esas sayısı karar sayısı  sayılı gelir vergisi kanununun engellilik i̇ndirimi başlıklı maddesinde yer alan çalışma gücü ibaresi bakımından anayasanın maddesinde türkiye cumhuriyeti toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta be lirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir denilmek su retiyle sosyal devlet ilkesi cumhuriyetin nitelikleri arasında sayılmıştır anayasanın maddesinde devletin temel amaç ve görevleri türk milletinin bağım sızlığını ve bütünlüğünü ülkenin bölünmezliğini cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak kişi lerin ve toplumun refah huzur ve mutluluğunu sağlamak kişinin temel hak ve hürriyetlerini sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şart ları hazırlamaya çalışmaktır hükmüne yer verilmiştir söz konusu madde gerekçesinde devlet aynı zamanda milletin huzurunu sağlamak ve fertlerini mutlu kılmak görevi ile de yükümlüdür devlet ferdin hayat mücadelesini kolay laştıracak ferdin insan haysiyetine uygun bir ortam içinde yaşamasını gerçekleştirecektir fer din temel hak ve özgürlüklerden olduğu gibi yararlanmasını engelleyen sebepleri ortan kaldır mak sosyal devletin görevidir denilmektedir anayasanın maddesinde engelliler hakkında alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı olamayacağı belirtilmiştir anayasanın maddesinin fıkrası küçükler ve kadınlar ile bedeni ve ruhi yetersiz liği olanlar çalışma şartları bakımından özel olarak korunurlar denilmek suretiyle düzenlen miştir anayasanın maddesinin fıkrasında vergi resim harç ve benzeri mali yükümlü lükler kanunla konulur değiştirilir veya kaldırılır hükmü yer almıştır anayasa mahkemesinin gün ve esas sayısı karar sayısı sayılı kararında devletin vatandaşlarına insanca yaşama koşulları sağlamak için ge rekli önlemleri alacağı devletin kişi hak ve özgürlüklerinden herkesin yararlanabilmesini sağ layacağı kişilerin ve toplumun refah huzur ve mutluluğunu sağlamanın devletin temel amaç ve görevi olduğu belirtilmiştir anayasada sosyal devletanlayışı benimsenmiştir sosyal devlet güçsüzleri koruyan sosyal adaleti sağlamaya çalışan bu amaçla ekonomik ve sosyal alanlarda değişiklikler yapan devlettir anayasa mahkemesinin gün ve esas sayısı karar sayısı sayılı kararı sosyal devlet anlayışında devlet bütün vatandaşlarına asgari bir toplum sal ve ekonomik düzey sağlamak ve bunu devam ettirmekle yükümlü kılınmıştır sosyal devlet anlayışını sağlamada kullanılan en önemli araçlardan birisi de vergi politikalarıdır bunun için olağan koşullarda vergiye tabi tutulması gereken gruplar ya da işlemler muafiyet ve istisna uy gulamalarıyla vergi dışı bırakılmaktadır ekonomik olarak güçsüz kesimlerin değişik uygula malarla desteklendiği gözlemlenmektedir bu bağlamda engelli olmak vergi mükellefiyetineesas sayısı karar sayısı engel olmamakla birlikte engelli kişilerin içinde bulunduğu zor koşulların giderilmesine kat kıda bulunmak ve engelli olanlar ve olmayanlar arasındaki rekabet eşitsizliğini gidermek ama cıyla engelli bireylere yönelik yapılan maddi yardımlar ve topluma entegrasyonları için alınan tüm tedbirler örneğin gelir vergisi kanununda yer alan ve engelli ücretlilerin gelir vergisi matrahlarının hesaplanmasında dikkate alınan engellilik indirimi uygulaması da sosyal devlet ilkesinin bir sonucudur diğer taraftan tarihli ve sayılı kanunla onaylanması uygun bulunarak taraf olduğumuz engellilerin haklarına i̇lişkin sözleşmede engellilik diğer bireylerle eşit koşullar altında topluma tam ve etkin bir şekilde katılımlarının önünde engel teşkil eden uzun süreli fiziksel zihinsel düşünsel ya da algısal bozukluğu bulunan kişiler olarak tanımlanmıştır sözleşmenin maddesinde yaşam hakkının tüm engelli bireyler