esas sayısı karar sayısı i̇ptal ve yürürlüğün durdurulmasi i̇stemleri̇ni̇n gerekçesi̇ i̇ptal ve yürürlüğün durdurulması istemlerini içeren dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir gerekçe tarihli ve sayılı yükseköğretim kurumları teşkilatı kanununda değişiklik yapılmasına dair kanunun inci maddesi ile tarihli ve sayılı kanuna eklenen ek madde un anayasaya aykırılığı ek madde ile vakıflar genel müdürlüğünce idare ve temsil olunan fatih sultan mehmet han sinan ağa bin abdurrahman nurbanu valide sultan hatice sultan ve hacı abdülaziz ağa mazbut vakıfları adına vakıflar genel müdürlüğü tarafından fatih sultan mehmet vakıf üniversitesi kurulmuştur osmanlı devletinde vakıflar oldukça geniş bir faaliyet alanına sahiptir vakfiyelerde sosyal hizmetlerden eğitim ve sağlık hizmetlerine dini ve askeri hizmetlere varana kadar pek çok amaçla vakıf kurulduğu görülmektedir vakıflar dönemin toplumsal ihtiyaçları için kurulan birer hayır ve hizmet kuruluşlarıdır osmanlıdaki fonksiyonu da budur diğer taraftan mazbut vakıfların günümüzde yöneticileri yoktur bu sebepten dolayı bu vakıfları günümüzde vakıflar genel müdürlüğü temsil etmektedir vakıflar genel müdürlüğünün görevi en genel ifade ile mazbut vakıfların vakfiyelerinde belirtilen hayrî sosyal kültürel ve ekonomik şart ve hizmetleri yerine getirmektir bu görevler sayılı kanunun ncı maddesinde tadat edilmiştir vakıflar genel müdürlüğü bu vakfiyelerde belirtilen sosyal yardımları yapmakla sanat ve eski eserlerin restorasyonu ile vakıf emlak ve paralarını değerlendirmekle görevlendirilmiştir vakfiyelerin günümüzdeki amaçlarına en uygun faaliyetler vakıflar genel müdürlüğünün sosyal yardım faaliyetleridir bunlar vakıfların imaret hizmetleri muhtaçlara ve âmâlara bağlanan maaşlar vakıf hastanesinde yoksullara yönelik yapılan sağlık yardımları vs şeklinde sıralanabilir fatih sultan mehmet üniversitesinin kurulabilmesi için öncelikle vakıflara ilişkin vakfiyelerde üniversite kurulması amacının bulunması ya da sayılı vakıflar kanununun üncü maddesi uyarınca işlem yapılması gerekmektedir adı geçen vakıflara ilişkin vakfiyeler incelendiğinde beş vakfa ait vakfiyede de üniversite kurulması amacının bulunmadığı görülmektedir fatih sultan mehmet han ile nurbanu valide sultan vakıflarına ilişkin vakfiyelerde kurulmuş medreselere yardımdan bahsedilmiş hatice sultan vakfına ilişkin senette ise medreseden de bahsedilmemiş sadece mekteplere yardım ifadesi kullanılmıştır görüleceği üzere hiçbir vakıf senedinde üniversite kurulması amacından bahsedilmediği gibi medrese kurmak amacından da bahsedilmemektedir kaldı ki medreseler ile üniversitelerin benzerlikleri öne sürülerek her iki kurumu aynı hukuki temelde ve aynı düzlemde düşünmek bir hatadır birer modern ve laik kurum olan günümüz üniversiteleri ileesas sayısı karar sayısı dini kurum olan medreselerin birbirlerinin devamıymış gibi düşünmek doğru değildir nitekim mart yılında tevhid tedrisat kanunu çıkartıldığında şeriye ve evkaf vekâleti veya vakıflar tarafından idare edilen medreseler ve bunlara tahsis edilen ödenekler milli eğitim bakanlığına devredilmiştir bu bağlamda bu mazbut vakfın vakfiyelerine dayalı olarak üniversite kuruluşu gerçekleştirilemeyeceği ortaya çıkmaktadır sayılı vakıflar kanununun üncü maddesinde vakıfların vakfiyelerindeki şartların yerine getirilmesine fiilen veya hukuken imkân kalmaması halinde vakfedenin iradesine aykırı olmamak kaydıyla mazbut vakıflarda genel müdürlüğün mülhak cemaat ve esnaf vakıflarında vakıf yöneticilerinin teklifi üzerine bu şartları değiştirmeye hayır şartlarındaki parasal değerleri güncel vakıf gelirlerine uyarlamaya meclis yetkilidir hükmü yer almaktadır fatih sultan mehmet han sinan ağa bin abdurrahman nurbanu valide sultan hatice sultan ve hacı abdülaziz ağa mazbut vakıflarının vakfiyelerinde yoksullukla mücadele gibi sosyal hizmetler bu vakıfların amaçları arasında sayılmıştır bu açıdan adı geçen mazbut vakıfların vakfiyelerindeki şartların yerine getirilmesinin fiilen ya da hukuken imkânsız kalması haline ilişkin hiçbir somut durum söz konusu değildir kaldı ki ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik ve sosyal koşullar düşünüldüğünde yoksullara yardım edilmesi gibi bir amacın geçerliliğini yitirdiğini söylemek gerçeklerle bağdaşmamaktadır vakıf mallarının vakfiye şartlarında yer almayan bir amaca özgülenmesi ya da vakfiye şartlarının hayata geçirilmesi fiilen ve hukuken imkânsız hale gelmeden söz konusu vakıflara ait mal varlığının başka bir amaca yani üniversite kurulmasına özgülenmesi anayasanın nci maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesinin ihlali niteliğinde olduğu için iptali gerekir sayılı devlet i̇hale kanunun kapsam başlıklı inci maddesinde geçen genel bütçeye dâhil dairelerle katma bütçeli idarelerin özel idare ve belediyelerin alım satım hizmet yapım kira trampa mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür hükmü ile sayılı kamu i̇hale kanununun kapsam başlıklı nci maddesinde aşağıda belirtilen idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri bu kanun hükümlerine göre yürütülür genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar birlikler meslekî kuruluş şeklinde faaliyet gösterenler ile bunların üst kuruluşları hariç tüzel kişiler hükümleri birlikte değerlendirildiğinde vakıflar genel müdürlüğünün hem devlet i̇hale kanununa hem de kamu i̇hale kanununa tabi olduğu açıktır i̇ptali istenen hüküm fatih sultan mehmet üniversitesine tahsis edilen malların üzerinde her türlü tasarruf hakkını anılan kanunların kapsamı dışına çıkartarak sadece üniversite mütevelli heyetin iradesine bırakılması sonucunu doğurmaktadır yükseköğretim kanunu burada vakıflar genel müdürlüğünün üniversite kurarken tahsis ettiği mallar üzerinde tasarruf yetkisini tamamen elinden almakta ve üniversite mütevelli heyetine bu yetkiyi vermektedir burada türk medeni kanununa tabi diğer vakıflar için aynı sorun neden gündeme gelmemektedir sorusu akıllara gelebilir ancak yeni vakıf olarak tabir edilen diğer vakıflar zaten devlet i̇hale kanunu ve kamu i̇hale kanunu kapsamı dışında özel hukuk tüzel kişiliğini haizdirler oysa vakıflar genel müdürlüğü idare ettiği vakıflar açısından bir kamu tüzel kişiliğidir dolayısıyla yapılan yasal düzenleme anayasanın nci maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesine aykırıdır vakıflar genel müdürlüğünün en başta gelen asli görevleri arasında vakıfları vakfiyeleri doğrultusunda yaşatmak görevi bulunmaktadır sayılı vakıflar kanununun ncı maddesi bendinde genel müdürlüğün görevleri arasında sayılan mazbut vakıflarınesas sayısı karar sayısı vakfiyelerinde veya vakfiye yerine geçen hüccet berat ferman gibi belgelerinde yazılı hayrî sosyal kültürel ve ekonomik şart ve hizmetleri yerine getirmek ile bendinde getirilen vakfiyelerde öngörülen hizmetlerin en iyi şekilde yerine getirilebilmesini sağlamak amacıyla genel müdürlüğe ve mazbut vakıflara ait paralar ile malları değerlendirmek daha fazla gelir getirici yatırımlara tahsis etmek hükümleri ile bu vakıfların amaçları doğrultusunda faaliyetlerine devam etmesi görev olarak verilmiştir vakıflar genel müdürlüğünün bu amaçları açık iken fatih sultan mehmet han sinan ağa bin abdurrahman nurbanu valide sultan hatice sultan ve hacı abdülaziz ağa mazbut vakıflarının yoksullara yardım amacı dışında üniversite kurulması için mal varlıklarının bu amaca özgülenmesi anayasanın nci maddesinde yer alan sosyal devlet ilkesine de aykırıdır ve iptali gerekir vakıf malları devletin malik olduğu mal niteliğinde olmayıp başka amaca özgülenmiş vakıf mallarının gelirleriyle vakıf üniversitesi kurulması anayasanın inci maddesine açıkça aykırıdır nitekim anayasa mahkemesinin tarihli k sayılı kararında da aynen şöyle denilmektedir anayasanın ncı maddesi hükmünce mülkiyet hakkı anayasa güvencesi altına alınmış ve bu hakkın ancak kamu yararı düşüncesi ile veya yasa hükmü ile sınırlanabilmesi öngörülmüştür yukarıda da söylendiği gibi vakıf malların mülkiyetinin devlete değil vakıf tüzel kişiliğine ait olduğu bugünkü vakıflar kanunuyla kabul edilmiş bulunmaktadır bir an için devletin bu payların ucuz para ile öbür paydaşlara verilmesi sonucunda onların kolayca mal