esas sayısı karar sayısı i̇ptal ve yürürlüğün durdurulmasi i̇stemleri̇ni̇n gerekçesi̇ dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir anayasaya aykirilik gerekçeleri̇ sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanun hükmünde kararnamenin maddesinin numaralı fıkrasına dördüncü cümleden sonra eklenen cümlenin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanun hükmünde kararnamenin maddesinin numaralı fıkrasına dördüncü cümleden sonra yükseköğretim kurumlarının öğretim üyesi kadrosunda bulunanlardan sözleşmeli statüde istihdam edilenlerin sözleşmeli olarak çalıştıkları süreler akademik unvanların kazanılması yükseköğretim kurumları dışında kullanılması ve diğer özlük işlemlerinde değerlendirilmesi bakımından yükseköğretim kurumlarında geçmiş sayılır cümlesi eklenmiştir yapılan düzenleme yükseköğretim kurumlarının öğretim üyesi kadrosunda bulunanlardan sağlık bakanlığı türkiye kamu hastaneleri kurumuna bağlı kamu hastaneleri birliklerinde sözleşmeli statüde çalışanlarla ilgilidir sayılı khknin maddesinin numaralı fıkrasında birliklerde ekli sayılı cetvelde belirtilen pozisyonlarda sözleşmeli statüde personel istihdam edileceği kurallaştırılmıştır ekli sayılı cetvel ile iii sayılı cetvel incelendiğinde genel sekreter başkan tıbbi hizmetler başkanı i̇dari hizmetler başkanı mali hizmetler başkanı hastane yöneticisi ve başhekim unvanlarında profesör doçent ve eğitim görevlileri ile sözleşme yapılabileceği anlaşılmaktadır bu bağlamda iptali istenen düzenleme yükseköğretim kurumları dışında görevlendirme yoluyla görev yapan tüm öğretim üyeleri ile öğretim görevlilerini değil sadece sayılı khknin maddesinde belirtilen kamu hastane birliklerinin genel sekreter başkan tıbbi hizmetler başkanı i̇dari hizmetler başkanı mali hizmetler başkanı hastane yöneticisi ve başhekim unvanlarında sözleşme ile istihdam edilecek profesör doçent ve öğretim görevlilerinden sadece yükseköğretim kurumlarının öğretim üyesi profesör doçent ve yardımcı doçent kadrosunda bulunanlardan yine sadece profesör ve doçentleri kapsamaktadır sayılı kanunun profesörlüğe yükselme ve atama başlıklı maddesinin fıkrasının numaralı bendinde profesörlüğe yükseltilerek atamada doçentlik unvanını aldıktan sonra en az beş yıl süreyle açık bulunan profesörlük kadrosu ile ilgili bilim alanında çalışmış olmak şartı getirilirken unvanların korunması başlıklı maddesinin ikinci fıkrasında ise başka bir işe geçmek emekli olmak veya çekilmek ya da çekilmiş sayılmak yoluyla öğretim görevinden ayrılanların akademik unvanlarını taşıyabilecekleri ancakesas sayısı karar sayısı profesörlük doçentlik veya yardımcı doçentlik unvanlarını kazananların her unvan dönemi içinde yükseköğretim kurumlarında fiilen iki yıl görev yapmadıkları takdirde yükseköğretim kurumları dışındaki çalışmalarında bu unvanları kullanamayacakları kurallaştırılmıştır bu kurallara göre akademisyenlerin akademik kariyer elde etmeleri ve bunları kullanmaları üniversitede ön lisans lisans ve lisansüstü düzeylerde öğrenci ve öğretim üyesi yetiştirip akademik bilimsel araştırma yapmalarından geçmektedir i̇ptali istenen düzenlemeyle yükseköğretim kurumlarının öğretim üyesi kadrolarında bulunup da kamu hastane birliklerinin genel sekreter başkan hastane yöneticisi ve başhekim unvanlarında sözleşme ile istihdam edilecek profesör doçent ve öğretim üyelerinden profesör ve doçentler sayılı kanunun maddesindeki profesörlük kadrosuna atanabilmek için aranan doçentlik unvanını aldıktan sonra en az beş yıl süreyle açık bulunan profesörlük kadrosu ile ilgili bilim alanında çalışmış olma ile maddesindeki akademik unvanlarını yükseköğretim kurumları dışında kullanabilmeleri için yükseköğretim kurumlarında fiilen iki yıl görev yapma koşullarından istisna tutulmakta veya aynı anlama gelmek üzere sözleşme süreleri bu görevlerde geçmiş sayılmakta ve ayrıca maddesindeki yükseköğretim kurumları dışındaki kamu kurumlarında geçici görevlendirilen öğretim üyelerine sağlanan mali hakları aşan mali haklardan yararlanmalarına yönelik ayrıcalığa sahip kılınmaktadırlar sayılı khknin maddesine göre kamu hastane birliklerinin genel sekreter