esas sayısı karar sayısı  mahkememizce yapılan yargılama sırasında tarihinde yürürlüğe giren sayılı yatırımların proje bazında desteklenmesi ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanunun mdsi ile sayılı kamulaştırma kanuna eklenen geçici maddesinin tamamı ile fıkrasının bu kanunun geçiçi ncı maddesinin üçüncü yedinci sekizinci ve onbirinci fıkra hükümleri bu madde kapsamındaki davalar ve icra takipleri içinde uygulanır devam eden dava ve icra takipleri ise bu madde hükümlerine göre sonuçlandırılır cümlesinin anayasaya aykırı olduğunu iddia edilmesiyle dosyamızdan anayasaya aykırılık iddiasında bulunulmuş ve bu iddia mahkememizce tarihli duruşmada itiraz başvuru talebinin celse arasında değerlendirilmesi şeklinde karara bağlanmış yapılan değerlendirilmede de iddia ciddi bulunarak iptali istemiyle mahkemenize başvurmak hasıl olmuştur öncelikle iptali talep edilen ve davayı esastan etkileyen sayılı yasanın mdsi ile getirilen geçici maddeyi incelemek ve eğer yüksek mahkemenizce geçici maddesi iptal edilir ise bu defa sayılı yasanın maddesi ile getirilen geçici madde hükümlerinin anayasaya aykırı hükümlerinden dava etkileneceğinden bu defa geçici maddenin anayasaya aykırı hükümlerinin neden anayasaya aykırı olduğunu gerekçelendirmek gerekmiştir sayılı yasanın kamulaştırma ile ilgili davamızı esastan etkileyen maddesi ile kamulaştırma kanununa eklenen geçici maddesi aşağıdaki gibidir madde tarihli ve sayılı i̇mar ve gecekondu mevzuatına aykırı yapılara uygulanacak bazı i̇şlemler ve sayılı i̇mar kanunun bir maddesinin değiştirilmesi hakkındaki kanun hükümlerine göre yapılan imar uygulamalarından doğan idarelerin taraf olduğu her türlü alacak ve bedel artırım davalarında taşınmazın değeri uygulamanın tapuda tescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esas alınmak ve tarihteki nitelikleri gözetilmek suretiyle tespit edilir tespit edilen bu bedel türkiye i̇statistik kurumu tarafından açıklanan yurt i̇çi üretici fiyat endeksi tablosu esas alınmak suretiyle dava tarihi itibariyle güncellenir ve ortaya çıkan gerçek bedel hak sahibine ödenir bu kanunun geçici ncı maddesinin üçüncü yedinci sekizinci ve onbirinci fıkra hükümleri bu madde kapsamındaki davalar ve icra takipleri içinde uygulanır devam eden dava ve icra takipleri ise bu madde hükümlerine göre sonuçlandırılır tarihinde kabul edilerek gün sayılı resmi gazetede yayımlanan sayılı kanunun maddesi ile sayılı yasaya eklenen geçici maddesinin birinci fıkrasının yürürlüğe girmeden önce sayılı kanun uygulamasından mağdur olan hak sahipleri işbu davada olduğu gibi sayılı i̇mar kanununun maddesi son fıkrası uyarınca sayılı kamulaştırma kanunu hükümlerine göre bedel artırım davası açabilmekte mahkemece ilgiliye daha önceden bedel ödenmiş ise son ödeme tarihi itibariyle taşınmazın değerini tespit edilmekte bu durumda bedel alan hak sahipleri için sembolik miktarda artırım bedelleri çıkmakta uygulama bedeli ödenmiş ise idareye hiçbir mali ek külfet yüklenmemekte idi hak sahibi kamulaştırma bedelini hiç almamış ise kamulaştırma kanunu gereği müracaat tarihi dava itibariyle taşınmazın değeri tespit edilmekte taşınmazın bedele dönüşen alanı için idarece takdir edilen bedel artırılarak ve hak sahibine ödenmesine karar verilmekte idi esas sayısı karar sayısı bu düzenlemeyle mülkiyet hakkının özü çiğnenmiş denkleştirici adalet ilkesi dahi göz ardı edilmiştir yasanin maddesi̇yle geti̇ri̇len geçi̇ci̇ maddeni̇n fikrasinin cümlesi̇ni̇n anayasaya aykiriliği yönünden devam eden dava ve icra takipleri ise bu madde hükümlerine göre sonuçlandırılır olan cümlesi anayasanin hukuk devleti̇ i̇lkesi̇ olan maddesi̇ne aykiridir anayasanın maddesi hukuk devleti̇ ve hukuk güvenli̇ği̇ ilkelerini düzenlemektedir anayasa mahkemesinin tarihli esas karar sayılı kararında ay md gereği hukuk devleti ve hukuk güvenliği ilkeleri açıkça tanımlanmıştır şöyle ki kişilere hukuk güvenliğinin sağlanması anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devletinin ön koşullarındandır hukuk devleti hukuk normlarının öngörülebilir olmasını bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerektirir hukuk güvenliğinin sağlanması bu doğrultuda yasaların geleceğe yönelik öngörülebilir belirlemeler yapılabilmesine olanak verecek kurallar içermesini gerekli kılar geriye dönük düzenlemelerle kişilerin haklarının hukuki istikrar ve güvenlik ilkesi gözetilmeden kısıtlanması hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmaz hukuk devletinin gereği olan hukuk güvenliğini sağlama yükümlülüğü kural olarak yasaların geriye yürütülmemesini gerekli kılar yasaların geriye yürümezliği ilkesi uyarınca yasalar kamu yararı ve kamu düzeninin gerektirdiği kazanılmış hakların korunması mali haklarda iyileştirme gibi kimi ayrıksı durumlar dışında ilke olarak yürürlük tarihlerinden sonraki olay işlem ve eylemlere uygulanmak üzere çıkarılırlar yürürlüğe giren yasaların geçmişe ve kesin nitelik kazanmış hukuksal durumlara etkili olmaması hukukun genel ilkelerindendir öte yandan hukuk devletinin hukuk güvenliği ilkesi belirliliği de gerektirir belirlilik ilkesi yükümlülüğün hem kişiler hem de idare yönünden belli ve kesin olmasını yasa kuralının ilgili kişilerin mevcut şartlar altında belirli bir işlemin ne tür sonuçlar doğurabileceğini makul bir düzeyde öngörmelerini mümkün kılacak şekilde düzenlenmesini gerekli kılar aym kve tarihli kararı i̇şbu iptale konu sk ile değişik sk geçici md fıkrasının cümlesi hukuk devleti ve hukuk güvenliği ilkelerine açıkça ihlal etmektedir zira geçmişte yapılmış ve tamamlanmış hukuki işlemlere yönelik olarak kamu yararı ve birey haklarını korumaya yönelik değil tam aksine bireyin temel haklarını yok eder bir şekilde geçmişe yürütülmektedir hal böyle olunca cümle hukuka güven ilkesi dolayısıyla hukuk devleri i̇lkesiyle bağdaşmaz bu nedenle maddenin bu cümlesinin iptali gereklidir devam eden dava ve icra takipleri ise bu madde hükümlerine göre sonuçlandırılır olan cümlesi anayasalin maddesi̇nde i̇fade edi̇len kanun önünde eşi̇tli̇k i̇lkesi̇ne de açikça aykiridiresas sayısı karar sayısı şöyle ki aynı tarihte imar uygulamasından kaynaklı bedel arttırım davası açan iki ayrı kişi işbu yasa yürürlüğe girinceye kadar aynı usul ve esaslar hükümlerine göre yürütülmüş iken birisi yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce karar çıkıp önceki yasal düzenlemeler doğrultusunda kesinleşirken diğer hak sahibinin elinde olmayan ve yargılamadaki gecikmelerden dolayı davası henüz kesinleşmemişse dava tarihi itibariyle eşit statü ve hukuki düzende bulunan mağdurlar arasındaki bu eşitlik davası kesinleşmeyen aleyhine açıkça bozulmakta ve kanun önünde eşitsizlik ortaya çıkmaktadır bu nedenle de iş bu cümle kanun önünde eşitlik i̇lkesi ile bağdaşmaz bu nedenle maddenin bu cümlesinin iptali gerekir devam eden dava ve icra takipleri ise bu madde hükümlerine göre sonuçlandırılır olan son cümlesi anayasanin maddesi̇nde i̇fade edi̇len adi̇l yargilanma hakki i̇lkesi̇ne de açikça aykiridir devam eden bir davada davanın taraflarından birinin davanın sonucunu etkileyecek bir yasal düzenlemenin bizzat hazırlanışında yer alması açıkça anayasanın maddedeki adil yargılanma hakkının ihlalidir bu eylemi yapanın idare olması bu gerçeği değiştirmez bilakis bireyin en çok idareye karşı yargısal ve hukuki korumaya ihtiyacı vardır hal böyle olunca cümle adil yargılanma hakkı ilkesi ile bağdaşmaz bu nedenle maddenin bu cümlesinin iptali gereklidir yasanin maddesi̇yle geti̇ri̇len geçi̇ci̇ maddeni̇n fikrasi tarihli ve sayılı i̇mar ve gecekondu mevzuatına aykırı yapılara uygulanacak bazı i̇şlemler ve sayılı i̇mar kanunun bir maddesinin değiştirilmesi hakkındaki kanun hükümlerine göre yapılan imar uygulamalarından doğan idarelerin taraf olduğu her türlü alacak ve bedel artırım davalarında taşınmazın değeri uygulamanın tapuda tescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esas alınmak ve tarihteki nitelikleri gözetilmek suretiyle tespit edilir tespit edilen bu bedel türkiye i̇statistik kurumu tarafından açıklanan yurt i̇çi üretici fiyat endeksi tablosu esas alınmak suretiyle dava tarihi itibariyle güncellenir ve ortaya çıkan gerçek bedel hak sahibine ödenir cümlesi̇ni̇n anayasaya aykiriliği