esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir anayasanın toprak mülkiyeti başlıklı maddesinde devlet toprağın verimli olarak işletilmesini korumak ve geliştirmek erozyonla kaybedilmesini önlemek ve topraksız olan veya yeter toprağı bulunmayan çiftçilikle uğraşan köylüye toprak sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri alır kanun bu amaçla değişik tarım bölgeleri ve çeşitlerine göre toprağın genişliğini tespit edebilir topraksız olan veya yeter toprağı bulunmayan çiftçiye toprak sağlanması üretimin düşürülmesi ormanların küçülmesi ve diğer toprak ve yeraltı servetlerinin azalması sonucunu doğuramaz bu amaçla dağıtılan topraklar bölünemez miras hükümleri dışında başkalarına devredilemez ve ancak dağıtılan çiftçilerle mirasçıları tarafından işletilebilir bu şartların kaybı halinde dağıtılan toprağın devletçe geri alınmasına ilişkin esaslar kanunla düzenlenir hükmü yer almaktadır yine anayasanın tarım hayvancılık ve bu üretim dallarında çalışanların korunması başlığını taşıyan maddesinde ise devlet tarım arazileri ile çayır ve meraların amaç dışı kullanılmasını ve tahribini önlemek tarımsal üretim planlaması ilkelerine uygun olarak bitkisel ve hayvansal üretimi artırmak maksadıyla tarım ve hayvancılıkla uğraşanların işletme araç ve gereçlerinin ve diğer girdilerinin sağlanmasını kolaylaştırır devlet bitkisel ve hayvansal ürünlerin değerlendirilmesi ve gerçek değerlerinin üreticinin eline geçmesi için gereken tedbirleri alır düzenlemesine yer verilmiştir sayılı toprak koruma ve arazi kullanımı kanununun genel gerekçesinde yaşamın temel öğelerinden olan toprağın ekonomisi büyük ölçüde tarımsal üretime bağlı olan ülkemizde önemli bir üretim faktörü olduğu ancak asırlardır pek çok medeniyete beşiklik yapmış olan anadolu topraklarında yoğun arazi kullanımı aşırı otlatma yangınlar ve tarla açma gibi nedenlerle doğal bitki örtüsünün tahribata uğradığı bozulan doğal dengeler sonucu bazı bölgelerimizde erozyonun bir felaket haline geldiği günümüzde ise hızlı nüfus artışı ile teknolojik ve endüstriyel gelişmelerin yeni konutların fabrikaların ve yolların yapımını zorunlu kıldığı bu gereksinmelerin çoğu kez arazinin kullanım amacı topografyası ve bitki örtüsü tahrip edilerek karşılandığı arazinin doğal özellikleri gözetilmeden tarım mera orman alanı veya tarım dışı amaçlı kullanılmasının erozyon çoraklaşma kirlenme gibi arazi bozulmalarını artırdığı ve ülkede ekonomik kayıpların yanında ekolojik kayıpları da beraberinde getirdiği kuşkusuz topraktan çeşitli amaçlar için yararlanılacağı ancak günümüz teknolojik koşullarında arzı artırılamayan yerine geçebilecek bir eşdeğeri olmayan oluştuğu yerde iken daha üretken olabilen oluşumu asırlar sürmesine rağmen kaybı dakikalar içinde gerçekleşebilen ve kıt bir kaynak olan topraktan alınan ürünün gittikçe azaldığı bu nedenlerden dolayı öncelikle üretken tarım topraklarının ve arazi bütünlüğünün çok iyi korunması gerektiği toprak kaynaklarımızın korunması geliştirilmesi sürdürülebilirliğinin sağlanması ve en üst düzeyde üretimde kullanılmasının çok iyi hazırlanmış arazi kullanım planlarıyla mümkün olacağı arazi kullanım planları ile tarım için uygun olmayan verimsiz arazilerin belirlenerek gerekli altyapı düzenlemelerinin getirilmesi suretiyle sanayi için mekan ve hammadde kentleşme ve turizm için yerleşim yeri olarak tahsis edileceği ve böylece tarım dışı kullanımlara uygun alternatifler yaratıldığından tarım alanlarının tahribinin azalacağıesas sayısı karar sayısı diğer taraftan özellikleri tarımsal kullanıma uygun olmayan arazilerin