esas sayısı karar sayısı  sayılı kanunun maddesi ile tarihli ve sayılı hâkimler ve savcılar kanununun maddesinin beşinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan en az yetmiş puan almak kaydıyla ibaresinin yürürlükten kaldırılmasını öngören düzenlemenin anayasaya aykırılığı hakim ve savcıların seçilmesi usulünün düzenlendiği sayılı hakimler ve savcılar kanununun maddesinin inci fıkrasının inci cümlesinde yazılı sınavda yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan almak kaydıyla en yüksek puan alandan başlamak üzere sınav ilânında belirtilen kadro sayısının iki katı fazlası mülâkata çağrılır şeklinde bir düzenleme yer almaktaydı bu düzenleme uyarınca yazılı sınavdan en az puan almış olmak mülakat çağırılmak için bir önkoşul olarak kabul edilmişti sayılı kanunun maddesi ile puanlık yazılı sınav barajı kaldırılmıştır anayasanın nci maddesinde türkiye cumhuriyeti toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir denilerek hukuk devleti türkiye cumhuriyetinin temel nitelikleri arasında sayılmıştır hukuk devleti en basit tanımıyla devletin iş ve eylemlerinin hukukla sınırlanması demektir anayasa mahkemesine göre hukuk devleti  eylem ve işlemleri hukuka uygun insan haklarına saygılı bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık olan devlettir anayasanın maddesinde düzenlenen hukuk devleti ilkesinin önkoşullarından biri kişilerin hukuki güvenliğinin sağlanmasıdır hukuk devletinin sağlamakla yükümlü olduğu hukuki güvenlik ilkesi hukuk normlarının öngörülebilir olmasını bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar aym yasama organı yönünden hukuk devleti ilkesi ihdas edilen kanunların anayasaya uygun olmasını gerekli kılar bu çerçevede anayasanın inci maddesinin son fıkrasında kanunlar anayasaya aykırı olamaz denilerek hukuk devleti ilkesinin yasama erki yönünden bağlayıcılığı ortaya konulmuş anayasanın ve devamı maddeleri uyarınca kurulan anayasa mahkemesine yasama organının faaliyetlerinin anayasaya uygunluğunun denetlenmesi yetkisi tanınmıştır yürütme organı yönünden ise hukuk devletinin yansıması yürütmenin üstlendiği görevleri yerine getirirken ve sahip olduğu yetkileri kullanırken kanunlara uygun davranma yükümlülüğüdür anayasanın inci maddesiyle yürütmenin eylem ve işlemlerinin yargı denetimine tabi olduğu belirtilerek hukuk devleti ilkesinin korunması amaçlanmıştır görüldüğü gibi yargı erki hukuk devletinin sağlanmasında önemli bir rol oynamaktadır zira özellikle yasama ve yürütme faaliyeti çerçevesinde gerçekleştirilen eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi yargı tarafından yapılmaktadıresas sayısı karar sayısı getirilen düzenlemeyle sayılı kanunda liyakat ölçüsü çerçevesinde yazılı sınavda belirli bir puan barajını aşan adayların objektif kriterlere göre sözlü mülakata hak kazanması prosedürünü öngören kriterler hafifletilmekte hakimlik ve savcılık mesleği açısından mesleki nitelik ölçütünün ve kalitesinin düzeyi azaltılmış olmaktadır getirilen düzenlemede sadece hakim ve savcı açığını kapatma amacının hedeflendiği anlaşılmaktadır hakimlik ve savcılık mesleği hukuki bilgi birikim ve yetkinliğin en üst seviyede olması gereken mesleklerden olup hakim ve savcıların nitelikli olması iyi bir bilgi ve birikime sahip olması hukuk devleti ilkesinin tam manasıyla hayata geçirilebilmesi bakımından önem taşımaktadır bilhassa hakimim bağımsızlığı bakımından bu hususların ayrı bir öneme sahip olduğu açıktır anayasanın inci maddesi hakimler görevlerinde bağımsızdırlar anayasaya kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler hiçbir organ makam merci veya kişi yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez genelge gönderemez tavsiye ve telkinde bulunamaz görülmekte olan bir dava hakkında yasama meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz yasama ve yürütme organları ile idare mahkeme kararlarına uymak zorundadır bu organlar ve idare mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez