esas sayısı karar sayısı i̇ptal ve yürürlüğün durdurulması istemlerini içeren ve cumhurbaşkanınca verilen günlü dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir günlü sayılı belediye yasasının maddesinin ikinci fıkrasındaki belediye kanunlarla başka bir kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen mahalli müşterek nitelikteki diğer görev ve hizmetleri de yapar veya yaptırır biçimindeki kuralın belediyeleri kamu hizmetinin görülmesi yönünden genel görevli kılan içeriği nedeniyle anayasaya aykırı düştüğü savıyla iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle dava açılmıştır ayrıca aynı yasanın biçim yönünden anayasaya aykırılığı savıyla milletvekilince de iptal davası açılmıştır anayasa mahkemesi günlü sayılı resmi gazetede yayımlanan günlü k sayılı kararıyla sayılı yasayı biçim yönünden anayasaya aykırı bularak iptal etmiş iptal nedeniyle doğan hukuksal boşluğu kamu düzenini tehdit ve kamu yararını ihlal edici nitelikte görerek kararın resmi gazetede yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesini uygun bulmuştur sayılı yasa anayasa mahkemesinin sözkonusu kararıyla doğan hukuksal boşluğun giderilmesi amacıyla yürürlüğe konulmuştur yasanın maddesinin ikinci fıkrasında daha önce sayılı yasanın anayasaya aykırılığı savıyla iptal davası açılan belediye kanunlarla başka bir kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen mahalli müşterek nitelikteki diğer görev ve hizmetleri de yapar veya yaptırır biçimindeki kuralına aynen yer verilmiştir anayasanın maddesinde merkezi yönetimin örgütlenmesine ilişkin ölçütler coğrafya durumu ekonomik koşullar ve kamu hizmetlerinin gerekleri olarak sayılmıştır maddede merkezi yönetimin görevlerini belirginleştiren ya da sınırlayan bir düzenleme yapılmamıştır buna karşın anayasanın maddesinde yerel yönetimlerin örgütlenmesi hem coğrafya hem de konu yönünden sınırlandırılmıştır maddeye göre yerel yönetimler ancak yöresel olarak örgütlenebilmekte ve yalnızca yerel ortak gereksinimlerin karşılanması yönünden görevlendirilebilmektedir anayasada merkezi yönetimin devlet iktidarını yansıtacak biçimde tüm kamu hizmetlerinin yürütülmesini sağlamak üzere ülke genelinde yerel yönetimlerin ise sınırlı bir coğrafyada ortak yerel gereksinimlerin karşılanması gibi sınırlı bir konuda örgütlenmesi öngörülmüştür buna göre yönetsel örgütlenmede merkezi yönetim konu yönünden genel yerel yönetimler ise özel görevlidir bunun sonucu olarak yasalarda merkezi yönetiminesas sayısı karar sayısı görevleri soyut ve genel yerel yönetimlerin görevleri somut ve belirgin biçimde düzenlenmelidir oysa sayılı belediye yasasının maddesinin birinci fıkrasında yerel ortak nitelikteki kimi görevler sayıldıktan sonra ikinci fıkrasında belediye kanunlarla başka bir kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen mahalli müşterek nitelikteki diğer görev ve hizmetleri de yapar veya yaptırır denilerek belediyenin görev ve yetkileri genel ve soyut olarak belirtilmiştir fıkra ile belediyelere yasalarla başka bir kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen yerel ortak nitelikteki hizmetleri yapmak ya da yaptırmak görevi verilmiş böylece belediyeler kamu hizmetlerinin görülmesi yönünden genel görevli kılınmıştır fıkrada her ne kadar yasalarla başka bir kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen mahalli müşterek nitelikteki görevlerden söz edilerek konu yönünden sınır getirilmiş izlenimi yaratılmaya çalışılmış ise de bu ölçütler soyut olup belediyeleri genel görevli konumdan çıkarmaya yetmemektedir çünkü merkezi yönetim örgütlenmesinde yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının görevi kapsamında sayılmayan ya da genel görevli bir kamu kurum ya da kuruluşunun görev alanında yer almakta iken yapılacak bir yasal düzenleme ile kurum ya da kuruluşun görev kapsamından çıkarılan her türlü kamusal hizmet bu fıkra kuralı nedeniyle başkaca bir yasal düzenlemeye gerek kalmaksızın belediyelerin görev alanına girecektir ayrıca maddenin diğer fıkralarında hizmetlerin yerine getirilmesinde öncelik sırası yurttaşlara sunuş yöntemi görev