esas sayısı karar sayısı tarihli ve sayılı hâki̇mler ve savcilar kanunu i̇le bazi kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde deği̇şi̇kli̇k yapilmasina dai̇r kanunun maddesinin tamamı olan madde sayılı kanunun inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan başkanlar ibaresi başkanlık şeklinde değiştirilmiştir hükmünün anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçesi bu düzenleme ile sayılı danıştay kanununun danıştay tetkik hakimi ve savcılarının atanmaları ve dairelere verilmeleri kenar başlıklı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan danıştay tetkik hakimlerinin görev yerleri başkanlar kurulu tarafından belirlenir kuralı danıştay tetkik hakimlerinin görev yerleri başkanlık kurulu tarafından belirlenir şekline dönüşmüştür böylece sayılı kanunun maddesi ile değişik sayılı kanunun maddesinin ikinci fıkrasının birinci tümcesi ile danıştay tetkik hâkimlerinin çalışacakları daireleri kurulları ve görecekleri işleri belli etmek ve gerektiğinde yerlerini değiştirmek görevleri başkanlar kurulunun görevleri arasından alınarak başkanlık kuruluna verilmiştir danıştayda evvelce olmayan başkanlık kurulu genel yetki yasası çerçevesinde ilk kez tarihli ve sayılı kanun hükmünde kararnamenin maddesi ile oluşturulmuştur tarihte tetkik hâkimleriyle üyelerin dairelere dağıtımı görevi başkanlar kurulundan alınarak yeni kurulan başkanlık kuruluna verilmiştir daha sonra bunun doğru olmadığı ve sakıncaları anlaşılarak sayılı kanun ile söz konusu yetkiler başkanlık kurulundan alınarak yeniden başkanlar kuruluna verilmiştir bu kanunla bu görevler bir kez daha başkanlar kurulundan alınıp yetkiler daha da genişletilerek ikinci kez başkanlık kuruluna verilmektedir sayılı danıştay kanununun maddesine göre başkanlar kurulu danıştay başkanının başkanlığında başsavcı başkanvekilleri ve tüm daire başkanlarından oluşur bu hâliyle başkanlar kurulu her biri birer yüksek mahkeme olan danıştay dairelerinin başkanları ve kurulların başkanlarından oluşan geniş katılımlı çoğulcu demokratik bir organdır başkanlar kurulu bu yönüyle danıştay bünyesi içerisinde yüksek bir karar mercii konumundadır sayılı kanunun maddesine göre başkanlık kurulu ise danıştay başkanının başkanlığında üçü daire başkanı üçü danıştay üyesi olmak üzere altı asıl üyeden oluşur başkanlar kurulunda olmasına rağmen danıştay başsavcısı ile kurullara başkanlık eden iki başkanvekili başkanlık kurulunda yer almamaktadır bu hâliyle başkanlık kurulu dar katılımlı ve demokratik yapısı zayıf bir karar organı mâhiyetindedir anayasanın maddesinde türkiye cumhuriyetinin bir hukuk devleti olduğu maddesinde herkesin meşrû vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip bulunduğu maddesinde hiç kimsenin kanunen tabî olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamayacağı bir kimseyi kanunen tabî olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarma sonucunu doğuran yargı yetkisine sahip olağanüstü merciler kurulamayacağı maddesinde hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları ve anayasaya kanuna ve hukukaesas sayısı karar sayısı uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verecekleri maddesinde ise danıştayın idarî mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idarî yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merci olduğu kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakacağı ve danıştayın kuruluşu işleyişi başkan başsavcı başkanvekilleri daire başkanları ile üyelerinin nitelikleri ve seçim usûlleri idarî yargının özelliği mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenleneceği hükmü yer almaktadır hukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka uygun insan haklarına saygılı bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık olan devlettir hukukun ve adaletin en somut yansıması olan yargı bağımsızlığı hukuk devleti ilkesinin bir gereği ve doğal bir sonucudur hâkimlerin bağımsızlığı kavramı sadece yasama ve yürütme gibi diğer devlet erkleri ile taraflar ve medya gibi baskı gruplarına karşı sağlanacak bir dış