esas sayısı karar sayısı i̇ptal davasi ve yürürlüğün durdurulmasi i̇le i̇ti̇raz başvurularinin gerekçeleri̇ i̇ptal ve yürürlüğün durdurulması i̇stemlerini i̇çeren dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir iii gerekçe tarihli ve sayılı çek kanununun inci maddesinin birinci fıkrasının birinci ve i̇kinci cümlelerinin anayasaya aykırılığı tarihli ve sayılı çek kanununun inci maddesinin birinci fıkrasının iptali istenen birinci ve ikinci cümlelerinde üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz süresi içinde ibrazında çekle ilgili olarak karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında hamilin şikâyeti üzerine her bir çekle ilgili olarak binbeşyüz güne kadar adlî para cezasına hükmolunur ancak hükmedilecek adlî para cezası çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olamaz denilmek suretiyle yalnızca sözleşmeden doğan yükümlülüklere aykırılık nedeniyle özgürlüğün kısıtlanması yasağı borç için hapis yasağı getiren anayasanın inci maddesine aykırı bir düzenleme yapılmıştır hiç kimse yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirmemesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz kuralı sayılı kanunun inci maddesinin son fıkrası ile anayasamızın inci maddesine eklenmiştir avrupa i̇nsan hakları sözleşmesine ek nolu protokolün inci maddesinden aynen alınmış olan bu kural bir kimsenin yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğünü yerine getiremediği için özgürlüğünden yoksun bırakılamayacağı bunun insan özgürlüğüne ve onuruna aykırı olacağı düşüncesine dayanmaktadır borç için hapis yasağının anayasaya eklenmesiyle birlikte mevzuatımızda yer alan bazı suçların bu hükme aykırı hale gelip gelmediği tartışılmaya başlamış bu tartışmalara sebep olan suçlardan biri ve belki en çok gündemde kalanı sayılı çek kanununda bağımsız bir suç olarak düzenlenen karşılıksız çek keşide etme suçu ve bu suç karşılığında uzun süre uygulanmış olan hapis cezası olmuştur söz konusu anayasa değişikliğinden sonra sayılı kanunda da bu hükme paralel olarak bir değişiklik yapılması gerektiği yönünde görüşler ortaya atılmıştır hatta çek kanununun yürürlüğe girdiği ilk günlerden itibaren karşılıksız çekin hapis cezası ile cezalandırılması eleştirilmiş ve bu yaptırımla ceza hukukunda çağdışı kalmış bulunan borç için borçlunun hapsi sistemine geri dönüldüğü haklı olarak ileri sürülmüştür gerçekten çek kanunu temelde özel hukuk alanında karşılıksız çek keşide etmekten kaynaklanan bir borcu eylemi dolandırıcılık ve benzeri bir suç da oluşturmayan keşidecinin sırf çekten doğan borcunu ödemesini sağlamak için özgürlüğü bağlayıcı ceza yaptırımı öngören bir hüküm getirmiştir bundan sonra sayılı kanunla ekonomik suça ekonomik ceza ilkesi gerekçe gösterilerek suç karşılığında öngörülen hapis cezası suçu ilk kez işleyenler bakımından kaldırılmış ve çek bedeli kadar adli para cezası verilmesi ve tekerrür halinde hapis cezası öngörülmüştür bu defa tarih ve sayılı çek kanunu ile tekerrür halinde hapis cezası uygulanması kaldırılmış ancak iptali istenen kurallar ile adli para cezası verilmesi öngörülmüştür ancak türk ceza kanununun nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen usule göre tayin olunacak bir miktar paranın devlet hazinesine ödenmesi olan adli para cezası ödemeesas sayısı karar sayısı emrine rağmen ödenmediği takdirde sayılı ceza ve güvenlik tedbirlerinin i̇nfazı hakkında kanunun adli para cezasının i̇nfazı başlıklı ncı maddesi uyarınca hapse çevrildiğinden iptali istenen kurallar borç için hapis yasağını öngören anayasanın inci maddesi ile bağdaşmamaktadır bu arada karşılıksız çek keşide etmek suçu ile ilgili açılan davada sayılı yasanın ncı maddesinin birinci fıkrasının anayasaya aykırı olduğu kanısına varan mahkeme iptali için anayasa mahkemesine başvurmuştur anayasa mahkemesi tarihli ve k sayılı kararında çeklerin sözleşme olmadığını bu nedenle sözleşmeden doğan borçların yerine getirilmemesi nedeni ile hapis cezası verilemeyeceğini emreden anayasanın inci maddesi dışında kaldığını ve karşılıksız çeke hapis cezasının doğru olduğunu oyçokluğu ile açıklamıştır anayasa