esas sayısı karar sayısı  i̇ti̇raz konusu anayasaya aykirilik sorununu mahkememi̇z değerlendi̇rmesi̇nde ceza hukukunun toplumun kültür ve uygarlık düzeyi sosyal ve ekonomik yaşantısıyla ilgili bulunması nedeniyle suç ve suçlulukla mücadele amacıyla ceza ve ceza muhakemesi alanında sistem tercihinde bulunulması devletin ceza siyasetiyle ilgilidir bu bağlamda ceza hukukuna ilişkin düzenlemeler bakımından kanun koyucu anayasanın temel ilkelerine ve ceza hukukunun ana kurallarına bağlı kalmak koşuluyla soruşturma ve yargılamaya ilişkin olarak takdir yetkisine sahiptir nitekim işbu kaide göz ardı edilmeksizin mahkememizce saygıdeğer yüksek mahkemenize iptal konusu cezai usul işlemlerini tanımlar seri muhakeme usul müessesesinin işaret olunacak ve dahi yerleşmiş içtihatlar marifetiyle temas olunmak suretiyle anayasaya ceza hukuk prensip ve ilkelerine aykırılığı sonucuna yol açabilecek unsurlarını müessese bütünlük arz ettiğinden bahisle anılı madde nazarında izahı yoluna gidilmek suretiyle gerekçelendirilmesi sağlanacaktır anayasa madde yargı yetkisi yönünden aykırılık teması avrupa i̇nsan hakları sözleşmesinin maddesinin fıkrasında tariflendiği üzere her şahıs yasayla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının dinlenilmesi hakkına sahiptir bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma hakkı anayasanın maddesinde işaret olunan adil yargılanma hakkının esasıdır i̇şbu husus harici anayasa devam eden maddesinde ‘kanuni hakim güvencesini tesis etmiş nitekim anayasanın maddeleri ile de prensip desteklenmiştir anayasal hukuk devleti bağlamında hüküm organı kılınan mahkemenin yargılama faaliyeti yükümlülüğü aynı zamanda inceleme yetkisini de birlikte kılar hüküm organı mahkemenin somut vakayıdava konusunu hem maddi hem hukuki açıdan inceleme yetkisine sahip bulunması gerekmektedirbelilosswitzerland zumtobelaustria bir mahkemenin verdiği kararın yerine getirilip getirilemeyeceğine başka bir yetkili merci karar veriyorsa uyuşmazlığı veya suç isnadını karara bağlayanın bir ‘mahkeme olduğu söylenemezfindlayuk saygıdeğer yüksek mahkeme de istikrar kazanan mahkeme tanımlama ölçütlerinde  ilgili karar organının mahkeme olarak nitelendirilebilmesi için dava konusu olayı hem maddi hem de hukuki açıdan inceleme yetkisine sahip olmasını aradığını ve dava konusunu bağlayıcı bir şekilde sonuçlandırma yetkisinin bulunmasını gerekli gördüğünü tespit etmiştir yargı yetkisi başlıklı anayasa madde yargı yetkisi türk milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır emri tesis olunmakla seri muhakeme usulü başlıklı ceza muhakemesi kanunu maddesinde cumhuriyet savcısı türk ceza kanununun inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen hususları göz önünde bulundurarak suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında tespit edeceği temel cezadan yarı oranında indirim uygulamak suretiyle yaptırımı belirleresas sayısı karar sayısı dördüncü fıkra uyarınca sonuç olarak belirlenen hapis cezası cumhuriyet savcısı tarafından koşulları bulunması hâlinde türk ceza kanununun nci maddesine göre seçenek yaptırımlara çevrilebilir veya inci maddesine göre ertelenebilir bu maddeye göre belirlenen yaptırımlar hakkında cumhuriyet savcısı tarafından koşulları bulunması hâlinde inci madde kıyasen uygulanabilir bu madde kapsamında yaptırım uygulanması güvenlik tedbirlerine ilişkin hükümlerin uygulanmasına engel teşkil etmez cumhuriyet savcısı şüpheli hakkında seri muhakeme usulünün uygulanmasını yazılı olarak görevli mahkemeden talep eder talep yazısında şüphelinin kimliği ve müdafii mağdur veya suçtan zarar görenlerin kimliği ile varsa vekili veya kanuni temsilcisi i̇snat olunan suç ve ilgili kanun maddeleri i̇snat olunan suçun işlendiği yer tarih ve zaman dilimi şüphelinin tutuklu olup olmadığı tutuklanmış ise gözaltına alma ve tutuklama