esas sayısı karar sayısı a yetki yasalarının ve kanun hükmünde kararnamelerin anayasal konumu tarihli ve sayılı sayılı kanunla türkiye cumhuriyeti anayasasında yapılan değişikliklere uyum sağlanması amacıyla çeşitli kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması konusunda yetki kanunu ile ilgili olarak anayasaya aykırılık savının anlatılabilmesi için öncelikle yetki yasalarının ve kanun hükmünde kararnamelerin khk anayasal konumu üzerinde durulması bu yöndeki anayasal ilkelerin değerlendirilmesi gerekmektedir aksi halde khk çıkarma konusundaki anayasal yetkinin anayasal sınırlar içinde anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkelerine uygun olarak etkin verimli ve yerinde kullanılması hususu doğru değerlendirilemez bu temel anayasal ilkeler anayasayı yorumlamak ve anayasal denetimi yapmak amacıyla anayasayla kurulmuş anayasa mahkemesinin yetki yasalarıyla ilgili olarak verdiği birçok kararda yer almış ve yerleşik içtihat haline gelmiştir anayasa mahkemesinin yerleşik içtihatlarında yetki yasalarının ve khklerin anayasal konumu ve ilkeleri şöyle açıklanmıştır anayasanın ncı maddesinde türk milletinin egemenliğini yetkili organları eliyle kullanacağı nci maddesinde yasama yetkisinin türk milleti adına türkiye büyük millet meclisinin olduğu ve devredilemeyeceği inci maddesinde yürütme yetkisi ve görevinin cumhurbaşkanı ve bakanlar kurulu tarafından anayasa ve yasalara uygun olarak yerine getirileceği uncu maddesinde de yargı yetkisinin türk milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılacağı belirtilmiştir anayasanın başlangıçının dördüncü paragrafına göre kuvvetler ayrılığı devlet organları arasında üstünlük sıralaması anlamına gelmeyip belli bir devlet yetkisinin kullanılmasından ibaret ve bununla sınırlı bir işbölümü ve işbirliğidir üstünlük ancak anayasa ve yasalardadır yetki yasası ve khklerle ilgili hükümler anayasanın nci ve inci maddelerinde yer almaktadır nci maddede bakanlar kuruluna belli konularda khk çıkarma yetkisinin verilmesi tbmmnin görev ve yetkileri arasında sayılmış inci maddede khk çıkarılmasına yetki veren yasada bulunması zorunlu öğeler belirtilmiştir buna göre yetki yasasında çıkarılacak khknin amacının kapsamının ilkelerinin kullanma süresinin ve süresi içinde birden fazla kararname çıkarılıp çıkarılamayacağının belirtilmesi gerekir bakanlar kuruluna verilen yetki yasada öngörülen konu amaç kapsam ilke ve süre ile sınırlı bir yetkidir bu durumda yetki yasasının anayasanın belirlediği öğeleri belli bir içeriğe kavuşturarak somutlaştırması ve verilen yetkiyi açıkça belirleyerek bakanlar kuruluna çerçeve çizmesi gerekir ayrıca inci maddenin sekizinci fıkrasında yetki yasalarının tbmm komisyonları ve genel kurulunda öncelik ve ivedilikle görüşüleceği öngörülmüştür anayasada görüşülmesinde bile öncelik ve ivedilik aranarak khk çıkarma yetkisi verilmesinin özel bir yönteme bağlanması konunun öneminden kaynaklanmaktadır anayasanın nci nci ve inci maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden yasama yetkisinin genel ve asli bir yetki olması tbmmne ait bulunması ve devredilememesi karşısında khk çıkarma yetkisinin kendisine özgü ve ayrık bir yetki olduğu anlaşılmaktadır bu nedenle bu yetki yasama yetkisinin devri anlamına gelecek ya da bu izlenimi verecekesas sayısı karar sayısı biçimde yaygınlaştırılıp genelleştirilmemelidir khkler ancak ivedilik gerektiren belli konularda kısa süreli yetki yasaları temel alınarak etkin önlemler ve zorunlu düzenlemeler için yürürlüğe konulur maddenin danışma meclisinde görüşülmesi sırasında khk çıkarabilmesi için hükümete yetki verilmesinin nedeni çok acele hallerde hükümetin elinde uygulanacak bir seri kural olmadığı için acele olarak çıkarılıp ve hemen olayın üstüne gidilmesi gereken hallerde çıkarılması için bu düzenleme getirilmiştir biçiminde açıklanmış anayasa komisyonu başkanınca da kanun hükmünde kararname yasama meclisinin acil bir durumda kanun yapmak için geçecek sürede çıkaracağı kanun ihtiyacı halledilmesi gereken meseleyi çözemeyeceğine zaman çok geç kalınacağı endişesinden kaynaklanan bir müessesedir ve bu müessese bunun için kurulmuştur denilmek suretiyle konunun altı çizilmiştir anayasada kimi konuların