esas sayısı karar sayısı yokluğun tespi̇ti̇ i̇ptal ve yürürlüğün durdurulmasi i̇stemleri̇ni̇n gerekçesi̇ günlü dava dilekçesinin gerekçe bölümleri şöyledir  sayili kanunun önceli̇kle tümünün yok hükmünde olduğunun saptanmasi i̇stemi̇ne i̇li̇şki̇n i̇ddi̇alarin gerekçeleri̇ geleneksel kamu hukuku doktrinine göre bir hukukî işlemin çok ağır bir sakatlık ile malûl olması durumunda bu işlem yok hükmünde sayılmaktadır kemal gözler türk anayasa hukuku bursa sh vd yokluk bir kurala vücut veren iradenin mevcut olmamasıdır bu nedenle yasama işleminin yok sayılabilmesi ancak ağır bir yetki gaspı halinde mümkündür hukukî işlemin yani kanunun geçerliliği üzerinde iptalden daha ağır bir hukuka aykırılık hâli yokluktur dava konusu yaptığımız somut olayda olduğu gibi kanunla yargısal denetimi etkisiz bırakacak düzenleme tipik ve ağır bir yetki gaspı olup hukukî işlemin yokluğu sonucunu zorunlu olarak doğurur bu durum anayasamızda öngörülen kuvvetler ayrılığı ilkesinin sonu demektir ve anayasanın başlangıç bölümünün paragrafı ile maddesine açık aykırılık teşkil etmektedir başka bir değişle dava konusu yaptığımız tarihli ve sayılı kanun ile öngörülen düzenleme yargısal denetimin olası bir aykırılığının yaptırımı etkisiz bırakma amacını güttüğü için açık ve ağır bir yetki gaspıdır yaptırımı ise yokluktur yok hükmünde saymamüessesesi ile ilgili olarak anayasa hukukçusu prof dr erdoğan teziç türk anayasal yargı sisteminde yokluk kavramının tanınmadığını teyit etmekle birlikte hukuk sistemimizde yürürlük durdurma diye bir müessese de yoktu ancak pttnin tsinin satışı sırasında anayasa mahkemesinin te verdiği kararla sisteme girdi sonra da içtihat haline geldi şimdi benzer biçimde yokluk hükmü de oluşabilir demek suretiyle yok hükmünde saymafikrine anayasa mahkemesinin geçmiş kararlarını yorumlayarak ulaştığını belirten teziç dava konusu sayılı kanun ile ilgili olarak da hsyk kanunu resmi gazetede yayımlandığı anda bazı görevlilerin görevi sona eriyor anayasa mahkemesi iptal kararı verse bile bu geriye işlemeyecek yani bu düzenleme yargısal denetimin olası bir iptalini etkisiz bırakma amacını güttüğü için açık ve ağır bir yetki gaspıdır yüzden iptalden daha ileri bir yaptırım gerekir bu da ancak yok hükmünde sayarak yapılabiliryönünde görüş beyan etmiştir bkz utku çakırözerin burun kırdırtan hsyk kavgasının nedeni başlıklı yazısı tarihli cumhuriyet gazetesi bundan yaklaşık yüz yıl önce ünlü alman hukukçu siyaset bilimci carl schmitt yazmış olduğu siyasi i̇lahiyat isimli kitabında günümüz siyaset biliminin kavramlarının dünyevileştirilmiş ilahiyat kavramları olduğunu söyler örneğin her şeye kâdir tanrı gitmiş onun yerine her şeye kâdir kanun koyucu gelmiştir her şeye kâdir kanun koyucunun demokratikleşmesi demokrasinin de serüvenidir ancak bugün sayılı kanun sayesinde geldiğimiz nokta ve gördüğümüz tablo bu kanunla ilgili olarak hükûmetin başlangıçtan bu yana gütmüş olduğu politika ile her şeye kâdir kanun koyucunun demokratikleştirilmesi yönündeki bir adımın işaretlerini değil tam tersine her şeye kâdir tek adamın politikasının uygulamalarının onun otoriter tutumunun işaretlerini bize göstermektedir devlet birey ilişkisi artık yüz yıl önceki ilişki değildir eskiden devlet birey ilişkisi güç itaat ilişkisine dayanmakta iken artık birey öne çıkmıştır bireyin öne çıkmasıyla birlikte onun özgürlükleri çok daha önemli hâle gelmiştir eskiden devlet karşısında güçsüz bir birey ancak güçlü bir devlet varkenesas sayısı karar sayısı bugün devletin karşısında güçlü bir birey ve onun özgürlükleri söz konusudur eskiden anayasalar devletin kuruluşunu örgütlenişini buna ilişkin hükümleri düzenlerken bugün anayasalar bireyin özgürlükleri karşısında devletin gücünü sınırlayan metinlere dönüşmüştür yılında montesquieu kuvvetler ayrılığı ilkesini kanunların ruhu kitabını yazdığı zaman daha kuvvetler ayrılığı ilkesi onun savunduğu gibi şekillenmiş değildi i̇lk defa kuvvetler ayrılığı ilkesi olmadan demokrasinin vâr olmayacağı montesquieu tarafından bir tarihî belge olarak kanunların ruhu isimli kitabında yer almış ve yıl sonra tarihinde insanlık