mahkemesinin bu kararının gerekçesinde aynen türk ticaret kanununda kambiyo senetleri arasında düzenlenen çek temel ilişkide bir sözleşmenin bulunup bulunmamasından bağımsız olarak kambiyo hukukuna özgü borç doğuran özel bir havaledir hatır senetlerinde olduğu gibi taraflar arasında herhangi bir sözleşme ilişkisinin bulunmadığı veya temelde yer alan sözleşmenin geçersiz olduğu durumlarda çek başlı başına borç kaynağı biçiminde ortaya çıkabilmektedir ayrıca haksız fiil veya sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan bir borç için dahi çek keşide edilebilmektedir çeki elinde bulunduran hamil keşideci ile lehdar arasındaki temel ilişkiden kaynaklanan bir alacağı değil doğrudan doğruya çekten doğan bir hakkı iktisap etmektedir halde çek ilişkisi bizzat sözleşme olmadığı gibi çekin temelinde her zaman bir sözleşme bulunması da zorunlu değildir temelde bir sözleşme ilişkisinin bulunduğu durumlarda ise çekte bu ilişkiden bağımsız ve sözleşme olarak nitelendirilemeyecek bir kambiyo taahhüdü söz konusudur borçlu temel ilişki ne olursa olsun borcunu ödemek için çek kullandığında asıl borç ilişkisi dışında kambiyo ilişkisi doğmaktadır i̇tiraz konusu kuralın anayasanın inci maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında değerlendirilebilmesi için ilişkinin yalnızca sözleşmeden doğması ve borcun yerine getirilememesi gerekmektedir oysa çek temelde sözleşmeden bağımsız olarak kambiyo hukukuna özgü borç doğuran özel bir havaledir bu nedenlerle kural anayasanın inci maddesinin sekizinci fıkrasına aykırı değildir denilmiştir ancak anayasa mahkemesinin bu kararı isabetli ve yerinde değildir şöyle ki çeklerin birer havale ve sözleşme senedi olduğunu dolayısıyla ilişkinin sözleşmeden doğduğu çeşitli yasa hükümleri ile düzenlenmiştir çekler dahil kıymetli evrakı tarif eden türk ticaret kanunun nci maddesi kıymetli evrak öyle senetlerdi̇r ki̇ bunlarda mündemiç olan hak senetten ayrı olarak dermeyan edilemediği gibi başkalarına da devredilemez şeklinde olup çekin senet olduğu açıkça hükme bağlamaktadır çekin sekil şartlarını düzenleyen türk ticaret kanunun nci maddesinin nci bendine göre çek kayıtsız ve şartsız muayyen bir bedelin ödenmesi için havale diresas sayısı karar sayısı borçlar kanunun nci maddesine göre de havale bi̇r aki̇tti̇r sözleşmedir türk ticaret kanununun üncü maddesi hükmü de çeklerin havale senedi̇ olduğunu tekrarlamıştır hususî ve resmî evrakta sahtekarlık suçlarını cezalandıran türk ceza kanununun uncu maddesinin ikinci bendi de ttk gereğince çekleri de kapsayan emre veya hamile yazılı olarak tanzim edilen kambi̇yo senetleri̇ ni daha ağır cezalara tabi tutmuş ve çekleri̇ de senet ve sözleşme saymıştır kambi̇yo senetleri̇ çek poli̇çe ve emre muharrer senet hakkindaki̇ hususi̇ taki̇p usulleri̇ ni düzenleyen i̇cra ve i̇flas kanununun hükümleri de çekleri senet ve sözleşme saymış ve özel bir icra takip usulüne tabi tutmuştur maddeden oluşan tarihli milletler yeknesak çek kanunu loi uniforme concernant le cheque de inci ve üncü maddelerinde çekin bir banka üzerine yazılan özel bir havale sözleşmesi olduğunu açıklamıştır çeklerin birer havale ve sözleşme senedi olduğu doktrinde de ağırlıklı olarak kabul edilmiştir hayri̇ domani̇ç de yayimi kiymetli̇ evrak hukuku adli kitabının uncu sahifesinde çek münhasıran bir bankaya hitaben yazılabilen kanuni şekil şartlarına tabi kıymetli evrakta madut ve sadece nakde taalluk edebilen hususî bir havale senedi̇di̇r şeklinde bir tarif yapmış çekin bir senet ve sözleşme olduğunu belirtmiştir ord prof dr halil arslanlida yayımı ticari senetler adlı eserinde çeki̇n bi̇r havale sözleşmesi̇ ürünü olduğunu belirtmiştir prof dr reha poroy ile prof dr hamdi yasamanin müşterek eseri kiymetli evrak hukuku adli kitap da çekler bir havale ve senet olarak tarif edilmiştir ziraat bankasının yayımı tevdiat ve banka hizmetleri mevzuatı adlı kitapçığının ve nci sayfalarında da çek bir havale ve senet olarak tarif edilmiştir yargıtay i̇çtihadı birleştirme büyük genel kurulunun tarihli ve k sayılı kararında da rg sa çek türk ticaret kanununa göre kıymetli evrak mahiyetinde