esas sayısı karar sayısı  sayılı kanunun maddesiyle sayılı özelleştirme uygulamaları hak kında kanuna eklenen geçici madde anayasaya aykırıdır ve iptal edilmelidir sayılı kanunun maddesi ile tarihli ve sayılı özelleştirme uygulamaları hakkında kanuna eklenen geçici madde ile türkiye denizcilik i̇şlet meleri anonim şirketi ve türkiye cumhuriyeti devlet demiryolları i̇şletmesi genel mü dürlüğüne ait bazı limanların işletme hakkı verilmesidevri yöntemiyle özelleştirilmeleri neticesinde imzalanan kırk dokuz yıldan az süreli sözleşme sürelerinin ilgililerin başvur ması halinde hakkın başlangıcından itibaren yıla kadar uzatılmasını öngörmektedir ancak bu haktan yararlanabilmek için ilgililerin sözleşmeden doğan tüm mali yükümlü lüklerini ek sözleşme imzalanmadan önce yerine getirmesi özelleştirme sözleşmesinden kaynaklı olarak özelleştirme i̇daresi başkanlığı türkiye denizcilik i̇şletmeleri anonim şirketi ve türkiye cumhuriyeti devlet demiryolları i̇şletmesi genel müdürlüğü aleyhine açılmış davalar var ise bu davalardan tüm yargılama giderlerini üstlenerek kayıtsız ve şartsız feragat etmesi ve ek sözleşme düzenlenmesi gerekmektedir ek sözleşmelerde süre uzatımı ek sözleşme bedeli ve ödeme koşulları ile ilgili hususlar dışında özelleştirme sözleşmesini değiştirecek herhangi bir hükme yer verileme yeceği ve ek sözleşme ile uzatılan sürenin yatırım sürelerine eklenemeyeceği kuralına yer verilmiştir ek sözleşme bedelinin tespitinde ise özelleştirme i̇daresi başkanlığı tarafından sayılı sermaye piyasası kanununa göre değerleme yapmaya yetkili en az iki kuru luşun danışman olarak görevlendirileceği özelleştirme sözleşmesi bedelinin işleticialıcı tarafından yapılan yatırım tutarları kapasite artışı özelleştirme sonrasında işletici şirket hisselerinin satışı söz konusu olmuş ise bu bedeller ve diğer tüm veriler dikkate alınarak uluslararası değerleme standartlarına göre hazırlanmış değerleme raporları ile belirlene ceği ve ek sözleşme bedeli uzatım süresi ve diğer hususların özelleştirme yüksek kuru lunun onayına sunulacağı belirtilmiştir özelleştirme yüksek kurulunun onayı halinde özelleştirme i̇daresi başkanlığı tarafından işleticilerealıcılara ek sözleşme imzalanmak üzere üç ayı geçmemek üzere süre verileceği ve talep halinde bir defaya mahsus olmak ve ilk verilen süreyi geçmemek üzere ek süre verilebileceği kuralına yer verilmiştir görüldüğü gibi iptali istenen kural ile daha önce özelleştirme uygulamaları kap samında işletme hakkı yıldan daha kısa süreli olarak sözleşme ile devredilen limanlara ilişkin sözleşme sürelerinin ihalesiz olarak yıla kadar uzatılmasına imkan tanınmakta dır böylece yıl yıl veya yıllığına yapılmış sözleşmelerin süreleri yıla kara uzatılabilecektir yani herhangi bir ihale yapmadan bir limanın işletme hakkı yıla ka dar sürelerle mevcut işletmecilere verilebilecektir bu düzenlemeden türkiye denizcilik i̇şletmeleri aşne ait liman ile türkiye cumhuriyeti devlet demir yolları genel müdürlüğüne ait beş liman olmak üzere toplam liman etkilenecektir i̇htilaflı kural uyarınca limana ilişkin olarak ihalesiz ve reka betsiz şekilde uzatılabilecek toplam sözleşme süresi tam yıldıresas sayısı karar sayısı i̇şletme devi̇r hakki süresi̇ uzatilacak li̇manlar liman adı özelleş tirme yılı sözleşme bitiş tarihi i̇şletmeci uzatılabi lecek süre sözleşmenin yeni bitişi ta rihi antalya limanı q terminals ka tar yıl alanya limanı alidaş liman i̇şt aş yıl hopa limanı park denizcilik ci̇ner yıl galataport doğuş bilgili yıl kuşadası li manı global ports yıl çeçme limanı ulusoy yıl mersin limanı psa singapur akfen yıl i̇skenderun li manı limak yıl sinop limanı çakıroğlu aş yıl ordu limanı çakıroğlu aş yıl tekirdağ li manı akport aş yıl rize limanı riport aş yıl marmaris li manı marmaris liman i̇şl aş