esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir davacı hilmi akgüre tarafından adına resen tarhedilen nisan dönemi katma değer vergisi ile kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle giresun vergi dairesi müdürlüğüne karşı açılan davada uygulanacak olan sayılı vergi usul kanununun sayılı kanunun maddesi ile değişen maddesinin fıkrasının bu ceza ziyaa uğratılan verginin bir katına bu verginin kendi kanununda belirtilen normal vade tarihinden cezaya ilişkin ihbarnamenin düzenlendiği tarihe kadar geçen süre için bu kanunun maddesine göre ziyaa uğratılan vergi tutarı üzerinden hesaplanan gecikme faizinin yarısının eklenmesi suretiyle bulunur hükmünün anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu kanaatiyle anayasanın maddesi ve bir davaya bakmakta olan mahkemenin dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun anayasaya aykırı olduğu kanısına götüren görüşünü açıklayan kararı ile anayasa mahkemesine başvurması gerektiğini düzenleyen sayılı kanunun maddesinin fıkrası uyarınca işin gereği düşünüldü dava konusu uyuşmazlığa uygulanacak olan sayılı vergi usul kanununun sayılı kanunun maddesiyle değişen maddesi vergi ziyaı ve suçu mükellef veya sorumlu tarafından maddede yazılı hallerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesidir vergi ziyaı suçu işleyenlere vergi ziyaı cezası kesilir ve bu ceza ziyaa uğratılan verginin bir katına bu verginin kendi kanununda belirtilen normal vade tarihinden cezaya ilişkin ihbarnamenin düzenlendiği tarihe kadar geçen süre için bu kanunun maddesine göre ziyaa uğratılan vergi tutarı üzerinden hesaplanan gecikme faizinin yarısının eklenmesi suretiyle bulunur vergi ziyaına maddede yazılı fiiller ile sebebiyet verilmesi halinde bu ceza üç kat bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat olarak uygulanır vergi incelenmesine başlanılmasından veya takdir komisyonuna sevk edilmesinden sonra verilenler hariç olmak üzere kanuni süresi geçtikten sonra verilen vergi beyannameleri için bu madde uyarınca kesilecek ceza yüzde elli oranında uygulanır şeklinde düzenlenmiştir yukarıda yer alan yasa maddesinin fıkrasının bu ceza ziyaa uğratılan verginin bir katına bu verginin kendi kanununda belirtilen normal vade tarihinden cezaya ilişkin ihbarnamenin düzenlendiği tarihe kadar geçen süre için bu kanunun maddesine göre ziyaa uğratılan vergi tutarı üzerinden hesaplanan gecikme faizinin yarısının eklenmesi suretiyle bulunur hükmünün aşağıda belirtilen gerekçelerle tarih ve kanun nolu anayasanın ii cumhuriyetin nitelikleri başlıklı ikinci maddesinin türkiye cumhuriyeti toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir hükmüne vii yasama yetkisi başlıklı maddesinin yasama yetkisi türk milleti adına türkiye büyük millet meclisinindir bu yetki devredilemez hükmüne x kanun önünde eşitlik başlıklı maddesinin herkes dil ırk renk cinsiyet siyasi düşünce felsefi inanç din mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir hükmüne xi anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü başlıklı maddesinin kanunlar anayasaya aykırı olamaz hükmüne c suç ve cezalara ilişkin esaslar başlıklı esas sayısı karar sayısı maddesinin kimseye suçu işlediği zaman kanunda suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez hükmüne vi vergi ödevi başlıklı maddesinin vergi resim harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur değiştirilir veya kaldırılır hükmüne aykırı olduğu