esas sayısı karar sayısı i̇ptal i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ dava dilekçesinde açıklanan gerekçeler aynen şöyledir türkiye cumhuriyeti anayasasının nci maddesinin son fıkrasında üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları kanunla özel olarak düzenlenir hükmü yer almaktadır kanunun genel gerekçe bölümünde de açıklandığı gibi anayasanın bu amir hükmünü yerine getirmek üzere hazırlanan tasarı türkiye büyük millet meclisi genel kurulunda kasım tarihinde sayılı kanun olarak kabul edilmiş ancak anayasanın uncu maddesi gereğince bir defa daha görüşülmek üzere tarihinde türkiye büyük millet meclisi başkanlığına geri gönderilmiş ise de ikinci defa görüşmede de aynen kabul edildiğinden ocak tarih ve sayılı kanun olarak yayımlanmıştır ocak tarih ve sayılı kanun aşağıda açıklanan nedenle anayasaya aykırı bulunduğundan anayasanın ve nci maddeleri gereğince esas yönünden iptali için dava açılmış bulunmaktadır i̇ptal gerekçesi̇ devletin görevleri her geçen gün nüfus artışı şehirleşme uzmanlık dallarının çoğalması ekonomik ve teknolojik gelişmeler uluslararası ilişkilerin yoğunlaşması nedeniyle artmaktadır devlet aynı zamanda milletin huzurunu sağlamak ve fertlerini mutlu kılmak görevi ile de mümkündür bu görev ve hizmetlerin yerine getirilebilmesi için yetişmiş elamana ihtiyaç vardır bu elemanların üst düzeyini de yönetici sınıf oluşturmaktadır i̇kinci dünya savaşından sonra üst kademe yöneticilerinin yetiştirilmesine özel önem verilmiş belçika fransa i̇ngiltere ile birlikte ülkemiz de dahil olmak üzere birçok ülkede bununla ilgili eğitim müesseseleri açılmıştır yasa koyucu bu görüşlerin ışığı altında anayasasının nci maddesinin üçüncü fıkrası ile üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esaslarının kanunla özel olarak düzenlenmesi gerektiğini kabul etmiştir böylece anayasasının birçok maddelerinde yeralan kanunla düzenlenir kanunda gösterilir kanunda belirtilir biçimindeki genel ilkelerden ayrılarak inci maddenin üçüncü fıkrası için iradesini değişik bir biçimde ortaya koymuştur diğer taraftan üst kademe yöneticilerinin yetiştirilmesine ait fıkranın da yer aldığı anayasanın inci maddesi kamu hizmeti görevlileri ile ilgili genel i̇lkeleri düzenlemektedir sayılı kanunu da yakından ilgilendiren bu ilkelerden en önemlisi memur statülerinin kanunla düzenlenmesi mecburiyetidir tarihi gelişim içinde kabul edilen bu ilke anayasasının anayasasının ve anayasasının inci maddelerinde yer almıştıresas sayısı karar sayısı başlangıçta memur statüsünün düzenleyici idari işlemlerle yönlendirilmesi yolu benimsenmiş ise de memur güvencesi açısından bu yol sakıncalı görülmüş ve memurların siyasi iktidarlara karşı korunması amacıyla yukarıda da belirtildiği gibi memur statüsünün kanunla düzenlenmesi yolu benimsenmiştir kısaca özetlenen bu temel ilkeler karşısında ocak tarih ve sayılı kanunun anayasanın emrettiği hususları yerine getirip getirmediğini saptayabilmek için kanunda öngörülen usul ve esaslarla ilgili hükümleri gözden geçirmekte yarar vardır kanunda üst kademe yöneticilerin tanımı yapılmadığı gibi kesin sınırları da belirlenmemiştir kanunun kapsam ile ilgili nci maddesinde üç grup üst yönetici türü oluşturulmuştur birinci grupta kamu kurum ve kuruluşlarında müsteşar müsteşar yardımcısı genel müdür başkan kurul başkanı genel müdür yardımcısı daire başkanı büyükelçi vali kaymakam bölge müdürleri doğrudan kanun kapsamına alınmıştır i̇kinci grubu oluşturan görevliler ise ilgili kuruluşların teklifi ve bakanlar kurulunun kararı ile kanun kapsamına alınacaklardır birinci grubu oluşturan kamu görevlileri dışında bir kamu görevlisinin kanun kapsamına alınması için devlet personel başkanlığının teklifi ve bakanlar kurulunun karar vermesi gerekecektir yukarıda da açıklandığı gibi üst kademe yöneticilerinin tanımı yapılmadığı için bu teklif ve karar takdire dayanacak memurlar arasındaki eşitlik ilkesini bozacak ve sık sık değişikliğe tabi tutulmak suretiyle istikrarsızlığa neden