esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü aynen şöyledir davacı eylül tarihinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle eylül tarihinde nefroloji bilim dalı başkanı olarak görevlendirildiğini bilahare sayılı kanun hükmünde kararname hükümleri uyarınca genelkurmay başkanlığının eylül günlü emriyle eylül tarihinde yüksek bilim konseyi üyeliğine atandığını sayılı kanun hükmünde kararnamenin dayanağı olan sayılı yetki kanununun anayasa mahkemesinin ekim tarih ve k sayılı kararıyla iptal edildiğini bu kararı müteakip anayasa mahkemesinin önüne gelen ve yetki kanununa dayanılarak çıkarılan tüm kanun hükmünde kararnameleri iptal ettiğini ortada çok açık bir anayasaya aykırılık olduğunu dolayısıyla sayılı kanun hükmünde kararname ile sayılı gata kanununa eklenen hükümlerden dava konusu işlemle ilgili olanların iptali için anayasanın ve sayılı kanunun inci maddeleri uyarınca anayasa mahkemesine başvuru kararı alınması gerektiğini sayılı gata kanununun ek üncü maddesi ile atama yetkisinin yüksek askeri şûraya ait olmasının ve yüksek askeri şûraca verilecek kararların yargı denetimi dışında tutulmasının anayasa mahkemesine başvuru için engel teşkil etmeyeceğini zira aldığı kararlar yargı denetimi dışında olan mercilere görev ve yetki veren kanunların anayasaya uygunluk denetimi dışında bırakılmadığını ayrıca yüksek askeri şûraya verilen bu yetkinin yıl ile sınırlı olduğunu ve toplam yıllık görev süresi sonunda bilim dalı başkanlığı görevinin kendiliğinden sona ereceğini belirterek gata nefroloji bilim dalı başkanlığı görevinden yüksek bilim konseyi üyeliğine atama işleminin iptaline bu işlemin dayanağı olan sayılı kanun hükmünde kararnamenin nci maddesi ile sayılı gata kanununun üncü maddesine eklenen bendindeki ‘gülhane askeri tıp akademisinde görevli ana bilim ve bilim dalı başkanlığı ile servis ve kısım şefliği görev süresini tamamlayan öğretim üyeleri ile ibaresinin sayılı kanun hükmünde kararnamenin nci maddesi ile sayılı gata kanununun ncı maddesinin ikinci fıkrasına üçüncü cümleden sonra gelmek üzere eklenen ‘ancak albay rütbesinde ana bilim dalı başkanı bilim dalı başkanı servis şefi veya kısım şefi olarak geçecek süre toplam yılı geçemez ek cümlesinin sayılı kanun hükmünde kararnamenin üncü maddesi ile sayılı gata kanununun ek madde nin inci fıkrasındaki gülhane askeri tıp akademisindeki ana bilim dalı ve bilim dalı başkanlığı ile servis ve kısım şefliği görev sürelerini tamamlayan öğretim üyeleri ibaresinin sayılı kanun hükmünde kararnamenin üncü maddesi ile sayılı gata kanununa eklenen ek madde ün inci fıkrasındaki ‘bilim dalı başkanlığı görev süresi yıldır general ve amiraller hariç bu süre yüksek askeri şûra kararıyla her yıl yeniden değerlendirilmek kaydıyla uzatılabilir bilim dalı başkanlığı görev süresi toplam yılı geçemez görev süresi bitenler yüksek bilim konseyindeki kadrolara atanırlar cümlelerinin iptali için anayasa mahkemesine başvuru kararı alınmasını talep ve dava etmiştir davanın esasının tartışılmasına geçilmeden önce davacının yukarıda belirtilen ve sayılı kanun hükmünde kararname ile sayılı gata kanununun ve ncı maddeleri ile ek madde ve ek madde deki düzenlemelerin anayasaya aykırı olduğu yönündeki iddiasının incelenmesi sorunun çözümü için gerekli görülmüştür dava dosyasının incelenmesinden gata komutanlığının eylül gün ve pleğtöğtş sayılı emriyle nefroloji bilim dalı başkanı olarak görevlendirilen davacının görev süresinin yüksek askeri şûranın ağustos gün veesas sayısı karar sayısı numaralı kararıyla uzatılmaması üzerine genelkurmay başkanlığının eylül gün ve per perdyntş sayılı emriyle gata yüksek bilim konseyi üyeliğine atandığı davacının atama işleminin iptali istemiyle bu işlemin dayanağını teşkil eden sayılı gata kanununa sayılı kanun hükmünde kararname ile değişik veya eklenen üncü