet ve hukuk düzeni içinde onurlu bir hayat sürdürme ve maddî ve manevî varlığını çalışarak bu yönde geliştirme hak ve yetkisi ortadan kaldırılmıştır anayasanın maddesine aykırı olarak birey ve gerçek kişi olan mühendisin temel hak ve hürriyetleri sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlandırılmış ekonomik ve sosyal engeller kaldırmakla yükümlü olan devlet aksine davranarak mühendisin birey olarak çalışmasının önüne engel getirmiş mühendisin maddî ve manevî varlığının gelişmesi için ve hayatını idame ettirebilmesi için gerekli şartları yok etmiştir bu yönüyle dava konusu sayılı kanunun maddesi ile sayılı maden kanununun maddesinin birinci fıkrasına eklenen yetkilendirilmiş tüzel kişiler genel müdürlükçe yetkilendirilen bu kanun kapsamında genel müdürlüğe verilmesi gereken rapor proje ve her türlü teknik belgeyi hazırlamaya yetkili şirket hisselerinin yarısından fazlasının sahibinin mühendis olduğu ya da bünyesinde nitelik ve nicelikleri yönetmelikle belirlenen mühendisler çalıştıran maden arama ruhsat sahibi veya işletmesi olan tüzel kişiler ibaresi anayasanın maddesi hükmüne aykırılık teşkil etmektedir anayasanın maddesi hiçbir kişiye aileye zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar hükmüne aykırı biçimde gerçek kişi olarak mühendislik bürosu faaliyeti yürüten mühendislerin faaliyetleri kanun maddesi ile engellenmiş tüzel kişilere imtiyaz tanınmış aynı mühendislik faaliyetini yürüten kişilere kanun önünde eşitlik ilkesine aykırı olarak haklar tanınırken birey olarak mühendislerin mühendislik faaliyeti yürütme yetkisi ortadan kaldırılmıştır bu yönüyle sayılı kanunun maddesi ile sayılı maden kanununun maddesinin birinci fıkrasına eklenen yetkilendirilmiş tüzel kişiler genel müdürlükçe yetkilendirilen bu kanun kapsamında genel müdürlüğe verilmesi gereken rapor proje ve her türlü teknik belgeyi hazırlamaya yetkili şirket hisselerinin yarısından fazlasının sahibinin mühendis olduğu ya da bünyesinde nitelik ve nicelikleri yönetmelikle belirlenen mühendisler çalıştıran maden arama ruhsat sahibi veya işletmesi olan tüzel kişiler ibaresi anayasanın maddesinin dördüncü ve beşinci fıkralarına da aykırılık teşkil etmektedir anayasanın maddesinde göre temel hak ve hürriyetler özlerine dokunulmaksızın yalnızca anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir bu sınırlamalar anayasanın sözüne ve ruhuna demokratik toplum düzeninin ve lâik cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz türkiye cumhuriyeti vatandaşı mühendisin temel hak ve hürriyetlerinden biri de anayasanın maddesinde belirtilen çalışma hakkı ve ödevidir anayasanın hiçbir maddesinde çalışma hak ve ödevininesas sayısı karar sayısı kısıtlanabileceğine dair özel bir hüküm bulunmamaktadır çalışma ile ilgili maddesinde ise kısıtlamanın aksine devlete çalışanların hayat seviyesini yükseltmek çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak çalışmayı desteklemek işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alma görevi yüklenmiştir ancak düzenleme ile mühendislerin gerçek kişi olarak çalışabilme yetkisi anayasanın ve maddelerine aykırı olarak ortadan kaldırılmıştır bu itibarla sayılı kanunun maddesi ile sayılı maden kanununun maddesinin birinci fıkrasına eklenen yetkilendirilmiş tüzel kişiler genel müdürlükçe yetkilendirilen bu kanun kapsamında genel müdürlüğe verilmesi gereken rapor proje ve her türlü teknik belgeyi hazırlamaya yetkili şirket hisselerinin yarısından fazlasının sahibinin mühendis