esas sayısı karar sayısı i̇ptal ve yürürlüğün durdurulmasi i̇stemleri̇ni̇n gerekçesi̇ dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir gerekçeler tarihli ve sayılı sağlık bakanlığınca kamu özel i̇şbirliği modeli ile tesis yaptırılması yenilenmesi ve hizmet alınması ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması hakkında kanunun tümünün ve ayrı ayrı tüm maddelerinin anayasaya aykırılığı sayılı kanunla kanundaki ifadeyle kamu özel iş birliği modeli çerçevesinde sağlık bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının merkez teşkilatının ilgili birimleri ile taşra teşkilatına ait sağlık kurum ve kuruluşlarının hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar üzerinde sabit yatırım dönemi hariç otuz yılı geçmemek üzere üst hakkı tesis edilmek suretiyle yaptırılması mevcut tesislerin yenilenmesi onarımı ileri teknoloji veya yüksek mali kaynak gerektiren donanımın temini ve hizmetlerin yaptırılması tesisteki niteliği belirsiz bazı hizmetlerin sunulması vb karşılığında ticari hizmet alanlarının mecburi ve ihtiyari yükleniciye tahsisi ile yüklenicinin sözleşme kapsamında yaptığı tesislerin kullanım bedeli ile tesisin ve ekipmanların kullanıma hazır tutulmasına yönelik bakım onarım ve benzeri hizmetler ile tesiste sunacağı sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri karşılığında hizmet bedeli ödenmesi ve kullanılan dış kredilere hazine garantisi verilmesi suretiyle kamu sağlık hizmetlerinin sunulması öngörülmektedir böylelikle tc sağlık bakanlığı ve bağlı kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatının her türlü hizmet ve esenlik binaları ile tedavi kurumlarının yaptırılması onarılması ve yenilenmesi ile tedavi hizmetlerinde kullanılan ekipman ve donanımın edinilmesi ve tedavi edici sağlık ve yardımcı sağlık hizmetlerinin sunulmasında taraflar arasında yapılacak yıl süreli bir imtiyaz sözleşmesi çerçevesinde sağlık hizmeti gibi sosyal hukuk devleti ilkesini ilgilendiren ve her siyasi partinin ideolojisi ve parti programları temelinde farklı çözüm yolları olan bir alanda devletin yıl boyunca kiracı ve tedavi hizmeti satın alıcısı olarak belirsiz bir bedel üzerinden yüklenim altına girdiği yüklenicinin yapım işlerinde kullandığı kredi borçlarına hazine garantisi verildiği yüklenicinin enflasyon ve kur değişiminden kaynaklanan finansal risklerinin kamu tarafından üstlenildiği ve dolayısıyla sağlık hizmetlerinin kamu hukukuna tabi idari süreçlerde kamucu anlayışla üretilmesinden vaz geçilerek gelecek yılın bütçesini bağlayıcı ve gelecekteki siyasi iktidarların yılını bloke edici yeni bir modele geçilmektedir modele geçiş tasarının genel gerekçesinde kamu özel işbirliği kamu hizmetleri için kamu ve özel sektör arasındaki işbirliği anlaşmalarını ifade etmekte olup işbirliği yapan taraflar arasında yatırım risk sorumluluk ve kazancın paylaşılması ile karakterize edilmektedir bu model ile yaptırılan tesislerdeki sağlık hizmetleri ise kamu tarafından sunulmaya devam edilmektedir bu modelde kamu ve özel sektör kendilerine mahsus üstün özellikleriyle birbirini tamamlamakta ve ortaya çıkan bu yapının sağladığı güçle kamu hizmetlerinin sunulmasındaki ekonomik zorluklar aşılarak kamu yararı sağlanmaktadır kamu özel işbirliği modeli yatırımlar için gerekli olan harcamaları uzun döneme yayma hizmeti kısa dönemde sunmaesas sayısı karar sayısı fırsatı tanımakta finansal risk bakım ve onarım maliyetleri ise özel sektörde kalmaktadır şeklinde gerekçelendirilmektedir ancak tasarının genel gerekçesindeki bu ifadeleri sayılı kanun doğrulamamaktadır sayılı kanunun ncı maddesinin numaralı fıkrasında yapım işleri için gerçekleştirilecek öz kaynağın sözleşmede belirtilen yatırım tutarının yüzde yirmisinden az olamayacağı belirtilerek geriye kalan yüzde sekseninin iç ve dış piyasalardan kullanılacak kredilerle finanse edilmesi öngörülmekte çerçeve üncü maddesiyle kredinin yabancı para birimi üzerinden edinilmesi halinde kullanılacak kredi tutarı bakanlar kurulu kararıyla hazine garantisi kapsamına alınmakta inci maddesinin numaralı fıkrası ile ise yükleniciye ödenecek bedel üfe ve tüfe ortalaması yanında döviz kuru değişimine karşı da