maddesinin bendi ncı maddesinin ikinci fıkrasına üçüncü cümleden sonra gelmek üzere eklenen cümle ek madde nin birinci fıkrasındaki ‘gülhane askeri tıp akademisindeki ana bilim dalı ve bilim dalı başkanlığı ile servis ve kısım şefliği görev sürelerini tamamlayan öğretim üyeleri ibaresi ve ek madde ün beşinci fıkrasındaki ‘bilim dalı başkanlığı görev süresi yıldır general ve amiraller hariç bu süre yüksek askeri şûra kararıyla her yıl yeniden değerlendirilmek kaydıyla uzatılabilir bilim dalı başkanlığı görev süresi toplam yılı geçemez görev süresi bitenler yüksek bilim konseyindeki kadrolara atanırlar cümlelerinin iptali istemiyle bu davayı açtığı anlaşılmaktadır anayasasının ‘anayasaya aykırılığın diğer mahkemelerde ileri sürülmesi başlıklı nci maddesinin inci fıkrasında ‘bir davaya bakmakta olan mahkeme uygulanacak kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır denilmektedir sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun inci maddesinde de itiraz yoluyla anayasa mahkemesine gönderilecek işlerde uyulması gerekli usul ve esaslar gösterilmiştir anayasa ve kanunun emredici hükümlerine göre davada davacının hakkındaki atama işleminin dayanağı olan sayılı gata kanununun bazı maddelerinin anayasaya aykırı olduğu yönündeki iddiası incelenmesi ve çözümlenmesi gerekli ‘öncelikli sorun olarak karşımıza çıkmaktadır anayasaya aykırılık iddiasının anayasa mahkemesine götürülebilmesi için her şeyden önce davada anayasanın inci maddesinde öngörülen koşulların bulunması gerekir davanin görüm ve çözümü askeri̇ yüksek i̇dare mahkemesi̇ne ai̇tti̇r sayılı askeri yüksek i̇dare mahkemesi kanununun nci maddesinde aynen ‘askeri yüksek i̇dare mahkemesi türk milleti adına askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların ilk ve son derece mahkemesi olarak yargı denetimini ve diğer kanunlarda gösterilen görevleri yapar ancak askerlik yükümlülüğünden doğan uyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olması şartı aranmaz bu kanunun uygulanmasında asker kişiden maksat türk silahlı kuvvetlerinde görevli bulunan veya hizmetten ayrılmış olan subay askeri memur astsubay askeri öğrenci uzman çavuş uzman jandarma çavuş erbaş ve erler ile sivil memurlardır hükmü yazılıdır aynı kanunun inci maddesinin inci fıkrası nci maddede belirtilen kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden dolayı yetki sebep şekil konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından bahisle menfaatleri ihlal edilenleresas sayısı karar sayısı tarafından açılacak iptal davaları aynı idari işlem ve eylemin haklarını ihlal etmesi halinde açılacak tam yargı davaları doğrudan doğruya ve kesin olarak askeri yüksek i̇dare mahkemesinde çözümlenir ve karara bağlanır hükmünü içermektedir profesör tabip albay rütbesinde olan davacının gata içerisinde atama görmesi işleminin asker kişiyi ilgilendirdiği ve uyuşmazlığın askeri yüksek i̇dare mahkemesinde görülmesinin ilk koşulunun bu dava yönünden gerçekleştiği görülmektedir bunun yanında asker kişi olan davacı hakkında tesis edilen atama işleminin askeri hizmete ilişkin bir işlem niteliğini taşıdığı yadsınamaz sayılı kanunun ve inci maddelerinde dile getirilen koşullar uyuşmazlık bakımından var olduğuna göre davanın görüm ve çözümünde askeri yüksek i̇dare mahkemesinin görevli olduğu değerlendirilmiştir davada uygulanacak kural anayasaya aykiriliği i̇ddi̇a edi̇len sayili gata kanununa eklenen ve yetki̇ kanunu uyarinca çikarilan kanun hükmünde kararname kuralidir davacı gata nefroloji bilim dalı başkanlığından gata yüksek bilim konseyi üyeliğine atandırılmasına dair idari işlemin dayanağını teşkil eden sayılı kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilat görev ve yetkilerine ilişkin konularda kamu personeli arasındaki ücret dengesizliklerinin giderilmesi ve kamu ve mali yönetiminde disiplin sağlanması