esas sayısı karar sayısı davacı tarafından malatya i̇l jandarma komutanlığı doğanşehir i̇lçe jandarma komutanlığı emrinde merkez jandarma karakol komutanı olarak jandarma astsubay kıdemli başçavuş rütbesiyle görev yapan davacının verilen emrin yerine getirilmesinde müsamaha ve savsaklama gösterdiğinden bahisle kınama cezası ile tecziye edilmesine ilişkin tarih ve sayılı i̇l jandarma komutanlığı işlemi ile bu işleme karşı yaptığı itirazın reddine dair tarih ve sayılı malatya valiliği işleminin iptali istemiyle malatya valiliğine karşı açılan davada gereği görüşüldü türkiye cumhuriyeti anayasasının inçi maddesinin ikinci fıkrasında kanunların anayasaya aykırı olamayacağı belirtilmiş nci maddesinde de bir davaya bakmakta olan mahkeme uygulanacak bir kanun veya cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır mahkeme anayasaya aykırılık iddiasını ciddi görmezse bu iddia temyiz merciince esas hükümle birlikte karara bağlanır anayasa mahkemesi işin kendisine gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını verir ve açıklar bu süre içinde karar verilmezse mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır ancak anayasa mahkemesinin kararı esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar gelirse mahkeme buna uymak zorundadır anayasa mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının resmî gazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz hükmüne yer verilmiştir dava dosyasının incelenmesinden davacının tarihinde derhal karakola dönme emri verilmesine rağmen denetleme heyetinden sonra karakola ulaşması olayıyla ilgili olarak savunmasının istendiği ve akabinde savunması yeterli görülmeyerek kınama cezası ile tecziye edildiği tarihli ara kararımızla davacı hakkında bağımsız bir soruşturmacı atanarak soruşturma açılıp açılmadığının sorulduğu verilen ara karar cevabında sayılı kanunun maddesinin fıkrası uyarınca soruşturma açıp açmama konusunda idarenin takdir yetkisi bulunduğundan bahisle soruşturma açılmaksızın disiplin cezası verildiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır sayılı genel kolluk disiplin hükümleri hakkında kanun hükmünde kararnamenin kabul edilmesine dair kanunun ‘disiplin amirlerinin soruşturmaya ilişkin yetkileri başlıklı maddesinin fıkrasında yer alan maiyetinden birinin disiplinsizlik teşkil eden bir fiilini veya mesleğe aykırı tutum ve davranışını herhangi bir şekilde öğrenen disiplin amirleri olayın araştırılmasının gerektiğine kanaat getirirse bizzat ya da yazılı olarak görevlendireceği soruşturmacılar vasıtasıyla disiplin soruşturması yapar hükmünün dava konusu olayda uygulanması gerektiği ve disiplin amirlerine soruşturma açıp açmama konusunda takdir yetkisi tanıyan anılan fıkrada yer alan olayın araştırılmasının gerektiğine kanaat getirirse ibarelerinin anayasa aykırı olduğu kanaatine varılarak iptali istemiyle anayasa mahkemesine gidilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasının ‘kanun önünde eşitlik başlıklı maddesinde herkes dil ırk renk cinsiyet siyasi düşünce felsefi inanç din mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir ek fıkra md kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir devlet bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür ek cümle md bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz ek fıkra md çocuklar yaşlılar özürlüler harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirleresas sayısı karar sayısı eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz hiçbir kişiye aileye zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar hükmü görev ve sorumlulukları disiplin kovuşturulmasında güvence başlıklı maddesinde