esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir resul özyılmaz vekili av erol gür tarafından davalı idarelerde işçi olarak çalışmaktayken iş akdini feshetmek suretiyle görevinden ayrılan davacının tarafına ödenmeyen tasarruf kesintisi ve nema tutarı olarak liranın işten ayrıldığı tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle erzurum büyükşehir belediye başkanlığı ve eski genel müdürlüğüne karşı açılan dava sonunda erzurum i̇dare mahkemesi tarih ve k sayılı kararıyla sayılı yasanın maddesine göre tasarruf kesintileri ile devlet ve işveren katkılarının ilgililere veya kanuni mirasçılarına neması ile birlikte ödenebilmesinin emeklilik yada ölüm halinde mümkün olduğu ancak en az yıl tasarrufta bulunanlara istedikleri takdirde sadece biriken tasarruf kesintilerinin ödenebileceği davacının yıldan fazla bir süre tasarrufta bulunduğu kendisine sadece bu kesintilerin ödenmesi gerektiği işe başladığı tarihten tarihine kadar yapılan tasarruf kesintisi toplamı liranın erzurum su ve kanalizasyon i̇daresi genel müdürlüğü tarafından büyükşehir belediyesinde çalıştığı süre içerisinde maaşından kesilen lira tasarruf kesintisinin de bu idare tarafından işten ayrıldığı tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davayı kısmen kabul ederek tasarruf kesintileri toplamı olan liranın davacının görevden ayrıldığı tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar vermiştir anılan kararın temyizen incelenerek bozulmasının istenilmesi üzerine oluşturulan dosya incelenerek gereği düşünüldü çalışanların tasarrufa teşvik edilmesi ve bu tasarrufların değerlendirilmesine dair sayılı kanunun ödemeler başlıklı maddesinin fıkrası en az yıl tasarrufta bulunanlara istedikleri takdirde biriken tasarruf kesintileri devlet ve işveren katkıları ile bunların nemasının toplamının ödenir fıkrası ise en az yıl tasarrufta bulunanlara istedikleri takdirde biriken tasarruf kesintileri ödenir hükmünü amirdir dairemizce sayılı yasanın iptali istemiyle başka bir dosyada yapılmış olan başvuru sonucunda anayasa mahkemesinin günlü k sayılı kararıyla sayılı yasanın maddesinin fıkrasınınyasanın maddesi kapsamından çıkanlar yönünden iptaline karar verilmiştir anayasa mahkemesinin günlü k sayılı kararının anlam ve kapsamı günlü sayılı resmi gazetede yayımlanan anayasa mahkemesinin günlü k sayılı kararıyla günlü sayılı çalışanların tasarrufa teşvik edilmesi ve bu tasarrufların değerlendirilmesine dair kanunun maddesinin üçüncü fıkrasının yasanın maddesi kapsamından çıkanlar yönünden anayasaya aykırı olduğuna ve i̇ptali̇ne karar verildiğinden öncelikle bu iptal kararının anlam ve kapsamının belirlenmesi gerekli bulunmaktadır anayasa mahkemesi anılan iptal kararını yıl ay süreyle aylıklarından kesilen zorunlu tasarrufun devlet katkısı ve nemalarıyla birlikte ödenmesi için yapılan başvurununesas sayısı karar sayısı reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın temyiz aşamasında dairemizin sayılı yasanın tümünün anayasaya aykırı olduğundan bahisle itiraz yoluyla yaptığı başvuru üzerine vermiştir anayasa mahkemesi davada uygulanacak kuralın sayılı yasanın maddesinin fıkrasında yer alan en az yıl tasarrufta bulunanlara istedikleri takdirde sadece biriken tasarruf kesintileriödenir kuralı olduğunu belirterek anayasaya aykırılık iddiasının bu ibareye yönelik olarak incelenmesine günü ilk inceleme toplantısında karar vermiştir daha sonra işin esasının incelenmesi evresinde dairemizde temyizen incelenen davadaki istem