esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir davacı tarafından sayılı adli personel ve devlet davalarını takip edenlere yol gideri ve tazminat verilmesi hakkında kanun uyarınca oluşturulan keşif ve yol giderleri havuzundan adli yargıda görevli olan personele göre tarafına eksik ödeme yapıldığından bahisle bu kanun gereğince havuzda biriken paraların tek bir çatı altında toplanarak adli ve i̇dari yargıda görev yapan personele eşit bir şekilde ve hazineye pay ayrılmaksızın dağıtılması ve eksik ödemenin yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle yaptığı tarihli başvurusunun reddine ilişkin tarih ve sayılı işlemin iptali ve yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle adalet bakanliğina karşı açılan davada işin gereği görüşüldü dosyanın incelenmesinden davacıya tarihinde tl keşif ve yol gideri ödendiği ödemenin ise sayılı gelir vergisi kanunu i̇le bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesi ile sayılı adli personel i̇le devlet davalarını takip edenlere yol gideri ve tazminat verilmesi i̇le sayılı harçlar kanununun bir maddesinin yürürlükten kaldırılması hakkında kanuna eklenen geçici maddesine göre yapıldığı anlaşılmaktadır bundan dolayı uyuşmazlıkta davacıya yapılan ödemenin dayanağı olarak gösterilen ve uygulanacak olan kanun hükmü olan sayılı gelir vergisi kanunu ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesi ile sayılı adli personel i̇le devlet davalarını takip edenlere yol gideri ve tazminat verilmesi i̇le sayılı harçlar kanununun bir maddesinin yürürlükten kaldırılması hakkında kanuna eklenen sayılı kanunun geçici maddesi olan tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar bu kanunun maddesi uyarınca banka hesaplarına yatırılan paralar bu süreler içinde çalışan personele çalışma süresi dikkate alınarak tarihinden önceyürürlükte bulunan kanun hükümlerine göre dağıtılır bu şekilde yapılacak ödemelerin kanunda öngörülen üst sınırı aşması durumunda artan miktar hazineye gelir kaydedilir hükmüdür bu hükme göre adalet personeline yapılan keşif ve yol gideri ödemelerinin tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih olan tarihine kadar banka hesaplarına yatırılan paraların bu süreler içinde çalışan personele çalışma süresi dikkate alınarak tarihinden önce yürürlükte bulunan kanun hükümlerine göre dağıtılması öngörülmüş olup söz konusu düzenlemede belirtilen tarihinden önce yürürlükte bulunan kanun hükmüne bakmak gerekmektedir tarihinden önce yürürlükte bulunan kanun ise sayılı kanun hükmünde kararname ile değişik sayılı kanunun maddesinin altıncı fıkrasıdır söz konusu fıkrada birinci fıkrada sayılanlardan adli yargı hakim ve savcıları ile adlî yargıda görevli yazı işleri müdürü zabıt katibi mübaşir icra müdürü icra müdür yardımcısı ile diğer personele tahakkuku müteakip yol tazminatının si ödenir yol tazminatının kesilen si yerdeki bir kamu bankasında açılan bir hesaba yatırılır bu hesaba yatırılan paraların her ayın ilk haftası içinde ankarada bir kamu bankasında açtırılan adalet bakanlığı merkez hesabına gönderilir mahalli hesapta toplanan paraların arta kalanı yargı çevresinde görevli adli yargıesas sayısı karar sayısı hakim ve savcılarıile adli yargıda görevli yazı işleri müdürü zabıt katibi mübaşir icra müdürü icra müdür yardımcısı ile diğer personeline ceza infaz kurumu personeli hariç ayda bir eşit miktarda ödenir ancak bu ödemenin yıllık tutarı en yüksek devlet memuru aylığının ek gösterge dahil yıllık tutarının yarısını geçemez hükmüne yer verilmişti ancak konya i̇dare mahkemesinde görevli katipler ve mübaşirler tarafından fiilen mahkeme keşiflerine iştirak ederek yol harcırahının yarısını aldıkları yarısının da idari yargı havuzuna kesildiği adli yargıya özgü bir havuz bulunması sebebiyle bu havuz