khklerle düzenlenmesi yasaklanmaktadır inci maddenin birinci fıkrasında sıkıyönetim ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere anayasanın i̇kinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümde yer alan siyasî haklar ve ödevlerin kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemeyeceği belirtilmiş üncü maddede ise bakanlar kuruluna kanun hükmünde kararname ile bütçede değişiklik yapmak yetkisi verilemez denilmiştir bu kurallar gereğince tbmm bakanlar kuruluna ancak yasak alana girmeyen belli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir yetki yasasında bakanlar kuruluna verilen yetkinin amaç kapsam ve ilkelerinin belirlenmesinden amaç bu yetki ile bakanlar kurulunun neleri gerçekleştirebileceğinin açıklığa kavuşturulmasıdır khknin amacı kapsamı ve ilkeleri de konusu gibi geniş içerikli her yöne çekilebilecek yuvarlak ve genel anlatımlarla gösterilmemeli değişik biçimlerde yorumlamaya elverişli olmamalıdır verilen yetkinin konu amaç kapsam ve ilkeler yönünden belirgin duruma getirilmesi başka bir anlatımla somutlaştırılması yürürlüğe konulacak khklerin yetki yasası kapsamı içinde kalıp kalmadıklarının inci maddede belirlenen yasak alana girip girmediklerinin önemli ivedi ve zorunlu bir durum için düzenlenip düzenlenmediklerinin saptanabilmesi yönünden gereklidir khk çıkartılmasına yetke verelmese anayasada öngörülen koşullar ve sınırlar eçende kalmak kaydıyla yasama yetkesenen devre anlamına gelmez ber yetke yasasının anayasaya aykırı olmaması eçen anayasadake öğe ve ölçütlere anayasa mahkemese kararları ele geterelen yorumlara uygun olması gereker anayasa mahkemese kararlarının bağlayıcılığı elkese kararlarda açıklanan gerekçeleren göz önünde bulundurulmasını zorunlu kılar yetke yasalarına kullanma sürelere uzatılarak süreklelek kazandırılması ve her konuda khklerle düzenlemelere gedelmese önemle zorunlu ve evede durumlar dışında bu yetkenen verelmese yetke kanununda açık ber şekelde yer almayan ya da yetke kanununda yapılan açık olmayan genel düzenlemelere dayanılarak ber khk çıkarılması yasama yetkesenen devre anlamına geler böylece yasama yürütme ve yargı erke arasındake denge bozularak yürütme yasama organına karşı üstün duruma geler başta yasama organı olmak üzere tüm organlar anayasa mahkemese kararlarının yalnız sonuçları ele değel ber bütünlük eçende gerekçelere ele de bağlıdır kararlar gerekçelereyle yasama eşlemlerene değerlenderme ölçütlerene eçererler ve yasama etkenleklerene yönlenderme eşleve de görürler bu nedenle yasama organı düzenlemelerde bulunurken eptal edelen yasalara eleşken kararların sonuçları ele berlekte gerekçelerene de göz önünde bulundurmak zorundadır sayılı yetke yasası da anayasanın ve anayasa mahkemesenen yetke yasalarıyla ve khklerle elgele yukarıda özetlenen anayasal elkelerene uymak zorundadıresas sayısı karar sayısı sayılı sayılı kanunla türkiye cumhuriyeti anayasasında yapılan değişikliklere uyum sağlanması amacıyla çeşitli kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması konusunda yetki kanununun sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasının geçici maddesinin fıkrası hükmü açısından özel konumunun değerlendirilmesi tarihli ve sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasında değişiklik yapılmasına dair kanun ile tarihli ve sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasında yapılan değişikliklere uyum sağlamak üzere bakanlar kuruluna khk çıkarma yetkisi veren tarih ve sayılı sayılı kanunla türkiye cumhuriyeti anayasasında yapılan değişikliklere uyum sağlanması amacıyla çeşitli kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması konusunda yetki kanunu yürürlük ve yürütme dahil maddeden oluşmaktadır tasarının genel gerekçesinde tarihli ve sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasında değişiklik yapılmasına dair kanun ile tarihli ve sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasında değişiklik yapılmış ve yapılan değişiklikle parlamenter hükümet sistemi yerine cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi getirilmiştir anayasa değişikliğiyle getirilen yeni hükümet sistemine bağlı olarak anayasada başbakanlık ve bakanlar kuruluna ilişkin hükümlerde değişiklik