esas sayısı karar sayısı i̇ptal davasi ve yürürlüğün durdurulmasi i̇le i̇ti̇raz başvurularinin gerekçeleri̇ i̇ptal ve yürürlüğün durdurulması i̇stemlerini i̇çeren dava dilekçesinin gerekçesi bölümü şöyledir iii gerekçe tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun inci maddesinin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun inci maddesinde kalkınma ajanslarının kurulmasının amacı belirtilmiştir bu madde incelendiğinde kalkınma ajanslarının merkezi mi yoksa mahalli bir nitelik mi taşıdığı bunların birer kamu tüzelkişisi mi yoksa özel hukuk tüzelkişisi mi oldukları anlaşılamamaktadır sayılı kanunun tümü bu konularda yeterli açıklıktan yoksundur kalkınma ajanslarının örgütlenmesine bakıldığında bu örgütlerin kapsadıkları birden çok il ve donatıldıkları yetkiler açısından bölgesel nitelik taşıdıkları görülmektedir ancak bu ajanslar merkezi idarenin bir parçası olmadıkları gibi tabi oldukları hukuki rejim bakımından da birer kamu idaresi değildirler anayasanın ncı maddesinin son fıkrasına göre kamu hizmetlerinin görülmesinde verimi ve uyumu sağlamak amacıyla birden çok ili içine alan merkezi idare teşkilatı kurulmasına imkan tanınmıştır ancak ajansların bölgesel olma özellikleri onların anayasanın ncı maddesinin son fıkrası bağlamında ele alınmalarını imkansızlaştırmaktadır kalkınma ajansları anayasanın nci maddesinin son fıkrası kapsamında mahalli idare birlikleri olarak da kabul edilemezler bu hususlar göz önünde tutulduğunda kalkınma ajanslarının anayasanın üncü ncı ve nci maddelerinde öngörülen idari yapının dışında ve bu yapıdan farklı yeni bir örgütlenme birimi niteliğini taşıdıklarını söylemek gerekmektedir anayasanın üncü ncı ve nci maddelerine aykırı düşen böyle bir örgütlenme birimi ve modelinin anayasa ile bağdaşmayacağı açıktır diğer yandan anayasanın herhangi bir hükmüne aykırı bir düzenlemenin anayasanın nci ve inci maddelerinde belirtilen hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ile çelişeceği ortadadır bu nedenle tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun inci maddesi anayasanın nci inci üncü ncı ve nci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun üncü maddesinin birinci fıkrasının i̇lk cümlesinin ve son fıkrasının anayasaya aykırılığıesas sayısı karar sayısı tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun üncü maddesinin iptali istenen birinci cümlesinde ajanslar bölgeler esas alınarak devlet planlama teşkilatı müsteşarlığının bağlı olduğu bakanın teklifi üzerine bakanlar kurulu kararı ile kurulur hükmüne yer verilmiştir sayılı kanunun tanımlar başlıklı nci maddesinde bu kanunun uygulanmasında bölge kavramının ek listede belirtilen düzey i̇statistiki bölge birimini ifade edeceği belirtilmiştir ab katılım ortaklığı belgesinde tanımlanması öngörülen bu bölgeler düzeyli olarak eylül tarihli ve sayılı resmi gazetede yayımlanan sayılı bakanlar kurulu kararı ile belirlenmiştir düzey ye göre ülke genelinde toplam adet yeni bölge yaratılmıştır anılan bakanlar kurulu kararına göre türkiyedeki adet il düzey olarak tanımlanmıştır düzey ise ülke toprakları birime bölünerek yaratılmıştır i̇stanbul ili bu birimden biri olarak tanımlanmıştır tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun üncü maddesinin iptali istenen birinci cümlesiyle anayasal olarak ülkemizin yönetim yapısında olmayan yeni bir bölge kademesi yaratılmaktadır anayasamız yönetsel bakımdan merkeziyetçi bir yapıya sahip olan bir tekil devlet modelini benimsemiş merkez dışı yönetsel örgütlenmeyi ise merkezi idarenin denetim ve gözetimi altına almıştır anayasanın başlangıç bölümünde bu hiçbir faaliyetin türk milli menfaatleri türk varlığı devleti ve ülkesiyle bölünmezliği esası karşısında koruma göremeyeceği belirtilmiş nci maddesinde türkiye cumhuriyetinin başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan bir devlet olduğu vurgulanmış inci maddesinde de türk