güvence altına alınıp yüklenicinin enflasyon yanında kur riski de sıfırlanarak finansal risklerin tamamı devlet üzerine bırakılmaktadır sabit yatırım giderlerinin sözleşmeye göre yüklenicinin kullanımında olabilecek zorunlu ve ihtiyari ticaret alanları dahil yüzde sekseni kredi kullanımı ile karşılanacak yabancı para cinsinden kullanılan krediler yılda bitirilecek bir inşaat için dört yıl süre belirlemek ve örneğin uygulama sözleşmesine üçüncü yılın sonunda sözleşmenin feshedilerek tesisin idare tarafından devralınması gibi bir danışıklı dövüş hükmü konulması temelinde hazine garantisi kapsamına alınacak ve finansal risklerin tamamı enflasyon ve kur riski devlet tarafından üstlenilecek ve yükleniciye hizmet satışı ve kar garantisi verilecek ise söz konusu tesisleri tc sağlık bakanlığının kendisinin kredi kullanarak yapması ile özel sektöre kredi kullandırıp yaptırması arasında kamu hizmetlerinin sunumuna ilişkin ideolojik tercih dışında hiçbir fark kalmamakta genel gerekçedeki kamu özel işbirliği modeli yatırımlar için gerekli olan harcamaları uzun döneme yayma hizmeti kısa dönemde sunma fırsatı tanımakta finansal risk bakım ve onarım maliyetleri ise özel sektörde kalmaktadır ifadesi boşlukta kalmaktadır tc sağlık bakanlığı bütçesine getireceği mali yük açısından ise söz konusu tesisleri kendisi kredi kullanıp yaptırdığında kredi tutarı için sadece faiz ödenecek iken özel sektöre kredi kullandırıp yaptırması halinde kullanılan kredi için faiz yanında kar payı da ödeneceği dikkate alındığında özel sektör eliyle yaptırmasının tc sağlık bakanlığı bütçesine daha çok mali yük getireceği ve aynı tesis için ödeyeceği toplam kullanım bedelinin kredi anapara ve faiz toplamının çok üzerinde olacağı açıktır dava dilekçesine yazılan maliyetlere ilişkin bu ifadelerin mantıksal çıkarımlar olup herhangi bir teknik analiz ve hesaplamaya dayanmadığı ve dolayısıyla afaki olduğu ileri sürülebilir anayasanın nci maddesinde türkiye cumhuriyetinin demokratik sosyal bir hukuk devleti olduğu belirtilmiş inci maddesinin birinci fıkrasında devlet harcamalarının yıllık bütçelerle yapılacağı kurala bağlanmış ve üncü maddesinde cari ve ileriki yıl bütçelerine mali yük getirecek nitelikteki kanun tasarı ve tekliflerinde belirtilen giderleri karşılayabilecek mali kaynak gösterilmesi zorunludur kuralına yer verilirken kaynağını anayasanın inci maddesinden alan sayılı kamu mali yönetimi ve kontrol kanununun üncü maddesinde ise aynen merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri kamu gelirlerinin azalmasına veya kamu giderlerinin artmasına neden olacak ve kamu idarelerini yükümlülük altına sokacak kanun tasarılarının getireceği malî yükü orta vadeli program ve malî plan çerçevesinde en azesas sayısı karar sayısı üç yıllık dönem için hesaplar ve tasarılara eklerler sosyal güvenliğe yönelik kanun tasarılarında ise en az yirmi yıllık aktüeryal hesaplara yer verilir ayrıca bu kanun tasarılarına maliye bakanlığı ile ilgisine göre devlet planlama teşkilatı müsteşarlığı veya hazine müsteşarlığının görüşleri eklenir denilmiştir bu kurallara göre sağlık bakanlığı ve bağlı kuruluşlarının hizmet ve tedavi kurumlarını bütçe olanakları içinde kendi yapıp sağlık hizmetlerini anayasanın inci maddesindeki kurallar çerçevesinde kamu personeli eliyle yürütmesi ile yap kirala i̇şlet devret modeli kapsamında yürütmesinin yıl boyunca kullanım bedeli hizmet bedeli ve garantiler dahil olmak üzere maliyet ve risk analizlerinin yapılıp karşılaştırılması ve sağlık bakanlığı ile hazine müsteşarlığını yükümlülük altına sokacak mali yükün hesaplanıp kaynağının gösterilmesi ile maliye bakanlığı ile ilgisine göre devlet planlama teşkilatı veya hazine müsteşarlığının görüşlerinin kanun tasarısına eklenmesi anayasal bir zorunluluktur kanun tasarısı bu hukuksal zorunlulukların hiç biri yapılmadan türkiye büyük millet meclisine sunulmuştur devlet bütçesine yıl boyunca mali yük getirecek ve garantörlükten dolayı hazineyi yıl boyunca mali risklerle karşı karşıya bırakacak nitelikte olan sayılı kanuna ilişkin tasarıda mali kaynak gösterilmemesi ve yükümlülük altına girilecek mali yükün hesaplanmaması ve ayrıca kanun