esas sayısı karar sayısı i̇ptal ve yürürlüğün durdurulmasi i̇stemleri̇ni̇n gerekçesi̇ i̇ptal ve yürürlüğün durdurulması istemlerini içeren günlü dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir iii gerekçe tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun üncü maddesi ile değiştirilen sayılı kanunun maddesinin üçüncü fıkrasındaki en fazla beşte bir oranında i̇barelerinin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun ihaleye katılımda yeterlik kuralları başlığını taşıyan uncu maddesinde ihaleye katılacak isteklilerden ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak istenebilecek bilgi ve belgeler belirtilmiştir i̇ptali istenen ibareler denetim ve yönetim faaliyetleri nedeniyle alınacak belgelerin ihaleye katılımda en fazla beşte bir oranında dikkate alınacağını kurala bağlamaktadır en fazla beşte bir oranında ibaresinin farklı ve keyfi uygulamalara neden olabileceği çok açıktır nitekim geçmişte bu deneyim yaşanmış ve iş yönetme belgeleri için yasada sayılı yasanın maddesine sayılı yasanın maddesi ile eklenen fıkra yer alan en fazla oranı yönetmelikte yapım i̇şleri uygulama yönetmeliği yürürlük tarihi olarak değerlendirilmiştir anayasa mahkemesinin tarihli ve k sayılı kararında anayasanın maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri belirliliktir bu ilkeye göre yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık net anlaşılır uygulanabilir ve nesnel olması ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir belirlilik ilkesi hukuksal güvenlikle bağlantılı olup birey yasadan belirli bir kesinlik içinde hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir ancak bu durumda kendisine düşen yükümlülükleri öngörebilir ve davranışlarını ayarlar hukuk güvenliği normların öngörülebilir olmasını bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar yasa kuralı ilgili kişilerin mevcut şartlar altında belirli bir işlemin ne tür sonuçlar doğurabileceğini makul bir düzeyde öngörmelerini mümkün kılacak şekilde düzenlenmelidir öngörülebilirlik şartı olarak nitelendirilen bu ilkeye göre yasanın uygulanmasında takdirin kapsamı ve uygulama yöntemi bireyleri keyfi ve öngöremeyecekleri müdahalelerden koruyacak düzeyde açıklıkla yazılmalıdır belirlilik kişilerin hukuk güvenliğini korumakla birlikte idarede istikrarı da sağlar denilmiştir bu durumda iptali istenen ibareler belirlilik öngörülebilirlik özelliklerini taşımaması ve kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem de içermemesiesas sayısı karar sayısı nedenleriyle hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmamakta dolayısıyla anayasanın nci maddesine aykırı düşmektedir diğer taraftan bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun kendiliğinden anayasanın inci maddesine de aykırılığı sonucunu doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sa shf açıklanan nedenlerle tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun üncü maddesi ile değiştirilen sayılı kanunun maddesinin üçüncü fıkrasındaki en fazla beşte bir oranında ibareleri anayasanın nci ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun ncı maddesi ile sayılı kanunun inci maddesinin üçüncü fıkrasının sonuna eklenen cümlenin anayasaya aykırılığı sayılı yasanın belli istekliler arasında ihale usulünü düzenleyen inci maddesinin uncu maddeye uygun olarak belirlenen ve ön yeterlik dokümanı ile ön yeterlik ilânında belirtilen değerlendirme kriterlerine göre adayların ön yeterlik değerlendirmesi yapılır belirtilen asgari yeterlik koşullarını sağlayamayanlar yeterli kabul edilmez yeterli olduğu tespit edilen bütün adaylara tekliflerini hazırlayabilmeleri için en az kırk gün süre verilerek ihaleye davet mektubu gönderilir şeklindeki üçüncü fıkrasının sonuna iptali istenen ön yeterlik ilanında ve dokümanında belirtilmek kaydıyla yeterlikleri tespit edilenler arasından