esas sayısı karar sayısı i̇ptal ve yürürlüğün durdurulmasi i̇stemleri̇ni̇n gerekçeleri̇ cumhurbaşkanı ahmet necdet sezer tarafından verilen günlü dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir iii i̇ptal i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ günlü sayılı yasanın maddesiyle günlü sayılı toprak koruma ve arazi kullanımı yasasına eklenen geçici maddede tarihinden önce gerekli izinler alınmadan tarım dışı amaçlı kullanıma açılmış bulunan arazilerin istenilen amaçla kullanımı için bu kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içerisinde bakanlığa başvurulması hazırlanacak toprak koruma projesine uyulması ve tarım dışı kullanılan tarım arazilerinin her metre karesi için beş yeni türk lirası ödenmesi şartıyla izin verilir söz konusu arazi ve tesislerin istenilen amaçla kullanımı için çeşitli kurumlardan alınması gerekli ruhsat izin gibi işlemler bakanlığa başvuru tarihinden itibaren yıl içerisinde tamamlanıncaya kadar başvuru sahipleri faaliyetlerine devam ederler bu süreler içerisinde gerekli izinleri alamayanların üretim faaliyetleri ilgili idarelerce durdurulur tarım arazisi vasfından çıkarılan araziler ilgili kuruluşlarca başvuru sahibinin isteği doğrultusunda vasfını değiştirir düzenlemesine yer verilmiştir geçici maddenin birinci fıkrasında gününden önce gerekli izinler alınmadan tarım dışı amaçla kullanıma açılan arazilerin istenilen amaçla kullanılması için gerekli düzenleme yapılmakta i̇kinci fıkrasında söz konusu arazi ve tesislerin yıl süresince ruhsat ve izin alınmadan istenilen amaçla kullanılmasının sürdürülmesine olanak sağlanmakta gerekli ruhsat ve izinlerin alınması için yıl süre tanınmakta bu süre içinde gerekli izni alamayanların üretim etkinliklerinin durdurulacağı belirtilmekte üçüncü fıkrasında da tarım arazisi vasfından çıkarılan arazilerin ilgili kuruluşlarca başvuru sahibinin isteği doğrultusunda vasfını değiştireceği vurgulanmaktadır geçici maddeyle özellikle bir yabancı şirket ya da varsa belirli şirketlere ilişkin tarım arazilerinde kurulu kimi sanayi tesislerine izin onay ve ruhsatlarının yargı kararıyla iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın üretim etkinliklerini sürdürme olanağı getirilmektedir böylece izin onay ya da ruhsatı yargı kararı ile iptal edilerek hukuksal dayanaktan yoksun kalan sanayi tesislerine yasal geçerlilik tanınıp yargı kararları etkisiz kılınmaktadıresas sayısı karar sayısı örneğin cargill tarım sanayi ve ticaret aşnin geçirdiği hukuksal süreç ve sonrasında gelişen olaylar geçici maddenin sayılı yasaya neden konulduğunu açıklamaktadır bursa orhangazideki gününde onaylanan i̇znik gölü çevre düzeni i̇mar planında tarımsal niteliği korunacak alan sulama alanı ve uzun mesafeli koruma alanındaki taşınmazların tarımsal amaçlı nişasta fabrikası alanına dönüştürülmesine ilişkin değişiklik bayındırlık ve i̇skan bakanlığınca günü onaylanmıştır bu işlem danıştay dairesinin günlü sayılı kararıyla iptal edilmiş bu karar danıştay i̇dari dava daireleri genel kurulunun günlü kararıyla onanmıştır öte yandan sözü edilen alanda cargill firmasınca nişasta fabrikası kurulmasına olanak tanıyan mevzii imar planı değişikliğine ilişkin valilik işlemi bu işlemin dayanağını oluşturan başbakanlık yüksek planlama kurulunun günlü kararı ve bu işlem ve karara dayalı olarak verilen yapı ruhsatı bursa i̇dare mahkemesinin günlü