bir kambiyo senedidir ve hukuki niteliği itibariyle bir havaledir bu havalenin yazılı şekilde yapılması belli şekil şartlarını içermesi ve kayıtsız şartsız bir ödeme yetkisi biçiminde olması gerekir denilerek çekin bir havale ve sözleşme senedi olduğu açıkça belirtilmiştir özetle çekin sözleşme niteliğinde bir havale ve senet olduğu yasanın yargının ve doktrinin ortak görüşüdür bir kimsenin diğer bir kimseye çek vermesinde amaç çek lehtarına olan bir borcun ödenmesi veya çek lehtarına bir miktar paranın borç verilmesi veyaesas sayısı karar sayısı çek lehtarının ileride teslim etmeyi taahhüt ettiği mal ve hizmetlerden doğacak borçların karşılanması gibi hukukî sebeplere dayalı ve yönelik olabilir borcun sebebini ihtiva etmemiş olsa bile borç ikrarı muteberdir şeklindeki borçlar kanununun nci maddesine dayalı tüm bu hukuki sebepler de yazılı veya sözlü sözleşmelere dayalıdır dolaysıyla binbeşyüz güne kadar adlî para cezasını ve hükmedilecek adlî para cezasının çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olamayacağını öngören ve sonuçta ödeme emrine rağmen ödenmediği takdirde hapis cezası getiren iptali istenen kurallar anayasanın inci maddesinde yer alan ve hiç kimse yalnızca sözleşmeden doğan yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz diyen emredici kuralın kapsamındadır yukarıda etraflıca açıklandığı üzere çek borç sebebini ihtiva etmemiş olsa bile muteber bir borç ikrarına muhtevi bir havale ve sözleşme senedi olduğundan bu sözleşmeden doğan yükümlülüğünü getirmeyen kimse çekle ilgili olarak karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi özgürlüğünden alıkonulamayacağından iptali istenen kurallar anayasanın inci maddesine aykırıdır diğer taraftan tarihli ve sayılı çek kanununun inci maddesinin birinci fıkrasının iptali istenen birinci ve ikinci cümleleri anayasanın ıncı maddesine de aykırıdır i̇nsan hakları ve ana hürriyetlerinin korunmasına dair avrupa sözleşmesine ek birinci protokolde tanınmış bulunan haklardan ve özgürlüklerden başka haklar ve özgürlükler tanıyan numaralı protokol eylül tarihinde strasbourgda imzaya açılmış ve nci madde uygun olarak mayıs tarihinde yürürlüğe girmiştir türkiye numaralı protokolü ekim de imzalamış ve şubat tarihinde onaylamıştır sayılı onay kanunu şubat gün ve sayılı resmi gazetede yayınlanmış ancak türkiye onay tarihinin üzerinden yıl geçmiş olmasına karşın henüz onay belgesini avrupa konseyi genel sekreterine tevdi etmemiştir prof dr mehmet semih gemalmaz i̇nsan hakları belgeleri kitabında boğaziçi üniversitesi yayınevi i̇stanbul onay belgesinin tevdi edilmemesiyle ilgili olarak bu durumun hukuksal ve siyasal açıdan makul ve kabul edilebilir bir yönü bulunmamaktadır üstelik ilgili uygun bulma kanun ve onun içeriğini teşkil eden protokol metni rgde yayımlandığına göre bu metin aslında iç hukuk bakımından yürürlüğe girmiştir ve uygulanması mümkün daha doğrusu gerekli bulunmaktadır daha açık deyişle bu belgede düzenlenen haklar iç hukukun bir parçasıdır ve bundan doğabilecek uluslararası yükümlülükten bağımsız olarak iç hukukta sonuçlarını doğurmak durumundadır değerlendirmesini yapmıştır gemalmaz bu konuyu tarihli cumhuriyet gazetesinde yayınlanan makalesinde de işlemiştir anayasanın ıncı maddesinde usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler taşımaları halinde andlaşmaya uyulacağının ifade edildiği göz önünde tutulduğunda iç hukuk bakımından yürürlüğe giren milletlerarası andlaşmaya aykırı bir düzenlemenin anayasanın ıncı maddesi ile çeliştiğini de söylemek gerekmektediresas sayısı karar sayısı öte yandan iptali istenen kuralların anayasanın nci maddesinde öngörülen hukuk devleti ilkesinin yasaların kamu yararına dayanması öğesi ile bağdaştırılması da mümkün değildir bir hukuk devletinde devlet erki kullanılarak yapılan tüm kamu işlemlerinin nihaî amacının kamu yararı olması gerekir bu gereklilik kamu yararını yasama organının takdir yetkisi için de bir sınır konumuna getirir anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devleti her eylem ve işlemi hukuka uygun olan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumları benimseyen hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan yasaların üstünde anayasanın ve yasakoyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri bulunduğu bilincinde olan devlettir yasaların kamu yararına dayanması gereği kuşkusuz hukuk devletinin temel değerlerinden birini oluşturmaktadır anayasa mahkemesinin tarihli ve k sayılı kararı karşılıksız çek keşide etmenin bağımsız bir suç olarak düzenlenmesinin en önemli sonucu karşılıksız çek keşidesini azaltmayıp tam aksine artırdığıdır karşılıksız çek keşide etme suçunun olmadığı zamanlarda çeki yalnızca alelade bir ödeme aracı olarak gören ve kurulan ticari ilişki kapsamında ödemelerin çekle yapılmasını kabul edip etmemekte dikkatli davranan hamilin karşılıksız çek keşide etme suçunun varlığı nedeniyle oluşan yapay güven ortamı nedeniyle kendisine yapılacak ödemelerde çeki çok daha kolay kabul edebilmesi ve böylelikle kötü niyetli keşideciler tarafından deyim yerindeyse çok daha aldatılabilir hale gelmesidir böyle bir durumun ise kamu yararına dayandığını söylemenin mümkün olamayacağı çok açıktır tarihsel süreç içinde önce doğrudan hapis cezası daha sonra da ödenmeyince hapis cezasına dönüşen adli para cezası sistemi ile karşılıksız çek keşide etme engellenememiş tersine artan bir seyir izlemiştir adalet bakanı sadullah erginin mhp kütahya milletvekili alim işıkın soru önergesine ek verdiği yanıt da ek adli sicil ve i̇statistik genel müdürlüğü ile bilgi i̇şlem dairesi başkanlığına ait istatistiklere dayanarak verdiği bilgilere göre yılında bin dava açılırken bin kişi yargılandı yılında bin dava açılırken yargılanan kişi sayısı bin oldu yılında bin dava açılırken bu davalarda bin kişi hakim karşısına çıktı yılında bin dava açıldı ve bin kişi yargılandı yılında açılan bin davada bin kişi yargılanırken yılında bin dava açıldı ve yargılanan kişi sayısı bin oldu yılında ise açılan dava sayısı yeniden artarak bin ulaştı ve bu davalarda bin kişi yargılandı yılında bin dava açıldı bin kişi yargılandı yılında açılan dava sayısı bin düşerken yargılanan kişi sayısı da bin oldu yılında açılan bin davada bin kişi hakim karşısına çıktı yılında bin gerileyen çek davalarında bin kişi yargılandı yılında yeniden artış eğilimi gösteren davalarda bin kişi yargılandı ve bin dava açıldı yılında ise bin davada bin kişi yargılandı yılında da ceza mahkemelerinde açılan dava sayısı bin olurken bu davalarda bin kişi yargılandı un ilk altı ayında karşılıksız çek nedeniyle ceza mahkemelerinde bin dava açıldı bu davalarda bin kişi hakim karşısına çıktı un altı ayında çek davaları nedeniyle bin kişi hapse girdi bunlardan ini çekle ilgili ihtara ve yasaklamaya uymama sini çekle ödemelerin düzenlenmesi ve çek hamillerinin korunması hakkındaki kanuna muhalefet diğerlerini de karşılıksız çek keşide etme suçu oluşturdu ülkemizin ve yargının çok daha önemli ve öncelikli sorunlarının bulunmasına karşın birçok cumhuriyet savcısı ve hakimin zamanını bu suçlara ayırmak zorunda kalmasının kamuesas sayısı karar sayısı yararı ile bağdaştırılamayacağı kuşkusuzdur nitekim yargıtay birinci başkanlığının tbmm adalet komisyonu başkanlığına gönderdiği tarih ve cybb sayılı yazıda da çek kanunu tasarısına ilişkin yargıtayın görüşü açıklanmış ve yargıtay başkanlığının öncelikli ve birinci önerisi karşılıksız çek suçları gerçek ve tüzel kişilerin ticari ilişkilerinden kaynaklanan ve edimin yerine getirilmesine yönelik yaptırımları içermektedir bir ticari ilişkiden kaynaklı borcun yerine getirilmemesi ve suç olarak tanımlanması mümkün görülmemektedir suç genel teorisindeki sorumluluk esaslarına aykırı bir şekilde suç tipi tarif edilmektedir karşılıksız çıkan çek nedeniyle milyonlarca şikayet ve soruşturma sonucu kamu davası açılmaktadır bu durum cumhuriyet savcılarının ve mahkemelerin ağır iş yükü altında kalmasına sebebiyet vermektedir bu nedenle çekin karşılıksız çıkması ile ilgili sorumluluk suç olmaktan çıkarılarak idari para cezasını veveya idari tedbiri gerektiren bir kabahat olarak düzenlenmelidir şeklinde açıklanmıştır ek i̇ptal başvurumuz anayasanın nci maddesindeki yasaklama süresine