sahibi veya başka deyimle konut sahibi olmalarını sağlamak istediği ve böylece anayasanın kendisine yüklediği bir ödevi yerine getirmiş olacağı düşünülse bile devletin başkasının taşınmaz malına el atabilmesi ancak kamulaştırma yolu ile ve malın gerçek karşılığını ödeyerek olabileceğinden anayasa madde bunun dışında bir davranışla devletin kamu yararı düşüncesi ile dahi olsa başkasının taşınmaz malını gerçek değerinden az bir değerle kimi yurttaşlara vermesi anayasaya uygun ve anayasanın ncı maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren bir durum sayılamaz bu nedenlerle anayasaya aykırı bulunan itiraz konusu hükmün iptali gereklidir yine anayasa mahkemesinin tarihli ve ve sayılı kararında aynen şu ifadelere yer verilmiştir vakıf kökü i̇slâm hukukuna dayanan bir sosyal yardım kurumudur bu kurumun temeli vakfeden kimsenin malını vakfetmek yani belli bir işe süre siz olarak bağlamak iradesidir i̇slâm hukuku açısından vakıf bir özel hukuk kurumu ve ondan doğan ilişkiler özel hukuk ilişkileridir ve böylece vakıf mal vakfın özel mülkiyetinde bulunan malıdır sayılı vakıflar kanunu eski vakıfları düzenlerken vakıf kurumunun ve ondan doğan ilişkilerin hukukî niteliğinde ve bu arada vakıf mallarının özel mülkiyet konusu mallar olmasında herhangi bir değişiklik yapmış değildir bu durum sözü edilen yasanın düzenlediği bütün eski vakıfların malları için böyledir bu düzenlemenin yasa koyucusunun eski vakıfları kuranların iradelerine olabildiğince saygı gösterme ilkesine dayandığı ve sözleşme özgürlüğüne anayasal temel bulunan anayasanın ıncı maddesinin doğrultusunda olduğu açıktır nitekim anayasa mahkemesinin daha önceki verilmiş bir kararında da vakıf mallarının vakıf özel mülkiyetinde olduğu ve sayılı vakıflar kanununun bu durumda bir değişiklik yapmadığı belirtilmiş bulunmaktadır ocak günlü esas karar sayılı anayasa mahkemesi kararı günlü sayılı resmî gazete esas sayısı karar sayısı i̇ptal konusu kuralın yazılışı ve fıkranın tümü göz önünde tutulunca vakıflar idaresine ait mallar sözü ile sayılı vakıflar kanununun kapsamına giren malların anlatıldığı sonucuna varılmaktadır nitekim hukuk uygulamalarında vakıflar i̇daresine ait mal denilince genellikle medenî yasadan önce kurulmuş bulunan ve hukukî durumları sayılı vakıflar kanununda düzenlenmiş olan mallardan söz edildiği herkesçe benimsenen bir gerçektir vakfa ait malların vakıf tüzel kişiliğinin özel mülkiyetindeki mallar olması karşısında anayasanın inci maddesinin açık hükmü gereğince malın gerçek karşılığı peşin olarak ödenmedikçe bu malların vakıf tüzel kişiliğinin elinden alınması anayasaya uygun görülemez bundan ötürü itiraz konusu kuralın iptaline anayasanın inci maddesinin birinci fıkrası ve inci maddesi uyarınca karar verilmelidir tarihli ve sayılı yükseköğretim kanununun ek üncü maddesinin bendinde yükseköğretim kurumu kurulabilmesi için yükseköğretim kurulu başkanlığına sunulması gereken belgeler arasında vakıf yükseköğretim kurumunun eğitim öğretim fonksiyonunu yerine getiremeyeceğinin anlaşılması halinde bu madde ile yükseköğretim kurumuna tahsis edilenlere yapılacak işlemi gösterir belge de sayılmıştır yükseköğretim kanununun ek üncü maddesi yukarıda belirtilen anayasa mahkemesi kararlarıyla birlikte düşünüldüğünde söz konusu kuralın anayasanın ncı maddesine açıkça aykırı olduğu görülmektedir ek üncü maddesinin bendi hükmünü dayanak alan vakıf yükseköğretim kurumları yönetmeliğinin bendinde de vakfın yükseköğretim kurulu tarafından kabul edilebilecek mücbir sebepler dışında yükseköğretim kurumunu tüzel kişilik kazandığı tarihten itibaren üç yıl geçtiği halde açmaması veya açamaması veya açılan birimlerde yükseköğretim kurulunca belirlenen yetersizliği bir yıl içinde gidermemesi veya giderememesi kanun ve yönetmelik hükümlerine ve tespit edilen esaslara aykırı hareket edilmesi eğitim öğretime başlandıktan sonra en çok üç yıl içinde eğitim öğretim düzeyinin bulunduğu ildeki ilde yoksa yükseköğretim kurulunca belirlenecek en yakın ildeki devlet üniversitesinin eğitim öğretim düzeyine ulaşmaması ve bunun düzeltilmesi için yapılan uyarıya rağmen