esas sayısı karar sayısı i̇ptal ve yürürlüğün durdurulmasi i̇stemi̇ ile i̇ti̇raz başvurusunun gerekçeleri̇ dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir i̇ptali̇ i̇stenen maddeleri̇n anayasaya aykirilik gerekçeleri̇ tarihli ve sayılı kanunun ıncı maddesi ile değiştirilen sayılı sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanununun ncı maddesinin dördüncü fıkrasının kurumca belirlenen işyerlerinde bu şart aranmaz şeklindeki i̇kinci cümlesinin anayasaya aykırılığı sayılı sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanununun prim belgeleri ve işyeri kayıtları başlıklı ncı maddesinde işverenlerin bir ay içinde çalıştırdıkları sigortalılar ile sosyal güvenlik destek primine tabi sigortalıların aylık prim ve hizmet belgesini sosyal güvenlik kurumuna bildirme esas ve usulleri düzenlenmektedir maddenin dördüncü fıkrasının ilk cümlesinde ay içinde günden az çalıştırıldığı ve dolayısıyla günden az ücret ödendiği beyan edilen sigortalılar için günden az çalıştıklarını ispatlayan belgelerin işverence ilgili aya ait aylık prim ve hizmet belgesine eklenmesinin şart olduğu temel kural olarak yer almaktadır fıkranın temel kurala istisna getiren kamu idareleri ile toplu iş sözleşmesi imzalanan işyerlerinde bu şart aranmaz şeklindeki ikinci cümlesi ise yapılan değişiklikle kurumca belirlenen işyerlerinde bu şart aranmaz biçimine dönüştürülmüştür böylece beyanı ispatlayıcı belgeleri ibraz yükümlülüğünden yasayla sadece kamu idareleri ile toplu iş sözleşmesi imzalanan işyerleri muaf tutulmuş iken fıkrada yapılan değişiklikle kamu özel toplu iş sözleşmesi bireysel iş sözleşmesi tam zamanlı kısmi zamanlı ayrımı yapılmaksızın ve hiçbir ölçü de getirilmeksizin beyanı ispatlayıcı belgeleri ibraz yükümlüğünden muaf tutulacak işyerlerini belirleme yetkisi sosyal güvenlik kurumuna verilmektedir anayasanın nci maddesinde hukuk devleti cumhuriyetin temel nitelikleri arasında sayılmıştır hukuk devleti ilkesi kurallarda belirliliği gerektirir ay içinde bazı işgünlerinde çalıştırılmadığı ve ücret ödenmediği beyan edilen sigortalıların otuz günden az çalıştıklarını ispatlayan belgelerin işverence ilgili aya ait aylık prim ve hizmet belgesine eklenmesi yükümlülüğünden kamu özel toplu iş sözleşmesi bireysel iş sözleşmesi tam zamanlı kısmi zamanlı ayrımı yapılmaksızın amacı ilkeleri ve sınırları belirtilmeksizin ve hiç bir ölçüye bağlanmaksızın muaf tutulacak işyerlerini belirleme yetkisinin sosyal güvenlik kurumuna verilmesi hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmayacağı için anayasanın nci maddesine aykırıdır öte yandan anayasanın nci maddesinde yasama yetkisinin türk milleti adına türkiye büyük millet meclisine ait olduğu ve bu yetkinin devredilemeyeceği belirtilmiştir beyanı ispata yarayacak belgeleri verme yükümlülüğünden muaf tutulacak işyerlerinin belirlenmesi yetkisinin kamu özel toplu iş sözleşmesi bireysel iş sözleşmesi tam zamanlı kısmi zamanlı ayrımı yapılmaksızın ve amacı ilkeleri ve sınırları belirtilmeksizin yasayla doğrudanesas sayısı karar sayısı sosyal güvenlik kurumuna verilmesi yasama yetkisinin devri anlamına geleceğinden söz konusu düzenleme anayasanın nci maddesine de aykırıdır anayasanın nci maddesinde türkiye cumhuriyetinin sosyal bir hukuk devleti olduğu belirtilmiştir anayasa mahkemesinin çeşitli kararlarında vurgulandığı üzere sosyal hukuk devleti temel hak ve özgürlükleri en geniş ölçüde gerçekleştiren ve güvence altına alan toplumsal gerekleri ve toplum yararını gözeten kişi ve toplum yararı arasında denge kuran toplumsal dayanışmayı en üst düzeyde gerçekleştiren güçsüzleri güçlüler karşısında koruyarak eşitliği ve sosyal adaleti sağlayan çalışma hayatının gelişmesi için önlemler alarak çalışanları koruyan sosyal güvenlik sorunlarını çözmeyi yüklenmiş ülkenin kalkınmasıyla birlikte ulusal gelirin sosyal katmanlar arasında adaletli biçimde sağlanmasını amaç edinmiş devlettir oysa yapılan değişiklik ile bir yandan kısmi zamanlı çalışma işçiler aleyhine alabildiğine genişletilirken diğer yandan kısmi zamanlı çalışmayı haklı kılan nedenlerine ilişkin belgelerin işverenlerce ibrazına ilişkin