esas sayısı karar sayısı i davacinin gerekçesi̇ davacının gerekçesi olduğu gibi aşağıya aktarılmıştır giriş ve genel açıklama anayasanın maddesinde hiç bir kimse ve organın kaynağını anayasadan almıyan bir devlet yetkisini kullanamıyacağı ilkesi kabul edilmiş ve müteakip maddelerinde bu yetkinin yasama yetkisi yürütme görevi ve yargı yetkisi olduğu açıklanmak suretiyle tereddüde yer bırakmayacak şekilde kuvvetler ayrılığı prensibi demokratik ve hukuka bağlı bütün devletlerde olduğu gibi benimsenmiştir nitekim maddesinde yargı yetkisinin türk milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılacağı açıklanarak bu yetki yasama yetkisi ve yürütme görevinden tamamen ayrılıp bağımsız hale getirilmiş ve maddesinde de hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları anayasaya kanuna hukuka ve vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri hiçbir organ makam merci veya kişinin yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği genelge gönderemeyeceği tavsiye ve telkinde bulunamıyacağı görülmekte olan bir dava hakkında yasama meclislerinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamayacağı görüşme yapılamayacağı yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda oldukları ve yerlerine getirilmelerini geciktiremeyecekleri belirtilmek suretiyle mahkemelerin siyasî ve idarî gücün tesiri dışında tamamen tarafsız ve bağımsız olduğu ilkesi teyit olunmuştur anayasamız mahkemelerin bağımsızlığı ile ilgili esasları kendi bünyesinde temel ilke olarak açıklığa kavuşturduktan sonra ve askerî yargıtayla ilgili maddesinde görüldüğü üzere bu temel ilkenin ayrıntılarını ve özellikle mahkemelerin kuruluşu işleyişi ve hâkimlerin hukuku ile ilgili diğer hususların düzenlenmesini kanun koyucuya bırakmış olmakla beraber yine de mahkemelerin bağımsızlığı esasından ayrılınmaması konusunda direktif vermek suretiyle bu hususun önemine bir defa daha işaret etmiştir muhteva bakımından anayasaya aykırılık sayılı askerî mahkemeler kuruluşu ve yargılama usulü kanununun sayılı kanunla değiştirilen maddesine savaş halinde askerî yargıtay dosyanın askerî yargıtay başkanlığına intikalini müteakip en geç iki ay içinde karara bağlar hükmü i̇lâve edilmiştir milletin ve tüm kuruluşlarının bütün güçleri ile vatan savunması ve var olma için çalıştığı savaş halinde askerî yargı organlarında görevli personelin de çok fazla ve üstün bir gayret içinde hizmet görmelerinin gerektiği düşünülerek birleşmiş milletler yasası avrupa i̇nsan hakları ve cenevre sözleşmeleri ile korunan mahkemelerin bağımsızlığı ilkesine aykırı düşmemek kaydıyla doğal bulunan kanun koyucunun numaralı kanunun maddesi ile askerî mahkemelerin ve maddesi ile askerî yargıtayın görev sahalarını kısıtladığı nazarı itibare alınırsa çok sınırlı bir uygulama sahası olan mezkûr maddesine ilâve edilen hükmün anayasanın maddesinin esprisi içinde mütalâa edilmesi mümkün görülebilir ancak savaş hali gibi memleketin mukadderatının ve yurt savunmasının mevzubahis olmadığı ve askerî yargıtayın tüm yetki ve görevleri ile çalışmakta olduğu bir sırada askerîesas sayısı karar sayısı yargıtayın görevinin süre itibariyle kısıtlanmasına dair olan sayılı kanunun sayılı kanunla değiştirilen maddesi anayasanın ruhuna ve lafzına genel esaslarına ve kuvvetler ayrılığı ilkelerine kesinlikle aykırı düşmektedir şöyle ki sayılı kanunun sayılı kanunla değiştirilen maddesinde sıkıyönetim komutanlığı nezdinde kurulan askerî mahkemelerce verilip temyiz edilen hükümlerin en geç iki ay içerisinde karara bağlanacağı öngörülmüştür bu hükme göre temyiz olunan hükümleri askerî yargıtayın iki aylık sürede inceleyip incelemediğinin idarece kontrolü mevzubahis olacağından askerî yargıtay idarenin murakabesine tabi tutulmuş olmakla yargı kuvvetinin bağımsızlığı ortadan kalkmış ve icra kuvvetinin eline girmiş olacaktır bu durum ise anayasanın kabul ettiği kuvvetler ayrımına dair olan temel ilkelerine tamamen aykırılık teşkil