esas sayısı karar sayısı  tarihli ve sayılı bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanunun ncı maddesiyle değiştirilen tarihli ve sayılı kamulaştırma kanununun nci maddesinin birinci fıkrasının son i̇ki tümcesinin anayasaya aykırılığı anayasanın inci maddesinde mülkiyet hakkı temel bir kişi hakkı olarak kabul edilmiştir mülkiyet hakkı bir kimsenin başkasının hakkına zarar vermemek ve yasaların koyduğu sınırlamalara uymak koşulu ile bir şey üzerinde dilediği biçimde kullanma ürünlerinden yararlanma tasarruf etme başkasına devretme biçimini değiştirme harcama ve tüketme yetkilerini içerir anayasal güvence altına alınan bu haktan malik sıfatını taşıyan bütün gerçek ve tüzel kişiler yararlanabilir bu güvence hukuk devletinin gereğidir ancak kamu yararı amacıyla ve kanunla sınırlandırılabilir anayasal güvence altındaki mülkiyet hakkının kamu yararı amacıyla sınırlanması anayasanın ncı maddesinde kamulaştırma olarak kurallaştırılmıştır anayasanın ncı maddesinin birinci fıkrasında devlet ve kamu tüzelkişileri kamu yararının gerektirdiği hallerde gerçek karşılıklarını peşin ödemek şartıyla özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamını veya bir kısmını kanunla gösterilen esas ve usullere göre kamulaştırmaya ve bunlar üzerinde idari irtifaklar kurmaya yetkilidir denilmektedir buna göre kamulaştırma bir taşınmazın kamu yararı amacıyla gerçek karşılığının peşin ödenmek şartıyla malikin rızasına dayanmaksızın kanununda gösterilen esas ve usullere göre elinden alınmasıdır kamulaştırmanın esas ve usullerinin düzenlendiği sayılı kamulaştırma kanununun dördüncü kısmının i̇kinci bölümünde kamulaştırmadan vazgeçme ve geri alma kuralları kamulaştırmanın anayasal dayanağını ve hukuksal meşruiyetini kamu yararından aldığı ve malikin rızasına dayanmadığı gerçeğinden hareketle i̇darenin tek taraflı vazgeçmesi tarafların anlaşmasıyla vazgeçme ve devir ve mal sahibinin geri alma hakkı şeklinde üçlü bir sistematik içinde düzenlenmiştir bu bağlamda sayılı kamulaştırma kanununun i̇darenin tek taraflı vazgeçmesi başlıklı inci maddesinde üstün kamu yararı ilkesinden hareketle idareye kamulaştırmanın ve bedelinin kesinleşmesine kadar ki kamulaştırmanın her safhasında kamulaştırmadan tek taraflı olarak vazgeçme hakkı tanınırken tarafların anlaşmasıyla vazgeçme ve devir başlıklı nci maddesinde kamulaştırmanın ve bedelinin kesinleşmesinden sonra kamulaştırılan taşınmazın kamulaştırma amacına veya kamu yararına yönelik herhangi bir ihtiyaca tahsisine lüzum kalmaması halinde taşınmazın malikin elinden üstün kamu yararına dayanarak rızası dışında alınması gerçeğinden hareketle taşınmaz malikinin önalım hakkı yasal güvence altına alınmış mal sahibinin geri alma hakkı başlıklı üncü maddesinde ise kamulaştırma bedelinin kesinleşmesinden itibaren beş yıl içinde kamulaştırmayı yapanesas sayısı karar sayısı idarece veya devir veya tahsis yapılan idarece kamulaştırma veya devir amacına uygun hiçbir işlem veya tesisat yapılmaz veya kamu yararına yönelik ihtiyaca tahsis edilmeyerek taşınmaz mal olduğu gibi bırakılırsa malik veya mirasçıları kamulaştırma bedelini aldıkları tarihten itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte geri ödeyerek taşınmazı geri alma hakkı tanınmıştır sayılı kanunun ncı maddesiyle sayılı kamulaştırma kanununun nci maddesinin tarafların anlaşmasıyla vazgeçme ve devir şeklindeki madde başlığı vazgeçme iade ve devir şeklinde değiştirilirken birinci fıkrasına tarihli ve sayılı kanunun üncü maddesiyle eklenen kamulaştırılan taşınmaz malda kamulaştırma amacına uygun bir işlem veya tesisat yapılmasından sonra bu hüküm uygulanmaz şeklindeki son tümcesi ise kamulaştırmayı yapan idarece kamulaştırma amacına uygun tesisat yapı veya donatı yapıldıktan ve en az yıl kullanıldıktan sonra bu ihtiyacın ortadan kalkması nedeniyle kamulaştırma amacında kullanılamayan taşınmazlar önceki mal sahibi veya mirasçılarına iade edilmez bu taşınmazların kamulaştırma amacı dışında idarece tasarruf edilmesi hâlinde önceki mal sahibi veya mirasçıları tarafından idareden herhangi bir hak bedel veya tazminat talebinde