esas sayısı karar sayısı i̇ptal i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ i̇ptal ve yürürlüğün durdurulması istemlerini içeren dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir iii gerekçe tarih ve sayılı mahalli i̇dare birlikleri kanunun üncü maddesinin bendindeki bazılarını i̇baresinin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun üncü maddesinin bendinde mahalli idare birliği birden fazla mahallî idarenin yürütmekle görevli oldukları hizmetlerden bazılarını birlikte görmek üzere kendi aralarında kurdukları kamu tüzel kişisi olarak tanımlanmıştır böyle bir tanımlama belirsiz ölçüsüz ve anlamsız bir tanımlamadır mahalli idare birlikleri ancak belli bir amaç için kurulabilir nitekim anayasanın nci maddesinin son fıkrasında da bu birliklerin belirli kamu hizmetlerinin görülmesi amacı ile kurulacakları açık bir şekilde hükme bağlanmıştır bu nedenle yapılan tanınma yer alan bazılarını ibaresi anayasanın nci maddesine aykırı düşmektedir çünkü bu ibare mahalli idare birliklerinin görebileceği kamu hizmetlerinin hangileri olabileceği konusunda belirli tanımına uygun bir açıklık taşımamaktadır diğer taraftan anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devletinin unsurlarından biri de vatandaşlarına hukuk güvenliği sağlamasıdır hukuk güvenliği kurallarda belirlilik ve öngörülebilirlik gerektirir hukuk devletinde yargı denetiminin sağlanabilmesi için yönetimin görev ve yetkilerinin sınırının yasalarda açıkça gösterilmesi bir zorunluluktur bu durumda iptali istenen ibare belirlilik genellik soyutluk ve öngörülebilirlik özellikleri taşımaması nedeniyle anayasanın nci maddesinde ifade edilen hukuk devleti ilkesi ile de bağdaşmamaktadır anayasanın inci maddesi yürütme yetki ve görevinin kanunlara uygun olarak kullanılıp yerine getirileceğini üncü maddesi idarenin kuruluş ve görevleri ile bir bütün olduğunu ve kanunla düzenleneceğini nci maddesi ise mahalli idarelerin kuracağı birliklerin görev ve yetkilerinin merkezi idare ile karşılıklı bağ ve ilgilerinin kanunla düzenleneceğini ifade etmektedir anayasanın ve üncü maddelerinde yer alan söz konusu ifadeler idarenin kanuniliği ilkesini ortaya koymakta nci maddede ise bu ilke mahalli idare birliklerinin yetki ve görevleri açısından somutluk kazanmaktadır i̇darenin kanuniliği ilkesi idarenin tüm yetki ve görevlerini kanundan aldığını ortaya koymaktadır mahalli idare birliklerinin yetki ve görevleri bakımından işaret edilen belirsizliği yaratan bir düzenlemenin anayasanın ve üncü maddelerinde ifade edilen idareninesas sayısı karar sayısı kanuniliği ilkesi ile bağdaşmayacağı ortada olduğu gibi anayasanın nci maddesinin son fıkrasında ifade edilen kanunla düzenleme gereğini karşılamayacağı da açıktır bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun kendiliğinden anayasanın inci maddesine de aykırılığı sonucunu doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı amkd sa shf açıklanan nedenlerle tarih ve sayılı mahalli i̇dare birlikleri kanunun üncü maddesinin bendindeki bazılarını ibaresi anayasanın ve nci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı mahalli i̇dare birlikleri kanunun üncü maddesinin üçüncü fıkrasının anayasaya aykırılığı sayılı kanunun üncü maddesinin üçüncü fıkrasında su atık su katı atık ve benzeri altyapı hizmetleri ile çevre ve ekolojik dengenin korunmasına ilişkin projelerin zorunlu kılması durumunda ilgili mahallî idarelerin bu amaçla kurulmuş birliğe katılmasına bakanlar kurulunun karar verebileceği ve yine bu fıkrada belirtilen birliklerden ayrılmanın da bakanlar kurulunun iznine bağlı olduğu hükme bağlanmıştır mahalli idare birlikleri yerel yönetimler arasındaki işbirliğinin kurumlaşmış biçimidir yerel yönetimler varlıklarını doğrudan seçmenden alan özerk idarelerdir bunların kendilerine verilmiş olan görevleri mahalli idare birliklerine devredip devredemeyeceklerine