esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir kara kuvvetleri komutanlığı askeri savcılığının tarihli yazısı ile piyade er hakkında tarihinde işlediği ileri sürülen türkiye cumhuriyeti devleti askeri teşkilatını alenen aşağılamak suçu nedeniyle sayılı türk ceza yasasının ncü ve sayılı askeri ceza yasasının maddesi uyarınca soruşturma izni istenmesi üzerine milli savunma bakanı vecdi gönül tarafından tarihinde soruşturma izni verilmiştir kara kuvvetleri komutanlığı askeri savcılığı tarihli iddianamesinde piyade er ün bayrağı böyle askerliği böyle vatanı sinkaf edeyim gibi sözler söylediğinin ileri sürülmesi karşısında belirtilen tüm bu eylemleri nedeniyle tcynın maddeleri uyarınca cezalandırılmasını talep etmiştir sanık hakkında ayrıca emre itaatsizlikte ısrar suçundan da cezalandırılması talep edilmiştir kara kuvvetleri komutanlığı askeri mahkemesi tarafından sanığın yargılaması devam ederken terhis olup askerlikle ilişiğinin kesilmesi karşısında emre itaatsizlikte ısrar suçu sabit görülerek cezalandırılmasına karar verilmiş üzerine atılı tcynın maddelerinde düzenlenen diğer suçların ise bir askeri suç veya askeri bir suça bağlı bir suç niteliğinde bulunmaması belirtilerek bu iki suçtan açılan davalarda belirtilen nedenlerle yargılama yapma görevinin çankırı asliye ceza mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle tarih ve sayılı görevsizlik kararı verilmiş ve dosya mahkememize gönderilmiştir mahkememizin esas sayısı üzerinden yürütülen yargılamada tcynda adalet bakanına tanınan yetki ve görevlerin sayılı yasanın maddesinde milli savunma bakanı tarafından cmynda adalet bakanına tanınan yetki ve görevlerin de yine sayılı yasanın ek nci maddesinde milli savunma bakanı tarafından yerine getirileceğinin belirtildiği olayda bu çerçevede askerlik hizmeti devam ederken soruşturma izninin milli savunma bakanı tarafından verildiği ancak yargıtay ncu ceza dairesinin tarih ve sayılı gibi kararlarında da açıkça vurgulandığı üzere tcynın nci maddesinde bakana tanınan bu izin yetkisi soruşturma yapılabilmesi için bir ön koşul niteliğinde olup aynı zamanda adli ya da idari yargı denetimine tabi olmayan maddi ceza hukuku normu niteliğinde bulunan usul hukukundaki izin kurumundan da farklı olan bir yetki olduğu maddi ceza hukuku kapsamında kalan konularda suç tarihinden sonra ortaya çıkan değişiklikler sanık lehine ise bu durumun gözetilmesinin gerektiği sanığın suç tarihinden sonra terhis olması karşısında soruşturma izninin askerlik görevi sırasında hiyerarşik bağlantı içinde bulunduğu milli savunma bakanı tarafından verilmiş olması nedeniyle sanık lehine hareket edilerek görevsizlik kararı sonrasında davanın da askeri yargı yerine adli yargıda görülmesi karşısında aralarında hiyerarşik bağlantı bulunmayan adalet bakanından bir bütün halinde tcy maddesi kapsamında görülebilecek eylemler için tcynın maddesi uyarınca tekrar izin istenmesi amacıyla tarihinde mahkememizce durma kararı verilmiş adalet bakanı sadullah ergin tarafından tarihli işlemle eylemlere bir bütünlük halinde bakılmayarak tcy maddesi kapsamındaki olaylarda izne gerek olmadığı tcy maddesi kapsamında nitelenen eylemin işlenmesindeki özellikler gözetildiğinde ise anılan eylemlerin bu madde kapsamında kalmayıp genel hükümleresas sayısı karar sayısı çerçevesinde değerlendirilebileceği bu nedenle tcy maddesi uyarınca soruşturma izni verilmediği belirtilmiştir tarih ve sayılı yasanın geçici nci maddesinin lb fıkrasında tarihine kadar basın ve yayın yoluyla ya da sair düşünce ve kanaat açıklama yöntemleriyle işlenmiş olup temel şekli itibarıyla adlî para cezasını ya da üst sınırı beş yıldan fazla olmayan hapis cezasını gerektiren bir suçtan dolayı kovuşturma evresi söz konusu ise kovuşturmanın ertelenmesine karar verileceği belirtilmiş maddenin ikinci fıkrasında ise öngörülen erteleme süresi içinde bir suç işleme veya suç işlememe durumunda yapılacak işlemler gösterilmiş maddenin diğer fıkralarında da konu ile ilgili kalan düzenlemelere yer verilmiştir tcynın ncü maddesinin nci fıkrasının tcynın nci maddesinin nci ve ncü fıkralarının yine sayılı yasanın