esas sayısı karar sayısı i̇ptal i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir tbmm i̇çtüzüğün hükmü görüşülen bir madde birçok mesele veya fıkralardan mürekkep ise ve bunların ayrı ayrı oya konmaları onbeş üye tarafından yazılı olarak teklif olunmuşsa gereği yapılır kuralını düzenlemiştir kural bir kanunun her maddesinin ayrı ayrı oylanmasıdır i̇çtüzük mad nin ters kanıtı ancak temel kanunlarda bu yöntemden ayrılınacağı gibi i̇çtüzük mad onbeş kişinin yazılı teklif ile fıkra ve sorun oylamasına da gidilebilir i̇çtüzük mad hükmü çerçevesinde onbeş kişinin yazılı istemi ayrıca genel kurulun karar vermesine mi bağlıdır peşinen belirtelimki parlamentonun uygulanması ile kuralın muhtevası arasında bir çatışma vardır i̇çtüzük hükmünün tatbiki zımnında hemen her uygulama itiraz görmesine rağmen ilk uygulamanın sürdürülmesi görüntüsünde genel kurulun kararı aranmıştır kuralın anlamına onbeş kişinin imzası yanında bu teklifin genel kurulca da benimsenmesi gerekir biçiminde bir içerik eklenmiştir par ex cahit tutumun gerekçeli karşı koyuşu ile tli uygulama td shf vd hikmet çetinin karşı koyuşu ile tli uygulama btd shf ve civ şevket kazanın karşı koyuşu ve aksi uygulamaya belirsiz atfı ile tli uygulama td shf ve civ oltan sungurlunun karşı koyuşu ile tli uygulama btd shf vd bozkurtun karşı koyuşu ile tli uygulama td shf vd sözü geçen tutanak tomarları ek belirlenebildiği kadar böyle bir oylama isteği genel kurulca ancak bir kez tasvip görmüştür b td shf ve civ ek sözü geçen tutanak örneği bir maddenin birçok meseleyi düzenlemesi ve ayrı oylama istemi hali şu ana kadar herhangi bir uygulama görmemiştir birden fazla fıkralardan oluşan kanunun her fıkrasının ayrı oylanmasında vasıflı talebin dışında genel kurul onayını arayan uygulama i̇çtüzüğün maddesi kapsamında usul tartışmasına konu kılınmış buna rağmen başkan eski uygulamayı sürdürmüştür ek tarihli usul tartışması ve uygulama tutanağı meclise genel kurula niyabeten görev yapan ve genel kurulun karşı çıkmadığı bu uygulama bir içtüzük ihdası niteliğinde olduğu için anayasa yargısının denetimine tabidir anymad dava bu denetim çerçevesinde açılmıştır anayasının maddesine aykırılığın açığa çıkarılması meclis çalışmalarını içtüzük denen yazılı kural bütününe göre yürütmek zorundadır i̇çtüzüğe aykırı başka bir kural gelenek veya uygulama içtüzük denen hukuk formu içine girmedikçe meclis çalışmasına temel alınamaz i̇çtüzük mad anayasa mad yüksek anayasa mahkememizin yerleşik içtihadı içtüzüğe aykırıorada yeralmayan ve genelesas sayısı karar sayısı kurul uygulamasına konu karşıt veya ek kuralların içtüzük ihdası niteliğinde olduğu yönündedir i̇çtüzüğün hükmü bir uygulama şartı olarak onbeş kişinin imzasını taşıyan teklifin varlığını gerekli ve yeterli görmüştür gereği yapılır kaydı ayrı ayrı oylamaya gidilir anlamına gelir açık anlama ilave bir anlam yüklemek yorum kurallarına ve hukuka yabancıdır oylama önergelerinde kural gereğini yapmak şartları tahakkuk etmişse oylama yapmaktır genel kurulun iradesine başvurulmanın öngörülmesi bizim tüzük sistematiğimizde bunun açıkça yazılı olmasına bağlıdır nitekim gizli oylamada bu sistematiği görüyoruz i̇çtüzük mad istemeye ilaveten genel kurulca kabulü ibaresi yasama pratiğinde iktidar çoğunluğu engellemelerin ve müzakerelerin önüne geçmek için sözgelimi on madde olması gereken bir tasarıyı fıkrasız tek madde olarak düzenlemektedir adına vergi reformu denen yasada bu tavır sergilenmiştir tüzük koyucu bu gibi türüne az rastlanır aykırılıkları varsayarak bir ihtiyaca cevap vermiş ve sorun oylamasını öngörmüştür böyle bir talebin gelmesi halinde tasarıteklif geri çekilip tekniğine uyumlanacak veya sorun oylaması yoluyla yasama organının iradesi açığa çıkacaktır çok sorumlu birden fazla sorun içeren fıkrasız maddenin sorun sorun oylanmasının istenmesi halinde ne başkan ne genel kurul bu istemi reddetme imkanını haiz değildir çünkü halde genel kuruldan geçmemiş oylanmamış bir sorunun yasalaşması benimsenmiş olur ki böyle bir kanun kabulü düşünülemez aksine bir uygulama gelenekle meşrulaştırılamaz gelenek veya teamül bir hususu yazılı olarak tanzim eden kuralı ortadan kaldırıcı ilgai etki gösteremez yazılı kurala aykırı önceki veya kuralın yürürlük dönemindeki uygulama hukuki bir hata olarak tasvip dünyasındaki yerini alır kuralın açık muhtevasına kuralın gerekçesi dahi başka bir anlam yüklenemez gerekçe ile kuralın çatışması halinde gerekçenin hiçbir ağırlığı olamaz i̇hzari çalışma olarak gerekçeler kaleme alışındaki değer ve hata kayıtları hariç asıl hükümle uyum gösterdikleri ölçüde yorum malzemesi olabilirler anayasanın nci maddesine aykırılığın açığa çıkarılması türkiye cumhuriyeti bir hukuk devletidir hukukun üstünlüğünü ve devletin hukuka bağlılığı yasama alanı içinde geçerlidir yasama organı bağlı olduğu hukuku meclis çalışmalarında da tam olarak yansıtmak zorundadır i̇çtüzük karakterine bürünen ayrı ayrı oylamada genel kurul onayı zorunluluğu hukuk kuralına hukuk aşılarak eklenen ilave şarttan başka bir şey değildir i̇çtüzük mad meclis böyle bir şartı yorumla değil ancak usulüne göre yapılacak bir içtüzükle da gereği var ise öngörebilir mekanizmaya genel kurul onayını eklemek işlemeyecek bir mekanizma ihdası ile özdeştir çünkü bu halde çoğunluğun dediği olacak azınlığa tahakküm gerçekleşecektir yorum sarahat halinde gerekçeye başvurulamazlık gelenek yazılı kural ilişkisi ve benzeri temel hukukî kavramlar yaşamanın da gözetmesi gereken kavramlardır any mad esas sayısı karar sayısı yasama organı dava konusu uygulamada bu özeni esirgemiştir talep örneği ekli tarihinde gerçekleştirilen genel kurulca itiraza uğramayan içtüzük ihdası niteliğindeki uygulamanın yukarda belirtilen ve yüce mahkemece belirlenecek olan anayasaya aykırılık nedenleriyle iptali hususu takdirlerine arz olunur