esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razlarin gerekçeleri̇ ankara sulh ceza mahkemesinin başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir sanık hakkında ankara cumhuriyet başsavcılığının tarihli iddianamesi ile tarihli işlediği iddia edilen ölümle tehdit kesici aletle müessir ve saldırgan sarhoşluk suçlarından dolayı mahkememize kamu davası açılmıştır türk ceza kanunu da ilk maddede sanık için öngörülen cezanın yukarı haddi ay maddesinde yukarı had ay maddesinde yukarı had hafif hapis şeklindedir yargılamanın devamı sırasında bursa osmangazi askerlik şubesi başkanlığından gönderilen şubat tarihli yazıda sanık mehmet oğlu doğumlu onur özkanın halen patnosta asker olduğu ceza ve firar durumu olmadığı takdirde mayıs tarihinde normal terhise tabi olduğu bildirilmiştir mahkememizin tarihli oturumunda bu dosyada uygulanması gereken kural olan sayılı askerî mahkemeler kuruluşu ve yargılama usulü hakkındaki kanunun maddesinin anayasaya aykırı olduğu görüşüne varılarak anayasa mahkemesine itirazen iptal talebinde bulunulmasına karar verilmiştir mahkemece uygulanan kural olan sayılı yasanın maddesi muvazzaf ve yedek er ve erbaşların ve yedek subay ve yedek askeri memurların askere girmeden önce veya silah altına çağrılmadan önce işledikleri yukarı haddi yıla kadar şahsi hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren suçlara ait davalarda ilk ve son soruşturma işlemleri askerliklerini bitirmelerine kadar geri bırakılır şeklindedir dosyamızın sanığı onur özkanda askere gitmeden tarihinde bu suçu işlemiş ve yargılamanın devamı sırasında asker olduğu anlaşılmıştır yukarıda açıklandığı gibi sayılı yasanın maddesi mahkemece uygulanacak kanun niteliğindedir anayasanın maddesinde türkiye cumhuriyeti toplumunun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere bağlı demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir anayasanın maddesine göre de herkes dil din ırk renk cinsiyet siyasi düşünce felsefi inanç din mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetmeksizin kanun önünde eşittir hiç bir kişiye aileye zümreye ve sınıfa imtiyaz tanınamaz devlet organları idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun hareket etmek zorundadır yine anayasanın maddesinin son fıkrasında davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması yargının görevidir şeklindediresas sayısı karar sayısı millet adına egemenliği kullanan kişi ve kuruluşlar anayasada belirtilen hukuk düzeni dışına çıkamazlar hukuk devleti ilkesi devletin bütün organları üstünde hukukun mutlak egemenliğinin bulunması ve yasakoyucunun da her zaman anayasa ve hukukun üstün kuralları ile kendisini bağlı saymasını gerektirir anayasada yerini bulan eşitlik aynı hukuksal durumunda bulunanlara aynı kuralların uygulanmasını gerektirir sayılı yasanın maddesinde eşitsizlik sadece asker ve siviller arasında değil asker kişiler arasında da mevcuttur asker kavramı içinde düşünülen muvazzaf subaylar ile astsubaylar ile yedek subay ve astsubaylar arasında eşitsizlik mevcuttur aynı eşitsizlik aynı davada yargılanan asker ve sivil kişiler yönünden de mevcut olup bu husus anayasamızın eşitlik ilkesine aykırıdır yine yukarıda belirtilen husus hukuk devleti ilkelerine de aykırı olup avrupa i̇nsan hakları sözleşmesinde türkiye cumhuriyeti tarafından kabul edilen adil yargılama hakkı da madde gereği ortadan kalkmaktadır davaların asker kişinin terhisine kadar geri bırakılması hususu sadece kısa süreli hürriyeti bağlayıcı cezalar yönünden gerekli ise de bu davaların tamamına yakını sulh ceza mahkemesinde görülmekte olup mahkemenin görevi gereği bu davaları en kısa zamanda ve en adil şekilde sonuçlandırılmasını gerektirir bu erteleme ile basit bir dava yılı geçen bir süre sonunda sonuçlanmakta olup bu da yukarıda belirtilen anayasanın maddesine aykırı bir durum yaratmaktadır sonuç yukarıda açıklandığı gibi sayılı askeri mahkemeler kuruluşu ve yargılama usulü hakkındaki kanunun maddesinin anayasanın ve maddelerine aykırı görüldüğünden anayasanın maddesi gereğince itirazen iptaline dair talebin kabulüne karar verilmesi saygı ile arz olunur sandıklı