esas sayısı karar sayısı  iv anayasaya aykirilik i̇ddi̇alarinin gerekçeleri̇ tarihli ve sayılı devlet i̇stihbarat hizmetleri ve millî i̇stihbarat teşkilatı kanununda değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesi ile tarihli ve sayılı devlet i̇stihbarat hizmetleri ve millî i̇stihbarat teşkilatı kanununun maddesinin birinci fıkrasına eklenen bendinde geçen  bakanlar kurulunca verilen görevleri yerine getirmek sözcük grubunun anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçesi bu düzenleme ile milli i̇stihbarat teşkilâtına mi̇te yeni bir görev verilmekte ve sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasına eklenen bendi uyarınca dış güvenlik terörle mücadele ve millî güvenliğe ilişkin konularda bakanlar kurulunca verilen görevleri yerine getirmek mi̇tin yeni görevleri arasında yer almaktadır kuralda mi̇te bakanlar kurulunca verilip yerine getirmek zorunda olduğu görevler dış güvenlik terörle mücadele ve millî güvenliğe ilişkin konular olmak üzere üç değişik olguya taâllûk etmektedir bundan böyle bakanlar kurulu mezkûr düzenlemeye dayanarak dış güvenlik terörle mücadele ve millî güvenliğe ilişkin konularda mi̇te görev verebilecektir sayılı devlet i̇stihbarat hizmetleri ve millî i̇stihbarat teşkilatı kanununun sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki mevcut maddesinin bendi milli güvenlik kurulunda belirlenecek diğer görevleri yapmak hükmünü ihtiva etmektedir sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinin bendinde yer alan mezkûr düzenlemeye dokunulmayarak anılan madde ile ihdâs olunan bendi ile dış güvenlik terörle mücadele ve millî güvenliğe ilişkin konularda mi̇t bakanlar kurulunca verilen görevleri getirme konusunda görevlendirilmekte ve böylece deyim yerinde ise milli güvenlik kurulunun yanında mi̇t bakımından ikinci bir âmir vucûda getirilmektedir anayasanın maddesinin birinci fıkrası hükmüne göre millî güvenlik kurulu cumhurbaşkanının başkanlığında başbakan genelkurmay başkanı başbakan yardımcıları adalet millî savunma i̇çişleri dışişleri bakanları kara deniz ve hava kuvvetleri komutanları ve jandarma genel komutanından kurulur görüldüğü gibi anayasal bir kuruluş olan milli güvenlik kurulunun bünyesinde başbakan başbakan yardımcıları adalet milli savunma i̇çişleri ve dışişleri bakanları da yer almakta ve böylece başbakan da dahil olmak üzere bakanlar kurulunun kimi üyeleri de zâten milli güvenlik kurulunun yapısı içerisinde yer almaktadır hâl böyle olunca milli güvenlik kurulu ile bakanlar kurulu arasında görev yetki geçişmesi husûle gelmesi kaçınılmazdır diğer yandan sayılı kanunun maddesiyle sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasına eklenen bendinde yer alan dış güvenlik terörle mücadele ve millî güvenliğe ilişkin konularda bakanlar kurulunca verilen görevlerin neler olduğu ve mi̇te verilecek olan bu meçhûl görevlerin sınırlarının nerede başlayıp nerede biteceği madde metninde açıklanmış değildir kuşkusuz istihbarat faaliyetlerinin kişi hak ve hürriyetlerini ihlâl etmeden gerçekleştirilmesi ve denetimi açısından yaşamın her alanında olduğu gibi istihbarat alanındaki hukukî düzenlemelerin açık net anlaşılabilir ve çerçevesi çizilmiş olması gerekmektedir bu bağlamda ideal bir istihbarat faaliyetini düzenleyen kanun hükümlerinin istihbarat örgütünün yapısını temel işlevini görev alanlarını yetkilerini sınırlarını ve denetim mekanizmalarını açık net anlaşılabilir şekilde belirlemesi gerekiresas sayısı karar sayısı anayasanın cumhuriyetin nitelikleri kenar başlıklı maddesinde de türkiye cumhuriyeti toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir denilmiştir anayasanın maddesinde düzenlenen hukuk devleti insan haklarına dayanan bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren eylem ve işlemleri hukuka uygun olan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasa ve kanunlarla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık olan devlettir anayasa mahkemesinin gün ve esas karar sayılı kararı anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesinin temel unsurlarından biri