esas sayısı karar sayısı i̇ptal i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ i̇ptal istemini içeren temmuz günlü başvurudaki gerekçeler aynen şunlardır anayasanın maddesi yasama yetkisinin türk milleti adına türkiye büyük millet meclisine ait olduğunu ve bu yetkinin devredilemeyeceği kuralını getirmiş maddede yürütme yetkisi ve görevi cumhurbaşkanı ve bakanlar kurulu tarafından anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir denilmiş maddede ise yargı yetkisinin türk milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılacağı kuralına yer verilmiştir anayasa böylece egemenliğin kullanılmasında yetkili organları belirlemiş ve kuvvetler ayrımını anayasanın temel ilkesi yapmıştır bu ilke türkiye cumhuriyetinin anayasanın maddesinde sayılan başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayalı demokratik lâik ve sosyal hukuk devleti niteliklerinin de dayanağıdır kuvvetler ayırımı devlet organları arasında üstünlük sıralaması anlamına gelmeyip bel devlet yetkilerinin kuşanılmasından ibaret ve bununla sınırlı medeni bir işbölümü ve işbirliğidir üstünlük sadece anayasa ve yasalardadır böylece demokratik hukuk devleti ilkesinin gerçekleşmesi ve özgürlüklerin korunması güvence altına alınabilir i̇dari bir işlem ve tasarruf nasıl yasaya uygun olması gerekiyorsa yasada anayasa uygunluk taşımalıdır bu anayasal denetim mekanizması yeterince işler ve çalışırsa aranılan güvence sağlanmış olur yasaların çıkartmasında üstün olan anayasaya uygunluğa gerekli özen gösterilmez ve buna uyulmaz keza anayasaya aykırılığı anayasa mahkemesi kararlan ile saptanmış ve tescil edilmiş yasalar aynen ve benzeri kuralları bünyesine alarak anayasa mahkemesi kararlarına karşın yeniden çıkarılırsa kişi hak ve özgürlüklerinin güvence altında ve devletin niteliğinin hukuk devleti olduğunu söylemek olanak dışıdır i̇şte yukarıki paragrafta sergilenen tehlike anayasa dışı tutum hukuk tanımaz davranış ve uygulamasına çarpıcı bir örnek sayılı kamu kurum ve kuruluşlarının görev ve yetkileri ile bunların personelinin mali ve sosal haklarında düzenlemeler yapılmasına dair yetki kanunu ile önümüzde durmaktadır demokrasinin temel özellik ve niteliklerini zaman zaman ortadan kaldırıcı boyutlara ulaşan çoğunluk kararları ve çoğunluğun azınlığı ezmesi yok etmesi olgusu düşünülerek anayasanın üstünlüğü ilkesini yaptırımlı hale getiren yasaların anayasa mahkemesince denetimi yoluna başvurmak zorunluğu ve gereği bir kez daha doğmuştur kanun hükmünde kararname ve yetki̇ yasalari konusunda anayasal i̇nceleme kanun hükmünde kararname çıkarılması yasama meclislerinde yasa yapmanın belli usullere uyulması gereği ve bunun zaman alması sonucu ağır işleyen yol ve yöntemden kurtulmak için ivediliği gerektiren durumlarda yürütmeyi etkili kılmak amacıyla başvurulacak bir yöntem olarak hukukumuza girmiştir olağan dönemlerde çıkarılan khklerin mutlaka anayasanın maddesinde içeriği ve öğeleri belirlenmiş olan bir yetki yasasına dayanması zorunluduresas sayısı karar sayısı bakanlar kuruluna yasa ile verilen khk çıkarabilirle yetkisi yasama organını ait olan yasama yetkisinin devri niteliğinde değildir tbmm tarafından önemli zorunlu ve ivedi durumlarda kendine özgü ve ayrık bir yetkinin bakanlar kuruluna verilmesidir yetkinin devri değildir bu