bulunulamaz biçiminde değiştirilmektedir böylece kamulaştırmanın anayasal dayanağını ve hukuksal meşruiyetini kamu yararından aldığı ve taşınmazın malikin rızası dışında elinden alındığı hususları gözetilmeden kamu yararı ihtiyacı ortadan kalkmasına ve taşınmaz kamulaştırma amacında kullanılmamasına rağmen idareye taşınmaz üzerinde istediği tasarruflarda bulunma –bu bağlamda üçüncü kişilere satma hakkı tanınırken malikin taşınmazın rızası dışında elinden alınmasından kaynaklanan önalım hakkı ortadan kaldırılmakta ve önalım hakkından kaynaklanan hak arama yolları kapatılmaktadır anayasa mahkemesinin tarihli ve k sayılı kararında anayasa mahkemesinin yerleşik kararlarına göre taşınmaz malikinin kamulaştırma yolu ile değiştirilmesinin nedeni kamu yararının karşılanması zorunluluğunun özel mülkiyet hakkının korunmasından daha üstün tutulmasıdır denildikten sonra buna göre kamulaştırma yapıldıktan ve işin niteliği bakımından belli süre içinde taşınmaz malın kamu yararının gerektirdiği yönde kullanılmaya başlanılmamış olması durumunda kamu yararının zorunlu kıldığı gereksinimin kalmamış ya da gerçekleşmemiş olması sonucu doğmakta ve dolayısıyla kamulaştırmayı haklı gösteren neden ortadan kalkmış bulunmaktadır bu durumda özel mülkiyet hakkının korunmasını engelleyen neden ortadan kalkınca taşınmazın önceki malike geri verilerek mülkiyet güvencesi kuralına uyulması zorunluğu belirmektedir denilmiş devamında ise kamulaştırmaya kamulaştırmada bir yanda kamunun yararı diğer yanda kamulaştırılan taşınmaz malikinin hakları vardır bundan dolayı mülkiyet hakkının anayasal güvenceye bağlandığı bir hukuk düzeninde kamulaştırma yetkisi kullanılırken karşılıklı hak ve yararların bağdaştırılması gerektiğine kuşku yoktur şeklinde anayasal içerik kazandırmıştır anayasayla güvence altına alınmış bir temel hakkın anayasanın öngörmediği şekilde ortadan kaldırılamayacağında duraksama yoktur kaldı ki temel hak ve özgürlüklerin kaldırılmasından değil sınırlandırılmasından söz edilebilir ki bu da ancak anayasanın üncü maddesindeki koşulların gerçekleşmesi ile olanaklıdır anayasanın üncü maddesinde temel hak ve hürriyetlerle ilgili sınırlamaların özlerine dokunmaksızın anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak yapılabileceği ve bu sınırlamaların anayasanın sözüne ve ruhuna demokratik toplumesas sayısı karar sayısı düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı belirtilerek sınırlandırmanın ölçüsü de ortaya konmuştur demokratik toplum düzeninin gereklerinden birisi de sınırlamalarda hürriyetlerin özüne dokunulmamasıdır güdülen amaç ne olursa olsun sınırlamalar özgürlüğün kullanılmasını tümüyle ortadan kaldıracak düzeyde ve ağırlıkta olamaz bkz anayasa mahkemesinin günlü ve k sayılı kararı kişinin sahip olduğu dokunulmaz devredilmez vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklerinin özüne dokunan kısıtlamalar nedeni ne olursa olsun demokratik toplum düzeninin gerekleriyle uyum içinde sayılamaz bkz anayasa mahkemesinin günlü ve k sayılı kararı demokratik bir toplumda temel hak ve özgürlüklere getirilen sınırlamanın bu sınırlamayla güdülen amacın gerektirdiğinden fazla olması düşünülemez demokratik hukuk devletinde güdülen amaç ne olursa olsun kısıtlamaların bu rejimlere özgü olmayan yöntemlerle yapılmaması ve belli bir özgürlüğün kullanılmasını önemli ölçüde zorlaştıracak ya da ortadan kaldıracak düzeye vardırılmaması gerekir bkz anayasa mahkemesinin günlü ve k sayılı günlü ve k sayılı kararları i̇ptali istenen düzenleme sınırlamanın işlevselliğini etkisiz bırakacak derecede ölçüsüz olduğu ve hakkı özünden zedelediği için demokratik toplum düzeninin gereklerini karşılayamamakta ve dolayısı ile mülkiyet hakkını anayasanın üncü ve inci maddelerine aykırı biçimde ölçüsüzce sınırlandırmaktadır öte yandan anayasanın nci maddesinde ifade edilen hukuk devletinin temel öğeleri arasında yasaların kamu yararına dayanması kazanılmış hakların korunması ve kamu düzeninin korunması için çıkarılan kurallarda adalet ve hakkaniyet ölçülerine uyulması ilkeleri yer almaktadır tarihli ve sayılı türk medeni kanununun ncı