memurlar ve diğer kamu görevlileri anayasa ve kanunlara sadık kalarak faaliyette bulunmakla yükümlüdürler memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluştan ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemez değişik üçüncü fıkra md disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz silahlı kuvvetler mensupları ile hakimler ve savcılar hakkındaki hükümler saklıdır memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak ancak idare aleyhine açılabilir memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında işledikleri iddia edilen suçlardan ötürü ceza kovuşturması açılması kanunla belirlenen istisnalar dışında kanunun gösterdiği idari merciin iznine bağlıdır hükmü düzenlenmiştir sayılı devlet memurları kanununun maddesinde disiplin amirleri uyarma kınama ve aylıktan kesme cezalarını soruşturmanın tamamlandığı günden itibaren gün içinde vermek zorundadırlar kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren hallerde soruşturma dosyası kararını bildirmek üzere yetkili disiplin kuruluna gün içinde tevdi edilir disiplin kurulu dosyayı aldığı tarihten itibaren gün içinde soruşturma evrakına göre kararını bildirir memurluktan çıkarma cezası için disiplin amirleri tarafından yaptırılan soruşturmaya ait dosya memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kuruluna tevdiinden itibaren azami altı ay içinde bu kurulca karara bağlanır hükmü düzenlenmiştir sayılı yükseköğretim kanunun un ‘disiplin soruşturması ve savunma hakkı başlıklı maddesinde ek md disiplin soruşturmasında uyulacak esaslar şunlardır disiplin cezası verilmesini gerektiren bir fiilin işlendiğini öğrenen disiplin amiri yazılı olarak disiplin soruşturması başlatır disiplin amiri soruşturmayı kendisi yapabileceği gibi soruşturmayı yapmak üzere birim içerisinden soruşturmacı veya komisyon görevlendirebilir soruşturmacının görev ve unvanı soruşturulanın görev ve unvanının üstünde veya onunla aynı düzeyde olmalıdır soruşturmacı disiplin soruşturmasıyla ilgili bilgi ve belgeleri toplama ifade alma tanık dinleme bilirkişiye başvurma keşif yapma inceleme yapma ve ilgili makamlarla yazışma yetkisini haizdir hükmü düzenlenmiştir danıştay dairesinin tarih ve k sayılı kararında disiplin hukukunun gereği olarak kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için disipline aykırı eylem veya işlemlerin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması soruşturmanın soruşturulan olayla ilgili bulunmayan tarafsız bir muhakkik veya soruşturmacı tarafından yapılarak disiplin cezasının da yine tarafsız bir disiplin amiri tarafından verilmesi soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylem nedeniyle eylemine uygun olan disiplin cezası ile idari tedbirin tayini ve uygulanması gerekmektedir gerekçelerine yer verilmiştir aile hekimine verilen ihtar puanının iptali istemiyle açılan bir davada danıştay dairesi tarih ve k sayılı kararında aile hekimlerine verilen ihtar puanlarının anılan yönetmelik ile belirlenen fiillere karşılık gelen yaptırımlar olması ve sözleşmenin feshine neden olduğu gözönüne alındığında bunun disiplin yaptırımı niteliğinde bir işlem olması ve bu işlemin de anayasal ve yasal düzenlemelerde disiplin yaptırımları için belirlenen ilke ve usullere uygun olarak tesis edilmesi gerekmektedir bu iseesas sayısı karar sayısı adil yargılanma hakkının bir gereği olarak tarafsız bir soruşturmacı tarafından yürütülecek nesnel sonuçlara varılması için lehte ve aleyhte tüm delillerin toplanacağı bunlar esas alınarak varılacak hukuki sonucun bildirilerek ilgili kamu personeline kendini savunması için olanak sağlanacağı bir soruşturma ile mümkün olabilecektir