olduğu ya da bünyesinde nitelik ve nicelikleri yönetmelikle belirlenen mühendisler çalıştıran maden arama ruhsat sahibi veya işletmesi olan tüzel kişiler ibaresi anayasanın ve maddelerine de aykırılık oluşturmaktadır düzenleme ile yetkilendirilmiş tüzel kişilerin mühendislik hizmeti yürüteceği açıkça bellidir mühendislik ile ilgili mevzuat gereği ülkemizde gerçek kişinin mühendislik mesleğini yürütebilmek için sayılı mühendislik ve mimarlık hakkında kanunun maddesi çerçevesinde mühendislik tahsilini gösteren bir diplomaya sahip olması ve sayılı türk mühendis ve mimar odaları birliği kanununun maddesinde göre ihtisasına uygun bir odaya kaydolması ve üyelik vasfını koruması gerektiği ortaya konulmuşken getirilen yeni düzenleme ile mühendislik diplomaları fiili olarak geçersiz kılınarak bireysel olarak madencilik alanında mühendislik faaliyeti yürütmek yasaklanmaktadır anayasanın maddesinin birinci fıkrasına göre kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlâkını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında gizli oyla seçilen kamu tüzelkişilikleridir sayılı türk mühendis ve mimar odaları birliği kanununun maddesinde türkiye sınırları içinde meslek ve sanatlarını icraya kanunen yetkili olup da mesleki faaliyette bulunan yüksek mühendis yüksek mimar mühendis ve mimarları teşkilatı içinde toplayan tüzel kişiliğe sahip türk mühendis ve mimar odaları birliği kurulmuş olduğu belirtilmiştir sayılı enerji ve tabii kaynaklar bakanlığının teşkilat ve görevleri hakkında kanunun maddesinde maden i̇şleri genel müdürlüğünün görevleri a maden hakları ile ilgili ruhsatları vermek ve bu ruhsat sahalarındaki madencilik faaliyetlerini takip etmek maden aranmasını ve üretimini teşvik etmek amacıyla mali olanaklar getirici arama ve üretimle ilgili faaliyetleri destekleyici tedbirleri almak madencilik faaliyetlerinin ülke ihtiyaçları yararı güvenliği ve gelişen teknoloji doğrultusunda yürütülmesini sağlayacak tedbirleri almak ve teşvik için gerekli önerilerde bulunmak mülga mdesas sayısı karar sayısı madencilik faaliyetlerinin çevre ve kaynak koruma ilkesine uygun olarak yürütülmesini ilgili kuruluşlar ile işbirliği içinde izlemek ve gerekli tedbirleri almak maden kaynaklarının ülke menfaatlerini en uygun şekilde değerlendirilmesi için gerekli arama üretim stoklama ve pazarlama politikalarının esaslarını tespit etmek ülke ve dünya madencilik faaliyetlerini takip etmek gerekli bilgileri derlemek değerlendirmek ve yayınlamak maden sicilini tutmak madenlerin genel envanterini yapmak bakanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak olarak tanımlanmıştır ne maden i̇şleri genel müdürlüğüne ne de enerji ve tabi kaynaklar bakanlığına kuruluş kanununda yetkilendirilmiş kişileri veveya mühendisleri yetkilendirmek veveya belgelendirmek yetkisi ve görevi verilmemiştir getirilen düzenleme ile anayasanın maddesine aykırı olarak yetkilendirilmiş tüzel kişilerin kuruluş kanununda dahi böyle bir yetkisi bulunmayan genel müdürlükçe yetkilendirilmesi öngörülerek anayasanın maddesine göre kurulan türk mühendis ve mimar odaları birliğinin görev alanına anayasaya aykırı bir şekilde müdahale edilmiş genel müdürlüğe yetkilendirme yetkisi verilerek anayasa hükmü ihlal edilmiştir bu çerçevede sayılı kanunun maddesi ile sayılı maden kanununun maddesinin birinci fıkrasına eklenen yetkilendirilmiş tüzel kişiler genel müdürlükçe yetkilendirilen bu kanun kapsamında genel müdürlüğe verilmesi gereken rapor proje ve her türlü teknik