yapılmış bakanlar kurulu tarafından çıkarılan tüzük şeklindeki düzenleyici işlem uygulamasına son verilmiş savaş hali hariç askeri mahkemelerin kurulamayacağı düzenlenmiş cumhurbaşkanına bakanlıkların kurulması kaldırılması görevleri ve yetkileri ile teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması üst kademe kamu yöneticilerinin atanmalarına ilişkin usul ve esasların düzenlemesi kamu tüzelkişiliğinin kurulması milli güvenlik kurulu genel sekreterliğinin teşkilatı ve görevleri devlet denetleme kurulunun işleyişi üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işleri ile yürütme yetkisine ilişkin konularda cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilme yetkisi verilmiş ve yeni hükümet sistemi çerçevesinde çeşitli maddelerde önemli değişiklikler yapılmıştır anayasada gerçekleştirilen yeni hükümet sistemine geçiş için yapılan değişiklikler ilgili kanunlarda bazı düzenlemelerin yapılmasını gerekli hale getirmiştir bilindiği üzere türkiye büyük millet meclisi genel kurulunun tarihli ve sayılı kararıyla tarihinde yapılması planlanan nci yasama dönemi milletvekili genel seçimi ve cumhurbaşkanlığı seçiminin tarihi olarak değiştirilmiştir bu sebeple anayasa değişikliğinin gerektirdiği kanuni düzenlemelerin bir an önce yapılması önem arz etmekte olup ivedi olarak yapılması gereken bazı düzenlemelerin kanun hükmünde kararname çıkarılması yoluyla gerçekleştirilmesinde zorunluluk bulunmaktadır bu kapsamda çıkarılacak kanun hükmünde kararnameler ile yeni hükümet sisteminde uygulaması kalmayacak olan tüzük bakanlar kurulu başbakan başbakanlık kanun tasarısı gibi bazı ibarelerin kanun ve kanun hükmünde kararnamelerden çıkarılması ve cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin gerektirdiği düzenlemelerin yapılması öngörülmekte olup bu düzenlemeler yapılırken kamu hizmetlerinin verimli süratli ve etkin bir şekilde yürütülmesi atama ve görevde yükselmede kariyer ve liyakat esaslarının esas alınması kamu hizmetlerinde koordinasyonun sağlanması ve kaynak kullanımında israfın önlenmesi gibi ilkeler gözönünde bulundurulacaktıresas sayısı karar sayısı tasarı ile yukarıda belirtilen düzenlemelerin yapılabilmesi için bakanlar kuruluna türkiye büyük millet meclisi ve cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda cumhurbaşkanının yemin ederek göreve başladığı tarihe kadar geçerli olacak şekilde kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisinin verilmesi amaçlanmaktadır açıklaması yer almaktadır tarihli ve sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasında değişiklik yapılmasına dair kanun ile tarihli ve sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasının çok sayıda maddesinde değişiklik yapılmış söz konusu değişiklikler nisan tarihinde halkoyuna sunulmuştur söz konusu halk oylamasının sonuçları tarihinde yüksek seçim kurulu tarafından tarihli sayılı mükerrer resmi gazetede ilan olunmuştur tarihli ve sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasında değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesinde aşağıdaki hüküm yer almaktadır madde sayılı kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir geçi̇ci̇ madde a türkiye büyük millet meclisinin nci yasama dönemi milletvekili genel seçimi ve cumhurbaşkanlığı seçimi tarihinde birlikte yapılır seçimin yapılacağı tarihe kadar türkiye büyük millet meclisi üyeleri ve cumhurbaşkanının görevi devam eder meclisin seçim kararı alması halinde nci yasama dönemi milletvekili genel seçimi ve cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır bu kanunun yayımı tarihinden itibaren en geç altı ay içinde türkiye büyük millet meclisi bu kanunla yapılan değişikliklerin gerektirdiği meclis i̇çtüzüğü değişikliği ile diğer kanuni düzenlemeleri yapar cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenleneceği belirtilen değişiklikler ise cumhurbaşkanının göreve başlama tarihinden itibaren en geç altı ay içinde cumhurbaşkanı tarafından düzenlenir söz konusu madde hükmüne göre anayasa değişikliğinin gerektirdiği kanuni düzenlemelerin tarihinden itibaren ay içerisinde tbmm tarafından yapılması gerekmekte idi tasarının gerekçesinde anayasada gerçekleştirilen yeni hükümet sistemine geçiş için yapılan değişikliklerin