ulusunun bağımsızlığını ve bütünlüğünü ülkenin bölünmezliğini korumak devletin temel amaç ve görevleri arasında sayılmıştır anayasanın üncü maddesinde idarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütün olduğu merkezden ve yerinden yönetim esaslarına dayandığı açıklanmış ncı maddede merkezi yönetime nci maddede de yerel yönetime ilişkin ilkelere yer verilmiştir anayasanın ncı maddesine göre türkiye merkezi yönetim kuruluşu yönünden coğrafya durumuna ekonomik koşullara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre illere iller de diğer kademeli bölümlere ayrılmakta i̇llerin yönetimi yetki genişliği esasına dayanmaktadır anayasanın nci maddesine göre de yerel yönetimler il belediye ya da köy halkının yerel ortak gereksinimlerini karşılamak üzere kuruluş ilkeleri yasayla belirlenen yasada gösterilen karar organları seçmenlerce seçilerek oluşturulan kamu tüzelkişileridir merkezi yönetim yerel yönetimler üzerinde yasada belirtilen esas ve usuller çerçevesinde idari vesayet yetkisine sahiptiresas sayısı karar sayısı görüldüğü gibi anayasada tekil devlet modelinin yönetsel örgütlenmedeki temel ilkeleri merkezden yönetim yerinden yönetim ve bunları tamamlayan idarenin bütünlüğü olarak belirlenmiş ancak anayasada bölgesel yönetim öngörülmemiştir anayasanın i̇darenin kuruluşu ve merkezi i̇dare başlığını taşıyan ncı maddesinin üçüncü fıkrası kamu hizmetlerinin görülmesinde verim ve uyum sağlamak amacıyla birden çok ili içine alan merkezi idare teşkilatı kurulabilir bu teşkilatın görev ve yetkileri kanunla düzenlenir demektedir bu hükümden de anlaşılacağı üzere anayasaya göre çok ili içine alacak şekilde ancak merkezi idare teşkilatı kurulabilir kalkınma ajanlarının merkezi idarenin taşra teşkilatı olmadığı çok açıktır şöyle ki i̇darenin bütünlüğü ilkesi merkezin denetimi ve gözetimi ile yaşama geçirilmektedir merkezi yönetimin taşra örgütlenmesi üzerindeki denetimi hiyerarşik denetim yerinden yönetimler üzerindeki denetimi ise vesayet denetimi dir merkezi yönetimin kalkınma ajansları üzerinde bir hiyerarşik denetimi bulunmamaktadır sayılı kanunun inci maddesine göre kalkınma ajansları bağımsız dış denetim kuruluşlarının dış denetimine tabidir diğer taraftan kalkınma ajanslarının teşkilat yapısı da bu ajansların merkezi idarenin taşra birimi olmadıklarının açık bir göstergesidir sk vd tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun üncü maddesinin iptali istenen birinci cümlesinde anayasanın başlangıç kısmında ve üncü ncı ve nci maddelerinde belirtilen idarenin bütünlüğü idari vesayet yetki genişliği ilkelerine aykırı bir yapı ortaya konulmaktadır diğer yandan anayasanın herhangi bir hükmüne aykırı bir düzenlemenin ise anayasanın nci ve inci maddelerinde belirtilen hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ile çelişeceği ortadadır tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun üncü maddesinin birinci cümlesi açıklanan nedenlerle anayasanın başlangıç kısmına nci inci üncü ncı ve ncimaddelerine aykırı olup iptal edilmesi gerekmektedir üncü maddenin iptali istenen son fıkrasında ise ajansların tüzelkişiliğe sahip oldukları bildirilmiş ancak özel hukuk mu yoksa kamu tüzelkişisi mi oldukları belirtilmemiştir böyle bir belirsizlik hukuk güvenliğini zedeler hukuk güvenliğinin zedelenmesi hukuk devleti ilkesine aykırıdır bu nedenle söz konusu fıkra hukuk devleti ve anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ile bağdaşmayacağından anayasanın nci ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun üncü maddesinin i̇kinci fıkrasının c ve bentlerinin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun üncü maddesinin ikinci fıkrasının iptali istenen b bendi ile ajansların kurumsal performansları ile yürütülen programların performanslarının ölçülmesine dair usûl ve esasları belirlemeesas sayısı karar sayısı c bendi ile bölgesel gelişmeye yönelik iç ve dış kaynaklı