ve davacının sübjektif durumu nedeniyle sayılı yasanın maddesinin fıkrasının yasanın maddesi kapsamından çıkanlarla sınırlı olarak incelenmesine karar verilmiştir davacının açtığı davadaki istemi tasarruf kesintileriyle birlikte devlet katkısı ve nemalarının ödenmesi isteminin reddine ilişkin işlemin iptaline ilişkin olmasına karşın sınırlama kararı alınırken davacının isteminin tasarruf kesintilerinin iadesi olduğu belirtilerek anayasaya aykırılık sorununun incelenmesine geçilmiştir bu ayırım daha sonra vurgulanacağı gibi sayılı kanun kapsamında olanlar için ödenen devletişveren katkısı ile tasarruf kesintisi ve devletişveren katkılarının tamamının değerlendirilmesi sonucu oluşan nemalar konusunda anayasaya aykırılık hususunda bir değerlendirme yapılmamış olması dolayısıyla önem kazanmaktadır anayasa mahkemesi günlü k sayılı kararını yıldan daha az tasarrufta bulunup yasanın maddesi kapsamından çıkanlarla yıldan fazla tasarrufta bulunup kendi isteğiyle sayılı yasa kapsamında tasarrufta bulunmak istemeyenlerin hukuksal konumları arasında bir fark olmadığından farklı kurallara bağlı tutulamayacağı gibi çalışanların aylık ve ücretleri üzerinden kesilip tasarrufu teşvik hesabında toplanan tasarruf tutarları üzerinde kişilerin mülkiyet hakkı bulunduğundan yasanın maddesi kapsamından çıkanlara tasarruf kesintilerinin ödenmemesinin mülkiyet hakkını da ortadan kaldırdığı gerekçesiyle vermiştir diğer bir ifadeyle yıldan az tasarrufta bulunanlarla yıldan fazla tasarrufta bulunanlar kıyaslanarak ve mülkiyet hakkı ortaya konularak bu gibilere tasarruf kesintilerinin ödenmesinin gerektiği sonucunu doğuracak biçimde karar vermiştir alınan sınırlama kararında davacının istemi tasarruf kesintisinin iadesi olduğundan davadaki davacı için devlet tarafından yapılan tasarruf katkısı ve nemaların davacıya ödenmemesine ilişkin olarak anayasaya uygunluk denetimi yapılamamıştır bu itibarla anayasa mahkemesinin günlü k sayılı kararının yıldan daha az süreyle tasarrufta bulunup yasanın maddesi kapsamından çıkanlarla ilgili olduğu yıl veya daha fazla süreyle kesinti yapılıp ta kanun kapsamından çıkmak isteyenlere devletişveren katkısı ve nemaların ödenmeyeceğini öngören yasal düzenlemeleri kapsamadığı sonucuna varılmıştır anayasa mahkemesinin günlü k sayılı kararı yukarıda belirtildiği üzere sayılı kanunun maddesinin fıkrasının yıldan daha az süreyle bu yasa kapsamında tasarrufta bulunup yasanın maddesi kapsamından çıkanların durumuyla ilgili olduğundan sayılı kanunun maddesinin fıkrası yıldan fazla süreyle tasarrufta bulunup artık kendisinden tasarruf kesintisi yapılmasını istemeyenlere yapılacak ödemenin niteliği yönünden yürürlükte bulunmaktadır durum böyle olunca bakılanesas sayısı karar sayısı davada uygulanacak kanun hükmü niteliği taşıyan sayılı kanunun maddesinin fıkrasının daha önce iptal edilmeyen kısmının ve fıkrasının kurulumuzca anayasaya aykırılığı bakımından incelenmesi gerekli görülmüştür sayılı yasayla memur sözleşmeli ve diğer kamu personeli ile işçilerin ücret gelirlerinden resen kesilen tasarruf kesintisi tc ziraat bankası ankara merkez şubesinde oluşturulan çalışanların tasarruflarını teşvik hesabında devletişveren katkılarıyla birlikte toplanmakta yüksek planlama kurulunca belirlenecek esaslar dahilinde verimi yüksek yatırımlarda değerlendirilmekte süreklilik ve bütünlük arzeden bu sistem içinde ilgililerin tasarruf devletişveren katkıları ve nemanın tümüne tasarruf edebilmesi için emekli olmaları veya