esas sayısı karar sayısı  sayılı i̇mar kanununun i̇dari müeyyideler başlıklı maddesinin ikinci fıkra sının bendinde bu fıkra uyarınca idari para cezası verilmesini gerektiren aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedel kadar idari para cezası yukarıdaki bentlere göre verilen para cezalarına ayrıca ilave edilir bu fıkraya göre verilen idari para cezasının ilgilisine tebli ğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın giderilmesi ve yapının mevzuata uygun hale getirilmesi halinde bu bent uyarınca ilave edilen para cezası tahsil edilmez hükmüne yer verilmiştir uyuşmazlık konusu olayda i̇zmir i̇li balçova i̇lçesi i̇nciraltı mahallesi i̇nciraltı cad desi no adresinde ve tapunun ada ve sayılı parselinde kayıtlı taşınmazlar üze rinde davacı şirket tarafından ruhsatsız olarak imalatlar yapıldığından bahisle balçova bele diye encümeninin tarih ve sayılı kararı ile davacı şirketin sayılı yasanın maddesinin fıkrasının bendi uyarınca tl bendi uyarınca tl olmak üzere toplam tl para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği do layısıyla davaya konu imar para cezası verilmesine ilişkin işlemin dayanağının anılan hüküm olduğu anlaşıldığından sayılı i̇mar kanunun maddesinin fıkrasının bendinin davada uygulanacak kural olduğu tartışmasızdır sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasının cumhuriyetin nitelikleri başlıklı maddesinde türkiye cumhuriyeti toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçili ğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir hükmü devletin temel amaç ve görevleri başlıklı maddesinde devletin temel amaç ve gö revleri türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü ülkenin bölünmezliğini cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak kişilerin ve toplumun refah huzur ve mutluluğunu sağlamak kişinin temel hak ve hürriyetlerini sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya insanın maddi ve manevi varlığı nın gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır hükmü kanun önünde eşitlik başlıklı maddesinde herkes dil ırk renk cinsiyet siyasi düşünce felsefi inanç din mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir hiçbir kişiye aileye zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorun dadırlar hükmü anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü başlıklı maddesinde anayasa hükümleri yasama yürütme ve yargı organlarını idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır kanunlar anayasaya aykırı olamaz hükmü mülkiyet hakkı başlıklı maddesinde herkes mülkiyet ve miras haklarına sahip tir bu haklar ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabilir mülkiyet hakkının kullanıl ması toplum yararına aykırı olamaz hükmüesas sayısı karar sayısı sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması başlıklı maddesinde herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir çevreyi geliştirmek çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek devletin ve vatandaşların ödevidir hükmü yargı yolu başlıklı maddesinde i̇darenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır hükmü yer almaktadır anayasanın ve maddeleriyle devlete verilen görevlerin imar mevzuatıyla getirilen düzenlemelerle yaşama geçirileceğinde kuşku bulunmaması gerekir anayasanın verdiği görev ve yetki kapsamında kişilerin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkının korunması ve çevrenin geliştirilmesi amacıyla başta sayılı i̇mar kanunu olmak üzere imara ilişkin tüm mevzuatta oldukça ayrıntılı düzenlemelere bir takım kısıtlayıcı hükümlere ve prosedürlere yer verilmiştir dosyanın incelenmesinden davacı şirketin kiracısı olduğu i̇zmir i̇li balçova i̇lçesi i̇n ciraltı mahallesi i̇nciraltı caddesi no adresinde ve tapunun ada ve sayılı par selinde kayıtlı taşınmazların güney kısmına ruhsatsız olarak imalatlar yapıldığı hususunun tarihli yapı tatil zaptı ile tespit edildiği akabindebalçova belediye encüme ninin tarih ve sayılı kararı ile davacı şirketin sayılı yasanın maddesinin fıkrasının bendi uyarınca tl bendi uyarınca tl olmak üzere toplam tl para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ayrıca balçova be lediye encümeninin tarih ve sayılı kararı ile ruhsatsız imalatların yıkımına ka rar verilmesi üzerine anılan işlemlerin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşıl maktadır anayasanın ve maddelerinde ifadesini bulan ödevlerin somut tedbirlerle nasıl ye rine getirileceği yasakoyucunun takdirinde ise de anayasa mahkemesinin istikrar kazanan ka rarlarında da belirtildiği üzere yasakoyucunun bir konuyu düzenlerken hukuk devleti ilkesinin bir gereği olan ölçülülük ilkesiyle bağlıdır bu ilke ise elverişlilik gereklilik ve orantı lılık olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktadır elverişlilik başvurulan