esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir serbest avukat olarak görev yapmakta olan davacı sedat vural tarafından tarihinde yapılacak genel seçimle yenilenecek türkiye büyük millet meclisinin üyelerine tarihinde üç aylık dönem için peşin olarak ödenek ve yolluk ödenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle türkiye büyük millet meclisi başkanlığına karşı açılan davanın ehliyet yönünden reddi yolunda verilen kararı bozan danıştay onbirinci dairesinin kararına uyulmak suretiyle ankara i̇dare mahkemesince yeniden verilen ve davanın reddine ilişkin bulunan tarihli k sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması ve yürütmenin durdurulmasının istenilmesi üzerine danıştay onbirinci dairesince dosya incelenerek işin gereği görüşüldü sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasının maddesi ve sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesinin birinci fıkrası uyarınca bir davaya bakmakta olan mahkemeye uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararname hükümlerini anayasaya aykırı görürse tarafların bu konudaki iddia ve savunmalarını ve kendisini bu kanıya götüren görüşünü açıklayan karar ile anayasa mahkemesine itirazen başvurma olanağı verilmiş olup dava konusu işlemin tesisine esas alınan sayılı türkiye büyük millet meclisi üyelerinin ödenek yolluk ve emekliliklerine dair kanunun hak kazanma ve ödeme başlıklı maddesinin cümlesinde yer alan ve çeşitli sebeplerle genel seçimin yenilenmesi ibaresinin bakılan uyuşmazlıkta uygulanacak kural niteliğinde olduğu tespit edilerek anayasaya uygunluğunun incelenmesi gerekli görülmüştür anayasanın maddesinde türkiye büyük millet meclisi üyelerinin ödenek yolluk ve emeklilik işlemlerinin kanunla düzenleneceği ödenek ve yollukların en çok üç aylığının önceden ödenebileceği hükmüne yer verilmiştir sayılı türkiye büyük millet meclisi üyelerinin ödenek yolluk ve emekliliklerine dair kanunun ödenek yolluk diğer mali ve sosyal haklar başlıklı maddesinde türkiye büyük millet meclisi üyelerinin aylık ödeneklerinin tutarının en yüksek devlet memurunun almakta olduğu miktar olduğu bu madde uyarınca hesaplanacak aylık ödenek tutarının yarısının yolluk olarak ödeneceği aynı kanunun hak kazanma ve ödeme başlıklı maddesinde ise türkiye büyük millet meclisi üyelerinin bu sıfatı iktisap ettikleri aydan itibaren bu kanunda belirtilen ödenek ve yolluklara hak kazanacakları herhangi bir nedenle türkiye büyük millet meclisi üyeliği sıfatı kalkanların istihkaklarının bu sıfatın kalktığı ayı takip eden aybaşından itibaren verilmeyeceği ancak ölüm ve çeşitli sebeplerle genel seçimin yenilenmesi halinde önceden aldıkları üç aylık ödenek ve yollukların geri alınmayacağı aylık ödenek ve yollukların üç aylığının peşin olarak ve çekle ödeneceği hükme bağlanmıştır sayılı milletvekili seçimi kanununun maddesinde türkiye büyük millet meclisi seçimlerinin beş yılda bir yapılacağı her seçim döneminin son toplantı yılının temmuz gününün seçimin başlangıç tarihi olacağı ve kasım ayının ilk pazar günü oy verileceği aynı kanunun seçimin yenilenmesi başlıklı maddesinde ise seçim dönemi bitmeden önce seçimin yenilenmesine türkiye büyük millet meclisi veya cumhurbaşkanınca karar verilmesi halinde durumun bakanlar kurulu tarafından kırksekiz saat içinde ilanesas sayısı karar sayısı olunacağı yenileme kararı türkiye büyük millet meclisi tarafından verilmişse meclisin seçimin yapılacağı tarihi de belirleyeceği kuralına yer verilmiştir dosyanın incelenmesinden türkiye büyük millet meclisi genel kurulunun tarihli birleşiminde türkiye büyük millet meclisi genel seçimlerinin yenilenmesine ve seçimin temmuz pazar günü yapılmasına karar verildiği yasama görevine bağlı olarak tbmm üyeliği sıfatı nedeniyle ödenen aylık ödenek ve yollukların üç aylığının tarihinde peşin olarak ödendiği bu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır yukarıda yer verilen yasal düzenlemeler birlikte incelendiğinde tbmm üyelerinin bu sıfatı iktisap ettikleri aydan