bir yıl sonunda istenilen seviyeye ulaştırılmaması devletin varlığı ve bağımsızlığı ve milletin ve ülkenin bütünlüğü ve bölünmezliği aleyhinde faaliyette bulunulması atatürk ilkeleri ve inkılapları ile özellikle laiklikle bağdaşmayan bir durumun uyarıya rağmen sürmesi hallerinde sayılı kanunun ek üncü maddesinin birinci fıkrasının bendi hükmüne göre yükseköğretim kurumuna tahsis edilen taşınır ve taşınmaz malların ve hakların vakıfça belirlenen bir yükseköğretim kurumuna devrini peşinen kabul ettiğine dair taahhüt belgesi ve bu taahhüdün belirlenen yükseköğretim kurumunun yetkili organınca kabul edildiğine dair karar örneği hükmü yer almaktadır söz konusu yasa ve yönetmelik hükümleri vakıf üniversitelerinin kurulması için yöke verilen taahhüt çerçevesinde çıplak mülkiyet veya intifa hakkı tahsis edilen taşınmazların belirtilen şartlar oluştuğunda adı geçen mazbut vakıfların dolayısıyla da vakıflar genel müdürlüğünün elinden çıkması sonucunu doğurabilecektir sayılı yasanın yasalaşma sürecinde fatih sultan mehmet vakıf üniversitesine tahsis edilen taşınır ve taşınmaz mallara ve haklara ilişkin taahhüt belgesinin de yükseköğretim kurulu başkanlığına sunulmuş olması gerekmektedir yükseköğretim kanununun ek üncü maddesinin bendinin fatih sultan mehmet han sinan ağa bin abdurrahman nurbanu valide sultan hatice sultan ve hacı abdülaziz ağa mazbut vakıflarının taşınır ve taşınmaz mallarının ve haklarının el değiştirmesine dayanak oluşturabileceği açık bir gerçekliktir bu açılardan adı geçen vakıfların mallarının bedelleri ödenmeden devlet üniversitelerine devri sonucuna neden olabilecek düzenlemenin anayasanın ncı maddesine açıkça aykırılık taşıdığından iptali gerekiresas sayısı karar sayısı anayasanın uncu maddesinde kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından devletin gözetim ve denetimine tâbi yükseköğretim kurumları kurulabilmesine olanak tanınmıştır ancak anayasanın uncu maddesinde kastedilen vakıfların mazbut vakıflar olmadığı açıktır mazbut vakıflar vakıflar genel müdürlüğünce yönetilen vakıflardır sayılı vakıflar kanunuyla mazbut vakıfların hukuki statülerinde yapılan kısmi değişiklikler konu hakkındaki anayasal düzenlemelerin maksadını ve ruhunu değiştiremez bu tüzel kişilik adına bir kamu tüzel kişiliği olan kanuni temsilcisi konumundaki vakıflar genel müdürlüğünün bir yüksek öğretim kurumu kurma ehliyetine sahip olmadığı devlet üniversitelerinin doğrudan doğruya devlet hazinesinden kaynak ayrılarak kurulmaları gerektiği açıktır bu gerekçelerle söz konusu düzenleme anayasanın uncu maddesine aykırıdır ve iptali gerekir açıklanan nedenlerle tarihli ve sayılı yükseköğretim kurumları teşkilatı kanununda değişiklik yapılmasına dair kanunun inci maddesi ile tarihli ve sayılı kanuna eklenen ek madde anayasanın nci inci ncı ve uncu maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarihli ve sayılı yükseköğretim kurumları teşkilatı kanununda değişiklik yapılmasına dair kanunun inci maddesi ile tarihli ve sayılı kanuna eklenen ek madde ün anayasaya aykırılığı ek madde ile vakıflar genel müdürlüğünce idare ve temsil olunan bezm âlem valide sultan silahtar abdullah ağa ve abdülhamid sani mazbut vakıfları adına vakıflar genel müdürlüğü tarafından bezm âlem vakıf üniversitesi kurulmuştur bezm âlem vakıf üniversitesinin kurulabilmesi için öncelikle vakıflara ilişkin vakfiyelerde üniversite kurulması amacının bulunması ya da sayılı vakıflar kanununun üncü maddesi uyarınca işlem yapılması gerekmektedir adı geçen vakıfların vakfiyelerine ilişkin tarihli ve sayılı vakıflar meclisi kararı incelendiğinde bkz ek bezmialem valide sultanın tarihli vakfiyesine ek olarak düzenlenen tarihli zeyl vakfiyesinde rüşdiye mektebi yapılması ve diğer rüşdiye mektepleri gibi arapça farsça coğrafya matematik dil ve edebiyet tarih tercüme usulü mütercimlik çevirmenlik ve i̇lm i̇cmali hasıl olacak derecede hendese diğer ilimlere yetecek derecede mühendislik ilimleri öğrenilmesi silahtar abdullah ağanın tarihli vakfiyesinde şazeli dergahına gelip giden fukara ve dervişlerle ilgili irşad evrad okutulması yeme içme ve