kendi organlarının karar vermeleri gerekir bu hem anayasanın yerel yönetimlere ilişkin düzenlemesinin hem de avrupa yerel yönetimler özerklik şartının bir gereğidir anayasanın üncü maddesinde idarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütün olduğu ve kanunla düzenleneceği ve idarenin kuruluş ve görevlerinin merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanacağı bildirilmiştir i̇dare düzeninde yer alan varlıkların bir bütün olarak yönetim sistemi oluşturabilmeleri hiyerarşi ve i̇darî vesayet adını alan hukukî araçlarla gerçekleşebilmekte ve dolayısı ile çok sayıda tüzelkişilik bunlardan çoğunun örgütsel alanı tüm ülkeyi kapsasa bile bütün halinde ve sistem olarak işleyebilmektedir i̇darî vesayet merkezî yönetimin yerinden yönetim üzerinde sahip olduğu bir denetim yetkisidir yerinden yönetim idareleri kamu tüzel kişiliğine ve yönetsel özerkliğe sahiptirler ve hukuksal varlıkları ya doğrudan anayasanın bir maddesinden ya da yine anayasanın üncü maddesinin üçüncü fıkrasında ifadesini bulan ilke doğrultusunda kanundan veya kanunun açıkça verdiği yetkiden kaynaklanır yerinden yönetimler hizmet yerinden yönetimi işlevsel yerinden yönetimler ile mahallî idareler yerel yerinden yönetimler olmak üzere iki grupta toplanmaktadır ortak yanları her ikisinin de idarî vesayet denetimine tâbi olmaları ve özerk bir yapıya sahip bulunmalarıdıresas sayısı karar sayısı genel anlamdaki tanımıyla özerklik sosyal bir topluluğun ya da tüzelkişiliğin kendilerini yöneten kuralları ve yöneticileri bizzat saptayabilmeleri veya anayasa ve yasaların çizdiği sınırlar içinde hareket edebilmeleri özgürlüğü ve yetkisidir anayasanın nci maddesinin ikinci fıkrasında sözü edilen yerinden yönetim ilkesi aslında özerklik kurumunun anayasal bir temele oturtulması anlamındadır öğretide de işaret olunduğu üzere bu ilke yerinden yönetimlerin tüzel kişiliğe sahip olmaları görevli organlarını seçme hakkının verilmesi ve bu organlara karar verme yetkisinin tanınması gibi üç ana öğeden oluşur bkz k ky sayılı anayasa mahkemesi kararı anayasanın nci maddesindeki mahallî idarelerin belirli kamu hizmetlerinin görülmesi amacı ile kendi aralarında bakanlar kurulunun izni ile birlik kurmaları görevleri yetkileri maliye ve kolluk işleri ve merkezî idare ile karşılıklı bağ ve ilgileri kanunla düzenlenir bu idarelere görevleri ile orantılı gelir kaynakları sağlanır ifadesinin birlik kurulması için mahalli idarelerin kendi aralarında bu doğrultuda irade beyan etmeleri ve bu doğrultuda bakanlar kurulundan izin alınması ve belirtilen tüm bu hususların kanunla düzenlenmesi anlamını taşıdığı açıktır merkezî yönetimin yukarıda değinilen özellikleri taşıyan yerinden yönetim idareleri üzerindeki vesayet yetkisi anayasa ve kanunla belirtilen hallerde ve yine anayasa ve kanunda gösterilen yöntemlere göre kullanılabilecek bir yetki olup sınırsız ve takdire bağlı değildir vesayet denetimi genellikle hukuka uygunluk ve bazen de yerindelik bakımından yapılan bir denetim niteliğindedir kural olarak vesayet makamı doğrudan doğruya yerinden yönetim idaresinin yerine geçecek bir işlem yapamaz bkz k kt sayılı anayasa mahkemesi kararı i̇darî vesayet merkezî idareye tüzel kişiliğe sahip bir yerinden yönetim idaresinin özerkliğini zedeleyecek yetkiler kapsayamaz bkz k kt sayılı anayasa mahkemesi kararı ve merkezî idarenin yerinden yönetim idaresinin yönetim işlerine ve işlemlerine karışmasını haklı göstermez açıklanan nedenlerle bakanlar kurulu kararıyla bir mahalli idareyi bir birliğe katılmaya zorlamak veya ayrılma iradesini elinden almak seçimle gelmiş yerinden yerel yönetimlerin özerkliğine aykırı düşmekte vesayet makamının vesayeti altındaki idarenin sahip olması gereken yetkileri bizzat kullanmasına imkan tanımaktadır avrupa yerel yönetimler özerklik şartının yerel yönetimlerin birlik kurma ve birliklere katılma hakkı