yetki ve sorumlulukların yer yönünden sınırı düzenlenmiş olup bu düzenlemeler de belediyelerin genel görevli konumunu etkilememektedir öte yandan i̇l özel i̇daresi yasasının maddesine günlü sayılı yasayla eklenen bendin ikinci tümcesindeki i̇l özel idarelerinin görevli olduğu mahalli ve müşterek ihtiyaçların kapsamı ve sınırı bakanlar kurulunca tespit olunur kuralının iptaline ilişkin anayasa mahkemesinin günlü sayılı kararında yerel yönetimlere ilişkin temel kavramlar üzerinde yapılan bu açıklamalar da göstermektedir ki yerel yönetimlerin kuruluş esasları karar organlarının oluşumu görev ve yetkilerinin belirlenmesi merkezî yönetimle bağ ve ilgileri bunlar üzerinde uygulanacak idarî vesayet yetkisi yasal bir düzenlemeyi gerektirmekte yasallık vazgeçilmez bir koşul olmaktadır anayasanın ve maddeleri bu koşulu açık seçik vurgulamaktadır halde i̇l özel i̇daresi kanunu i̇uvkmnun maddesine sayılı yasanın maddesiyle eklenen bendin ikinci tümcesiyle i̇l özel i̇darelerinin görevli olduğu mahallî ve müşterek ihtiyaçların kapsamı ve sınırının saptanması yetkisinin bakanlar kuruluna verilmesi yasallık ilkesi ile çatışmaktadır burada bakanlar kurulu kararı yasa yerini almaktadıresas sayısı karar sayısı bakanlar kuruluna bu yetkinin yasayla verilmiş olması da anayasa açısından yasal düzenleme koşulunun yerine getirildiği biçiminde yorumlanamaz denilerek yasallık ilkesi uyarınca yerel yönetimlerin görevlerinin yasada sayılarak belirtilmesi gerektiği kabul edilmiştir yasama organının herşeyden önce bir hizmetin yerel mi yoksa ülke düzeyinde mi olduğunu belirlemesi yerel düzeyde görülen hizmetlerin yasada tek tek sayılması gerekmektedir tersi durumda yurttaşlara standart bir kamu hizmeti sunma olanaksızlaşacak hizmetler yönünden bölgesel ve yerel dengesizlikler artacaktır yasanın maddesinin ikinci fıkrasında belediyelerin görevleri sınırlı ve belirgin değil genel ve soyut kavramlar kullanılarak düzenlendiğinden bu kavramların içeriğinin belirginleştirilmesinde belediyelerin yetkili organlarının etkili olması kaçınılmazdır bu durumda anayasa mahkemesinin anılan kararıyla bakanlar kuruluna bırakılması anayasaya uygun görülmeyen bir yetkinin dolaylı yoldan belediyelerin organlarına tanındığı sonucuna varılmaktadır ki bunun olanaksızlığı açıktır bu nedenlerle incelenen yasanın maddesinin ikinci fıkrası anayasanın ve maddelerindeki ilkelerle bağdaşmamaktadır iv sonuç yukarıda açıklanan gerekçelerle günlü sayılı belediye kanununun maddesinin belediye kanunlarla başka bir kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen mahalli müşterek nitelikteki diğer görev ve hizmetleri de yapar veya yaptırır kuralını içeren ikinci fıkrasının anayasanın ve maddelerine aykırı olması nedeniyle iptaline uygulanması durumunda doğacak giderilmesi güç ya da olanaksız hukuksal sonuçlar gözönünde bulundurularak söz konusu fıkranın yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmesini arzederim i̇ptal ve yürürlüğün durdurulması istemlerini içeren türkiye büyük millet meclisi üyeleri kemal anadol kemal kiliçdaroğlu ile birlikte milletvekili tarafından verilen günlü dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir olayesas sayısı karar sayısı anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı ile günlü sayılı belediye kanununun şekil yönünden anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline iptal kararının kararın resmi gazetede yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir anayasa mahkemesinin şekil yönünden anayasaya aykırı bulup iptaline karar verdiği tarih ve sayılı belediye kanunu yerine hazırlanan ve tbmmde görüşülerek tarihinde kabul edilen sayılı belediye kanunu tarih ve sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir sayılı belediye kanununun bazı hükümleri anayasaya aykırıdır aşağıda önce tarih ve sayılı belediye kanununun anayasaya aykırı oldukları için iptali istenen hükümlerine yer verildikten sonra anayasaya aykırılık gerekçeleri açıklanmıştır i̇ptali̇ i̇stenen hükümler tarih ve sayılı belediye kanununun birleşme ve katılmalar başlığını taşıyan inci maddesinin i̇kinci fıkrası