k sayılı kararıyla aynı alanın bir başka parselinde yine aynı firmanın nişasta fabrikası kurmasına olanak sağlayan mevzii imar planı değişikliğinin onaylanmasına ilişkin günlü bursa i̇l i̇dare kurulu kararı ile bu plan değişikliğine dayanılarak verilen günlü yapı ruhsatı bursa i̇dare mahkemesinin günlü k sayılı kararıyla aynı firmaya ilişkin mısır işleme tesisine bir yıl süre ile deşarj ve emisyon izin belgeleri verilmesine ilişkin i̇l mahalli çevre kurulunun günlü kararı bursa i̇dare mahkemesinin günlü k sayılı kararıyla iptal edilmiştir temyiz edilen bu kararların danıştaydaki incelemesi sürmektedir kararların yürütülmesinin durdurulması istemleri ise danıştay dairesince reddedilmiştir cargill tarım sanayi ve ticaret aşnin tarımsal sanayi amaçlı nişasta fabrikası kurulduğu dönemde yürürlükte olan imar planı değişikliklerine dayanılarak alınan izinlerle etkinliğe başlamıştır ne var ki firmaya bu olanağı sağlayan imar planı değişiklikleri ruhsat ve izinler idari yargı yerince iptal edildiğinden firmanın etkinliğinin hukuksal dayanağı kalmamış bu yargı kararları karşısında firmanın etkinliklerinin durdurulması hukuksal zorunluluk durumuna gelmiştir buna karşın anılan iptal kararlarından sonra adı geçen firmaya ilişkin mısır işleme tesislerinin bulunduğu alan bu kez bakanlar kurulunun günlü sayılı kararıyla özel endüstri bölgesi ilan edilerek firmanın etkinliğinin sürdürmesi sağlanmıştır bakanlar kurulunun bu kararının da danıştay onuncu dairesinin günlü sayılı kararı ile yürütülmesi durdurulmuş yapılan itiraz danıştay i̇dari dava daireleri kurulunun günlü kararıyla reddedilmiştiresas sayısı karar sayısı sayılı yasanın maddesi ile getirilen geçici madde yukarıda açıklanan yargı kararlarını etkisiz kılarak yasada adı açıkça anılmasa da cargill tarım sanayi ve ticaret aşnin ve varsa benzeri durumda olan firmaların etkinliklerine hukuksal dayanak oluşturmak amacıyla çıkarılmıştır anayasanın maddesinde türkiye cumhuriyetinin başlangıç bölümünde belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu belirtilmiştir hukuk devleti tüm etkinliklerinde hukuka ve anayasaya uyan devlettir anayasanın egemenliği ve bağlayıcılığı yanında yasakoyucunun uymak zorunda bulunduğu ilkeler ve evrensel hukuk kuralları vardır evrensel hukuk ilkelerine göre yasaların genel soyut ve nesnel olması kişiye özgü olmaması gerekmektedir yasaların bu öğelere uygun çıkarılması hukuk devleti olabilmenin koşullarındandır ayrıca yasaların kamu yararı amacıyla çıkarılması da hukukun bilinen genel ilkesi gereğidir anayasa mahkemesinin çeşitli kararlarında da vurgulandığı gibi yasaların genelliği ilkesi özel güncel ve geçici bir durumu gözetmeyen belli bir kişiyi hedef almayan aynı statüdeki herkesi kapsayan kuralların getirilmesini zorunlu kılmaktadır özellikle bir yabancı şirketin ya da varsa belirli şirketlerin tarım arazilerinde kurulu sanayi tesislerinin sorununu çözmek amacı taşıyan geçici maddedeki düzenleme yasaların genel soyut ve nesnel olmasını gerektiren evrensel hukuk kurallarıyla ve anayasanın hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmamaktadır ayrıca anayasanın maddesinde anayasanın yasama yürütme ve yargı organlarını yönetimi diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu vurgulanmış maddesinde de yasama ve yürütme organları ile yönetimin yargı kararlarına uymak zorunda olduğu bu organlar