dokümanda belirtilen kriterlere göre sıralanarak listeye alınan belli sayıda istekli veya yeterli bulunan isteklilerin tamamı teklif vermeye davet edilebilir cümlesi eklenmiştir söz konusu fıkranın yapılan eklemeden önceki halinde belli i̇stekliler arasında i̇hale usulünde ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda yeterli bulunan tüm istekliler teklif vermek için ihaleye davet edilirken yapılan değişiklik ile idareler yeterli olan tüm isteklileri davet etmeyebilecekler ve bu istekliler arasından önceden belirleyecekleri kriterlere göre belli sayıda oluşan bir liste oluşturabilecekler ve yalnızca bunları davet edebileceklerdir yeterli olan tüm isteklilerin ihaleye davet edilmemesi anayasanın uncu maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine ve bunun sonucu olan fırsat eşitliği ilkesine aykırıdır ayrıca anayasanın nci maddesi türkiye cumhuriyetini sosyal hukuk devleti olarak tanımlamıştır sosyal devlet fırsat eşitliğine dayanır bu düzenleme ihaleye katılımı azaltacağından kamu yararına da dayanmamaktadır halbuki bir hukuk devletinde devlet erki kullanılarak yapılan tüm kamu işlemlerinin nihaî amacının kamu yararı olması gerekir bu gereklilik kamu yararını yasama organının takdir yetkisi için de bir sınır konumuna getirir i̇ptali istenen kural bu nedenle de anayasanın nci maddesine aykırıdır diğer taraftan bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun kendiliğinden anayasanın inci maddesine de aykırılığı sonucunu doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sa shf esas sayısı karar sayısı açıklanan nedenlerle tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun ncı maddesi ile sayılı kanunun inci maddesinin üçüncü fıkrasının sonuna eklenen cümle anayasanın nci uncu ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun ncı maddesi ile sayılı kanunun inci maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinin ile yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısını aşan yapım işi ihaleleri tümcesinin anayasaya aykırılığı i̇ptali istenen kural ile işin özelliği uzmanlık veveya ileri teknoloji gerektirmemesine rağmen yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısını aşan yapım işi ihalelerini de belli i̇stekliler arasında i̇hale usulü kapsamına alınmıştır bu durumda i̇dareler yapım işleri hizmet ve mal alım ihalelerinden işin özelliği uzmanlık veveya ileri teknoloji gerektiriyorsa belli istekliler arasında ihale usulü ile ihale yapabilirleryaklaşık maliyeti ne olursa olsun i̇dareler yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısını aşan yapım işi ihalelerinde de belli istekliler arasında ihale usulü ile ihale yapabilirler örneğin yılı için eşik değerinin yarısı tl dir yılı eşik değerler ve parasal limitler tebliği rg sa bu miktarı aşan yapım işlerinin ihaleleri işin özelliği uzmanlık veveya ileri teknoloji gerektirmese dahi bu usulle ihale yapılabilecektir belli istekliler arasında ihale usulünün kapsamının bu şekilde genişletilmesinin sayılı kamu i̇hale yasasının nci maddesindeki rekabet ve eşi̇tli̇k i̇lkeleri̇ni̇ ortadan kaldırabilecektir öte yandan yukarıda numaralı başlık altında iptali istenen kural uyarınca idareler belli istekliler arasındaki ihale usulünde yeterli olan tüm isteklileri ihaleye davet etmek zorunda olmayıp belirleyecekleri kriterlere göre bunlar arasında belli sayıda istekli davet edebileceklerdir i̇darece belirlenecek kriterler ise idarenin takdirine ve dolayısıyla adrese teslim işe açıktır böyle bir düzenleme yapım işleri ihalelerinin idarenin belirleyeceği isteklilere verilmesinin önünü tümüyle açan bir düzenleme olduğundan tekelciliğin her türlüsünü yasaklayan anayasanın nci maddesine aykırıdır anayasa mahkemesinin tarihli ve k sayılı kararında anayasanın nci maddesinin birinci fıkrasında devlet para kredi sermaye mal ve hizmet piyasalarının sağlıklı ve