tarih ve sayılı belediye kanununun birleşme ve katılmalar başlığını taşıyan inci maddesinin ikinci fıkrası aynen şöyledir bir belde veya köyün veya bunların bazı kısımlarının meskûn sahasının komşu bir beldenin meskûn sahası ile birleşmesi veya bu sahalar arasındaki mesafenin metrenin altına düşmesi ve buralarda oturan seçmenlerin yarısından bir fazlasının komşu beldeye katılmak için başvurması hâlinde katılınacak belde sakinlerinin oylarına başvurulmaksızın katılmak isteyen köy veya belde veya bunların kısımlarında başvuruya ilişkin oylama yapılır oylama sonucunun olumlu olması hâlinde başvuruya ait evrak valilik tarafından katılınacak belediyeye gönderilir belediye meclisi evrakın gelişinden itibaren otuz gün içinde başvuru hakkındaki kararını verir belediye meclisinin uygun görmesi hâlinde katılım gerçekleşir büyükşehirlerde birleşme ve katılma işlemleri katılınacak ilçe veya ilk kademe belediye meclisinin görüşü üzerine büyükşehir belediye meclisinde karara bağlanır katılma sonrası oluşacak yeni sınır hakkında ncı maddeye göre işlem yapılır ve sonuç i̇çişleri bakanlığına bildirilir tarih ve sayılı belediye kanununun inci maddesinin birinci fıkrası ile i̇kinci fıkrasının i̇lk cümlesi tarih ve sayılı belediye kanununun inci maddesinin birinci fıkrası ile ikinci fıkrasının ilk cümlesi aynen şöyledir meskûn sahası bağlı olduğu il veya ilçe belediyesi ile nüfusu ve üzerinde olan bir belediyenin sınırına metreden daha yakın duruma gelen belediye ve köylerin tüzel kişiliği genel imar düzeni veya temel alt yapı hizmetlerinin gerekli kılması durumunda danıştayın görüşü alınarak i̇çişleri bakanlığının teklifi üzerine müşterek kararname ile kaldırılarak bu belediyeye katılır tüzel kişiliği kaldırılan belediyenin mahalleleri katıldıkları belediyenin mahalleleri hâline gelir tüzel kişiliği kaldırılan belediye ile köylerin taşınır ve taşınmaz mal hak alacak ve borçları katıldıkları belediyeye intikal ederesas sayısı karar sayısı nüfusu in altına düşen belediyeler danıştayın görüşü alınarak i̇çişleri bakanlığının önerisi üzerine müşterek kararname ile köye dönüştürülür tarih ve sayılı belediye kanununun üncü maddesinin birinci fıkrasının bendinde yer alan okul öncesi eğitim kurumları açabilir ibaresi tarih ve sayılı belediye kanununun üncü maddesinin birinci fıkrasının bendi aynen şöyledir okul öncesi eğitim kurumları açabilir devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir her türlü araç gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir gerektiğinde öğrencilere amatör spor kulüplerine malzeme verir ve gerekli desteği sağlar her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclisi kararıyla ödül verebilir gıda bankacılığı yapabilir i̇ptali istenen hüküm üncü maddenin birinci fıkrasının bendinde yer alan okul öncesi eğitim kurumları açabilir ibaresidir tarih ve sayılı belediye kanununun üncü maddesinin i̇kinci fıkrası tarih ve sayılı belediye kanununun üncü maddesinin ikinci fıkrası aynen şöyledir belediye kanunlarla başka bir kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen mahallî müşterek nitelikteki diğer görev ve hizmetleri de yapar veya yaptırır tarih ve sayılı belediye kanununun inci maddesinin bendi tarih ve sayılı belediye kanununun inci maddesinin bendi aynen şöyledir diğer mahallî idarelerle birlik kurulmasına kurulmuş birliklere katılmaya veya ayrılmaya karar vermek tarih ve sayılı belediye kanununun uncu maddesinin son fıkrası tarih ve sayılı belediye kanununun uncu maddesinin son fıkrası aynen şöyledir meclisin çalışması ve katılıma ilişkin esas ve usûller i̇çişleri bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleniresas sayısı karar sayısı tarih ve sayılı belediye kanununun üncü maddesinin birinci fıkrasının bendindeki almak ve i̇baresi bendi ve bendindeki süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek i̇baresi tarih ve sayılı belediye kanununun üncü maddesinin f ve bentleri aynen şöyledir yıllık çalışma programına alınan işlerle ilgili kamulaştırma kararlarını almak ve uygulamak vergi resim ve harçlar dışında kalan dava konusu olan belediye uyuşmazlıklarının