esas sayısı karar sayısı i̇ptal davasi ve yürürlüğün durdurulmasi i̇stemi̇ ile i̇ti̇raz başvurusunun gerekçeleri̇ dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir tarihli ve sayılı türk ceza kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunun sayılı i̇dari yargılama usulü kanununun maddesinin dördüncü fıkrasını değiştiren maddesinde geçen kararın düzeltilmesi veya sözcük grubunun ibâresinin anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçesi bu düzenleme ile sayılı i̇dari yargılama usulü kanununun i̇lk inceleme üzerine verilecek karar kenar başlıklı maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan kararın düzeltilmesi veya temyiz yoluna tek hâkim kararına karşı ise itiraz yoluna ibâresi ilgisine göre istinaf ya da temyiz yoluna şeklinde değiştirilmiştir buna göre sayılı i̇dari yargılama usulü kanununun maddesinin dördüncü fıkrası i̇lk inceleme üzerine danıştay veya mahkemelerce verilen bu maddenin bendinde belirtilen idari yargının görevli olduğu konularda davanın görev ve yetki yönünden reddine ilişkin kararlarla bendinde yazılı gerçek hasma tebliğ ve bendindeki dilekçe red kararları dışında kararın düzeltilmesi veya temyiz yoluna tek hakim kararına karşı ise itiraz yoluna başvurulabilir biçiminde iken sayılı kanunun maddesiyle i̇lk inceleme üzerine danıştay veya mahkemelerce verilen bu maddenin bendinde belirtilen idari yargının görevli olduğu konularda davanın görev ve yetki yönünden reddine ilişkin kararlarla bendinde yazılı gerçek hasma tebliğ ve bendindeki dilekçe red kararları dışında ilgisine göre istinaf ya da temyiz yoluna başvurulabilir şekline dönüşmekte ve böylece sayılı kanunun maddesinin bendi hükmünce sayılı kanunun maddesinin yürürlükten kaldırılmasını öngören aşağıda dava dilekçemizin iv bölümünün numaralı başlığı altında anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçelerine yer verdiğimiz dava konusu düzenleme doğrultusunda ilk inceleme üzerine danıştay veya mahkemelerce verilen kararlar hakkında tarafların kararın düzeltilmesi yoluna gidebilme hakkı ortadan kaldırılmak suretiyle dava konusu ibârenin yer aldığı kural yeniden kodifiye edilmektedir bu meyânda yukarıda sayılı kanunun maddesi ile sayılı i̇dari yargılama usulü kanununun maddesinin dördüncü fıkrasında madde metninden çıkarılan ve değiştirilen ibâreler içerisinde yer alan dava konusu ibâre tarafımızdan koyu ve italik yazılmıştır bu bapta dava konusu yaptığımız ibâre sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanununesas sayısı karar sayısı maddesinin dördüncü fıkrasında yapılan değişiklikle anılan fıkra hükmünden çıkartılan kararın düzeltilmesi veya ibâresine münhasırdır şüphesiz dava dilekçemizin işbu bölümünde dava konusu yaptığımız ibârenin aşağıda dava dilekçemizin iv bölümünün numaralı başlığı altında anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçelerini açıklamaya çalıştığımız sayılı kanunun kararın düzeltilmesi kenar başlıklı maddesini yürürlükten kaldıran sayılı kanunun maddesinin bendinde yer alan dava konusu ve üncü ibâresi hakkında ileri sürdüğümüz anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçelerinin bu bapta dava konusu yaptığımız ibâreden ayrı düşünülebilmesi ve değerlendirilebilmesi mümkün değildir zirâ sayılı kanunun maddesinin bendinde yer alan ve sayılı kanunun kararın düzeltilmesi kenar başlıklı maddesinin yürürlükten kaldırılmasına ilişkin düzenleme hakkında yüksek mahkemenizce verilecek olası bir iptal kararı sayılı kanun hükümleri uyarınca sayılı kanunda yapılan kararın düzeltilmesi ile ilgili diğer değişiklikleri de etkileyecek mâhiyettedir bu bakımdan sayılı kanunun kararın düzeltilmesi kenar başlıklı maddesini yürürlükten kaldıran sayılı kanunun maddesinin bendinde yer alan dava konusu ve üncü ibâresi hakkında aşağıda dava dilekçemizin iv bölümünün numaralı başlığı altında ileri sürdüğümüz anayasaya aykırılığı nedeniyle bütün iptal gerekçelerini dava dilekçemizin iş bu bölümünde dava konusu yaptığımız kararın düzeltilmesi veya ibâresi hakkında da aynen tekrar ediyoruz aşağıda