başkan tıbbi hizmetler başkanı i̇dari hizmetler başkanı mali hizmetler başkanı hastane yöneticisi ve başhekim unvanları için tabipdiş tabibi kökenli profesör doçent ve öğretim görevlileri ile sözleşme yapılabileceği gibi tıbbi hizmetler başkanı ile başhekimlik unvanları dışındaki unvanlar için en az dört yıllık eğitim veren yükseköğretim kurumlarından veya bunlara denkliği yükseköğretim kurulunca kabul edilmiş yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olan ve bu bağlamda hukuk sosyoloji psikoloji ilahiyat kamu yönetimi işletme iktisat maliye mimarlık mühendislik fizik kimya tarih coğrafya dil edebiyat vb alanlardaki öğretim görevlisi doçent ve profesörlerle de sözleşme imzalanabilecektir anayasa mahkemesinin istikrar kazanmış kararlarına göre anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka uygun insan haklarına dayanan bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren hukuk güvenliğini sağlayan bütün etkinliklerinde hukuka ve anayasaya uyan işlem ve eylemleri bağımsız yargı denetimine bağlı olan devlettir hukuk devleti ilkesi yasaların kamu yararının sağlanması amacına yönelik olması genel objektif adil kurallar içermesi ve hakkaniyet ölçütlerini gözetmesini de gerektirir bu bağlamda yasa koyucunun hukuki düzenlemelerde kendisine tanınan takdir yetkisini anayasal sınırlar içinde adalet hakkaniyet ve kamu yararı ölçütlerini göz önünde tutarak kullanması gerekir tabip veya diş tabibi profesör ve doçentlerin mesleki formasyon ve kariyerleri ile ilgisi bulunmayan genel sekreterlik mali hizmetler başkanlığı idari hizmetler başkanlığı hastane yöneticiliği gibi yönetsel görevlerde geçirecekleri sürelerin tabipdiş tabibi doçentler açısından doçentlik unvanını aldıktan sonra en az beş yıl süreyle açık bulunan profesörlük kadrosu ile ilgili bilim alanında çalışmış olma tabipdiş tabibi doçent ve profesörler açısından ise akademik unvanlarını yükseköğretim kurumları dışında kullanabilmeleri için yükseköğretim kurumlarında fiilen iki yıl görev yapma koşulu bağlamında mesleki kıdem veesas sayısı karar sayısı kariyerlerinden sayılacak olması tabipdiş tabibi doçent ve profesörlerin yükseköğretim kurumlarında yürüttükleri yüksek eğitim bilimsel araştırma ve tedavi hizmetlerinin nitelikleriyle bağdaşmadığı gibi hakkaniyet ve kamu yararı ölçütleriyle de uyuşmadığından iptali istenen düzenleme anayasanın maddesindeki hukuk devleti ilkesine aykırılık oluşturmaktadır öte yandan anayasanın maddesinde yasa önünde eşitlik ilkesine yer verilmiş ve ayrımcılık yasaklanmıştır yasa önünde eşitlik ilkesi durum ve konumları aynı olanlara aynı kuralların uygulanması ve böylece ayrıcalıklı kişi ve toplulukların yaratılmasının engellenmesini gerektirir yükseköğretim kurumları dışında görevlendirilen öğretim üyelerinden sadece sayılı khknin maddesinde belirtilen kamu hastane birliklerinin genel sekreter başkan tıbbi hizmetler başkanı i̇dari hizmetler başkanı mali hizmetler başkanı hastane yöneticisi ve başhekim unvanlarında sözleşme ile istihdam edilecek profesör ve doçentleri kapsayıp diğer görevlendirmeleri kapsamayan iptali istenen düzenlemeler yasa karşısında eşitlik ilkesiyle bağdaşmadığından anayasanın maddesine aykırıdır yukarıda açıklandığı üzere sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanun hükmünde kararnamenin maddesinin numaralı fıkrasına dördüncü cümleden sonra eklenen cümle anayasanın ve maddelerine aykırı olduğundan iptali gerekir sayılı kanunun maddesi ile değiştirilen sayılı kanun hükmünde kararnamenin inci maddesinin anayasaya aykırılığı tarihli ve sayılı khknin maddesi bakanlık kamu ve özel bütün sağlık kuruluşlarında çalışmakta olan sağlık personeli için görevli olduğu kuruluşun bulunduğu yerleşim yeri sınırları içinde ikamet etme mecburiyeti getirebilir bu mecburiyetin usûl ve esasları bakanlıkça belirlenir kuralını içermekteydi anayasa mahkemesi anılan düzenlemeyi günlü ve k sayılı kararında sağlık personeline çalıştığı yerde ikamet mecburiyeti getirilmesi hususu anayasanın maddesinde düzenlenmiş bulunan yerleşme ve seyahat hürriyeti ile yakından ilgilidir bu madde anayasanın ikinci kısmının ikinci