geçici nci maddesinin lb fıkrası ile nci fıkrasının bu fıkralar iptal edilince sayılı yasanın geçici nci maddesinin diğer hükümlerinin uygulama yeteneği kalmayacağı için de geçici nci maddenin tamamının davâda uygulanma yeteneklerinin bulunması karşısında anayasaya açıkça aykırı olan belirtilen hükümlerin iptali için anayasa mahkemesine başvurmak gerekmiştir açiklamalar sayılı türk ceza yasasının ncü maddesinin nci fıkrası sayılı tcynın nci maddesinde düzenlenen suç daha sınırlandırıcı bir içerikle ancak aynı yaptırım ile sayılı tcynın nci maddesinde düzenlenmiştir maddedeki yaptırımın üst haddi gözetildiğinde her iki yasa döneminde de bu suça bakma görevi asliye ceza mahkemesine ait olup soruşturma veya kovuşturmanın başlatılması da yine izne tabi tutulmamıştır bayrak ile ilgili düzenlemeler anayasanın ncü maddesinde ve sayılı bayrak yasası ile bayrak tüzüğünde yer almıştır somut olayda sanık bayrak sözcüğü kullanmış ise de türk bayrağına yönelik olarak mı ya da askeri bayrak veya flama gibi bayrak özelliğinde kabul edilen ve egemenlik alameti olarak kullanılan herhangi bir işaret ile muhatap olmak üzerine mi bu sözü söylediği husus soruşturma aşamasında açıklığa kavuşturulamamış bu durum belirsizliğini korumuştur tcynın nci maddesindeki suçun varlığı suç siyaseti kapsamında değerlendirme konusu yapılabilir bu suçun varlığı suç siyaseti ile açıklanabilir ki her durumda bir düzenleme yapılırken hukuksal ilkelerin gözetilmesi gereği kaçınılmazdır bu yönüyle maddeye bakıldığında yapılan düzenlemede hukuksal ilkeler gözetilmemiştir maddenin ilk fıkrasında bayrak yanında bayrak özelliğinde olan ve egemenlik alameti olarak kullanılan her türlü işaretin de madde kapsamına sokulması anayasanın nci maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesiyle açıkça çatışmaktadır çünkü bir hukuk devletinde düzenleme yapılırken belirsizlik yaratılmamalı düzenlemeler açık ve bilinebilir bir içerikte olmalıdır söz konusu fıkra bu niteliklerden uzak olduğundan anayasanın nci maddesine aykırıdıresas sayısı karar sayısı bu fıkra anayasanın ncu maddesine de aykırıdır eşitlik kuralı aynı konumda olanlar arasında farklılık yaratılmamasını devlet ve organlarının da buna uygun olarak hareket etmesini zorunlu kılmaktadır suç siyasetinden hareketle tcynın nci maddesinde egemen olan devlete ve devletin egemenlik yetkisini kullanan organlarına yönelik olarak varlığı kabul edilen suç için yaptırımın üst sınırı sayılı yasa ile yapılan değişiklikle iki yıla indirilip bu şekilde sulh ceza mahkemesinin de görev alanında kalacak biçimde düzenleme yapılmasına karşın egemen olan devletin bir egemenlik alameti olan bayrağını veya bayrak gibi özellik taşıyan işaretlerini egemen olan devletten ve devletin egemenlik yetkisini kullanan organlarından da üstün tutarak aynı konumda olan veya daha üst konumda olmayan tcynın nci maddesinde korunan değerler için ölçülülük orantılılık ve eşitlik ilkeleri gözetilmeyip aynı çerçevede hareket edilmeyerek daha ağır bir yaptırım öngörülmesi tcynın nci maddesindeki değişikliğe koşut olarak ta yine tcynın nci maddesinde de bir değişikliğe gidilmeyip bu sonucun yaratılması tcy nci maddedeki anılan düzenleme gözetildiğinde eşitlik kurallarına aykırıdır ayrıca tcy nci maddede bayrak yanında bayrak özelliği taşıyan ve egemenlik alameti olan her türlü işaret te düzenleme konusu edilirken bunlardan yaptırım ve görevli mahkeme ile ilgili olarak farklılık yaratmak konusunda kabul edilebilir hiç bir gerekçe ortaya konulmadan ve de söz konusu olmadan yine bir başka egemenlik alameti olan yaptırımı ve görevli mahkeme konusu da eşitlik orantılık ve ölçülülük ilkeleri de gözetildiği için tcy nci madde paralelinde tcynın nci maddesinde düzenlenen marştan tcynın nci maddesinde daha ağır bir yaptırım öngörülmesi de yine anayasanın ncu maddesine aykırıdır tcynın nci maddesinde öngörülen yaptırımın ağırlığı sayılı yasanın ncu maddesi gözetildiğinde görevli mahkemenin hangi mahkeme olduğunu da etkilemekte tcynın ve nci maddelerinde görevli mahkeme sulh ceza mahkemesi tcynın maddesinde ise görevli mahkeme asliye ceza mahkemesi olmaktadır bu durumda