ilgili kanunlarda bazı düzenlemelerin yapılmasını gerekli hale getirdiği aynı zamanda türkiye büyük millet meclisi genel kurulunun tarihli ve sayılı kararıyla tarihinde yapılması planlanan nci yasama dönemi milletvekili genel seçimi ve cumhurbaşkanlığı seçiminin tarihi olarak değiştirilmiş olduğu ifade edilerek anayasa değişikliğinin gerektirdiği kanuni düzenlemelerin bir an önce yapılmasının önem arz etmekte olduğu ivedi olarak yapılması gereken bazı düzenlemelerin kanun hükmünde kararname çıkarılması yoluyla gerçekleştirilmesinde zorunluluk bulunduğu ifade olunmuştur ancak yasama organının yeni sisteme uyum yasalarını tarihine kadar çıkarmasının anayasal bir zorunluluk olduğu ancak tbmm ‘nin bu görevini tarihine kadar yerine getirmediği hususuna değinilmemiştiresas sayısı karar sayısı khklerle düzenlemelere gidilmesi yönünde önemli zorunlu ve ivedi durum daha ortada yok iken yasama organının yeni sisteme uyum yasalarını tarihine kadar çıkarmaktan imtina etmesinin nedeni anlaşılamamaktadır bu durum anayasanın demokratik hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmayacağı gibi yasama yetkisinin bilerek devri anlamına da gelmektedir sayılı yetki yasasının çıkarılmasında öncelikli anayasal sorun söz konusu yasanın çıkarılma zamanıdır genel seçim tarihi öne çekilerek seçimin haziran pazar günü yapılmasına türkiye büyük millet meclisi genel kurulunun tarihli üncü birleşiminde karar verilmiş söz konusu karar resmi gazetenin tarih ve sayılı mükerrer nüshasında yayınlanmıştır yetki yasasına ilişkin yasa tasarısı ise genel seçim kararının alınmasından gün sonra tarihinde başbakanlıkça tbmm başkanlığına sunulmuş tasarı tarihinde ana komisyon sıfatıyla plan ve bütçe komisyonuna sevk edilmiş tarihinde sabah oturumunda plan ve bütçe komisyonunda aynı gün öğleden sonra tbmm genel kurulunda görüşülüp kabul edilerek yasalaşmıştır genel seçim şekli bakımından iki anayasal organın iki yetkili organın yasama ve yürütme organlarının birbirlerine bağlı olarak yenilenmesi özü bakımından da anayasa değiştirme yetkisi de bulunan kural koyucu organın ve buna bağlı olarak ülkenin hukuksal yapısının ve yönetim programının belirlendiği en önemli ve etkin demokratik müessesedir seçim kararı almak demokratik toplum düzeninin gereklerini yerine getirme yönünden egemenliğin sahibi iradeye başvurmaktır yetki yasasını tbmm gündemine taşıyan iktidar partisi bu yasama döneminde olağan çalışma sürecini sürdürmüş ancak hiçbir gerekçe yokken anayasa değişikliğinin gerektirdiği uyum yasalarını tbmm gündemine getirmekten anayasal zorunluluk olmasına karşın imtina etmiştir yürütme organı temsilcileri bakanlar cumhurbaşkanlığı sistemine uyum yasalarını anayasada da belirtilen aylık süre boyunca düzenlemeyip yasama organının gündemine getirmemek suretiyle aslında bir ölçüde görevlerini ihmal etmiş konuma düşmüşlerdir bu nedenle aynı zamanda tbmm de kendisine tarihli ve sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasında değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesiyle anayasaya eklenen geçici maddenin fıkrasıyla verilen görevi yapmayarak görevini ihmal etmiş bir ölçüde ihmal suretiyle anayasa ihlali suçunu işler duruma getirilmiştir yetki yasası kapsamındaki konular tam anlamıyla incelemeyi araştırmayı tartışmayı gerektiren konulardır kamu hizmetlerinin düzenli süratli etkin verimli ve ekonomik bir şekilde yürütülmesini sağlamak zaten hukuk devletinin en temel ve vazgeçilmez unsurudur hukuk güvenliği ve hukuksal istikrar da bunu gerektirir bunun için başta yasalar güvenilir olmalı güvenlik ve istikrarı sağlamalıdır kamu hizmetlerinin düzenli etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak öncelikle yasa koyucunun sorumluluğundadır kanun hükmünde kararname kurumu günlü sayılı yasa ile anayasasının üncü maddesinde yapılan değişiklik sonucu hukukumuza girmiştir anayasasında da khkler temelde anayasasından çok farklı olmamakla birlikte kimi yeniliklerle ve fakat benzer gerekçelerle inci maddede düzenlenmiştir böylece hemesas sayısı karar sayısı yürütme organını güçlendirmek hem de değişen ekonomik ve sosyal konuların ortaya çıkardığı sorunlara ivedi çözümler bulmak amacına ulaşılmak istenilmiştir bu anayasal