esas sayısı karar sayısı çankırı cumhuriyet başsavcılığı sanığın katılanlara karşı tcy ncü maddelerinde düzenlenen suçları işlediğini ileri sürerek çankırı asliye ceza mahkemesine hitaben düzenlediği tarihli iddianamesi ile sanığın cezalandırılmasını talep etmiştir bakılmakta olan davada güveni kötüye kullanma suçu için öngörülen cezanın artırım nedeni gözetilmeksizin üst sınırı yedi yıl hapistir özel belgede sahtecilik suçunda da artırım nedenlerine bakılmadığında cezanın üst sınırı üç yıl hapistir yargılama sürecinde sayılı yasa ile yapılan düzenleme uyarınca sayılı yasaya eklenen geçici ncu madde nedeniyle asliye ceza mahkemesindeki duruşmalarda cumhuriyet savcısı bulunamayacağı için bu hükmün yürürlüğünden sonra bakılmakta olan bu davanın duruşmalarında da cumhuriyet savcısı yer almamıştır uygulanan bu kural anayasanın nci maddelerine aykırıdır sayılı yasa ile sayılı yasaya eklenen geçici ncu madde bu davanın konusu olup sayılı yasa ile sayılı yasaya eklenen ve aynı içerikte farklı bir dönemi kapsar nitelikteki geçici ncü madde hakkında anayasa mahkemesine yapılan iptal başvurusunu anayasa mahkemesi tarihli resmi gazetede yayımlanan esas tarih ve sayılı kararıyla reddetmiştir tarihinde yürürlüğe giren tarih ve sayılı yasa ile bu yasanın yürürlük tarihinden tarihine kadar asliye ceza mahkemelerindeki duruşmalara cumhuriyet savcılarının katılmayacağı hüküm altına alınmıştır tarihinde yürürlüğe giren tarih ve sayılı yasa ile bu yasanın yürürlük tarihinden tarihine kadar asliye ceza mahkemelerindeki duruşmalara cumhuriyet savcılarının katılamayacağı hüküm altına alınmıştır her iki yasa içerik olarak aynı olup sadece dönem olarak öngörülen süreler ve bu sürelerin zamanı ve uzunluğunda farklılık söz konusudur her iki yasa hükmü de öngörülen süreler dışında aynı içeriktedir öngörülen sürelerin uzunlukları da farklıdır sonuçta her iki hüküm de ayrı yasalara ait hüküm olmakla ilk hüküm hakkında anayasa mahkemesince karar verilmesi nedeniyle olayda ikinci hüküm yönünden anayasanın son maddesinin uygulanırlığı söz konusu değildir anayasa mahkemesinin de vermiş olduğu iptal kararındaki gerekçeler incelendiğinde başvuru konusu edilen yeni hükümle geçicilik niteliği adeta kalıcı hale getirilmekle ve asıl ceza mahkemesi niteliğindeki asliye ceza mahkemelerinin duruşmalarından gerçekte cumhuriyet savcılarının dışarıda bırakılması sonucu ortaya çıkarılmış olması karşısında bu gerekçeler bu başvuruya konu edilen hüküm yönünden yaşam alanı bulmamaktadır yapılan düzenleme anayasanın nci maddesinde ifadesini bulan toplumun huzur içinde adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı hukuk devleti ilkesiyle çelişmektedir uluslararası düzenlemelerde de ortaya konulduğu üzere ceza yargılamasında cumhuriyet savcısı suçtan etkin korunma ve toplum yararı ile kişi yararının sağlanması için görev yapacaktır bu görevini yerine getirmek için toplum huzurunu gözetecek adalet anlayışını öne çekecek insan haklarına koruma anlayışı ile hukukun üstünlüğü ve etkinliği için görev yapacaktıresas sayısı karar sayısı cumhuriyet savcısının ceza soruşturmasında varlığı toplum yararının sağlanması ve korunması suça karşı etkin korunma adalet amacıyla etki altında kalmadan maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasıdır cumhuriyet savcısının görevi soruşturma ile sınırlı olmayıp soruşturması yapılarak dava açılan konularda bu görevi yargılama sürecine de sarkmakta sayılı yasanın ncı maddesinde ifade edildiği üzere sanığın leh ve aleyhine olan kanıtları toplama ve değerlendirme konusunda görev yapmaktadır cumhuriyet savcısının yargılamada yer almaması sanık