esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ i̇tiraz yoluna başvuran mahkemenin kararının gerekçe bölümü aynen şöyledir sigorta kurumunun rücu hakkı ilk kez sayılı kanunun maddesi ile düzenlenmiş daha sonra ve sayılı yasalarla değiştirilerek nihayet sayılı kanunun maddesindeki şeklini almıştır maddenin metni şöyledir kaza iş veren veya vekilinin kastı veya suç sayılır hareketi yahut sigortalının iş yerine ait işler dışında çalıştırılması yüzünden olmuş ise i̇şçi sigortaları idaresinin bu kanun gereğince sigortalıya veya hak sahibi kimselere yardım ve ödeneklerinden dolayı yaptığı her türlü giderleri ödemek iş verene veya vekiline düşer bu maddenin hükümet tasarısındaki gerekçesinde sigortalıların kusurlarından mütevellit bazı kazalarda olduğu gibi iş veren veya iş veren vekilinin suç ve kasıt derecesini bulmayan kısmı halinde de mesuliyetin sigorta tarafından tekabül edilmesi adilane görülmüştür denilmektedir meclisteki tartışmalar sırasında balıkesir milletvekili aydın bolak bu ikinci cümledeki suç sayılan eylem tâbirinden maksat umumi hukuk içinde suç sayılan eylem mi yoksa çalışma mevzuatına göre suç sayılan eylem mi diye sormuş komisyon umumi mahiyette olan suç eylemi diye cevap vermiştir gerçekten maddenin hazırlanış ve irdelenişi sırasında prim ödeyen iş verenin meydana gelen bir kaza veya meslek hastalığından sorumlu tutulabilmesinin ancak kastı ve suç sayılan bir eylemi sonucunda meydana gelmiş olmasının arandığı ufak bir dikkatsizlik veya kabili ispat olmayan bazı imkânsızlıklar içerisinde doğabilecek zarar ve ziyanların iş verene yüklemiş olmanın iş verenlerin iş kabiliyetlerini azaltmak ve yapabilecekleri gelişmeleri önleyici mahiyette olacağı düşünülmüştür i̇ş kazası ve meslek hastalığı primini münhasıran iş veren ödemekte ve böylece bu konudaki mesuliyetini sigorta kurumuna devretmiş bulunmaktadır esasen sosyal sigortalar haksız fiil mesuliyetini aşan ve sigortalının menfaatlerini garanti altında bulunduran bir rejim olduğuna göre ayrıca haksız fiil mesuliyet sistemine yer vermek doğru olmaz eğer sigortalının sağladığı menfaat sigortalının gerçek zararını karşılamıyorsa bunun sorumlusu olarak ta iş vereni görmek doğru olmaz kurum sigortalının hakiki zararım karşılayacak şekilde ve sigorta bünyesine uygun bir tarzda bu zararları telafi edecek bir sistem kurmalıdır anayasamız sosyal güvenliğin sağlanmasını devlete yüklemiş sosyal güvenliğin sosyal sigorta kuruluşları ile karşılanması yöntemini getirmiştir bu aşamada iş verenin bir sigorta akdi yapmasına lüzum kalmaksızın işçi işe alınmakla kanun icabı mecburen sigortalı durumuna getirmekte ve sigorta primleri de iş veren tarafından ödenmektedir bu yöntemin seçildiği ülkelerde sigorta artık iş verenin risk esasına dayanan sorumluluğun yerini almaktadır ancak iş verenin kasti halinde iş kazası ve meslek hastalığına maruz kalan işçinin sigorta yardımlarını aşan zararının iş verence tazmini kabul edilmektedir burada mesleki risk yerine sosyal risk görüşü hâkim olmuştur doğabilecek tehlikelerin sorumluluğunu iş verene prim ödemek suretiyle kollektif bir şekilde paylaşmaktadırlar fransada iş veren iş kazası ve meslek hastalığının meydana gelmesinde kast derecesinde kusurlu ise hem işçinin ve hem de sigorta kurumunun tazminat ve rücu taleplerine maruzdur prof ss tekinay i̇ş kazaları ve meslek hastalığından dolayı i̇ş verenin sorumluluğu belçikada iş kazalarından doğan zararların tazmini hakkında koordinasyon kanununun maddesine göre kaza iş veren tarafından kasten meydana getirilmiş ise gerçi hukukesas sayısı karar sayısı kurallarına göre sorumludur i̇şçi veya onun hak sahipleri ile sigorta sandığı rücu davası açabilirler bu durum çoğaltılacak olursa federal almanya ve avusturyadaki sosyal güvenlik yasaları iş verenin iş kazası karşısında kastı bulunması halinde sigortalıya veya hak sahibine tazminat hakkı verilebileceği gibi sigorta kurumuna da rücu hakkı tanımaktadır bunun dışında meydana gelen kaza veya hastalık hallerinde sigortanın iş verene rücu hakkı tanımamıştır bu arada bu konuda inceleme yapmış bazı hukuk yazarlarının da görüşlerine bakıldığında yukarıdaki anlayışa bir paralellik kurulduğunun tesbiti zor olmamıştır dr paul szöllösyye göre sosyal sigorta ile risk geniş bir topluluğa dağıtılmaktadır böyle dağıtılmış ve paylaştırılmış bir riski tekrar bir şahsa yüklemenin anlamı yoktur enternational labon office legislative serie anovast duranta göre sigorta sandığı işçiye ve hak sahiplerinin ödediği fazla iradı iş verenden munzam prim almak suretiyle karşılar i̇ş verenin bu yükümünü başka bir sigorta şirketine devretmesi önlenilmiştir böylelikle iş verenin iş güvenliği tedbirlerini alması teşvik edilmiş olmaktadır bu hüküm çok katı olmakla beraber iş verenin şahsen işlediği bir hata bahis konusu olduğu vakit muhik olur ama onun vekillerinden biri tarafından hata işlendiğinde haksızlık olabilir zira iş verenin hiç bir hatası olmayabilir bu şartlar da sigortalanma yasağının iş veren vekillerinin hatasını ilgilendirmediği iddia edilmiştir görülüyor ki iş veren veya vekilinin kusuru halinde iş veren bir rücu tazminatı değil munzam prim ödemekle yükümlü olmaktadır son olarak fransız yargıtayı sosyal dairesi iş verenin veya vekilinin kasıtlı kusurundan dolayı işçinin iş verene karşı kasıtlı kusuru varmış gibi hareket edeceğini kabul etmiş fakat sigorta sandığının iş verene rücu edemeyeceği tarihli kararı ile hükme bağlanmıştır jacgues doublet securite sociale sahife yukarıda arz ve izaha çalışıldığı gibi sayılı kanunun maddesi sigorta priminin bizatihi ödenmiş olan iş verenin sigorta karşısında bu primleri ödemiş olmasına ve riski sosyal güvenlik kurumuna devretmiş bulunmasına rağmen bu kurumun yaptığı ödemeyi yeniden üstlenmek durumunda bırakarak sosyal güvenlik ve eşitlik ilkelerine ez cümle anayasaya aykırı bulunduğu izlenimini mahkememize vermiştir sayın mahkemece gerek bu davadaki davalıların kast ve kusur durumu ve gerekse gelişmiş ülkelerdeki sosyal güvenlik ilkeleri ve düşünce tarzı dikkate alınarak incelenmesini ve anayasaya aykırı bulunup bulunmadığı konusunda bir karar ittihazı saygıyla arz olunur