esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir davacı tarihinde ayi̇m kayıtlarına geçen dava dilekçesiyle tarihinde kayıtlara geçen cevaba cevap dilekçesinde özetle sayılı tsk personel kanununun uncu maddesinde subaylık sınavına müracaat edecek astsubayların hizmet haklarıyla ilgili olarak dönemler içinde birçok değişiklik olduğunu son olarak gün ve sayılı kanun ile yapılan değişiklik sonrası sınava müracaat şartının hizmet yılının yılları sırasına çekildiği ve en az dört yıl süreli fakülte veya yüksek okul bitiren astsubayların subaylığa geçişlerinin yanı sıra teknik veya muharip sınıf farkı gözetilmeksizin rütbe kistinin kaldırılarak üst subaylığa yükselme hakkının verildiğini kendisinin yılında yaşında iken subay temel kursunu kazandığını ve tarihinde teğmenliğe nasbedildiğini değişikliği sonrasında dört yıllık fakülteden mezun olduğundan binbaşılığa nasbedildiğini daha önce emeklilik yaş haddinin yaş olmasına rağmen bu terfiiyle yaş olduğunu astsubaylıktan subaylığa geçip de fakülte bitirmeyen ve yüzbaşı rütbesine haiz olanlar için yaş haddi iken yıllık fakülte bitirip binbaşı rütbesine haiz olanlar için yaş haddinin olarak belirlenmesinin hukuki olmadığını normal olarak binbaşılık yaş haddinin yüzbaşılıktan yüksek olması gerektiğini lehe getirilen bir yasal düzenlemenin aleyhe sonuç doğurduğunu ek geçici nci maddedeki düzenlemenin yılından sonra subaylığa nasbedilenler bakımından bir sorun yaratmadığını ancak ten önce subaylığa nasbedilenler için yaş haddi engeli çıktığını daha önce yapılan düzenlemelerde bu tür mağduriyetleri önlemek için hep ek geçici maddeler getirildiğini ek geçici nci madde düzenlenirken yasadan önce görevde bulunanların hak mahrumiyetine uğrayacağının düşünülmediğini bunun anayasanın nci maddesindeki hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığını kazanılmış hakkının gözetilmediğini öte yandan subaylığa geç başlamasına rağmen genç yaşta subaylığa nasbedilen harp okulu mezunlarıyla rütbe yaş hadleri yönünden aynı hükümlere tabi tutulmasının eşitlik ilkesine aykırı olduğunu jandarma genel komutanlığının tarihli emire istinaden zorunlu olarak açık öğretim fakültesine kayıt yaptırdığını ancak karşılaştığı sonucun kendisi açısından öngörülebilir olmadığından hukuki güvenlik ilkesinin de zedelendiğini yaş haddine tabi tutulmak suretiyle yaş haddi sebebiyle emekliye sevk edilme işleminin hukuka aykırı olduğunu belirterek öncelikle işlemin yürütmesinin durdurulmasına ve iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir davacının yürütmenin durdurulması talebi ayi̇m üncü daire başkanlığının esas sayılı kararla reddedilmiştir dava dosyasının incelenmesinden doğumlu olan davacının tarihinde astsubay nasbedildiği yılında astsubay kıdemli üstçavuşluğun nci yılı subay temel kursunu kazandığı yılında kursu başarıyla tamamladığı ve böylece tarihinden itibaren sayılı kanunun uncu maddesi uyarınca teğmen nasbedildiği rütbe bekleme sürelerini tamamlayarak yüzbaşılığa kadar terfi ettiği haziran ayında anadolu üniversitesi açık öğretim fakültesinin yıllık lisans programından mezun olması üzerine sayılı kanuna sayılı kanunla eklenen ek geçici inci madde uyarınca tarihinde binbaşı rütbesine terfi ettiği sayılı kanunun ıncı maddesi uyarınca binbaşı rütbesinin yaş haddi olan yaşını doldurduğu gerekçesiyle tarihinde emekliye sevk edilmesi üzerine bu işlemin iptalinin dava konusu yapıldığı anlaşılmaktadıresas sayısı karar sayısı taraflar arasındaki