esas sayısı karar sayısı i̇ptal ve yürürlüğün durdurulmasi i̇stemleri̇ni̇n gerekçesi̇ olay anayasa mahkemesi tarihinde sayılı türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanununda değişiklik yapılmasına dair kanunun emeklilik yaşını ten düşüren hükümlerinin esas hakkında karar verilinceye kadar yürürlüklerinin durdurulmasına karar vermiştir hükümet anayasa mahkemesinin bu kararı sonucunda sayılı türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanununda türkiye cumhuriyeti emekli sandığı iştirakçilerinin zorunlu emeklilik yaş haddine ilişkin bir düzenleme kalmadığını ve kamu düzenini ihlâl edecek nitelikte bir hukuksal boşluk doğduğunu ileri sürerek yeni bir kanun tasarısı hazırlamıştır anayasa mahkemesinin konuyla ilgili iptal davası hakkında vereceği kararın gerekçeleri görülmeden bu gerekçelere göre yeni bir düzenleme yapma gereği duyulmadan hazırlanan bu tasarı pek çok bakımdan hakkında iptal davası açılmış olan sayılı kanuna benzemektedir bu tasarıda da zorunlu emeklilik yaş haddi olarak belirlenmiş yaşını dolduranlar ile yaş arasında olanların aydan aya kadar değişen süreyle yaşını doldurmalarına ay ile ay kalanların ise aydan aya kadar değişen süreyle görevde kalabilmeleri öngörülmüştür bu tasarı tbmmde tarihinde kabul edilmiş ve cumhurbaşkanınca sayılı türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun olarak tarihli ve sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir sayılı kanunda anayasaya aykırı hükümler yer almaktadır anayasaya aykırı olan bu hükümlerin iptali ve uygulanmaları durumunda giderilmesi olanaksız hukukî durum ve zararlar ortaya çıkacağı için iptal davası sonuçlanıncaya kadar yürürlüklerinin durdurulması istemi ile anayasa mahkemesine iptal davası açılmıştır aşağıda önce sayılı türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanununda değişiklik yapılmasına dair kanunun söz konusu dava çerçevesinde iptali istenen hükümlerine yer verildikten sonra anayasaya aykırılıklarının genel gerekçeleri ortaya konulmuş ve daha sonra da iptali istenen hükümlerle ilgili olarak genel gerekçe dışındaki aykırılık gerekçeleri açıklanmıştır i̇ptali̇ i̇stenen hükümler sayılı kanunun çerçeve inci maddesinin değiştirdiği sayılı kanunun ıncı maddesinin birinci fıkrasıesas sayısı karar sayısı sayılı kanunun çerçeve inci maddesinin değiştirdiği sayılı kanunun ıncı maddesinin birinci fıkrası aynen şöyledir i̇ştirakçilerin görevleri ile ilişkilerinin kesilmesini gerektiren yaş haddi yaşını doldurdukları tarihtir yaşını dolduranların açıktan ve naklen tayinleri yapılamaz ancak personel kanunlarındaki yaş hadlerine ilişkin hükümler ile üncü madde hükmü saklıdır sayılı kanunun çerçeve inci maddesinin sayılı kanuna eklediği geçici madde in birinci fıkrası geçici madde in birinci fıkrası aynen şöyledir geçi̇ci̇ madde ıncı madde kapsamında bulunan iştirakçilerden bu kanunun yayımı tarihinde yaşını doldurmuş olup yaşını doldurmamış olanlar kanunun yayımı tarihinden itibaren ay yaşını doldurmuş olup yaşını doldurmamış olanlar kanunun yayımı tarihinden itibaren ay yaşını doldurmuş olup yaşını doldurmamış olanlar kanunun yayımı tarihinden itibaren ay yaşını doldurmuş olup yaşını doldurmamış olanlar kanunun yayımı tarihinden itibaren ay bu kanunun yayımı tarihinde yaşını doldurmalarına ay ve daha az süre kalanlar yaşını doldurdukları tarihten itibaren ay aydan fazla ay ve daha az süre kalanlar yaşını doldurdukları tarihten itibaren ay aydan fazla ay ve daha az süre kalanlar yaşını doldurdukları tarihten itibaren ay aydan fazla ay ve daha az süre kalanlar yaşını doldurdukları tarihten itibaren ay aydan fazla ay ve daha az süre kalanlar yaşını doldurdukları tarihten itibaren ay süreyle ve yaşını doldurdukları