esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvurunun gerekçe bölümü şöyledir davacı vekili tarihinde ayi̇mde kayıtlara geçen dava dilekçesinde özetle davacının dönem uzman erbaş komando temel kursundayken tarihinde güç engelleri parkurundan geçerken düştüğünü ve kolunun çıktığını akabinde birkaç kez hastanelerde tedavi gördüğünü tarihinde de siirt komd tug komdtbkomdbl nolu koğuşundayken puzmçvş ın elinde bulunan kuru sıkı tabancanın ateş alması sonucu kolundan yaralandığını akabinde gördüğü tedavilerden sonra tskda görev yapamaz hale geldiğini ve tarihinde de gatada bu yönde rapor düzenlendiğini özürlülük oranının da olarak belirlendiğini ancak etimesgut devlet hastanesi tarafından da oranının belirlendiğini belirterek uğranılan maddi ve manevi zararlar karşılığı olarak davacıya tl maddi tl manevi tazminat olmak üzere toplam tl tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda davacının tarihinde eğitim sırasında düşmesi nedeniyle sol kolunun çıktığı ardından çeşitli kez hastanelerde tedavi gördüğü ayrıca tarihinde aynı kolundan puzmçvş ın elinde bulunan kuru sıkı tabancanın ateş alması sonucunda bir kez daha yaralandığı olay nedeniyle gördüğü tedavi sonrasında gata tarafından düzenlenen raporda kolundaki rahatsızlıklar nedeniyle tskda görev yapamayacağına tarihinde karar verildiği gata tarafından tarihinde düzenlenen raporla da oranında özürlülüğünün bulunduğuna karar verildiği maddi ve manevi tazminat talebiyle açılan ve ankara ncı asliye hukuk mahkemesinde görülen davada verilen görevsizlik kararı sonrasında işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır anayasaya aykiri olduğu kanaati̇ne varilan yasa hükmünün davada uygulanacak kural olup olmadiği hususunun i̇rdelenmesi̇ türkiye cumhuriyeti anayasasının anayasaya aykırılığın diğer mahkemelerde ileri sürülmesi başlıklı nci maddesinin birinci fıkrasında bir davaya bakmakta olan mahkemenin uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddî olduğu kanısına varırsa anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakması sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi başlıklı ıncı maddesinin numaralı fıkrasında da bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa iptali istenen kuralların anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslını başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneğini dava dilekçesi iddianame veya davayı açan belgeler ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örneklerini dizi listesine bağlayarak anayasa mahkemesi ne göndermesi öngörülmüştür sayılı kanunun inci maddesinde destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar bu kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanıresas sayısı karar sayısı kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez zarar veya tazminattan indirilemez hesaplanan tazminat miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz bu kanun hükümleri her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine ya da kişinin ölümüne bağlı zararlara ilişkin istem ve davalarda da uygulanır hükmü yer almaktadır dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerden anlaşılacağı üzere davacının eğitim sırasında düşmesi nedeniyle sol kolunun çıktığı ardından çeşitli kez hastanelerde tedavi gördüğü müteakiben aynı kolundan bir arkadaşının elinde bulunan kuru sıkı tabancanın ateş alması sonucunda bir kez daha yaralandığı olay nedeniyle gördüğü tedavi sonrasında gata tarafından düzenlenen raporda kolundaki yaralanma ve sakatlanma nedeniyle tskda görev yapamayacağına karar verilmesi sonrasında maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduğu davacıya sosyal güvenlik kurumunca aylık bağlandığı bağlanan aylığın rucua tabi olmadığının bildirildiği bu durumda davalı idarenin sorumlu olup olmadığının sorumlu ise maddi tazminat hesap edilirken bağlanan aylıkların tazminat miktarından düşülüp düşülmeyeceğinin