esas sayısı karar sayısı anayasa mahkemesinin yerleşmiş hukuk devleti tanımına göre anayasanın maddesinde yer alan hukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka uygun insan haklarına saygılı bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık yasaların üstünde yasa koyucunun da uyması gereken temel hukuk ilkeleri ve anayasanın bulunduğu bilincinde olan devlettir anayasa mah sayılı kararı anayasanın temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması başlıklı maddesinde temel hak ve hürriyetlerin özlerine dokunulmaksızın yalnızca anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak kanunla sınırlandırılabileceği ve bu sınırlamaların anayasanın sözüne ve ruhuna demokratik toplum düzeninin ve laik cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı düzenlenmiştir demokratik toplumun esaslı ilkelerinden biri olan hukuk devleti ilkesinin uygulanması mülkiyet hakkı için de geçerlidir ai̇hs protokol no madde p mülkiyet hakkını düzenlemektedir mülkiyetin korunması kenar başlıklı maddede her gerçek veya tüzel kişi mallarını barışçıl bir şekilde kullanma hakkına sahiptir hiç kimse kamu yararına ve yasa ve uluslararası hukukun genel ilkelerinin koşullarına tabi olmadıkça mallarından yoksun bırakılmayacaktır ancak yukarıdaki hükümler bir devletin genel yarar uyarınca mülkiyet kullanımını kontrol etmek ya da vergileri ya da diğer katkılar ya da cezaların ödemesini sağlamak için gerekli gördüğü yasayı uygulama yetkisine hiçbir şekilde halel getirmeyecektir demiştir mülkiyet hakkına ilişkin olarak anayasanın maddesindeki düzenleme ise şu şekildedir herkes mülkiyet ve miras haklarına sahiptir bu haklar ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabilir mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz anayasaya göre mülkiyet hakkına ancak kamu yararı nedeniyle ve kanunla sınırlama getirebilir anayasanın maddesinde mülkiyet hakkının mutlak bir hak olmadığı ve kamu yararı amacıyla sınırlandırılabileceği belirtilmiştir ai̇hs nolu protokolde de bireylerin mülkiyetlerinden barışçıl bir şekilde yararlanma hakkı iki istisnaya tabii tutulmuştur buna göre kamu yararı temelinde uluslararası hukukun genel ilkeleri ile hukukun aradığı koşullar çerçevesinde birey malından yoksun bırakılabilir ve mülkiyetin denetim altına alınması ikinci olarak vergilerin ödenmesini sağlamak amacıyla mülkiyet hakkına müdahale edilebilir hem sözleşme hem de anayasa mülkiyet hakkının kapsamı değişmekle birlikte yasallık ilkesine riayetle sınırlandırılmasını öngörmüştüresas sayısı karar sayısı ai̇hm vermiş olduğu kararlarda mülkiyet hakkına yapılacak müdahalenin hukuka dayalı olması gerektiğini belirtmiştir iatridisyunanistan no s sporrong ve lönnrothi̇sveç no s ai̇hme göre de malların barışçıl bir biçimde kullanılmasına yönelik herhangi bir kamusal müdahalenin ai̇hs protokol no madde p uyarınca yasaya dayanması gerekmekle birlikte tek başına yasal dayanağının bulunması müdahale için yeterli değildir söz konusu yasanın hukuk devleti ilkesine uygun olması ve keyfiliğe karşı güvenceler öngörmesi için gerekli nitelikleri taşıması gerekmektedir bu yasanın ai̇hmin kararlarında belirttiği üzere ulaşılabilir kesin ve öngörülebilir olması gerekmektedir yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde dava konusu işlemlerin yasal dayanağı sayılı amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanunun maddesi ile maddesinin birinci paragrafının ve numaralı fıkrasının anayasanın ve maddelerine aykırı olup olmadığı hususuna gelince devletin vergi incelemesi sırasında mevcut olmamakla birlikte ileride doğması muhtemel vergi alacağına ilişkin olarak mükellefler hakkında ihtiyati tahakkuk ihtiyati haciz ve teminat isteme yetkilerini kullanarak kamu alacağını güvence altına almak istemesi hem hükümranlık yetkisinin bir gereği hem de vergi mükelleflerinin mal varlığını kötü niyetli olarak hileli şekilde elden çıkararak kamu alacağının tahsil edilemez hale gelmesini önlemesi yönünden de bir hakkın kullanımı niteliğinde olduğunda şüphe bulunmamaktadır bununla birlikte kanun