hukukî belirliliktir bu ilkeye göre yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ya da kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık net saydam belirli anlaşılır ve uygulanabilir olması ayrıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarına karşı koruyucu tedbirler içermesi gerekir açık anlaşılır ve sınırları belli olmayan elâstikî kavramlar içeren kurallar vatandaşları korumanın değil bilâkis vatandaşları cezalandırmanın bir aracı olabilir hukukî belirlilik ilkesi hukuksal güvenlikle bağlantılı olup bireyin kanundan belirli bir kesinlik içinde hangi somut eylem ve olguya hangi hukukî yaptırımın veya sonucun bağlandığını bunların idareye ne türden müdâhale yetkisi verdiğini bilmesini zorunlu kılmaktadır hukuk güvenliği normların öngörülebilir olmasını bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar sayılı kanunun sayılı kanunla değişik maddesinin birinci fıkrasına eklenen bendinde yer alan  dış güvenlik terörle mücadele ve milî güvenliğe ilişkin konularda bakanlar kurulunca verilen görevleri yerine getirmek hükmü ile mi̇te verilecek görevlerin konuları belirtilmiş dış güvenlik terörle mücadele ve millî güvenlik ancak bu üç konuda mi̇te bakanlar kurulunca ne tür görevler verileceği belirtilmemiştir başka bir ifade ile kuralda bakanlar kurulunca mi̇te verilecek görevlerin niceliğine yer verilmiş ancak bu görevlerin niteliğine değinilmemiştir kuralda bakanlar kurulunca mi̇te verilen görevlerin hangi konulara münhasır oldukları nicelikleri gösterilmektedir ancak bu görevlerin ne tür görevleri kapsayacağı nitelikleri belirsizdir diğer yandan iptali istenen düzenlemede  bakanlar kurulunca verilen görevleri yerine getirmek ibâresiyle verilen sınırları belirsiz ve ucu açık geniş yetkiyle bakanlar kurulunun dış güvenlik terörle mücadele ve millî güvenliğe ilişkin konularda kapsamı ve mâhiyeti değişebilen bu yanıyla da bakanlar kuruluna mi̇te görev verme yetkisi ile yaratılan hukukî belirsizlik içinde bakanlar kurulunun olası keyfî uygulamalarının ve görevlendirmelerin önü açılırken dış güvenlik terörle mücadele ve millî güvenliğe ilişkin konularda her görevlendirmeye göre değişebilen öngörülemez ölçütler getirilmektedir açıklanmaya çalışılan nedenlerle sayılı devlet i̇stihbarat hizmetleri ve millî i̇stihbarat teşkilatı kanununun maddesinin birinci fıkrasına sayılı kanununun maddesiyle eklenen bendinde yer alan  bakanlar kurulunca verilen görevleri yerine getirmek ibâresi anayasanın maddesine aykırıdır i̇ptali gerekir dava konusu yapılan sayılı devlet i̇stihbarat hizmetleri ve millî i̇stihbarat teşkilatı kanununun maddesinin birinci fıkrasına sayılı kanununun maddesiyle eklenen bendinde yer alan  bakanlar kurulunca verilen görevleri yerine getirmekesas sayısı karar sayısı ibâresi hakkında yüksek mahkemenizce verilecek olası bir iptal kararı sayılı kanunun maddesiyle sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasına eklenen bendinde yer alan dış güvenlik terörle mücadele ve millî güvenliğe ilişkin konularda  ibâresinin uygulanamaması sonucunu doğuracaktır bu durumda şüphesiz takdir yüksek mahkemenize ait olmak üzere sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun dosya üzerinden inceleme ve gerekçeyle bağlı olmama başlığını taşıyan maddesinin numaralı fıkrası hükmü gereğince sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasına eklenen bendinde yer alan  bakanlar kurulunca verilen görevleri yerine getirmek ibâresinin iptal başvurumuz doğrultusunda iptali hâlinde uygulama kâbiliyeti kalmayan sayılı kanunun maddesiyle sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasına eklenen bendinde yer alan dış güvenlik terörle mücadele ve millî güvenliğe ilişkin konularda  ibâresinin de iptaline karar verilmesi ciheti yüksek mahkemenizin takdirindedir tarihli ve sayılı devlet i̇stihbarat hizmetleri ve millî i̇stihbarat teşkilatı kanununda değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesi ile değişik tarihli ve sayılı devlet i̇stihbarat hizmetleri ve millî i̇stihbarat teşkilatı kanununun maddesinin birinci fıkrasının bendinde