tespiti için sayılı kanunun inci maddesinin göz önünde bulundurulması ve değerlendirilmesinin gerektiği bu nedenle sayılı kanunun ınci maddesinin işbu davada uygulanacak kural olduğu ve bu yasa hükmü dikkate alınmadan dava konusu uyuşmazlığın çözüme kavuşturulmasına imkan bulunmadığı sonucuna varılmıştır anayasaya aykırı olduğu kanaatine varılan yasa hükmünün işbu davada uygulanacak yasa hükmü olduğu bu şekilde saptandıktan sonra anayasaya aykırı görülmesi hususun irdelenmesine geçilmiştir davada uygulanacak kural olan yasa hükmünün anayasaya aykiri görülmesi̇ hususunun i̇rdelenmesi̇ sayılı türk borçlar kanununun inci maddesindeki bu kanun hükümleri her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine ya da kişinin ölümüne bağlı zararlara ilişkin istem ve davalarda da uygulanır hükmünün anayasanın ve nci maddelerine aykırı görülmesi hususunun i̇rdelenmesi tarih ve sayılı resmi gazetede yayımlanan ve temmuz tarihinde yürürlüce giren tarih ve sayılı türk borçlar kanununun maddesiyle şu hüküm getirilmiştir destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar bu kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez zarar veya tazminattan indirilemez hesaplanan tazminat miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz bu kanun hükümleri her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine ya da kişinin ölümüne bağlı zararlara ilişkin istem ve davalarda da uygulanır hükümetin tbmmye sunduğu türk borçlar kanunu tasarısında bulunmayan bu fıkra hükmü tasarının adalet komisyonundaki görüşmeler sırasında eklenmiş olup tarih ve sayılı resmi gazetede yayımlanan ve tarihinde yürürlüğe giren sayıesas sayısı karar sayısı ve tarihli hukuk muhakemeleri kanununun ölüm veya vücut bütünlüğünün yitirilmesinden doğan zararların tazmini davalarında görev kenar başlıklı maddesiyle de her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine yahut kişinin ölümüne bağlı maddi ve manevi zararların tazminine ilişkin davalara asliye hukuk mahkemeleri bakar i̇darenin sorumluluğu dışında kalan sebeplerden doğan aynı tür zararların tazminine ilişkin davalarda dahi bu hüküm uygulanır tarihli ve sayılı i̇ş mahkemeleri kanunu hükümleri saklıdır hükmü getirilmiştir ekim tarihinde yürürlüğe giren sayılı hukuk muhakemeleri kanununun üncü maddesi ile idarî eylem ve işlemler sebebiyle ölüm veya vücut bütünlüğünün yitirilmesinden doğan zararların tazmini davalarına bakma görevi asliye hukuk mahkemelerine verilmiştir anılan madde hükmüne göre başka herhangi bir koşul ve sınırlama bulunmaksızın idarî eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer nedenlerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen ya da tamamen yitirilmesi ya da kişinin ölümü sonucu oluşan maddî ve manevî zararların tazmini istemiyle açılan davalarda görevli yargı yeri adlî yargı düzeni içerisinde asliye hukuk mahkemesi olmuştur hukuk muhakemeleri kanununun üncü maddesi yasalaşma sürecinde komisyon görüşmeleri sırasında verilen bir önergenin komisyonda kabul edilmesi ile yasa tasarısına girmiştir komisyonda verilen önergede insan zararlarına ilişkin olarak açılan tazminat davalarının farklı yargı kollarında görülmesinin benzer olaylarda birbirinden farklı kararların çıkmasına sebep olduğu bu alanın disipline edilebilmesi bakımından insanın vücut bütünlüğüne ilişkin bir zarar doğması durumunda zararı kimin verdiğine bakılmaksızın zarar süjesi esas alınarak bu davaların asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiği belirtilmiştir madde gerekçesinde bu davalar doğaldır ki idare hukuk normlarına değil özel hukuk normlarına hukuk muhakemeleri kanunu borçlar kanunu ve türk medeni kanunu ile diğer özel hukuk kanunları bağlı olacaktır nitekim türk borçlar kanunu tasarısına bu konuda adalet komisyonu tarafından bağımsız bir hüküm de eklenmiştir türk borçlar kanunu tasarısı komisyon metninde yer alan inci madde şöyledir denilerek yasa