şeklindedir anayasada yargıçların bağımsızlığını korumak için uncu maddede hâkim teminatı kabul edilmiştir maddede hakimler ve savcılar azlolunamaz kendileri istemedikçe anayasada gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa aylık ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamaz meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı hüküm giymiş olanlar görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği kesin olarak anlaşılanlar veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilenler hakkında kanundaki istisnalar saklıdır denilmektedir anayasanın ıncı maddesinde ise hakimler ve savcılar adli ve idari yargı hakim ve savcıları olarak görev yaparlar bu görevler meslekten hakim ve savcılar eliyle yürütülür hakimler mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre görev ifa ederler hakim ve savcıların nitelikleri atanmaları hakları ve ödevleri aylık ve ödenekleri meslekte ilerlemeleri görevlerinin ve görev yerlerinin geçici veya sürekli olarak değiştirilmesi haklarında disiplin kovuşturması açılması ve disiplin cezası verilmesi görevleriyle ilgili veya görevleri sırasında işledikleri suçlarından dolayı soruşturma yapılması ve yargılanmalarına karar verilmesi meslekten çıkarmayı gerektiren suçluluk veya yetersizlik halleri ve meslek içi eğitimleri ile diğer özlük işleri mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göreesas sayısı karar sayısı kanunla düzenlenir hakimler ve savcılar altmışbeş yaşını bitirinceye kadar hizmet görürler askeri hakimlerin yaş haddi yükselme ve emeklilikleri kanunda gösterilir hakimler ve savcılar kanunda belirtilenlerden başka resmi ve özel hiçbir görev alamazlar hakimler ve savcılar idari görevleri yönünden adalet bakanlığına bağlıdırlar hakim ve savcı olup da adalet hizmetindeki idari görevlerde çalışanlar hakimler ve savcılar hakkındaki hükümlere tabidirler bunlar hakimler ve savcılara ait esaslar dairesinde sınıflandırılır ve derecelendirilirler hakimlere ve savcılara tanınan her türlü haklardan yararlanırlar denilmektedir kuvvetler ayrılığının geçerli olduğu bir ülkede yargının yürütme ve yasama erkinden bağımsız olması gerekir yargının siyasi otoriteden bağımsız bir yapısının ve işleyişinin olması hukuk devletinin olmazsa olmaz unsurlarından biridir yargı bağımsızlığının sağlanabilmesi için başlıca iki koşulun bir arada bulunması gerekir bunlardan ilki mahkemelerin bağımsızlığı ikincisi ise hakimlik teminatıdır hakimlerin güvencelere sahip olmaması onların objektif ve özgür bir biçimde karar vermelerine engel teşkil eder bireylerin temel hak ve hürriyetlerini sınırlayıcı malvarlığı değerlerini azaltıcı kararlar verme yetkisiyle donatılan kişilerin seçiminde objektif liyakat kurallarına uygun bilgi birikimi ve kaliteyi ölçebilen koşullara yer verilmemesi hukuk devleti ilkesini örseleyeceği gibi yargı bağımsızlığına da zarar verir hakim ve savcıların seçiminde nitelikli koşullara yer verilmemesi yargı bağımsızlığına da zarar vereceğinden adil yargılama ilkesinin hayata geçirilmesine de engel oluşturur hakimlik liyakata bağlı hak edenin layık olanın yerine getirmesi gereken hayati öneme sahip bir meslektir adayların seçiminde layık olma yerine lütufun önem kazanması bağımsızlık ve tarafsızlığın en baştan ortadan kaldırılması anlamına gelmektedir anayasa mahkemesi de tarih ve sayılı kararında hukuk devleti ilkesinin temel bileşenlerinden olan yargı bağımsızlığı insan haklarının ve özgürlüklerinin başlıca ve en etkin güvencesidir mahkemelerin bağımsızlığı ilkesi hâkimlerin görevlerinde bağımsız olduklarını ifade etmektedir hâkimlerin görevlerinde bağımsızlıkları ise onlara tanınan bir ayrıcalık olmayıp adaletin dolaylı dolaysız her türlü etki baskı yönlendirme ve kuşkudan uzak dağıtılması amacını gütmektedir yargının bir karakteri olan bağımsızlık hâkimin çekinmeden ve endişe duymadan anayasanın öngördüğü gereklerden başka herhangi bir dış etki altında kalmadan yansız tutumla