misafir olarak gelip gidenlerin ağırlanması abdülhamid saninin tarihli vakfiyesinde de yine şazeli dergahı ile ilgili harcamalar ve dergah hizmetleri şartlarının bulunduğu görülmektedir söz konusu vakıflar meclisi kararının amacı bu mazbut vakıflara ait hayır şartlarının değiştirilmesidir vakfiyelerde yer alan hayır şartları incelendiğinde bezm alem valide sultan vakfı dışındaki vakıflarda bırakın üniversite kurma amacının eğitim amacına dönük bir ifadenin dahiesas sayısı karar sayısı yer almadığı bezm alem valide sultan vakfında ise sadece rüştiye kurulmasından bahsedildiği anlaşılmaktadır bu durum zaten mazbut vakıfların amacını değiştirmek için girişimde bulunulmasından da anlaşılmaktadır bu bağlamda vakfa ait vakfiyelere dayalı olarak üniversite kuruluşunun gerçekleştirilemeyeceği ortaya çıkmaktadır bezm âlem vakıf üniversitesi kurulmasına ilişkin li yıllardan itibaren bir dizi girişimde bulunulmuş ancak bu girişimler sonucunda hukuki olanaksızlıklardan dolayı üniversite kurulması gerçekleştirilememiştir bkz ek sh rıza kutanişin aktarmasında da görüleceği gibi yılındaki girişim cumhurbaşkanlığı devlet denetleme kurulu tarafından engellenmiş yükseköğretim kurulu başkanlığı yeni bir karar alarak üniversite kuruluşuna ilişkin daha önce aldığı kararı iptal etmiştir ek te yer alan tarihli ve karar nolu yükseköğretim kurulu başkanlığı kararında vakfiyede yükseköğretim kurulu kurulması iradesinin bulunmaması nedeniyle üniversite kurulması kararının iptal edildiği açıklamasına yer verilmektedir sayılı vakıflar kanununun üncü maddesinde vakıfların vakfiyelerindeki şartların yerine getirilmesine fiilen veya hukuken imkân kalmaması halinde vakfedenin iradesine aykırı olmamak kaydıyla mazbut vakıflarda genel müdürlüğün mülhak cemaat ve esnaf vakıflarında vakıf yöneticilerinin teklifi üzerine bu şartları değiştirmeye hayır şartlarındaki parasal değerleri güncel vakıf gelirlerine uyarlamaya meclis yetkilidir hükmü yer almaktadır bezm âlem valide sultan silahtar abdullah ağa ve abdülhamid sani mazbut vakıflarının vakfiyelerinde yoksullukla mücadele gibi sosyal hizmetler bu vakıfların amaçları arasında sayılmıştır bu açıdan adı geçen mazbut vakıfların vakfiyelerindeki şartların yerine getirilmesinin fiilen ya da hukuken imkânsız kalması haline ilişkin hiçbir somut durum söz konusu değildir kaldı ki ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik ve sosyal koşullar düşünüldüğünde yoksullara yardım edilmesi gibi bir amacın geçerliliğini yitirdiğini söylemek gerçeklerle bağdaşmamaktadır vakıf mallarının vakfiye şartlarında yer almayan bir amaca özgülenmesi ya da vakfiye şartlarının hayata geçirilmesi fiilen ve hukuken imkânsız hale gelmeden söz konusu vakıflara ait mal varlığının başka bir amaca yani üniversite kurulmasına özgülenmesi anayasanın nci maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesinin ihlali niteliğinde olduğu için iptali gerekir bezm âlem vakıf üniversitesi kurulmasına ilişkin yasa önerisi tarihinde başbakanın imzası ile tbmm başkanlığına sunulmuş ve söz konusu tasarı komisyonda görüşülerek sıra sayısını almıştır ancak bezm âlem vakıf üniversitesinin kuruluşu sıra sayılı komisyon raporunun tbmm genel kurulunda görüşülerek kabulü şeklinde olmamıştır sıra sayılı yükseköğretim kurumları teşkilatı kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısının tbmm genel kurulunda görüşülmesi sırasında verilen iki önergenin kabulü ile yasalaşmıştır bezm âlem vakıf üniversitesi kurulmasına ilişkin sıra sayılı komisyon raporunda milli eğitim bakanı nimet çubukçu ve hükümet temsilcileri tarafından verilen ek açıklama ve cevaplarda yükseköğretim kurulu tarafından vakıf üniversitelerinin kuruluşu sırasında kuruluş talebinde bulunan vakfın mali yapısının incelendiği üniversitenin kuruluş aşamasında gösterilen malvarlığının ayni hak tesisi yoluyla üniversitenin hizmetine sunulmasının vakıf tarafından taahhüt edilmesinin şart olarak arandığıesas sayısı karar sayısı kurucu vakıfların üniversiteye tahsis edecekleri arazi ve gelirlerin üniversitenin kurulması ve faaliyete geçmesine yeterli olduğu bu