esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir anonim şirketi tarafından günlü ve sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren sayılı i̇ndirimli orana tabi i̇şlemlerde i̇ade edilecek verginin hesabına amortismana tabi i̇ktisadi kıymetlere ait katma değer vergisinin dahil edilmemesine i̇lişkin bakanlar kurulu kararının amortismana tabi iktisadi kıymetler dolayısıyla yüklendikleri katma değer vergisi dahil edilmez kısmının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle başbakanlık ve maliye bakanlığına karşı açılan dava dosyası incelendi sayılı katma değer vergisi kanunu nci maddede sayılan ve katma değer vergisinin konusunu teşkil eden işlemler nedeniyle bir mal veya hizmetin el değiştirmesi sonucu ilave edilen değerin vergilendirilmesini düzenlemektedir bunun için vergiye tabi işlemlerin her aşamasında yüklenilen katma değer vergisinin tahsil edilen katma değer vergisinden indirilmesi ve kalan tutarın beyan edilerek vergi dairesine ödenmesi gerekmektedir sayılı katma değer vergisi kanununun vergi i̇ndirimi başlıklı uncu maddesinde mükellefler yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden bu kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak aşağıdaki vergileri indirebilirler kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisi i̇thal olunan mal ve hizmetler dolayısıyla ödenen katma değer vergisi sayılı kanunun uncu maddesiyle eklenen bent götürü veya telafi edici usulde vergiye tabi mükelleflerden gerçek usulde vergilendirmeye geçenlerin çıkarılan envantere göre hesap dönemi başındaki mallara ait fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisi sayılı kanunun ncu maddesiyle değiştirilen ve ten geçerli olmak üzere tarihinden itibaren yürürlüğe giren fıkra bir vergilendirme döneminde indirilecek katma değer vergisi toplamı mükellefin vergiye tabi işlemleri dolayısıyla hesaplanan katma değer vergisi toplamından fazla olduğu takdirde aradaki fark sonraki dönemlere devrolunur ve iade edilmez şu kadar ki nci madde uyarınca bakanlar kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup teslim ve hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminde indirilemeyen ve tutarı bakanlar kurulunca tespit edilecek sınırı aşan vergi bu mükelleflerin vergi ve sosyal sigorta prim borçları ile genel ve katma bütçeli idareler ile belediyelere olan borçlarına ya da döner sermayeli kuruluşlar ile sermayesinin veya daha fazlası kamuya ait olan veya özelleştirme kapsamında bulunan sayılı kanunun ncü maddesiyle değiştirilen ve tarihinden itibaren yürürlüğe giden ibare işletmeler ile organize sanayi bölgelerinden temin ettikleri mal ve hizmet bedellerine ilişkin borçlarına mahsuben ödenir yılı içinde mahsuben iade edilemeyen vergi nakden iade edilir sayılı kanunun maddesiyle değiştirilen ve tarihinden itibaren yürürlüğe giren son cümle bakanlar kurulu vergi nispeti indirilen mal ve hizmet grupları ile sektörler itibarıyla amortismana tabi iktisadi kıymetler dolayısıyla yüklenilen katma değer vergisinin iade hakkını kaldırmaya maliye bakanlığı bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir hükmü yer almaktadır katma değer vergisi kanununun uncu maddesi ile katma değer vergisinde vergi indirimiyle ilgili genel ilkeler belirlenmiştir maddenin nci fıkrasında yer alan düzenleme uyarınca mükellefler vergiye tabi faaliyetleriyle ilgili olarak satın aldıkları veya ithal ettikleriesas sayısı karar sayısı mal teslimi ve hizmetler nedeniyle ödedikleri veya borçlandıkları vergiyi adlarına düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilmesi şartıyla teslim ettikleri mal veya hizmet karşılığı aldıkları veya alacaklı oldukları katma değer vergisinden mahsup ederek aradaki farkı bağlı oldukları vergi dairesine beyan ederek ödemek suretiyle hazineye intikal ettireceklerdir katma değer vergisinde genel vergi oranı katma değer vergisi kanununun nci maddesiyle vergiye tabi her bir işlem için olarak belirlenmiştir ancak bakanlar kurulu belirlenen genel vergi oranını sosyal ve ekonomik gerekçelerle aynı kanunla verilen yetkiye dayanarak dört kata kadar artırılabilmekte veya kadar indirilebilmektedir bu hallerde bakanlar kurulunca katma değer vergisi oranı indirilen mal veya hizmetin üretiminde daha önceki bir safhada kullanılan girdiler dolayısıyla yüklenilen katma değer vergisi oranının yüksek olması sonucu indirilebilecek