esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir davacı vekili tarafından zabıt kâtipliği uygulama sınavında bir adaya yardımcı olduğu gerekçesiyle devlet memurları kanununun g maddesi uyarınca devlet memuriyetinden çıkarma cezası ile tecziye edilmesine dair yüksek disiplin kurulu kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle adalet bakanlığına karşı açılan davada davada uygulanması gerekli kural olan devlet memurları kanununun g maddesinin anayasaya aykırı olduğu kanaatine varıldığından işin gereği görüşüldü sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasının inci maddesinin ikinci fıkrasında kanunların anayasaya aykırı olamayacağı belirtilmiş nci maddesinde de bir davaya bakmakta olan mahkeme uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddî olduğu kanısına varırsa anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır mahkeme anayasaya aykırılık iddiasını ciddi görmezse bu iddia temyiz merciince esas hükümle birlikte karara bağlanır anayasa mahkemesi işin kendisine gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını verir ve açıklar bu süre içinde karar verilmezse mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır ancak anayasa mahkemesinin kararı esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar gelirse mahkeme buna uymak zorundadır anayasa mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının resmi gazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz hükmüne yer verilmiştir anayasanın nci maddesi hükmüne göre bir davaya bakmakta olan mahkemenin itiraz yoluyla bir kanun hükmünün iptali için anayasa mahkemesine başvurabilmesi için iptali istenen kuralın davada uygulanacak nitelikte bir kural olması gerekir davacının devlet memuriyetinden çıkarma cezası almasına sebep olan sayılı devlet memurları kanununun g maddesinin bakılan davada uygulanacak bir kural niteliğinde olduğu açıktır dava dosyasının incelenmesinden ankara i̇darî yargı adalet komisyonu başkanlığınca tarihinde uygulamalı yapılan zabıt kâtipliği alım sınavında bir adaya ait uygulama sınav metnini önceden hazırlayarak yazıcıya gönderdiği ve bu suretle bir adaya yardımcı olduğu disiplin soruşturması ve teknik raporla saptanan davacının devlet memurları kanununun g maddesi uyarınca devlet memuriyetinden çıkarma disiplin cezası ile tecziye edilmesi üzerine tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır anayasanın nci maddesinde türkiye cumhuriyetinin toplumun huzuru millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik lâik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu belirtilmiş üncü maddesinde temel hak ve hürriyetlerin özlerine dokunulmaksızın yalnızca anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabileceği bu sınırlamaların anayasanın sözüne ve ruhuna demokratik toplum düzeninin ve lâik cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı hükme bağlanmış inci maddesinde kimsenin işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suçesas sayısı karar sayısı saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamayacağı kimseye suçu işlediği zaman kanunda suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemeyeceği suç ve ceza zamanaşımı ile ceza mahkûmiyetinin sonuçları konusunda da yukarıdaki fıkranın uygulanacağı ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirlerinin ancak kanunla konulacağı ifade edilmiş uncu maddesinde çalışmanın herkesin hakkı ve ödevi olduğu vurgulanmış inci maddesinde her türkün kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğu hizmete alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayrım gözetilemeyeceği hüküm altına alınmış inci maddesinin ikinci fıkrasında ise memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri atanmaları görev ve yetkileri hakları ve yükümlülükleri aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir hükmüne yer verilmiştir anayasa mahkemesinin yerleşik içtihadında hukuk devleti insan haklarına saygılı ve bu hakları koruyucu âdil bir hukuk düzeni kuran ve bunu