yönünden bu cümle anayasanin maddesi̇nde düzenlenen mülki̇yet hakkina aykiridir mülkiyet hakkı anayasanın maddesinde bir temel hak olarak güvence altına alınmış ve bu hakka ancak kamu yararı nedeniyle ve kanunla sınırlama getirilebileceği belirtilmiştir kamulaştırmanın nasıl ve hangi ilkelere göre yapılacağı anayasanın maddesinde düzenlenmiştir sayılı kanun gereğince yapılan uygulamalar neticesi bedele dönüştürülen taşınmazlar uygulama tarihi itibariyle sayılı kamulaştırma kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle düzenlenen idari işlemlerdir sayılı kanunun ve maddeleri gereğince yapılan imar uygulaması neticesi bedele dönüştürme işlemlerinde de sayılı kamulaştırma kanunu hükümleri uygulanmıştır bireyin mülkiyeti altındaki taşınmazı kamulaştırılmış ve aynı yöntemle değer tespiti yapılmıştır sayılı kanun bir nevi i̇mar affı niteliği taşıdığından uygulama sahasında fiili yapılaşma korunarak imar uygulaması yapılmış yani hukuki durum fiili duruma uydurulmuştur uygulama gereğince mülkiyet durumuna bakılmaksızın öncelikle mevcut yapılar tespit edilmiş mevcut yapı sahipleri yapının bulunduğu taşınmazın maliki olmasalar dahi binaların üzerinde bulunduğu taşınmazların maliki yapılmışlardır yapılardan arta kalan yerlerden ise öncelikle kamu hizmet alanları yollaresas sayısı karar sayısı ayrılmış kalan yerler ise yapı sahibi olmayan ancak mülkiyet sahibi olan arsa sahiplerine dağıtılmış üzerinde binası bulunmayan arsa sahiplerinin taşınmazları kesilen düzenlenme ortaklık payları yeterli gelmediğinden ya tamamen ya da kısmen bedele dönüştürülmüş ve kamulaştırılmıştır ancak yapılan idari işlemler usulüne uygun olarak hak sahiplerine noter kanalıyla tebliğ edilmediğinden mülkiyet hakkı sahiplerinin bir çoğunun ne yapılan işlemin iptali için idari yargıda ne de bedel tespiti için adli yargıda dava açma imkanları olmamıştır hak sahipleri işbu iptale konu sk md fıkrası yürürlüğe girmeden önce sk sayılı i̇mar kanunu ve sayılı kamulaştırma kanunu çerçevesinde bedel arttırım davası açmak suretiyle mahkemece takdir edilen bedeli alma imkanına sahipken getirilen yeni düzenleme ile mülkiyet hakkı sahibinin mülkiyetten kaynaklanan hakları kısıtlanmakta elinden alınan taşınmazının müracaat tarihinde ki değeri yerine uygulamanın tapuda tescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esas alınmak ve tarihteki nitelikleri gözetilmek suretiyle tespit edilen bu bedel türkiye i̇statistik kurumu tarafından açıklanan yurt i̇çi üretici fiyat endeksi tablosu esas alınmak suretiyle dava tarihi itibariyle güncellenerek ödenmesi öngörülmektedir bu durum mülkiyet hakkı sahibi bireyi açıkça mağdur edecektir zira uygulama tarihleri yıl önceye dayanan taşınmazların tarihteki takdirtespit edilen bedelin yurt içi üretici fiyat endeksi tablosu esas alınarak yapılacak güncelleme ile ortaya çıkacak olan değerin bugünkü satın alma gücü mukayese edilemeyecek çok fahiş bir fark olacak bu hesaplama yöntemi ile bu farkın kapanması da mümkün olamayacaktır söz konusu sk tarihinde yürürlüğe girmiş olup halen yürürlüktedir bu itibarla yılından günümüze kadar bu kanun gereğince taşınmazı bedele dönüştürülen hak sahipleri olması kaçınılmaz bir gerçektir kaldı ki bu günden sonra da bu kanunun uygulanma imkanı mevcuttur yılında taşınmazı bedele dönüştürülen ve takdir edilen bedeli almayan bir hak sahibinin geçen sürede türkiyede ki enflasyon ve hayat pahalılığı karşısında bu hesaplama yöntemi ile alacağını almaya zorlanması demek bugün için ancak birkaç yüz lira ile ifade edilecek bir bedel alması demektir sk ile yapılan bedele dönüştürmelerde ise yıllardır hak sahiplerine ödenmeyen bedeller mevcuttur ki bu bedellerin yalnızca türkiye i̇statistik kurumu tarafından açıklanan yurt i̇çi üretici fiyat endeksi tablosu esas alınmak suretiyle güncellenerek ödenmesi sembolik rakamlar olup ai̇hm önünde türkiyenin yeni mahkumiyetlerine sebebiyet verecektir anayasa mahkemesi sayılı kanun ve sayılı kanun ile getirilen düzenlemelere yönelik olarak sayılı ve tarihli kararında açıkça anayasaya aykırılıklar tespit etmiş ancak düzenlemenin geçmişte belirli bir