yıl dikili limanı dikili liman i̇şl aş yıl derince li manı safiport safi katı yakıt sanayi tic yıl trabzon li manı albayrak grubu yıl taşucu limanı cey nak grup yıl samsun li manı ceyport yıl bu düzenlemenin pek çok bakımdan anayasaya aykırı olduğu açıktır anayasanın maddesine aykırılık öncelikle kanun anayasanın yasama ve yargı erkleri için tanımladığı yetki alan ları arasındaki sınıra riayet etmemektedir öyle ki düzenlemeden etkilenecek sözleşme esas sayısı karar sayısı lerden bir kısmı zaten kesinleşmiş yargı kararlarıyla iptal edilmiş ancak bu kararlar uy gulanmamıştır şimdi yapılan düzenleme ile yargı kararları ile iptal edilmiş sözleşmelerin uzatılması suretiyle yargı kararlarının uygulanmamasına meşruiyet kazandırılmaya çalı şılmaktadır bir başka deyişle ihtilaflı kural kesinleşmiş yargı kararlarını etkisiz kılmaya yönelik bir kapsam taşımakta yerine getirilmeyen yargı kararlarıyla ortaya çıkan de facto fiili duruma bir hukukilik kisvesi vermek suretiyle anayasa ihlal zincirine tbmm de katılmış olmaktadır anayasanın maddesinin son fıkrasına göre yasama ve yürütme organları ile idare mahkeme kararlarına uymak zorundadır bu organlar ve idare mahkeme karar larını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez dolayı sıyla kesinleşmiş yargı kararlarının uygulanması yasama organı dahil bütün devlet ku rumları açısından anayasal bir zorunluluktur yasama organı çıkaracağı bir yasa ile yargı kararlarının uygulanmasını imkânsız hale getiremez bu yükümlülük aynı zamanda ana yasanın maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesi ile maddede güvence altına alı nan adil yargılanma hakkının da bir gereğidir giresun limanının özelleştirilmesine ilişkin başbakanlık özelleştirme i̇daresi ta rafından gerçekleştirilen idari işlem danıştay dairesinin sayılı kararıyla anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiş ve bu karar kesinleşmiştir sinop limanının özelleştirilmesine ilişkin başbakanlık özelleştirme i̇daresi iş lemi de danıştay dairesinin sayılı sayılı kararıyla ana yasaya aykırı bulunarak iptal edilmiş ve bu karar kesinleşmiştir aynı şekilde ordu limanının özelleştirilmesine ilişkin başbakanlık özelleştirme i̇daresi işlemi de danıştay dairesinin sayılı sayılı kara rıyla anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiş ve bu karar kesinleşmiştir aynı şekilde tekirdağ limanının özelleştirilmesine ilişkin başbakanlık özelleş tirme i̇daresi işlemi de danıştay dairesinin sayılı sayılı kararıyla anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiş ve bu karar kesinleşmiştir aynı şekilde rize limanının özelleştirilmesine ilişkin başbakanlık özelleştirme i̇daresi işlemi de danıştay dairesinin sayılı sayılı kara rıyla anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiş ve bu karar kesinleşmiştir benzer şekilde hopa limanının özelleştirilmesine ilişkin başbakanlık özelleş tirme i̇daresi işlemi de danıştay dairesinin sayılı sayılı kararıyla anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiş ve bu karar kesinleşmiştir benzer şekilde antalya limanının özelleştirilmesine ilişkin başbakanlık özelleş tirme i̇daresi işlemi de danıştay dairesinin sayılı sayılı kararıyla anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiş ve bu karar kesinleşmiştir trabzon limanının i̇l özel i̇daresine devri yöntemiyle şahıslara kiralanmasına ilişkin öyk kararı da trabzon i̇dare mahkemesi tarafından iptal edilmiştir ancak bu kararlar idare tarafından çeşitli gerekçelerle uygulanmamıştır avrupa i̇nsan hakları mahkemesi de liman i̇ş sendikası tarafından yapılan bireysel başvuruda söz konusu yargı kararlarının uygulanmaması nedeniyle başvurucunun adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir liman i̇ş sendikasıtürkiye no esas sayısı karar sayısı şimdi çıkarılan