belgeyi hazırlamaya yetkili şirket hisselerinin yarısından fazlasının sahibinin mühendis olduğu ya da bünyesinde nitelik ve nicelikleri yönetmelikle belirlenen mühendisler çalıştıran maden arama ruhsat sahibi veya işletmesi olan tüzel kişiler ibaresi anayasanın maddesinin birinci fıkrası hükmüne aykırıdır unutulmaması gerekir ki devleti devlet yapan gerçek kişilerdir yani türkiye cumhuriyeti vatandaşlarıdır gerçek kişiler olmadan tüzel kişilerle dolu bir devletin anlamı yoktur devletçe yapılması gerekenin projenin içeriğini belirlemek ve istenen koşulları taşımayan projeleri kabul etmemek iken yürürlüğe giren kanun maddesi ile yapılmaması gereken yapılarak projenin içeriği yerine mühendislerin bireysel olarak mühendislik faaliyeti yürütümü anayasaya aykırı bir şekilde kısıtlanmış bunun yanında mühendis olmayan kişilerin de mühendislik hizmeti veren bu tüzel kişiliklere ortak olabileceği kuralı getirilmiştir ayrıca madenler kamunun malıdır anayasanın maddesinde tabii servetler ve kaynaklar devletin hüküm ve tasarrufu altındadır bunların aranması ve işletilmesi hakkı devlete aittir hükmü bulunmaktadır anayasanın yine aynı maddesine göre kamu bu mülkiyetini belli bir süre için gerçek ve tüzelkişilere devredebilir hangi tabii servet ve kaynağın arama ve işletmesinin devletin gerçek ve tüzelkişilerle ortak olarak veya doğrudan gerçek ve tüzelkişiler eliyle yapılması kanunun açık iznine bağlıdır bu durumda gerçek ve tüzelkişilerin uyması gereken şartlar ve devletçe yapılacak gözetim denetim usul ve esasları ve müeyyideler kanunda gösterilir ancak kamu madenleri ister kendisi işletsin ister redevans isterse özel sektörün ruhsat almak suretiyle işlettiği bir ocak olsun her hal ve şart altında madenlerin denetimini devlet yapar bu sorumluluk devlete anayasa tarafından verilmiştir ve devredilemez nitekim anayasa mahkemesi geçmişte de denetim yetkisini devreden düzenlemeleri bu gerekçeyle iptal etmiştiresas sayısı karar sayısı sayılı maden kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesi ile sayılı maden kanununun maddesinin birinci fıkrasına eklenen yetkilendirilmiş tüzel kişiler genel müdürlükçe yetkilendirilen bu kanun kapsamında genel müdürlüğe verilmesi gereken rapor proje ve her türlü teknik belgeyi hazırlamaya yetkili şirket hisselerinin yarısından fazlasının sahibinin mühendis olduğu ya da bünyesinde nitelik ve nicelikleri yönetmelikle belirlenen mühendisler çalıştıran maden arama ruhsat sahibi veya işletmesi olan tüzel kişiler sözcük grubu ibaresi devletin denetim hakkını bütünüyle ortadan kaldırdığı için anayasanın maddesi hükmünü de ihlal etmiştir açıklanmaya çalışılan nedenlerle sayılı maden kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesi ile sayılı maden kanununun maddesinin birinci fıkrasına eklenen yetkilendirilmiş tüzel kişiler genel müdürlükçe yetkilendirilen bu kanun kapsamında genel müdürlüğe verilmesi gereken rapor proje ve her türlü teknik belgeyi hazırlamaya yetkili şirket hisselerinin yarısından fazlasının sahibinin mühendis olduğu ya da bünyesinde nitelik ve nicelikleri yönetmelikle belirlenen mühendisler çalıştıran maden arama ruhsat sahibi veya işletmesi olan tüzel kişiler sözcük grubunun ibaresinin anayasanın başlangıç bölümünde yer alan her türk vatandaşının bu anayasadaki temel hak ve hürriyetlerden eşitlik ve sosyal adalet gereklerince yararlanarak millî kültür medeniyet ve hukuk düzeni içinde onurlu bir hayat sürdürme ve maddî ve manevî varlığını bu yönde geliştirme hak