esas sayısı karar sayısı i̇ptal davasının gerekçesi dava dilekçesinde öne sürülen iptal gerekçesi şöyledir kanun esas bakımından aşağıdaki belirtilen noktalarda anayasaya aykırıdır sayılı kanunun ve maddeleri anayasanın ve maddelerine aykırıdır i̇lgili hükümler mezkûr kanunun maddesinde şu hüküm vardır tesbit ve takdir işleri madde komisyon tesbit ve takdir işlerini aşağıdaki sıraya göre yürütür ve tamamlar mevcutların tespiti mevcutlardan devralınacakların ayrılması ayrılanların değerlerinin takdiri birinci aşamada madende mevcut yeraltı ve yerüstü sınai ve sosyal tesisler araç ve gereçler teçhizat malzeme gibi taşınmaz ve taşınır mallar ve tesisler ile çıkarılmış cevher stokları yerleri itibariyle ve halihazır durumlariyle bir tutanakla tespit olunur i̇kinci aşamada yukarıdaki mal ve tesislerden arama ve işletme faaliyetlerinin emniyeti ve devamlılığı için sorumlu görülenler ayrılarak ikinci bir tutanakla tesbit olunur üçüncü aşamada ayrılan mal ve tesislerin nci maddede açıklanan esas ve usullere göre değerleri hesaplanmak suretiyle üçüncü bir tutanakla tespit olunur bu kanunun maddesinde ise şu hüküm vardır tazminat madde devletçe geri alınacak maden hakkı sahiplerine ödenecek tazminat madde gereğince düzenlenen tutanakta tespit ve devri öngörülen taşınır ve taşınmaz mallar ile tesisat bedellerinden ibarettir bu bedellerin tayininde i̇şletme hakkına konu madenlerde taşınır ve taşınmaz malların devir günündeki rayiç değeri tesisatın kullanma durumu ve sağlayacağı fayda oranı gözönünde tutulmak suretiyle tespit olunacak rayiç değeriesas sayısı karar sayısı maden kanununa göre bulunmuş maden niteliğine ulaştırılmış işletme hakkı talepli madenler ile arama ruhsatnameli madenlerde bendi gereğince tayin olunacak tazminat tutarından varsa maden hakkı sahibinin sattığı cevher bedelinin düşürülmesi suretiyle bulunacak miktar öncelik hakkına konu madenlerde harç teminatiyle varsa diğer kanuni ödemeler toplamı esas alınır bulunmuşluk niteliğine ulaştırılmamış işletme hakkı talepli ve arama ruhsatnameli madenler için sahiplerine herhangi bir ödeme yapılmaz anayasanın devletleştirme başlığını taşıyan maddesinde şu hüküm vardır madde kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüsler kamu yararının gerektirdiği hallerde gerçek karşılığı kanunda gösterilen şekilde ödenmek şartıyla devletleştirilebilir kanunun taksitle ödemeyi öngördüğü hallerde ödeme süresi on yılı asamaz ve taksitler eşit olarak ödenir bu taksitler kanunla gösterilen faiz haddine bağlanır anayasanın tabii servet kaynaklarının aranması ve işletilmesi başlığını taşıyan maddesinde ise şu hüküm vardır madde tabii servetler ve kaynakları devletin hüküm ve tasarrufu altındadır bunların aranması ve işletilmesi hakkı devlete aittir arama ve işletmenin devletin özel teşebbüsle birleşmesi suretiyle veya doğrudan doğruya özel teşebbüs eliyle yapılması kanunun açık iznine bağlıdır anayasaya aykırılıklar kanunun maddesine göre madenle varlığı tesbit edilen ve devri öngörülen taşınır ve taşınmaz mallar ile tesisat tazminata konu edilmiştir yani maddeye ve maddenin mefhumu muhalifinde çıkan manaya göre bizatihi maden hakkı için tazminat ödenmiyecektir madenin rezervi değerlendirilmiyecek ve bundan doğan menfaatler tazminat bedelinde nazarı itibara alınmayacaktır madencinin iii şahıslarla yaptığı hukuki muameleler de nazarı itibara alınmayarak tazminat miktarının tesbitinde değerlendirilmeyecektir bu durum