düzenlemelerde olağan dönemlerde çıkarılan khklerin mutlaka bir yetki yasasına dayanması zorunlu tutulmuş ve nci maddede bakanlar kuruluna belli konularda khk çıkarma yetkisi vermek tbmmnin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır yetki yasasının içeriği ve öğeleri de anayasanın inci maddesinde belirlenmiştir nisan tarihinde halkoyuna sunulan ve yapılan halkoylamasında kabul edilen tarihli ve sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasının çok sayıda maddesinde değişiklik yapan tarihli ve sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasında değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesi ile mevcut anayasaya eklenen geçici maddenin fıkrasıyla bu kanunun yayımı tarihinden itibaren en geç altı ay içinde türkiye büyük millet meclisine bu kanunla yapılan değişikliklerin gerektirdiği meclis i̇çtüzüğü değişikliği ile diğer kanuni düzenlemeleri bizzat yapma görevi verilmiştir geçici madde ile tbmm ne verilen bu yetki özel bir yetkidirmünhasır bir yetkidir ve özel bir hükümle tbmmne verilmiştir dolayısıyla maddenin genel hükümleri ile bakanlar kurulunca çıkarılacak kanun hükmünde kararnamelere bırakılamaz özel hükmün olduğu yerde de genel hüküm uygulamasına gidilemez bu maddede anayasada yapılan değişiklerin gerektirdiği yasal düzenlemeleri yapmakla tbmm bizzat görevlendirirlmiştir bu maddede anayasada yapılan değişikliklerin gerektirdiği yasal düzenlemelerin bakanlar kurulunca yetki kanunu çıkartılarak khklar aracılığıyla yapılabilirliği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu görevin bizzat tbmm tarafından yerine getirilmesi gerekmektedir anayasanın geçici maddesinde yer alan düzenleme özel bir düzenlemedir anayasanın maddesinde yer alan düzenleme ise yetki kanununa dayanılarak çıkarılacak khklarla ilgili genel düzenleme niteliğinde bulunmaktadır lex specialis derogat legi generali özel kanun genel kanunları ilga eder ilkesi gereği sayılı kanunla mevcut anayasada yapılan değişikliklerin gerektirdiği yasal düzenlemelerin bizzat tbmm tarafından yerine getirilmesi icap etmektedir anayasanın geçici maddesinde yer alan düzenleme mevcut iken anayasada yapılan değişikliklerin gerektirdiği yasal düzenlemelerin anayasanın maddesi dayanak yapılarak bakanlar kurulunca yetki kanunu ve buna ilişkin khklarla gerçekleştirilmesi tbmmne ait yasama yetkisinin yürütme organına devri anlamına gelir anayasanın geçici maddesinde yer alan düzenleme gereği bu maddede tbmmye tevdi olunan anayasada yapılan değişikliklerin gerektirdiği yasal düzenlemeleri yapma görevi mevcut anayasanın maddesi hükmünde yer alan yetki kanunu ve buna dayanılarak khk çıkarma yöntemiyle gerçekleştirilemeyeceğinden sayılı sayılı kanunla türkiye cumhuriyeti anayasasında yapılan değişikliklere uyum sağlanması amacıyla çeşitli kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması konusunda yetki kanunu anayasanın ve maddelerine aykırı bulunmakta geçici maddesinin fıkrası karşısında tamamen hükümsüz kalmaktadır sayılı sayılı kanunla türkiye cumhuriyeti anayasasında yapılan değişikliklere uyum sağlanması amacıyla çeşitli kanun ve kanun hükmündeesas sayısı karar sayısı kararnamelerde değişiklik yapılması konusunda yetki kanununun tarih ve sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasında değişiklik yapılmasına dair kanununun maddeleri ile sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasının geçici maddesinin fıkrası hükmü açısından özel konumunun değerlendirilmesi sayılı sayılı kanunla türkiye cumhuriyeti anayasasında yapılan değişikliklere uyum sağlanması amacıyla çeşitli kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması konusunda yetki kanununun çıkarılmasına dayanak teşkil eden yürürlükte olan anayasanın nci maddesinde yer alan tbmm tarafından bakanlar kuruluna belli konularda khk çıkarma yetkisinin verilmesine yönelik düzenleme tarih ve sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasında değişiklik yapılmasına dair kanununun maddesi hükmü ile artık yeni sistemde bakanlar kurulu olmadığından madde metninden çıkarılmıştır yine mevcut yürürlükte olan anayasanın tbmm tarafından bakanlar kuruluna verilen kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi esaslarını düzenleyen