ile yönetimin yargı kararlarını hiçbir biçimde değiştiremeyeceği bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği kurala bağlanmıştır bu kurallar anayasada hukuk devleti niteliğinin gereği olan hukukun üstünlüğü ilkesinin benimsendiğini anayasanın ve yargı kararlarının bağlayıcılığının koruma altına alındığını göstermektedir özellikle bir yabancı şirkete ya da belirli şirketlere ilişkin izin ya da ruhsatı hukuka aykırı bulunarak yargı kararı ile iptal edilen tarım arazilerinde kurulu sanayi tesislerinin üretim etkinliklerini sürdürmelerine olanak sağlayan yasa kuralının hukuk devleti anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü yargı kararlarının bağlayıcılığı ilkeleriyle bağdaşmadığı sonucuna varılmaktadır öte yandan geçici maddede yapılan düzenlemeyle hukuka aykırı bir etkinliğin yıl süreyle koruma altına alınarak sürdürülmesi sağlanmaktadıresas sayısı karar sayısı oysa yasalara ulusal çıkarlara ve kamu yararına aykırı olduğu yargı kararlarıyla hükme bağlanmış hukuka aykırı bir etkinliğin ilgili kamu yönetimlerince hiç geciktirilmeden durdurulması hukuk devleti ilkesi ile anayasanın ve maddeleri uyarınca zorunludur ayrıca anayasanın maddesinde herkesin ayırım gözetilmeksizin yasa önünde eşit olduğu hiçbir kişi aile zümre ya da sınıfa ayrıcalık tanınamayacağı devlet organları ve yönetimin tüm işlemlerinde yasa önünde eşitlik ilkesine uygun davranmak zorunda bulunduğu belirtilmiştir geçici madde kuralıyla bir yabancı şirket ya da belirli şirketlerin hukuka aykırı durumları ve etkinlikleri yasanın güvencesi ve koruması altına alınmış olmaktadır ki böyle bir düzenlemenin ayrıcalık tanıma niteliği taşıdığı ve anayasanın maddesine de aykırı düştüğü kuşkusuzdur sonuç yukarıda açıklanan gerekçelerle günlü sayılı yasanın maddesiyle günlü sayılı toprak koruma ve arazi kullanımı yasasına eklenen geçici maddenin anayasaya aykırılığı nedeniyle iptaline uygulanması durumunda doğacak giderilmesi güç ya da olanaksız hukuksal sonuçlar gözönünde bulundurularak söz konusu geçici maddenin yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmesini arzederim türkiye büyük millet meclisi üyeleri ali topuz ve kemal kiliçdaroğlu ile birlikte milletvekili tarafından verilen günlü dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir iii gerekçe tarih ve sayılı toprak koruma ve arazi kullanımı kanununda değişiklik yapılması hakkında kanunun üncü maddesinin sayılı toprak koruma ve arazi kullanımı kanununun nci maddesine i̇kinci fıkradan sonra gelmek üzere eklediği üçüncü fıkranın birinci cümlesindeki gibi sözcüğü ile beşinci cümlesinin türkiye cumhuriyeti anayasamızın nci maddesinde ifade edildiği gibi bir hukuk devletidir hukuk devleti eylem ve işlemlerinde anayasaya evrensel temel hukuk ilkelerine uygunluğu esas alan yönetim biçimini tanımlayan bir kavramdır hukuk devletinin sağlamakla yükümlü olduğu hususların başında hukuki güvenlik gelir hukuki güvenliğin gerçekleştirilmesinde temel unsurlardan birisi de hukuki belirliliktir hukuki belirliliği sağlamak üzere gözetilmesi gereken en önemli husus yasalardaki kuralların kuşku ve farklı yorumlara yol açmayacak bir açıklık ve kesinlikle ifade edilmesidir söz konusu birinci cümledeki iptali istenen gibi sözcüğü ise özel arazi toplulaştırması veveya tarla içi geliştirme hizmeti yapmak üzere yasada sıralananlar dışındaki tüzelkişiliklerinesas