toprak işlemeli tarımdan mera veya orman gibi kullanımlara dönüştürülmesinin bu alanlardaki arazi bozulmalarını önleyeceği tarımsal kullanımı daha ekonomik olan alanların da tarıma kazandırılmasının sağlanacağı bu nedenle her şeyden önce üretilemeyen kaynak bir avuç toprak gerçeğinin toplumun her kesimi tarafından bilinçli bir yaşam anlayışı haline dönüşmesinin sağlanması gerektiği tanımlanan bu yeni tutum ve anlayış biçimi ekonomik toplumsal teknolojik finansal ve hukuksal boyutları içeren bir sürecin hayata geçirilmesini gerektirdiği bu sürecin en önemli aşamalarından birinin hatta süreci başlatacak olan gücün yasal düzenlemeler olduğu ancak hukuk sistemimizde yer alan bazı kanunlarda toprakların durumunun yalnızca mülkiyet gözetilerek ele alındığı toprakların üretim gücünün korunması geliştirilmesi ve tarım işletmelerinde optimum parsel büyüklüğü oluşturulması gibi durumları düzenleyen özel bir kanun çıkarılmadığı toprak varlığımızın yoğun ve yaygın bir şekilde kaybolmasına neden olan bu yasal boşluğu gidermek ve tarımın en önemli girdilerinden olan toprağın tarımın diğer konularıyla birlikte ele alınmasını ve hizmetlerin bütünlük içerisinde yürütülmesini sağlamak arazilerin ekonomik ve ekolojik kazanımlar gözetilerek planlı kullanım ilkelerini belirlemek amacıyla bu kanun tasarısının hazırlandığı belirtilmiştir sayılı toprak koruma ve arazi kullanımı kanununun amaç başlıklı maddesinin dava konusu tüzüğün yayımı tarihinde yürürlükte olan şeklinde bu kanunun amacının toprağın doğal veya yapay yollarla kaybını ve niteliklerini yitirmesini engelleyerek korunmasını geliştirilmesini ve çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak plânlı arazi kullanımını sağlayacak usûl ve esasları belirlemek olduğu belirtilmiştir anılan kanunun kapsam başlıklı maddesinde ise bu kanunun arazi ve toprak kaynaklarının bilimsel esaslara uygun olarak belirlenmesi sınıflandırılması arazi kullanım plânlarının hazırlanması koruma ve geliştirme sürecinde toplumsal ekonomik ve çevresel boyutlarının katılımcı yöntemlerle değerlendirilmesi amaç dışı ve yanlış kullanımların önlenmesi korumayı sağlayacak yöntemlerin oluşturulmasına ilişkin sorumluluk görev ve yetkilerin tanımlanması ile ilgili usûl ve esasları kapsadığı belirtilmiştir anayasanın maddesinde türkiye cumhuriyetinin toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu belirtilmiştir anayasa mahkemesinin tarih ve sayılı resmi gazetede yayımlanan gün ve k sayılı kararında da belirtildiği üzere anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti insan haklarına dayanan bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren eylem ve işlemleri hukuka uygun olan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık olan devlettir yasaların kamu yararının sağlanması amacına yönelik olması genel objektif adil kurallar içermesi ve hakkaniyet ölçütlerini gözetmesi de hukuk devleti olmanın gereğidir bu nedenle yasa koyucunun hukuki düzenlemelerde kendisine tanınan takdir yetkisini anayasal sınırlar içinde adalet hakkaniyet ve kamu yararı ölçütlerini göz önünde tutarak kullanması gerekir anayasa yasa koyucuya toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda tarımsal alanlarda düzenleme yapma yetkisi vermektedir bu bağlamda yasa koyucu tarafından tarım alanlarının korunması ve amacına uygun olarak kullanılmasını sağlamak için toprak koruma ve araziesas sayısı karar sayısı kullanımı kanunu çıkarılmış bulunmaktadır sayılı kanunun genel gerekçesinde de bu durum açıkça ve ayrıntılı olarak ifade edilmiştir yukarıda belirtilen anayasa mahkemesi