koyucu tarafından sayılı hukuk muhakemeleri kanununun üncü maddesi ile idarî eylem ve işlemler sebebiyle ölüm veya vücut bütünlüğünün yitirilmesinden doğan zararların tazmini davalarına bakma görevinin asliye hukuk mahkemelerine verilmesinin sayılı türk borçlar kanununun inci maddesiyle de asliye hukuk mahkemelerinde bakılacak bu davalarda idare hukuku normlarının değil özel hukuk normlarının hukuk muhakemeleri kanunu borçlar kanunu ve türk medeni kanunu ile diğer özel hukuk kanunları uygulanmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır ekim tarihinde yürürlüğe giren sayılı hukuk muhakemeleri kanununun üncü maddesinin anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla maddenin iptali için anayasa mahkemesine başvurulması üzerine anayasa mahkemesinin gün ve esas karar sayılı kararıyla günlü sayılı hukuk muhakemeleri kanununun maddesinin numaralı fıkrasının birinci cümlesinin anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline birinci cümlesinin iptali nedeniyle uygulanma olanağı kalmayan ikinci ve üçüncü cümlelerinin de sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesinin numaralı fıkrası gereğince iptaline karar verilmiştir anayasa mahkemesi iptal kararında dava dilekçesinde anayasanın maddesinde anlamını bulan hukuk devleti ilkesinin vazgeçilmez ölçülerinden birinin idarenin yargısal denetimi olduğu anayasa da idari ve adli yargı ayırımının esas alındığı bu ayırımın ilkelerininesas sayısı karar sayısı anayasada gösterildiği idari ve adli yargıda görev konusunun yasa koyucuya bırakılmadığı bu nedenle idari yargının görev alanına giren uyuşmazlıkların çözümünü adli yargıya bırakan dava konusu kuralın anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür i̇ptali istenen kuralla idari işlemler ve idari eylemler ile idarenin sorumlu tutulabildiği diğer durumlarda vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine yahut kişinin ölümüne bağlı maddi ve manevi zararların tazminine ilişkin davalarda asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu öngörülmektedir anayasanın maddesinin birinci fıkrasında idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır maddesinin birinci fıkrasında ise danıştay idarî mahkemelerce verilen kanunun başka bir idarî yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir kanunda gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar hükmü yer almaktadır anayasa mahkemesinin daha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere tarihsel gelişime paralel olarak anayasada adlî ve idari yargı ayrımına gidilmiş ve idari uyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergi mahkemeleriyle danıştay yetkili kılınmıştır bu nedenle genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idarî yargı özel hukuk alanına giren konularda adlî yargı görevli olacaktır bu durumda idari yargının görev alanına giren bir uyuşmazlığın çözümünde adlî yargının görevlendirilmek konusunda yasa koyucunun mutlak bir takdir hakkının bulunduğunu söylemek olanaklı değildir ancak idari yargının denetimine bağlı olması gereken idari bir uyuşmazlığın çözümü haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde yasa koyucu tarafından adlî yargıya bırakılabilir dava konusu kuralla sadece kişinin vücut bütünlüğüne verilen maddi zararlar ile buna bağlı manevi zararların ve ölüm nedeniyle oluşan maddi ve manevi zararların tazmini konusu kapsama alınmakta ve bu tazminat davalarına bakma görevi asliye hukuk mahkemelerine verilmektedir buna göre aynı idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerden kaynaklanan zararlar kapsama alınmadığından sorumluluk sebebi aynı olsa da bu zararların tazmini davaları idari yargıda görülmeye devam edecek bu durumda idarenin aynı yapı içinde aldığı kararın bir bölümünün idarî yargıda bir bölümünün adlî yargıda görülmesi yargılamanın bütünlüğünü bozacaktır ayrıca iki ayrı yargı kolunda görülen davalarda idarenin