sayısı karar sayısı de istemde bulunabilmesine imkan tanımakta bu kişilerin kimler olabileceği sorusuna yanıt getirebilecek belirlemenin açık ve kesin bir şekilde ortaya konulmasına ise olanak vermemektedir kuralı açıklıktan uzaklaştıran bu nedenle keyfi uygulamalara da yol açabilecek olan böyle bir düzenlemenin hukuki belirliliği ortadan kaldıracağı hukuki güvenliği tehlikeye sokacağı ve bu nedenlerle de hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği ortada olduğundan anayasanın nci maddesi ile çelişen gibi sözcüğünün iptal edilmesi gerekmektedir söz konusu üçüncü fıkranın beşinci cümlesinde ise belirtilen konularda usûl ve esas belirleme yetkisi ilgili idareye bırakılmıştır yasada uygulanacak usûl ve esaslarla ilgili asli düzenlemeler yapılmadığı için bu konuda idareye bırakılan yetkinin asli düzenleme yetkisi olduğu görülmektedir halbuki anayasamıza göre anayasada gösterilen ayrık haller dışında yürütmenin idarenin asli düzenleme yetkisi yoktur i̇dare ancak asli düzenlemenin yasada yapıldığı bir alanda ikincil düzenleme yetkisi kullanabilir asli düzenleme yetkisinin idareye bırakılmasının ise anayasanın ve inci maddelerine aykırı bir yetki devri niteliği taşıyacağında ve bunun kökenini anayasadan almadığı için anayasanın ncı maddesi ile de bağdaşmayacağında kuşku yoktur bu nedenle anayasanın ve inci maddelerine aykırı düşen söz konusu beşinci cümlenin iptal edilmesi gerekmektedir tarih ve sayılı toprak koruma ve arazi kullanımı kanununda değişiklik yapılması hakkında kanunun ncı maddesi ile sayılı toprak koruma ve arazi kullanımı kanununa eklenen geçici madde ün anayasaya aykırılığı tarih ve sayılı kanunun ncı maddesiyle sayılı toprak koruma ve arazi kullanımı kanununa eklenen geçici madde ün birinci fıkrasına göre gününden önce gerekli izinler alınmadan tarım dışı amaçla kullanıma açılan arazilerin istenilen amaçla kullanılmasına izin verilmesinin ilk şartı bu kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içerisinde bakanlığa başvurulması dır bu maddenin ikinci fıkrasında ise söz konusu arazi ve tesislerin istenilen amaçla kullanımı için çeşitli kurumlardan alınması gerekli ruhsat izin gibi işlemler için de bakanlığa başvuru tarihinden itibaren yıl süre tanınmıştır görüleceği üzere iptali istenen kuralla tarihinden önce gerekli izni almadan tarım arazilerini tarım dışı kullanıma açan özellikle bir yabancı şirket ya da varsa belirli şirketlere ilişkin tarım arazilerinde kurulu kimi sanayi tesislerine izin onay ve ruhsatlarının yargı kararıyla iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın üretim etkinliklerini sayılı kanunun yayımı tarihinden itibaren toplam yıl sürdürme olanağı getirilmiştir böylece izin onay ya da ruhsatı yargı kararı ile iptal edilerek hukuksal dayanaktan yoksun kalan sanayi tesislerine yasal geçerlilik tanınıp yargı kararları etkisiz kılınmaktadır yaşanan birtakım olaylar incelendiğinde iptali istenen kuralla yapılan düzenlemenin gerçek amacının yargı kararını etkisiz kılmak olduğu yasaların genelliği ilkesine aykırı olarakesas sayısı karar sayısı belli bir firmayı cargill tarım sanayi ve ticaret aşni hedef alıp kamu yararı yerine bu firmanın çıkarlarını gözettiği ve dolayısıyla anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığı görülmektedir bursa ili orhangazi ilçesi gemiç köyü karapınar mevkiinde yer alan mülkiyeti cargill tarım