esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir anayasa mahkemesinin esas sayılı kararında sayılı yasanın ncü maddesinin anayasanın ncı maddesi ile bağlantısı kurulamayarak itiraz başvurusunun reddine karar verildiğinden bu düzenleme hakkında mahkememizce farklı gerekçeler ve nedenler ve anayasanın farklı maddeleri de dayanak alınarak bu başvuru yapılmıştır anayasa mahkemesinin önceki kararında mahkememizin itiraz nedenleri dayanakları ve gerekçelerinin tamamı irdelenip tartışılmadığından bu nedenle olayda anayasanın son maddesinin uygulanması yoluna gidilemeyeceğinden mahkememizce bu itiraz başvurusu yapılmıştır i̇kinci başvuru nedeni hakkında önceden verilmiş bir anayasa mahkemesi kararı söz konusu olmayıp üç ve dört numaralı bentlerde başvurulan konularda da anayasa mahkemesinin önceki kararları yönünden aynı durum söz konusu olduğundan bu başvurunun yapılması yoluna gidilmiştir olay katılan mağdur olay tarihinde yaşını doldurmadığı için vekili yoksa isteği olmasa bile cmy ve maddeleri uyarınca bir vekil bulundurması zorunlu olduğundan yasanın bu emredici kuralı uyarınca mahkemenin isteği üzerine baro tarafından av vekil olarak görevlendirilmiştir ayrıca cmy maddesi uyarınca ifadesi alınırken zorunlu olarak aynı zamanda ücret takdirini gündeme de getiren bilirkişilik hükümleri çerçevesinde psikolog da hazır bulundurulmuştur yine sanıklar ve vekili avukat ın her üç sanığın da vekilliğinden çekildiğini yazılı olarak bildirmesi üzerine bu durum sanıklara tebliğ edilmiş sanıklar artık yeni bir avukat tutacak maddi güçlerinin kalmadığını baro tarafından ücretsiz avukat görevlendirilmesini talep etmişler haklı görülen talep karşısında i̇nsan hakları avrupa sözleşmesinin i̇has maddesi de gözetilerek ayrıca sanık te yine olay tarihinde yaşını doldurmadığı için müdafii olmasa bile cmy maddesi uyarınca bir müdafi bulundurması zorunlu olduğundan yasanın bu emredici kuralı uyarınca mahkemenin isteği üzerine baro tarafından aralarında çıkar çatışması bulunmadığından av sanıklara müdafii olarak görevlendirilmiştir sanıklara atılı yaralama kişi özgürlüğünden yoksun bırakma ve hakaret suçlaması cmy maddesinde düzenlenen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kapsamı içinde kalan niteliktedir sanıklar hakkında olası bir mahkûmiyet kararı verildiğinde i̇hasın maddesi uyarınca ücretsiz yararlanmaları gereken müdafi ücretleri sayılı yasanın maddesi uyarınca yargılama giderlerine eklenip sanıklardan tahsili yoluna gidilmesi söz konusudur sanıklar vekillerinin çekilmesi üzerine artık yeni bir vekil tutacak güçte olmadıklarını belirtip ücretsiz avukat talebinde bulundukları ve bu talepte yerinde görüldüğü için baro tarafından söz konusu görevlendirmeler yapılmış iken mahkûmiyet kararı durumunda i̇hasınesas sayısı karar sayısı maddesine aykırı biçimde sayılı yasanın ncü maddesi gündeme gelmektedir ayrıca doğal olarak tüm yargılama giderleri hazine tarafından karşılanırken bu giderlerin de hazine değil adalet bakanlığı bütçesinden sarfedilmesinin öngörülmesi ve bu konuda devlet hazinesinin adalet bakanlığına kaynak aktararak bakanlık bütçesinin sarfının zorunlu tutulması savunma ve de mahkemelerin bütçe yönünden bağımsızlığına da açıkça aykırılık yaratmıştır yine sanıklar hakkında olası bir mahkûmiyet kararı verildiğinde zorunlu olarak atanan katılan mağdur vekili ücreti de sanıklara yüklenecektir aynı şekilde cmy nci