çerçevede bezm alem valide sultan vakfına ait vakıf gureba hastanesi silahtar abdullah vakfına ait okmeydanında bulunan dönüm arazi ve abdülhamit sani vakfına ait akaretlerin gelirlerinin kurulacak üniversiteye tahsis edildiği bilgilerine yer verilmiştir ek de yer alan doç dr rıza kurtaniş tarafından hazırlanan bezm âlem valide sultan vakfiyeleri ve vakıf gureba hastanesi başlıklı çalışmada da bezm âlem valide sultan vakıflarına ait menkul ve gayrimenkul mal varlığı net bir şekilde yer almaktadır vakıf malları devletin malik olduğu mal niteliğinde olmayıp başka amaca özgülenmiş vakıf mallarının gelirleriyle vakıf üniversitesi kurulması anayasanın inci maddesine açıkça aykırıdır nitekim anayasa mahkemesinin tarihli k sayılı kararında da aynen şöyle denilmektedir anayasanın ncı maddesi hükmünce mülkiyet hakkı anayasa güvencesi altına alınmış ve bu hakkın ancak kamu yararı düşüncesi ile veya yasa hükmü ile sınırlanabilmesi öngörülmüştür yukarıda da söylendiği gibi vakıf malların mülkiyetinin devlete değil vakıf tüzel kişiliğine ait olduğu bugünkü vakıflar kanunuyla kabul edilmiş bulunmaktadır bir an için devletin bu payların ucuz para ile öbür paydaşlara verilmesi sonucunda onların kolayca mal sahibi veya başka deyimle konut sahibi olmalarını sağlamak istediği ve böylece anayasanın kendisine yüklediği bir ödevi yerine getirmiş olacağı düşünülse bile devletin başkasının taşınmaz malına el atabilmesi ancak kamulaştırma yolu ile ve malın gerçek karşılığını ödeyerek olabileceğinden anayasa madde bunun dışında bir davranışla devletin kamu yararı düşüncesi ile dahi olsa başkasının taşınmaz malını gerçek değerinden az bir değerle kimi yurttaşlara vermesi anayasaya uygun ve anayasanın ncı maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren bir durum sayılamaz bu nedenlerle anayasaya aykırı bulunan itiraz konusu hükmün iptali gereklidir yine anayasa mahkemesinin tarihli ve ve sayılı kararında aynen şu ifadelere yer verilmiştir vakıf kökü i̇slâm hukukuna dayanan bir sosyal yardım kurumudur bu kurumun temeli vakfeden kimsenin malını vakfetmek yani belli bir işe süre siz olarak bağlamak iradesidir i̇slâm hukuku açısından vakıf bir özel hukuk kurumu ve ondan doğan ilişkiler özel hukuk ilişkileridir ve böylece vakıf mal vakfın özel mülkiyetinde bulunan malıdır sayılı vakıflar kanunu eski vakıfları düzenlerken vakıf kurumunun ve ondan doğan ilişkilerin hukukî niteliğinde ve bu arada vakıf mallarının özel mülkiyet konusu mallar olmasında herhangi bir değişiklik yapmış değildir bu durum sözü edilen yasanın düzenlediği bütün eski vakıfların malları için böyledir bu düzenlemenin yasa koyucusunun eski vakıfları kuranların iradelerine olabildiğince saygı gösterme ilkesine dayandığı ve sözleşme özgürlüğüne anayasal temel bulunan anayasanın ıncı maddesinin doğrultusunda olduğu açıktır nitekim anayasa mahkemesinin daha önceki verilmiş bir kararında da vakıf mallarının vakıf özel mülkiyetinde olduğu ve sayılı vakıflar kanununun bu durumda bir değişiklik yapmadığı belirtilmiş bulunmaktadır ocak günlü esas karar sayılı anayasa mahkemesi kararı günlü sayılı resmî gazete esas sayısı karar sayısı i̇ptal konusu kuralın yazılışı ve fıkranın tümü göz önünde tutulunca vakıflar idaresine ait mallar sözü ile sayılı vakıflar kanununun kapsamına giren malların anlatıldığı sonucuna varılmaktadır nitekim hukuk uygulamalarında vakıflar i̇daresine ait mal denilince genellikle medenî yasadan önce kurulmuş bulunan ve hukukî durumları sayılı vakıflar kanununda düzenlenmiş olan mallardan söz edildiği herkesçe benimsenen bir gerçektir vakfa ait malların vakıf tüzel kişiliğinin özel mülkiyetindeki mallar olması karşısında anayasanın inci maddesinin açık hükmü gereğince malın gerçek karşılığı peşin olarak ödenmedikçe bu malların vakıf tüzel kişiliğinin elinden alınması anayasaya uygun görülemez bundan ötürü itiraz konusu kuralın iptaline anayasanın nci maddesinin birinci fıkrası ve inci maddesi uyarınca karar verilmelidir tarihli ve sayılı yükseköğretim kanununun ek üncü maddesinin bendinde yükseköğretim kurumu kurulabilmesi için yükseköğretim kurulu