bağımsızlık değildir hâkimlerin bağımsızlığı aynı zamanda yargının kendi içindeki güçlere karşı da korunması gereken bir değerdir öğretide uygulamada ve uluslararası metinlerde de bu husus özellikle vurgulanmıştır venedik komisyonu cdl ad cdl inf cdl uluslararası metinlerde yargı içindeki dâhilî bağımsızlık meselesi hâricî bağımsızlık meselesine göre çok daha az ele alınmış olmakla birlikte asla daha az öneme sahip bir konu değildir bazı anayasalarda hâkimlerin yalnızca hukuka tâbî olduğu hükmü yer almaktadır bu ilke hâkimleri her şeyden önce hâricî etkiye karşı korumaktadır ancak söz konusu ilke aynı zamanda yargı içinde de uygulanabilir hâkimlerin yargısal kararlar verme süreçleri bakımından mahkeme başkanlarının veya üst derece mahkemelerinin astı olarak öngörüldüğü hiyerarşik bir teşkilat yapısı söz konusu hâkimlerin yalnızca hukuka tâbî olduğu ilkesinin açık bir ihlâlini teşkil eder yargı bağımsızlığı ilkesine dayalı bir sistemde yüksek mahkemeler münferit davalarda verdikleri kararlar ile bütün ülke sathında içtihat birliğini temin etmektedirler comman law hukuk sisteminin aksine kara avrupası hukukunda önceki içtihada uygun karar verme mecbûriyeti bulunmasa da kararlarının temyiz incelenmesinde bozulmasını önlemek isteyen ilk derece mahkemeleri yüksek mahkeme kararlarında ortaya konulan ilkelere uyma eğilimi göstereceklerdir ayrıca özel olarak hazırlanacak bazı usûl kuralları farklı yargı birimleri arasında tutarlılığı sağlayabilir az yukarıda da değinildiği veçhile yargı bağımsızlığı yargının yalnızca diğer devlet güçlerine karşı bağımsız olması anlamına gelmeyip konunun bir de dâhilî boyutu mevcuttur her bir hâkim yargı teşkilatındaki yeri ne olursa olsun aynı yargılama yetkisini kullanmaktadır bu sebeple yargılama esnasında kendisi aynı zamanda diğer hâkimlere ve mahkeme başkanları ile temyiz mahkemesi veya diğer yüksek mahkemeler gibi başka mahkemelere karşı da bağımsız olmalıdır dâhilî bağımsızlık mefhûmu yalnızca alt ve üst derece mahkemeleri hâkimleri arasında değil aynı zamanda bir mahkemenin başkanı veya başkanlık kurulu ile orada görev yapan hâkimler arasında veya aynı mahkemede görev yapan hâkimlerin birbirleri ile olan ilişkilerinde de söz konusu olabilmektedir yüksek mahkemelerin dâhilî bağımsızlıkları ile ilgili olabilecek iki temel unsur bulunmaktadır bunlardan birincisi yargı mensuplarının görev yapacakları dairelerinesas sayısı karar sayısı belirlenmesi ikincisi ise uyuşmazlıkların çözümleneceği dairelerin belirlenmesidir bu iki konu yüksek yargının ve hâkimlerinin bağımsız bir şekilde karar vermeleri için büyük önemi hâizdir avrupa i̇nsan hakları sözleşmesinin maddesinin açık ifadesi doğrultusunda âdil bir yargılanma için adalete erişimde aracı olacak mahkeme yalnızca kanunla kurulmuş olmamalı aynı zamanda gerek genel gerekse özel anlamda hem bağımsız hem de tarafsız olmalıdır âdil bir yargılanmanın sağlanması için gerekli olan bu unsurların varlığını incelerken avrupa i̇nsan hakları mahkemesi adaletin yerine getirilmesi yetmez yerine geldiğinin görünür olması da gereklidir ölçütünü kullanmıştır bu ölçüt görünüşte bağımsızlık olarak nitelendirilmekte ve ai̇hm tarafından âdil yargılanma hakkının bir unsuru olarak kabûl edilmektedir tüm bu ifade edilenler ışığında bir davaya bakacak hâkimler davanın özelliğine göre ad hoc duruma mahsus veveya ad personam kişiye mahsus olarak seçilmemeli aksine objektif ve şeffaf kıstaslara göre belirlenmelidir nitekim evrensel bir hukukî değer olan doğal hâkim ilkesi de bunu gerektirmektedir venedik komisyonunca hazırlanan görüşlerde yargının tarafsızlığını ve bağımsızlığını güçlendirmek amacı ile davaların dairelere dağıtılmasının mümkün olduğu ölçüde önceden kanunla veya kanuna dayalı olarak çıkarılan düzenlemelerle belirlenmiş olan objektif ve şeffaf kıstaslara dayandırılması gereğini kuvvetle tavsiye etmektedir i̇stisna teşkil eden hâllerde ise açıklama getirilmesi gerekmektedir i̇ş bu dava dilekçemizde dava konusu yaptığımız ve dava dilekçemizin iv bölümünün ve numaralı bölümlerinde anayasaya aykırılıkları nedeniyle