sanayi ve ticaret aşne ait üzerinde mısır işleme tesislerinin bulunduğu toplam büyüklüğündeki alan ölçekli çevre düzeni planında tarımsal niteliği korunacak alan olarak belirlenmiştir bu plana dayalı olarak yapılan bursaorhangazigemiç gürle paftadaki parselden oluşan ve onay tarihli ölçekli i̇znik gölü çevre düzeni planında da tarımsal niteliği korunacak alan sulama alanı ve uzun mesafeli koruma alanında kalan taşınmazın tarımsal sanayi amaçlı nişaşta fabrikası alanına dönüştürülmesi için ölçekli i̇znik gölü çevre düzeni planında değişiklik yapılmasına ilişkin günlü bayındırlık ve i̇skan bakanlığı işleminin iptali için açılan davada danıştay dairesince verilen gün ve k sayılı kararın davanın esastan reddine ilişkin kısmı danıştay i̇dari dava daireleri genel kurulunun gün ve k sayılı kararıyla bozulmuş ve bu kararın düzeltilmesi istemi de danıştay i̇dari dava daireleri genel kurulunun günlü k sayılı kararıyla ek reddedilmiştir bunun üzerine danıştay dairesinin bozma kararı doğrultusunda verdiği gün ve k sayılı kararıyla ek söz konusu plan değişikliği işlemi iptal edilmiştir bursa ili orhangazi ilçesi gemiç ve gürle köyleri mevkiinde yer alan parselleri kapsayan mlik alanda cargi̇ll firmasının nişaşta fabrikası kurmasına imkan veren başbakanlık yüksek planlama kurulunun gün ve sayılı kararı ve ölçekli mevzi imar planı yapılmasına ilişkin bursa valiliği i̇l i̇dare kurulunun günlü sayılı işlemi ile söz konusu yerde nişaşta fabrikası yapımı için verilen gün ve sayılı inşaat ruhsatı ise bursa i̇dare mahkemesinin günlü k sayılı kararıyla iptal edilmiştir ek yine önceki sayılı parselleri yeni parsel sayılı taşınmazda cargill tarım sanayi ve ticaret aş tarafından nişansa fabrikası kurulmasına imkan veren ölçekli mevzi imar planının onanmasına ilişkin bursa valiliği i̇l i̇dare kurulunun günlü sayılı işlemi ile söz konusu yerde nişaşta fabrikası yapımı için verilen gün ve sayılı inşaat ruhsatı da bursa i̇dare mahkemesinin günlü k sayılı kararıyla iptal edilmiştir ek i̇dari yargının bu kararlarından sonra söz konusu alan endüstri bölgesi koordinasyon kurulu kararı ve sanayi ve ticaret bakanlığı işlemine dayanılarak sayılı özel endüstri bölgeleri kanununa tarih ve sayılı kanunun nci maddesiyle eklenen geçici nci maddesi uyarınca tarihli ve sayılı resmi gazetede yayımlanan tarihli ve sayılı bakanlar kurulu kararı ile özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmiştir ek buna dayalı olarak cargill tarım sanayi ve ticaret aşnin başvurusu üzerine bölgeye ilişkin olarak hazırlanan ve gemlik belediye meclisinin günlü ve sayılı kararıyla kabul edilen ölçekli mevzi imar planı bursa büyükşehir belediye meclisinin günlü sayılı kararıyla plan notlarının maddesinin değiştirilmesi suretiyle tasdik edilmiş ve tarihleri arasında ilan edilerek kesinleşmiştir kesinleşen bu plana göre de tarımsal niteliği korunacak alan iken yukarıda açıklanan bakanlar kurulu kararıyla özel endüstri bölgesi ilan edilen alan içindekiesas sayısı karar sayısı taşınmazlar üzerine cargill tarım sanayi ve ticaret aş adına özel endüstri bölgesi kullanım amaçlı günlü ve sayılı yapı ruhsatı düzenlenmiştir danıştay dairesinin günlü ve sayılı kararı ile bursa i̇li orhangazi i̇lçesi gemiç köyü karapınar mevkiinde hbca ve hbb pafta parsel hbcb pafta parsel ile hbb pafta parsellerde yer alan cargill tarım sanayi ve ticaret aşye ait mısır işleme