esas sayısı karar sayısı i̇ptal i̇steminin gerekçesi ve günlü dava dilekçelerinde açıklanan iptal gerekçeleri özetle şöyledir ulus egemenliği fikrine dayanan halkın kendi kendini yönetmesi amacına yönelik bir sistem olan demokraside halkın doğrudan doğruya karar alması ve iradesini belirtmesi asıldır tüm vatandaşların toplanıp kararlar alması ve bunları uygulaması olanaksız bulunduğundan kendi temsilcilerini seçerek onlar aracılığıyla devlet ve toplum yönetimini sağlamak zorunluluk ve gereksinimi seçim kurumunu doğurmuştur ulus iradesini ortaya çıkarıp egemen kılan bir yöntem olan seçimde katılım siyasal özgürlük geniş boyutlarda uygulanmalıdır bunun ön koşulu yurttaşlar arasında her tür ayırımın kaldırılarak her yurttaşa seçmenlik hakkının tanınması genel oy her seçmenin bir oy kullanması eşit oy seçmenlerin hiçbir baskıyla karşılaşmadan oy kullanmaları serbest oydur anayasanın maddesi bu ilkeleri getirmiştir hukuk bilimi katılımın oyların yönetime yansıması ve sonuç doğurması için çoğunluk sistemi nisbisistem vs gibi belli sistemler oluşturmuştur her sistem kendi kuralları anlayışı ve mantığı ile bir bütündür belli bir seçim sistemi öngörmeyen anayasamız maddesiyle seçim sisteminin düzenlenmesini yasaya bırakmıştır bu durum yasakoyucunun getireceği seçim sisteminin anayasanın ve hukukun temel ilkeleriyle çatışabileceği anlamına gelemez yetkisi sınırlı olan yasakoyucu hürriyetçi demokrasi millet iradesinin üstünlüğü demokratik toplum düzeninin gerekleri ve eşitlik demokratik hukuk devleti ilkeleriyle bağlı olup düzenlemeyi belli demokratik ilkeleri doğrultusunda yapacaktır ayrıca seçmenlerin yaratılacak demokratik ortamda çeşitli seçenekleri algılamasına yardımcı olunmalı serbestçe ulaşacağı belli bir bilinç düzeyiyle ve özgür iradesiyle oy kullanması sağlanmalıdır bunlar demokratik sistemde yapılacak seçimlerin vazgeçilmez koşulları olup seçim yalnızca sandığa oy atma işlemi değildir kurallara biçimsel uygunluk yeterli olmayıp demokratik öz ve işlev aranmalıdır i̇ptali istenen yasa ülkenin günümüzdeki koşullarından yararlanılarak belli sonuçlara ulaşabilmek için çıkarılmış özel amaçlı genellik ve objektiflikten yoksun demokratik hukuk devleti anlayışıyla bağdaşmayan bir yasadır seçimler ve siyasi partiler yasalarında sistem belli ve yeterli propaganda süresi belli bir anlayışa göre de olsa genel ve objektif biçimde yer almıştır bu nedenle gelenek olarak seçime gidilirken özel seçim yasası çıkarılmayıp seçim kararı alınır yetkili organlar yukarda belirtilen ilgili yasalardaki düzenlemelere göre seçimi gerçekleştirirler dava konusu yasa ile genel ve objektif kurallar bir yana itilmiş halkın serbest iradesini açıklama yollarını tıkayarak siyasal yaşamı tek partinin tekeline bırakacak ve çok partili rejimi yok edecek bir düzenleme getirilmiştir yasa aynı doğrultuda kullanılan oyların belli bir sayıyı doldurmaması durumunda dikkate alınmayacağını hattâ karşıtı çoğunluk partisinin kazancına yazılacağını bildirerek seçmeni manevi baskı altına alarak seçimlerin serbestliğine ve özgürlük anlayışına ters düşmektedir barajla ilgili hüküm herhangi bir seçim sisteminin öngördüğü temel ilke olmayıp seçmenler arasında ayırım yaparak bir kısmının oylarını öbürlerinden daha değerli sayıp hak etmediği biçimde iktidarı kazandıran bir düzenlemedir kimi yurttaşların haklı neden olmadan başka koşullara bağlı utulmalarıyla yasa önünde eşitlik ilkesi çiğnenmiş seçmen seçtiği kişiyi bilmeden oy vermek zorunda bırakılmıştır bu genel gerekçeden sonra