iptal gerekçeleri bahislerinde açıklamaya çalıştığımız veçhile sayılı kanunun maddesinin tamamını oluşturan sayılı kanunun inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan başkanlar ibaresi başkanlık şeklinde değiştirilmiştir hükmü maddesinde geçen sayılı kanunun üncü maddesinin ikinci ve dördüncü fıkralarında yer alan başkanlar ibareleri başkanlık şeklinde değiştirilmiş  ibâresi maddesi ile değişik sayılı danıştay kanununun maddesinin birinci fıkrasının birinci ve ikinci tümcelerini oluşturan i̇dari dava daireleri kurulu idari dava dairelerinin başkanları ile her idari dava dairesinden iki yıl için başkanlık kurulu tarafından görevlendirilen iki asıl ve iki yedek üyeden vergi dava daireleri kurulu ise vergi dava dairelerinin başkanları ile her vergi dava dairesinden iki yıl için başkanlık kurulu tarafından görevlendirilen üç asıl ve üç yedek üyeden oluşur i̇ki yıllık süre sonunda başkanlık kurulunca her iki kuruldaki üyelerin yarısı iki yıl süreyle yeniden görevlendirilirken diğer yarısı kurullarda daha önce görevlendirilmeyen üyeler arasından yenilenir tümceleri ile beşinci son tümcesini oluşturan kurulların asıl veya yedek üyeliklerinde boşalma olması hâlinde başkanlık kurulu tarafından yedi gün içinde kalan süreyi tamamlamak üzere yeni üye görevlendirilir tümcesi maddesi ile değişik sayılı danıştay kanununun maddesinin ikinci fıkrasını oluşturan başkanlık kurulu iş yükü bakımından zorunluluk doğması hâlinde vergi dava daireleri idari dava daireleri veya idari dairelerden birinin veya birkaçının görev alanını değiştirerek bu daireleri vergi dava dairesi idari dava dairesi veya idari daire olarak görevlendirebilir tümcesi ile maddenin birinci paragrafında geçen  üçüncü fıkrasında yer alan başkanlar ibaresi başkanlık şeklinde değiştirilmiştir ibâresi maddesi ile değişik sayılı danıştay kanununun maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesinde geçen  dava daireleri arasındaki iş bölümü başkanlık kurulu tarafından belirlenir ibâresi maddesi ile değişik sayılı danıştay kanununun maddesinin birinci fıkrasında yer alan b ve bentleri ile ikinci fıkrası hükmü ve maddesi ile sayılı danıştay kanununa eklenen geçiciesas sayısı karar sayısı madde nın üçüncü fıkrasında geçen başkanlık kurulu iş durumunu dikkate alarak daireler arasındaki iş bölümünü yeniden belirler  ibâresi ile dördüncü fıkrasını oluşturan başkanlık kurulu iş bölümüne ilişkin kararın resmî gazetede yayımlanmasından itibaren on gün içinde kurulların ve dairelerin iş durumunu ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak danıştay daire başkanları kurullarda ve dairelerde görev yapan danıştay üyeleri ve tetkik hâkimlerinin hangi kurul ve dairelerde görev yapacağını yeniden belirler tümcesinde öngörülen bütün bu düzenlemeler ile danıştay başkanının başkanlığında altı üye olmak üzere toplam yedi kişiden oluşan ve başkanlar kurulunda olmasına rağmen danıştay başsavcısı kurullara başkanlık eden iki başkanvekili ile daire başkanlarını bünyesinde bulundurmayan dar katılımlı ve demokratik yapısı zayıf bir karar organı olduğuna az yukarıda müteaddit kez değinilen başkanlık kuruluna daire başkanlarının üyelerin ve tetkik hâkimlerinin görev yerlerinin belirlenmesi yanında aynı zamanda dairelerin bakacakları uyuşmazlıkları dahî münhasıran belirleme yetkisi verilmektedir başkanlık kurulunun doğal olarak oy çokluğu ile karar vereceği olgusu da dikkate alındığında başkanlık kurulunda yer alan başkan ve veya asıl ve veya yedek üye olmak üzere dört kişi bir bütün olarak anılan yüksek mahkemeyi tamamen kendi iradeleri doğrultusunda yönlendirebilecek ve bu meyânda danıştay daire başkanlarının kurullarda ve dairelerde görev yapan danıştay üyeleri ile tetkik hâkimlerinin hangi kurul ve dairelerde görev yapacakları hususları dahî başkanlar kurulu tarafından belirlenecektir bu durum yüksek bir yargı organı olan danıştay bünyesinde katı bir hiyerarşik yapının oluşmasına sebebiyet vermekte ve dolayısı ile dava konusu yapılan değişikliklerle anayasanın maddesi ile maddesinin beşinci son fıkrası hükümleri