tesislerinin bulunduğu toplam büyüklüğündeki alanın özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmesine ilişkin bakanlar kurulu kararının yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmiş ek ve bu karara karşı yapılan itiraz da danıştay i̇dari dava daireleri kurulunun günlü ve sayılı kararı ile reddedilmiştir ek öte yandan danıştay dairesinin gün ve sayılı kararıyla ek bursa gemlik gemiç köyü bc pafta sayılı parselin bulunduğu alanda yapılan ve günü onaylanan ölçekli i̇znik gölü çevre düzeni plan değişikliği için yürütmenin durdurulmasına karar verilmiş bu karara karşı yapılan itiraz da danıştay dairesinin gün ve yd i̇tiraz no sayılı kararıyla reddedilmiştir yine bursa i̇dare mahkemesinin günlü ve sayılı kararıyla da cargill tarım sanayi ve ticaret aş adına düzenlenen günlü ve sayılı yapı ruhsatı ile bu ruhsatın dayanağı ölçekli uygulama imar planının yürütülmelerinin durdurulmasına karar verilmiş ek bursa i̇dare mahkemesinin günlü ve k sayılı kararıyla da dava konusu işlemler iptal edilmiştir ek hukuk devleti olabilmenin göstergelerinden biri de yasalarda genellik ilkesine uyulmasıdıryasaların genelliği ilkesi özel aktüel ve geçici bir durumu gözetmeyen belli bir kişiyi hedef almayan aynı statüde olan herkesi kapsayan kuralların getirilmesini zorunlu kılar anayasa mahkemesinin günlü k sayılı kararı i̇ptali istenen düzenlemenin ise belli bir kişiyi cargill sanayi ve ticaret aş yi ve bu şirketin faaliyetlerine yasal dayanak sağlamayı hedeflediğini yukarıda sözü edilen gelişmeler açıkça ortaya koymaktadır cargill tarım sanayi ve ticaret aşye ait alanın tarım dışı amaçla kullanılmasının önünü açabilmek bu amaca ulaşılabilmesi için bu alanda nişasta tesislerinin kurulmasına imkan veren tüm plan değişiklikleri ile nişasta fabrikası yapımı için verilen yapı ruhsatlarının ve söz konusu alanın özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmesine dair bakanlar kurulu kararının iptaline ilişkin yargı kararlarını etkisiz kılmak üzere yasa çıkarılmıştır bu nedenle burada yasakoyucunun belli bir kişiye ve belli geçici bir duruma özgü bir düzenlemeyi gerçekleştirerek yasaların genelliği ilkesinden ayrılmış olduğunu ve yapılan düzenlemenin bu nedenle anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmadığını söylemek gerekmektedir üzerinde durulması gereken bir başka husus da iptali istenen kuralın kamu yararı amaçlanarak ortaya konulup konulmadığıdır i̇ptali istenen kuralla yapılan düzenleme toprakların durumunun yalnızca mülkiyet gözetilerek ele alındığı tarımın en önemli girdilerinden olan toprağın üretim gücününesas sayısı karar sayısı korunması geliştirilmesi ve tarım işletmelerinde optimum parsel büyüklüğü oluşturulması arazilerin ekonomik ve ekolojik kazanımlar gözetilerek planlı kullanım ilkelerinin belirlenmesi gibi durumların dikkate alınmadığı yargı kararını etkisiz kılmak suretiyle yasaların genelliği ilkesine aykırı olarak belli bir firmanın cargill tarım sanayi ve ticaret aşnin hedef alındığı kamu yararı yerine bu firmanın çıkarlarının gözetildiği bir düzenlemedir i̇ptali istenen düzenleme ile tarım arazilerinin tarımsal bütünlük aranmadan istenilen amaçlarla kullanılmasına izin verilmesinin tarım topraklarının bir daha eski duruma getirilemeyecek ölçüde elden çıkarılmasına ya da nitelik değiştirmesine yol açacak olması da kamu yararıyla bağdaştırılamaz bu