anlaşma ile tasfiyesine karar vermek taşınmaz mal satımına trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek i̇ptali istenen hükümler bendindeki almak ve ibaresi bendi ve bendindeki süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek ibaresidir tarih ve sayılı belediye kanununun norm kadro ve personel i̇stihdamı başlıklı uncu maddesinin son fıkrasındaki başarı durumlarına göre toplam memur sayısının yüzde onunu ve i̇baresi tarih ve sayılı belediye kanununun norm kadro ve personel i̇stihdamı başlıklı uncu maddesinin son fıkrası aynen şöyledir sözleşmeli ve işçi statüsünde çalışanlar hariç belediye memurlarına başarı durumlarına göre toplam memur sayısının yüzde onunu ve devlet memurlarına uygulanan aylık katsayının gösterge rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı geçmemek üzere hastalık ve yıllık izinleri dahil olmak üzere çalıştıkları sürelerle orantılı olarak encümen kararıyla yılda en fazla iki kez ikramiye ödenebilir i̇ptali istenen uncu maddenin son fıkrasındaki başarı durumlarına göre toplam memur sayısının yüzde onunu ve ibaresidir tarih ve sayılı belediye kanununun nci maddesinin son fıkrasındaki avukat unvanlı pozisyonlar hariç olmak üzere ibaresi sayılı belediye kanununun nci maddesinin son fıkrası aynen şöyledir tüzel kişiliği kaldırılan belediyelerde sayılı devlet memurları kanununun üncü maddesinin fıkrasına göre istihdam edilen sözleşmeli personelin pozisyonları avukat unvanlı pozisyonlar hariç olmak üzere başka bir işleme gerek kalmaksızın devredildikleri belediye veya il özel idaresi adına vize edilmiş sayılır i̇ptali istenen ibare nci maddenin son fıkrasındaki avukat unvanlı pozisyonlar hariç olmak üzere ibaresidir tarih ve sayılı belediye kanununun inci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesiesas sayısı karar sayısı tarih ve sayılı belediye kanununun denetimin kapsamı ve türleri başlıklı inci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi aynen şöyledir belediyelerde iç ve dış denetim yapılır tarih ve sayılı belediye kanununun inci maddesinin i̇kinci fıkrası tarih ve sayılı belediye kanununun denetimin kapsamı ve türleri başlıklı inci maddesinin ikinci fıkrası aynen şöyledir i̇ç ve dış denetim sayılı kamu malî yönetimi ve kontrol kanunu hükümlerine göre yapılır tarih ve sayılı belediye kanununun bütçe sistemi başlığını taşıyan inci maddesi tarih ve sayılı belediye kanununun inci maddesi aynen şöyledir madde belediye bütçesi ile muhasebe işlemlerine ilişkin esas ve usuller maliye bakanlığının görüşü alınarak i̇çişleri bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir tarih ve sayılı belediye kanununun inci maddesi tarih ve sayılı belediye kanununun şirket kurulması başlıklı inci maddesi aynen şöyledir belediye kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre şirket kurabilir tarih ve sayılı belediye kanununun inci maddesinin bendinin numaralı alt bendi tarih ve sayılı belediye kanununun kaldırılan hükümler başlıklı inci maddesinin bendinin numaralı alt bendi aynen şöyledir türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanununun ek inci maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir sandıkça emekli aylığı bağlanan büyükşehir belediye başkanlarına il belediye başkanlarına ilçe ve ilk kademe belediye başkanlarına diğer belediye başkanlarına gösterge rakamı üzerinden bu maddede belirtilen usûl ve esaslar dâhilinde makam tazminatı buna bağlı olarak temsil veya görev tazminatı ödenir bu tazminatlar ilgililere ödendikçe iki ay içinde faturası karşılığında hazineden tahsil olunur birinci fıkrada öngörülen iki yıllık sürenin hesabında iştirakçi olup olmadıklarına bakılmaksızın belediye başkanı olarak geçen sürelerin tamamı dikkate alınır tarih ve sayılı belediye kanununun geçici madde inin üçüncü fıkrasının i̇kinci cümlesiesas sayısı karar sayısı tarih ve sayılı belediye kanununun geçici madde inin üçüncü fıkrasının ikinci cümlesi aynen şöyledir bakanlar kurulu ilgili kuruluşların borç ödeme kapasitelerini de dikkate alarak ödenecek tutarları taksitlendirmeye taksitlendirilen kısma kanunun yayımını