esas sayısı karar sayısı anayasanın hak arama hürriyeti başlıklı maddesinde herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir temel hak ve hürriyetlerin korunması başlıklı maddesine sayılı kanunun maddesiyle eklenen ikinci fıkrasında devlet işlemlerinde ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır kuralı yer almış maddenin fıkrasının gerekçesinde bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkân sağlanmasının amaçlandığı son derece dağınık mevzuat karşısında kanun yolu mercii ve sürelerin belirtilmesinin hak arama hak ve hürriyetlerin korunması açısından zorunluluk hâline geldiği belirtilmiş dilekçe bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı başlıklı maddesinde ise vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla türkiyede ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında yetkili makamlara ve türkiye büyük millet meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir kendileriyle ilgili başvurmaların sonucu gecikmeksizin dilekçe sahiplerine yazılı olarak bildirilirbu maddede sayılan hakların kullanılma biçimi kamu denetçiliği kurumunun kuruluşu görevi çalışması inceleme sonucunda yapacağı işlemler ile kamu başdenetçisi ve kamu denetçilerinin nitelikleri seçimi ve özlük haklarına ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir kuralına yer verilmiştir sayılı dilekçe hakkının kullanılmasına dair kanunun kapsam başlıklı maddesinde bu kanun türk vatandaşları ve türkiyede ikamet eden yabancılar tarafından türkiye büyük millet meclisi ile i̇darî makamlara yapılan dilek ve şikâyetler hakkındaki başvuruları kapsar dilekçelerin i̇ncelenmesi ve sonucunun bildirilmesi başlıklı maddesinde ise türk vatandaşlarının ve türkiyede ikamet eden yabancıların kendileri ve kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri konusunda yetkili makamlara yaptıkları başvuruların sonucu veya yapılmakta olan işlemin safahatı hakkında dilekçe sahiplerine en geç otuz gün içinde gerekçeli olarak cevap verilir i̇şlem safahatının duyurulması hâlinde alınan sonuç ayrıca bildirilir hükümlerine yer verilmiştir hak arama özgürlüğü genel olarak pozitif hukuk tarafından tanınmış hakların ön şartı ve usuli güvencesi olarak anlaşılır bu hakkın kullanılması da ancak buna ilişkin başvuru yollarının tam ve etkin biçimde tanınmasıyla mümkün olabilir kaboglu i̇brahim özgürlükler hukuku i̇dari işlemlere karşı başvuru yollarının ayrıntılı düzenlemelerde yer alması başvuru süresinin kısa olması veya olağan başvuru yollarına istisna getirilebilmesi nedeniyle işlemlere karşı hangi idari birime hangi sürede başvurulacağının idarelerce işlemde belirtilmesi hak arama özgürlüğünün korunması açısından önemlidir ayrıca işlemlerde gösterilen sebep ve gerekçe işlemin yasaya uygunluğu ve dayanağını değerlendirme itiraz edip etmeme konusunda ilgililere yardımcı olmakla birlikte idarenin saydamlığı savunma hakları ve idareye güven ilkeleri ve hukuk devleti anlayışının oluşumu noktalarında büyük öneme sahiptir anayasanın maddesinde kişilerin şikâyetleri konusunda yetkili makamlara yapılan başvuruların gecikmeksizin sayılı kanunda bu süre otuz gün olarak düzenlenmiştir dilekçe sahiplerine bildirileceği kuralı yer almasına rağmen sayılı kanunun iptali istenen kısımlarında ihaleyi yapan idareye karar almama serbestisi tanınmıştıresas sayısı karar sayısı öte yandan mahkemeye erişim hakkı bir uyuşmazlığı mahkeme önüne taşıyabilmek ve uyuşmazlığın etkili bir şekilde karara bağlanmasını isteyebilmek anlamına gelmektedir kişinin mahkemeye başvurmasını engelleyen veya mahkeme kararını anlamsız hâle getiren bir başka ifadeyle mahkeme kararını önemli ölçüde etkisizleştiren sınırlamalar mahkemeye erişim hakkını ihlal edebilir aym no somut olayda davacı başvuru sahibi tarafından yapılan şikâyet başvurusu üzerine ihaleyi yapan idare aile ve sosyal politikalar giresun il müdürlüğü bakım ve rehabilitasyon merkezi müdürlüğü tarafından cevap verilmemesi zımnen reddedilmesi nedeniyle idarenin karar verme süresinin bitimini izleyen on gün içinde davalı idareye itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken ordu i̇dare mahkemesinde dava açıldığı anlaşılmaktadır açılan davada mahkeme tarafından dilekçenin davalıya tevdiine karar verildiği davalı idare tarafından sayılı kanunun maddesinin dokuzuncu fıkrası dayanak gösterilerek anılan mahkeme kararı ve ekinde yer alan dava dilekçesinin kurum kayıtlarına alındığı tarihi itirazen şikâyet başvurusu tarihi olarak dikkate alınarak başvurunun süre ve şekil yönünden reddedildiği görülmektedir şayet ihaleyi yapan idare tarafından on gün içinde gerekli inceleme yapılarak gerekçeli bir karar alınsaydı sayılı kanunun maddesi uyarınca karar almama serbestisi bulunmasaydı alınan kararda anayasanın maddesine uygun olarak davacıya hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağı ve süreleri belirtilmiş olacağından davacının son derece dağınık mevzuat karşısında mahkemeye erişim hakkı hak arama hürriyeti dilekçe hakkı ve savunma hakkı korunmuş olacaktı açıklanan nedenlerle bir davaya bakmakta olan mahkemenin davada uygulanacak bir kanun hükmünü anayasaya aykırı görürse ilgili kanun hükmünün iptali için anayasa mahkemesine başvurabileceğini düzenleyen sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesinin birinci fıkrası gereğince sayılı kanunun sayılı kanunla değişik maddesinde yer alan belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini ve süresi içerisinde bir karar alınmaması hâlinde ise bu sürenin bitimini ibareleri yönünden anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu kanısına ulaşılması nedeniyle bu kuralın iptali için anayasa mahkemesine başvurulmasına bu kuralın anayasaya aykırılığı ve uygulanması durumunda telafisi güç veya imkânsız zararlar doğabileceği gözetilerek esas hakkında bir karar verilinceye kadar yürürlüğünün durdurulmasının istenilmesine iptali istenen kuralın anayasanın hangi maddelerine aykırı olduğunu açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslının başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneğinin dava dilekçesi ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örneklerinin dizi listesine bağlanarak anayasa mahkemesi̇ başkanliğina gönderi̇lmesi̇ne tarihinde oybirliğiyle karar verildi