tarihleri ile bunların süreleri i̇snat olunan suçu oluşturan olayların özeti üçüncü fıkrada belirtilen şartların gerçekleştiği belirlenen yaptırım ile beşinci ve altıncı fıkra uygulanmış ise bunlara ilişkin hususlar ve güvenlik tedbirleri gösterilir mahkeme şüpheliyi müdafii huzurunda dinledikten sonra üçüncü fıkradaki şartların gerçekleştiği ve eylemin seri muhakeme usulü kapsamında olduğu kanaatine varırsa talepte belirlenen yaptırım doğrultusunda hüküm kurar aksi takdirde talebi reddeder ve soruşturmanın genel hükümlere göre sonuçlandırılması amacıyla dosyayı cumhuriyet başsavcılığına gönderir mazeretsiz olarak mahkemeye gelmeyen şüpheli bu usulden vazgeçmiş sayılır fıkraları mucibince izah olunan usuli işlemlerin yargı yetkisine aykırı olabileceği ve dahi yargılama faaliyetinin yegane yükümlüsü ve yetkilisi mahkemelerden bağışık vaziyette icra olunabileceği hususunda kanaat oluşabilecektir şöyle ki anayasanın maddesi hiç kimseyi tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarma sonucunu doğuran yargı yetkisine sahip olağanüstü merciler kurulamaz emrini vermekle işbu husus temel hak ve ödevler başlığında vücut bulmuştur nitekim böylelikle anayasa madde anayasal yasak biçiminde düzenlenmiş bulunduğundan ‘sınırlanma rejimine tabi değildir saygıdeğer yüksek mahkeme maddenin avrupa i̇nsan hakları sözleşmesi madde ve anayasa madde da yer alan adil yargılanma hakkının ögesi olan kanuni bağımsız ve tarafsız bir mahkeme önünde yargılanma hakkının temelini oluşturduğunu belirterek adil yargılanma hakkı ile madde arasındaki açık bağı teyit etmektedir t esas sayısı karar sayısı seri muhakeme usulü başlıklı ceza muhakemesi kanunu ile düzenlenen mahkeme talepte belirlenen yaptırım doğrultusunda hüküm kurar normunun yukarıda izah olunan aykırılığı sonucunu doğurabileceği kanaatine varılmıştır nitekim kişinin yargılandığı mahkeme bağımsız değilse daha en baştan adil bir yargılamadan söz edilemeyeceği kuşkusuzdur mahkemelerin ve hakimlerin bağımsızlığı adil yargılanmanın en temel unsurudur avrupa i̇nsan hakları sözleşmesinin maddesinin birinci fıkrasında da adil yargılanma hakkı tanımlanmış ve herkesin ‘yasal bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından yargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir hakimin tarafsızlığı yeterli değildir aynı zamanda tarafsızlığından kuşku da duyulmamalıdır anayasaın maddesinin ve ai̇hsnin maddesinin koruması altında olan içerik olarak adil bir karar verilip verilmediğiyle birlikte adil bir karar verilebilmesi için gerekli koşulların sağlanıp sağlanmadığıdır t açıklamaları ışığında yargısal faaliyet ölçütlerini işaret etmiştir nitekim mahkememizce iptali yönünde somut norm denetimi yolu işletilen cmk madde seri muhakeme usulü başlıklı normun fıkrası  talepte belirlenen yaptırım doğrultusunda hüküm kurar avrupa i̇nsan hakları mahkemesi i̇çtihatlarında ifade bulan mahkemelerin nesnel tarafsızlık ilkesine de aykırılık teşkil edebilecektir nesnel tarafsızlık kurum olarak mahkemenin kişide bıraktığı izlenimi dikkate almakla mahkemenin hak arayanlara güven veren tarafsız bir görünüme sahip olması tarafsızlığı sağlamak için alınmış olan tedbirlerin mahkemenin tarafsızlığı konusunda makul her türlü kuşkuyu ortadan kaldırır nitelikte olmasıdır hauschildtdenmark nitekim saygıdeğer yüksek mahkemeniz dikkatine arz olunan bir diğer husus ise cmk nın madde ile tanzim olunan seri muhakeme usulünde işaret olunan fıkra dahilinde cumhuriyet savcısı türk ceza kanununun inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen hususları göz önünde bulundurarak suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında tespit edeceği temel cezadan yarı oranında indirim uygulamak suretiyle yaptırımı belirler emrinin açıkça yargılama ve hüküm tesis etme yönünden inceleme ve delillere temas etme buna