maddesinde düzenlenen hüküm kapsamına alınmayarak katılan mağdur için cmy maddesi uyarınca zorunlu olarak yapılan tercüman gideri kapsamındaki uzman giderleri de olası bir mahkûmiyet kararı halinde sanıklara yüklenecektir bu durumlar bir mahkûmiyet kararı sonucunu doğurmayan hükmün açıklanmasının geri bırakılması durumu söz konusu olduğunda dahi cmy maddesi uyarınca gündeme gelecektir oysa hükmün açıklanmasının geri bırakılması cmy ncü maddede bir hüküm olarak bile sayılmamış bu madde uyarınca hüküm ya aykırı davranış karşısında geri alınıp açıklanan hüküm ya da aykırı olmayan davranış karşısında düşme kararı olarak gösterilmiştir hükmen sabit oluncaya kadar kimsenin suçlu sayılamayacağı evrensel ve anayasal kuralı karşısında yargılama giderlerinin de mahkûmiyetin bir sonucu olması gözetildiğinde cmy ve nci maddeler de bu anlayışla düzenlenmesine rağmen anayasal ilkeler sadece hükmün açıklanmasının geri bırakılması yönünden gözetilmemiştir yine dava sonucunda sanıklar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması da söz konusu olabilecektir ki anılan kurum da anayasal ilkelere aykırı biçimde düzenlenmiştir açiklamalar cmy maddesinde dava sona erdiğinde hüküm verileceği hükümle de ne tür kararlar verilebileceği açıkça gösterilmiştir mahkûmiyet kararı bu kararlardan bir tanesidir sayılı yasa ile değiştirilen cmy maddesinde öngörülen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı mahkûmiyet kararı verilebilecek durumda bu karar verilmeyerek bu karar öncesinde gündeme gelen bir karardır cmy maddesinin son cümlesinde ifade edildiği üzere mahkûmiyet öncesinde mahkûmiyete yönelik kurulan ve cmy maddesi uyarınca itiraz edilebilir nitelikteki bu hükmün açıklanması geri bırakılması kararı ile aslında hüküm açıkça ortaya konulmakta yani gerçekte açıklanmakta ancak bu hüküm cmy maddesinden de anlaşıldığı gibi nihai hüküm niteliği de taşımamakta cmy maddesinde ifade edilen ve ortaya çıkacak nihai mahkûmiyet hükmü ise bu hükümle özde örtüşmektedir cmy maddesinde düzenlenen hükmün açıklanmasının geri bırakılması durumunda kurulan mahkûmiyete yönelik hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmadığı cmy maddesinde açıkça ifade edilmiştir cmy maddesindeki düzenlemelere göre hükmün açıklanması geri bırakıldığında aslında hüküm açıklanmış olmakta gerçekte açıklanması geri bırakılan ise hükmün kendisi değil geri bırakılan sadece hükmün doğacak hukuki sonuçları olmaktadıresas sayısı karar sayısı cmy maddesinde ceza veya güvenlik tedbirlerine mahkûmiyet halinde bütün yargılama giderlerinin sanığa yükletileceği ifade edilmiştir cmy maddesinde ise erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması durumunda da ilk fıkra hükmünün uygulanacağı ifade edilmiştir erteleme kararı yine ceza veya güvenlik tedbirlerine mahkûmiyet kararları sonuç itibarıyla mahkûmiyet kararlarıdır bir taraftan açıklanmadığı ifade edilmesine rağmen açıklanan ve de nihai hüküm niteliği taşımayan öte taraftan da hukuki sonuçları geri bırakılan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararıyla cmy maddesindeki düşme halini de beklemeden ve gözetmeden adeta mahkûm olmuş gibi sanığa yargılama giderlerinin yüklenmesi demek doğmayan hukuki sonuçlarına hukuki sonuçlarının da ancak cmy maddesindeki koşullar durumunda doğacak ve açıklanacak olmasına rağmen sanık hukuki sonuçları ortaya çıkmış gibi yani mahkûm olmuş gibi cmy maddesi