sorumluluğu bu sorumluluğun kapsamı idarenin tazmin yükümlülüğü konularında farklı sonuçlara ulaşılabilecektir esasen idare hukukunda var olan hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluk kavramları kişilerin gördüğü zararların tazmininde kullanılan ve kişilerin idare karşısında korunma kapsamını genişleten kavramlardır i̇dare hukukunda idarenin hiçbir kusuru olmasa da sosyal risk terör eylemleri fedakârlığın denkleştirilmesi gibi kusursuz sorumluluğa ilişkin kavramlara dayanılarak kişilerin uğradığı zararların tazmin edilmesi mümkündür özel hukuk alanındaki kusursuz sorumluluk halleri ise belirli konular için düzenlenmiş olup sınırlıdır i̇darenin idare hukuku esaslarına dayanarak tesis ettiği tartışmasız bulunan eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerden kaynaklanan zararlara ilişkin davaların idarî yargı yerlerinde görülmesi gerektiği kuşkusuzdur bu nedenle yukarıda belirtildiği gibi aynı idari eylem işlem veya sorumluluk sebebinden kaynaklanan zararların tazminine ilişkin davaların farklı yargı yerlerinde görülmesinde kamu yararı ve haklı neden olduğu söylenemez öte yandan sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesine göre mahkemenin kanunların kanun hükmündeesas sayısı karar sayısı kararnamelerin ve türkiye büyük millet meclisi i̇çtüzüğünün anayasaya aykırılığı hususunda ileri sürülen gerekçelere dayanma zorunluluğu yoktur mahkeme taleple bağlı kalmak şartıyla başka gerekçeyle de anayasaya aykırılık kararı verebilir bu nedenle iptali istenen kural anayasanın maddesi yönünden de incelenmiştir anayasanın maddesinin birinci fıkrasında askerî yüksek i̇dare mahkemesi askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile asker kişileri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idarî işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesidir ancak askerlik yükümlülüğünden doğan uyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olması şartı aranmaz hükmü yer almaktadır anayasanın maddesi gereğince asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin olan eylemlerden ve işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklar adli yargının değil askeri idari yargının yani askeri yüksek i̇dare mahkemesinin görev alanına girmektedir i̇ptal konusu kural ile vücut bütünlüğünün kısmen ya da tamamen yitirilmesine yol açan eylem ceza işlem bir askeri hizmete ilişkin olsa ve bir asker kişiyi ilgilendirse bile bundan kaynaklanan uyuşmazlıklar asliye hukuk mahkemesinin görev alanı kapsamına alınmaktadır asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin olan eylemlerden ve işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıkların kanunla adli yargının görev alanına sokulması anayasanın maddesine de aykırılık oluşturur diyerek iptali istenen kuralın anayasanın ve maddelerine aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir i̇ptal ile idari eylem ve işlemler sebebiyle ölüm veya vücut bütünlüğünün yitirilmesinden doğan zararların tazmini davalarına asliye hukuk mahkemelerinin bakma görevi sona ermiştir ancak bu mahkemelerde bakılacak bu davalarda idare hukuku normlarının değil özel hukuk normlarının hukuk muhakemeleri kanunu borçlar kanunu ve türk medeni kanunu ile diğer özel hukuk kanunları uygulanmasını öngören sayılı türk borçlar kanununun inci maddesi ise yürürlüktedir bu durumda iptal kararı sonrasında bu tür davalara bakmakla tekrar görevli hale gelen i̇dare mahkemelerinin sayılı hukuk muhakemeleri kanununun üncü maddesinin yürürlüğe girdiği ekim tarihinden önceki dönemden farklı olarak bu tür davalarda sayılı türk borçlar kanununun inci maddesi uyarınca idare hukuku normlarını değil özel hukuk normlarını hukuk muhakemeleri kanunu borçlar kanunu ve türk medeni kanunu ile diğer özel hukuk kanunları uygulama durumları söz konusu olmuştur bu durumda idarî eylem ve işlemler sebebiyle ölüm veya vücut bütünlüğünün yitirilmesinden doğan zararların