etmektedir askerî yargıtayda incelenen hükümlerin mesnedini teşkil eden dosyaların şekil ve muhteva bakımından farklı bulunduğu malûmdur sahifeden ibaret ve tek sanığa ait bir dava dosyası incelendiği gibi binlerce sahife tutan yüzlerce sanıklı dava dosyalan da incelemeye tabi tutulmaktadır askerî yargı alanında son söz sahibi olan askerî yargıtayda adli hataların önlenmesi ve içtihatların birleştirilmesi bakımından incelemeye önem verilerek dosyadaki hazırlık ve son soruşturma evrakının iddia ve savunmaların temyiz lâyihalarının dikkatle okunup incelenmesi delillerin değerlendirilmesi ilgili mevzuatın tetkiki gerekmektedir ayrıca duruşmalı incelemelerde sanık ve vekillerine tebligat yapılması muayyen bir sürenin geçmesini zarurî kılmaktadır keza hüküm ve ona bağlı dosyayı inceleyen sözcü üyenin kurula izahat vermesi kurulca müzakeresi kurul üyelerinin önemli gördükleri hususlarda tetkiklerde bulunmaları ve kurulca verilen kararın gerekçesinin ve varsa muhalefetinin yazılıp ilâm haline getirilmesi de bir hayli zamana bağlı bulunmaktadır i̇zah olunduğu üzere sahife ve sanık adedi az olan dava dosyaları ve hükümleri iki aylık süre içerisinde incelenip sonuçlandırılmakla beraber daha hacimli sanık adedi fazla ve duruşmalı dava dosyalarının bu süre içerisinde incelenip sonuçlandırılması mümkün görülmemektedir açılan kamu davasının kanuna uygun olarak en doğru bir şekilde sonuçlandırılması adlî hatalara sebebiyet verilmemesi için anayasamız yargı erkinin bağımsız mahkemeler tarafından kullanılmasını öngörmüştür yukarıda açıklandığı üzere iki ay gibi kısa bir sürede incelenip karara bağlanması mümkün olmayan hacimli ve çok önemli bir davaya ait dosya ve hükümlerin acele olarak mezkûr süre içinde sonuçlandırılması mecburiyetinin hasıl olmasıyla noksan inceleme ve dolayısiyle anayasanın öngördüğü kanuna uygun ve doğru adaletin tecelli etmemesine ve böylece kişi hukukunun ve kamu yararının ihlâline müncer olacak kararların alınmasına istenmeyerek sebebiyet verilmesi gibi zararlı bir sonuca varılabilecektir anayasamız adlî yargı askerî yargı ve idarî yargı olarak üç tip anayasal yargı sistemi kabul etmiş ve anayasa mahkemesi yanında yargıtay danıştay ve askerî yargıtay anayasal kuruluş olarak üç yüksek mahkeme organı halinde gösterilmiştir anayasa gerek esas hükümlerinde gerekse yargı bölümünde iyi ve doğru bir adaletin tecellisi için hiçbir ayrım yapmadan ve mahkemelerin bağımsız ve ondan ayrılmasına imkân olmayan hâkimlik teminatı esaslarını birlikte müşterek hükümler ile sağlanmıştır bağımsızlık ve hâkimlik teminatı bakımından aynı şartları haiz olan bu üç yüksek mahkemeden yargıtay ve danıştayın olağanüstü hallerde veya önemli konularda yetki ve görevlerinin sınırlandı olmadığı halde askerî yargıtayın sıkıyönetim sebebiyle çalışma olanağının sınırlandırılması her üç yargı organına tabi vatandaşlardan askerî yargıtaya tabi olanların aleyhine bir netice hasıl etmesiesas sayısı karar sayısı itibariyle bu husus anayasanın ruhuna ve maddesindeki eşitlik ökesine aykırı bulunmaktadır genel olarak anayasanın öngördüğü yargı organlarının adaleti kanuna uygun olarak doğru bir şekilde tahakkuk ettirebilmelerinin temini bakımından usul kanunlarına bir vecibenin yerine getirilmesi veya bir muamelenin yapılması için koruyucu düzenleyici ve düşürücü süreler konulmuş olup yargı hizmetinin gayesini engelleyici çalışmayı kısıtlayıcı sürelere itibar edilmemiştir başka bir ifade ile ve özet olarak bağımsız ve teminatlı yargı sistemim kabul etmekle anayasamız bir bakıma geç ve fakat doğru tahakkuk eden adaleti ivedi ve fakat yanlış takip eden adalete tercih etmiştir netice yukarıda açıklanan sebeplerle sayılı kanunun sayılı kanunla değiştirilen maddesi askerî yargıtayın varlığını ve görevlerini ilgilendiren alanlarda anayasanın ve maddelerine aykırı bulunduğundan anayasanın ve sayılı kanununun ve maddelerine istinaden iptaline karar verilmesini saygı ile arz ve dava ederim