esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir çankırı tipi kapalı ceza i̇nfaz kurumunda hükümlü olarak cezasını infaz etmekte iken i̇nsan hakları derneğine yönelik olarak yazmış olduğu mektup cezaevi mektup okuma komisyonu tarafından uygun bulunmayarak anılan yere gönderilmemiş bu durum hükümlüye bildirilmiş hükümlü tarafından söz konusu işleme karşı süresinde infaz yargıçlığına itiraz yoluna başvurulmuştur açiklama tutukluların yazılı haberleşmeleri sayılı yasanın nci maddelerinde düzenlenmiştir bu maddeye göre tutukluların yazılı haberleşmeleri soruşturma evresinde cumhuriyet savcısı kovuşturma evresinde ise yargıç veya mahkemesince kısıtlanabilecektir ancak tutukluların avukatları ile olan haberleşmelerinin kurum düzeni içinde gerçekleşmesi hiç bir biçimde kısıtlanamaz bu konu aynı yasanın ncu maddesinde ayrıca düzenlenmiştir sayılı yasanın ncı maddesinde haberleşme veya iletişim araçlarından yoksun bırakma veya kısıtlama avukat ve noterle görüşme hakkı ifade özgürlüğü mektup faks ve telgrafları alma ve gönderme hakkı ile ilgili olarak bu yasada hükümlüler hakkında öngörülen kurallardan tutuklular hakkında uzlaşır nitelikte olanların tutuklular hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir adalet bakanlığı ceza ve tevkifevleri genel müdürlüğünce tarih ve sayılı genelgede de hükümlü veya tutukluların bulundukları ceza infaz kurumundaki diğer kişilere yazdıkları mektupların posta aracılığıyla gönderilmeyeceği bunların mektup okuma komisyonu tarafından incelenerek sonucuna göre işlem yapılacağı da ifade edilmiştir sayılı yasanın nci maddesinde haberleşme ve iletişim araçlarından yoksun bırakma bir disiplin cezası olarakta öngörülmüş mektuplar vb incelemeye tabi tutulduğu için yazılan mektuplardaki hakaret tehdit gibi ifadeler kullanılması maddesinde kınama disiplin cezası olarak yer almıştır sayılı yasanın ila ncı maddelerinde ceza infaz kurumlarında hükümlüleri ziyaret konusundaki kurallar yer almaktadır ziyarette yazılı iletişimi kısıtlayıcı bir hüküm söz konusu değildir ayrıca ziyaret hakkı olanların ziyaretlerinin nasıl gerçekleşeceği de düzenlenmiş bunlarla sözlü iletişime yönelik kısıtlayıcı bir hükme yer verilmemiştir bu hükümler uyarınca cezaevi sahası içinde sözlü iletişimin söz konusu olduğu kişilerden cezaevi dışına çıktıklarında yazılı olarak gelen veya bu kişilere yazılı olarak giden iletişimin denetlenebilmesi ayrı bir çelişki ortaya çıkarmaktadır sayılı yasanın nci maddesinde de hükümlünün mektup faks ve telgrafları alma hakkı düzenlenmiştir bu maddede hükümlülerin resmi makamlara savunması için avukatına gönderdiği mektup faks ve telgrafların denetime tabi olmadığı belirtilmiştir bu kapsamda kalmayan yerlere giden veya gelen mektup faks ve telgraflar cezaevinde varsa mektup okuma komisyonu yoksa cezaevi yönetimi tarafından incelenmektedir i̇şin ilginci avukatlar konusunda savunma için olma ön koşulu konularak savunma için olup olmadığı yolunda getirilen inceleme yetkisi ayrıca hakkın özüne dokunmaktadır tek istisna resmi makamlar kalmaktadır ki bu yönden de sonuçta hükümlüler hakkında iletişimin gizliliğinden söz etmek olanaksızdıresas sayısı karar sayısı yazılı haberleşme temel bir insan hakkıdır bu temel hak hem anayasa hem de i̇has kapsamında korunmaktadır yazılı haberleşme hakkı cezaevinde de olsalar hükümlü ve tutuklular için de söz konusu olan haklardandır yasada tutukluların yazılı haberleşmelerinin hangi koşullarda nasıl kısıtlanacağı açıkça düzenlenmiştir açıkça bu kısıtlama işlemi söz konusu olmadıkça tutukluların yazılı haberleşmelerinin gizliliği esastır haberleşmede de gizlilik esas olduğu için bu gizlilik ihlal edilemez hükümlülerin yazılı haberleşmeleri konusu sayılı yasada çelişkili olarak düzenlenmiştir davada uygulanacak nitelikte kural olan nci maddeye göre resmi kurumlara gönderilenler dışındaki iletişim mutlaka denetime tabidir bu görevi varsa mektup okuma komisyonu yoksa cezaevi yönetimi yapmaktadır çünkü hükümlü