esas sayısı karar sayısı i̇ptal i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ ocak günlü kan kar md b sayılı dava dilekçesinde iptal isteminin gerekçe bölümü aynen şöyledir görüldüğü üzere sadece i̇slâmi kurallara göre kadınlar için örtünme tesettür hususları gözönüne alınarak dinî inanç yönünden yükseköğretim kurumlarında öğretim yapan bayan öğrencilere eşitlik ve genellik ilkelerini de aşarak lâikliğe aykırı bir biçimde imtiyaz tanınmaktadır daha önce türkiye büyük millet meclisi tarafından kabul edilen kasım tarih ve sayılı kanun ile de örtünme konusu değişik bir biçimde ele alınarak anayasanın üncü maddesinde yeralan i̇nkılâp kanunlarına aykırı olmamak kaydı ile yükseköğretim kurumlarında öğretim elemanları ile öğrenciler için kılık ve kıyafet serbesttir bu konu ile ilgili olarak kişi veya kurumlarca sınırlayıcı işlem yapılamaz karar alınamaz şeklinde düzenlenmişti bu hüküm gerek anayasal açıdan gerekse mevzuat yönünden ele alınarak incelenmiş aşağıda niteliği belirtilen kasım tarih ve sayılı yazımızla bir daha görüşülmek üzere türkiye büyük millet meclisi başkanlığına iade edilmişti ek bu iade yazısında düzenlemenin atatürk i̇lke ve i̇nkılâplarına ve özellikle çağdaş düşünce ve lâiklik ilkesine aykırı olduğu üzerinde durulmuş ve konunun hiçbir yasal sınırlama ve kısıtlamaya tabi olmamasının ise anayasanın özellikle eşitlik ilkesiyle çeliştiği ve bir kısım kişilere imtiyaz niteliğinde hak verildiği görüşü savunulmuştur bilindiği üzere anayasanın nci maddesi atatürk milliyetçiliğine bağlılığı belirledikten sonra başlangıç bölümünde bulunan temel ilkelere de atıfta bulunmuştur anayasanın başlangıç bölümünde yeralan ilkelerden biri de üç ve yedinci paragraflarda belirlenen atatürk inkılâp ve ilkelerine bağlılık ilkesidir gerek ocak tarihli bilumum devlet memurlarının kıyafetleri hakkında kararname gerekse anayasasının ve anayasasının üncü maddesinin anayasanın hiçbir hükmünün türk toplumunu çağdaş uygarlık seviyesinin üstüne çıkarma ve türkiye cumhuriyetinin lâiklik niteliğini koruma amacını güden inkılâp kanunlarının anayasanın halkoyuyla kabul edildiği tarihte yürürlükte bulunan hükümlerinin anayasaya aykırı olduğu şeklinde anlaşılamaması ve yorumlana maması biçimindeki amir hükümleri atatürkün türkiye cumhuriyetinin temellerinin atıldığı ilk yıllarda türk devletinin ve toplumunun muasır medeniyetler seviyesine çıkarılması doğrultusunda ortaya koyduğu görüş ve düşünüşlerinin açık bir şekilde ifadesinden başka bir şey değildir i̇şte bu görüş ve düşünüşler doğrultusunda çağdaş giyim atatürk milliyetçiliği ilke ve inkılâplarının vazgeçilmez bir öğesini oluşturmaktadır atatürkün gençlere emanet ettiği ve nitelikleri arasında lâiklik ilkesi de bulunan cumhuriyetin bu temel taşının yerinden oynatılması ve gençlerin lâiklik ilkesinden saparak teokratik fikirlere yöneltilmesini sağlayacak yasal değişikliklerin yapılmasını maddi ve maneviesas sayısı karar sayısı mutluluğu ile çağdaş medeniyet düzeyine ulaşma azmi yönündeki türkiye cumhuriyeti ile bağdaştırmaya imkân bulunmamaktadır türk ulusunun amacı gayet açık ve net bir biçimde çağdaş uygarlık seviyesine ulaşma biçiminde saptanmıştır bu amaçdan sapmaların anayasanın amacı ruhu ve esprisi içinde kabul ve değer görmesi düşünülemez anayasamızın üncü maddesinde yeralan vicdan dini inanç ve kanaat hürriyetine sahip olma bunun sonucu ibadete dini ayin ve törenlere