fonların ajanslara tahsisi ile bunların kullanımına ilişkin usûl ve esasları belirleme h bendi ile plân ve programlara yapılacak yardım ve transferlere personelin nitelik ve istihdamına bütçe ve muhasebe standartlarının kullanımına faaliyet raporlarına izleme değerlendirme ve denetime ilişkin esas ve usûller ile yatırım destek ofislerinin çalışma esas ve usûllerini ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşünü alarak belirleme yetkisi devlet planlama teşkilatına verilmiştir yasada ilke ve esasları gösterilmeden yürütmeye bırakılan böyle bir yetki asli bir düzenleme yetkisi niteliğinde olduğundan yasamaya aittir ve anayasanın nci maddesine göre de devredilemez devredildiği takdirde bu yetki anayasanın nci ve inci maddelerine kökenini anayasadan almadığı için de anayasanın ncı maddesine aykırı düşer anayasanın herhangi bir hükmüne aykırı düzenlemenin hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ve dolayısı ile anayasanın nci ve inci maddeleri ile çelişeceği de açıktır açıklanan nedenle tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun üncü maddesinin ikinci fıkrasının iptali istenen c ve bentleri anayasanın nci ncı nci inci ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun inci maddesinin c e ve bentlerinin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun inci maddesinin bendi ile verilen uygulama sürecini izlemek değerlendirmek yetkisi ajansa kamu kurum ve kuruluşları üzerinde bir tür hiyerarşik denetim imkanı vermektedir ajans anayasanın üncü ve ncı maddeleri çerçevesinde denetim yetkisi ile donatılmış bir merkezi idare birimi bir kamusal idari üst konumunda değildir böyle bir yetkilendirme kamu kurum ve kuruluşlarını ajansların denetimi altına sokacağı için anayasanın üncü ve ncı maddelerine aykırıdır diğer yandan ulusal kalkınma planına atıfta bulunmadan ulusal kalkınma planı ile bağlantı zorunluluğu getirilmeden bölge plan ve programlarının uygulanması konusunda ajansa verilen yetki ve görev kaynakların ulusal açı yerine sadece bölgesel açıdan değerlendirilmesine ve böylece kaynak israfına yol açabilecektir böyle bir durumun ise kamu yararı sağlamayacağı açıktır halbuki bir hukuk devletinde tüm kamu işlemlerinin yönelmesi gereken nihai amaç kamu yararı olmalıdır kamu yararı amacı yerine bölgesel amaçların öncelik kazanmasına yol açabileceği için de söz konusu düzenlemenin hukuk devleti ilkesiyle çelişeceği ortadadır bu tür bir düzenleme kalkınma girişimlerinin ulusal düzeydeki bir başka değişle yurt düzeyindeki kalkınma planına göre gerçekleştirileceği ilkesini getiren anayasanın ncı maddesi ile de bağdaşması beklenemez sayılı kanunun inci maddesinin d ve fıkralarında ulusal kalkınma planı ile bağlantı zorunluluğu getirilmeden bölge plan ve programları doğrultusunda yapılacak işlemlerle ilgili olarak ajanslara verilen görev ve yetkiler de aynı gerekçe ile anayasanın nci ve inci maddelerine aykırıdıresas sayısı karar sayısı sayılı kanunun inci maddesinin bendinde kamu kesimi tarafından yürütülen projeleri izlemek konusunda ajanslara verilen yetki de ajans anayasanın üncü ve ncı maddeleri çerçevesinde denetim yetkisi ile donatılmış bir merkezi idare birimi bir kamusal idari üst konumunda olmadığı için yukarıda açıklanan nedenle anayasanın üncü ve ncı maddesine aykırıdır ayrıca önemli diğer projeler konusunda tanınan bu yetki önemli görülen diğer projelerden ne anlaşılacağı belirtilmediği için kuralda belirsizlik yaratmakta keyfiliğe imkan tanımakta bu belirsizlik ve keyfilik hukuki güvenliği zedelediği için hukuk devleti ilkesine ve dolayısıyla anayasanın nci maddesine aykırı düşmektedir sayılı kanunun inci maddesinin bendinde kamu kesimi özel kesim ve sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliğini geliştirmek ibaresi ajanslara kamu kesimini de yönetme bağlamında görev ve yetki vermektedir böyle bir yetkilendirme ve görevlendirme anayasanın üncü ve ncı