yasa ile bütün bu iptal edilmiş sözleşmelere yasal geçerlilik sağ lanacağı gibi süreleri de uzatılacaktır oysa aşağıdaki aykırılık tespitleri saklı kalmak üzere ek bir sözleşmenin geçerli olabilmesi için öncelikle onun kendisine ekleneceği normatif temelin hukuken geçerli olması gerekir yukarıda belirten yargı kararları ihti laflı kuralın öngördüğü süre uzatımıyla ilgili başbakanlık özelleştirme i̇daresi işlemleri nin iptal edilmiş bulunduğunu ve böylece sözleşmeye ve süre uzatımına konu olacak ge çerli bir hukuki temelin bulunmadığını göstermektedir i̇ptali istenen kural yasama organının mahkeme kararlarına uymaması ve mah keme kararlarının normatif sonuçlarını değiştirmesi anlamına gelmektedir bu nedenle kural anayasanın başta madde gelmek üzere ilgili maddelerine açıkça aykırıdır anayasanın maddesine aykırılık anayasa anayasanın maddesinde cumhuriyetin temel niteliği olarak belirlenen hukuk devleti ilkesi yönetimde keyfiliğin karşıtı olarak hukuka bağlı yönetim anlamına gelmektedir hukuk devleti bütün işlem ve eylemlerinin hukuk kurallarına uygunluğunu başlıca geçerlik koşulu sayan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurmayı amaçlayan ve bunu geliştirerek sürdüren hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasaya ay kırı durum ve tutumlardan kaçınan insan haklarına saygı duyarak bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren anayasaya ve hukuk kurallarına bağlılığa özen gösteren yargı de netimine açık olan yasaların üstünde yasa koyucunun da uymak zorunda olduğu temel hukuk ilkeleri ile anayasanın bulunduğu bilinci olan devlettir anayasa mahkemesinin tarihli ve sayılı kararı yine anayasanın mad desindeki hukuk devleti ilkesi gereğince yasama işlemlerinin kişisel yararları değil kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla yapılması zorunludur anayasa mahkemesinin karar tarihli ve sayılı kararı aynı yönde yasa koyucuya verilen düzenleme yetkisi hiçbir şekilde kamu yararını ortadan kaldıracak veya engelle yecek biçimde kullanılamaz  aym es ks kg hukuk devletine ilişkin normatif düzenleme bütün kamusal işlemlerde olduğu gibi yasaların da kamu yararı amacıyla çıkarılmasını gerekli kılmaktadır anayasa mah kemesinin yerleşik içtihadına göre her ne kadar aym bir yasanın kamu yararına uygun olup olmadığını denetleyemez ise de kamu yararı amacıyla çıkarılıp çıkarılmadığını de netleyebilecektir anayasanın çeşitli hükümlerinde yer alan kamu yararı anayasa mah kemesinin kararlarında da belirtildiği gibi bireysel ve özel çıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yarardır kamu yararı düşüncesi olmaksızın yalnız özel çıkarlar için veya sadece belirli kişilerin yararına olarak kanun hükmü konulamaz böyle bir durumun açık ve kesin olarak saptanması hâlinde söz konusu kanun hükmü anayasanın mad desine aykırı düşer açıklanan istisnai hâl dışında bir kanun hükmünün gereksinimlere uygun olup olmadığı hangi araç ve yöntemlerle kamu yararının sağlanabileceği kanun koyucunun takdirinde olduğundan bu kapsamda kamu yararı değerlendirmesi yapmak anayasa yargısıyla bağdaşmaz aym k zira neyin kamu yararına olduğu konusunda çeşitli siyasal ve ideolojik yaklaşımlara göre farklı görüşler ortaya çıkabilecektir ve mahkemenin benimsediği yaklaşımın yasama or ganına hâkim olan gücün yaklaşımından daha geçerli olduğunu ortaya koyacak objektif bir ölçüt yoktur ancak bir işlemin açıkça özel bir yararı elde etmeye yönelik olduğu ve bundan kamusal bir yarar gözetilmediğinin açıkça görülebildiği hallerde işlemin kamu yararı amacıyla yapılmadığını tespit etmek mümkündür ve anayasa mahkemesi geç mişte kamu yararı amacıyla çıkarılmadığını tespit ettiği bazı yasal kuralları iptal etmiştiresas sayısı karar sayısı i̇ptali istenen kural bakımından yasa yapımında kamu yararı