anlamında mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esasları ihlâl edilmektedir yargı bağımsızlığının bulunmadığı bir ahvâlde ise kuşkusuz anayasanın maddesinde sayılan hukuk devletinin varlığından söz edebilmek mümkün değildir eş anlatımla sayılı kanunun ve maddelerinin dava konusu yapılan hükümlerinde danıştay bünyesi içerisinde oluşturulan başkanlık kurulunun görev ve yetkileri ile ilgili düzenlemeler bir bütün kül hâlinde değerlendirildiğinde danıştay tetkik hâkimleri ile başkanlık kurulunda görev almayan danıştay daire başkanları ve danıştay üyelerinin yargısal kararlar verme süreçleri bakımından başkanlık kurulunu oluşturan daire mahkeme başkanlarının astı olarak öngörüldüğü hiyerarşik bir teşkilât yapısı oluşturulmakta ve böylece anayasanın maddesinde hükme bağlanan ve hukuk devleti ilkesinin olmazsa olmaz koşullarından birini oluşturan mahkemelerin bağımsızlığı ilkesi zedelenmektedir zirâ danıştay bünyesinde olağanüstü yetkilerle donatılmış başkanlık kurulu ile danıştayda oluşturulan ve bir anlamda katı bir hiyerarşik yapının doğmasına sebebiyet veren dava konusu düzenleme yüksek mahkemenin bağımsızlığına halel getirdiğinden kaçınılmaz bir biçimde anayasanın maddesinde ifadesini bulan hukuk devleti ilkesine de aykırılık oluşturmaktadır öte yandan anayasanın maddesinin beşinci son fıkrasında danıştayın kuruluşu işleyişi başkan başsavcı başkanvekilleri daire başkanları ile üyelerinin nitelikleri ve seçim usulleri idarî yargının özelliği mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenlenir denilmektedir danıştay tetkik hâkimleri de danıştayın kuruluşu ve işleyişinde aslî birer unsur niteliğinde olduklarına göre görev yerlerinin belirlenmesini öngören yasal düzenlemelerde mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarının gözetilmesi gerekir oysa sayılı kanunun maddesi ile değişik sayılı kanunun maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen dava konusu düzenleme ile danıştay tetkik hâkimlerinin görev yerlerini belirleme yetkisinin başkanlık kuruluna verilmesi anayasanın maddesinin beşinci son fıkrası hükmü ile bağdaşmamaktadıresas sayısı karar sayısı diğer taraftan söz konusu düzenleme ile ai̇hm tarafından karara bağlanan coeme ve diğerleribelçika kararında avrupa i̇nsan hakları sözleşmesinin maddesinin ihlâli oluşturan karardaki olaya benzeyen bir yapı öngörülmektedir bu kararda ai̇hm bakanların ceza yargılamalarına ilişkin ceza muhâkemesi yasaları olmamasına rağmen belçika yüksek mahkemesi genel ceza usûl yasasını olaya uygulamış ve bakanı ve suç ortaklarını mahkûm etmiştir ai̇hm bu davada kanunla kurulmuş mahkeme ilkesinin doğal hâkim ilkesinin aynı zamanda usûl yasalarına ilişkin düzenlemeleri de kapsadığını belirtmiş ve bu ilke gereği usûl hukuku hükümleri de önceden yasa ile öngörülmeli ve mahkemelerin görev alanları ile yetkilerine ilişkin konularda yargı organlarına takdir yetkisi tanınmamalı şeklinde bir içtihâda varmıştır oysa dava konusu yasal düzenlemede danıştay başkanlık kuruluna spesifik bir davayı istediği bir tetkik hâkimine inceletmeye imkan sağlayan aşırı yetkiler verilmektedir diğer bir ifade ile hangi dosyaya hangi daire ve tetkik hâkiminin bakacağının önceden bilinmesi gerekirken yapılan değişiklik ile danıştaya hangi dairedeki tetkik hâkiminin hangi dosyaya bakacağını istediği zaman değiştirme gibi çok geniş yetkiler verildiği için anayasamızın maddesinde teminat altına alınan âdil yargılanma hakkı açıkça çiğnenmekte ve yine anayasamızın maddesinde hükme bağlanan kanunla kurulmuş mahkeme kanunî hâkim güvencesi tabiî hâkim ilkesi ihlâl edilmektedir başka bir ifade ile danıştay bünyesinde olağanüstü yetkilerle donatılmış bulunan başkanlık kurulu ile danıştayda hiyerarşik bir teşkilat yapısının doğmasına sebebiyet veren dava konusu düzenleme yüksek bir mahkeme olan danıştayın bağımsızlığına ve tarafsızlığına halel getirmektedir avrupa i̇nsan hakları sözleşmesinin maddesi hükmü de gözönüne alındığında âdil bir yargılanma için adalete erişim aracı olarak mahkemelerin kanunla kurulmuş olmaları yanında aynı