bölümünde düzenlenmiştir anayasanın maddesi gereğince bu bölümde yer alan hak ve hürriyetlerin khklerle düzenlenmesi mümkün değildir gerekçesiyle iptal etmiştir sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanun hükmünde kararnamenin iptal edilen maddesi aynı amaca ulaşılacak ve aynı sonucu doğuracak şekilde sağlık personelinin mesai saatleri haricinde de hizmetine ihtiyaç duyulduğunda ilgili sağlık kuruluşuna ulaşabilmeleri için alınacak tedbirler ve ilgililerin uyacağı kurallar bakanlıkça belirlenir şeklinde yeniden düzenlenmektedir saat devamlılık gösteren sağlık hizmetlerinin sürekliliğinin sağlanmasına ilişkin hükümler öteden beri mevzuatımızda yer almaktadır sayılı devlet memurları kanununun günün saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışma saat ve usulünün tespiti başlıklı maddesinin ilk cümlesinde günün yirmi dört saatinde devamlılık gösteren hizmetlerdeesas sayısı karar sayısı çalışan devlet memurlarının çalışma saat ve şekilleri kurumlarınca düzenlenir hükmü bulunmaktadır tarih ve numaralı bakanlar kurulu kararı ile yürürlüğe konulan yataklı tedavi kurumları hizmetleri i̇şletme yönetmeliğinde ise sağlık hizmetlerinin saat esasına göre sunulmasının sağlanması amacıyla sağlık personelinin çalışma düzeni ile çalışma saat ve şekilleri ayrıntılı olarak düzenlenmiştir anılan yönetmeliğin maddesi yataklı tedavi kurumlarında çalışmalar günün saatinde kesintisiz devam eder normal mesai saatleri dışındaki hizmetler acil vakaların muayene ve tedavisini acil ameliyat ve müdahalelerin yapılmasını ve yatmakta olan hastaların bakımlarının devamını kapsar şeklinde iken maddesinde yataklı tedavi kurumlarında tüm personelin mesai başlama ve bitiş saatlerinin hizmetin ve mahallin özelliği ve kurumun personel kadrosu göz önüne alınarak ilgili kanunlara göre valilikçe belirleneceği hastane baştabiplerinin sağlık hizmetlerinin sürekliliği ve kesintiye uğramaması amacıyla personel sayısını da dikkate alarak vardiya ve nöbet gibi hizmetlerde farklı çalışma saatleri belirleyebileceği kurallaştırılmış maddesinde normal çalışma saatleri dışında ve resmi tatil günlerinde dışarıdan gelecek hastalar ile kurum içindeki hastaların acil durumlarında tıbbi ve bununla ilgili idari ve teknik yardımları zamanında sağlayabilmek olması muhtemel idari ve teknik olay ve kazalara zamanında müdahale edebilmek amacıyla yataklı tedavi kurumlarındaki nöbet esaslarına yer verilmiş ve maddesinde ise tüm nöbet türlerini kapsayan icapçı nöbeti evde nöbet normal nöbet acil nöbeti ve branş nöbetinin tutulmasına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir öte yandan aynı yönetmeliğin maddesinde diştabibi nöbeti maddesinde eczacı nöbeti maddesinde uzmanlık eğitimi görenlerin nöbeti maddesinde başhemşire yardımcılarının nöbeti maddesinde hemşire ve ebelerin nöbeti maddesinde tıbbi teknisyenlerin nöbeti maddesinde yardımcı hizmetler sınıfı personelin nöbeti maddesinde genel idare hizmetleri sınıfındaki personelin nöbeti ve maddesinde teknik personelin nöbeti düzenlenmiştir bu bağlamda süreklilik taşıyan sağlık hizmetlerinin saat esasına göre kesintisiz sürdürülmesini sağlamak üzere mesai saatleri haricinde hizmetine ihtiyaç duyulan sağlık personelinin ilgili sağlık kuruluşuna ulaşabilmelerine ilişkin olarak yürürlükteki hukuki düzenlemelerde herhangi bir eksiklik ve bu eksikliğe dayalı düzenleme ihtiyacı bulunmamaktadır bu hukuki gerçekliğe rağmen anayasa mahkemesinin iptal ettiği hükmün yerine getirilen iptali istenen kuralla sağlık bakanlığına sağlık personelinin mesai saatleri haricinde de hizmetine ihtiyaç duyulduğunda ilgili sağlık kuruluşuna ulaşabilmeleri için alınacak tedbirleri ve ilgililerin uyacağı kuralları belirleme gibi amacı kapsamı ve içeriği belirsiz olan sınırsız bir düzenleme yetkisi verilmektedir sayılı kanunun gerek genel gerekçesinde gerekse madde gerekçesinde maddenin özeti yapılmakla yetinilmiş düzenlemeyle neyin amaçlandığı ve yürürlükteki mevzuata göre karşılanamayan hangi ihtiyacın nasıl karşılanacağına yönelik herhangi bir açıklamaya da yer verilmemiştir i̇ptali istenilen düzenlemenin yürütme organına verdiği temel hak