tasarısına maliye bakanlığı ile dpt veya hazine müsteşarlığının görüşlerinin eklenmemesi anayasanın üncü maddesine sağlık ve yardımcı sağlık hizmetlerinin yıl süreyle yıllara yaygın hale getirilmesi ise anayasanın inci maddesinde belirtilen asli ve sürekli hizmetler nedeniyle yapılacak kamu harcamalarının yıllık bütçe esasına göre yapılması esasına aykırıdır ve sayılı kanunun tümünün ve ayrı ayrı tüm maddelerinin iptalini gerektirir öte yandan anayasanın nci maddesinde hukuk devleti ilkesine yer verilmiştir hukuk devleti ilkesi yasaların kamu yararına dayanması ögesini içerir çünkü devlet düşüncesi kamu yararında biçimlenip somutlaşır ve bütün kamusal faaliyet işlem ve girişimlerin temelinde kamu yararı ilkesi yatar bir yasa kuralının konulmasında kamu yararı bulunduğunun kabulü için yasanın yalnızca özel çıkar veya belirli grup sosyal sınıf ya da kişilere yarar sağlamayı değil toplumun geneline yönelik yararlar sağlamayı amaçlaması halktan toplanan vergilerin sermaye aktarımına aracılık etmek yerine kamu hizmetlerinin verimli etkin ve tutumlu harcanmasını hedeflemesi gerekir sıra sayılı kanun tasarısının plan ve bütçe komisyonu raporunda chp milletvekilleri rahmi aşkın türeli i̇zmir bülent kuşoğlu ankara ve müslim sarı i̇stanbul yazdıkları karşı oyda diğer taraftan hastanenin yapımının sabit yatırım tutarı ile yıllık yıla kadar çıkabilir toplam kira bedelleri karşılaştırıldığında ortaya çıkan büyük fark söz konusu finansman modelinin seçilmesine ilişkin olarak ciddi soru işaretlerini ortaya atmaktadır nitekim alt komisyon görüşmeleri sırasında sağlık bakanı sayın recep akdağ tarafından örnek olarak verilen kayseri şehir hastanesinin sabit sermaye yatırım tutarı milyon tl olup yıllık kira bedeli milyon lira olarak açıklanmıştır söz konusu kira bedelinin alt detayına bakıldığında milyon lirası bina kullanım bedeli milyon lirası olarak da adlandırılan zorunlu hizmet bedeli milyon lirası da olarak adlandırılan opsiyonel hizmet bedelinden oluşmaktadır yıllık kira bedeli olan milyon lira yıllık kira süresi için hesaplandığında milyar milyon lira olmaktadır söz konusu yıllık kira bedelinin sabit olmayıp ayda bir enflasyon oranı ile dolar kurundaki artışı da içeren bir formül çerçevesinde yükseltileceği düşünüldüğünde milyon lira olan sabit sermaye yatırım tutarı ile milyar milyon lira toplam kira bedelinin arasındaki büyük uyumsuzluk olduğu görülmektedir rakamlar arasındaki bu uyumsuzluğun nedeni sağlık bakanı tarafındanesas sayısı karar sayısı yüklenicinin üstlendiği riskler olarak belirtilmiştir bununla birlikte bu kadar yüksek bir risk primi başka hiçbir yapım ve işletme işinde söz konusu değildir demişlerdir sabit sermaye yatırımı milyon tl olan ve milyon tlsi kredi şeklinde kullanılıp hazine garantisi kapsamına alınan ve ayrıca yüklenicinin enflasyon ve kur değişimine ilişkin finansal riskleri devlet tarafından üstlenilip sıfırlanan bir hastane için yılda milyar milyon tl ödenmesinin sağlık bakanlığınca olağan karşılandığı gerçeği göz önüne alındığında sayılı kanunda öngörülen yap kirala i̇şlet devret modelinde kamu yararı olmadığı kayseri şehir hastanesi örneğiyle sabittir ve sayılı kanunun inci maddesinin numaralı fıkrasının bendinde öngörülen ön fizibilite raporunun anayasanın üncü maddesi ile sayılı kanunun üncü maddesindeki kuralları karşılamadığı ve ilgisinin de bulunmadığı açık olduğu gibi işlerliğinin bulunmadığı da karşı oyda belirtilen örnekle açığa çıkmıştır bu itibarla sayılı kanunda kamu yararı bulunmadığı açık olduğundan kanunu tümü ve ayrı ayrı tüm maddeleri anayasanın nci maddesindeki hukuk devleti ilkesine de aykırıdır sayılı kanunun devlete ve bütçesine yıl süreli bir mali yükümlülük getirdiği gözetildiğinde anayasanın üncü ve sayılı kanunun üncü maddesinde öngörülen kuralların yerine getirilmediği ve alternatif hizmet sunum yöntemlerinin maliyet ve risk analizlerinin yapılıp siyasal iktidarın tercihi ideolojik niteliğinden arındırılarak teknik bir maliyet yarar tercihine büründürülmediği sürece bugünün siyasi iktidarının ideolojik tercihi ve bürokratlarının imzası her siyasi iktidara göre değişebilen sağlık politikaları bağlamında yarın için