izleyen günden itibaren zam ve faiz uygulatmamaya bu borçların feri ve cezalarını geçmemek üzere indirim yapmaya yetkilidir iii gerekçe tarih ve sayılı belediye kanununun birleşme ve katılmalar başlığını taşıyan inci maddesinin i̇kinci fıkrasının anayasaya aykırılığı yılında türkiye tarafından imzalanan avrupa yerel yönetimler özerklik şartı yılında bazı çekinceler ile sayılı yasa ile onaylanmıştır avrupa yerel yönetimler özerklik şartının türkiye tarafından da benimsenen yerel yönetim sınırlarının korunması başlığını taşıyan inci maddesinde yerel yönetimlerin sınırlarında mevzuatın elverdiği durumlarda ve mümkünse bir referandum yoluyla ilgili yerel topluluklara önceden danışılmadan değişiklik yapılamaz hükmünü yer verilmiştir birleşme ve katılmalarda hem katılan veya birleşen yerel yönetimlerin hem katılınan veya birleşilen yerel yönetimlerin iradesinin aranması anayasanın ve nci maddelerinde belirtilen yerenden yönetim ilkesinin de bir gereğidir günümüzün demokrasi anlayışı da yerel yönetim sınırlarındaki değişikliğin ilgili yönetimlerin iradesi esas alınarak yapılmasını öngörmektedir i̇ptali istenen fıkrada ise iltihak olunacak belde sakinlerinin oylarına başvurulmadan belde sınırlarında değişiklik yapılması öngörülmüş ve bu fıkradaki düzenleme de buna göre yapılmıştır diğer bir anlatımla katılımın gerçekleşmesinde iltihak olunacak belde halkı yerel topluluk tümüyle dışlanmıştır bu durum anayasanın ve nci maddelerine ve ayrıca nci maddesinde belirtilen demokratiklik niteliğine aykırıdır diğer yandan anayasanın ıncı maddesinde usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir denildikten sonra bunların anayasaya aykırılığının iddia edilemeyeceği bildirilmiştir anayasadaki bu düzenleme kurallar hiyerarşisinde andlaşmaların ulusal yasalardan daha üstün olduğu görüşüne dayanak oluşturmuştur anayasaya aykırılığı ileri sürülemediği için uluslararası andlaşmalar ulusal yasaların üstünde ve anayasal normlara yakın konumda görülmüştür bu düşünce uluslararası andlaşmalardan doğan yükümlülüklere de anayasal bir üstünlük tanındığının öne sürülmesine yol açmış ve bu üstünlük ahde vefa ilkesinin bir gereği olarak tanımlanmıştır diğer yandan anayasanın ıncı maddesinde yapılan son değişiklik de insan haklarına ilişkin andlaşmalarlaesas sayısı karar sayısı kanunların aynı konuda yaptığı düzenlemelerde çatışma olması halinde andlaşma hükümlerinin uygulanacağı yolundadır ancak iptali istenen düzenlemede bu hususlar gözetilmemiş uluslararası andlaşmaya uyulmamış olduğundan anayasanın ıncı maddesine aykırı davranılmıştır anayasaya aykırı bir hükmün hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ve dolayısıyla anayasanın ve inci maddeleriyle bağdaşmayacağı da açıktır açıklanan nedenlerle tarih ve sayılı kanunun inci maddesinin ikinci fıkrası anayasanın ve nci maddelerine aykırı olduğundan iptali gerekir tarih ve sayılı belediye kanununun inci maddesinin birinci fıkrası ile i̇kinci fıkrasının i̇lk cümlesinin anayasaya aykırılığı i̇ptali istenen inci maddenin birinci fıkrası ile bağlı olduğu il veya ilçe belediyesi ile nüfusu in üzerinde olan bir başka belediyenin sınırına metreden daha yakın hale gelen belediye ve köylerin genel imar düzeni veya temel alt yapı hizmetlerinin gerekli kılması durumunda danıştayın görüşü alınarak i̇çişleri bakanlığının teklifi üzerine müşterek kararname ile tüzel kişiliklerinin sona erdirilerek ilgili belediyeye katılması öngörülmektedir bu düzenleme tüzel kişilikleri sona erdirilip ilgili belediyeye katılması söz konusu yerel toplulukların yani belediye ile köy halkının katılma konusunda kendilerine referandum yoluyla danışılmasını öngörmediğinden yukarıda inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarının anayasaya aykırılık gerekçesinde etraflıca açıklanan nedenlerle anayasanın ve nci maddelerine aykırılık teşkil etmektedir diğer taraftan inci maddenin ikinci fıkrasının ilk cümlesinde yapılan düzenleme ile de nüfusu in altına düşen belediyelerin danıştayın görüşü alınarak i̇çişleri bakanlığının önerisi üzerine müşterek kararname ile köye dönüştürülmesi öngörülmüştür