esas sayısı karar sayısı i̇ptal i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir tarih ve sayılı kanunla sayılı sayıştay kanununun anayasa mahkemesinin tarih esas karar sayılı kararı ile iptal edilen inci maddesi yeniden düzenlenmiştir buna göre sayıştay birinci başkanının bu kanunda yazılı niteliklere sahip isteklilerden ek inci madde esaslarına göre sayıştay başkan ve üyeleri önseçim geçici komisyonunca belirlenecek iki aday arasından tbmm genel kurulunca gizli oyla seçileceği kabul edilmiştir sayılı sayıştay kanununda tarih ve sayılı kanunla yapılan değişikliklerden bazı hükümlerin anayasaya aykırı olduğu ileri sürülerek türkiye büyük millet meclisi anamuhalefet partisi tarafından yüksek mahkemenize açılan iptal davası üzerine mahkemeniz esas karar ve tarihli kararıyla sayılı kanunla değiştirilen sayıştay birinci başkan ve üyelerinin seçimine ilişkin inci madde ile ncı maddenin bazı fıkralarını anayasaya aykırı bularak iptal etmiştir mahkemeniz iptal kararının gerekçe bölümünde özetle aşağıdaki görüşleri benimsemiştir anayasanın ıncı maddesinde sayıştayın türkiye büyük millet meclisi adına denetleme yapacağı öngörülmüştür türkiye büyük millet meclisi ile sayıştay arasındaki bu ilişki sayıştayın kuruluşunu üyelerinin seçimini denetiminin kapsamını ve böylece hukuksal yapısını belirler türkiye büyük millet meclisi adına denetim yapan anayasal bir organın başkan ve üyelerinin seçimi anayasada gösterilmemiş ise de bu seçimler tbmm ile sayıştay arasındaki ilişkinin doğal sonucudur ancak tbmmnin görev ve yetkilerini belirleyen anayasanın nci maddesi karşısında dava konusu ve ncı maddelerdeki seçimlerin tbmm bütçe ve plan komisyonuna bırakılması seçimlerin tbmm tarafından yapılmış sayılıp sayılmayacağı sorununu doğurmaktadır türkiye büyük millet meclisi komisyonları tbmm i̇çtüzüğüne göre kurulurlar ancak istisnai olarak bütçe komisyonunun kuruluş biçimi anayasanın nci maddesi ile gösterilmiştir tbmm komisyonları onları kuran ve onları görevli ve yetkili kılan meclis genel kurullarına bağlı olarak ve onlar adına parlamenter faaliyetlerin hazırlık safhasını yürüten meclis içi kuruluşlardır bu komisyonlar yasama meclislerine bağlı olup asli yetkileri yoktur bunların temel görevi meclislere yardımcı olmaktır yasa tasarı ve teklifleri ile meclis genel kurulunca karara bağlanacak bir kısım işlerin hazırlanması konuların olgunlaştırılması ve teknik süratle görüşülmesini sağlamaktır kısacası komisyonlar yasama meclislerinin genel kurullarında görüşülecek metinleri hazırlamak ve bunlarla ilgili ön çalışmaları yapmakla görevli kuruluşlardır anayasa mahkemesinin tarihli ve esas kararesas sayısı karar sayısı sayılı kararında da belirtildiği gibi tbmm komisyonlarının çalışmalarının yasa tasarı ve tekliflerini meclis genel kurulu adına inceleyerek bu konudaki düşüncelerin belirtmekten ibarettir anayasanın ve üncü maddeleri tasarıları ile kesin hesap kanun tasarılarını inceleme yetkisini bütçe komisyonuna vermiştir bütçe komisyonunun görevleri bu çerçeve ile sınırlıdır sayıştay ile ilgili seçimler tbmmnin istisnai olarak kullandığı ve maddi anlamda idari nitelikte olan bir yetkidir tbmmne ait bir yetki bütçe komisyonu dahil hiçbir meclis komisyonunca kullanılamaz yukarıda açıklanan nedenlerle sayıştay yasasının inci maddesi ile ncı maddesinin üçüncü dördüncü ve beşinci fıkraları anayasanın nci maddesine aykırıdır ve iptali gerekir yüksek malumları olduğu üzere anayasanın üncü maddesinin son fıkrasında anayasa mahkemesi kararlarının yasama yürütme ve yargı organlarını idare makamlarını gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağına dair hüküm mevcuttur kabul edilen sayılı kanunla sayıştay başkanı ve üyeleri ön seçim geçici komisyonu kurulmakta ve komisyona sayıştay birinci başkanlığı seçimlerinde iki aday belirleme yetkisi verilmektedir bu düzenleme tbmm genel kurulunun görevlerini kısıtlayıcı niteliktedir geçici komisyona verilecek görev sadece adayların sayılı sayıştay kanununda başkanlık için belirlenen nitelikleri taşıyıp taşımadığı hususlarının araştırılmasından ibaret olmalıdır bilindiği gibi anayasasının inci maddesi düzenlenirken anayasa mahkemesine meclis ve cumhuriyet senatosu tarafından üye seçiminde ön seçim komisyonu uygulamasına gidilmemiş her iki meclis genel kurullarının doğrudan seçime gitmesi benimsenmiştir diğer taraftan anayasasının ve uncu maddelerine göre yargıtay cumhuriyet başsavcısı ve cumhuriyet başsavcıvekili askeri yargıtay askeri yüksek i̇dare mahkemesi uyuşmazlık mahkemesi hakimler ve savcılar yüksek kurulu üye seçimleri yapılırken yüksek yargı organları genel kurullarının belirlediği adaylar ikinci bir incelemeye tabi tutulmadan ve kısıtlanmadan doğrudan cumhurbaşkanının seçimine sunulmaktadır bütün bu sebeplerden dolayı sayılı kanunun çerçeve nci maddesiyle sayıştay kanununun inci maddesinde yapılan yeni düzenlemenin birinci fıkrasının anayasanın ve üncü maddesinin son fıkrasına aykırı olduğu düşünülmektedir sayılı kanunun çerçeve üncü maddesiyle sayıştay kanununun ncı maddesi bütünüyle değiştirilmiş ve sayıştayda boşalan üyelik sayısının beşi bulduğu tarihten itibaren yedi gün içerisinde seçim işlerine başlanacağı maddede belirlenen esaslar dahilinde sayıştay genel kurulunca her boş yer için dörder aday seçileceği sonucun tbmm başkanlığına sunulması üzerine sayıştay ve üyeleri ön seçim geçici komisyonunun sayıştay genel kurulunca seçilen aday sayısını yarıya indireceği tbmm genel kurulunun da ancak geçici komisyonca belirlenen iki adaydan birini sayıştay üyesi olarak seçeceği hükme bağlanmıştıresas sayısı karar sayısı tesbit edildiği üzere nitelikleri sayıştay genel kurulunca belirlenen adaylar onbeş kişilik geçici bir komisyonun salt çoğunluğuyla başka bir deyimle sekiz milletvekilinin oyuyla yarıya indirilmekte bu suretle asli göreve sahip olan tbmm genel kurulunun görev ve yetkileri son derece kısıtlanmaktadır mahkemenizin yukarıda ayrıntılarıyla alınan sayı ve tarihli kararında da belirtildiği gibi meclis komisyonları yasama meclisine bağlıdır ve asli yetkileri bulunmamaktadır komisyonlarca reddedilen kanun tasarısı ve teklifleri dahi tbmm i̇çtüzüğünün ncı maddesi gereğince genel kurulun gündemine girmekte ancak genel kurulca da reddedilmesi üzerine red tarihinden itibaren bir tam yıl geçmedikçe tbmmnin aynı yasama dönemi içinde yeniden verilememektedir sonuç olarak sayıştay genel kurulunca her türlü incelemeden sonra belirlenen adayların geçici komisyonca yarıya indirilmesinin hiç bir haklı nedeni bulunmadığından buna ilişkin değiştirilen ncı maddenin üçüncü fıkrasının anayasanın ve üncü maddesinin son fıkrasına aykırı olduğundan iptali gerekmektedir sayılı kanunun çerçeve üncü maddesiyle sayılı sayıştay kanununun nci maddesinin birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir ancak sayıştay birinci başkanı ve üyeleri tbmm başkanının önerisi üzerine türkiye büyük millet meclisi üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun gizli oyuyla görevden alınabilir anayasanın ncı maddesinin üçüncü fıkrası sayıştay başkan ve üyelerinin teminatı kanunla düzenlenir hükmünü içermektedir bu hükme uygun olarak düzenlenen sayılı sayıştay kanununun