düzenli işlemlerini sağlayıcı ve geliştirici tedbirleri alır piyasalarda fiili veya anlaşma sonucu doğacak tekelleşme ve kartelleşmeyi önler denilmektedir bu hükümle yalnız fiilen oluşacak tekelleşme ve kartelleşmenin değil anlaşma sonucu doğacak tekelleşme ve kartelleşmenin de önlenmesi görevi devlete verilmiştir bu maddenin gerekçesinde şu açıklama yapılmıştıresas sayısı karar sayısı tekelciliğin her türlüsünün zararlarından fertleri ve toplumu korumak toplumun huzur ve refahı ile de ilgilidirtekel teşkil etmemekle beraber tekel oluşturamayan üretim ve hizmet kuruluşlarının fiyat anlaşmaları üretim hataları coğrafi bölge paylaşma ve benzeri suretlerde gerçekleştirecekleri kartellerde yasaklanmıştır madde gerekçesinde tekelleşme kavramı açıklanırken yalnız tekellerin değil tekel benzeri gruplaşmaların da bu kapsamda görüldüğü belirtilmiştir ayrıca tekelleşmenin önlenmesinin tüketim sektörü yanında hizmet sektörü yönünden de gerekliliği vurgulanmış bu görevin sağlıklı bir toplum ve sağlıklı bir demokrasinin vazgeçilmez koşulu olduğu açıklanmıştır buna göre tekelciliğin her türlüsünün zararından bireyleri ve toplumu korumak kişinin ve toplumun huzuru ve refahı ile de ilgilidir maddede yalnız tekelleşme değil tekel oluşturmayan üretim ve hizmet kuruluşlarının fiyat anlaşmaları coğrafi bölge paylaşma ve benzeri suretle gerçekleştirilecekleri kartelleşme de yasaklanmış devlet bunu engelleyici önlemleri almakla yükümlü tutulmuştur böylece rekabetin ortadan kaldırılması tekellerin ve kartellerin fiyatları oluşturması ve etkilemesi önlenmek istenmiştir denilmiştir diğer taraftan bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleriyle çelişmesine yol açacak ve dolayısı ile anayasanın nci maddesinin yanısıra inci maddesine de aykırılığı sonucunu doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sa shf açıklanan nedenlerle tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun ncı maddesi ile sayılı kanunun inci maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinin ile yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısını aşan yapım işi ihaleleri tümcesi anayasanın nci inci ve nci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun nci maddesinin birinci fıkrasının fıkrasının numaralı bendinden sonra gelen paragraf yürürlükten kaldırılmış tümcesinin anayasaya aykırılığı i̇ptali istenen kural ile sayılı kanunun üncü maddesinin fıkrasının numaralı bendinden sonra gelen paragraf yürürlükten kaldırılmış olup kaldırılan paragraftakurum gerekli gördüğü taktirde bu kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık bulunduğuna ilişkin iddiaları da inceler ve sonuçlandırır denilmekte diğer bir anlatımla bu kuralın yürürlükten kaldırılmasıyla kamu i̇hale kurumunun resen araştırma yetkisi de elinden alınmaktadır yani kurumun kamu adına inceleme ve denetleme yapma yetki ve görevi ortadan kaldırılmaktadır sayılı yasanın kamu i̇hale kurumunu düzenleyen üncü maddesinin gerekçesinde bu kurumun işlevleri ihale mevzuatına uyum sağlamak üzere kamu tüzel kişiliğini haiz idari ve mali özerkliğe sahip bir kurum kurulması gereği ortaya çıkmıştır bu nedenle uluslararası örneklere paralel olarak ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içinde i̇darece yapılan işlemlerde mevzuata aykırılık bulunduğuna ilişkin şikayetleri incelemek ve sonuçlandırmak bütün ihale mevzuatınıesas sayısı karar sayısı hazırlamak ve uygulamayı yönlendirmek kamu ve özel sektöre eğitim vermek olarak açıklanmaktadır i̇ptali istenen kural ile kamu i̇hale kurumu yukarda açıklanan gerçek işlevinden uzaklaştırılmakta ve kurumun kamu yararını gözetmek adına önemli bir görevi elinden alınmaktadır anayasa mahkemesinin gün ve sayılı kararında anayasanın nci maddesinde türkiye cumhuriyeti bir hukuk devletidir denilmektedir yasaların kamu yararına dayanması gereği kuşkusuz hukuk devletinin