ölçütünün kullanıl madığı aşikar olduğu gibi yasal düzenlemenin olanak tanıdığı faaliyetlerin kamu yararı ereğiyle korunan alanlar dahilinde olması itibariyle kamu yararı ölçütü ile anayasaya saygı ölçütü örtüşmektedir deniz kıyılarını çevreleyen sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetme md yükümlülüğü kamu yararı kavramının anaya sal bakımdan –gelecek kuşakları da kapsamına alacak şekilde ülkesel değerler ve top lumsal çıkarlar bağlamında tasarlandığının göstergesidir oysa hukuk devletinin en temel hukuki işlemi olarak yasaların genel ve nesnel kurallar içermesi bu normların tikel ve kişisel düzenlemeleri dışlamak suretiyle kamu yararını gerçekleştirme amacına yönelik olmasındandır i̇ptali istenen kuralın öngörülen süreler bakımından da kamu yararı amacıyla çı karılmadığı açıktır zira dünyada liman işletmeleri konusunda optimum verimli sözleşme süresinin en çok yıl olduğu kabul edilmektedir birleşmiş milletler ticaret ve kal kınma konferansının unctad raporlarına göre liman işletme devirleri için ideal süre ila yıldır yıldan kısa süreli yapılan sözleşmeler yatırımcıların yatırımlarını ta mamlamaları ve kâr elde etmeleri için yeterli görülmezken yıldan uzun süreli sözleş meler ise işletmecilerin gerekli yatırımları yapmakta yavaş kalmalarına ve yatırımları sav saklamalarına neden olmaktadır unctad guidelines for port authorities and govern ments on the privatization of port facilities httpsunctadorgsystemfilesofficial documentposdtetibdpdf para dava konusu kuralın kapsamına giren liman işletmelerine ilişkin mevcut sözleş melerin minimum süresi yıl olmasına ve bazılarında süre sonuna yaklaşılmış olmasına rağmen hala taahhüt edilen yatırımların yapılmadığı kira bedellerinin düzenli ödenme diği görülmektedir buna rağmen her hangi bir ihale sürecine tabi tutmadan söz konusu sözleşmelerin sürelerinin yıla kadar uzatılmasında kamu yararı amacı güdülmediği açıktır sözleşme süreleri sona erdiğinde güncel ekonomik ve teknolojik gelişmeler de dikkate alınarak yeni hazırlanacak şartnamelerle limanların ihaleye çıkarılmasının kamu yararı bakımından daha uygun olacağında kuşku yoktur bu nedenle kamu yararı gözet meyen iptali istenen kuralın özel çıkarları korumayı amaçladığı mevcut işletmecilerin muhtemelen iktidar ile giriştiği rant ilişkilerinin devamının amaçlandığı açıktır bu iti barla limanların işletme hakkı verilmesidevri yöntemiyle gerçekleştirilen özelleştirme uygulamaları bakımından ihalede öngörülmüş sürenin yeni bir ihale yapılmadan yeni bir sözleşmeyle artırılmasının öngörülmesi anayasanın maddesinde düzenlenen ve hu kuki belirlilik öngörülebilirlik ve kamu yararı alt ilkelerini içeren hukuk devleti ilkesine aykırıdır zira işletme hakkı verilmesinindevrinin ihale tarihinde öngörülemez bi çimde yeni bir ihale söz konusu olmadan daha uzun süreli hale getirilmesi devleti zarara uğratacaktır ve bu itibarla kamu yararı içermemektedir i̇htilaflı kural hukuk devleti ilke sine aykırıdır bunun yanında ihtilaflı kural kesinleşmiş yargı kararlarını etkisiz kılmaya yöne lik bir kapsam taşımakta yerine getirilmeyen yargı kararlarıyla ortaya çıkan ve anayasa ihlali sonucu ortaya çıkan de facto duruma bir hukukilik kisvesi vermek istemektedir i̇ptali istenen yasa ile idari yargı tarafından iptal edilmiş sözleşmelere yasal temel sağlan mak istendiği gibi bunların süreleri de uzatılacaktır yukarıda belirten yargı kararları ihtilaflı kuralın öngördüğü süre uzatımıyla ilgili başbakanlık özelleştirme i̇daresi işlem lerinin iptal edilmiş bulunduğunu ve böylece sözleşmeye ve süre uzatımına konu olacak geçerli bir hukuki temelin bulunmadığını göstermektedir i̇darenin yasallığı ilkesi yargıesas sayısı karar sayısı kararlarını uygulama yükümlülüğünü de kapsadığı halde yargı kararlarının gereklerini