kararında da ifade edildiği üzere yasaların kamu yararının sağlanması amacına yönelik olması ve yasa koyucunun hukuki düzenlemelerde kendisine tanınan takdir yetkisini kamu yararı ölçütlerini göz önünde tutarak kullanması gerekmektedir sayılı toprak koruma ve arazi kullanımı kanununun maddesinin bendindeki bakanlıklarca kamu yararı kararı alınmış plan ve yatırımlar düzenlemesi ile maddesinin bendindeki bakanlık ve talebin ilgili olduğu bakanlıkça ortaklaşa kamu yararı kararı alınmış faaliyetler düzenlemesinin yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir bu bağlamda sayılı kanunun maddesinde tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı düzenlenerek mutlak tarım arazilerinin özel ürün arazilerinin dikili tarım arazileri ile sulu tarım arazilerinin tarımsal üretim amacı dışında kullanılamayacağı ancak alternatif alan bulunmaması ve kurulun uygun görmesi şartıyla maddede sayma suretiyle belirlenen durumlar için bu arazilerin amaç dışı kullanım taleplerine toprak koruma projelerine uyulması kaydı ile bakanlık tarafından izin verilebileceği düzenlenmiştir yapılan bu düzenlemede tarım arazilerinin amacı dışında kullanılamayacağı ilke olarak belirlendikten sonra tarım arazilerinin hangi durumlarda amacı dışında kullanılabileceğine ilişkin bazı istisnalar öngörülmüş ve bunlar sayma yoluyla belirtilmiştir yasanın maddesinin bendinde ise kamu yararı kararı alınacak plan ve yatırımları tamamen ilgili bakanlıkların takdirine bırakmak suretiyle ve yasanın amacı aşılarak istisnanın kapsamını genişleten bir düzenleme yapılmıştır böylece bu düzenlemede kamu yararı kararı alınacak plan ve yatırımların hangi alana ilişkin olacağı yönünde bir açıklık bulunmadığından salt ilgili bakanlıklar tarafından alınacak bir kamu yararı kararı ile tarım arazilerinin başka plan ve yatırımlar için daha sık ve yaygın olarak tahsis edilmesine ve yasada mutlak özel ürün dikili ve sulu tarım arazisi olarak belirtilen nitelikli arazilerin tarımsal amacı dışında kullanılabilmesine olanak sağlanmıştır bu durumda anayasanın maddesinde devletin toprağın verimli olarak işletilmesini korumak ve geliştirmek erozyonla kaybedilmesini önlemek amacıyla gerekli tedbirleri alacağının ve maddesinde ise devletin tarım arazilerinin amaç dışı kullanılmasını ve tahribini önlemek için gereken tedbirleri alacağının belirtilmesi sayılı kanunun yukarıda aktarılan genel gerekçesinde de belirtildiği üzere bu kanunun toprak varlığımızın yoğun ve yaygın bir şekilde kaybolmasına neden olan yasal boşluğu gidermek üretken tarım topraklarının ve arazi bütünlüğü korumak gibi amaçlarla yürürlüğe konulması sayılı kanunun maddesinin bendinde yer alan bakanlıklarca kamu yararı kararı alınmış plan ve yatırımlar düzenlemesinde ise anayasa hükümlerine ve sayılı kanunun amacına aykırı olarak bakanlıklarca kamu yararı kararı alınmış bütün plan ve yatırımlar için tarım arazilerinin amacı dışında kullanılmasına izin verilmesi nedeniyle anayasanın ve maddelerine aykırıdır sayılı kanunun maddesinde ise büyük ovalarda bulunan tarım arazilerinin hiçbir surette amacı dışında kullanılamayacağı ancak alternatif alan bulunmaması kurul veya kurullarca uygun görüş bildirilmesi şartıyla tarımsal amaçlı yapılar bakanlık ve talebin ilgiliesas sayısı karar sayısı olduğu bakanlıkça ortaklaşa kamu yararı kararı alınmış faaliyetler için tarım dışı kullanımlara bakanlıkça izin verilebileceği belirtilmiştir sayılı kanunun maddesinin bendi de maddenin bendinin anayasaya aykırılığı ile ilgili olarak yukarıda belirtilen gerekçeyle anayasanın ve maddelerine aykırıdır