maddelerinde düzenlenen ön alım hakkının anayasanın inci ve ncı maddelerinden kaynaklanan karşılığı sayılı kamulaştırma kanununun nci maddesinde ifadesini bulmaktadır kamulaştırmanın ve bedelinin kesinleşmesinden sonra kamulaştırılan taşınmazın kamulaştırma amacına veya kamu yararına yönelik herhangi bir ihtiyaca tahsisine lüzum kalmaması halinde taşınmaz malikinin önalım hakkını ortadan kaldıran ve önalım hakkından kaynaklanan hak arama yollarını kapatan iptali istenen düzenleme adalet ve hakkaniyet ölçülerine uymadığı için anayasanın nci maddesindeki hukuk devleti ilkesiyle de bağdaşmamaktadır açıklanan nedenlerle sayılı bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanunun ncı maddesiyle değiştirilen tarihli ve sayılı kamulaştırma kanununun nci maddesinin birinci fıkrasının kamulaştırmayı yapan idarece kamulaştırma amacına uygun tesisat yapı veya donatı yapıldıktan ve en az yıl kullanıldıktan sonra bu ihtiyacın ortadan kalkması nedeniyle kamulaştırma amacında kullanılamayan taşınmazlar önceki mal sahibi veya mirasçılarına iade edilmez buesas sayısı karar sayısı taşınmazların kamulaştırma amacı dışında idarece tasarruf edilmesi hâlinde önceki mal sahibi veya mirasçıları tarafından idareden herhangi bir hak bedel veya tazminat talebinde bulunulamaz biçimindeki son iki tümcesi anayasanın nci üncü ve inci maddelerine aykırı olduğundan iptali gerekir tarihli ve sayılı bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanunun nci maddesiyle sayılı kamulaştırma kanununun inci maddesine eklenen fıkranın anayasaya aykırılığı sayılı kanunun nci maddesiyle sayılı kamulaştırma kanununun nci maddesine eklenen fıkrada baraj sulama şebekeleri ve boru hatları karayolu demiryolu liman ve havaalanı gibi gelecek yıllara sari büyük projelerde kamu yararı kararı kamulaştırılacak taşınmazların bulunduğu mahalle veveya köy muhtarlığında on beş gün süre ile asılmak suretiyle ilan edilir kamu yararı kararının ilan süresinin bitiminden itibaren kamulaştırılacak taşınmazlar üzerine yapılan sabit tesisler ile dikilen ağaçların bedeli kamulaştırma bedelinin tespitinde dikkate alınmaz taşınmazlardaki bu sınırlama ilan tarihinin bitiminden itibaren beş yılı geçemez denilmektedir anayasanın ncı maddesinde düzenlenen ve temel öğesinin kamu yararı olduğu kabul edilen kamulaştırma bir taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkının kamu yararı için ve gerçek karşılığı peşin ödenmek koşuluyla malikin rızasına bakılmaksızın idarece kaldırılmasıdır kamulaştırma kanununa göre kamulaştırma süreci idarelerce yeterli ödeneğin temin edilmesiyle başlamakta md kamu yararı kararının verilmesi md ve onaylanmasıyla md devam etmektedir sayılı kanun hükümlerine göre kamu yararı kararının verilmiş ve onanmış olması hukuken kesin bir karar ve yürütülebilir bir işlem değil kamulaştırma sürecinin başlangıç safhasına ilişkin olan ve iptali için dava açılamayan bir hazırlık işlemidir gerçekten de sayılı kanunun üncü maddesinin birinci fıkrasında kamulaştırmaya konu taşınmaz malın maliki tarafından uncu madde gereğince mahkemece yapılan tebligat gününden kendilerine tebligat yapılamayanlara tebligat yerine geçmek üzere mahkemece gazete ile yapılan ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal ve maddi hatalara karşı da adli yargıda düzeltim davası açılabilir kuralına yer verilmiştir kamulaştırma kanununun uncu maddesine ve yukarıdaki kurala göre kamulaştırma işlemi kamulaştırmayı yapan idarece sayılı kanunun uncu maddesine göre açılan bedel tespiti ve tescil davasında asliye hukuk mahkemesinin taşınmaz sahibine göndereceği meşruhatlı davetiye ile hukuken icra edilebilir aşamaya gelmekte ve bu aşamadan önce söz konusu işleme dayanak olan kamu yararı kararı da henüz kesinleşmemiş olduğundan ancak bu aşamadan sonra iptal davasına konu oluşturabilmektedir kaldı ki sayılı kanunun inci maddesinde idarelere kamulaştırmanın her safhasında kamulaştırma kararı veren ve onaylayan yetkili merciin kararı ile kamulaştırmadan tek taraflı olarak tamamen veya kısmen vazgeçme yetkisi verilmiştiresas sayısı karar sayısı yine sayılı kamulaştırma kanununun