gereğince yargılama giderlerine muhatap edilmektedir hükmün açıklanması geri bırakılması durumunda beş yılık deneme süresi içinde öngörülen koşulların ihlal edilmesi halinde davayı sonuçlandırmak için cmy maddesi uyarınca kurulacak mahkûmiyete ilişkin yeni hükümle sanığa kuşkusuz yargılama giderleri hükmedilecektir kaldı ki öngörülen beş yıllık deneme süresi içinde koşulları ihlal etmeyen sanık hakkında cmy maddesi uyarınca bu hüküm ele alınarak dava sonuçlandırılıp nihai olarak düşme kararı verilecektir düşme kararı verilmesi durumunda cmy hükümlerine göre sanığa yargılama giderleri hükmedilmemektedir bu durum ceza yargılaması sistematiğinde tüm düşme kararları için geçerlidir i̇lerde hakkında düşme kararı verilebilecek sanık hakkında deneme süresinin sonu beklenmeden adeta mahkûm gibi yargılama gideri hükmedilmesi deneme süresi söz konusu olmadan genel maddelere dayalı düşme kararı verilenler ile deneme süresi sonunda cmy nci maddeden hareketle düşme kararı verilenler arasında farklılık yaratmaktadır yine hükmün hukuki sonuçları doğmayan sanık hakkında deneme süresi sonunda düşme kararı verildiğinde yargılama giderlerine hükmedilmeyecek oysa daha önceki aşamada hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararıyla yargılama giderlerine hükmedilecek olup bu durum anayasanın son maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine açıkça aykırıdır bilahare sanık kendisinden tahsil edilen bu yargılama giderlerini geri almak gibi bir sürece sokulmaktadır ki bu da çağdaş ceza yargılaması yönünden hukuk devleti kurallarıyla da bağdaşmamaktadır hükmün açıklanmasının geri bırakılması davayı esastan sonuçlandıran bir karar değildir bu kararın verildiği hallerde davayı esastan sonuçlandıran karar deneme süresi sonunda cmy maddesi uyarınca verilecek kararlardır hükmün açıklanmasının geri bırakılması aslında mahkûmiyet hükmü kurulmadan verilebilecek bir durma kararı ile söz konusu olabilecek iken hüküm yazılıp açıklanarak ancak açıklanmasının geri bırakılması denilmesine rağmen yargılama giderleri dışındaki hukuki sonuçları geri bırakılarak hukuki sonuçları doğmayan nihai hüküm öncesi böyle bir kararla sonuçta sanık mahkûm gibi peşinen suçlu gösterilmektedir oysa anayasanın maddesi uyarınca hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz denilmektedir bir kimsenin suçluluğu hakkında kesin bir algı yaratılması da bu kapsamda değerlendirilmelidir verilen kararın mahkûmiyet kararlarının işlendiği adli sicil kaydı yerine yargı organları dışında erişime kapalı başka bir yere işlenmesi de bu durumu değiştirememektedir kişi mahkûm olmamasına rağmen sonuçta mahkûm olmadığını gösteren bir karar ibraz edememektediresas sayısı karar sayısı hakkında cmy maddesi uyarınca nihai mahkûmiyet kararı kurulmayan sanık hakkında nihai mahkûmiyet kararından önce açıklandığının geri bırakıldığı belirtilmesine rağmen açıklanarak cmy maddesi çerçevesinde karar verilmesi anayasanın maddesine açıkça aykırıdır cmy maddesi uygulanmadan yani nihai mahkûmiyet kararı verilmeden önce yargılama giderlerine hükmedilmesi de suçlu görülmek anlamını ayrıca taşıdığından bu durum da ayrıca yine anayasanın maddesine aykırıdır hakkında cmy ve maddesi uyarınca nihai hüküm kurulmadan önce mahkûmiyet halindeki olası hükmün içeriğinin açıklanması belirtilen şekilde nihai hüküm öncesi hakkında düşme kararı da verilebilecek kişiyi suçlu göstermek anlamını