önlemin ulaşılmak istenen amaç için elverişli olmasını gereklilik başvurulan önlemin ulaşılmak istenen amaç bakımından gerekli olmasını ve orantılılık ise başvurulan önlem ve ulaşılmak istenen amaç arasında olması gereken ölçüyü ifade ettiği ölçülülük ilkesi nedeniyle devlet sınırlamadan beklenen kamu yararı ile bireyin hak ve özgürlükleri arasında adil bir dengeyi sağlamakla yü kümlüdür bu bağlamda sayılı yasanın maddesinin fıkrasının bendi ile ruhsatsız imalatların yasal süre içerisinde kaldırılması halinde verilen imar para cezasının tahsil edilme yeceği hükmü ile ruhsatsız imalatları inşa eden kişilere hem son bir hak tanınarak ruhsatsız imalatları kaldırması halinde verilen idari para cezasının tahsil edilmemesi hem de ruhsatsız imalatları kaldırılması konusunda kişileri teşvik edici bir hüküm getirilmesi amaçlandığı anla şılmakla birlikte aykırılığa konu alan ile bu alanın bulunduğu arsa veya arazinin emlak vergi sine esas asgari metrekare birim değerinin çarpımı ile bulunan bedelin verilen idari para ceza sına ilave edilmesi suretiyle belirlenen meblağın uyuşmazlık konusu olayda da olduğu üzere kişilerinşirketlerin ekonomik olarak mahvına neden olabilecek tutarlara ulaştığı bu kapsamda ulaşılmak istenen amaç bakımından gerekli ve orantılı bir tedbir olarak görülemeyeceği kaldı ki bu hususta aynı kanunun maddesinde tespit edilen aykırılığın ilgili kişiden masrafları tahsil edilmek suretiyle idarelerce yıkımına karar verilebileceği idari yaptırım bakımından bu durumun en üst seviyede bir giderim yolu olduğu gibi idari para cezası verilmesi bakımından da hali hazırda maddenin fıkrası hükümlerinin düzenlendiği dikkate alınarak bu haliyle itiraz konusu kuralın kamu yararı ile bireyin hak ve özgürlükleri arasında adil bir denge oluş esas sayısı karar sayısı turmadığından ölçülülük ilkesine aykırılık içerdiği dolayısıyla anılan düzenlemenin anayasa nın maddesine aykırı olduğu ayrıca aynı imalatların emlak değeri farklı olan taşınmazlarda yapılması halinde her ne kadar imalat aynı olsa da sayılı yasanın maddesinin fıkra sının bendi uyarınca taşınmazın emlak vergisi değeri esas alınarak hesaplama yapılması ne deniyle uygulanacak idari para cezasının farklı olacağı nitekim anayasa mahkemesi de vermiş olduğu bir çok kararında aynı durumda olanlar için farklı düzenlemeler yapılmasının eşitlik ilkesine aykırılık oluşturacağını ifade ettiği bu haliyle anılan düzenlemenin aynı durumda olanlar için kanuni düzenlemeden beklenilen sonuç itibarıyla çok farklı bir durum oluşturaca ğından kanun önünde eşitliği düzenleyen anayasanın maddesine de aykırı olduğu yine taşınmazın emlak vergisi değeri üzerinden yapılan hesaplama nedeniyle verilen idari para ce zasının ulaştığı meblağın kişilerinşirketlerin ekonomik olarak mahvına neden olabilecek tutar lara ulaşması diğer taraftan kanun maddesinin lafzında yer alan tebliğ tarihinden itibaren aylık sürenin idari bir usul birliğinin bulunmaması her taşınmaz ve aykırılık için en nihaye tinde aykırılığın giderilmesi noktasında bu sürenin yeterli olmaması veya yıkımaişlemlere baş lanılmış olsa dahi bu süre içerisinde tamamlanamaması halinde idare tarafından idari para ce zasının tahsili noktasında keyfiyet oluşturabileceği ihtimali ve normal şartlarda altında imara aykırı olan alan için yapı ruhsatı almak suretiyle hukukuna uygun hale getirilebilecek bir du rumda ilgilileri için bendi uyarınca verilen ilave idari para cezası ile muhataplığının hangi aşamada ve durumda sona ermiş sayılacağı hususunda da bir açıklık bulunmaması nedeniyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak nitelik taşıdığı bu haliyle anılan düzenlemenin mülkiyet hakkını düzenleyen anayasanın maddesine de aykırı olduğu sonucuna varılmıştır açıklanan nedenlerle anayasanın maddesi ve sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesi gereğince sayılı i̇mar kanununun nci maddesinin ikinci fıkrasının bendinin iptali istemiyle anılan hükmün anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu kanısına ulaşılması nedeniyle resen ana yasa mahkemesine başvurulmasına dosyada bulunan konuyla ilgili belgelerin ve başvuru ka rarına ilişkin tutanağın onaylı birer örneğinin anayasa mahkemesi başkanlığına gönderilme sine anayasa mahkemesinin konu hakkında vereceği karara kadar davanın geri bırakılmasına ve anayasa mahkemesince verilecek olan kararın gecikmesi halinde yargısal anlamda gideril mesi güç veya olanaksız zararlar doğabileceği göz önünde bulundurularak esas hakkında karar verilinceye kadar itiraz konusu kuralın yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmesinin iste nilmesine beş ay içinde bir karar verilmezse uyuşmazlığın yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırılmasına kararın bir örneğinin taraflara tebliğine karar verildi