esas sayısı karar sayısı i̇ptal i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ dava dilekçesinde konunun analizi ve i̇ptal gerekçeleri başlığı altında önce kimi maddelerinin iptali istenen yasaya daha aydınlık biçimde yaklaşabilmek ve gerçekçi bir değerlendirme yapabilmek için vergi hukukunun ana ilkeleriyle anayasanın vergi düzenlemesi yönünden temel kuralı olan maddesine bakmak zorunluluğu belirtilerek hukuk devletinin anlam ve amacıyla demokrasilerde yasama organının hukuka saygılı ve bağlı kalması gereği vurgulanmış vergi olayı ve vergi ilişkisinde devletin konumu ile vergi konusunda tek yetkili parlamentonun yasa çıkararak düzenleme yapmasının vergi yükümlüleri için hukuksal güvence oluşturduğu anlatılmış vergi yasalarının özellik ve önemi üzerinde durularak vergilerde ilgili kurum ilke ve kavramlar açıklanmış anayasada vergiye ilişkin esaslar yorumlanarak vergi ödemede malî gücün esas alınması vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı vergilerin yasayla konulup kaldırılması bakanlar kuruluna malî yükümlülüklerin ancak bağışıklık ayrıklık ve indirimleriyle bunların oranlarını yasal sınırlar içinde belirleme yetkisi verilebileceği anayasal nitelikleri yadsınıp öz işlevinden soyutlanan verginin ekonomiyi düzeltme aracı olamayacağı vergi konusundaki ilkelerden olsa olsa olağanüstü durumlarda sapılabileceği anlatılmış daha sonra anayasaya aykırılık gerekçelerine geçilerek madde sırasına göre özetle şu görüşlere yer verilmiştir yasanın maddesinin anayasaya aykırılığı bu maddeyle gelir vergisi yasasına geçici vergi başlıklı mükerrer madde eklenmiştir başlığıyla içeriğindeki ilkelerin hiç bağdaşmaması maddeye hukuksal bir nitelik verilerek düzenlemenin gerçek yüzünü gizlemeye yönelik bir amaç güdüldüğünü göstermektedir maddenin konusu gelir vergisi olduğuna göre başlığı henüz elde edilmeyen gelirlerden alınacak vergi olsa içerikle uyum sağlanabilirdi bir yıl önce elde edilen ya da elde edildiği varsayılan gelirin kadar tutarının sonraki yılda da kazanılacağını varsayarak gelir elde edilmeden edilmişçesine vergi alınmasını öngören bu maddeyle alınacak vergi oranının e kadar artırılması ve e kadar indirilmesi hususunda bakanlar kuruluna yetki verilmekte ayrıca geçici vergiye yapılacak itirazın tahsili durdurmayacağı esası getirilmektedir anayasanın maddesine aykırılık anayasanın verginin malî güce göre alınacağını öngören bu maddesi karşısında gelir vergisinde verginin gelirden alınması gerektiği malî gücün ise ancak gelirle gerçekleşmesine karşın iptali istenen yasa maddesiyle düzenlenen geçici vergide vergiye esas malî güç doğmadığından bu yolla alınan miktarlar vergi olmayıp devlet zoruyla sağlanan bir haksız iktisap niteliğindedir kazan ya da kazanma ama bana para ver kazanamazsan sonra ben sana öderim kazanamazsan da ben senden hayat standardı esasına göre vergi alacağım ona mahsup ederiz demekle malî güce göre vergi almak arasında bir koşutluk yoktur önce ve simdi belirtilen nedenlerle geçici vergi düzenlemesinde malî gücü gözetmeyen madde anayasanın maddesine aykırıdır yukarıda değinildiği gibi malî güce göre vergi esası az kazanandan az çok kazanandan çok vergi alınmasını gerektiren bir ilkedir oysa geçici vergi adıyla bir varsayıma dayanılarak gelir elde etmeden peşin olarak ve herkesten eşit biçimde alınan vergi yukarıda belirtilen ilkeyle bağdaşmamaktadır düzenleme