esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçesi şöyledir konu mahkememizin esas sayılı dava dosyasında tarihli ikinci oturumun iki nolu ara kararı gereğince sayılı kanunun maddesinin maddelerinin anayasanın ve maddelerine aykırılığı sebebiyle iptali isteminden ibarettir i̇ptali̇ i̇stenen madde sayılı kanunun maddesi madde tahkim kurulu bu kanun uyarınca bağımsız ve tarafsız bir zorunluluk tahkim mercii olup tffnin en üst hukuk kuruludur ve tff statüsü ve ilgili talimatlarda belirtilen nitelikteki uyuşmazlıklar ile ilgili nihai karar merciidir tahkim kurulu tff statüsü ve ilgili talimatlar uyarınca karar verme yetkisine sahip kurul ve organlar tarafından verilecek kararları nihai olarak inceleyerek münhasıran karara bağlar tahkim kuruluna başvuru süreci tff talimatlarının yayınından veya itiraz edilen kararın tebliğinden itibaren gündür tahkim kurulunun oluşumu görev yetki hak ve sorumlulukları ile üyelerin sahip olması gereken nitelikler tff statüsünde belirlenir tahkim kurulunun işleyişi ve usul kuralları tff tarafından çıkarılacak talimatta yer alır tahkim kurulu kendisine yapılan başvuruları kesin ve nihai olarak karara bağlar ve bu kararlar aleyhine yargı yoluna başvurulamaz anayasamızın maddesi bir davaya bakmakta olan mahkeme uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır hükmü gereğince mahkeme önüne gelen ve görevli olduğu bir konu ile alakalı olarak açılan davalarda uygulanacak maddeyi taraf iddiası veya resen iptalini anayasa mahkemesine götürebilir yani böyle bir istemde bulunabilmesi için söz konusu davaya bakma yetkisinin bulunması şarttır bu bağlamda davacı ankaraspor aş klübü tarafından türkiye spor federasyonu aleyhine açmış olduğu davada davalı tff yönetim kurulunun tarih ve sayılı kararı ile ankarasporun bir alt kümeye düşürülerekten bu sezon itibariyle de üç yıl müsabakalardan menine karar verildiği bu karar üzerine davacı klübün yasal süresi içerisinde türkiye futbol federasyonu tahkim kuruluna müracaatı üzerine tff tahkim kurulunun tarih ve sayılı karar ile ankaraspor aş adına vekili tarafından yapılan itirazın reddi ile ankaraspor aşnin bir alt lige düşürülmesine dair pfdknın tarih ve kararının onanmasına kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştıresas sayısı karar sayısı bu kararın uygulanması dolayısıyla ankarasporun turkcell süper ligde bir alt gruba düşürülerek karar tarihinden itibarende bu ligde yapması gereken maçların yaptırılmamasından dolayı hasılat kaybı televizyon gelirlerinden stada alınan reklamlar ile formalara alınan reklamlardan elde edilen gelirlerden toto loto gelirlerinden klüpler birliğinden gelen gelirlerden fair play ligi gelirlerinden ilk altı sıraya verilen ödül gelirlerinden ve diğer gelirlerden yoksun bırakılmasından keza futbolcuların değer kaybetmelerinden dolayı tl ve bu karar dolayısıyla görülen zarardan dolayı tl manevi zarar olmak üzere toplam tllik maddi ve manevi zarar davası açmıştır mahkemenin madde gereğince bir davayı anayasa mahkemesine götürürken davaya bakmakta görevli olması gerekir sayılı yasanın maddesi tffnun tüm işlemlerini tahkim kuruluna havale etmiştir yasa gereğince dernekler kanunu ve tmk hükümlerine tabi özel hükmi şahsiyete haiz olan tff bir kamu tüzel kişiliği olmadığı için bu kurulun kararlarına karşı idari yargıda dava açılamaz dolayısı ile federasyonun kararlarına karşı maddenin olmaması halinde adli yargıda dava açılması gerekir adli yargıda gerçek veya tüzel kişiler tarafından gerçekleştirilen eylem ve işlemler sonucu meydana gelecek zararlara bakmaya yetkili ve görevlidir ancak sayılı kanununun maddesi gereğince türkiye futbol federasyonunun özelliği gereği