esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir sayılı yasanın maddesinin fıkrasının ilk cümlesinin türkiye cumhuriyeti anayasasına aykırı olduğu inancıyla mahkememizce resen yüksek mahkemenize başvurma gereği ortaya çıkmıştır mahkememize göre belirtilen yasa hükmü aşağıdaki gerekçe ile anayasamıza aykırıdır mahkememizin esas sayılı dosyasında davacılar şenol filiz ve birol yayla tarihli dava dilekçesi ile kendilerine ait müzik eserlerinin davalıya ait flash tv isimli televizyon kanalında yayınlanan bir programda izinsiz olarak fon müziği biçiminde kullanıldıklarından bahisle eser hakkına tecavüzün men ve refi ile bu kullanım nedeniyle maddi ve manevi tazminat ödenmesini talep ve dava etmektedirler davanın yapılan yargılaması sırasında davalı vekili tarafından verilen tarihli dilekçede davacıların mesam meslek birliği üyesi olmaları ve yetki belgesi vermeleri nedeniyle dava açma haklarının bulunmadığı iddiasıyla aktif husumet itirazında bulunulmuştur dosya içerisinde bulunan mesam meslek birliğinin cevabi yazısında davacılar tarihinden beri meslek birliğine üye oldukları yetki belgesi verdikleri ve davacılara ait tüm eserlerin mesam meslek birliği koruması altında bulunduğu bildirilmektedir sayılı yasanın maddesinin fıkrası şu biçimdedir meslek birliklerinin temsil ettikleri eser icra fonogram ve yapımlar ile üyelerine ilişkin bildirim zorunluluğu tarifelerin belirlenmesi duyurulması müzakere edilmesi sözleşme yapılması uzlaşmazlıkların halli ve diğer hususlarda bu kanunun inci maddesinin dört ilâ onüçüncü fıkraları uygulanır ancak yayın veveya iletim yapan kuruluşlar bakımından inci maddenin altıncı fıkrasının son cümlesinin uygulanması zorunlu değildir sayılı yasanın maddesi ise şu biçimdedir madde değişik md girişi ücretli veya ücretsiz umuma açık mahaller eser icra fonogram yapım ve yayınların kullanım veveya iletimine ilişkin nci maddeye uygun sözleşme yaparak hak sahiplerinden veya üyesi oldukları meslek birliklerinden izin alır ve sözleşmelerde yazılı malî hak ödemelerini bu madde hükümlerine göre yaparlar eser icra fonogram yapım ve yayınları kullanan veveya ileten umuma açık mahaller mahallin bulunduğu bölgenin özelliği mahallin nitelik ve niceliği fikrî mülkiyete konu eser icra fonogram yapım ve yayınların mahalde sunulan ürün veya hizmetin ayrılmaz bir parçası ve ürün veya hizmete katkısı olup olmadığı ve benzeri hususlar dikkate alınmak suretiyle sınıflandırılır veya sınıflandırma dışı bırakılır faaliyet gösterdikleri sektörlerde eser sahipleri veveya bağlantılı hak sahiplerli meslek birlikleri yapılan sınıflandırmaya bağlı olarak eser icra fonogram yapım ve yayınların kullanımından veveya iletiminden kaynaklanan ödemelere ilişkin tarifeleri tespit ederleresas sayısı karar sayısı meslek birlikleri ile umuma açık mahaller arasındaki sözleşmeler bu tarife bedelleri veya taraflarca yapılabilecek müzakereler sonucu belirlenecek bedeller üzerinden yapılır tarifelere ilişkin sözleşmelerde takvim yılı esas alınır ve bu tarifeler takvim yılı başından itibaren geçerli olur bu madde hükümlerinin uygulanmasını teminen meslek birlikleri temsil ettikleri eser icra fonogram ve yapımlar ile üyelerine ilişkin bilgileri bakanlığa bildirmek zorundadırlar bu bildirimler her üç ayda bir güncellenir ve bakanlıkça oluşturulan ortak bir veri tabanı üzerinden ilgili taraflara açılır eser sahipleri alanında kurulmuş meslek birlikleri veya bağlantılı hak sahipleri alanında kurulmuş meslek