kanunun maddesinin gerekçesinde de açıklanmıştır kanunun genel gerekçesinde de belirtildiği gibi maden rezervine tazminat ödenmiyecektir madencinin kârdan mahrumiyeti de nazarı itibare alınmaya çaktır kâr mahrumiyetine yer verilmemiştiresas sayısı karar sayısı kanunun genel gerekçesinde de belirtildiği gibi maden deyimi birbirini tamamlayan dört faktörden meydana gelmektedir bunlar yeraltında mevcut maden rezervi bu rezervin yeryüzüne çıkarılması için yapılmış yeraltı ve yerüstü yani yollar kuyular galeriler makinalar alet edevat techizat vs cevherin aranıp işletilmesi ve bundan yararlanılması için verilmiş haklar bunlar işletme imtiyazı işletme ruhsatı arama ruhsatıdır maden hakkının sahibi kanunun madenle ilgili birbirini tamamlayan bu ana unsuru nazarı itibara alarak tazminat miktarını ve tazminatın unsurlarını belirtmesi gerekirken bu yapılmamıştır maden deyimini meydana getiren faktörden sadece ikisini teşkil eden maden hakkıyla tesisat nazarı itibara alınmış geriye kalan iki ana faktör nazarı itibara alınmamıştır bu suretle tazminat tayini madencilik hukukuna da aykırıdır bu bakımdan kanunun ve maddeleriyle tespit edilecek olan tazminat bedeli anayasanın maddesindeki gerçek karşılık müessesesine tamamen aykırı düşmektedir anayasamızda iki türlü müessese vardır bunlardan bir tanesi anayasanın maddesinde yer alan kamulaştırma müessesesidir i̇kincisi ise anayasanın maddesinde yer alan devletleştirme müessesesidir anayasamızda millileştirme diye bir müessese yoktur madenler için kamulaştırma ve anayasanın maddesinin uygulanması bahis konusu olamaz zira madenler mülkiyet konusu olmadığı için özel mülkiyetin âmme hizmetine tahsisi de burada söz konusu değildir madenler için anayasanın ancak maddesi uygulanabilir çünkü anayasanın maddesinde de belirtildiği gibi kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüsler kamu yararının gerektirdiği hallerde gerçek karşılığı kanunda gösterilen şekilde ödenmek şartıyla devletleştirilebilir anayasanın maddesine göre kanunun açık izniyle madenler özel teşebbüs eliyle aranmakta ve işletilmektedir yani madenler hangi safhada olursa olsun anayasanın maddesine ve kanuna dayanılarak özel teşebbüs tarafından özel işletmeciliğe konu edilmektedir bu sebeple anayasanın ve maddelerini beraber nazarı itibare almak gerekir bu kanunla anayasanın maddesindeki devletleştir me müessesesine aykırı olarak tasarının genel gerekçesinde de belirtildiği gibi nevi şahsına münhasır bir müessese ihdas etmiştir maden haklarının geri alınmasında anayasada yeri olmayan bir müessese ihdası hem anayasaya aykırı ve hem de hukukumuzuda garip bir durum meydana getirmiştir yani ancak devletleştirme yolu ile maden haklarının geri alınması söz konusudur maden haklarının geri alınmasında anayasanın maddesinin uygulanması lâzımdır halbuki tazminatın tespit ve takdirine ve tazminata müteallik kanunun ve maddeleri anayasanın maddesine aykırıdır kanunda tanzim edilen maden haklarının geri alınması klâsik anlamda racha müessesesine de aykırıdır şöyleki kanunun gerekçesinde maden imtiyazlarının geri alınması imtiyaz haklarının geri alınması müessesesi olan rachaya benzetildikten sonra maden imtiyazlarında devletçe maden imtiyazı sahibinin kârının garanti edilmesi ve zararını karşılama taahhüdü bulunmadığıesas sayısı karar sayısı madencilikte kâr edilmesi kadar zarar edilmesi de ihtimal dahilinde bulunduğu için numaralı kanunda racha deyimine ve racha