geçen uygun koordinasyon yöntemlerini uygulayabilir sözcük grubunun ibâresinin anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçesi bu düzenlemenin yer aldığı sayılı kanunun maddesi ile değişik sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının bendinin tamamı dava dışı yerli ve yabancı her türlü kurum ve kuruluş tüm örgüt veya oluşumlar ve kişilerle doğrudan ilişki kurabilir  ibâresi ile birlikte değerlendirildiğinde bu düzenleme ile sayılı kanunun maddesinin sayılı kanunun maddesi ile değişik birinci fıkrasında yer alan millî i̇stihbarat teşkilatı bu kanun kapsamındaki görevlerini yerine getirirken aşağıdaki yetkileri kullanır ibâresinden de anlaşıldığı üzere mi̇tin yerli ve yabancı her türlü kurum ve kuruluş tüm örgüt veya oluşumlar ve kişilerle doğrudan ilişki kurabileceği uygun koordinasyon yöntemlerini uygulayabileceği öngörülmektedir bu açıklamamızdan da anlaşılacağı üzere davamız sayılı kanunun maddesi ile değişik sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının bendinin uygun koordinasyon yöntemlerini uygulayabilir ibâresine ilişkindir kuralın dava dışı yerli ve yabancı her türlü kurum ve kuruluş tüm örgüt veya oluşumlar ve kişilerle doğrudan ilişki kurabilir ibâresine müteveccih herhangi bir iptal talebimiz bulunmamaktadır sayılı kanunun maddesi ile değişik sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının bendinde yer alan dava konusu ibârede mi̇tin uygulayabileceği öngörülen uygun koordinasyon yöntemlerinin neler olduğu ve mi̇te verilecek olan anılan uygun koordinasyon yöntemlerini uygulama yetkisinin sınırlarının nerede başlayıp nerede biteceği hükme bağlanmış değildir yukarıda sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasına eklenen bendinde dava konusu yaptığımız ibârenin anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçesi bölümünde de açıkladığımız üzere kuşkusuz istihbarat faaliyetlerinin kişi hak ve hürriyetlerini ihlâl etmeden gerçekleştirilmesi ve denetimi açısından yaşamın her alanında olduğu gibi istihbarat alanındaki hukukî düzenlemelerin açık net anlaşılabilir ve çerçevesi çizilmiş olması gerekmektedir bu bağlamda ideal bir istihbaratesas sayısı karar sayısı faaliyetini düzenleyen kanun hükümlerinin istihbarat örgütünün yapısını temel işlevini görev alanlarını yetkilerini sınırlarını ve denetim mekanizmalarını açık net anlaşılabilir şekilde belirlemesi gerekir anayasanın cumhuriyetin nitelikleri kenar başlıklı maddesinde de türkiye cumhuriyeti toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir denilmiştir nitekim anayasa mahkemesinin pek çok kararında vurgulandığı gibi anayasanın maddesinde düzenlenen hukuk devleti insan haklarına dayanan bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren eylem ve işlemleri hukuka uygun olan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasa ve kanunlarla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık olan devlettir anayasa mahkemesinin gün ve esas karar sayılı kararı yukarıda sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasına eklenen bendinde dava konusu yaptığımız ibârenin anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçesi bölümünde de açıkladığımız üzere anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesinin temel unsurlarından biri hukukî belirliliktir bu ilkeye göre yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ya da kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık net saydam belirli anlaşılır ve uygulanabilir olması ayrıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarına karşı koruyucu tedbirler içermesi gerekir açık anlaşılır ve sınırları belli olmayan elâstikî kavramlar içeren kurallar vatandaşları korumanın değil bilâkis vatandaşları cezalandırmanın bir aracı olabilir hukukî belirlilik ilkesi hukuksal güvenlikle bağlantılı olup bireyin kanundan belirli bir kesinlik içinde hangi somut eylem ve olguya hangi hukukî yaptırımın veya sonucun bağlandığını bunların idareye ne türden müdâhale yetkisi verdiğini bilmesini zorunlu kılmaktadır hukuk güvenliği normların öngörülebilir olmasını bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar sayılı kanunun maddesi ile değişik sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının bendinde yer alan dava konusu ibârede yer alan uygun koordinasyon yöntemlerini uygulayabilir hükmü ile mi̇te verilen yetki açıklanmış ancak uygun koordinasyon yöntemlerinin sınırları kapsamı ve mâhiyeti belirtilmemiştir başka bir ifade ile kuralda mi̇te uygun koordinasyon yöntemlerini uygulayabilme yetkisinin niceliği açıklanmış ancak bu yetkinin niteliği düzenleme dışında bırakılmıştır kuralda mi̇te verilen uygun koordinasyon yöntemlerini uygulayabilme yetkisinin hangi konulara münhasır oldukları yasakoyucunun uygun koordinasyon yöntemleri ibâresi ile ne murâdettiği belirsizdir diğer yandan iptali istenen düzenlemede uygun koordinasyon yöntemlerini uygulayabilir ibâresi ile mi̇te verilen sınırları belirsiz ve ucu açık geniş yetkiyle kapsamı ve mâhiyeti değişebilen hukukî belirsizlik içinde mi̇tin olası keyfî uygulamalarının önü açılırken uygulanabileceği belirtilen uygun koordinasyon yöntemleri konularında her ortama görevin niteliğine zamana ve zemine göre değişebilen öngörülemez ölçütler getirilmektedir açıklanmaya çalışılan nedenlerle sayılı kanunun maddesi ile değişik sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının bendinde yer alan dava konusu uygunesas sayısı karar sayısı koordinasyon yöntemlerini uygulayabilir ibâresi anayasanın maddesine aykırıdır i̇ptali gerekir bu meyanda bu bapta dava konusu yaptığımız ibârenin başında yer alan  virgül biçimindeki noktalama işaretinden sonra gelen sözcük grubunu oluşturan ibârenin öngördüğü kural hakkında yüksek mahkemeniz tarafından olası bir iptal kararı verilmesi hâlinde dava konusu ibârenin başında yer alan  virgül biçimindeki noktalama işareti anlamını yitirecek ve bu noktalama işaretinin uygulanamaması sonucunu doğuracaktır bu durumda şüphesiz takdir yüksek mahkemenize ait olmak üzere sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesinin numaralı fıkrası gereğince sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanununun maddesinin birinci fıkrasının bendinde geçen dava konusu ibârenin iptal başvurumuz doğrultusunda iptali hâlinde aynı ibârenin başında yer alan ve uygulama kâbiliyeti kalmayacak olan  virgül biçimindeki noktalama işaretinin de iptaline karar verilmesi hususunu yüksek mahkemenizin takdirlerine bırakıyoruz birinci fıkrasının bendini oluşturan b kamu kurum ve kuruluşları kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları tarihli ve sayılı bankacılık kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlar ile diğer tüzel kişiler ve tüzel kişiliği bulunmayan kuruluşlardan bilgi belge veri ve kayıtları alabilir bunlara ait arşivlerden elektronik bilgi işlem merkezlerinden ve iletişim alt yapısından yararlanabilir ve bunlarla irtibat kurabilir bu kapsamda talepte bulunulanlar kendi mevzuatlarındaki hükümleri gerekçe göstermek suretiyle talebin yerine getirilmesinden kaçınamazlar söz gruplarının tümcelerinin anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçesi bu düzenlemenin birinci tümcesi ile sayılı kanunun maddesinin sayılı kanunun maddesi ile değişik birinci fıkrasında yer alan millî i̇stihbarat teşkilatı bu kanun kapsamındaki görevlerini yerine getirirken aşağıdaki yetkileri kullanır ibâresinden de anlaşıldığı üzere önceki düzenlemeden farklı bir biçimde mi̇te yeni bir yetki verilmekte ve böylelikle mi̇tin kamu kurum ve kuruluşları kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları tarihli ve sayılı bankacılık kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlar ile diğer tüzel kişiler ve tüzel kişiliği bulunmayan kuruluşlardan bilgi belge veri ve kayıtları alabileceği bunlara ait arşivlerden elektronik bilgi işlem merkezlerinden ve iletişim alt yapısından yararlanabileceği ve bunlarla irtibat kurabileceği öngörülmekte ikinci tümcesi ile de mi̇t tarafından bu kapsamda talepte bulunulanların kamu kurum ve kuruluşları kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları tarihli ve sayılı bankacılık kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlar ile diğer tüzel kişiler ve tüzel kişiliği bulunmayan kuruluşlarının kendi mevzuatlarındaki hükümleri gerekçe göstermek suretiyle talebin yerine getirilmesinden kaçınamayacakları hükme bağlanmaktadır görüldüğü gibi sayılı kanunun sayılı kanunla değişik maddesinin birinci fıkrasının iptalini talep ettiğimiz bendinin ilk tümcesine göre bundan böyle mi̇t kamu kurum ve kuruluşlarından kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından tarihli ve sayılı bankacılık kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlar ile diğer tüzel kişiler ve tüzel kişiliği bulunmayan kuruluşlardan bilgi belge veri ve kayıtları alabilecektiresas sayısı karar sayısı bunlara kamu kurum ve kuruluşlarından kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından tarihli ve sayılı bankacılık kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlar ile diğer tüzel kişiler ve tüzel kişiliği bulunmayan kuruluşlara ait arşivlerden elektronik bilgi işlem merkezlerinden ve iletişim alt yapısından yararlanabilecektir bunlarla kamu kurum ve kuruluşlarından kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından tarihli ve sayılı bankacılık kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlar ile diğer tüzel kişiler ve tüzel kişiliği bulunmayan kuruluşlarla irtibat kurabilecektir dahası sayılı kanunun sayılı kanunla değişik maddesinin birinci fıkrasının iptalini talep ettiğimiz bendinin ikinci tümcesine göre de mi̇tin bu kapsamda talepte bulunacağı kamu kurum ve kuruluşları kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları tarihli ve sayılı bankacılık kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlar ile diğer tüzel kişiler ve tüzel kişiliği bulunmayan kuruluşlar kendi mevzuatlarındaki hükümleri gerekçe göstermek suretiyle talebin yerine getirilmesinden kaçınamayacaklardır düzenlemenin ana hatlarını bu şekilde ortaya koyduktan sonra yüksek mahkemenin sabrına ve hoşgörüsüne sığınarak istihbarat mefhûmunun genel bir açıklamasını yapmaya çalışacağız i̇stihbarat sözcüğü etimolojik açıdan arapça istihbar haber ve bilgi alma kelimesinin çoğuludur ümit özdağ i̇stihbarat teorisi kripto yayınları ankara sh ahmet yüksel mahmud devrinde osmanlı i̇stihbaratı kitap yayınevi tarih ve coğrafya dizisi i̇stanbul sh türkçede kullanılan istihbarat için arapçada ‘‘haberleşmeler haberleşme dolayısıyla yapılan yazışmalar anlamına gelen ‘‘muhaberat kelimesi kullanılmaktadır arap ülkelerinin çoğunda i̇stihbarat teşkilatları da ‘‘el muhaberat ismiyle görev yapmaktadır mehmet canlı i̇stihbarat tanımının i̇ncelenmesi i̇stisbarat nedir ne değildir sh httpmehmetcanliblogspotcomtr istihbarat nedir ne değildirhtml çevrimiçi kaynak erişim tarihi i̇ngilizcede ise istihbarat sözcüğünün karşılığı olan kelime intelligence akıl zekâ anlayış haber bilgi ve istihbarat anlamına gelmektedir i̇ngilizcede vurgu haberin toplanmasında değil toplananların birleştirilmesinde ve değerlendirilmesindedir belki de türkçede toplum malûmatın derlenmesine daha fazla ağırlık verdiği için istihbarat sözcüğü tercih edilmiş bir amerikalı ve bir i̇ngiliz için ise daha ziyâde malûmatın değerlendirilmesine ağırlık verildiği için intelligence sözcüğü ile aynı faaliyeti tanımlamakta kullanılmıştır özdağ age sh canlı agm sh görüldüğü gibi istihbarat bir toplumda yaşayan kişilere göre farklı anlamlara geldiği gibi değişik ülkelerde ülkeler arasındaki kültürel farklılıklara ve hatta yönetim biçimi farklılıklarına göre de değişik anlamlara gelebilmektedir hâl böyle olunca herkesin kabûl edebileceği bir istihbarat tanımı yapmak daha da zor görünmektedir canlı agm sh vd ancak literatürdeki mevcut tanımlardan yola çıkarak istihbarat sözcüğünün tanımı şu şekilde yapılabilir i̇stihbarat ulaşılabilen bütün açık yarı açık ve veya gizli kaynaklardan her türlü aracın kullanılması sonucunda elde edilen her türlü veri malûmat ve bilginin ulusal genel veya ulusal özel plandaki politikaların gerçekleştirilmesi ve ulusal politikalara zarar verilmesinin engellenmesi amacıyla toplandıktan sonra önemine ve doğruluğuna