bu durumda usulüne uygun şekilde soruşturmacı tayini yoluyla davacının ihtarı gerektirecek bir eylemde bulunup bulunmadığı araştırılarak düzenlenecek soruşturma raporunda getirilecek teklife göre işlemin tamamlanması gerekirken bu usule uyulmaksızın davacının yazılı olarak ihtar edilmesi yolundaki dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir gerekçelerine yer vererek soruşturma açılmaksızın verilen ihtar puanında hukuka uyarlık bulunmadığına hükmetmiştir prof dr ramazan çağlayan i̇dare hukuku dersleri adlı kitabının bası adalet yayınevi ankara sayfasında soruşturmaya yetkili amirin soruşturma açmadan doğrudan ceza verme yetkisi bulunmamaktadır usulüne göre soruşturma açıp soruşturma tamamlandıktan sonra disiplin cezası konusunda karar vermesi gerekir mutlaka soruşturma açılması gerekmektedir soruşturma açılmadan disiplin cezası verilmesi hukuka aykırı olacaktır ifadelerine yer vermiştir disiplin cezalan kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle sübjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar pozitif olarak mevzuatla belirlenmekte doktrin ve yargısal içtihatlarla da konu ile ilgili disiplin hukuku ilkeleri oluşturulmaktadır buna göre disiplin cezası verilebilmesi için kusurlu halin tespitinden sonra belli süreler içinde ilgili memur hakkında soruşturma emri verilmesi ve tarafsız bir soruşturmacı görevlendirilerek disiplin soruşturması açılması gerekmektedir i̇tiraza konu kanun hükmü emniyet genel müdürlüğü jandarma genel komutanlığı ve sahil güvenlik komutanlığı personeline yönelik olarak uygulanmaktadır i̇tiraz konusu hükmün uygulanmaya devam edilmesi durumunda jandarma sahil güvenlik veya polis memuruna yönelik verilecek disiplin cezasında soruşturma açıp açmamak disiplin âmirinin takdirinde olacaktır yerleşik danıştay içtihatları ve doktrin görüşleri gereğince sayılı kanuna tabi memurlara disiplin cezası verilebilmesi için soruşturma açılması gerekmektedir sayılı kanuna tabi yükseköğretim personeline disiplin cezası verilebilmesi için soruşturma açılması kanuni bir zorunluluktur sayılı kanuna göre soruşturma açılmaksızın disiplin cezası verilemeyecektir hatta soruşturmacının objektif olarak görevini yerine getirmesini sağlayıcı hükümlere de örneğin ‘soruşturmacının görev ve unvanı soruşturulanın görev ve unvanının üstünde veya onunla aynı düzeyde olmalıdır hükmü yer verilmiştir örneğin bir polis memurunun veya sahil güvenlik ya da jandarmanın meslekten çıkarma cezasını gerektiren bir fiili nedeniyle soruşturma açılmaksızın ceza verilebilecek iken sayılı kanuna tabi bir personelin uyarma cezasını gerektiren fiilleri nedeniyle soruşturma açılmaksızın ceza verilemeyecektir polis memurunun meslekten çıkarılmasını gerektiren fiili nedeniyle soruşturma açılması amirin takdirinde olacaktır i̇stenilirse fiil sabit görüldüğü takdirde soruşturma açılmaksızın günlük savunma ve son sözlüyazılı savunması alınarak polis memuru hakkında meslekten çıkarma cezası verilebilecektir fakat sayılı kanunaesas sayısı karar sayısı tabi personelin en küçük bir disiplinsiz hareketi nedeniyle uyarma cezası verilebilmesi için soruşturma açılması gerekecektir soruşturma açılmaksızın verilen disiplin cezaları mahkemelerce iptal edilecektir bu durum anayasada yer alan eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmektedir disiplin soruşturması açılmasının amacı bağımsız bir soruşturmacı tarafından delillerin toplanması tanık ifadelerinin alınması kişinin ifadesinin alınması böylece eylemin sübuta erip ermediğinin tarafsız bir kişi tarafından saptanmasıdır disiplin soruşturması ile kişinin lehine ve aleyhine tüm deliller toplanmaktadır disiplin