olacaktır kaldı ki ağustos tarih ve mükerrer sayılı resmi gazetede sayılı kanun hükmünde kararnamenin geçici nci maddesi uyarınca sınıf unvan derece ve sayıları belirlenmek suretiyle bütün kuruluşlara ait bakanlar kurulunca tespit edilen memur kadroları yayımlanmış ve bu kanun hükmünde kararnamenin ncı maddesi gereğince kamu kurum ve kuruluşlarının kadrolarının kanunla ihdas edileceği hüküm altına alınmıştır i̇kinci grup içinde yer alan adalet bakanlığı personeli adalet bakanlığının teklifi üzerine bakanlar kurulu kararı ile bu kanun kapsamına alınabilecektir bilindiği gibi anayasanın ncı maddesinin üncü fıkrasında hakim ve savcıların bütün özlük işlerinin mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre düzenleneceği hükmü yer almaktadır ayrıca aynı maddenin nci fıkrasında hakim ve savcı olup da adalet hizmetlerindeki idari görevlerde çalışanlar hakimler ve savcılar hakkındaki hükümlere tabidirler bunlar hakimler ve savcılara ait esaslar dairesinde sınıflandırılır ve derecelendirilirler hakimler ve savcılara tanınan her türlü haklardan yararlanırlar hükmü getirilmiştir anayasanın ıncı maddesinin gerekçe bölümünde nci fıkra ile ilgili adalet hizmetindeki idari görevlerin yargı hizmetinin yürütülmesi ile yakın ilişkisi nedeniyle buesas sayısı karar sayısı görevlerde hakim ve savcı mesleğinden olanların çalıştırılmalarını ve bunlara tanınan haklardan aynen yararlanmalarını sağlayan bir fıkra maddeye eklenmiştir görüşü açıklanmıştır esasen anayasanın uncu maddesine göre hakim ve savcıların özlük hakları üzerinde karar verme yetkisi anayasal bir kuruluş olan hakimler ve savcılar yüksek kuruluna aittir bu konuda adalet bakanına tanınan tek yetki adalet bakanlığının merkez kuruluşunda geçici veya sürekli olarak çalıştırılacak hakim ve savcıların muvafakatlarını alarak atamaya ilişkindir buna göre hakim ve savcıların özlük işleri arasında yeralan eğitim konusunda idari tasarruflarla düzenlemeye gidilmesi anayasaya aykırı olacaktır üçüncü grubu cumhurbaşkanlığı genel sekreterliği ile türkiye büyük millet meclisi başkanlığı idare teşkilatı üst kademe yöneticileri oluşturmaktadır kanunda bu yöneticilerin yetiştirilmesinin usul ve esasları bu kuruluşlara bırakılmıştır üst kademe yöneticilerinin eğitimi için öngörülen koşullar kanunun üncü maddesinde belirtilmiştir buna göre üst kademe yöneticilik eğitimine kabul edilebilmek için yükseköğrenim görmüş olmak yükseköğrenimden sonra kamu kurum ve kuruluşlarında askerlik dahil dört yıl çalışmış olmak başvuru tarihinde yaşını geçmemiş olmak üst kademe yöneticisi olabileceğine dair olumlu sicil almış olmak yönetmelikle belirtilecek diğer şartlara sahip olmak gerekir kanunun üncü maddesi ile aşağıdaki hususların yönetmelikle düzenleneceği öngörülmüştür bunlar eğitim yerlerinin belirlenmesi eğitime katılacakların tespiti eğitim süresi eğitim programları eğitim ile ilgili diğer usul ve esaslardır kanunun üncü maddesinde sıralanan ve yönetmeliğe bırakılan hususlar incelendiğinde görülür ki bunlardan bazıları anayasanın emrine uygun olarak ancak kanunla düzenlenmesi ve yönetmeliğe bırakılmaması gereken hususlardır kanun eğitime katılacakların tespiti usulünü yönetmeliğe bırakmıştır üst kademe yönetimi eğitimine katılacakların tespitinin yönetmeliğe ve idarenin takdirine bırakılması anayasanın öngördüğü memur güvencesi ile bağdaşmaz anayasa memur güvencesine kadaresas sayısı karar sayısı önem vermiştir ki inci maddesinde kamu görevlilerinin niteliklerinin atanmalarının görev ve yetkilerinin hakları ve yükümlülüklerinin aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin ancak kanunla düzenleneceğini başka bir deyişle bu konuların idarenin takdirine bırakılamayacağını açıkça belirtmiştir yine kanunla düzenlenmesi gereken hususlardan biri de eğitim süresinin saptanması ile ilgili olanıdır kanun sürenin saptanmasını yönetmeliğe bırakmıştır üst kademe yöneticileri eğitiminin memur güvenliğini olumsuz yönde etkilememesi için hiç değilse eğitim süresinin taban ve