başlığını taşıyan uncu maddesinde yerel makamlar yetkilerini kullanırken ortak ilgi alanlarındaki görevlerini yerine getirebilmek amacıyla başka yerel makamlarla işbirliği yapabilecekler ve kanunlar çerçevesinde birlikler kurabileceklerdir her devlet yerel makamların ortak çıkarlarının korunması ve geliştirilmesi için birliklere üye olma ve uluslararası yerel makamlar birliklerine katılma hakkını tanıyacaktıresas sayısı karar sayısı yerel makamlar kanunla muhtemelen öngörülen şartlar dahilinde başka devletlerin yerel makamlarıyla işbirliği yapabilirler denilmiştir avrupa yerel yönetimler özerklik şartı önce sayılı kanun ile kabul edilmiş ardından tarihinde ikinci ve üçüncü bentlerine çekince konularak bakanlar kurulunca onaylanmıştır rg sa sayılı kanunun üncü maddesinin üçüncü fıkrasının yerel yönetimler özerklik şartının onaylanan hükmüyle çeliştiği açıktır çünkü yapılan bu düzenleme ile bir mahalli idare bakanlar kurulu kararıyla kendi iradesi dışında diğer bir mahalli idarelerle işbirliği yapmağa mecbur bırakılmakta bu işbirliğini sona erdirebilmek için de yine bakanlar kurulundan izin almak zorunda bırakılmaktadır bu nedenle iptali istenen düzenleme yerel yönetimler özerklik şartına ve dolayısıyla anayasanın ıncı maddesine aykırı düşmektedir anayasanın çeşitli hükümlerine aykırı bir düzenlemenin anayasanın nci maddesinde yer alan hukuk devleti ve inci maddesinde yer alan anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ile bağdaşması da düşünülemez açıklanan nedenlerle tarih ve sayılı mahalli i̇dare birlikleri kanunun üncü maddesinin üçüncü fıkrası anayasanın ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı mahalli i̇dare birlikleri kanunun ncı maddesinin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun ncı maddesinde mahallî idare birliklerinin birlik tüzüğünde birliğe devredilmesi öngörülen mahallî müşterek nitelikli hizmetlerin yürütülmesi konusunda üye mahallî idarelerin sahip olduğu hak ve yetkileri haiz olduğu belirtilmektedir bir kamu tüzelkişisi olan sayılı kanun mb mahalli idare birliğine üye yerel yönetimlerin hak ve yetkileri aynen tanınamaz aksi taktirde bu hükümde olduğu gibi adeta yeni bir yerel yönetim türü yaratılmış olur oysa yerel yönetim türleri anayasada tek tek sayılmıştır yerel yönetimler anayasanın nci maddesinde il belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kanunla belirlenen ve karar organları gene kanunda gösterilen seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzelkişileridir biçiminde tanımlanmış ve gösterilmiştir i̇ptali istenen ncı madde hükmü ile özel amaçlı yerel yönetimler yaratılmaktadır böyle bir düzenleme anayasanın nci maddesine aykırı düşer bu hükümle mahalli idare birlikleri şirket kurma borçlanma yabancı kuruluşlarla işbirliğinde bulunma gibi uygulamalarda bulunabilecektir nitekim hükümet tasarısında var olan şirket kuramaz maddesi alt komisyonun sayılı belediye kanununda belediyelerin şirket kurmalarına olanak tanınmıştır belediyeler gerekli görürlerse şirket kurma yolunu seçerek hizmeti yürütebileceklerdir birlik kurulduğunda şirket yerine yeni bir örgütlenme yolu seçilmiş demektir kurulan birliğin şirket kurması şirket kurmak amacıyla birlik oluşturması anlamına gelir ki bu doğru bir uygulama değildir alt komisyonumuz bu amaçla birliklerin şirket kurmasını engelleyen tasarının nci maddesini nci madde olarak aynen kabul etmiştiresas sayısı karar sayısı şeklindeki görüş ve değerlendirmesine karşın birliğin şirket kurmasını yasaklayan nci madde i̇çişleri komisyonu tarafından yasa metninden çıkarılmıştıri̇çişleri komisyonu raporu kamu hizmetlerinin bu şekilde mahalli idare birliklerinin oluşturacağı şirketlerce görülmesine imkan tanıyan bir düzenleme bu yönden de anayasanın nci maddede sözü edilen yerel yönetim ilkesi ile çelişir diğer yandan anayasanın nci maddesinde devlet ve kamu tüzelkişileri