uyuşmazlık gün ve sayılı kanunun ncı maddesi ile sayılı kanuna eklenen ek geçici inci maddenin yürürlüğe girdiği tarihi itibarıyla bulunduğu rütbeye yüzbaşı göre yaş haddine tabi iken bilahare yıllık lisans programından mezun olarak bir üst rütbeye binbaşı terfi etmesi üzerine emeklilik yaş haddi düşürülen davacının yaş üzerinden emekli edilmesi işleminin hukuka uyarlı olup olmadığı noktasındadır sayılı tsk personel kanununun uncu maddesinde astsubaylıktan subaylığa geçişe ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiş yıllar içinde bu maddede birçok değişiklik olmuştur yapılan değişikliklerdeki temel amacın genç rütbelerdeki astsubayların subaylığa geçişini temin gayesi olduğu anlaşılmaktadır davacı subay nasbedildiği yılı itibarıyla tarihinde yapılan değişiklikten istifade ederek subaylığa geçmiştir anılan dönemde geçiş için astsubaylığın hizmet yıllarında ve en az kıdemli üstçavuş rütbesinin nci yılında olmak gerekmekte iken tarihinde yapılan değişiklikle bu şart astsubaylığın hizmet yıllarına ve en az üstçavuş rütbesine çekilmiş ve en son tarihinde yapılan değişiklikle de astsubaylığın hizmet yıllarına ve en az kıdemli çavuş rütbesine çekilerek yürürlükteki halini almıştır yapılan bu değişikliğin paralelinde daha önce en fazla yüzbaşılığa kadar yükselebilen bu statüdeki personele yıllık bir lisans programından mezuniyetin belgelenmesi halinde üst rütbelere yükselme imkanını sağlayan ve dava konusu işleme esas olan ek geçici inci madde ihdas edilmiştir gün ve sayılı tsk personel kanununda değişiklik yapılmasına dair kanunun ncı maddesi ile sayılı kanuna eklenen ve tarihinde yürürlüğe giren ek geçici inci maddesi bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sayılı türk silahlı kuvvetleri personel kanununun uncu maddesine göre astsubaylıktan subaylığa geçirilenlerin yükselebilecekleri rütbe rütbe bekleme süreleri ve yaş hadleri aşağıda belirtilmiştir rütbeler normal bekleme süreleri yaş haddi asteğmen ay teğmen yıl üsteğmen yıl yüzbaşı yıl bunlar astsubay iken bulundukları rütbe karşılığı derece ve kademelerine bir kademe ilave edilerek subay nasbedilirler müteakip yıllarda ulaşabilecekleri rütbelere ait ilk derece ve kademeleri ile aylık gösterge tablosu ek vii sayılı cetvelde düzenlenmiştir rütbe rütbe normal bekleme süreleri yaş hadleri dışında kalan hususlar için bunlara subaylar hakkındaki hükümler uygulanır bunlardan nasbedildikleri teğmen rütbesinin aylığından fazla derece ve kademe aylığı alanlar daha önce emsal oldukları astsubayların derece kademe ve yükselecekleri yeni derece ve kademe aylıklarına göre aylık almaya devam ederler ancak yükselecekleri subaylık rütbe ve rütbe kıdemliliğindeki aylık derece ve kademeleri emsali astsubayların aylık derece ve kademelerine eşit hale gelince emsali subaylar hakkındaki aylık derece ve kademelerine tabi tutulurlaresas sayısı karar sayısı bunlardan subay nasbedildikten sonra fakülte veya yüksekokul bitirenlerin intibakı personelin fakülte yüksek okul veya meslek yüksek okulunu bitirdiğine dair resmi belgeyi ibraz edip müracaatını yaptığı tarihteki derece ve kademelerine iki yıl süreli yüksek öğrenim için bir kademe üç yıl süreli yüksek öğrenim için iki kademe dört yıl süreli yüksek öğrenim için bir derece ilave edilerek yapılır i̇ki ve üç yıl süreli yüksek öğrenimini tamamlayarak intibakları yapılmış olanların daha sonra lisans öğrenimlerini tamamlamaları halinde intibak işlemleri bir defaya mahsus olmak