tarihi geçmemek üzere görevlerinde kalırlar iii anayasaya aykirilik i̇ddi̇alarinin gerekçesi̇ genel olarakesas sayısı karar sayısı anayasanın nci maddesinde türkiye cumhuriyetinin sosyal bir hukuk devleti olduğu bildirilmiştir cumhuriyetin nitelikleri arasında sayılan hukuk devleti insan haklarına dayanan bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren eylem ve işlemleri hukuka uygun olan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık yasaların üstünde yasa koyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri ve anayasanın bulunduğu bilincinde olan devlettir hukukun üstünlüğünün egemen olduğu bir devlette hukuk güvenliğinin sağlanması hukuk devleti ilkesinin olmazsa olmaz koşuludur bir hukuk devletinde kişinin hak ve özgürlüklerinin sınırları ve bunlar üzerinde yasakoyucuya tanınan sınırlandırma yetkisinin sınırlarının kapsamının açık ve seçik bir biçimde hukuk kurallarıyla özellikle anayasa ile belirlenmesi gerekir anayasamızın üncü maddesinde bu konu temel hak ve hürriyetler özlerine dokunulmaksızın yalnızca anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir bu sınırlamalar anayasanın sözüne ve ruhuna demokratik toplum düzeninin ve laik cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz ilkeleri ile hükme bağlanmıştır anayasanın ve uncu maddelerinde düzenlenen çalışma hak ve özgürlükleri ile anayasanın ıncı maddesinde düzenlenen sosyal güvenlik hakkının sınırlandırılmasında da bu hükme uyulması hukuk devleti ilkesi kadar anayasanın nci maddesinde yer alan anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkesinin de gereğidir bu sınırlandırmalarda ve düzenlemelerde gözetilecek önde gelen hususlardan birisi de anayasanın uncu maddesinde ifade edilmiş olan kanun önünde eşitliktir anayasanın inci maddesinde kişilerin ve toplumun refah huzur ve mutluluğunu sağlamak kişinin temel hak ve hürriyetlerini sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak şekilde sınırlayan siyasal ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak devletin temel amaç ve görevleri arasında sayılmıştır herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğunu öngören anayasanın ıncı maddesinin gerekçesinde sosyal güvenlik hakkının çalışanların yarını ve güvencesi olduğu belirtilmiştir sosyal güvenlik bireylere ekonomik güvence sağlayan onu belli olası zararlara karşı koruma işlevini üstlenen sosyal zararlara karşı ekonomik yönden güçlü kılmayı amaçlayan kurumlar bütünüdür sosyal güvenliğin sağlanması çağdaş toplumlarda insanların geleceğini güvence altına almaya gönencini huzurunu ve mutluluğunu sağlamaya yönelik etkinliklerin en önemlilerindendir sayılı kanunun çerçeve inci maddesinin değiştirdiği sayılı kanunun ıncı maddesinin birinci fıkrası ile çerçeve nci maddesinin sayılı kanuna eklediği geçici madde in birinci fıkrasında getirilen hükümler anayasanın yukarıda belirtilen nci inci uncu inci üncü inci uncu ve ıncı maddelerine açıkça aykırıdır sayılı kanunun çerçeve inci maddesinin değiştirdiği sayılı kanunun ıncı maddesinin birinci fıkrasının anayasaya aykırılığıesas sayısı karar sayısı sayılı kanunun çerçeve inci maddesinin değiştirdiği sayılı kanunun ıncı maddesinin birinci fıkrasında yapılan düzenleme ile türkiye cumhuriyeti emekli sandığı iştirakçilerinin görevleri ile ilişkilerinin kesilmesini gerektiren yaş haddi yaşını doldurdukları tarih olarak belirlenmiştir bu düzenleme anayasanın pek çok maddesine açıkça aykırıdır anayasanın nci maddesinde türkiye cumhuriyetinin sosyal bir hukuk devleti olduğu bildirilmiştir hukuk devleti insan haklarına dayanan bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren eylem ve işlemleri hukuka uygun olan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan devlettir sosyal hukuk devleti toplum ve çalışma yaşamında adalete ve eşitliğe dayalı bîr hukuk düzeni kurmak durumundadır böyle bir hukuk düzeni ise her alanda olduğu gibi sosyal güvenliğe ilişkin düzenlemelerde de eşitlik hukuk istikrarı hukuk güvenliği ve kazanılmış hakların korunması ilkelerinin gözetilmesini zorunlu kılmaktadır hukukun üstünlüğünün egemen olduğu bir devlette hukuk güvenliğinin sağlanması hukuk devleti ilkesinin olmazsa olmaz koşuludur yaşlılık gerçekleşmesi yönünden diğer sosyal risklerden ayrı bir özelliğe sahiptir yasalarda emeklilik yaşının kesin olması nedeniyle sigortalı yarınını bu güvenlik içinde planlamaktadır sosyal devlet sosyal adaletin refahın ve güvenliğin gerçekleşmesini sağlayan devlettir sosyal güvenlik kuruluşları çalışanların geleceğine ilişkin güvenini sağlamak durumundadır bu sağlanamadığı takdirde sosyal güvenlik kavramından da bahsedilemez bu nedenle sosyal güvenlik sisteminde yapılan değişikliklerin hukuk devletinde olması gereken hukuk güvenliğini zedelemeyecek biçimde adil makul ve ölçülü olması zorunludur kişilerin koşulları kanunla belirlenmiş bir statüye devlete ve hukukî istikrara güvenerek girmelerinden ve kamu görevlisi olmalarından sonra bu statüde kanunla makul nedeni olmayan ve ölçüsüz biçimde hakları kısıtlayıcı değişiklikler yapılması hukuk güvenliğine kazanılmış haklara ve dolayısı ile hukuk devleti ilkesine aykırı düşmektedir bu tür düzenlemeleri yapan kanunların ancak yayınlandıkları tarihten itibaren işe girecekler için uygulanması veya getirdikleri yeni statüye kazanılmış hakları koruyacak makul adil ve ölçülü bir geçiş sağlanması halinde değinilen aykırılıklar giderilebilir söz konusu ıncı maddenin değiştirilen birinci fıkrasında ise zorunlu emeklilik yaş sınırının halen çalışmakta olanları da kapsayacak biçimde ve yeterli bir kademeli geçiş olanağı sağlanmadan indirilmiş olması aynı zamanda yapılan düzenlemenin makul adil ve ölçülü olmaktan uzak bulunması hukuk güvenliği sosyal adalet sosyal güvenlik ve dolayısı ile anayasanın nci maddesinde yer alan sosyal hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmamaktadır anayasanın inci maddesinde ise kişilerin ve toplumun refah huzur ve mutluluğunu sağlamak kişinin temel hak ve hürriyetlerini sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak şekilde sınırlayan siyasal ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak devletin temel amaç ve görevleri arasında sayılmıştıresas sayısı karar sayısı herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğunu öngören anayasanın ıncı maddesinin gerekçesinde sosyal güvenlik hakkının çalışanların yarını ve güvencesi olduğu belirtilmiştir devlet sosyal güvenlik işlevini türkiye cumhuriyeti emekli sandığı sosyal sigortalar kurumu ve bağ kur gibi sosyal güvenlik kurumları aracılığı ile yerine getirmektedir kuşkusuz sosyal güvenliği sağlamak için kurumsal yapılaştırmayı gerçekleştiren devlet onu korumakla da yükümlüdür devletin sosyal güvenlik sistemini ve kurumlarını koruma görevi yasama organının kanunları kabul ederken sosyal güvenlik kurumlarını güçlü bir malî yapıda tutmasını ve aktüeryal denge hesabını gözetmesini zorunlu kılmaktadır anayasa mahkemesinin k sayılı kararında türkiyenin demografik yapısı konusunda veri olarak kabul edilen resmi belgelerde ortalama yaşam süresinin yükseldiği buna karşın sosyal güvenlik kurumlarına bağlı olarak çalışanların emeklilikleri için öngörülen yaş haddi ve prim ödeme gün sayısının düşürülmesinin kurumların finansman sorununun daha da büyümesine yol açtığı sosyal güvenlik kuruluşlarının işlevlerini yerine getirebilmeleri için belirtilen olumsuzlukların ortadan kaldırılması amacı ile çalışanların emekli yaş haddi ve prim