vergi tahsil edilen vergiden yüksek olabilmektedir bu durumda indirilemeyen vergi katma değer vergisi kanununun nci maddesi uyarınca maddede sayılan borçlara mahsuben iade edilmekte mahsuben iade edilemeyen tutar ise nakden iade edilmektedir öte yandan katma değer vergisi kanununun nci maddesine sayılı kanunun nci maddesiyle eklenen son cümle ile bakanlar kurulu vergi nispeti indirilen mal ve hizmet gurupları ile sektörler itibarıyla amortismana tabi iktisadi kıymetler için yüklenilen vergiler bakımından iade hakkının kaldırılmasına yönelik olarak yetkilendirilmiş ve bakanlar kurulu tarihli ve sayılı kararnamenin eki sayılı listenin di̇ğer mal ve hi̇zmetler bölümünün inci sırasında sayılan konaklama tesislerini işleten mükelleflerin bu kararın yürürlüğe girdiği tarihten sonra söz konusu sıra kapsamındaki indirimli orana tabi işlemlerine ait iade hesabına amortismana tabi iktisadi kıymetler dolayısıyla yüklendikleri katma değer vergisinin dahil edilemeyeceğine dair günlü ve sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren sayılı kararı almıştır davacı dilekçesinde katma değer vergisi kanununun nci maddesine sayılı kanunun nci maddesiyle eklenen son cümleyle yapılan düzenleme sonucu bakanlar kuruluna verilen vergi oranı indirilen mal ve hizmet grupları ile sektörler itibarıyla amortismana tabi iktisadi kıymetler dolayısıyla yüklenilen katma değer vergisinin iade hakkını kaldırma yetkisinin anayasanın üncü maddesinin üncü fıkrasında sayılan vergi resim harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapma yetkilerinden olmadığını dolayısıyla bu düzenlemenin anayasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür anayasanın nci maddesinde türkiye cumhuriyeti toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir denilmek suretiyle devletin hukuk devleti olduğu belirtilmiştir üncü maddesinde ise herkes kamu giderlerini karşılamak üzere mali gücüne göre vergi ödemekle yükümlüdür vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı maliye politikasının sosyal amacıdır vergi resim harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi bakanlar kuruluna verilebilir hükmü mevcuttur anayasanın üncü maddesinde herkesin kamu giderlerini karşılamak üzere mali gücüne göre vergi ödemekle yükümlü bulunduğu vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımının maliye politikasının sosyal amacı olduğu vergi resim harç ve benzeri maliesas sayısı karar sayısı yükümlülüklerin kanunla konulacağı değiştirileceği ve kaldırılacağı öngörülerek anayasanın nci maddesinde nitelikleri belirtilen hukuk devleti ilkesi vergilendirme ilkeleri yönünden somut biçimde dile getirilmiştir hukukun egemen olduğu insan haklarına saygılı temel hak ve özgürlükleri koruyan eylem ve işlemleri hukuka uygun olan vatandaşlarının hukuki güvenceye sahip bulunduğu devlet hukuk devletidir vergilendirme ile ilgili düzenlemeler de tüm temel hak ve özgürlükleri ilgilendiren yasama işlemlerindendir çünkü vergi yoluyla devlet hak ve özgürlükleri kullanma ve yararlanmayı olanaklı ya da olanaksız kılabilmektedir dolayısıyla vergi ödevi anayasada temel hak ve ödevlerin düzenlendiği ikinci kısmın siyasi haklar ve ödevler başlıklı dördüncü bölümünde tanımlanmıştır hukuk devleti ilkesinin benimsendiği ülkelerde devlet egemenliğine dayanarak tek taraflı olarak vergilendirme yetkisine sahip olmasına karşın bu yetkisini sınırsız bir şekilde kullanamamaktadır yasama organı bu yetkisini kullanırken anayasa yasalar uluslararası vergi anlaşmaları ve yargı kararları gibi yasamadan ve yargıdan kaynaklanan düzenlemeler ve kararlarla bağlıdır vergilendirme yetkisi yani yasama organının vergi koyma değiştirme ve kaldırma yetkisi kural olarak yasama organı tarafından kullanılmakta ve bu yetkinin sınırlandırılması ancak anayasa ve yasalarla mümkün olduğundan verginin yasallığı ilkesi birey için keyfi ve ölçüsüz vergilendirmeye karşı güvence oluşturmaktadır vergiler kamu giderlerinin finansman aracı olmaları yanında doğrudan ve etkili biçimde iktisadi ve sosyal amaçları da gerçekleştiren önemli araçlardır ancak devletin görevlerinin artması kamu hizmetlerindeki sürekliliğin sağlanması değişimlere ayak uydurulmasının gerekliliği i̇dareye takdir yetkisi verilmesini zorunlu kılmaktadır verginin yasallığı ilkesi çerçevesinde idarenin takdir yetkisi vergilendirmenin temel öğeleri ile ilgili olmaması şartıyla