taşıdığından anayasanın maddesine aykırılık söz konusudur anılan karar adli sicil dışında ayrı bir yere kaydedildiği ve bu karara sadece yargı organlarının erişiminin söz konusu olduğu düzenlense bile söz konusu karar itiraza tabi bir karardır dolayısıyla itiraz hakkı olan herkese tebliğ edilmesi gereken bu karar davada katılan sıfatı olan kişinin de eline geçmektedir cumhuriyet savcısına da tebliğ edilmektedir i̇tiraz için gönderilen bu kararların içeriğinin açıklanmasını yasaklayan bir hüküm söz konusu değildir olamaz da bu nedenle anılan kararlar tazminat gibi hukuk davalarında da kanıt olarak kullanılabilmektedir dolayısıyla nihai hüküm öncesinde sanığı suçlu gösterme hali ve bu boyutlarıyla mahkûmiyet kararı gibi sonuç doğurma hali hatta daha sonra düşme kararı koşulları ortaya çıksa bile verilecek düşme kararının bu durumu tüm etkileriyle ortadan kaldırmaması karşısında bu durumda temyiz yasa yolu da elinden alınan sanığın bu şekilde hak arama özgürlüğü yönünden hukuki güvenliği de ihlal edilmektedir çünkü bu kararlar tazminat gibi hukuk davalarında kanıt olarak kullanılabilmektedir düşme kararları temyiz yolu açık olan kararlardan ise de düşme kararı halinde sanık temyiz yolunu her boyutuyla tartışmasız biçimde etkin olarak kullanamamaktadır ayrıca hükmü temyiz edebilmesi durumu ise tam beş yıl sonra cmy maddesi çerçevesinde verilecek kararla ortaya çıkmaktadır ki bu süre de zaten hukuk davası sonuçlanmakta ve hatta temyiz denetiminden dahi geçmektedir yine hükmün açıklanması geri bırakılması kararı verildiğinde bu karara itiraz edilebilse de kararı temyiz yoluna taşımanın yolu yeni bir suç işlemek ya da yükümlülüklere aykırı hareket etmek bu şekilde de mevcut davada yeni bir mahkûmiyet kararı ortaya çıkmasını sağlamak olarak öngörülmüştür ancak kişi bu durumda işlediği yeni suç için ayrıca yeni bir soruşturma ve kovuşturma baskısı altına girmektedir mevcut davadaki yeni hükmü temyiz yoluna taşımak ise beş yıllık bir süreç alabilmektedir hükmü temyiz yoluna taşıyabilmenin aracı veya yöntemi yeni bir suç işlemek olmamalıdır her ne kadar öncesinde itiraz sonrasında ise temyiz gibi iki yasa yolunun benimsendiği söylenebilirse de mevcut davada kurulacak ilk hükümdeki ceza miktarı itibarıyla gerçekte temyiz denetimine açık olması gereken bir hüküm için böyle bir tablonun ortaya çıkması kabul edilebilir değildir bu yönüyle de söz konusu kurum anayasanın insan haklarına saygı ve hukuk devletine ilişkin hak arama özgürlüğüne ilişkin maddesine de aykırılık oluşturmaktadır cmy maddesinde düzenlenen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararıyla yargılama giderleri boyutu dışında hükmün hukuki sonuçlarının açıklanması geri bırakıldığından bu karar adeta koşullu bir durma kararı niteliğindedir ancak bu kurumun uygulanırlığı belirli bir miktarın altında cezaya hükmedilme koşuluna bağlandığından kararın bu ceza miktarı yönünden denetlenebilir olması açısından hükmün içeriği ortayaesas sayısı karar sayısı konulmaktadır ki bu durumda da yukarıda belirtilen anayasa kurallarına aykırılık ortaya çıkmaktadır bu da düzenlemenin çelişki tutarsızlık içerdiğini göstermektedir böyle bir düzenleme hukuk devletinde temel hak ve özgürlüklerden etkin olarak yararlanma konusunda düzenlemelerin anlaşılabilir bilinebilir belirli olması ölçütlerini de açıkça ihlal etmektedir çağdaş ceza hukuku cezalandırmadan çok iyileştirici önlemlerin