üzere tekrar yapılır yüksek öğrenimden dolayı bir defadan fazla yapılan intibak işlemleri toplamı bir dereceden fazla olamaz beş yıl ve üzerindeki öğrenimlerin dört yıldan fazlası için kademe verilmez bunlardan en az dört yıl süreli fakülte veya yüksek okul bitirenler ihtiyaca göre kendi sınıflarında veya öğrenimleriyle ilgili sınıflarda istihdam edilebilirler bunlara rütbe rütbe normal bekleme süreleri yaş hadleri de dahil olmak üzere diğer hususlar için muvazzaf subaylar hakkındaki hükümler uygulanır bu kanunun yayımı tarihinde en az dört yıl süreli fakülte veya yüksek okul bitirenlerden yüzbaşı rütbesinde bulunup normal rütbe bekleme süresini tamamlamış olanlar inci maddede belirtilen rütbe terfi şartları ve esasları dahilinde binbaşı rütbesine terfi ettirilirler bunların terfi ve kademe ilerlemesine esas olacak nasıpları yüzbaşı rütbesinde normal rütbe bekleme süresini tamamladıkları takvim yılının ağustosudur ancak nasıp düzeltmesinden dolayı maaş maaş farkı ödenmez ve diğer özlük hakları verilmez şeklinde düzenlenmiştir mevzuat hükmü uyarınca bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce uncu maddeye göre astsubaylıktan subaylığa geçiş yapan ve en fazla yüzbaşılığa kadar yükselme imkanına sahip olan teğmenlerin üsteğmenlerin yüzbaşıların yaş haddine tabi olduğu aynı maddenin son fıkrasında bunlardan astsubaylıktan subaylığa geçirilenlerden en az dört yıl süreli fakülte ve yüksek okulu bitirenlerin üst rütbeye terfi ettirilerek ihtiyaca göre kendi sınıflarında veya öğrenimleri ile ilgili sınıfta istihdam edileceği bunlara rütbe rütbe normal bekleme süresi yaş hadleri de dahil olmak üzere diğer hususlar için muvazzaf subaylar hakkındaki hükümlerin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır somut olayda davacı uncu maddenin tarihinde yapılan değişiklik öncesi halinden istifade ederek subaylığa geçiş yapmıştır bu dönemde lise mezunu olarak astsubaylıktan subaylığa geçirilen davacı yükselebileceği en üst rütbe olan yüzbaşılıkta yaş haddine tabiydi ancak tarihinde yapılan değişiklikler sonrası yıllık lisans programdan mezun olduktan sonra tarihinde bir üst rütbeye yükseltilerek binbaşılığa terfi etmiş ve ek geçici inci maddenin son fıkrasındaki düzenleme uyarınca rütbe rütbe normal bekleme sürelerinin yanı sıra yaş hadleri yönünden de muvazzaf subaylar hakkındaki hükümlerine tabi tutulmuştur davacı yıllık lisans programdan mezun olmadan önce ek geçici inci maddenin inci fıkrasındaki rütbe rütbe normal bekleme süreleri ve yaş hadleri yönünden kendi içindeki bir düzenlemeye yaş tabi iken rütbe rütbe normal bekleme süreleri yaş hadleri dışında kalan hususlarda subaylar hakkındaki hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir mezuniyet sonrası binbaşı nasbedildikten sonra madde içeriğinde bir geçiş düzenlemesi yapılmamış ve yaş haddi yönünden muvazzaf subaylarla ilgili hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir muvazzaf subayların rütbelere göre yaş hadlerinin düzenlendiği sayılı tc emekli sandığının l maddesinde binbaşıların yaş haddi olarak belirlenmiştir dolayısıyla daha önce lise mezunu astsubay olarak subaylığa nasbedildikten sonra terfilerini yapan ve son olarak kanun değişikliğinin yapıldığı tarihi itibarıyla yaş haddine tabi bir yüzbaşı olan davacı yıllık lisans programı mezunu astsubay kaynaklı subay olarak binbaşılığaesas sayısı karar sayısı yükseltildikten sonra yaş haddine tabi tutularak emekli edilmiştir davaya konu bu