başkanlığına sunulması gereken belgeler arasında vakıf yükseköğretim kurumunun eğitim öğretim fonksiyonunu yerine getiremeyeceğinin anlaşılması halinde bu madde ile yükseköğretim kurumuna tahsis edilenlere yapılacak işlemi gösterir belge de sayılmıştır yükseköğretim kanununun ek üncü maddesi yukarıda belirtilen anayasa mahkemesi kararlarıyla birlikte düşünüldüğünde söz konusu kuralın anayasanın ncı maddesine açıkça aykırı olduğu görülmektedir ek üncü maddesinin bendi hükmünü dayanak alan vakıf yükseköğretim kurumları yönetmeliğinin bendinde de vakfın yükseköğretim kurulu tarafından kabul edilebilecek mücbir sebepler dışında yükseköğretim kurumunu tüzel kişilik kazandığı tarihten itibaren üç yıl geçtiği halde açmaması veya açamaması veya açılan birimlerde yükseköğretim kurulunca belirlenen yetersizliği bir yıl içinde gidermemesi veya giderememesi kanun ve yönetmelik hükümlerine ve tespit edilen esaslara aykırı hareket edilmesi eğitim öğretime başlandıktan sonra en çok üç yıl içinde eğitim öğretim düzeyinin bulunduğu ildeki ilde yoksa yükseköğretim kurulunca belirlenecek en yakın ildeki devlet üniversitesinin eğitim öğretim düzeyine ulaşmaması ve bunun düzeltilmesi için yapılan uyarıya rağmen bir yıl sonunda istenilen seviyeye ulaştırılmaması devletin varlığı ve bağımsızlığı ve milletin ve ülkenin bütünlüğü ve bölünmezliği aleyhinde faaliyette bulunulması atatürk ilkeleri ve inkılapları ile özellikle laiklikle bağdaşmayan bir durumun uyarıya rağmen sürmesi hallerinde sayılı kanunun ek üncü maddesinin birinci fıkrasının bendi hükmüne göre yükseköğretim kurumuna tahsis edilen taşınır ve taşınmaz malların ve hakların vakıfça belirlenen bir yükseköğretim kurumuna devrini peşinen kabul ettiğine dair taahhüt belgesi ve bu taahhüdün belirlenen yükseköğretim kurumunun yetkili organınca kabul edildiğine dair karar örneği hükmü yer almaktadır söz konusu yasa ve yönetmelik hükümleri vakıf üniversitelerinin kurulması için yöke verilen taahhüt çerçevesinde çıplak mülkiyet veya intifa hakkı tahsis edilen taşınmazların belirtilen şartlar oluştuğunda adı geçen mazbut vakıfların dolayısıyla da vakıflar genel müdürlüğünün elinden çıkması sonucunu doğurabilecektir sayılı yasanın yasalaşma sürecinde bezm âlem üniversitesine tahsis edilen taşınır ve taşınmaz mallara ve haklara ilişkin taahhüt belgesinin de yükseköğretim kurulu başkanlığına sunulmuş olması gerekmektedir yükseköğretim kanununun ek üncü maddesinin bendinin bezm âlem valide sultan silahtar abdullah ağa abdulhamit sani mazbut vakıflarının taşınır ve taşınmaz mallarının ve haklarının el değiştirmesine dayanak oluşturabileceği açık bir gerçekliktir bu açılardan adı geçen vakıfların mallarının bedelleri ödenmeden devlet üniversitelerine devri sonucuna neden olabilecek düzenlemenin anayasanın ncı maddesine açıkça aykırılık taşıdığından iptali gerekiresas sayısı karar sayısı sayılı devlet i̇hale kanunun kapsam başlıklı inci maddesinde geçen genel bütçeye dâhil dairelerle katma bütçeli idarelerin özel idare ve belediyelerin alım satım hizmet yapım kira trampa mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür hükmü ile sayılı kamu i̇hale kanununun kapsam başlıklı nci maddesinde aşağıda belirtilen idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri bu kanun hükümlerine göre yürütülür genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar birlikler meslekî kuruluş şeklinde faaliyet gösterenler ile bunların üst kuruluşları hariç tüzel kişiler hükümleri birlikte değerlendirildiğinde vakıflar genel müdürlüğünün hem devlet i̇hale kanununa hem de kamu i̇hale kanununa tabi olduğu açıktır i̇ptali istenen hüküm bezm âlem vakıf üniversitesine tahsis edilen malların üzerinde her türlü tasarruf hakkını anılan kanunların kapsamı dışına çıkartarak sadece üniversite mütevelli heyetinin iradesine bırakılması sonucunu doğurmaktadır yükseköğretim kanunu burada vakıflar genel müdürlüğünün üniversite kurarken tahsis ettiği mallar üzerinde tasarruf yetkisini tamamen elinden almakta ve üniversite mütevelli heyetine bu yetkiyi vermektedir burada türk medeni kanununa tabi diğer