esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir sayılı çalışanların tasarrufa teşvik edilmesi ve bu tasarrufların değerlendirilmesine dair kanun esas itibariyle bir zorunlu tasarruf sistemi getirmiştir yasanın maddesiyle belirlenen kapsamdakilerin gelirlerinden ayrılacak tutara devlet veya işveren katkıda bulunacak bu suretle oluşturulan fon değerlendirilerek çalışanlar tasarrufa teşvik edilmiş ve bu tasarrufun getirilerinden faydalanmış olacaklardır sayılı yasanın maddesi uyarınca aylıklarını sayılı devlet memurları kanunu sayılı türk silahlı kuvvetleri personel kanunu sayılı hakimler ve savcılar kanunu ve sayılı yükseköğretim personel kanunu hükümlerine göre almakta olan kamu görevlileri ile kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kuruluşlarda çalışanların on ve daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde çalışan işçilerin kanunları uyarınca sözleşmeli statüde çalışan personelin aylık ve ücretlerinden tasarruf kesintisi yapılır bu tasarruflara devlet veya ilgili işverenlerin katkısı sağlanır sayılı esnaf ve sanatkarlar ve diğer bağımsız çalışanlar sosyal sigortalar kanununa tabi olarak çalışanlar gelirlerinin bu kanun hükümlerine göre belirlenecek kısmını tasarruf olarak her ay ilgili banka şubesine yatırırlar tasarruf kesintisi kapsamındaki memur sözleşmeli ve diğer kamu personeli ile işçilerin ücret gelirlerinden resen kesilmekte sayılı yasaya tabi olanlar tarafından ise zorunlu olarak ilgili banka hesabına yatırılmaktadır yasayla tc ziraat bankası ankara merkez şubesinde oluşturulan çalışanların tasarruflarını teşvik hesabında toplanan tasarruf ve katkılar yüksek planlama kurulunca belirlenecek esaslar dahilinde verimi yüksek yatırımlarda değerlendirilmekte süreklilik ve bir bütünlük arzeden bu sistem içinde ilgililerin tasarruf katkı ve nemalarının tümüne tasarruf edebilmeleri için emekli olmaları ya da ölmeleri gerekmektedir yıl sonunda eğer isterlerse sadece tasarruf tutarları yılın sonunda da tasarruf katkı tutarları ve nemanın ini almak suretiyle tasarrufta bulunan kişilerin sistemden ayrılabilmesine imkan tanınmıştır sayılı yasa kapsamındakiler aynı zamanda bir sosyal güvenlik kurumu kapsamında olup zorunlu tasarruf sistemi sosyal güvenlik politikası aracı olarak öngörülmemiştir tasarruf katkı ve neması toplamına ancak ölüm ve emeklilik hallerinde tasarruf edilebilmesi bu sisteme sosyal güvenlik kurumu niteliği kazandırmayacaktır dava konusu işlem sayılı yasanın maddesinde öngörüldüğü üzere en az altı yıl tasarruf etmediği emekliye ayrılmadığı ve mirasçıları açısından vefat etmediğinden davacı adına açılan tasarruf teşvik hesabından herhangi bir ödeme yapılmamasına ilişkin olmakla birlikte davacıya ödenebilecek tutar sayılı yasa uyarınca yapılan tasarruf kesintisiesas sayısı karar sayısı sağlanan devlet katkısı bunların nemaları olup madde yasanın bütünlüğünden ayrılabilir nitelikte bulunmadığından sayılı yasayı bir bütün halinde anayasaya uygunluğu açısından incelemek ve itiraz başvurusuna konu etmek zorunlu hale gelmiştir hukuk devleti herşeyden önce bütün faaliyetlerinde hukukun genel ilkeleri ile bağlayıcılığı ve üstünlüğü olan anayasa hükümlerine uygun hareket etmek zorundadır anayasamızın maddesinde kişilerin ve toplumun refah huzur ve mutluluğunu sağlamak kişinin temel hak ve hürriyetlerini sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlandıran ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmak insanın maddi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak maddede sosyal hukuk devleti niteliği vurgulanan türkiye cumhuriyeti devletinin temel amaç ve görevleri arasında sayılmıştır anayasanın i̇kinci kısım kişinin hakları ve ödevleri başlıklı i̇kinci bölümü maddesi uyarınca herkes mülkiyet ve miras hakkına sahiptir bu haklar ancak kamu yararı amacıyla yasayla sınırlanabilir tasarruf tanımı gereği istediği gibi kullanma yetkisini içerdiği gibi iktisadi olarak elde edilen yani menkul mülkiyetine konu olan gelirin tüketilmeyen kısmını ifade etmektedir sayılı yasayla kişilerin gelirlerine tümüyle tasarruf edebilme hakları ellerinden alınmaktadır mülkiyet hakkının bu şekilde sınırlandırılmasının sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşıp bağdaşmadığı ve bu sınırlamada kamu yararı amacı olup olmadığı yine anayasa hükümleri ışığında incelenecektir anayasayla teminat altına alınan sosyal ve ekonomik haklardan olan çalışma ve sözleşme özgürlüğü maddede düzenlenmiştir buna göre herkes dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetlerine sahiptir özel teşebbüsler kurmak serbesttir devlet özel teşebbüslerin sosyal amaçlara uygun yürümesini sağlayacak tedbirleri alır maddede de çalışmanın herkesin hakkı olduğu ve devletin çalışanların hayat seviyelerini yükseltmek için gerekli tedbirleri alacağı hükme bağlanmıştır çalışmakla elde edilen gelirlerden faydalanabilmek ve bu gelire tasarruf edebilme hakkı çalışma özgürlüğünün esaslı unsurlarındandır kişiler gelirlerini diledikleri alanda ve diledikleri kısmıyla değerlendirebilirler tasarruf hürriyeti çalışma sözleşme ve teşebbüs hürriyetlerinin ayrılmaz gereği olduğundan devlet çalışanların ve müteşebbislerin elde ettikleri vergilendirilmiş gelirleri belli alanlarda tasarruf etmelerini yasayla zorunlu hale getiremez ancak teşvik edebilir sayılı yasa adının aksine teşvik değil adına tasarruf edilenlerin iradesi dışındaki yatırımlarda değerlendirilecek vadeyi de kendi belirlediği bir zorunlu tasarruf sistemi öngörmüştür sayılı yasanın sayılı yasaya tabi olanlar dışında emeği karşılığı ücret geliri elde edenleri kapsadığı ve bunların tasarruf haklarının elinden alınmasına ilişkin olduğu dikkate alındığında anayasanın ücret gelirine ilişkin hükümlerinin de irdelenmesi zorunlu hale gelmektedir ücrette adalet sağlanması başlıklı anayasanın maddesi ücret emeğin karşılığıdır ve devlet çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır hükümlerini getirmiştiresas sayısı karar sayısı devletin kendi belirlediği veya tarafların karşılıklı iradelerinin uzlaşmasıyla belirlenen ücret gelirinin bir kısmının bu gelir henüz elde edilmeden yani çalışanların tasarrufuna geçmeden kesilmesi çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde edebilmelerini ve emeklerinin karşılığını alabilmelerini engellemektedir diğer taraftan sayılı yasa kapsamındakilerin bir bölümü asgari ücretle çalıştıklarından ve sayılı yasayla asgari ücret düzeyinde gelir elde edebilmeleri dahi engellendiğinden ayrıca anayasal bir kurum olan asgari ücretin de incelenmesinde fayda görülmüştür anayasanın maddesinde devletin sosyalliği gereği olan asgari ücretin tesbitinde ülkenin ekonomik ve sosyal durumu gözönünde bulundurulur hükmüne yer verilmiş asgari ücret hukuk sisteminde esasa itibariyle i̇ş hukuku mevzuatı çerçevesinde