tazmini davalarına asliye hukuk mahkemelerinin bakması ile idare hukukuna özgü kural ve kuramları uygulayamayan i̇dare mahkemelerinin bakması arasında bir fark yoktur i̇dare hukukuna özgü kural ve kuramları uygulayamayan i̇dare mahkemeleri bu davalarda bir nevi asliye hukuk mahkemesi gibi görev yapmış olacaklardır anayasa mahkemesi sayılı hukuk muhakemeleri kanununun üncü maddesinin iptaline ilişkin karada dava konusu kurallar sadece kişinin vücut bütünlüğüne verilen maddi zararlar ile buna bağlı manevi zararların ve ölüm nedeniyle oluşan maddi ve manevi zararların tazmini konusu kapsama alınmakta ve bu tazminat davalarına bakma görevi asliye hukuk mahkemelerine verilmektedir buna göre aynı idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerden kaynaklanan zararlar kapsama alınmadığından sorumluluk sebebi aynı olsa da bu zararların tazmini davaları idari yargıda görülmeye devam edecek bu durumda idarenin aynı yapı içinde aldığı kararın bîr bölümünün idarî yargıda bir bölümünün adlî yargıda görülmesi yargılamanın bütünlüğünü bozacaktır demiştir sayılı borçlar kanunun nci maddesindeki bu kanun hükümleri her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine ya da kişinin ölümüne bağlı zararlara ilişkin istem ve davalarda da uygulanır hükmü uyarınca her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerinesas sayısı karar sayısı yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine ya da kişinin ölümüne bağlı zararlara ilişkin istem ve davalarda özel hukuk normları hukuk muhakemeleri kanunu borçlar kanunu ve türk medeni kanunu ile diğer özel hukuk kanunları her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine ya da kişinin ölümüne bağlı olmayan zararlara ilişkin istem ve davalarda ise idare hukukunun kuram ve kuralları sorumluluk sebepleri uygulanacak böylece idarenin aynı yapı içinde aldığı kararın bir bölümünde özel hukuk normları bir bölümünde idare hukukuna özgü kuram ve kurallar uygulanmak suretiyle yargılamanın bütünlüğü bozulacaktır anayasa mahkemesi mezkur iptal kararında ayrıca iki ayrı yargı kolunda görülen davalarda idarenin sorumluluğu bu sorumluluğun kapsamı idarenin tazmin yükümlülüğü konularında farklı sonuçlara ulaşılabilecektir esasen idare hukukunda var olan hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluk kavramları kişilerin gördüğü zararların tazmininde kullanılan ve kişilerin idare karşısında korunma kapsamını genişleten kavramlardır i̇dare hukukunda idarenin hiçbir kusuru olmasa da sosyal risk terör eylemleri fedakârlığın denkleştirilmesi gibi kusursuz sorumluluğa ilişkin kavramlara dayanılarak kişilerin uğradığı zararların tazmin edilmesi mümkündür özel hukuk alanındaki kusursuz sorumluluk halleri ise belirli konular için düzenlenmiş olup sınırlıdır i̇darenin idare hukuku esaslarına dayanarak tesis ettiği tartışmasız bulunan eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerden kaynaklanan zararlara ilişkin davaların idarî yargı yerlerinde görülmesi gerektiği kuşkusuzdur bu nedenle yukarıda belirtildiği gibi aynı idari eylem işlem veya sorumluluk sebebinden kaynaklanan zararların tazminine ilişkin davaların farklı yargı yerlerinde görülmesinde kamu yararı ve haklı neden olduğu söylenemez demiştir sayılı borçlar kanununun nci maddesindeki bu kanun hükümleri her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine ya da kişinin ölümüne bağlı zararlara ilişkin istem ve davalarda da uygulanır hükmü uyarınca her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine ya da kişinin ölümüne bağlı zararlara ilişkin istem ve davalarda özel hukuk normları hukuk muhakemeleri kanunu borçlar kanunu ve türk medeni kanunu ile diğer özel hukuk kanunları her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine ya da kişinin ölümüne bağlı olmayan zararlara ilişkin istem ve davalarda ise idare hukukunun kuram ve kuralları sorumluluk sebepleri uygulanacak böylece