esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir hukuk devleti i̇lkesi yönünden anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka uygun insan haklarına dayanan bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunun geliştirerek sürdüren hukuk güvenliğini sağlayan bütün etkinliklerinde hukuka ve anayasaya uyan işlem ve eylemleri bağımsız yargı denetimine bağlı olan devlettir anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı yasaların kamu yararının sağlanması amacına yönelik olması genel objektif adil kurallar içermesi ve hakkaniyet ölçütlerini gözetmesi hukuk devleti olmanın gereğidir bu nedenle yasa koyucunun hukuki düzenlemelerde kendisine tanınan takdir yetkisini anayasal sınırlar içinde adalet hakkaniyet ve kamu yararı ölçütlerini göz önünde tutarak kullanması gerekir bankacılık kanunu ile korunan hukuksal değer finansal piyasalara ve finansal kurumlara güvendir türk ceza kanununun nci maddesi ile korunan hukuksal değer ise kamu idaresinin güvenilirliği ve işleyişidir finans kuruluşları ekonomik niteliklidir kamu idaresinin güvenilirliği ve işleyişi ise kamu düzeni ve güvenliği ile ilgilidir hukuksal değerler hiyerarşisi bakımından kamu düzeni ve güvenirliği finansal kuruluşların güvenirliğinden önce gelir daha yüksek bir değer alanının kendisinden daha altta olan bir alana göre daha az korunuyor olması hukuk devleti i̇lkesi ile de bağdaşmamaktadır yasa koyucunun suç ve cezaların belirlenmesinde takdir yetkisi olmakla birlikte bu yetkisini kullanırken suç ile ceza arasındaki adil dengeyi sağlaması ve öngörülen cezanın cezalandırmada güdülen amacı gerçekleştirmede elverişli olması gibi esasları dikkate alması zorunludur hukuk devletinde yasa koyucu yasaların yalnız anayasaya değil evrensel hukuk ilkelerine de uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür yasa koyucunun bankacılık kanununda ceza kanununa göre farklı düzenlemeler getirilmesi hukuken kabul edilebilirse de bu düzenlemelerin hukuk güvenliğini ortadan kaldırmaması hukuk devleti gereklerine aykırı olmaması zorunludur yasa koyucu bankacılık kanunda zimmet suçunu düzenlerken hukuk devleti ilkesinin bir gereği ve ceza hukukunun temel prensiplerinden olan ölçülülük ilkesiyle bağlıdır bu ilke ise elverişlilik gereklilik ve orantılılık olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktadır elverişlilik başvurulan önlemin ulaşılmak istenen amaç için elverişli olmasını gereklilik başvurulan önlemin ulaşılmak istenen amaç bakımından gerekli olmasını ve orantılılık ise başvurulan önlem ve ulaşılmak istenen amaç arasında olması gereken ölçüyü ifade etmektedir ölçülülük ilkesiyle devlet cezalandırmanın sağladığı kamu yararı ile bireyin hak ve özgürlükleri arasında adil bir dengeyi sağlamakla yükümlüdür anayasa mahkemesinin ve esas karar sayılı kararı ve yine anayasa mahkemesinin ve esas karar sayılı kararıesas sayısı karar sayısı eşitlik i̇lkesi yönünden hukukun temel ilkeleri arasında yer alan eşitlik ilkesine anayasanın maddesinde yer verilmiştir buna göre yasa önünde eşitlik ilkesi hukuksal durumları aynı olanlar için söz konusudur bu ilke ile eylemli değil hukuksal eşitlik öngörülmüştür eşitlik ilkesinin amacı aynı durumda bulunan kişilerin yasalar karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak ayrım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir bu ilkeyle aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak yasa karşısında eşitliğin çiğnenmesi yasaklanmıştır nitelikli zimmet suçunun yaptırımı sayılı tcknin maddelerinde yıldan yıla kadar hapis cezası olarak belirlenmişken aynı suç için bankacılık kanununun maddelerinde banka yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile diğer mensupları yönünden cezanın alt sınırının yıl hapis cezasından az olamayacağı hükme bağlanmıştır bankacılık