esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ i̇tiraz yoluna başvuran danıştay i̇dari dava daireleri genel kurulunun başvuru gerekçesinde özetle dava konusu olayda bakanlar kurulunca sayılı serbest bölgeler kanununun maddesini dayanak alınıp karara ekli krokide belirtilen alanda serbest bölge kurulmasına ve serbest bölgenin başvuruda bulunan şirketçe işletilmesine karar verildiği anayasanın maddesine göre belli bir coğrafi alanda belirtilen nitelikte serbest bölge oluşturulması ve idarenin bölge ölçeğinde örgütlenmesinin mümkün bulunduğu sayılı yasa ile de serbest bölgelerin hukuki statülerinin düzenlendiği anılan yasada serbest bölgelerde uygulanmayacak yasalar belirtilip kamulaştırma ve teşvik uygulamaları konularına kısaca değinildiği ve serbest bölgede uygulanacak hukuki rejim açıklandığı halde serbest bölge kurulması yönetilmesi işletilmesi konularında herhangi bir ilke ve kural konulmadan bu konularda bakanlar kuruluna düzenleme yapma yetkisi tanınmakla yetinildiği oysa öğretide ve anayasa mahkemesi kararlarında benimsendiği üzere yasama yetkisi asli bir yetki olduğundan ve türk hukukunda kanunla düzenleme alanı konu itibariyle sınırlandırılmadığından anayasal ilkelere uymak koşuluyla yasama organının dilediği alanı düzenleme yetkisini haiz olduğu ancak yasama organının yasayla düzenleneceği anayasada öngörülen bir konuda temel ilkeleri koyması çerçeveyi çizmesi sınırsız ve belirsiz geniş bir alanı idarenin düzenlenmesine bırakmaması gerektiği diğer bir deyişle yasama organının sahibi olduğu yasama yetkisinin asli devredilemez niteliğiyle birlikte yürütme ve idarenin türevsel istisnai sınırlı düzenleme yeteneğini dikkate almak suretiyle temel esaslarını düzenlediği konularda yürütme ve idareye düzenleme yetkisi tanıyabileceği nitekim anayasa mahkemesinin günlü k sayılı günlü k sayılı günlü k sayılı günlü k sayılı günlü k ve günlü k sayılı kararlarında da bu hususun vurgulandığı bu ölçütler çerçevesinde sayılı yasanın incelenmesinde anılan yasanın inci maddesiyle kurulma amaçlarının açıklandığı serbest bölgelerin yasal çerçevesinin çizilmediği bu cümleden olmak üzere serbest bölgenin nasıl bir yöntem izlenerek hangi ilke ve kurallara uyularak kurulacağı serbest bölgeyi kuracak kamu veya özel kuruluşun ne şekilde belirleneceği serbest bölgenin yönetim esas ve usullerinin ne olacağı işletici kuruluşun idareyle ve bölgede faaliyette bulunanlarla ilişkilerinin nasıl düzenleneceği hususlarının yasal ölçütlerinin konulmadığı belirtilen konularda düzenleme yapma yetkisinin herhangi bir temel ilke koyulup çerçevesi çizilmeden ve sınırlandırılmadan yasa ile bakanlar kuruluna devredildiği böylelikle bölgesel ölçekte idari örgütlenmeyi özel yönetim esas ve usullerin belirlenmesini gerektiren kendine özgü hukuki rejimi olan serbest bölge oluşumunun hiç bir ilke ve kural konulmaksızın idareye bırakıldığı serbest bölgeler konusunda yasama yetkisinin idareye devredildiği bu durumda ülkenin herhangi bir bölgesinde serbest bölge ilan edilebilecek biçimde sınırsız bir yetkinin yürütme ve idareye tanınmasının yasama karşısında yürütmeye üstünlük sağlama anlamına geleceği ve bu nedenlerle anayasaya aykırılığın bariz hale geldiği öte yandan sayılı hazine müsteşarlığı ve dış ticaret müsteşarlığı teşkilat ve görevleri hakkında kanunun maddesinin bendinde dış ticaret müsteşarlığı