esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir beykoz vergi dairesi müdürlüğü tarafından davacı in ilgili dönemde kanuni temsilcisi olduğu ileri sürülen ticaret limited şirketinin vergi borçlarının tahsili amacıyla davacının aracına uygulanan haczin iptaline karar veren i̇stanbul vergi mahkemesinin tarih ve k sayılı kararının bozulması istemiyle yapılan temyiz başvurusuna ait dosya incelendi sayılı amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanuna sayılı kanunla eklenen mükerrer inci maddede tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacakları kanuni temsilcilerin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından bu kanun hükümlerine göre tahsil edileceği bu madde hükmünün yabancı şahıs veya kurumların türkiyedeki mümessilleri hakkında da uygulanacağı tüzel kişilerin tasfiye haline girmiş veya tasfiye edilmiş olmaları kanuni temsilcilerin tasfiyeye giriş tarihinden önceki zamanlara ait sorumluluklarını kaldırmayacağı temsilciler teşekkülü idare edenler veya mümessillerin bu madde gereğince ödedikleri tutarlar için asıl amme borçlusuna rücu edebileceği hükmüne yer verilmiştir söz konusu maddenin gerekçesinde sayılı vergi usul kanununun maddesiyle tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri ile yabancı şahıs ve kurumların türkiyedeki temsilcileri tarafından yerine getirileceği yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı hükme bağlanmıştır bu hükümden hareketle tüzel kişiliğin varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların tüzel kişiliğin kanuni temsilcilerinden sayılı kanunun cebri tatbikata ilişkin hükümlerine göre takip ve tahsili cihetine gidilmektedir öte yandan sayılı vergi usul kanunu kapsamına girmeyen fiyat farkı kur farkı haksız yere alınan ihracatta vergi iadesi kaynak kullanımı destekleme primi gibi bazı amme alacaklarının tüzel kişiliğin mal varlığından tahsil imkanı bulunmadığından kanuni temsilciler hakkında tatbikata geçilmiş ancak danıştayca verilen muhtelif kararlarla sayılı vergi usul kanunu kapsamına girmeyen alacakların takibinde mezkur maddenin tatbik imkanı bulunmadığı yönünde görüş birliğine varılmıştır vergi usul kanunu kapsamına girmeyen bu tür alacakların takibinde genel hükümlere başvurulması uzun zaman alacağı gibi bu hükümlerin uygulanması idareye pratik bir fayda sağlamayacaktır bu itibarla amme borçlusunun mal varlığından alınamayan bu tür alacakların kanuni temsilcilerinin teşekkülü idare edenlerin veya yabancı şahıs veya kurum mümessillerinin mal varlığından sayılı kanun hükümlerine göre tahsilini temin etmek ve vergi usul kanunu kapsamına giren vergi ve buna bağlı alacaklarda sorumlu olan bu şahısların diğer amme alacaklarının ödenmesinden de sorumlu olmalarını sağlamak amacıyla sayılı kanuna mükerrer inci madde eklenmiştir denilmektedir belirtilen düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte ortaya çıkan uyuşmazlıklarda danıştayın genel yaklaşımı sayılı kanun inci maddesinde sayılı vergi dahil tüm ammeesas sayısı karar sayısı alacaklarının tahsil usulünü düzenlediğinden mükerrer inci madde vergi ve buna bağlı alacaklar için uygulanabilir gibi görünse de vergi usul kanununun uncu maddesinin özel nitelikli bir tahsil hükmü olan ikinci fıkrası zımmen veya açık olarak ilga edilmediği için vergi ve buna bağlı alacaklarda mükerrer inci maddenin uygulanma olanağı bulunmadığı nitekim kanunun gerekçesinde de vergi usul kanununun uncu maddesine atıfta bulunularak mükerrer inci maddenin diğer amme alacakları için getirildiği belirtilmekle paralel bir düzenlemeyle bu ayırıma gidilmiş olduğu bu durumda vergi ve buna bağlı alacaklarda kanuni temsilcilerin takibi için uygulanacak madde özel hüküm olan vergi usul kanununun uncu maddesi olup sayılı kanunun mükerrer inci maddesi ancak diğer amme alacakları için uygulanabileceği şeklindedir sayılı amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanunun mükerrer inci maddesine sayılı kanunla eklenen son iki fıkrasında amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda kanuni temsilci veya teşekkülü idare edenlerin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahısların amme alacağının ödenmesinden müteselsilen sorumlu