maddelere gelinceesas sayısı karar sayısı yasanın maddesinin propaganda süresini günden güle düşürmesinin haklı hiçbir gerekçesi savaş ya da benzeri olağanüstü bir nedeni yoktur i̇ktidar grubu sözcülerinin ileri sürdüğü ilân ve seçim günleri arasında çok zaman bulunmasının ülkede huzursuzluk yaratacağı halkoylamasında söylenmesi gerekenlerin söylenip cevaplandığı çok konuşmanın dinlenmediği yolundaki gerekçeler genel seçimin önemi işlevi ve ağırlığı karşısında ciddiye alınmayacak özden yoksun görüşlerdir halkoylaması sırasında seçim yapılamayacağını iktidar başbakanın ağzından açıkladığı için muhalefet halkoylaması süresince yalnızca halkoylaması konusuyla sınırlı kalmış iktidar ise tüm devlet olanaklarını kullanarak adeta bir seçim çalışması yapmıştır bu doğrudan doğruya bir hiledir i̇ktidar bu ivedi düzenleme ile hileyi kendine avantaj biçimine dönüştürmüş öbür siyasal partilere eşit yarışma olanağı vermemiştir partiler seçmenlerine adaylarını tanıtıp benimseteceklerdir yeterli propaganda süresi içinde politika ve programlarını öteki partilerle ayrıldıkları yönleri anlatarak seçmenlerinin değerlendirmelerine sunacaklar ve onlara benimsetmek için çaba harcayacaklardır bu olanakları vermeyen genellik ve objektiflik ilkelerine uzak madde demokratik hukuk devleti ilkesini zedelediğinden anayasanın maddesine eşitliği bozduğundan maddesine demokratik sistemlerdeki seçim anlayışına uygun düşmediğinden maddesine demokrasiyi koruma amacından sözeden ve kamuoyunun serbestçe oluşumundan sözeden maddesine aykırı bulunmaktadır yasanın maddesi tbmmnce seçimin yenilenmesine karar verilmesi durumunda seçim tarihinin saptanmasında geçmesi zorunlu görülen üç aylık süre koşulunu kaldırarak iktidara seçim yasalarında yer alan süreleri anlamsız ve geçersiz kılma olanağını vermekle seçimlerin serbest dürüst ve hakkaniyet ölçüleri içinde yapılmasını engellemiştir seçim gününün saptanmasında yasakoyucunun kendisini hiçbir kayıtla bağlı saymaması seçim güvencesini tehlikeye sokabileceği gibi seçimleri de muhalefet için elverişsiz duruma getirebilir genel gerekçe bölümünde değinilen nedenleri de yineleyerek bu maddenin anayasanın başlangıçında yer alan hürriyetçi demokrasi ilkesine maddedeki demokratik hukuk devleti ilkesiyle maddedeki demokrasiyi koruma amacına aykırı bulunduğunu belirtiyoruz yasanın maddesi hukukta ve öğretide öngörülmeyen bir seçim sistemi getirecek seçmen kitleleri arasında ayrıcalık yaratmıştır ve milletvekili çıkaracak seçim çevrelerinde geçerli oylar çıkarılacak milletvekili sayısına bölünerek baraj saptanırken milletvekili çıkaracak seçim bölgesinde barajın çıkarılacak milletvekili sayısının bir noksanına bölünerek bulunması seçmen grupları arasında eşitliği bozmakta haklı bir gerekçeye dayanmamaktadır böylece milletvekili çıkaracak seçim bölgelerinde barajın yükseltilmesi amaçlanarak değişik uygulamayla bu bölgedeki seçmen oylarının öbür seçmenlerin oylarından daha az değerli olduğu sonucu yaratılmış çoğunluğu ele geçirmenin tüm yasal koşullan hazırlanarak seçmen baskı altına alınmıştır ayrı koşullara bağlı tutmakla eşitlik ilkesi çiğnenmiştir ayrıca barajı aşamayan partinin yitirdiği milletvekilliğini en çok oyu alan parti oylan milletvekili sayısına bölündüğünde daha düşük oy almasına karşın alabilecek barajı aşamayan partinin oyları temsil edilmemiş olacaktır bu oylar seçmen iradesinin tersine karşıt olduğu partinin kazanç hanesine yazılacaktır hukuk devleti anlayışıyla bağdaşmayan bu durum yine genel gerekçe bölümündeki