nedenle khk çıkarabilme yetkisinin devri anlamına gelecek ya da bu izlenimi verecek biçimde güncelleştirilip sık sık bu yola başvurulmaması gerekir khk uygulamasının yaygınlaştırılması yetki yasalarına sık sık başvurulması ve sürelerinin uzatılması hemen hemen her konuda khklerle düzenlemelere gidilmesi ivedilik koşuluna uyulmaması yasama yetkisinin devri anlamına gelir ve yasamayı yürütmenin egemenliğine bağlayan ve hukukun üstünlüğü ilkesi ile bağdaşmayan bir yöntem ortaya çıkar böylece üç kamu erki arasındaki denge bozulmuş yürütme organı yasama organına karşı üstün bir duruma gelmiş olur bu olgu anayasanın kuvvetler ayrılığı ve kuvvetler arasındaki medeni işbölümü ilkelerini kural altına alan maddelerine de aykırı düşer bu nedenle tbmm tarafından bakanlar kuruluna khk çıkarma yetkisinin ancak önemli zorunlu ve ivedi durumlarda verilmesi yasama yetkisinin devri anlamına gelecek ya da izlenimini verecek biçimde güncelleştirilip sık sık bu yola başvurulmaması anayasa koyucunun amacına kuşkusuz daha uygundur iii sayili yasanin anayasal açidan i̇ncelenmesi̇ sayili yasanin görüşülmesi̇ i̇le i̇lgi̇li̇ tbmm karari yeni̇ bi̇r i̇çtüzük düzenlemesi̇ ni̇teli̇ği̇nde olduğundan anayasanin maddesi̇ne aykiridir tbmm plan ve bütçe komisyonunun gün ve esas no karar no l nci ek sayılı kamu kurum ve kuruluşları ile bunların personeli ve ekonomik i̇stikrar tedbirleri hakkında yetki kanunu tasarısı ve plan ve bütçe komisyonu raporu sayılı ek olarak günlü ve sayılı gelen kağıtlar içinde genel kurula sevk edilmiştir anavatan partisi tbmm grubunun önergesi üzerine adı geçen tasarının dağıtımı tarihinden itibaren kırksekiz saat geçmeden aynı gün gündeme alınmasına ve aynı gün görüşülmesine aynı gün oya sunulmasına karar alınmıştır bu karar i̇çtüzüğe ve anayasanın maddesine aykırı olarak yeni bir i̇çtüzük düzenlemesi niteliğinde oluşmuş bulunmaktadır millet meclisi içtüzüğünün maddesine göre genel kurula sevk edilen bir komisyon raporu veya herhangi bir metin aksine karar alınmadıkça dağıtımı tarihinden itibaren kırksekiz saat geçmeden görüşülemez bu süre geçmeden gündeme alınması ancak hükümet veya esas komisyon tarafından genel kurulda gerekçeli olarak istenmesi ve genel kurulun bu istem üzerine vereceği kararla mümkündür olayda hükümet veya esas komisyon tarafından genel kuruldan kırksekiz saat geçmeden tasarının gündeme alınması ve hemen görüşülmesi yolunda bir istem bulunmamaktadır anap grubunun önerisi ile kırksekiz saat geçmeden gündeme alınıp görüşülmesi kararlaştırılmış dağıtıldığı gün başkanlıkça gündeme alınmış ve aynı gün oya sunulmuşturesas sayısı karar sayısı böylece iptal konusu yasanın görüşülmesinde i̇çtüzüğün maddesi bir yana itilerek başkanlıkça yeni bir içtüzük düzenlemesi niteliğinde işlemler yapılmıştır genel kurulca da başkanlığın tutumu doğrultusunda karar alınmıştır bu suretle alınmış olan karar da içtüzüğe ve anayasanın maddesine aykırı olarak yeni bir içtüzük düzenlemesi niteliğinde oluşmuş bulunmaktadır nitekim yüce mahkemenizin gün ve sayılı kararında içtüzüğün maddesine aykırı şekilde alınmış genel kurul kararı yeni bir içtüzük düzenlemesi niteliğinde görülerek iptal edilmiştir anayasanın maddesinin sekizinci fıkrası ile millet meclisi içtüzüğünün ve maddeleri uyarınca anap grubunun önergesi üzerine bu