yukarıda belirtilen nedenlerle anayasanın ncu maddesine ayrıca aykırılık yaratmaktadır anayasanın hukuk devleti eşitlik hak ve özgürlüklerin sınırlanması bu hak ve özgürlüklerin kullanılabileceği ortamın yaratılması düşünce ve ifade özgürlüğüne yönelik hükümleri gözetildiğinde bu hükümler dikkate alınmadan maddede yapılan suç ve ceza düzenlemesi anayasanın üstünlüğü ilkesi ile bağdaşmadığından yapılan düzenleme anayasanın nci maddesine de aykırıdır tcynın maddesinde öngörülen sınırlamanın ağırlığı anayasanın ncu maddesine yönelik açıklamada ortaya konulduğu üzere ölçülülük kuralına aykırı yaptırım taşıdığından yapılan sınırlama anayasanın ncü maddesine aykırıdır ayrıca tcynın nci maddesinde bayrak yanında bayrak özelliği taşıyan ve egemenlik alameti olarak kullanılan her türlü işaretin de suçun unsurları kapsamına alınması nedeniyle bu durumun yarattığı belirsizlik karşısında suç olarak kabul yoluyla yaratılan sınırlama hakkın özüne dokunabileceğinden bu açıdan da yapılan düzenleme anayasanın ncü maddesine aykırıdır tcynın nci maddesi suçun hukuki konusu yönünden ilk fıkra ile koşut ve aynı önemde bulunmasına rağmen ilk fıkrada daha ağır yaptırımın öngörülmesi yine tcy sistematiğinde aynı veya daha üst koruma gören unsurların yer aldığı tcynın nci maddesine göre tcynın nci maddesinde daha ağır bir yaptırımın öngörülmesi anayasanın nci maddesine aykırı biçimde anayasada belirtilenden daha ağır bir sınırlama yaratmış ve bu şekilde anayasanın nci maddesine de aykırılık ortaya çıkmıştır anayasanın nci maddesinde düşünce ncı maddesinde ise ifade özgürlüğü düzenlenmiş olup düşünce özgürlüğü sınırlanamaz i̇fade özgürlüğünün kapsamı ve hangiesas sayısı karar sayısı koşullarda nasıl sınırlanacağı ise anayasanın ncı maddesinde ortaya konulmuştur tcynın nci maddesi içeriğindeki belirsizlik orantısızlık ve ölçüsüzlük nedeniyle bu maddelere demokratik toplum gereklerine uygun olmayan biçimde aykırılık yaratmakta hakkın özüne dokunulmaktadır anayasanın son maddesi uyarınca yöntemine göre yürürlüğe konulan temel hak ve özgürlükler konusundaki uluslararası sözleşmelerin yasalarla çatışması halinde uluslararası sözleşme hükümlerinin esas alınacağı hükmü karşısında i̇nsan hakları avrupa sözleşmesi ve bm kişisel ve siyasal haklar sözleşmesindeki eşitlik temel hak ve özgürlüklerin sınırlanması bu hakların kötüye kullanılmaması yine düşünce ve ifade özgürlüğüne yönelik düzenlemeler de gözetildiğinde tcynın nci maddesinde yapılan düzenleme bu sözleşmeler hükümleri ile hem suçun unsurları hem de yaptırım yönünden çatışma yaratmaktadır bu nedenle uluslararası sözleşme hükümlerinin gözetilmesi gerekmektedir sayılı türk ceza yasasının nci maddesinin nci ve ncü fıkrası hakkında genel açıklamalar sayılı tcynın ncu maddesinde düzenlenen devletin askeri ve emniyet muhafaza kuvvetlerini alenen tahkir ve tezyif etmek suçu benzer biçimde sayılı tcynın nci maddesinde de yer almıştır sayılı tcynın ncı maddesinde düzenlenen izin konusu sayılı tcynın ilk halinde yer almamış olup bu konu tcynın ncü maddesine yılında yapılan değişiklikle eklenmiştir sayılı yasa döneminde bu suça bakma görevi yılında yapılan düzenlemeye kadar ağır ceza mahkemesine ait iken yılında yapılan değişiklikten sonra bu suç asliye ceza mahkemesinin görev alanında kalmıştır sayılı yasanın ilk halinde bu suça bakma görevi asliye ceza mahkemesinde olacak şekilde düzenleme yapılmış ise de yılında yapılan ve halen yürürlükte olan değişiklik sonrasında ise artık bu suça bakma görevi sulh ceza mahkemesine aittir sayılı yasanın kaynak yasası olan tarihli zanardelli yasasında devletin askeri ve emniyet muhafaza kuvvetlerini alenen tahkir ve tezyif etmek konusunda bir suç bulunmamaktadır tarih ve sayılı tcynın ilk metninde savaş sonrasındaki suç siyasetinden olsa gerek nci maddede ordu ve donanmayı tahkir ve tezyif etmek suçuna yer verilmiştir maddede yaptırım olarak ise tcynın nci maddesine göndermede bulunulmuş olup nci maddede ise cezanın alt sınırı yıl ağır hapis olarak gösterilmiş cezanın üst sınırı ise ortaya konulmamıştır tcynın ncı maddesinde bu suçtan dolayı takibat yapılabilmesinin