kanaatine varılmıştır i̇ti̇raz gerekçeleri̇ vergi̇ zi̇yai cezasi mi̇ktarini yürütme organi beli̇rlemektedi̇r vergi ziyaına bağlı olarak kesilen kusur ağır kusur ve kaçakçılık cezaları yerine getirilen vergi ziyaı cezasının miktarının hesabında dikkate alınan ve sayılı vergi usul kanununun maddesinde düzenlenen gecikme faizi oranı sayılı amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanunun maddesi uyarınca yürütme erki bakanlar kurulu tarafından belirlenmektedir anayasa mahkemesinin gün ve esas no karar no sayılı kararında anayasanın maddesinin anayasası son fıkrasına göre vergi resim ve harçlar ve benzeri mali yükümler ancak kanunla konulur anayasa koyucunun her çeşit mali yükümlerin kanunla koyulmasını buyururken keyfi ve takdiri uygulamaları önleyecek ilkelerin kanunda yer alması ereğini güttüğünden kuşku yoktur kanunkoyucunun yalnız konusunu belli ederek ya da tüzükle belli ettirerek bir mali yükümün ilgililere yükletilmesine izin vermesi bunun kanunla koyulmuş sayılabilmesi için yeter neden olamaz mali yükümlerin yükümlüleri matrah ve oranları tarh ve tahakkuku tahsil usulleri yaptırımları ve zamanaşımı gibi çeşitli yönleri vardır bir mali yüküm bu yönleri dolayısıyla kanunla yeterince çerçevelenmemişse kişilerin sosyal ve ekonomik durumlarını hatta temel haklarını etkileyecek keyfi uygulamalara yol açabilmesi olasıdır bu bakımdan yükümler belli başlı öğeleri de açıklanarak ve çerçeveleri kesin çizgilerle belirtilerek kesinlikle kanunla düzenlenmelidir i̇fade edildiği üzere verginin yasallığı ilkesi vurgulanmıştır anayasa mahkemesi kararlar dergisi verginin yasallığı ilkesi anayasa mahkemesinin gün ve no no sayılı bir başka kararında da vergi kurumunun hukuksal temel koşulu olup oranının salınma biçiminin alınma zamanının yönetim ve yükümlüler bakımından belirginliğine dayanır yükümlülere güven veren bu ilke vergi yönetiminde de kararlılık sağlamakta herkesi eşit biçimde kapsamına alan bir yurttaşlık görevinin göstergesini oluşturmaktadır şeklinde ifade edilmiştir anayasa mahkemesi kararlar dergisi devletin vergilendirme yetkisini halk tarafından seçilen yasama organı aracılığıyla kullanması ile kişilerin hak ve özgürlükleri alanına yapılan müdahale anayasal hukuk düzeni içinde gerçekleşir ve keyfilik önlenir i̇dare kişilere bir vergi veya mali yükümlülük yüklemeye kanunun izin verdiği durumlarda ve öngördüğü koşullar ve ölçü içinde yetkilidir vergilerin kanuniliği ilkesi yasama organının yürütme organına karşı üstünlüğünü sağlayan etken bir araçtır çağan nami vergilendirme yetkisi i̇stanbul vergi ziyaı suçunu işleyenler için kesilen ve verginin bir unsuru olan vergi ziyaı cezası miktarının yasama organı yerine yürütme organı olan bakanlar kurulu tarafından belirlenen gecikme faizi oranı esas alınarak belirlenmesi kuralını düzenleyen yasa maddesinin anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu kanaatine varılmıştıresas sayısı karar sayısı ayni vergi̇lendi̇rme dönemi̇nde vergi̇ zi̇yai suçu i̇şleyen mükellefleri̇n ödeyeceği̇ vergi̇ zi̇yai cezasi mi̇ktarlari farkli olabi̇lecekti̇r yıllardan beri enflasyonist ortamda ekonomik faaliyetlerin yürütüldüğü türkiyede ekonomik hareketlenmelerle birlikte değişen kredi mevduat reeskont faizi vb oranları ile birlikte ekonomik dengelerin sağlanması ve kamu gelirlerinde enflasyon nedeni ile meydana gelen azalmaları önlemek amacıyla bakanlar kurulu tarafından belirlenen gecikme faizi oranları da