inci maddesinin birinci fıkrasında hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesi bakımından kamulaştırma işlemi mal sahibi için uncu madde uyarınca mahkemece yapılan tebligatla başlar denilirken göndermede bulunulan tarihli ve sayılı kanunun inci maddesiyle değişik uncu maddesinin ikinci üçüncü ve dördüncü fıkraları mahkeme idarenin başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün sonrası için belirlediği duruşma gününü dava dilekçesi ve idare tarafından verilen belgelerin birer örneği de eklenerek taşınmaz malın malikine meşruhatlı davetiye ile veya idarece yapılan araştırmalar sonucunda adresleri bulunamayanlara tarihli ve sayılı tebligat kanununun inci maddesi gereğince ilan yoluyla tebligat suretiyle bildirerek duruşmaya katılmaya çağırır duruşma günü idareye de tebliğ olunur mahkemece malike doğrudan çıkarılacak meşruhatlı davetiyede veya ilan yolu ile yapılacak tebligatta kamulaştırılacak taşınmaz malın tapuda kayıtlı bulunduğu yer mevkii pafta ada parsel numarası vasfı yüzölçümü malik veya maliklerin ad ve soyadları kamulaştırmayı yapan idarenin adı üncü maddede öngörülen süre içerisinde tebligat veya ilan tarihinden itibaren kamulaştırma işlemine idari yargıda iptal veya adli yargıda maddi hatalara karşı düzeltim davası açabilecekleri açılacak davalarda husumetin kime yöneltileceği üncü maddede öngörülen süre içerisinde kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal davası açanların dava açtıklarını ve yürütmenin durdurulması kararı aldıklarını belgelendirmedikleri takdirde kamulaştırma işleminin kesinleşeceği ve mahkemece tespit edilen kamulaştırma bedeli üzerinden taşınmaz malın kamulaştırma yapan idare adına tescil edileceği mahkemece tespit edilen kamulaştırma bedelinin hak sahibi adına hangi bankaya yatırılacağı konuya ve taşınmaz malın değerine ilişkin tüm savunma ve delilleri tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde mahkemeye yazılı olarak bildirmeleri gerektiği belirtilir mahkemece kamulaştırılacak taşınmaz malın bulunduğu yerde mahalli gazete çıkıyor ise bu mahalli gazetelerden birisinde ve türkiye genelinde yayımlanan gazetelerin birisinde kamulaştırmanın ve belgelerin özeti en az bir defa yayımlanır şeklinde kurallaştırılmıştıresas sayısı karar sayısı sayılı kamulaştırma kanununun tarihli ve sayılı tebligat kanununa istisna düzenlemeler içeren üncü maddesi ise tarihli ve sayılı kanunun inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmış yürürlükten kaldırmaya ilişkin olarak sayılı kanunun genel gerekçesinde ise kamulaştırma yapan idarelerce üncü madde uyarınca yapılan tebligat kamulaştırma bedelinin bloke edilmesi ve benzeri işlemlerin usulüne uygun yapılmadığı ve bunun da kamulaştırma işlemlerine karşı ilgililerince idarî yargıda açılan iptal davaları sonucunda verilen kararlar ile kamulaştırma işlemlerinin iptal edildiği bunun sonucu olarak da idarelerin işlemlerinin ve yatırımlarının aksadığı anılan kanunda yapılan değişikliklerin gereği olarak kanunun üncü maddesinin yürürlükten kaldırılması  i̇fadelerine yer verilmiştir tüm bunlara karşın iptali istenen düzenlemede sayılı kanundaki kamulaştırma sistematiğinin değiştirilmiş olduğu ve üncü maddesinin yürürlükten kaldırıldığı da gözetilmeden kamu yararı kararının kamulaştırılacak taşınmazların bulunduğu mahalle veveya köy muhtarlığında on beş gün süreyle asılması durumunda ilanın yapılmış olduğu varsayılmaktadır hukukumuzda mahalle veveya köy muhtarlığında askı şeklinde resmi bir ilan sistemi olmamasının yanında çoğu mahalle ve köylerde ilanın asılacağı mahalle veveya köy muhtarlığı şeklinde fiziki bir mekân da bulunmamaktadır mahalle veveya köy muhtarının oturduğu konutun hukuken mahalle veveya köy muhtarlığı olarak nitelendirilemeyeceği ise açıktır türkiyenin arazisi engebeli çoğu bölgelerinde ve özellikle karadeniz bölgesinde konutlar tarım arazilerinin üzerine yapıldığından köy yerleşim alanı geniş bir alanı kapsamakta ve dolayısıyla köyün bir ucu ile diğer ucu arasında kmye varan mesafeler bulunmaktadır köy muhtarlığı gibi fiziki bir mekânın olmaması yanında köylülerin ilanın