istinaden yaptırım belirleme hak ve yetkisinin cumhuriyet savcılarına tevkili yukarıda izah olunan hususlar dahilinde de yargı faaliyetinin iddia makamına yükümlenmesi hasebiyle anayasa madde hükmüne aykırılık teşkil edebilecektir saygıdeğer yüksek mahkemenize yukarıda mevcut içtihatları ile de vücut bulan ilkeleri mucibince iptali talep olunan normun yargı yetkisini mahkemeler dışında bir kurumamercie aktarmasının anayasal prensiplere aykırı olabileceğini talepname marifetiyle kurulacak hükmün de delillere temas etmeksizin huzurda tartışılmaksızın önemle ifade edilmelidir ki yargılama faaliyeti gerçekleştirilmeksizin tesisi sakıncasını doğurabileceği hususu arz olunmaktadır adil yargılanma hakkı yönünden anayasaya aykırılık teması yasa metinleri anayasa madde herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir hiçbir mahkeme görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz anayasa madde esas sayısı karar sayısı hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz bir kimseyi kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarma sonucunu doğuran yargı yetkisine sahip olağanüstü merciler kurulamaz anayasa madde kimse işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz kimseye suçu işlediği zaman kanunda suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez suç ve ceza zamanaşımı ile ceza mahkumiyetinin sonuçları konusunda da yukarıdaki fıkra uygulanır ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz hiç kimse kendisini ve kanunda gösterilen yakınlarını suçlayan bir beyanda bulunmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamaz ek fıkra md kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez ceza sorumluluğu şahsidir ek fıkra md hiç kimse yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz ek fıkra md mülga fıkra md değişik onuncu fıkra md ölüm cezası ve genel müsadere cezası verilemez i̇dare kişi hürriyetinin kısıtlanması sonucunu doğuran bir müeyyide uygulayamaz silahlı kuvvetlerin iç düzeni bakımından bu hükme kanunla istisnalar getirilebilir değişik son fıkra md uluslararası ceza divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükler hariç olmak üzere vatandaş suç sebebiyle yabancı bir ülkeye verilemez anayasa madde mahkemelerde duruşmalar herkese açıktır duruşmaların bir kısmının veya tamamının kapalı yapılmasına ancak genel ahlakın veya kamu güvenliğinin kesin olarak gerekli kıldığı hallerde karar verilebilir küçüklerin yargılanması hakkında kanunla özel hükümler konulur bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması yargının görevidir tarihli sayılı ceza muhakemesi kanunu madde mülga md başlığı ile birlikte yeniden düzenleme md soruşturma evresi sonunda aşağıdaki suçlarla ilgili olarak kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmediği takdirde seri muhakeme usulü uygulanır türk ceza kanununda yer alan hakkı olmayan yere tecavüz madde ikinci ve üçüncü fıkra genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması madde trafik güvenliğini tehlikeye sokma madde ikinci ve üçüncü fıkra gürültüye neden olma madde esas sayısı karar sayısı parada sahtecilik madde ikinci ve üçüncü fıkra mühür bozma madde resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan madde kumar oynanması için yer ve imkan sağlama madde birinci fıkra başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması madde suçları tarihli ve sayılı ateşli silahlar ve bıçaklar ile diğer aletler hakkında kanunun üncü maddesinin birinci üçüncü ve beşinci fıkraları ile inci maddesinin birinci ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen suçlar tarihli ve sayılı orman kanununun üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen suç tarihli ve sayılı rulet tilt langırt ve benzeri oyun alet ve makinaları hakkında kanunun nci maddesinde belirtilen suç tarihli ve sayılı