özgürce karar verebilmesidir hâkimlik teminatı da aynı amaca yönelik olup hâkim ve savcıların azledilmelerine kendileri istemedikçe anayasada öngörülen yaştan önce emekliye ayrılmalarına herhangi bir sebeple aylık ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun bırakılmalarına engel oluşturmaktadır gerek mahkemelerin bağımsızlığı gerekse hâkimlik teminatı ilkeleri yargılama faaliyetine ilişkin ilkeler olup esas olarak adil bir yargılama sistemini sağlama amacını gütmektedirler hakim ve savcıların belirli süre ile yurtdışına gönderilmelerinin ise yargılama faaliyeti ile bir ilişkisi bulunmamakta olup hâkim ve savcıların yurt dışına gönderilmeleri konusunda hsyknın görevli kılınmamasının mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına aykırılığı da söz konusu değildir ifadelerine yer vererek bu hususa işaret etmiştiresas sayısı karar sayısı avrupa i̇nsan hakları mahkemesi ai̇hmne göre bağımsızlık kavramıyla yürütmeden ve taraflardan bağımsız olmak anlaşılmalıdır ringeisenavusturya bağımsız yargılama makamı yargılama makamının yürütme başta olmak üzere diğer güçlerden ayrık bağımsız olmasını hiçbir erke kurum ve kuruluşa kişiye tabi olmamasını güvence altına alan bir kriterdir bu bakımdan bağımsızlık yargılama makamının yasayla kurulmuş olmasının da doğal bir sonucudur clarkebirleşik krallık ai̇hm hakimlerin seçilme ve atanma tarzının bağımsızlığın sağlanabilmesi bakımından belirleyici olan hususlardan biri olduğuna işaret etmektedir zira ai̇hm bir organın özellikle yürütmeden ve davanın taraflarından bağımsız olup olmadığını belirlerken tarihli le compte van leuven ve de meyerebelçika kararı par üyelerinin atanma tarzına ve görev sürelerine aynı karar parag dışarıdan gelebilecek baskılara karşı güvencelerinin varlığına bk tarihli piersackbelçika kararı par ve bu organın bağımsız olduğu görüntüsü verip vermediğine tarihli delcourtbelçika kararı par bakmak zorundadır campbell ve fellbirleşik krallık sayılı hakimler ve savcılar kanununun maddesinin inci fıkrasının inci cümlesinde hakim ve savcıların sözlü mülakata seçilmesinde kanunun yazılı sınav için öngördüğü puanlık baraj şartı kaldırılarak hakim ve savcıların seçiminde nitelik ve kalite ölçütünün düzeyi düşürülmektedir bu durum hakim ve savcılık mesleğinin saygınlığına zarar verici bir nitelik arz etmektedir bu sebeple getirilen bu düzenleme hakim ve mahkemelerin bağımsızlığına da zarar vermekte ve bu yönüyle hukuk devleti ilkesi ne aykırılık teşkil etmektedir yukarıdaki izah çerçevesinde sayılı kanunun inci maddesiyle getirilen düzenleme anayasanın başlangıç kısmına ve maddelerine açık aykırılık oluşturmakta olup bu yönüyle hükmün iptali gerekir sayılı kanunun maddesi ile tarihli ve sayılı hâkimler ve savcılar kanununa eklenen geçici nci maddenin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun nci maddesi ile tarihli ve sayılı hâkimler ve savcılar kanununa eklenen geçici nci maddenin eklenmesi öngörülmektedir eklenen geçici nci maddeye göre bu maddeyi ihdas eden kanun hükmünde kararnameyle maddesinin beşinci fıkrasında yapılan değişiklik bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan ve sonucu açıklanmayan yazılı sınava katılanlar bakımından da uygulanır hakim ve savcıların seçilmesi usulünün düzenlendiği sayılı hakimler ve savcılar kanununun maddesinin inci fıkrasının inci cümlesinde yazılı sınavda yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan almak kaydıyla en yüksek puan alandan başlamak üzere sınav ilânında belirtilen kadro sayısının iki katı fazlası mülâkata çağrılır şeklinde bir düzenleme yer almaktaydı bu düzenleme uyarınca yazılı sınavdan en az puan almış olmak mülakat çağırılmak için bir önkoşul olarak kabul edilmişti sayılı kanunun maddesi ile puanlık yazılı sınav barajı kaldırılmıştıresas sayısı karar sayısı sayılı kanunun nci maddesi ile tarihli ve sayılı hâkimler ve savcılar kanununa geçici nci madde eklenerek sayılı kanunun maddesinin beşinci fıkrasında