ile ilgili tazminat esaslarına yer verilmediği belirtilmektedir halbuki rachada muhakkak kâr garanti edilmesi veya zararın karşılanması gerekmez bazı amme hizmetleri imtiyaz şeklinde işletilebilir hizmetin işletilmesi tekmil masraf ve zararları ile bir şahsa tevdi edilmiştir amme hükmi şahsı imtiyaz mukavelesine göre hizmeti yapacak kişiye bir takım yetki ve imtiyazlar verir gerekirse mali yardımlarda bulunur kâr ve zarar imtiyaz sahibine aittir ord prof sıddık sami onar idare hukukunun umumi esasları cilt sahife madencilikte zarar edilmesi ihtimali demek mevzuata göre verilmiş bir hakka hiç bir karşılık ödenmeden bu hakkın devletçe geri alınması demek değildir madencilikte zarar ihtimali her türlü ticarette olduğu gibi normal koşullar altında madencilik yapılmasına rağmen doğabilecek zarar demektir maden kanunu ile üzerine almış olduğu yükümlülükleri örneğin yıl süre ile vermiş olduğu maden imtiyaz hakkını tek taraflı olarak yerine getirmekten vazgeçen idarenin hak sahibine verdiği zararı racha müessesesi de ödemek zorunluğunu koymuştur rachada tazminatın unsurları amortisman çıktıktan sonraki tesis kıymetleri menkul eşya değerleri imtiyaz sahibinin müstahdemlerine ödeyeceği tazminatı ve imtiyaz sahibinin kâr mahrumiyetini kapsar bu nedenlerle rachadaki tazmin esaslarının kabul edilmemesi hususundaki kanun gerekçesi dayanaktan yoksundur kanunun ve maddeleri şu sebeplerle de anayasanın adı geçen maddelerine aykırıdır kanunda gerekçe olarak anayasamızın maddesinin özel ve teşebbüslerin devletleştirilmesi ile ilgili bulunmadığı ve serbest teşebbüs sahasına giren özel teşebbüslerin devletleştirilme hükümlerine tâbi tutulamayacağı nedenleri gösterilmektedir ayrıca anayasamızın maddesine göre madenler üzerinde mülkiyet hakkı bahis konusu olamayacağından madenler devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğundan ve çeşitli maden haklan idari müsaade niteliğini taşıdığından bahisle kanun gerekçesi maddenin maden haklarının geri alınmasında uygulanamayacağı sonucuna varmaktadır bu gerekçelerle racha ve devleştirmenin öngördüğü tazmin mükellefiyetleri kanunda yer almaktadır halbuki maden haklarının geri alınmasında devletleştirme esaslarının uygulanması anayasa ve maden kanunu icabıdır ereğli kömür havzasındaki ocakların devletçe işletilmesi hakkındaki sayılı kanunun maddesinde madenciye ödenecek tazminat miktarının tayininde madenlerin bilcümle tesisatıyla işletmeye mahsus demirbaşı için madenin işletilmesinden temin edilecek safi kâr ve amortismanlar yekûnu esas tutulur normal işletme halinde bulunan ve cevher ihtiyaçlarına göre istihsal miktarını azaltmadan bu işletmeyi en az sene idame edecek olan madenlerde safi kâr ve amortismanlar yekûnu olarak kıymet takdirine tekaddüm eden son beş sene vasatisi alınır hükmü mevcuttur görüldüğü gibi kâr mahrumiyeti de dahil geniş bir tazminat ereğli kömür havzasının devletleştirilmesinde de kabul edilmiştir halen yürürlükte bulunan anayasamızın devletleştirme halinde ödenmesi gereken tazminatı gerçek karşılık olarak saptanmıştır aşağıda açıklanacağı gibi bu tazminat sayılı kanun zamanındaki tazminatı aşan tam bir karşılık niteliğindediresas sayısı karar sayısı anayasamızın maddesi tabii servetleri devletin hüküm ve tasarrufu altında saymış bunların aranması ve işletilmesi hakkını devlete hak ve görev olarak vermiştir anayasamızın maddesi ise kamu niteliği taşıyan özel teşebbüslerin kamu yararı gerektirdiği hallerde