koyucu tarafından sayılı kanunun maddesinin fıkrası ve aynı kanunun maddesinin fıkrası uyarınca mükellefler hakkında teminat isteme ve ihtiyati haciz işlemi tesis edilebilmesi için vergi incelemesine başlanılmış olması tek başına yeterli sebep olarak kabul edilmiştir teminat isteme ve ihtiyati haciz işlemi kapsamında mükelleflerin tüm mal varlığına gayrimenkul banka hesapları motorlu araç vs bloke konulmakta ve gerek şahıs gerek ticari işletmenin varlığını idame ettirmesi noktasında telafisi imkansız sonuçlar doğurabilmektedir gerek anayasanın amir hükümleri ve gerekse anayasa mahkemesinin yerleşik hale gelmiş kararları uyarınca kanunların hukuk devleti ilkesinin olmazsa olmaz unsuru ölçülülük ilkesi ne aykırılık taşımaması gerekir kamu alacaklarının tahsili sayılı kanunda düzenlenmiş olup özetle mükelleflerin mal varlığına haciz konulabilmesi için amme alacağının öncelikle tahakkuk etmesi mükellefin beyanı üzerine veya idarece yapılacak tarhiyat işlemlerine karşı dava açılmaması dava açılmışsa mahkemece davanın reddi yönünde karar verilmesi suretiyle gerekmekte sonrasında ödeme emri aşamasına geçilmekte ve vergi borcunun ödenmemesi durumunda haciz aşamasına geçilebilmektedir haciz işlemine geçilebilmesi için tahakkuk ödeme emri süreçlerinin tamamlanması gerekmekte olup uygulamada tarhiyatlara karşı dava açılması durumunda tahsil işlemleri yasa hükmü sayılı kanunun maddesi uyarınca durduğundan tahakkuk aşamasının tamamlanması uzun yıllar da alabildiğinden vergi idaresinin kamu alacağı için ödeme emri ve haciz aşamasına geçebilmesi uzun yıllar alabilmektediresas sayısı karar sayısı görüldüğü üzere haciz aşamasına geçilebilmesi için uzun bir süreç öngörülmüşken kanun koyucu tarafından teminat isteme ve ihtiyati haciz işlemi için vergi incelemesine başlanılmış olması tek başına yeterli sebep olarak kabul edilmiştir klasik haciz işlemine bakıldığında mükellefin dava açmamak suretiyle veya açtığı dava sonucunda mahkemece verilmiş bir karar neticesinde tahakkuk etmiş bir amme alacağı için tahsil işlemlerinin tesis ediliyor olması mükellefin dava açmayarak tesis edilen işlemlere rıza göstermesi veya mahkeme kararına dayalı olması hususları mülkiyet hakkının özüne uygun olmakla birlikte ihtiyati haciz işleminin daha ortada tarhiyat işlemi bulunmadan tarhiyat sonrası açılacak davada mahkemece bir yargılama yapılmadan vergi müfettişi tarafından vergi incelemesine başlanılmış olması şeklinde yeterli görülmesinin anayasanın hukuk devleti ilkesini ve mülkiyet hakkını ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır teminat isteme ve ihtiyati haciz işlemlerinin ileride doğacak kamu alacağını güvence altına almak amacıyla idareye tanıdığı bir güvence unsuru olarak en azından muhtemel tüm vergi alacağı yerine ilk hesaplamalara göre doğabilecek vergi alacağının ölçülü bir oranda mükelleften istenilmesi gerekirken tahakkuk etmemiş ihtimal dahilindeki vergi alacağının tümünün mükelleflerden teminat olarak istenilmesi ve ihtiyati haciz işlemi tesis edilmesi hukuk devleti ilkesinin açıkça ihlali olduğu sonucuna ulaşılmıştır sonuç yukarıda açıklanan nedenlerle sayılı anayasasının ve nci maddelerine aykırılık teşkil ettiği değerlendirilen sayılı amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanunun maddesi ile maddesinin birinci paragrafının ve numaralı fıkrasının iptali için anayasanın ve sayılı kanunun maddeleri gereğince anayasa mahkemesi̇ne başvurulmasına anayasaya aykırılığın değerlendirilmesi için gerekçeli başvuru kararının aslı başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneği ve dava dilekçesi ile dosyanın diğer ilgili bölümlerinin onaylı örneklerinin anayasa mahkemesinin tarih ve sayılı yazısı dikkate alınarak uyap doküman yönetim sistemi üzerinden anayasa mahkemesi̇ne gönderilmesine anayasasının maddesinin amir hükmü gereğince dosyanın anayasa mahkemesine gelişinden başlamak üzere beş ay içerisinde karar verilmesinin beklenilmesine bu süre içerisinde karar verilmezse davanın yürürlükte kanun hükümlerine göre sonuçlandırılmasına tarihinde oybirliğiyle karar verildi