esas sayısı karar sayısı i̇ptal ve yürürlüğün durdurulmasi i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ i̇ptal ve yürürlüğün durdurulması istemini içeren günlü dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir tarih ve sayılı bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanunun inci maddesinin tarihli ve sayılı yap i̇şlet modeli ile elektrik enerjisi üretim tesislerinin kurulması ve i̇şletilmesi ile enerji satışının düzenlenmesi hakkında kanunun geçici üncü maddesinin fıkrasının sonuna eklediği bendin anayasaya aykırılığı i̇ptali istenen bu bent ile elektrik piyasası mevzuatı çerçevesinde aynı kaynak için ya pılmış çoklu başvurulardan lisans almış olanların lisanslarının bu maddenin yürürlük tarihini takip eden üç ay içinde başvurmaları halinde eskinin yerine kaim olmak üzere lisanslarının ye nileneceği ve daha önce verilmiş lisans ile bağlantılı olarak yapılmış tüm iş ve işlemlerin her hangi bir işleme gerek kalmaksızın içerdiği hüküm ve şartlarla yenilenmiş ve geçerli sayılacağı hükme bağlanmıştır yaşanan ve aşağıda değinilen birtakım olaylar incelendiğinde iptali istenen kuralla yapılan düzenlemenin gerçek amacının yargı kararını etkisiz kılmak olduğu yasaların genelliği ilkesine aykırı olarak belli bir firmaları hedef alıp kamu yararı yerine bu firmanın çıkarlarını gözettiği ve dolayısıyla anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığı görülmektedir sayılı elektrik piyasası kanununa ve elektrik piyasası lisans yönetmeliğinin uncu maddesine dayanılarak hazırlanan elektrik enerjisi üretmek amacıyla aynı bölge ve aynı kaynak i̇çin yapılmış birden fazla lisans başvurusu olması halinde seçim yapılmasına i̇lişkin usul ve esaslar hakkında tebliğ rg uyarınca enerji piyasası düzenleme kurulu aynı kaynak için birden fazla başvuru olması halinde istekliler arasından seçim yapma yetkisini almıştır danıştay onüçüncü dairesinin tarih ve sayılı kararı ile elektrik üretim lisansının verilmesinde yasada öngörülen amaçlar için herhangi bir değerlendirme ölçütü getirilmeksizin salt ilk lisans alma bedelindeki en yüksek teklifin ölçüt alınmasında yasaya uygunluk bulunmadığı belirtilerek söz konusu tebliğin yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmiştir ek bu karar çerçevesinde anılan tebliğe göre enerji piyasası düzenleme kurulu tarafından yapılan seçim sonucunda lisans almış olan üç şirketin lisanslarının da yürütülmesi durdurulmuştur yine danıştay onüçüncü dairesi tarih ve sayılı kararı ile elektrik enerjisi üretmek amacıyla aynı bölge ve aynı kaynak i̇çin yapılmış birden fazla lisans başvurusu olması halinde seçim yapılmasına i̇lişkin usul ve esaslar hakkında tebliğ in tarih ve sayılı kararıyla yürütülmesinin durdurulduğundan bahisle mezkur tebliğ kapsamında ak enerji üretim aşne üretim lisansı verilmesi işleminin yürütülmesinin durdurulması isteminin kabulüne karar vermiştir ek i̇ptali istenen bent ile devam eden yargı sürecinde yukarıda değinilen yargı kararları dikkate alınmaksızın lisans verilmesi işlemleri durdurulan şirketlerin bu hükmün yürürlük tarihi olan tarihini takip eden üç ay içinde başvurmaları halinde eski lisansları diğeresas sayısı karar sayısı bir anlatımla yargı kararı ile yürütülmesi durdurulan lisansları yerine kaim olmak üzere lisanslarının yenileneceği ve eski lisanslarla bağlantılı olarak yapılmış tüm iş ve işlemlerin her hangi bir