tanımlanmıştır buna göre sayılı i̇ş kanununun maddesinde öngörülen asgari ücret işçilere normal bir çalışma günü karşılığı olarak ödenen ve işçinin gıda konut giyim sağlık ulaşım ve kültür gibi zorunlu ihtiyaçlarını günün fiyatları üzerinden asgari düzeyde karşılamaya yetecek ücrettir sayılı yasayla kişilerin ancak asgari ihtiyaçlarını karşılayabilecek düzeyde belirlenen ve esasen vergilendirilen ücretlerinden tasarruf kesintisi yapılmaktadır hukuken ve fiilen tasarrufa ayrılabilecek kısmı bulunmayan ücretten yapılan tasarruf kesintisinin anayasanın maddesiyle yasaklanan angarya niteliğinde bulunduğu sonucuna ulaşılabilmesi hukuken olanaksız değildir şu ana kadar aktarıldığı üzere sayılı yasayla kapsamındaki çalışanların gelirlerinden bir kısmının tasarruf adı altında kesilmesi ve böylece menkul mülkiyeti haklarının ellerinden alınmasının sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmadığı görülmektedir sayılı yasanın kamu yararına uygun olup olmadığının tartışması aşamasında kamu yararı kavramının subjektif niteliği itibariyle yasama faaliyetlerine yansıtılan gerekçelerin dayanak alınması uygundur kamu varlıklarının ve hizmetlerinin özelleştirilmesine ilişkin yasal düzenlemeler ve uygulamaları kâr saikiyle hareket eden özel teşebbüslerin daha rantabl çalıştığı devletin sosyallik vasfı nedeniyle iktisadi faaliyetlerini müdebbir tüccar gibi yönlendiremeyeceğinden serbest piyasa ekonomisi içinde anayasayla öngörülen nitelikleri gerektirmedikçe rol almamasının zorunlu olduğu yolundaki gerekçelere dayandırılmaktadır kişilerin gelirlerinin tasarrufa ayrıldıkları kısmının yine kendileri tarafından değerlendirilmesi yerine devletin kişiler adına tasarruflarını nemalandıracak olması bu haliyle kamu yararına aykırı olmaktadır nitekim çalışanların tasarruflarını teşvik hesabında toplanan meblağların iktisadi ve ekonomik koşullar içerisinde gereği gibi değerlendirilmediği hatta bu hesapta bulunması gereken tutarın bulunmadığı yolundaki iddialar zaman zaman kamuoyunda tartışılmaktadır anayasa mahkemesi kararıyla da belirlendiği üzere hukuk devletinde yasama faaliyetlerinin kamu yararını temini amaçlaması şarttır bir yasa çıkartıldığı zaman kamu yararına dayanıyor olsa dahi koşulların değişmesi sonucunda kamu yararını karşılayamaz duruma geldiğinde anayasanın maddesi kuralına aykırı nitelik kazanır kamu yararını sağlamayan sayılı yasa bu yönüyle de anayasaya aykırı bulunmaktadır öte yandan gerçek kişilerden ücret geliri elde edenler ve sayılı yasaya tabi olanları kapsayan sayılı yasa tasarruf konusunda kanun önünde eşit olması gereken ve elde ettiği gelirin tüketilmeyen kısmını tasarruf edebilecek diğer gerçek ve tüzelkişileriesas sayısı karar sayısı kapsamına almadığından anayasanın maddesinde ifadesini bulan eşitlik ilkesine de aykırıdır açıklanan nedenlerle kapsamındaki çalışanların mülkiyet hakkını sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak şekilde ve kamu yararına aykırı olarak sınırlandıran sayılı çalışanların tasarrufa teşvik edilmesi ve bu tasarrufların değerlendirilmesine dair kanunun bütünü itibariyle anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu kanısına varıldığından anılan yasanın iptali istemiyle ve itiraz yoluyla anayasa mahkemesine başvurulmasına dava dosyasının anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar bekletilmesine tarihinde oybirliğiyle karar verildi