şekilde karar alınmasına yasal engel olmadığı ileri sürülmüş ise de öncelik vermek ile dağıtımından itibaren kırksekiz saat geçmeden görüşebilmek için karar alınması ayrı ayrı şeylerdir nitekim anayasanın maddesi kuralına uyularak tasarı gündemin sırasına alınmıştır tekrar belirtmekte yarar vardır gündemin sırasına almak ayrı şey kırksekiz saat geçmeden görüşülmesini sağlamak için i̇çtüzüğün maddesi hükmüne göre hükümet veya esas komisyon tarafından genel kuruldan gerekçeli olarak istemde bulunmak ve bunun üzerine karara bağlanması ayrı şeydir yasal durumun ve uygulanması gereken usulün yukarıda açıklanan şekilde olması zorunluluğu tutanaklarda da görüleceği gibi gerekçeli olarak görüşmelerin başında ileri sürülmüş ve gerekli uyarı yapılmış ise de anayasaya aykırı bu uygulama engellenememiştir açıklanan durum karşısında hükümet veya esas komisyon tarafından gerekçeli bir istem olmaksızın anap grubunun önergesi özerine tasarının görüşülmesi ile ilgili karar yeni bir i̇çtüzük düzenlemesi niteliğinde olduğundan anayasanın maddesine aykırıdır ve bu nedenle de kararın ve yasanın iptali gerekir sayili yasa esas yönünden de anayasanin başlangiç bölümü ve maddeleri̇ne aykiridir i̇ptal istemi yasanın tümüne yöneliktir ancak yasa maddeleri arasındaki yakın organik bağ ve ilişki iptal gerekçelerini de aynı kılmaktadır gerekçeler sergilenirken gereksiz tekrarlardan kaçınma gözönünde tutulmuş ve ek gerekçeler belirtilmekle yetinilmiştir birinci madde sayılı kamu kurum ve kuruluşlarının görev ve yetkileri ile bunların personelinin mali ve sosyal haklarda düzenleme yapılmasına dair yetki kanununun amaç başlıklı maddesinde iki ana konuda bakanlar kuruluna yetki verilmektedir birincisi kamu kurum ve kuruluşlarında görevli personelin çalışmalarında etkinliği artırmak kamu hizmetlerinin düzenli süratli ve verimli bu şekilde yürütülmesini sağlamak üzere bunların mali ve sosyal haklarında iyileştirmeler yapmaktır i̇kincisi yürütme organı bünyesindeki kamu kurum ve kuruluşlarının genelkurmay başkanlığı hariç kuruluş görev ve yetkilerine ilişkin konularda düzenlemelerde bulunmaktıresas sayısı karar sayısı a birinci amacı yani memurlar ve diğer kamu görevlilerin çalışmalarındaki etkinliği artırma ve kamu hizmetlerinin düzenli verimli ve ekonomik biçimde yürütülmesini ve bunun için de kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarında iyileştirme yapmak personel mevzuatı ve personel rejimi ile ilgili yeni yasal düzenlemeler getirmekle mümkündür böyle bir düzenleme ise niteliği itibarı ile uzun süreli ve ivedi kararnameler yerine planlı ve kapsamlı uzun süreli çalışmalarla belirlenecek ve sık sık değişmeyecek kurallar getirmek gerekir kamu hizmetlerinin aksamasının temci nedenlerinden biri de modern ve çağdaş bir personel rejiminin olmamasıdır ülkemizde kamu personel rejimi bir bütünlük arz etmemekte farklı iktidarların ve çeşitli dönemlerin gereksinim ve yaklaşımları ile oluşmuş karmaşık bir yapı göstermektedir sayılı yetki yasası ile de esaslı ve adaletli bir çözüm ve iyileştirme yerine kısa sürede olumsuz sonuçlar verecek göstermelik bir düzenleme yapılacağı anlaşılmaktadır oysa olaya sistematik bir yaklaşımla çok kapsamlı teknik çalışmalarla bakmak ve bunun için de aceleye getirmemek gerekir kadro belirleme ve unvan