asılacağı muhtarın konutuna gitmeleri muhtar ile resmi veya gayri resmi bir işleri yok ise rastlantıya bağlıdır kaldı ki köylerde arazileri bulunan maliklerin büyük bir çoğunluğu köylerde değil şehirlerde ve hatta büyük şehirlerde yaşamakta ikametleri de yaşadıkları şehirlerde olduğundan bırakınız muhtarın konutunu köyün muhtarının kim olduğunu dahi bilememektedirler hukuki gereklilikler bir yana tüm bu fiili ve fiziki imkansızlıklar gözetilmeden iptali istenen düzenlemede gelecek yıllara sari bazı büyük projeler için hukuken kesin bir karar ve yürütülebilir bir işlem olmayıp kamulaştırma sürecinin hazırlık safhasına ilişkin olan ve iptali için dava açılamayan kamu yararı kararının kamulaştırılacak taşınmazların bulunduğu fiziken var olmayan mahalle veveya köy muhtarlığında on beş gün süre ile asılması suretiyle ilanı anayasal güvence altındaki mülkiyet hakkı için hukuki sonuç doğuran resmi tebligat işlemi sayılmakta ve kamulaştırılacak taşınmazlar üzerine ilan tarihinden itibaren beş yıl süreyle yapılacak sabit tesisler ile dikilen ağaçların bedelinin kamulaştırmada ödenmemesiesas sayısı karar sayısı öngörülerek malilik mülkiyet hakkından kaynaklanan taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisi sınırlandırılmaktadır mülkiyet hakkı kişiye başkasının hakkına zarar vermemek ve kanunların koyduğu sınırlamalara uymak koşuluyla sahibi olduğu şeyi dilediği gibi kullanma ürünlerinden yararlanma ve tasarruf olanağı veren bir haktır çağdaş demokrasiler temel hak ve özgürlüklerin en geniş ölçüde sağlanıp güvence altına alındığı rejimlerdir temel hak ve özgürlükleri büyük ölçüde kısıtlayan ve kullanılamaz hale getiren sınırlamalar hakkın özüne dokunur temel hak ve özgürlüklere getirilen sınırlamaların yalnız ölçüsü değil koşulları nedeni yöntemi kısıtlamaya karşı öngörülen kanun yolları gibi güvenceler demokratik toplum düzeni kavramı içinde değerlendirilmelidir bu nedenle temel hak ve özgürlükler istisnaî olarak ve özüne dokunmamak koşuluyla demokratik toplum düzeninin gerekleri için zorunlu olduğu ölçüde ve ancak kanunla sınırlandırılabilirler demokratik bir toplumda temel hak ve özgürlüklere getirilen sınırlamanın bu sınırlamayla güdülen amacın gerektirdiğinden fazla olması düşünülemez demokratik hukuk devletinde güdülen amaç ne olursa olsun kısıtlamaların bu rejimlere özgü olmayan yöntemlerle yapılmaması ve belli bir özgürlüğün kullanılmasını önemli ölçüde zorlaştıracak ya da ortadan kaldıracak düzeye vardırılmaması gerekir bkz anayasa mahkemesinin günlü ve k sayılı kararı malikin taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisi taşınmaz üzerine sabit tesis yapma ve ağaç dikme haklarını da kapsamaktadır tavukçuluk mandıracılık balık yetiştiriciliği gibi sabit tesisler günümüzdeki teknoloji ile ortalama bir ay içinde yapılabilme ve yapıldıkları anda üretime geçme modern meyve fidanları ise dikildiklerinden itibaren üç yıl içinde ekonomik ürün verme özelliği taşımaktadır beş yıl süre ile söz konusu tasarrufların kısıtlanması mülkiyet hakkına açık bir tecavüzdür nitekim avrupa i̇nsan hakları mahkemesi tarihli rimer ve diğerleri türkiye kararında kanunda orman kadastro komisyonlarınca düzenlenen tutanaklara karşı dava açmak için öngörülen sürenin ancak ilgili şahsın etkin ve yeterli bir şekilde bilgi sahibi olmasından sonra başlayabileceği bu tutanakların köy kahvesinde ilan edilmesinin doğru ve gerektiği şekilde tebliğ için yeterli olmadığına karar vermiştir anayasanın inci maddesinde mülkiyet hakkı temel bir kişi hakkı olarak düzenlenmiş üncü maddesinde temel hak ve hürriyetlerin özlerine dokunmaksızın yalnızca anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak kanunla sınırlanabileceği ve bu sınırlamaların anayasanın sözüne ve ruhuna demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkelerine aykırı olamayacağı belirtilmiş ncı maddesinde ise kamulaştırmanın kamu yararının gerektirdiği hallerde gerçek karşılıklarının peşin ödenmek şartıyla yapılabileceği kurallaştırılmıştır kamulaştırma işleminin hazırlık safhasına ilişkin kesin ve yürütülebilir bir işlem olmayan ve hakkında dava