tarihine çok büyük bir devrim olarak geçen fransız devrimi gerçekleşmiştir fransız devrimi sonucunda yılında yayınlanan fransız i̇nsan ve yurttaş hakları bildirisinin maddesi bugün dahî bütün demokrasilerin temelini oluşturan altın bir kuralı koymuştur hakların güvence altında olmadığı kuvvetler ayrılığının bulunmadığı ülkelerde anayasa yoktur yazılı olarak kâğıt üzerinde adına anayasa dediğiniz bir metin olabilir ama bu metinde kuvvetler ayrılığı prensibi tahrip edilmişse ülkede anayasada kuvvetler ayrılığı yoktur dolayısıyla ülkede anayasanın olduğunu söylemek imkânsızdır tarihli ve sayılı kanun ile birlikte ne yazık ki artık türkiyede anayasa kağıt üzerindeki bir metne dönüşmüş ve fiilen ortadan kaldırılmıştır başka bir değişle sayılı kanun ile anayasa tarihinde tbmm genel kurul salonunda iktidar partisinin kabûl oyu ile birlikte ilgâ edilmiştir anayasanın başlangıç bölümünün paragrafında açıkça dile getirilen kuvvetler ayrılığı ilkesinin olmazsa olmaz koşulu olan bağımsız yargı ilkesi ne yazık ki sayılı yoklukla malûl bir kanunla ortadan kaldırılmakta yargının yürütmeye bağlandığı ve böylece demokratik parlamenter rejimin rafa kaldırıldığı bir sürece girilmektedir mezkûr kanun ile anayasaya göre millete ait olan yetkileri hükûmet başbakan adalet bakanı kendi yetkisi ve inisiyatifi içerisine almakta ve yargı yetkisinin türk milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır hükmünü içeren anayasanın maddesini açıkça ihlâl etmektedir bu vâkıâ sayılı kanunun çok açık bir şekilde yok hükmünde sayılmasını gerektiren kanunî düzenlemedir tarihli ve sayılı kanunun işbu davanın konusu olan maddeleriyle yapılan düzenlemelerin hem anayasanın maddesinin vermediği bir yetkinin kullanılması yoluyla gerçekleştirilmeleri hem de bu yetkinin aynı zamanda anayasanın ve maddelerinde belirtilen ilkelere aykırı bir biçimde kullanılması bakımından yok hükmünde sayılmalarına yol açacak nitelikte ağır yöntem sakatlıklarıyla malûl olduğu sâbittir şöyle ki tarihli ve sayılı kanunun maddesi ile değiştirilen anayasanın maddesi hükmü ile hâkimler ve savcılar yüksek kurulu yürütmeden bağımsız ve ayrı bir erk olması gerektiği ilkesine uygun bir düzenlemeye kavuşturulması amaçlanmış iken tarihli ve kanun değişikliği ile kurulun fiilen adalet bakanına bağlı ve bağımlı ayrı bir erkten çok yürütmenin güdümü emir ve gözetimi altında görev yapan bir genel müdürlük haline getirilmek istenmektedir şüphesiz bu olgu tarihli anayasa değişikliği ile amaçlanan bağımsız bir kurulun oluşumuna aykırıdır anayasanın hâkimler ve savcılar yüksek kurulunun düzenlendiği maddesine bakıldığında dikkati çeken ilk husus kurula adalet bakanlığından ve dolayısıyla siyasî iradeden bağımsız özerk bir irade verilmesinin amaçlandığı ve tüm maddenin bu temel amaçtan hareketle düzenlendiği vâkıâsıdır nitekim bu vâkıâ anayasamızın maddenin ilk fıkrasında hâkimler ve savcılar yüksek kurulu mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlikesas sayısı karar sayısı teminatı esaslarına göre kurulur ve görev yapar denilmek suretiyle kuşkuya yer bırakmayacak biçimde ifade edilmiş ve kurulun organizasyon yapısı ile işleyişine ilişkin tüm kuralların klasik bir kamu kurumundan farklı olarak mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı ilkelerine uygun olması gerektiği vurgulanmıştır anayasanın maddesi lâfzı ve rûhu ile bir bütün kül halinde incelendiğinde anayasa koyucunun yerine getirdiği nâzik ve hassas fonksiyon nedeniyle kurulu klasik bir kamu kurumu olarak görmek istemediği ve olağan bürokratik hiyerarşiden ayrık tutarak kurula siyasî iradeden yürütmeden bağımsız kendi inisiyatifini kullanabileceği ayrı ve özerk bir yapıya kavuşturmayı amaçladığı anlaşılmaktadır anayasa koyucu bu amaçtan hareketle maddenin birinci fıkrasında kurulun organizasyon yapısı ve işleyişine ilişkin yapılacak düzenlemelerinmahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı ilkeleri doğrultusunda yapılacağını belirterek tbmmnin sahip olduğu takdir yetkisini bu ilkeler ile sınırlamış ve bu anlamda kurulun özerk iradesinin varlığını anayasal bir güvenceye kavuşturmuştur bu