başkan ve üyelerin teminatı başlıklı nci maddesinde de sayıştay başkan ve üyeleri azlolunamaz kendileri istemedikçe yaşından önce emekliye ayrılamaz memuriyetten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı kesin hüküm giymiş olanların görevleri kendiliğinden görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği tam teşkilatlı resmi sağlık kurulu raporuyla kesin olarak anlaşılanların da sayıştay genel kurul kararı ile görevleri sona erer hükmü yer almaktadır kanun teklifinde yer almayan bu düzenleme meclis plan ve bütçe komisyonunda herhangi bir gerekçe gösterilmeden metne ilave edilmiştir yüce mahkemeniz tarih ve sayılı kararında sayıştay mensuplarına hakimlerinkine benzer bir güvence tanınmasına anayasal dayanak bulunmadığını açıklamış ise de aynı kararda sayıştay başkan ve üyelerine en az yüksek memur güvencesinin tanınması gerektiğini açık bir şekilde ortaya koymuşturesas sayısı karar sayısı başta sayılı devlet memurları kanunu olmak üzere diğer tüm mevzuat incelendiğinde azil müessesesinin tamamen yasalardan çıkarıldığı ve sayılı tc emekli sandığı kanununun uncu maddesinin bendinde yer alan resen emekliye sevk hükmünün yüce mahkemenizce iptal edildiği izahtan varestedir yukarıda da açıklandığı üzere anayasanın ıncı maddesine paralel olarak kanunun nci maddesi düzenlenmiş sayıştay başkan ve üyelerinin azledilemeyeceği kesin hükme bağlanmıştır tarih ve sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun inci maddesinde mahkemenin görev ve yetkileri belirlenirken sayıştay başkan ve üyelerinin görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yüce divanda yargılanacakları belirlenmiştir esasen bu konu sayıştay kanununun nci maddesinin ikinci fıkrasında da hüküm altına alınmıştır sebeple sayılı kanunun çerçeve üncü maddesi ile sayıştay kanununun nci maddesine birinci fıkradan sonra gelmek üzere ilave edilen fıkra anayasanın üncü maddesinin son fıkrası ile ıncı maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olduğundan iptali gerekmektedir sayılı kanunun çerçeve inci maddesi ile sayıştay kanununa eklenen ek inci madde önseçim geçici komisyonuna ilişkin hükümler içermektedir yukarıda da arzedildiği üzere geçici komisyon meclis plan ve bütçe komisyonu üyeleri arasından siyasi partiler ile bağımsızların tbmmndeki temsil güçleri oranında ve ad çekme usulüyle belirlenen onbeş kişiden oluşmakta salt çoğunlukla karar vermekte ilk iki oylamada sonuç alınmadığı takdirde geçerli oyların en yükseğini alanlar seçilmiş sayılmaktadır geçici komisyon sayıştay birinci başkan seçimini doğrudan yapıp iki aday belirlemekte sayıştay üye seçiminde ise sayıştay genel kurulunca her boş yer için belirlenen dört adayı yarıya indirmektedir yukarıda da açıklandığı üzere geçici komisyon sayıştay birinci başkanlığı için müracaat edenlerin aranılan niteliklere sahip olup olmadıklarını inceleyebilir ancak tbmm genel kurulunun görevine müdahale ederek aday sayısını ikiye indiremez böyle bir düzenleme i̇ptal kararınızda da belirtildiği üzere meclis genel kurulunun görevine müdahale niteliğindedir ve bu nedenlerle ek inci maddenin üçüncü ve sonuncu fıkralarıyla birinci fıkrasında yer alan aday belirlemek sözcükleri anayasanın nci ve üncü maddesinin son fıkrasına aykırıdır ve iptali gerekmektedir sayılı kanunun birinci fıkrasının ilk cümlesi hariç geçici ikinci maddenin birinci fıkrası keza yukarıda açıklanan nedenler ve yüksek mahkemenizin emsal kararı karşısında anayasanın nci ve üncü maddesinin son fıkrasına aykırı olduğundan iptali gerekmektedir sonuç ve i̇stemesas sayısı karar sayısı yukarıda açıklanan