yerine getirmeyen i̇darenin yarattığı hukuk dışı de facto durumu meşrulaştırıcı yasal dü zenleme hukuk devletine içkin normlar hiyerarşisi ilkesini de açıkça ihlal etmekte ve yasa yoluyla anayasaya karşı hile yapılmaktadır bu nedenle kural anayasanın maddesine de aykırıdır anayasanın maddesine aykırılık i̇ptali istenen kural ayrıca yukarıda da ifade edildiği üzere limanların hukuka aykırı şekilde özelleştirilmesini meşrulaştırıp kamu yararından olan bir normatif düzen lemeye aykırı şekilde yıllık sözleşme sürelerinin oluşturulmasının yolunu açmış ol ması nedeniyle devletin ve yasama organının sahil şeritlerinden yararlanmada önce likle kamu yararını gözetme yükümlülüğünü de ihlal etmekte ve anayasanın madde sine de aykırılık taşımaktadır anayasa mahkemesinin iptali istenen kuralın anayasal bakımdan –gelecek ku şakların hakları dahil ülkesel değerler ve toplumsal çıkarlar bağlamında tasarlanmış bu lunan kamu yararı kavramını genişletici bir yorumla madde e aykırılık değerlendir mesi yapması gerekmektedir anayasanın maddesine aykırılık öte yandan iptali istenen kural anayasanın maddesinde güvence altına alınan eşitlik ilkesini de ihlal etmektedir i̇hale sürecine katılan firmalar sözleşmede öngörülen işletme sürelerini dikkate alarak ihale tekliflerini sunmuşlardır yani yıl işletme süresi öngörülen bir ihaleye katılan basiretli bir tacir yapacağı yatırımların maliyetlerini yıl işletme ile elde edeceği gelirleri dikkate alarak bir teklifte bulunmuştur yıl işletme süresine sahip olacağını bilseler rakip firmalar da çok daha yüksek teklifte bulunabilir lerdi bu şekilde ihale süreci bittikten sonra yasa ile ihale şartlarının ve en önemlisi de işletme süresinin değiştirilmesi diğer firmalar açısından –girişim özgürlüğünün kullanıl ması bakımından açıkça eşitsiz bir durum yaratmıştır ve anayasanın eşitlik ilkesini ihlal etmiştir eşitlik ilkesi aynı statüde olan kişilere aynı hukuk kurallarının uygulanması ve benzer durumda olan kişilerin farklı muamelelere tabi tutulmamasını gerekli kılar eşitlik ilkesinin anlam ve kapsamı anayasa mahkemesinin çeşitli kararlarıyla ortaya konulmuş tur mahkemenin söz konusu ilkeyle ilgili olarak temel değerlendirmesi şu şekildedir anayasanın maddesine göre devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar kanun önünde eşitlik ilkesi hukuksal durumları aynı olanlar için söz konusudur bu ilke ile eylemli değil hukuksal eşitlik öngörülmüştür eşitlik ilkesinin amacı birbiriyle aynı durumda olanlara ayrı kuralların uygulanmasının ve ayrıcalıklı kişi ve toplulukların yaratılmasının engel lenmesidir aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak yasa karşısında eşitliğin çiğnenmesi yasaklanmıştır yasa önünde eşitlik herkesin her yönden aynı kuralara bağlı tutulacağı anlamına gelmez durumlarındaki özellikler kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve uygulamaları gerektirebilir aynı hukuk sal durumlar aynı ayrı hukuksal durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa anayasada ön görülen eşitlik ilkesi zedelenmez aymk k rg esas sayısı karar sayısı mahkemenin eşitlik konusunda statü ve durumlardaki farklılığın yanı sıra haklı neden ölçütüne de yer veren bir başka kararında şu değerlendirme yapılmıştır yasa önünde eşitlik herkesin her yönden aynı kurallara bağlı olacağı anlamına gelmez yasa ların uygulanmasında dil ırk renk cinsiyet siyasi düşünce felsefi inanç din ve mezhep aykırılığı gözetilemez ve bu nedenlerle eşitsizlik yaratılamaz bu ilke birbirleriyle aynı durumda olanlara ayrı kuralların uygulanmasını ve ayrıcalıklı kişi ve toplulukların yara tılmasını engellemektedir kimi yurttaşların haklı bir nedene dayanarak değişik kurallara bağlı tutulmaları eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmaz aynı hukuki durumda