ölmeleri gerekmektedir yıl sonunda eğer isterlerse sadece tasarruf tutarlarını yılın sonunda ise tasarruf kesintisi ve devlet katkısının nemasıyla birlikte ini almak suretiyle tasarrufta bulunan kişilerin sistemden ayrılabilmesine olanak tanınmıştır sayılı yasanın maddesinin fıkrası en az yıl kesintisi yapılan çalışanların sistemden ayrılmak istemeleri halinde kendi adlarına açılan tasarrufu teşvik hesabındaki devletişveren katkısının ve tasarruf kesintisiyle birlikte bu katkılarının nemalandırılmasıyla oluşan tutarın hiç ödenmemesine ve ilgiliye ödenmeyen tutarların sisteme dahil bulunan diğerlerinin ortak hesapları olan çalışanların tasarruflarını teşvik hesabında nema olarak fıkrası ise en az yıl tasarrufta bulunupda sistemden ayrılmak isteyenlere ilişkin olarak nemanın ödenmeyen kısmı olan inin çalışanların tasarruflarını teşvik hesabında nema olarak kalmasına ilişkin bulunmaktadır hukuk devleti her şeyden önce bütün faaliyetlerinde hukukun genel ilkeleri ile bağlayıcılığı ve üstünlüğü olan anayasa hükümlerine uygun hareket etmek zorundadır anayasanın maddesinde kişilerin ve toplumun refah huzur ve mutluluğunu sağlamak kişinin temel hak ve hürriyetlerini sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlandıran ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmak insanın maddi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak maddede sosyal hukuk devleti niteliği vurgulanan türkiye cumhuriyeti devletinin temel amaç ve görevleri arasında sayılmıştır anayasanın ikinci kısım kişinin hakları ve ödevleri başlıklı i̇kinci bölümü maddesi uyarınca herkes mülkiyet ve miras hakkına sahiptir bu haklar ancak kamu yararı amacıyla yasayla sınırlanabilir sayılı yasa adının aksine teşvik değil adına tasarruf edilenlerin iradesi dışındaki yatırımlarda değerlendirilecek ve hangi durumlarda ne miktarda geri ödeme yapılacağını kendi belirlediği bir zorunlu tasarruf sistemi öngörmüştür sayılı kanunun maddesine göre yasa kapsamındaki kişilerin her biri adına tc ziraat bankasında bir tasarrufu teşvik hesabı açtırılmakta bu hesaba ilgililerden kesilen tasarruf kesintileri ve devletişveren katkıları yatırılmakta bu hesapların tümündeki tutarlar yüksek planlama kurulunca belirlenecek esaslar dahilinde hazine ve dış ticaret müsteşarlığınca nemalandırılmaktadır en az iki yıl tasarrufta bulunanlara sayılı kanunun maddesinin fıkrası uyarınca istemleri halinde tasarruf kesintisi ile devletişveren katkılarının toplamı üzerinden tahakkuk edecek nemanın ünün her yıl ödenmesi zorunlu bulunmaktadır uygulamada ilgililerin bir istemde bulunmasına gerek kalmadan iki yıl tasarrufta bulunulduktan sonra yasa kapsamındakilere her yıl nema adı altında bir ödeme yapıldığı da bilinmektedir anayasanın maddesinde belirtilen eşitlik eylemli değil hukuksal eşitliktir eşitlik kavramı öncelikle anayasanın maddesinin birinci fıkrasında sayılan nedenlerle yasa önünde ayrımı yasaklamaktadır yasanın maddesinin fıkrasında en az yıl tasarruftaesas sayısı karar sayısı bulunanlara istedikleri takdirde biriken tasarruf kesintileri devlet ve işveren katkıları ile bunlar nemasının toplamının inin ödeneceği öngörülmüştür onbeş yıldan az tasarrufta bulunanlarla onbeş yıldan daha fazla tasarrufta bulunanların hukuksal konumlarında farklılık yoktur aynı hukuksal konumda olanların farklı kurallara bağlı tutulması anayasanın maddesindeki eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmaktadır zorunlu olarak sayılı yasa kapsamına sokulan ve