maddelerinde belirtilen idari yapı modeli ile çelişmektedir çünkü anayasanın üncü ve ncı maddeleri merkezi idareyi hiyerarşik üst konumunda düzenlemiştir halbuki ajanslar birer merkezi idare birimi değildir anayasanın herhangi bir hükmüne aykırı düzenlemenin hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ve dolayısı ile anayasanın nci ve inci maddeleri ile çelişeceği de açıktır açıklanan nedenle tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun inci maddesinin iptali istenen c e ve bentleri anayasanın nci inci üncü ve ncı maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun inci maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarının anayasaya aykırılığı sayılı kanunun inci maddesinin birinci fıkrasında bölgesel gelişme hedefine yönelik olarak bölgedeki kamu kurum ve kuruluşları ile özel kesim sivil toplum kuruluşları üniversiteler ve yerel yönetimler arasında işbirliğini geliştirmek üzere kalkınma kurulu oluşturulacağı bildirilmiştir anayasanın ncı maddesinden kalkınmanın ulusal düzeyde yurt düzeyinde düşünüldüğü ve tüm kalkınma girişimlerinin ulusal düzeydeki plana göre gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır ulusal düzeydeki kalkınma planı ile bağlantısı ifade edilmeden bölgesel gelişme hedefinden söz edilmesi anayasanın ncı maddesi ile bağdaşmayan bir durumdur diğer yandan kalkınma kuruluna özel kesim sivil toplum kuruluşları ve yerel yönetimler ile kamu kurum ve kuruluşları arasında işbirliğini geliştirme konusunda verilen yetki bu kurulları yerel yönetimler ve kamu kurum kuruluşlarını yönlendiren bir üst konumuna getirmektedir böyle bir durum ise anayasanın üncü ve ncı maddelerinde öngörülmeyen bir örgütlenme biçimidir bu nedenle söz konusu birinci fıkra anayasanın üncü ncı ve ncı maddelerine aykırıdıresas sayısı karar sayısı anayasanın herhangi bir hükmüne aykırı düzenlemenin hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ve dolayısı ile anayasanın nci ve inci maddeleri ile çelişeceği de açıktır sayılı kanunun inci maddesinin üçüncü fıkrasında kalkınma kuruluna temsilci gönderecek kamu kurum ve kuruluşları ile özel kesim ve sivil toplum kuruluşlarının gönderecekleri temsilcilerin sayısı görev süresi ve diğer hususların kuruluş kararnamesi ile belirleneceği hükme bağlanmıştır kuruluş kararnamesi ile belirleme konusunda idareye verilen yetki esasları ile ilgili düzenleme yasada yapılmadığı için asli bir düzenleme yetkisidir asli düzenleme yetkisi anayasanın nci maddesine göre yasamanındır ve devredilemez söz konusu üçüncü fıkrada asli düzenleme yetkisi idareye devredilmiş olduğundan böyle bir düzenleme anayasanın ncı nci ve inci maddelerine aykırıdır diğer taraftan anayasanın herhangi bir hükmüne aykırı bir düzenlemenin hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ve dolayısı ile anayasanın nci ve inci maddeleri ile çelişeceği de açıktır bu nedenle tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun inci maddesinin üçüncü fıkrası anayasanın nci ncı nci inci ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun uncu maddesinin bendindeki özel kesim veveya sivil toplum kuruluşları i̇baresinin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun uncu maddesinin bendinde tek ilden oluşan bölgelerde yönetim kurulunda yer alacak özel kesim veveya sivil toplum kuruluşları temsilcilerini ve iki katı yedeklerini sırasıyla seçme görev ve yetkisi kalkınma kuruluna verilmiştir sivil toplum kuruluşları sivil toplumdaki belli ilgi gruplarını temsil etmek üzere organize olmuş kurumlar olarak tanımlanmaktadır etkinlik alanlarına göre birbirinden farklı nitelikte sivil toplum kuruluşları görülmektedir örneğin kalkınma ve yardım sivil toplum kuruluşları gibi kalkınma sivil toplum kuruluşları sosyal ekonomik ve kültürel kalkınmayı hedeflerken yardım sivil toplum kuruluşları dezavantajlı gruplar için insani yardım misyonu üstlenirler söz konusu uncu