ve özgürlükleri sınırlandırabilecek yetkinin belirsiz kapsamının kamu düzeninin zorunlu kıldığı hangiesas sayısı karar sayısı toplumsal gereksinimden doğduğu anlaşılmamaktadır madde anlam ve kapsamını tespit etmeye elverişli hiçbir ölçüt içermemektedir sağlık bakanlığına sağlık personelinin seyahat özgürlüğü yerleşme dinlenme ve çalışma hakkı gibi pek çok temel haklarına yönelik düzenleme yapma yetkisi verilmekle birlikte bu yetkinin kapsamı sınırları ölçütleri yasada yer almamaktadır yetkinin kullanımı sonucu temel haklara yönelik yapılacak sınırlamaların sınırı çizilmemiştir sonuç olarak sağlık bakanlığına sağlık personelinin anayasal haklarını sınırlandırma konusunda amacı kapsamı ve içeriği belirsiz olan sınırsız bir düzenleme yetkisi verilerek hukuk güvenlikleri ortadan kaldırılmaktadır anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti insan haklarına dayanan bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren eylem ve işlemleri hukuka uygun olan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren hukuk güvenliğini sağlayan anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık olan devlettir anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devletinin unsurlarından biri de vatandaşlarına hukuk güvenliği sağlamasıdır hukuk güvenliği kurallarda belirlilik ve öngörülebilirlik gerektirir hukuki belirlilik ilkesi yasal düzenlemelerin hem kişiler hem idare yönünden herhangi bir duraksamaya veya kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık anlaşılır net ve uygulanabilir olması ve kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesini gerektirir belirlilik ilkesi hukuksal güvenlikle bağlantılı olup bireyin kanundan belirli bir kesinlik içinde hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını bunların idareye hangi müdahale yetkisini verdiğini bilmesini zorunlu kılmaktadır hukuk devletinde yargı denetiminin sağlanabilmesi için yönetimin görev ve yetkilerinin sınırının yasalarda açıkça gösterilmesi temel bir zorunluluktur i̇ptali istenen kural hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik özellikleri taşımadığı için yasama yetkisinin amacına uygun biçimde kullanılmasına elverişli olmadığı gibi hukuk devleti ilkesiyle de bağdaşmadığından anayasanın ve maddelerine aykırılık oluşturmaktadır öte yandan anayasa ile güvence altına alınmış temel hakların anayasanın öngörmediği şekilde ortadan kaldırılamayacağında duraksama yoktur kaldıki temel hak ve özgürlüklerin kaldırılmasından değil sınırlandırılmasından söz edilebilir ki bu da ancak anayasanın maddesindeki koşulların gerçekleşmesi ile olanaklıdır anayasanın maddesinde temel hak ve hürriyetlerle ilgili sınırlamaların özlerine dokunmaksızın anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak yapılabileceği ve bu sınırlamaların anayasanın sözüne ve ruhuna demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı belirtilerek sınırlandırmanın ölçüsü de ortaya konmuştur ölçülülük ilkesi amaç ve araç arasında hakkaniyete uygun bir dengenin bulunması gereğini ifade eder ölçülülük aynı zamanda yasal önlemin sınırlama amacına ulaşmaya elverişli olmasını amaç ve aracın ölçülü bir oranı kapsamasını ve sınırlayıcı önlemin zorunluluk taşımasını da içerir bkz anayasa mahkemesinin tarihli ve k sayılı kararıesas sayısı karar sayısı ölçülülük ilkesi elverişlilik gereklilik ve orantılılık olmak üzere üç alt bileşenden oluşmaktadır elverişlilik başvurulan önlemin ulaşılmak istenen amaç için elverişli olmasını gereklilik başvurulan önlemin ulaşılmak istenen amaç açısından gerekli olmasını orantılılık ise başvurulan önlem ile ulaşılmak istenen amaç arasında olması gereken ölçüyü ifade eder yürütme organına kapsamı belirsiz çerçevesi çizilmemiş bir şekilde sağlık çalışanlarının yerleşme ve seyahat özgürlüğünü çalışma hakkını dinlenme hakkını sınırlandırma yetkisi veren düzenleme demokratik toplum düzenin gereklerine aykırıdır sağlık hizmetinin sürekliliğinin sağlanması için elverişli olmadığı gibi gerekli de değildir sağlık hizmetlerinin devamlılığının sağlanması amacının gerçekleştirilmesi için sağlık çalışanlarının temel haklarını sınırlandırma