maddesi de tarih ve sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasında değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesinin fıkrası hükmü ile yürürlükten kaldırılmıştır madde metnindeki değişiklik ve maddenin yürürlükten kaldırılmasına ilişkin düzenlemeler tarih ve sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasında değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesi hükmü gereği birlikte yapılan türkiye büyük millet meclisi ve cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda cumhurbaşkanının göreve başladığı tarihte yürürlüğe girecektir tarih ve sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasında değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesi hükmü ile sayılı anayasasına eklenen geçici maddenin fıkrası f bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte bulunan kanun hükmünde kararnameler tüzükler başbakanlık ve bakanlar kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikler ile diğer düzenleyici işlemler yürürlükten kaldırılmadıkça geçerliliğini sürdürür yürürlükte bulunan kanun hükmünde kararnameler hakkında nci ve üncü maddelerin uygulanmasına devam olunur hükmünü taşımakta olup sayılı kanunun maddesi gereğince söz konusu madde birlikte yapılan türkiye büyük millet meclisi ve cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda cumhurbaşkanının göreve başladığı tarihte yürürlüğe girecektir yeni anayasal sistemde bakanlar kurulu olmadığından bakanlar kuruluna herhangi yetki yasası ile belli konularda khk çıkarma yetkisinin verilmesi veya bakanlar kurulunca da bu yetki kanununa istinaden khk çıkarılması söz konusu değildir yeni anayasal sistemde cumhurbaşkanına yürütme yetkisine dair konularda cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarması yetkisi verilmektedir mevcut anayasal sistemde bakanlar kurulunca yetki yasası ile belli konularda khk çıkarılmasına ilişkin olarak üç aşamanın yerine getirilmesi gerekmektedir yetki kanunun hazırlanarak tbmmye sevki ve yasalaşması yasalaşan yetki kanunu sınırları çerçevesinde khk hazırlanarak yayımlanması ve tbmmye aynı gün sevk edilmesiesas sayısı karar sayısı yetki kanunlarına dayanarak çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerin tbmmde komisyonlarda ve genel kurulda görüşülerek yasalaştırılması yeni anayasal sistemin yürürlüğe girmesi ile yukarıda izah olunan aşamanın gerçekleştirilemeyeceği anlaşılmaktadır yani tbmmnin bu yetki yasasına ilişkin olarak çıkarılan kanun hükmünde kararnameleri görüşme tartışma değerlendirme yasalaştırma yetkisi bilinçli bir şekilde elinden alınmaktadır kanun hükmündeki kararnameler için anayasada öngörülen mevcut sürecin tamamlanamayacağı göz önünde bulundurulduğunda tbmmde herhangi bir onay sürecinden geçirilmeyeceği bilinerek sayılı yetki kanunu çerçevesinde çıkarılacak söz konusu kanun hükmündeki kararnamelerin mevcut mevzuat sistemimize dahil olacakları anlaşılmaktadır anayasada öngörüldüğü biçimi ile khkler yapısal organik bakımdan yürütme organı işlemi işlevsel fonksiyonel yönden ise yasama işlemi niteliğindedirler ancak türkiye büyük millet meclisi verdiği yetkiyi bir yasa ile her zaman geri alabilmekte kendisine sunulan khkleri reddedebilmekte ya da değiştirerek de kabul edebilmektedir anayasaya göre khkler türkiye büyük millet meclisinin denetimine tabidir anayasanın inci maddesinde kararnameler resmî gazetede yayımlandıkları gün türkiye büyük millet meclisine sunulur yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler türkiye büyük millet meclisi komisyonları ve genel kurulunda öncelik ve ivedilikle görüşülür denilmektedir öncelik ve ivedilik koşuluyla yetki yasalarının gecikmeden çıkarılabilmesi ve çıkarıldıktan sonra da yürürlüğe konulan khklerin aynı biçimde türkiye büyük millet meclisinde karara bağlanması istenilmiştir yetki yasası khk ve khknin türkiye büyük millet meclisince aynen ya da değiştirilerek kabulü birbirlerinden bağımsız işlemler olmayıp anayasada öngörülen bir sürecin değişik aşamalarıdır khknin yetki yasası ile olan bağı khkyi aynen ya da değiştirerek kabul eden yasa ile kesilir bu yasa khkyi kendi bünyesine alarak genel anlamda bir yasa niteliğine dönüştürür bu nedenle khk ile dayandığı yetki yasası