maddesinin bendinde tek ilden oluşan bölgelerde ajans yönetim kurulunda yer alacağı ifade edilen sivil toplum kuruluşlarının hangi türden ve hangi alanda etkinlik gösteren sivil toplum kuruluşları olacağına ilişkin bir belirleme yapılmamıştır aynı şekilde özel kesim ifadesi de tam anlamıyla açık bir tanım olmayıp bu konuda da yasada herhangi bir belirleme görülmemektedir bir hukuk devletinde hukuk düzeninin belirliliği sağlaması esastır i̇ptali istenen kural ise neyin kapsanıp neyin dışlandığı konusunda yeterince açıklıktan dolayısıyla belirlilik ve öngörülebilirlilikten yoksundur ve bu durum anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesine aykırıdır çünkü hukuk devleti belirliliği ve öngörülebilirliliği dolayısıyla hukuk güvenliğini gerçekleştirmeyi amaçlaresas sayısı karar sayısı diğer yandan yasada herhangi bir ölçüt getirilmeden ve faaliyet alanı belirtilmeden idareye özel kesim ve sivil toplum kuruluşlarından üye seçmek yetkisi tanınması idarenin keyfiliğe ve kötüye kullanılmaya açık bir yetki ile donatılması anlamına da gelir ve böyle bir yetkilendirmeyi de yine anayasanın nci maddesinde ifade edilen hukuk devleti ilkesi ile bağdaştırmak mümkün değildir i̇dareye verilen söz konusu seçme yetkisi ilkeleri sınırı yasada belirtilmediği için aynı zamanda asli bir düzenleme yetkisi niteliğini de taşımaktadır i̇darenin anayasada gösterilen sınırlı haller dışında asli düzenleme yetkisi bulunmadığı bu yetki yasamaya ait olduğu için böylesi bir yetkilendirmenin anayasanın nci ve inci maddelerine kökenini anayasadan almayan bir yetki kullanılamayacağı içinde anayasanın ncı maddesine aykırı düşeceği açıktır diğer yandan bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun kendiliğinden anayasanın inci maddesine de aykırılığı sonucunu doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sa shf bu nedenle tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun uncu maddesinin bendindeki özel kesim veveya sivil toplum kuruluşları ibaresi anayasanın nci ncı nci inci ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun uncu maddesinin i̇kinci fıkrasının birinci cümlesindeki özel kesim veveya sivil toplum kuruluşlarından i̇baresinin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun uncu maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde ajansın karar organı olan yönetim kurulunun tek ilden oluşan bölgelerde vali büyükşehir belediye başkanı il genel meclisi başkanı sanayi odası başkanı ticaret odası başkanı ile kalkınma kurulu tarafından özel kesim veveya sivil toplum kuruluşlarından seçilecek üç temsilciden oluşacağı öngörülmüştür söz konusu uncu maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde ajans yönetim kurulunda temsilcilerinin seçileceği ifade edilen sivil toplum kuruluşlarının hangi türden ve hangi alanda etkinlik gösteren sivil toplum kuruluşları olacağına ilişkin bir belirleme yapılmamıştır aynı şekilde özel kesim ifadesi de tam anlamıyla açık bir tanım olmayıp bu konuda da hiç bir belirleme yapılmamıştır yukarıda numaralı başlık altında etraflıca belirtilen nedenlerle tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun uncu maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesindeki özel kesim veveya sivil toplum kuruluşlarından ibaresi anayasanın nci ncı nci inci ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun nci maddesinin üçüncü fıkrasının anayasaya aykırılığıesas sayısı karar sayısı sayılı kanunun nci maddesinin iptali istenen üçüncü fıkrasında yatırım destek ofislerine hangi yatırım ve işlemlerle ilgili başvuru yapılacağının üncü maddenin bendi uyarınca çıkarılacak düzenlemeler kapsamında belirleneceği hükme bağlanmıştır görüldüğü üzere bu fıkrada üncü maddenin bendine gönderme yapılmıştır üncü maddenin bendinde ise idareye anayasanın ncı nci ve inci maddelerine aykırı olarak asli düzenleme yetkisi devredilmektedir anayasaya aykırı bir yetkiye