dava dilekçemizin iv bölümünün numaralı başlığı altında anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçelerini açıklamaya çalıştığımız üzere sayılı i̇dari yargılama usulü kanununun kararın düzeltilmesi kenar başlıklı maddesi sayılı kanunun yayımı tarihinde tarihinde yürürlükten kaldırılmıştır buna göre sayılı kanunun maddesinin bendi ile yürürlükten kaldırılan sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrası uyarınca danıştay dava daireleri ve i̇dari veya vergi dava daireleri kurullarının temyiz üzerine verdikleri kararlar ile bölge idare mahkemelerinin itiraz üzerine verdikleri kararlar hakkında taraflar kararın esasına etkisi olan iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması bir kararda birbirine aykırı hükümler bulunması kararın usul ve kanuna aykırı bulunması hükmün esasını etkileyen belgelerde hile ve sahtekarlığın ortaya çıkmış olması hâlleri tahakkuk etse dahî bundan böyle kararın düzeltilmesini isteme yoluna gidemeyeceklerdir i̇şte bu yasal düzenlemenin zorunlu ve kaçınılmaz bir uzantısı olarak yasakoyucu bu kez ilk inceleme üzerine danıştay veya mahkemelerce verilen kararlar hakkında gidilebilecek kanun yolları bakımından sayılı kanunun maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan kararın düzeltilmesi veya temyiz yoluna tek hâkim kararına karşı ise itiraz yoluna ibâresini kararın düzeltilmesi yolunu kapatır biçimde sâdece ilgisine göre istinaf ya da temyiz yoluna gidilebilme şeklinde değiştirmektedir anayasanın hak arama hürriyeti kenar başlıklı maddesinin birinci fıkrasında herkes meşrû vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veyaesas sayısı karar sayısı davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir denilmekle herkesin gerekli araç ve yollardan yararlanarak yargı organları önünde davacı ya da davalı olarak iddia ve savunma hakkına sahip olduğu belirtilmektedir buna göre hak arama özgürlüğünün en önemli iki öğesini oluşturan iddia ve savunma haklarının kısıtlanması bu hakların noksansız kullanımının ve âdil yargılanma hakkının engellenmesi anayasanın maddesine aykırılık oluşturur zirâ sayılı kanunun maddesinin bendinde öngörülen ve danıştay dava daireleri ve i̇dari veya vergi dava daireleri kurullarının temyiz üzerine verdikleri kararlar ile bölge idare mahkemelerinin itiraz üzerine verdikleri kararlar hakkında tarafların kararın düzeltilmesini isteme haklarının ortadan kaldırılması biçiminde tezâhür eden bu yasal düzenlemenin zorunlu bir yansıması olarak ilk inceleme üzerine danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlara karşı taraflara az yukarıda açıklanmaya çalışılan karar düzeltme tashihi karar yolunu kapatmak bu tür uyuşmazlıkların taraflarını hak arama hürriyetinden ve dolayısı ile hak arama hürriyetinin doğal bir yansıması olan âdil yargılanma hakkından mahrum etmek anlamına gelmektedir başka bir ifade ile davanın taraflarından kararın düzeltmesi yolunun esirgenmesi demokratik toplumların en temel değerlerinden olan hak arama hürriyeti ile âdil yargılanma hakkına yönelik ağır bir müdâhale anlamı taşımaktadır bu da şüphesiz hak arama hürriyetini ve âdil yargılanma hakkını güvence altına alan anayasanın maddesinin ihlâli sonucunu doğurmaktadır bu itibarla sayılı kanunun maddesinin dördüncü fıkrasında sayılı kanunun maddesi ile değiştirilen dava konusu ibârenin yer aldığı kuralda aynı maddenin c ve bentlerine yapılan atıflar nedeniyle i̇lk inceleme üzerine danıştay veya mahkemelerce verilen bu maddenin sayılı kanunun maddesinin bendinde belirtilen görev ve yetki konusunda idarî yargının görevli olduğu konularda görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine ilişkin kararlar bendinde yazılı husûmet yönünden davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması halinde dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğine ilişkin kararlar ve bendindeki idarî davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı konusunda dilekçe red kararları dışında bundan böyle ilgisine göre yalnızca istinaf ya da temyiz yoluna başvurulabilecektir