esas sayısı karar sayısı anayasaya aykirilik i̇ddi̇asi i̇le i̇lgi̇li̇ gerekçe danıştay dairesinin anayasaya aykırılık iddiası ile ilgili gerekçesi şöyledir sayılı danıştay kanununun sayılı kanunla değişik nci maddesinin bendinde kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları mevzuatına ilişkin davaların çözümü sekizinci dairenin görevleri arasında sayılmıştır sayılı kanunun inci maddesinde ticaret ve sanayi odalarının mesleki teşekkül niteliğinde kamu kurumları olduğu açıkça belirtildiğine göre anılan kanunun uygulanmasına ilişkin davaların çözümünde adlî yargı yerinin görevli olduğu düşünülemez dava konusu oda gelirinin tahsilinde sayılı kanunun ilamsız icraya ilişkin hükümlerinin uygulanması uyuşmazlığın idarî olma niteliğini değiştiremiyeceğinden davaya bakmaya dairemizin görevli bulunduğuna oyçokluğu ile karar verilerek işin esası incelendi sayılı kanunun nci maddesinde mahiyetleri ve nevileri tüzükte gösterilecek hizmetler karşılığı alınacak ücretlerle odalar yönetim kurullarınca onanacak vesikalardan alınacak tasdik harcı ve verilecek diğer vesikalardan alınacak harçların miktarları yönetim kurullarının teklif ve meclislerin tasdikiyle tesbit olunur hükmü yer almış sayılı tüzüğün odalarca verilecek belgeler başlığını taşıyan ncu maddesinin bendinde menşe şahadetnameleri de sayılarak bu belgelerin yalnız ticaret odalariyle ticaret ve sanayi odalarınca verileceği belirtilmiştir bakılan dava maden cevheri ihraç eden davacı müesseseden sayılı kanunun söz konusu nci maddesine dayanılarak oda yönetim kurulunun teklif ve oda meclisinin tasdikiyle düzenlenen tarifeye göre menşe şahadetnamesi alınmasından doğmuş bulunduğundan mahkememizce uygulanması gereken bu maddenin aşağıda belirtilen görüşlerle c anayasasının inci maddesine aykırı olduğu yolundaki davacı savının ciddî olduğu kanısına varılmıştır sayılı kanunun inci maddesine göre ticaret ve sanayi odaları bu konuda yazılı esaslarla meslek hizmetlerini görmek meslek ahlâk ve dayanışmasını korumak ticaret ve sanayiin genel menfaatlere uygun surette gelişmesine çalışmak ve bu amaçlarla verilecek işleri yapmak üzere kurulan tüzel kişiliğe sahip ve meslekî teşekkül niteliğinde kamu kurumlarıdır bu durumda odalar tc anayasasının i̇dare kesiminde yer alan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ilişkin nci maddesi kapsamına girmekte ve odaların hizmet ve görevleri kamu hukuku içinde yer almaktadır sayılı kanunun üncü maddesinde odaların gelirlerinin neler olduğu gösterilmiştir bunlardan birisi de maddenin bendinde yer alan vesika harçlarıdır ticaret odaları ile ticaret ve sanayi odalarının istek üzerinde vermek zorunda oldukları belgeler arasında sayılı tüzüğün uncu maddesinde menşe şahadetnameleri de sayılmıştır mart günlü ve sayılı resmî gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren ve i̇hracaatta menşe şahadetnamelerine i̇lişkin esaslar tespit eden günlü ve sayılı bakanlar kurulu kararının inci maddesinde yürürlükte bulunan ticaret anlaşmalarındaki hükümler saklı kalmak koşuluyla menşe şahadetnamelerinin ilgili yerlere verilmesi zorunlu tutulmamıştır bu kural ticaret anlaşmasında aksine hüküm bulunması halinde ihracatçı yönünden menşe şahadetnamesi ibrazının zorunlu bulunduğunu ortaya koymaktadır başka bir deyişle ticaretesas sayısı karar sayısı anlaşmasında menşe şahadetnamesi ibrazını gerekli kılan bir hüküm varlığı halinde tacir malını ihraç için ticaret odasından ya da ticaret ve sanayi odasından ilgili mercilere ibraz için menşe şahadetnamesi almak zorundadır odaların yukarıda açıklananlarla beliren niteliği karşısında ticaret anlaşmasında hüküm bulunması halinde menşe şahadetnamesi ibraz etmeden ihracat yapmağa olanak bulunmamasının menşe şahadetnamesi harcını tc anayasasının inci maddesindeki benzeri malî yükümler deyiminin kapsamına giren bir çeşit malî yüküm durumuna getirdiği açıktır tc anayasasının inci maddesinin ikinci fıkrasına göre vergi resim ve harçlar ve benzeri malî yükümler ancak kanunla konulur anayasa koyucunun her çeşit malî yükümlerin kanunla konulmasını buyururken keyfi ve takdiri uygulamaları önleyecek ilkelerin kanunda yer alması ereğini güttüğünde kuşku yoktur kanun koyucunun yalnızca konusunu belli ederek bir malî yükümün ilgililere yükletilmesine izin vermesi bunun kanunla konulmuş sayılabilmesi için yeterli neden olamaz malî yükümlerin yükümlüleri matrah ve oranlan tarh ve tahakkuku tahsil usulleri müeyyideleri zamanaşımı gibi çeşitli yönleri vardır bir malî yüküm bu yönleri dolayısiyle kanunda yeterince çerçevelenmemişse kişilerin sosyal ve iktisadi durumlarını hattâ temel haklarını etkileyecek keyfi uygulamalara yol açabilir bu bakımdan yükümler belli başlı unsurları da açıklanarak ve çerçeveleri kesin çizgilerle belirtilerek mutlaka kanunla düzenlenmelidir anayasa mahkemesinin günlü esas karar sayılı karan sayılı kanunun nci maddesinde sadece malî yükümün konusunun ve yükümlerinin belirlenmesi ile yetinilmiştir bu hükümde matraha orana en aşağı ve en yukarı miktarlara ait herhangi bir belirleme yoktur söz konusu hükme göre nitelikleri ve çeşitleri tüzükte gösterilecek hizmetler karşılığı alınacak ücretlerle vesika harçlarının miktarları oda yetkili kurullarınca belirlenmekte ve böylece bu kurullara sınırsız yetki tanınmış olmaktadır bu nedenle söz konusu hükmün tc anayasasının inci maddesine aykırı olduğu ortaya çıkmaktadır sonuç itibariyle sayılı kanunun nci maddesinin tc anayasasının inci maddesindeki vergi resim ve harçlar ve benzeri malî yükümler ancak kanunla konulur kuralına aykırı olduğu yolundaki davacı iddiasının mahkememizce ciddi bulunulduğu kanısına varıldığından söz konusu hükmün iptali gerektiği görüşü ile konunun anayasa mahkemesine intikal ettirilmesine gerekçeli kararla dosyada yer alan konu ile ilgili belgelerin onaylı örneklerinin anayasa mahkemesine gönderilmesine ve anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davanın geri bırakılmasına gününde oybirliğiyle karar verildi