kooperatifler kanununun ek nci maddesinin birinci fıkrasının numaralı bendinde belirtilen suç cumhuriyet savcısı veya kolluk görevlileri şüpheliyi seri muhakeme usulü hakkında bilgilendirir cumhuriyet savcısı tarafından seri muhakeme usulünün uygulanması şüpheliye teklif edilir ve şüphelinin müdafii huzurunda teklifi kabul etmesi hâlinde bu usul uygulanır cumhuriyet savcısı türk ceza kanununun inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen hususları göz önünde bulundurarak suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında tespit edeceği temel cezadan yarı oranında indirim uygulamak suretiyle yaptırımı belirler dördüncü fıkra uyarınca sonuç olarak belirlenen hapis cezası cumhuriyet savcısı tarafından koşulları bulunması hâlinde türk ceza kanununun nci maddesine göre seçenek yaptırımlara çevrilebilir veya inci maddesine göre ertelenebilir bu maddeye göre belirlenen yaptırımlar hakkında cumhuriyet savcısı tarafından koşulları bulunması hâlinde inci madde kıyasen uygulanabilir bu madde kapsamında yaptırım uygulanması güvenlik tedbirlerine ilişkin hükümlerin uygulanmasına engel teşkil etmez cumhuriyet savcısı şüpheli hakkında seri muhakeme usulünün uygulanmasını yazılı olarak görevli mahkemeden talep eder talep yazısında şüphelinin kimliği ve müdafii mağdur veya suçtan zarar görenlerin kimliği ile varsa vekili veya kanuni temsilcisiesas sayısı karar sayısı i̇snat olunan suç ve ilgili kanun maddeleri i̇snat olunan suçun işlendiği yer tarih ve zaman dilimi şüphelinin tutuklu olup olmadığı tutuklanmış ise gözaltına alma ve tutuklama tarihleri ile bunların süreleri i̇snat olunan suçu oluşturan olayların özeti üçüncü fıkrada belirtilen şartların gerçekleştiği belirlenen yaptırım ile beşinci ve altıncı fıkra uygulanmış ise bunlara ilişkin hususlar ve güvenlik tedbirleri gösterilir mahkeme şüpheliyi müdafii huzurunda dinledikten sonra üçüncü fıkradaki şartların gerçekleştiği ve eylemin seri muhakeme usulü kapsamında olduğu kanaatine varırsa talepte belirlenen yaptırım doğrultusunda hüküm kurar aksi takdirde talebi reddeder ve soruşturmanın genel hükümlere göre sonuçlandırılması amacıyla dosyayı cumhuriyet başsavcılığına gönderir mazeretsiz olarak mahkemeye gelmeyen şüpheli bu usulden vazgeçmiş sayılır seri muhakeme usulünün herhangi bir sebeple tamamlanamaması veya soruşturmanın genel hükümlere göre sonuçlandırılması amacıyla cumhuriyet başsavcılığına gönderilmesi hâllerinde şüphelinin seri muhakeme usulünü kabul ettiğine ilişkin beyanları ile bu usulün uygulanmasına dair diğer belgeler takip eden soruşturma ve kovuşturma işlemlerinde delil olarak kullanılamaz suçun iştirak hâlinde işlenmesi durumunda şüphelilerden birinin bu usulün uygulanmasını kabul etmemesi hâlinde seri muhakeme usulü uygulanmaz seri muhakeme usulü yaş küçüklüğü ve akıl hastalığı ile sağır ve dilsizlik hâllerinde uygulanmaz resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle şüpheliye ulaşılamaması hâlinde seri muhakeme usulü uygulanmaz dokuzuncu fıkra kapsamında cumhuriyet savcısının talebi doğrultusunda mahkemece kurulan hükme itiraz edilebilir bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar adalet bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir ceza muhakemesinde seri muhakeme yönetmeliği madde mahkemece yönetmeliğin üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında cumhuriyet savcısının talebi doğrultusunda kurulan hükme genel hükümler çerçevesinde itiraz edilebilir adil yargılanma hakkında aykırılık teması yönünden değerlendirmeleresas sayısı karar sayısı anayasal adil yargılanma hakkına aykırı olabileceği kanaatine varılan cmk seri muhakeme usulünde mahkemece tesis olunan kararın ceza muhakemesinde seri muhakeme yönetmeliği madde uyarınca olağan kanun yollarından i̇tiraz yoluna tabi olduğu nitekim cmk gereği itiraz neticesi