devam ettirmekle kendini yükümlü sayan bütün davranışlarında hukuk kurallarına ve anayasaya uygun bütün eylem ve işlemleri yargı denetimine bağlı olan devlet demektir şeklinde tanımlanmaktadır söz konusu tanıma göre idarenin etkin bir şekilde yargısal denetimi hukuk devleti ilkesinin bir unsuru olup hukuk devleti ilkesini benimseyen türkiye cumhuriyeti anayasasının inci maddesinde de idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açık tutulmuştur yukarıda aktarılan anayasa hükümlerinin hukuk devleti ilkesi ile birlikte değerlendirilmesinden temel hak ve hürriyetlerinden birisi olan kamu hizmetine girme hakkının ancak kanunla sınırlandırılabileceği keza bu hakkı sınırlandıran özelliklere sahip disiplin cezaları ile memur ve diğer kamu görevlilerinin yükümlülükleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır diğer yandan hukuk devletinin öğreti ve uygulamada iki unsurundan daha bahsedilmekte bu unsurlardan birinin idarî faaliyetlerin belirliliği düzenli idare idarî istikrar ilkesi diğerinin ise hukukî güvenlik ilkesi olduğu kabul edilmektedir düzenli idare ilkesiyle idarenin faaliyetlerinin belli ölçüde tayin edilebilir ve önceden öngörülebilir olması idarenin sürekli uygulamaları ile hukukî istikrarı tesis etmesi gereği anlatılmaktadır bir hukuk devletinde bireylerin kendilerine uygulanacak hukuk kurallarının neler olduğunu önceden bilmesi ve kendi davranışlarını ona göre ayarlayabilme imkânına sahip olması şeklinde özetlenebilecek hukukî güvenlik ilkesi de hukuk devletinin gereklerinden biri olarak kabul edilmekte ve kanun ve kanun hükmünde kararnamelerin hukuka uygunluğunun tespiti kapsamında anayasa mahkemesi içtihatlarında uygulanmaktadır i̇darî istikrar ve hukukî güvenlik ilkesinin bir sonucu olarak temel hak ve hürriyetlerden birisi olan kamu hizmetine girme hakkının sınırlandırılması niteliğinde olan devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren bir eylemin kanunla konulduğunun kabul edilebilmesi için bu cezayı gerektiren eylemin somut ve belirli unsurlarının idarenin keyfî davranışına elvermeyecek ölçüde kanunla saptanması gerekmektedir elbette ki hangi eylemlerin söz konusu disiplin cezasını gerektirdiği hususunda önceden öngörülmesi mümkün bulunmayan tüm davranışların kanunla tam olarak belirlenmesine olanak bulunmamaktadır bu durum öncelikle kanunların soyut ve genel nitelikte olması özelliğine ters düşer ancak kanun koyucunun her halükârda temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılmasına yol açan eylemi en azından nesnel ve âdil bir uygulamaya zemin hazırlayacak şekilde ve öngörülebilir bir formda düzenlemesi elzemdir aksi durum idarî ve kazaî merciler arasında farklı uygulamalara sebebiyet verecek bu yüzden de hukuk devleti ilkesi zedelenecektiresas sayısı karar sayısı sayılı devlet memurları kanununun g maddesinde memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve hâller arasında sayılmış ancak hangi hareketlerin memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici olduğu hususunda herhangi bir somut ve belirli unsur ya da benzer davranışlar listesine yer vermemiştir bu yüzden memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecedeki hareketlerin saptanması idareye ve idarî yargı organlarına bırakılmıştır ancak söz konusu maddenin bu düzenleniş biçimiyle devlet memurluğunun sonlandırılması ve bir daha memurluğa alınmama gibi ciddî sonuçları olan bir konuda uygulamada idarî ve kazaî merciler arasında farklı uygulamalara ve yorumlara sebebiyet verecek bir içeriğe sahip olduğu açıktır nitekim dava konusu olayda da davacının zabıt kâtipliği uygulama sınavında teknik yöntemlerden yararlanarak bir adaya yardımcı olması şeklindeki eylem soruşturmacı tarafından ve mardin i̇dare mahkemesinin çoğunluk kararına muhalefet şerhinde devlet memurları kanununun maddesi kapsamında kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren kişilerin yarar veya zararını hedef tutan davranışlarda bulunmak disiplin kurulu ile yüksek disiplin kurullarınca ve