da düzenlemenin kamu yararını hedeflemediğinin bir başka göstergesidir halbuki anayasa mahkemesinin bir çok kararında yinelenip vurgulandığı üzere anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devleti her eylem ve işlemi hukuka uygun olan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumları benimseyen hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan yasaların üstünde anayasanın ve yasakoyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri bulunduğu bilincinde olan devlettir yasaların kamu yararına dayanması gereği kuşkusuz hukuk devletinin temel değerlerinden birini oluşturmaktadır bir hukuk devletinde devlet erki kullanılarak yapılan tüm kamu işlemlerinin nihaî amacının kamu yararı olması gerekir kamu yararını gerçekleştirmek ereğiyle yasakoyucu değişik yolların seçimini siyasi tercihlerine göre yapmakta serbesttir ancak yasakoyucunun kişisel siyasi ya da saklı bir amaç güttüğü durumlarda yani kamu yararı dışındaki özel ve başka bir amaca ulaşmak için bir konuyu yasayla düzenlediği durumlarda bir yetki saptırması ve giderek de amaç öğesi bakımından yasanın sakatlığı ve dolayısıyla anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesine aykırılığı söz konusu olur i̇ptali istenen düzenleme de yukarıda açıklandığı gibi bir yetki saptırmasını örneklemekte ve yasama erkinin kamu yararına değil bir özel çıkarı korumaya bunun için yargı kararlarının uygulanmasını engellemeye yönelik olarak kullanıldığını ortaya koymaktadır bu durumun söz konusu işlemi amaç unsuru bakımından sakatladığı ve anayasanın nci maddesinde ifade edilen hukuk devleti ilkesine açıkça aykırı bir görünüme soktuğu ortadadır diğer yandan tarih ve sayılı toprak koruma ve arazi kullanımı kanununda değişiklik yapılması hakkında kanunun ncı maddesi ile sayılı kanuna eklenen geçici madde ün yargı kararlarının uygulanmasını engellemeyi de hedeflediği göz önünde tutulursa bu düzenlemenin anayasanın inci maddesiyle bağdaştığı da söylenemez anayasanın üncü maddesi gereği yasama organı dahil bütün devlet organları mahkeme kararlarına uymak zorundadır bu organlar mahkeme kararlarını hiçbir surette değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez aksi taktirde yargı bağımsızlığı söz konusu olamaz ve hukuk devletinden de söz edilemez yasama organı beğenmediği yargı kararlarını üstelik de geriye yönelik uygulanmak üzere kanun çıkartıp etkisiz hale getirecekse elbette ki yargı bağımsızlığı zedelenecektir sabuncu yavuz anayasaya giriş basım i̇maj yayıncılık ankara ayrıca yasama erkinin yargı kararlarının etkisizleştirilmesi için kullanılmasını anayasanın başlangıç kısmının dördüncü paragrafı ile ve uncu maddelerinde ifade edilen kuvvetler ayrılığı ilkesi ile bağdaştırmak da olanaksızdıresas sayısı karar sayısı gözden kaçırılmaması gereken bir başka husus da iptali istenen düzenleme ile özellikle bir yabancı şirkete ya da belirli şirketlere ait izin veya ruhsatı hukuka aykırı bulunarak iptal edilen tarım arazilerinde kurulu sanayi tesislerinin belli bir süre daha üretim etkinliklerini sürdürmelerine olanak tanınmasıdır böyle bir durum da kuşkusuz hukukun üstünlüğü anlayışına ve anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesine ve anayasanın inci maddesine aykırı düşer yasalara ulusal çıkarlara ve kamu yararına aykırılığı yargı kararlarıyla hükme bağlanmış olan hukuka aykırı bir etkinliğin ilgili