yetkisi verilmesi orantılılık ilkesiyle de bağdaşmamaktadır bu bağlamda iptali istenen düzenleme anayasanın ve maddelerine aykırıdır anayasanın maddesinde yasama yetkisinın türkiye büyük millet meclisine ait olduğu ve devredilemeyeceği belirtilirken maddesinde idarenin kanuniliği ilkesine yer verilmiş ve maddesinde ise memurların görev ve yetkileriyle haklarının ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği kurallaştırılmıştır yürütme organına verilen düzenleme yetkisi inşai değil türev bir yetkidir bu nedenle yürütme organı tarafından kullanılacak yetkinin kapsamı ve çerçevesinin yasa ile belirlenmesi zorunludur yasayla düzenleme ilkesi düzenlenen konudan yalnız kavram ad ve kurum olarak söz edilmesini değil bunların yasa metninde kurallaştırılmasını gerektirir kurallaştırma ise düzenlenen alanda temel ilkelerin konulmasını ve çerçevenin çizilmiş olmasını ifade eder ancak bu koşulla uzmanlık ve teknik konulara ilişkin ayrıntıların belirlenmesi yürütme organının takdirine bırakılabilir aksine düzenleme anayasanın maddesi ile ve maddelerine aykırılık oluşturur yukarıda açıklandığı üzere sayılı kanununun maddesi ile değiştirilen sayılı kanun hükmünde kararnamenin maddesi anayasanın ve maddelerine aykırı olduğundan iptali gerekir sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanun hükmünde kararnamenin maddesinin birinci fıkrasına eklenen kayıt bildirim i̇barelerinin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun maddesi ile sayılı khknin maddesine kayıt bildirim ibarelerinin eklenmesinden sonra madde metni aşağıdaki gibi olmuştur ruhsatlandırma ve lisans bedeli madde bakanlık ve bağlı kuruluşlarınca düzenlenecek veya onaylanacak her türlü ruhsatlandırma ürün üretim ve satış izin belgesi ve mesul müdürlük belgesi ile permi kayıt bildirim ve sertifikalar üzerinden yüzellibin türk lirasını geçmemek üzere bakanlıkça belirlenecek tarifelere göre ücret alınır ancak bakanlıkça alınması teşvik edilen belgelerden ücret alınmayabilir bu tarifeler her yıl güncellenir ve ücretler sayılı vergi usul kanununa göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılıresas sayısı karar sayısı i̇ptali istenilen ibarelerin madde gerekçesinde yalnızca kayıt ve bildirimlerden ücret alınacağı belirtilmiş buna karşın sağlık bakanlığına yapılacak ne tür kayıt ve bildirimlerden ücret alınacağını belirten bir ölçüt ne düzenlemede ne de gerekçesinde yer verilmemiştir maddedeki kayıt bildirim sözcükleri ile ne tür kayıtların ve ne tür bildirimlerin kastedildiği belirsizdir bu nedenle bakanlığa halen mevcut olan ve ileride getirilebilecek olan her türlü kayıt ve bildirim yükümlülüğünün yükümlüsü olanlardan ücret alma yetkisinin verildiği anlaşılmaktadır sağlık alanında kayıt denildiğinde birincil olarak kişilerin sağlık kayıtları anlaşılmaktadır aynı şekilde sayılı khknin maddesinde düzenlenen hekim ve sağlık kuruluşlarının sağlık hizmeti verdikleri kişilerin kişisel sağlık bilgilerinin bildirimine yönelik düzenlemeler nedeniyle bildirim sözcüğünden de kişisel sağlık bilgilerinin bildirimi anlaşılmaktadır yalnız başına kişisel sağlık bilgilerinin kayıt ve bildirimi kastedilmemiş olsa bile bunların kapsam dışında bırakmadığı aksine içerdiği kesinlikle söylenebilir sağlık bakanlığı ve bağlı kuruluşları görevlerini yerine getirebilmek için zorunlu olan genel nitelikteki bilgiler ile kişi ve toplum hayatını tehdit eden ve bu nedenle bilinmesinde üstün kamu yararı bulunan bazı hastalıklara ilişkin bilgilere ihtiyaç duyabilir ancak bu ihtiyacın sağlık hizmeti alanların ilgili sağlık kurum ve kuruluşuna vermek zorunda oldukları kişisel bilgiler ile bu kimselere verilen hizmete ilişkin bilgiler ayrıntısına ulaşmaması hekimlerin ve sağlık kuruluşlarının işlediği sağlık verilerini kişilerin rızası olmaksızın üçüncü kişiler veya kamu kurum ve kuruluşlarıyla paylaşma boyutuna taşınmaması gerekir aksine düzenlemelerin sağlık bakanlığı ve bağlı kuruluşlarının görevlerini yerine getirmesi bağlamında elverişliliği gerekliliği ve ölçülülüğünden söz edilemez anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti insan haklarına dayanan bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren eylem ve işlemleri hukuka uygun olan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren hukuk güvenliğini sağlayan anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık olan devlettir anayasanın maddesinde herkesin özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesi ile kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı olduğu ve özel hayat ile aile hayatının gizliliğine dokunulamayacağı kurallaştırılmıştır sağlık hizmeti alanların hastalıklarına ilişkin kişisel kayıtlarının önemli bir bölümü özel hayata ve aile mahremiyetine ilişkin olabilmektedir özel hayatın gizliliği ile kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı hastalar dahil herkes için tanınmış temel bir insan hakkıdır anayasanın maddesinde temel hak ve hürriyetlerin özlerine dokunulmaksızın yalnızca anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak kanunla sınırlanacağı belirtilmiştir ki anayasanın maddesinin üçüncü fıkrasında kişisel veriler işlenmesi kişinin açık rızasına bağlanmıştır kaldıki sağlık bakanlığının kendi görevlerini yerine getirmek için hekimlerden ve sağlık kuruluşlarından isteyeceği kayıt ve bildirimlerin yapılmasından ücret alması öncelikle anayasanın maddesindeki mali yükümlülüklerin adil ve dengeli olması ilkesiyle bağdaşmamaktadıresas sayısı karar sayısı bu itibarla kişilerin ve toplumun hayatını tehdit eden ve bu nedenle bilinmesinde üstün kamu yararı bulunan kimi hastalıklar dışında kalan sağlıkla ilgili özel hayatı ve aile mahremiyetini de kapsayan kişisel bilgilerin her türünün her durumda istenmesine işlenmesine ve paylaşımını da içerecek bir biçimde zorunlu görülen kayıt ve bildirim sisteminden sağlık bakanlığının ücret almasına olanak tanıyan iptali istenen kurallar anayasanın ve maddeleri ile maddesindeki kurallarla bağdaşmamaktadır öte yandan iptali istenilen ibarelerle verilen ücret alma yetkisinin kullanımı somut ölçütlere bağlanmadığı ilkeleri konulmadığı ve çerçevesi çizilmediği için anayasanın maddesine de aykırıdır yukarıda açıklandığı üzere sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanun hükmünde kararnamenin maddesinin birinci fıkrasına eklenen kayıt bildirim ibareleri anayasanın ve maddelerine aykırı olduğundan iptali gerekir sayılı kanunun maddesiyle yeniden düzenlenen sayılı devlet memurları kanununun maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi ile maddesiyle yeniden düzenlenen sayılı yükseköğretim kanununun maddesinin yedinci fıkrasının i̇lk tümcesi ve maddesiyle yeniden düzenlenen sayılı türk silahlı kuvvetleri personel kanununun ek maddesi ile maddesiyle yeniden düzenlenen sayılı gülhane askeri tıp akademisi kanununun maddesinin altıncı fıkrasının i̇lk cümlesinin anayasaya aykırılığı düzenlemelerin geçmişi anlamı ve kapsamı tarihli ve sayılı üniversite ve sağlık personelinin tam gün çalışmasına ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun ile tabip diş tabibi tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman sayılanların ve öğretim elemanlarının mevcut çalışma biçiminin değiştirilerek tam gün çalışma esasının getirildiği düzenlemeler yapılmıştı sayılı kanunun maddesi ile değiştirilen sayılı kanunun maddesinde öğretim elemanları üniversitede devamlı statüde görev yapar öğretim elemanları bu kanun ile diğer kanunlarda belirlenen görevler ve telif hakları hariç olmak üzere yükseköğretim kurumlarından başka yerlerde ücretli veya ücretsiz resmi veya özel başka herhangi bir iş göremezler ek görev alamazlar serbest meslek icra edemezler öğretim elemanının görevi ile bağlantılı olarak verdiği hizmetin karşılığında telif ücreti adıyla bir bedel tahsil etmesi halinde inci madde hükümleri uygulanır şeklinde yer alan hükümlerin iptali istemiyle açılan davada anayasa mahkemesi günlü ve k sayılı kararıyla maddedeki öğretim elemanları yükseköğretim kurumlarından başka yerlerde ücretli veya ücretsiz resmi veya özel başka herhangi bir iş göremezler ek görev alamazlar serbest meslek icra edemezler kuralını anayasaya aykırı bularak anayasanın maddesinde çağdaş eğitim öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile kurulan üniversitelerin kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip olduğu öğretim üyeleri veesas sayısı karar sayısı yardımcılarının serbestçe her türlü bilimsel araştırma ve yayında bulunabilecekleri belirtilmiş madde gerekçesinde de yasaya bırakılan konuların bilimsel özerklik ilkesi göz önünde bulundurularak düzenlenmesi gerektiği vurgulanmıştır anayasada üniversite bilimsel çalışmaların yapıldığı ve bilimin öğretildiği kurum olarak nitelendirilip bilimsel ve idari özerkliğe sahip kılınarak diğer kamu kurumlarından farklı değerlendirilmiş öğretim üyelerine de kamu görevlisi olmakla birlikte genel sınıflandırma içinde ayrı bir yer verilerek kendilerine özgü önem ve değerde bir meslek sınıfı olduğu belirtilmiştir öğretim üyelerinin bu konumları dikkate alındığında bunları diğer kamu görevlileri gibi değerlendirmek mümkün değildir yasa koyucu yükseköğretimin anayasada belirtilen ilkeler doğrultusunda geliştirilmesi bu bağlamda sağlık sorunlarının çözüme kavuşturulması için öğretim elemanlarının unvan ve statülerine uygun bazı sınırlamalar getirerek çalışma koşullarını belirleyebilir ancak getirilen bu sınırlamalar üniversitelerdeki bilim özgürlüğü ve bilimsel özerkliğin gereği olan her türlü bilimsel faaliyeti engelleyici nitelikte olamaz i̇ptali istenen düzenleme ile üniversitelerin bilim verilerini yaymak ulusal alanda gelişime ve kalkınmaya destek olmak ülkeye ve insanlığa hizmet etmek gibi görevlerini yerine getirmesinin engellendiği ayrıca üniversitelerde görev yapan öğretim görevlileri okutmanlar öğretim yardımcıları ile akademik olarak belirli bir yetkinliğe sahip öğretim üyeleri arasında herhangi bir ayrım yapılmaksızın mesai sonrası ücretsiz de olsa resmi veya özel herhangi bir iş yapmalarının yasaklandığı anlaşılmaktadır bu durumun anayasanın maddesi ile bağdaşmadığı açıktır gerekçeleriyle iptal etmiştir yine aynı kanunun maddesi ile değiştirilen sayılı tababet ve şuabatı sanatlarının tarzı i̇crasına dair kanunun maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarındaki tabipler diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar aşağıdaki bentlerden yalnızca birindeki sağlık kurum ve kuruluşlarında mesleklerini icra edebilir kamu kurum ve kuruluşları sosyal güvenlik kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmeli çalışan özel sağlık kurum ve kuruluşları sosyal güvenlik kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmeli çalışan vakıf üniversiteleri sosyal güvenlik kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmesi bulunmayan özel sağlık kurum ve kuruluşları sosyal güvenlik kurumu ve kamu kurumları ile sözleşmesi bulunmayan vakıf üniversiteleri serbest meslek icrası hükümlerinden bentlerden yalnızca birindeki ibaresini anayasa mahkemesi aynı kararında sağlık hizmetleri doğrudan yaşam hakkı ile ilgili olması nedeniyle diğer kamu hizmetlerinden farklıdır sağlık hizmetinin temel hedefi olan insan sağlığı mahiyeti itibarıyla ertelenemez ve ikame edilemez bir özelliğe sahiptir i̇nsanın en temel hakkı olan sağlıklı yaşam hakkı ile bu yaşamın sürdürülmesindeki yeri tartışmasız olan hekimin statüsünün de buesas sayısı karar sayısı çerçevede değerlendirilerek diğer kamu görevlileri ile bu yönden farklılığının gözetilmesi gerekir ayrıca bazı dallarda uzman olan hekimlerin sayıca az olması ve kamunun yanında özel sağlık kuruluşlarının da bu dallarda uzman hekimlere ihtiyaç duyması bu hekimlerin mesleğini mesai saatleriyle sınırlı olmaksızın yaygın bir şekilde icra etmelerini gerekli kılabilir hekimlerin insan sağlığının gelişmesi ve yaşam haklarının korunması ile doğrudan ilgili olan bu konumları dikkate alınmaksızın çalışma koşullarının kuralda belirtildiği şekilde sınırlandırılması bireylerin yaşam hakkını zedeleyici nitelik taşımaktadır i̇ptal konusu ibarede tabiplerin diş tabiplerinin ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların maddenin ikinci fıkrasında yer verilen bentlerden yalnız birinde yer alan kurumlarda mesleklerini icra edebilecekleri belirtilerek herhangi bir istisnaya yer verilmeksizin düzenleme yapılmasının anayasada güvence altına alınan yaşama