aynı idari eylem işlem veya sorumluluk sebebinden kaynaklanan zararların tazminine ilişkin davalarda farklı hukuk kuralları ve sorumluluk sebepleri uygulanmış olacaktır bu tip bir uygulamada da kamu yararı ve haklı neden bulunmadığı gibi her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine ya da kişinin ölümüne bağlı zararlarda farklı bu nitelikte olmayan zararlarda farklı uygulama yapılmak suretiyle aynı idari eylem ve işlem sebebiyle zarara uğrayan kişiler arasında haklı bir neden olmadan eşitlik ilkesine aykırı uygulama yapılmış olacaktır anayasa mahkemesinin hukuk muhakemeleri kanununun üncü maddesine yönelik vermiş olduğu iptal kararının gerekçesinde de vurguladığı gibi idare hukukunda var olan sorumluluk kuralları bireyin idare karşısındaki korunma kapsamını genişletmektedir zira idare hukukunda idarenin hiçbir kusuru olmasa da fedakârlığın denkleştirilmesi sosyal risk ve terör eylemleri gibi kusursuz sorumluluğa ilişkin kavramlara dayanılarak kişilerin uğradığı zararların tazmin edilmesi mümkünken özel hukuk alanındaki kusursuz sorumluluk halleri belirli konular için düzenlenmiş olup sınırlıdır anayasa mahkemesi bir kararında idari yargının yani adli yargıdan ayrı ve bağımsız bir idari yargı sisteminin anayasaca ve idare hukukunca kabul edilmiş olmasının nedeni kamu hizmetlerinde doğan anlaşmazlıklarınesas sayısı karar sayısı yapılarındaki özellikler bunlara uygulanacak kuralların hukuki ve teknik bir nitelik taşıması özel hukuk dalı ile idare hukuku arasında büyük bir bünye esas ve prensip farkının var olması idari işlemlerin idare hukuku dalında uzmanlaşmış ve kamu hukuku alanında bilgi ve tecrübe edinmiş hâkimlerce denetlenmesinin zorunlu sayılmış olmasıdır adli yargı ile idari yargının birbirinden ayrılmasının temelinde özel hukukla idare hukukunun ayrı ilke ve kurallara oturmuş bulunmaları uyuşmazlık alanlarının ve bu uyuşmazlıklara uygulanacak hukuk kurallarının değişik olması yatmaktadır gerçekten özel hukuka egemen olan temel ilke kişiler arasında hak ve menfaat eşitliğinin ve irade hürriyetinin bulunmasıdır adli yargının amacı taraflar arasındaki uyuşmazlığın hak ve nasafet kurallarına göre çözülerek haksızlığın giderilmesi ve varsa zararın tazmin ettirilmesi olduğu halde idari yargı denetiminin ana ereği idarenin idare hukuku alanı ye kanun çerçevesi içinde kalmasını sağlamaktır diyerek anayasa mahkemesinin gün ve esas karar sayılı kararı tarihli ve sayılı resmî gazete adlî yargı ile idarî yargının birbirinden ayrılmasının nedenlerini belirtmiştir sayılı borçlar kanununun nci maddesinde her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine ya da kişinin ölümüne bağlı zararlara ilişkin istem ve davalarda da bu kanun hükümlerinin uygulanacağı belirtildiğinden uygulanacak kanun hükümlerinden birisi de sayılı borçlar kanununun nci maddesindeki hükümdür anılan maddede destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararların bu kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanacağı kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemelerin bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemeyeceği zarar veya tazminattan indirilemeyeceği belirtilmiştir sayılı sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanununun uncu maddesi üçüncü bir kişinin kastı nedeniyle malûl veya vazife malûlü olan sigortalıya veya ölümü halinde hak sahiplerine bu kanun uyarınca bağlanacak aylığın başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı için kurumca zarara sebep olan üçüncü kişilere rücu edilir malûllük ek ibare sk mad vazife malûllüğü veya ölüm hali kamu görevlilerinin veya er ve erbaşlar ile kamu idareleri tarafından görevlendirilen diğer kişilerin vazifelerinin gereği olarak yaptıkları fiiller sonucu meydana gelmiş ise bu fiillerden dolayı haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunanlar hariç olmak üzere sigortalı veya hak sahiplerine yapılan ödemeler