esas sayısı karar sayısı i̇mar uygulamalarının askı panosunda ay süreyle asıldığı ve kesinleştiği davacının imar uygulamalarına itiraz etmediği nedeniyle hak düşürücü süre yönünden davanın reddi gerektiği yine talep edilen bedelin fahiş olduğu bildirilmiştir davanın açıldığı tarih tür bu tarih itibariyle mevcut yasal düzenlemelere göre imar uygulaması nedeni ile bedele dönüşen kısım için dava tarihindeki değerin baz alınması ve bu değer üzerinden hüküm kurulması gerekmektedir bu nedenle mahkememizce günlü keşif yapılmıştır keşif sonrasında sunulan bilirkişi raporları ile dava konusu edilen taşınmazda davacının bedele dönüşen taşınmazı yönünden iptal edilen sayılı yasa hükmüne göre uygulama tarihindeki arsa bedeline dava tarihine kadar yasal faiz işletilerek güncelleme yapıldığında tl değer saptanmıştır mahkememizce esas karar sayılı ve günlü karar ile sayılı yasa hükümlerine göre belirlenen değer üzerinden karar verilmiş mahkememiz kararı yargıtay hukuk dairesinin esas i̇ karar sayılı ve günlü bozma ilamı gün ve sayılı resmi gazetede yayınlanan anayasa mahkemesinin gün ve sayılı kararı ile sayılı yasanın maddesi ile sayılı kamulaştırma kanununun başlığı ile birlikte değiştirilen geçici maddesinin sayılı kanuna göre yapılan imar uygulamalarından ipotekle teminat altına alınanlarda dahil olmak üzere her illerinin borçlu idarelerce ödenmesine ilişkin usulü düzenleyen fıkrası anayasanın ve maddelerine aykırı görülerek iptal edilmiş olduğundan dava tarihindeki değerin tespit edilmesi gerektiği nedeniyle mahkememiz kararı bozulmuştur bozma uyarınca mahkememizce günlü keşif yapılmıştır keşif sonrası sunulan bilirkişi raporunda bedele dönüşen alanın birim fiyatı tlden dava tarihindeki değeri tl olarak belirlenmiştir sayılı yasada madde ile sayılı kanuna geçici madde eklenmiştir geçi̇ci̇ madde tarihli ve sayılı i̇mar ve gecekondu mevzuatına aykırı yapılara uygulanacak bazı i̇şlemler ve sayılı i̇mar kanununun bir maddesinin değiştirilmesi hakkında kanun hükümlerine göre yapılan imar uygulamalarından doğan idarelerin taraf olduğu her türlü alacak ve bedel artırım davalarında taşınmazın değeri uygulamanın tapuda tescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esas alınmak ve tarihteki nitelikleri gözetilmek suretiyle tespit edilir tespit edilen bu bedel türkiye i̇statistik kurumu tarafından açıklanan yurt i̇çi üretici fiyat endeksi tablosu esas alınmak suretiyle dava tarihi itibarıyla güncellenir ve ortaya çıkan gerçek bedel hak sahibine ödeniresas sayısı karar sayısı bu kanunun geçici ncı maddesinin üçüncü yedinci sekizinci ve on birinci fıkra hükümleri bu madde kapsamındaki davalar ve icra takipleri için de uygulanır devam eden dava ve icra takipleri ise bu madde hükümlerine göre sonuçlandırılır şeklinde yeni bir yasal düzenleme yapılmıştır mahkememizce yeni yasal düzenleme nedeni ile yargıtay hukuk dairesinin esas emsal bozma ilamında belirtildiği şekilde benzer davalarda anılan yasa hükmüne göre ek rapor alınarak karar verilmesi gerektiği hususunda görüş bildirilmesi nedeni ile mahkememizce derdest bulunan davada bilirkişi kurulundan sayılı bilirkişi kanunun sayılı kanunun maddesinde madde ile yapılan değişiklik gözetilerek taşınmaz değerlendirme uzmanı eklenerek ek rapor alınmıştır bilirkişi kurulunun hazırladığı ek raporda yasal değişiklikler nedeni ile imar uygulamasının tapuya tescil tarihi olan tarihindeki değeri tl olarak belirlenmiş ve sayılı yasanın maddesi gereğince bu değer üzerinden yurt içi üretici fiyat endekslerine göre dava tarihine endekslendiğinde tl bedele dönüşen kısım için bedel tespiti yapılmıştır görüldüğü gibi davanın açıldığı tarih itibariyle mevcut yasal düzenlemeler karşısında olan taşınmaz bedeli sayılı yasanın yeni hesaplama yöntemi ile tl ye düşmüştür gerçek ya da tüzel kişilerin mülkiyet hakkı anayasal güvence altında olup anayasanın maddesinde temel haklar ve ödevlere ilişkin ikinci bölümde düzenlenmiştir mülkiyet hakkında kısıtlama ancak kamu yaran amacı ile ve yasa ile mümkündür yine mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz türk medeni kanunu açısından bakıldığında maddede yapılan düzenleme ile bir şeye malik olan kimse hukuk düzeninin sınırları