tarafından yürütülen yatırım ve hizmetlerin özelleştirilebilmesine imkan tanınırken bunun ancak kanunla ve kanunda da hangi hizmetlerin özelleştirilebileceğinin açıkça gösterilmesi yoluyla yapılabileceği bildirilmiştir i̇ptali istenen hükümde olduğu gibi hangi hizmetleri görmek üzere şirket kurulabileceği belirtilmeden genel bir yetkilendirme doğrultusunda mahalli idare birliklerine hangi hizmetleri kuracağı şirketler aracılığı ile yürüteceğini belirleme imkanını içeren yetkiler tanıyan bir düzenleme ise kuşkusuz anayasanın nci maddesindeki özelleştirme ilkeleriyle uyum halinde olamaz anayasanın çeşitli hükümlerine aykırı bir düzenlemenin anayasanın nci maddesinde yer alan hukuk devleti ve inci maddesinde yer alan anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ile bağdaşması da düşünülemez açıklanan nedenlerle tarih ve sayılı mahalli i̇dare birlikleri kanunun ncı maddesi anayasanın ve nci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı mahalli i̇dare birlikleri kanunun inci maddesinin birinci fıkrasındaki veya belediye meclis üyeliğine seçilmeyi haiz kişiler arasından birlik tüzüğünde belirlenen sayıda ve gizli oyla seçecekleri üyelerden oluşur ancak dışarıdan seçileceklerin sayısı mahalli idare meclisinden seçileceklerin üçte birini geçemez i̇baresinin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun inci maddesinde birliğin karar organı olan birlik meclislerinin nasıl oluşacağı düzenlenmekte birlik üyesi mahallî idarelerin meclislerinin kendi üyeleri yanında belediye meclis üyeliğine seçilme koşullarını haiz kişiler arasından birlik tüzüğünde belirlenen sayıda ve gizli oyla dışarıdan seçileceklerin de birlik meclisi üyesi olabilmesine imkan tanımaktadır yine bu hüküm ile dışarıdan seçileceklerin sayısına bir sınırlama getirilerek bunların mahalli idare meclisinden seçileceklerin üçte birini geçemeyeceği belirtilmektedir mahalli idare birlikleri mahalli idareler arasındaki işbirliğinin kurumlaşmış biçimi olup mahalli idarelerin iradesi ile doğan kamu tüzelkişileridir bunların iradelerini açıklama yetkisine sahip temel karar organı olan birlik meclisi de birlik üyesi mahallî idarelerin meclislerinin seçilmişlerinden oluşabilir birlik meclisinde başka kaynaktan üyelik olamaz birlik meclis üyeliği kurucu mahalli idarelerin meclis üyelerine aittir birlik meclisi bir tür ortaklık alanıdır ortakların başkalarını seçip kendileriyle eş yetkili olarak meclise almaları birliklerin yerel yönetim birliği olmaktan çıkması demektir anayasanın nci maddesinin öngördüğü mahalli idare birliklerinin mahalli idarelerin belirli kamu hizmetlerinin görülmesi amacı ile kendi aralarında kurulabilir olmaları bunların karar organlarında dışarıdan üyelerin yer almasına izin vermez kaldı ki nci maddenin birinci fıkrasında yerel yönetimesas sayısı karar sayısı karar organlarının seçmenlerce seçileceği ikinci fıkrasında da yerel yönetimlerin kuruluşunun yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenleneceği ifade edilmiştir birlik meclisi üyelerinin bir kısmının seçmenlerce mahalli idare meclisi üyesi seçilmeden fakat sadece birliğe dahil mahalli idare meclislerinin üyelerince seçilerek göreve gelebilmeleri anayasanın nci maddesinin birinci fıkrasında ifade edilmiş olan seçilerek göreve gelmek ilkesinin gereğinin karşılanmadığını ortaya koymaktadır sayılı kanunda meclis üyeleri ile dışarıdan seçilenler arasında birlik meclis başkanlığı üstlenme ya da birlik encümeninde göreve getirilip getirilmeme konularında hiçbir fark yoktur böylece meclis üyelerince birlik üyesi yapılacak olan kişiler seçilmiş üyeler gibi yetkilerle donatılmış bulunmaktadır yerinden yönetim ilkesi de yerel yönetim birliklerinin karar organlarının doğrudan halk tarafından seçilmesini gerektirmektedir yapılan düzenleme bu bakımdan üncü maddesinde ifade edilmiş olan yerinden yönetim ilkesine de aykırıdır i̇ptali