yükümlülüğün idarenin takdirine bırakılması emeğin tümüyle istismarına yol açacaktır bu bağlamda söz konusu düzenleme sosyal devlet ilkesine de aykırıdır anayasanın ıncı maddesinde herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğu devletin bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alacağı ve teşkilatı kuracağı hükmüne yer verilmiştir aynı madde ile sayılı kanunun ncı maddesinin yedinci fıkrasının da yürürlükten kaldırıldığı ve böylece sigortalıyı çalıştıran işveren ile alt işveren ve sigortalıyı geçici olarak devralan işverenlerin aylık prim ve hizmet belgesinin sosyal güvenlik kurumunca onaylanan bir nüshasını sigortalının çalıştığı her işyerinde sigortalılar tarafından görülebilecek bir yere asma yükümlülüğüne de son verildiği göz önüne alındığında sosyal güvenlik kurumuna verilen bu yetki işçilerin kontrol ve devletin otokontrol imkanını büsbütün sona erdirerek taşeronlaşmayı ve kayıt dışı istihdamı teşvik ettiği için anayasanın ıncı maddesine de aykırılık oluşturmaktadır güçsüzleri güçlülere ezdirmemek ilkesi herkesi bu arada çalışanları emeklilerle yaşlıları durumlarına uygun düzenlemelerle sağlıklı mutlu ve güven içinde yaşatmayı gerektirir açıklanan nedenlerle tarihli ve sayılı kanunun ıncı maddesi ile değiştirilen sayılı sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanununun ncı maddesinin dördüncü fıkrasının kurumca belirlenen işyerlerinde bu şart aranmaz şeklindeki ikinci cümlesi anayasanın nci nci ve ıncı maddelerine aykırı olduğundan iptali gerekir tarihli ve sayılı kanunun üncü maddesi ile sayılı sosyal sigortalar kanununun geçici nci maddesine eklenen fıkranın anayasaya aykırılığı sayılı sosyal sigortalar kanununun geçici nci maddesinde bankalar sigorta ve reasürans şirketleri ticaret odaları sanayi odaları borsalar veya bunların teşkil ettikleri birlikler personelinin malullük yaşlılık ve ölümlerinde yardım yapmak üzere sayılı kanunun yayımı tarihine kadar tesis veya dernek olarak kurulmuş bulunan sandıklar düzenlenmekte ve bendi ise bu personelin iş kazalarıyla meslek hastalıkları hastalıkesas sayısı karar sayısı analık malûllük yaşlılık ve ölüm eşlerinin analık eş ve çocuklarının hastalık hallerinde en az bu kanunda belirtilen yardımları sağlayacak hükmünü içermektedir yargıtay i̇çtihatları birleştirme kurulunun günlü ve sayılı kararında da rg belirtildiği üzere sayılı kanunun geçici nci maddesi sayılı yasanın bütünlüğü içinde değerlendirildiğinde görüleceği üzere nci maddede belirtilen sandıklar bağlı bulundukları kuruluşların personeli hakkında yasal düzenleme alanı içinde sosyal sigortalar kurumunun yüklendiği görevleri sağladığı hakları düzeyin altına düşmemek üzere yüklenmiş sandıklar olup görevleri ve en az yükümlülükleri yasa ile belirlenmiştir bu bağlamda örneğin vakıflar bankası tao memur ve hizmetlileri emekli ve sağlık yardım vakfı vakıf senedinin üncü maddesinde vakfın gayesi i̇şbu vakıf senedi hükümleri dairesinde üyelerin emeklilik malullük ölüm hastalık analık iş kazaları ve meslek hastalıkları hallerinde ve eş ve çocukları ile üyenin geçindirmekle yükümlü bulunduğu ana ve babasının hastalıklarında sosyal sigortalar kanunları ile temin edilen yardımlardan az olmamak üzere hak sahiplerine yardımda bulunmak denilmektedir vakıflar bankası tao memur ve hizmetlileri emekli ve sağlık yardım vakfının yasadan ve vakıf senedinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmemesi üzerine hak sahiplerinin açtığı davalar davacılar lehine sonuçlanmış ve yargıtay bu kararları onamıştır nitekim yargıtay hukuk dairesi tarih ve k sayılı kararında davalı vakfın vazgeçilmez ve devredilmez nitelikteki sosyal güvenlik hakkının yaşama geçirilmesi görevini sürdüren bir tüzel kişilik olduğu gözetildiğinde bu görevi yerine getirirken konuya ilişkin daha üst düzeydeki düzenlemeleri içeren sosyal sigortalar kanunundaki temel düzenlemelerle bağlı kalmasının gereklilik arz etmesine geçici nci maddede yer alan sandıklar ile sayılı yasa arasındaki ilişkinin yasanın bu sandıklar için bir alt sınır ile gerçekleşmesine hukuk genel kurulunun tarih esas karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi davalı vakıf tarafından bu alt sınırın bağladığı aylıklara yapılan artış oranları yönünden sayılı yasa hükümlerine göre bağlanan aylıklara yapılan artış oranlarının karşılaştırılması suretiyle sağlanmasının gerekmesine sağlanan artış oranının sayılı yasa uyarınca yaşlılık aylığı alanlara yapılan artış oranından az olması durumunda davalı sandık yönünden yaşlılık aylığı artış oranı konusunda ek yükümlülük doğurmasına vakıf senedindeki düzenlemelere göre aylıklarında artış olan kimselerin ayrıca sayılı yasanın aylık artışına dair hükümlerinden de yararlanmalarının gerekmesine karar vermiştir yasa hükmü vakıf senedi ve yargıtay hukuk dairesi ile yargıtay hukuk genel kurulu kararı böyle iken sayılı kanunun üncü maddesi ile sayılı sosyal sigortalar kanununun geçici nci maddesine eklenen fıkrada ise birinci fıkranın bendinin uygulanmasında yardımların sağlanması ve bağlanması yönünden alt sınırın belirlenmesinde muadil miktar karşılaştırması esas alınır ancak gelir ve aylıkların artırılmasında sayılı kanuna göre bağlanan gelir ve aylıkların artırımına ilişkin hükümler devir tarihine kadar uygulanmaz sayılı kanunun geçici nci maddesinin onikinci fıkrasında yer alan sınırlama dâhilinde sandıkların kuruluş senetlerinde yer alan hükümler ve sandıkların uygulamaları saklıdır bu hüküm yürürlüğe girdiği tarihten önceki artışlarda ve görülmekte olan davalar hakkında da uygulanır hükmü getirilerek kazanılmış haklar ortadan kaldırılmakta yasaların geriye yürüyemeyeceği ilkesi çiğnenmekte ve görülmekte olan davalar geçersiz kılınmaktadıresas sayısı karar sayısı anayasa mahkemesi tarih ve k sayılı kararında kazanılmış hakkı kişinin bulunduğu statüden doğan tahakkuk etmiş ve kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacak niteliğine dönüşmüş hak olarak tanımlamış tarih ve k sayılı kararında ise anayasanın nci maddesinde yazılı niteliklere sahip bir hukuk devletinde mevcut kanunlara göre kazanılmış hakların sonradan çıkacak kanunlarla tanınmasının zorunlu olduğu şüphesizdir denilmiştir bu bağlamda sayılı kanunun üncü maddesi ile sayılı sosyal sigortalar kanununun geçici nci maddesine eklenen fıkra anayasanın nci maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesine aykırıdır öte yandan sayılı sosyal sigortalar kanununun geçici nci maddesi kapsamındaki sigortalıların emekli maaş artışı konusunda yargı mercileri nezdinde açmış oldukları davalardan bir kısmı kesinleşmiş bir kısmı ise halen devam etmektedir sayılı kanunun üncü maddesi ile sayılı sosyal sigortalar kanununun geçici nci maddesine eklenen fıkra ile görülmekte olan davalar ortadan kaldırılmaktadır anayasanın inci maddesinin üçüncü fıkrasında görülmekte olan bir dava hakkında yasama meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamayacağı görüşme yapılamayacağı veya herhangi bir beyanda bulunulamayacağı belirtilirken dördüncü fıkrasında ise yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda oldukları bu organlarla idarenin mahkeme kararlarını hiçbir surette değiştiremeyecekleri ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyecekleri hüküm altına alınmıştır dolayısıyla sayılı kanunun üncü maddesi ile sayılı sosyal sigortalar kanununun geçici nci maddesine eklenen fıkra anayasanın inci maddesine aykırıdır açıklanan nedenlerle sayılı kanunun üncü maddesi ile sayılı sosyal sigortalar kanununun geçici nci maddesine eklenen fıkra anayasanın nci ve inci maddelerine aykırı olduğundan iptali gerekir tarihli ve sayılı kanunun üncü maddesi ile değiştirilen sayılı mesleki eğitim kanununun inci maddesinin birinci fıkrasının son cümlesindeki net tutarının yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde i̇baresi ile yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde inden i̇baresinin anayasaya aykırılığı sayılı mesleki eğitim kanununun inci maddesinin birinci fıkrasının ancak işletmelerde meslek eğitimi gören öğrenci aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin undan aşağı ücret ödenemez hükmüne amir son cümlesi tarihli ve sayılı kanunun üncü maddesi ile ancak işletmelerde meslek eğitimi gören örgün eğitim