veya bağlanan aylıklar için kurumca kurumuna veya ilgililere rücu edilmez hükmünü aynı kanunun üncü maddesi bu kanuna dayanılarak kurumca açılacak tazminat ve rücû davaları on yıllık zamanaşımına tâbidir zamanaşımı tarihi rücu konusu gelir ve aylıklar bakımından kurum onay tarihinden masraf ve ödemeler için ise masraf veya ödeme tarihinden itibaren başlar hükmünü içermektedir belirtilen hükümlere göre bir sosyal güvenlik ödemesi ve zarara uğrayan kişinin vazife malûllüğüne veya ölümüne neden olan üçüncü kişi veya bir kamu görevlisi var ise hesaplanacak tazminattan rücu edilebilen sosyal güvenlik ödemeleri mahsup edilecektir bunun içinde mahkeme kararının kesinleşmesi beklenecektir sorumluların hemen tespit edilemediği durumlarda sgk yıllık zamanaşımı süresince sorumluların tespitini bekleyebilecektir gerek yargılama süreci gerek yıllık zamanaşımı süresi gerekse ceza muhakemesi kanununun inci maddesinde düzenlenen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının mahiyeti ve hukuki sonuçları nedeniyle tazminat davası sonuçlanamayacak yıllarcaesas sayısı karar sayısı sürecektir bu durumda hem yargılamalar uzayacak yargılamaların uzaması nedeniyle davalı gecikme faizi ödemek durumunda kalacak aynı eylemler nedeniyle zarara uğrayan davalıları aynı idare olan kişiler sorumluların tespit edilip edilememesine yargılamalarının sonuçlanıp sonuçlanmasına zarara neden olan üçüncü kişi ve kamu görevlileri hakkında verilecek hükümlerin mahiyetine göre haklı bir neden olmadan eşitlik ilkesine aykırı uygulamalara maruz kalacaklardır bu durum ise davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması yargının görevidir diyen anayasanın üncü maddesine uncu maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine aykırıdır devletin rücu hakkını düzenleyen üst norm olan anayasanın ıncı maddesinin üncü fıkrasında kişinin resmi görevliler tarafından vaki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da kanuna göre devletçe tazmin edilir devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkı saklıdır hükmü ile uncu maddesinin inci fıkrasında memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak ancak idare aleyhine açılabilir hükmü birlikte değerlendirildiğinde borçlar kanununun inci maddesi ile getirilen ve sosyal güvenlik ödemeleri ile ilişkilendirilen rücu hükmünün üst norm olan ve tazminat davalarında kamu görevlilerine kusurlarından dolayı rücu edilmek kaydıyla şeklinde belirlediği açık ve emredici hükmün uygulanmasını engellediği bazı hallerde üst normda öngörülen rücu hakkını ortadan kaldırdığı tali bir konuda yapılan yasal düzenlemenin üst norm olan anayasa hükmünün önüne geçtiği bu haliyle borçlar kanununun nci maddesinin uygulanacağını belirttiği hükümlerden birisi olan borçlar kanununun inci maddesindeki kısmen ve tamamen rücu edilemeyen ibaresinin uygulanması nedeniyle haliyle borçlar kanununun nci maddesinin anayasanın uncu maddelerine aykırılık oluşturduğu gibi sosyal güvenlik ödemelerinin yarar kabul edilmesine ilişkin ayrımın zarar görenler üzerinde yarattığı farklı uygulamaların idari yargıda görülen davalarda kişiler arasında eşitsizliğe yol açtığı bununda anayasanın uncu maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine aykırı olduğu kanaatine varılmıştır tüm bu açıklamalar ışığı altında ifade etmek gerekir ki hukuk muhakemeleri kanununun üncü maddesinin iptalinden sonra sayılı borçlar kanununun nci maddesi hükmü yürürlükte bulunduğundan idarenin sorumlu olduğu vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine ya da kişinin ölümüne bağlı zararlara ilişkin davalar idarî yargının amacına aykırı olarak özel hukuk hükümlerine göre çözümlenecektir bu hüküm uyarınca idarenin sorumluluğu da özel hukuk hükümlerine göre hukuk muhakemeleri kanunu borçlar kanunu ve türk medeni kanunu ile diğer özel hukuk kanunları belirleneceğinden söz konusu uyuşmazlıkların idarî yargı mercilerinde