ayrıca bu nedenle anayasanın maddesine aykırıdıresas sayısı karar sayısı c önceki ve bölümlerinde belirtilen malî güç ve malî güce göre vergi ilkeleri gözetilmeden konan vergi yükü adaletli ve dengeli olamaz anayasanın maddesinin ikinci fıkrasında sözü edilen maliye politikasının sosyal amacı vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı olduğuna yanlış politikalar sonucunda ülke ekonomisinin düştüğü bunalımı gidermek diye bir amaç bulunmadığına göre malî güç oluşmadan ve elde edilen gelire bakılmadan vergi alınması bu yönleriyle de anayasanın maddesine aykırıdır anayasanın maddesinin üçüncü fıkrası karşısında aa verginin yasa ile konulması devlet karşısında güçsüz olan bireyler için hukuksal güvencedir hukuka uygun düşmeyen yasalar bu nitelikten yoksundur verginin konusunu vergiyi doğuran olayı ve verginin matrahını göstermeyen yasa ile konulan vergi yasayla düzenleme zorunluluğunu anlamsız kılar yasanın maddesi bu nedenle de anayasaya aykırıdır bb vergi yasası geçmişe yönelik uygulamalar öngöremez ancak belli bir dönemde yürürlükte bulunan yasanın kendisine uygulanacağı düşüncesi vergi yükümlüsü birey için güvencedir yürürlükteki yasa uygulanmayacaksa verginin yasayla konmasının önemli bir anlamı kalmayacaktır yürürlükteki yasa dışında geçen yıl gelirleri esas alınarak vergi salınması verginin yasallığı ilkesine ayrıca verginin adaletli ve dengeli dağılımı gereklerine aykırıdır madde bu açıdan da anayasanın maddesiyle bağdaşmamaktadır anayasanın maddesinin son fıkrasıyla bakanlar kuruluna verilen belli durumlara ilişkin sınırlı yetkiye karşın iptali istenilen maddeyle düzenlenen verginin kendisidir anayasanın maddesi bakanlar kuruluna azaltıp çoğaltarak vergi koymak yetkisi vermemiştir kaldıki verginin miktarını çoğaltmak bir bakıma yeni vergi koymak demektir bu konuda yetki tbmm nin olup devredilmesi olanaksızdır madde bu nedenle anayasanın maddesine aykırıdır anayasanın maddesine aykırılık yasanın maddesi vergi hukuku ve anayasa ilkelerine aykırı hükümler taşıdığı gibi ulusal dayanışmayı ve adalet anlayışını da zedeleyici niteliktedir bu durumuyla hukuk devletinde herşeyin hukuka uygun biçimde yürümesini öngören anayasanın maddesine aykırıdır anayasanın maddesine aykırılık hukuka anayasaya adalete ve eşitliğe aykırı düzenleme bu durumuyla ve önce açıklanan nedenlerle anayasanın maddesine de aykırıdır anayasanın maddesine aykırılık geçici verginin miktarını azaltıp çoğaltma yasayla düzenlenecek bir konu olup bu hususta tbmmne ait olan yetkiyi bakanlar kuruluna veren madde yetki devrini öngördüğünden anayasanın maddesine aykırıdır anayasanın maddesine aykırılıkesas sayısı karar sayısı az kazanan hattâ zarar edenle zarar etmeyen hattâ çok kazanandan aynı vergiyi almak aynı durumda olanlar için öngörülen yasa önünde eşitlik ilkesine aykırıdır anayasanın maddesine aykırılık anayasanın temel hak ve hürriyetlerin sınırlaması başlıklı bu maddesinde anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olarak yasayla yapılacak sınırlamaların demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı olamayacağı ve öngörüldükleri amaç dışında kullanılamayacağı açıklanmaktadır iptali istenilen madde anayasanın maddesinde vergi konusunda öngörülen haklarla bunlara ilişkin hukuksal güvenceleri sınırlama yönünden anayasanın maddesine ters düşmektedir anayasanın başlangıç bölümüne aykırılık dava