yapılan değişikliğin maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan ve sonucu açıklanmayan yazılı sınava katılanlar bakımından da uygulanması kabul edilmiştir anayasanın nci maddesinde türkiye cumhuriyeti toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir denilerek hukuk devleti türkiye cumhuriyetinin temel nitelikleri arasında sayılmıştır hukuk devleti en basit tanımıyla devletin iş ve eylemlerinin hukukla sınırlanması demektir anayasa mahkemesine göre hukuk devleti  eylem ve işlemleri hukuka uygun insan haklarına saygılı bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık olan devlettir anayasanın maddesinde düzenlenen hukuk devleti ilkesinin önkoşullarından biri kişilerin hukuki güvenliğinin sağlanmasıdır hukuk devletinin sağlamakla yükümlü olduğu hukuki güvenlik ilkesi hukuk normlarının öngörülebilir olmasını bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar aym yasama organı yönünden hukuk devleti ilkesi ihdas edilen kanunların anayasaya uygun olmasını gerekli kılar bu çerçevede anayasanın inci maddesinin son fıkrasında kanunlar anayasaya aykırı olamaz denilerek hukuk devleti ilkesinin yasama erki yönünden bağlayıcılığı ortaya konulmuş anayasanın ve devamı maddeleri uyarınca kurulan anayasa mahkemesine yasama organının faaliyetlerinin anayasaya uygunluğunun denetlenmesi yetkisi tanınmıştır yürütme organı yönünden ise hukuk devletinin yansıması yürütmenin üstlendiği görevleri yerine getirirken ve sahip olduğu yetkileri kullanırken kanunlara uygun davranma yükümlülüğüdür anayasanın inci maddesiyle yürütmenin eylem ve işlemlerinin yargı denetimine tabi olduğu belirtilerek hukuk devleti ilkesinin korunması amaçlanmıştır görüldüğü gibi yargı erki hukuk devletinin sağlanmasında önemli bir rol oynamaktadır zira özellikle yasama ve yürütme faaliyeti çerçevesinde gerçekleştirilen eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi yargı tarafından yapılmaktadır getirilen düzenlemeyle sayılı kanunda liyakat ölçüsü çerçevesinde yazılı sınavda belirli bir puan barajını aşan adayların objektif kriterlere göre sözlü mülakata hak kazanması prosedürünü öngören kriterler hafifletilmekte hakimlik ve savcılık mesleği açısından mesleki nitelik ölçütünün ve kalitesinin düzeyi azaltılmış olmaktadır getirilen düzenlemenin tek amacının hakim ve savcı açığını kapatmak olduğu girişin kolaylaştırılmasının hedeflendiği anlaşılmaktadır nitekim bu amaçla maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan ancak henüz sonuçları açıklanmayan yazılı sınavlar bakımından da yapılan değişikliğin uygulanması öngörülmüştüresas sayısı karar sayısı hakimlik ve savcılık mesleği hukuki bilgi birikim ve yetkinliğin en üst seviyede olması gereken mesleklerden olup hakim ve savcıların seçiminin belirlik niteliklere sahip olması iyi bir bilgi ve birikime sahip hakim ve savcıların seçilebilmesi için objektif ve liyakati ön planda tutan usullerin öngörülmesi hukuk devleti ilkesinin tam manasıyla hayata geçirilebilmesi bakımından önem taşımaktadır bilhassa hakimin bağımsızlığının sağlanması bakımından hakim seçimi ve atanması usulüne ilişkin prosedürlerin ayrı bir öneme sahip olduğu açıktır anayasanın inci maddesi hakimler görevlerinde bağımsızdırlar anayasaya kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler hiçbir organ makam merci veya kişi yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez genelge gönderemez tavsiye ve telkinde bulunamaz görülmekte olan bir dava hakkında yasama meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz yasama ve yürütme organları ile idare mahkeme kararlarına uymak zorundadır bu organlar ve idare mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez şeklindedir anayasada yargıçların bağımsızlığını korumak için uncu maddede hâkim teminatı kabul edilmiştir maddede hakimler ve savcılar azlolunamaz kendileri istemedikçe anayasada gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa aylık ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamaz meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı hüküm giymiş olanlar görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği kesin olarak anlaşılanlar veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilenler hakkında kanundaki istisnalar saklıdır denilmektedir anayasanın ıncı maddesinde ise hakimler ve savcılar adli ve idari yargı hakim ve savcıları olarak görev yaparlar bu görevler meslekten hakim ve savcılar eliyle yürütülür hakimler mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre görev ifa ederler hakim ve savcıların nitelikleri atanmaları hakları ve ödevleri aylık ve ödenekleri meslekte ilerlemeleri görevlerinin ve görev yerlerinin geçici veya sürekli olarak değiştirilmesi haklarında disiplin kovuşturması açılması ve disiplin cezası verilmesi görevleriyle ilgili veya görevleri sırasında işledikleri suçlarından dolayı soruşturma yapılması ve yargılanmalarına karar verilmesi meslekten çıkarmayı gerektiren suçluluk veya yetersizlik halleri ve meslek içi eğitimleri ile diğer özlük işleri mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenlenir hakimler ve savcılar altmışbeş yaşını bitirinceye kadar hizmet görürler askeri hakimlerin yaş haddi yükselme ve emeklilikleri kanunda gösterilir hakimler ve savcılar kanunda belirtilenlerden başka resmi ve özel hiçbir görev alamazlar hakimler ve savcılar idari görevleri yönünden adalet bakanlığına bağlıdırlaresas sayısı karar sayısı hakim ve savcı olup da adalet hizmetindeki idari görevlerde çalışanlar hakimler ve savcılar hakkındaki hükümlere tabidirler bunlar hakimler ve savcılara ait esaslar dairesinde sınıflandırılır ve derecelendirilirler hakimlere ve savcılara tanınan her türlü haklardan yararlanırlar denilmektedir kuvvetler ayrılığının geçerli olduğu bir ülkede yargının yürütme ve yasama erkinden bağımsız olması gerekir yargının siyasi otoriteden bağımsız bir yapısının ve işleyişinin olması hukuk devletinin olmazsa olmaz unsurlarından biridir yargı bağımsızlığının sağlanabilmesi için başlıca iki koşulun bir arada bulunması gerekir bunlardan ilki mahkemelerin bağımsızlığı ikincisi ise hakimlik teminatıdır hakimlerin güvencelere sahip olmaması onların objektif ve özgür bir biçimde karar vermelerine engel teşkil eder bireylerin temel hak ve hürriyetlerini sınırlayıcı malvarlığı değerlerini azaltıcı kararlar verme yetkisiyle donatılan kişilerin seçiminde objektif liyakat kurallarına uygun bilgi birikimi ve kaliteyi ölçebilen koşullara yer verilmemesi hukuk devleti ilkesini örseleyeceği gibi yargı bağımsızlığına da zarar verir hakim ve savcıların seçiminde nitelikli koşullara yer verilmemesi yargı bağımsızlığına da zarar vereceğinden adil yargılama ilkesinin hayata geçirilmesine de engel oluşturur anayasa mahkemesi de tarih ve sayılı kararında hukuk devleti ilkesinin temel bileşenlerinden olan yargı bağımsızlığı insan haklarının ve özgürlüklerinin başlıca ve en etkin güvencesidir mahkemelerin bağımsızlığı ilkesi hâkimlerin görevlerinde bağımsız olduklarını ifade etmektedir hâkimlerin görevlerinde bağımsızlıkları ise onlara tanınan bir ayrıcalık olmayıp adaletin dolaylı dolaysız her türlü etki baskı yönlendirme ve kuşkudan uzak dağıtılması amacını gütmektedir yargının bir karakteri olan bağımsızlık hâkimin çekinmeden ve endişe duymadan anayasanın öngördüğü gereklerden başka herhangi bir dış etki altında kalmadan yansız tutumla özgürce karar verebilmesidir hâkimlik teminatı da aynı amaca yönelik olup hâkim ve savcıların azledilmelerine kendileri istemedikçe anayasada öngörülen yaştan önce emekliye ayrılmalarına herhangi bir sebeple aylık ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun bırakılmalarına engel oluşturmaktadır gerek mahkemelerin bağımsızlığı gerekse hâkimlik teminatı ilkeleri yargılama faaliyetine ilişkin ilkeler olup esas olarak adil bir yargılama sistemini sağlama amacını gütmektedirler hakim ve savcıların belirli süre ile yurtdışına gönderilmelerinin