adlarına tasarrufu teşvik hesabı açılan kişilerin en az yıl sistemde kaldıktan sonra sistemden çıkmak istediklerinde yalnızca adlarına açılan hesapta biriken tasarruf kesintisini alabilmeleri bu hesapta biriken devletişveren katkılarının ve kesinti ve katkının nemasını alamayacak olmasının irdelenmesi gerekli bulunmaktadır anayasa mahkemesi kararında da belirtildiği gibi mülkiyet hakkı kişiye sahibi olduğu şey üzerinde yasalar çerçevesinde dilediği gibi tasarruf olanağı verir toplum yararına aykırı olmamak kaydıyla malikin sahibi olduğu şeyi dilediği biçimde kullanma hakkı bulunmaktadır tasarrufu teşvik hesabında ilgili kişi adına toplanan tasarruf tutarları yanında bu kişiler için devletin ve i̇ş kanunu hükümlerine göre işçi çalıştıran işverenlerin bu hesaba yasa gereği yapmak zorunda oldukları katkı ve nema üzerinde de ilgilinin mülkiyet hakkı bulunmaktadır sistemden ayrılma olanağına yıl tasarruftan sonra sahip olan ilgililere kendi adlarına açılan hesapta toplanan devletişveren katkılarının ve nemanın ödenmeyecek olması anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkını ihlal etmekte ayrıca devletişveren katkılarının ve nemanın ilgilisine ödenmeyip sistemdeki diğer kişilerin hesaplarına nema olarak aktarılması diğer kişilerin sebepsiz zenginleşmesine yol açması nedeniyle eşitlik ilkesine de aykırı hale gelmektedir öte yandan yıl tasarrufta bulunup sistemden ayrıldıktan sonra yeniden sisteme dahil olmak isteyen kişilerin hesaplarına bu katkıların yeniden aktarılmasını engelleyen sayılı yasanın maddesinin fıkrasındaki kural gözönüne alındığında devletişveren katkılarını ve nemanın ilgilisine ödenmemesi kuralı mülkiyet hakkının zedelenmesini daha da ağırlaştırmaktadır uzun yıllardır yüksek enflasyon içinde paranın hızla değer kaybetmesi olgusu toplum olarak yaşadığımız yadsınamaz bir gerçektir hazine müsteşarlığı verilerine göre yıllarının yıllık ortalama enflasyon artışı toptan eşya fiyat endeksine göre tüketici fiyat endeksine göre olmuştur bu hususlar gözönüne alındığında sayılı yasayla öngörülen zorunlu tasarruf sistemine giren ve en az yıl tasarrufta bulunduktan sonra sistemden ayrılma olanağına sahip kılınan kişilere asgari yıl azami yıl önce maaş ve ücretlerinden yapılmış olan kesintilerin katkısız ve nemasız olarak ödenecek olmasını sosyal hukuk devleti ilkesi ile bağdaştırmaya da imkan bulunmamaktadır zira ile yıl önce yapılan kesintilerin katkısız ve nemasız olarak ödenmesi durumunda ödeme tarihindeki tutarların herhangi bir ekonomik değeri kalmayacaktır belirtilen hukuksal durum ve davanın konusuna göre sayılı çalışanların tasarrufa teşvik edilmesi ve bu tasarrufların değerlendirilmesine dair kanunun maddesinin fıkrası ve fıkrası yıldan daha az tasarrufta bulunup yasanın maddesi kapsamından çıkanlar dışındakilere ilişkin hükümleri tasarruf kesintileri ve bunların neması yönünden anayasanın ve maddelerine aykırı görülmüştüresas sayısı karar sayısı açıklanan nedenlerle ve bir davaya bakmakta olan mahkemenin dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun anayasaya aykırı olduğu kanısına götüren görüşünü açıklayan kararı ile anayasa mahkemesine başvurması gerektiğini düzenleyen sayılı kanunun maddesinin fıkrası gereğince sayılı kanunun maddesinin fıkrası ve fıkrasının daha önce iptal edilmeyen hükümlerinin iptali için anayasa mahkemesine başvurulmasına ve anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar dosyanın bekletilmesine tarihinde oybirliğiyle karar verildi