istenen düzenleme yerel demokrasi alanını ve halkın kendi işlerini kendi temsilcileri eliyle kararlaştırıp yürütmesi ilkesini zedeleyeceğinden anayasanın nci maddesinde ifade edilen demokratik hukuk devleti ilkesi ile de bağdaşmaz diğer taraftan böyle bir düzenlemeyi demokratik temsille ya da anayasadaki deyimiyle temsilde adalet ve eşit oy ilkeleriyle bağdaştırmak da olanaksızdır anayasanın nci maddesine göre seçim kanunları temsilde adalet ve yönetimde istikrar ilkelerini bağdaştıracak biçimde düzenlenir anayasanın gözetilmesini istediği temsilde adalet ilkesi serbest eşit gizli tek dereceli genel oy açık sayım ve döküm öğeleriyle özetlenmekte ve oyla orantılı temsilci sayısıyla yaşama geçirilmektedir anayasa mahkemesinin gün ve k sayılı kararı amkd c demokratik hukuk devletinin anlamı daha önce anayasa mahkemesinin çeşitli kararlarında yer almış temsil ilkesinin demokratik hukuk devleti ile bağlantısı vurgulanmış ve genel ve eşit oy ilkelerinin de anayasanın uncu maddesindeki genel eşitlik ilkesinin değil nci maddedeki demokratik hukuk devletinin gereği olduğu belirtilmiştir anayasa mahkemesinin gün ve k sayılı kararı amkd c i̇ptali istenen düzenlemeye göre birlik meclisine dışarıdan seçilecek üyeleri uygulamada genellikle birlik üyesi mahalli idare meclislerinde çoğunluğu elinde tutan siyasi partiye mensup üyelerin oyları belirleyecektir bunun sonunda da seçilecek yeni üyeler söz konusu siyasi partilerden gelenler veya bu partilerin yandaşları olacaktır böyle bir durumun yerel seçimlerde ortaya çıkmış olan oy dağılımına bağlı temsil tablosunu çoğunlukta olan parti lehine çarpıtacağı ve temsil adaletini hatta eşit oy ilkesini anayasanın nci maddesine aykırı olarak zedeleyeceği dolayısıyla bu bakımdan da anayasanın nci maddesinde belirtilen demokratik hukuk devleti niteliği ile çelişeceği de ortadadıresas sayısı karar sayısı diğer yandan söz konusu düzenleme birlik meclisi üyelerinin bir kısmının seçiminde bunların mahalli idare meclisi üyesi seçilmiş olmalarını şart koşarken bir kısmının ise sadece mahalli idare meclisi üyesi seçilme koşullarını haiz olmalarını yeterli bulmakta ve üyeler arasında seçilme yeterli bakımından bir eşitsizliğe yol açmaktadır böyle bir eşitsizliğin hukuki dayanağını oluşturacak makul bir neden de yoktur anayasanın nci maddesi yerel yönetimlerin karar organlarının kanunda gösterileceğini ve seçmenler tarafından seçilerek oluşturulacağını bildirmiştir bu ilke karar organlarının oluşumuna ilişkin olarak kanunla düzenleme yapılırken yasa koyucunun tamamen serbest kalacağı anlamını taşımaz aksine anayasanın ve hukukun genel ilkeleri ile takdirinin sınırlı olduğunu ortaya koyar i̇ptali istenen düzenleme seçilecek birlik meclisi üyeleri arasında genel seçimde seçilerek gelme yerel seçimde seçilebilecek yeterlikte olma nitelikleri bakımından ikili bir türleşme yaratarak eşitsizliğe yol açmış yasa koyucu takdir yetkisini anayasanın uncu maddesindeki eşitlik ilkesine aykırı bir biçimde kullanmıştır bir yasa kuralının anayasanın herhangi bir kuralına aykırılığının tespiti onun kendiliğinden anayasanın inci maddesine de aykırılığı sonucunu doğuracaktır anayasa mahkemesinin tarih ve sayılı kararı amkd sa shf açıklanan nedenlerle tarih ve sayılı mahalli i̇dare birlikleri kanunun inci maddesinin birinci fıkrasındaki veya belediye meclis üyeliğine seçilmeyi haiz kişiler arasından birlik tüzüğünde belirlenen sayıda ve gizli oyla seçecekleri üyelerden oluşur ancak dışarıdan seçileceklerin sayısı mahalli idare meclisinden seçileceklerin üçte birini geçemez ibaresi anayasanın ve nci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı mahalli i̇dare birlikleri kanunun nci maddesinin i̇kinci fıkrasındaki birliğin faaliyet alanında olmak ve sayısı üçü geçmemek üzere birlik meclisinin kararıyla kurulacak diğer birimlerden ibaresinin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun nci maddesinin ikinci fıkrasında ülke düzeyinde kurulan birliklerle üye sayısı yüzden fazla olan birliklerin teşkilatlarında birinci fıkrada belirtilen birimlerden başka yer alacak birimler gösterilirken diğer birimlerden söz edilmiş ve bu birimleri belirleme yetkisi de birlik meclisine yani idareye bırakılmıştır anayasanın inci maddesi yürütme yetki ve görevinin kanunlara uygun olarak kullanılıp yerine getirileceğini üncü maddesi idarenin kuruluş ve görevleri ile bir bütün olduğunu ve kanunla düzenleneceğini hükme bağlamıştır anayasanın ve üncü maddelerinde ifade edilen idarenin kanuniliği ilkesi idarenin tüm yetki ve görevlerini kanundan aldığını ortaya koymaktadır bu hükümler idarenin tüm birimlerinin açıkça kanunda belirtilmesi gerektiğini ortaya koymaktadıresas sayısı karar sayısı ülke düzeyinde kurulan birliklerle üye sayısı yüzden fazla olan birliklerin teşkilatlarında yer alacak birimlere ilişkin belirsizlik yaratan bir düzenlemenin anayasanın ve üncü maddelerindeki idarenin kanuniliği ilkesi ile bağdaşmayacağı açıktır diğer taraftan iptali istenen bu düzenleme söz konusu birimleri kanunla göstermek yerine bu birimleri belirleme yetkisini yani asli düzenleme yetkisini idareye vermektedir halbuki anayasada belirtilen ayrık haller dışında idarenin asli düzenleme yetkisi yoktur bu yetki yasamanındır kuvvetler ayrılığının benimsendiği anayasada yasama yürütme ve yargı organlarının görev ve yetki alanları ayrılarak düzenleme yapıldığından anayasa ile öngörülen ayrık durumlar dışında bunlar arasında yetki devri olanaklı değildir bu husus anayasanın nci maddesinde açıkça ifade edilerek yasama yetkisi türk milleti adına türkiye büyük millet meclisinindir bu yetki devredilemez denilmektedir devredildiği taktirde bu yetki kökenini anayasadan almayacağı için anayasanın ve inci maddelerinin yanı sıra anayasanın ncı maddesine de aykırı olur yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesi uyarınca yürütme organına genel sınırsız esasları ve çerçevesi belirsiz bir düzenleme yetkisi verilemez yasa koyucu belli konularda gerekli kuralları koyacak çerçeveyi çizecek eğer uygun ve zorunlu görürse onların uygulanması yolunda sınırları belirlenmiş alanlar bırakacak idare ancak alanlar içinde takdir yetkisine dayanmak suretiyle yasalara aykırı olmamak üzere bir takım kurallar koyarak yasanın uygulanmasını sağlayacaktır esasen anayasanın inci maddesinin yürütme yetkisi ve görevinin anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir hükmünün anlamı da budur anayasa mahkemesinin tarih ek sayılı kararı rg sa bu hususlar iptali istenen düzenlemenin anayasanın ve üncü maddelerine aykırı düştüğünü göstermektedir anayasanın çeşitli hükümlerine aykırı bir düzenlemenin anayasanın nci maddesinde yer alan hukuk devleti ve inci maddesinde yer alan anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ile bağdaşması da düşünülemez açıklanan nedenlerle sayılı kanunun nci maddesinin ikinci fıkrasındaki birliğin faaliyet alanında olmak ve sayısı üçü geçmemek üzere birlik meclisinin kararıyla kurulacak diğer birimlerden ibaresi anayasanın ve üncü maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı mahalli i̇dare birlikleri kanunun inci maddesinin birinci fıkrasının anayasaya aykırılığı sayılı kanunun inci maddesinin birinci fıkrası ile tarım ürünlerinin üretim ve pazarlanması hariç olmak üzere köylere ait hizmetlerin yürütülmesine yardımcı olmak bizzat yapmak yaptırmak ve kırsal kalkınmayı sağlamak üzere tüm köylerin iştiraki ile ilçelerde ilçenin adını taşıyan köylere hizmet götürme birliği kurulması öngörülmüştüresas sayısı karar sayısı anayasanın nci maddesinin son fıkrasında yerel yönetim birliklerinin belirli kamu hizmetlerinin görülmesi amacı ile kurulacakları açık bir şekilde hükme bağlanmıştır köylere hizmet götürme birliklerinin yapacakları ve yaptıracakları