dayanılarak yapılan düzenlemelerin de anayasaya aykırı düşeceği açıktır bu durumda üncü maddenin bendine gönderme yapan tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun nci maddesinin üçüncü fıkrası da yukarıda numaralı başlık altında belirtilen nedenlerle anayasanın nci ncı nci inci ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki bu fıkra kapsamındaki kişilerden önceki kamu kurum ve kuruluşlarındaki kadrolarına müşterek kararname ile atananların bu fıkraya göre yapılacak atama işlemleri ilgili bakan onayı ile yapılır cümlesinin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki iptali istenen cümlede tekrar kamudaki işine dönmek isteyen ve kamuda önceki ataması müşterek kararname yapılanların dönüşte bakan onayı ile atanması öngörülmüştür müşterek kararname bürokrasideki atamalarda tarafsızlığı sağlamaya yönelik bir yöntemdir bu nedenle önceki görevine müşterek kararname ile atanan bir personelin dönüşünde kariyerine ve durumuna uygun bir göreve getirilmesi öngörüldüğü için atamasının yine müşterek kararname ile yapılması idarenin tarafsızlığı ve dolayısıyla hukuk devleti ilkesinin yaşama geçirilmesinin bir gereğidir aksi bir durum hukuk devleti ilkesine ve dolayısıyla bu ilkenin ifade edildiği anayasanın nci maddesine aykırı düşer diğer taraftan bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun kendiliğinden anayasanın inci maddesine de aykırılığı sonucunu doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sa shf açıklanan nedenle tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki bu fıkra kapsamındaki kişilerden önceki kamu kurum ve kuruluşlarındaki kadrolarına müşterek kararname ile atananların bu fıkraya göre yapılacak atama işlemleri ilgili bakan onayı ile yapılır cümlesi anayasanın nci ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun inci maddesinin altıncı fıkrasının anayasaya aykırılığı sayılı kanunun inci maddesinin altıncı fıkrasında genel sekreter ile diğer personelin ücret ve gündelikleri ile diğer malî ve sosyal haklarının yüksek planlama kurulu kararıyla tespit edilen alt ve üst limitleri geçmemek üzere yönetim kurulunca belirleneceği öngörülmüştüresas sayısı karar sayısı bu kural ile yüksek planlama kuruluna verilen alt ve üst limitleri belirleme yetkisi sınır ve ilkeleri yasada gösterilmediği için asli bir düzenleme yetkisi niteliği taşımaktadır böyle bir yetkinin yüksek planlama kuruluna verilmesi asli düzenleme yetkisinin idareye devri anlamına geleceğinden anayasanın ncı nci ve inci maddeleri ile bağdaşmaz diğer taraftan anayasanın herhangi bir hükmüne aykırı düzenlemenin hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ve dolayısı ile anayasanın nci ve inci maddeleri ile çelişeceği de açıktır açıklanan nedenle tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun inci maddesinin altıncı fıkrası anayasanın nci ncı nci inci ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun inci maddesinin i̇kinci ve üçüncü fıkralarının birinci cümlelerinin anayasaya aykırılığı tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun inci maddesinin birinci fıkrasında ajanslarda iç ve dış denetimin yapılacağı belirtildikten sonra iptali istenen ikinci ve üçüncü fıkrasının birinci cümlesi ile iç denetimde ajansın faaliyetlerinin hesaplarının işlemlerinin ve performansının yönetim kurulu başkanı veya genel sekreter ile bir iç denetçi tarafından denetleneceği dış denetimde i̇çişleri bakanlığı ve maliye bakanlığı ile devlet planlama teşkilatı müsteşarlığınca müştereken belirlenecek esas ve usûllere göre ajansın her türlü hesap ve işlemlerinin yönetim kurulu tarafından her yıl en geç mart ayında ve gerekli görülen hallerde her zaman sermaye piyasası kurulu mevzuatına göre kurulmuş bağımsız denetim kuruluşlarına inceletileceği hükme bağlanmıştır genel bütçe vergi gelirleri tahsilatından ayrılan paylar i̇l özel idaresi kaynaklarından ve belediyelerin