kanununun ve maddelerinde zimmet suçu için daha ağır bir yaptırım öngörülmesinin kanun koyucu tarafından zamandaki şartlara göre nedenleri olabilir bahsi geçen madde ile daha ağır bir yaptırım uygulanması yanında bankanın uğradığı zararın tazminine ve ayrıca aynı kriterle bankanın uğradığı zarar bankanın uğradığı zararın üç katından az olamayacak adli para cezasının verilmesinin gerekmesi yani hukuksal deyimiyle tipe uygun aynı fiili icra eden diğer faillerden zimmetine para geçiren herhangi bir kamu görevlisinden daha ağır yaptırıma muhatap edilmesi negatif bir hak ihlalidir ve anayasanın uncu maddesinde ifadesinin bulan eşitlik i̇lkesine aykırıdır hak arama hürriyeti yönünden anayasanın hak arama hürriyetini düzenleyen maddesinin birinci fıkrasında herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkında sahiptir denilerek yargı mercilerine davacı ve davalı olarak başvurabilme ve bunun doğal sonucu olarak da iddia savunma ve adil yargılanma hakkı güvence altına alınmıştır kişinin kendisini savunabilmesinin ya da maruz kaldığı haksız bir uygulama veya işleme karşı haklılığını ileri sürüp kanıtlayabilmesinin en etkili ve güvenceli yolu yargı mercileri önünde hakkını arayabilmesi ve davada ileri sürülen iddiaların ve delillerin karşı tarafın iddia ve delilleriyle eşit imkanlarda araştırılması ve eşit değerlemeye tabi tutulmasıdır kişilere yargı mercileri önünde dava hakkı tanınması hak arama özgürlüğünün bir gereğidir anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı hukuk devletinde yasa koyucu yasaların yalnız anayasaya değil evrensel hukuk ilkelerine de uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür uluslararası hukuk kaynaklarında özgün yeri bulunan hak arama özgürlüğü değişik alanlardaki özellikleriyle avrupa i̇nsan hakları sözleşmesinin adil yargılanma hakkı başlıklı maddesinde herkes gerek medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili nizalar gerek cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan yasayla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini istemek hakkında sahiptir şeklinde düzenlenmiştir ai̇hm kararlarında da belirtildiği üzere yargılama sürecinde taraflar iddialarını silahların eşitliği ilkesi çerçevesinde yargı mercilerine sunabilmelidirleresas sayısı karar sayısı ayrıca getirilen düzenlemelerle kişilerin yargı önünde hukuken geçerli araç ve yollardan kendilerini savunabilme hakları ellerinden alınmamalıdır bu hak anayasanın maddesiyle güvence altına alınmıştır hak arama özgürlüğünün en önemli iki öğesini oluşturan sav ve savunma haklarını kısıtlayacak bu hakların eksiksiz kullanımını engelleyecek ve adil yargılanmayı engel olacak yasa kurallarının anayasanın maddesine aykırılık oluşturacağı tartışmasızdır kanuni hâkim güvencesi yönünden anayasanın kanuni hâkim güvencesi başlığını taşıyan nci maddesinde ise hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz denilmektedir anayasanın bu kurallarına uygun yapılmayan yasal düzenlemelerin anayasaya aykırılık oluşturacağı kuşkusuzdur i̇ptali istenen düzenlemenin anayasaya aykırılığının ortaya konulabilmesi için mahkememizde ve hukuk mahkemelerinde tazminata karar verilmesi süreci üzerinde durulmasına gerek görülmüştür hukuk mahkemesinde açılan tazminat davasında hukuk mahkemesi hâkimi tarafından öncelikle açılan davanın dava dilekçesini karşı tarafa tebliğ ederek bu dilekçeye karşı cevaplarını ve delillerini bildirmesi için süre verecek ve dilekçeler teatisi ve delillerin toplanmasından sonra dosya hesap yönünden bilirkişiye gönderilecek ve kabul edilen kısım oranında davacışikayetçi banka lehine vekalet ücreti verilecek kısmen veya tamamen reddedilen rakam üzerinden de davalısanık lehine vekalet ücretine hükmedilecektir hukuk mahkemesi hâkimi davalınınsanığın tazminat sorumluluğuna karar verirken