arasındaki bağ khknin aynen ya da değiştirilerek yasaya dönüşmesine kadar devam etmektedir khk yasa gücünü dayandığı yetki yasası ile konulan esaslara uygunluğu ve yetki yasasının da anayasaya uygunluğu varsayıldığı için kazanmaktadır anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti anayasa mahkemesinin birçok kararında da açıklandığı üzere eylem ve işlemleri hukuka uygun olan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık anayasanın ve yasaların üstünde yasa koyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri bulunduğu bilincinde olan devlettir kanunların kamu yararının sağlanması amacına yönelik olması genel objektif adil kurallar içermesi ve hakkaniyet ölçütlerini gözetmesi hukuk devleti olmanın gereğidir bir kuralın kamu yararı dışında saklı bir amacı gerçekleştirmek amacıyla konulduğu ve keyfiliği teşvik ettiği durumlarda yetki saptırması durumu ve giderek kuralın amaç açısından sakatlığı ortaya çıkaresas sayısı karar sayısı hukuk devleti olmanın gereği adaletli hukuk düzeninin kurulması ve bunun sürdürülmesi olup bu bağlamda devlet yönetiminde keyfiliğin değil hukuk kurallarının egemen olmasıdır kanun hükmündeki kararnameler için anayasada öngörülen mevcut sürecin tamamlanamayacağı ve tbmmde herhangi bir onay sürecinden geçirilmeyeceği bilinerek sayılı yetki kanunu çerçevesinde bakanlar kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarılma yetkisi verilmesi anayasanın maddesinde tanımını bulan hukuk devleti ilkesine açıkça aykırılık teşkil etmektedir sayılı sayılı kanunla türkeye cumhureyete anayasasında yapılan değeşekleklere uyum sağlanması amacıyla çeşetle kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değeşeklek yapılması konusunda yetke kanununun maddesenen fıkrasının son cümlesende yer alan ele değer kanun ve kanun hükmünde kararnameleren efadesenen anayasaya aykırılığı sayılı kanunun maddesi amaç ve kapsam madde bu kanunun amacı tarihli ve sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasında değişiklik yapılmasına dair kanun ile tarihli ve sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasında yapılan değişikliklere uyum sağlamak üzere kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş teşkilat görev ve yetkilerinin düzenlenmesi kanunlar ve kanun hükmünde kararnamelerde yer alan tüzük bakanlar kurulu i̇cra vekilleri heyeti i̇cra vekilleri heyeti kararı bakanlar kurulu kararı bakanlar kurulu yönetmeliği hükümet başbakan başvekil başbakanlık başvekalet sıkıyönetim nizamname kanun tasarısı gibi bazı ibarelerin değiştirilmesi yürürlükten kaldırılması veya bu çerçevede kanunlar ve kanun hükmünde kararnamelerde yer alan ilgili hükümlerin yeniden düzenlenmesi mevcut bağlı ilgili ve ilişkili kuruluşların bağlılık ve ilgilerinin yeniden belirlenmesi uygulama imkânı kalmayan kanun ve kanun hükmünde kararnamelerin yürürlükten kaldırılması kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde yer alan bakanlıkların kamu kurum ve kuruluşlarının kurulması kaldırılması görevleri yetkileri personeli ve teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması ve üst kademe kamu yöneticilerinin atanmaları ile görevlerine son verilmesine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesinin sağlanması cumhurbaşkanının yürütme yetkisine ilişkin hususlara dair hükümlerin düzenlenmesi ile bu bent kapsamındaki ilgili hükümlerin değiştirilmesi veya yürürlükten kaldırılması için çeşitli kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması hususunda düzenlemelerde bulunmak üzere bakanlar kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermektir bu kanuna göre çıkarılacak kanun hükmünde kararnameleresas sayısı karar sayısı tarihli ve sayılı kanunların ve nizamnamelerin sureti neşir ve i̇lanı ve meriyet tarihi hakkında kanun tarihli ve sayılı maden tetkik ve arama genel müdürlüğü kanunu tarihli ve sayılı devlet su i̇şleri genel müdürlüğünün teşkilat ve görevleri hakkında kanun tarihli ve sayılı başbakanlık basımevi döner sermaye i̇şletmesi kuruluşu hakkında kanun tarihli ve sayılı bakanlıklar ve bağlı kuruluşlarda atama usulüne i̇lişkin kanun tarihli ve sayılı kamu kurum ve kuruluşlarının yurtdışı teşkilatı hakkında kanun hükmünde kararname tarihli ve sayılı