tabi değildir anayasanın nci maddesinin son fıkrası anayasa mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının resmi gazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz hükmüne amirdir anayasa mahkemesinin yukarıda açıklanan tarihli ve k sayılı kararı günlü sayılı çekle ödemelerin düzenlenmesi ve çek hamillerinin korunması hakkında kanunun maddesinin birinci fıkrasının i̇braz süresi içinde veya üzerinde yazılı keşide tarihinden önce üncü maddeye göre ibraz edildiğinde yeterli karşılığı bulunmaması sebebiyle kısmen de olsa ödenmeyen çeki keşide eden kişiler bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar kuralına ilişkindir i̇şbu iptal başvurumuz ise tarihli ve sayılı çek kanununun inci maddesinin birinci fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinin üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz süresi içinde ibrazında çekle ilgili olarak karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında hamilin şikâyeti üzerine her bir çekle ilgili olarak binbeşyüz güne kadar adlî para cezasına hükmolunur ancak hükmedilecek adlî para cezası çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olamaz kuralına ilişkin diğer bir anlatımla farklı bir yasanın farklı bir kuralı hakkındadır diğer taraftan tarih ve sayılı kanunun nci maddesi ile anayasasının ıncı maddesinin son fıkrasına usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır cümlesi eklenerek başvurumuzun dayanakların birini oluşturan anayasanın ıncı maddesinin değişikliğe uğradığı da gözetildiğinde söz konusu kuralların iptal için başvuruda bulunulabileceğimiz kuşkusuzduresas sayısı karar sayısı açıklanan nedenlerle tarihli ve sayılı çek kanununun inci maddesinin birinci fıkrasının birinci ve ikinci cümleleri anayasanın nci inci ve ıncı maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarihli ve sayılı çek kanununun inci maddesinin i̇kinci fıkrasının i̇kinci cümlesinin anayasaya aykırılığı sayılı yasanın inci maddesinin birinci fıkrasından çekle ilgili olarak karşılıksız işlemi yapılmasına neden olmak fiilinin cezalandırılmasının öngörüldüğü birinci fıkradan anlaşılmaktadır bu fıkrada eylemin failini belirlemek tanımlamak çok geniş kapsamlı olarak yapıldığından aynı maddenin ikinci fıkrasında failin tanımlanması ihtiyacı hissedilmiş hesap sahibinin birinci fıkrada tanımlanan fiili işleyecek kişi olduğu varsayılarak fail saptanmıştır i̇ptali istenen cümle ile hesap sahibi tüzel kişiyse ve eğer yönetim organı tarafından bir kişi bu konuda görevlendirilmişse kişi eğer görevlendirme yapılmamışsa yönetim organını oluşturan kişi veya kişilerin tamamı eylemden dolayı ceza hukuku açısından sorumlu tutulmuştur bu düzenleme sonucu tüzel kişilerde yönetim organı üyesi olan kişilerin suça konu eylemi işlememesi ve hatta suça konu eylemden haberi olmaması halinde bile cezai hükümle karşılaşması mümkün olmuştur böyle bir kuralın cezaların şahsiliği prensibi ile bağdaştırılması mümkün değildir anayasanın suç ve cezalara ilişkin esaslar kenar başlıklı inci maddesinin yedinci fıkrasında ceza sorumluluğu şahsidir hükmü yer almaktadır anayasanın bu hükmü gereğince bir kişi sadece kendisine ait kusurlu fiilinden sorumlu tutulabilir bir kimsenin işlemediği bir fiilden dolayı cezalandırılmaması diğer bir ifadeyle başkasının fiilinden sorumlu tutulmaması anayasanın inci maddesinin yedinci fıkrası gereğidir bu ilkeye göre asli ve feri failden başka kişilerin bir suç sebebiyle cezalandırılmaları olanaklı değildir kişiye ceza verme hakkının özünü adaletle sınırlandırılmış toplumsal yarar düşüncesi oluşturur bunun doğal sonucu olarak kanun koyucu bir düzenlemeye giderken kamu yararını en az kişi yararı kadar düşünmek ve gözetmek ve aralarında adaletli bir denge kurmak zorundadır suç işleyen kişileri cezalandırmak böylece bozulan düzeni iade etmek hukuk devletinin başta gelen ödevlerindendir anayasa ile de güvence altına alınan evrensel bir ceza hukuku normu olan şahsilik ilkesinin korunması için kanun koyucu suçludan başkasına ceza öngören kanun yapmamak ya da bu tür düzenlemeleri kanunlardan çıkartmakla görevlidir açıklanan nedenlerle