gelecek hükümetlerin kamu yararı takdirini yıl süreyle bloke ederek olumlu olumsuz yeni bir tasarruf yapmasını tahkim yolu da açık tutulduğu gözetildiğinde bütünüyle olanaksız kılmaktadır demokratik hukuk devletinde siyasi iktidarlara gelecek yılın sağlık politikasını bağlayıcı kurallar koyma ve bürokratlara gelecek yılın bütçelerini bu günden tahsis etme yetkisi verilirken sunulacak sağlık hizmetinin değişik yöntemlere göre alternatif maliyetlerinin tercih edilenin maliyet ve yarar avantajları ile marjinal faydasının yılı bağlayıcı yaygın yüklenmeye esas olan meşru amaç ve yarar dengesinin istisnadan yararlanmak için yıllık bütçe plan tekniğini bertaraf etmeyi zorunlu kılan nedenlerin bunu mümkün kılan yasa ve gerekçesinde sistematik yoruma elverişli açık ve net bir şekilde ortaya konulması gerekir demokratik devlet gelecek siyasi iktidarların kamu hizmetlerine ilişkin siyasa tercihlerini ideolojik nedenlerle bugünden bloke etmemeyi hukuk devleti ise her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurmayı gerekli kılar oysa sayılı kanunun siyasa tercihini ideolojik içeriğinden arındıran teknik analiz ve değerlendirmelere de dayanmadan genel gerekçedeki genel geçer ifadelerle gelecek yılın iktidarlarının sağlık hizmetlerinin sunumuna ilişkin siyasa tercihlerini bu günden bloke etmesi anayasanın nci maddesindeki demokratik devlet ilkesine kamu maliyesini yıl süreyle yükümlülük altına sokması ile hazineyi özel sektörün borçlarını üstlenmek zorunda bırakarak geçmişte örneği yaşanan mali krizlere davetiye çıkarması ise hukuk devletinin ölçülülük ilkesine aykırılık oluşturur yukarıda açıklandığı üzere sayılı kanunun tümü ve ayrı ayrı tüm maddeleri anayasanın nci inci ve üncü maddelerine aykırı olduğundan iptali gerekiresas sayısı karar sayısı sayılı kanunun inci maddesinin numaralı fıkrasındaki özel hukuk hükümlerine göre i̇baresi ile numaralı fıkrasının bendindeki özel hukuk hükümlerine göre i̇baresinin ve üncü maddesinin numaralı fıkrasındaki özel hukuk hükümlerine tabi olup i̇baresinin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun inci maddesinin numaralı fıkrası ile numaralı fıkrasının bendi ve üncü maddesinin numaralı fıkrasında kamu özel işbirliği modeli çerçevesinde sağlık bakanlığı ve bağlı kuruluşlarınca hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar üzerine yaptırılacak sağlık ve ticari hizmet alanları tesisleri ile mevcut tesislerin yenilenmesi işlerinin bunlara ilişkin danışmanlık araştırma geliştirme hizmetlerinin ve ileri teknoloji ya da mali kaynak gerektiren bazı hizmetler ile bazı sağlık hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin olarak yapılacak yıl süreli sözleşmenin özel hukuk hükümlerine göre yapılacağı belirtilmektedir ancak sayılı kanunun inci maddesinin numaralı fıkrası ile numaralı fıkrasının bendi ve üncü maddesinin numaralı fıkrasında yüklenici ile sağlık bakanlığı veya bağlı kuruluşları arasında yapılacak sözleşmenin özel hukuk sözleşmesi olduğu belirtilmesine rağmen sayılı kanun bir bütün olarak incelendiğinde söz konusu sözleşmenin imtiyaz sözleşmesinin bütün unsurlarını taşıdığı ve dolayısıyla idari sözleşme olduğu anlaşılmaktadır öğretide imtiyaz idarenin belli bir özel kişi ile yaptığı sözleşme uyarınca belli bir kamu hizmetinin kar ve masrafları kar ve zararı özel kişiye ait olmak üzere belli bir kişice kurulması veveya işletilmesi usulüdür şeklinde tanımlanırken imtiyaz sözleşmesi ise konusu bir kamu hizmetinin yürütülmesi olan bir kamu hizmetinin bir özel kişi tarafından kurulmasını ve belli bir süre işletmesini veya kurulmuş bulunan bir kamu hizmetinin belli bir süre işletilmesini öngören idari sözleşmelerdir biçiminde tanımlanmaktadır anayasa mahkemesi ise günlü ve sayılı kararında imtiyazı kamu hizmetinin uzun süreli bir idarî sözleşme uyarınca sermayesi kârı hasar ve zararı kendilerine ait olmak üzere özel hukuk kişilerince yerine getirilmesine i̇mti̇yaz denir şeklinde tanımlamış imtiyaz sözleşmesini ise gereksinimler karşısında yönetimin işinin çokluğu ya da kaynak bulmadaki güçlükler kimi zaman bu yöntemin uygulanmasını zorunlu kılmakta ve kamu hizmetinin özel girişime gördürülmesine