büyük millet meclisi riyasetinin iznine bağlı olduğu ifade edilmiştir tarih ve sayılı yasa ile yapılan değişiklik ile tcynın nci maddesinde devletin silahlı kuvvetlerini alenen tahkir ve tezyif edenlerin nci madde uyarınca yani bir yıldan altı yıla kadar ağır hapis cezası ile cezalandırılacağı her iki fıkrada yapılan değişiklik ile ortaya konulmuştur tcynın ncü maddesinde yapılan değişiklikle de tcynın ncu maddesinde yer alan farklı konular için farklı izin mercileri öngörülmüş ve bu izin mercileri büyük millet meclisi reisi veya yokluğunda vekili adalet vekaleti veya milliesas sayısı karar sayısı müdafaa vekaleti şeklinde belirtilmiş devletin silahlı kuvvetlerini tahkir ve tezyif edenler hakkında takibat yapılabilmesi konusu milli müdafaa vekaletinin iznine bağlı kılınmıştır tarih ve sayılı yasa ile yapılan değişiklik ile tcynın nci maddesindeki ifade devletin askeri veya emniyet veya muhafaza kuvvetleri şeklinde değiştirilmiş yaptırımda ise bir değişikliğe gidilmemiştir tcynın ncı maddesinde değişikliğe gidilerek tcynın ncu maddesindeki her konu yönünden izin yetkisi sadece adliye vekaletinde toplanmıştır tarih ve sayılı yasa ile yapılan değişiklik ile tcynın nci maddesinde düzenlenen suç aynı unsur ve yaptırımı ile tcynın nci maddesine taşınarak düzenlenmiş nci maddesinde ise bir başka hükme yer verilmiştir tcynın nci maddesinde takibat yapılması konusunun yine adalet bakanlığının iznine tabi olduğu ifade edilmiştir tarih ve sayılı yasa ile tcynın nci maddesinin yaptırımına dokunulmamış ancak maddedeki ifade devletin askeri veya emniyet muhafaza kuvvetlerinin şeklinde değiştirilmiştir i̇zin konusunda ise herhangi bir değişiklik yapılmamıştır tarih ve sayılı yasa ile tcynın nci maddesinin yaptırımı bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası şeklinde değiştirilmiştir i̇zin konusunda ise herhangi bir değişiklik yapılmamıştır tarih ve sayılı yasa ile bu maddede değişiklik yapılmış ise de tcynın nci maddesindeki suçun unsurlarında ve yaptırımında bir değişikliğe gidilmemiş yine izin konusunda da herhangi bir değişiklik yapılmamıştır tarih ve sayılı yasa ile tcynın nci maddesindeki suçun unsurlarına dokunulmamış ancak yaptırım altı aydan üç yıla kadar hapis şeklinde değiştirilmiştir i̇zin konusunda ise herhangi bir değişiklik yapılmamıştır tarih ve sayılı tcynın nci maddesinde askeri veya emniyet teşkilatını alenen aşağılayan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır şeklinde düzenleme yapılmıştır tcynın bu metninde soruşturma veya kovuşturma için herhangi bir izin koşulu öngörülmemiştir tarih ve sayılı yasa ile tcynın nci maddesinde değişikliğe gidilmiş tcynın nci maddesi devletin askeri veya emniyet teşkilatını alenen aşağılayan kişi birinci fıkra hükümlerine göre cezalandırılır denilmiş birinci fıkra da ise altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür maddenin ncü fıkrasında yapılan değişiklikle bu suçtan dolayı soruşturma yapılması adalet bakanının iznine tabi tutulmuştur adalet bakanlığı tcynın nci maddesindeki adalet bakanının soruşturma iznine yönelik olarak ta tarih ve sayılı genelge çıkarmıştır sayılı türk ceza yasasının nci maddesinin nci fıkrası sayılı tcynın nci maddesinde düzenlenen bu suç sayılı tcynda farklı içerikte mevcut olup sayılı yasa döneminde suçun unsurlarına yönelik çeşitli değişiklikleresas sayısı karar sayısı yapılmıştır sayılı yasa sayılı i̇talyan zanardelli yasasından alınmış olup bu suç kaynak yasada yer almamaktadır bu suçun varlığı suç siyaseti ile açıklanabileceği için savaş sonrasındaki suç siyasetinin varlığı gereği bu suçun da sayılı yasaya konulduğu söylenebilir ancak suçun ihdas edildiği dönem sonrasındaki değişen koşullara rağmen bugün hala daha aynı suç siyasetinin güdülerek üstelik bu suçun kapsamının da genişletilerek korunması hele de süreçteki demokratik hukuk devleti ilke ve kuralları ile özgürlükler alanındaki gelişmeler de gözetildiğinde bir çok hukuksal ilke ve değerle çatışma yaşanmasına neden olmuştur sayılı yasanın devlet organlarının saygınlığına karşı suçlar bölümünde yılında yapılan değişiklikle nci maddede devletin askeri veya emniyet