tarihli ve sayılı çek kanununun inci maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesi anayasanın inci maddesine aykırı olup iptali gerekmektedir tarihli ve sayılı çek kanununun inci maddesinin üçüncü fıkrasının i̇kinci cümlesinin anayasaya aykırılığı tarihli ve sayılı kanunun inci maddesinin üçüncü fıkrasının birinci fıkrasında çek hesabı sahibi gerçek kişi kendisi adına çek düzenlemek üzere bir başkasını temsilci veya vekil olarak tayin edemez denilmiştir bu hükmün anlamı çek sahibi gerçek kişi adına vekaleten çek keşide edilemeyeceği yani çek keşidesi için vekalet verilemeyeceği diğeresas sayısı karar sayısı bir anlatımla çek keşidesi için verilen vekalet yetkisinin geçersiz olduğudur hal böyle iken iptali istenen cümlede gerçek kişinin temsilcisi veya vekili olarak çek düzenlenmesi hâlinde bu çekten dolayı hukukî ve cezaî sorumluluk çek hesabı sahibine aittir denilmek suretiyle hukuken geçersiz olan bir hukuki ilişkiye vekalet sözleşmesine dayandırılan çek keşidesinden çek hesabı sahibi hukuken ve cezaen sorumlu tutulmuştur borçlar yasasının inci maddesi gereğince vekilin kambiyo taahhüdünde bulunabilmesi için özel yetkiyi haiz olması gerektiği gibi ticari vekilin böyle bir taahhüt altına girmesi de aynı kanunun üncü maddesinde özel yetkinin bulunması koşuluna bağlanmıştır durum böyle olmasına ve birinci fıkra hükmü ile de vekaleten çek keşidesi yasaklanmış olmasına karşın vekaleten çek keşide edeni değil çek hesabı sahibinin hukuki ve cezai sorumluluğuna gidilmesini öngören iptali istenen kuralın hukukun temel i̇lkelerine ve ceza kurallarına ters düştüğü ve dolayısıyla anayasanın nci maddesine de aykırı olacağı kuşkusuzdur açıklanan nedenlerle tarihli ve sayılı çek kanunun inci maddesinin üçüncü fıkrasının ikinci cümlesi anayasanın nci maddesine aykırı olup iptali gerekmektedir tarihli ve sayılı çek kanununun inci maddesinin dördüncü fıkrasındaki gerçek ve i̇baresinin anayasaya aykırılığı sayılı yasanın inci maddesinin dördüncü fıkrasında adına karşılıksız çek düzenlenen ve ileri düzenleme tarihli çek üzerinde yazılı tarihe göre kanunî ibraz süresi içinde ibrazında karşılığını ilgili banka hesabında bulundurmayan gerçek ve tüzel kişi hakkında emniyet tedbiri olarak çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilmesi öngörülmüştür vekaleten çek keşidesi yasaklanmış olmasına karşın vekaleten çek keşide edeni değil çek hesabı sahibinin hukuki ve cezai sorumluluğuna gidilmesini öngören sayılı çek kanunun inci maddesinin üçüncü fıkrasının ikinci cümlesi yukarıda numaralı başlık altından belirtilen nedenlerle anayasanın nci maddesine aykırı olduğundan adına vekaleten çek keşide edilen gerçek kişi hakkında emniyet tedbiri uygulanmasını öngören iptali istenen kural da aynı nedenlerle anayasaya aykırıdır bu nedenle tarihli ve sayılı çek kanunun inci maddesinin dördüncü fıkrasındaki gerçek ve ibaresi anayasanın nci maddesine aykırı olup iptali gerekmektedir tarihli ve sayılı çek kanununun inci maddesinin dokuzuncu fıkrasının anayasaya aykırılığı tarihli ve sayılı çek kanunun inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında karşılıksız çekle ilgili olarak yapılan soruşturma veya kovuşturmaya ilişkin düzenlemeler yapılmıştır sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun uncu maddesinin ikinci fıkrasında yasanın belirli kurallarının iptali diğer kurallarının veya tümünün uygulanmaması sonucunu doğuruyorsa bunların da anayasa mahkemesince iptaline karar verilebileceği öngörülmektediresas sayısı karar sayısı tarihli ve sayılı çek kanununun inci maddesinin birinci fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinin yukarıda numaralı başlık altında belirtilen nedenlerle iptali halinde inci maddesinin dokuzuncu fıkrasının da uygulanma olanağı kalmayacağından sayılı yasanın uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince iptali gerekir tarihli ve sayılı çek kanununun inci maddesinin onbirinci fıkrasının anayasaya aykırılığı tarihli ve sayılı çek kanunun inci maddesinin onbirinci fıkrasında birinci fıkrada tanımlanan suça ilişkin kamu davasıyla ilgili düzenlemelere