konusu madde adalete eşitliğe hukuka ve anayasanın maddesinin getirdiği güvencelere aykırı olarak onurlu bir yaşam sürdürme maddî ve manevî varlığını bu yönde geliştirme hak ve yetkisini zedeleyip yok eden sınırlayan içeriğiyle anayasanın başlangıç bölümünün sekizinci paragrafına da aykırıdır anayasanın maddesine aykırılık yasanın maddesiyle geçici vergi yükümlülerine getirilen yukarda belirtilen olumsuzluklar devletin hepsi geçici vergi yükümlüsü bulunan esnaf ve sanatkârı koruyup desteklemesi ödeviyle bağdaşmamaktadır madde bu nedenle anayasanın maddesine aykırıdır yasanin ve maddeleri̇ni̇n anayasaya aykiriliği yasanın bu maddeleriyle hayat standardı esası için yıllık bir uygulama dönemi öngörülmekte bu dönem içerisinde ziraî gelir vergisi yükümlüleri hayat standardı esasının kapsamı dışına çıkartılarak yalnız ticarî kazanç ve serbest meslek sahipleri bırakılmakta temel gösterge ve hayat standardı göstergeleri kat artırılmakta beyan edilen kazanç bu göstergelerden az olduğunda belirlenen tutar matrah olarak alınmakta bakanlar kuruluna bu gösterge ve tutarlarını yarısına kadar indirme ve katma kadar artırma yetkisi verilmekte göstergeler kat artırılıp uygulama den başlatılarak yasa geriye yürütülmekte kurumlar da geçici vergi yükümlüsü yapılmakta kurumlarda gelir vergisi yasasına göre birinci sınıf tacirler için uygulanan ve bir önceki yıl gelirlerinin saptanmasında esas alman hayat standardı temel gösterge tutarının kurum ortak sayısıyla çarpılması sonucu bulunacak tutar üzerinden geçici vergi alınması esası getirilmekte ayrıca ortaklarının sayısı aştığında asgarî tutarın hesabında ortak sayısı olarak alınmakta ve bakanlar kuruluna olan geçici vergi oranını e kadar artırma ya da kadar indirme yetkisi de tanınmaktadır anayasanın maddesine aykırılık anayasanın bu maddesinin birinci fıkrasında verginin malî güce göre alınacağı öngörülmesine gelir vergisinde verginin gelirden alınmasına karşın dava konusu ve maddelerdeki hayat standardı sistemine göre gelir vergisi yükümlüsü zarar etse de belirlenen miktarın altında kâr etse de yine bu maddelerde belirlenen meblağ üzerinden vergi ödeyecektir zarar eden ya da kâr etmeyen yükümlünün de malî gücü bulunduğunu varsayan ne olursa olsun belirlenen miktar üzerinden vergi ödemeyi zorunlu kılarak malî gücü gözardı edenesas sayısı karar sayısı hayat standardı esasını içeren düzenlemeler anayasanın maddesine aykırıdır kazanan kazanmayan herkesi aynı vergiyi ödemekle yükümlü kılan hayat standardı esası bu nedenle de anayasanın maddesindeki malî güce göre vergi ödeme esasıyla bağdaşmamaktadır malî güç ve malî güce göre vergi ödeme ilkesi gözetilmeden konulan vergi yükü adaletli ve dengeli olamaz malî gücü oluşmayandan vergi alınmasına olanak veren düzenlemeler anayasanın maddesinin ikinci fıkrasına aykırıdır anayasanın maddesinin üçüncü fıkrası vergi resim harç ve benzeri malî yükümlülüklerin yasayla konulup değiştirileceğini ya da kaldırılacağını öngörmektedir buna göre aa devlet karşısında gücü bulunmayan bireyler için hukuksal bir güvence olan verginin yasayla düzenlenmesi içerik yönünden de hukuka uygunluk ister kazanıp kazanmama ya da zarar etme durumlarında vergiyi doğuran gerçek olayı ve gerçek matrahı gözetmeyen yasayla düzenleme birey için güvence olamaz bu durumda verginin yasayla düzenlenmesi esasının da anlamı kalmaz önceki bölümlerde ve şimdi açıklanan