teşkilatını alenen aşağılayan kişi birinci fıkra hükümlerine göre cezalandırılır şeklinde hüküm öngörülmüştür devletin askeri teşkilatı kavramı ile amaçlanan türk silahlı kuvvetleri yani ordudur orduyu temsil eden genelkurmay başkanlığının ya da ordu yani türk silahlı kuvvetlerini oluşturan kara deniz ve hava kuvvetlerinin bir bütün halinde hedef alınması durumunda bu suç söz konusu olacaktır aksi halde genel hükümler uyarınca kişi olarak kim hedef alınmış ise çerçevede değerlendirme yapılması gerekmektedir devletin emniyet teşkilatı kavramı ise iç güvenliği sağlayan sanık veya suçluları yakalayan emniyet genel müdürlüğü ile jandarma genel komutanlığına bağlı polis ve jandarma güçlerini kapsamına aldığında tartışma bulunmamaktadır emniyet ya da jandarma güçlerinin tamamının ayrı ayrı hedef alınması da bu suçun oluşması için yeterlidir ancak bu tanımın kapsamına sadece bu iki görevli grubu mu girmektedir sayılı yasanın nci maddesine bakıldığında polis ve jandarmanın görevlerine koşut biçimde sayılı yasa kapsamında kalan suçların işlenmesinin önlenmesinde yine bu yasa kapsamındaki işlenen suçların ise takibinde kolluk görevi yüklenilen görevlilerden söz edilmiştir ayrıca bakıldığında sayılı yasanın ncu maddesinde ifade edilen gümrük memurlarına sayılı yasada daha farklı ve daha sınırlı görevler yüklenmiş bu özel yasalar gibi daha başka özel yasalarda da silah kullanma yetkisi tanınan bazı devlet görevlilerine görev alanlarındaki suçların işlenmesinin önlenmesi veya işlenmesi durumunda ise bu suçların takibi konusunda kolluğa tanınan yetkiler tanınmıştır bu görevliler de kuşkusuz devletin güvenlik alanındaki görevlileri kategorisi içinde görmek gerekmektedir ancak maddede devletin güvenlik görevlileri veya devletin güvenlik alanındaki görevlileri kavramları yerine devletin güvenlik emniyet teşkilatı kavramının kullanılması sadece yapılan göreve değil hem göreve hem de teşkilatlanma boyutuyla konuya yaklaşıldığını göstermektedir ki bu da tartışmalı olan düzenlemeyi ayrıca kendi içinde çelişkili kılmaktadır tarih ve sayılı özel güvenlik hizmetlerine yönelik yasa çıkartılmış olup bu yasanın amacının kamu güvenliğini tamamlayıcı nitelikte özel güvenlik sistemi oluşturulması olduğu belirtilmiş silah taşıma yetkisi de tanınan özel güvenlik görevlilerine belirli koşullarda sanık veya suçluları yakalama ve kamu güvenliği kapsamında iç güvenliği sağlama görevi de yüklenmiştir bu şekilde polis ve jandarma görevlilerine koşut görevler yüklenmiştir bu düzenlemelerden dolayı da sayılı yasanın ncü maddesinde anılan görevlilerin işlediği suçların kamu görevlileri tarafından işlenmiş suç gibi ya da anılan görevlilere karşı işlenen suçların da kamu görevlilerine karşı işlenmiş suç gibi cezalandırılacağı hüküm altına alınmıştır bu düzenlemenin nedeni bu yasa özel güvenlik görevlilerine devletin emniyet teşkilatına tanınan yetki ve görevlerin verilmiş olmasıdır yani özel güvenlik görevlileriesas sayısı karar sayısı devletin resmi yapılanması içerisinde olmasa da yasa ile bu görevliler belirli konularda emniyet teşkilatı ile eşit hale getirilmiştir bu görevliler korunan hukuksal yarar gözetildiğinde bir devlet organı teşkilatı görevlileri olmadıkları için bu konuda tcynın nci maddesinin uygulanması düşünülemez emniyet teşkilatı kavramı içinde kalmayanlara yönelik sözlerde genel hükümler uyarınca kişilere yönelik işlenmiş bir suç var ise konunun bu yönüyle irdelenmesi gerekmektedir tcynın nci maddesinde yapılan düzenlemenin varlığı güdülen suç siyaseti ile açıklanabilir bu maddede yer alan hukuksal değerlere yönelik saygınlığın ortadan kalkmaması için aşağılamaya yönelik eylemler suç sayılmış madde ile egemen ulus devlete yönelik cezai bir koruma kalkanı yaratılmıştır sadece devletin aşağılanması değil devletin ulusunun ulus devletin egemen bir devletin aşağılanması cezalandırılma konusu yapılmış anayasa uyarınca egemenliği ulus adına kullanan yetkili organlar olan yasama yürütme cumhurbaşkanı için de ayrıca tcy ncu madde ve yargı organlarına yönelik bu nitelikteki eylemler yaptırıma bağlanmıştır tcynın ikinci kitabının dördüncü kısmının üçüncü