mardin i̇dare mahkemesinin çoğunluk kararı ile danıştay onikinci dairesinin onama kararında aynı kanunun g maddesi kapsamında devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak olarak yorumlanıp değerlendirilmiştir oysa pekâlâ devlet memurluğuna alınma koşullarını düzenleyen aynı kanunun maddesinde yer verilen türk ceza kanununun üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar zimmet irtikâp rüşvet hırsızlık dolandırıcılık sahtecilik güveni kötüye kullanma hileli iflâs ihaleye fesat karıştırma edimin ifasına fesat karıştırma suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak hükmü ile özellikle söz konusu maddenin mülga şeklinde yer alan taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere ağır hapis veyahut aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla zimmet ihtilâs irtikâp rüşvet hırsızlık dolandırıcılık sahtecilik inancı kötüye kullanma dolanlı iflâs gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlâk kaçakçılığı hariç kaçakçılık resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma devlet sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak hükmünde olduğu gibi memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecedeki hareketlerin neler olabileceği hususunda fikir veren benzer davranışlar listesine yer verilebilirdi ki şüphesiz bu şekilde yapılacak bir yasal düzenlemenin yukarıda belirtilen ve hukuk devleti belirlilik ve hukukî güvenlik ilkesini zedeleyen uygulamaları ortadan kaldıracağı veya en azından etkin bir yargısal denetime zemin hazırlayarak bu gibi durumları en aza indirebileceği düşünülmektedir devlet memurları kanununun g maddesi mevcut düzenleniş biçimiyle asıl olarak yukarıda aktarılan hukuk devleti ilkesine özel olarak da cezaların kanunîliği ilkesine kamu hizmetine girme hakkının ancak kanunla sınırlandırılabileceği kuralına ve memurların yükümlülük ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenmesi yolundaki anayasa hükmüne aykırıdıresas sayısı karar sayısı nitekim gün ve sayılı resmî gazetede yayımlanan anayasa mahkemesinin gün ve sayılı kararı ile sayılı i̇mar kanununun nci maddesinin birinci fıkrasının tl dan liraya kadar para cezası verilir bölümünün yukarıda aktarılan benzer gerekçelerle anayasanın nci maddesine aykırı olduğundan bahisle iptaline hükmedilmiştir keza daha benzer bir konuda gün ve sayılı resmî gazetede yayımlanan anayasa mahkemesinin gün ve sayılı kararı ile sayılı avukatlık kanununun inci maddesinin birinci fıkrasının bendinde yer verilen avukatlık mesleğine yaraşmayacak tutum ve davranışları çevresince bilinmiş olmak hükmünün yine yukarıda aktarılan benzer gerekçelerle anayasanın nci maddesine aykırı olduğundan bahisle iptaline hükmedilmiştir bu durumda sayılı devlet memurları kanununun inci maddesinin bendinin alt bendinde md g yer verilen memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak hükmünün anayasanın ve inci maddesine aykırı olduğu kanaatine varıldığından anılan kanun hükmünün iptali için anayasa mahkemesine başvurulması gerekmiştir açıklanan nedenlerle anayasanın nci maddesi uyarınca bakılmakta olan davada uygulanacak olan sayılı devlet memurları kanununun inci maddesinin bendinin alt bendinde md g yer verilen memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak hükmünün anayasanın ve inci maddelerine aykırı olduğu kanaatiyle anılan kanun hükmünün iptali ve yürürlüğünün durdurulması talebiyle anayasa mahkemesine başvurulmasına anayasa mahkemesinin konu hakkında vereceği karara kadar davanın geri bırakılmasına beş ay içinde bir karar verilmezse davanın yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırılmasına i̇şbu kararın birer örneğinin taraflara tebliğine sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun ncı maddesi uyarınca işbu kararın aslı ile birlikte işbu karara ilişkin görüşme tutanağının dava dilekçesinin ve dosya içindeki diğer tüm evrakların onaylı örneklerinin dizi listesine bağlanarak anayasa mahkemesine gönderilmesine tarihinde oybirliğiyle karar verildi