sayılı türk borçlar kanununun aşağıda yazılı maddelerini göz önünde bulundurularak karar verecektir madde kusurlu ve hukuka aykırı bir fiile başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür madde zarar gören olayımızda davacışikayetçi banka zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim olayların olağan akışını ve zarar görenin olayımızda davacışikayetçi banka aldığı önlemleri göz önünde tutarak zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler madde hâkim tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler madde zarar gören olayımızda davacışikayetçi banka zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim tazminatı indirebiliresas sayısı karar sayısı madde birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır madde tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında bütün durum ve koşullar özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğu göz önünde tutulur yukarıda açıklandığı üzere hukuk mahkemesinde görülecek olan tazminat davasında tarafların olayımızda davacışikayetçi banka ile davalısanık kusur durumları tazminatın belirlenmesinde temel kriterdir diğer taraftan davalısanık kendisini bu mahkemede tazminat yönünden daha kapsamlı savunabilmektedir ayrıca tarafların davayı kazandığı ve kaybettiği rakam üzerinden nispi vekalet ücretine mahkum edilmesi de söz konusudur mahkememizde ise sanığın yargılanması neticesinde suçlu olduğu yönünde kanaat hasıl olduğunda sanığın yüklenen suçtan hapis cezası ile cezalandırılması yanında bankanın uğradığı zararın üç katından az olamayacak şekilde adli para ceza ile cezalandırılmasına ve ayrıca da meydana gelen zararın ödenmemesi halinde mahkemece resen ödettirilmesine hükmolunacaktır sanığın tazminata mahkumiyetinde hukuk mahkemesinde olduğu gibi sanığa tazminat yönünden delillerini ve savunmalarını sunma imkanı tanınmayacağı gibi tarafların kusur durumlarına bakılmaksızın sanık hakkında tazminat yönünden de karar verilecektir ayrıca mahkememizce hukuk mahkemesinde olduğu gibi sanık lehine haklı çıktığı tazminat miktarı yönünden nispi vekalet ücreti değil sadece beraat etmesi durumunda maktu vekalet ücreti şuan tl hükmedilme yoluna gidilecektir kararın temyiz edilmesi halinde yüksek mahkemece zimmet suçunun oluşup oluşmadığı noktasında inceleme yapılmasına rağmen ceza ile birlikte verilen zararın ödettirilmesine kararı hiç irdelenmeyerek iki dereceli yargılamada fiilen mümkün olmayacağı gibi hukuk ve ceza mahkemeleri ayrımı da fiilen olmayacaktır açıklanan nedenlerle itiraz konusu kural anayasanın maddelerine aykırı olduğuna bu maddelerin iptalleri için sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesi gereğince anayasa mahkemesine iptal talebi ile itiraz yoluna başvurulmasına ilişkin aşağıdaki karar oluşturulmuştur hüküm gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere sayılı bankacılık kanununun maddesinin fıkrasında yer alan gibi bankanın uğradığı zararı tazmine mahkûm edilirler ile aynı maddenin fıkrasında yer alan ancak adli para cezasının miktarı bankanın uğradığı zararın üç katından az olamaz ayrıca meydana gelen zararın ödenmemesi halinde mahkemece resen ödettirilmesine hükmolunur sözcüklerinin anayasanın ve maddelerine aykırı olduğuna bu maddelerin iptalleri için sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesi gereğince anayasa mahkemesi̇ne i̇ptal talebi̇ i̇le i̇ti̇raz yoluna başvurulmasina kararın ve dosyanın konu ile ilgili belgelerinin onaylı birer örneğinin anayasa mahkemesine gönderilmesine anayasa mahkemesi genel sekreterliğince dosyamızın kaleme havale edildiğinin bildirildiği tarihten itibaren görülmekte olan davanınesas sayısı karar sayısı incelenmesinin sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesi gereğince beş ay sonraya bırakılmasına oy birliği ile karar verildi