esas sayısı karar sayısı i̇ti̇raz ve yürürlüğün durdurulmasi i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir i̇ti̇razin konusu gün ve sayılı askeri mahkemeler kuruluş ve yargılama usulü kanununun maddesinin birinci cümlesi başvuruda dayanilan anayasa maddesi̇ gün ve sayılı anayasanın ve maddeleri i̇ti̇raza konu somut olay inci kolordu komutanlığı askeri savcılığının gün ve e sayılı iddianamesi ile sanığın tarihinde birliğinden firar ettiği ve tarihinde de kendiliğinden birliğine katılarak altı hafta içinde kendiliğinden gelmekle son bulan firar suçunu işlediğinden bahisle sayılı acknun ve maddeleri uyarınca cezalandırılması istemi ile mahkememize kamu davası açmıştır sanık hakkında tanzim edilen söz konusu iddianame mahkememizce tarihinde kabul edilerek sanığın yargılamasına başlamıştır askeri̇ mahkemeleri̇n yargilama görev ve yetki̇leri̇ni̇n yasal mevzuat açisindan i̇ncelenmesi̇ askeri mahkemelerin görev ve yetkilerinin pozitif hukukumuzdaki birinci kaynağını sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasının askeri yargı başlıklı maddesi oluşturmaktadır öte yandan sayılı askeri mahkemelerin kuruluşu ve yargılama usulü kanununun ve devamı maddelerinde askeri mahkemelerin görev alanı tarif edilmiştir askeri mahkemelerin yargılama usulünün temelini ise sayılı askeri mahkemelerin kuruluşu ve yargılama usulü kanunu ile sayılı ceza muhakemesi kanunu hükümleri oluşturmaktadır somut olay ve anayasaya aykiriliğin değerlendi̇ri̇lmesi̇ inci kolordu komutanlığı askeri savcılığının gün ve e sayılı iddianamesi ile sanığın tarihinde birliğinden firar ettiği ve tarihinde de kendiliğinden birliğine katılarak altı hafta içinde kendiliğinden gelmekle son bulan firar suçunu işlediğinden bahisle sayılı askeri ceza kanununun ve maddeleri uyarınca cezalandırılması istemi ile mahkememize kamu davası açıldığı sanığa isnat edilen eylemin sırf askeri suça ilişkin bir suç olduğu hususunda her hangi bir sorun olmadığı mahkememizce tespit edilmiştir asker kişi kavramı sayılı yasanın maddesinde tanımlanmış ve buna göre muvazzaf askerler subaylar astsubaylar askerî öğrenciler uzman jandarmalar uzman erbaşlar erbaş ve erler yedek askerler askeri hizmette bulundukları sürece milli savunmaesas sayısı karar sayısı bakanlığı veya türk silahlı kuvvetleri kadro ve kuruluşlarında çalışan sivil personel askeri işyerlerinde çalışan ve i̇ş kanununa tabi bulunan işçiler rızası ile türk silahlı kuvvetlerine katılanlar asker kişi olarak nitelendirilmektedir sanığın dosya kapsamında bulunan evraklarının yapılan incelemesinde ise tertip piyade er olduğu ve tarihinde ise terhis edildiği dolayısıyla sanığın iddianamede isnat edilen eylem sırasında asker kişi olduğu hususunda da bir tereddüt bulunmamaktadır öte yandan sayılı askerlik kanununun ve maddeleri gereği sanık askerlik şubesinden sevk edildiği tarih olan ile terhis tarihi olan arasında muvazzaf askerlik hizmetini piyade er olarak tamamladığı dolayısıyla sanığın terhis tarihinden itibaren asker kişi sıfatının bulunmadığı ortadadır asker kişi sıfatı devam ettiği süre zarfında sanığın yargılanmasında görevli mahkemenin askeri mahkememizin olduğu konusunda bir duraksama ve tereddüt bulunmamaktadır sanığın asker kişi sıfatını kaybettiği tarihinden sonra ise sanığın yargılanmasına sayılı yasanın maddesinin birinci cümlesi dayanak gösterilerek mahkememizce devam edilmektedir söz konusu yasa maddesinde aynen askeri mahkemelerde yargılamayı gerektiren ilginin kesilmesi daha önce işlenen suçlara ait davalara bu mahkemelerin bakma görevini değiştirmez ibaresine yer verilmektedir oysa sayılı anayasanın maddesinde ise savaş hali haricinde asker olmayan kişiler askerî mahkemelerde yargılanamaz hükmüne yer verilmektedir yargılama konusu somut olayda sanığın tarihi itibariyle asker kişi sıfatı ortadan kalkmış durumdadır bu bağlamda sayılı yasanın maddesinin birinci cümlesi ile konulan norm anayasanın maddesi ile ortaya konulan norma aykırılık oluşturmaktadır tüm bu anlatımlardan hareketle sayılı yasanın maddesinin birinci cümlesi açıkça sayılı anayasamızın maddesine ve dolayısıyla yine anayasamızın maddeleri bağlamında hukuk devleti ilkesine kanun önünde eşitlik prensibine anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesine kanuni hâkim güvencesi ile anayasamızda ve avrupa i̇nsan hakları sözleşmesinin maddesinde ifade edilen adil yargılanma hakkına açıkça aykırılık teşkil etmektedir sonuç ve i̇stem yukarıda izah edilen gerekçe hukuksal dayanaklar ile işin önemi dikkate alınarak öncelikle sayılı yasanın maddesinin birinci cümlesi olan askeri mahkemelerde yargılamayı gerektiren ilginin kesilmesi daha önce işlenen suçlara ait davalara bu mahkemelerin bakma görevini değiştirmez hükmünün yürürlüğünün durdurulmasina daha sonra işin esasına girilmek suretiyle sayılı anayasamızın maddesine ve dolayısıyla yine anayasamızın ve maddelerine aykırı olan sayılı yasanın maddesinin birinci cümlesi olan askeri mahkemelerde yargılamayı gerektiren ilginin kesilmesi daha önce işlenen suçlara ait davalara bu mahkemelerin bakma görevini değiştirmez hükmünün i̇ptali̇ne karar verilmesi hususunda gereğini arz ederim