katılmaya dini inanç ve kanaatlarını açıklamaya zorlanamama dini inanç ve kanaatlerden dolayı kınamama ve suçlanamama hükmüdür bu hürriyet herkesin dilediği dini inanç ve kanaate sahip olabileceğini belirttiği gibi ayrıca dilerse hiçbir dini inanca sahip olmama hakkını da içermektedir diğer taraftan inanç hürriyetinin doğal bir uzantısı olarak ibadet hürriyeti ile de kişinin inandığı dinin gerektirdiği ibadetleri ayin ve törenleri serbestçe yapabilme hakkı tanınmaktadır bu iki hürriyetin de özü dini inanç ve ibadet serbestliğini ortaya koymaktadır anayasanın üncü maddesi hükümleri vicdan dini inanç ve kanaat hürriyeti ile ibadet hürriyeti dışında bunlara bağlı olarak kılık ve kıyafetle ilgili bir düzenlemeyi içermemektedir zira lâiklik devlet hükmü şahsiyeti ile doğrudan ilişkili olup devletin resmi bir din sahibi olmaması biçiminde de tezahür etmektedir bu durumda devlet kuruluşlarında dini inanış ve düşünce sebebiyle belli kişilere örtü veya türban örtme hakkının tanınması anayasanın üncü maddesinde belirlenen din ve vicdan hürriyeti sınırlarını aşan ve lâiklik ilkesi ile tamamen çatışan bir durum arzetmektedir kaldı ki anayasanın üncü maddesinde yeralan hürriyetler dahi anayasanın üncü maddesine aykırı olmamak şartı ile serbesttir türkiye cumhuriyetinde sadece belli bir dini inançta bulunan kesimin yıllardır oluşturmak istediği atatürk ilke ve inkılâplarına aykırı yaşam biçimi benimsedikleri kılık ve kıyafetle simgelenmekte ve böylece toplumda ayrı bir yeri ve kamplaşmayı ortaya koymaktadır lâiklik ilkesinin gözönüne alınması gereken unsurlarından biri de devletin belli bir dini olmaması ve benimsememesi nedeniyle çeşitli dinlerin mensupları arasında kanun önünde ayrılık gözetmemesi hepsine eşit işlemde bulunmasıdır anayasanın uncu maddesinin birinci fıkrasında eşitlik ilkesi herkes dil ırk renk cinsiyet siyasî düşünce felsefî inanç din mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir biçiminde dile getirilmiştir bu durumda ortada haklı bir neden ve kamu yararı olmaksızın sadece bir dinin da çok azınlıkta bulunan bir kesimine yukarıda belirtildiği şekilde hak tanımak anayasanın lâiklik ilkesi dışında eşitlik ilkesiyle de çelişki meydana getirmektedir ayrıca yapılan düzenlemede salt bayan öğrencilere bu hakkın tanınıp diğer öğrencilere ve bilimsel yönden her türlü serbest düşünce ve fikir hürriyetine sahip öğretim üyelerine ve yükseköğretim kurumunun idari personeline böyle bir hakkın tanınmaması kendi içindeki eşitsizliği ve çelişkiyi de gözler önüne sermektediresas sayısı karar sayısı mahkemeniz türk ceza kanununun ve müteakip maddeleri ile ilgili k sayılı ve kasım tarihli iptal kararında da belirttiği üzere belli din mensuplarına bir takım haklar ve avantajlar sağlamanın anayasanın lâiklik ve eşitlik ilkesine aykırı olduğunu vurgulamış bulunmaktadır lâikliğin türk i̇nkılâbı yönünden taşıdığı büyük önem gözönüne alınarak tarihli teşkilatı esasiye kanununda yılında yapılan değişiklikle devletin dini dinî i̇slâmdır yolundaki hükmü çıkarılmış ve yılında sayılı kanunla yapılan değişiklikle de cumhuriyetin niteliklerini belirleyen nci maddesine lâiklik ilkesi ilave edilerek günümüze kadar anayasalarda yer almıştır atatürkçü lâiklik anlayışı tarihli kararnamede de yeraldığı gibi çağdaş giyimi benimseyen kapalı yerlerde başın örtülmemesini ve kapalı tutulmamasını öngören bir düşünce biçimini de ortaya koymaktadır