standardizasyonunu sağlama statülerin birbirleri ile ilişkilerini yetki ve sorumluluklarını ve bunlara göre gerekli bilgi ve tecrübeyi saptama ve de bunların karşılığı olan mali parasal ve sosyal parasal olmayan hakların belirlenmesi gerekir özet deyişle kapsamlı bir personel reformu zorunludur ve yapılmalıdır i̇şte özetlenen bu amaca ulaşmak khk ile mümkün değildir hem anayasanın kuralları açısından hem de teknik açıdan bu iş khk ile gerçekleştirilemez yukarıda numaralı bentte sergilenen görüş ve düşüncelere göre belli amaçlara ulaşmak için kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarında iyileştirme işlemi anayasanın maddesinin öngördüğü öğeleri içermediği gibi bu maddenin konulmasındaki amaçları da tümüyle aşan bir nitelik taşıdığından buna olanak veren yetki yasası kuvvetler ayrılığı demokratik hukuk devleti yasa yapma yetkisinin yasama organına ait olduğu anayasanın üstünlüğü anayasa mahkemesinin bağlayıcılığı ilkeleri ile çatıştığından anayasanın başlangıç bölümü ve maddelerine aykırıdır ve iptali gerekir i̇kinci amaç olarak bakanlar kuruluna yürütme organı bünyesindeki kamu kurum ve kuruluşlarına genelkurmay başkanlığı hariç kuruluş görev ve yetkilerini ilişkin konularda düzenlemelerde bulunmak üzere khk çıkarma yetkisi verilmektedir bu bağlamda kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasında bölüşümü yeni bakanlık ve bağlı veya ilgili kuruluşlar kurulması bir kısmı ayrık olmak üzere mevcut kamu kurum ve kuruluşlarının birleştirilmesi veya kaldırılması görev yetki ve teşkilatlarının düzenlenmesi ve de bu konuda yeni hükümler getirilmesi ya da var olanların değiştirilmesi ile bakanlar kurulu yetkilendirilmektedir i̇darenin kuruluş ve görevleri ile ilgili bu yetki yukarıda sergilendiği için burada tekrarlanmakta yarar görülmeyen gerekçelerle anayasa kurallarınca öngörülen içeriğe ve öğelere sahip olmadığından anayasaya aykırıdır öte yandan kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilat görev ve yetkilerinin düzenlenmesi ile ilgili birçok yetki yasası çıkarılmış bunlar ve özellikle sayılı yasa anayasa mahkemesinin günlü resmi gazetede yayımlanan gün ve esas karar sayılı karan ile iptal edilmiştiresas sayısı karar sayısı bu olgular iki önemli gerçeği ortaya koymaktadır bu amaca bugüne kadar ki yetki kanunları uygulamasında esas alınan yaklaşımlar çerçevesinde ulaşılamamış ve sorunlar çözümlenememiştir görünen odur ki bugüne kadar sekiz yılı aşkın bir süre içinde istenilen sonuç sağlanmamıştır böyle bir konunun khklerle çözüme ulaştırma girişimi anayasa kurallarına aykırı bulunmuş ve anayasa mahkemesince iptal edilmiş olmasına karşın bunun tekrar ortaya konulması özgürlükçü demokratik rejimin sağlıklı gelişmesi ve hukuk devleti ilkesinin yerleştirilmesi açısından anlamlı görünmemektedir kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilat görev ve yetki açısından yeni bir düzenlemeye gereksinme olduğu ve bunun da acil olarak çözümlenmesi gerekliliği böylece de kalkınmanın engellerinden biri de ortadan kaldırılabilir düşüncesi öne sürülebilir ancak bu sorun çok kapsamlı ciddi ve teknik bir master plan hazırlanmasını gerektirmektedir bu çalışmanın en azından yıllık bir dönemde somut uygulama planları ile yürürlüğe konulması mümkün olabilir hatta bu konuda modern anlamda ciddi