önde gelen koşullarından birisini oluşturmaktadır bu konuda anayasa mahkemesinin yerleşmiş anlayışını yansıtan kararlarında belirtildiği gibi anayasanın nci maddesinde tanımlandığı üzere devletimiz bir hukuk devletidir hukuk devleti ilkesinin öğeleri arasında yasaların kamu yararına dayanması ilkesi vardır bu ilkenin anlamı kamu yararı düşüncesi olmaksızın başka deyimle yalnızca özel çıkarlar veya yalnızca belli kişilerin yararına olarak herhangi bir yasa kuralının konulamayacağıdır buna göre çıkarılması için kamu yararı bulunmayan bir yasa kuralı anayasanın nci maddesine aykırı nitelikte olur ve dava açıldığında iptali gerekir çıkarıldığı zaman kamu yarârına dayanan kuralın koşulların değişmesi sonucunda kamu yararını karşılayamaz duruma geldiğinde dahi iptali gerekir buna göre yasaların amaç öğesindeki sakatlık başlıbaşına bir aykırılık nedeni oluşturabilecektir denilmiştir görüldüğü üzere bir hukuk devletinde devlet erki kullanılarak yapılan tüm kamu işlemlerinin nihaî amacının kamu yararı olması gerekir bu gereklilik kamu yararını yasama organının takdir yetkisi için de bir sınır konumuna getirir kamu ihalelerinin incelenmesinin idareler ile ihale komisyonlarının ihale sürecinde yaptıkları işlemlerden dolayı yapım müteahhidi tedarikçi ve hizmet sunucusuna karşı yasa ile ihdas edilmiş bulunan sorumluluklarının tespiti ihtiyacından doğan ve ihaleye aday ve istekli olmuş gerçek ve tüzel kişilerin itirazen şikayetiyle hayatiyet kazanan itirazen şikayet incelemesine indirgenmiş bir içerikle şikayet konusu edilmeyen tüm kamu ihalelerinin inceleme dışında bırakıldığı bir sistemi getiren düzenlemede kamu yararından söz edilemeyeceği çok açıktır diğer taraftan anayasanın inci maddesinde i̇darenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır hükmüne yer verilmiştir anayasa türkiye cumhuriyetinin demokratik bir hukuk devleti olduğunu vurgularken devlet içinde tüm kamusal yaşam ve yönetimin yargı denetimine bağlı olmasını amaçlamıştır anayasanın inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan kural yönetimin kamu hukuku ya da özel hukuk alanına giren tüm eylem ve işlemlerini kapsamaktadır i̇ptali istenen kural idarenin işlemlerinin yargısal denetimi ilkesini zayıflatan bir kural olduğundan anayasanın nci maddesine de ters düşeresas sayısı karar sayısı diğer taraftan bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun kendiliğinden anayasanın inci maddesine de aykırılığı sonucunu doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sa shf açıklanan nedenlerle tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun nci maddesinin birinci fıkrasının fıkrasının numaralı bendinden sonra gelen paragraf yürürlükten kaldırılmış tümcesi anayasanın nci inci ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun nci maddesi ile sayılı kanunun üncü maddesinin fıkrasının sonuna eklenen paragrafın anayasaya aykırılığı tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun nci maddesi ile sayılı kanunun üncü maddesinin fıkrasının sonuna eklenen iptali istenen paragraf ile kamu i̇hale kuruluna dava açma icra takibi yapma ve mahkemelerce verilen kararlara karşı üst mercilere başvurmaktan vazgeçme yetkisi ile üst dereceli mahkemelerce verilen kararlara karşı karar düzeltme yoluna gidilmesinden vazgeçme yetkisi verilmiştir yasada usul ve esasları belirlenmeden kurula dava açma icra takibi temyiz ve karar düzeltme haklarından vazgeçme yetkisi verilmiş diğer bir anlatımla belirtilen hususlar tümüyle kurulun takdirine bırakılmıştır bu durumda iptali istenen kural ile yürütme organına genel sınırsız esasları ve çerçevesi belirsiz bir düzenleme yetkisi verilmiş yani yasama yetkisinin devri anlamına gelebilecek bir yetki devri yapılmıştır anayasaya göre yürütmenin asli düzenleme yetkisi anayasanın gösterdiği ayrık haller dışında yoktur bu yetki anayasanın