başka bir deyişle dava konusu ibârenin yer aldığı sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinin dördüncü fıkrasında yapılan değişiklik nedeniyle ilk inceleme üzerine danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlara karşı kararın düzeltilmesi yoluna gidilemeyecektir anılan kararlara karşı kararın düzeltilmesi yoluna gidilememesi tarafların bu tür kararlar yönünden kararın düzeltilmesini isteme haklarını ortadan kaldırdığından hak arama özgürlüğünü sınırlamakta ve dolayısı ile anayasanın maddesine aykırılık oluşturmaktadır diğer yandan anayasanın temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması kenar başlıklı maddesinde temel hak ve hürriyetler özlerine dokunulmaksızın yalnızca anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir bu sınırlamalar anayasanın sözüne ve ruhuna demokratik toplum düzeninin ve lâik cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz denilmektedir dava konusu ibârenin yer aldığı sayılı kanunun maddesinin dördüncü fıkrasında sayılı kanunun maddesi ile yapılan değişiklik ilk inceleme üzerine danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar yönünden tarafların kararın düzeltilmesini isteme haklarını ortadan kaldırarak hak arama hürriyetinin özüne dokunması veesas sayısı karar sayısı idarî yargıda karar düzeltme yoluna gidememek suretiyle hak arama hürriyetinin kullanımını imkânsız hâle getirmesi nedeniyle demokratik toplum düzeninin gerekleriyle bağdaşmadığından mezkûr düzenleme anayasanın maddesine uygun bir sınırlama olarak kabûl edilemez anayasanın maddesinde hak arama hürriyeti anayasamız tarafından teminat altına alındığına göre kararın düzeltilmesi yoluna başvurmanın hak arama hürriyeti kapsamında davanın taraflarına tanınan bir hak olduğu âşikârdır kararın düzeltilmesi yoluna başvurmak suretiyle hak arama hürriyetinin kullanılması da hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir bu meyânda anayasamızda teminat altına alınan hak arama hürriyeti ile âdil yargılanma hakkı hakkının özüne dokunacak her türlü sınırlama ya da kısıtlamanın anayasanın cumhuriyetin nitelikleri kenar başlıklı maddesinde tanımlanan hukuk devleti ilkesini de zedeleyeceği âşikârdır zirâ anayasanın maddesinde türkiye cumhuriyeti toplumun huzuru millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir denilmiştir aşağıda dava dilekçemizin iv bölümünün numaralı başlığı altında anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçelerine yer verdiğimiz sayılı kanunun maddesinin bendi hükmünce sayılı kanunun maddesinin yürürlükten kaldırılmasını öngören dava konusu düzenlemeye koşut biçimde kodifiye edilen ilk inceleme üzerine danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar hakkında tarafların kararın düzeltilmesi yoluna gidebilme hakkını ortadan kaldıran sayılı kanunun maddesinin dördüncü fıkrasında sayılı kanunun maddesi ile yapılan değişiklik kararın düzeltilmesini istemek suretiyle bir hakkın elde edilmesini zorlaştırdığından anayasamızın maddesinde ifadesini bulan hukuk devleti ilkesine açıkça aykırıdır açıklamaya çalıştığımız sebeplerle ilk inceleme üzerine danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar hakkında tarafların kararın düzeltilmesini isteme hakkını engelleyen sayılı kanunun maddesi uyarınca sayılı kanunun maddesinin dördüncü fıkrasında yapılan değişiklikte geçen kararın düzeltilmesi veya ibâresi anayasanın ve maddelerine aykırıdır i̇ptali gerekir şüphesiz anılan kuralda yer alan kararın düzeltilmesi veya sözcük grubunun ibâresinin sayılı kanunun maddesinin bendi ile yürürlükten kaldırılan sayılı kanunun kararın düzeltilmesi kenar başlıklı maddesi hükmünden ayrı düşünülebilmesi mümkün değildir bu itibarla sayılı kanunun maddesinin bendi ile yürürlükten kaldırılan sayılı kanunun kararın düzeltilmesi kenar başlıklı maddesinin yürürlükten kaldırılmasına ilişkin olarak aşağıda dava dilekçemizin iv bölümünün numaralı başlığı altında ileri sürdüğümüz bütün anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçeleri dava dilekçemizin işbu