için tanınmasının yanında tarafların bu hakkın etkin bir şekilde kullanımını sağlaması gerektiği maddesinde taraf devletlerin engellilerin diğer bireylerle eşit koşullar altında çalışma hakkına sahip oldu ğunu kabul edeceği bu hakkın engellilerin açık bütünleştirici ve erişilebilir bir iş piyasası ve çalışma ortamında serbestçe seçtikleri bir işle hayatlarını kazanmaları fırsatını da içerdiği taraf devletlerin çalışırken engelli olanlar dahil olmak üzere tüm engellilerin çalışma hakkının ya şama geçmesini yasama çalışmalarını da içeren uygun tüm tedbirleri alarak güvence altına al ması gerektiği maddesinde ise yoksulluk koşullarında yaşayan engellilerin ve ailelerinin uygun eğitim danışmanlık mali yardım ve süreli bakım dahil engelliliğe ilişkin harcamalarında devlet yardımına erişimini sağlamak dahilengelli kişilerin ve aile fertlerinin gıda giyinme ve barınma gibi ihtiyaçları dolayısıyla uygun hayat koşullarına sahip olma hakkını ve yaşam şart larının sürekli olarak iyi duruma getirilmesini isteme hakkını güvence altına alınması gerektiği belirtilmiştir engellilere yönelik tüm bu düzenlemelerin amacı engellilerin kendine yetebilen top lumla kaynaşabilen üretici bireyler olarak yetişmelerini sağlamak vebu şekilde onların eğitsel kültürel ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlamaktır dolayısıyla gelir vergi sinde indirim imkânını veren engelli indirimi uygulaması ile engelleri dolayısıyla bazı zorluk ları yaşayan bu kişilerin hem ekonomik yönden desteklenmesi hem de sosyal ve ekonomik ha yata katılımlarının ve uyumlarının sağlanması konusunda kısmen de olsa sosyal devlet anlayı şının gereğinin yerine getirilebilmesi amaçlanmaktadır mahkememizce itiraz konusu yasa hükmünde geçen çalışma gücü ibaresinin uygu lamada engelliler aleyhine ortaya çıkardığı sonuçlar nedeniyle anayasanın ve mad delerine aykırı olduğu gibi bu konuda taraf olduğumuz uluslararası engelli kişilerin hakla rına dair sözleşmenin yaşam hakkını düzenleyen maddesi engellilere yönelik çalışma ve istihdam politikalarını hayata geçirilmesi gerekliliğini düzenleyen maddesi veengellilerin ve aile fertlerinin uygun hayat koşullarına sahip olma hakkını ve yaşam şartlarının sürekli ola rak iyi duruma getirilmesini isteme hakkını içeren maddesinde yer alan hükümlerle de çe liştiğisonucuna varılmıştır sayılı gelir vergisi kanununun maddesi engellilik i̇ndirimi başlığı altında düzenlenmekle birlikte madde içeriğinde hizmet erbabının çalışma gücünün asgari oranları göz önüne alınarak engellilik derecelerinin belirlendiği ve bu derecelere göre de belirlenen aylık tutarların ücretlinin vergi matrahından indirilmesinin düzenlendiği kanun maddesinin düzen lemesinde engellilik oranının çalışma gücü kaybı olarak ele alındığı ve bu durumun kanun maddesinin anlaşılmasında bir belirsizlik yarattığı gibi uygulamada merkez sağlık kuruluncaesas sayısı karar sayısı çalışma gücü kaybını engellinin sağlık kurulu raporlarıyla tespit edilen engellilik oran larından çok daha düşük oranlarda tespit edilmesi nedeniyle engellilerin engellilik indirimin den hiç yararlanamamasına veya daha düşük oranda yararlanmasına yol açtığı görülmektedir diğer taraftan çalışma gücü kaybı oranının engellinin çalıştığı iş koluna göre farklılık gös terdiği her iş değişikliğinde engellinin sağlık kurulu raporu ile tespit edilen engellilik oranın kabul edilmeyerek merkez sağlık kurulunca yeniden çalışma gücü oranının tespit edildiği ala nında uzman bir çok hekim tarafından tam teşekküllü hastanelerce verilen raporlarda yer alan engellilik oranının yeniden değerlendirilmesinin çağdaş ve bilimsel uygulamalara da aykırı ol duğu belirlenen çalışma gücü kaybı oranının engellilik oranından daha