soruşturması açılmaması durumunda kişinin lehine olan deliller toplanmaksızın yalnızca savunması alınarak ceza verilmesi ihtimali ortaya çıkacaktır nitekim mahkememizde açılan davalarda soruşturma açılmadan tanık ifadeleri dinlenmeden başkaca bir ispat aracına başvurulmaksızın yalnızca savunmanın yetersiz olduğu gerekçe gösterilerek eylemin sübuta erdiğinden bahisle disiplin cezaları verildiği görülmektedir hatta emri veren amirle aralarında husumet bulunan kişiye soruşturma açılmaksızın bizzat emri veren amiri tarafından disiplin cezasının verildiği görülmektedir olayımızda disiplin cezası konusu emir sözlü olarak verilmiştir mahkememizce bu sözlü emrin verilip verilmediğinin ve davacının bu emre itaat edip etmediğinin denetlenmesi gerekmektedir diğer devlet memurlarında sözlü emrin hukuka aykırı olduğu düşünülüyor ise amirinden bu emri yazılı olarak talep etme hakkı tanınmıştır oysa kolluk kuvvetlerinde sözlü emir asildir konusu suç teşkil etmedikçe verilen emir hukuka aykırı olsa bile kolluk kuvvetlerince polis jandarma bazı durumlarda amirleri tarafından emrin yerine getirilmesi istenebilecektir sözlü olarak bir emir verilip verilmediği kişinin bunu yerine getirip getirmediği genel olarak tanık ifadeleriyle kamera kayıtlarıyla vs kanıtlanabilir diğer devlet memurlarında yazılı emir asıl iken itiraz konusu yasa hükmünün kapsadığı kolluk kuvvetlerinde sözlü emir asıl olduğundan emrin yerine getirilip getirilmediği hususunun ortaya konulması açısından soruşturma açılması daha da önem kazanmaktadır hal böyle iken itiraz konusu hüküm ile kolluk kuvveti olarak görev yapan personele disiplin cezası verilirken soruşturma açılmasına gerek görülmeyebilecektir bu durum eşitlik ilkesine aykırıdır soruşturma açılmasına gerek görülmemesi ve yalnızca savunma alınarak disiplin cezası verilmesi durumunda verilen disiplin cezasının hukuki denetimi zorlaşmaktadır bağımsız bir soruşturmacı tarafından alınan ifadeler olmaksızın ve eylemin sübuta erip ermediği konusunda lehe ve aleyhe olan tüm deliller toplanmaksızın verilen disiplin cezalarının hukuka uygun olup olmadığının mahkemelerce tespiti çok zor olacaktır böyle olunca anayasanın maddesinde ifade edilen disiplin kararlan yargı denetimi dışında bırakılamaz hükmü etkisiz hale getirilmiş olacaktır yukarıda yapılan açıklamalar soruşturma açılmasının zorunlu olduğu yönündeki doktrin görüşleri ve yerleşmiş danıştay içtihatları uyarınca soruşturma açılmadan disiplin cezası verilmesinin yolunu açan itiraz konusu hüküm sayılı kanuna tabi personel polis jandarma sahil güvenlik ile diğer memurlar sayılı kanuna ve sayılı kanuna tabi personel arasında eşitsizliğe neden olması ve anayasanın ‘disiplin kararlan yargı denetimi dışında bırakılamaz hükmünü etkisiz hale getirebilecek nitelikte olması nedeniyle anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu kanaatine varılmıştır açıklanan nedenlerle sayılı genel kolluk disiplin hükümleri hakkında kanun hükmünde kararnamenin kabul edilmesine dair kanunun maddesinin fıkrasında yeresas sayısı karar sayısı alan olayın araştırılmasının gerektiğine kanaat getirirse ibaresinin anayasanın ve maddelerine aykırılık teşkil ettiği kanaatine varıldığından iptali istemiyle anayasa mahkemesine başvurulmasına anayasa mahkemesinin konu hakkında vereceği karara kadar davanın geri bırakılmasına beş ay içinde bir karar verilmezse davanın yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırılmasına kararın birer örneğinin taraflara tebliğine işbu kararla birlikte dava dosyası ve içeriği evrakın çıkarılacak birer onaylı örneğinin anayasa mahkemesine gönderilmesine tarihinde oybirliğiyle karar verildi