birlikleri veya aynı sektörlerde faaliyet gösteren meslek birlikleri bir araya gelerek protokole bağlamak suretiyle ortak tarifeler belirleyebilirler ortak tarifeler protokole taraf meslek birlikleri açısından bağlayıcıdır meslek birlikleri tarifeler veya ortak tarifeleri her takvim yılının dokuzuncu ayında kullanıcıları temsil eden ve kanunla kurulmuş kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile bakanlığa bildirirler ve kamuoyuna duyururlar umuma açık mahaller müzakere ve sözleşme yapılmasına ilişkin verecekleri bağlayıcı nitelikteki yetki belgeleri ile üye oldukları meslek kuruluşları aracılığıyla da tarifeleri veya ortak tarifeleri müzakere edebilir ve sözleşme yapabilirler ancak tarifelerin götürü usulde tespit edilmesi halinde umuma açık mahaller sadece meslek kuruluşları aracılığı ile müzakere edebilir ve sözleşme yapabilirler onuncu ayda umuma açık mahaller veya meslek kuruluşları ile meslek birlikleri arasında tarifeler veya ortak tarifeler üzerinde uzlaşma sağlanamaması ve sözleşme yapılamaması halinde en geç bu ayın sonuna kadar meslek birlikleri veveya meslek kuruluşları tarafından bu tarifelerin bakanlıkça oluşturulacak uzlaştırma komisyonunda müzakere edilmesi talep edilebilir uzlaştırma komisyonu taraflardan birinin talebi ve bakanlığın uygun görmesi halinde tarifeleri müzakere etmek üzere bakanlık tarafından talep tarihinden itibaren onbeş gün içinde oluşturulur komisyon bakanlıktan bir rekabet kurumundan iki temsilci ve ilgili meslek birlikleri ile kullanıcıları temsil eden meslek kuruluşlarının birer temsilcisinden oluşur bakanlık temsilcisi aynı zamanda komisyon başkanıdır aynı usulle komisyon üye sayısı kadar yedek üye seçilir komisyonun sekreterya hizmetleri bakanlık ilgili birimi tarafından yürütülür komisyon oluşturulduğu tarihten itibaren onbeş gün içinde raporunu hazırlayarak bakanlığa ve taraflara bildirir umuma açık mahaller ve meslek birlikleri komisyon raporunun açıklandığı tarihten itibaren onbeş gün içinde meslek birliklerinin açıklamış oldukları tarifeleri veya müzakereler neticesinde mutabakata vardıkları tarifeleri sözleşmeye bağlayabilirler meslek birliklerince belirlenen tarife veya ortak tarifeler üzerinden sözleşmenin yapılmaması halinde taraflar yargı yoluna başvurabilirler yargılama sürecinde bir önceki yıl sözleşme yapmış olan mahaller ilgili meslek birlikleri aksini bildirmedikçe dava konusu tarifenin ünü dava sonuçlanıncaya kadar her üç ayda bir meslek birlikleri adına açılmış banka hesabına yatırmak suretiyle eser icra fonogram yapım ve yayınları kullanabilir veveyaesas sayısı karar sayısı iletebilirler bir önceki yıl sözleşme yapmamış umuma açık mahaller ile ilk defa sözleşme yapacak umuma açık mahallerin bu fıkrada öngörüldüğü şekilde eser icra fonogram yapım ve yayınları kullanabilmeleri veveya iletebilmeleri ise ilgili meslek birliklerinin iznine bağlıdır dava sonuçlanıncaya kadar bu şekilde ödenen miktar mahkeme kararıyla tespit edilen tarife bedelinden mahsup edilir tarifelerin tespit edilmesinde ve uzlaşmazlıkların hallinde bu kanunun maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan tarife tespitine ilişkin esaslar dikkate alınır mahallerde kullanılan veveya iletimi yapılan eser icra fonogram yapım ve yayınlar üzerinde hak sahibi olan gerçek veya tüzel kişiler bunların kullanımına veveya iletimine ilişkin ödemelerin yapılmasını ancak yetki verdikleri meslek birlikleri aracılığı ile talep edebilirler sinema eserleri