dönemi kapsayan hukuka aykırı el atmalarla ilgili geçici bir düzenleme olması hasebiyle iptal etmemiştir anayasa mahkemesi aynı mahiyetteki sayılı yasa ile yapılan düzenlemeyi de esas karar sayılı tarihli kararı ile anayasaya aykırılıklar tespit ederek iptal etmiştir anayasa mahkemesinin iptal gerekçesinde anayasa mahkemesinin günlü ve sayılı kararı üzerine ortaya çıkan içtihat farklılığının giderilmesi ve idarenin kamulaştırmasız el koyması yoluyla mağdur edilen vatandaşların haklarının korunması amacıyla kanunla sayılı kanuna eklenen geçici maddede taleplerin çok yoğun olması halinde kamu idarelerinin tazminat ödeme konusunda zor durumda kalabilecekleri gözönünde bulundurularak bu şekildeki taleplerin karşılanabilmesi ve tazminatların ödenebilmesi için bazı özel düzenlemelere yer verilmiştiresas sayısı karar sayısı dava konusu kuralla tarihinden bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihe kadar gerçekleşen kamulaştırmasız el atmalarda madde kapsamına alınmış ve maddede yer verilen bazı hükümlerin bu taşınmazlar hakkında da uygulanması öngörülmüştür geçici maddede öngörülen hükümler anayasa mahkemesince iptal edilen sayılı kanunun maddesinin uygulandığı ilâ tarihlerini kapsayan dönemde oluşan bazı mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla çıkarılmıştır ancak kanun koyucu bu mağduriyetlerin bir anda giderilmesinin bütçeye ölçüsüz bir yük getirerek kamusal hizmetlerinin aksamasına neden olacağını göz önünde bulundurarak münhasıran bu tarihleri kapsayan dönemde kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedellerinin ödenmesine ilişkin istisnai bazı hükümlere yer vermiştir geçmişe yönelik mağduriyetlerin giderilmesi ve dönemden kaynaklanan ihtilafların tasfiyesi amacındaki üstün kamusal yarar dikkate alındığında maliklerin de haklarının yeteri derecede gözetilmesi kaydıyla bu dönemle sınırlı olarak uygulanmak üzere bir takım istisnai düzenlemelerin yapılması mümkündür nitekim geçici maddede belirlenen bedelin ödenmesinde ödenek sınırlaması getirilmesi borcun taksitler halinde ödenmesine imkan tanınması haczedilmezlik yasağı öngörülmesi gibi malik aleyhine bir takım hükümlere yer verilmiş ise de belirlenen bedelin taksitler halinde ödenmesi durumunda sayılı kanun uyarınca kanuni faiz ödenmesi öngörülerek malikin gecikmeden kaynaklanan zararları karşılanmak suretiyle kamusal yarar ile malikin kişisel yararı arasında makul bir denge kurulmuştur ancak ilâ tarihlerini kapsayan dönemde oluşan mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla getirilen ve malikler aleyhine birtakım hükümler içeren bu istisnai düzenlemenin tarihinden sonraki dönem için de uygulanmasının haklı bir temeli bulunmamaktadır anayasa mahkemesince iptal edilen sayılı kanunun maddesinin doğurduğu ağır mağduriyetlerin bir anda giderilmesinin bütçeye getireceği ölçüsüz yük nedeniyle kamu hizmetlerinde meydana gelebilecek aksamalar dikkate alınarak dönemle sınırlı olarak makul karşılanabilen bu istisnai hükümlerin sonraki dönemlere de uygulanması öngörülerek olağanlaştırılması hukuk güvenliğini zedelemekte ve anayasanın maddesinde güvenceye bağlanan mülkiyet hakkının ihlali sonucunu doğurmaktadır açıklanan nedenlerle dava konusu kural anayasanın ve maddelerine aykırıdır i̇ptali gerekir denmiştir ne var ki sayılı yasanın maddesi ile yapılan aynı mahiyetteki düzenleme tarihinden sonra yürürlüğe giren ve halen yürürlükte olan sk hükümleri uyarınca yapılan idari işlemler de madde kapsamına alınarak hem zaman bakımından düzenleme sürekli bir hale getirilmekte ve tarihsel uygulanma sınırından çıkarılarak hukuki işlemlerin kamulaştırma sonuçlarına da uygulanmakta bu düzenleme ile sayılı yasa ile getirilen geçici maddedeki düzenleme geçmişte belirli bir döneme yönelik geçici bir düzenleme olmaktan çıkarılıp geçmişi bugünü ve yarını kapsayan kalıcı bir düzenleyici yasa haline getirilmekte ve mülkiyet hakkını anayasa md tanımlanan hukuk devleti ve hukuk güvenliği ilkelerini anayasanın maddesinde de tanımlanan devlet temel amaç ve görevleri başlığı altındaki toplumun refah huzur ve mutluluğunu sağlama temel