nedenlerle maddenin anayasanın ve maddelerine aykırı olduğunu göstermektedir yasanın maddesi önümüzdeki milletvekili genel seçimlerine özgü olarak önseçim yapılmasını yasaklamakta aday saptanmasını siyasal partilerin tüzüklerine ya da merkez karar organlarınca belirlenecek yöntemlere göre seçim kurullarının yönetim ve denetimine bağlı olmaksızın yapılmasını öngörmektedir belli bir seçim için getirilen bu istisnai hüküm genelesas sayısı karar sayısı objektif ve kalıcı düzenlemeden çok bir seçimlik düzenlemedir her seçim için ayrı özel hükümlerin getirilmesi seçim güvenliğine gölge düşürür bu açıdan düzenleme anayasanın öngördüğü seçimlerin serbestliği ilkesine aykırıdır ulusal iradenin oluşmasında seçimler kadar önemi olan aday saptanmasında önseçimin yasaklanması siyasal partilerin ve bu yolla siyasal katılımın kısıtlanmasıdır bu da parti içi demokrasi ilkesine ters düşer anayasa siyasal partilerin parti içi çalışmalarının ve kararlarının demokrasi esaslarına aykırı olamayacağını öngörmüştür önseçimleri tüzüğüne koymuş bir siyasal parti istese de önseçim yapamayacak adayları belirleme yetkisini merkez karar organlarına bırakacaktır bu da demokrasiyle bağdaşamaz önseçimi yasaklayan madde adayların saptanmasını partilerin iç sorunu olmaktan çıkarmış demokratik ölçüleri aşmıştır anayasa mahkemesi de önseçimi tümüyle dışlayan bir düzenlemenin anayasaya ters düşebileceğini belirtmiştir madde ayrıca önseçimi yasaklamakla partisinden istifa etmiş milletvekillerinin merkez karar organlarınca aday gösterilmesi olanağını tanımaktadır öte yandan bu durumda bulunan kimselere aday olmaları için başka bir seçenek bırakmadığından anayasanın maddesine aykırı bulunmaktadır madde anayasanın başlangıç kısmındaki özgürlükçü demokrasi maddesindeki demokratik hukuk devleti ilkelerine maddesindeki devletin demokrasiyi koruma amacına maddesindeki parti içi çalışmaların ve kararların demokrasi esaslarına aykırı olamayacağı ilkesiyle maddesindeki esaslara aykırı olduğundan iptali gerekmektedir yasanın maddesi bu seçimlere özgü olarak müşterek oy pusulasında adayların adlarına yer vermeyerek seçmen iradesini sınırlamış özellikle seçmeni bir araç durumuna düşürmüştür bu antidemokratik hüküm seçmeni yalnızca parti seçmek zorunda bırakmakta birden çok parti adayları arasında seçme ve seçmek istediği adaya göre partiyi düşünmek olanağını kaldırmaktadır listeyi başka yerde okumak seçim işlemi dışında bir olaydır seçilecek kişi belli olmayan bir seçim düşünülemez tüm gerekçeler karşısında maddeyi anayasanın ve maddelerine aykırı buluyoruz yasanın maddesi seçim gününü anayasanın maddesine aykırı olarak kararla değil yasayla saptayarak konuyu anayasa yargısına bağlı kılmıştır anayasa tbmmnin seçimlerin yenilenmesi konusundaki iradesini karar biçiminde açıklamasını öngörerek meclisin sırf siyasal takdir yetkisini kullandığım kabul etmiştir anayasa mahkemesinin günlü esas karar sayılı kararı da bu doğrultuda olup alman kararı bir yasama tasarrufu ya da içtüzük hükmü olarak nitelendirme olanağı bulunmadığım göstermiştir yasa yolu izlenirse tbmmnin siyasal takdir yetkisi cumhurbaşkanınca irdelenir bu yöntem anayasanın güttüğü amaca ters düşer madde ayrıca seçim süresini haklı ve zorunlu neden olmadan olağan süreye göre önemli ölçüde kısaltmıştır birinci maddeye ilişkin iptal gerekçeleriyle genel gerekçeleri birlikte yineleyerek bu maddenin anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu savındayız bu nedenlerle öncelikle ele alınmasını isteyerek davamızı açıyoruz