gerçek karşılığı kanunda gösterilen şekilde ödenmek şartı ile devletleştirilebileceği esasını koymuştur yeraltı servetlerinin en önemlilerinden oluşan madenleri aramak ve işletmek bir kamu hizmeti niteliğindedir esasen devletin hak sahibi olduğu hususlarda yaptığı işlerde iktisadi devlet kuruluşlarının uğraşılarına özel iş demeye imkân yoktur devletin yaptığı iş kamu hizmetidir devlet sayılı maden kânunu ile bu kamu hizmetini yapma hususunda serbest teşebbüs ile kamu kuruluşlarına eşitlik tanıdığına göre verilen bir maden hakkının geri alınması halinde anayasamızın maddesinin uygulanması tabiidir nitekim ord prof sıddık sami onar yukarıda bahsi geçen eserinin sahifesinde kamu hizmetini kamu yararının umumi menfaatin gerektirdiği ihtiyaçları karşılamak üzere yapılan faaliyet şeklinde tanımlamıştır bazı hallerde kamu hizmeti yeniden ihdas olunmaz hususi bir teşebbüs âmme hizmeti haline getirilir ve neticesi millileştirme şeklinde tecelli eder devlet mülkü olmakla beraber bir nevi imtiyazla hususi fertler tarafından kendi nam ve hesaplarına istetilen ereğli kömür havzasında madenler devletleştirilmiş ve işletilmeleri etibanka tevdi edilmiştir i̇ktisadi devlet kuruluşları ve ezcümle etibank emanet usulü ile görülen âmme hizmetleri grubuna girerler devletin iktisadi hayata müdahale zorunda kalması bir kısım imtiyazlı âmme hizmetlerini devletleştirmesi hususi teşebbüs ve faaliyetleri devletleştirerek bunlara bir âmme hizmeti niteliği vermesi iktisadi ve sınai mahiyette âmme hizmetleri ihdası iktisadi devlet teşekküllerini doğurmuştur ancak iktisadi devlet kuruluşlarının özellikleri bakımından bu kuruluşlar ticari teşebbüsler gibi idare edilirler i̇ktisadi devlet kuruluşlarının üçüncü şahıslarla ilişkilerinde özel hukuk kurallarının uygulanması yapmakta oldukları hizmetin âmme hizmeti niteliğini bertaraf etmez ord prof sıddık sami onar aynı eser sahife geniş anlamı ile devletleştirmeyi de kapsayan millileştirmede millileştirilen teşebbüs üzerindeki mülkiyet hakkı kanun gereğince devlete geçmektedir millileştirilen teşebbüs veya teşebbüs kategorilerinin kanunda belirtilmesi gerekir millileştirme ve idare hukuku doç ülkü azrak sahife yukarıda açıklandığı gibi ancak devletleştirme yolu ile maden haklarının geri alınabilmesi mümkündür yani anayasamızın maddesine göre hareket edilmek gerekir devletleştirmede gerçek karşılığın ödenmesi öngörülmüştür anayasamızın hazırlanışında bu konuda çok ileri gidilmiş olması muhtemel devletleştirmeleri önleme amacını açığa vurmaktadır meclis tutanakları incelendiği zaman bu kaygı açıkça görülür ülkü azrak sahife şu hale göre kanundaki tazminat esası ve gerekçeleri anayasanın maddesine ters düşmektedir anayasamızın maddesinde yer alan gerçek karşılığı saptamak için ilgili mevzuata ve müellif fikirlerine göz atmak gerekiresas sayısı karar sayısı sayılı kanun devletçe işletilecek madenler üzerindeki haklarının geri alınması başlıklı ise de kanun geri alma yani maden haklarını fesih veya iptali niteliğini taşımamakta maden haklarının kamu tüzel kişilerine devri esaslarını tesbit etmiş bulunmaktadır bu nedenlerle maden kanununun hakların devri ile ilgili hükümlerinin ve devir bedelinin saptanması bakımından diğer mevzuatın incelenmesi icabetmektedir maden kanunumuzun maddesi arama ruhsatnamesinin maddesi işletme hakkı talebinin maddesi işletme ruhsatnamesinin maddesi ise işletme imtiyazının devri hususlarında maden hakkı sahibine tam