yer verilmiştir sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun uncu maddesinin ikinci fıkrasında yasanın belirli kurallarının iptali diğer kurallarının veya tümünün uygulanmaması sonucunu doğuruyorsa bunların da anayasa mahkemesince iptaline karar verilebileceği öngörülmektedir tarihli ve sayılı çek kanununun inci maddesinin birinci fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinin yukarıda numaralı başlık altında belirtilen nedenlerle iptali halinde inci maddenin onbirinci fıkrasının da uygulanma olanağı kalmayacağından sayılı yasanın uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince iptali gerekir tarihli ve sayılı çek kanununun ncı maddesinin anayasaya aykırılığı tarihli ve sayılı çek kanunun ncı maddesinde adli para cezası ve bu cezanın ödenmemesi halinde hapis cezası ile müeyyidelendirilen karşılıksız çek keşide etmek suçu ile ilgili soruşturma kovuşturma ve mahkumiyet gibi yargılama evlerine ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun uncu maddesinin ikinci fıkrasında yasanın belirli kurallarının iptali diğer kurallarının veya tümünün uygulanmaması sonucunu doğuruyorsa bunların da anayasa mahkemesince iptaline karar verilebileceği öngörülmektedir tarihli ve sayılı çek kanununun inci maddesinin birinci fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinin yukarıda numaralı başlık altında belirtilen nedenlerle iptali halinde ncı maddenin de uygulanma olanağı kalmayacağından sayılı yasanın uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince iptali gerekir tarihli ve sayılı çek kanununun nci maddesinin anayasaya aykırılığı tarihli ve sayılı çek kanunun diğer ceza hükümleri başlıklı nci maddesinde karşılıksız çek keşidesiyle ilgili olarak bir kısım fiiller için çeşitli hapis ve adli para cezaları öngörüldüğünden iptali istenen bu kural da yukarıda numaralı başlık altında belirtilen nedenlerle bu madde de anayasanın nci inci ve ıncı maddelerine aykırı olup iptali gerekir tarihli ve sayılı çek kanununun geçici madde inin üçüncü ve dördüncü fıkralarının anayasaya aykırılığıesas sayısı karar sayısı tarihli ve sayılı çek kanununun geçici madde inin üçüncü ve dördüncü fıkralarında bu yasanın uncu maddesi ile yürürlükten kaldırılan sayılı kanun hükümlerinin bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak uygulanmasına devam olunacağı ve bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar sayılı kanunun ncı maddesinde tanımlanan suçtan dolayı açılmış olan davalar bakımından da asliye ceza mahkemesinin görevinin devam edeceği öngörülmüştür sayılı yasanın ncı maddesinde karşılıksız çek keşide etme fiili için çek bedeli kadar ağır para cezası verilmesi bu suçtan mükerrirlere de bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilmesi öngörülmüştür bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak uygulanmasına devam olunacağı öngören üçüncü fıkra hükmünün anayasanın inci maddesinin hiç kimse yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirmemesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz hükmü ve avrupa i̇nsan hakları sözleşmesine ek nolu protokolün inci maddesi ile çeliştiği açıktır bu nedenle iptali istenen üçüncü fıkra hükmü yukarıda numaralı başlık altında etraflıca belirtilen nedenlerle anayasanın nci inci ve ıncı maddelerine aykırı olduğundan iptali gerekir sayılı kanunun ncı maddesinde tanımlanan suçtan dolayı açılmış olan davalar bakımından da asliye ceza mahkemesinin görevinin devam edeceğini öngören dördüncü fıkranın da üçüncü fıkranın iptali halinde uygulama olanağının kalmayacağı açıktır ve dolayısıyla bu fıkranın da sayılı yasanın uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince iptali gerekir iv yürürlüğü durdurma i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ i̇ptali istenen kurallar anayasa hükümlerine açıkça aykırı olduğu gibi hukukun temel i̇lkelerine ve evrensel ceza kurallarına ters düştükleri için uygulanmaları halinde sonradan giderilmesi güç ya da olanaksız durum ve zararların doğabileceği açıktır öte yandan anayasal düzenin en kısa sürede hukuka aykırı kurallardan arındırılması hukuk devleti