i̇çin yapılacak düzenlemeler hakkında yetki kanununa istinaden çıkarılan sayılı gülhane askeri tıp akademisi kanununun bazı maddelerinde değişiklik yapılmasına dair kanun hükmünde kararnamenin nci maddesi ile sayılı gata kanununun üncü maddesine eklenen bendindeki ‘gülhane askeri tıp akademisinde görevli ana bilim ve bilim dalı başkanlığı ile servis ve kısım şefliği görev süresini tamamlayan öğretim üyeleri ile ibaresinin nci maddesi ile sayılı gata kanununun ncı maddesinin ikinci fıkrasına üçüncü cümleden sonra gelmek üzere eklenen ‘ancak albay rütbesinde ana bilim dalı başkanı bilim dalı başkanı servis şefi veya kısım şefi olarak geçecek süre toplam yılı geçemez ek cümlesinin üncü maddesi ile sayılı gata kanununa eklenen maddelerden ek madde nin birinci fıkrasındaki ‘gülhane askeri tıp akademisindeki ana bilim dalı ve bilim dalı başkanlığı ile servis ve kısım şefliği görev sürelerini tamamlayan öğretim üyeleri ve ek madde ün beşinci fıkrasındaki ‘bilim dalı başkanlığı görev süresi yıldır general ve amiraller hariç bu süre yüksek askeri şûra kararıyla her yıl yeniden değerlendirilmek kaydıyla uzatılabilir bilim dalı başkanlığı görev süresi bitenler yüksek bilim konseyindeki kadrolara atanırlar cümlelerinin anayasaya aykırı olduğunu ileri sürmektedir belirtilen bu yasa hükümlerinin davacının gata nefroloji bilim dalı başkanlığından gata yüksek bilim konseyi üyeliğine atanmasının dayanakları olduğu dikkate alındığında bu hükümlerin davada uygulanacak olan ve anayasaya aykırılığı iddia edilen kurallar olduğu açıktır davacinin anayasaya aykirilik i̇ddi̇asinin ci̇ddi̇li̇ği̇ kanun hükmünde kararnameni̇n yargisal deneti̇mi̇ hakkinda genel açiklama anayasanın inci maddesinde ‘kararnameler resmi gazetede yayımlandıkları gün türkiye büyük millet meclisine sunulur yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler türkiye büyük millet meclisi komisyonları ve genel kurulunda öncelik veesas sayısı karar sayısı ivedilikle görüşülür denilmektedir bu kuralla öncelik ve ivedilikle koşuluyla yetki yasalarının gecikmeden çıkarılabilmesi ve çıkarıldıktan sonra da yürürlüğe konulan khklerin aynı biçimde türkiye büyük millet meclisinde karara bağlanması amaçlanmıştır anayasada yasalar gibi khklerin de yargısal denetimi öngörülmüştür khkler işlevsel fonksiyonel yönden yasa niteliğinde olduklarından bunların yargısal denetimlerinin yapılması görev ve yetkisi de anayasa mahkemesine verilmiştir yargısal denetimde khknin öncelikle yetki yasasına sonra da anayasaya uygunluğunun araştırılması gerekir her ne kadar anayasanın inci maddesinde khklerin yetki yasalarına uygunluğunun denetlenmesinden değil yalnızca anayasaya biçim ve esas bakımından uygunluğunun denetlenmesinden söz edilmekte ise de anayasaya uygunluk denetiminin içerisine öncelikle khknin yetki yasasına uygunluğunun denetimi girer çünkü anayasada bakanlar kuruluna ancak yetki yasasında belirtilen sınırlar içerisinde khk çıkarma yetkisi verilmesi öngörülmüştür yetkinin dışına çıkılması khkyi anayasaya aykırı duruma getirir böylece khknin yetki yasasına aykırı olması anayasaya aykırı olması ile özdeşleşir olağanüstü hal khkleri dayanaklarını doğrudan doğruya anayasadan md alırlar bu tür khklerin bir yetki yasasına dayanması gerekli değildir buna karşın olağan khklerin bir yetki yasasına dayanması zorunludur bu nedenle khkler ile dayandıkları yetki yasası arasında çok sıkı bir bağ vardır khknin yetki yasası ile olan bağı khkyi aynen ya da değiştirerek kabul eden yasa ile kesilir khknin anayasaya uygun bir yetki yasasına dayanması geçerliliğinin ön koşuludur yetki yasasına dayanmadan çıkartılan ve dayandığı yetki yasası iptal edilen bir khknin içeriği anayasaya aykırılık oluşturmasa bile anayasaya uygunluğundan söz edilemez khklerin anayasaya uygunluk denetimi yasalarınkinden farklıdır anayasanın inci