köylere ait hizmetlerin hangi hizmetler olduğu yasada gösterilmediğinden yapılan bu düzenleme anayasanın nci maddesiyle bağdaşmamaktadır öte yandan anayasanın ve üncü maddelerinde ifade edilen idarenin kanuniliği ilkesi idarenin tüm yetki ve görevlerini kanundan aldığını ortaya koymaktadır köylere hizmet götürme birliklerinin yetkilerinin neler olduğu yasada gösterilmediği için yapılan bu düzenleme anayasanın söz konusu maddelerine de aykırı düşmektedir yine bu düzenlemeye göre köylere hizmet götürme birlikleri tarım ürünlerinin üretim ve pazarlanması hariç olmak üzere köylere ait her türlü hizmetlerin yürütülmesine yardımcı olmak bu hizmetleri bizzat yapmak veya yaptırmak yetki ve görevleri ile donatılmıştır bu durumda halen merkezi yönetime ait olan toprak yönetimi su yönetimi köy yolları ağı planlaması gibi temel devlet görev ve yetkileri bir bütün olarak köylere hizmet götürme birlikleri tarafından üstlenilip yapılabilecektir belli hizmetler çerçevesinde bir belirleme olmadığı genel hizmetleri de içerecek yetki ve görevler tanındığı için böyle bir düzenleme anayasanın ncı maddesiyle de bağdaşmamaktadır anayasanın merkezi idare başlığını taşıyan ncı maddesinde türkiye merkezi idare kuruluşu bakımından coğrafya durumuna ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre illere iller de diğer kademeli bölümlere ayrılır denilmiştir bu hükümden anlaşılacağı üzere merkezi idarenin kuruluşu esas olarak coğrafi bakımdan düzenlenmiş fakat merkezi idarenin üstleneceği kamu hizmetleri bakımından bir açıklık getirilmemiştir bu konuda maddede yapılan belirleme sadece kamu hizmetlerinin gereklerine göre ifadesidir bunun anlamı ise açıktır yani merkezi idare genel yetkilidir merkezi idarenin görev ve yetkileri anayasada belirlenen temel hak ve hürriyetlerden anlaşılmaktadır ancak anayasada örgütlenme ile ilgili düzenlemede görevler ve hizmetler sayılarak sınırlandırılmamıştır anayasanın nci maddesinin beşinci fıkrasında merkezi idare mahalli idareler üzerinde mahalli hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi kamu görevlerinde birliğin sağlanması toplum yararının korunması ve mahalli ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla kanunda belirtilen esas ve usuller dairesinde idari vesayet yetkisine sahiptir denilmek suretiyle merkezi yönetimin yetkileri ayrıntıya varan bir titizlikle düzenlenirken merkezi yönetimin görev ve hizmetleri şunlardır şeklinde hiç bir düzenlemeye yer verilmemiştir anayasanın ncı maddesinde merkezi yönetimin örgütlenmesine ilişkin ölçütler coğrafya durumu ekonomik koşullar ve kamu hizmetlerinin gerekleri olarak sayılmıştır maddede merkezi yönetimin görevlerini belirginleştiren ya da sınırlayan bir düzenleme yapılmamıştır buna karşın anayasanın nci maddesinde yerel yönetimlerin örgütlenmesi hem coğrafya hem de konu yönünden sınırlandırılmıştır maddeye göre yerel yönetimler ancak yöresel olarak örgütlenebilmekte ve yalnızca yerel ortak gereksinimlerin karşılanması yönünden görevlendirilebilmektediresas sayısı karar sayısı i̇ptali istenen inci maddenin birinci fıkrasında yapılan düzenlemenin ise anayasanın ve nci maddelerindeki ilkeleri gözardı ederek köylere hizmet götürme birliklerini genel görevli ve yetkili konumuna getirdiği açıktır anayasanın çeşitli hükümlerine aykırı bir düzenlemenin anayasanın nci maddesinde yer alan hukuk devleti ve inci maddesinde yer alan anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ile bağdaşması da düşünülemez açıklanan nedenlerle sayılı kanunun inci maddesinin birinci fıkrası anayasanın ve nci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı mahalli i̇dare birlikleri kanunun inci maddesinin son fıkrasının anayasaya aykırılığı sayılı kanunun inci maddesinin son fıkrasında köylere hizmet götürme birliklerinin bütçesine ilişkin esas ve usûller ile muhasebe ve raporlama standartlarının harcama