uygulanması anlayışına dayanmaktadır anılan kurum da bu amaçla getirilmiş ise de düzenlemenin içeriği anayasal boyutta bir çok aykırılık yaratmıştır hukuk sistemimizde benzeri kurumlar söz konusudur erteleme kurumu en yakın benzeri bir kurumdur ancak erteleme kararı bir mahkumiyet kararıdır nihai bir karardır mahkûmiyet kararının sonuçlarını da doğuran bir karardır tcy maddesinde düzenlenen erteleme halinde kararın kesinleşmesi sonrasında öngörülen deneme süresi içinde koşullara aykırı hareket edilmediği takdirde hüküm infaz edilmiş sayılmaktadır cmy maddesinde yazılı mahkûmiyet kararı dışındaki diğer hallerde kararların verilecek olması mahkûmiyet kararı verilebilecek durumda ise bu mahkûmiyet kararı öncesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması yoluna gidilebilecek olması karşısında verilecek kararın da denetlenebilir olması yönü de gözetilerek bu yönden bu kararın içeriğinin ortaya konulmasının amaçlandığı düşünüldüğünde anayasal boyutta aykırılık ortaya çıkmaması için örneğin hükmü açıklayıp tcy maddesindeki gibi erteleyerek koşullarına göre infaz etmiş sayılma yoluna gidilmediğine de göre gerçekte hüküm asıl hüküm öncesinde açıklanıp hukuki sonuçlarının koşullu ertelenmesi yoluna gidildiğine koşullara uyulduğunda asıl hükümden vazgeçilmesine koşullara uyulmadığında ise asıl hükmün açıklanması yoluna gidildiğine göre söz konusu kurumun anlaşılabilir bilinebilir uygulanabilir olmayan içerikte düzenlenmesi anayasanın maddesindeki hukuk devleti ilke ve kurallarıyla bağdaşmamaktadır örneğin tcy ve maddelerine göre onsekiz yaşından büyük olanlar için en kısa dava zamanaşımı süresinin sekiz yıl ve zamanaşımının kesilmesi halinde bu sürenin oniki yıl olduğu on beş ile onsekiz yaş grubu arasındakiler için bu sürenin üçte ikisinin esas alındığı hatırlandığında cmy maddesinde öngörülen deneme süresi içinde zamanaşımının duracağı kabul edilmesi karşısında böyle bir durumda iyileştirme amacıyla getirilen bu kurum nedeniyle kişiler onyedi yıl on beş ile onsekiz yaş grubu arasında olanlar ise onüç yıl boyunca ceza tehdidi ve ceza davası baskısı altında da kalabilecektir ki bu durum açıkça orantısız bir tablo ortaya çıkarmaktadır burada deneme süresi için beş yıla kadar değil beş yıl gibi bir sürenin öngörülmesi davanın sonuçlanma ve cmy maddeleri çerçevesinde nihai hükmün ortaya çıkmasını olabildiğince uzatmaktadır dava suçun işlendiğinde en hızlı bir biçimde hemen sonuçlansa dahi böyle bir karar verilmesi durumunda nihai hüküm en erken beş yıl sonra ortaya çıkabilmektedir böyle bir orantısız ve ölçüsüzlük anayasanın maddesindeki hukuk devleti kurallarıyla bağdaşmamaktadır ayrıca davaların mümkün olan süratle sonuçlandırılmasına yönelik anayasanın son maddesine de aykırılık oluşturmaktadır hükmün açıklanmasının geri bırakılması yoluna gidildiğinde deneme süresi sonunda davaya bakacak yargıç cmy maddeleri çerçevesinde karar vereceği zaman bu yargıcın önceden görüşünü açıklamış olması durumu da tarafsızlık yönünden ayrıca tartışmalı durum yaratmaktadır oysa yargılamanın yenilenmesi durumunda önceden karar vermiş olan yargıcın sadece cmy c maddesi durumunda değil her durumda yargılamanın yenilenmesi ilişkin davada yer alamayacağı cmy maddesinde açıkça öngörülmüştür buradaki amaç yargıcın daha önce görüşünü açıklamış tarafsızlığını kaybetmiş olmasıdıresas sayısı karar sayısı aynı durumun hükmün açıklanmasının geri