bölümünde anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçelerini açıklamaya çalıştığımız sayılı kanunun maddesi uyarınca sayılı kanunun maddesinin dördüncü fıkrasında yapılan değişiklikte geçen kararın düzeltilmesi veya ibâresi hakkında da geçerli olup kuralda yer alan bu ibâreye de sirâyet etmekte ve anılan bu düzenlemenin de yâni sayılı kanunun maddesi uyarınca sayılı kanunun maddesinin dördüncü fıkrasında yapılan dava konusu ibârenin yer aldığı değişikliğin de kaçınılmaz bir biçimde sakatlanması ve yine dava dilekçemizin işbu iv bölümünün numaralı başlığı altında ileri sürdüğümüz bütün iptal gerekçelerine binâen esas sayısı karar sayısı anayasanın ve maddelerine aykırılığı sonucunu doğurmaktadır zirâ sayılı kanunun maddesinin bendi ile yürürlükten kaldırılan sayılı kanunun kararın düzeltilmesi kenar başlıklı maddesi ile bu bapta anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçeleri açıklanmaya çalışılan sayılı kanunun maddesinde yer alan dava konusu ibâre arasında âdetâ organik bir bağ mevcuttur az yukarıda da değinildiği gibi dava konusu yapılan ibâre sayılı kanunun mülgâ maddesinin zorunlu bir uzantısı mâhiyetindedir diğer yandan yüksek malûmları olduğu üzere sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun dosya üzerinden inceleme ve gerekçeyle bağlı olmama başlığını taşıyan maddesinin numaralı fıkrası aynen şu hükmü âmirdir başvuru kanunun kanun hükmünde kararnamenin veya türkiye büyük millet meclisi i̇çtüzüğünün sadece belirli madde veya hükümleri aleyhine yapılmış olup da bu madde veya hükümlerin iptali kanunun kanun hükmünde kararnamenin veya türkiye büyük millet meclisi i̇çtüzüğünün diğer bazı hükümlerinin veya tamamının uygulanamaması sonucunu doğuruyorsa keyfiyeti gerekçesinde belirtmek şartıyla mahkeme uygulama kabiliyeti kalmayan kanunun kanun hükmünde kararnamenin veya türkiye büyük millet meclisi i̇çtüzüğünün bahis konusu öteki hükümlerinin veya tümünün iptaline karar verebilir sayılı kanunun maddesinin bendi ile yürürlükten kaldırılan sayılı kanunun kararın düzeltilmesi kenar başlıklı maddesinin ilgâ olunmasına ilişkin sayılı kanunun maddesinin bendinde yer alan ve üncü ibâresi hakkında yüksek mahkemenizce verilecek olası bir iptal kararı sayılı kanunun maddesinde geçen dava konusu kararın düzeltilmesi veya ibâresinin de yâni ilk inceleme üzerine danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar hakkında tarafların kararın düzeltilmesini isteme hakkını engelleyen sayılı kanunun maddesinde öngörülen dava konusu düzenlemenin de uygulanamaması sonucunu doğuracaktır bu durumda şüphesiz takdir yüksek mahkemenize ait olmak üzere aşağıda dava dilekçemizin iv bölümünün numaralı başlığı altında dava konusu yapılan sayılı kanunun maddesinin bendinde yer alan ve üncü ibâresinin yüksek mahkemenizce iptal başvurumuz doğrultusunda iptali hâlinde sayılı kanunun maddesinde yer alan ve uygulama kâbiliyeti kalmayan dava konusu kararın düzeltilmesi veya ibâresinin de sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesinin dördüncü fıkrası hükmünce iptaline karar verilmesi gerekmektedir tarihli ve sayılı türk ceza kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesi ile sayılı i̇dari yargılama usulü kanununun maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddesinde öngörülen kuralın anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçesi dava konusu kuralın anlam ve kapsamı bu düzenleme ile i̇darî yargılama hukukumuzda i̇vedi yargılama usûlü adı altında yeni ve istisnâi bir muhâkeme yöntemi getirilmektedir sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinden sonra gelmek üzere eklenen i̇vedi yargılama usulü kenar başlıklı maddesinin birinci fıkrasında anılan yargılama yönteminin hangi işlemlerden doğan uyuşmazlıklarda uygulanacağı hükme bağlanmıştır buna göre i̇vedi yargılama usûlü aşağıda sayılan işlemlerden doğan uyuşmazlıklar hakkında uygulanıresas sayısı karar sayısı i̇haleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden acele kamulaştırma işlemlerinden özelleştirme yüksek kurulu