tutulacağı kanuni temsilcilerin sorumluluklarına dair sayılı vergi usul kanununda yer alan hükümlerin bu maddede düzenlenen sorumluluğu ortadan kaldırmayacağı öngörülmüştür söz konusu düzenlemenin gerekçesinde madde ile sayılı kanunun mükerrer inci maddesinde ibare değişikliği yapılması ve maddeye bir fıkra eklenmesi öngörülmektedir maddede yapılan ibare değişikliği ile borçludan tahsil edilemeyen dolayısıyla sayılı kanunun mükerrer inci maddesi kapsamında takip edilmesi gereken kamu alacaklarına açıklık getirilmektedir madde hükmünün kanunun inci ve nci maddesi kapsamına giren amme alacakları için uygulanacağı hususu metinde belirtilerek özellikle sayılı vergi usul kanunu kapsamına giren amme alacakları ile ilgili olarak oluşan tereddütler giderilmektedir maddede yapılan bir diğer düzenleme ile amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda kanuni temsilci veya teşekkülü idare edenlerin farklı şahıslar olması halinde bu şahısların amme alacağının ödenmesinden müteselsilen sorumlu tutulacakları belirtilmekte ve bu sorumluluk uygulamasının sayılı vergi usul kanunu kapsamına giren amme alacaklarının düzenlendikleri kanunlardaki kanuni ödeme sürelerinde veya sayılı vergi usul kanununa göre verilen özel ödeme süreleri içinde farklı şahısların kanuni temsilci veya teşekkülü idare eden olması halini de kapsadığı ifade edilmektedir denilmektedir bu haliyle sayılı kanunun mükerrer maddesinin sayılı kanunun üncü maddesiyle eklenen son fıkrayla sayılı kanunun uncu maddesi kapsamına giren amme alacakları da dâhil olmak üzere tüm amme alacaklarının takibinin mükerrer inci madde kapsamında yapılabilmesinin mümkün hale geldiği görülmektedir bu kapsamda sayılı kanunun uncu maddesinde tüzelkişilerle küçüklerin ve kısıtlıların vakıflar ve cemaatler gibi tüzelkişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen vergi ödevlerinin yerine getirilmesi konusunda görevlendirilen kanuni temsilcilere getirilen sorumluluk bu görevin gereği gibi yerine getirilmemiş olmasının bir sonucu olup bu husus mezkur fıkrada yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden şeklinde yer aldığından maddeyle getirilen sorumluluğun esas itibarıyla bir kusur sorumluluğu olduğu sonucuna ulaşılmaktadır sorumluluk için kanuni temsilciye düşen ödevlerin yerine getirilmemesi nedeniyle vergi ve vergiye bağlı alacaklar ile vergi cezalarının mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamaması gerekmektediresas sayısı karar sayısı sayılı kanunun mükerrer inci maddesinde öngörülen sorumlulukta ise kanuni temsilcilere yüklenen bir görevin yerine getirilip getirilmediğine bakılmaksızın kanuni temsilcilik sıfatının taşınıyor olması yeterli kabul edilmekte ve bu haliyle esasen kusursuz sorumluluk ilkesinin benimsenmiş olduğu görülmektedir dolayısıyla sayılı kanunun mükerrer inci maddesinde öngörülen sorumluluğun sayılı kanunun uncu maddesinde öngörülen sorumluluğa kıyasla daha geniş tutulduğu ve sadece kamu alacağının asıl borçlunun mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilememesi veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılmış bulunması koşulunun gerçekleşmesinin yeterli olduğu anlaşılmaktadır öte yandan sayılı kanunun mükerrer inci maddesinin sayılı kanunla yapılan değişiklikle vergi alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda kanuni temsilci veya teşekkülü idare edenlerin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahısların vergi alacağının ödenmesinden müteselsilen sorumlu tutulacağı öngörülmektedir sayılı kanunun mükerrer inci maddesinin son fıkrasında kanuni temsilcilerin sorumluluklarına dair sayılı vergi usul kanununda yer alan hükümlerin bu maddede düzenlenen sorumluluğu ortadan kaldırmayacağının hüküm altına alınmasıyla yukarıda belirtildiği üzere vergi alacaklarının takibinin mükerrer inci madde kapsamında yapılabilmesinin mümkün hale geldiği buna karşın sayılı kanunda kanuni temsilcilerin sorumluluğunu düzenleyen ve sayılı kanunun mükerrer inci maddesiyle benzer hükümler içeren ancak sorumluluk için kusur arayan uncu maddenin de aynı anda tatbik edilebileceği sonucuna ulaşılmaktadır bu durum ise aynı maddi olaya iki ayrı yasal düzenlemeden hangisinin