de olsa bir yargı kararı olmadıkça veya bilahare süresinde yargıç onayına sunulmak üzere idare tarafından haklı gerekçesi ortaya konulup bu hakkı kısıtlanmadıkça haberleşme hakkı ve bu hakkın gizliliği esastır bu durum insan onurunun bir gereğidir cezaevinde olmak bu hakkı bütünüyle ortadan kaldıramaz belirtilen madde de avukatla yapılan yazılı iletişim konusunda da savunma ile ilgili olup olmadığı kuralı getirildiği için yine denetime tabidir bunun dışındaki belirli bir yakınlık derecesi olsun veya olmasın yine mensubu olsun veya olmasın tüm gerçek veya tüzel kişi ve kurumlarla hükümlülerin yapacağı yazılı iletişimlerin denetime tabi tutulması öngörülmüştür oysa ziyaret durumunda sözlü iletişimde her durumda denetim söz konusu değilken cezaevi dışından aynı kişilerce yapılacak yazılı iletişimlerin bu şekildeki kurallara bağlanması ile ayrıca tutarsızlık ve çelişkide ortaya konulmuştur bu durum temel hakların dokunulmaz devredilmez ve vazgeçilmez niteliği ile haberleşmenin gizliliği ilkesi ile haberleşmenin kısıtlanması halinde bunun haklı nedenlerinin mutlaka gösterilmesi ve ancak bir yargıç kararı söz konusu olması gerektiği yasa ile düzenlenecek kurumlarda öngörülen koşulların oluşması halinde kurumların kararı ile kısıtlama yoluna gidildiğinde daha sonra idare tarafından süresinde yargı kararı alınması yoluna gidilmezse bu kurum kararının mutlaka geçersiz hale gelip uygulanamayacağı yolundaki anayasal kurallarla bağdaşmamaktadır bakıldığında anayasanın nci maddesinde cumhuriyetin bir hukuk devleti olduğu nci maddesinde de temel hak ve özgürlüklerin kişiliğe bağlı dokunulmaz devredilmez ve vazgeçilmezliği ifade edilmiştir anayasanın ncü maddesinde de temel hak ve özgürlüklerin hangi durumlarda nasıl sınırlandırılabileceği düzenlenmiştir anayasanın nci maddesinde herkesin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğu ifade edilmiştir yine anayasanın nci maddesinde özel yaşamın gizliliği ve korunması ve bu temel hakkın hangi durumlarda nasıl sınırlama konusu yapılacağı düzenlenmiş anayasanın nci maddesinde de herkesin haberleşme hakkına sahip olduğu ve bu hakkın gizliliğinin esas olduğu vurgulanmıştır bu hakkın hangi durumlarda ve nasıl kısıtlanabileceği anılan maddede ifade edilmiş kısıtlamanın mutlaka yargıç kararı ile olma koşulu aranmıştır ancak gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda yasada yetkili kılınan merciin yazılı emri ile de kısıtlama yapılabileceği istisnaları oluşturan bu mercilerin ise yasada belirtileceği açıkça düzenlenmiş bu merci kararlarının da anayasada öngörülen süre içinde mutlaka yargıç onayından geçirilmesi gerektiği aksi halde söz konusu idare kararların hükümsüz hale geleceği açıkça ifade edilmiştir anayasanın ve ncı maddelerinde düşünce ve ifade özgürlüğü düzenlenmiş olup haberleşme özgürlüğünün kısıtlanması bu özgürlüklerden yararlanmayı da doğrudan etkilemektedir yine anayasanın nci maddesinde idarenin kişi özgürlüğünü kısıtlayan bir yaptırım uygulayamayacağı ifade edilmiştir ki haberleşme konusu kişisel özgürlükler kapsamında olup bunun kısıtlanması veya engellenmesine yönelik işlemler özde yaptırım sonucunu doğurduğundan yargıç kararı olmadan idare tarafından gerçekleştirilmesi düşünülemezesas sayısı karar sayısı anayasal kurallar gözetildiğinde hükümlü de olsa hakkında haberleşmenin kısıtlanması yolunda alınmış özel bir yargıç kararı olmadıkça haberleşmenin gizliliği kuralı esas olduğundan bu kural gereği haberleşmesi denetlenemez ve kısıtlanamaz olayda bu kurala uyulmamıştır ayrıca anayasanın ncü maddesinde de belirtildiği üzere cezaevi yönetimince somut olayda ancak özel ve haklı nedenler ortaya konularak haberleşme hakkı engellenebilir ve kısıtlanabilir ki bu yoldaki kararın da mutlaka süresinde yargıç onayına sunulması gerekmektedir sayılı yasanın nci maddesindeki düzenleme böyle bir aşamayı da öngörmeyerek ayrıca aykırılık oluşturmuştur olayda hükümlü hakkında alınmış bir kısıtlama kararı bulunmadığı