bırakılması sonrasında ele alınacak dava için öngörülmemesi anayasanın maddesindeki hukuk devleti maddesindeki eşitlik ve maddesindeki adil yargılanma kurallarına da aykırılık yaratmaktadır bu da hükmün açıklanması geri bırakılması kurumunun uygulanabilirliğini benzeri bir çok kurum var iken ceza hukuki sistematiği ile uyumlaştırılmadan yasaya konulduğunu bu durumun da hukuk devleti yönünden ayrıca belirsizlikleri artırdığı için tartışmalar yarattığı açıkça ortadadır hükmün açıklanması geri bırakılması durumunda hukuki sonuç doğurmamasına rağmen içeriği ortaya konulduğu için bu nihai olmayan hüküm sonuçta kişinin suçlu olarak görülmesine neden olmakta suçsuz bir algı yaratmamakta masumiyet halini ortadan kaldırmaktadır oysa ortaya henüz son yani nihai bir hüküm çıkmış değildir masumiyeti bu süreçte esas olan kişi nihai mahkumiyet hükmü ortaya çıkmadan mahkûm gibi yargılama gidenlerine de muhatap edilmektedir hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararıyla ya da bir mahkûmiyet kararıyla mahkûm edilen yargılama giderleri içinde de cmy maddesi uyarınca tarifesine göre hükmedilen avukatlık ücretleri ile devlet hazinesinden yapılan her türlü harcamalar ve taraflarca yapılan ödemeler yer almaktadır anayasanın son maddesi gözetilerek lozan antlaşmasının ve i̇has maddesi uyarınca türkçe bilmeyen şüpheli sanık mağdur ve tanık için görevlendirilen kişiler için yapılan giderlerin yargılama giderleri kapsamında sayılmayacağı ve devlet hazinesinden karşılanacağı cmy maddesinde yerinde olarak belirtilmiştir sayılı yasa ile değişik sayılı yasanın maddesinde soruşturma ve kovuşturma makamlarının istemi üzerine baro tarafından görevlendirilen müdafi ve vekile ayrıca belirlenecek tarifeye göre avukatlık ücreti ödeneceği bu ücretin adalet bakanlığı bütçesinde bu amaçla yer alacak ödenekten karşılanacağı ve bu ücretin yargılama gideri de sayılacağı ifade edilmiştir cmy maddesindeki ve sayılı yasadaki düzenleme karşısında sayılı yasanın maddesinden hareketle ödenecek ücretlerinde yargılama giderleri kapsamında değerlendirildiğinde bir duraksama yoktur cmy incelendiğinde yargılama giderleri konusunda esas olan anlayış bu giderlerin her durumda devlet hazinesinden yapılması mahkemelerin böylece bütçe olarak bağımsızlıkların sağlanmasıdır aynı anlayış sayılı yasaya taşınmamış daha doğrusu sayılı yasada önceden yer alan düzenleme aynı paralelde iken yapılan değişiklikle halen yürürlükteki sapma hali ortaya çıkmıştır böylece devlet hazinesi yerine bakanlık bütçesinin kullandırılması bakanlığın yaklaşımına göre bu ödeneği istediği yere istediği biçimde aktarması baroların mahkemelerin savunma makamının bütçe yönünden de bağımsızlığını yürütme karşısında ortadan kaldırmaktadır bu durum anılan haklardan bir hukuk devletinde hukuk devletinin gereği gibi etkin biçimde yararlanma ortamını bozmaktadır yargının bağımsızlığını sağlayan ortam bozulmakla adil yargılanma yönünden de aykırı durumlar ortaya çıkmakta bu yolla anayasanın ve nci maddeleri açıkça ihlal edilmektedir anayasanın nci maddesi bu aykırılığı ortadan kaldıran bir madde değildir şekilde de yorumlanamaz kendisini yaşı ya da maddi durumu nedeniyle savunamayacak durumda olduğu için mahkemenin istemi üzerine anayasanın ve i̇has maddesi uyarınca adilesas sayısı karar sayısı yargılamanın sağlanması için zorunlu olarak görevlendirilen müdafi ve vekil ücretlerinin yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesi ve sanığa yükletilecek olması müdafi ve vekil görevlendirmeyi gerekli kılan düşünce ile bağdaşmamaktadır bu anlayış uyarınca yargılamaya zorunlu olarak katılan müdafi ve vekil ücretlerinin yani savunman ücretlerinin i̇hasın maddesi gözetilmeksizin sanığa yükletilmesi benimsenmektedir ki bu durum soruşturma ve kovuşturmada yine zorunlu olarak yer alan cumhuriyet savcısı ve yargıç maaşlarının da orantısal olarak yargılama giderlerine katılmasının ileri sürülmesinden farklı değildir ki böyle bir durum asla savunulamaz mahkemeden içeriye sanık olarak adım atmak bir yargılama için yapılması gereken bu zorunlu masrafları peşinen sanığa yüklemek sonucunu da doğurmamalıdır sanığa yüklenmeyen neredeyse bir elektrik gideri kalmaktadıryargılamayı yapmak ve yargılamayı da adil yargılama içerisinde sonuçlandırmakla görevli olan hukuk devleti kuşkusuz anılan giderlere katlanması gereken bir devlettir bu nedenle bu düzenleme anayasanın hukuk devletine ilişkin adil yargılanmaya ilişkin ve davaların en az giderle sonuçlandırılmasına ilişkin son maddesine aykırıdır ayrıca söz konusu hallerde müdafi ve vekil görevlendirme hakkının etkin biçimde kullanılabilmesi için ceza yargılaması için yapılacak bu giderlerin de cmy maddesindeki gibi devlet hazine içinden yapılması yoluna gidilmeyerek yürütme organı bütçesi içine konulup bu bütçeden harcanabildiği ölçüde söz konusu hakların kullanılabilecek olması hususu da yukarıda belirtildiği üzere anayasanın maddesindeki mahkemelerin bağımsızlığı ve de savunmanın bağımsızlığı kurallarıyla açıkça çatışmaktadır yargılama için zorunlu olarak görevlendirilecek müdafi ve vekil için kullanılacak bütçenin daha önce devlet hazinesinden doğrudan tbb hesaplarına aktarılarak anılan hakkın yürütme vesayeti altında kalmadan etkin kullanımı sağlanırken ve bu da yargılama sürecine yargı bağımsızlığına uygun biçimde yansırken dolayısıyla cmy maddesi paralelinde düzenlemeye gidilmiş iken sayılı yasa ile yapılan değişiklik sonrasında bu kaynağın yürütme biriminde adalet bakanlığında olması mahkemelerin ve savunma makamının etkin olarak görev yapmasını engelleyici niteliktedir burada lozan antlaşmasının ncu cmy ncü maddesine paralel düzenleme yapılması yoluna gidilmemekle mahkemeler ve barolar üzerinde bütçe yönünden bağımsızlıkta açıkça ihlal edilmiştir kaldı ki açıklandığı üzere bu giderler yargılama giderleri kapsamına da alınmamalı iken aksi yapılmıştır mahkemelerin yargılama yaparken adalet bakanlığı bütçesini kullanır duruma sokulmaları hiçbir biçimde mahkemelerin bağımsızlığı kurallarıyla bağdaşmamaktadır bu kural davanın adil yargılanma içinde yürütülmesi için anılan kaynağın yürütme birimi tarafından kullandırıldığı ölçüde avukatların katılımını etkileyici boyut taşıdığından adil yargılanmanın sağlanması yönünden bu davada uygulanacak boyut taşımaktadır yine kaldı ki uygulama ile benimsenen genel kural uyarınca sanıklar hakkında beraat kararı verildiğinde kendilerini vekaletnameli vekil ile temsil ettirmeleri durumunda sanıklar yararına vekalet ücretine hükmedilmekte bu ücrette hazine tarafından ödenmektedir çünkü yargılama bir yürütme veya bakanlık faaliyeti değildir bu nedenle beraat halinde doğal olarak bu gidere katlanmayan ve bütçesi kullanılmayan bakanlığın anılan düzenlemeye konu durumda da ayrıca bütçesinin kullanılmaması gerekmektedir hazinenin bu kaynağı adalet