açılamayan sayılı kanunun inci maddesine göre ise kamulaştırmayı yapan idarece her zaman geri alınabilen kamu yararı kararının usulüne uygun şekilde ilan da edilmeden mülkiyet hakkından kaynaklanan tasarruf yetkisine beş yıl süreyleesas sayısı karar sayısı sınırlama getirilmesi mülkiyet hakkını anayasanın sözüne ve ruhuna demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı şekilde ölçüsüzce sınırlandırdığından anayasanın üncü ve inci maddelerine kamulaştırmanın gerçek karşılığı üzerinden yapılmasını önleyen işlev yüklenmesi ise anayasanın ncı maddesine aykırıdır öte yandan anayasanın nci maddesindeki hukuk devleti ilkesinin temel öğelerinden biri belirliliktir i̇ptali istenen düzenlemedeki kamu yararı kararı ve bunun ilan şekli hukuki belirlilik içermediğinden iptali istenen düzenleme anayasanın nci maddesine de aykırıdır kamulaştırma sürecinde bir hazırlık işlemi olan dolayısıyla icrai niteliği bulunmayan hatta dava konusu dahi yapılamayan bir idari işlemin hukuken yoklukla malul bir suretle ilanıyla mülkiyet hakkına sınırlamalar getirilmesi demokratik hukuk devleti ilkesi ile de bağdaşmadığından iptali istenen düzenleme anayasanın nci maddesine bu açıdan da aykırıdır yukarıda açıklandığı üzere sayılı bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanunun nci maddesiyle sayılı kamulaştırma kanununun inci maddesine eklenen fıkra anayasanın nci üncü inci ve ncı maddelerine aykırı olduğundan iptali gerekir tarihli ve sayılı bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanunun inci maddesiyle sayılı kamulaştırma kanununa eklenen geçici inci maddenin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun inci maddesiyle sayılı kamulaştırma kanununa eklenen geçici inci madde ile sayılı kanunun ncı maddesiyle değiştirilen sayılı kanunun nci maddesinin birinci fıkrasının bu taşınmazların kamulaştırma amacı dışında idarece tasarruf edilmesi hâlinde önceki mal sahibi veya mirasçıları tarafından idareden herhangi bir hak bedel veya tazminat talebinde bulunulamaz şeklindeki son tümcesinin geçici inci maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce gerçekleştirilen kamulaştırma işlemleri nedeniyle kamulaştırılan taşınmazların eski malikleri veya mirasçıları tarafından bu taşınmazların geri alınması bedel veya tazminat talebiyle açılan ve henüz kesinleşmeyen davalarda da uygulanacağı kuralı getirilmektedir kanunların kamu yararının sağlanması amacına yönelik olması genel objektif adil kurallar içermesi ve hakkaniyet ölçütlerini gözetmesi hukuk güvenliğini sağlaması ve kazanılmış hakları ihlal etmemesi anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devleti olmanın gerekleri arasındadır hukuk güvenliğinin en basit şartı ve sade şekli ise aleyhteki kanunların geriye yürümezliği ilkesidir kanunların geriye yürümezliği ilkesi bir hukuki eylem işlem ilişki ya da davranışın vuku bulduğu ya da meydana geldiği dönemdeki kanun hükümlerine tabi olmakta devam edeceğini ifade eder sonradan çıkan kanunun kural olarak yürürlüğünden önceki olaylara ve ilişkilere uygulanmaması yürürlüğe girdikleri tarihten sonraki olaylar bakımından geçerli olması hukukun genel ilkelerindendiresas sayısı karar sayısı anayasa mahkemesinin de bu yönde verilmiş birçok kararı vardır anayasanın maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesinin vazgeçilmez unsurlarından birisi kanunların hukuk güvenliğini sağlaması bu doğrultuda geleceğe yönelik öngörülebilir kurallar içermesi gerekliliğidir bu nedenle hukuk devletinde güven ve istikrarın korunabilmesi için kural olarak kanunlar yürürlüğe girdikleri tarihten sonraki olaylara uygulanırlar kanunların geriye yürümezliği ilkesi uyarınca kanunlar kamu yararı ve kamu düzeninin gereği kazanılmış hakların korunması mali haklarda iyileştirme gibi kimi ayrıksı durumlar dışında ilke olarak yürürlük tarihlerinden sonraki olay işlem ve eylemlere uygulanmak üzere çıkarılırlar yürürlüğe giren kanunların geçmişe ve kesin nitelik kazanmış hukuksal durumlara etkili olmaması hukukun genel ilkelerindendir bkz anayasa mahkemesinin günlü ve k sayılı kararı hukuk devletinin korumakla