itibarla hsyknın organizasyon yapısı ve işleyişine ilişkin tüm kuralların ihdâsında tbmmnin kullanabileceği takdir yetkisi klasik kamu kurumlarının organizasyon yapısı ve işleyişine ilişkin takdir yetkisinden farklıdır dahası farklı da olmak zorundadır nitekim bu farklılığın gerekliliği anayasanın maddesinin birinci fıkrasında mahkemelerin bağımsızlığı ile hâkimlik teminatı ilkelerine gönderme yapılmak suretiyle açık bir biçimde ifade edilmiştir bu noktada anayasanın maddenin son fıkrasında meclise tanınan ve kurul üyelerinin seçimini dairelerin oluşumunu ve işbölümünü kurulun ve dairelerin görevlerini toplantı ve karar yeter sayılarını çalışma usul ve esaslarını dairelerin karar ve işlemlerine karşı yapılacak itirazları ve bunların incelenmesi usûlleri ile genel sekreterliğin kuruluş ve görevlerini kanunla düzenleyebilme yetkisi sınırlı bir yetki olup ancak anılan maddenin birinci fıkrasında belirtilen mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı ilkeleri doğrultusunda kullanılabilecek özel bir yetkiyi ifade etmektedir oysa tarihli ve sayılı kanun metni incelendiğinde kurulun organizasyon yapısı ve işleyişine ilişkin düzenlemelerde anayasanın maddesi hükmünce uyulması gereken mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı ilkeleri yok sayılmış ve kurul âdetâ yürütmenin emrinde adalet bakanının iradesi dışında karar verme yetkisi kullanamayan sıradan bir kamu kurumuna dönüştürülürken bir yandan da seçimle gelen üyeler adalet bakanının emri altında ve onun izni olmaksızın karar alamayacak konuma getirilmiştir kanun metninde öngörülen değişikliklerin büyük bölümünde esâsen dönüştürme siyasallaştırma amacının güdüldüğü çok açık ve net bir biçimde görülebilmektedir dava konusu yapılan mahkemelerin ve hâkimlerin bağımsızlığını ortadan kaldırır mâhiyetteki işbu düzenleme ile hukuk devleti ilkesi tamamen zedelenmiştir oysa yukarıda da açıklandığı veçhile hukuk devleti anlayışının somutlaştırılmasında ve vatandaşların belli bir güven duygusuyla yaşayabilmelerinde yargı bağımsızlığı ilkesinin önemi tartışmasızdır anayasamız kuvvetler ayrılığı ilkesini benimsenmiştir sayılı kanunda yer alan yasal düzenlemelerin incelenmesinde ise yargıya ilişkin en temel ve önemli yetkilerin doğrudan veya dolaylı olarak kurul başkanı sıfatıyla adalet bakanına verilmiş olduğu açıkça görülmektedir bu durumun da yargı bağımsızlığına kuvvetler ayrılığı ilkesine ve hsyknın mahkemelerin bağımsızlığı ile hâkimlik ve savcılık teminatı esaslarına göre hareket etmesi prensibine aykırılık teşkil ettiği çok açıktır dolayısı ile dava konusu kanun ileesas sayısı karar sayısı yapılmak istenen düzenlemenin anayasanın maddesinde yer alan cumhuriyetin hukuk devleti niteliğine ve yine maddenin cumhuriyetin nitelikleri arasında atıf yaptığı anayasanın başlangıç bölümünde belirtilen kuvvetler ayrılığı ilkesine aykırılık teşkil ettiğini göstermektedir bunun doğal bir sonucu olarak anayasanın maddesine aykırılık ise anılan maddede yer alan ve cumhuriyetin nitelikleri arasında gönderme yapılan anayasanın başlangıç bölümünün paragrafında belirtilen kuvvetler ayrılığı ilkesine aykırılık anlamına gelmektedir tarihli ve sayılı kanundaki düzenlemelerin birçoğu yüksek yargı kurumlarının oluşumuna ilişkin kural ve ilkelerin yer aldığı uluslararası belge ve raporlarda öngörülen görüşlerle venedik kriterleri i̇lerleme ve i̇stişari ziyaret raporları avrupa hâkimleri danışma konseyi ccje sayılı görüşü avrupa konseyi bakanlar komitesinin hâkimlerin bağımsızlığı verimliliği ve rolü hakkında nolu tavsiye kararı avrupa yargı kurulları ağı encj raporları ile çelişmektedir öyle ise tarihli ve sayılı kanun ile yapılmak istenen düzenlemelerin anayasanın maddesinde ifadesini bulun hukuk devleti ilkesi ile hâkimler ve savcılar yüksek kurulunun yürütme organından bağımsız ve dolayısı ile yargının ayrı bir erk olması gerektiği ilkesine uygun bir düzenlemeyi öngören maddesine aykırılık teşkil etmektedir başka bir değişle tarihli ve sayılı kanunun getirmekte olduğu düzenlemelerin kaynağını anayasadan almayan bir yetkinin kullanımıyla gerçekleştirilmiş bir işlem