belediye olan mahalli toplumun görüşü alınmadan yapılacak böyle bir düzenleme de yukarıda etraflıca açıklanan nedenlerle ve nci maddelerine avrupa yerel yönetimler özerklik şartına ve dolayısıyla anayasanın ıncı maddesine aykırılık teşkil edecektir diğer taraftan anayasanın nci maddesinde mahalli idareler il belediye ve köy olarak gösterilmiştir belediyenin köye göre daha üst bir yönetim birimi olduğu açıktır bu durumda belediyelerin sırf nüfuslarının in altına düşmesi nedeniyle köye dönüştürülmeleri onların kazanılmış haklarının ihlali anlamına geleceğinden böyle bir dönüştürülmenin anayasanın nci maddesinde ifade edilen hukuk devleti anlayışı ile bağdaştırılması da mümkün değildir bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun kendiliğinden anayasanın inci maddesine de aykırılığı sonucunu doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sa shf açıklanan nedenlerle tarih ve sayılı kanunun inci maddesinin birinci fıkrası ile ikinci fıkrasının ilk cümlesi anayasanın ve nci maddelerine aykırı olduğundan iptal edilmeleri gerekmektedir tarih ve sayılı belediye kanununun üncü maddesinin birinci fıkrasının bendindeki okul öncesi eğitim kurumları açabilir ibaresinin anayasaya aykırılığıesas sayısı karar sayısı sayılı belediye kanununun üncü maddesinin birinci fıkrasının bendinde belediyelerin görev ve sorumlulukları arasında okul öncesi eğitim kurumları açabilme hizmetleri de gösterilmiştir anayasanın nci maddesinde eğitim ve öğretimin atatürk ilke ve devrimleri doğrultusunda çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre devletin gözetim ve denetimi altında yapılacağı belirtilmiştir anayasada eğitim ve öğretim birey yönünden hak olarak tanınırken devletin de başta gelen ödevlerinden sayılmıştır devletin bu ödevleri yerine getirmesinin yolu atatürk ilke ve devrimleri doğrultusunda aklın egemenliğine dayanan çağdaş eğitim ve öğretim kurumları oluşturması varolanları geliştirmesidir eğitim ve öğretim hizmetlerine devletçe önemli ağırlık verilmesi çağın ve anayasanın gereğidir bu gerek eğitim ve öğretim hizmetlerinin merkezi yönetimin görevleri arasında kalmasını zorunlu kılmaktadır kaldı ki eğitim ve öğretim hizmetleri yerel bir gereksinim niteliği taşımamakta ve bu bakımdan da ulusal düzeyde planlanıp merkezi yönetimce yürütülmesi gerekmektedir anayasanın üncü maddesinde türk toplumunu çağdaş uygarlık düzeyinin üstüne çıkarma ve türkiye cumhuriyetinin laik niteliğini koruma amacı güden devrim yasaları tek tek sayılarak anayasal güvenceye alınmıştır anayasanın üncü maddesi başlangıcı ile ve üncü maddelerinden ayrı düşünülemez ve onları tamamlayıcı niteliktedir ülkemizde laik öğretime geçiş anayasanın üncü maddesiyle korumaya alınan mart günlü sayılı öğretim birliği yasası ile gerçekleştirilmiştir öğretim birliği ilkesinin amacı eğitimi tek elden uygulanan bir devlet politikası durumuna getirerek akla ve bilime dayalı programlarla çağdaş uygarlık hedefine yönelmiş yurttaşlar yaratmaktır yasa koyucu kişiler yönünden hak devlet yönünden ödev olan eğitim ve öğrenim hakkını düzenlerken toplumun gereksinim duyduğu insan gücünün yetiştirilmesi böylece toplumsal ekonomik ve kültürel kalkınmanın sağlanması gibi hususları gözetmek zorundadır bunun merkezi planlama programlama ve uygulamayı gerektireceği açıktır eğitimde planlama ve program kadar belki ondan da fazla önemli olan uygulamadır uygulamada okul öncesi eğitimde belediyelere göre yaşanacak sapmalar laik eğitim ve ulusal birlik yönünden aykırılıklara neden olacaktır genel olarak niteliği bakımından eğitim hizmetlerinin özel olarak da okul öncesi eğitimin yurt düzeyinde ve ulusal düzeyde merkezi yönetimin genel sorumluluğu altında yürütülmesi gerekmektedir bunun tersine okul öncesi eğitim hizmetlerini belediyelerin de yapması eğitimin laikleşmesini ve tek elden yürütülmesini amaçlayan öğretim birliği ilkesiyle ulusal birlik amacıyla demokratik laik eşitlikçi adil işlevsel ve bilimsel temellere dayalı eğitim anlayışıyla anayasanın atatürk ilke ve devrimlerini temel alan ruhuyla bağdaşmamaktadır anayasaya aykırı bir hükmün hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ve dolayısıyla anayasanın ve inci maddeleriyle bağdaşmayacağı da açıktıresas sayısı karar sayısı kuşkusuz okul öncesi eğitim için bina sağlamak eğitim kurumu açmak belediyenin görevi olabilir ancak burada verilecek eğitim tamamen merkezi idarenin görev ve sorumluluğunda olmalıdır ancak iptali istenen hükümde belediyelere verilen görevin okul öncesi eğitim kurumlarının binalarını yapmaktan veya yalnız kurum açmaktan ibaret olduğu okul öncesi eğitimin yönetimini kapsamadığı ileri sürülemez çünkü okul öncesi eğitim kurumları açabilme ibaresi net ve açık olmayan bir ibaredir kurum açma nın yanında burada verilecek eğitimi de kapsayacak niteliktedir bu bakımdan kanunların açık ve anlaşılabilir olma ilkesiyle de uyumlu değildir i̇zinsiz açılan yasa dışı kurslarla ilgili olarak yapılan güncel tartışmalar okul öncesi eğitimin merkezi yönetimin genel sorumluluğu altında yürütülmesinin gerekliliğini bir kez daha göstermiştir açıklanan nedenlerle sayılı belediye kanununun üncü maddesinin birinci fıkrasının bendinde belediyelerin görev ve sorumlulukları arasında sayılan hizmetlerden okul öncesi eğitim kurumları açabilme ibaresi anayasanın başlangıç ilkelerine nci maddesindeki hukuk devleti ilkesine inci maddesindeki anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkelerine üncü maddesindeki din ve ahlak eğitim ve öğretimi devletin gözetim ve denetimi altında yapılır ilkesine nci maddesindeki eğitim ve öğretimin atatürk ilke ve devrimleri doğrultusunda çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre devletin gözetim ve denetimi altında yapılacağı kuralına nci maddesindeki mahalli idarelerin il belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçları için kurulabileceği ilkesine ve üncü maddedeki inkılap kanunlarının korunması kuralına aykırı olup iptali gerekir tarih ve sayılı belediye kanununun üncü maddesinin i̇kinci fıkrasının anayasaya aykırılığı i̇ptali istenen fıkraya göre belediyelere kanunlarla başka bir kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen yerel ortak nitelikteki hizmetleri yapmak ya da yaptırmak gerekli kararları almak uygulamak ve denetlemek görevi verilmiştir böylece belediyeler kamu hizmetlerinin görülmesi yönünden genel görevli kılınmıştır ulusal sınırlar içerisinde yaşayan insanların ortak nitelikteki gereksinimlerini karşılamak devletin temel amacıdır bu amaçların gerçekleştirilmesi için her ülkede yönetim görevi ve sorumluluğu ile hizmetler merkezi yönetim ve yerel yönetim olmak üzere iki ayrı otorite ve örgüt arasında paylaştırılmıştır siyasal bir organizasyon olan devletin merkezi idareyi kurmasının temelinde herhangi bir ülkede yaşayan insanların ortak nitelikteki iç ve dış güvenlik adalet eğitim toplumsal refah ve kalkınmanın sağlanması sağlık hizmetleri ve sosyal güvenliğin etkin bir biçimde gerçekleştirilmesi gibi amaçlar yatar yönetimler arası hizmet bölüşümü deyiminden anlaşılması gereken kamusal ve yarı kamusal nitelikteki hizmetlerin merkezi yönetim ve yerel yönetim birimleri arasındaki dağılımıdır yönetimler arasında hizmetlerin görülebilmesi için neden ayırıma gidilmesi gerektiği ise etkinlik hizmette vatandaşa yakınlık tarihi ve siyasal nedenler ile açıklanmaktadır bir hizmetin yerel nitelik taşıması için genelde iki ölçüt öne sürülmektedir bunlardan birincisi hizmette ölçek ekonomileridir yönetim birimi ölçek ekonomileriniesas sayısı karar sayısı gerçekleştirmeye olanak tanıyacak ölçüde büyük tutulmalıdır burada ölçek ekonomisi kavramı hizmette üretilen miktar arttıkça birim hizmet maliyetinin düşmesi anlamında kullanılmaktadır ölçek ekonomileri ile üretilen hizmetlerde birim maliyeti merkezi üretim sürecinde daha düşük olabilecektir i̇kinci kriter ise hizmette vatandaşa yakınlık ilkesidir bu ilke bir hizmetin prensip olarak vatandaşa en yakın idari birim tarafından yerine getirilmesini ve sadece bu birim tarafından ya hiç yada yeterince etkin bir biçimde yerini getirilmeyen hizmetlerin bir üst birim tarafından üstlenilmesini gerektirmektedir hizmetin vatandaşa yakınlığından hareketle en yakın idari birim