ayrıntılara ve teknik konulara ilişkin olarak kullanılabilir ancak vergilendirme yetkisinin mutlak devri anlamına gelmemektedir bu nedenle anayasanın üncü maddesinin üncü fıkrası ile bakanlar kuruluna verilen yetki yasada belirlenecek yukarı ve aşağı sınırlar içinde yalnızca muafiyet istisna indirim ve oranlarına ilişkin olarak tanınan bir yetki olup vergi yasalarının başka hükümleriyle ilgili olarak kullanılamaz üncü maddenin üncü fıkrasının gerekçesinde de bu husus açıklanmış ve vergi yükünün muaflık ve istisnaların zamanla artan oranla düşmesini engellemek üzere kanunla bakanlar kuruluna yetki verilmesi ilkesi kabul edilmiştir bakanlar kurulu bu yetkisini amaç kanununda gösterilen unsurlar içinde kullanabilir denilmiştir buna göre bakanlar kuruluna verilen yetki ekonomik ve sosyal kararların alınmasında önemli bir araç olan verginin muaflık istisna indirim ve oranları hususunda uygulamaya ilişkin olarak işlem yapma yetkisi olup verginin yasallığı ilkesinin gereklerine uygun olarak kullanılması gerekmektedir bu durumda katma değer vergisi kanununun nci maddesine sayılı kanunun nci maddesiyle eklenen son cümle ile bakanlar kuruluna verilen vergi nispeti indirilen mal ve hizmet grupları ile sektörler itibarıyla amortismana tabi iktisadi kıymetler dolayısıyla yüklenilen katma değer vergisinin iade hakkını kaldırma yetkisinin aynı maddeyle inci madde uyarınca bakanlar kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup teslim ve hizmetlerin gerçekleştiği vergilendirme döneminde indirilemeyen ve tutarı bakanlar kurulunca tespit edilecek sınırı aşan verginin maddede sayılan borçlara mahsuben mahsuben iade edilemeyen verginin ise nakden iade edileceğine dair kurala aykırı olması ayrıca anayasanın üncü fıkrası ile bakanlar kuruluna verilen ve anayasal sınırları çizilenesas sayısı karar sayısı yetkinin dışında iade hakkının kaldırılmasını içermesi nedeniyle anayasanın nci ve üncü maddelerine aykırılık teşkil etmektedir bununla birlikte katma değer vergisi kanununun uncu maddesinin nci fıkrasının son cümlesi sayılı kanunun nci maddesiyle değişen ibare yürürlük yılı içinde mahsuben iade edilemeyen vergi izleyen yıl içinde talep edilmesi şartıyla nakden veya mükellefin yukarıda sayılan borçlarına mahsuben iade edilir bakanlar kurulu vergi nispeti indirilen mal veya hizmet gurupları ile sektörler itibarıyla iade hakkını kısmen veya tamamen ya da amortismana tabi iktisadi kıymetler dolayısıyla yüklenilen katma değer vergisi ile sınırlı olmak üzere kaldırmaya maliye bakanlığı bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir şeklinde değiştirilmiş ise de söz konusu yasa maddesinin değiştirilmiş olması dairemizde bakılmakta olan bu davada uygulanması gereken hukuk kuralı olması nedeniyle anayasaya uygunluk denetiminin yapılmasına engel teşkil etmemektedir kaldı ki yapılan değişiklik sonucu anayasaya aykırılığı ileri sürülen düzenlemeyle bakanlar kuruluna verilen yetkinin değiştirilmediği aksine sadece amortismana tabi iktisadi kıymetler dolayısıyla yüklenilen katma değer vergisi ile sınırlı olmak üzere değil mal ve hizmet grupları ile sektörler itibarıyla iade hakkının kısmen veya tamamen kaldırılması yönünden genişletildiği görülmektedir nitekim günlü sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren sayılı bakanlar kurulu kararının nci maddesinin numaralı fıkrasında mükellefler bu karar kapsamında teslim edecekleri mallar nedeniyle yüklendikleri ve indirim yoluyla telafi edemedikleri katma değer vergisi bakımından sayılı katma değer vergisi kanununun uncu maddesinin numaralı fıkrasında düzenlenen iade hakkından faydalanamazlar şeklinde getirilen düzenlemeyle iade hakkının kaldırılma yetkisi genişletilerek hukuki sorun devam ettirilmiştir açıklanan nedenlerle davacının anayasaya aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varıldığından anayasanın nci ve sayılı anayasa mahkemesinin kuruluş ve görevleri hakkında kanunun inci maddesi uyarınca sayılı katma değer vergisi kanununun uncu maddesinin nci fıkrasında sayılı kanunun maddesiyle değiştirilen ve tarihinden itibaren yürürlüğe giren son cümlenin iptali için yürürlüğün durdurulması istemli olarak anayasa mahkemesine başvurulmasına davanın bu sebeple geri bırakılmasına dava dosyasının tamamının tasdikli bir örneğinin anayasa mahkemesi başkanlığına gönderilmesine gününde oybirliğiyle karar verildi