kararlarından tarihli ve sayılı turizmi teşvik kanunu uyarınca yapılan satış tahsis ve kiralama işlemlerinden tarihli ve sayılı çevre kanunu uyarınca idari yaptırım kararları hariç çevresel etki değerlendirmesi çed sonucu alınan kararlardan tarihli ve sayılı afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkında kanun uyarınca alınan bakanlar kurulu kararlarından doğan uyuşmazlıklar hakkında bundan böyle ivedi yargılama usûlü adı verilen yeni ve istisnâi bir muhâkeme yöntemi uygulanacaktır i̇vedi yargılama usûlünün ne anlama geldiği ve kapsamına aldığı uyuşmazlıklarda nasıl bir yargılama rejimi getirdiği ise sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinden sonra gelmek üzere eklenen i̇vedi yargılama usulü kenar başlıklı maddesinin ikinci fıkrasında açıklanmaktadır buna göre ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden acele kamulaştırma işlemlerinden özelleştirme yüksek kurulu kararlarından sayılı turizmi teşvik kanunu uyarınca yapılan satış tahsis ve kiralama işlemlerinden sayılı çevre kanunu uyarınca idari yaptırım kararları hariç çevresel etki değerlendirmesi çed sonucu alınan kararlardan sayılı afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkında kanun uyarınca alınan bakanlar kurulu kararlarından kaynaklanan uyuşmazlıklar hakkında uygulanacağı öngörülen i̇vedi yargılama usûlünde sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasına göre idare mahkemelerinde altmış gün olan dava açma süresi otuz güne düşürülmüştür sayılı kanunun i̇lgililer tarafından idari dava açılmadan önce idari işlemin kaldırılması geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan idari dava açma süresi içinde istenebilmesini öngören üst makamlara başvurma başlıklı maddesi hükümleri uygulanmayacaktır yedi gün içinde ilk inceleme yapılacak ve dava dilekçesi ile ekleri tebliğe çıkarılacaktır savunma süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren on beş gün olup bu süre bir defaya mahsus olmak üzere en fazla on beş gün uzatılabilecek savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle de dosya tekemmül etmiş sayılacaktır i̇vedi yargılama usûlüne tâbi olan uyuşmazlıklarda yürütmenin durdurulması talebine ilişkin olarak verilecek kararlara itiraz edilemeyecektir bu davalar dosyanın tekemmülünden itibaren en geç bir ay içinde karara bağlanacak ara kararı verilmesi keşif bilirkişi incelemesi ya da duruşma yapılması gibi işlemler ivedilikle sonuçlandırılacaktıresas sayısı karar sayısı verilen nihaî kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde temyiz yoluna başvurulabilecektir temyiz dilekçeleri üç gün içinde incelenecek ve tebliğe çıkarılacaktır kezâ sayılı kanunun danıştay dava dairelerinin nihâi kararları ile bölge idare mahkemelerinin verdikleri kararlara karşı danıştayda yapılacak olan temyizin şeklini ve yöntemini düzenleyen temyiz dilekçesi başlıklı maddesinin sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinden sonra gelmek üzere eklenen i̇vedi yargılama usulü kenar başlıklı maddesinin bu maddeye aykırı olmayan hükümleri kıyasen uygulanacaktır temyiz dilekçelerine cevap verme süresi on beş gün olarak belirlenmiştir danıştay evrak üzerinde yaptığı inceleme sonunda maddî vâkıâlar hakkında edinilen bilgiyi yeterli görürse veya temyiz sadece hukukî noktalara ilişkin ise yahut temyiz olunan karardaki maddî yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise işin esası hakkında karar verebilecek aksi hâlde gerekli inceleme ve tahkikatı kendisi yaparak esas hakkında yeniden karar verecektir ancak ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan temyizi haklı bulduğu hâllerde kararı bozmakla birlikte dosyayı geri gönderecektir danıştayın temyiz üzerine verdiği kararlar kesin olacaktır temyiz istemi en geç iki ay içinde karara bağlanacak ve kararlar en geç bir ay içinde tebliğe çıkarılacaktır görüldüğü gibi sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinden sonra gelmek üzere eklenen i̇vedi yargılama usulü kenar başlıklı maddesinin birinci ve ikinci fıkraları hükümleri bir bütün