bir yetki tanınmıştır başka bir deyimle maden hakkı sahibinin dilediği bedel ile maden hakkını üçüncü şahısa devir yetkisi vardır ayrıca maden kanunu hükümlerine göre tekaddüm hakkını sağlayan bir kişi madenin arama ruhsatnamesini işletme ruhsatnamesini ve işletme imtiyazı almak yetkisine de sahip bulunmaktadır türk ticaret kanununun maddesinin numaralı fıkrasına göre madencilik ticari bir işletmedir ticaret kanununun maddesi maden haklarını ticari işletmenin aktifine dahil ettiği gibi aynı kanunun maddesinin fıkrasına göre her türlü maden hakları ticaret şirketine sermaye olarak konulabilir ticaret kanunu ve borçlar kanununun ilgili hükümleri karşısında bahis konusu kanunla maden hakkı kamu kuruluşuna devredildiğine göre bu devirden dolayı maden hakkı sahibinin mamelekindeki azalmayı hesaplamak gerekir madencilikte gerçek değerin tayininde ilmi formüller vardır örneğin memleketimizde uygulanan ve mahkemelerce de kabul dilen haskolt formülünden yararlanmak yerinde olur madenin kamu kuruluşuna devredilmesi ile maden hakkı sahibinin patrimuvanında bir azalma buna karşılık devir alan kamu kuruluşu mamelekinde bir çoğalma meydana getiren kâr mahrumiyetinin maden hakkı sahibine ödenmesi mevzuat ve doğal hukuk kuralları gereğidir mali varlığında eksilme olanın rızasına bakılmaksızın mevcut bir hukuki ilişkinin ihlâli kâr mahrumiyeti de dahil tazminat ödenmesi için yeterli bir koşuldur tandoğan türk mesuliyet hukuku akıt dışı ve akdi mesuliyet tabı sahife e maddede tabii servetler ve kaynakları devletin hüküm ve tasarrufu altındadır ibaresi vardır bu hükmü açıklayabilmek için bir şeyin devletin hüküm ve tasarrufu altında olmasıyla devletin mülkiyetine dahil bulunması arasında ayrıntılara değinmek gerekir menfaat umuma ait mallar cümlesinden olmakla devlet madenler üzerinde sadece muhafaza ve murakabe yetkisine sahiptir türk hukukunda hakim olan görüşe nazaran menfaati umuma mahsus şeyler üzerindeki devletin hakkı özel hukukta yer alan bir mülkiyet niteliğinde olmayıp kamu yararı için yüksek bir nezaret hakkını ifade eder ord prof hıfzı veldet velidedeoğlu gayrimenkul tasarrufları tabı sahife ord prof ferit hakkı saymen eşya hukuku sahife ord prof hirş tablı staatsverfassungen den welt adlı eserinde sahifesinde türk anayasasının maddesindeki ağırlık noktasını tabii servetlerin hususi hukukun mülkiyet ve medeni kanun kaidelerine tabi olmaktan çıkarılması ve münhasıdan âmme hukuk kurallarına tabi tutulması teşkil etmektedir demektedir anayasa mahkememiz anayasamızın maddesine dayanarak tarihli resmi gazetede yayınlanan bir kararıyla içmeye ve yıkanmaya mahsus sıcak ve soğuk sularlaesas sayısı karar sayısı kaplıcalar üzerindeki mülkiyet hakkının bakanlar kurulu kararıyla belediyelere ve sair kamu kuruluşlarına devredebileceğine dair kanunu iptal etmiştir devletin yeraltı servetleri bakımından hakkı müntazır bir haktır yani madenin aranması veya işletilmesi bahis konusu olduğu zaman ortaya çıkan bir haktır bütün bu nedenlerle tazminat miktarını çok kısıtlayan tetkik konusu kanun anayasaya aykırıdır sayılı kanun başlığı devletçe işletilecek madenler üzerindeki hakların geri alınması ibaresini ihtiva etmektedir bu ibare devletçe işletilecek madenler üzerindeki hakların idarece geri alınabileceği intibaını uyandırabilir nitekim senato ve mali ve i̇ktisadi i̇şler komisyonu raporunda gerek kanun başlığında ve gerekse maddelere devletçe işletilmesi kanunla kararlaştırılmış