gelirlerinden sağlanacak miktarlar kalkınma ajanslarının gelirleri arasında yer aldığından skm bu kuruluşların kamu kaynaklarını kullanacakları açıktır dolayısıyla kamu kaynağını kullanan her kurumun hesap verilebilirlik ve denetim açısından daha sağlıklı bir yönetsel yapıya kavuşturulması büyük önem taşıdığından ajanların denetiminin kamusal denetim kapsamında gerçekleştirilmesi gerekir ajanslarda iç denetçinin iş mevzuatı hükümlerine göre istihdam edilmesi öngörülmüştür skm ajansın dış denetimini yapacak olan sermaye piyasası kurulu mevzuatına göre kurulmuş bağımsız denetim kuruluşlarının da bir kamu denetim organı olmadığı açıktır bu durumda kalkınma ajansları üzerinde bir kamusal denetim öngörülmemiş olduğu söylenmelidir halbuki yukarıda da belirtildiği gibi kamusal kaynakları kullanan söz konusu ajansların hesap verilebilirlik ve sağlıklı denetim açısından kamusal denetim altında olmasında kamu yararı vardır kalkınma ajanslarını kamusal denetim organlarının denetim alanı dışına çıkartmaya yönelik bir düzenlemenin ise kamu yararına olduğu söylenemezesas sayısı karar sayısı halbuki tüm devlet işlemlerinin nihai amacı kamu yararını gerçekleştirmektir kamu yararı amacına uygun olmayan devlet işlemleri hukuk devleti ilkesi ile ve dolayısıyla anayasanın nci maddesi ile bağdaşmaz bu nedenle tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarının iptali istenen birinci cümleleri kamu yararı amacına dayanmamaktadır halbukibir hukuk devletinde devlet erki kullanılarak yapılan tüm kamu işlemlerinin nihaî amacının kamu yararı olması gerekir bu gereklilik kamu yararını yasama organının takdir yetkisi için de bir sınır konumuna getirir diğer taraftan inci maddesinin üçüncü fıkrasının iptali istenen birinci cümlesinde dış denetimde i̇çişleri bakanlığı ve maliye bakanlığı ile devlet planlama teşkilatı müsteşarlığınca müştereken belirlenecek esas ve usûllere göre ajansın her türlü hesap ve işlemlerinin yönetim kurulu tarafından her yıl en geç mart ayında ve gerekli görülen hallerde her zaman sermaye piyasası kurulu mevzuatına göre kurulmuş bağımsız denetim kuruluşlarına inceletileceği belirtilmiştir ajansın her türlü hesap ve işlemlerinin incelenmesi konusunda yürütme organına verilen esas ve usulleri düzenleme yetkisi genel sınırsız esasları ve çerçevesi belirsiz bir yetkidir böyle bir durum idareye belirtilen konularda takdir yetkisini dilediği gibi kullanma keyfi olarak belirleyebilme imkanını vermekte bu da yürütmenin kanuniliği ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesi sonucu anayasanın inci maddesine aykırı düşmektedir ayrıca ilkeleri sınırı çerçevesi yasa ile düzenlenmediği için idareye verilen söz konusu yetkinin bir asli düzenleme yetkisi olduğu açıktır anayasaya göre yürütmenin asli düzenleme yetkisi anayasanın gösterdiği ayrık haller dışında yoktur bu yetki anayasanın nci maddesinde türkiye büyük millet meclisine verilmiştir ve devredilemez yürütme ancak yasayla asli olarak düzenlenmiş alanda kural koyabilir anayasanın çeşitli maddelerinde yer alan kanunla düzenlenir değiminden neyin anlaşılması gerektiği hususuna anayasa mahkemesi kararlarıyla açıklık getirmiştir örneğin günlü k sayılı kararında konuyu şöyle belirginleştirmiştir yasa koyucu belli konularda gerekli kuralları koyacak çerçeveyi çizecek eğer uygun ve zorunlu görürse onların uygulanması yolunda sınırları belirlenmiş alanlar bırakacak idare ancak alanlar içinde takdir yetkisine dayanmak suretiyle yasalara aykırı olmamak üzere bir takım kurallar koyarak yasanın uygulanmasını sağlayacaktır esasen anayasanın inci maddesinin yürütme yetkisi ve görevinin anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir hükmünün anlamı da budur anayasa mahkemesinin tarih k sayılı kararı rg sa bu nedenle inci maddesinin üçüncü fıkrasının iptali istenen birinci cümlesi anayasanın nci ve inci maddelerine ve bu kural ile verilen yetki kökenini anayasadan