kül hâlinde değerlendirildiğinde ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden acele kamulaştırma işlemlerinden özelleştirme yüksek kurulu kararlarından sayılı turizmi teşvik kanunu uyarınca yapılan satış tahsis ve kiralama işlemlerinden sayılı çevre kanunu uyarınca idarî yaptırım kararları hariç çevresel etki değerlendirmesi çed sonucu alınan kararlardan sayılı afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkında kanun uyarınca alınan bakanlar kurulu kararlarından kaynaklanan uyuşmazlıklar hakkında uygulanacağı öngörülen i̇vedi yargılama usûlünde dava açma açılan dava üzerine danıştay bölge idare veya idare mahkemesinin ilk inceleme savunma dosyaların tekemmülünden itibaren karara bağlama temyiz yoluna başvurma temyiz dilekçelerini inceleme ve tebliğe çıkarma temyiz dilekçelerine cevap verme ve temyiz istemini karara bağlama ve kararın tebliğe çıkarılma süreleri kısaltılmakta dava açanın idarenin savunmasına karşı cevap hakkı tamamen ortadan kaldırılmaktadır bunun yanında i̇vedi yargılama usûlünde sayılı kanunun maddesinde hükme bağlanan üst makamlara başvurma yolu kapatılmaktadır nitekim sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddesinin ikinci fıkrasının bendinde sayılı kanunun maddesinin uygulanamayacağı kuralı getirilmekle ivedi yargılama usûlüne tâbi uyuşmazlıklarda ilgililer dava açmadan önce idarî işlemin kaldırılması geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan idarî dava açma süresi içerisinde isteyemeyecektir zirâ sayılı i̇dari yargılama usulü kanununun üst makamlara başvurma kenar başlıklı maddesiesas sayısı karar sayısı i̇lgililer tarafından idari dava açılmadan önce idari işlemin kaldırılması geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan idari dava açma süresi içinde istenebilir bu başvurma işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır i̇steğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır hükmünü âmirdir buna göre ilgililer ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden acele kamulaştırma işlemlerinden özelleştirme yüksek kurulu kararlarından sayılı turizmi teşvik kanunu uyarınca yapılan satış tahsis ve kiralama işlemlerinden sayılı çevre kanunu uyarınca idarî yaptırım kararları hariç çevresel etki değerlendirmesi çed sonucu alınan kararlardan sayılı afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkında kanun uyarınca alınan bakanlar kurulu kararlarından kaynaklanan uyuşmazlıklar hakkında idarî dava açmadan önce esâsa ya da usûle yönelik açık bir hukuka aykırılık belirlemiş olsalar dahî idarî işlemin kaldırılması geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan idarî dava açma süresi içinde isteyemeyecektir i̇darî işlemdeki hukuka aykırılık telâfisi güç veya imkânsız zararlara yol açabilecek nitelikte olsa bile ilgililer idarî işlemin kaldırılması geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan talep edemeyecektir sözgelimi koordinat hatası yapılarak acele kamulaştırma konusu yapılması düşünülmeyen bir alan sehven acele kamulaştırma konusu yapılsa dahî ilgililer bu yanlış idarî işlemin kaldırılmasını geri alınmasını değiştirilmesini veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan isteyemeyecekler dava açmaya zorlanacaklardır başka bir deyişle idarî dava açılmadan önce idarî işlemin kaldırılması geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması için üst makamdan üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan idarî dava açma süresi içinde talepte bulunma hakkı ortadan kaldırılmaktadır ömer aykul danıştay kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı hakkında i̇nceleme türkiye barolar birliği dergisi yıl sh diğer yandan sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddesinin ikinci fıkrasının bendinde yürütmenin durdurulması talebine ilişkin olarak verilecek kararlara itiraz edilemeyeceği hükme bağlanmaktadır buna göre sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinden sonra gelmek üzere eklenen i̇vedi yargılama usulü kenar başlıklı maddesinin birinci ve ikinci fıkraları