ve yetkisine doğuştan sahip olduğu hükmüne maddesine maddesinin dördüncü ve beşinci fıkrasına maddesine maddesine maddesinin birinci fıkrasına ve maddesine aykırı olması nedeni ile iptali gerekir i̇ş bu bölümde ortaya koymuş olduğumuz anayasaya aykırılık gerekçeleri sayılı maden kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunun muhtelif maddelerine yer alan maddesi ile sayılı kanunun maddesine eklenen son fıkrada geçen yetkilendirilmiş tüzel kişiler ibaresinin maddesi ile sayılı kanunun maddesine değiştirilerek eklenen ve fıkrasında geçen yetkilendirilmiş tüzel kişilerce ibaresinin maddesi ile değiştirilen sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinde geçen yetkilendirilmiş tüzel kişilerce ibaresi ile sekizinci fıkrasında geçen yetkilendirilmiş tüzel kişilerce ibaresinin maddesi ile sayılı kanunun maddesine değiştirilerek eklenen fıkrasında geçen yetkilendirilmiş tüzel kişiler ibaresinin maddesi ile sayılı kanuna eklenen geçici maddesinde yer alan yetkilendirilmiş tüzel kişilere ibaresinin yetkilendirilmiş tüzel kişiler ibareleri için de geçerlidir anayasa mahkemesinin gereksiz yere zamanını almamak ve lüzumsuz tekrarlara yer vermemek için bu bölümde açıklamaya çalıştığımız bütün anayasaya aykırılık gerekçelerimizi söz konusu ibareler için de aynen tekrar ettiğimizi belirtmekle yetiniyoruz bu durumda şüphesiz takdir yüksek mahkemenize ait olmak üzere sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun dosya üzerinden inceleme ve gerekçeyle bağlı olmama başlığını taşıyan maddesinin numaralı fıkrası hükmü gereğince dava konusu yapılan sayılı maden kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesi ile sayılı maden kanununun maddesinin birinci fıkrasına eklenen dava konusu yetkilendirilmiş tüzel kişiler genel müdürlükçe yetkilendirilen bu kanun kapsamında genel müdürlüğe verilmesi gereken rapor proje ve her türlü teknik belgeyi hazırlamaya yetkili şirket hisselerinin yarısından fazlasının sahibinin mühendis olduğu ya da bünyesinde nitelik ve nicelikleri yönetmelikle belirlenen mühendisler çalıştıran maden arama ruhsat sahibi veya işletmesi olan tüzel kişiler sözcük grubunun ibaresinin yüksek mahkemenizce iptal başvurumuz doğrultusunda iptali hâlinde sayılı kanunun muhtelif maddelerinde yer alan yetkilendirilmiş tüzel kişileresas sayısı karar sayısı ibarelerinin de uygulanma kabiliyeti kalmamaktadır bu ibarelerin de iptaline karar verilmesi ciheti yüksek mahkemenizin takdirindedir sayılı maden kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinin on beşinci fıkrasına kamu yararı niteliği taşıyan ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen veya gerçektüzel kişilere ait diğer ibaresinin anayasaya aykırılığı sayılı maden kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunun resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesinden önce sayılı kanunun maddesinin on beşinci fıkrası uyarınca madencilik faaliyetleri ile devlet ve il yolları otoyollar demir yolları havaalanı liman baraj enerji tesisleri petrol doğalgaz jeotermal boru hatları su isale hatları gibi kamu yararı niteliği taşıyan yatırımların birbirlerini engellemesi maden işletme faaliyetinin yapılamaz hale gelmesi yatırım için başka alternatif alanların bulunamaması durumunda madencilik faaliyeti ve yatırımla ilgili karar kurul tarafından verilmekte idi i̇ptalini istediğimiz kanuni düzenleme ile bu kapsam genişletilerek kamu yatırımları dışına yer alan veya gerçektüzel kişilere ait diğer