bulunanlar dan kimileri için farklı kurallar uygulanmasını haklı gösterecek nedenler anlaşılabilir amaçla ilgili makul ve adil olması ölçütleriyle hukuksal biçim ve içerik kazanmaktadır getirilen düzenleme herhangi bir biçimde birbirini tamamlayan doğrulayan ve güçlen diren bu üç ölçütten birine uymuyorsa eşitlik ilkesine aykırılık vardır çünkü eşitliği boz duğu ileri sürülen kural haklı bir nedene dayanmamaktadır aymk k rg i̇ptali istenen kural ile kamu ihalelerine giren ve bu bakımdan eşit statüde bulunan firmalar arasında yaratılan eşitsiz uygulamanın haklı bir nedeninin bulunmadığı ihaleleri kazanan firmalar lehine haksız olarak avantaj yaratıldığı açıktır ayrıca mevcut sözleşme sürelerinin sona erdiği tarihte yeni yapılacak ihalelere mevcut işletmecilerin katılmasını engelleyen herhangi bir kural bulunmamaktadır mevcut işletmecilerin de katılacağı adil rekabet kuralları çerçevesinde yapılacak ihalede en uygun teklifi yapan firmaya işletme hakkının verilmesinde hem kamu yararı vardır hem de bütün istekli işletmeler açısından eşit koşullar uygulanabilecektir oysa iptali istenen kural ile öngörülen ihalesiz olarak mevcut sözleşmelerin süresinin yıla kadar uzatılması yeni ihaleye katılma koşullarına sahip olabilecek firmalar açısından da haksız bir şekilde eşitsiz durum yaratılmaktadır özel teşebbüslerin fırsat eşitliği içinde rekabet edebilmelerini engelleyen ihtilaflı kural anayasanın maddesine de aykırıdır buna ek olarak getirilen düzenleme ile sözleşme uzatma talebinde bulunabilme leri için mevcut işletmecilere sözleşmelerle ilgili açtıkları davalardan feragat etme koşulu getirilmiştir yani idare sözleşme koşullarına aykırı olarak işletmeci firmaya herhangi bir zarar vermiş ya da yükümlülüklerini yerine getirmemişse firma sözleşme uzatma ta lebinde bulunabilmek için davasından feragat etmek zorundadır dava konusu kural idare ile ihtilafı olan işletmecilerle ihtilafı olmayan işletmeciler arasında haklı bir nedene dayanmayan bir muamele farklılığı yaratmaktadır ve bu yönüyle de anayasanın mad desine aykırıdır şöyle ki idare ile uyuşmazlığı olan bir işletici firma sözleşme süresinin uzatılması talebinde bulunabilmek için milyonlarca tlyi bulabilecek uyuşmazlık ko nusu alacağından feragat etmek zorunda bırakılırken uyuşmazlığı bulunmayan işleticiler açısından böyle bir yükümlülük söz konusu değildir bu yöndeki farklı muamelenin meşru bir temelinin olduğunu söylemek mümkün değildir i̇htilaflı kural anayasanın maddesine bu açıdan da aykırıdır bu düzenleme ile çifte eşitsizlik yaratılmış olmaktadır şöyle ki izleyen başlıkta somutlaştırılacağı üzere daha önce ihaleyi kazanarak işletme hakkı alanlara ihalesiz de vam olanağı ile ihale dışında kalmış olanlar arasındaki eşitsizliğe ihale almış olanlar içe risinde de bir tür iç eşitsizlik yaratılmış olmaktadır bu itibarla iptali istenen kural yal nızca çifte eşitsizlik yaratmamakta ayrımcılık yasağını da ihlal etmektedir anayasanın maddesine ve maddesine aykırılıkesas sayısı karar sayısı i̇halesiz işletmeye devam ayrıcalığı tanınan ve ihaleye katılma hakkından yoksun kılma sonucunu doğuran genel eşitsizlik halkası liman işletme ihalelerine katılma koşul larına sahip firmaların teşebbüs hürriyetine de haksız bir şekilde sınırlama getirmektedir anayasanın maddesinde sözleşme ve teşebbüs özgürlükleri güvence altına alınmıştır bu itibarla mevcut sözleşme sürelerinin sonunda ihalelere katılma ve sözleşme yapmaya elverişli ve istekli firmalar iptali istenen kural dolayısıyla yıl boyunca söz konusu ihalelere katılma olanağından yoksun bırakılmaktadır i̇halesiz ve rekabete açık olmayan şekilde yasa yoluyla söz konusu süre uzatımı limanların işletme haklarının veril mesidevri için yeni ihale yapılmadığı için söz konusu hakkı kullanma olanağından dış lanan