içinde şey içinde dilediği gibi kullanma ve tasarruf yetkisine sahiptir bu maddenin doğal sonucu olarak kullanmama şeklinde de tasarruf mümkündür diğer taraftan avrupa i̇nsan hakları sözleşmesi i̇nsan hakları ve temel özgürlüklerin korunmasına i̇lişkin sözleşme ye ek protokol paris madde mülkiyetin korunması her gerçek ve tüzel kısının mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır bir kimse ancak kamu yaran sebebi ile ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uyumlu olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir yukarıdaki hükümler devletlerin mülkiyetin kamu yararına olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasalan uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez avrupa i̇nsan hakları sözleşmesi birleşmiş milletler i̇nsan hakları demeci kabul edildikten sonra bu demeçteki bazı ilkelerin avrupa konseyine üye devletlerin ülkesinde kanun gibi uygulanmak amacı ile hazırlanmıştır sözleşme avrupa konseyine üye devletler tarafından roma da tarihinde imza edilmiştiresas sayısı karar sayısı türkiye avrupa insan hakları sözleşmesinin tarih ve sayılı kanun ile onaylayarak turk hukuk düzeninde yürürlüğe konmuştur ek protokolün maddesinde mülkiyet hakkına müdahale için koşul on görülmekte olup bunlar müdahale kamu yaran amacına yönelik olmalıdır müdahalenin yasa ile öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olmalıdır mülkiyete yönelik müdahalede amaca ulaşmak için başvurulan yöntem ile amacı arasında orantılılık adil denge olmalıdır somut olay incelendiğinde davacının tapulu mülkiyet hakkı sahibi olarak korunmaya değer bir hakkının bulunduğu görülmektedir i̇lgili belediyenin i̇mar kanununa uygun olarak yaptığı imar uygulaması nedeni ile mülkiyet hakkı sahibinin taşınmazının bir kısmının bedele dönüştüğü anlaşılmaktadır söz konusu bedelin tespiti hususunun davacının mülkiyet hakkının karşılığını dava tarihi itibariyle alabilmesi gerekmektedir mülkle ilgili olarak mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin kamu veya genel çıkarlar doğrultusunda meşru bir amaca hizmet ettiği anlaşılmakta ise de bu meşru amaca hizmet etmenin yeterli olmadığı aynı zamanda orantısal olması gerektiği ai̇hm sinin emsal kararında öngörüldüğü şekilde toplumun genel çıkarlarının gerekleri ile bireyin temel haklarının korunması gereği arada adil bir dengenin korunması gerekmekte olup somut olayda sayılı yasanın imar uygulamasının tescil tarihi itibariyle belirlenecek değerin yurt içi üretici fiyat endeksleri ile dava tarihine göre güncellenmesi yöntemi uygulandığında davacının dava tarihinde talep edebileceği rayiç değerle orantılı olmadığı ve buna göre adil bir dengenin korunamadığı anlaşılmaktadır kaldı ki türkiye i̇statistik kurumu tarafından açıklanan yurt içi üretici fiyat endeksi tablosu taşınmazın değerini saptama yönünden objektif ölçüt olarak yan unsurlar olmadığından alınabilecek bir niteliğe sahip değildir bu durum ise davacının anayasal bir hak olan mülkiyet hakkının ilgili idare karşısında adil bir denge korunmadığından ihlal edildiği anlamına gelmektedir söz konusu sayılı yasanın maddesi ile sayılı yasaya eklenen geçici maddesinin yapılara uygulanacak bazı işlemler ve sayılı i̇mar kanununun bir maddesinin değiştirilmesi hakkında kanun hükümlerine göre yapılan imar uygulamalarından doğan idarelerin taraf olduğu her türlü alacak ve bedel arttırım davalarında taşınmazın değeri uygulamanın tapuda tescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esas alınmak ve tarihteki nitelikleri gözetilmek suretiyle tespit edildi tespit edilen bu bedel türkiye i̇statistik kurumu tarafından açıklanan yurt içi üretici fiyat endeksi tablosu esas alınmak suretiyle dava tarihi itibariyle güncellenir ve ortaya çıkan gerçek bedel hak sahibine ödenir hükmü hesaplama yöntemi açısından söz konusu uygulamanın anayasaya türk medeni kanun hükümlerineesas sayısı karar sayısı avrupa i̇nsan haklan sözleşmesi i̇nsan haklan ve temel özgürlükleri sözleşmesi ve ek protokol hükümlerine göre iptali gerektiği düşünülmektedir anayasa mahkemesi tarafından gerekli incelemeler yapılarak ilgili yasanın ilgili hükümlerinin iptali konusunda karar oluşturulması saygı ile talep olunur