niteliği taşıdığı bu işlemin yetki unsuru bakımından ağır bir sakatlıkla malûl hale geldiği ve dolayısı ile anayasanın maddesinin üçüncü fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan hiçbir kimse veya organ kaynağını anayasadan almayan bir devlet yetkisini kullanamaz kuralını açıkça ihlâl ettiği âşikârdır bu bakımdan tarihli ve sayılı kanunun tümünün yetkisizlik başka bir değişle işlemin yetki unsurundaki ağır sakatlık nedeniyle yokluğuna hükmedilmesi gerektiği açıktır yukarıda da açıklamaya çalıştığımız sebeplere binâen tarihli ve sayılı kanun ile yapılan düzenlemelerin aynı zamanda yetki gasbı veya yetki tecavüzü niteliğini taşıdığı da kuşkusuzdur zirâ söz konusu düzenlemelerle tâlî kurucu iktidar olarak anayasayı değiştirme yetkisi tbmm tarafından gasbedilmiştir ağır ve açık yetki tecavüzü ya da yetki gasbı olarak tanımlanabilecek bu vâkıâların tarihli ve sayılı kanunla yapılan düzenlemeyi yetki unsuru açısından yokluk ile malûl hâle getireceği tartışmasızdır olayda gerçekleştirilen yetki gasplarına ve tecavüzlerine cevaz verildiği takdirde bundan böyle tbmmnin yetkisi olmadığı bir anayasal alanda yetki kullanabilmesinin ve kanunları değiştirebilmekle yetkili olanlara kanun değiştirme yöntemini kullanarak tâlî kurucu iktidara verilen anayasa değiştirme yetkisinin gasp edilmesinin önü açılacaktır başka bir değişle sayılı kanunun kanunlaşması sırasında tbmmde izlenen süreç kanun değiştirme iradesini aşıp anayasa hükmünü değiştirerek yetki temelinde vahim bir sakatlık doğmasına sebebiyet vermiştir hal böyle olunca tarihli ve sayılı kanunda öngörülen düzenlemelerin yukarıda açıklandığı üzere yetkisizlik yetki aşımı ve yetki gaspı yetki tecavüzü nedenleri ile yetki unsuru açısından sakat oluşu bu düzenlemelerin yokluğunun hükme bağlanmasını gerektirmektediresas sayısı karar sayısı bilindiği üzere bir hukukî işlemin hukuk düzeninde varlık kazanabilmesi için şekil konu amaç sebep ve yetki unsurları bakımından hukuka uygun olması gerekmektedir aksi halde hukukî işlemin varlığı tartışmalı hâle gelir başka bir değişle bir işlemin kurucu unsurlarının yokluğu işlemin de hükümsüz olması yok keenlemyekûn sayılması sonucunu doğurur yokluk ve i̇ptal farklı kavramlardır yokluk inexistence işlemin başından beri hükümsüz sayılması anlamına gelmektedir anayasa mahkemesinin yokluk konusunda bu güne kadar vermiş olduğu herhangi bir karar bulunmasa da bazı kararlarında yokluk konusundaki görüşlerini izhâr etmiştir örneğin sayılı resmi gazetenin mükerrer nüshasında yayımlanan mali yılı bütçe kanununun maddesine bağlı işaretli cetvelinde gösterilen kültür bakanlığı kısmı ile bu kısmın unsurlarını ve açıklamalarını içeren bölümlerinin anayasaya aykırılığı ileri sürülerek iptaline ilişkin olarak verdiği bir kararda özetle yönetim hukukunda yokluk bir hukuksal işlemin hiç doğmamış hukuk alemine çıkmamış sayılması sonucunu doğurur bu bağlamda anayasa yargısında yasama işlemlerinin yok sayılabilmesi ancak yetki ve görev gaspı ya da çok ağır biçim eksikliği durumlarında söz konusu olabilir demek suretiyle yokluk konusundaki düşüncesini açıklamıştır anayasa mahkemesinin gün ve k sayılı kararı dolayısı ile anayasa mahkemesi iptalden daha ileri bir tartışma yapabilmek için iptal sebeplerinden daha ağır hukuka aykırılık sebebi aranacağını belirterek bunun yaptırımının yokluk olacağına işaret etmiştir kezâ anayasa mahkemesinin gün ve k sayılı kararına ekli karşı oy yazısında üye muammer turan anayasa mahkemesi tarafından iptal edilen bir kanunun tekrar kabûl edilmesi durumunda bu ikinci kanunun mutlak butlanla batıl sayılıp çıkartıldığı günden itibaren geçerli olmadığına hükmedilmesi gerektiği yönünde görüş bildirmiştir muammer turanın karşı oy yazısı anayasa mahkemesi kararlar dergisi sayı sh daha yakın zamanda da gün ve k sayılı karara ekli karşı oy yazısında anayasa mahkemesi kararlar dergisi sayı cilt sh vd ve gün ve k sayılı karara ekli karşı oy yazısında anayasa mahkemesi kararlar dergisi sayı cilt sh vd üye mustafa bumin anayasa mahkemesi tarafından iptal edilen kanunun tekrar çıkarılmasının bir ağır ihlâl olduğunu belirtmiş ve böyle bir kanunun iptal değil yokluk saptanılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiği yönünde görüş bildirmiştir nihayet anayasa mahkemesinin gün ve k sayılı karara ekli karşı oy yazılarında üyeler yalçın acargün mustafa yakupoğlu ve fulya kantarcıoğlu karşı oy yazılarında iptal edilen kanunun yerine yeni kanun yapılması durumunda sözkonusu kanunun karşılaşması gereken yaptırımın iptal değil yok hükmünde sayılması olduğunu belirtmişlerdir anayasa mahkemesi kararlar dergisi sayı cilt sh kemal gözler age sh dipnot diğer yandan bir hukukî işlemin yetki unsuru bakımından sağlıklı ve geçerli sayılabilmesi yetkili bir organ tarafından yapılmasının yanısıra yetkinin anayasanın çizdiği alan içerisinde ve anayasaya uygun olarak kullanılmasını da gerektirir kuşkusuz yasama yetkisi yasama alanı içerisinde kalmak koşuluyla konu açısından ancak anayasaya aykırı biçimde kullanılmaması koşulu ile sınırsızdır yani burada anayasa kuralları ve bu kurallara uygunluk koşulu yasama yetkisi için bir sınır oluşturmaktadırdava konusu yaptığımız tarihli ve sayılı kanunla yapılan düzenlemelerde ise yasama yetkisinin bu sınır aşılarak ve saptırılarak kullanıldığı görülmektedir bu bağlamda öncelikle sayılı kanunun ihdâsı sırasında yasama yetkisi anayasanın maddesinde öngörülen demokratik hukuk devleti ilkesine aykırı biçimde kullanılmıştır yasama yetkisinin böyle bir değişikliğiesas sayısı karar sayısı gerçekleştirmek için kullanılmasının anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesi ile de çeliştiği yadsınamaz hukuk devleti ilkesinin dayandığı temel unsurlardan biri de hukuk güvenliğidir ancak anayasa değişikliğiyle yapılması gereken bir yasama işleminin kanun yolu ile yapılmasının önünü açan böylesi bir yasama yetkisi hukuka ve devlete olan güveni ortadan kaldırır dolayısıyla böyle bir ahvâl anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesine ve dolayısı ile başlangıç bölümünün paragrafında ifadesini bulan kuvvetler ayrılığı prensibine de aykırı düşer nitekim anayasa tbmmye yasama erkini netice itibariyle kamu yararını sağlamak üzere vermiştir bu durum aynı zamanda anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesinin de bir gereğidir yapılan yasama işlemlerinin kamu yararı amacına değil öznel subjektif amaçlara yönelik olarak yapılması halinde ise yasama yetkisinin saptırıldığını söylemek gereklidir böylesi bir yetki saptırması da yasama yetkisinin anayasaya aykırı bir biçimde kullanılması nedeniyle bu yetkinin kullanılması yoluyla yapılan hukukî işlemin yetki unsuru bakımından anayasaya aykırı bir görünüm almasına yol açar ve bu işlemin yoklukla malûl olması sonucunu doğurur tarihli ve sayılı kanunun tümünün anayasadan kaynaklanmayan bir yetkinin anayasanın maddesine aykırı olarak ve yine anayasanın maddesinde belirtilen ilkelere uyulmadan kullanılması nedeniyle yoklukla malûl olduğu gerçeğini değiştirmez ve bu nedenle tarihli ve sayılı kanunun tümünün yokluğuna hükmedilmesi gerekir şu hususu da önemle belirtmek gerekir ki tarihli ve sayılı kanunun asıl amacının kamu yararı olması gerekirken aslında gizli bir gündemi olduğu maddesiyle sayılı kanuna eklenen geçici madde ile maddesiyle sayılı kanuna eklenen geçici madde den kolaylıkla anlaşılmaktadır anılan geçici maddeler ile türkiye adalet akademisi ile hâkimler ve savcılar yüksek kurulu kadrolarının derhal boşaltılacağına işaret etmektedir bu olgu da dava konusu kanun ile asıl amaçlanan hedefin kamu yararının gerçekleştirilmesi değil sadece siyasî kadrolaşma eliyle olası birtakım yargısal soruşturma süreçlerini etkilemek olduğunu ve yasama faaliyetinin amacından çarpıtılıp ağır biçimde sakatlandığını göstermektedir sayılı kanunun ihdâsındaki örtülü amacın hâlen yürütülmekte olan mevcut ve güncel soruşturmaları yönlendirmek eldeki kanıtları karartmak ve ayrıca mevcut kadroları tasfiye etmek suretiyle bağımsız olması gereken yargı organını kendileştirmek özel gâyesine mâtuf olduğu her türlü izahtan vârestedir sayılı kanun ile adalet bakanının tek başına doğrudan yetkili olduğu iradesini ortaya koyarak tasarruf yapabileceği bir yapı getirilmekte ve adalet bakanının yeniden teşekkül edecek olan hâkimler ve savcılar yüksek kurulunda ve bu meyanda türkiye adalet akademisinde en etkili güç haline getirilmesine yol açmaktadırbu nedenlerle tamamen subjektif belli kişi ya da kişilere yönelik çözüm getirme amacını taşıyan dolayısı ile kamu yararı amacını gütmeyen ve açıkça bir yetki saptırmasının sonucu olan dava konusu yaptığımız kanun hükümlerinin yetkisizlik başka bir değişle işlemin yetki unsurundaki ağır sakatlık nedeniyle yokluğuna hükmedilmesi gerektiği çok açıktır bu itibarla somut olayda tbmmnin yetkisinin bulunmadığı bir anayasal alanda yetki gaspı yaparak yokluğun en ağır biçimi olan yetkisiz bir işlem yaptığı işlemin amaç yönünden de sakat olduğu nazara alındığında tarihli ve sayılı kanunun tümünün öncelikle yok hükmünde olduğunun tespitine karar verilmelidir iii sayili kanunun şeki̇l bakimindan anayasaya aykiriliği nedeni̇yle tümünün i̇ptali̇ gerekti̇ği̇ne i̇li̇şki̇n i̇ddi̇alarin gerekçeleri̇esas sayısı karar sayısı anayasanın maddesine göre kanunların şekil bakımından denetlenmesi son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı anayasa değişikliklerinde ise teklif ve oylama çoğunluğuna ve ivedilikle görüşülemeyeceği şartına uyulup uyulmadığı hususları üzerinde yapılır ancak anılan anayasa maddesinde belirtilen şekil denetiminin işlemin yetki unsuru bakımından geçerliliğini denetleme hususunu dışta bırakmış olduğu düşünülemez anayasa mahkemesinin şekil denetimi yetkisinin özünde işlemi öncelikle yetki unsuru bakımından denetlemek yetkisi saklıdır zirâ teklif ve oylama çoğunluğuna ulaşılıp ulaşılmadığı ancak hukuken geçerli bir işlemle ilgili olarak değerlendirilebilir bu nedenle şekil denetimi kapsamında öncelikle işlemde yetki unsuru bakımından sakatlık olup olmadığının araştırılması gerekir yetki unsuru bakımından sakatlık işlemi şekil unsuru bakımından da sakatlar sağlıklı ve hukuken geçerli bir işlem olarak doğmasına imkân bırakmaz anayasanın maddesinde şekil denetiminin oylama ve teklif çoğunluklarına ulaşılmış olup olmadığı hususları ile sınırlandırılmış olduğunu ve bu denetimin kapsamında yetki unsurunda sakatlık olup olmadığını araştırmanın bulunmadığını söylemek anayasanın kabûl edemeyeceği sonuçlara yol açar yasama yetkisinin saptırılmasına ve fonksiyon gaspına geçit verir örneğin yargısal bir işlemin teklif ve oylama çoğunluğuna uyulmak suretiyle tbmm tarafından kanun görünümünde yapılmasına ve şekil bakımından geçerli nitelik kazanmasına imkân tanır böyle bir sonuca ise anayasanın izin vermiş olduğu düşünülemez çünkü bu durum hukuk devleti ve kuvvetler ayrılığı ilkeleri ile asla bağdaşmaz yetki unsuru bakımından denetim bu nedenlerle yukarıda da belirtildiği gibi anayasa mahkemesinin anayasanın maddesinin fıkrası anlamında yapacağı şekil denetiminin öncelikle yapılması gereken ayrılmaz bir parçasıdır tarihli ve sayılı kanuna bakıldığında ise davaya konu hükümlerin teklif ve kabûl yeter sayıları bakımından sayısal açıdan anayasaya uygun olmasına karşın yetki unsuru bakımından yukarıda belirtildiği üzere anayasadan kaynaklanmayan bir yetkinin anayasanın ve maddelerine aykırı bir biçimde kullanılması yoluyla gerçekleştirildikleri ortadadır şüphesiz yargılama makamları daha açık bir değişle hâkimler ve savcılar görevlerinde bağımsız olmalıdır bu bağımsızlık ciddî giderek âdil bir yargılama için aynı zamanda bir zorunluluktur bu bağımsızlık öncelikle yürütme organına karşı sağlanmalıdır zirâ hâkimlere ve savcılara karşı maddî ve manevî baskı öncelikle yürütme organından gelir i̇şte bu nedenledir ki anayasalar hâkimlerin başta yürütme organına karşı bağımsızlıklarını sağlamak için çeşitli tedbirler alır ve yargı mensuplarına çeşitli güvenceler öngörür anayasamız da hâkim ve savcıların görevlerini huzur içinde her türlü kaygı maddî ve manevî baskıdan ve etkiden uzak biçimde yapabilmeleri için mahkemelerin bağımsız olmaları gerektiğini kabûl etmiş madde ve devletin diğer memurlarından farklı olarak hâkim ve savcılara kimi güvenceler tanımıştır fakat ne yazık ki dava konusu yapılan ve yokluğu ya da iptali istenen sayılı kanun bütün bu güvenceleri tamamen bertaraf eden ve mahkemelerin bağımsızlığı ilkesini ortadan kaldıran düzenlemeler ihtiva etmektediresas sayısı karar sayısı anayasanın maddesinde tanımlanan şekil denetimi çerçevesinde anayasada ayrıca yazılı olmasa da şekil denetiminin özünde saklı bulunan işlemin yetki unsuru bakımından hukukî geçerliliğini araştırma ve tespit yetkisinin yargı organınca kullanılması yetki unsuru bakımından yok hükmünde olan işlemlerin de şekil aykırılığı nedeniyle iptal edilmesi gerekir zirâ yetki unsuru açısından yok hükmündeki işlemlerin anayasanın öngördüğü çoğunluklarla teklif ve kabul edilmiş olmaları onlara geçerlilik kazandırmaz tüm bu açıklanmaya çalışılan gerekçelere göre anayasanın ve maddelerine aykırı oldukları için yetki unsuru bakımından yoklukla malûl bulunan tarihli ve sayılı kanunun tümünün şekil bakımından da iptal edilmesi gerekmektedir vi sayili kanunun esas bakimindan anayasaya aykirilik i̇ddi̇alarinin gerekçeleri̇ tarihli ve sayılı bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesinin anayasaya aykırılığı anılan madde ile madde tarihli ve sayılı hakimler ve savcılar kanununun uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan aşmamak üzere ibaresinden sonra gelmek üzere bakanlıkça ibaresi eklenmiş ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmış ve dördüncü fıkrasında yer alan ilgisine göre hâkimler ve savcılar yüksek kurulunca veya ibaresi madde metninden çıkarılmıştır hükmü getirilmiştir i̇ptal gerekçesi̇ bu düzenleme ile bilgi ve görgülerini artırmak meslekleriyle ilgili staj ve araştırma yapmak kurs eğitim ve öğrenim görmek üzere seçilen ya da iç veya dış burstan yararlanan hâkim ve savcılar ve doktora yapmak üzere görevlendirilenler artık yalnızca bakanlıkça yurtdışına gönderilebilecektir bu konuda hâkimler ve savcılar yüksek kurulunun yetkisi kaldırılmaktadır yargı mensuplarının bu kapsamdaki eğitim faaliyetleri ve görevlendirmelerinin siyasal müdahalelerden uzak olması mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı açısından önem arzetmektedir bununla birlikte bu güvenceleri sağlama konusunda anayasal bir kurum olan hsyknın devre dışı bırakılması hukuk devletinin en önemli unsurlarından olan kuvvetler aykırılığı ve mahkemelerin bağımsızlığı ilkelerine aykırıdır düzenleme ile kurulun yargısal işleyişi planlama yetkisi ve sayılı kanundan doğan sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının bendi hâkim ve savcılara izin verme yetkisi elinden alınmakta eski düzenlemelerin aksine kurulun görüşü dahi alınmadan yürütmenin tek taraflı bir tasarrufu ile hâkim ve savcılar üzerinde işlem yapılmasının önü açılmaktadır yargı mensupları olan hâkim ve savcıların görevlendirilmelerinde kurulun yetkisinin kaldırılması yargının bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı ilkelerine aykırılık teşkil etmektediresas sayısı karar sayısı hsyknın söz konusu süreçte devre dışı bırakılması ile yürütmenin yargısal işleyişlere müdahalesi mümkün hale gelmektedir bu düzenleme anayasanın maddesinde hükme bağlanan hukuk devleti ilkesine aykırıdır hukuk devleti insan haklarına saygılı ve bu hakları koruyan toplum yaşamında adalete ve eşitliğe uygun bir hukuk düzeni tesis eden ve bu düzeni sürdürmekle kendini yükümlü addeden bütün davranışlarında hukuk kurallarına ve anayasaya uygun olarak işlem ve eylemleri yargı denetimine bağlı olan devlettir hukuk devleti ilkesinin bünyesinde barındırdığıdevletin bütün davranışlarında hukuk kurallarına ve anayasaya uygun davranması gerektiği ilkesi hâkimler ve savcılar yüksek kurulunun adalet bakanının sevk ve idaresine bırakılması nedeniyle sayılı kanunun bu maddesinin anayasanın maddesine aykırılığı sonucunu doğurmaktadır ayrıca hâkimler ve savcılar yüksek kurulu ve bunun dolaylı bir sonucu olarak adalet bakanına sınırsız bir düzenleme yetkisi verilmesi yürütmenin bir üyesine yargılama makamları üzerinde tasarrufta bulunma imkânı tanımaktadır cumhuriyetin temel niteliklerinden olan kuvvetler ayrılığı ilkesini değiştirmeyi amaçlayan kanunun bu maddesi bu nedenle anayasanın değiştirilemeyecek hükümler başlığını taşıyan maddesi hükmüne de aykırılık teşkil etmektedir hâkimler ve savcılar yüksek kurulu sayılı kanun ile adalet bakanının sevk ve idaresine bırakıldığından yürütmenin bir üyesi olan adalet bakanına yargılama yetkisini kullanacak olan bağımsız mahkemeler üzerinde doğrudan ya da dolaylı olarak bir tasarruf yetkisi verilmekte ve bu nedenle de yargı yetkisi başlıklı anayasanın maddesine aykırılık teşkil etmektedir diğer yandan bu düzenleme ile anayasanın maddesi uyarıncatürk milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılması gerekenyargı yetkisi hükûmetin adalet bakanlığının vedolayısı ile yürütmenin kendi yetkisi içerisine alınmakta ve böylece anayasanın maddesi açıkça ihlâl edilmektedir bu düzenleme yukarıda belirtilen nedenlerle anayasanın maddesine aykırılık teşkil ettiğinden bunun doğal bir sonucu olarak anayasanın maddesinde düzenlenentürk milleti egemenliğini anayasanın koyduğu esaslara göre yetkili organları eliyle kullanırşeklinde ifadesini bulankuvvetler ayrılığı ilkesine de aykırılık teşkil etmektedir yine hâkimler ve savcılar yüksek kurulu ve bunun dolaylı bir sonucu olarak yargılama yetkisi ile ilgili olarak adalet bakanına sınırsız bir düzenleme yapma yetkisi verilmesi nedeniyle sayılı kanunun bu düzenlemesi anayasanın maddesinin fıkrasında ifadesini bulanegemenliğin kullanılması hiçbir surette hiçbir kişiye zümreye veya sınıfa bırakılamaz hiçbir kimse veya organ kaynağını anayasadan almayan bir devlet yetkisi kullanamazhükmüne de aykırılık teşkil etmektedir zira sayılı kanunun bu ve buna benzer bütün düzenlemeleri egemenliğin bir unsuru olan yargılama yetkisini neredeyse tamamen adalet bakanının tekeline ve inisiyatifine bırakmaktadır sayılı kanunun maddesi ile öngörüldüğü üzere hâkim ve savcıların bilgi ve görgülerini artırmak meslekleriyle ilgili staj ve araştırma yapmak kurs eğitim ve öğrenim görmek ve doktora yapmak üzere görevlendirme yetkisi adalet bakanlığına bırakıldığı takdirde bu görevlendirme işleminin sadece bakanın takdir ve tercihine göre tezâhür edeceği açıktır bu konudaki düzenleme ve karar alma yetkisinin adalet bakanına bırakılması yargı bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı ilkesini zedeler mahiyettedir ve aynı zamanda anayasanın maddesinin açıkça ihlâli anlamına gelmektedir çünkü anayasanın anılan maddesinde hâkim ve savcıların meslekte ilerlemeleri meslek içi eğitimlerinin mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenleneceği hükmü bağlanmıştırşu halde hâkim ve savcıların meslekte ilerlemeleri ve meslek içi eğitimlerinin mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre düzenlenmesi gerektiği hususu anayasal bir zorunluluktur oysa sayılı kanunun maddesiile hâkim ve savcıların meslekte ilerlemeleri ve meslek içi eğitimleri hakkında karar alma konusunda yegâneesas sayısı karar sayısı yetkili kişi adalet bakanı olmakta ve dolayısı ile mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esasları açıkça çiğnenmek suretiyle anayasanın maddesi hükmü ihlâl edilmektedir hukuk devletini gerçekleştirme yöntemlerinden biri de yargı bağımsızlığını yerleştirmek ve yargı kuruluşlarına güven duyulmasını sağlamaktır mahkemelerin bağımsızlığı yargının yasama ve yürütme organlarına karşı bağımsız olmasını ve bu doğrultuda yetkilerini kullanmasını ve görevlerini yerine getirmesini ifade etmektedir mahkemelerin bağımsızlığı ise hâkimlerin yasama ve yürütme organlarına bağlı olmadan anayasaya ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verebilmelerini amaçlamaktadır hâkimler ve savcılar yüksek kurulu adlî ve idarî yargı hâkim ve savcılarının mesleğe kabul etme atama ve nakletme geçici yetki verme yükselme ve birinci sınıfa ayırma kadro dağıtma meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme disiplin cezası verme görevden uzaklaştırma işlemlerini yapar adalet bakanlığının bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlar ayrıca anayasa ve kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmektedir anayasa kurulun bu çok hassas ve nâzik yetki ve görevleri gözönünde bulundurulduğunda yetkilerin ve görevleri