bölümünde devletin egemenlik alametleri ve organlarının saygınlığına yönelik suçlar düzenlenmiştir bu bölümde ulus devletin egemenlik yetkisi kullanan organlarının saygınlığı esas alınmıştır anayasanın nci maddesi uyarınca devletin hukuk devleti niteliği gözetildiğinde egemenliğin bu hukuksal çerçevede düşünülebilmesi karşısında tcynın nci maddesinin varlığı hukuk devleti ile bağdaşmamaktadır hukukun üstünlüğüne yönelik gelişen değerler gözetildiğinde artık bir hukuk devletinde suç siyasetinin gereği de olsa bu nitelikte bir suçun varlığı kabul edilemez aksi durum hukuk devletinin yerine polis devletinin mi söz konusu olduğu tartışmalarını ortadan kaldırmaz kaldı ki askeri ve emniyet teşkilatı egemenlik yetkisi kullanabilen veya egemenlik görevi yüklenebilen organlar da olmadığından madde içinde yer alması hukuk devletinde yapılan düzenlemeler yönünden aranan öngörülebilirlik belirlilik bilinebilirlik ölçütleriyle de bağdaşmamaktadır bu nedenle tcynın nci maddesi anayasanın nci maddesine aykırıdır polis veya jandarma teşkilatı dışında kalan devletin orman memurları gümrük memurları gibi suçun önlenmesi veya suç işlendikten sonra takibi ile görevli kamu görevlilerinin emniyet teşkilatı içinde görülüp görülmemesi bir belirsizlik yaratmakla hem de madde içeriğinin bilinebilirliğini ve açıklığını ortadan kaldırmaktadır özel güvenlik görevlileri hakkında ilgili yasalarında yapılan düzenlemeler karşısında bu konunun sonuçta işlem ve ruhsatların devlet tarafından verilmesi karşısında devletin emniyet güvenlik teşkilatı kapsamında kalıp kalmadığı konuları bir belirsizlik durumuna da neden olabilecektir bu yönüyle de hukuk devleti açısından anayasanın nci maddesine aykırılık söz konusudur bu durum ayrıca bir hukuk devletinde egemenlik yetkisi kullanan organların yanında neden halkla temas veya hizmet yönünden devletin silahsız ama daha etkin diğer birimleri değil de devletin silahlı birimlerinin düşünüldüğü sorusunun sorulmasına da yol açmakta bir hukuk devletinde bu sorunun yanıtı her durum ve koşulda olumlu olarak yanıtlanamamaktadır tcynın ikinci kitabının dördüncü kısmının üçüncü bölümünde devletin egemenlik yetkisi kullanabilen organları yönünden suç siyaseti gereği düzenleme yapılmasına rağmen bu kapsamda yer almamasına anılan organlarla aynı konumda olmamasına rağmen askeri veya emniyet teşkilatının da kapsama dahil edilmesi anayasanın ncu maddesinde düzenlenen eşitlik kuralına aykırıdır yine devletin egemenlik yetkisi kullanmayan diğer organlarındanesas sayısı karar sayısı farklı olarak egemenlik yetkisi kullanmayan asker polis teşkilatının madde kapsamına sokulması bu organlar arasındaki eşitlik kuralına da aykırıdır yine devletin emniyet teşkilatı içinde görülmemelerine rağmen özel yasalarda kendi görev alanlarında aynı görevler yüklenen orman memurları gibi gümrük memurları gibi memurların kapsam dışında bırakılması düzenlemedeki tutarsızlığı ve aynı zamanda çelişkiyi de ortaya koymaktadır ayrıca devlet tarafından yapılan resmi işlemlerle emniyet teşkilatının görevlerini de belirli koşullarda yapabilen özel emniyet teşkilatının madde dışında kalması karşısında amaçsal olarak bakıldığında yaratılan bu durum da eşitliğe aykırıdır bu eşitliğe aykırılığın sonucu olarak asker ve polis teşkilatının ayrık tutularak madde kapsamına sokulması yukarıda ifade edildiği üzere devletin hukuk devleti niteliğini zedeleyicidir anayasanın hukuk devleti eşitlik hak ve özgürlüklerin sınırlanması bu hak ve özgürlüklerin kullanılabileceği ortamın yaratılması düşünce ve ifade özgürlüğüne yönelik hükümleri gözetildiğinde bu hükümler dikkate alınmadan maddede yapılan suç ve ceza düzenlemesi anayasanın üstünlüğü ilkesi ile bağdaşmadığından yapılan bu düzenleme anayasanın nci maddesine de aykırıdır anayasanın ncü maddesinde temel hak ve özgürlüklerin hangi koşullarda ve nasıl sınırlanabileceği ve bu sınırlamanın da ölçülü olması gerektiği belirtilmiş olup bir hukuk devletinde bir polis devletini andırırcasına devletin diğer kurumları için doğal olarak ayrı bir madde düşünülmezken emniyet veya askeri teşkilat için özel bir madde öngörerek onları farklı