ödeme gün sayılarının belirli bir ölçü ve denge gözetilerek yükseltilmesinin sosyal güvenlik hakkını ortadan kaldıran veya onu kullanılamayacak ölçüde sınırlayan bir düzenleme olarak nitelendirilemeyeceği hususlarına dikkat çekilerek emeklilik yaş sınırının yükseltilmesinin anayasaya uygun olduğuna karar verilmiştir sayılı kanun ise anayasa mahkemesi kararında ifade edilen görüşlere ters bir yaklaşımla bu kez de evvelce olan zorunlu emeklilik yaş haddini indirmektedir bu düzenlemenin türkiye cumhuriyeti emekli sandığının finansman sorununun daha da büyümesine yol açacağı bu durumun ise anayasanın inci maddesindeki devletin sosyal güvenlik sistemini ve kurumlarını koruma görevi ile bağdaşmayacağı açıktır çünkü resmî istatistikler türkiyede nüfusun giderek yaşlanmakta olduğunu ve önümüzdeki yıllarda yaş üstü nüfusun toplam nüfustaki payının yakın geçmişle karşılaştırılamayacak kadar yükseleceğini ortaya koymaktadır bunun sonucunda da yaşlanan nüfusun sosyal güvenlik harcamalarına getireceği yük zorunlu emeklilik yaş sınırının düşürülmesi ile daha da artacaktır böyle bir durumun türkiye cumhuriyeti emekli sandığının aktüeryal dengelerini hızla bozacağı ortadadır zorunlu emeklilik yaş sınırının makul adil ve ölçülü bir kademeli geçiş sağlanmadan aniden düşürülmesinin kamu yönetimindeki insan kaynağının yetiştirilmesi hizmette aksama ve yönetim boşluğu olmaması amacıyla yürütülen plan ve programların kesintiye uğramasına neden olacağı da yadsınamaz ülke yönetiminde görev ve sorumluluk üstlenmiş her meslek kesiminden deneyimli kamu görevlilerini söz konusu kanunla daha erken emekli olmaya zorlamanın ülkenin içinde bulunduğu iç ve dış koşullar ülke çıkarları ve kamu hizmetlerinin gerekleri dolayısı ile kamu yararı ile bağdaştırılması da olanaksızdır i̇ktidar partisi yöneticilerinin yapmış olduğu bazı açıklamalar bu düzenlemenin arkasında kamu yararından çok iktidarın dünya görüşüyle uyumlu bir kadrolaşmayı gerçekleştirmek amacı bulunduğu kuşkusunun doğmasına yol açmaktadıresas sayısı karar sayısı başbakan ve adalet ve kalkınma partisi genel başkanı recep tayyip erdoğanın nisan tarihinde ankara sanayi odası genişletilmiş meclis toplantısında yaptığı konuşmada sarfettiği bizim şu anda düşündüğümüz gerçekleştirebilirsek olması gereken siyasi iktidar üst bürokrasisi ile gelmeli üst bürokrasisi ile gitmelidir olması gereken budur niye benim frekansım tutacak ilkeleri paylaşacağız hangi iş yerinde bir yönetim istemediği bir adamı allahaşkına barındırır vücut dilini yakalayabilecek hani anadolu tabiriyle leb demeden leblebiyi anlayacak yöneticiyi yanında bulundurur bunun dışındakini oraya sokmaz sözleri de iktidarın bürokrasi ile ilgili emel ve düşüncelerini bu tür kuşkuları doğrular biçimde ortaya koymaktadır söz konusu düzenlemenin kamu yararı amacı ile bağdaştırılmasını engelleyen bir husus da bu düzenlemede tıpkı sayılı kanunun değiştirilen ıncı maddesinin fıkrasında yapıldığı gibi temininde güçlük çekilen meslek gruplarından gelenler örneğin tıp doktorları ve üniversite öğretim üyesi sıfatını taşımayan üniversite öğretim elemanları bilgi ve deneyimine ihtiyaç duyulan örneğin büyükelçi ve daimi temsilci sıfatıyla görevde bulunmayan dışişleri bakanlığı ve diğer bakanlıkların üst düzey bürokratları valiler toplumsal yaşama katkıları asla yaşla ölçülemeyecek olan sanatçılarımız ve benzerleri için zorunlu emeklilik yaş sınırını den yukarıya çeken özel hükümler getirilmemesidir çünkü toplumun gereksinimini bugün bile karşılayamayacak sayıda az eleman bulunan bu tür meslek gruplarından gelenlerin erken emekliliğe sevk edilmesinden en büyük zararı toplum görecektir diğer yandan iştirakçilerin görevleri ile ilişkilerinin kesilmesini gerektiren yaş