tarafından yerine getirilmesi hususunda standart yoktur çünkü hizmetlerin vatandaşa yakınlığı kadar ölçek sorununun da göz önünde bulundurulması gerekmektedir hizmetin özelliğine göre en yakın idare bazen köy belediye olabilirken bazen bölgesel bazen de merkezi idare olabilmektedir örneğin elektrik iç güvenlik ve benzeri faaliyetlerin daha etkin verimli ve kaliteli gerçekleştirilebilmesi için bölgesel veya ülke ölçeğinde örgütlenmesi kaçınılmaz bir zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır hizmetlerin sunumunda yönetimler arasında kesin ayırımlara gitmek gerçekçi bir yaklaşım tarzı olmayabilir aynı hizmet türü ile yerel ve merkezi yönetim farklı gerekçelerle ilgilenebilir örneğin belli bir kamu hizmetinden sağlanan faydanın bir kısmı yerel olarak kabul edilebilir fakat bu hizmetin yerel yönetimlerce sunulması için yeterli koşul değildir ölçek ekonomileri ve söz konusu hizmetin tüm ülkede eşit koşullarda sağlanması gibi nedenler ile merkezi yönetimce sunulması da istenebilir yukarıda etraflıca açıklanan nedenlerle merkezi yönetim ile yerel yönetimler arasında kesin ayrımlara gitmek gerçekçi bir yaklaşım olmadığı için anayasada merkezi idare genel yetkili kılınmıştır nitekim anayasanın merkezi idare başlığını taşıyan ncı maddesinde türkiye merkezi idare kuruluşu bakımından coğrafya durumuna ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre illere iller de diğer kademeli bölümlere ayrılır denilmiştir bu hükümden anlaşılacağı üzere merkezi idarenin kuruluşu esas olarak coğrafi bakımdan düzenlenmiş fakat merkezi idarenin üstleneceği kamu hizmetleri bakımından bir açıklık getirilmemiştir bu konuda maddede yapılan belirleme sadece kamu hizmetlerinin gereklerine göre ifadesidir bunun anlamı ise açıktır yani merkezi idare genel yetkilidir merkezi idarenin görev ve yetkileri anayasada belirlenen temel hak ve hürriyetlerden anlaşılmaktadır ancak anayasada örgütlenme ile ilgili düzenlemede görevler ve hizmetler sayılarak sınırlandırılmamıştır anayasanın nci maddesinin beşinci fıkrasında merkezi idare mahalli idareler üzerinde mahalli hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi kamu görevlerinde birliğin sağlanması toplum yararının korunması ve mahalli ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla kanunda belirtilen esas ve usuller dairesinde idari vesayet yetkisine sahiptir denilmek suretiyle merkezi yönetimin yetkileri ayrıntıya varan bir titizlikle düzenlenirken merkezi yönetimin görev ve hizmetleri şunlardır şeklinde hiç bir düzenlemeye yer verilmemiştir anayasanın ncı maddesinde merkezi yönetimin örgütlenmesine ilişkin ölçütler coğrafya durumu ekonomik koşullar ve kamu hizmetlerinin gerekleri olarak sayılmıştır maddede merkezi yönetimin görevlerini belirginleştiren ya da sınırlayan bir düzenleme yapılmamıştıresas sayısı karar sayısı buna karşın anayasanın nci maddesinde yerel yönetimlerin örgütlenmesi hem coğrafya hem de konu yönünden sınırlandırılmıştır maddeye göre yerel yönetimler ancak yöresel olarak örgütlenebilmekte ve yalnızca yerel ortak gereksinimlerin karşılanması yönünden görevlendirilebilmektedir i̇ptali istenen üncü maddenin ikinci fıkrasında yapılan düzenlemenin ise anayasanın ve nci maddelerindeki ilkeleri gözardı ederek belediyeleri genel görevli ve yetkili konumuna getirdiği açıktır söz konusu ikinci fıkrada her ne kadar kanunlarla başka bir kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen mahalli müşterek nitelikteki görevlerden söz edilerek konu yönünden sınır getirilmiş izlenimi yaratılmaya çalışılmış ise de bu ölçütler yukarıda etraflıca açıkladığımız ölçütlere uygun olmayan soyut ölçütler olduğundan belediyeleri genel görevli konumdan çıkarmaya yetmemektedir çünkü merkezi yönetim örgütlenmesinde yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının görevi kapsamında sayılmayan ya da genel görevli bir kamu kurum ya da kuruluşunun görev alanında yer almakta iken yapılacak bir yasal düzenleme ile kurum ya da kuruluşun görev kapsamından çıkarılacak her türlü kamusal hizmet bu madde nedeniyle başkaca bir yasal düzenlemeye gerek kalmaksızın bel