öğrencilerine asgari ücretin net tutarının yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde undan yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde inden aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde undan aşağı ücret ödenemez şeklinde değiştirilmiştir bu düzenlemeyle aday çırak ve çıraklara ödenecek ücrette bir değişiklik öngörülmez iken işletmelerde meslek eğitimi gören öğrencilere ödenecek ücrette ise bir yandan yirmi ve üzeri personel çalıştıran işyeri yirmiden az personel çalıştıran işyeri ayrımına gidilmiş diğer yandan da esas alınan brüt asgari ücret net asgari ücrete dönüştürülmüştür böylece işletmelerde meslek eğitimi gören yaşından büyük öğrencilerin yılının ilk altı ayında aylık tl olan harçlığı yirmiden fazla personel çalıştıran işyerlerinde tlye yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde ise tlye düşürülmüştüresas sayısı karar sayısı anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararında da belirtildiği üzere kişinin bulunduğu statüden doğan tahakkuk etmiş ve kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacak niteliğine dönüşmüş hak kazanılmış haktır yine anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararında vurgulandığı üzere anayasanın nci maddesinde yazılı niteliklere sahip bir hukuk devletinde mevcut kanunlara göre kazanılmış hakların sonradan çıkacak kanunlarla tanınması zorunludur bu bağlamda işletmelerde meslek eğitimi gören öğrencilere ödenen tlnin yirmiden fazla personel çalıştıran işyerlerinde tlye yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde ise tlye düşürülmesini öngören sayılı kanunun üncü maddesi ile değiştirilen sayılı mesleki eğitim kanununun inci maddesinin birinci fıkrasının son cümlesindeki net tutarının yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde ibaresi ile yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde inden ibaresi anayasanın nci maddesine aykırıdır öte yandan işletmelerde meslek eğitimi gören öğrencilere ödenecek ücrette yirmi ve üzeri personel çalıştıran işyeri yirmiden az personel çalıştıran işyeri ayrımına gidilerek öğrenciler arasında haklı ve geçerli bir nedene dayanmayan eşitsizlik ve adaletsizlik yaratılması anayasanın uncu maddesindeki eşitlik ilkesi ile inci maddesindeki ücrette adalet sağlanması hükmüne de aykırıdır açıklanan nedenlerle sayılı kanunun üncü maddesi ile değiştirilen sayılı mesleki eğitim kanununun inci maddesinin birinci fıkrasının son cümlesindeki net tutarının yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde ibaresi ile yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde inden ibaresi anayasanın nci uncu ve inci maddelerine aykırı olduğundan iptali gerekir tarihli ve sayılı kanunun nci maddesiyle sayılı yaşını doldurmuş muhtaç güçsüz ve kimsesiz türk vatandaşlarına aylık bağlanması hakkında kanuna eklenen geçici nci maddenin birinci fıkrasında yer alan aylık süre içerisinde i̇baresinin anayasaya aykırılığı tarihli ve sayılı kanunun nci maddesiyle sayılı yaşını doldurmuş muhtaç güçsüz ve kimsesiz türk vatandaşlarına aylık bağlanması hakkında kanuna eklenen geçici nci madde ile sosyal güvenlik mevzuatına tabi olarak çalışmayan sosyal güvenlik kurumlarından ya da yabancı ülkeler sosyal güvenlik kurumlarından her ne ad altında olursa olsun herhangi bir gelir veya aylık almayan ve silikozis hastalığı nedeniyle meslekte kazanma gücünü en az kaybettiğine sosyal güvenlik kurumu sağlık kurulunca meslek hastalıkları tespit hükümleri çerçevesinde karar verilen kişilere sosyal güvenlik kurumunca aylık bağlanması öngörülmekte ancak söz konusu aylığın bağlanması kanunun yayım tarihinden itibaren aylık süre içinde talepte bulunulması şartına bağlanmaktadır bu düzenlemeye göre kanunun yayımı tarihinden itibaren aylık süre içinde başvuramayanlar ile kanunun yayımı tarihinden sonra silikozis hastalığına yakalananlar söz konusu haktan yararlanamayacaklardır anayasanın nci maddesinde sosyal hukuk devleti ilkesi cumhuriyetin temel nitelikleri arasında sayılmıştır anayasa mahkemesinin çeşitli kararlarında vurgulandığı üzere sosyal hukuk devleti temel hak ve özgürlükleri