sınırının ten indirilmesi nedeniyle anayasamızın ve uncu maddesindeki çalışma hak ve özgürlüklerinin anayasanın üncü maddesine aykırı bir biçimde sınırlandırıldığının da söylenmesi gerekmektedir bu düzenleme demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırıdır çağdaş demokrasilerde görülen zorunlu emeklilik yaş sınırının altında bir yaş sınırı belirlenerek kişilerin çalışma hak ve özgürlüğü ölçüsüzce sınırlandırılmaktadır bu sınırlandırma aynı zamanda anayasada söz konusu hak ve özgürlüklerle ilgili maddelerde gösterilen sınırlandırma nedenlerine de uygun değildir ayrıca anayasanın üncü maddesi hak ve özgürlüklerin ancak anayasanın sözüne ve ruhuna uygun biçimde sınırlanabileceğini ifade etmektedir anayasada yer alan ilkelerden biri de kanun önünde eşitliktir bu ilkenin düzenlendiği anayasanın uncu maddesinde herkesin dil ırk renk cinsiyet siyasi düşünce felsefi inanç din mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğu ve hiçbir kişiye aileye zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamayacağı bildirilmektedir sayılı kanunla zorunlu emeklilik yaş sınırının indirilerek çağdaş demokrasilerde görülenlerden daha aşağı bir yaş sınırı belirlenmesi bir yerde çalışma hak ve özgürlüklerinin ölçüsüz bir yaşa dayalı ayırım anlayışıyla anayasanın uncu maddesine aykırı biçimde sınırlandırıldığını da göstermektedir avrupa birliğinin ec sayı ve kasım tarihli konsey direktifinin sayılı paragrafında iş yaşamındaki yaşa dayalı ayrımcılığın kaldırılmasının gerekliliği ifade edilirken söz konusu direktifin inci maddesinde de üye devletlere bu konuda yılı sonuna kadar önlem almak görevi verilmiştiresas sayısı karar sayısı avrupa birliği üyeleri bu direktifler doğrultusunda gerekli önlemleri almaya ve düzenlemeleri yapmaya başlamışlardır bu bağlamda zorunlu emeklilik yaş sınırı düşük olan kimi ülkelerde örneğin i̇ngilterede bu sınırın yükseltilmesi yoluna gidilmektedir bu gelişmeler zorunlu emeklilik yaş sınırının indirilmesinin çağdaş demokrasiler bakımından gerekli ve olumlu bir davranış olarak algılanmadığını da göstermektedir sayılı kanunun değiştirilen ıncı maddesinin birinci fıkrasının anayasanın çeşitli hükümlerine aykırı olması anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkelerinin ve dolayısı ile anayasanın inci maddesinin de ihlâli sonucuna yol açmaktadır yukarıda açıklanan nedenlerle sayılı kanunun çerçeve inci maddesinin değiştirdiği sayılı kanunun ıncı maddesinin birinci fıkrası anayasanın ıncı maddesindeki sosyal hukuk devleti ilkesine inci maddesindeki devletin temel amaç ve görevlerine uncu maddesindeki kanun önünde eşitlik ilkesine inci maddesindeki anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesine üncü maddesindeki temel hak ve hürriyetlerin anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak anayasanın sözüne ve ruhuna demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülüğe uygun olarak sınırlandırılabileceği ilkesine inci maddedeki çalışma ve sözleşme hürriyetine uncu maddedeki çalışma hakkına ve ıncı maddesindeki sosyal güvenlik hakkına aykırı olduğundan iptali gerekmektedir sayılı kanunun çerçeve nci maddesinin sayılı kanuna eklediği geçici madde in birinci fıkrasının anayasaya aykırılığı geçici madde in birinci fıkrasındaki düzenlemeye göre yaşını dolduranlar ile yaş arasında olanlar aydan aya kadar değişen süreyle yaşını doldurmalarına ay ile ay kalanlar ise aydan aya kadar değişen süreyle görevde kalabileceklerdir anayasa mahkemesinin kimi hükümlerinin yürürlüğünü durdurduğu sayılı kanundan farklı olarak sayılı kanunda emekli edilecekler için kademeli geçiş öngörülmüştür ancak öngörülen süreler makul ölçülü ve adil değildir kademeli geçiş için öngörülen süreler fevkalade