ile ilişkilendirilmedikleri için adli personel olmalarına rağmen aralarında eşitsizlik oluştuğu bunun ortadan kaldırılması tüm yargı mensuplarına tek havuzdan ödeme yapılmasının sağlanması ve sayılı kanunun maddesinin fıkrasından kendilerinin de yararlanmaları istemiyle yaptıkları başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle konya i̇dare mahkemesinde açılan davada mahkemece sayılı kanunun maddesinin sayılı kanun hükmünde kararname ile değiştirilen altıncı fıkrasının anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle anayasa mahkemesine başvurulduğu anayasa mahkemesi de tarih ve k sayılı kararıyla sayılı kanun hükmünde kararnamenin tarih sayılı kamu kurum ve kuruluşlarının görev ve yetkileri ile bunların personelinin mali ve soysal haklarında düzenlemeler yapılmasına dair yetki kanununa dayanılarak çıkartıldığı khknin dayanağı olan sayılı yetki kanununun anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı ile iptal edildiği bundan dolayı sayılı khknin anayasal dayanaktan yoksun kaldığı bu nedenle anayasaya aykırı görülerek iptal edilen sayılı yetki kanununa dayanılarak çıkarılmış bulunan sayılı kanunun maddesinin sayılı kanun hükmünde kararname ile değiştirilen fıkrasının birinci tümcesi dışında kalan bölümünün anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle söz konusu düzenlemeyi iptal etmiş iptal kararının da doğuracağı hukuksal boşluk kamu yararını bozucu nitelikte olduğundan gerekli düzenlemelerin yapılması amacıyla iptal kararının resmî gazetede yayımlanmasından başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir daha sonra iptal kararı tarih ve sayılı resmi gazetede yayımlanmış ve tarihinde yürürlüğe girmiştir en son olarak yukarıda anılan sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanuna geçici madde eklenmiş ve düzenleme de tarihinde yürürlüğe girmiştir bu hale göre sayılı kanunun maddesi ile değişik sayılı kanunun geçici maddesi anayasanın maddesi yönünden anayasanın maddesinde türkiye cumhuriyeti toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir hükmüne yer verilmektedir anayasa mahkemesinin yerleşik kararlarına göre anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka uygun insan haklarına saygılı bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlarından kaçınan hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık yasaların üstünde yasakoyucunun da uymasıesas sayısı karar sayısı gereken anayasa ve temel hukuk ilkelerinin bulunduğu bilincinde olan devlettir şeklinde tanımlanmıştır ayrıca anayasanın maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri belirliliktir bu ilkeye göre yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık net anlaşılır uygulanabilir ve nesnel olması ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir belirlilik ilkesi hukuksal güvenlikle bağlantılı olup birey yasadan belirli bir kesinlik içinde hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir ancak bu durumda kendisine düşen yükümlülükleri öngörebilir ve davranışlarını ayarlar hukuk güvenliği normların öngörülebilir olmasını bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar yasa kuralı ilgili kişilerin mevcut şartlar altında belirli bir işlemin ne tür sonuçlar doğurabileceğini makul bir düzeyde öngörmelerini mümkün kılacak şekilde düzenlenmelidir öngörülebilirlik şartı olarak nitelendirilen bu ilkeye göre yasanın uygulanmasında takdirin kapsamı ve uygulama yöntemi bireyleri keyfi ve öngöremeyecekleri müdahalelerden koruyacak düzeyde açıklıkla yazılmalıdır belirlilik kişilerin hukuk güvenliğini korumakla birlikte idarede istikrarı da sağlar öte yandan bu maddede biriken paraların nasıl ödeneceği ödeme usul ve esaslarının nasıl olacağı belirlenmiş ve bu ödemenin tarihinden önce yürürlükte bulunan sayılı