olanak sağlamaktadır konusu kamu hizmetinin kurulmasını veveya işletilmesini bir özel kişiye devretmek olan sözleşmeler kamu hizmeti imtiyaz sözleşmeleri olarak tanımlanmaktadır şeklinde ortaya koyarak kamu hizmeti imtiyaz sözleşmeleri gerek konusunun bir kamu hizmetinin kurulması veveya işletilmesi olması gerekse hizmetin yürütülmesini sağlamak için hizmeti yapanlara kamu gücüne dayanan kimi yetkiler tanıması gerekse idarenin hizmetin düzenli ve istikrarlı biçimde yürütülmesini sağlamak için denetim ve gözetim yetkisine sahip olması yönünden idarî sözleşmelerin tüm niteliklerini taşırlar saptamasında bulunmuştur sağlık hizmetlerinin anayasanın ncı maddesine göre kamu hizmeti kapsamında olduğunda hiçbir kuşku yoktur sayılı kanuna göre devlet sağlık hizmetlerini hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar üzerine sağlık bakanlığı ve bağlı kuruluşları ile yükleniciler arasında imzalanacak yıl süreli sözleşmeler kapsamında yaptırılacak sağlık ve ticari hizmet alanı zorunlu ve ihtiyari tesislerinde sunacak kanunun inci maddesinin numaralı fıkrası ile numaralı fıkrasının bendine göre sözleşmenin kapsamında ileri teknoloji ve yüksek mali kaynakesas sayısı karar sayısı gerektiren bazı hizmetlerin gördürülmesi ile inci maddenin numaralı fıkrasının bendine göre tesisteki belli hizmetlerin sunulması ve bendine göre ise hizmet alımı yoluyla gördürülebilecek hizmetlerin sunulması işleri de olacak ve böylece sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri yüklenici aracılığı ile sunulabilecek inci maddenin numaralı fıkrasının e ve bentlerine göre yükleniciye karşılığında yaptığı tesislerin kullanım bedeli ile tesisteki belli hizmetleri sunmasının bedeli idare tarafından ödenecek tesisteki mecburi ticari hizmet alanları idare ve yüklenici tarafından piyasa rayiç fiyatlarına göre belirlenen ücret karşılığında hizmetten yararlananlardan alınacak bedeller karşılığında yüklenici tarafından işletilirken ihtiyari ticari hizmet alanlarının neler olduğu ve işletilmesi ihale dokümanlarında belirlenecek üncü maddesinin numaralı fıkrasına göre idare yüklenicinin sözleşme kapsamındaki bütün faaliyetlerini denetleyecek ve sağlık bakanlığı yüklenicinin performans denetimi ve işin yönetimine ilişkin olarak bir denetim ve ayrıca yönetim sistemi kurabilecek üncü maddesinin numaralı fıkrasına göre yüklenici sabit yatırımları ek süre verilmesine rağmen yerine getiremez ise finans sağlayıcılar ile idare anlaşarak yüklenicinin ortaklık yapısında değişikliğe giderek yatırım işlerinin yapılmasını sağlayabilecek üncü maddenin numaralı fıkrasına göre yüklenici sözleşmede üstlendiği hizmetleri yerine getiremez ise idare tarafından sağlık hizmeti yüklenici nam ve hesabına başka firmalara yaptırılabilecek yüklenicinin üstlendiği hizmeti yerine getirememesi sağlık hizmetlerinin sürdürülemez hale gelmesi boyutuna ulaşır ve hizmet sunumu sözleşmede belirtilen performans puanının altında kalırsa sözleşme fesih edilmekle birlikte idare finans sağlayıcılar ile anlaşarak yüklenicinin ortaklık yapısında değişikliğe gidebilecektir anayasanın nci maddesinin tarihli ve sayılı kanunun inci maddesiyle değişik dördüncü fıkrasında devlet kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişileri tarafından yürütülen yatırım ve hizmetlerden hangilerinin özel hukuk sözleşmeleri ile gerçek ve tüzel kişilere yaptırılabileceği veya devredilebileceğinin kanunla düzenleneceği kurallaştırılmakla ve sayılı kanunda da sözleşmenin özel hukuk sözleşmesi olduğu belirtilmekle birlikte anayasa mahkemesi günlü ve sayılı kararında anayasa yargısı alanında bir hizmetin kamu hizmeti bir sözleşmenin de imtiyaz sözleşmesi olup olmadığı yasaya değil niteliğine bakılarak saptanabilir eğer bir kamu hizmeti uzun süreli olarak özel girişime gördürülecekse düzenlenen sözleşme imtiyaz sözleşmesi niteliğindedir demiştir sayılı kanunun konusunu sadece sağlık hizmetlerinin yükleniciler tarafından yapılacak tesislerde yürütülmesi değil bunun yanında manyetik görüntüleme bilgisayarlı tomografi ameliyat üniteleri gibi ileri teknoloji veya yüksek mali kaynak gerektiren tıbbi donanımın temini ve bunlar aracılığıyla yapılacak