kurulacak merci hükmü kesin hüküm mahiyetinde olacak olup gerekçesi ilgili mahkeme tarafından kurulmayan hüküm yönünden itiraz merci usuli inceleme yapmakla kararı kesin hüküm haline gerekçeden yoksun olmak suretiyle getirebilecektir i̇nsanın bilme isteğine dayanan ve bu nedenle bir kavram olarak kökü çok eskilere uzanan gerekçe zamanla bir temel hak halini almıştır gerekçeli karar hakkı günümüzde adil yargılanma hakkının bir unsuru olarak kabul edilmektedir nitekim söz konusu hak avrupa i̇nsan hakları sözleşmesinin maddesine dayalı avrupa i̇nsan hakları mahkemesi içtihatlarının yanı sıra mevzuat ve uygulamalarla hukukumuzda da korunmaktadır gerekçenin karar vereni daha dikkatli olmak zorunda bırakması yargı kararlarının denetlenebilmesi ile kararların taraflar ve kamuoyu tarafından benimsenmesini sağlaması ve hukuk bilimini geliştirmesi gibi kendisini vazgeçilmez kılan yararları bulunmaktadır feridunnuhoğlu yargıtay ceza dairesi t yasal yeterli ve geçerli bir gerekçeye dayanılmadan karar verilmesi yasa koyucunun amacına uygun düşmeyeceği gibi uygulamada da keyfiliğe yol açacaktır bu itibarla keyfiliği önlemek tarafları tatmin etmek sağlıklı bir denetime olanak sağlamak bakımından hükmün gerekçeli olmasında zorunluluk bulunmaktadır olaylar ve dosyalar ayrı ayrı irdelenmeden ve değerlendirilmeden genel ifadelerle ve yetersiz gerekçe ile hüküm kurulması hukuka aykırıdır demek suretiyle ceza hukuku prensipleri ışığında ilamların gerekçeden yoksun vücuda getirilmesinin doğurabileceği sıkıntıları ve dahi denetime olanak sağlayamayabileceğini işaret etmiştir bu kapsamda kesin hükmün güçlü ve zorlayıcı nitelikteki koşullar olmaksızın olağanüstü kanun yolu ile bozulması hukuki kesinlik ilkesine de aykırılık teşkil edebilecektir anayasanın maddesinde hak arama özgürlüğünün yasayla sınırlanabilmesine yönelik bir düzenleme de yer almamış sınırlama sebebi öngörülmemiş böylece yasa koyucuya sınırlama yetkisi verilmemiştir avrupa i̇nsan hakları sözleşmesi madde çerçevesinde adil yargılanma hakkı sadece ilk derece mahkemesi bakımından değil kanun yolları bakımından da geçerlidir her ne kadar temyiz yani iki dereceli yargılanma hakkı anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden olmadığı gibi sözleşmenin ve buna ek protokollerin herhangi birinin kapsamına da girmemektedir aymali pakkan başv şeklinde yüksek mahkeme hüküm tesis etmiş ise de şüphesiz anılı değerlendirme kesin hükmün gerekçesiz ve denetlenebilir niteliğinden mahrum olmasının doğurabileceği sakıncaları korumamaktadır anayasanın maddesinin fıkrası hükmü mahkemeye hem maddi hem de hukuki yönden önüne gelen davayı inceleme yükümlülüğü vermektedir mahkemenin maddi yönden davayı ele alma yetkisini sınırlayıcı düzenlemeler madde ye aykırı olacaktır aym kt saygıdeğer yüksek mahkemece tesis olunan  başka bir ifadeyle mahkemeye erişim hakkı dava açma hakkı ile sınırlı olmaksızın taraflara dava konusunu oluşturan tüm taleplerin esasının incelenerek değerlendirilmesini isteme hakkı sağlar medikal kozmetik ve dış tic ltd şti başv hükümde de işaret edildiği üzere mahkemece gerçekleştirilecek yargılamaesas sayısı karar sayısı faaliyeti neticesinde mutlak suretle esas incelenmeli ve hüküm değerlendirilen maddi vakada kurulan kanaate göre gerekçelendirilmelidir gerekçesiz delilleri değerlendirilmeden ve dahi maddi vakaya dokunmaksızın tesis olunan hükümde mahkemenin yükümlülüğünü yerine getirdiğinden bahsetmek hukuki yönden tartışmalı olacaktır neti̇ce ve talep tarihli sayılı kanunun maddesi ile seri muhakeme usulü başlığı ile birlikte tarihli ve sayılı ceza muhakemesi kanununda madde kapsamında yeniden düzenlenen tarihli sayılı yasanın maddesini mülga eden usuli hükmün anayasanın ve maddelerine aykırılığı sebebiyle ilgili yasa değişikliğinin iptaline karar verilmesini saygılarımla arz ederim