girişimciler bakımından teşebbüs hürriyetini ihlal etmektedir bu nedenle de kural anayasanın maddesine de aykırılık oluşturmaktadır bu şekilde neden olunan yoksunluk önceki yıllarda ihaleye girmiş olan firmalar lehine ve makul olmayan bir süre için söz konusu olacağı için anayasa madde un güvencelediği ayrımcılık yasağını ihlal ettiği gibi madde ün öngördüğü sınırlama ve güvence ölçütlerini de zedelemektedir bunların başında gelen demokratik toplum dü zeni girişim özgürlüğü temelinde piyasa ekonomisini de kapsamına aldığından yasa yo luyla yapılan ayrımcı düzenleme çoğulculuk ilkesi bakımından demokratik toplum dü zenini ihlal etmektedir i̇haleye kapatılan alanların genişliği ve on yıllara yayılan süreler ölçülülük ilkesini ve hakkın özüne dokunma yasağını zedelemektedir bu itibarla yüzyıl sonlarında ve yüzyıl başlarında ihale yoluyla belli fir maların elde ettiği işletme hakkının ihalesiz şekilde yılı tamamlayıcı biçimde uzatıl ması bu tür işletmelere aday firmaların girişim özgürlüğünü madde in yanı sıra madde bakımından da ihlal edilmiş olmaktadır anayasanın maddesine aykırılık i̇ptali istenen düzenleme ile sözleşme uzatma talebinde bulunabilmeleri için mev cut işletmecilere sözleşmelerle ilgili açtıkları davalardan feragat etme koşulu getirilmiştir yani idare sözleşme koşullarına aykırı olarak işletmeci firmaya herhangi bir zarar vermiş ya da yükümlülüklerini yerine getirmemişse firma sözleşme uzatma talebinde bulunabil mek için davasından feragat etmek zorundadır böyle bir yükümlülük hak arama özgürlüğünü haksız bir şekilde kısıtlayan bir sonuç doğurmaktadır ve bu yönüyle de anayasanın maddesine aykırılık oluşturmak tadır zira anayasanın maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının temel unsurlarından biri mahkemeye erişim hakkıdır anayasa mahkemesine göre de mokratik bir toplumda vazgeçilmez bir hak niteliğindeki adil yargılanma hakkının güven celerinden biri olan mahkeme hakkı uyuşmazlığın bir mahkeme önüne getirilebilmesini dava konusu edilen uyuşmazlığa ilişkin esaslı iddia ve savunmaların yargı merciince in celenerek değerlendirilmesini ve bir karara bağlanmasını ayrıca verilen kararın icra edil mesini gerektirir buna göre mahkeme hakkı mahkemeye erişim hakkı karar hakkı ve kararın icrası hakkını içerir karar hakkı genel itibarıyla mahkeme önüne getirilen uyuş mazlığın karara bağlanmasını isteme hakkını ifade eder zira dava hakkını kullanan bire yin asıl amacı uyuşmazlık konusu ettiği talebinin esasıyla ilgili olarak davanın sonunda bir karar elde edebilmektir bir başka ifadeyle dava sonucunda şayet bir karar elde edile miyorsa dava açmanın da bir anlamı kalmayacaktır öte yandan karar hakkı bireylerin sadece yargılama sonucunda şeklî anlamda bir karar elde etmelerini güvence altına almaz bu hak aynı zamanda dava konusu edilen uyuşmazlığa ilişkin esaslı taleplerin yargı mer ciince bir sonuca bağlanmasını da gerektirir bazı farklarla bkz i̇brahim demiroğlu esas sayısı karar sayısı emin arda büyük gk no § berrin baran eker gk no § dolayısıyla bir sözleşme süresini uzatma talebinde bulunabilmek için mevcut da valardan vazgeçme yükümlülüğü öngören ve bu şekilde bir temel hakkın kullanımını diğer bir temel haktan feragat etme koşuluna bağlayan ihtilaflı kural mahkemeye erişim hakkını ihlal etmektedir anayasanın maddesine aykırılık diğer taraftan kural teşebbüs hürriyetinin kullanılabilmesi için anayasanın maddesi kapsamında mülkiyet teşkil eden alacak haklarından feragat edilmesini gerektir mektedir i̇htilaflı kural bu açıdan meşru bir amaç izlemediği gibi geçerli bir feragat için gerekli asgari koşulları taşımayan bir şekilde mülkiyet hakkından vazgeçilmesini içerdi ğinden mülkiyet hakkına gerekli bir müdahale de oluşturmamaktadır söz konusu kural bu yönüyle de anayasanın