ise yargılama faaliyeti ile bir ilişkisi bulunmamakta olup hâkim ve savcıların yurt dışına gönderilmeleri konusunda hsyknın görevli kılınmamasının mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına aykırılığı da söz konusu değildir ifadelerine yer vererek bu hususa işaret etmiştir avrupa i̇nsan hakları mahkemesi ai̇hmne göre bağımsızlık kavramıyla yürütmeden ve taraflardan bağımsız olmak anlaşılmalıdır ringeisenavusturya bağımsız yargılama makamı yargılama makamının yürütme başta olmak üzere diğer güçlerden ayrık bağımsız olmasını hiçbir erke kurum ve kuruluşa kişiye tabi olmamasını güvence altına alan bir kriterdir bu bakımdan bağımsızlık yargılama makamının yasayla kurulmuş olmasının da doğal bir sonucudur clarkebirleşik krallık ai̇hm hakimlerin seçilme ve atanma tarzının bağımsızlığın sağlanabilmesi bakımından belirleyici olan hususlardan biri olduğuna işaret etmektedir zira ai̇hm biresas sayısı karar sayısı organın özellikle yürütmeden ve davanın taraflarından bağımsız olup olmadığını belirlerken tarihli le compte van leuven ve de meyerebelçika kararı par üyelerinin atanma tarzına ve görev sürelerine aynı karar parag dışarıdan gelebilecek baskılara karşı güvencelerinin varlığına bk tarihli piersackbelçika kararı par ve bu organın bağımsız olduğu görüntüsü verip vermediğine tarihli delcourtbelçika kararı par bakmak zorundadır campbell ve fellbirleşik krallık sayılı hakimler ve savcılar kanununun maddesinin inci fıkrasının inci cümlesinde hakim ve savcıların sözlü mülakata seçilmesinde kanunun yazılı sınav için öngördüğü puanlık baraj şartı kaldırılarak hakim ve savcıların seçiminde nitelik ve kalite ölçütünün düzeyi düşürülmektedir bu durum hakim ve savcılık mesleğinin saygınlığına zarar verici bir nitelik arz etmektedir bu sebeple getirilen bu düzenleme hakim ve mahkemelerin bağımsızlığına da zarar vermekte ve bu yönüyle hukuk devleti ilkesi ne aykırılık teşkil etmektedir yukarıdaki izah çerçevesinde sayılı kanunun nci maddesiyle getirilen düzenleme anayasanın başlangıç kısmına ve maddelerine açık aykırılık oluşturmakta olup bu yönüyle hükmün iptali gerekir sayılı kanunun maddesiyle sayılı kanunun nci maddesinin nci fıkrasının değiştirilmesine ilişkin düzenlemenin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun uncu maddesi sayılı ceza muhakemesi kanununun nci maddesinin nci fıkrasının değiştirilmesini öngörmektedir değişiklik uyarınca kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmedikçe ve bu hususta sulh ceza hâkimliğince bir karar verilmedikçe aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz muhakeme hukuku üçayaklı bir sistem üzerine kurulu olup iddia müdafaa ve yargıdan oluşan bu sistem kolektif şekilde görev icra etmekte ve nihayetinde hukuk kurallarını bireyin hak ve hürriyetlerini gözeterek maddi gerçeği ortaya çıkarmayı hedeflemektedir bu sistemin parçalarından birinin bulunmadığı ya da yeterince görevini ifa edemediği birinin diğeri üzerinde üstünlük kurduğu hak ve imkân kısıtlamaları ile karşılaştığı durumlarda sağlıklı bir ceza muhakemesi işleyişinden de söz etmek mümkün değildir kamusal ve bireysel iddia makamları iddia faaliyetini yerine getirerek muhakeme faaliyetinin en önemli ayaklarından birini oluşturmaktadır davasız yargılama olmaz ilkesi uyarınca bir ceza uyuşmazlığının yargılamaya konu olabilmesi bu hususta bir iddianın ileri sürülmüş olmasına bağlıdır bu sebeple iddia faaliyeti ceza muhakemesi faaliyetinin başlangıcını oluşturan bu faaliyeti harekete geçiren bir öneme sahiptir i̇ddia olmadan bir ceza uyuşmazlığının dava konusu olabilmesi suç işleyen kişiler hakkında işlem tesis edilebilmesi haklarında hüküm kurulabilmesi mümkün değildir i̇ddia faaliyetinin etkisizleştirildiği iddia mekanizmalarının sınırlandırıldığı bir muhakeme sisteminin hukuk devleti içinde yeri bulunmamaktadıresas sayısı karar sayısı bu sebeple ceza muhakemesi sisteminin bir bütün olarak değerlendirilmesi ve sistemin amacına uygun