göreesas sayısı karar sayısı sınıflandırılması karşılaştırılması analiz edilerek değerlendirilmesi süreci ve bu sürecin sonucunda ulaşılan bilgidir özdağ age sh canlı agm sh bu tanımdan da anlaşılabileceği gibi istihbarat bir süreçtir ve bu sürecin bir döngüsü çarkı vardır bu süreç döngü çark şu aşamalardan oluşur i̇stek ve sorunun tesbiti i̇htiyaçların tesbiti ve çalışma planının yapılması veri malûmat ve bilginin toplanması toplanan veri malûmat ve bilginin karşılaştırılarak güvenilirliğinin test edilmesi ve doğrulanarak düzenlenmesi yeterli bilgi olup olmadığının kontrolü yeterli bilgi yoksa yeterli bilgi için aramaya ve tasnife devam edilmesi veri malûmat ve bilginin analizinin entegrasyon analiz ve sentezinin yapılarak yorumlanması ortaya çıkan istihbaratın üst makamlara aktarılması ve gözden geçirilmesi i̇stihbaratın siyasî askerî karar alıcılara iletilmesi özdağ age sh bu döngüye dikkat buyrulduğunda üçüncü aşamanın veri malûmat ve bilginin toplanması aşaması olduğu görülecektir i̇şte anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçelerini açıklamaya çalıştığımız sayılı kanunun maddesinin sayılı kanunun maddesiyle eklenen birinci fıkrasının bendini oluşturan düzenleme istihbarat döngüsünün çarkının üçüncü aşaması olan veri malûmat ve bilginin toplanması aşamasını oluşturmakta ve anılan süreci düzenlemektedir i̇stihbarat sürecinde bilgi toplama aşamasının önemi ortadadır zirâ bu aşama istihbarat faaliyetinin sonunda siyasî askerî karar alıcılara müşterilere iletilecek ürünün âdetâ hammaddesini oluşturmaktadır hammadde olmadan ürün elde edilemeyeceğine göre istihbarat çarkında hammaddenin sağlanacağı veri malûmat ve bilginin toplanması aşamasının ne kadar önemli olduğu âşikârdır i̇stihbarat örgütleri sadece gizli bilgilerin elde edilmesi ile ilgilenmez açık kapalı her türlü kaynaktan elde edilen ve istihbaratın bilginin ürünün elde edilme amacına hizmet edecek tüm kaynak ve bilgilerle ilgilenir canlı agm sh bu cümleden olarak açık kaynak ve kapalı kaynak terimleri üzerinde kısaca durulmasında yarar vardır açık kaynak kaynağı tarafından gizlenmeyen veya istendiği halde gizlenemeyen kamunun kullanımına açık olan kaynaklar olup bununla kastedilen gazete dergi kitap broşür veri tabanları internet cd rom veya ikili görüşmeler sırasında elde edilenler de dâhil olmak üzere kamunun kullanımına açık olan her türlü veri haber bilgi ve belgedir bu kaynağa erişimde casus kullanmaya veya uydulardan fotoğraf çekmeye gerek yoktur özdağ age sh esas sayısı karar sayısı kapalı kaynak ise kamunun kullanımına açık olmayıp kaynağı tarafından gizlenen istihbarat örgütlerinin sinyal istihbaratı insanî istihbarat fotoğraf uydu istihbaratı casusluk ve diğer istihbarat yöntemlerini kullanarak yaklaştığı özdağ age sh ve bilginin elde edilmeye çalışıldığı gizli kaynaklardır temel bilgilerin büyük bir bölümü açık kaynaklardan elde edilebilir türden bilgilerdir i̇stihbarat örgütlerinin büyük bir bölümünü oluşturan açık kaynakların istihbarat analizindeki önemi küçümsenmemelidir sadece açık kaynaklara dayanılarak ortaya çıkarılan bilgiler uzman istihbaratçıları bile şaşırtacak ölçüde ciddî bilgiler içerebilir dahası sadece açık kaynaklara dayanılarak sonuçta çok gizli olarak tasnif edilebilecek bilgilere dahî ulaşılabilir özdağ age sh metod açısından bakıldığında ise açık kaynak istihbaratı uygulanması en kolay ve en ucuz bilgi toplama yoludur ve her hedef ile ilgili olarak açık istihbarat kaynağı ziyâdesiyle mevcuttur özdağ age sh espiyonaj yâni casusluk kavramıyla istihbarat kavramı birbiriyle karıştırılmamalıdır görala göre i̇stihbarat meşrû yollarla karşı taraftan bilgi edinmektir espiyonaj ise karşı tarafın kanunlarını ihlâl ederek yapılan haber alma şeklidir diğer adıyla casusluktur ekrem göral i̇stihbaratın gücü ve gücün i̇stihbaratı httpwwwdhoedutrsayfalar anasayfa pusulaistihbaratingucu html çevrimiçi kaynak erişim tarihi sh şüphesiz devletler için bağımsızlıklarını güvenliklerini ülkelerin bütünlüğünü anayasal düzenlerini ve millî güçlerini meydana getiren unsurlara karşı içten ya da dıştan