hak ve hürriyetlerin önündeki engelleri kaldırma ilkelerine açıkça aykırıdır zira zamanla temel hak ve hürriyetlerin önündeki engelleri kaldırmakla yükümlü olan devlet buna mukabil gün geçtikte temel hak ve hürriyetlerin önüne yeni engeller koymakta ve iyice hak ve özgürlüklerin alanını daraltmaktadır hal böyle olunca cümle mülkiyet hakkı i̇lkesi ile bağdaşmaz bu nedenle maddenin bu fıkrasının iptali gereklidir bu durum anayasa md belirtilen mülkiyet hakkına açıkça aykırı olduğu gibi ai̇hs ek nolu protokole dolayısı ile anayasa maddesine de açıkça aykırıdıresas sayısı karar sayısı nitekim avrupa insan hakları mahkemesi tarih ve sayılı akkuştürki̇ye kararında açıkca usulüne uygun olmayarak istimlak için tazminat ödenmesinde ki uzun gecikmeler arazisi kamulaştırılan kişinin artan bir mali kayba uğramasına sebep olmakta özellikle bazı ülkelerde olduğu gibi paranın değer kaybı kişiyi belirsiz bir konuma koymaktadır denilerek akkuştürkiye davasında aylık bir gecikme nedeniyle yıllık enflasyon ve hayat pahalılığının çok altında olan yasal faizle yapılan ödemenin hak sahibini mağdur ettiği gerekçesiyle türkiyeyi mahkum etmiştir akkuştürki̇ye kararında ai̇hm kamulaştırma bedel alacağının da mülkiyet hakkı kavramı içerisinde değerlendirerek geç ödenmesi halinde yalnızca yasal faiziyle ödenmesini mülkiyet hakkının ağır ihlali olarak görmüş ve türkiyeyi mahkum etmiştir sk ile yapılan bedele dönüştürmelerde ise yıllardır hak sahiplerine sembolik rakamlara baliğ olmakla ai̇hm önünce türkiyenin yeni mahkumiyetlerine sebebiyet vermektedir bu cümle anayasanin maddesi̇nde düzenlenen kanun önünde eşi̇tli̇k i̇lkesi̇ne de açikça aykiridir anayasanın maddesinde herkesin kanun önünde eşit olduğu devletin bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlü bulunduğu devlet organları ve idare makamlarının bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorunda oldukları hükme bağlanmaktadır yasa önünde eşitlik ilkesinin amacı aynı durumda bulunan kişilerin yasalarca aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak ve kişilere yasalar karşısında ayrım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir sayılı yasanın maddesi ile getirilen düzenleme haklarında ska göre ve kamulaştırma kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle kamulaştırma işlemi yapılan hak sahibi mağdurları kamulaştırma rejimine tabi başkaca hak sahibi mağdurların sahip oldukları haklardan farklı bir yasal rejime sürüklemektedir tüm kamulaştırma mağdurları özgürce bedel tespitiartırımı davası açabilirken skna dayalı hak sahiplerini uygulama tarihindeki takdir ve tespit edilen bedelin türkiye i̇statistik kurumu tarafından açıklanan yurt i̇çi üretici fiyat endeksi tablosu esas alınmak suretiyle güncellenmesi sonucu ortaya çıkacak son derece düşük bedeli almaya zorlamaktadır söz konusu madde aleyhlerinde sk gereği hukuki işlem tesisi edilmek suretiyle mağdur edilen kamulaştirma mağdurlarini kendileriyle aynı hukuki statüye sahip diğer kamulaştirma muhataplarindan ayırarak tamamen farklı ve geçici olması hasebiyle olağanüstü kısıtlamalara tabii arası yıllarda kamulaştirmasiz el atma mağdurlariyla aynı hatta daha geri haklara mahkum etmektedir bu durum anayasanın maddesinde vücut bulan kanun önünde eşitlik ilkesine açıkça aykırıdır bu nedenle iptali gerekir tarihinde kabul edilerek gün sayılı resmi gazetede yayımlanan sayılı kanunun maddesi ile sayılı yasaya eklenen geçici maddesinin fikrasinin ilk cümlesinin anayasaya aykiriliği yönünden tarihinde kabul edilerek gün sayılı resmi gazetede yayımlanan sayılı kanunun maddesi ile sayılı yasaya eklenen geçici maddesinin fikrasinin ilk cümlesinde bu kanunun geçici inci maddesinin üçüncüesas sayısı karar sayısı yedinci sekizinci ve onbirinci fıkra hükümleri bu madde kapsamındaki davalar ve icra takipleri için de uygulanır denmektedir sayılı yasanın maddesinin fıkrasının ilk cümlesi ile atıfta bulunulan geçici ncı maddenin üçüncü fıkrasında uzlaşma idareye ait taşınmazın trampası idareye ait taşınmaz üzerinde sınırlı ayni hak tanınması veya imar mevzuatı çerçevesinde başka bir yerde imar hakkı