şekilde özellikle silahların eşitliğini bozacak iddia ve savunma arasında hak ve imkân dengesizliğine yol açacak düzenlemelerden kaçınılması gerekmektedir ceza muhakemesi hukuku tarihsel süreçte suçlunun cezalandırılması sanığın korunması ve sanığın haklarına saygılı bir şekilde maddi gerçeğe ulaşılması aşamalarından geçmiştir günümüz ceza muhakemesinde ideal olan sanığın haklarına saygılı bir şekilde maddi gerçeğe ulaşmaktır bu yapılırken silahların eşitliği ilkesinin benimsendiği iddia ile savunma arasında hak ve imkân dengesinin gözetildiği ve uygulandığı bir süreç yürütülmelidir silahların eşitliği çağdaş ceza muhakemesinin vazgeçilmez bir parçası olup bu ilke müdafaanın iddia makamı karşısında eşit imkânlara sahip olmasını ve bunları etkin bir şekilde kullanabilmesini ifade etmektedir silahların eşitliğinin öngörüldüğü bu döneme bir anda erişilmediğini savunmanın iddia karşısında yerinin olmadığı savunmanın etkisiz kılındığı dönemlerden savunma ile iddianın eşit şartlara sahip olduğu günümüz muhakeme hukuku anlayışına sayısız hak ihlalinden haksız ve adaletsiz yargılamalardan sonra gelinebildiğini de unutmamak gerekir i̇ddia faaliyeti ceza muhakemesini sürecini başlatan bir etkiye sahip olduğundan hak arama ve adil yargılanma hakkı ile doğrudan irtibatlıdır ceza muhakemesinin amacı adil bir yargılama neticesinde maddi gerçeğe ulaşmak adaleti tesis etmek olduğundan iddia faaliyetinin etkisizleştirilmesi sınırlandırılması adil yargılama ilkesi ile bağdaşmamaktadır anayasanın maddesi yargı mercilerine davacı ve davalı olarak başvurabilme ve kişinin yargı mercileri önünde iddia savunma adil yargılanma hakkına sahip olduğu güvence altına alınmış ve özel sınırlama nedenleri öngörmemiştir bu sebeple bit hukuk devletinde bireyin en önemli güvencelerinden birini de hak arama hürriyeti oluşturmaktadır hak arama özgürlüğü ve adil yargılanma hakkı bir temel haktır anayasal hak ve özgürlüklerin kullanılmasını ve korunmasını sağlayan en etkili güvencelerden biridir i̇hbar ve şikayet hakkı kamusal iddia faaliyeti de hak arama hakkının bir tamamlayıcısı ve ayrılmaz bir parçasıdır bir suçun işlendiği haberinin alınması üzerine bu fiilleri takibe yetkili makamların kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere derhal soruşturmaya başlamalarını yapılan soruşturma sonucunda fiil ve failin belli olması suçun işlendiğine dair yeterli şüphe bulunması ve dava şartlarının gerçekleşmiş olması durumunda cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenlenmesini ve açılan kamu davasının yargılamanın sonuna kadar savcılıkça takip edilmesini ifade eden ilkeye kovuşturma mecburiyeti ilkesi denilmektedir bu tanımdan da anlaşılacağı üzere kovuşturma mecburiyeti ilkesi araştırma mecburiyeti kamu davasını açma mecburiyeti ve kamu davasını yürütme mecburiyeti olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktadır araştırma mecburiyeti savcının resen ihbar şikayet yoluyla ya da herhangi bir surette öğrendiği suç şüphesi üzerine işin gerçeğini araştırmakla yükümlü olduğunu ifade etmektedir i̇şin gerçeğinin araştırılması mecburiyeti soruşturmanın en temel gerekliliklerinden biridir etkin bir ceza muhakemesi faaliyetinden söz edilebilmesinin ilk ve en önemli koşulu etkili bir araştırma faaliyetinin icra edilmesidir bu mecburiyetin layıkıyla yerine getirilmemesi soruşturma faaliyetini etkisizleştireceği gibi ceza muhakemesinin amaçlarına ulaşmasına da engel oluşturur araştırma faaliyetinin savcıya tanınan yetkiler ve yasada öngörülen araştırmaesas sayısı karar sayısı işlem ve tedbirleri çerçevesinde hakkiyle yerine getirilmesi bu yükümlülüğün yerine getirilmesinin temel koşuludur kamu davasını açma mecburiyeti cumhuriyet savcısına soruşturma sırasında yeterli suç şüphesine ulaşıldığına kanaat getirdiğinde isnadı yargı makamı önünde sonuca bağlamak üzere iddianame tanzim etme yükümlülüğü getirmektedir ceza muhakemesinde cezai uyuşmazlığın çözümü kovuşturma aşamasında mahkeme