bir düzenleme yapılabilmesi için bazı anayasa hükümleri de dahil olmak üzere çok sayıda kanun ve khk hükümlerinin değiştirilmesi gerekecektir yetki yasasında bu konuya bir belirginlik getirilmemiş olduğu gibi çıkarılacak khk ile de karmaşık olan mevzuat yumağını daha da karmaşık hale getirme olasılığı az değil bu özet açıklamalar anayasanın maddesinin öngördüğü i̇vedi̇li̇k koşulunun oluşmadığı içerik açışından da kanun hükmünde kararname düzenlenecek bir hususun söz konusu olmadığını yetki yasası ile çıkarılacak bir khknin yasama organının yetkisine yürütme organının el atması niteliğine bürüneceğini göstermektedir yukarıda sergilenen gerekçelere ve buradaki açıklamalara göre sayılı yasanın inci maddesinin bu bölümü de anayasanın başlangıç bölümüne ve maddelerine aykırıdır ve iptali gerekir i̇kinci madde kapsam başlıklı nci maddenin anayasaya aykırılığı hususunda inci madde için ileri sürülen nedenler gerekçeler aynen geçerlidir bunun için benzer nedenleri ve gerekçeleri yinelemeden maddedeki iptal gerekçesine gönderme yapmakla yetinilmiştir öte yandan anayasanın maddesine göre yetki yasasının belirlenen öğeleri belli bir içeriğe kavuşturarak somutlaştırması gerekir anayasanın maddesindeki belli konularda ifadesi çok açık olarak bunu göstermektedir konunun sınırlarının ve kapsamının belirgin olması khklerin yetki yasası kapsamı içerisinde kalıp kalmadıklarının hem yargısal hem de siyasal denetimin yapılması bakmamdan çok büyük önemi vardır yetki yasasının kapsamı dışında yürürlüğe konulan veya başka bir anlatımla yasanın öngörmediği bir konuda bir düzenleme yapan bir khknin anayasaya aykırılığı kuşkusuzdur sayılı yasanın maddesi konu ve kapsam yönünden somut ve belirgin değildir madde metni ve kullanılan ifadeler her yöne çekilebilecek geniş içerikli yuvarlak ve genel anlatımlardan oluşmaktadıresas sayısı karar sayısı kamu kurum ve kuruluşlarından çalışanların mali ve sosyal haklarını kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilatlarını düzenleyen yasa ve khkdeki kararnamelerin çokluğu da khk ile yapılacak değişiklik ve düzenlemelerin içeriğini ve kapsamını belirlemedeki bir başka engeldir bu açıklamalarımız benzeri bir olay nedeniyle yüce mahkemenizin gün ve esas karar sayılı kararında belirtilmiş ve böylece bu esaslar uyulması zorunlu anayasa mahkemesi hükmü haline gelmiştir buna karşın iptali istenen ikinci maddenin getirilmiş olması anayasaya aykırı bir tutumun göstergesidir sayılı yasarını inci maddesi için açıklanan ve yukarıda sergilenen gerekçelere göre madde dahi anayasanın başlangıç bölümü ve maddelerine aykırıdır ve iptali gerekir üçüncü ve dördüncü madde sayılı yasanın üncü maddesi ilkeler başlığını taşımaktadır maddesi ise verilen yetkinin geçerlilik süresini göstermektedir her iki madde de aynı yasanın ve maddesinin sonucuna yönelik düzenlemeler getirmekte ve aralarında organik bir bağ bulunmaktadır bu nedenle ve madde için ileri sürülen tüm gerekçeler bu ve madde için de geçerlidir ve bu nedenle de tekrarına gerek görülmemiştir ayrıca sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesine göre sayılı yasanın ve onun arkasından maddesi iptal edildiği takdirde aynı yasanın ve onu izleyen ve maddelerinin uygulanmaması sonucunu doğuracağından bu maddelerin iptali de gerekmektedir