tavanının belirtilmesi gerekir anayasa üst kademe yöneticilerinin yetiştirilmesini basit bir hizmetiçi eğitim olarak düşünmemiş buna ilişkin usul ve esasların özel kanunla saptanacağını belirtmekle konuya verdiği önemi göstermiştir üst kademe yöneticilerinin yetiştirilmesi ile ilgili olan önemli usul ve esas kurallarından bir diğeri de üst kademe yöneticisi olabilmek için eğitimden geçmenin bir önkoşul olup olmadığı sorunudur kanun eğitime katılabilmek için bazı koşullara değinmiş fakat eğitimin zorunlu olup olmadığını açıkça düzenlememiştir bu konuya yönetmelikle açıklık getirilmesi düşünülebilirse de anayasaya göre bu konu memurların özlük hakları ile ilgili bir konudur bunun düzenlenmesi yönetmeliğe bırakılacak konulardan değildir kanunda yukarıda açıklandığı üzere eğitime katılacakların tesbiti eğitimin mecburi olup olmadığı ve eğitimin süresi belirlenmediği gibi eğitimi yapacak kurum eğitime katılacakların ya rışma sınavına tabi tutulup tutulmayacakları başarılı ve başarısız olanlar hakkında uygulanacak esaslar eğitimin geri bırakılması veya süresinin kısaltılması düzenlenmemiştir ülkemizde bu tür eğitim yapan kuruluşların kanunları incelendiğinde örneğin tarih ve sayılı harp akademileri kanunu ve tarih ve sayılı türkiye ve orta doğu amme i̇daresi teşkilat kanunu nda eğitimin mecburi olup olmadığı eğitimi yapan kurum eğitimin süresi eğitimin geri bırakılması veya sürenin kısaltılması eğitime katılacakların yarışma sınavına tabi tutulup tutulmayacakları başarılı ve başarısız olanlar hakkında uygulanması gereken hükümlerin ayrıntılı olarak düzenlendiği görülmektedir yukarıda da açıklandığı gibi kanun koyucu özel bir düzenlemeye giderek anayasanın inci maddesi ile üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esaslarının kanunla özel olarak düzenleneceğini amir bir hüküm olarak getirmiştir mahkemenizin birçok kararlarında da ifade edildiği gibi kanun koyucu belli konularda gerekli kuralları eksiksiz olarak çıkaracağı kanunla düzenleyecek ancak uygun ve zorunlu görürse sınırlarını belirlemek suretiyle idareyi alan içersinde birtakım kurallar koyup kanunların uygulanmasını sağlayacaktır yasama yetkisi türk milleti adına türkiye büyük millet meclisinindir bu yetki devredilemezesas sayısı karar sayısı yasama yetkisinin devredilmezliği belli konuda ilk düzenlemenin veya hukuk kaidesi koyma yetkisinin yasama organına ait olduğunu ifade eder esasen yasama yetkisi yapıcı yürütme yetki ve görevi ise tamamlayıcı niteliktedir kaldı ki kanun konusu olan bir hususun idarenin yönetmelikle düzenleme yetkisi yoktur ancak kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak amacıyla yönetmelik çıkarılabilir yürütme organının düzenleyici işlemleri ile yapılacak sınırlamaların muteber olabilmesi için mahkemenin kararlarında da açıklandığı gibi kanun koyucunun esaslı hükümleri tesbit ettikten sonra ihtisas ve idare tekniği ile ilgili noktaların düzenlenmesi için hükümete yetki verebilir kanun koyucu hükümete yetki verirken bunun sınırlarını ve çerçevesini de kanunla belirlemelidir kanunun emrine dayanılarak yürütme organınca alınacak tedbirler umuma şamil objektif nitelik taşımalı ve idareye keyfi uygulamalara sebep olmayacak çok geniş takdir yetkisi verilmemelidir açıklamaya çalıştığımız mahkemenizin bu tür kararları hukuk devleti anlayışına uygun görüşler olarak değerlendirilmiştir sonuç anayasa mahkemesinin çeşitli kararlarında da belirtildiği gibi anayasanın bir konunun veya bir konuya ilişkin usul ve esasların kanunla düzenleneceğini açıkça belirtmesi halinde konu bakanlar kurulu kararı veya yönetmelik yahut tüzükle düzenlenemez anayasa mahkemesinin gün ve sayılı ve gün ve sayılı kararları yukarıda açıklanan nedenler ilgili anayasa hükümleri ve ilişikte sunulan deliller karşısında ocak tarih ve sayılı üst kademe yöneticilerinin yetiştirilmesi hakkında kanun bütünü ile anayasanın ve ncı maddelerine aykırı olduğundan esas yönünden iptaline karar verilmesi anayasanın ve inci maddeleri gereğince arzolunur