genel kadro ve usulü hakkında kanun hükmünde kararname tarihli ve sayılı resmi gazetede yayımlanacak olan yönetmelikler hakkında kanun tarihli ve sayılı bakanlıkların kuruluş ve görev esasları hakkında sayılı kanun hükmünde kararname ile gün ve sayılı bakanlıkların kuruluş ve görev esasları hakkında kanun hükmünde kararnamenin bazı maddelerinin kaldırılması ve bazı maddelerinin değiştirilmesi hakkında sayılı kanun hükmünde kararnamenin değiştirilerek kabulü hakkında kanun tarihli ve sayılı başbakanlık teşkilatı hakkında kanun hükmünde kararnamenin değiştirilerek kabulü hakkında kanun tarihli ve sayılı çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığının teşkilat ve görevleri hakkında kanun tarihli ve sayılı i̇çişleri bakanlığı teşkilat ve görevleri hakkında kanun tarihli ve sayılı enerji ve tabii kaynaklar bakanlığının teşkilat ve görevleri hakkında kanun tarihli ve sayılı orman genel müdürlüğü teşkilat ve görevleri hakkında kanun hükmünde kararnamenin değiştirilerek kabulü hakkında kanun tarihli ve sayılı spor genel müdürlüğünün teşkilat ve görevleri hakkında kanun tarihli ve sayılı hazine müsteşarlığının teşkilat ve görevleri hakkında kanunesas sayısı karar sayısı tarihli ve sayılı kültür ve turizm bakanlığı teşkilât ve görevleri hakkında kanun tarihli ve sayılı sosyal güvenlik kurumu teşkilâtı kanunu tarihli ve sayılı kamu malî yönetimi ve kontrol kanunu ile diğer kanun ve kanun hükmünde kararnamelerin bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen hususlara ilişkin hükümlerinde yapılacak değişiklik yürürlükten kaldırma ve yeni düzenlemeleri kapsar hükmünü içermektedir kanunun maddesi amaç ve kapsam maddesidir bu maddede yer alan hükme göre yetki kanunun amacı ve kapsamı kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş teşkilat görev ve yetkilerinin düzenlenmesi kanunlar ve kanun hükmünde kararnamelerde yer alan tüzük bakanlar kurulu i̇cra vekilleri heyeti i̇cra vekilleri heyeti kararı bakanlar kurulu kararı bakanlar kurulu yönetmeliği hükümet başbakan başvekil başbakanlık başvekalet sıkıyönetim nizamname kanun tasarısı gibi bazı ibarelerin değiştirilmesi yürürlükten kaldırılması veya bu çerçevede kanunlar ve kanun hükmünde kararnamelerde yer alan ilgili hükümlerin yeniden düzenlenmesi mevcut bağlı ilgili ve ilişkili kuruluşların bağlılık ve i̇lgilerinin yeniden belirlenmesi uygulama imkânı kalmayan kanun ve kanun hükmünde kararnamelerin yürürlükten kaldırılması kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde yer alan bakanlıkların kamu kurum ve kuruluşlarının kurulması kaldırılması görevleri yetkileri personeli ve teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması üst kademe kamu yöneticilerinin atanmaları ile görevlerine son verilmesine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesinin sağlanması cumhurbaşkanının yürütme yetkisine ilişkin hususlara dair hükümlerin düzenlenmesi ile bu bent kapsamındaki ilgili hükümlerin değiştirilmesi veya yürürlükten kaldırılması için çeşitli kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması hususundaesas sayısı karar sayısı düzenlemelerde bulunmak üzere bakanlar kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek olarak sıralanmaktadır maddenin fıkrasında da açıkça belirtilmek suretiyle değişiklik yapılabilecek veya yürürlükten kaldırılabilecek kanun veya kanun hükmünde kararnameler sayılmaktadır adet yine bakanlar kuruluna aynı madde ile bilahare ilave olarak diğer tüm kanun ve kanun hükmünde kararnamelerin birinci maddenin birinci fıkrasında belirtilen hususlara ilişkin hükümlerinde yapılacak değişiklik yürürlükten kaldırma ve yeni düzenlemeleri yapma yetkisi de verilmektedir bu düzenleme ile yetki yasa tasarısının zaten çok geniş olan kapsamı daha da genişletilmiş belirsiz ve sınırsız hale getirilmiştir bu genişlemeye hangi yasa ya da khklerin gireceğinin öngörülmesi olanaklı değildir kamu kurum ve kuruluşlarının tüm bölümünü ve kamu personelini kapsayan yetki düzenlemeleriyle yasama organının çalışmadığı bu seçim döneminde yürütme organına değişen anayasa maddelerine uyumun sağlanması gerekçe gösterilerek devletin tüm işlev ve örgütlenmesini değiştirme yetkisi verilmektedir anayasanın maddesinde belirtilen huku