zamanda hem bağımsız ve hem de tarafsız olmaları gerektiğine göre bu bapta anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçeleri açıklanmaya çalışılan dava konusu düzenleme avrupa i̇nsan hakları sözleşmesinin maddesine ve anayasanın âdil yargılanma hakkını güvence altına alan maddesi ile kanunî hâkim güvencesini hükme bağlayan maddesi hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir bütün bu bilgiler dikkate alındığında başkanlar kurulu ve genel kurula ait bazı yetkilerin başkanlık kuruluna devredilmesini öngören ve bu sûretle tüm etkin yetkileri başkanlık kurulunun doğal olarak oy çokluğu ile karar vereceği vâkıâsı da nazara alındığında az yukarıda açıklandığı veçhile danıştay başkanının başkanlığında altı üye olmak üzere toplam yedi kişiden oluşan başkanlık kurulunda görev alan başkan ve veya asıl ve veya yedek üye olmak üzere dört kişinin iradesine bırakan ve bu meyânda danıştay tetkik hâkimlerinin görev yerlerinin başkanlık kurulu tarafından belirlenmesine cevaz veren sayılı kanunun maddesi ile değişik sayılı kanunun maddesinin ikinci fıkrasının birinci tümcesinde öngörülen düzenleme anayasanın ve maddelerine aykırıdır i̇ptali gerekir yürürlüğü durdurma gerekçesi̇ danıştay tetkik hâkimlerinin görev yerlerinin başkanlık kurulu tarafından belirleneceğine ilişkin getirilen düzenleme ile danıştay başkanının başkanlığında altı üye olmak üzere toplam yedi kişiden oluşan başkanlık kurulunun doğal olarak oy çokluğu ile karar vereceği vâkıâsı da dikkate alındığında başkanlık kurulunda yer alan başkan ve veya asıl ve veya yedek üye olmak üzere dört kişinin bir bütün olarak yüksek bir yargı organı olan danıştayı kendi iradeleri doğrultusunda yönlendirebilemelerine cevaz verilmekte ve böylece danıştay bünyesinde katı bir hiyerarşik yapının oluşmasına yol açılmaktadır bu itibarla davaesas sayısı karar sayısı konusu bu düzenlemenin iptal kararının resmî gazetede yayımlanacağı güne kadar uygulanması durumunda başkanlık kuruluna mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına hukuk devleti ilkesine âdil yargılanma hakkı ile kanunî hâkim güvencesine tabiî hâkim ilkesine aykırı şekilde verilen yetkiler sonucunda telâfisi güç veya imkânsız zararların doğması kaçınılmaz olacaktır bu zarar ve durumların doğmasını önlemek amacıyla anayasaya açıkça aykırı olan ve iptali istenen düzenlemenin iptal kararının resmî gazetede yayımlanacağı güne kadar yürürlüğünün de durdurulması gerekir tarihli ve sayılı hâki̇mler ve savcilar kanunu i̇le bazi kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde deği̇şi̇kli̇k yapilmasina dai̇r kanunun maddesinde geçen sayılı kanunun üncü maddesinin ikinci ve dördüncü fıkralarında yer alan başkanlar ibareleri başkanlık şeklinde değiştirilmiş  i̇bâresinin anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçesi bu düzenleme ile sayılı kanunun başkan ve üyelerin dairelere ayrılmaları kenar başlıklı maddesinin ikinci fıkrası üyeler başkanlar kurulunun kararı ile dairelere ayrılırlar ve hizmetin icaplarına göre daireleri aynı usulle değiştirilebilir şeklinde iken üyeler başkanlık kurulunun kararı ile dairelere ayrılırlar ve hizmetin icaplarına göre daireleri aynı usulle değiştirilebilir şekline dördüncü fıkrası ise dairelerde vukubulacak noksanlıklar diğer dairelerden üye alınmak suretiyle tamamlanır bu üyeler başkanlar kurulunun kararı ile önceden tespit edilir şeklinde iken dairelerde vukubulacak noksanlıklar diğer dairelerden üye alınmak suretiyle tamamlanır bu üyeler başkanlık kurulunun kararı ile önceden tespit edilir şekline dönüşmektedir buna göre sayılı kanunun maddesi ile değişik sayılı kanunun maddesinin ikinci ve dördüncü fıkralarında öngörülen dava konusu düzenleme ile danıştay üyelerinin dairelere ayrılmaları ve dairelerinin değiştirilmeleri dairelerde vukûbulacak noksanlıkların diğer dairelerden üye alınmak suretiyle tamamlanması ve bu üyelerin önceden tesbit edilmesi başkanlar kurulunun görevleri arasından çıkarılarak başkanlık kuruluna verilmiştir şüphesiz yukarıda dava dilekçemizin iv bölümünün numaralı başlığı altında