kısa tutulmuştur getirilen düzenlemeyle yaşını dolduranlar ile yaş arasında olanlar aydan aya kadar değişen süreyle yaşını doldurmalarına ay ile ay kalanlar ise aydan aya kadar değişen süreyle görevde kalabileceklerdir anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devleti insan haklarına dayanan tüm işlem ve eylemlerinde hukuk kurallarına bağlı her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurmayı amaçlayan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren yargı denetimine açık olan yasaların üstünde yasa koyucunun da uymak zorunda olduğu hukukun temel ilkeleri ve anayasanın bulunduğu bilincinden uzaklaşmayan devlettir hukukun üstünlüğünün egemen olduğu bir devlette hukuk güvenliğinin sağlanması hukuk devleti ilkesinin olmazsa olmaz koşuludur anayasanın inci maddesinde ise kişilerin ve toplumun refah huzur ve mutluluğunu sağlamak kişinin temel hak ve hürriyetlerini sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak şekilde sınırlayan siyasal ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak devletin temel amaç ve görevleri arasında sayılmıştır herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğunu öngören anayasanın ıncı maddesinin gerekçesinde sosyal güvenlik hakkının çalışanların yarını ve güvencesi olduğu belirtilmiştiresas sayısı karar sayısı diğer taraftan sosyal güvenlik kuruluşları çalışanların geleceğine ilişkin güvenini sağlamak durumundadır bu nedenle sosyal güvenlik sisteminde yapılan değişikliklerin hukuk devletinde olması gereken hukuk güvenliğini zedelemeyecek biçimde adil makul ve ölçülü olması zorunludur bu gerçeklere karşın söz konusu sayılı kanunla sayılı kanunda yapılan değişikliklerle zorunlu emeklilik yaşı aniden den indirilmiş hukuk güvenliği açısından makul ve ölçülü bir geçiş dönemi öngörülmemiş halen görevde olanlar da yeni düzenlemenin kapsamına alınmıştır getirilen kademeli geçişe ilişkin süreler herkesin makul bulacağı adil süreler değildir aydan aya veya aydan aya kadar değişen sürelerle ölçülülüğün sağlanamayacağı açıktır söz konusu fıkranın makul ve ölçülü bir düzenleme getirmeyişi anayasanın ve uncu maddelerinde yer alan çalışma hakkının da anayasada yer almayan nedenlerle ve ölçüsüzce anayasanın üncü maddesine aykırı olarak sınırlandırılması sonucunu doğurmuştur getirilen düzenleme ile hukukî statüleri kanunla oluşturulan ve bu statü kurallarına güvenerek geleceklerini tasarlayan kamu görevlilerinin kazanılmış hakları sosyal güvenlik beklentileri ve sosyal durumları zedelenmiştir böyle bir durumun sosyal bir hukuk devletinde olması gereken istikrar kazanılmış haklara saygı hukukî belirlilik ve hukuk güvenliği nitelikleriyle bağdaşmayacağı da açıktır kamu alanında kamu görevlilerinin kamu görevlisi statüsüne girdikten sonra özlük haklarını kısıtlayan düzenlemelerin ancak yürürlüğe girdikleri tarihten sonra işe gireceklere uygulanması hukuk istikrarı ve hukuk güvenliğinin gereğidir ancak sayılı kanuna eklenen geçici madde in birinci fıkrasında halen çalışmakta olanlara da yeni yaş haddi uygulanmakta ve böylece hukuk güvenliğine hukuk istikrarına sosyal güvenliğe ve dolayısı ile anayasanın nci maddesinde yer alan sosyal hukuk devleti ilkesine aykırı bir durum ortaya çıkmaktadır yılında sayılı kanunun ıncı maddesiyle sayılı kanuna geçici ve ncı maddeler eklenmiş ve kadın iştirakçilerden erkek iştirakçilerden fiili hizmet yılını dolduranlara istekleri üzerine emekli aylığı bağlanacağı hükme bağlandıktan sonra emeklilik hizmet sürelerini doldurmaya yıldan az kalan iştirakçilerle yıldan az kalan iştirakçiler için den yaşına kadar değişen yaşları doldurmaları ve kadın iştirakçilerin erkek iştirakçilerin fiili hizmet sürelerini tamamlamaları halinde istekleri üzerine