maddesinde ‘kanunlar anayasaya aykırı olamaz denilmektedir bu nedenle yasaların denetiminde onların yalnızca anayasa kurallarına uygun olup olmadıkları saptanır khkler ise konu amaç kapsam ve ilkeleri yönünden hem dayandıkları yetki yasasına hem de anayasaya uygun olmak zorundadırlar bir yetki yasasına dayanmadan çıkartılan veya yetki yasasının kapsamı dışında kalan ya da dayandığı yetki yasası iptal edilen khklerin anayasal konumları birbirinden farksızdır böyle durumlarda khkler anayasal dayanaktan yoksun kaldıklarından içerikleri anayasaya aykırı bulunmasa bile dava açıldığında iptalleri gerekir bu nedenlerle iptaline karar verilen bir yetki yasasına dayanılarak çıkarılan khklerin anayasanın başlangıçındaki ‘hiçbir kişi ve kuruluşun bu anayasada gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı nci maddesindeki ‘hukuk devleti ilkesi ncı maddesindeki ‘hiçbir kimse veya organ kaynağını anayasadan almayan bir devlet yetkisi kullanamaz kuralı ve khk çıkarma yetkisine ilişkin inci maddesiyle bağdaştırılmaları olanaksızdır anayasaya aykirilik sorunu i̇tiraz konusu kuralı içeren sayılı kanun hükmünde kararname haziran günlü sayılı yetki yasasına dayanılarak çıkarılmıştır khknin dayandığı sayılı yetki yasası anayasa mahkemesinin ekim günlü esas karar sayılıesas sayısı karar sayısı kararı ile iptal edilmiştir bu karar ekim günlü sayılı resmi gazetede yayımlanmıştır böylece sayılı khk anayasal dayanaktan yoksun kalmıştır yukarıda açıklandığı gibi anayasanın inci maddesine göre khklerin anayasaya uygun sayılabilmelerinin ön koşulu bunların geçerli bir yetki yasasına dayandırılmaları olduğundan yetki yasasının iptali bu yasaya göre çıkarılan khkleri anayasaya aykırı duruma getirir bu nedenle sayılı gata kanununun dava konusu olaya uygulanan ve sayılı kanun hükmünde kararname ile değiştirilen hükümlerinin anayasanın başlangıç bölümünün dördüncü paragrafı ile ve inci maddelerine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır sonuç yukarıda gerekçeleriyle açıklanan nedenlerle davacı tarafından ileri sürülen ve bu davada uygulanacak hükümler arasında yer alan sayılı kanun hükmünde kararnamenin nci maddesi ile sayılı gata kanununun üncü maddesine eklenen bendindeki ‘gülhane askeri tıp akademisinde görevli ana bilim ve bilim dalı başkanlığı ile servis ve kısım şefliği görev süresini tamamlayan öğretim üyeleri ile ibaresinin nci maddesi ile sayılı gata kanununun ncı maddesinin ikinci fıkrasına üçüncü cümleden sonra gelmek üzere eklenen ‘ancak albay rütbesinde ana bilim dalı başkanı bilim dalı başkanı servis şefi veya kısım şefi olarak geçecek süre toplam yılı geçemez cümlesinin üncü maddesi ile sayılı gata kanununa eklenen ek madde nin birinci fıkrasındaki ‘gülhane askeri tıp akademisindeki ana bilim dalı ve bilim dalı başkanlığı ile servis ve kısım şefliği görev sürelerini tamamlayan öğretim üyeleri ibaresinin üncü maddesi ile sayılı gata kanununa eklenen ek madde ün beşinci fıkrasındaki ‘bilim dalı başkanlığı görev süresi yıldır general ve amiraller hariç bu süre yüksek askeri şûra kararıyla her yıl yeniden değerlendirilmek kaydıyla uzatılabilir bilim dalı başkanlığı görev süresi toplam yılı geçemez görev süresi bitenler yüksek bilim konseyindeki kadrolara atanırlar cümlelerinin anayasaya aykırı olduğu iddiasının ciddi olduğu kanısına varıldığından ve kurulumuzca söz konusu düzenlemelerin anayasanın başlangıcının dördüncü paragrafı ile nci nci nci ve inci maddelerine aykırı olduğu kanaati hasıl olduğundan tc anayasasının nci maddesinin inci fıkrası ve sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkındaki kanunun inci maddesinin nci fıkrası uyarınca dava dosyasından ilgili evrakın onaylı suretlerinin çıkartılarak anayasa mahkemesine gönderi̇lmesi̇ne ve bu sebeple davanın geri̇ birakilmasina eylül tarihinde oybi̇rli̇ği̇ ile karar verildi