işleme gerek kalmaksızın içerdiği hüküm ve şartlarla yenilenmiş ve geçerli sayılacağı hükme bağlanmıştır hukuk devleti olabilmenin bir başka göstergesi de yasalarda genellik ilkesine uyulmasıdır yasaların genelliği ilkesi özel aktüel ve geçici bir durumu gözetmeyen belli bir kişiyi hedef almayan aynı statüde olan herkesi kapsayan kuralların getirilmesini zorunlu kılar anayasa mahkemesinin günlü k sayılı kararı i̇ptali istenen düzenlemenin gerçek amacının lisans verilmesi işlemleri yargı kararıyla durdurulan şirketlerin önünün açılmak istenmesi olduğu bu amaca ulaşabilmek için de söz konusu yargı kararlarını etkisiz kılmak olduğu çok açıktır bu nedenle yasa koyucu iptali istenen kural ile kişiye özgü bir düzenlemeyi gerçekleştirerek yasaların genelliği ilkesinden ayrılmış olduğundan yapılan bu düzenleme anayasanın nci maddesinde ifade edilen hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmamaktadır diğer taraftan iptali istenen söz konusu düzenleme için yasama erkinin yukarıda etraflıca belirtilen yargı kararlarının uygulanmasını engellemek amacına yönelik olarak kullanıldığı lisanslarının yürütülmesi yargı kararıyla durdurulan şirketlerin elektrik üretim lisansı almalarının yasa çıkarılarak gerçekleştirilmeye çalışıldığı görülmektedir anayasa da belirtilen amacı ya da bir kamu yararını gerçekleştirmek ereğiyle olsun yasakoyucu belli bir sonucu elde etmek için değişik yolların seçimini siyasî tercihlerine göre yapmakta serbesttir ancak yasakoyucunun kişisel siyasî ya da saklı bir amaç güttüğü durumlarda yani kamu yararına yönelik olmayan başka bir amaca ulaşmak için bir konuyu yasayla düzenlediği durumlarda bir yetki saptırması ve giderek de amaç öğesi bakımından yasanın sakatlığı ve dolayısıyla anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesine aykırılığı söz konusu olur anayasanın üncü maddesi gereği yasama organı dahil bütün devlet organları mahkeme kararlarına uymak zorundadır bu organlar mahkeme kararlarını hiçbir surette değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez aksi taktirde yargı bağımsızlığı söz konusu olamaz ve hukuk devletinden de söz edilemez yasama organı beğenmediği yargı kararlarını üstelik de geriye yönelik uygulanmak üzere kanun çıkartıp etkisiz hâle getirecekse elbette ki yargı bağımsızlığı zedelenecektir sabuncu yavuz anayasaya giriş basım i̇maj yayıncılık ankara i̇ptali istenen bent ile yapılan düzenleme yargı kararlarının uygulanmasının engellenmesi amacıyla yapılmış bir düzenleme olduğundan yetki saptırması ve amaç öğesi bakımından da sakat olup anayasanın nci maddesinde ifade edilen hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığı gibi yargı bağımsızlığını zedelediği için de anayasanın inci maddesine aykırı düşmektedir diğer yandan yasama erkinin yargı kararlarının etkisizleştirilmesi için kullanılmasını anayasanın başlangıç kısmı ile nci inci ve uncu maddelerinde ifade edilmiş olan kuvvetler aykırılığı ilkesi ile de bağdaştırmak olanaksızdıresas sayısı karar sayısı açıklanan nedenlerle tarih ve sayılı bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanunun inci maddesinin tarihli ve sayılı yap i̇şlet modeli ile elektrik enerjisi üretim tesislerinin kurulması ve i̇şletilmesi ile enerji satışının düzenlenmesi hakkında kanunun geçici üncü maddesinin fıkrasının sonuna eklediği bent anayasanın nci nci inci uncu inci ve inci