önünde gerçekleşeceğinden soruşturmanın temel fonksiyonunu yapılan araştırma sonucunda ortaya çıkan yeterli suç şüphesinin yargılamayı yapacak merci önüne getirilmesi oluşturmaktadır kamu davasını yürütme mecburiyeti iddia makamının kovuşturma evresine taşınan ceza uyuşmazlığını sonuna kadar takip ederek muhakeme faaliyetinin kollektifliğine son ana kadar katkıda bulunması yükümlülüğü getirmektedir bu mecburiyet yargı makamı açısından da söz konusudur yargı makamı da yargılamaya konu ceza uyuşmazlığını çözüme kavuşturarak nihayete erdirmekle yükümlüdür kısacası kovuşturma evresine geçildiğinde iddia makamı iddiasını geri alıp uyuşmazlığı kendisi sonlandıramayacağı gibi yargı makamı da ceza uyuşmazlığını bir hükme bağlamaktan imtina edemez yasamız temel olarak kovuşturma mecburiyeti ilkesini benimsemiştir nitekim inci maddenin nci fıkrasında soruşturma evresi sonunda toplanan deliller suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa cumhuriyet savcısı bir iddianame düzenler denilerek bu husus vurgulanmıştır kamu davası açma mecburiyeti beraberinde kamu davasından vazgeçilmemesini sonuna kadar takip edilmesi zorunluluğunu da getirmektedir soruşturma safhasında yapılan araştırmalar fiilin fail tarafından işlendiği hususunda yeterli suç şüpheleri doğuruyorsa cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyecektir esasen hükmü iddianame düzenleme yetkisini verdiği cumhuriyet savcısının kamu davasını açma tekelini de ortaya koymaktadır savcı tanzim ettiği iddianamenin kabulü ile başlayan kovuşturma evresinde de açılan davayı takip etmek ve yürütmek zorundadır bu prensip açılan davanın bir hükümle sonuçlanıncaya kadar savcılık tarafından takip edilmesi geri alınamaması anlamına gelmektedir cumhuriyet savcısı tarafından verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı itiraz yolunun kabul edilmesi ve suç işleyen bir kimsenin kayırılmasının yaptırıma bağlanması tckm kamu davasını açma mecburiyeti ilkesinin güvenceleri olarak zikredilebilir tüm bu açıklamalardan hareketle sayılı cmk sisteminde iddia faaliyeti cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirildiğini ve kovuşturma mecburiyeti ilkesi uyarınca etkili bir soruşturma araştırma iddiada bulunma faaliyetinin adil yargılama ilkesinin önemli bir parçasını oluşturduğunu ifade etmek gerekir nitekim anayasanın ncı maddesinde egemenlik kayıtsız şartsız milletindir türk milleti egemenliğini anayasanın koyduğu esaslara göre yetkili organları eliyle kullanır egemenliğin kullanılması hiçbir surette hiçbir kişiye zümreye veya sınıfa bırakılamaz hiçbir kimse veya organ kaynağını anayasadan almayan bir devlet yetkisi kullanamaz denilmekte olup iddia faaliyetinin yerine getirilmesi de münhasıran cumhuriyet savcılarına aittir bu yetkinin devredilmesi anayasanın ncı maddesine aykırılık oluştururesas sayısı karar sayısı i̇ddia faaliyetinin şartları oluştuğunda başka bir merci ya da makamın onayı olmadan yargılama aşamasına taşınması delillerin ortaya konulması ve tartışılmasına bu suretle yargılamanın yönlendirilmesi ve çelişmeliliğine imkan vermekte sonuç olarak kollektif bir ceza muhakemesi faaliyetinin yürütülmesine zemin hazırlamış olmaktadır getirilen düzenlemeyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmedikçe ve bu hususta sulh ceza hâkimliğince bir karar verilmedikçe aynı fiilden dolayı kamu davası açılamayacağının kabul edilmesi kısacası bu gibi durumlarda kamu davasının açılmasının sulh ceza hakimliğinin onayına tabi tutulması cmknın öngördüğü sistemle bağdaşmamaktadır bu düzenleme ile soruşturma evresinde temel hak ve hürriyetlere müdahale oluşturan tedbirlere karar verebilmesi için yetkilendirilen sulh ceza hakimliklerine soruşturma yapma yetkisini tekel olarak elinde bulunduran cumhuriyet savcısının yetkileri tanınmış olmakta ve böylelikle ceza muhakemesi sistemimizin özüne uygun düşmeyen bir yetki transferine imkan tanınmış olmaktadır bilhassa bu değişiklik sulh ceza hakimlikl