kamu yönetimlerince hiç geciktirilmeden durdurulması kuşkusuz hukuk devleti ilkesinin anayasanın ve inci maddelerinin gereğidir söz konusu etkinliklerin sürdürülmesine olanak tanınması ise anayasanın ve inci maddelerine aykırı düşer öte yandan iptali istenen düzenleme ile belli bir yabancı şirket ya da belirli şirketlerin hukuka aykırı durum ve etkinliklerinin güvence ve koruma altına alınmış olmasının bu şirketlere ayrıcalık tanımak anlamına geleceği açıktır i̇ptali istenen düzenleme ile amaç dışı kullanılan tarım arazilerine her metre karesi için ytl karşılığında izin verilmesi de maddi olanakları uygun olanların bu izinden yararlanabilmesi uygun olmayanların ise yararlanamaması sonucunu doğuracak bu da maddi olanakları elverişli olanlarla olmayanlar arasında eşitsizlik yaratacak bir başka değişle maddi olanakları elverişli olanlara ayrıcalık tanıyacaktır böyle bir durumun anayasanın uncu maddesinde ifade edilen kanun önünde eşitlik ilkesine aykırı olduğu kuşkusuzdur anayasanın uncu maddesinde herkes dil ırk renk cinsiyet siyasi düşünce felsefi inanç din mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir hiçbir kişiye aileye zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar denilmektedir bu kural birbiri ile aynı durumda olanlara ayrı kuralların uygulanmasını ayrıcalıklı kişi ve toplulukların yaratılmasını engellemektedir aynı durumda olanlar için farklı düzenlemeler getirmek eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur anayasanın amaçladığı eşitlik mutlak ve eylemli eşitlik olmayıp hukuksal eşitliktir aynı hukuksal durumlar aynı ayrı hukuksal durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa anayasanın öngördüğü eşitlik ilkesi çiğnenmiş olmaz tarım arazilerini tarım dışında kullananlar yasal yükümlülükleri olan gerekli izni almayan kişi kurum ve kuruluşlar olduklarından aynı hukuki durumda bulundukları açıktır bunlar arasında maddi durumlarına göre ayrıcalık yaratılmasının hiçbir haklı nedeni olamaz bu nedenle yapılan bu düzenleme anayasanın uncu maddesine de aykırıdır diğer taraftan bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun kendiliğinden anayasanın inci maddesine de aykırılığı sonucunu doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sa shf açıklanan nedenlerle tarih ve sayılı toprak koruma ve arazi kullanımı kanununda değişiklik yapılması hakkında kanunun ncı maddesi ile sayılı toprak koruma ve arazi kullanımı kanununa eklenen geçici madde anayasanın nci nci inciesas sayısı karar sayısı uncu uncu inci ve inci maddeleri hükümleri ile anayasanın başlangıç kısmının dördüncü paragrafına aykırı olup iptali gerekmektedir iv sonuç ve i̇stem yukarıda açıklanan gerekçelerle tarih ve sayılı toprak koruma ve arazi kullanımı kanununda değişiklik yapılması hakkında kanunun üncü maddesinin sayılı toprak koruma ve arazi kullanımı kanununun nci maddesine ikinci fıkradan sonra gelmek üzere eklediği üçüncü fıkranın birinci cümlesindeki gibi sözcüğünün anayasanın nci maddesine beşinci cümlesinin anayasanın ncı nci ve inci maddelerine aykırı olduğundan ncı maddesi ile sayılı toprak koruma ve arazi kullanımı kanununa eklenen geçici madde ün anayasanın nci inci nci inci uncu uncu inci ve inci maddeleri hükümleri ile anayasanın başlangıç kısmının dördüncü paragrafına aykırı olduğundan iptallerine karar verilmesine ilişkin istemimizi saygı ile arz ederiz