kanunun maddesinin sayılı kanun hükmünde kararname ile değiştirilen altıncı fıkrasına göre yapılması hükme bağlanmış olup bu fıkrada birinci fıkrada sayılanlardan adli yargı hakim ve savcıları ile adli yargıda görevli yazı işleri müdürü zabıt katibi mübaşir icra müdürü icra müdür yardımcısı ile diğer personele tahakkuku müteakip yol tazminatının sinin ödeneceği yol tazminatının kesilen sinin yerdeki bir kamu bankasında açılan bir hesaba yatırılacağı bu hesaba yatırılan paraların unun her ayın ilk haftası içinde ankarada bir kamu bankasında açtırılan adalet bakanlığı merkez hesabına gönderileceği mahalli hesapta toplanan paraların arta kalanının yargı çevresinde görevli adli yargı hakim ve savcıları ile adli yargıda görevli yazı işleri müdürü zabıt katibi mübaşir icra müdürü icra müdür yardımcısı ile diğer personeline ceza infaz kurumu personeli hariç ayda bir eşit miktarda ödeneceği ancak bu ödemenin yıllık tutarının en yüksek devlet memuru aylığının ek gösterge dahil yıllık tutarının yarısını geçemeyeceği hükmüne yer verilmiştir ancak sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanuna eklenen geçici maddede belirtilen sayılı kanunun maddesinin sayılı kanun hükmünde kararname ile değiştirilen altıncı fıkra anayasa mahkemesi tarafından iptal edildiğinden iptal hükmünden önceki kanuni düzenlemeyi ihya edecek şekilde bu maddeyle kanuni düzenleme yapılması anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesine aykırıdır diğer taraftan sayılı kanun hükmünde kararname ile değişik sayılı kanunun maddesinin altıncı fıkrasının anayasa mahkemesince iptal edildiği bilindiği halde iptal edilmiş bir düzenleme dayanak alınmak ve bu düzenlemedeki ödemeye ilişkin ilke ve esaslar açıkça belirtilmemek suretiyle banka hesaplarında biriken paraların dağıtılması öngörülmüş olup bu haliyle hukuk devletinin en temel ilkelerinden biri olan belirlilik ilkesine de aykırı düzenleme yapılmıştır ayrıca bu ödemelerin esas dayanağı olan sayılı kanuna bakıldığında farklı yargı kollarında bulunanlara farklı ödeme sistemi öngörüldüğü böylelikle her yargı kolunun katkısıesas sayısı karar sayısı oranında havuzdan farklı nemalandığı bunun hakkaniyete uygun olduğu ileri sürülebilecek ise de ortaya çıkan neticenin bu doğrultuda olmadığı anlaşılmaktadır çünkü kanunda havuzdan yararlanmanın ölçütünün havuza katkı oranı olmayıp sadece adalet personeli ölçütü olduğu anlaşılmaktadır çünkü her iki havuzda da meblağın yarısının kesilip adalet bakanlığı personeline dağıtılmak üzere hesaplarına yatırılmaktadır burada adalet bakanlığı merkez teşkilat personelinin de keşiflere katkısı olmadığı dikkate alınırsa esas ölçütün adalet personeli olma ölçütü olduğudur hatta adliye içinde de bazı mahkemeler çok az keşfe gittikleri halde havuzdan tam yararlanmaktadır bundan dolayı idari yargı personelinin bu kanun kapsam dışı bırakılması da anayasanın maddesinde ifadesini bulan toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışına da aykırıdır anayasanın maddesi yönünden anayasanın maddesinde herkes dil ırk renk cinsiyet siyasi düşünce felsefi inanç din mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir hiçbir kişiye aileye zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar hükmüne yer verilmiştir anayasa mahkemesi kararlarında belirtildiği üzere anayasanın maddesine göre yasaların uygulanmasında ayrım gözetilmeyecek ve eşitliğe yol açılmayacaktır maddede düzenlenen eşitlik ilkesiyle birbirinin aynı durumda olanlara aynı kuralların uygulanması ve ayrıcalıklı kişi ve toplulukların yaratılması engellenmektedir yasa önünde eşitlik herkesin her yönden aynı kurallara bağlı olacağı anlamına gelmez durum ve konumlarındaki özellikler kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve değişik uygulamaları