bakanlığına değil bağımsız savunma örgütlerine aktarması gerekmektediresas sayısı karar sayısı mağdur çocukların yargılamada tanık olarak dinlenmesi gerektiğinde cmy maddesinde bu dinlemenin teknik uzmanlar eşliğinde yapılması gerektiği belirtilmiştir ki bu teknik uzmanlar için bilirkişilik hükümlerinin uygulanması da ayrıca ifade edilmiştir bilirkişilik kapsamında söz konusu olan bu işlem uyarınca cmy maddesi uyarınca ücret takdir edilmesi gerektiği bu ücretin de cmy maddesi uyarınca yargılama giderleri içinde yer aldığı tartışmasızdır oysa türkçe bilmeyen sanık tanık şüpheli mağdur için yapılan tercüman giderleri ki bu giderler de adil ve etkin bir yargılama için bilirkişi giderleri kapsamında yapılmaktadır ve cmy maddesi uyarınca devlet hazinesinden ödenerek yargılama giderlerine dahil edilmemektedir zorunlu olarak görevlendirilen müdafi ve vekil için yapılan giderler de bu görevlendirmenin gerekliliğine aykırı biçimde sayılı yasanın ve cmy maddeleri uyarınca yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmektedir bu hallerde yani i̇hasın cmy cmy ile maddeleri uyarınca hükmedilecek giderler de cmy madde paralelinde anayasanın insan haklarına saygı ve hukuk devleti ilkelerini içeren eşitlik ilkesini içeren adil yargılanma ilkesini içen davaların en az giderle sonuçlandırılmasına ilişkin son maddeleri çerçevesinde yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmemelidir devlet adil yargılamayı bütçesi olanakları ölçüsünde değil devlet olmanın gereği olarak her durumda sağlamak ve bu konudaki giderleri de yapmak ve katlanmak durumundadır anayasanın maddesi uyarınca kişilerin huzur ve mutluluğunu sağlamak devletin temel amaç ve görevleri arasındadır anayasanın maddesi uyarınca da temel hak ve özgürlükler konusunda ancak anayasanın ilgili maddelerindeki nedenlere bağlı olarak ve yasa ile anayasanın sözüne ve ruhuna bağlı da kalınarak ölçülülük ilkesine uygun biçimde sınırlama yapılabilir kendisini savunamayacak kişi için görevlendirilen avukat ücretinin kişiye yüklenmesi nihai hüküm öncesi gerçekte açıklanan ancak hükmün açıklanmasının geri bırakılması adı verilen karar yoluyla suçlu algısı yaratılması burada yasa yolunun itiraz olarak düzenlenerek sonuçta etkin hukuki denetimin ortadan kaldırılması mahkûmiyet öncesinde ama bir mahkûm gibi yargılama giderlerinin yüklenmesi masumiyet kuralının ihlal edilmesi adil yargılama kurallarına aykırılık yaratılması boyutları da anayasanın anılan maddelerine ayrıca aykırılık durumu ortaya çıkarmaktadır bu açıklamalar karşısında mahkememizdeki esas sayılı davada uygulanacak kural niteliğinde bulunan sayılı yasanın maddesinin birinci cümlesindeki adalet bakanlığı ifadesi ile ikinci cümlesinin yine cmy ve maddeleri yönünden cmy maddesinin yine cmy maddesindeki hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve ifadesinin yine cmy maddesinin ve bu maddeye bağlı olarakta cmy hükümlerinin ve madde başlığındaki ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin ayrıca cmy maddesinin cümlesinin anayasanın maddelerine aykırı olması nedeniyle anayasanın maddesi uyarınca anayasa mahkemesine başvuruda bulunulmasına anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar da anayasanın ve hükümleri çerçevesinde davanın geri bırakılmasına bu nedenle dosyanın onaylı örneğinin çıkartılarak dizi pusulasına bağlanarak anayasa mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir