esas sayısı karar sayısı i i̇ptal i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ dava dilekçesinde anayasaya aykırılık savının gerekçesi olarak özetle şunlar ileri sürülmektedir biçim yönünden i̇ptali istenen yasanın tasarısı millet meclisi adalet komisyonu ile cumhuriyet senatosu anayasa ve adalet komisyonunda ve her iki yasama meclisinin sosyal i̇şler komisyonlarında görüşülmemiştir tasarı cumhuriyet senatosu malî ve i̇ktisadî i̇şler komisyonu ile bütçe ve plân komisyonunda saatlik bekleme süresine uyulmadan i̇çtüzüğün maddesine göre bu süreye gerek bulunmadığı yolunda bir karar da verilmeden görüşülmüştür ayrıca malî ve i̇ktisadî i̇şler komisyonu i̇çtüzüğün maddesine öngörülen salt çoğunluk sağlanmadan toplanmış ve komisyonlardaki görüşmeler millet meclisi danışma kurulu ile ilgili i̇çtüzük değişikliği nedeniyle yapılan olağanüstü toplantıda görüşmelerin sürdürülmesine karar alındıktan sonraki dönemde tamamlanmıştır cumhuriyet senatosu genel kurulunda tasarının anayasa ve adalet komisyonu ile sosyal i̇şler komisyonunda da görüşülmesi gerektiği konusunda verilen önergelerin birleşimin başında görüşülmesi ve önerge sahibine söz verilmesi gerekirken başkan bu işlemi ancak tasarının tümü üzerinde görüşmelerin başladığını açıkladıktan sonra yapmıştır tasarı böylece anayasanın ve maddelerine aykırı biçimde yasalaşmıştır öz yönünden yasanın tümü bakımından anayasa nın maddesindeki ilke uyarınca devletin özel teşebbüsle birleşmesi yoluyla ya da doğrudan özel teşebbüs eliyle işletilen madenlerin kamu tüzel kişilerine geçmesi ancak anayasa düzeninde i̇stisna işlem olarak yer alan devletleştirme ya da kamulaştırma biçiminde gerçekleşebilir bu amaçla çıkarılacak özel yasada kamu yararına ve geçerli olacak yöntem ve esasın belirtilmesi gerekir anayasanın maddesinde arama ve işletmenin devletin özel teşebbüsle birleşmesi yoluyla ya da doğrudan özel teşebbüs eliyle yapılması yasanın iznine bağlanmıştır bu bakımdan iptali istenen yasanın gerekçesinde idari olarak nitelendirilen izin aslında kaynağını anayasanın maddesinden alan yasal bir sonuçtur anayasanın maddesinin ormanlar bakımından devlet yararına bir tekel yaratmasına karşılık madde özel sektörün etkinliğine de olanak tanımıştır bu anayasal duruma karşın madenler üzerinde devlete tekel tanınması anayasa koyucunun amacına ters düşeresas sayısı karar sayısı devletleştirme ve kamulaştırmada ön koşul kamu yararının varlığıdır oysa iptali istenen yasada yalnızca kamu yararı deyimine yer verilmiş kamu yararının geçerliğini sağlayacak ve bu ayrık işlemi yasallaştıracak gerekçeler ya da gerekçenin dayanağı ilkeler yasada belirtilmemiştir bu düzenleme yasanın uygulanmasının yargı denetiminden kaçırılması sonucunu doğurur kaldı ki yasada sırf kamulaştırma bakımından kamu yararından söz edilmiş bu kavrama devletleştirme yönünden hiç değinilmemiştir anayasanın maddesi yasa hükmünde kararname çıkarma yetkisini bakanlar kuruluna vermiş ise de bu yetkinin kullanılmasını kimi kurallara bağlamıştır i̇ptali istenen yasa anayasanın bu hükmüne de uygun değildir sonuçta yasa tümü bakımından anayasanın ve maddelerine aykırıdır yasanın maddeleri bakımından madde kamulaştırma ve devletleştirme konusu ile sınırlı ve ferdî işlemlerdir bu bakımdan bölge nin ve maden in yasada belirli duruma getirilmesi yani yetkinin hangi bölgeye ve hangi cins madene ilişkin olarak verildiğinin yasada kesin biçimde gösterilmesi zorunludur bakanlar kurulunun işlemlerinin dayanağını ve sınırını oluşturacak ve yargı denetimine olanak sağlayacak böyle bir belirlemeyi içermediğinden bu madde anayasanın ve maddelerine aykırıdır ayrıca sayılı maden yasası gereğince verilen hakların kamu yararı kanıtlanmaksızın kimi öznel savlar ve değerlendirmelerle geri alınması hukuk devleti ilkesi ve anayasa kuralları ile bağdaştırılamaz yasanın maddesi bu bakımdan da anayasanın ve maddelerine aykırıdır madde tespit ve takdir işlemlerini yürütecek komisyonda ilgili kamu iktisadî teşebbüsünün yanında madenin eski hak sahibini temsil edilme hakkından yoksun kılan bu madde anayasanın ve maddelerine aykırıdır maddeler i̇ptali istenen yasanın devletleştirmeyi öngördüğü değerler işletmenin tüm varlığını kapsamamaktadır örneğin mahrum kalınan kâr işletme hakkının süresine uygun biçimde hesaplanmayıp yeraltındaki maden rezervi yanında peştemallık gibi manevî öğeler hiç hesaba katılmamaktadır oysa gerek devletleştirmede gerek kamulaştırmada gerçek karşılığın ödenmesi zorunludur yasanın maddesinde yer alan ve maden işletmesinin çeşitli öğelerine ilişkin ölçekleri belirleyen hükümler gerçek değer esasına uygun olmadığı gibi yasada benimsenen amortisman hesabı da bu anayasa kuralına ters düşmektedir bu nedenlerle yasanın özellikle maddesi anayasanın ve maddelerine aykırıdır madde i̇ptali istenen yasa bakanlar kurulunca çıkarılması öngörülen kararnamelerde kamu yararı öğesini var saydığından kamu yararının gerçekten var olup olmadığının ne anayasa mahkemesince ne de danıştayca denetlenmesine olanak kalmakta bakanlar kuruluna kaynağını anayasadan almayan bir yetki tanınmakta ve bir yönüyle yasama yetkisi yürütme organına devredilmektedir madde bu niteliğiyle anayasanın ve maddelerine aykırıdıresas sayısı karar sayısı madde kamulaştırmada bedel davalarının genel mahkemelerde görülmesi hukuk sistemimizin gereği iken tabiî hâkim kuralına aykırı olarak bu davalarda da danıştayın görevli sayılması ve bu yasanın uygulanması ile ilgili olarak danıştaya açılacak davalarda yürütmenin durdurulmasına karar verme olanağının tanınmaması anayasanın ve maddelerine aykırı düşmektedir madde bu maddede yargı organının bilirkişi seçme yetkisinin kısıtlanması anayasanın ve maddeleri hükümlerine aykırıdır madde maddede yer alan madenin devralınmasından sonra bu işe devamları uygun görülenler belirtilir biçimindeki hüküm anayasanın ve maddeleri hükümlerine aykırıdır madde sayılı sosyal sigortalar yasasının işyerinin devir ve intikalini düzenleyen maddesinin sayılı yasanın kapsamına giren intikallerde uygulanmaması anayasanın maddesine aykırıdır madde çalışma ve sözleşme özgürlüğü gereği üçüncü kişiler yararına ipotek haciz ve ihtiyati tedbir gibi yasal yollardan doğan hakların bu yasa ile geçersiz sayılması anayasanın ve maddelerine aykırı düşmektedir