bakımından bu fıkranın uygulanması zorunlu değildir sınıflandırma uzlaştırma komisyonuna başvuru halinde bakanlıkça alınacak ücretler ve uzlaştırma komisyonunun çalışması ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir bu madde toplam fıkradan oluşmaktadır sayılı yasanın maddesinin fıkrasında meslek birliklerinin temsil ettikleri eser icra fonogram ve yapımlar ile üyelerine ilişkin bildirim zorunluluğu tarifelerin belirlenmesi duyurulması müzakere edilmesi sözleşme yapılması uzlaşmazlıkların halli ve diğer hususlarda bu kanunun inci maddesinin dört ilâ onüçüncü fıkraları uygulanır hükmü bulunduğuna göre somut davada davacıların dava açma hakkı bulunup bulunmadığı hususunda da maddenin fıkrasına yapılan yollama nedeniyle fıkra hükmünün uygulama yeri bulunmaktadır bu fıkranın ilk cümlesi gereği meslek birliğine üye olan eser sahibi eserinin kullanımına veveya iletimine ilişkin ödemelerin yapılmasını ancak yetki verdiği meslek birliği aracılığı ile talep edebilecektir bir başka anlatımla meslek birliğine üye olan eser sahibi sayılı yasanın maddesinin fıkrasının ilk cümlesi hükmü nedeniyle yetki verdiği eser yönünden bizzat dava açma hakkına sahip değildir şüphesiz eser sahiplerinin ve bağlantılı hak sahiplerinin korunması gerekli ve zorunlu olup türkiye cumhuriyeti anayasasının sanatın ve sanatçının korunması başlıklı maddesinin bir gereğidir esasen mahkememizin de aralarında bulunduğu fikri ve sınai haklar mahkemeleri de fikri mülkiyet haklarının etkin bir biçimde korunabilmesi amacıyla kurulmuştur bununla birlikte yargılamada uygulanan yasaların evrensel hukuk ilkeleri ile türkiye cumhuriyeti anayasasına uygun olması ve adil yargılama yapılması da adalet duygusunun normlar hiyerarşisinin ve i̇nsan hakları evrensel sözleşmesinin adil yargılanma hakkı ile ilgili maddesinin bir gereğidir anayasamızın hak arama hürriyeti başlıklı maddesi şu biçimdedir madde herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir hiçbir mahkeme görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz somut davada davacıların mesam meslek birliğine üye olmaları ve yetki belgesi vermiş olmaları nedeniyle davacı eser sahiplerinin eserlerinin kullanılmış ya da iletimi yapılmış olması durumunda buna ilişkin ödemelerin yapılmasını bizzat talep edememeleri bu davanın ancak üyesi bulundukları meslek birliği olan mesam meslek birliği tarafından açılabileceğinin kabulü nedeniyle davanın buna göre sonuçlandırılması ihtimali mevcuttur bu durumdaesas sayısı karar sayısı davacılar türk mahkemeleri önünde bizzat dava açamayacak dava ancak mesam meslek birliği tarafından açılabilecektir bunun bireylerin hak arama hürriyetini kısıtladığı açıktır bu nedenle sayılı yasanın maddesinin fıkrasının mahallerde kullanılan veveya iletimi yapılan eser icra fonogram yapım ve yayınlar üzerinde hak sahibi olan gerçek veya tüzel kişiler bunların kullanımına veveya iletimine ilişkin ödemelerin yapılmasını ancak yetki verdikleri meslek birlikleri aracılığı ile talep edebilirler biçimindeki ilk cümlesinin anayasamızın hak arama hürriyeti başlıklı maddesine aykırı olduğu düşüncesiyle dava yüksek mahkemenizin vereceği karara kadar geri bırakılmış ve belirtilen yasa hükmünün anayasanın maddesi ve sayılı anayasa mahkemesinin kuruluş ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesi uyarınca iptaline karar verilmesi istemi ile mahkememizin esas sayılı dava dosyasının tasdikli bir örneği ekte sunulmuştur takdir ve gereği arz olunur