ibaresi ilâve olunmuştur ancak senato da anayasamızın öngördüğü süre içinde kanun karara bağlanmadığından millet meclisinden gelen şekliyle otomatik olarak kabul edilmiş sayıldığından cumhuriyet senatosu komisyonlarındaki değişiklikler kanun metnine intikal etmemiştir kanun tasarısı gerekçesinde son hükümet programında linyit ve borasit madenlerinin devlet eliyle işletilmesi ilkesi kabul edilmiş ve amacı teminen sayılı maden kanununa ek hükümler getirilmek üzere maden kanununun tadili yoluna gidilmiştir çeşitli madenlerin kendilerine has özellikleri varsa da devlete intikal ve tazminat ödenmesi hususlarında ortak esasları mevcut bulunması istimlâk kanunu gibi halde ve gelecekte bütün işlemlere uygulanacak sürekli bir kanunun yapılması nedenleriyle bu nitelikte bir tasarı hazırlanması tercih olunmuştur ibareleri vardır maden kanunumuzda maden hakları kanunla kabul edilmiş bulunmasına göre bu hakların geri alınmasının da ya madenin cinsi veya belirli maden haklarına münhasır olmak üzere kanunla düzenlenmesi gerekir yukarıdaki nedenlerle maden haklarının geri alınması için maden ilmini veya ruhsatları birer birer tasrih eden kanunlar çıkarılması gerekir halen bu şekilde hiç bir kanun kabul edilmiş değildir sayılı kanun madenler üzerinde kazanılmış maden haklarının kanun veya kanunlarla geri alınması kararlaştırılacak olanlarla ilgili formalite ve tazminat hükümlerini tesbit etmektedir kanunun maddesi de anayasanın ve maddelerine aykırıdır kanunun maddesinde devletçe geri alınan maden hakkı sahalarındaki muvakkat işgal istimlak ve tahsise konu olmuş gayrimenkullerin madeni devir alan kamu tüzel kişisine geçeceği hükme bağlanmıştır ancak bu madde de maden hakkı sahibi tarafından evvelce ödenen muvakkat işgal tazminatının ödeneceğine maden hakkı geri alınan özel kuruluşa istimlâk bedelinin ödeneceğine ve bu bedelin miktarına dair herhangi bir sarahat yoktur bu maddeye göre maden hakkı geri alınan şahsa muvakkat işgal tezminatı ve istimlâk bedeli ödenmeden bu şahsın gayrimenkullerine el konulabilecektir bu durumda anayasanın maddesinde teminata bağladığı mülkiyet hakkının özü tahrik edilmiş olacaktır bu itibarla kanunun maddesi anayasanın ve maddelerine aykırıdır a kanunun maddesi uyuşmazlıkların çözümü ile ilgilidir bu maddeye göre bu kanundan yani sayılı kanundan doğan uyuşmazlıkların çözüm yeri danıştay olarak kabul edilmiştir halbuki danıştayın görevlerinin neler olduğu anayasanın maddesinde belirtilmiştir bedel ve tazminatla ilgili konular genel mahkemelerin görev ve yetkileriesas sayısı karar sayısı dahilindedir kamulaştırma da bedel ve tazminat konulan ilgili davalar genel mahkemelerde görülmektedir halbuki kanunun maddesiyle bütün uyuşmazlıkların çözümü danıştaya verilmiştir i̇dari kazanın yetkili ve görevli olamıyacağı alanlar ve konular kanunla idari kazaya bırakılmıştır bu bakımdan da anayasanın kanuni yargı yolunu tanzim eden maddesine aykırıdır kanunun maddesinin ve fıkralarında bilirkişilerin nasıl tayin edileceği bildirilmiştir anayasanın maddesine göre mahkemeler bilirkişi tayin ve tesbitinde serbest olmalıdırlar halbuki maddenin ve fıkralarında bilirkişi konusunda mahkemeler icbar edilmektedir bu sebeple bu hükümler anayasanın mahkemelerin bağımsızlığını tanzim eden maddesine aykırıdır kanunun maddesinin son fıkrası kaza mercilerinin ve icra dairelerinin ihtiyati tedbir veya tehiri icra kararı veremeyeceğini hükme bağlamıştır bu hüküm anayasanın