maddesine aykırıdır anayasa maddesine aykırılık anayasa madde ya göre türk milleti egemenliğini anayasanın koyduğu esaslara göre yetkili organları eliyle kullanır yasa yetkisi anayasayı değiştirme yetkisinden sonra egemenlik yetkisi kullanı mının en tipik göstergesidir tbmm açısından bu yetkinin kullanımı anayasaya saygılı yasa koşuluna bağlı olduğu gibi madde nın sıraladığı yasaklayıcı kurallara da aykırı olamaz egemenliğin kullanılması hiçbir surette hiçbir kişiye zümreye veya sınıfa bıra kılamaz şeklindeki yasaklayıcı hükmün muhatabı olan yasama organı belli kişi zümre veya sınıfa ayrıcalık sağlayan düzenleme yapmama normatif yükümlülüğü karşısında da bulunmaktadır ne var ki belli firmalar kayrılarak onlara verilen işletme hakkının diğer firmaları dışlayıcı ve ayrımcı bir şekilde on yıllara yayılan bir zaman diliminde limanları işletme hakkı bakımından yaratılan tekel nedeniyle temsil yetkisi yıl ile sınırlı olan yasama meclisi bir sözleşmeyi yılında geçerli olacak şekilde yasa yoluyla güvence altına alarak döneme kadar yasama meclisi temsilcilerinin ve dolayısıyla özgür oy ları ile onları seçecek olan gelecek kuşakların iradesini ipotek altına almış olmaktadır böyle bir düzenleme hiçbir kimse veya organ kaynağını anayasadan almayan bir devlet yetkisi kullanamaz yasağına aykırıdır bu itibarla iptali istenen kural anayasa madde ya da aykırıdır açıklanan nedenlerle iptali istenen kural anayasanın ve maddelerine aykırıdır ve iptaline karar verilmesi gerekir iii yürürlüğü durdurma i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ tarih ve sayılı bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunun iptali istenen kuralları yukarıda açıklandığı gibi anayasanın pek çok madde sine aykırıdır ve uygulanması halinde telafisi imkânsız sonuçlar doğuracağı açıktır i̇ptali istenen kurallar hukuk devleti ve eşitlik ilkelerine aykırı olarak ve kamu yararı aleyhine keyfi bir şekilde ülkenin önemli kaynaklarından biri olan limanların işletme haklarına ilişkin mevcut sözleşmelerin sürelerinin yıla kadar uzatılmasına imkân vermektediresas sayısı karar sayısı bu yönüyle hem kamu yararı aleyhine bazı firmalara haksız imtiyaz tanınmakta hem de diğer firmalar aleyhine eşitsiz ve dezavantajlı bir durum oluşturulmaktadır yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı gibi temel anayasal ilkeleri ihlal eden keyfi ve ayrımcı uygulamalara olanak tanıyan kurallar anayasanın pek çok hükmüne aykırı olup birey haklarını olduğunu kadar kamu yararını da ihlal etmektedir anayasal düzenin hukuka aykırı kural ve düzenlemelerden en kısa sürede arındırılması hukuk devletinin temel gereğidir anayasaya aykırılıkların sürdürülmesi özenle korunması gereken huku kun üstünlüğü ilkesini de zedeleyecektir hukukun üstünlüğünün sağlanamadığı bir dü zende kişi hak ve özgürlükleri güvence altında sayılamayacağından bu ilkenin zedelen mesi hukuk devleti yönünden giderilmesi olanaksız durum ve zararlara yol açacaktır i̇ptali istenen kuralların uygulanmasından kaynaklanan ağır temel hak ihlallerinin bir an önce sona erdirilmesi ve daha ağır ve telafisi imkânsız sonuçlar doğurmasını en gellemek amacıyla anayasaya açıkça aykırı olan ve iptali istenen hükümlerin iptal davası sonuçlanıncaya kadar yürürlüklerinin de durdurulması istenerek anayasa mahkemesine dava açılmıştır iv sonuç ve i̇stem tarih ve sayılı bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair ka nunun maddesiyle tarihli ve sayılı özelleştirme uygulamaları hak kında kanuna eklenen geçici maddesi anayasanın ve maddelerine aykırı olduğundan iptaline ve uygulanması halinde giderilmesi güç ya da olanaksız zarar ve durumlar olacağı için iptal davası sonuçlanıncaya kadar yürürlüğü nün durdurulmasına karar verilmesine ilişkin istemimizi saygı ile arz ederiz