gelebilecek mevcut ve muhtemel tehditler hakkında bilgi toplamak ve istihbarat oluşturmak bir ihtiyaçtır i̇stihbarat nedir httpcilkinblogcucomistihbarat nedir çevrimiçi kaynak erişim tarihi sh ancak bilgi toplamak ve istihbarat oluşturmak meşrû yollarla yapılmalıdır i̇stihbarat oluşturmak amacıyla bilgi toplamak başka bir ifade ile istihbarat döngüsünün çarkının üçüncü aşaması olan veri malumât ve bilginin toplanması aşamasında gayrimeşrû yollara sapıldığında yapılan faaliyetin adı istihbarat oluşturmaktan çıkar ve az yukarıda açıklandığı gibi espiyonaj casusluk faaliyetinin alanına girilmiş olur başka bir deyişle hammaddenin sağlanmasında gayrimeşrû yollara tevessül edilmesi halinde bu hammaddenin işlenmesiyle elde edilecek ürünün bilginin de meşrû olmayacağı ve anayasal düzen tarafından himâye görmeyeceği açıktır genellikle alan araştırmalarına başlamadan önce konuyla ilgili daha önce yapılmış olan çalışmaların kayıtlarından ve derlenmiş bilgi kaynaklarından istifade edilir yazılı kaynaklar da kendi aralarında çeşitli biçimde gruplandırılabilir kitaplar dergiler çeşitli istatistikî kaynaklar resmî rapor ve yazışmalar kurum kayıtları hastane hapishane işyerleri meslekî kuruluşlar fabrikalar vb vakâ çalışmalarına ilişkin kayıtlar burada belirli mesleklerde gerçekleştirilen kayıt tutma sisteminden yararlanma söz konusudur genellikle gizli tutulan bu kayıtlardan ilgili kurumlardan izin alınarak yararlanılabilir örneğin psikiyatr psikolog sosyal hizmetler uzmanı sosyal çalışmacı vb meslek çalışanlarının çalışmaları kişisel bilgiler bilim insanları siyasîler gazeteci ve yazarlar gibi toplumda belirli bir isim yapmış kişilerin özel arşivlerinden izin alınmak suretiyle veya istihbaratî tekniklerle yararlanılabilir örneğin günlükler notlar hâtıratlar mektuplar otobiyografileresas sayısı karar sayısı dolaylı belgeler araştırma konusuyla doğrudan ilgili olmasa bile dolaylı olarak konuya ışık tutabilecek belgeler örneğin rehber yıllık ansiklopedi ve sözlüklerle diğer belgeler bu kaynaklar içerisinde kamu kurum ve kuruluşlarının kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının bankalar ve benzeri finans kuruluşlarının ve diğer tüzel kişilerin kamuya açık bilgi belge veri ve kayıtları özel arşivleri elektronik bilgi işlem merkezleri ile iletişim alt yapıları olabileceği gibi açık kaynaklar kamuya açık olmayan bilgi belge veri ve kayıtları özel arşivleri elektronik bilgi işlem merkezleri ile iletişim alt yapıları da olabilir kapalı kaynaklar i̇şte kamu kurum ve kuruluşlarının kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının bankalar ve benzeri finans kuruluşlarının ve diğer tüzel kişilerin kamuya açık olmayan kapalı gizli kaynaklarına ancak söz konusu kamu kurum kuruluş ve tüzel kişilerin sadece özel yetkiyle donatılmış görevlileri erişebilir şüphesiz devletlerin karar alıcı birimleri siyasî ve askerî karar alıcıları istihbaratın birer müşterisidirler bu açıdan bakıldığında millî güç unsurlarını istihbaratın istihbarat sonucunda elde edilen bilginin ürünün müşterisi alıcısı olarak görmek yanlış olmayacaktır göral agm sh i̇stihbarat alıcıya müşteriye olası tehditleri teşhis etmesinde yâni alıcıya ne zaman ve ne şekilde harekete geçmesi gerektiğinin farkına varmasında yardımcı olur şeref çetinkaya yüzyıl güvenlik ortamının gerektirdiği i̇stihbarat yapılanması nasıl olmalıdır yüzyıl türkiye enstitüsü sh httpwwwyyteorg çevrimiçi kaynak erişim tarihi her ne kadar devletin karar alıcı birimleri fırsat ve tehditleri öngörmekle yükümlü iseler de risk ve tehditlerin belirlenip değerlendirilmesinde ve böylelikle istihbarat ürünlerinin üretilmesinde hukuk devleti ilkesine sâdık kalınması gerekmektedir kamuya açık olmayan kapalı gizli kaynaklardan gayrimeşrû yollarla örneğin espiyonaj casusluk yoluyla edinilen bilgilerdeki hukuka aykırılığın alıcı müşteri durumundaki millî güç unsurlarının vereceği kararlara da sirâyet etmesi ve böylelikle tüm eylem ve işlemlerinin hukuka uygun olması gereken bir devleti hukuk devleti ilkesinden uzaklaştırması kaçınılmazdır diğer yandan istihbarat sadece