esas sayısı karar sayısı mahkemeni̇n gerekçesi̇ i̇tiraz yoluna başvuran mahkemenin anayasaya aykırılık itirazına ilişkin gerekçesi şöyledir bilindiği üzere sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasının diğer bazı hükümleri ile birlikte kamulaştırmalar ile ilgili maddesi sayılı kanunla değiştirilmiştir ayrıca sayılı istimlâk kanununun üçüncü maddesinin kamulaştırma halinde taşınmaz malların değer pahasının peşin ödeneceğine dair olan üçüncü maddesi yüksek anayasa mahkemesinin günlü sayılı kararı ile iptal edilmiştir bu maddenin yerine anayasa değişikliğine uygun bir kanun da çıkarılmış değildir sözü geçen üçüncü maddedeki değer pahası deyiminin gerçek değeri gösterdiği şüphesizdir mahkememizin esas nosunda kayıtlı dosyasında kıymet takdir komisyonu taşınmaza lira değer takdir etmiştir davacılar vekili kamulaştırma bedelinin yetbişbeşbin lira daha artırılmasını istemektedir davacılardan umay kasapoğlu kendisine asaleten çocuğuna velâyeten hisse için sadece lira değer bildiriminde bulunduğu gibi nimet kasapoğlunun beyanının aynıdır taşınmazın hissesine sahip olan davacı özcan kırmızıoğlu ise hissesi karşılığında liralık beyanname vermiştir bu beyannameler sayılı kanunla uzatılan altı aylık sürenin bitimi tarihi olan gününden önce olduğu için anayasanın değişik maddesine göre davacıları bağlayıcı niteliktedir asliye üçüncü hukuk mahkemesinin esas no lu dosyasında ise kamulaştırmayı yapan idare tarafından maliklerin verdiği beyannamelerden söz edilerek kıymet tekdir komisyonunun tayin ettiği liralık bedelin liraya indirilmesi istenmiştir umay kasapoğlu ve nimet kasapoğlu adındaki davacılar için bu iddia doğrudur sayılı kanunun maddesine göre idarenin son ilân tarihinden itibaren günlük süre içerisinde dava açtığı görülmektedir bu durumda iki davalı için hisseleri karşılığında şer liralık indirim isteği kabul edilecektir diğer davacının hissesi için lira değer bildirdiği anlaşılmakla onun hakkındaki indirim isteği reddolunacaktır dava mahkememizdeki dava ile birleştirilmiştir mahkememizde yapılan ilk keşifte taşınmazın toplam lira değer taşıdığı ihbar edilmiştir komisyonun takdir ettiği değerle keşfen bulunan değer arasındaki farklılık karşısında ikinci keşfin yapılması yüksek yargılayın görüşü gereğidir son keşifte değerin lira olarak bildirildiği anlaşılmaktadır ne var ki davacıların beyannameleri ile bağlı olmaları karşısında umay kasapoğlunun ve nimet kasapoğlunun istekleri tüm olarak reddedilecektir özcan kırmızıoğlunun davası ise beyanname değerini aşmıyacak oranda nisbette kabul edilecektir görüldüğü üzere gerçek değer vergi değerinin çok üstündedir bütün bunlara göre mahkememizin sayılı tc anayasasının nolu kanunla değişik maddesinin ikinci fıkrasını uygulama durumunda olduğu ortadadır yukarıda da deyinildiği gibi sayılı kanunun üçüncü maddesi anayasa mahkemesi tarafından iptal edilmiştir madde kamulaştırma halinde gerçek değerin ödeneceğini belirtmekte idi anayasanın değişiklikten önceki maddesine de uygundur kamulaştırma bedelinin artırılması veya azaltılması davalarında mâlik anayasanın değişik maddesine göre beyanname vermişse davaların burada olduğu gibi ona göre karara bağlanmasıesas sayısı karar sayısı zorunludur anayasanın devletleştirme ile ilgili maddesi ise sayılı kanunla değiştirilmiştir maddeye göre devleştirme halinde gerçek değerin ödenmesi zorunludur bunun kamulaştırma halinde ödenecek bedelle çelişki teşkil ettiği ortadadır sayılı kanunla değişik sayılı emlâk vergisi kanununun maddesinde bazı değişiklikler halinde mâlikin yemden beyanname vermesi kabul edilmiştir aynı kanunun maddesine göre değişikliğin doğduğu bütçe yılı içerisinde yeni beyannamenin verilmesi gerekmektedir bu hüküm kötü niyetli kimseler için bir