esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir yenice adliyesinde yazı işleri müdürü olarak görev yapan davacının günlü işlem ile sayılı devlet memurları kanununun a maddesi kapsamında kalan eyleminden kınama cezası ile cezalandırıldığı gözetilerek yılında aynı hüküm kapsamında kalan eyleminden dolayı tekerrür hükmü uygulanmak suretiyle aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin günlü işlemin iptali istemiyle açılan davada işlemin iptali yolunda bursa i̇dare mahkemesince verilen günlü ek sayılı kararın onanmasına dair danıştay dairesinin günlü k sayılı kararının davalı adalet bakanlığı tarafından düzeltilmesinin istenilmesi üzerine açılan dosya incelendi davacıya verilen aylıktan kesme cezasının dayanağı sayılı devlet memurları kanununun k maddesinden sonra gelen disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin sicilden silinmesine ilişkin sürede yeniden işlenmesine dair tekerrür hükmüdür sayılı devlet memurları kanununun k maddesinden sonra gelen fıkrada disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanır hükmü yer almıştır bakılan davada davacıya tekerrür hükmü uygulanarak verilen aylıktan kesme cezası yukarıda aktarılan yasa hükmüne göre verildiğinden bu hükmün anayasaya aykırı olduğu kanaati ile incelenmesi ve iptali için anayasa mahkemesine başvurulması dairemizce gerekli görülmüştür dayanılan anayasa kuralları madde türkiye cumhuriyeti toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir madde herkes dil ırk renk cinsiyet siyasi düşünce felsefi inanç din mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir devlet bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür hiçbir kişiye aileye zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar madde herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir hiçbir mahkeme görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamazesas sayısı karar sayısı sayılı devlet memurları kanununun maddesinde disiplin cezalarının kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların tüzüklerin ve yönetmeliklerin devlet memuru olarak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara yasakladığı işleri yapanlara durumun niteliğine ve derecesine göre maddede sıralanan disiplin cezalarından birisinin verileceği belirtilmiştir kanunun maddesinde de devlet memurlarına verilen disiplin cezaları sayılmıştır bunlar sırasıyla uyarma kınama aylıktan kesme kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma cezalarıdır aylıktan kesme kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma cezasına karşı idari yargı yerlerinde açılan davalarda işin esasına girilmek suretiyle dava konusu disiplin cezalarının hukuka uygunluğu ile ilgili bir karar verildiği halde sayılı devlet memurları kanununun ve maddelerinde uyarma ve kınama cezalarına karşı itiraz usulünün öngörülmesi ve idari yargı yoluna başvurulamayacağının belirtilmiş olması nedeniyle uyarma ve kınama cezalarına karşı açılan davalarda uyuşmazlığın esasına girilmeden incelenmeksizin ret kararları verilmektedir uyarma ve kınama cezalarına karşı yargı yolunu kısıtlayan sayılı devlet memurları kanununun maddesinin ikinci fıkrası ile maddesinin dördüncü fıkrasının anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla konya ve malatya i̇dare mahkemelerince yapılan itiraz başvurularını görüşen anayasa mahkemesi günlü k sayılı kararıyla itiraz konusu yasa kuralları ile devlet memurlarına verilen uyarma ve kınama cezalarının anayasada yer alan hükme ve anayasa koyucunun bu yöndeki iradesine uygun olarak yargı denetimi dışında tutulduğundan kuralların anayasaya aykırılığından söz edilemeyeceği gerekçesiyle itirazın reddine karar vermiştir uyarma ve kınama cezalarına karşı yargı yolunun kapalı olması nedeniyle bu cezaların verilmesini gerektiren disiplin kuralının birinci kez ihlalinde verilen cezaya karşı dava yoluna gidilemeyecek ve bu cezalar istisnasız kesinleşecek sayılı devlet memurları kanununda sayılan diğer disiplin cezalarının ilk kez işlenmesi halinde ise açılacak davalarda verilebilecek iptal kararları nedeniyle tekerrür hali bu cezalar yönünden gerçekleşmeyecekcezaların tekerrüründe farklılık ortaya çıkacaktır bu farklılığın anayasanın ve maddeleri yönünden irdelenmesi gerekmektedir anayasanın maddesinde türkiye cumhuriyetinin bir hukuk devleti olduğu vurgulanmıştır anayasa mahkemesinin günlü ve k sayılı kararında hukuk devleti tüm işlem ve eylemlerinin hukuk kurallarına uygunluğunu başlıca geçerlik koşulu bilen her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurmayı amaçlayan ve bunu geliştirerek sürdüren hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan insan haklarına saygı duyarak bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren anayasa ve hukuk kurallarına bağlılığa özen gösteren yargı denetimine açık olan yasaların üstünde yasa koyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri ile anayasanın bulunduğu bilincinden ayrılmayan devlet olarak tanımlanmıştır hukuk devleti ilkesinin öğeleri arasında yasa hükümlerinin adaletli bir hukuk düzenini yaratması da vardır yasa kuralı görev itibariyle aynı konumda bulunan kamu görevlilerinin cezalandırılmasında ayırım yaratıyorsa bu kuralın hukuk devleti ilkesine uygun bir kural olduğundan söz edilemez disiplin suçlarının tekerrürü halinde verilen cezalara karşı açılan davaların incelenebilirliğine göre tekerrür halinin varlığı yönünden farklılık yaratan yasa kuralı hukuka uygun değildiresas sayısı karar sayısı