hükümleri bir bütün kül hâlinde değerlendirildiğinde ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden acele kamulaştırma işlemlerinden özelleştirme yüksek kurulu kararlarından sayılı turizmi teşvik kanunu uyarınca yapılan satış tahsis ve kiralama işlemlerinden sayılı çevre kanunu uyarınca idarî yaptırım kararları hariç çevresel etki değerlendirmesi çed sonucu alınan kararlardan sayılı afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkında kanun uyarınca alınan bakanlar kurulu kararlarından kaynaklanan uyuşmazlıklar hakkında yürütmenin durdurulması talebine ilişkin olarak verilecek kararlara itiraz edilemeyecektir dava konusu kuralın anayasaya aykırılık sorunuesas sayısı karar sayısı aa sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddesinin ikinci fıkrasının c f h ve bentlerinin anayasaya aykırılıkları nedeniyle iptal gerekçesi az yukarıda da açıklandığı üzere i̇vedi yargılama usûlünde sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddesinin ikinci fıkrasının bendi uyarınca sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasına göre idare mahkemelerinde altmış gün olan dava açma süresi otuz güne düşürülmüş bendi uyarınca sayılı kanunun maddesinin dördüncü fıkrasının son cümlesi hükmünce onbeş gün olan ilk inceleme süresi yerine yedi gün içinde ilk inceleme yapılacağı ve dava dilekçesi ile eklerinin tebliğe çıkarılacağı öngörülmüş bendi uyarınca sayılı kanunun maddesinin üçüncü fıkrasının birinci cümlesi hükmünce otuz gün olan savunma cevap süresi on beş güne düşürülmüş bu sürenin bir defaya mahsus olmak üzere en fazla on beş gün uzatılabileceği savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle de dosyanın tekemmül etmiş sayılacağı hükme bağlanmış anılan madde hükmünce davanın taraflarına tanınan davacının savunmaya karşı ikinci dilekçe verme ve davalının da davacının ikinci dilekçesine karşı ikinci savunma yapma hakkı ortadan kaldırılmış bendi uyarınca sayılı kanunun maddesinin beşinci fıkrasının son cümlesi hükmünce dosyaların tekemmülünden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırılacağı kurala bağlanmış iken ivedi yargılama usûlüne tâbi uyuşmazlıklarda dosyanın tekemmülünden itibaren en geç bir ay içinde karara bağlanacağı ara kararı verilmesi keşif bilirkişi incelemesi ya da duruşma yapılması gibi işlemlerin de ivedilikle sonuçlandırılacağı öngörülmüş bendi uyarınca sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrası hükmünce temyiz süresi kararın tebliğinden itibaren otuz gün iken ivedi yargılama usûlüne tâbi uyuşmazlıklarda temyiz süresi verilen nihaî kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş güne düşürülmüş bendi uyarınca ivedi yargılama usûlüne tâbi uyuşmazlıklarda temyiz dilekçelerinin ilgisine göre danıştay veya bölge idare mahkemesince üç gün içinde inceleneceği ve karşı tarafa tebliğe çıkarılacağı ve kezâ sayılı kanunun danıştay dava dairelerinin nihâi kararları ile bölge idare mahkemelerinin verdikleri kararlara karşı danıştayda yapılacak olan temyizin şeklini ve yöntemini düzenleyen temyiz dilekçesi başlıklı maddesinin sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinden sonra gelmek üzere eklenen i̇vedi yargılama usulü kenar başlıklı maddesinin bu maddeye aykırı olmayan hükümlerinin kıyasen uygulanacağı kurala bağlanmış bendi uyarınca sayılı kanunun maddesinin üçüncü fıkrasının ikinci cümlesi hükmünce karşı tarafın tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde cevap verebilme süresi ivedi yargılama usûlüne tâbi uyuşmazlıklarda on beş gün olarak belirlenmiş bendi uyarınca sayılı kanunun ve devamı maddeleri hükümlerinde temyiz isteminin danıştayca karara bağlanması konusunda herhangi bir âzamî süre öngörülmemiş iken ivedi yargılama usûlüne tâbi uyuşmazlıklar sonucunda verilecek kararlara karşı temyizesas sayısı karar sayısı isteminin en geç iki ay içinde karara bağlanması ve kararların en geç bir ay içinde tebliğe çıkarılması hükme bağlanmıştır görüldüğü gibi sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinden sonra gelmek üzere eklenen i̇vedi