ve maddelerine aykırıdır zira anayasanın maddesine göre hak arama özgürlüğü vardır herkes meşru bütün vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma hakkına sahiptir anayasanın maddesine göre ise idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolu açıktır halbuki burada yani maddesinin son fıkrasıyle maden hakkı geri alınan şahsın haklarını aramak için kaza ve icra mercilerine başvurması ihtiyati tedbir ve tehiri icra talep etmesi önlenmiştir bu durum anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesiyle de bağdaşmamaktadır sayılı kanun usul yönünden anayasaya aykırıdır bu kanun tasarısı chp ve msp koalisyon zamanında hazırlanmış başbakan tarafından tarihinde millet meclisi başkanlığına sunulmuştur millet meclisinin tarihli birleşiminde görüşmesi yapılmış millet meclisinin tarihli birleşiminde kabul edilmiştir ek millet meclisi tutanak dergisi tarihli birleşim ek millet meclisi tutanak dergisi tarihli birleşim bu kanun tasarısı anayasanın kanunların görüşülmesi ve kabulü ile ilgili maddesinin hükümlerine aykırı olarak kanunlaşmıştır anayasamız çift meclis sistemini kabul etmiştir kanunların belirli nitelikte olmasını sağlamak maksadı ile çift meclis sistemi kabul olunmuştur bu kanun cumhuriyet senatosunda görüşülmemiştir anayasanın maddesindeki mekik sistemi adı verilen sistem bu kanun için uygulanmamıştır maddenin son fıkrasındaki sürelerin hesabında millet meclisi ile cumhuriyet senatosu arasında ihtilâf vardır hatta bu yüzden cumhurbaşkanı cevdet sunay köyişleri bakanlığı kuruluş ve görevleri hakkındaki kanun un anayasanın maddesi uyarınca bir defa daha görüşülmesini istemiştir sayılı kanun cumhuriyet senatosu genel kurulunda görüşülmeden tarihinde kabul edilmiş sayılarak mayıs tarihli resmi gazetede yayınlanarak ilân edilmiştir yani bu kanun anayasanın maddesine aykırı bir şekilde kanunlaşmıştır bu bakımdan da kanunun iptali gerekmektedir mayıs tarihinde kanunlaştığı kabul edilen sayılı madencilik reformu kanunu da parlâmentonun diğer kanadı olan cumhuriyet senatosunda görüşülmeden kanunlaşması cumhurbaşkanı fahri korutürk tarafından uygun bulunmamıştıresas sayısı karar sayısı sayın cumhurbaşkanı sözü geçen kanunun bu gerekçe ile anayasanın maddesi gereğince bir defa daha görüşülmek üzere geri göndermiştir ek millet meclisi tutanak dergisi tarihli birleşim son istek mayıs tarihli resmi gazetede yayınlanan devletçe işletilecek madenler üzerindeki hakların geri alınması ve hak sahiplerine ödenecek tazminat hakkında sayılı ve kabul tarihi kanun anayasanın maddesine aykırı olarak kanunlaşmıştır bu bakımdan kanunun tümünün usul bakımından anayasaya aykırılığı sebebiyle iptaline karar verilmesini sayılı kanunun tesbit ve taktir işleri ne ait maddesi ve tazminat başlığını taşıyan maddesi anayasanın ve maddelerine aykırıdır bu maddelerin iptaline karar verilmesini sayılı kanunun işletme ile ilgili taşınmaz mallar başlığını taşıyan maddesi anayasanın ve maddelerine aykırıdır bu maddelerin iptaline karar verilmesini a sayılı kanunun maddesinin danıştayla ilgili fıkrası anayasanın ve maddelerine aykırıdır maddenin ve fıkralarındaki bilirkişiyle ilgili hükümleri anayasanın maddesine aykırıdır maddenin son fıkrası anayasanın ve maddelerine aykırıdır bu sebeple maddenin de iptaline karar verilmesini sayılı kanunun tetkikat esnasında rastlanarak anayasaya aykırı bulunan diğer hükümlerinin de iptaline karar verilmesini arz ve istirham ederim