maddeleri hükümleri ile anayasanın başlangıç kısmının dördüncü paragrafına aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanunun nci maddesinin sayılı kanunun geçici üncü maddesine eklediği fıkra sayılı kanunun iptali istenen fıkranın eklendiği geçici üncü madde hükmü şöy ledir çok maksatlı projeler ile bu kanunun yürürlüğe girmesinden önce i̇kili i̇şbirliği anlaşmaları kapsamında yer alan projeler ve önceki yıllar yatırım programlarında yer alan projeler lisans alınmasına gerek olmaksızın devlet su i̇şleri genel müdürlüğü tarafından yedi yıl içinde yapılabilir veya yaptırılabilir bu projelerin hidroelektrik üretim tesislerinin yapımı aşamasında elektrik üretim tesisleri sayılı elektrik piyasası kanunu kapsamında faaliyet göstermek üzere özel sektör başvurularına açılır dört ay içerisinde başvuru olmaması halinde devlet su i̇şleri genel müdürlüğü tarafından gerçekleştirilebilir bu hüküm ile yapılacak ihale sonucunda belirlenen şirketin dsi̇ ile su kullanım hakkı anlaşması imzalayarak hes hidro elektrik santral kurması amaçlanmıştır görüldüğü gibi madde bir ihaleden söz etmektedir bu maddeye eklenen ve iptali istenen fıkra ise hükümet lerarası i̇kili i̇şbirliği anlaşması veya bu anlaşmaya ilişkin bakanlar kurulu kararı ya da enerji ve tabiî kaynaklar bakanlığı oluru ile belirlenen tüzel kişilerin türk ticaret kanunu hüküm lerine göre kuracakları yeni şirketlere ihalesiz olarak hes kurma olanağı vermektedir bir hukuk devletinde devlet erki kullanılarak yapılan tüm kamu işlemlerinin nihaî amacının kamu yararı olması gerekir bu gereklilik kamu yararını yasama organının takdir yetkisi için de bir sınır konumuna getirir i̇ptali istenen fıkra ile yapılan düzenleme ise kamu yararı amacına yönelik değildir şöyle ki gelişmekte olan ülkelerde yetersiz mali kaynaklar nedeniyle ihtiyaç duyulan büyük yatırımları gerçekleştirmek üzere yap işlet devret modeli gibi bir takım finans modelleri geliştirilmiştir bu modellerden biri de hükümetlerarası i̇kili i̇şbirliği andlaşmalarıdır bu modelde iki ülke yetkililere bir araya gelip doğrudan görüşmelere başlarlar ve işin yapımı yatırım için kredi desteği sağlayacak ülkenin hükümeti tarafından belirlenecek şirkete ihale edilmeksizin verilir devlet su i̇şleri genel müdürlüğü bugüne kadar hükümetlerarası i̇kili i̇şbirliği andlaşmaları kapsamında enerji üretimi yaptırmak üzere anlaştığı barajlardan yüklenici şirketlerin çoğunlukla uluslararası konsorsiyumlardır kredi bulamadıkları için başlayamadıkları barajlarla ilgili anlaşmaları feshetmiş ve bunların yapımı için yeni bir süreç başlatmıştır dsi̇ genel müdürlüğünün resmi internet sitesi olan wwwdsigovtr adresinden adet hidroelektrik santral hes yapımının ihale yöntemiyle gerçekleştirileceğinin ilan edildiği bu ihalelerde çok sayıda firmadan teklif geldiği ve gelen tekliflerin de burada yer aldığı görülmektediresas sayısı karar sayısı bu sitede ilan edilen işlerden olan artvi̇n mw gücündeki çamlica hesin yapım işini dsi̇ genel müdürlüğü bu santralde üretilecek elektriğin birimi için yani kwh yeni kuruş üzerinden ihaleye çıkarmış yapılan ihaleyi başkent yat ür i̇ş san ve tic aş bu rakamın yeni kuruşluk kısmını devlete bırakarak yeni kuruş fiyatla almış diğer bir anlatımla yapacağı tesiste üreteceği enerjinin sını kamuya ücretsiz vermeyi kabul etmiştir hükümetlerarası i̇kili i̇şbirliği yöntemi ile yapımından vazgeçilen