bir defa suç işlendikten ve bu suçtan dolayı cezası kesinleştikten sonra kanunun belirttiği sürelerde tekrar suç işlenmesi durumu olan tekerrürün verilen cezaya ve bu cezanın dava konusu edilip edilemeyeceğine göre değişkenlik göstermesi hukukun üstünlüğünü esas alan hukuk devleti ilkesine aykırı olacaktır anayasanın maddesinde yer alan kanun önünde eşitlik ilkesi ile de herkesin dil ırk renk cinsiyet siyasi düşünce felsefi inanç din mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğu vurgulanmıştır anayasanın bu hükmü ile aynı hukuksal durumda olan kişilerin aynı kurallara bağlı tutulacağı değişik hukuksal durumda olanların ise değişik kurallara bağlı tutulması gerektiği kabul edilmiştir anayasa mahkemesinin pek çok kararında vurgulandığı gibi yasa önünde eşitlik ilkesi herkesin her yönden aynı kurallara bağlı olacağı anlamına gelmemekle birlikte yasaların uygulanmasında birbirinin aynı durumda olanlara ayrı kuralların uygulanmasını ve ayrıcalıklı kişi ve toplumların yaratılmasını engellemektedir kimi yurttaşların haklı bir nedene dayanılarak değişik kurallara bağlı tutulmaları eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmamakta hatta bunların durumu ve konumlarındaki özellikleri kimi kişi ya da topluluklar için değişik kuralları ve değişik uygulamaları gerekli kılmakta özelliklere ve aykırılıklara dayandığı için haklı olan nedenler ayrı düzenlemeyi aykırı değil geçerli kılarsa da aynı durumda olanlar için ayrı düzenleme aykırılık oluşturur anayasa ile eylemli değil hukuki eşitlik amaçlanmaktadır anayasanın öngördüğü eşitlik ilkesinin çiğnenmemesi için aynı hukuksal durumlar aynı ayrı hukuksal durumların ayrı kurallara bağlı tutulması gerekmektedir ancak durumlardaki değişikliğin doğurduğu zorunlulukların kamu yararı ya da başka haklı nedenlere dayanılarak yasalarla farklı uygulamalar getirilmesi durumunda anayasanın eşitlik ilkesinin çiğnendiği sonucu çıkarılamaz memurlara sayılı kanunda sayılan disiplin cezaları verilmektedir kanunun maddesinde mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın devlet ve diğer kamu tüzel kişilerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenlerin bu kanunun uygulanmasında memur sayılacağı belirtilmiştir memurların görev yeri ve unvanları ne olursa olsun disiplin cezalarının sicilden silinme süresi içinde ikinci kez aynı fiili işlemeleri durumunda tekerrür hükmünün eşit bir şekilde uygulanması eşitlik ilkesi gereğidir uyarma ve kınama cezaları ile diğer cezalar arasında tekerrürün ilk cezalara karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunup bulunmaması durumuna göre aynı hukuki durumda bulunan memurlar yönünden farklı uygulanması anayasanın maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine aykırıdır hak arama özgürlüğünü düzenleyen anayasanın maddesinde herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir hiçbir mahkeme görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz denilerek yargı mercilerine davacı ve davalı olarak başvurabilme ve bunun tabii sonucu olarak da kişinin yargı mercileri önünde iddia savunma adil yargılanma hakkına sahip olduğu güvence altına alınmış ve özel sınırlama nedenleri öngörülmemiştir kişinin karşılaştığı bir suçlamaya karşı kendisini savunabilmesinin ya da maruz kaldığı haksız bir eylem veya işleme karşı haklılığını ileri sürüp kanıtlayabilmesinin en etkili yoluesas sayısı karar sayısı yargı mercileri önünde dava hakkını kullanabilmek ve bu davada haklılığını ortaya koyabilmektir aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren kimi kuralların ikinci kez ihlali üzerine verilen cezalara karşı açılan kimi davalarda davacılarınbirinci disiplin cezasının idare mahkemelerince iptaline karar verildiğini kararın da temyiz edilmeksizin veya temyiz isteminin reddedilerek kesinleştiğini belirterek tekerrürün söz konusu olmadığı iddiasını kanıtlayan mahkeme kararlarını sunmaları durumunda yargı yerleri tekerrürün bulunmadığı gerekçesiyle ikinci cezanın iptaline karar verebilmektedir kınama cezasını gerektiren kimi fiillerin ikinci kez işlenmesi durumunda verilen aylıktan kesme cezasının iptali istemiyle açılan davada ise birinci cezaya karşı açılan bir dava veya açılmasına rağmen işin esasına girilerek verilen bir iptal kararı bulunmadığından davacının fiilin ikinci kez işlenmediğine yönelik bir iddiası ise söz konusu bile olamayacaktır bu iddiada bulunulsa bile salt bu nedenle cezanın iptaline karar verilemeyecektir buna göre sayılı devlet memurları kanununda sıralanan disiplin cezalarını gerektiren fiillerin ikinci kez işlenmesi durumunda açılan davalarda ileri sürülebilecek iddialar yönünden davacılar arasında yaratılan bu eşitsizlik anayasanın maddesinde düzenlenen hak arama özgürlüğüne aykırıdır açıklanan nedenlerle anayasanın ve bir davaya bakmakta olan mahkemenin dava sebebiyle uygulanacak olan bir kanun hükmünün anayasaya aykırı olduğu kanısına götüren görüşünü açıklayan kararı ile anayasa mahkemesine başvurması gerektiğini düzenleyen sayılı kanunun maddesinin fıkrası gereğince sayılı devlet memurları kanununun k maddesinden sonra gelen disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanır hükmünün uyarma ve kınama cezaları yönünden bir ayırım getirmemesi yönüyle anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu kanaati ile iptali istemiyle anayasa mahkemesine başvurulmasına ve dosyadaki belgelerin onaylı bir örneğinin anayasa mahkemesi başkanlığına gönderilmesine tarihinde oybirliği ile karar verildi