yapılan düzenlemede yükseköğretim kurumlarında çağdaş kıyafet ve görünümde bulunmanın zorunlu olduğu vurgulandıktan sonra dini inanç sebebiyle boyun ve saçların örtü veya türbanla kapatılmasının serbest bırakılması çağdaş kıyafet ve görünümden duraksamada bulunmaksızın sapmadan başka bir şey olmayıp bu dahi kendi içinde çelişki yaratmaktadır çağdaş kıyafet ve görünüm türkiye cumhuriyetinin temellerinin atıldığı ilk yıllarda belirlenmiş olup bugüne değin resmi daireler yönünden başörtüsü ve türban çağdaş giyim olarak kabul edilmemiş ve değer görmemiştir bugün için yukarıda açıklanan ilkelerden ayrılmayı ve laiklikten çağdaş kılık ve kıyafetten dolayısıyla muasır medeniyetlerin benimsediği görüş ve düşünüş biçiminden ödün verilmesini gerektiren hiçbir haklı neden ve kamu yararı bulunmamaktadır türkiye cumhuriyetine vatandaşlık bağıyla bağlı olan vatandaşlardan meydana gelen türk milletinin değişik statülerinde bulunan bireyleri bir kenara bırakarak yükseköğretim kurumlarının bayan öğrencileri yönünden özel bir düzenlemeye gitmek hukuk tekniği ile de bağdaştırılması güç bir düzenleme olduğu gibi bir kesime imtiyaz tanıyacak nitelik de taşımaktadır bir sureti ilişikte sunulan ek danıştay inci dairenin esas no karar no tarihli kararında ege üniversitesi tıp fakültesinde bir öğrencinin başörtülü gelmesi nedeniyle bir ay süreyle üniversiteye devamdan yasaklanmasına ilişkin işleme karşı açılan davayı reddeden i̇zmir nolu idare mahkemesi kararının temyizen incelenmesi sırasında yeterli öğretim görmemiş bazı kızlarımız hiç bir özel düşünceleri olmaksızın içinde yaşadıkları toplumsal çevrenin gelenek ve göreneklerinin etkisi altında başlarını örtmektedirler ancak bu konuda kendi toplumsal çevrelerinin baskısına veya gelenek ve göreneklerine boyun eğmeyecek ölçüde eğitim gören bazı kızlarımızın ve kadınlarımızın sırf lâik cumhuriyet ilkelerine karşı çıkarak dine dayalı bir devlet düzenini benimsediklerini belirtmek amacı ile başlarını örttükleri bilinmektedir bu kişiler için başörtüsü masum bir alışkanlık olmaktan çıkarak kaçtın özgürlüğüne ve cumhuriyetimizin temel i̇lkelerine karşı bir dünya görüşünün simgesi haline gelmektedir davacı yükseköğretim düzeyinde eğitim gördüğüne göre bu ilkelerin cumhuriyetimizin kuruluşunda ve korunmasındaki önemini bilmesi gerekmektediresas sayısı karar sayısı aydın uygar ve cumhuriyetçi gençler yetiştirmekle görevli eğitim kurumlarının bazı kuralları öğrencilere uygulaması doğaldır bu kurallar herkesçe bilinen ve benimsenen cumhuriyetin kurallarıdır bu kuralları öğretmek ve benimsetmekle görevli eğitim kurumlarının bunlardan ödün vermesi düşünülemez bu nedenle yükseköğrenim görmek üzere okula geldiği sırada dahi başörtüsünü çıkartmamakta direnecek ölçüde laik devlet ilkelerine karşı bir tutum içinde bulunan davacının okuldan uzaklaştırılmasında yasalara aykırılık yoktur bu nedenle nolu i̇dare mahkemesince verilen gün sayılı kararda sonucu itibarı ile bir isabetsizlik görülmediğinden temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına oybirliğiyle karar verildi denilmektedir danıştayın bu kararı dahi örtü ve türban konusunda laik cumhuriyet ilkelerinin temel alındığını ortaya koymaktadır yukarıda açıklanan nedenlerle aralık tarih ve sayılı kanunun çerçeve nci maddesi ile kasım tarih ve sayılı kanuna eklenen ek ncı madde anayasanın başlangıç kısmı ile ve üncü maddelerine aykırı görülmektedir