gizli bilgilerin elde edilmesi ile ilgilenmez açık kapalı her türlü kaynaktan elde edilen ve amaca hizmet edecek tüm bilgilerle ilgilenir canlı agm sh ne var ki ne tür olursa olsun ister açık isterse kapalı hangi tür kaynaktan sağlanırsa sağlansın istihbarat faaliyetinin hukuk düzenine ve yasalara uygun meşrû legal olarak yürütülmesi gerekmektedir yâni siyasî ve veya askerî karar alıcılardan her kim olursa olsun ya da hangi amaca hizmet ederse etsin istihbarat süreci döngüsü çarkı bütün evreleri ile hukuka uygun biçimde çalışmalıdır millî i̇stihbarat teşkilâtı mi̇t resmî internet sitesinde istihbaratı şu şekilde tanımlamaktadır i̇stihbarat devlet tarafından belirlenen ihtiyaçlara karşılık olarak çeşitli kaynaklardan derlenen haber bilgi ve dokümanların işlenmesi sonucu elde edilen üründür httpwwwmitgovtristh olusumhtml çevrimiçi kaynak erişim tarihi bu tanıma göre devlet tarafından belirlenen ihtiyaçlara karşılık olarak elde edilen ve zamanı geldiğinde siyasî askerî karar alıcılara müşterilere iletilecek olan bu ürünün yasal yollarla üretilmesi gerekir yukarıdaki bilgiler ışığında somut olayımıza baktığımızda bu bapta anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçelerini serdettiğimiz dava konusu düzenleme ile mi̇te kamu kurum ve kuruluşları kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları tarihli ve sayılı bankacılık kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlar ile diğer tüzel kişiler ve tüzelesas sayısı karar sayısı kişiliği bulunmayan kuruluşlardan bilgi belge veri ve kayıtları alabilmesinin bunlara ait arşivlerden elektronik bilgi işlem merkezlerinden ve iletişim alt yapısından yararlanabilmesinin ve bunlarla irtibat kurabilmesinin önü açılmaktadır başka bir deyişle bundan böyle mi̇t dava konusu kuralda sayılan kamu kurum ve kuruluşlarının kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının bankacılık kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlar ile diğer tüzel kişiler ve tüzel kişiliği bulunmayan kuruluşlarının açık ya da gizli ayırımı yapmaksızın bütün kaynaklarına bilgi belge veri ve kayıtlarına özel arşivlerine elektronik bilgi işlem merkezleri ile iletişim alt yapılarına istisnasız bir biçimde erişebilecek ve ulaşabilecektir yâni mi̇t istihbarat döngüsünün çarkının üçüncü safhası olan veri malûmat ve bilginin toplanması aşamasında temin ettiği bilginin ürünün hammaddesini kamu kurum ve kuruluşlarının kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının bankacılık kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlar ile diğer tüzel kişiler ve tüzel kişiliği bulunmayan kuruluşların sadece açık kaynaklarından değil bilûmum kapalı gizli kaynaklarından da elde edebilecektir böylece mi̇t meşrû yollarla açık kaynaklardan elde edebileceği bilgiyi hammaddeyi gayrimeşrû yollarla kapalı kaynaklardan edinebilmesinin önü açılmaktadır böylesi bir hukuksuzluğun anayasal düzen ile ve özellikle anayasanın maddesinde ifadesini bulan hukuk devleti ilkesi ile bağdaştırılabilmesi mümkün değildir başka bir değişle sayılı kanunun maddesine sayılı kanunun maddesi ile birinci fıkrasına eklenen bendinin birinci tümcesinde öngörülen düzenleme ile mi̇te kamu kurum ve kuruluşlarının kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının bankacılık kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlar ile diğer tüzel kişiler ve tüzel kişiliği bulunmayan kuruluşların istisnasız kapalı gizli bütün kaynaklarına erişim hakkı ve yetkisi tanınmakta ve böylece bizzat yasa eliyle mi̇tin espiyonaj casusluk gibi meşrû olmayan yollarla kapalı gizli bütün bilgi belge veri ve kayıtlara ulaşmasının önü açılmakta deyim yerinde ise mi̇tin kamu kurum ve kuruluşlarının kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının bankacılık kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlar ile diğer tüzel kişiler ve tüzel kişiliği bulunmayan kuruluşlara karşı espiyonaj casusluk faaliyetinde bulunmasına cevaz verilmektedir artık sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasına sayılı kanunun maddesi ile eklenen bendinin birinci tü