çıkar yoldur sözde bir değişiklik yaratılıp şu veya bu şekilde kamulaştırma yapılacağı önceden öğrenilince onun etkisinden kurtulmak mümkündür diğer bir ifade ile şekilde gerçek değer alınabilecektir ayrıca beyanname numarası bildirilmediği takdirde mâlikin verdiği beyannameyi bulmakda adeta olanaksızdır böyle olunca beyannameyi saklıyan veya beyanname vermiyen gerçek değeri alacak demektir zira anayasanın değişik maddesi mâlikin bildireceği vergi değerinden söz etmektedir yüksek yargıtay beşinci hukuk dairesinin yerleşmiş görüşüne nazaran beyanname vermemiş olan mâlik taşınmazın değerini alacaktır öyleki aynı taşınmazdaki diğer bir hissedar beyanname vermiş olsa beyan sadece sahibini bağlıyacaktır diğer hissedara etki yapmıyacaktır görülüyor ki beyanname veren ve onu bildiren adeta vatandaşlık görevini yapmış olmanın cezasını çekmektedir beyanname vermemek daha kazançlı bir durum yaratmaktadır anayasanın değişik maddesinde sözü edilen kanun şüphesiz sayılı emlâk vergisi kanununun bu kanunun sayılı kanunla değişik ve maddeleri verilen beyannamelerin gerçek değeri gösterip göstermediğinin kontrolü ve beyanname verilmemişse onun verilmesini sağlamak için yapılacak işlemlere dairdir bu uygulamada hiç görülmemektedir bütün mükelleflerin beyanlarını incelemek beyanname verilmemişse onu sağlamak bugünkü vergi dairelerinin dar kadrolu personeli ile yapılabilecek bir işlem değildir kamulaştırılması söz konusu olan yerler için bunu beklemek ise zaten çok iyimserlik olur sayılı emlâk vergisi kanununun sayılı kanunla değişik maddesine göre genel beyannameler beş yılda bir verilecektir halk arasında pişmanlık beyannamesi olarak adlandırılan beyanın sözü geçen kanunun maddesindeki sebepler bulunmadan hele kamulaştırma sırasında verildiği takdirde açılacak dava yönünden hiç bir etkisi yoktur beş yılda taşınmaz mal hatlarının aynı kalacağını hiç kimse iddia edemez üstelik kalkınma çabalarını sürdüren yurdumuz için her geçen gün para değerinin düştüğü herkes tarafından bilinmektedir böyle olunca beş yıl önce gerçek değer bildirilse dahi sonradan yapılacak kamulaştırma sırasında mâliki beş yıl önceki beyanı ile bağlı tutmak mülkiyet hakkına bir saldırıdır vergi almak şüphesiz devletin bir hakkıdır ayrıca devlet olmanın gereklerindendir fakat vergi alırken mülkiyet hakkı hiçe sayılmaz devlet gerekli kontrolü yapar vergiyi icabında cezalı olarak alır yalnız burada olduğu gibi taşınmazı kamulaştırılan mâlikleri vergi borcunun yanında ve ondan kat kat fazla olarak çok düşük fiatla yerlerine el koyup cezalandırmak anayasa teminatı altında bulunan mülkiyet hakkı ile ters düşmektedir beyanname vermemiş olan veya onu gizlemesini bilen kimse yararına farklılık yaratılması ise anayasanın eşitlik ilkesine aykırıdır yukarıdan beri belirtilen nedenlerle sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasının sayılı kanunla değişik maddesinin tüm kamulaştırma halinde ödenecek bedelin taşınmaz mâlikinin bildireceği vergi değerini aşamıyacağına kısmi kamulaştırma halinde ise kamulaştırılan kısma düşen vergi değerini aşamıyacağına dair olan ikinci fıkrasındaki hükmünesas sayısı karar sayısı ayrıca aynı maddenin ikinci fıkrasının ayrılmaz bir cüzü olan kamulaştırılan taşınmaz mal karşılığının vergi değerinden az takdir edilmesi halinde malikin itiraz ve dava hakkının saklı olduğuna dair olan yine sayılı kanunla değişik üçüncü fıkrasının türkiye cumhuriyeti anayasasının maddesindeki eşitlik ilkesine maddesindeki mülkiyet hakkının özüne devletleştirme halinde gerçek karşılığın ödeneceğine dair olan maddesine aykırı bulunduğu kanaatına varılmakla iptalleri için anayasanın değişik maddesi uyarınca görülen daava dolayısiyle yüksek anayasa mahkemesine başvurulmasına karar verilmiştir