yatırımların da madencilik faaliyetleri ile çakışması durumunda madencilik faaliyeti ve yatırımla ilgili kararın kurul tarafından verileceği kuralı getirilmiştir i̇ki gerçek veveya tüzel kişilere ait yatırımının çakışması durumunda kurula hangi faaliyetin yürütülmesi gerektiğini belirleme yetkisi verilmektedir madencilik faaliyetlerini yürütmek için ruhsat sahiplerinin yıllarca yapmış oldukları planlama ve ruhsat alarak kazanmış oldukları haklar kamu kurumu veveya kuruluşu olmayan için ortadan kaldırılarak kazanılmış haklar ihlal edilmektedir bu durum madencilik yatırımcısının ruhsat güvencesini ortadan kaldırarak sürekli bir baskı altında madencilik faaliyeti yürütülmesine sebebiyet verecek niteliktedir anayasanın maddesinde türkiye cumhuriyeti toplumun huzuru millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik lâik ve sosyal bir hukuk devletidir denilmiştir anayasanın maddesinde türkiye cumhuriyetinin bir hukuk devleti olduğu belirtilmiştir hukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka uygun olan insan haklarına dayanan bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan ve yargı denetimine açık olan devlettir hukuk devleti ilkesinin bir başka gereği ise yasaların kamu yararı amacını gerçekleştirmek üzere çıkarılmasıdır anayasa mahkemesinin kimi kararlarında kamu yararı kavramından ne anlaşılması gerektiği ortaya konulmuştur buna göre kamu yararı kavramı genel bir ifadeyle bireysel özel çıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yararı ifade etmektedir bütün kamusal işlemler nihai olarak kamu yararını gerçekleştirmek hedefine yönelmek durumundadır kanunun amaç öğesi bakımından anayasaya uygun sayılabilmesi için kanunun çıkarılmasında kamu yararı dışında bir amacın gözetilmemiş olması gerekir i̇lgili yasama belgelerinin incelenmesinden kanunun kamu yararı dışında bir amaçla çıkarılmış olduğu açıkça anlaşılabiliyorsa kanunun amaç unsuru bakımından anayasaya aykırı olduğuesas sayısı karar sayısı söylenebilir anayasa mahkemesinin tarihli ve esas karar sayılı kararı anayasa mahkemesi hukuk devleti ilkesini hukuk güvenliği kamu yararı nesnellik kriteri adalet ve hakkaniyet ölçütleriyle birlikte açıkladığı başka bir kararında şu tespitlerde bulunmuştur hukuk devletinin temel ilkelerinden olan hukuk güvenliği normların öngörülebilir olmasını bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar kanunların kamu yararının sağlanması amacına yönelik olması genel objektif âdil kurallar içermesi ve hakkaniyet ölçütlerini gözetmesi hukuk devleti olmanın gereğidir bu nedenle yasa koyucunun hukuki düzenlemelerde kendisine tanınan takdir yetkisini anayasal sınırlar içinde adalet hakkaniyet ve kamu yararı ölçütlerini göz önünde tutarak kullanması gerekir anayasa mahkemesinin tarihli ve esas karar sayılı kararı kanunların kamu yararı amacına yönelik olması genel objektif âdil kurallar içermesi ve hakkaniyeti gözetmesi hukuk devleti olmanın gereğidir bu nedenle yasakoyucunun hukukî düzenlemelerde kendisine tanınan takdir yetkisini anayasal sınırlar içinde adalet hakkaniyet ve kamu yararı ölçütlerini göz önünde tutarak kullanması gerekir hukuk devleti ilkesi hukuk güvenliğinin ve adaletin sağlanmasına yönelik hukuk anlayışını temsil etmekte ve yasaların yasakoyucunun keyfine göre değil kamu yararı amacıyla çıkarılmasını zorunlu kılmaktadır anayasa mahkemesinin pek çok kararında isabetle vurgulandığı üzere hukuk devletinin vazgeçilmez öğeleri arasında yer alan yasaların kamu yararına dayanması