sayılı kanunun maddesi ile değişik sayılı kanunun maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen düzenlemenin anayasaya aykırılığı nedeniyle ileri sürdüğümüz bütün iptal gerekçeleri iş bu bapta anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçeleri açıklanmaya çalışılan sayılı kanunun maddesi ile değişik sayılı kanunun maddesinin ikinci ve dördüncü fıkralarında öngörülen dava konusu düzenleme hakkında da geçerlidir yukarıda dava dilekçemizin iv bölümünün numaralı başlığı altında sayılı kanunun maddesi ile değişik sayılı kanunun maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen düzenlemenin anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçesi bölümünde de açıklamaya çalıştığımız veçhile danıştayda evvelce olmayan başkanlık kurulu genel yetki yasası çerçevesinde ilk kez tarihli ve sayılı kanun hükmünde kararnamenin maddesi ile oluşturulmuştur tarihte tetkik hâkimleriyle üyelerin dairelere dağıtımı görevi başkanlar kurulundan alınarak yeni kurulan başkanlık kuruluna verilmiştir daha sonra bunun doğru olmadığı ve sakıncaları anlaşılarak sayılı kanun ile söz konusu yetkiler başkanlık kurulundan alınarak yeniden başkanlar kuruluna verilmiştir bu kanunla bu görevler bir kezesas sayısı karar sayısı daha başkanlar kurulundan alınıp yetkiler daha da genişletilerek ikinci kez başkanlık kuruluna verilmektedir sayılı danıştay kanununun maddesine göre başkanlar kurulu danıştay başkanının başkanlığında başsavcı başkanvekilleri ve tüm daire başkanlarından oluşur bu hâliyle başkanlar kurulu her biri birer yüksek mahkeme olan danıştay dairelerinin başkanları ve kurulların başkanlarından oluşan geniş katılımlı çoğulcu demokratik bir organdır başkanlar kurulu bu yönüyle danıştay bünyesi içerisinde yüksek bir karar mercii konumundadır sayılı kanunun maddesine göre başkanlık kurulu ise danıştay başkanının başkanlığında üçü daire başkanı üçü danıştay üyesi olmak üzere altı asıl üyeden oluşur başkanlar kurulunda olmasına rağmen danıştay başsavcısı ile kurullara başkanlık eden iki başkanvekili başkanlık kurulunda yer almamaktadır bu hâliyle başkanlık kurulu dar katılımlı ve demokratik yapısı zayıf bir karar organı mâhiyetindedir anayasanın maddesinde türkiye cumhuriyetinin bir hukuk devleti olduğu maddesinde herkesin meşrû vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip bulunduğu maddesinde hiç kimsenin kanunen tabî olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamayacağı bir kimseyi kanunen tabî olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarma sonucunu doğuran yargı yetkisine sahip olağanüstü merciler kurulamayacağı maddesinde hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları ve anayasaya kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verecekleri maddesinde ise danıştayın idarî mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idarî yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merci olduğu kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakacağı ve danıştayın kuruluşu işleyişi başkan başsavcı başkanvekilleri daire başkanları ile üyelerinin nitelikleri ve seçim usûlleri idarî yargının özelliği mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenleneceği hükmü yer almaktadır hukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka uygun insan haklarına saygılı bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık olan devlettir hukukun ve adaletin en somut yansıması olan yargı bağımsızlığı hukuk devleti ilkesinin bir gereği ve doğal bir sonucudur hâkimlerin bağımsızlığı kavramı sadece yasama ve yürütme gibi diğer devlet erkleri ile taraflar ve medya gibi baskı gruplarına karşı sağlanacak bir dış bağımsızlık değildir hâkimlerin bağımsızlığı aynı zamanda yargının kendi içindeki güçlere karşı da korunması gereken bir değerdir öğretide uygulamada ve uluslararası metinlerde de bu husus özellikle vurgulanmıştır venedik komisyonu cdl ad cdl inf cdl yine yukarıda dava dilekçemizin iv bölümünün numaralı başlığı altında sayılı kanunun maddesi ile değişik sayılı kanunun maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen düzenlemenin anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçesi bölümünde de açıklamaya çalıştığımız gibi uluslararası metinlerde yargı içindeki dâhilî bağımsızlık meselesi hâricî bağımsızlık meselesine göre çok daha az ele alınmış olmakla birlikte asla daha az öneme sahip bir konu değildir bazı anayasalarda hâkimlerin yalnızca hukuka tâbîesas sayısı karar sayısı olduğu hükmü yer almaktadır bu ilke hâkimleri her şeyden önce hâricî etkiye karşı korumaktadır ancak söz konusu ilke aynı zamanda yargı içinde de uygulanabilir hâkimlerin yargısal kararlar verme süreçleri bakımından mahkeme başkanlarının veya üst derece mahkemelerinin astı olarak öngörüldüğü hiyerarşik bir teşkilat yapısı söz konusu hâkimlerin yalnızca hukuka tâbî olduğu ilkesinin açık bir ihlâlini teşkil eder yargı bağımsızlığı ilkesine dayalı bir sistemde yüksek mahkemeler münferit davalarda verdikleri kararlar ile bütün ülke sathında içtihat birliğini temin etmektedirler comman law hukuk sisteminin aksine kara avrupası hukukunda önceki içtihada uygun karar verme mecbûriyeti bulunmasa da kararlarının temyiz incelenmesinde bozulmasını önlemek isteyen ilk derece mahkemeleri yüksek mahkeme kararlarında ortaya konulan ilkelere uyma eğilimi göstereceklerdir ayrıca özel olarak hazırlanacak bazı usûl kuralları farklı yargı birimleri arasında tutarlılığı sağlayabilir az yukarıda da değinildiği veçhile yargı bağımsızlığı yargının yalnızca diğer devlet güçlerine karşı bağımsız olması anlamına gelmeyip konunun bir de dâhilî boyutu mevcuttur her bir hâkim yargı teşkilatındaki yeri ne olursa olsun aynı yargılama yetkisini kullanmaktadır bu sebeple yargılama esnasında kendisi aynı zamanda diğer hâkimlere ve mahkeme başkanları ile temyiz mahkemesi veya diğer yüksek mahkemeler gibi başka mahkemelere karşı da bağımsız olmalıdır dâhilî bağımsızlık mefhûmu yalnızca alt ve üst derece mahkemeleri hâkimleri arasında değil aynı zamanda bir mahkemenin başkanı veya başkanlık kurulu ile orada görev yapan hâkimler arasında veya aynı mahkemede görev yapan hâkimlerin birbirleri ile olan ilişkilerinde de söz konusu olabilmektedir yukarıda dava dilekçemizin iv bölümünün numaralı başlığı altında sayılı kanunun maddesi ile değişik sayılı kanunun maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen düzenlemenin anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal gerekçesi bölümünde de açıklamaya çalıştığımız üzere yüksek mahkemelerin dâhilî bağımsızlıkları ile ilgili olabilecek iki temel unsur bulunmaktadır bunlardan birincisi yargı mensuplarının görev yapacakları dairelerin belirlenmesi ikincisi ise uyuşmazlıkların çözümleneceği dairelerin belirlenmesidir bu iki konu yüksek yargının ve hâkimlerinin bağımsız bir şekilde karar vermeleri için büyük önemi hâizdir avrupa i̇nsan hakları sözleşmesinin maddesinin açık ifadesi doğrultusunda âdil bir yargılanma için adalete erişimde aracı olacak mahkeme yalnızca kanunla kurulmuş olmamalı aynı zamanda gerek genel gerekse özel anlamda hem bağımsız hem de tarafsız olmalıdır âdil bir yargılanmanın sağlanması için gerekli olan bu unsurların varlığını incelerken avrupa i̇nsan hakları mahkemesi adaletin yerine getirilmesi yetmez yerine geldiğinin görünür olması da gereklidir ölçütünü kullanmıştır bu ölçüt görünüşte bağımsızlık olarak nitelendirilmekte ve ai̇hm tarafından âdil yargılanma hakkının bir unsuru olarak kabûl edilmektedir tüm bu ifade edilenler ışığında bir davaya bakacak hâkimler davanın özelliğine göre ad hoc duruma mahsus veveya ad personam kişiye mahsus olarak seçilmemeli aksine objektif ve şeffaf kıstaslara göre belirlenmelidir nitekim evrensel bir hukukî değer olan doğal hâkim ilkesi de bunu gerektirmektedir venedik komisyonunca hazırlanan görüşlerde yargının tarafsızlığını ve bağımsızlığını güçlendirmek amacı ile davaların dairelere dağıtılmasının mümkün olduğu ölçüde önceden kanunla veya kanuna dayalı olarak çıkarılan düzenlemelerle belirlenmiş olan objektif ve şeffafesas sayısı karar sayısı kıstaslara dayandırılması gereğini kuvvetle tavsiye etmektedir