nedenler ilgili anayasa hükümleri yüce mahkemenizin emsal kararları karşısında tarih ve sayılı sayılı sayıştay kanununun bazı maddelerinin değiştirilmesine ve bu kanuna bazı maddeler eklenmesine dair kanunun çerçeve nci maddesi ile değiştirilen ve aşağıya aynen alınan sayılı sayıştay kanununun inci maddesinin nci fıkrası sayıştay birinci başkanı bu kanunda yazılı niteliklere sahip isteklilerden ek inci madde esaslarına göre sayıştay başkan ve üyeleri önseçim geçici komisyonunca belirlenecek iki aday arasından tbmm genel kurulunca gizli oyla seçilir anayasanın nci ve üncü maddesinin son fıkrasına aykırı olduğundan çerçeve üncü madde ile değiştirilen ve aşağıya aynen alınan ncı maddenin üncü fıkrasının son cümlesi ile dördüncü fıkrası bu durumda aday seçimi müteakip fıkrada belirtilen usule göre yapılır sayıştay başkanlığınca bildirilenler arasından bu maddenin birinci fıkrasındaki dağıtım oranları dahilinde ek inci madde esaslarına göre boş üyelik sayısının iki katı kadar belirlenen adaylar türkiye büyük millet meclisi genel kuruluna sunulur dağılım oranları dahilinde gösterilen adaylar için ayrı ayrı listeler halinde birleşik oy pusulası düzenlenir adayların adlarının karşısındaki özel yer işaretlenmek suretiyle oy kullanılır seçilecek üyelerin sayısından fazla verilen oylar geçersiz sayılır seçimde kontenjan gruplarının oranları dahilinde ençok oyu alan adaylar seçilmiş sayılır anayasanın ve üncü maddesinin son fıkrasına aykırı olduğundan çerçeve üncü madde kanunun nci maddesinin birinci fıkrasından sonra gelmek üzere ilave edilen ve aşağıya aynen alınan fıkrası ancak sayıştay birinci başkanı ve üyeleri türkiye büyük millet meclisi başkanının önerisi üzerine türkiye büyük millet meclisi üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun gizli oyu ile görevden alınabilir anayasanın üncü maddesinin son fıkrası ile ıncı maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olduğundan çerçeve inci madde ile sayıştay kanununa eklenen ve aşağıya aynen alınan ek inci maddenin üncü ve son fıkrası ile birinci fıkrasında yer alan aday belirlemek sözcükleri ön seçim geçici komisyonu mevcudun salt çoğunluğu ile toplanır sayıştay birinci başkan adaylarının seçiminde aday listesi sayıştay üye adaylarının seçiminde ise kontenjan gruplarına göre düzenlenen birleşik oy pusulası kullanılır aday seçimleri gizli oy ile yapılır aday seçilebilmek için ilk turda üye tam sayısının salt çoğunluğu ikinci turda oylamaya katılanların salt çoğunluğu aranır i̇lk iki oylamada sonuç alınamadığı takdirde geçerli oyların en yükseğini alanlar seçilmiş sayılır adayların belirlenmesi sırasında oylarda eşitlik olması halinde eşit oy alanlar arasında yeniden oylama yapılıresas sayısı karar sayısı ön seçim geçici komisyonu gerekli gördüğü hallerde adaylarla mülakat yapabilir anayasanın nci ve üncü maddesinin son fıkrasına aykırı olduğundan sayılı kanunun birinci fıkrasındaki ilk cümlesi hariç aşağıya aynen alınan geçici ikinci maddesinin birinci fıkrası sayıştay kanununun ek inci maddesi esaslarına göre üncü maddesinde belirtilen niteliklere sahip olanlar arasından aynı kanunun ncı maddesinde yazılı oranlar dahilinde boş üyelik sayısının iki katı kadar belirlenen adaylar türkiye büyük millet meclisi genel kuruluna sunulur sayıştay üyeleri türkiye büyük millet meclisi genel kurulunda sayılı kanunun bu kanunla değişik ncı maddesinin dördüncü fıkrasındaki usule uygun olarak seçilir anayasanın nci ve üncü maddesinin son fıkrasına aykırı olduğundan esas yönünden iptaline karar verilmesi anayasanın ve nci maddeleri gereğince arzolunur