nedenlerle ve maddeler anayasanın maddesine bu bakımdan da aykırıdır bb vergi yasalarının geriye işlemesi kendinden önceki olaylara uygulanması kanunilik ilkesiyle bağdaşamaz yükümlü belli bir dönemde yürürlükte bulunan yasaya göre vergi vereceğim düşünerek işlerini plânlar yürürlükteki yasanın uygulanacağı düşüncesi birey için bir güvencedir yürürlükteki yasa uygulanmayacaksa verginin yasayla konulmasının anlamı kalmaz göstergelerin kat artırılarak den başlatılması yani geriye yürütülerek uygulamaya konulması kanunilik ilkesiyle verginin adaletli ve dengeli dağılmasına ters düşen düzenlemelerdir bu nedenlerle de ve maddeler anayasanın maddesine aykırıdır anayasanın maddesinin son fıkrasıyla bakanlar kuruluna verilen yetkinin bağışıklık ayrıklık indirimler ve yasanın açıkça gösterdiği sınırlar içinde oranlarla ilgili olmasına karşın yasanın ve maddeleriyle bakanlar kuruluna doğrudan doğruya vergiyi artırma ve indirme hattâ kazanç ve faaliyet konularını kalkınmada öncelikli yörelerde farklı vergi saptama yetkisi tanınmıştır şimdi ve daha önce açıklanan nedenlerle ve maddeler anayasanın maddesine bu yönden de aykırıdır anayasa mahkemesinin günlü esas karar sayılı kararına konu olan sayılı yasadaki hayat standardı yöntemi ile şimdi iptali istenilen hayat standardı esası birbirinden tümüyle farklıdır vergi sistemimize vergi güvenliğini sağlamak amacıyla sayılı yasa ile getirilen hayat standardı esasında tüccarın ve serbest meslek sahiplerinin hayat standardında belirlenen miktarlar kadar sorumlu oldukları varsayılarak bunun aksinin yükümlülerce kanıtlanması kabul edilip ispat araçları yasada sayılmışken yeni düzenlemeyle yükümlülere ispat hakkı tanıyan sayılı gelir vergisi kanununun mükerrer maddesinin yedinci fıkrası kaldırılmış hayat standardı yükümlünün başka geliri olup olmamasına zarar edip etmediğine bakılmaksızın kesin bir vergi durumuna dönüştürülmüştür bu niteliğiyle getirilen vergi serbest meslek sahipleriyle tacirler için baş vergisi olarak adlandırılabilir yukarıda belirtilen mükerrer maddenin kimi fıkraları değiştirilirken yükümlülerin kendilerine ve eşlerine ait belgeli gelirleri hesap dışı tutularak hayat standardı bir oto kontrol yöntemi olmaktan çıkarılıp baş vergisi niteliğine sokulmuştur bir emekli yargıç avukatlığa başlar başlamaz gelir sağlamadan bu vergiyi ödemek zorundadıresas sayısı karar sayısı b anayasanın başlangıç kısmının sekizinci paragrafı ile ve maddelerine aykırılık yasanın maddesiyle düzenlenen geçici vergi ile ve maddeleriyle düzenlenen hayat standardı esası hukuksal nitelikleri bakımından aynı denecek kadar birbirine benzemektedir madde için belirtilen anayasaya aykırılık gerekçeleri ve maddeler için de geçerlidir belirtilen nedenle yasanın bu maddeleri anayasanın başlangıç kısmına ve maddelerine aykırıdır iii yasanin ve maddeleri̇ni̇n anayasaya aykiriliği dava konusu sayılı yasanın bu üç maddesiyle verilen yetkilerle bakanlar kurulu doğrudan doğruya vergi üzerinde tasarrufta bulunma olanağını elde etmiştir verginin miktarını ve ölçüsünü değiştirebilecek ölçüde geniş yetkilerin bakanlar kuruluna verilmesi malî güce göre adaletli ve dengeli vergilendirmeye ters düşmektedir daha önce ve şimdi belirtilen durumlar karşısında yasanın ve maddeleri anayasanın başlangıç bölümü ile ve maddelerine aykırıdır açıklanan nedenlerle sayılı yasanın ve maddeleri iptal edilmelidir