sayılmanın da gereğidir anayasaya aykırılığın sürdürülmesinin bir hukuk devletinde subjektif yararların üstünde özenle korunması gereken hukukun üstünlüğü ilkesini de zedeleyeceği kuşkusuzdur hukukun üstünlüğü ilkesinin sağlanamadığı bir düzende kişi hak ve özgürlükleri güvence altında sayılamayacağından bu ilkenin zedelenmesinin hukuk devleti yönünden giderilmesi olanaksız durum ve zararlara yol açacağında duraksama bulunmamaktadır bu zarar ve durumların doğmasını önlemek amacıyla anayasaya açıkça aykırı olan iptali istenen kuralların iptal davası sonuçlanıncaya kadar yürürlüklerinin de durdurulması istenerek anayasa mahkemesine dava açılmıştır sonuç ve i̇stem yukarıda açıklanan gerekçelerle tarihli ve sayılı çek kanunununesas sayısı karar sayısı inci maddesinin birinci fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerinin anayasanın nci inci ve ıncı maddelerine aykırı olduklarından inci maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesinin anayasanın inci maddesine aykırı olduğundan inci maddesinin üçüncü fıkrasının ikinci cümlesinin anayasanın nci maddesine aykırı olduğundan inci maddesinin dördüncü fıkrasındaki gerçek ve ibaresinin anayasanın nci maddesine aykırı olduğundan inci maddesinin dokuzuncu fıkrasının sayılı yasanın uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince inci maddesinin onbirinci fıkrasının sayılı yasanın uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince ncı maddesinin sayılı yasanın uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince nci maddesinin anayasanın nci inci ve ıncı maddelerine aykırı olduğundan geçici madde in üçüncü fıkrasının anayasanın nci inci ve ıncı maddelerine aykırı olduğundan dördüncü fıkrasının sayılı yasanın uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince iptallerine ve uygulanmaları halinde giderilmesi güç ya da olanaksız zarar ve durumlar doğacağı için iptal davası sonuçlanıncaya kadar yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesine ilişkin istemimizi saygı ile arz ederiz esas sayılı i̇tiraz başvurusunun gerekçe bölümü şöyledir tarih sayılı çek kanununun tarihinde yürürlüğe girmesiyle sayılı çekle ödemelerin düzenlenmesi ve çek hamillerinin korunması hakkındaki kanun mülga edilmiş ise de sayılı yasanın geçici maddesinin fıkrasında bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleri ile ilgili olarak sayılı kanun hükümlerinin uygulanmasına devam olunur tarih ve sayılı türk ceza kanununun madde hükmü saklıdır hükmü yer almıştır mülga sayılı yasanın soruşturma ve kovuşturma usulü görevli ve yetkili mahkeme başlıklı maddesinde maddede ön görülen suçlardan dolayı asliye ceza mahkemesinde bakılır sayılı yasanın maddesinde mahkemelerin görevi kanunla belirleniresas sayısı karar sayısı suçun işlendiği tarih sayılı yasanın yürürlük tarihinden önce olup sanık hakkında sayılı tcknun maddesi hükmü de dikkate alınarak sayılı kanun hükümlerinin uygulanacağı kuşkusuzdur hal böyleyken yasanın geçici maddesinin fıkrasında bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar sayılı kanunun maddesinde tanımlanan suçtan dolayı açılmış olan davalar bakımından asliye ceza mahkemesinin görevi devam eder hükmüne istinaden sanık hakkında suçun işlendiği tarihe bakılmaksızın synın yürürlüğe girdiği tarihten sonra mahkememize kamu davası açılmış olup karşılıksız çek keşide etmek suçundan sayılı yasanın yürürlük tarihine kadar açılmış davası bulunanlar alt dereceli mahkemelere göre daha güvenli üst dereceli mahkemelerde yargılanmaları devam ederken yargıtay ceza genel kurulunun tarih ve sayılı içtihattında belirttiği üzere üst dereceli mahkemeler alt dereceli mahkemelere göre daha güvenli mahkemelerdir eşit durumda olan ancak sayılı yasanın yürürlük tarihinden sonra mahkememize açılan bu dava nedeniyle alt dereceli mahkememizde yargılanmasının anayasasının maddesinde herkes dil ırk renk cinsiyet siyasi düşünce felsefi inanç din mezhep ve benzer sebeplerle ayrım gözetmeksizin yasalar önünde eşittir ilkesiyle maddede herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir ilkesiyle bağdaşmayacağı anlaşıldığından yas