teşhis tanı önleyici ve ameliyat gibi tedavi edici sağlık hizmetleri ile yardımcı sağlık hizmetlerinin gördürülmesi oluşturmakta süresi yıl gibi oldukça uzun bir süreyi kapsamakta ve eşitler arasındaki özel hukuk sözleşmelerinden farklı olarak idareye sözleşme kapsamındaki yatırım ve hizmetleri yüklenici nam ve hesabına yaptırmaktan yüklenicinin ortaklık yapısını değiştirmeye hizmet sunumuna ilişkin performans göstergeleri koyup yüklenicinin performansını değerlendirmekten denetlemeye ve hatta yükleniciye gördürülecek hizmetlerin sunulmasına ilişkin yönetim ve organizasyon sistemi oluşturmaya varan üstün kamusal yetkiler verilmekte ve tesislerin yılın sonunda idareye bedelsiz devri öngörülmektedir tüm bu hususlar gözetildiğinde ve anayasa mahkemesinin günlü ve sayılı kararı ile günlü ve sayılı kararı dikkate alındığında yükleniciler ile idare arasında imzalanacak sözleşmenin özel hukuk sözleşmesi değil idari nitelikteki imtiyaz sözleşmesi olduğu sonucu ortaya çıkmaktadıresas sayısı karar sayısı kanun tasarısının türkiye büyük millet meclisine sağlık bakanlığı ve bağlı kuruluşlarının hizmet ve tedavi kurumlarını bütçe olanakları içinde kendi yapıp sağlık hizmetlerini kamu hukukuna tabi süreçlerde kamu personeli eliyle yürütmesi ile yap kirala i̇şlet devret modeli kapsamında yürütmesinin yıl boyunca kullanım bedeli hizmet bedeli ve garantiler dahil olmak üzere maliyet ve risk analizleri yapılıp karşılaştırılmadan ve sağlık bakanlığı ile hazine müsteşarlığını yükümlülük altına sokacak mali yük hesaplanıp kaynağı gösterilmeden ve maliye bakanlığı ile ilgisine göre devlet planlama teşkilatı veya hazine müsteşarlığının görüşleri kanun tasarısına eklenmeden sunulmuş olduğu gerçeği göz önüne alındığında yasa koyucunun imtiyaz sözleşmesini özel hukuk sözleşmesi olarak tanımlamasının nedeninin söz konusu sözleşmeleri anayasanın inci maddesine göre danıştayın ön incelemesinden kaçırmak ve danıştay denetiminin dışına taşımak olduğu anlaşılmaktadır yukarıda açıklanan gerekçelerle imzalanacak sözleşmeler imtiyaz sözleşmesi niteliğinde olmasına rağmen danıştayın ön incelemesi ve denetiminden kaçırmak için özel hukuk sözleşmesi olarak niteleyen sayılı kanunun inci maddesinin numaralı fıkrasındaki özel hukuk hükümlerine göre ibaresi ile numaralı fıkrasının bendindeki özel hukuk hükümlerine göre ibaresi ve üncü maddesinin numaralı fıkrasındaki özel hukuk hükümlerine tabi olup ibaresi anayasanın inci maddesine aykırı olduğundan iptali gerekir sayılı kanunun inci maddesinin numaralı fıkrasındaki ile ileri teknoloji ya da yüksek mali kaynak gerektiren bazı hizmetlerin i̇baresi ile numaralı fıkrasının bendindeki veya ileri teknoloji ya da yüksek mali kaynak gerektiren bazı hizmetlerin gördürülmesi i̇baresinin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun inci maddesinin numaralı fıkrası ile numaralı fıkrasının bendiyle ileri teknoloji ya da mali kaynak gerektiren bazı hizmetlerin sunumu da sözleşme kapsamına alınarak niteliği belirsiz olan söz konusu hizmetlerin de yıl boyunca özel sektör tarafından sunulup bedelinin kamu bütçesinden ödenmesi öngörülmektedir i̇hale ile şirketlere devredilmesi ya da hizmet satın alma yoluyla gördürülmesi kabul edilen hizmetlerin içeriğine ve niteliğine ilişkin bir belirleme çerçeve sınır bulunmamaktadır yasanın diğer maddelerinde de hizmetlerin kapsamı belirtilmemektedir tıbbın geldiği aşama itibariyle bir sağlık tesisinde verilen teşhis ve tanıya ilişkin tüm laboratuvar hizmetleri ile tüm tedavi hizmetleri ileri teknoloji ya da yüksek mali kaynak gerektiren hizmetler olarak nitelendirilebileceği gibi bunlardan bir kısmı kapsam içinde bir kısmı da kapsam dışında değerlendirilebilir ve bu değerlendirme kişiden kişiye değişiklik gösterir oysa hukuk devleti ilkesi kurallarda belirlilik gerektirir anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devletinin unsurlarından biri de vatandaşlarına hukuk güvenliği sağlamasıdır hukuk güvenliği kurallarda belirlilik ve öngörülebilirlik gerektirir hukuk devletinde yargı denetiminin sağlanabilmesi için yönetimin görev ve yetkilerinin sınırının yasalarda açıkça gösterilmesi bir zorunluluktur i̇ptali