yönünden savunma hakkını da kısıtlayıcı nitelik taşıyacaktır alt sınırı beş yılın üzerinde ceza içeren veya maddi durumu iyi olmayan sanıkların kendilerini baro yoluyla avukatla temsil ettirmeleri olanaklıdır somut olaya bakıldığında alt sınırı beş yılın altında kalan ancak güveni kötüye kullanmak suçunda üst sınırı yıl olan artırım nedeniyle birlikte yılın üzerine çıktığı gözetildiğinde bu gibi suçlarda atılı suçlardan etkin korunma toplum yararının gözetilmesi gibi durumlar hep birlikte gözetildiğinde zorunlu müdafii koşulunun oluşmadığı durumda cumhuriyet savcısı adil yargılamanın varlığı hukukun etkinliği ve toplum huzurunun sağlanması için olmazsa olmaz bir görev yerine getirmektedir cumhuriyet savcısının eksikliği ya yargılamada kendisini hissettirecek ya bu eksikliği ortaya çıkan kararda gören cumhuriyet savcısı yasa yoluna gittiğinde dava süreci uzayacak ya da bu durum yargıcın rol ve yükünü artıracak bu ise ayrıca adalet anlayışını zedeleyecek yargılama sürecini uzatacak hukukun etkinliği yoluyla hukuk devletine aykırılık yaratacaktır hukuk devletinde kuşkusuz bir soruşturmanın ve de yargılamanın etki altında kalmadan adil koşullar içinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir i̇şte bu noktada cumhuriyet savcısının rolü yadsınamaz bu nedenle aynı ağırlıktaki suçlarda askeri mahkemelerde görülen davalarda askeri savcının yer alması yine ayrıca askeri yargıtay ve yargıtay da ilk derece olarak görülen ve yine yüce divan da görülen davalarda savcının yer alması gözetildiğinde onların rolü asliye ceza mahkemelerinde bir şekilde yargılamada bir başkasına yüklenmiş bu boşluk hukuk devleti ilke ve kurallarına uygun biçimde giderilmiş değildir hukuk devletinde düzenlemeler açık ve belirlilik içinde yapılmalıdır çok net biçimde düzenlemenin amaç ve sonucu ortaya konulmamış bu düzenleme ile savcılar nedeniyle boşalan alan yargıçlar tarafından doldurulacağı için ya yargıç tüm süreçte etkin olamayacak ya da bir yönüyle savcılaşacaktır bu durum ise hukuk devleti ilke ve kurallarına aykırıdır sayılı yasa sonrası sayılı yasa çıkarılmakla her iki yasada geçici olarak ifade edilen hükümlerde öngörülen süreler toplamda dikkate alındığında bu hükümler ve süreler her ne kadar geçici olarak nitelense bile bu şekilde düzenlemelerin özde geçicilik niteliğinden de uzaklaştıkları anlaşılmıştır bu düzenleme ile artık hukuk devletinin ilke ve kuraları dolanılmış yeni çıkartılan yasa hükmüne de geçici nitelemesi yapılmasına rağmen öngörülen süre ve geçmişte de duruşma dışı bırakılan süre gözetildiğinde bu toplam süreler karşısında düzenleme adeta kalıcı bir düzenlemeye dönüştürülerek hukuk devleti kurallarına aykırılık yaratılmıştır bu nedenle yapılan düzenleme anayasanın nci maddesine aykırıdır yapılan düzenleme ile anayasanın ncu maddesindeki yasa önündeki eşitlik kuralına her yönüyle aykırılık yaratılmıştır asliye ceza mahkemelerinin görev alanına giren suçlar askeri mahkemelerde söz konusu olduğunda duruşmada askeri savcı yer alacak yine yüce divandaki yargılamalarda ve ilk derece olarak askeri yargıtay ve de yargıtayda gerçekleştirilen yargılamalarda savcılıkesas sayısı karar sayısı makamı duruşmada yer alırken asliye ceza mahkemelerindeki yargılamalarda yer almayacak olması bu mahkemelerde yargılananlar yönünden eşitliğe aykırı bir durum ortaya çıkarmıştır farklı durumda olanların farklı kurallara tabi olmaları eşitliğe aykırılık olarak sayılmaz ise de diğer mahkemelerdeki aynı nitelikte söz konusu olan suç ve cezalar konusunda mahkemelerde yargılanan kişilerle ilgili olarak söz konusu olan savcılık kurumunun aynı suç ve cezalarla ilgili