ekonomik konjonktür gereği vergilendirme dönemleri ve tahsil dönemleri itibariyle değişebilmektedir aynı vergilendirme döneminde vergi ziyaı suçu işleyen mükelleflerin idarenin farklı zamanlarda yapacağı vergi incelemeleri sonucu bulunan matrah farkları üzerinden yapılan ikmalen ve resen tarhiyatlara bakanlar kurulu tarafından enflasyon oranlarına göre değiştirilen gecikme faizleri uygulanarak bulunan vergi ziyaı cezası miktarlarından gecikme faizinin yüksek olduğu dönemde adına vergi ceza ihbarnamesi düzenlenen kişinin ödeyeceği vergi ziyaı cezası miktarı diğer mükelleflere nazaran gecikme faizi oranlarına göre daha yüksek miktarlarda olabilecektir anayasa mahkemesinin gün ve k sayılı kararında bu ilke ile eylemli değil hukuksal eşitlik öngörülmektedir eşitlik ilkesinin amacı aynı durumda bulunan kişilerin yasalarca aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak ve kişilere yasa karşısında ayırım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir bu ilkeyle aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak yasa karşısında eşitliğin çiğnenmesi yasaklanmıştır durum ve konumlarındaki özellikler kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları gerekli kılabilir aynı hukuksal durumlar aynı ayrı hukuksal durumlar ayrı kurallara bağlı tutulursa anayasanın öngördüğü eşitlik ilkesi çiğnenmiş olmaz nitelikleri ve durumları özdeş olanlar için yasalarla değişik kurallar konulamaz şeklinde yasa önünde eşitlik ilkesi tanımlanmıştır gün ve sayılı resmi gazete aynı hukuksal durumda olan kişilerin aynı tarihte vergi ziyaına sebebiyet vermeleri durumunda vergi inceleme dönemlerinin farklı olması nedeniyle değişik gecikme faizi oranları uygulanarak bulunan farklı vergi ziyaı cezalarını ödemek zorunda bırakılmaları anayasanın maddesinde düzenlenen kanun önünde eşitlik ilkesine aykırı olduğu kanaatine varılmıştır iii vergi̇ zi̇yai suçunun i̇şlendi̇ği̇ tari̇he göre ödeme tari̇hi̇nde daha fazla vergi̇ zi̇yai cezasi ödenmesi̇ gerekmektedi̇r suç ve cezaara i̇lişkin esaslar başlıklı anayasanın maddesinin fıkrasında kimseye suçu işlediği zaman kanunda suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez hükmü yer almaktadır vergi ziyaı cezasının enflasyona karşı vergi ziyaı suçunu işleyen kişilerde caydırıcılığını koruyabilmesi için vergi ziyaı cezasının belirlenmesinde esas alınan gecikme faizi sayılı vergi usul kanununun maddesinde yer almaktadır bu maddeye göre geçen süreler için sayılı amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanununa göre tespit edilen gecikme zammı oranında gecikme faizinin uygulanacağı yasa gereğidiresas sayısı karar sayısı sayılı amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanunun maddesinin son fıkrasında da bakanlar kurulu gecikme zammı nispetlerini aylar itibariyle topluca veya her ay için ayrı ayrı una kadar indirmeye bir katına kadar attırmaya ve gecikme zammı asgari miktarını üç katına kadar attırmaya yetkilidir hükmü yer almaktadır anayasa mahkemesinin gün ve esas no karar no sayılı kararına karşı kullanılan karşı oy yazısında cezanın amacı suçları önlemektir cezanın önleyici etkisini sağlayabilmesi kişilerin suç işlerse ne gibi ceza yaptırımı ile karşılanabileceğini önceden bilmeleri ile olanaklıdır bu ise suç ve cezanın yasada açıkça belirlenmesini zorunlu kılar suç ve cezanın yasallığı ilkesi kişi özgürlüklerinin güvencesidir özgürlükler ancak zorunlu durumlarda sınırlandırılabilir bu