bir koruma kalkanı içine alarak suç ihdas etmek demokratik toplum düzenine anayasa ile amaçlanan özgürlükçü bir sistemin varlığına aykırıdır bu yolla konulan suç nedeniyle yaratılan sınırlama ise hiç bir biçimde ölçülü olarak değerlendirilemez bu suçun varlığı konulduğu dönem itibariyle geçerli olan suç siyaseti ile açıklanabilirse de savaş dönemi sonrasında konulan bu suçun hala daha korunması çağdaş ve özgürlükçü demokratik toplum gerekleriyle bağdaşmamakta yaratılan sınırlama maddedeki koşullarla çatışmaktadır tcynın nci maddesi anayasanın nci maddesine de aykırıdır anayasada suç ve cezalara yönelik ilkeler anayasanın nci maddesinde düzenlenmiş olup bu maddedeki düzenleme için de öncelikle suç ve ceza tanımlarının yapılması gerekmektedir bu çerçevede yapılacak bir suç tanımında suç siyasetinin gereği olarak yasama organının istediği her konuda suç yaratabileceği söylenemez bu konuda hukuk devletinin ilke ve kurallarının da mutlaka gözetilmesi gerektiği tartışmasızdır bu nedenle anayasanın nci maddesi uyarınca anayasanın herhangi bir hükmü devlete temel hak ve özgürlükler konusunda anayasada düzenlenenden daha geniş bir sınırlandırma yapma hakkı sağlamaz daha geniş bir sınırlandırmaya yol açabilecek biçimde de yorumlanamaz olayda konulan suç ile anayasal ilkelere aykırı biçimde sınırlama yaratılmış bu sınırlama nedeniyle de anayasanın nci maddesine aykırı hareket edilmiştir tcynın nci maddesi kapsamındaki eylemlerin suç olarak öngörülmesi anayasanın nci maddesinde düzenlenen düşünce ncı maddesinde düzenlenen ifade özgürlüğüne aykırı sınırlama niteliğinde olduğundan anılan düzenleme anayasanın bu iki maddesine aykırılık oluşturmaktadır anayasanın son maddesi uyarınca yöntemine göre yürürlüğe konulan temel hak ve özgürlükler konusundaki uluslararası sözleşmelerin yasalarla çatışması halinde uluslararası sözleşme hükümlerinin esas alınacağı hükmü karşısında i̇nsan hakları avrupa sözleşmesi ve bm kişisel ve siyasal haklar sözleşmesindeki eşitlik temel hak ve özgürlüklerin sınırlanması bu hakların kötüye kullanılmaması yine düşünce ve ifade özgürlüğüne yönelik düzenlemeler deesas sayısı karar sayısı gözetildiğinde tcynın nci maddesinde yapılan düzenleme bu sözleşme hükümleri ile hem suçun unsurları hem de yaptırım yönünden çatışma yaratmaktadır bu nedenle uluslararası sözleşme hükümlerinin gözetilmesi gerekmektedir sayılı türk ceza yasasının nci maddesinin ncü fıkrası bu madde sayılı tcynın ncı maddesinin karşılığı olup sayılı yasa döneminde yapılan her bir değişiklikte bu yetkinin kim tarafından kullanılacağı konusunda farklı düzenlemeler öngörülmüş olup yasanın yürürlükten kaldırılmasından önceki en son halinde bu yetkinin adalet bakanlığı tarafından kullanılacağı belirtilmekte idi sayılı tcynın ilk şeklinde izin sistemine yer verilmemiş ancak yılında sayılı yasa ile yapılan değişiklikle tcynın ncü fıkrasındaki düzenleme uyarınca adalet bakanından soruşturma izni alınması koşulu getirilmiş bulunmaktadır tcynın ncü fıkrasının anayasanın nci nci ve ncu maddelerine aykırı olduğu belirtilerek iptal istemiyle anayasa mahkemesine yapılan iki başvuru da sonuçlanmıştır anayasa mahkemesi tarih ve sayılı resmi gazetede yayınlanan tarih ve sayılı kararında yine tarih ve sayılı resmi gazetede yayınlanan tarih ve sayılı kararında anayasaya aykırılık görmeyip yapılan itiraz başvurularını reddetmiştir anayasa mahkemesi bu iki kararında da izin kurumunun varlığını ülkenin politik çıkarları nedeniyle maddede düzenlenen suçtan dolayı soruşturma yapılması adalet bakanının talebine bağlı tutulmuştur adalet bakanına tanınan bu yetki yargısal değerlendirmeden ziyade devlet ve toplum yararı açısından bir takdir yetkisinin kullanılmasıdır gerekçesine dayandırmıştır anayasanın son sayılı yasanın nci maddesi uyarınca bir yasa hükmü hakkında anayasa mahkemesince işin esasına girildikten sonra verilen red kararından on yıl geçmedikçe aynı yasa hükmünün anayasaya aykırılığı iddiası ile başvuru yapılamamaktadır anayasa mahkemesince verilen her iki karar da anayasanın nci nci ve ncu maddeleri yönünden yapılan anayasaya aykırılık başvurusu üzerine bu