uygulanacağı konusunda belirsizlik oluşturmaktadır dosyanın incelenmesinden ticaret limited şirketinin tarihinde ortakların aldığı karara göre davacı in şirketteki hisselerinin tamamını tarihinde noter tasdikli hisse devir ve temlik sözleşmesiyle devretmesiyle ortaklıktan ayrıldığı ayrıca davacının müdürlüğünün de sona erdiğinin oybirliğiyle karara bağlandığı tarihinde ticaret siciline tescil edilen bu hususun tarihli türkiye ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği söz konusu şirket tarafından sayılı katma değer vergisi kanununun inci maddesine göre takip eden ayın yirmidördüncü günü akşamına kadar verilmesi gereken ve süresinde verildiği anlaşılan nci dönem katma değer vergisi beyannamesi üzerine tahakkuk eden verginin tarihine kadar ödenmesi gerekirken ödenmediği yine şirket tarafından sayılı gelir vergisi kanununun inci maddesine göre takip eden ayın yirmiüçüncü günü akşamına kadar verilmesi gereken ve süresinde verildiği anlaşılan nci dönem muhtasar beyanname üzerine tahakkuk eden verginin tarihine kadar ödenmesi gerekirken ödenmediği aynı şekilde şirket tarafından sayılı kurumlar vergisi kanununun üncü maddesine göre takip eden yılın dördüncü ayının birinci gününden yirmibeşinci günü akşamına kadar verilmesi gereken ve süresinde verildiği anlaşılan yılı kurumlar vergisi beyannamesi üzerine tahakkuk eden verginin tarihine kadar ödenmesi gerekirken ödenmediği tahakkuk eden ancak ödenmeyen bu vergilerin tahsili amacıyla şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin tarihinde şirkete tebliğ edilmesine karşın ödenmemesi üzerine yapılan malvarlığı araştırması sonucu şirket adına kayıtlı taşınmaza ve taşıta rastlanılmadığı bütün bankalar nezdinde yapılan araştırmalar sonucu şirkete ait herhangi bir değere de ulaşılamadığı bunun üzerine sayılı kanunun mükerrer inci maddesinin sayılı kanunla yapılan değişiklik sonrası vergi alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda kanuni temsilci veya teşekkülü idare edenlerin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahısların vergi alacağının ödenmesinden müteselsilen sorumlu tutulacağı hükmü esas alınarak uyuşmazlık konusu vergilerin doğduğu tarihte şirketinesas sayısı karar sayısı kanuni temsilcisi olan davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ödeme emirlerinin tarihinde tebliğ edilmesine karşın herhangi bir ödeme yapılmaması nedeniyle tanzim edilen tarihli haciz bildirisi üzerine davacının aracına dava konusu haczin tatbik edildiği anlaşılmıştır anayasanın nci maddesinde bir davaya bakmakta olan mahkeme uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır şeklinde düzenlenme yapılmıştır bu bağlamda uyuşmazlığa uygulanacak olan sayılı amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanunun mükerrer inci maddesinin anayasaya aykırılık sorunu taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır anayasanın nci maddesinde türkiye cumhuriyeti toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir denilmek suretiyle devletin hukuk devleti olduğu belirtilmiştir anayasanın üncü maddesinde ise herkes kamu giderlerini karşılamak üzere mali gücüne göre vergi ödemekle yükümlüdür vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı maliye politikasının sosyal amacıdır vergi resim harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi bakanlar kuruluna verilebilir hükmü mevcuttur anayasa mahkemesinin bir çok kararında da belirtildiği gibi hukuk devleti insan haklarına dayanan bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren eylem ve işlemleri hukuka uygun olan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık anayasanın ve yasaların üstünde yasa koyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri bulunduğu bilincinde olan devlettir hukuk devleti ilkesinin ön koşullarından biri olan hukuk güvenliği ile kişilerin hukuki güvenliğinin sağlanması amaçlanmaktadır hukuk güvenliği ilkesi hukuk normlarının öngörülebilir olmasını bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini devletinde yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar vergi mükelleflerinin ve sorumlularının ne kadar vergi ödeyeceğini sorumluluklarının kapsam ve sınırını önceden