en geniş ölçüde gerçekleştiren ve güvence altına alan toplumsal gerekleri ve toplum yararını gözeten kişi ve toplum yararı arasında denge kuranesas sayısı karar sayısı toplumsal dayanışmayı en üst düzeyde gerçekleştiren güçsüzleri güçlüler karşısında koruyarak eşitliği ve sosyal adaleti sağlayan çalışma hayatının gelişmesi için önlemler alarak çalışanları koruyan sosyal güvenlik sorunlarını çözmeyi yüklenmiş ülkenin kalkınmasıyla birlikte ulusal gelirin sosyal katmanlar arasında adaletli biçimde sağlanmasını amaç edinmiş devlettir sosyal güvenlik mevzuatına tabi olarak çalışmayan sosyal güvenlik kurumlarından ya da yabancı ülkeler sosyal güvenlik kurumlarından her ne ad altında olursa olsun herhangi bir gelir veya aylık almayan silikozis hastalarına bir hak tanınmışken bunun yasanın yayımı tarihinden itibaren belli bir süreyle sınırlanması ve bu süreden sonra silikozis hastası olanların ise yasanın kapsamı dışında tutulması anayasanın nci maddesindeki sosyal hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmayacağı gibi anayasanın uncu maddesindeki eşitlik ilkesine de aykırılık oluşturur açıklanan gerekçelerle tarihli ve sayılı kanunun nci maddesiyle sayılı yaşını doldurmuş muhtaç güçsüz ve kimsesiz türk vatandaşlarına aylık bağlanması hakkında kanuna eklenen geçici nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan üç aylık süre içerisinde ibaresi anayasanın nci ve uncu maddelerine aykırı olduğundan iptali gerekir tarihli ve sayılı kanunun inci maddesi ile sayılı türkiye vakıflar bankası türk anonim ortaklığı kanununa eklenen geçici üncü maddenin anayasaya aykırılığı tarihli ve sayılı türkiye vakıflar bankası türk anonim ortaklığı kanununun ve sayılı kanunlar ile bunların ek ve tadilleri banka ve kuracağı ortaklıklar hakkında uygulanmaz hükmüne amir inci maddesi sayılı kanunun nci maddesi ile tarihli ve sayılı devlet i̇hale kanunu tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu tarihli ve sayılı kamu i̇ktisadi teşebbüsleri hakkında kanun hükmünde kararname ve tarihli ve sayılı kamu i̇ktisadi teşebbüsleri personel rejiminin düzenlenmesi ve sayılı kanun hükmünde kararnamenin bazı maddelerinin yürürlükten kaldırılmasına dair kanun hükmünde kararname tarihli ve sayılı basın i̇lan kurumu teşkiline dair kanun ve tarihli ve sayılı küçük ve orta ölçekli i̇şletmeleri geliştirme ve destekleme i̇daresi başkanlığı kurulması hakkında kanun banka ve ortaklıkları hakkında uygulanmaz şeklinde değiştirilmekte ve sayılı kanunun inci maddesi ile sayılı kanuna eklenen geçici üncü maddede ise sayılı kanunun değişik inci maddesi tarihinden itibaren geçerli olup banka ve ortaklıkları hakkında yargı mercilerine açılmış davalar ve icra takipleri hakkında da uygulanır denilmektedir sayılı kanunun inci maddesinde yapılan değişiklik ile yürürlükten kalkmış olan sayılı muhasebe umumiye kanunu sayılı artırma eksiltme ve i̇hale kanunu ve sayılı sermayesinin tamamı devlet tarafından verilmek suretiyle kurulan i̇ktisadi teşekküllerin teşkilatıyla i̇dare ve murakabeleri hakkındaki kanununun yürürlükte bulunan kanunlarla güncellenmesinin amaçlandığı anlaşılmakla birlikte sayılı khk ile sayılı kanun ve sayılı kanunun da vakıflar bankası ve ortaklıkları hakkında uygulanmayacağına yönelik yeni bir düzenleme de içermektedir sayılı kanunun yürürlük başlıklı inci maddesine göre sayılı kanunun nci maddesiyle değiştirilen sayılı kanunun inci maddesi kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girerken inci maddesiyle sayılı kanuna eklenen geçici üncü madde de iseesas sayısı karar sayısı sayılı kanunun değişik inci maddesinin tarihinden itibaren geçerli olacağı ve vakıflar bankası ile ortaklıkları hakkında açılmış olan davalar ile icra takipleri hakkında da uygulanacağı hüküm altına alınmaktadır anayasanın nci maddesinde hukuk devleti ilkesi cumhuriyetin temel nitelikleri arasında sayılmıştır hukuk devleti insan haklarına dayanan insan hak ve özgürlüklerini koruyup güçlendiren eylem ve işlemleri hukuka uygun olan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurmayı ve bunu geliştirerek sürdürmeyi amaç edinen anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık yasaların üstünde yasa koyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri ve anayasanın bulunduğu bilincinde olan devlettir hukuk devletinde yasa koyucu yasaların yalnız anayasaya değil evrensel hukuk ilkelerine de uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür yasalar kamu yararı ve kamu düzeninin gerektirdiği kimi ayrıksı durumlar dışında ilke olarak yürürlük tarihlerinden sonraki olay işlem ve eylemlere uygulanmak üzere çıkarılırlar geçmiş yeni çıkarılan bir yasanın etki olanı dışında kalır sonradan yürürlüğe giren yasaların geçmiş ve kesin nitelik kazanmış hukuksal durumlara etkili olmaması hukukun genel ilkeleri arasındadır devlet faaliyetlerinin hukuk kurallarına uygun olması yanında kazanılmış haklara saygı duyulmasını da gerektirir kazanılmış haklara saygı ilkesi hukukun genel ilkeleri ve hukuk devleti kavramı içerisinde yer alır bu ilkenin temel amacı ise bireylerin hukuk güvenliğini sağlamaktır bu bağlamda tarihinde yürürlüğe giren sayılı kanununun değişik inci maddesinin geçmişi kapsayacak şekilde tarihinden itibaren geçerli olması anayasanın nci maddesindeki hukuk devleti ilkesine aykırıdır öte yandan anayasanın nci maddesinde türkiye büyük millet meclisinin görev ve yetkileri tadadı olarak sayılmıştır sayılı kanunun geçici üncü maddesindeki değişik inci maddenin tarihinden itibaren geçerli olacağına ve banka ve ortaklıkları hakkında açılmış bulunan dava ve icra takiplerinde de uygulanacağına ilişkin düzenleme yasama organının yetkisi kapsamında olmadığından anayasanın nci maddesine de aykırıdır anayasanın inci maddesinin dördüncü fıkrası yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda oldukları bu organlarla idarenin mahkeme kararlarını hiçbir surette değiştiremeyecekleri ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceklerine amirdir sayılı kanunun geçici üncü maddesinde yer alan değişik inci maddenin tarihinden itibaren geçerli olacağına ve banka ve ortaklıkları hakkında açılmış bulunan davalar yanında icra takiplerinde de uygulanacağına ilişkin hüküm yürümekte olan dava ve icra takiplerine açık bir müdahale olduğu için anayasanın inci maddesine aykırıdır açıklanana nedenlerle sayılı kanunun inci maddesiyle sayılı kanuna eklenen geçici üncü madde anayasanın nci nci ve inci maddelerine aykırı olduğundan iptali gerekir tarihli ve sayılı kanunun inci maddesi ile değiştirilen sayılı devlet memurları kanununun inci maddesinin bendinin i̇kinci paragrafındaki başbakanlık ve bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve müsteşar yardımcıları ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına atanacaklar için tamamı diğer kadrolara atanacaklar için i̇fadesinin anayasaya aykırılığıesas sayısı karar sayısı anayasa ve yasalarımızda devlet memurluğu bir statü hukuku olarak düzenlenmiştir personel mevzuatımız temellerini anayasanın kamu hizmetine girme hakkını düzenleyen inci maddesi ile kamu görevlileriyle ilgili genel ilkeleri düzenleyen inci maddesinden almaktadır devlet memurluğuna giriş memuriyet koşulları memurların hak ve yükümlülükleri ile hizmet içinde yükselme şartları statü hukukunun gereği olarak yasalarla belirlenmektedir öte yandan kıta avrupası hukuk sisteminde devlet memurlarının kamu hizmeti içinde ilerleme ve yükselmeleri liyakat ve kariyer ilkeleri temelinde şekillenmektedir nitekim sayılı devlet memurları kanununun temel ilkeler başlıklı üncü maddesinin birinci fıkrasının bendinde kariyer devlet memurlarına yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır şeklinde tanımlanırken bendinde ise liyakat devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır şeklinde tanımlanmıştır bu bağlamda devlet memuriyetine girenlerden gerekli koşulları taşıyanların liyakat ve kariyer ilkelerinin gereği olarak en yüksek memuriyet kadrolarına kadar yükselebilmeleri gerekir sayılı devlet memurları kanununda öngörülen sistem devlet memurlarına bu olanağı sağlamaktadır ancak sayılı kanunun inci maddesiyle değiştirilen sayılı kanunun inci maddesinin bendinin ikinci paragrafındaki düzenlemeler sayılı kanunun temel ilkelerini