kullandırılması suretiyle veya bunların mümkün olmaması hâlinde nakdi bedel üzerinden yapılabilir denmektedir öncelikle belirtilmesi gereken uzlaşma usulünün eşitler arasında yapılabileceğidir oysa geçici ncı maddede öngörülen uzlaşmanın taraflarından bir yanında kendisine anayasa tarafından tanınan olanak ve yetkileri anayasa ve yasalara uygun bir biçimde kullanmaksızın kişilerin anayasal güvence altındaki taşınmazlarına fiilen el koyan idareler diğer yanında ise yıldır taşınmazını tasarruf edememiş semerelerinden yararlanamamış ve bedelini de alamamış mağdur ve çaresiz kişiler yer almaktadır anayasanın ncı maddesinin birinci fıkrasında kamulaştırmanın gerçek karşılığının peşin ödenmek suretiyle yapılacağı kurala bağlanırken ikinci fıkrasında ise kamulaştırma bedeli ile kesin hükme bağlanan artırma bedeli nakden ve peşin olarak ödenir denilmiştir anayasanın bu kuralının geçmişe yönelik bazı mağduriyetlerin giderilmesi ve istisnai nitelik taşıması vb gerekçelerle istisnalarına da anayasada yer verilmemiştir kamulaştırmasız el atma anayasaya ve hukukun evrensel ilkelerine ve yürürlükteki yasalara aykırı haksız eylemdir ve kamu gücünün hukuk yerine zorbalığa dayanmasının da hukuk karşısında koruma görmesi sosyal hukuk devleti ilkesini benimsemiş demokrasilerde mümkün değildir sayılı yasanın maddesinin fıkrasında atıfta bulunulan geçici maddenin fıkrası ilk defa geçici ncı madde ile kam ulaştırılacak taşınmazların bedelinin nakden ödenmesi geçici altıncı maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarında uzlaşma aşamasında sekizinci fıkrasında ise yargılamadan sonra idareye ait taşınmazın trampası üzerinde sınırlı ayni hak tanınması veya başka bir yerde imar hakkı kullandırılmasının mümkün olmaması şartına dayandırılmaktadır anayasanın başlangıcının sekizinci fıkrasında anayasanın sözüne ve ruhuna mutlak sadakatle yorumlanıp uygulanacağı kurala bağlanmış inci maddesinde anayasa hükümlerinin yasama yürütme ve yargı organlarını bağlayan temel hukuk kuralları olduğu belirtilmiş mülkiyet hakkı ise anayasanın inci maddesinde koruma altına alınarak kamu yararının gerektirdiği durumlarda kamulaştırılması anayasanın ncı maddesinde açık ve ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir anayasanın ncı maddesinin ikinci fıkrasındaki sözü kamulaştırma bedeli ile kesin hükme bağlanan artırma bedeli nakden ve peşin olarak ödenir şeklinde kurallaştırıldığından nakden ödemeyi idareye ait taşınmazın trampası üzerinde sınırlı ayni hak tanınması veya başka bir yerde imar hakkı kullandırılmasının mümkün olmaması şartına bağlayan düzenleme anayasanın başlangıcı ile inci inci ve ncı maddelerine aykırıdır sayılı yasanın maddesinin fıkrasının ilk cümlesi ile atıfta bulunulan geçici ncı maddenin yedinci fıkrasında geçici ncı maddenin yedinci fıkrasında bu madde kapsamında açılan davalarda mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretleri bedel tespiti davalarında öngörülen şekilde maktu olarak belirleneceği kurallaştırılmaktadıresas sayısı karar sayısı kamulaştırmadan kaynaklanan tazminat davaları tespit davası niteliği taşımamaktadır bilindiği üzere tespit davasının konusunu bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi oluşturur oysa kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan bedel tazmini ve bedele dönüştürülen taşınmazlardaki bedel artırım davası tipik bir eda davası niteliğindedir zira eda davası yoluyla mahkemeden davalının bir şeyi vermeye veya yapmaya yahut yapmamaya mahkûm edilmesi talep edilir sayılı harçlar kanununun ncı maddesinin ikinci fıkrasında gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda ecrimisil ve tazminat gibi taleplerde de bulunulduğu takdirde harç gayrimenkulün değeri ile talep olunan tazminat ve ecrimisil tutarı üzerinden alınır denilmektedir kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan ve bedele dönüştürülen taşınmazlara ilişkin açılan bedel artırım davalarının bu madde kapsamında olduğu açıktır yapılan düzenleme kişinin taşınmazına devlet veya kamu tüzelkişileri dışında bir kişi el attığında taşınmaz sahibi tazminat davası açarsa