nci maddesinde türkiye büyük millet meclisine verilmiştir ve devredilemez yürütme ancak yasayla asli olarak düzenlenmiş alanda kural koyabilir anayasanın çeşitli maddelerinde yer alan kanunla düzenlenir değiminden neyin anlaşılması gerektiği hususuna anayasa mahkemesi kararlarıyla açıklık getirmiştir örneğin günlü k sayılı kararında konuyu şöyle belirginleştirmiştir yasa koyucu belli konularda gerekli kuralları koyacak çerçeveyi çizecek eğer uygun ve zorunlu görürse onların uygulanması yolunda sınırları belirlenmiş alanlar bırakacak idare ancak alanlar içinde takdir yetkisine dayanmak suretiyle yasalara aykırı olmamak üzere bir takım kurallar koyarak yasanın uygulanmasını sağlayacaktır esasen anayasanın inci maddesinin yürütme yetkisi ve görevinin anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir hükmünün anlamı da budur anayasa mahkemesinin tarih ek sayılı kararı rg sa diğer taraftan bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleriyle çelişmesine yol açacak ve dolayısı ile anayasanın nci maddesinin yanısıra inci maddesine de aykırılığı sonucunuesas sayısı karar sayısı doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sa shf açıklanan nedenlerle tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun nci maddesi ile sayılı kanunun üncü maddesinin fıkrasının sonuna eklenen paragraf anayasanın nci nci inci ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun nci maddesi ile değiştirilen sayılı kanunun üncü maddesinin fıkrasının numaralı bendinin anayasaya aykırılığı sayılı yasanın üncü maddesinin fıkrasında kamu i̇hale kurumunun gelirleri gösterilmiştir i̇ptali istenen kural ile kuruma yapılacak itirazen şikayet başvurularında alınacak başvuru bedelleri ihale yaklaşık maliyetleri ile ilişkilendirilmiş şikayet hakkını kullanılamaz hale getiren yüksek başvuru bedellerinin ortaya çıkmasına neden olmuştur anayasanın temel hak ve hürriyetlerin korunması başlıklı ıncı maddesinde anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlâl edilen herkes yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkânının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir devlet işlemlerinde ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır kişinin resmî görevliler tarafından vâki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da kanuna göre devletçe tazmin edilir devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkı saklıdır denilmiş ve bu maddenin gerekçesinde de bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkân sağlanması amaçlanmaktadır son derece dağınık mevzuat karşısında kanun yolu merci ve sürelerin belirtilmesi hak arama hak ve hürriyetlerin korunması açısından zorunluluk haline gelmiştir açıklamasına yer verilmiştir görüldüğü üzere bireylerin sadece yargı önünde değil idari makamlar önünde de sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkan sağlanması anayasal bir zorunluluktur hal böyle iken iptali istenen kural ile getirilen yüksek başvuru ücretleri ihaleye aday ve istekli olmuş gerçek ve tüzel kişilerin kamu i̇hale kurumuna itirazen şikayet başvuruları kolaylaştırılmak yerine anayasanın üncü maddesine aykırı olarak ölçüsüzce sınırlandırmaktadır diğer taraftan bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleriyle çelişmesine yol açacak ve dolayısı ile anayasanın nci maddesinin yanısıra inci maddesine de aykırılığı sonucunuesas sayısı karar sayısı doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sa shf açıklanan nedenlerle tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun nci maddesi ile değiştirilen sayılı kanunun üncü maddesinin fıkrasının numaralı bendi anayasanın nci inci ve üncü maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun üncü maddesi ile değiştirilen sayılı kanunun ncı maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinin anayasaya aykırılığı i̇ptali istenen