esas ve usûllerinin çerçeve hesap plânı ile düzenlenecek raporların şekil süre ve türleri ile bu birliklerin yapacakları ihalelere ilişkin esas ve usûllerin maliye bakanlığının görüşü alınarak i̇çişleri bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği öngörülmüştür anayasaya göre yürütmenin asli düzenleme yetkisi anayasanın gösterdiği ayrık haller dışında yoktur bu yetki anayasanın nci maddesinde türkiye büyük millet meclisine verilmiştir ve devredilemez devredildiği taktirde bu yetki kökenini anayasadan almayacağı için anayasanın ve inci maddelerinin yanı sıra anayasanın ncı maddesine de aykırı olur yürütme ancak yasayla asli olarak düzenlenmiş alanda kural koyabilir yürütme organının yasayla yetkili kılınmış olması yasayla düzenleme anlamına gelmeyeceğinden yürütmeye devredilen yetkinin anayasaya uygun olabilmesi için yasada temel esasların belirlenmesi sınırların çizilmesi gerekir i̇ptali istenen hüküm yürütme organınai̇çişleri bakanlığına genel sınırsız esasları ve çerçevesi yasada gösterilmeden genel ve kapsamı belirsiz bir düzenleme yetkisi verdiğinden anayasanın ve inci maddelerine aykırı olarak asli düzenleme yetkisini yürütmeye devretmiş bulunmaktadır diğer taraftan anayasanın çeşitli hükümlerine aykırı bir düzenlemenin anayasanın nci maddesinde yer alan hukuk devleti ve inci maddesinde yer alan anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ile bağdaşması da düşünülemez açıklanan nedenlerle sayılı kanunun inci maddesinin son fıkrası anayasanın ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir tarih ve sayılı mahalli i̇dare birlikleri kanunun uncu maddesindeki inci maddede belirtilen doğal üyeler ile birliğin sulama faaliyetinden faydalanan ve belediye meclisi üyeliğine seçilme şartlarına sahip olan çiftçiler arasından birlik tüzüğünde gösterilen sayıda seçilecek üyelerden oluşur i̇baresinin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun sulama birlikleri başlıklı uncu maddesindeki iptali istenen düzenleme ile sadece sulama amaçlı olarak kurulan mahalli idare birliklerinde birlikesas sayısı karar sayısı meclisinin inci maddede belirtilen doğal üyeler ile birliğin sulama faaliyetinden faydalanan ve belediye meclisi üyeliğine seçilme şartlarına sahip olan çiftçiler arasından birlik tüzüğünde gösterilen sayıda seçilecek üyelerden oluşacağı hükme bağlanmıştır inci maddede belirtilen doğal üyeler ifadesi ile birlik üyesi mahallî idarelerin meclislerinin kendi üyeleri yanında belediye meclis üyeliğine seçilmeyi haiz kişiler arasından birlik tüzüğünde belirlenen sayıda ve gizli oyla dışarıdan seçileceklerin de amaçlandığı açıktır bu nedenle inci maddede belirtilen doğal üyeler ibaresi birlik meclislerine dışarıdan seçilecekler açısından yukarıda numaralı başlık altında belirtilen nedenlerle anayasanın ve nci maddelerine aykırıdır yukarıdaki ibarenin devamı olan ile birliğin sulama faaliyetinden faydalanan ve belediye meclisi üyeliğine seçilme şartlarına sahip olan çiftçiler arasından birlik tüzüğünde gösterilen sayıda seçilecek üyelerden oluşur ibaresi ile de birlik meclisine birlik üyesi mahallî idarelerin meclislerinin seçilmişlerinin dışında bir kaynaktan yani meclis üyesi olmayan ancak birliğin sulama faaliyetinden faydalanan ve belediye meclisi üyeliğine seçilme şartlarına sahip olan çiftçiler arasından seçileceklerin üye olması imkanı tanındığından bu ibare de yine yukarıda numaralı başlık altında etraflıca belirtilen nedenlerle anayasanın ve nci maddelerine aykırıdır bu nedenle tarih ve sayılı mahalli i̇dare birlikleri kanunun uncu maddesindeki anayasanın ve nci maddelerine aykırı olan inci maddede belirtilen doğal üyeler ile birliğin sulama faaliyetinden faydalanan ve belediye meclisi üyeliğine seçilme şartlarına sahip olan çiftçiler arasından birlik tüzüğünde gösterilen sayıda seçilecek üyelerden oluşur ibaresinin iptali gerekmektedir