taşınmaz değeri üzerinden nisbi harç alınması ve nisbi vekalet ücreti hesaplanmasını aynı kişinin taşınmazına devlet veya kamu tüzelkişileri el attığında açılacak davalarda maktu harç ve maktu vekalet ücreti alınmasını öngörmektedir bu düzenlemenin anayasanın nci maddesindeki hukuk devleti ilkesi ile uncu maddesindeki yasa önünde eşitlik ilkesine aykırı olduğu açıktır kamulaştırmasız el atma idarelerin kendilerine anayasa tarafından tanınan olanak ve yetkileri anayasa ve yasalara uygun bir biçimde kullanmaksızın kişilerin anayasal güvence altındaki taşınmazlarına fiilen el koymaları şeklinde ortaya çıkan haksız eylemdir hukukun temel ilkelerinden birini de yargılamalarda yargılama masraflarının haksız taraftan tahsil edilmesi oluşturur nisbi vekalet ücreti yöntemiyle haksız tarafa haklı tarafa verdiği zararın büyüklüğü ile orantılı bir yaptırım uygulanması ve haklı tarafın bu büyüklükle orantılı olarak sarfına maruz kaldığı vekalet ücreti ödeme sorumluluğuna haksız tarafın ortak edilmesi amaçlanmaktadır bu uygulama hukuksal uyuşmazlıkların tamamında ayrıcalıksız olarak gözetilen temel bir ilke haline gelmiştir bu haklı genel ve hukukun gereği olan uygulamadan hangi pratik mülahaza ve gerekçeyle olursa olsun birilerini masun addetmek ise anayasanın eşitlik ilkesine olduğu kadar hukuki güvenlik ve hak arama özgürlüğü ilkelerine de aykırılık oluşturacaktır hukuk düzenimizin ilkesel ölçekte öngördüğü bu uygulamanın gerektirici nedeni ve mantığı ise şu iki noktada yatmaktadır birincisi bu yolla kişilerin elbette ki hatta öncelikle kamu tüzel kişilerinin haksız eylem ve işlemlerden kaçınmasına yönelik olarak caydırıcı olması i̇kincisi haklı olduğu halde mağdur edilen ve dava açmak zorunda bırakılan kişinin dava açmak suretiyle ödemek zorunda kalacağı yargılama giderleri ile vekalet ücretinin kusurlu tarafça karşılanması veveya paylaşılması ve bu suretle denkleştirici adaletin sağlanması amaçlanmaktadır i̇ptali istenilen fıkranın konu aldığı kamulaştırmasız el atma eyleminin kusurlu tarafını veya malikine hiçbir tebligat yapmadan bedelini ödemeden taşınmazı bedele dönüştürülerekesas sayısı karar sayısı anayasanın inci maddesinde koruma altına alınan mülkiyet hakkına ncı maddesindeki kurallara aykırı olarak tecavüzde bulunan idare oluşturmaktadır daha önce açıklandığı üzere idarelerin kendilerine anayasa tarafından tanınan olanak ve yetkileri anayasa ve yasalara uygun bir biçimde kullanmaksızın kişilerin anayasal güvence altındaki taşınmazlarına fiilen el koymaları avrupa i̇nsan hakları sözleşmesine anayasaya ve ai̇hm ile yargı kararlarına göre haksız fiileylemdir haksız eylemfiil nedeniyle açılan ve ‘tazminat davası olduğu kuşku götürmeyen kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasına sebebiyet veren de kuşkusuz kamu idareleridir i̇darelerinkamu tüzel kişilerinin hukukun üstünlüğünü ve anayasal kuralları yok sayarak gerçekleştirdiği hukuka aykırı uygulamaları nedeniyle korumaya alınması hatta ödüllendirilmesi ve bu suretle hukuksuz uygulamalara teşvik edilmesi niteliğindeki düzenlemenin anayasanın nci maddesindeki hukuk devleti ilkesine aykırı olduğu açıktır çünkü anayasanın nci maddesindeki hukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka uygun olan insan haklarına saygı gösteren bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık olan yasaların üstünde yasakoyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri ve anayasa bulunduğu bilincinde olan devlettir kamulaştırmasız el atma ve bedele dönüştürülen taşınmazların bedel artırımına ilişkin davalardaki vekalet ücreti sayılı avukatlık yasası ve avukatlık ücret tarifesinde nisbi olarak belirlenmiştir nisbi olan vekalet ücretinin maktu öngörülmesi hukukun devlet eliyle çiğnemesi anlamına gelmektedir kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılacak tazminat davası ve bedel artırım davası hali borçlar kanununda yazılı haksız fiilden kaynaklanan tazminat davası niteliğindedir örneğin binası yıkılan bir kişinin binanın yıkılmasına neden olan kişiye karşı haksız fiilden kaynaklanan tazminat davası açması ve lehine davanın