asliye ceza mahkemesinin başvuru kararının gerekçe bölümü ise şu şekildedir sanıklar hakkında mahkememizce görevli memura hakaret suçundan dolayı kamu davası açılmıştır sanık devrim eroğlu hakkında tck maddenin uygulanması istenmektedir ancak sanık devrim eroğlu askerde bulunmaktadır tck maddeye göre eylem aydan aya kadar hapis cezasını gerektirmektedir sayılı yasanın maddesine göre sanığın asker dönüşünün beklenmesi gerekmektedir maddeye göre silah altına çağrılmadan önce işledikleri yukarı haddi yıla kadar şahsi hürriyeti bağlayıcı cezayı gerektiren suçlara ait davalarda son soruşturma işlemleri askerlik bitirmelerine kadar geri bırakılır anayasanın maddesine göre türkiye cumhuriyeti bir hukuk devletidir anayasanın maddesine göre herkes kanun önünde eşittir yine maddeye göre herkes savunma hakkına sahiptir yargıtay içtihatlarına göre başka suçtan tutuklu olmayan bir kişi tutuklu bulunduğu suçtan dolayı mutlaka mahkemeye getirilerek savunması alınmalıdır bu içtihat ileesas sayısı karar sayısı dolaylı olarak savunma hakkının özgürlüğü kısıtlanmış kişiler hakkında daha da önemli olduğu vurgulanmıştır sayılı yasanın maddesi oluşturulurken gözetilen amaç basit suçlardan dolayı askeri birlikteki düzenin ve disiplinin bozulmasını önlemektir bu düzenleme ile sanığın savunma hakkı esas alınmıştır aksi halde yılı aşan cezayı gerektiren suçlardan dolayı da asker dönüşünün beklenmesi gerekirdi bu düzenleme sebebi ile basit etkili eylemden yargılanan kişinin asker dönüşü beklenecek ancak nitelikli eylemden yargılanan kişinin asker dönüşü beklenmeyecektir sanık hakları açısından bu düzenlemenin eşitsizlik meydana getirdiği açıktır diğer yandan ağır suçu işleyen kişinin ağır bir hukuki yararı ihlal ettiği bu sebeple bozulan kamu düzeninin yeniden kurulmasında aciliyet olduğu bu nedenle ağır suçlarda sanığın asker dönüşünün beklenmemesi gerektiği ileri sürülebilir ancak bozulan kamu düzeni ihlal edilen haklar iade edilecekse bu yargılama sonucunda olacaktır yargılama hukukunun maddi hukuktan ayrı ilkeleri vardır maddi hukukun amaca ulaşmasını sağlayan bu ilkeler gereğince her sanık savunma imkanlarından azami derecede faydalanmak hakkına sahiptir bir kişinin işlediği ağır bir suç nedeni ile savunma hakkını lâyıkıyla kullanmadan asker dönüşünde bir mahkumiyet ilamıyla karşılaşması öte yandan basit suçlarda sanığın beklenmesi kanun önünde eşitlik ilkesine aykırıdır ayrıca kişi haklarının hukuk teminatı altında bulunması ilkesine de aykırıdır sayılı yasa tarihinde yürürlüğe girmiştir bu tarihte teknik araç ve gereçlerin yetersiz olduğu ulaşım imkanlarının bugünkü kadar gelişmemiş olduğu açıktır ancak bugün teknolojideki gelişme sayesinde ulaşım vasıtaları artmış ve intikal süreleri kısalmıştır ülkemizin her yerinde bir asker kişinin en yakın mahkemeye sevki bir saatten fazla sürmemektedir sadece seyyar askeri birlikler için sorunun devam ettiği düşünülebilir ancak bir müddet sonra seyyar birlikler de daimi yerlerine dönmektedirler bu sebeple ulaşım imkanlarının kısıtlı olduğu dönemlere mahsus bu kuralların realite ile alakası kalmamıştır yargının yavaş işlediği devamlı dile getirilen hususlardandır bu sebeple mahkemelerde davaların sürümcemede kalmasına neden olan bu düzenlemenin yürürlükten kaldırılması gerekmektedir hukuksal yapı sosyal ve ekonomik yapının paralelinde olmak zorundadır kaldı ki modernleşme sonucunda askeri yaşam ile sivil yaşam arasındaki keskin çizgide ortadan kalkmış bulunmaktadır şu halde yasağın askeri mecburiyetlerle bir ilgisi kalmamıştır bu sebeple yasa maddesinin anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu iptal edilmesi gerektiği görüşüne varılmıştır hüküm açıklanan nedenlerle sanık hakkında uygulanması sözkonusu olan sayılı yasanın maddesinin anayasaya aykırı olduğu anlaşıldığından iptal edilmesi için anayasa mahkemesine başvuru yapılmasına dosyadan tasdikli bir suret oluşturulmasına ve anayasa mahkemesine gönderilmesine sayılı yasanın maddesi gereğince sanık devrim eroğlunun asker dönüşünün beklenmesine dair savcısının varlığında sanıkların yokluğunda verilen karar okundu ve anlatıldıesas sayısı karar sayısı 