yargılama usulü kenar başlıklı maddesinin birinci fıkrası ile ikinci fıkrasının bu bapta anayasaya aykırılıkları nedeniyle iptal gerekçeleri açıklamaya çalışılan c f h ve bentleri hükümleri bir bütün kül hâlinde değerlendirildiğinde ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden acele kamulaştırma işlemlerinden özelleştirme yüksek kurulu kararlarından sayılı turizmi teşvik kanunu uyarınca yapılan satış tahsis ve kiralama işlemlerinden sayılı çevre kanunu uyarınca idarî yaptırım kararları hariç çevresel etki değerlendirmesi sonucu alınan kararlardan sayılı afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkında kanun uyarınca alınan bakanlar kurulu kararlarından kaynaklanan uyuşmazlıklar hakkında uygulanacak olan i̇vedi yargılama usûlünde dava açma bendi açılan dava üzerine danıştay bölge idare veya idare mahkemesinin ilk inceleme dava dilekçesi ile eklerini tebliğe çıkarma bendi savunma bendi dosyaların tekemmülünden itibaren karara bağlama bendi temyiz yoluna başvurma bendi temyiz dilekçelerini inceleme ve tebliğe çıkarma bendi temyiz dilekçelerine cevap verme bendi ve temyiz istemini karara bağlama ve kararın tebliğe çıkarma bendi süreleri kısaltılmakta ve dahası dava açanın idarenin savunmasına karşı cevap hakkı tamamen ortadan kaldırılmaktadır i̇darî yargının amacı idarenin işlem ve eylemlerinin hukuka uygunluğunu denetlemek yürütmenin hukuk devleti sınırları içerisinde kalmasını sağlamak ve idare karşısında zayıf olan yurttaşların hukukunu güvence altına almak iken sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddesinin ikinci fıkrasının bu bapta anayasaya aykırılıkları nedeniyle iptal gerekçeleri açıklamaya çalışılan c f h ve bentleri hükümleri bir bütün kül hâlinde değerlendirildiğinde bu düzenlemeler tam aksine yürütmeyi güçlendiren yürütme karşısındaki yurttaş haklarını daraltan düzenlemeler olarak karşımıza çıkmaktadır dilek taşören danıştay kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısının değerlendirilmesi i̇stanbul barosu dergisi cilt sayı yıl sh dolayısı ile ivedi yargılama usûlü yurttaşların haklarını genişleten değil aksine hak arama hürriyetini ve âdil yargılanma hakkını daraltan birey hukukunu idare karşısında zayıflatan son derece sakıncalı bir düzenleme şekli olarak belirmektedir taşören agm sh sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddesinin ikinci fıkrasının bu bapta anayasaya aykırılıkları nedeniyle iptal gerekçeleri açıklamaya çalışılan c f h ve bentleri hükümleri bir bütün kül hâlinde değerlendirildiğinde özellikle ihâle turizm acele kamulaştırma özelleştirme çevre hukuku ve şehircilik hukuku ile ilgili konularda idarenin yürütmenin hukuka uymasının değil bilâkis hukukun idareye yürütmeye uydurulmasının öngörüldüğü âşikârdır i̇hale işlemlerinden acele kamulaştırma işlemlerinden özelleştirme yüksek kurulu kararlarından sayılı turizmi teşvik kanunu uyarınca yapılan satış tahsis ve kiralama işlemlerinden sayılı çevre kanunu uyarınca çevresel etki değerlendirmesi sonucu alınan kararlardan sayılı afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkında kanun uyarınca alınan bakanlar kurulu kararlarından kaynaklanan işlemlerin diğer kanunlara göreesas sayısı karar sayısı tesis edilen idarî işlemlerden herhangi bir farkı bulunmamaktadır zirâ genellikle her idarî işlemin kamu düzeni ile doğrudan veya dolaylı bir şekilde ilgisi vardır bu itibarla idarî işlemler aleyhine idarî yargı mercîlerinde açılacak idarî davalarda da sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddesinin birinci fıkrasında sayılan işlem ve kararlardan kaynaklansın ya da kaynaklanmasın anayasanın maddesinde ifadesini bulan hukuk devleti ilkesi maddesinde somutlaşan hak arama hürriyeti ile âdil yargılanma hakkı ve maddesinde hükme bağlanan idarenin her türlü işlem ve eylemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu ilkesi her uyuşmazlığın çözümünde gözetilmelidir âdil yargılanma hakkını düzenleyen anayasanın hak arama hürriyeti kenar başlıklı maddesinin birinci fıkrasında herkes meşrû vasıta ve 