ihtilafların kısa yoldan halli için tahkim kuruluna yetki ve görev verilmiştir ve aynı madde içerisinde de tahkim kurulunun kararlarının kesin olduğu ve bu kararlara karşı adli ve idari yargı yollarına başvurulamayacağı yasada öngörülmüştür bu hükmün iptali halinde türkiye futbol federasyonunun yapmış olduğu işlem ve eylemlerden dolayı meydana gelecek zararlar ile ilgili adli yargıda davalara bakılabileceği ve dolayısı ile de mahkememiz davaya bakmakta görevli olduğundan davacı tarafın iptal istemi mahkememizce ciddi görülerek maddenin fıkralarının yüksek mahkemenizce iptalini istemek gerekmiştir mahkememiz türkiye futbol federasyonunun kararının sonucunda doğacak maddi ve manevi zararlar yönünden inceleme yapmaya yetkili ve görevli olduğundan bu konuda aşağıda detaylı olarak yazılacağı üzere maddenin ilgili fıkralarının iptali istemi çerçevesinde sayılı kanunun tahkim kurulu bu kanun uyarınca bağımsız ve tarafsız bir zorunluluk tahkim mercii olup tffnin en üst hukuk kuruludur ve tff statüsü ve ilgili talimatlarda belirtilen nitelikteki uyuşmazlıklar ile ilgili nihai karar merciidir hükmünün tahkim kurulunun oluşturulmasını düzenlerken bunun tff statüsü ve ilgili talimatlar ile düzenlenmesini öngörmüştür tff statüsün maddesi ile düzenlenmiştir bu maddenin fıkrasında tahkim kurulu federasyon başkanının teklifi ve yönetim kurulunun kararı ile en az beş yıllık mesleki tecrübeye sahip hukukçular arasından seçilecek bir başkan ve altı asıl ve altı yedek üyeden oluşur üyelerin belirlenmesinde fi̇fa ve uefanın kuralları esas alınır fıkrasında tahkim kurulunun görev süresi federasyon yönetim kurulunun görev süresi kadardır üyeler kendi aralarından bir başkan vekili ve bir raportör seçer fıkrasında kurul görevinde bağımsızdır üyeler istifa etmedikçe veya çekilmiş sayılmadıkça yerlerine yeni üye görevlendirilemez herhangi bir nedenle boşalan asıl üyeliğe yedek üyeler sırası ile görevlendirilmiş sayılır bu fıkra uyarınca seçilen yedek üyeler kalan süre kadar görev yapar fıkrasında ise tahkim kurulunun çalışma esas ve usulleri yönetim kurulu tarafından çıkarılacak bir talimatla belirlenir şeklinde düzenleme yapılmıştır yasa maddesi ve statünün maddesi birlikte değerlendirildiğinde yargılama yetkisine haiz olan bir kurulun teşekkülü anayasanın maddesinde belirtilen yasama yetkisi türk milleti adına türkiye büyük millet meclisinindir bu yetki devredilemez ve maddesindeesas sayısı karar sayısı yargı yetkisi türk milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir yargı yetkisi kullanacak kişilerin nitelikleri seçilme usulleri ve çalışma esasları yasa ile belirlenmesi zorunludur dolayısı ile bu düzenlemelerin türkiye futbol federasyonu yönetim kuruluna bırakılması anayasaya aykırıdır yani seçilme şekilleri ve nitelikleri yasa ile belirlenmesi gerekir zira anayasa mahkemesi̇nin esas ve karar sayılı ilamında sayılı yasanın ek maddesinin birinci fıkrasına göre spor federasyonlarına talepte bulunmaları durumunda gençlik ve spor genel müdürlüğü bünyesinde oluşturulan merkez danışma kurulunun uygun görüşü bu genel müdürlüğün bağlı olduğu bakanın teklifi ve başbakanın onayı ile idarî ve malî özerklik verilebilmekte federasyonlar da kuruluşlarına ilişkin kararın resmî gazetede yayımlanması ile tüzel kişilik kazanmaktadırlar özerk spor federasyonları denetim bakımından merkezi idareye bağlıdırlar ek madde un son fıkrasına göre bu federasyonların her türlü faaliyet ve işlemleri genel müdürlüğün bağlı olduğu bakanlığın denetimine tâbidir bu denetim sonucunda görevi başında kalmasında sakınca görülen federasyon başkanı veya yönetim kurulu üyeleri hakkında karar almak üzere genel müdürlüğün bağlı olduğu bakan genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilir bunların gençlik ve spor genel müdürlüğü tarafından öngörülen çerçeve statüye uygun şekilde hazırlanması zorunlu olup ceza veya disiplin kurullarınca verilen kararlara karşı genel müdürlük bünyesinde oluşturulacak tahkim kuruluna itiraz edilebilir ek madde da sayılı yasa ile yapılan değişiklik sonucunda gençlik ve spor genel müdürlüğü olimpik branşlarda federasyonun bir önceki yıl gerçekleşen gelirlerinin kadar olimpik olmayan federasyonlara ise si kadar yardımda bulunabilmektedir ayrıca genel müdürlük bütçesinden özerk federasyonlara ilgili branşın alt yapısına ve eğitime ilişkin projelerinin desteklenmesi amacıyla gerektiğinde kaynak tahsis edebilmekte ve spor tesislerinin işletilmesini menkul ve gayrimenkullerini bedelsiz olarak kırkdokuz yıla kadar federasyonların faaliyetlerine devredebilmektedir yukarıda anılan özerk federasyonların kuruluşları denetimleri mali yapıları ve kararlarına karşı merkezi idare içerisinde oluşturulan tahkim kuruluna başvurulabilmesi gibi hususlar göz önünde bulundurulduğunda bunların hizmet yerinden yönetim kuruluşları oldukları sonucuna varılmaktadır özerk federasyonların hizmet yerinden yönetim ilkesine göre kurulmaları nedeniyle anayasanın maddesi uyarınca kanunla düzenlenmesi gerekmektedir açıklanan nedenlerle itiraz konusu kural anayasanın maddesine aykırıdır i̇ptali gerekir gerekçesi ile de bu hususu açıkça vurgulamıştır diğer taraftan bu husus yasa gereği dernekler kanunu ve türk medeni kanunu hükümlerine tabi olarak çalışması gereken federasyonun tahkim kurulunu oluşturma şekli bu yasalara da aykırı olarak düzenlenmiştir zira dernekler kanununu ve türk medeni kanunu gereğince derneğin disiplin ve denetim kurulları yönetim kurulunun seçimine bırakılmayıp aksine ilgili derneğin genel kurulu tarafından seçilmesi öngörülmüştür bu durumda anayasanın maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine de aykırılık teşkil etmektedir türkiye futbol federasyonu başkanının kendisini denetleyecek başkan ve üyeleri bizzat kendisinin teklifi ile yönetim kurulunca belirlenmesi eşitlik ve denetleme ilkelerineesas sayısı karar sayısı aykırılık teşkil etmektedir kendisini denetleyecek kişilerin başkanın ve yönetim kurulunun teklifi ile seçilmesinin bu kurulun işlemlerine karşı ne derece tarafsız davranacakları tartışmadan varestedir kaldı ki bu üyelerin mali haklarının düzenlemesi de yine aynı yönetim kuruluna ait olduğundan doğrudan doğruya yönetim kurulunun ve federasyon başkanının bu üyeleri etkileyebilecekleri tartışmasızdır dolayısı ile sayılı kanunun maddesinin fıkrası anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu kanaatine varıldığından yüksek mahkemenizden iptali istenmesi gerekmiştir sayılı kanunun maddesinin fıkrasında tahkim kurulu tff statüsü ve ilgili talimatlar uyarınca karar verme yetkisine sahip kurul ve organlar tarafından verilecek kararları nihai olarak inceleyerek münhasıran karara bağlar tahkim kuruluna başvuru süreci tff talimatlarının yayınından veya itiraz edilen kararın tebliğinden itibaren gündür bu fıkrada tahkim kurulunun kararlarını verirken tff statüsü ve ilgili talimatlar uyarınca nihai olarak incelenmesi öngörülmüştür oysa anayasanın maddesi hakimler görevlerinde bağımsızdırlar anayasaya kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler hiçbir organ makam merci veya kişi yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez genelge gönderemez tavsiye veya telkinde bulunamaz hükmü nazara alındığında yargı yetkisini kullanan kişilerin öncelikli olarak gözönünde bulundurmaları gereken kural anayasa kurallarıdır yani anayasaya kanuna ve hukuka uygun olarak inceleme yapmaları gerekirken bunun aksine olaraktan statünün maddesinde belirtilen tamamen kendilerini atayan kurul tarafından belirlenen statüye tabi tutularaktan karar vermeleri anayasanın maddesine aykırılık teşkil ettiği kanaatine varılmıştır sayılı kanunun maddesinin fıkrasında tahkim kurulunun oluşumu görev yetki hak ve sorumlulukları ile üyelerin sahip olması gereken nitelikler tff statüsünde belirlenir tahkim kurulunun işleyişi ve usul kuralları tff tarafından çıkarılacak talimatta yer alır bu fıkra ile ilgili olarak tff statüsünün maddesi ile tahkim kurulunun görev ve yetkileri düzenlenmiştir madde bir bütün halinde değerlendirildiğinde fıkrasının g bentleri ile bakacağı uyuşmazlıkları düzenlemiş olup bu uyuşmazlıklarda bir bütün halinde değerlendirildiğinde sonuçları itibariyle yargı yetkisine ilişkin düzenlemeler olup bu düzenlemelerin çözümünün de yine tff statüsü ve talimatlarına uygun olarak yapılması öngörülmüş olup bu görevlerin öncelikle anayasanın maddesi gereğince yasama yetkisi kapsamına girdiği dolayısı ile yasa ile düzenlenmesi gereken hususlar statü ile düzenlenmesi ve yine anayasanın maddesi gereğince yargı yetkisini kısıtlar mahiyette olduğu için anayasanın maddesinin ve maddelerine aykırılık teşkil ettiğinden iptali gerekeceği kanaatine varılmıştır sayılı kanunun maddesinin fıkrasında tahkim kurulu kendisine yapılan başvuruları kesin ve nihai olarak karara bağlar ve bu kararlar aleyhine yargı yoluna başvurulamaz şeklindeki düzenleme de anayasanın ve maddelerine aykırıdır bu hususta anayasa mahkemesi̇nin esas ve karar sayılı ilamında anayasanın maddesinin birinci fıkrasında herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptirdenilmiştir maddesinin birinci fıkrasında ise idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu kamu hizmetleri ile ilgili imtiyazesas sayısı karar sayısı şartlaşma ve sözleşmelerinde bunlardan doğan uyuşmazlıkların milli veya milletlerarası tahkim yoluyla çözülmesinin öngörülebileceği milletlerarası tahkime ancak yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklar için gidilebileceği belirtilmiştir tahkim genel olarak öğretide hukuki uyuşmazlıkların söz konusu uyuşmazlığa taraf olmayan bağımsız kişi veya kişiler tarafından çözümlenerek karara bağlanması olarak tanımlanmaktadır anayasanın maddesindeki tahkim yolu kamu idarelerinin tamamen dışında bağımsız kişilerden oluşan ve yasalarla belirlenmiş hukuki uyuşmazlıkları kesin olarak karara bağlayan bir çeşit özel yargı yoludur tahkim kurullarının verdiği kararlar mahkemeler tarafından verilen kararlar gibi uygulanabilme niteliğine sahiptir i̇tiraz konusu fıkrayla düzenlenen tahkim kurulu ise gençlik ve spor genel müdürlüğü bünyesinde oluşturulmakta ve üyeleri gençlik ve spor genel müdürünün teklifi ve genel müdürlüğün bağlı olduğu bakanın onayı ile altı yıl için görevlendirilmektedirler bu nedenle idare içerisinde oluşturulan bu kurulun hukuki uyuşmazlıkların tarafların isteği üzerine bağımsız kişi veya kişiler tarafından çözümlenerek karara bağlandığı ulusal ve uluslar arası tahkim kurulları ile ilgisinin olmadığı açıktır yasakoyucu uyuşmazlıkların yargı mercilerine götürülmesinden önceki aşamalarda çözümlenebilmesi amacıyla kimi kurullar müesseseler veya başvuru yolları öngörebilir bu durum yasakoyucunun genel kural koyma yetkisinden kaynaklanmakta olup anılan yolları öngörüp öngörmemek takdir yetkisi içerisindedir spor alanında ortaya çıkan uyuşmazlıkları idari olarak çözümlemek üzere bir kurul oluşturulması bu kurulun asıl ve yedek üyelerinin sayısının niteliklerinin belirlenmesi ve başkan seçme usulünün düzenlenmesi de yasakoyucunun takdir