ilkesi ile bütün kamusal girişimlerin temelinde bulunması doğal olan kamu yararı düşüncesinin yasalara egemen olması ve özellikle maden işletme faaliyeti ile ilgili yasal düzenlenmeler konusunda da yasakoyucunun bu esası gözardı etmemesi ve yasama normlarına bu olguyu en iyi şekilde yansıtması zorunludur sayılı maden kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesi ile değiştirilen sayılı kanunun maddesinin on beşinci fıkrasına kamu yararı niteliği taşıyan ibaresinden sonra gelmek üzere veya gerçektüzel kişilere ait diğer ibaresi eklenmesinde kamu yararı bulunmamaktadır bu itibarla dava konusu ibare anayasanın maddesine aykırılık teşkil etmektedir açıklanmaya çalışılan nedenlerle sayılı maden kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinin on beşinci fıkrasına kamu yararı niteliği taşıyan ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen veya gerçektüzel kişilere ait diğer ibaresinin anayasanın maddesine aykırı olması nedeni ile iptali gerekir sayılı maden kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesi ile değiştirilen sayılı kanunun maddesinin on yedinci fıkrasındaki kamu yatırımının ibaresinin anayasaya aykırılığı sayılı maden kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinin on yedinci fıkrasında yer alan kamu kurumunun ibaresi kamu yatırımının şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki cümleler eklenmiştiresas sayısı karar sayısı tarihli ve sayılı kanun kapsamında yap i̇şlet devret modeli ile yapılan kamu yatırımları için ihale sözleşmelerinde hammadde temin sorumluluğunun görevli şirket yükümlülüğüne bırakılması hâlinde hammadde üretim izni sözleşme konusu işte kullanılmak ve proje süresiyle sınırlı olmak üzere görevli şirkete de verilir bu durumda kullanılan hammaddenin ocak başı satış fiyatı üzerinden ihaleyi alandan her yıl haziran ayı sonuna kadar devlet hakkı ile aynı grupta bulunan işletme ruhsatlarından alınan ruhsat bedelinin oranında çevre ile uyum planı çalışmalarını temin etmek üzere her yıl ocak ayının sonuna kadar teminat alınır devlet hakkı ve teminatın eksik yatırılması veya hiç yatırılmaması hâlinde tl idari para cezası verilir ve üç ay içinde tamamlanması istenir aksi hâlde üretim faaliyeti durdurulur böylelikle yapılmış olan düzenleme ile sayılı kanunun maddesinin on yedinci fıkrası kamu kurum ve kuruluşlarınca yol köprü baraj gölet liman gibi projelerin inşasında kullanılacak yapı ve inşaat hammaddelerinin üretimi için bakanlıkça ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına izin verilir üretim yapılacak yerlerde ruhsatlı alanlar var ise kamu kurumunun ihtiyacı olan üretim madencilik faaliyetlerine engel olmayacak ve kaynak kaybına yol açmayacak şekilde yapılır bu izinler çerçevesinde yapılacak üretimden devlet hakkı alınmaz ve izinler proje süresini aşamaz şeklinde iken kamu kurum ve kuruluşlarınca yol köprü baraj gölet liman gibi projelerin inşasında kullanılacak yapı ve inşaat hammaddelerinin üretimi için bakanlıkça ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına izin verilir üretim yapılacak yerlerde ruhsatlı alanlar var ise kamu yatırımının ihtiyacı olan üretim madencilik faaliyetlerine engel olmayacak ve kaynak kaybına yol açmayacak şekilde yapılır bu izinler çerçevesinde yapılacak üretimden devlet hakkı alınmaz ve izinler proje süresini aşamaz ek cümleler md tarihli ve sayılı kanun kapsamında yap i̇şlet devret modeli ile yapılan kamu yatırımları için ihale sözleşmelerinde hammadde temin sorumluluğunun