itibaren sayılı kanunda belirtilen ödenek ve yolluklara hak kazanacakları üç aylığı peşin olmak suretiyle yıl içerisinde ekim ocak nisan ve temmuz aylarında ödenen aylık ödenek ve yollukların tbmm üyelerinin herhangi bir nedenle bu sıfatlarının kalkması halinde bu sıfatın kalktığı ayı takip eden aybaşından itibaren kesileceği tbmm üyelerinin önceden aldıkları üç aylık ödenek ve yollukların ölüm ve çeşitli sebeplerle genel seçimin yenilenmesi halinde geri alınmayacağı sonucuna ulaşılmaktadır dava konusu uyuşmazlıkta temmuz tarihinde yapılacak genel seçimden önce üç aylık peşin olarak temmuz tarihinde temmuz ağustos eylül aylarına ait ödenek ve yolluklar ödenmiştir çeşitli sebeplerle genel seçimin yenilenmesi halinde önceden aldıkları üç aylık ödenek ve yollukların geri alınmayacağı yolundaki sayılı yasa hükmü uyarınca ağustos ve eylül aylarına ait önceden peşin olarak ödenen aylık ödenekler ve yolluklar geri alınmamıştır anayasanın maddesinde ücretin emeğin karşılığı olduğu devletin çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alacağı kuralına yer verilmiştir devletin temel organları içerisinde sayılan yasama yürütme ve yargı erkinde atama ve seçilme yoluyla göreve başlayıp çalışanların ortak amacının kamu yararı olduğu kuşkusuzdur fiilen çalışma karşılığı ödenecek aylık ve ödeneklerin miktarı ödenme şekli yasalarla düzenlenmektedir ülkemizdeki ücret sistemi uyarınca kamu görevlilerine ilke olarak peşin ödeme yapılmaktadır aylıklarını personel kanunlarına göre alan çalışanların durumu incelendiğinde sayılı devlet memurları kanunun aylığın ödeme zamanı ve esasları başlıklı maddesinde memurlara aylıklarının her ayın başında peşin olarak ödeneceği emekliye ayrılma ve ölüm hallerinde aya ait peşin ödenen aylıkların geri alınmayacağı hükmü yer almış olup sayılı türk silahlı kuvvetleri personel kanunun maddesinde ve sayılı hakimler ve savcılar kanununun maddesinde de aynı hükme yer verilmiştir buna göre fiilen çalışma karşılığı olan ve peşin olarak ödenen aylık ve ödeneklerin sadece emekliye ayrılma ve ölüm halinde aya ait peşin ödenen kısmı geri alınamayacak bu iki hal dışında her ne suretle olursa olsun peşin alınan aylıklar tahsil edilecektir anayasanın başlangıç bölümünde kuvvetler ayrımının devlet organları arasında üstünlük sıralaması anlamına gelmeyip belli devlet yetki ve görevlerinin kullanılmasından ibaret ve bununla sınırlı medeni bir işbölümü ve işbirliği olduğu ve üstünlüğün ancak anayasa ve kanunlarda bulunduğu her türk vatandaşının bu anayasadaki temel hak ve hürriyetlerdenesas sayısı karar sayısı eşitlik ve adalet gereklerince yararlanarak hukuk düzeni içinde onurlu bir hayat sürdürme hak ve yetkisine doğuştan sahip olduğu yine maddesinde türkiye cumhuriyetinin demokratik laik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu belirtilmiş maddesinde herkesin dil ırk renk cinsiyet siyasi düşünce felsefi inanç din mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğu hiçbir kişiye aileye zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamayacağı vurgulanmış maddesinde ise ücretin emeğin karşılığı olduğu devletin çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alacağı öngörülmüştür hukuk devleti en kısa tanımıyla vatandaşların hukuki güvenlik içinde bulundukları devletin eylem ve işlemlerinin hukuk kurallarına bağlı olduğu bir sistemi ifade eder anayasa mahkemesinin çoğu kararlarında hukuk devleti insan haklarına saygılı ve hakları koruyucu adil bir hukuk düzeni kuran ve bunu devam ettirmekle kendisini yükümlü sayan bütün işlem ve eylemleri yargı denetimine bağlı olan devlet şeklinde tanımlanmıştır anayasanın maddesinin gerekçesinde ise bu madde bütün çalışanlara çalışmalarının karşılığı olarak ödenecek olan ücret aylık ikramiyeler ve sosyal yardımları belli esasa dayandırılmasını öngörmektedir bu esaslardan ilki ücret aylık ikramiye ve sosyal yardımlar ancak fiilen çalışma karşılığı olarak ödenecektir bunun içinde iş süreleri iş verimi değeri ve niteliği dikkate alınacaktır