yetkisi içerisindedir bu nedenle fıkranın birinci ikinci üçüncü ve dördüncü tümceleri anayasaya aykırı olmadığından bu tümcelere yönelik iptal isteminin reddi gerekir ek maddenin yedinci fıkrasının beşinci tümcesinde tahkim kurulu tarafından verilen kararların kesin olduğu belirtilmiştir anayasanın hak arama özgürlüğüne ilişkin maddesiyle güvence altına alınan dava yoluyla hak arama özgürlüğü bir temel hak niteliği taşımasının ötesinde diğer temel hak ve özgürlüklerden gereken şekilde yararlanılmasını ve bunların korunmasını sağlayan en etkili güvencelerden birini oluşturmaktadır kişinin uğradığı bir haksızlığa veya zarara karşı kendisini savunabilmesinin ya da maruz kaldığı haksız bir uygulama veya işleme karşı haklılığını ileri sürüp kanıtlayabilmesinin zararını giderebilmesinin en etkili ve güvenceli yolu yargı mercileri önünde dava hakkını kullanabilmesidir kişilere yargı mercileri önünde dava hakkı tanınması adil yargılamanın ön koşulunu oluşturur öte yandan anayasanın maddesinde belirtilen idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunun açık olması ilkesine göre idari işlemlere karşı yargı yolu anayasada belirtilen kimi ayrık durumlar dışında yasalarla sınırlandırılamaz i̇ptali istenen tümceyle idari bir merci olan tahkim kurulu tarafından verilen kararlara karşı yargı yolu kapatılmış ve bu kurul tarafından verilen kararların kesin olduğu belirtilmiştir yasakoyucu taraflara görevli ve yetkili mahkemeye başvurmadan önce aralarındaki uyuşmazlığı kısa sürede çözmek üzere idari bir kurula başvurma yükümlülüğünü getirebilir ise de bu kurulun kararlarının kesin olması anayasanın maddesinde belirtilen hak arama özgürlüğüne ve maddesinde belirtilen idarenin her türlü eylem ve işlemlerinin yargı denetimine tabi olduğu ilkesine aykırı görülmüştür tümcenin iptali gerekiresas sayısı karar sayısı serdar özgüldür tahkim kurulu tarafından verilen kararların kesin olduğunu belirten kuralın anayasa ya aykırı olduğu görüşüne katılmamıştır ek madde un yedinci fıkrasının altıncı tümcesine gelince sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesine göre anayasa mahkemesi yasaların kanun hükmünde kararnamelerin ve tbmm i̇çtüzüğünün anayasaya aykırılığı konusunda ilgililer tarafından ileri sürülen gerekçelere dayanmak zorunda değildir i̇stemle bağlı kalmak koşuluyla başka gerekçe ile de anayasaya aykırılık incelemesi yapabileceğinden iptali istenen kuralla ilgisi nedeniyle anayasanın maddesi yönünden de inceleme yapılmıştır anayasanın maddesine göre idarenin yasayla düzenlenmesi gerekmektedir gençlik ve spor genel müdürlüğü bünyesinde oluşturulan tahkim kurulu idare içerisinde yer almaktadır herhangi bir kamu idaresinin yasa ile düzenlenmiş olduğunun kabul edilebilmesi için söz konusu idarenin ad olarak yasada belirtilmesi yeterli değildir böyle bir düzenlemede temel ilkelerin ortaya konulması çerçevenin çizilmesi sınırsız belirsiz ve geniş bir alanın yürütmenin düzenlemesine bırakılmaması gerekmektedir tahkim kurulunun görev yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarının yasa ile belirlenmesi gerekirken yedinci fıkranın altıncı tümcesi ile bu konuların düzenlenmesi yönetmeliğe bırakılmıştır bu nedenle kural anayasanın maddesine aykırı görülmüştür i̇ptali gerekir yedinci fıkranın anayasanın ve maddeleriyle ilgisi görülmemiştir bu bağlamda hak arama hürriyeti kısıtlayıcı mahiyette düzenlendiğinden iptalinin istenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır netice talep yukarıda açıklandığı üzere davacı tarafın anayasaya aykırılık iddiası mahkememizce de ciddi bulunduğundan sayılı kanunun maddelerinin iptali hususunda gereği yüksek mahkemenizden arz olunur 