almadığı için ncı maddesine aykırıdıresas sayısı karar sayısı diğer yandan bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun kendiliğinden anayasanın inci maddesine de aykırılığı sonucunu doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sa shf açıklanan nedenlerle tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarının birinci cümleleri anayasanın nci ve inci maddelerine ve ayrıca inci maddesinin üçüncü fıkrasının birinci cümlesi anayasanın ncı nci ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun ncı maddesinin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun ncı maddesi ile ajansların bu kanunun uygulanmasıyla ilgili iş ve işlemlerde her türlü vergi resim ve harçtan muaf olduğu hükme bağlanmıştır sayılı kanunun uygulamasıyla ilgili iş ve işlemlerin hangileri olduğu belirtilmemiştir örneğin ajansın satın alacağı araç veveya taşınmazlar bu kanunun uygulamasıyla ilgili iş ve işlemlerden sayılacak mıdır ajans satın alacağı araçlar için taşıt alım vergisinden sahibi olacağı taşınmazlar nedeniyle emlak vergisi ile doğacak her türlü resim vergi ve harçtan muaf olacak mıdır görüldüğü üzere iptali istenen kural neyin kapsanıp neyin dışlandığı konusunda yeterince açıklıktan dolayısıyla belirlilik ve öngörülebilirlilikten yoksundur anayasanın nci maddesinde cumhuriyetin nitelikleri arasında sayılan hukuk devleti insan haklarına saygılı ve bu hakları koruyucu adaletli bir hukuk düzeni kuran ve bunu sürdürmekle kendini yükümlü sayan bütün işlem ve eylemleri yargı denetimine bağlı olan devlettir anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devletinin unsurlarından biri de vatandaşlarına hukuk güvenliği sağlamasıdır hukuk güvenliği kurallarda belirlilik ve öngörülebilirlik gerektirir kişi ve kuruluşların devlete güven duymaları maddi ve manevi varlıklarını korkusuzca geliştirebilmeleri temel hak ve özgürlüklerden yararlanabilmeleri ancak hukuk güvenliği ve üstünlüğü sağlandığı bir hukuk devleti düzeninde gerçekleştirilebilir hukuk güvenliği ilkesi ise herkesin bağlı olacağı hukuk kurallarını önceden bilmesi tutum ve davranışlarını buna göre düzene sokabilmesidir bu nedenle iptali istenen kural anayasanın nci maddesine aykırı düşmektedir diğer yandan bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun kendiliğinden anayasanın inci maddesine de aykırılığı sonucunu doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sesas sayısı karar sayısı açıklanan nedenlerle tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun ncı maddesi anayasanın nci ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun uncu maddesinin tarihli ve sayılı kanun hükmünde kararnamenin nci maddesine eklediği bendinin anayasaya aykırılığı i̇ptali istenen bendinde güneydoğu anadolu projesi bölge kalkınma i̇daresi teşkilatının adıyaman batman diyarbakır gaziantep kilis mardin siirt şanlıurfa ve şırnak illerini kapsayan bölgelerde kurulacak kalkınma ajansları üzerindeki koordinasyon görevini devlet planlama teşkilatının belirleyeceği usûl ve esaslara göre yürütmesi öngörülmektedir devlet planlama teşkilatına verilen usul ve esasları belirleme yetkisi sınır ve ilkeleri yasada gösterilmediği için asli bir düzenleme yetkisi niteliği taşımaktadır böyle bir yetkinin idareye verilmesi asli düzenleme yetkisinin idareye devri anlamına geleceğinden anayasanın ncı nci ve inci maddeleri ile bağdaşmaz diğer taraftan anayasanın herhangi bir hükmüne aykırı düzenlemenin hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ve dolayısı ile anayasanın nci ve inci maddeleri ile çelişeceği de açıktır açıklanan nedenle tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri hakkında kanunun uncu maddesinin tarihli ve sayılı kanun hükmünde kararnamenin nci maddesine eklediği bendi anayasanın nci ncı nci inci ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı kalkınma ajanslarının kuruluşu koordinasyonu ve görevleri