maddeler kapsamındaki esastan inceleme sonucunda verilmiştir anayasa mahkemesi itiraz başvurularındaki incelemelerini başvuruda ileri sürülen madde ve nedenlerle sınırlı olarak yapmamaktadır bu durum konumuzla ilgili daha önceki başvurular için de söz konusu olmuştur mahkememizce ise daha önce irdelenmeyen ve değerlendirilmeyen yeni neden gerekçe ve maddelere de dayalı olarak bu başvuru yapılmaktadır bu nedenle anayasanın son ve sayılı yasanın nci maddesi hükümleri amaçsal olarak ve ayrıca hukuk devleti ilke ve kurallarına uygun hak arama özgürlüğünü genişletici ve bu özgürlüğün de etkin olarak kullanılmasını sağlayacak biçimde anayasanın nci ve son maddeleri de gözetilerek yorumlanmak durumundadır mahkememizce yapılan bu başvuruda önceki diğer başvurular ve anayasa mahkemesi kararlarında inceleme konusu edilmeyen madde gerekçe ve nedenlere de dayanılması karşısında söz konusu kısıtlayıcı kuralın olayımızda uygulanma yeri bulunmamaktadır tcynın ncü maddesinde öngörülen soruşturma izni sayılı yasa döneminde yılları arasında tbmm başkanına yılları arasında konusuna göre ya tbmm başkanına ve yokluğunda ise başkanvekiline ya adalet bakanlığına ya da milliesas sayısı karar sayısı savunma bakanlığına yılları arasında ise sadece adalet bakanlığına tanınmıştır yılında yürürlüğe giren sayılı tcynın ilk şeklinde bu konuda herhangi bir biçimde izin öngörülmemiş ise de maddede yılında yapılan değişiklikle soruşturma için adalet bakanının izni koşulu getirilmiş olup bu düzenleme halen yürürlüktedir burada üzerinde durulması gereken iznin hukuksal niteliğinin ne olduğu bu hukuksal niteliğine göre iznin herhangi bir denetime tabi tutulup tutulmadığı bu durumun ve de iznin varlığının anayasaya uygun olup olmadığı yine izni kullanması öngörülen organın ve yine bu organ tarafından izin yetkisinin kullanılmasının anayasaya uygun olup olmadığı konularıdır yargıtay ncu ceza dairesi tarih ve sayılı yine tarih ve esas karar sayılı tarih ve sayılı tarih ve sayılı gibi bir çok kararında bu iznin bir yargılama koşulu olduğunu ceza yargılamasındaki yani usul kuralı niteliğindeki izinden farklı olduğunu maddi ceza hukuku kuralı niteliğinde bulunduğunu belirtmektedir yine bu kararlarda sayılı yasa döneminde öncesinde izin koşulu bulunmayıp daha sonra izin kuralının getirilmesi karşısında izin kurumunun maddi ceza hukukuna yönelik olması gözetilip suç tarihine bakılarak izin alınmayan dosyalarda bile bu yönden sanık lehine hareket edilerek daha sonra konulan bu izin kuralı uyarınca izin talebi yoluna gidilmesine vurgu yapılmaktadır yargıtay kararlarında tcynın nci maddesinde yer alan soruşturma izninin maddi ceza hukuku kuralı niteliğinde olduğunun kabul edilmesi karşısında uygulamada bu konuda her zaman lehe değerlendirme yapılması gerekmektedir olay tarihinde asker olan sanık hakkında tcynın nci maddesinde yer alan suç konusunda milli savunma bakanından izin alındıktan sonra sanık terhis olduğu için tcynın ve nci maddelerinde düzenlenen suçlar yönünden dosyası görevsizlik kararı ile askeri yargıdan mahkememize gönderilmiştir maddi ceza hukuku yönünden konuya bakıldığında davanın terhis aşamasından sonra artık adli yargıda görülmesi sanık ile izin vermeye yetkili olan adalet bakanı arasında hiyerarşik bağlantı bulunmaması bu durum karşısında konunun tekrar lehe değerlendirilmesinin gerektiği düşüncesiyle bu sefer adalet bakanından izin talebinde bulunulmuş adalet bakanı eylemi bir bütün halinde görmeyerek tcy maddesi kapsamında kalan eylem için genel hükümlere göre işlem yapılması gerektiğini ve izne gerek olmadığını tcy maddesi kapsamında kaldığı söylenen konu hakkında kullanılan ifadeler yönünden genel hükümlere göre işlem yapılması gerektiğini tcy maddesi uyarınca izin verilmediğini ifade etmiştir adli bir olay söz konusu olduğunda maddi ceza hukukuna yönelik böyle bir izin durumunda izin verilir ise soruşturma yapılıp yürütülmekte verilmez ise işlem yapılamamaktadır bu izni verme ya da vermeme koşullarının oluşup oluşmadığının denetlenmesi ya da izin vermeme işleminin yerindeliği bir ceza davasında veya ceza soruşturmasında inceleme konusu yapılamama