emekli aylığı bağlanacağı kuralı getirilmiştir anayasa mahkemesi yapılan kademeli geçişe ilişkin bu düzenlemeyi makul adil ve ölçülü görmeyerek anayasanın ve ıncı maddelerine aykırı bulmuştur tarihli anayasa mahkemesi kararı geçici madde de yapılan kademeli geçişe ilişkin düzenleme de söz konusu iptal kararının dayandığı gerekçeler çerçevesinde makul adil ve ölçülü olmadığından anayasanın ve ıncı maddelerine aykırıdır anayasanın çeşitli maddelerine aykırı bir düzenlemenin ise anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ve bu ilkelerin yer aldığı anayasanın maddesi ile çelişeceği açıktır sayılı kanunun çerçeve nci maddesi ile sayılı kanuna eklenen geçici madde in birinci fıkrası yukarıda açıklanan nedenlerle anayasanın nci maddesindekiesas sayısı karar sayısı sosyal hukuk devleti ilkesine inci maddesindeki devletin temel amaç ve görevlerine inci maddesindeki anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesine üncü maddesindeki temel hak ve hürriyetlerin ölçülülük ilkesi doğrultusunda ve bu hak ve özgürlüklerle ilgili maddelerde gösterilen nedenlerle sınırlandırılabileceği ilkesine çalışma hak ve özgürlüklerini düzenleyen anayasanın ve uncu maddelerine ve ıncı maddesindeki sosyal güvenlik haklarına aykırı olup iptali gerekmektedir iv yürürlüğü durdurma i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ anayasa mahkemesinin sayılı türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanununda değişiklik yapılmasına dair kanunun emeklilik yaşını ten düşüren hükümlerinin esas hakkında karar verilinceye kadar yürürlüklerinin durdurulmasına ilişkin kararı yayınlanana kadar yaşını doldurdukları için emekli edilen kamu görevlileri büyük mağduriyetlere uğramışlardır bunların mağduriyetleri anayasa mahkemesinin yürürlüğü durdurma kararından sonra sona ermiştir tarih ve sayılı kanunun çerçeve inci maddesinin değiştirdiği sayılı kanunun ıncı maddesinin anayasanın ve inci maddelerine açıkça aykırı olan birinci fıkrasının ve yine sayılı kanunun çerçeve nci maddesiyle sayılı kanuna eklenen geçici madde in anayasanın ve ıncı maddelerine açıkça aykırı olan birinci fıkrasının uygulanması da yine ileride giderilmesi güç hatta olanaksız bir takım hukuki durum ve zararlara neden olabilecektir bu durum ve zararların oluşmasını engelleyebilmek ve kamu görevlilerini görevlerinin son yıllarında hiç haketmedikleri sıkıntıları yaşamaktan kurtarabilmek için iptal davası sonuçlanıncaya kadar söz konusu hükümlerin yürürlüklerinin durdurulması gerekmektedir sonuç ve i̇stem yukarıda açıklanan gerekçelerle tarih ve sayılı türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanununda değişiklik yapılmasına dair kanunun çerçeve inci maddesinin değiştirdiği sayılı türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanunun ıncı maddesinin birinci fıkrasının anayasanın ve ıncı maddelerine aykırı olduğu için iptaline çerçeve nci maddesinin sayılı türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanununa eklediği geçici madde in birinci fıkrasının anayasanın ve ıncı maddelerine aykırı olduğu için iptaline tarih ve sayılı türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanununda değişiklik yapılmasına dair kanunun çerçeve inci maddesinin değiştirdiği sayılı türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanununun ıncı maddesinin birinci fıkrası ile sayılı türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanununa eklediği geçici madde in birinci fıkrasının açıkça anayasaya aykırı olup uygulanmaları halinde giderilmesi hukukî zarar ve durumlar doğacağı için iptal davası sonuçlanıncaya kadar yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesine ilişkin istemimizi saygı ile arz ederiz esas sayısı karar sayısı 