asliye ceza mahkemelerinde devre dışı bırakılması ve bu yapılırken de yerine bir şey ikame edilmemesi eşitliği bozucu niteliktedir yaratılan bu farklılığın haklı gerekçesi açıkça ortaya konulmuş da değildir adil yargılama için diğer mahkemelerde varlığını sürdüren bir uygulamanın bir başka gerekçe ile yerine herhangi bir düzenleme de yapılmadan geçici bir süre içinde olsa kaldırılması adil yargılamanın geçici bir süre için devre dışı bırakılmasının hiçbir biçimde gerekçesi de olamaz kaldı ki asliye ceza mahkemeleri dışındaki diğer mahkemelerde yargılanan kişilerin konumları yüksek mahkemelerin donanımları karşısında yerel mahkemelerdeki kişiler ve toplum aleyhine yaratılan bu tablo eşitlik kuralına bu nedenle de anayasaya aykırıdır yapılan düzenleme anayasanın nci maddesinde düzenlenen adil yargılama hakkına aykırılık oluşturmaktadır cumhuriyet savcısı cmynın nci maddesinde de açıkça ortaya konulduğu üzere sanığın hem lehine hem de aleyhine olan kanıtları toplamakla yükümlü yargılama sürecinde maddi gerçeğin ortaya çıkmasını sağlamakla görevlidir yargılamada ileri sürülen kanıtlara yüz yüzeliğin esas olduğu ceza yargılamasına bizzat katılarak bu kanıtlardan hukuka aykırı olanlarla ilgili olanlar yönünden yargılamanın uzamamasına neden olacak savunma hakkının kısıtlanmamasını sağlayacak yargılamanın adil bir ortamda gerçekleşmesi için mahkemeye duruşma yargıcına yardımcı olacaktır cumhuriyet savcısının duruşmadaki rolü ile mahkemenin mahkeme yargıcının rolü aynı değildir mahkemenin duruşma sürecinde cumhuriyet savcısının rolüne de soyunması adil yargılama ortamını bozacaktır cumhuriyet savcılığının bu mahkemelerde hiçbir biçimde olmaması gerektiği ileri sürülmemektedir geçici bir süre olmaması gerektiği ifade edilmektedir bu düzenleme ile bu yargılamalarda cumhuriyet savcılarının varlığı zaten benimsenmektedir cumhuriyet savcılarının varlık koşullarının geçici bir süre askıya alınması bu yapılırken de bunun yerine başka önlemler alınmaması adil yargılama kurallarına çok açıkça aykırıdır yukarıda örnekleri verilen yüksek mahkemelerdeki yargılamalarda adil yargılamanın gereği olarak asliye ceza mahkemelerinin baktığı davaların temyiz incelemelerinde ya da bu davalara ilk derece sıfatı ile bakılırken savcılık kurumunun varlığı adil yargılama nedeniyledir yasama organının sürekli olarak geçici nitelikteki düzenlemelere yönelmesi ve bunu yaparken de ortaya çıkan boşluk halini doldurucu önlemler almaması açıkça adil yargılama hakkına aykırıdır bu nedenle yapılan düzenleme ile anayasaya aykırılık hali ortaya çıkmıştır yapılan düzenleme anayasanın nci maddesine aykırılık oluşturmaktadır bu yolla ayrıca anayasanın nci maddesine de aykırılık oluşturmaktadır yukarıda ortaya konulan tarafı olunan uluslararası sözleşmelerde adil yargılama hakkı korunmakta olup bu hakkın etkin biçimde yerine getirilebilmesi esas alınmıştır bu konuda ise cumhuriyet savcısının görevini tarafsızlıkla etkin biçimde süratli olarak yapması mahkeme ile işbirliği içinde olmasının adil yargılama yönünden gerekliliği söz konusu sözleşmelerinesas sayısı karar sayısı yorumunda dayanılan ilke kararlarında ortaya konulmuştur cumhuriyet savcısının görevini bu çerçevede yerine getirmesi tarafı olunan sözleşmelerin bir gereğidir somut olayda üst sınırı yıl hapis olan artırım nedeni dikkate alındığında yılın üzerinde kalan bir suçun önemsiz olarak nitelenemeyeceği böyle bir durumda ceza yargılamasının ve adil yargılamanın en etkin biçimde çalışır kılınması gerekirken cumhuriyet savcısının duruşma dışında bırakılması böylece adil yargılamadan bir yönüyle kaçınılması uzak durulması yargıcın