söz konusu barajların ihale yoluyla yaptırılması açıklandığı üzere kamu yararına iken iptali istenen düzenleme ile artvi̇n çamlıca hes benzeri adet barajın ek gerekli krediyi bulamadığı için yapamayan şirketlere i̇halesi̇z olarak bırakılmasının önü açılmıştır öte yandan söz konusu barajlar tarih ve sayılı enerji verimliliği kanununun kapsamına alınmış ve bu yasanın nci maddesi ile de yapılacak santrallerde üretilen enerji için verilen garanti yıldan yıla yeni kuruş olan kwh ücreti ise euro centkwh yani yaklaşık yeni kuruşa çıkarılmıştır yapılan bu işlemlerin ülkemize maliyeti ise aşağıda ayrıntıları gösterildiği üzere yıl için yaklaşık milyar usd olarak hesaplanmıştır kuru ytl olarak alınmıştır adet hes için yıllık ortalama üretim miktarı mevcut garantiler kapsamında alış fiyatı dsi̇ tarafından i̇hale edilseydi kamu zararı gwh ykr ykr ykr gwh ytl milyon yıl kamu kaybı vardır i̇haleye çıkarıldığı takdirde söz konusu barajlarda üretilen enerjinin sını ücretsiz alma imkanının bulunmasına karşın iptali istenen düzenleme ile bu imkanın ortadan kaldırılmasının kamu yararı amacına yönelik olduğu savunulamaz kamu yararını değil özel bir takım çıkarları ve amaçları gerçekleştirmek için yapılan kanunların ise yetki saptırması ile malul olacağı bunun da hukuk devleti ilkesine ve dolayısıyla bu ilkenin ifade edildiği anayasanın nci maddesine aykırı düşeceği açıktır nitekim anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararında anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devleti her eylem ve işlemi hukuka uygun olan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumları benimseyen hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan yasaların üstünde anayasanın ve yasakoyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri bulunduğu bilincinde olan devlettir yasaların kamu yararına dayanması gereği kuşkusuz hukuk devletinin temel değerlerinden birini oluşturmaktadıresas sayısı karar sayısı denilmiştir bu nedenle iptali istenen fıkra anayasanın nci maddesine aykırıdır diğer taraftan iptali istenen fıkra aşağıda açıklanan nedenlerle anayasanın inci maddesi ile de bağdaşmamaktadır sayılı kanunun amaç ve kapsam başlıklı inci maddesinde bu kanunun amacı yap i̇şlet modeli ile üretim şirketlerine ülke enerji plan ve politikalarına uygun biçimde elektrik enerjisi üretmek için mülkiyetleri kendilerine ait olmak üzere termik santral kurma ve işletme izni verilmesi ile enerji satışına dair esas ve usulleri belirlemektir hidroelektrik jeotermal nükleer santraller ve diğer yenilenebilir enerji kaynakları ile çalıştırılacak santraller bu kanunun kapsamı dışındadır denilmiştir ancak tarih ve sayılı yap i̇şlet modeli ile elektrik enerjisi üretim tesislerinin kurulması ve i̇şletilmesi ile enerji satışının düzenlenmesi hakkında kanun tarih ve sayılı kanunun inci maddesiyle eklenen ek geçici üncü madde ile başlangıçta sayılı kanun kapsamında olmayan hidroelektrik santrallerinin kanun kapsamına alınmasının yolu açılmış ve bu değişiklik ile iptali istenen düzenlemeye alt yapı hazırlanmıştır hidroelektrik jeotermal nükleer santraller ve diğer yenilenebilir enerji kaynakları ile çalıştırılacak santrallerin bu yasanın kapsamı dışında bırakılma nedeni sayılı kanunun inci maddesinin gerekçesinde tesislerin mülkiyeti ve işletme hakkı izin verilen sermaye şirketlerine ait olduğundan bu amaç gözetilerek