kural ile idarenin ihalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlarından sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanların itirazen şikayete konu edilebileceği ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan kamu i̇hale kurumuna başvuruda bulunulabileceği hükme bağlanmıştır böyle bir düzenlemenin ihalenin iptaline ilişkin işlem ve karar şayet şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınmamışsa idare hiçbir haklı neden göstermese dahi itirazen şikayete konu yapılamayacak ve kuruma başvurulamayacak anlamına geldiği çok açıktır i̇dare ihale sürecini sonuçlandırmak istemez veya ihalenin üzerinde kaldığı istekliyi herhangi bir nedenle uygun bulmaz ise ben ihaleyi iptal ediyorum diyebilecek ve ihaleyi alan istekli haklı gerekçeleri de olsa uzman kurum olan kamu i̇hale kurumuna itiraz edemeyecektir bu durumda idareye keyfi uygulamalara yol açabilecek çok geniş takdir yetkisi veren söz konu düzenlemenin hukuk devleti ilkesi ilkesiyle bağdaşmayacağı kuşkusuzdur nitekim yukarıda numaralı başlık altında açıklanan anayasa mahkemesinin tarihli ve k sayılı kararında anayasanın maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri belirliliktir bu ilkeye göre yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık net anlaşılır uygulanabilir ve nesnel olması ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir denilmiştir diğer taraftan iptali istenen kural ile sadece keyfiliğin önü açılmamakta aynı zamanda kamu i̇hale kurumunun yetki ve görev alanı da daraltılmaktadır bu nedenle kamu yararına dayanmayan iptali istenen kural yukarıda numaralı başlık altında belirtilen nedenlerle de anayasanın nci maddesine aykırıdır diğer taraftan bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun kendiliğinden anayasanın inci maddesine de aykırılığı sonucunu doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sa shf açıklanan nedenlerle tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun üncü maddesi ile değiştirilen sayılı kanunun ncı maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi anayasanın nci ve inci maddelerine aykırı olup iptal edilmesi gerekmektedir tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun üncü maddesi ile değiştirilen sayılı kanunun ncı maddesinin i̇kinci fıkrasının son cümlesinin anayasaya aykırılığıesas sayısı karar sayısı i̇dare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvurularını idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı olarak diğer bir anlatımla idarenin şikayet başvurusu üzerine aldığı kararda belirtilen hususlarla sınırlı olarak incelemesini öngören iptali istenen düzenleme kamu i̇hale kurulunun görev alanını daraltan kamu yararından bütünüyle koparan bir düzenlemedir kamu alımlarının yıllık tutarının ülkemiz gayri safî milli hasılasının una tekabül etmesi kamu i̇hale kurumu başkanının bütçe sunuş konuşması kamu alımlarının etkin bir şekilde denetlenmesinin ülke kalkınması açısından taşıdığı önemin diğer bir anlatımla kamu ihalelerinin denetlenmesindeki kamu yararının açık bir göstergesidir kamu alımları alanında düzenleyici ve denetleyici bağımsız bir idari otorite olan kamu i̇hale kurumunun kamu kaynaklarının verimli ve etkin kullanılmasına alımların saydam ve güvenilir ve her türlü şaibeden uzak bir ortamda yapılabilmesine yönelik denetimlerine sınırlamaların getirilmesinin kamu yararı ile bağdaşmayacağı kuşkusuzdur bu nedenle ve yukarıda numaralı başlık altında belirtilen nedenlerle iptali istenen kural anayasanın nci maddesine aykırıdır diğer taraftan bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun kendiliğinden anayasanın inci maddesine de aykırılığı sonucunu doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sa shf açıklanan nedenlerle tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun üncü maddesi ile değiştirilen sayılı kanunun ncı maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesi anayasanın nci ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun maddesi ile değiştirilen sayılı kanunun ek nci maddesinin birinci fıkrasının i̇lk cümlesindeki ile yapım işlerine i̇baresinin anayasaya aykırılığı sayılı yasanın ek maddesi değiştirilerek çerçeve anlaşmalar yoluyla i̇dareler sürekli biçimde ihtiyaç duydukları mal ve hizmet alımları ile yapim i̇şleri̇ni̇n her defasında ihale yapmak yerine çerçeve anlaşmaya taraf olan istekli ve isteklilerden temin etmelerine imkan sağlama yolu açılmaktadır sayılı yasanın değişiklikten önceki hükmünde çerçeve anlaşmalar sağlık hizmeti sunan idarelerin sürekli biçimde ihtiyaç duydukları mal ve hizmet alımları için uygulanabilen bir yöntem olarak öngörülmüştü yapılan değişiklik ile çerçeve anlaşmanın kapsamı genişletilmiş ve yalnızca sağlık hizmeti sunan i̇darelerce başvurulan bu yöntem bütün i̇dareleri kapsar hale getirilmiş ve yalnızca mal ve hizmet alımları ile sınırlı olan bu anlaşma bu kez iptali istenen ibare ile yapım işleri de çerçeve anlaşmalar kapsamı içine alınmıştır çerçeve anlaşma sürekli biçimde gereksinim duyulan mal ve hizmet alımları için uygulanırken yapım işlerinin de bu anlaşma kapsamına alınması düşündürücüdür zira çerçeve anlaşma ihale yasasının temel ilkeleri göz önünde tutulduğunda zorunlu olmadıkça başvurulabilecek bir yöntem değildir i̇stisnai bir durumduresas sayısı karar sayısı i̇ptali istenen kural ile yapım işlerinin de yasa kapsamındaki tüm i̇dareler için başvurulacak bir yol olarak öngörülmesi sayılı kamu i̇hale yasasının rekabet ilkesi ile eşit muamele ilkesini zedeleyen nitelikte taşımaktadır şöyle ki çerçeve anlaşmanın bir istekli ile de yapılabilir olması istekli sayısının üçten az olmamak üzere i̇darece belirlenmesi hususları rekabet ilkesinin gözardı edildiğinin açık bir kanıtıdır sağlık hizmeti sunan i̇dareler için değişiklikten önceki düzenlemede bile istekli sayısının yirmibeş olabileceği öngörülmüştür çerçeve anlaşmanın süresinin ay yıl olabileceği hususu da dikkate alındığında yapım işlerinde de uygulanması öngörülen bu yöntemin rekabet ve eşitlikten yoksun istismara açık i̇darenin işi dilediğine verebilme olanağına sahip bir usul olduğu yadsınamaz anayasanın nci maddesi ile tekelciliğin her türlüsünün zararlarından fertleri ve toplumu korumak toplumun huzur ve refahı ile de ilgilidirtekel teşkil etmemekle beraber tekel oluşturamayan üretim ve hizmet kuruluşlarının fiyat anlaşmaları üretim hataları coğrafi bölge paylaşma ve benzeri suretlerde gerçekleştirecekleri kartellerde yasaklanmıştır açıklanan ve yukarıda numaralı başlık altında etraflıca belirtilen nedenlerle tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun maddesi ile değiştirilen sayılı kanunun ek nci maddesinin birinci fıkrasının ilk cümlesindeki ile yapım işlerine ibaresi anayasanın nci inci ve nci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun uncu maddesi ile sayılı kanuna eklenen geçici madde un anayasaya aykırılığı sayılı yasadaki görev süresi dolmadan boşalan üyeliklere yapılacak atamalarda atananların görev süresinin yerine atandıkları üyenin görev süresiyle sınırlandırılması kuralı aynen korunurken iptali istenen geçici madde ile kurulun mevcut başkan ve üyelerinden bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce başka bir üyenin görev süresini tamamlamak üzere atanmış olanların görev süreleri atandıkları tarihten itibaren beş yıl olarak uygulanır hükmü getirilerek kişiye özel bir düzenleme yapılmıştır anayasanın nci maddesinde türkiye cumhuriyetinin bir hukuk devleti olduğu ifade edilmiştir hukuk devleti tüm etkinliklerinde hukuka anayasaya ve evrensel hukuk kurallarına ve ilkelerine uyan devlettir evrensel hukuk ilkeleri yasaların soyut genel ve nesnel nitelik taşımasını gerektirir yasaların genelliği ilkesi