serbest bölgeler genel müdürlüğünün görevleri arasında kalkınma plânları ve yıllık programlaresas sayısı karar sayısı çerçevesinde serbest bölgelerin kurulması yönetilmesi ve işletilmesi ile ilgili ilke ve politikaların tespiti konusunda çalışmalar yapmanın sayılmasına karşın ilke ve politikalar konusunda sayılı yasayla yapılmış bir düzenlemenin bulunmaması karşısında anılan yasal düzenlemenin de işlerliğinin bulunmadığı incelenen dosyada bakanlar kurulunca yer ve sınır tespit edilmeden önce herhangi bir çalışma yapılmadığı tarihinde bir sermaye grubunun dış ticaret müsteşarlığına başvurusu üzerine fizilibilite raporu bilahare gönderilmek şartıyla şirket ana sözleşme taslağının onaylandığı ve günlü bakanlar kurulu kararının alındığı anılan kararname ile miktarı kesin olarak ortaya konulamamakla birlikte meralar ormanlar tarımsal araziler akarsular hazine arazileri köy yerleşim yerleri konut ve yapı kooperatifleri ve bazı yerleşim alanlarını kapsayacak şekilde serbest bölge sınırlarının tespit edildiği sayılı yasanın maddesi uyarınca serbest bölgelerde her türlü vergi resim harç gümrük ve kambiyo yükümlülüklerine ilişkin mevzuatın uygulanmaması nedeniyle serbest bölgelerin sınırlarının belirlenmesinin vergi ve benzeri mali yükümlülüğe tâbi olma veya olmama açısından ilintili duruma geldiği oysa anayasanın maddesinin vergi ve benzeri malî yükümlülüklerin kanunla koyulacağı ve kaldırılacağı kuralını öngördüğü serbest bölge yer ve sınırlarını belirleme konusunda herhangi bir temel esas ve ilke getirilmeden yürütme organına bu yetkinin verilmiş olması karşısında vergi ve benzeri mali yükümlülükten istisna tutulma konusunun da yürütme organının kararıyla belirlenebilir hale geldiği anayasanın maddesinin düzenlendiği alanın farklı olması karşısında sözkonusu düzenlemeye bu maddeye dayanılarak hukukilik kazandırılamayacağı sayılı yasanın maddesiyle belirlenen amaçlar doğrultusunda maddesiyle yetkili kılınan bakanlar kurulunun serbest bölge yer ve sınırlarını tespit edeceği ve bu işlemin idari yargı denetimine tâbi olduğunun düşünülebileceği ancak bu yolda alınan bir bakanlar kurulu kararına karşı idari yargıda dava açılmayabileceği ayrıca idare için çerçeve çizmeyen yetkilerini belli etmeyen bir kanuna dayanarak yapılan işlemlerin muhtevasının yargısal denetiminin de zorlaştığı anayasanın maddesinde ifadesini bulan hukuk devletinin gerçekleştirilmesinin yalnızca idari yargı kararlarıyla sağlanamayacağı yasama organının da bu gereklere uygun hareket etmesi gerektiği bu itibarla sayılı yasanın maddesiyle yetkili kılınan bakanlar kurulunun alacağı kararın idari yargı denetimine açık olmasının anayasanın maddesindeki kurala aykırılığı gidereceğinin düşünülemeyeceği sayılı serbest bölgeler kanununun tümünün iptali istemiyle evvelce açılan davada anayasa mahkemesinin günlü k sayılı kararıyla iptal isteminin reddine karar verilmişse de anayasanın maddesinin dördüncü fıkrasında öngörülen resmi gazetede yayım tarihinden itibaren on yıllık süre geçmiş olduğundan sayılı kanunun maddesinin iptali istemiyle itiraz yoluyla anayasa mahkemesine başvurulmasına engel bulunmadığı belirtilen hukuksal duruma göre sayılı serbest bölgeler kanununun maddesinin birinci ve ikinci fıkrasının anayasanın ve maddelerine aykırı görüldüğü belirtilerek iptali için anayasa mahkemesine başvurulduğu anlaşılmaktadır