işlemin dayanağı olan sayılı kanunun ek geçici inci maddesinin son fıkrasının nci cümlesinde yer alan yaş hadleri de dahil olmak üzere ibaresinin aşağıda belirtilen gerekçelerle anayasaya aykırılık iddiasının ciddi olduğu sonucuna ulaşılmıştır sayılı kanunun gerekçesinde yüksek öğrenim görerek subaylığa geçirilenlerden yüzbaşı rütbesinde normal bekleme süresini tamamlamış olanlara terfi imkanı getirmek ve geriye dönük olarak mağdur edilmelerini engellemek için düzenleme yapılmasının amaçlandığı bu durumda olanların generalliğe kadar önünün açıldığı belirtilmiştir milli savunma komisyonun raporundan anlaşıldığına göre yapılan düzenlemenin bir aksaklığa yol açabileceğinden endişe edilerek yaşında terfi eden teğmenin üsteğmenlikte yıl rütbe beklemesi halinde yaşında olacağı oysaki rütbe yaşı haddinin olmasının çelişki oluşturup oluşturmadığı sorulmuş bu soruya yaşına kadar terfi edememiş personelin olamayacağı uygulamada lu yaşlardan sonra bu gibi personelin kalmadığı aksine bu yaşa kadar terfi edemeyenlere emeklilik hakkı verilmesini sağlayan düzenleme olduğu ifade edilmiştir anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devleti her türlü işlem ve eylemi hukuka uygun her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurmayı amaçlayan ve bunu geliştirerek sürdüren hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan insan haklarına dayanan bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren devlettir öte yandan hukuk devleti ilkesi yürütme organının faaliyetlerinin yönetilenlerce belli ölçüde öngörülebilir olmasını herkesin bağlı olacağı hukuk kurallarını önceden bilmesini ekonomik ve sosyal yaşamlarındaki tutum ve davranışlarını buna göre düzenleyebilmelerini gerektirir zira hukuk devletinin gereği olan belirlilik ve hukuki güvenlik ilkesi idarenin keyfi hareket etmesini engeller ayrıca anayasanın uncu maddesinde ise devletin çalışanların hayat seviyesini yükseltip çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri kollamak için gerekli tedbirleri alacağı belirtilmiştir anayasa mahkemesinin e sayılı hükmünde hukuk devletinin temel öğelerinden birisinin de güvenirlilik olduğu şu şekilde vurgulanmıştır hukuk devletinin temel öğelerinden biri de güvenilirliliktir hukuk devleti tüm eylem ve işlemlerinde yönetilenlere en güçlü en kapsamlı şekilde hukuksal güvence sağlayan devlettir hukukun üstünlüğünün egemen olduğu bir devlette hukuk güvenliğinin sağlanması hukuk devleti ilkesinin yerine getirilmesinin zorunlu koşullarındandır statü hukukuna ilişkin düzenlemelerde istikrar belirlilik ve öngörülebilirlik göz önünde bulundurularak hukuki güvenlik sağlanır bireyin insan olarak varlığının korunmasını amaçlayan hukuk devletinde vatandaşların hukuk güvenliğinin sağlanması zorunludur yasalarda yapılan değişikliklerin toplumsal gerçeklerle uyumlu olması ve adaletli kurallar içermesi gerekir devlet açık ve belirgin hukuk kurallarını yürürlüğe koyarak bunları uyguladığı zaman hukuk güvenliği sağlanır ayrıca hukuk güvenliği kurallarda belirlilik ve öngörülebilirlik gerektirir kişilerin koşulları kanunla belirlenmiş bir statüye devlete ve hukuki istikrara güvenerek görev aldıktan sonra bu statüde kanunla makul nedeni olmayan ölçüsüz ve geriye dönük biçimde hakları kısıtlayıcı değişiklikler yapılması kazanılmış haklara ve dolayısı ile yine hukuk devleti ilkesine aykırı düşmektedir bu tür düzenlemeleri yapan kanunların ancak yayınladıkları tarihten itibaren uygulanması