bilmesi bunların sosyal ekonomik ve hukuksal davranışlarına yön veren ve geleceğe ilişkin karar almalarını mümkün kılan hukuk güvenliğinin ön koşuludur herkesin bağlı olacağı hukuk kurallarını önceden bilmesi tutum ve davranışlarını buna göre düzene sokabilmesi için hukuk güvenliği ve belirlilik gerekir zira dinamik olan ve yeni gelişmelerden çabukça etkilenen ekonomik yaşam belirlilik ve kararlılık ister hukuki güvenlik ilkesi vergilemenin belirliliğini de içerir siyasi haklar ve ödevler bölümünde yer alan vergilendirme yetkisi devletin ülkesi üzerindeki egemenliğine bağlı olarak ve günümüzdeki yaklaşımlara uyarak bizzat ekonomi içerisinde yer almaması dikkate alındığında kamu giderlerini karşılayabilmek için en önemli gelir kaynağı olan vergilerin toplanabilmesi için devletin bu yetkisini kullanması ve vergi koyması kaçınılmazdır anayasanın inci maddesinde belirtilen toplumun refah ve huzurunun sağlanması için devletin yeni vergiler ihdas etmesi veya bazı istisna ve muafiyetleri kaldırması en tabii hakkıdır ancak vergideki yasallık ilkesi ile amaçlanan unsur belirlilik olduğunaesas sayısı karar sayısı göre verginin tarh tahakkuk ve tahsil aşamalarını belirleyen yasal düzenlemeler hukuk devletinin doğal sonucu olarak bir hukuki güven sağlamaktadır vatandaşların devlete güven duyabilmeleri maddi ve manevi varlıklarını özgürce geliştirebilmeleri için hukuk güvenliğinin sağlanması gerekir kamu hizmetlerinin yürütülmesinde gerekli kaynağın elde edilmesi adına vergi ve diğer kamu alacaklarının takip ve tahsili için hukuki düzenlemeler ve ayrıcalıklı yetkilerle kolaylık ve hızlılık sağlanmasının doğal olduğu kabul edilmekle birlikte bu konuda bireylerin hakları ve hukukun genel ilkelerinin de göz önünde bulundurulması hukuk devletinin vazgeçilmezlerindendir anayasaya aykırılığı tartışılan sayılı kanunun mükerrer inci maddesinde öngörülen düzenlemeden beklenen kamu yararının kamu alacaklarında ilgililerinin sorumluluklarını arttırarak ve müteselsil sorumluluk getirerek daha hızlı ve daha yüksek oranda tahsilatın sağlanması olduğu anlaşılmaktadır ancak her türlü yasal yükümlülüğü yerine getiren kanuni temsilcilere hiç bir kusur atfetmek mümkün değilken sadece bu sıfatı nedeniyle kanun zoruyla müteselsil sorumlu tutulmaları bireylerin hukuka olan güven duygusunu zedelediği gibi hukuk güvenliği ilkesiyle de bağdaşmaz bireyin kanuni temsilcisi olmadığı dönemde ve başkası tarafından yapılması zorunlu olan vergisel ödevlerin yerine getirilmemesinden dolayı ortaya çıkan vergi alacaklarından müteselsil sorumlu tutulması hukuki güvenlik ilkesine açıkça aykırılık oluşturur öte yandan sayılı kanunda kanuni temsilcilerin sorumluluğunu düzenleyen ve sayılı kanunun mükerrer inci maddesiyle benzer hükümler içeren ancak sorumluluk için kusur arayan uncu maddenin aynı anda tatbik edilmesi sonucunu doğuran mükerrer inci maddeye sayılı kanunla eklenen son fıkranın hukuk devletinin temel ilkelerinden biri olan uygulanacak yasal düzenlemelerin herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık net anlaşılır olmasını gerektiren ve bireylerin hukuksal güvenliğinin sağlanması bakımından da önem arz eden belirlilik ilkesine aykırı düşmektedir bu durumda amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda kanuni temsilci veya teşekkülü idare edenlerin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahısların amme alacağının ödenmesinden müteselsilen sorumlu tutulacağı ve kanuni temsilcilerin sorumluluklarına dair sayılı kanunda yer alan hükümlerin mükerrer inci maddede düzenlenen sorumluluğu ortadan kaldırmayacağı yolundaki düzenlemeler anayasanın nci maddesine aykırılık teşkil etmektedir açıklanan nedenlerle anayasaya aykırı olduğu kanısına varıldığından anayasanın nci ve sayılı anayasa mahkemesinin kuruluş ve görevleri hakkında kanunun inci maddesi uyarınca sayılı amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanunun mükerrer inci maddesine sayılı kanunla eklenen son iki fıkrasının iptali için anayasa mahkemesine başvurulmasına davanın bu sebeple geri bırakılmasına dava dosyasının tamamının tasdikli bir örneğinin anayasa mahkemesi başkanlığına gönderilmesine gününde oybirliğiyle karar verildi