çözümlenmesinin bir anlamı kalmayacak idare mahkemeleri bir nevi asliye hukuk mahkemesi gibi görev yapacaktır sayılı borçlar kanununun hükmü uyarınca idare mahkemeleri kişilerin gördüğü zararların tazmininde kullanılan ve kişilerin idare karşısında korunma kapsamını genişleten idare hukukunda var olan hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluk kavramlarını kullanamayacak idare hukukunda idarenin hiçbir kusuru olmasa da sosyal risk terör eylemleri fedakârlığın denkleştirilmesi gibi kusursuz sorumluluğa ilişkin kavramlara dayanılarak kişilerin uğradığı zararların tazmin edilmesi mümkün olmayacaktır bu durumun sonucu olarak da bireyin idare karşısındaki korunma kapsamını daralacaktır sayılı borçlar kanununun nci maddesi uyarınca her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine ya da kişinin ölümüne bağlı zararlara ilişkin istem ve davalarda özel hukuk normları hukuk muhakemeleri kanunu borçlar kanunu ve türk medeni kanunu ile diğer özel hukuk kanunları her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğeresas sayısı karar sayısı sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine ya da kişinin ölümüne bağlı olmayan zararlara ilişkin istem ve davalarda ise idare hukukunun kuram ve kuralları sorumluluk sebepleri uygulanacak böylece idarenin aynı yapı içinde aldığı kararın bir bölümünde özel hukuk normları bir bölümünde idare hukukuna özgü kuram ve kurallar uygulanmak suretiyle yargılamanın bütünlüğünü bozacak ve idarenin malî sorumluluğu konusunda bir ikilik meydana gelecek her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine ya da kişinin ölümüne bağlı zararlarda farklı bu nitelikte olmayan zararlarda farklı uygulama yapılmak suretiyle aynı idari eylem ve işlem sebebiyle zarara uğrayan kişiler arasında haklı bir neden olmadan eşitlik ilkesine aykırı uygulama yapılmış olacaktır sayılı borçlar kanununun nci sayılı sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanununun ve üncü maddesindeki düzenlemeler nedeniyle yargılamalar uzayacak yargılamaların uzaması nedeniyle davalı gecikme faizi ödemek durumunda kalacak aynı eylemler nedeniyle zarara uğrayan davalılar aynı idare olan kişiler sorumluların tespit edilip edilememesine yargılamalarının sonuçlanıp sonuçlanmamasına zarara neden olan üçüncü kişi ve kamu görevlileri hakkında verilecek hükümlerin mahiyetine göre haklı bir neden olmadan eşitlik ilkesine aykırı uygulamalara maruz kalacaklardır bu ise davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması yargının görevidir diyen anayasanın üncü maddesine uncu maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine aykırıdır borçlar kanununun inci maddesi ile getirilen ve sosyal güvenlik ödemeleri ile ilişkilendirilen rücu hükmünün üst norm olan ve tazminat davalarında kamu görevlilerine kusurlarından dolayı rücu edilmek kaydıyla şeklinde belirlediği açık ve emredici hükmün uygulanmasını engellemiş bazı hallerde üst normda öngörülen rücu hakkını ortadan kaldırmış tali bir konuda yapılan yasal düzenleme üst norm olan anayasa hükmünün önüne geçmiştir bu haliyle borçlar kanununun nci maddesinin uygulanacağını belirttiği hükümlerden birisi olan borçlar kanununun inci maddesindeki kısmen ve tamamen rücu edilemeyen ibaresinin uygulanması nedeniyle haliyle borçlar kanununun nci maddesinin anayasanın uncu maddelerine aykırılık oluşturduğu gibi sosyal güvenlik ödemelerinin yarar kabul edilmesine ilişkin ayırımın zarar görenler üzerinde yarattığı farklı uygulamaların idari yargıda görülen davalarda kişiler arasında eşitsizliğe yol açmış bu da anayasanın uncu maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine aykırıdır hukuk muhakemeleri kanununun iptal edilen üncü maddesi ile türk borçlar kanununun inci maddesinin ikinci fıkrası benzer gerekçelerle yapılan birbiriyle iç içe düzenlemelerdir bu nedenle birinin iptali sonrasında diğerinin varlığı hukuk bütünlüğünü bozma