düşük olması nede niyle engellilik indiriminden yararlanamayan mağdur olan bir çok engellininher seferinde yo ğun bir prosedürle ve hukuki süreçle uğraşmak zorunda bırakıldığı bu sebeple açılan davaların ve bu yönde verilen yargı kararlarının bulunduğu görülmektedir yine kanun maddesinde yer alan çalışma gücü kaybı kavramı ile engelliliğin sadece çalışma hayatı ve yapılan işe özgülendiği anlaşılmaktadır oysa engelliliğin sadece çalışma ha yatı ve yapılan işte değil engellinin işe gidiş gelişi iş yeri ihtiyaçlarının karşılanması ailesini ve kendisinin geçimi refahı sağlığı topluma katılması gibi yaşamının her alanında olduğuen gellinin sağlıklı bireylere göre hayatın bir çok alanında daha çok efor sarf etmesi gerektiği göz önüne alındığında yaşadığı tüm bu zorlukların engelliyimaddi ve manevi olarak olumsuz ola rak etkileyeceği kuşku götürmez bir gerçektir bu bağlamda ilgili kanun maddesindeki düzen lemenin sosyal devlet anlayışını düzenleyen anayasanın maddesine devletin ferdin hayat mücadelesini kolaylaştıracağı insan haysiyetine uygun bir ortam içinde yaşamasını sağlayacağı veferdin temel hak ve özgürlüklerden olduğu gibi yararlanmasını engelleyen sebepleri ortan kaldıracağını düzenleyen anayasanın maddesine ve bedeni ve ruhi yetersizliği olanların ça lışma şartları bakımından özel olarak korunacağını düzenleyen anayasanın maddesine ay kırı olduğundan iptali gerekmektedir ayrıca kanunun maddesindeki düzenleme nedeniyle bir çok engellinin engellilik indi riminden yararlanamadığı dolayısıyla bu durumun taraf olduğumuz engellilerin haklarına i̇lişkin sözleşmenin yaşam hakkını düzenleyen maddesi ile yoksulluk koşullarında ya şayan engellilerin ve ailelerinin uygun eğitim danışmanlık mali yardım ve süreli bakım dahil engelliliğe ilişkin harcamalarında devlet yardımına erişimini sağlamak dahilengelli kişilerin ve aile fertlerinin gıda giyinme ve barınma gibi ihtiyaçları dolayısıyla uygun hayat koşullarına sahip olma hakkını ve yaşam şartlarının sürekli olarak iyi duruma getirilmesini isteme hakkını güvence altına alınmasını düzenleyen maddesi hükmü ile de çeliştiği bu şekilde engellile rin korunması desteklenmesi yaşamlarının kolaylaştırılması sosyal hayata katılımlarının sağ lanması gibi hem anayasal düzenlemelerle hemde uluslararası sözleşmelerle olarak amaçlanan hususların gerçekleşmediği değerlendirilmiştir sayılı gelir vergisi kanununun engellilik i̇ndirimi başlıklı maddesinin son fıkrası bakımından ise yukarıda yapılan tüm açıklamalar bu fıkra için de geçerli olmakla bir likte söz konusu fıkranın ilaveten anayasanın maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan vergi resim harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur değiştirilir veya kaldırılır hükmüne de aykırı olduğu sonucuna varılmıştır zira söz konusu hüküm ile dolaylı olarak vergi indirim oranı belirleme yetkisi idareye verilmiş olmakta ve bu hükme dayanılarak idare tarafın dan gerçekleştirilen uygulamalar nedeniyle engelliler aleyhine sonuçlar ortaya çıkmaktadır sonuçesas sayısı karar sayısı açıklanan nedenlerle sayılı gelir vergisi kanununun engellilik i̇ndirimi başlıklı maddesinde yer alan çalışma gücü ibaresinin anayasanın ve maddelerine aynı kanun hükmünün son fıkrasının ise anayasanın ve maddelerine aykırılığı nede niyle resen anayasa mahkemesine başvurularak iptalinin istenilmesine dava dosyasının tüm belgeleriyle birlikte onaylı suretinin dosya oluşturularak karar aslı ile birlikte anayasa mahke mesine sunulmasına iş bu karar aslı ile dosya suretinin yüksek mahkemeye tebliğinden itiba ren beş ay beklenilmesine beş ay içinde sonuç gelmediği takdirde mevcut mevzuata göre da vanın görülmesine tarihinde oy birliğiyle karar verildi