cezaevi mektup okuma komisyonu tarafından alınan kararın yargıç onayına sunulmadığı hükümlünün i̇nsan hakları derneğine yönelik olarak yazmış olduğu mektuba içeriği gerekçe gösterilerek sayılı yasanın nci maddesi uyarınca el konulduğu anlaşılmıştır bu şekilde davada doğrudan uygulanan sayılı yasanın nci maddesi hükmü anayasanın yukarıda belirtilen nedenlerle nci nci ncü nci nci nci nci ncı nci maddelerine açıkça aykırılık oluşturmaktadır ayrıca sayılı yasanın nci maddesi i̇hasın haberleşme hakkını düzenleyen nci maddesi ile de çatışmaktadır bu yönüyle de anayasanın son maddesine de aykırılık söz konusudur şöyle ki cezaevinde olan bir hükümlü için de haberleşmesinin gizliliği esastır i̇hasın nci maddesi uyarınca kişinin cezaevinde tutuklu veya hükümlü olarak bulunması başlı başına bu hakkının doğrudan kısıtlanması için yeterli bir neden ve gerekçe değildir burada yasa ile düzenleme konusu yapılarak demokratik toplum çerçevesinde ulusal güvenlik kamu güvenliği düzenin korunması suç işlenmesinin önlenmesi sağlık veya ahlakın ya da başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması gerekçelerine dayanılarak kamu makamlarının müdahalesi söz konusu olabilecektir kişinin cezaevinde bulunması durumunda haberleşmesi mutlaka kamu güvenliği ve düzeni suç işlenmesinin önlenmesi başkalarının hak ve özgürlükleri ile çatışır nitelikte değildir burada açıkça gerekçe gösterilmesi durumunda kısıtlama söz konusu olabilir haberleşme hakkının gizliliğinden mahrumiyet ve engellenme cezaevinde bulunmanın doğal ve zorunlu bir sonucu değildir ve olamaz demokratik bir toplumda bu müdahale ise her durumda yargıç kararı ile olmalıdır diğer ülkelerdeki uygulamalara bakıldığında da hükümlülerde haberleşmenin gizliliğinin esas olduğu hükümlü olmanın bu hakkı kendiliğinden ortadan kaldırma sonucu doğurmadığı yolunda temel i̇nsan haklarının niteliğine uygun düzenleme ve uygulamalar yapıldığı görülmektedir bu nedenle sayılı yasanın nci maddesi anayasanın nci maddesi uyarınca davada uygulanacak kural niteliğinde olduğundan anılan maddenin iptali için anayasa mahkemesine başvurmak gerekmiştir bu konuda mahkememizin uyap ekranından görülen bir başvuru örneği dosyaya konulan esas sayılı dosyada anayasa mahkemesinin aynı gün başvuru yapılmış olduğu anlaşılmıştır anayasada aynı mahkemede aynı konuda bir başvuru yapılmış ise aynı konuda aynı mahkemece diğer başvuru sonuçlanmadan tekrar başvuru yapılmasını engelleyen bir hüküm bulunmamaktadır ancak sayılı yasanın maddesinde aynı mahkemece yapılmış bir başvuru var ise bu başvuru sonuçlanmadan anayasa mahkemesine yeni başvuru yapılmasını engelleyen ancak diğer dosyanın bekletici mesele yapılması yolunda hüküm konulmuştur ki bu hüküm yasal başvuru yollarını engellemesi yönünden anayasanın ve maddelerindeki düzenlemelere açıkça aykırılık oluşturmaktadır mahkemece aynı konuda yeni bir davada aynı veya ek bir gerekçe ile tekrar başvuru yapılmasını engelleyen bu düzenleme anayasaya aykırıdır düzenlemenin varlığı yargılama ekonomisi ile açıklanamazesas sayısı karar sayısı anayasa mahkemesi önceki başvuruyu sonuçlandırarak diğer davaları bu çerçevede hükme bağlayabilecektir bekletici mesele yapması gereken yerel mahkemeler değil anayasa mahkemesi iken bu şekilde düzenlemede bulunulması hukuka uygun değildir bu nedenle hak arama özgürlüğünün etkinliği gözetildiğinde mahkememizin esas sayılı davasında anayasa mahkemesince verilecek karar beklenici mesele yapılmamış ayrıca bu kuralın anayasaya aykırılığı karşısında anayasa mahkemesine başvuruda bulunmak gerekmiştir dosyada örneği bulunan ve hükümlünün kendisi tarafından verildiği ifade edilen incelenen mektup içeriğinin ise anayasanın son maddesi ve yargılama süreci gözetilerek hakkın özünün kısıtlanmaması yönünden bu aşamada davanın devam ettiği gözetilerek sayılı yasanın nci maddesi uyarınca masrafı hükümlü tarafından karşılandığı takdirde tedbir yoluyla bir örneğinin muhatabına iletilmesine karar vermek gerekmiştir