istenen ileri teknoloji ya da yüksek mali kaynak gerektiren bazı hizmetler ibareleri belirlilik genellik soyutluk ve öngörülebilirlik özellikleri taşımaması nedeniyle hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmadığından anayasanın nci maddesine aykırılık oluşturur öte yandan anayasanın nci maddesindeki yasama yetkisi türk milleti adına türkiye büyük millet meclisinindir bu yetki devredilemez kuralına göre yasa koyucunun temelesas sayısı karar sayısı ilkeleri koymadan çerçeveyi çizmeden yürütmeye yetki vermemesi sınırsız belirsiz bir alanı yönetimin düzenlemesine bırakmaması gerekir yasa ile yetkilendirme anayasanın öngördüğü biçimde yasa ile düzenleme anlamına gelmez yasa koyucunun ilkelerini koymadan sınırlarını belirlemeden ve çerçevesini çizmeden ileri teknoloji ya da yüksek mali kaynak gerektiren bazı hizmetleri belirleme yetkisini idareye bırakması yasama yetkisinin devri anlamına geldiğinden anayasanın nci maddesine aykırılık oluşturur ekonomik sosyal ve kültürel haklar sözleşmesinin sağlık hakkına ilişkin nci maddesinin ikinci fıkrasının bendinde hastalık durumunda herkese tıbbi hizmet ve tıbbi bakım sağlayacak koşulların yaratılması amacıyla taraf devletlerin gerekli tedbirleri alacakları hükme bağlanmıştır yine anayasanın nci maddesinde düzenlenen sosyal devlet insan hak ve hürriyetlerine saygı gösteren kişilerin huzur refah ve mutluluk içinde yaşamalarını güvence altına alan kişi ile toplum arasında denge kuran güçsüzleri güçlüler karşısında koruyarak gerçek eşitliği yani sosyal adaleti ve toplumsal dengeyi sağlayan devlettir sosyal devlet sağlık hakkının tam olarak gerçekleştirilmesi için gereken önlemleri almayı zorunlu kılmaktadır yorum belgesinin koruma başlıklı düzenlemesi üçüncü kişiler tarafından tedarik edilen sağlık bakımı ve sağlık hizmetlerine eşit erişimi sağlayacak yasal düzenlemeleri yapma veya bununla ilgili başka tedbirler alma sağlık sektörünün özelleştirilmesinin sağlık tesislerinin mal ve hizmetlerinin mevcutluğu erişilebilirliği kabul edilebilirliği ve niteliği için bir tehlike oluşturmamasını güvence altına alma ve pratisyen hekimlere diğer sağlık personelinin uygun standartta eğitim bilgi ve etik davranış kurallarına sahip olmalarını sağlama görevlerinin taraf devletlerin yükümlülükleri arasında saymaktadır sağlık hizmetlerinin sunumuna hizmetin organizasyonuna sağlık hizmetinin niteliğine uygun olarak yapılmayan düzenleme ile kamu sağlık tesisi içindeki tüm sağlık hizmetlerinin ve sağlık hizmeti ile bağlantılı diğer tüm hizmetlerin gördürülmesine olanak sağlayan iptali istenen düzenleme anayasanın nci ve ncı maddelerine de aykırı olup iptali gerekir yukarıda açıklanan gerekçelerle sayılı kanunun inci maddesinin numaralı fıkrasındaki ile ileri teknoloji ya da yüksek mali kaynak gerektiren bazı hizmetlerin ibaresi ile numaralı fıkrasının bendindeki veya ileri teknoloji ya da yüksek mali kaynak gerektiren bazı hizmetlerin gördürülmesi ibaresi anayasanın nci nci nci ve ncı maddelerine aykırı olduğundan iptali gerekir sayılı kanunun inci maddesinin numaralı fıkrasının bendindeki tesisteki belli hizmetlerin sunulması karşılığında i̇baresi ile nci maddesinin numaralı fıkrasındaki tesislerdeki belli hizmetlerin sunulması i̇baresinin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun inci maddesinin numaralı fıkrasının bendinde tesisteki belli hizmetlerin sunulması karşılığında yükleniciye bedel ödeneceği öngörülür iken nci maddesinin numaralı fıkrasında ise bakanlık ve bağlı kuruluşlarının öngörülecek proje ve belirlenecek esaslar doğrultusunda kullanımlarında bulunan tesislerin yenilenmesi işlerini tesislerdeki belli hizmetlerin sunulması karşılığında yaptırabileceği kuralları getirilmektedir i̇ptali istenen düzenlemelerde geçen belli hizmetler ibaresinde belirlilik yoktur ve tıbbi hizmetlerden hangilerini kapsayıp hangilerini kapsamadığı belirsizdir oysa hukuk devleti ilkesi kurallarda belirlilik gerektirir anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devletinin unsurlarından biri de vatandaşlarına hukuk güvenliği sağlamasıdıresas sayısı karar sayısı hukuk güvenliği kurallarda belirlilik ve öngörülebilirlik