vakıflar için aynı sorun neden gündeme gelmemektedir sorusu akıllara gelebilir ancak yeni vakıf olarak tabir edilen diğer vakıflar zaten devlet i̇hale kanunu ve kamu i̇hale kanunu kapsamı dışında özel hukuk tüzel kişiliğini haizdirler oysa vakıflar genel müdürlüğü idare ettiği vakıflar açısından bir kamu tüzel kişiliğidir dolayısıyla yapılan yasal düzenleme anayasanın nci maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesine aykırıdır anayasanın uncu maddesinde kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından devletin gözetim ve denetimine tâbi yükseköğretim kurumları kurulabilmesine olanak tanınmıştır ancak anayasanın uncu maddesinde kastedilen vakıfların mazbut vakıflar olmadığı açıktır mazbut vakıflar vakıflar genel müdürlüğünce yönetilen vakıflardır sayılı vakıflar kanunuyla mazbut vakıfların hukuki statülerinde yapılan kısmi değişiklikler konu hakkındaki anayasal düzenlemelerin maksadını ve ruhunu değiştiremez bu tüzel kişilik adına bir kamu tüzel kişiliği olan kanuni temsilcisi konumundaki vakıflar genel müdürlüğünün bir yüksek öğretim kurumu kurma ehliyetine sahip olmadığı devlet üniversitelerinin doğrudan doğruya devlet hazinesinden kaynak ayrılarak kurulmaları gerektiği açıktır bu gerekçelerle söz konusu düzenleme anayasanın uncu maddesine aykırıdır ve iptali gerekir açıklanan nedenlerle tarihli ve sayılı yükseköğretim kurumları teşkilatı kanununda değişiklik yapılmasına dair kanunun inci maddesi ile tarihli ve sayılı kanuna eklenen ek madde anayasanın nci inci ncı ve uncu maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarihli ve sayılı yükseköğretim kurumları teşkilatı kanununda değişiklik yapılmasına dair kanunun geçici madde in anayasaya aykırılığı geçici inci maddenin son fıkrasında bu maddenin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve uygulama esaslarını belirlemeye başbakanlık yetkilidir hükmü bulunmaktadır uygulama esaslarının sınırları tespit edilmemiş bu nedenle başbakanlığa bu konuda sınırsız yetki devri yapılmıştır yine tereddütleri gidermek kavramı çerçevesinde başbakanlığa yetki devredildiği görülmektedir ayrıca tereddüt giderme kapsamında yapılacak işlemlerin ve bu işlemlerin sonuçlarının ne olacağına ilişkin bir belirleme yapılmamıştır bu belirsizlikler de hukuki güven duygusunu zedelemekte ve söz konusu düzenlemenin hukuk devleti ilkesine aykırılığı çok açık hale gelmektediresas sayısı karar sayısı geçici inci madde bezm âlem valide sultan vakıf gureba hastanesi çalışanlarının üniversite kurulmasından sonraki özlük hakları düzenlenmektedir bu nedenle iptali istenen geçici inci madde hükmü de yukarıda numaralı başlık altında ve yukarıdaki paragrafta belirtilen nedenlerle anayasanın nci inci ncı ve uncu maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir iii yürürlüğü durdurma i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ öte yandan anayasal düzenin en kısa sürede hukuka aykırı kurallardan arındırılması hukuk devleti sayılmanın da gereğidir anayasaya aykırılığın sürdürülmesinin bir hukuk devletinde sübjektif yararların üstünde özenle korunması gereken hukukun üstünlüğü ilkesini de zedeleyeceği kuşkusuzdur hukukun üstünlüğü ilkesinin sağlanamadığı bir düzende kişi hak ve özgürlükleri güvence altında sayılamayacağından bu ilkenin zedelenmesinin hukuk devleti yönünden giderilmesi olanaksız durum ve zararlara yol açacağında duraksama bulunmamaktadır i̇ptali istenen hükümlerle vakıflar genel müdürlüğünün yönetim ve denetiminde olan mazbut vakfın mal varlığı mülkiyet el değiştirmesini sağlayacak şekilde kurulacak olan üniversiteye tahsis edilmektedir söz konusu mal varlığı emlak değeri açısından i̇stanbulun en pahalı bölgesinde yer almaktadır mal varlığının emlak rantı sağlamak için hiçbir denetime tabi olmadan üniversitelerin mütevelli heyetlerinin kararlarıyla el değiştirmesi olanaklıdır bu durumun ise ileride telafisi imkânsız zararlar doğuracağı açıktır vakıflar genel müdürlüğünün tabi olduğu sayılı devlet i̇hale kanunu ile sayılı kamu i̇hale kanununu kapsamı dışına çıkarılarak bu mallar üzerindeki tasarruf yetkisini üniversite m