i̇stisna teşkil eden hâllerde ise açıklama getirilmesi gerekmektedir i̇ş bu dava dilekçemizde dava konusu yaptığımız ve dava dilekçemizin iv bölümünün ve numaralı bölümlerinde anayasaya aykırılıkları nedeniyle iptal gerekçeleri bahislerinde açıklamaya çalıştığımız veçhile sayılı kanunun maddesinin tamamını oluşturan sayılı kanunun inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan başkanlar ibaresi başkanlık şeklinde değiştirilmiştir hükmü maddesinde geçen sayılı kanunun üncü maddesinin ikinci ve dördüncü fıkralarında yer alan başkanlar ibareleri başkanlık şeklinde değiştirilmiş  ibâresi maddesi ile değişik sayılı danıştay kanununun maddesinin birinci fıkrasının birinci ve ikinci tümcelerini oluşturan i̇dari dava daireleri kurulu idari dava dairelerinin başkanları ile her idari dava dairesinden iki yıl için başkanlık kurulu tarafından görevlendirilen iki asıl ve iki yedek üyeden vergi dava daireleri kurulu ise vergi dava dairelerinin başkanları ile her vergi dava dairesinden iki yıl için başkanlık kurulu tarafından görevlendirilen üç asıl ve üç yedek üyeden oluşur i̇ki yıllık süre sonunda başkanlık kurulunca her iki kuruldaki üyelerin yarısı iki yıl süreyle yeniden görevlendirilirken diğer yarısı kurullarda daha önce görevlendirilmeyen üyeler arasından yenilenir tümceleri ile beşinci son tümcesini oluşturan kurulların asıl veya yedek üyeliklerinde boşalma olması hâlinde başkanlık kurulu tarafından yedi gün içinde kalan süreyi tamamlamak üzere yeni üye görevlendirilir tümcesi maddesi ile değişik sayılı danıştay kanununun maddesinin ikinci fıkrasını oluşturan başkanlık kurulu iş yükü bakımından zorunluluk doğması hâlinde vergi dava daireleri idari dava daireleri veya idari dairelerden birinin veya birkaçının görev alanını değiştirerek bu daireleri vergi dava dairesi idari dava dairesi veya idari daire olarak görevlendirebilir tümcesi ile maddenin birinci paragrafında geçen  üçüncü fıkrasında yer alan başkanlar ibaresi başkanlık şeklinde değiştirilmiştir ibâresi maddesi ile değişik sayılı danıştay kanununun maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesinde geçen  dava daireleri arasındaki iş bölümü başkanlık kurulu tarafından belirlenir ibâresi maddesi ile değişik sayılı danıştay kanununun maddesinin birinci fıkrasında yer alan b ve bentleri ile ikinci fıkrası hükmü ve maddesi ile sayılı danıştay kanununa eklenen geçici madde nın üçüncü fıkrasında geçen başkanlık kurulu iş durumunu dikkate alarak daireler arasındaki iş bölümünü yeniden belirler  ibâresi ile dördüncü fıkrasını oluşturan başkanlık kurulu iş bölümüne ilişkin kararın resmî gazetede yayımlanmasından itibaren on gün içinde kurulların ve dairelerin iş durumunu ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak danıştay daire başkanları kurullarda ve dairelerde görev yapan danıştay üyeleri ve tetkik hâkimlerinin hangi kurul ve dairelerde görev yapacağını yeniden belirler tümcesinde öngörülen bütün bu düzenlemeler ile başkanlar kurulunda olmasına rağmen danıştay başsavcısı kurullara başkanlık eden iki başkanvekili ile daire başkanlarını bünyesinde bulundurmayan dar katılımlı ve demokratik yapısı zayıf bir karar organı olduğuna az yukarıda müteaddit kez değinilen başkanlık kuruluna daire başkanlarının üyelerin ve tetkik hâkimlerinin görev yerlerinin belirlenmesi yanında aynı zamanda dairelerin bakacakları uyuşmazlıkları dahî münhasıran belirleme yetkisi verilmektedir başkanlık kurulunun doğal olarak oy çokluğu ile karar vereceği olgusu da dikkate alındığında danıştay başkanının başkanlığında altı üye olmak üzere toplam yedi kişiden oluşan başkanlık kurulunda yer alan başkan ve veya asıl ve veya yedek üye olmak üzere dört kişi bir bütün olarak anılan yüksek mahkemeyi tamamen kendi iradeleri doğrultusunda yönlendirebilecek ve bu meyânda danıştay daire başkanlarının kurullarda ve dairelerde görev yapan danıştay üyeleri ile tetkik hâkimlerinin hangi kurul ve dairelerde görev yapacakları hususları dahî başkanlar kurulu tarafından belirlenecektir bu durum yüksek bir yargı organı olan danıştay bün