gerektirebilir aynı hukuksal durumlar aynı ayrı hukuksal durumlar ayrı kurallara bağlı tutulursa anayasada öngörülen eşitlik ilkesi zedelenmez yine anayasa mahkemesinin çeşitli kararlarında eşitlik ilkesi aynı durumda bulunanlar için haklarda ve ödevlerde yasalarda ve yükümlülüklerde yetkilerde ve sorumluluklarda fırsatlarda hizmetlerde eşitliğin sağlanmasını gerektiren eşit davranma ve ayrım yapmama ilkesi olarak yorumlanmıştır davacıya yapılan ödemenin dağıtım esaslarını belirleyen ve uyuşmazlıkta uygulanacak olan sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanuna eklenen geçici maddesinde ve bu maddede belirtilen tarihinden önce yürürlükte bulunan sayılı kanunun maddesinin sayılı kanun hükmünde kararname ile değiştirilen altıncı fıkrası yalnızca adli yargıda görevli yazı işleri müdürü zabıt katibi mübaşir icra müdürü icra müdür yardımcısı ile diğer personele ceza infaz kurumları personeli hariç yol tazminatından yerde açtırılan hesapta toplanan paralardan ayda bir eşit miktarda ödeme yapılmasını öngörmekte adli yargıda görevli personelle aynı konumda bulunan idari yargı personeline fıkrada yer verilmemekte sayılı i̇dari yargılama usulü kanununun sayılı kanunla değişik maddesinin fıkrası ile bölge idare idare ve vergi mahkemelerinde görev yapan personelin yol giderleri ve tazminatları hakkında sayılı kanun hükümlerinin uygulanacağının belirtilmiş olması da uygulamanın idari yargıda görevli personele ödenen yol tazminatlarının ayrı bir hesapta toplanarak dağıtılması şeklinde olması nedeniyle itiraz konusu kuralda yer alan eksik düzenlemenin idari yargıda görev yapan personel yönünden doğurduğu eşitsizliği gidermemektediresas sayısı karar sayısı adliye mahkemelerinde açılan dava sayılarının çokluğu ve niteliği nedeniyle özellikle davalara dayanak ve delil teşkil etmek üzere ilgililerce talep edilen tespitler dolayısıyla yapılan keşifler sonucunda adli yargıda görev yapanlara dağıtılmak üzere yol gideri ve tazminat hesaplarında fazla para birikmekte buna karşılık idari yargıda genellikle idare mahkemelerinde ve çok az keşif yapılmakta bunun doğal sonucu olarak da adli yargıdan ayrı tutulan idari yargının yol gideri ve tazminatı hesabında adli yargı hesabına nazaran aynı düzeyde birikme gerçekleşmemektedir adli ve i̇dari yargının farklı teşkilatlanmış olması nedeniyle bu durumun hakkaniyete uygun olduğu düşünülebilirse de aynı durum ve aynı konumda olduğunda şüphe bulunmayan iki personel arasında birinciler lehine bir sonuç yaratan bu düzenlemenin anayasanın özdeş nitelikte bulunan durumların yasal düzenlemelerle aynı işleme bağlı tutulmasını gerektiren maddesine aykırı düştüğü kanaatine varılmaktadır kaldı ki kanundaki bu eksik düzenleme sayılı i̇dari yargılama usulü kanununun maddesinde tarihli ve sayılı kanunla yapılan değişiklikle giderilmeye çalışılmış değişiklik sonrasında sayılı kanun uyarınca alınan yol tazminatlarının idari yargıda görevli hakim ve savcılar ile diğer personel ve adalet bakanlığı merkez teşkilatındaki personele ödenmek üzere ilgili hesaplara yatırılması defter tutulmasına ilişkin usuli işlemler ve ödeme esasları adalet bakanlığının tarihli ve sayılı genelgesi ile düzenlenmiş anılan genelgenin dava konusu edilmesi üzerine danıştay i̇dari dava daireleri genel kurulunun günlü ve sayılı kararıyla yürütmenin durdurulması üzerine günlü ve sayılı genelge ile yürürlükten kaldırılmış bu tarihten yargı kararı uyarınca yeniden yürürlüğe konulduğu tarihine kadar olan dönemde idari yargıda görevli personelin sayılı kanun hükümlerinden yararlandırılması başka bir deyişle anılan kanunun idari yargı açısından uygulanması mümkün olmamıştır diğer taraftan davacıya yapılan ödemenin dağıtım esaslarını belirleyen ve uyuşmazlıkta uygulanacak olan sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanuna eklenen geçici maddesinde ve bu maddede belirtilen tarihinden önce yürürlükte bulunan sayılı kanunun maddesinin sayılı kanun hükmünde kararname ile değiştirilen altıncı fıkrasında mahalli hesapta toplanan paraların adli yargı personeline ödenmesini keşfe bizzat katılmış olmak gibi bir koşula da bağlamamıştır fıkra hükmüne göre ödemeden yararlanabilmek için adli yargıda görevli olmak yeterlidir dolayısıyla kanun ile amaçlananın adli yargı personeline kısmen de olsa parasal yönde katkı yapmak olduğu açıktır aynı durum idari yargı personeli açısından da geçerli olduğundan kanun ile getirilen olanağın aynı konudaki personele eşit bir biçimde sunulması anayasanın maddesi gereğidir yol gideri ve tazminatlarının bir kısmının adalet bakanlığı merkez teşkilatı personeline dağıtılması da varılan bu sonucu doğrulamaktadır ayrıca sayılı kanunda son değişikliklerle bu eşitsizlik giderilmiş ve kanun ile getirilen olanağın aynı konudaki personele eşit bir biçimde sunulması hedeflenmiş olup yürürlükte olan maddesine göre anayasa mahkemesi yargıtay danıştay hâkimler ve savcılar yüksek kurulu ve yüksek seçim kurulu ile adalet bakanlığı merkez ve taşra teşkilatı ceza ve infaz kurumları hariç ile türkiye adalet akademisi kadrolarında sözleşmeli personel dahil sayılı devlet memurları kanununa tâbi olarak çalışan personele ayda elli saati aşmayacak şekilde fiilen yapılan fazla çalışma karşılığında bütçe kanunu ile belirlenen fazla çalışma ücretinin üç katına kadar fazla çalışma ücreti ödenmesi öngörülmüştür yine bu durum da varılan sonucu doğrular nitelikte olup dava konusu işlemin dayanağı olan ve uyuşmazlıktaesas sayısı karar sayısı uygulanacak olan kanun hükmünün anayasanın maddesinde belirtilen eşitlik ilkesine aykırı olduğunu göstermektedir anayasanın maddesi yönünden anayasanın maddesinde ücret emeğin karşılığıdır devlet çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır asgari ücretin tespitinde ülkenin ekonomik ve sosyal durumu göz önünde bulundurulur hükmü yer almaktadır kamu görevlilerinin sayılı kanunve özel mevzuatlarla düzenlenen mali hakları aylık ücret ödenek hizmetle ilgili çeşitli ödemeler zam ve tazminatlar ek gösterge gibi çeşitli unsurlardan oluşmaktadır sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanuna eklenen geçici maddesinde ve bu madde de belirtilen tarihinden önce yürürlükte bulunan sayılı kanunun maddesinin sayılı kanun hükmünde kararname ile değiştirilen altıncı fıkrasında öngörülen yargı personelinin mali hakları kapsamında nitelendirilebilecek ödemelerin derece kademe eğitim unvan yetki ve sorumluluk bakımlarından eşit durumda bulunan personelin sadece farklı yargı düzenleri içerisinde bulunmalarından dolayı adli ve idari yargı personeline eşit bir şekilde dağıtılmaması anayasanın ücrette adalet sağlanmasını öngören maddesi hükmüne de aykırı bulunmaktadır açıklanan nedenlerle bakılan davada uygulanacak kural niteliğinde olan ve adli ve idari yargı ayrımının doğal bir sonucu olarak da görülmeyen sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanuna eklenen sayılı kanunun geçici maddesinin anayasada ifadesini bulan toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı ile hukuk devleti ilkesine ilişkin maddesi yanında eşitlik ilkesini düzenleyen maddesi ile ücrette adaletin sağlanmasına ilişkin maddesine aykırı olduğu ve bu nedenle iptalinin uygun olacağı kanaatine varıldığından söz konusu kanun hükmünün iptali için itiraz yoluyla anayasa mahkemesine başvurulmasına dava dosyasında bulunan dava ve savunma dilekçeleri ile eklerinin onaylı örneklerinin anayasa mahkemesi başkanlığına gönderilmesine anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar beş ay süreyle dava dosyasının bekletilmesine tarihinde oybirliğiyle karar verildi