yükümlü olduğu evrensel ilkelerden biri hukuk güvenliği ilkesidir hukuk güvenliği ilkesi hukuk normlarının öngörülebilir olmasını bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılan ortak değerdir kural olarak hukuk güvenliği kanunların geriye yürütülmemesini zorunlu kılar kanunların geriye yürümezliği ilkesi uyarınca kamu yararı ve kamu düzeni kazanılmış hakların korunması mali haklarda iyileştirme gibi kimi ayrıksı durumlar dışında kanunlar ilke olarak yürürlük tarihlerinden sonraki olay işlem ve eylemlere uygulanmak üzere çıkarılırlar ancak kanun koyucunun kişilerin lehine yeni haklar sağlayan kanuni düzenlemeleri geçmişe etkili olarak yapma konusunda takdir yetkisine sahip olduğunda kuşku yoktur dava konusu kural ile kişilerin aleyhine olabilecek durumlar ayırt edilmeksizin başka bir ifadeyle subjektif hakları olumsuz yönde etkilenenler ayrık tutulmaksızın sayılı kanun hükümlerinin geçmişe etkili olarak uygulanacağının ve bu hükümlerin uygulanması nedeniyle haksız çıkan tarafa harç yargılama gideri ve avukatlık ücreti yükletilemeyeceğinin kabul edilmesi subjektif hakların ihlal edilmesine yol açabilecek nitelikte olduğu anlaşıldığından bu durumun hukuk güvenliği ilkesiyle bağdaşır bir yönü bulunmamaktadır bkz anayasa mahkemesinin günlü ve k sayılı kararı kamu yararı ihtiyacı ortadan kalkmasına ve taşınmaz kamulaştırma amacında kullanılmamasına rağmen malikin taşınmazın rızası dışında elinden alınmasından kaynaklanan önalım hakkına ilişkin hak arama yollarını kapatan sayılı kanunun nci maddesinin birinci fıkrasına eklenen kuralın geçmişe yönelik olarak uygulanmasını ve bu bağlamda taşınmazların eski malikleri veya mirasçıları tarafından bu taşınmazların geri alınması bedel veya tazminat talebiyle açılmış ve henüz kesinleşmemiş davalarda da uygulanmasını öngören düzenleme adil ve hakkaniyete uygun olmadığı gibi hukuki istikrar ve hukuk güvenliği ilkeleriyle de bağdaşmadığından anayasanın nci maddesine aykırıdır öte yandan malikler anayasanın ncı maddesinde düzenlenen hak arama hürriyetine ve yürürlükte bulunan kurallara göre dava açarak dava gideri harç ve vekâlet ücreti gibi masraflara katlanmışlardır sayılı kanunun inci maddesinde idarenin kamulaştırmadan dava sırasında tek taraflı vazgeçmesi halinde dava giderleri ve harç ile mahkemece maktuen takdir olunacak avukatlık ücreti idareye yükletilirken yasanın yürürlük tarihinden önce açılmış ve fakat kesinleşmemiş davaları ortadan kaldıran düzenleme anayasanın ncı maddesinde güvence altına alınan hak arama hürriyetine aykırı olmanınesas sayısı karar sayısı yanında malikin yüklendiği masrafları malikin üzerine yıktığı için adil ve hakkaniyete uygun olmadığından ve kişilerin hukuk güvenliğini ortadan kaldırdığından iptali istenen düzenleme bu açıdan da anayasanın nci maddesine aykırıdır kamu yararı ihtiyacı ortadan kalkmasına ve taşınmaz kamulaştırma amacında kullanılmamasına rağmen malikin taşınmazın rızası dışında elinden alınmasından kaynaklanan önalım hakkına ilişkin hak arama yollarını kapatan sayılı kanunun nci maddesinin birinci fıkrasının uygulanması öngörülen son tümcesi mülkiyet hakkının özünü demokratik toplum düzeninin gerekleriyle bağdaşmayacak şekilde ölçüsüzce sınırlandırdığı için anayasanın üncü ve inci maddelerine aykırı olduğundan anayasanın üncü ve inci maddelerine aykırı olan düzenlemenin açılmış davalarda geçmişe yönelik olarak uygulanmasını öngören iptali istenen düzenleme de aynı gerekçelerle anayasanın üncü ve inci maddelerine aykırıdır yukarıda açıklanan nedenlerle sayılı bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanunun inci maddesiyle sayılı kamulaştırma kanununa eklenen geçici inci madde anayasanın nci üncü inci ve ncı maddelerine aykırı olduğundan iptali gerekir tarihli ve sayılı bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanunun üncü maddesiyle tarihli ve sayılı bilgi edinme hakkı kanununun nci maddesine eklenen fıkranın anayasaya aykırılığı sayılı kanunun üncü maddesiyle sayılı bilgi edinme hakkı kanununun nci maddesine eklenen fıkra ile ölçme seçme ve yerleştirme merkezi ösym başkanlığı tarafından