i̇kinci esas kamu kesiminde çalışanlar ile özel kesimde çalışanlar arasında ister işçi ister memur olsunlar ücret aylık ikramiye ve sosyal yardımlar bakımından hakkaniyet ve denge sağlanmasıdır fiilen çalışmadan amaçlanan çalışmada geçmeyen süreler için ödeme yapılmamasıdır bunu sağlayacak sistemin usulü tesis edileceği kanunda gösterilecektir açıklaması yer almıştır anayasanın maddesinde milletvekilliği sıfatının seçimle kazanılacağı hükme bağlanmışsa da milletvekilliğinin kazanılma veya başlangıç zamanı konusunda anayasada bir hüküm bulunmamaktadır anayasanın maddesinde ise yenilenmesine karar verilen meclisin yetkilerinin yeni meclisin seçilmesine kadar süreceği hükmü yer almıştır sayılı milletvekili seçim kanununun maddesinde yer alan milletvekili seçilenlere il seçim kurulu tarafından milletvekili seçildiklerine dair derhal bir tutanak verileceği hükmü esas alındığında milletvekilliği sıfatının bu tutanağın verildiği anda iktisap edileceği kabul edilebilecektir milletvekilliği sıfatının kazanıldığı anın anayasanın maddesi uyarınca ant içme zamanı olduğu ya da maddesi uyarınca meclis başkanlık divanı oluşturuluncaya kadar eski milletvekillerinin milletvekilliği sıfatının devam ettiği de düşünülebilir ancak bu görüş kabul edilirse bu durum seçimin yapılmasından ant içme veya meclis başkanlık divanının oluşturulmasına kadar geçecek sürede aynı seçim çevresinde çift milletvekili bulunması sonucunu doğurur ki bu da anayasanın maddesinde yer alan türkiye büyük millet meclisi genel oyla seçilen beşyüzelli milletvekilinden oluşur hükmüne aykırılık teşkil edecek ve hukuken mümkün olmayan bir durum ortaya çıkacaktır esasen anayasanın maddesinin amacının yenilenmesine karar verilen meclisin herhangi bir nedenle toplanmasının gerekmesi halinde bir boşluk ortaya çıkmaması henüz yeni milletvekilleri seçilmemiş olduğundan hizmetin devamlılığı açısından bir sakınca doğmamasıesas sayısı karar sayısı olduğu göz önüne alındığında yeni milletvekillerinin seçildiği tarihte bu sakınca da ortadan kalkacaktır şu halde yeni seçilen milletvekillerinin milletvekilliği sıfatını kazandıkları anın seçimin sonuçlanması ile il seçim kurulları tarafından kendilerine tutanak verildiği an olduğunun kabulü gerekecektir dolayısıyla çeşitli sebeplerle genel seçimin yenilenmesi halinde yapılacak yeni seçimlerde aday olmayan veya aday olup da seçilemeyenlerin milletvekilliği sıfatı da bu an itibariyle sona erecektir bu durumda olanlara belirtilen andan sonrasına ilişkin olarak peşin ödenmiş olan ödenek ve yollukların fiili bir çalışma karşılığı olmadığı kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından hukuken kabul edilebilir bir sebebe de dayanmadığı açıktır bu itibarla bakılan uyuşmazlıkta uygulanacak kural niteliğinde bulunan süresi kanunla belirlenen bir göreve seçilme yoluyla tbmm üyeliği sıfatını iktisap edenlere çeşitli sebeplerle seçimlerin yenilenmesi kararının alınmasından sonra peşin olarak ödenen üç aylık ödenek ve yollukların seçimlerin yenilenmesinden sonra tbmm üyeliği sıfatı sona erenlerden geri alınmasını engelleyen sayılı kanunun maddesinde yer alan ve çeşitli sebeplerle genel seçimin yenilenmesi ibaresinin anayasanın başlangıç bölümüne maddesinde öngörülen hukuk devleti ilkesine maddesinde ifadesini bulan eşitlik ilkesi ile hiçbir kişiye aileye zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamayacağı kuralına ve ücrette adalet sağlanması başlıklı maddesinde öngörülen ücretin emeğin karşılığı olduğu ilkesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır açıklanan nedenlerle sayılı türkiye büyük millet meclisi üyelerinin ödenek yolluk ve emekliliklerine dair kanunun hak kazanma ve ödeme başlıklı maddesinin cümlesinde yer alan ve çeşitli sebeplerle genel seçimin yenilenmesi ibaresinin anayasanın başlangıç bölümüne ve maddelerine aykırı olduğu kanısına varıldığından anılan madde hükmünde geçen söz konusu ibarenin iptali istemiyle anayasa mahkemesine başvurulmasına tarihinde oybirliği ile karar verildi