ortadan kaldırmakta ve devlet memurlarının hizmet içinde yükselerek üst kademe yöneticisi olabilmelerini dolaylı olarak engellemektedir sayılı kanunun bendinde yapılan değişiklikle eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı hariç kurumların nci derece kadrolu başbakanlık ve bakanlıklarla bunların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve müsteşar yardımcılığı ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına yükseköğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin tamamı dikkate alınarak atama yapılabilecektir bu düzenlemeye göre üniversiteyi bitirdikten sonra yıl serbest avukatlık yapmış bir kişi hiç devlet memuriyeti yapmamış olmasına rağmen doğrudan başbakanlık veya adalet bakanlığı müsteşarlığı herhangi bir inşaat firmasında yıl çalışan bir mühendis bayındırlık bakanlığı müsteşarlığı bir dershanede yıl öğretmenlik yapan bir kişi ortaöğretim genel müdürlüğü vb görevlere atanabilecektir anayasanın inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında kamu görevlileriyle ilgili genel ilkeler düzenlendikten sonra üçüncü fıkrasında aynen üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları kanunla özel olarak düzenlenir hükmüne yer verilmiştir anayasa üst kademe yöneticiler için statü hukukunun gerekleriyle yetinmeyerek ayrıca yasayla düzenlenmiş özel yetiştirilme usul ve esaslarını zorunlu görürken yükseköğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak yıl çalışan ve bu yanıyla da kamu hizmeti birikimi ile devlet memuriyeti kariyeri ve deneyimi olmayanların başbakanlık ve bakanlıklar ile bağlı ve ilgili kuruluşların müsteşarlık ve müsteşar yardımcılığı ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına atanmalarını öngören düzenleme kamu hizmetleri ve kamu yararı ile kamu görevi ve görevlileri arasındaki fonksiyonel ilişkiyi tek göstergesi fiyat olan piyasa mantığına indirgeyerek statü hukukunun bütün gerekleriniesas sayısı karar sayısı ortadan kaldırdığı için anayasanın inci maddesine aykırıdır yasama organından beklenen statü hukukunu bütünüyle ortadan kaldırmak değil anayasanın inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki emredici normu personel mevzuatına taşıyarak uygulanabilir kılacak yasal düzenlemeleri yapmaktır açıklanan nedenlerle sayılı kanunun inci maddesi ile değiştirilen sayılı devlet memurları kanununun inci maddesinin bendinin ikinci paragrafındaki başbakanlık ve bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve müsteşar yardımcıları ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına atanacaklar için tamamı diğer kadrolara atanacaklar için ifadesi anayasanın inci maddesine aykırı olduğundan iptali gerekir tarihli ve sayılı kanunun inci maddesi ile değiştirilen sayılı devlet memurları kanununun ek inci maddesinin i̇kinci fıkrasının anayasaya aykırılığı sayılı kanunun inci maddesiyle sayılı kanunun ek inci maddesi değiştirilmiştir ek inci maddenin birinci fıkrasında memurların başka kurumlarda görevlendirilmeleri geçici olarak görevlendirilecek kurumun talepte bulunması geçici görevlendirmenin memurun görevi ile ilgili olması ve geçici olarak görevlendirilecek memurun onayının alınması gibi statü hukukunun gereklerine uygun olarak düzenlenmişken ikinci fıkrasında aynen birinci fıkrada belirtilen hâller dışında memurlar kamu yararı ve hizmet gerekleri sebebiyle ihtiyaç duyulması hâlinde kurumlarınca devlet personel başkanlığının uygun görüşü alınarak diğer kamu kurum ve kuruluşlarında altı aya kadar geçici süreli olarak görevlendirilebilir denilmektedir memurun başka bir kurumda geçici görevlendirilmesinin birinci şartı memurun hizmetine ihtiyaç duyan geçici görevlendirileceği kurumun istekte bulunmasıdır oysa ek inci maddenin yukarıya aynen alınan ikinci fıkrasında geçici görevlendirmenin başka kurumlardan herhangi bir talep olmadan çalışmakta oldukları kurumlarının isteği ve devlet personel başkanlığının uygun görüşü ile yapılacağı hükmü getirilmiş ve ayrıca geçici görevlendirmenin memurun göreviyle ilgili olması ve memurun onayının alınması gibi geçici görevlendirmenin asli unsurlarına fıkrada yer verilmemiştir