uygulanan sınavlara ait soru ve cevaplar bilgi edinme hakkı kanununun kapsamı dışına çıkarılmaktadır madde gerekçesinde ise ösym tarafından uygulanan sınavlara ait soru ve cevapların sayılı bilgi edinme hakkı kanunu kapsamı dışına çıkarılması öngörülmektedir ifadesi dışında açıklayıcı hiçbir gerekçeye yer verilmemiş ancak söz konusu kanuna ilişkin plan ve bütçe komisyonu raporuna chpli üyeler aydın ayaydın i̇stanbul i̇zzet çetin ankara ve musa çam i̇zmir tarafından yazılan karşı oy yazısında yer alan altkomisyon aşamasında ösym yetkilisi bunun gerekçesi olarak ilerde yapılması düşünülen elektronik sınavlar için sorulara ihtiyaç duyulacağını soruların paylaşılmaması durumunda soru havuzunun eksilmeyeceğini ve soru sayısını artırmanın da zor olmasını ileri sürmüştür ifadelerinden gerekçenin soru havuzu oluşturmanın güçlüğünden bahisle ileride elektronik ortamda yapılacak sınavlarda aynı soruların tekrar sorulmasını teminen soru havuzunu gizli tutmak olduğu anlaşılabilmektedir ancak bu gerekçe doğru ve kendi içinde tutarlı olmadığı gibi gerçekçi de değildir ve hukuk devleti bağlamında ise kabul edilemez bir vahamete işaret etmektedir öncelikle soru sayısını artırarak soru havuzunu genişletmek ileri sürüldüğü gibi zor olmasa gerekir milli eğitim bakanlığının milli eğitim i̇statistikleri örgün eğitim  istatistiklerine göre tc milli eğitim bakanlığı strateji geliştirme başkanlığı türkiyede öğretim yılında kadrolu olarak görev yapan ilköğretim öğretmeni ortaöğretim öğretmeni öğretim yılında ise fakülte veesas sayısı karar sayısı yüksekokullarda öğretim elemanı görev yapmaktadır i̇lköğretim ortaöğretim önlisans ve lisans müfredatlarının genişliği ile öğretmen ve öğretim elemanı sayıları gözetildiğinde her yıl her öğretmene beşer soru hazırlatılması durumunda ösymnin soru havuzunun bir yılda milyonu aşacağı gerçeği ortaya çıkmaktadır bu bağlamda müfredatın genişliği ve kapsayıcılığı ile öğretmen öğretim elemanı sayıları göz önüne alındığında soru sayısını artırmanın zor olduğu iddiasının matematiksel olarak doğru olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır kaldı ki zor veya kolay kavramları görecelidir soru havuzu oluşturmak ösymnin asli görevleri arasında yer almasına ve kuruluş gerekçelerinden birini oluşturmasına rağmen zor olduğu kabul edilse dahi bu bakış açısına göre başta her ders için soru hazırlayan eğitim öğretim kurumları olmak üzere tüm kamu kurum ve kuruluşlarının görevlerinin zor olduğunu kabul etmek gerekir görevin zorluğu bilgi edinme hakkı kanununun kapsamı dışına çıkarılmaya gerekçe oluşturacak ise diğer kamu kurum ve kuruluşlarının aksine ösymnin kuruluş gerekçesini oluşturan temel görev alanlarında dışarıdan hizmet alımı da yapabildiğine ve dolayısıyla zor görevini kolaylaştıracak alternatif çözümleri de var olduğuna göre diğer kamu kurum ve kuruluşların zor görevlerinin de kanunun kapsamı dışına çıkarılması gerekecektir oysa bilgi edinme hakkının konusunu kamu kurum ve kuruluşlarının görevleri gereği yaptığı faaliyetler oluşturmaktadır öte yandan ister kapalı ortamlarda yüzyüze ister elektronik ortamlarda sanal yapılan sınavlarda aynı soruların tekrar sorulması sınavların ve sonuçlarının nesnelliğini şaibeli kılmanın yanında sınav soru ve cevaplarının bilgi edinme hakkı kanunu kapsamından çıkarılması ile de çelişmektedir ösymnin kapalı ortamlarda yüzyüze yaptığı sınav sorularının sınavın bittiği anda ve hatta daha sınav devam ederken hazırlık dershanelerinin eline geçerek televizyon ekranlarında doğru cevapların ve yanlış soruların neden yanlış olduklarının tartışılmaya başlandığı son yıllarda yaşamaya başladığımız rutin gerçekler arasındadır sınav devam ederken soruların hazırlık dershanelerinin elinde olması olağan olmayan kriminolojik bir duruma işaret etse ve siyasi i̇ktidar bunların üstünü örtmeyi sürdürse de sınav bittikten sonra soruların ve yanıtlarının televizyon ekranlarında tartışılması son derece olağandır çünkü sınava yüzbinlerce öğrenci girmekte ve soru kitapçığının salon dışına çıkarılmadığı veya ösym çalışanları tarafından açık ya da örtülü şekilde servis edilmediğ