hakkı ile herkesin hayatını beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesi ilkesine aykırılık oluşturduğu sonucuna varılmıştır gerekçesiyle anayasanın ve maddelerine aykırı bularak iptal etmiştir anayasa mahkemesinin iptal kararından sonra çıkarılan tarihli ve sayılı khknin maddesiyle sayılı kanunun maddesine bir fıkra eklenmiş ve eklenen fıkrada öğretim elemanlarının sayılı kanunun maddesine tabi oldukları hükmüne yer verilerek öğretim elemanları açısından ikinci görev yasağı öngörülmüş ve ikinci görev yasağına bazı istisnalar getirilmiştir buna göre öğretim elemanları yükseköğretim kurumlarından başka bir yerde mesleklerini icra etmeleri halinde yükseköğretim kurumlarında eğitim ve araştırma faaliyetlerinde bulunurken döner sermaye geliri elde edilen faaliyetlerde bulunamayacaklardır anayasa mahkemesi ise söz konusu düzenlemeyi günlü ve k sayılı kararı ile sayılı yetki kanununun kapsamında olmadığı gerekçesiyle iptal etmiştir bu defa sayılı kanunun maddesiyle sayılı kanunun anayasa mahkemesince iptal edilen maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi memurlar mesleki faaliyette veya serbest meslek icrasında bulunmak üzere ofis büro muayenehane ve benzeri yerler açamaz gerçek kişilere özel hukuk tüzel kişilerine veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ait herhangi bir işyerinde veya vakıf yükseköğretim kurumlarında çalışamaz şeklinde yeniden düzenlenir ve maddesiyle sayılı kanunun maddesine eklenen fıkrada tabip diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre öğretim elemanları kanunlarda belirtilen haller dışında sayılı devlet memurları kanununun inci maddesine tabidir kuralı getirilirken maddesiyle sayılı kanunun anayasa mahkemesince iptal edilen ek maddesi bu kanun kapsamına girenler kanunlarda belirtilen istisnalar dışında mesleki faaliyette veya serbest meslek icrasında bulunmak üzere ofis büro muayenehane ve benzeri yerler açamaz gerçek kişilere özel hukuk tüzel kişilerine veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ait herhangi bir işyerinde veya vakıf üniversitelerinde çalışamaz şeklinde değiştirilmekte ve maddesiyle sayılı gülhane askeri tıp akademisi kanununun anayasa mahkemesince iptal edilen maddesinin birinci fıkrasının ilk cümlesinde ise gülhane askeri tıp akademisindeki kadrolu asker ve sivil öğretim elemanları sayılı kanunun ek nci maddesi hükmüne tabidir denilmektediresas sayısı karar sayısı böylece kamu kurum ve kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarında memur statüsünde istihdam edilen askeri ve sivil tabip diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman öğretim elemanlarının mesleki faaliyette veya serbest meslek icrasında bulunmak üzere ofis büro muayenehane ve benzeri yerler açamayacakları kanunlarda belirtilen istisnalar dışında gerçek kişilere özel hukuk tüzel kişilerine veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ait herhangi bir işyerinde veya vakıf yükseköğretim kurumlarında çalışamayacakları kurallaştırılmaktadır kanunlarda belirtilen istisnaya ise yine sayılı kanunun maddesiyle sayılı kanunun maddesine eklenen yedi ve sekizinci fıkralar ile maddesiyle sayılı sağlık bakanlığına bağlı sağlık kurumları ile esenlendirme rehabilitasyon tesislerine verilecek döner sermaye hakkında kanunun maddesine eklenen fıkralarda yer verilmiştir sayılı kanunun maddesine eklenen yedinci fıkra ile tabip diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlardan profesör ve doçent kadrosunda bulunanların her bir ana bilim dalındaki profesör ve doçent sayısının sini geçmemek ilgilisinin onayıyla bir yıla kadar kurumsal sözleşme yapılmak ve geliri üniversite döner sermaye hesabına yatırılmak kaydıyla mesai saatleri dışında özel hastaneler veya vakıf hastanelerinde kurumsal sözleşme ile çalışmaları öngörülür iken sayılı kanunun maddesine eklenen fıkralarla ise eğitim ve araştırma hastanelerinde ve sayılı sağlık hizmetleri temel kanununun ek uncu maddesi kapsamında üniversitelerle birlikte kullanımdaki hastanelerde çalışan tabip diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlardan profesör ve doçent unvanını haiz bu