kabulü kararı alması halinde davacı lehine nisbi avukatlık ücreti hükmedilecektir aynı nitelikteki kamulaştırmasız el atma davasında ise maktu vekalet ücreti belirlenmesi öngörülmektedir hukuki durumu ve niteliği aynı olan alanlarda farklı kurallar uygulanması anayasanın uncu maddesindeki eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisi haksız fiil işlerse ona yüklenecek vekalet ücreti nisbi haksız fiili işleyen kamu tüzel kişisi ise idareye yükletilecek vekalet ücreti maktu olacaktır bu düzenlemeyle kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davaları sayılı kamulaştırma kanununun uncu maddesindeki bedel tespit davasına dönüştürülmüş olmaktadır ancak bedel tespit davasında idarenin haksız bir fiili olmadığı gibi taşınmazın bedelinin mahkeme kararı ile belirlenmesi malik yararına yasal bir zorunluluktur dolayısıyla idarenin tespit davasında vekalet ücretini maktu olarak ödemesi makuldür haksız fiili sebebiyle açılacak kamulaştırmasız el atma davasında ise kusura dayalı ve parasal değere yönelmiş bir haksız fiil işleyen idarenin nisbi vekalet ücretine katlanması hukuki caydırıcılığın ve hukuk devleti olmanın gereğidir i̇darelerin kendilerine anayasa tarafından tanınan olanak ve yetkileri anayasa ve yasalara uygun bir biçimde kullanmaksızm kişilerin anayasal güvence altındaki taşınmazlarına fiilen el koymuş oldukları ortada iken haksız eylemde bulunduğu tartışmasız olan idareleresas sayısı karar sayısı lehine yasal düzenleme yapılması kimse kusurundan yararlanamaz şeklindeki evrensel hukuk kuralına aykırıdır bu da hukuk devleti ve menfaatler dengesi ilkeleriyle bağdaşmaz bir tablo ortaya çıkaracaktır gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisinin hâzineye ait taşınmazı işgal etmesi halinde hâzinenin açacağı ecrimisil davasında devlet lehine maktu değil nisbi vekalet ücreti hükmedilirken idarenin kişilerin taşınmazına kamulaştırmasız el attığında maktu vekalet ücreti öngörülmesi çifte standarttır ve bu çifte standart anayasanın nci maddesindeki hukuk devleti ile uncu maddesi yasa önünde eşitlik ilkesi bağlamında koruma göremez sayılı yasanın maddesinin fıkrasının ilk cümlesi ile atıfta bulunulan geçici ncı maddenin sekizinci fıkrasının birinci i̇kinci üçüncü ve dördüncü tümcelerinin anayasaya aykırılığı sayılı yasanın maddesinin fıkrasının ilk cümlesi ile atıfta bulunulan geçici ncı maddenin sekizinci fıkrasında kesinleşen mahkeme kararlarına istinaden bu madde uyarınca ödemelerde kullanılmak üzere ihtiyaç olması hâlinde merkezi yönetim bütçesine dâhil idarelerin yılı bütçelerinde sermaye giderleri için öngörülen ödeneklerinin milli savunma bakanlığı jandarma genel komutanlığı ve sahil güvenlik komutanlığı bütçelerinin güvenlik ve savunmaya yönelik mal ve hizmet alımları ile yapım giderleri için ayrılan ödeneklerin yüzde ikisi belediye ve il özel idareleri ile bağlı idareleri için en son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamının diğer idareler için en son kesinleşmiş bütçe giderleri toplamının en az yüzde ikisi oranında yılı bütçelerinde pay ayrılacağı kesinleşen alacakların toplam tutarının ayrılan ödeneğin toplam tutarını aşması hâlinde ödemelerin sonraki yıllara sâri olacak şekilde garameten ve taksitlerle gerçekleştirileceği taksitlendirmede bütçe imkanları ile alacakların tutarlarının dikkate alınacağı ve taksitli ödeme süresince sayılı kanuna göre ayrıca kanuni faiz ödeneceği kurala bağlanmakta onikinci fıkrasında ise tarihli ve sayılı kanun hükümlerine göre yapılan imar uygulamalarından doğan ve ipotekle teminat altına alınanlar da dâhil olmak üzere her türlü alacak ve bedellerin borçlu idarelerce ipotek veya uygulama tarihinden itibaren sayılı kanunda belirtilen kanuni faiz oranı uygulanmak suretiyle güncellenerek ilgililerine ödeneceği belirtilmektedir kısaca kamulaştırmasız el almalarda uzlaşılan bedel ile mahkeme kararıyla kesinleşen kamulaştırma bedelinin sonraki yıllara sari olacak şekilde taksitle ödenmesi ile taksitli ödeme süresince sayılı kanuni faiz ve temerrüt faizine i̇lişkin kanuna göre ayrıca kanuni faiz ödenmesi öngörülmekte ayrıca sayılı