veya getirdikleri yeni statüye kazanılmış hakları koruyacak makul adil ve ölçülü bir geçiş sağlanması halinde değinilen aykırılıklar giderilebiliresas sayısı karar sayısı sayılı kanunun komisyon çalışmaları esnasında yapılan düzenlemenin personelin özlük hakları ile ilgili bir olumsuzluğa yol açabileceğinden endişe edilmiş ancak geçiş dönemini düzenleyen ek geçici nci maddenin üncü fıkrasının nci cümlesine bunlara rütbe rütbe normal bekleme süreleri yaş hadleri de dahil olmak üzere diğer hususlar için muvazzaf subaylar hakkındaki hükümler uygulanır hükmü eklenmek suretiyle maddenin yürürlüğe girdiği tarihinden sonra en az yıl süreli lisans programlarından mezun olanlar harp okulu mezunu olan ve nisbeten genç yaşta bulunan subaylarla aynı esaslara tabi tutulmuştur geçmiş dönemlerde kanunkoyucunun benzer düzenlemeler sonrasında ortaya çıkan muhtemel mağduriyetlerin önüne geçmek için geçiş hükümleriyle bazı düzenlemeler yaptığı görülmektedir bu bağlamda sayılı kanuna sayılı kanunun nci maddesiyle eklenen ek geçici ncı maddesinde yürürlük tarihi itibarıyla kanunun uncu maddesinde duruma uyanlardan terfi şartlarına haiz olanların terfi ettirilmek yeni rütbe nasıplarının emsallerine götürüleceği bu kapsamdaki personelin rütbe yaş hadlerinin binbaşılıkta yarbaylıkta yaş olduğu belirtilmiş keza yine aynı kanuna sayılı kanunun üncü maddesiyle eklenen ek geçici ncı maddesinde ise kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce üniversitelerin çeşitli fakülte veya yüksekokullarını bitiren astsubayların bir defaya mahsus olmak üzere yaş kaydına tabi olmaksızın muvazzaf subaylığa nasbedileceği muvazzaf subay emsallerini geçmemek kaydıyla bekleme sürelerinin ünü tamamlayanların bir üst rütbeye terfi ettirilecekleri ve bunların yaş hadlerinin teğmenlikte üsteğmenlikte yüzbaşılıkta yaş olacağına ilişkin yerinde geçiş düzenlemeleri yapmıştır sonuç itibarıyla sayılı kanunun gerekçesinde yüksek öğrenim görerek subaylığa geçiş yapan astsubaylardan rütbe bekleme süresini tamamlamış olanların mağdur edilmemesi için bir düzenleme yapılmasının amaçlandığının belirtilmesine rağmen ek geçici inci maddenin üncü fıkrasının nci cümlesindeki bunlara rütbe rütbe normal bekleme süreleri yaş hadleri de dahil olmak üzere diğer hususlar için muvazzaf subaylar hakkındaki hükümler uygulanır şeklindeki düzenleme nedeniyle davacı gibi terfi eden personelin rütbe yaş haddinden emekliye sevk edilmesi sonucu ortaya çıkmıştır ortaya çıkan sonucun kanunun amacı ile bağdaştığını söylemek mümkün değildir davacının astsubay statüsünde kalması veya astsubaydan subay nasbedildiğinde yüksek okul mezunu olmaması halinde yaşına kadar çalışabilmesinin mümkün olmasına rağmen sayılı kanun ile yaşına kadar görev yapabilme hakkı ortadan kaldırılmıştır yapılan düzenleme hukuki güvenlik ilkesine ve çalışma hakkının korunmasına uygun düşmemektedir düzenleme anayasanın nci ve uncu maddelerine aykırıdır geçiş aşaması hukuk güvenliği sağlayacak şekilde düzenlenmemiştir yukarıda açıklanan nedenlerle sayılı kanunun ncı maddesiyle sayılı tsk personel kanuna eklenen ek geçici nci maddesinin üncü fıkrasının nci cümlesinde geçen yaş hadleri de dahil olmak üzere ibaresinin anayasanın ve maddelerine aykırılığı iddiası ciddi görüldüğünden anayasanın nci maddesi uyarınca anayasa mahkemesine başvurulmasina ve anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davanın geri̇ birakilmasina şubat tarihinde oybi̇rli̇ği̇ ile karar verildi