gerektirir hukuk devletinde yargı denetiminin sağlanabilmesi için yönetimin görev ve yetkilerinin sınırının yasalarda açıkça gösterilmesi bir zorunluluktur i̇ptali istenen tesislerdeki belli hizmetlerin sunulması ibareleri belirlilik genellik soyutluk ve öngörülebilirlik özellikleri taşımaması nedeniyle hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmadığından anayasanın nci maddesine aykırılık oluşturur öte yandan anayasanın nci maddesindeki yasama yetkisi türk milleti adına türkiye büyük millet meclisinindir bu yetki devredilemez kuralına göre yasa koyucunun temel ilkeleri koymadan çerçeveyi çizmeden yürütmeye yetki vermemesi sınırsız belirsiz bir alanı yönetimin düzenlemesine bırakmaması gerekir yasa ile yetkilendirme anayasanın öngördüğü biçimde yasa ile düzenleme anlamına gelmez yasa koyucunun ilkelerini koymadan sınırlarını belirlemeden ve çerçevesini çizmeden tesislerdeki belli hizmetleri belirleme yetkisini idareye bırakması yasama yetkisinin devri anlamına geldiğinden anayasanın nci maddesine aykırılık oluşturur sınırları belirlenmeden yetki kullanımına olanak veren düzenleme sonucu tüm tıbbi hizmetlerin yükleniciye bırakılması söz konusudur bu tür yetki kullanımı nedeniyle sağlık hizmetlerine erişimi olumsuz etkilemeyecek güvenceler getirilmemiştir belli hizmetlerin sunulmasının devri kapsamında özel hukuk sözleşmesiyle şirketlere devredilecek sağlık hizmetlerinin tıpta uzmanlık ve yan dal uzmanlık eğitimini olumsuz etkilemesini önleyici güvencelere de yer verilmemiştir söz konusu tesise sağlık hizmeti almak üzere başvuran hastaların ve diğer tıp alanlarının özel şirkete devredilen sağlık hizmeti alanındaki hekimlerden konsültasyon hizmetlerini almalarını sağlayıcı hükümler de bulunmamaktadır bu nedenle iptali istenen düzenlemedeki belirsizlik tıpta uzmanlık eğitimi hizmetlerini olumsuz etkileyecek niteliktedir anayasa mahkemesinin günlü ve k sayılı kararında da sağlık hizmetine erişimi kısıtlayacak düzenlemelerin anayasaya aykırı olduğu açıkça belirtilmiştir devredilebilecek hizmetlerin niteliği devrin kurallarına ilişkin herhangi bir belirleme yapılmaksızın tesislerdeki belli hizmetlerin ibaresi ile düzenleme yapılması ve bu yolla sağlık hizmetlerinin yüklenicilere bırakılması anayasanın nci ve ncı maddelerine de aykırılık oluşturur yukarıda açıklanan gerekçelerle sayılı kanunun inci maddesinin numaralı fıkrasının bendindeki tesisteki belli hizmetlerin sunulması karşılığında ibaresi ile nci maddesinin numaralı fıkrasındaki tesislerdeki belli hizmetlerin sunulması ibaresi anayasanın nci nci nci ve ncı maddelerine aykırı olduğundan iptali gerekir sayılı kanunun üncü maddesinin numaralı fıkrasının anayasaya aykırılığı sayılı kanunun üncü maddesinin numaralı fıkrasında gerek görülmesi hâlinde birden fazla tesisin yapım veya yenileme işinin tek bir ihale ile yaptırılabileceği kurala bağlanmaktadır sayılı kanunun genel gerekçesinde yap kirala işlet devret modeli bu modelde kamu ve özel sektör kendilerine mahsus üstün özellikleriyle birbirini tamamlamakta ve ortaya çıkan bu yapının sağladığı güçle kamu hizmetlerinin sunulmasındaki ekonomik zorluklar aşılarak kamu yararı sağlanmaktadır kamu özel işbirliği modeli yatırımlar için gerekli olanesas sayısı karar sayısı harcamaları uzun döneme yayma hizmeti kısa dönemde sunma fırsatı tanımakta ifadeleri ile gerekçelendirilerek yapılacak tesislerin ve edinilecek ileri teknoloji veya yüksek mali kaynak gerektiren bazı hizmetlerin büyük sermayeler gerektirdiğine vurgu yapılmakta ve bu niteliğinden dolayı da yüzde sekseninin kredi ile yapılmasına olanak tanınmaktadır dolayısıyla söz konusu işlerin proje maliyeti devletin bütçe imkanlarını zorlayacak derecede yüksektir ve yüksek olduğu için de devlet tarafından yapılamayıp özel sektöre yaptırılmakta ve söz konusu tesisleri devlet yıl boyunca kiralayarak bütçeye olan maliyetini yıllara yaymaktadır anayasanın nci maddesinin birinci fıkrasında devlete para kredi sermaye mal ve hizmet piyasalarının sağlıklı ve düzenli işlemesi için gerekli önlemleri alma ve piyasalarda fiili veya anlaşma sonucu doğacak tekelleşme ve kartelleşmeyi önleme görevleri verilmiştir dev