düzenleme bu haliyle yasalarla verilen kamu hizmeti görevini kadro eksiği nedeniyle yürütemeyen idarelerin görevleri olan kamu hizmetlerini diğer kurumlardan alınacak personel desteğiyle yerine getirmelerini sağlamayı değil görevi olan kamu hizmetlerini yerine getirmek için ihtiyaçtan fazla personeli olan kamu kurumlarındaki personel fazlalığını memurları taciz ederek eritmeyi amaçlamaktadır anayasanın nci maddesinde hukuk devleti ilkesi cumhuriyetin temel nitelikleri arasında sayılmıştır hukuk devletinin gereklerinden biri hukuksal güvenlik ilkesine uyulması başka bir anlatımla hukuk kurallarının belirlilik ve öngörülebilirlik niteliklerini taşımasıdır hukuksal güvenlik kişilerin gelecekle ilgili plan düşünce ve kararlarında var olan hukuk kurallarına güvenerek hareket etmelerinin hukuken korunması gereğini ifade eder bu durum hukuk devleti anlayışının bir gereği olduğu kadar kamu hizmetlerinin verimli etkin ve ekonomik yürütülmesinin de ön koşuludur statü hukukuna kişilerin isteği ile değil devletin tek taraflı tasarrufu ile girilmektedir siyasi karar organları kamu hizmetlerinin kapsam ve niteliği ile nelerin kamu hizmetinden sayılıp nelerin sayılmayacağını belirlemekte kamu hizmetinden sayılanların karşılanması için teşkilat kanunları ile kamu kurum ve kuruluşları kurmakta ve kamu kurum ve kuruluşlarınaesas sayısı karar sayısı verilen görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi için yasalarla memuriyet kadroları ihdas etmektedir i̇stekliler de tek taraflı olarak belirlenmiş statü hukukuna yasaların öngördüğü süreçlerden geçerek girmektedir herhangi bir kamu kurum ve kuruluşunda görevleri sorumlulukları hakları ve hizmet üretme süreçleri yasalarla önceden belirlenmiş devlet memuriyetine giren kişi yasalarda olağanüstü dönem ve durumlar olarak nitelenenler hariç çalışmakta olduğu kamu kurum ve kuruluşunda yasaların öngördüğü şekilde görevini yaparak kariyer ve liyakat ilkeleri çerçevesinde en üst makamlara kadar yükseleceğini ve görevini güvenlik içinde yapacağını düşünerek gelecek planlamasını yapmaktadır siyasi karar organları yasama ve yürütme ile idare herhangi bir kamu kurumunda yanlış politikalar güderek gereğinden fazla kadroya dayalı personel istihdamına gitmiş veya kamu kurumuna verilen görevlerin başka kurumlara aktarılarak kurumların işlevsiz kalması üzerinden personel fazlalılığına yol açmış ise bunun sorumlusu söz konusu kurum çalışanı memurlar olamaz geçici görevlendirmenin memurun göreviyle ilgili olması ve memurun onayının alınması gibi geçici görevlendirmenin asli unsurlarını taşımayan ve memurların hukuki güvenliğini ortadan kaldıran söz konusu düzenleme anayasanın nci maddesindeki hukuk devleti ilkesine aykırıdır ek inci maddenin ikinci fıkrasında geçici görevlendirmeye ilişkin olarak hiçbir objektif ölçü getirilmemiştir kadro fazlası olan kurumlardan başka kurumlara aylık süreyle geçici olarak görevlendirilecek memurların hiçbir ölçüye bağlı olmadan idarelerce seçilecek olmaları siyasi ve başkaca tercihlerle geçici görevlendirme yapılarak memurlar arasında eşitsizlik yaratılmasına imkan tanıdığından söz konusu düzenleme anayasanın uncu maddesindeki eşitlik ilkesine de aykırıdır öte yandan her kamu kurum ve kuruluşuna yasalarla ayrı görevler verildiğinden hizmet üretme süreçleri de farklıdır sayılı devlet memurları kanununun üncü maddesinde devlet memurlarının adaylık süresinin bir yıldan az ve iki yıldan çok olamayacağı belirtilmiş inci maddesinde ise aday olarak atanan memurların önce bütün memurların ortak vasıfları ile ilgili temel eğitime sonra da sınıfları ile ilgili hazırlayıcı eğitim ve staja tabi tutulacakları hüküm altına alınmıştır dolayısıyla bir kurumdan başka bir kuruma en fazla ay süreyle yapılabilecek geçici görevlendirme geçici olarak görevlendirilen kurumun adaylık süresinden kısa olduğundan geçici görevlendirme süresi görevlendirilen kurumun neyi nasıl yaptığının hizmet üretme süreçlerinin ve iş akışlarının öğrenilmesi ile geçecektir dolayısıyla kadro fazlası olan kurumların isteği üzerine diğer kurumlara yapılacak geçici görevlendirmelerde kamu yararı olmadığı gibi 