zorunlu durumlar ile özgürlüklerin sınırlandırma süresini ve biçimini takdir yetkisi ise yalnızca yasakoyucuya aittir suç sayılan eylemlere uygulanacak yaptırımlar türleri ve ölçüleri yasa koyucu tarafından kurala bağlanmalıdır öngörülen ceza yasa tarafından belirlenmelidir şeklinde karşıoy gerekçesi açıklanmıştır tarih ve sayılı resmi gazete karşı oy yazısı ahmet sezer üye anayasa mahkemesinin gün ve esas no karar no sayılı kararına karşı kullanılan karşı oy yazısında da incelenen fıkra para cezası tutarının hesabına ilişkin bir kural olduğundan daha açık bir anlatımla para cezasından söz ettiğinden sorun doğrudan bir cezanın belirlenmesidir böyle bir yaptırım ancak yasa ile konulabilir bir yasanın herhangi bir yöntemi getirmesi önermesi bir başka yönteme yollama yapması cezanın yaptırımın doğrudan yasa ile getirilmesi zorunluluğuna uyulduğunu göstermez anayasanın yasa ile düzenlenmesini öngördüğü konuların yasa adı altında gerçekleştirilmesi bir biçim değil öz sorunudur yasa konuyu kendisi düzenleyip çözmeli kendisi öngörüp çözmelidir şeklinde karşıoy gerekçesi açıklanmıştır tarih ve sayılı resmi gazete karşıoy yazısı yekta güngör özden başkan yalçın acargün üye ve ali hüner üye bakanlar kurulunca belirlenen gecikme faizi oranına göre hesaplanan vergi ziyaı cezası miktarının yürütme organınca saptanması anayasanın maddesinde düzenlenen suç ve cezanın yasallığı ilkesine aykırı olduğu kanaatine varılmıştır anayasa mahkemesinin gün ve esas no karar no sayılı kararında hukuk devleti tüm işlem ve eylemlerinin hukuk kurallarına uygunluğunu başlıca geçerlik koşulu bilen her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurmayı amaçlayan ve bunu geliştirerek sürdüren hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan insan haklarına saygı duyarak bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren anayasa ve hukuk kurallarına bağlılığa özen gösteren yargı denetimine açık olan yasaların üstünde yasakoyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri ile anayasanın bulunduğu bilincinden ayrılmayan devlet olarak tanımlanmıştır tarih ve sayılı resmi gazete anayasanın maddesinde yer alan ve yüksek mahkemenin başka bir kararında da her türlü eylem ve işlemlerinde anayasa yasa ve hukukun temel ilkeleri ile kendini bağlı sayan devlettir şeklinde tanımlanan hukuk devleti ilkesine de aykırı olan yasa düzenlemesinin anayasanın maddelerine aykırı olduğu kanaatine varıldığından kanunların anayasaya aykırı olamayacağı kuralının düzenlendiği anayasanın maddesine de aykırı olduğu kanaatine varılmıştıresas sayısı karar sayısı açıklanan nedenlerle anayasanın ve bir davaya bakmakta olan mahkemenin dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun anayasaya aykırı olduğu kanısına götüren görüşünü açıklayan kararı ile anayasa mahkemesine başvurması gerektiğini düzenleyen sayılı kanunun maddesinin fıkrası gereğince sayılı vergi usul kanununun sayılı kanunun maddesiyle değişen maddesinin fıkrasının bu ceza ziyaa uğratılan verginin bir katına bu verginin kendi kanununda belirtilen normal vade tarihinden cezaya ilişkin ihbarnamenin düzenlendiği tarihe kadar geçen süre için bu kanunun maddesine göre ziyaa uğratılan vergi tutarı üzerinden hesaplanan gecikme faizinin yarısının eklenmesi suretiyle bulunur hükmünün iptali için anayasa mahkemesine başvurulmasına ve dosyadaki belgeler örneklerinin anayasa mahkemesi başkanlığına gönderilmesine günü karar verildi