aynı zamanda savcılaştırılması evrensel kurallarla da bağdaşmamaktadır yapılan düzenleme anayasanın ncü maddesine aykırıdır ceza yargılamasından cumhuriyet savcısının çıkartılması nedeniyle yargılamada yer almayan ve kanıtları yargılama içinde tartışamayan cumhuriyet savcısı bunu yargılama sonrası yapmak istediğinde yasa yoluna gitmek durumunda kalacak normalde kullanmayabileceği temyiz yasa yolunu kullanması durumunda davanın mümkün olan süratle sonuçlandırılmasının önüne geçilmiş olacaktır bu durum gideri de artıracaktır duruşmada yer alan ve kanıtları duruşma içinde yüzyüze tartışan cumhuriyet savcısı tartışılacak konuların duruşma içinde tartışılmasını sağladığında duruşma sonrası yasa yoluna gitmeyecek bu durumda da davalar mümkün olan süratle sonuçlanabilecektir ortaya çıkan adil yargılamaya aykırılığı gidermek için yasa yollarının kullanılması yargılama sürecini uzatacağından bu durum anayasanın ncü maddesine aykırılık oluşturmaktadır yapılan düzenleme anayasanın nci maddesine aykırıdır mahkeme teşkilatı içinde cumhuriyet savcılıklarına yer verilmiş olup cumhuriyet savcılıklarının geçici bir süre için asıl ceza mahkemesi olarak kabul edilen asliye ceza mahkemesi dışında bırakılması anayasanın nci maddesinin amacına aykırılık yaratmaktadır mahkemelerinin kuruluş ve işleyişinin yasa ile düzenlenmesi güvence oluşturmaya yöneliktir daha önce sayılı yasa ile düzenleme yapılmış bu düzenlemeden sonra yargı alanında adil yargılamaya uygun kalıcı bir düzenleme yapma yoluna gidilmemiş ceza yargılamasında cumhuriyet savcısının varlığı tartışılmadığı için bu kurum bütünüyle asliye ceza mahkemeleri dışında bırakılmayarak tekrar geçici bir süre için duruşmalara girmeyecekleri yolunda hüküm getirilmiştir önceki düzenlemeden sonra varlığı kabul edilmesine rağmen duruşma dışı bırakılma yıl süresi uzatılarak yapılan bu düzenlemenin haklı gerekçesi artık söz konusu olamaz bu şekilde ortaya çıkan yasama iradesi hukuki dayanaktan yoksundur ceza yargılaması içinde varlığı tartışmasız olan ve asıl ceza mahkemeleri olarak kabul edilen asliye ceza mahkemeleri duruşmalarından cumhuriyet savcılarının çıkartılması düzenleme yasa ile yapılmış ise de yapılan düzenlemenin hukuk devletine ve demokratik toplum gereklerine uygun gerekçesi ortaya konulamadığından bu düzenleme anayasanın nci maddesine aykırılık yaratmıştır sonuç yukarıda açıklandığı üzere anayasaya aykırılık yönünden gerekçesi ekli kararda gösterileceği üzereesas sayısı karar sayısı bakılmakta olan davada uygulama yeteneğine sahip olan tarih ve sayılı yasanın maddesi ile sayılı yasaya eklenen sayılı yasanın geçici maddesinin anayasanın maddelerine aykırılığı nedeniyle iptali için anayasa mahkemesine başvuruda bulunulmasına anayasanın maddesinde öngörülen süre ve koşullar çerçevesinde anayasa mahkemesinin vereceği karara kadar davanın geri bırakılmasına sanığın iddianamede gösterilen suç tarihine yakın tarihlerde yazı ve imza örneklerinin nerelerde bulunduğu konusunda araştırma yapılmasına bu amaçla yazı yazılmasına sanığın beyanının alınmasına ve belirteceği yerlerdeki yazı ve imza örneklerinin getirtilmesine ayrıca sanığın sağ ve sol elle rakam yazı ve imzalarını içerir yazı ve imza örneklerinin alınmasına işlem tamamlandığında dosyada emanete kayıtlı eşya ile birlikte bu yazı ve imza örnekleri arasında uyum olup olmadığı emanete kayıtlı eşyanın sanığın el ürünü olup olmadığı konusunda yazı ve imza incelemesi yaptırılması için duruşma günü beklenmeksizin uzman kuruluştan rapor alınması için yazı yazılmasına anayasanın maddesi hükmü de gözetilerek duruşmanın günü saat a bırakılmasına karar verildi