görevli şirket yükümlülüğüne bırakılması hâlinde hammadde üretim izni sözleşme konusu işte kullanılmak ve proje süresiyle sınırlı olmak üzere görevli şirkete de verilir bu durumda kullanılan hammaddenin ocak başı satış fiyatı üzerinden ihaleyi alandan her yıl haziran ayı sonuna kadar devlet hakkı ile aynı grupta bulunan işletme ruhsatlarından alınan ruhsat bedelinin u oranında çevre ile uyum planı çalışmalarını temin etmek üzere her yıl ocak ayının sonuna kadar teminat alınır devlet hakkı ve teminatın eksik yatırılması veya hiç yatırılmaması hâlinde tl idari para cezası verilir ve üç ay içinde tamamlanması istenir aksi hâlde üretim faaliyeti durdurulur şekline dönüştürülmüştür bazı yatırım ve hizmetlerin yap i̇şlet devret modeli çerçevesinde yaptırılması hakkında kanunun maddesi ile hangi işlerin kanun kapsamında yer aldığı belirlenmiştir buna göre bu kanun köprü tünel baraj sulama içme ve kullanma suyu arıtma tesisi kanalizasyon haberleşme kongre merkezi kültür ve turizm yatırımları ticari bina ve tesisler spor tesisleri yurtlar tema parklar balıkçı barınakları silo ve depo tesisleri jeotermal ve atık ısıya dayalı tesisler ve ısıtma sistemleri elektrik üretim iletim dağıtım ve ticareti maden ve işletmeleri fabrika ve benzeri tesisler çevre kirliliğini önleyici yatırımlar otoyol trafiği yoğun karayolu demiryolu ve raylı sistemler gar kompleksi ve istasyonları teleferik ve telesiyej tesisleri lojistik merkezi yeraltı ve yerüstü otoparkı ve sivil kullanıma yönelik deniz ve hava alanları ve limanları yük veveya yolcu ve yat limanları ile kompleksleri sınır kapıları ve gümrük tesisleri milli park özel kanunu olan hariç tabiat parkı tabiatı koruma alanı ve yaban hayatı koruma ve geliştirme sahalarında planlarda öngörülen yapı ve tesisleri toptancıesas sayısı karar sayısı halleri ve benzeri yatırım ve hizmetlerin yaptırılması işletilmesi ve devredilmesi konularında yap işlet devret modeli çerçevesinde sermaye şirketlerinin veya yabancı şirketlerin görevlendirilmesine ilişkin usul ve esasları kapsar bu çerçevede sayılı kanunun maddesr rle sayılı kanunun maddesrnrn on yedrncr fıkrasında yer alan kamu kurumunun rbaresrnrn kamu yatırımının şeklrnde değrştrrrlmesryle sayılı kanuna göre yapılan özel sektöre art yatırımları da madde kapsamına alınmış olmaktadır hammadde üretrm rznr kanun değrşrklrğrne kadar maden kanununda kamu kurum ve kuruluşlarınca yol köprü baraj gölet lrman grbr projelerrn rnşasında kullanılacak yapı ve rnşaat hammaddelerrnrn üretrmr rçrn bakanlıkça rlgrlr kamu kurum ve kuruluşlarına rzrn verrlen brr rstrsna belgesr olarak düzenlenmrştrr ancak getrrrlen düzenleme rle bu kapsam kamu kurumları dışında yap rşlet devret modelr çerçevesrnde faalryet yürüten şrrketlerde de kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan haklar sağlanmış ve bu şrrketlere madencrlrk faalryetr yürüten gerçek ve tüzel krşrlerrn yükümlüklerrnden daha basrt koşullarla madencrlrk faalryetr yürütebrlme yetkrsr tanınmıştır nrtekrm ruhsat sahrplerr ruhsat bedelr karşılığında ruhsat edrnrp madencrlrk faalryetr yürütecekken yap rşlet devret modelr kapsamında yabancı brr şrrket ülkemrzde kömürü hammadde olarak kullanarak elektrrk üretrm santralr kurması durumunda alacağı rzrn rle ruhsat bedelr ödemeksrzrn ruhsatsız olarak hammadde üretrm rznr rle kömür madencrlrğr yapabrlecektrr sayılı kanunun maddesr rle sayılı kanunun maddesrnrn on yedrncr fıkrasında yer alan kamu kurumunun rbaresrnrn kamu yatırımının şeklrnde değrşt