yasaların özel geçici veya güncel bir durumu gözeterek veya belli bir kişiyi hedef alarak yapılmamasını zorunlu kılar öte yandan anayasanın yasa önünde eşitliki güvenceye almaya yönelik uncu maddesinin aksine iptali istenen kural ile yasa ile kişiye ayrıcalık tanınmakta başka bir üyenin görev süresini tamamlamak üzere atanmış olanların statülerini korumak için özel düzenleme yapılmaktadır ki bu aynı zamanda yasa önünde eşitlik ilkesinin de çiğnenmesi anlamına gelir diğer taraftan bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun kendiliğinden anayasanın inci maddesine de aykırılığı sonucunu doğuracaktıresas sayısı karar sayısı anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sa shf açıklanan nedenlerle tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun uncu maddesi ile sayılı kanuna eklenen geçici madde anayasanın nci uncu ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir iv yürürlüğü durdurma i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ kamu kaynaklarının verimli ve etkin kullanılmasına alımların saydam ve güvenilir ve her türlü şaibeden uzak bir ortamda yapılabilmesine yönelik kamusal denetime sınırlamalar getiren kamu ihalelerinde rekabet ve eşitlik ilkelerini zedeleyen düzenlemelerin uygulanması halinde sonradan giderilmesi olanaksız durum ve zararların doğabileceği açıktır öte yandan anayasal düzenin en kısa sürede hukuka aykırı kurallardan arındırılması hukuk devleti sayılmanın da gereğidir anayasaya aykırılığın sürdürülmesinin bir hukuk devletinde subjektif yararların üstünde özenle korunması gereken hukukun üstünlüğü ilkesini de zedeleyeceği kuşkusuzdur hukukun üstünlüğü ilkesinin sağlanamadığı bir düzende kişi hak ve özgürlükleri güvence altında sayılamayacağından bu ilkenin zedelenmesinin hukuk devleti yönünden giderilmesi olanaksız durum ve zararlara yol açacağında duraksama bulunmamaktadır bu zarar ve durumların doğmasını önlemek amacıyla anayasaya açıkça aykırı olan iptali istenen hükümlerin iptal davası sonuçlanıncaya kadar yürürlüklerinin de durdurulması istenerek anayasa mahkemesine dava açılmıştır sonuç ve i̇stem yukarıda açıklanan gerekçelerle tarihli ve sayılı kamu i̇hale kanunu ile kamu i̇hale sözleşmeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanununun üncü maddesi ile değiştirilen sayılı kanunun maddesinin üçüncü fıkrasındaki en fazla beşte bir oranında ibarelerinin anayasanın nci ve inci maddelerine aykırı olduğundan inci maddesinin üçüncü fıkrasının sonuna eklenen cümlenin anayasanın nci uncu ve inci maddelerine aykırı olduğundan ncı maddesi ile sayılı kanunun inci maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinin ile yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısını aşan yapım işi ihaleleri tümcesinin anayasanın nci inci ve nci maddelerine aykırı olduğundan nci maddesinin birinci fıkrasının fıkrasının numaralı bendinden sonra gelen paragraf yürürlükten kaldırılmış tümcesinin anayasanın nci inci ve inci maddelerine aykırı olduğundan nci maddesi ile sayılı kanunun üncü maddesinin fıkrasının sonuna eklenen paragrafın anayasanın nci nci inci ve inci maddelerine aykırı olduğundanesas sayısı karar sayısı nci maddesi ile değiştirilen sayılı kanunun üncü maddesinin fıkrasının numaralı bendinin anayasanın nci inci ve üncü maddelerine aykırı olduğundan üncü maddesi ile değiştirilen sayılı kanunun ncı maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinin anayasanın nci ve inci maddelerine aykırı olduğundan üncü maddesi ile değiştirilen sayılı kanunun ncı maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesinin anayasanın nci ve inci maddelerine aykırı olduğundan maddesi ile değiştirilen sayılı kanunun ek nci maddesinin birinci fıkrasının i̇lk cümlesindeki ile yapım işlerine ibaresinin anayasanın nci inci ve nci maddelerine aykırı olduğundan uncu maddesi ile sayılı kanuna ekle