hidroelektrik jeotermal nükleer santraller ve diğer yenilenebilir enerji kaynakları kapsam dışında tutularak sayılı kanundan farklı bir düzenlemeye gidildiği belirtilmiştir şeklinde açıklanmıştır anayasanın inci maddesinde tabii servetler ve kaynaklar devletin hüküm ve tasarrufu altındadır bunların aranması ve işletilmesi hakkı devlete aittir devlet bu hakkını belli bir süre için gerçek ve tüzelkişilere devredebilir denilmiştir yukarıda değinilen inci maddenin gerekçesinden de anlaşılacağı üzere yap işlet modelinde tesislerin mülkiyeti ve işletme hakkı izin verilen sermaye şirketlerine ait olup model kapsamında yapılacak işlerde sadece işletme hakkının belli bir süre ile şirketlere verilmesi söz konusu değildir bu nedenle anayasanın inci maddesine aykırı düşmemesi için hidroelektrik jeotermal nükleer santraller ve diğer yenilenebilir enerji kaynakları sayılı kanunun kapsamı dışında bırakılmıştır durum bu iken sayılı kanunun amaç ve kapsam maddesinin genişletilmesi halinde böyle bir düzenlemenin anayasaya aykırılığı çok çarpıcı bir şekilde görüleceğinden anılan kanuna ek geçici maddeler ilave edilmesi tercih edilmiştir sayılı yasanın amaç ve kapsam maddesinde yap işlet modelinin sadece termik santraller için yani sadece doğalgaz ve ithal kömür santralleri için uygulanacağı açıkça ifade edilmiştir hidroelektrik santraller bu kapsama dahil edilemez çünkü modelin özelliği santrallerin şirketler tarafından getirilen sermaye ile kurulması işletilmesi ve tesiste üretilen enerjiye de belli bir süre ile belli bir fiyattan kamu tarafından satın alma garantisi verilmesidir yani yap işlet modelinde santralin kamuya geri dönüşü yoktur tesis ve üzerinde kurulu olduğu arazinin mülkiyeti tamamen özel şirketlere yabancı ortaklı konsorsiyumlara kalacaktır diğer bir ifade ile ülkemizin herhangi bir bölgesinde bulunan su kaynakları hidroelektrik santrallerinde tesisin ekonomik ömrü yıla kadar uzayabilmektediresas sayısı karar sayısı yabancıların kullanımına verilmiş olacak ve kamunun hiçbir şekilde ülkesindeki su kaynakları üzerinde söz hakkı bulunmayacaktır bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere dsi̇nin hükümetlerarası i̇kili i̇şbirliği kapsamında yaptırmaktan vazgeçtiği ve tabii kaynağımız olan nehirlerimizin üzerine kurulacak barajların sadece işletme hakkı belirli bir süre için şirketlere verilebilecekken iptali istenen düzenleme ile söz konusu uluslararası şirketlerin enerji piyasası düzenleme kurumundan lisans alarak serbest piyasada üretici konumuna girmelerinin ve yaptıkları barajların dolayısıyla bu barajlardan enerji üretilmesini sağlayan tesislerin üzerinde kuruldukları arazilerin sahibi olma olu açılmıştır yapılan tesisler üretmeye devam ettiği sürece lisans süresi sona erse bile tesislerin üzerine kurulu olduğu arazi süresiz olarak şirket mülkiyetinde olacağından ilgili barajın üretimde bulunması amacıyla yeniden bir başka şirkete verilmesi mümkün olmayacaktır diğer bir anlatımla ilgili su kaynağı süresiz olarak şirkete verilmiş olmaktadır ki böyle bir durumu getiren düzenlemenin devletin tabii kaynaklarının kullanımının ancak belirli bir süre için devredilebileceğini öngören anayasanın inci maddesiyle bağdaştırılmasının mümkün olamayacağı kuşkusuzdur bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun kendiliğinden anayasanın inci maddesine de aykırılığı sonucunu doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sa shf açıklanan nedenlerle tarih ve sayılı bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanunun nci maddesinin sayılı kanunun geçici üncü maddesine eklediği fıkra anayasanın nci inci ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir yürürlüğü durdurma i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ sayılı kanunun inci maddesinin sayılı kanunun üncü maddesinin fıkrasının sonuna eklediği bent ile yasama erki kullanılarak yargı kararlarının etkisizleştirilmesine ve lisanslarının yürütülmesi yargı kararı ile durdurulan şirketlerin çalışmalarına imkan hazırlanmasına yönelinmiştir i̇ptali istenen söz konusu hükmün uygulanması halinde yukarıda belirtilen yargı kararları etkisiz hale gelecek lisanslarının yürürlüğü hukuka aykırı bulunmuş olan şirketlerin bu hükmün yürürlük tarihi olan tarihini takip eden üç ay içinde başvurmaları halinde eski lisansları diğer bir anlatımla yargı kararları ile yürütülmesi durdurulan lisansları yerine kaim olmak üzere lisansları yenilenecek ve eski lisanslarla bağlantılı olarak yapılmış tüm iş ve işlemler herhangi bir başka işleme gerek kalmaksızın içerdiği hüküm ve şartlarla yenilenecek ve geçerli sayılacaktır anayasanın üncü maddesi uyarınca anayasa mahkemesi kararları geriye yürümeyeceğinden bu lisanslar ve bunlarla bağlantılı işlemler süresiz geçerlik kazanacaktır bundan giderilmesi olanaksız bir takım zararların doğacağı kuşkusuzdur sayılı kanunun nci maddesinin sayılı kanunun geçici üncü maddesine eklediği fıkranın iptal kararı yürürlüğe girinceye kadar uygulanması halinde ise devletin hüküm ve tasarrufu altında olan kimi doğal kaynakların üzerinde bulunduğu araziler süresiz olarak birtakım şirketlere geçebilecek ve bu durum ileride giderilemeyecek zararların oluşmasına yol açacaktıresas sayısı karar sayısı diğer taraftan anayasal düzenin en kısa sürede hukuka aykırı kurallardan arındırılması hukuk devleti sayılmanın gereğidir anayasaya aykırılığın sürdürülmesinin bir hukuk devletinde subjektif yararların üstünde özenle korunması gereken hukukun üstünlüğü ilkesini de zedeleyeceği kuşkusuzdur hukukun üstünlüğü ve hukuk güvenliği ilkelerinin sağlanamadığı bir düzende kişi hak ve özgürlükleri güvence altında sayılamayacağından söz konusu ilkelerin zedelenmesinin hukuk devleti yönünden giderilmesi olanaksız durum ve zararlara yol açacağında duraksama bulunmamaktadır bu zarar ve durumların doğmasını önlemek amacıyla iptali istenen hükümlerin iptal davası sonuçlanıncaya kadar yürürlüğünün de durdurulması istenerek anayasa mahkemesine dava açılmıştır sonuç ve i̇stem yukarıda açıklanan gerekçelerle tarih ve sayılı bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanunun inci maddesinin tarihli ve sayılı yap i̇şlet modeli ile elektrik enerjisi üretim tesislerinin kurulması ve i̇şletilmesi ile enerji satışının düzenlenmesi hakkında kanunun geçici üncü maddesinin fıkrasının sonuna eklediği bendin anayasanın nci nci inci uncu inci ve inci maddeleri hükümleri ile anayasanın başlangıç kısmının dördüncü paragrafına aykırı olduğundan nci maddesinin sayılı kanunun geçici üncü maddesine eklediği fıkranın anayasanın nci inci ve inci maddelerine aykırı olduğundan iptallerine ve iptal davası sonuçlanıncaya kadar yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesine ilişkin istemimizi saygı ile arz ederiz