esas sayısı karar sayısı mesele şiddetin boy gösterdiği her alanda temel ve evrensel ve dokunulmaz hak ve özgürlüklere devletlerce yasa çıkartılarak yapılacak müdahalelerin evrensel hukuk kaideleri ve kodifikasyonları uluslararası sözleşmeler ve bu kabil metinler veya evrensel metinlere göre dizayn edilmiş yerel kodifikasyonlar anayasalar tarafından korunup korunmayacağı veya işbu temel ve evrensel hak ve özgürlük normlarına uygunlukları meselesidir olayımızda sayılı yasa ile getirilen ve elektronik kart tabir edilen düzenleme sporda şiddetin engellenmesi amacıyla çıkarılmış olsa dahi mahkememiz bu kurumun hem anayasasına hem ai̇hsne hem de evrensel i̇nsan hakları bildirgesine aykırı olduğunu ve temel ve evrensel hak ve özgürlüklere haksız temel hak ihlali barındıran müdahale içerdiği görüşündedir deliller bölümünde arz olduğu üzere avrupa i̇nsan hakları sözleşmesinin asıl dayanak metni referans kaynağı temeli kuşkusuz giriş bölümünde belirtildiği gibi birleşmiş milletler genel kurulu tarafından aralık de ilan edilen i̇nsan hakları evrensel bildirgesidir dolayısı ile taraf devletlerin yerel mevzuatlarının ai̇hs ve sair uluslararası metinlere göre yorumlanmasında ve yine bizzat ai̇hsin bu doğrultuda yorumlanmasında i̇nsan hakları evrensel bildirgesi her halde dikkate alınmalıdır zira ai̇hsin düzenlemediği ancak evrensel bildirgede ele alınan hususların varlığı sabittir örneğin evrensel bildirgenin maddesindeki sosyal ve kültürel haklar veya maddesinde düzenlenen kültürel faaliyetlere serbestçe katılmak güzel sanatları tatmak ilim sahasındaki ilerleyişe iştirak etmek ve bundan faydalanmak gibi haklara dair ai̇hsin herhangi bir düzenlemesine şu ana kadar rastlanılamamıştır şu halde uluslararası normlar arasındaki hiyerarşide de önceliğin evrensel bildirgeye verileceği aşikârdır diğer tüm metinlerin buna göre yorumlanması ve uygulanması gerekmektedir nitekim ai̇hsin başlangıç bölümünde sözleşmenin evrensel beyannamedeki hakların sadece bir kısmını düzenlediği belirtilmektedir bu meyanda arz edilecek olunursa anayasasının maddesinde düzenlenen husus ai̇hsnin ilerisindedir ve i̇nsan hakları evrensel bildirgesinin maddesinde düzenlenen hususun ulusal bir mevzuatta türk hukukunda somut olarak düzenlenmiş halidir ve bu şekliyle de anayasasının fıkrasının bu yönden ai̇hsnin bir hayli ilerisinde olduğu söylenebilir ulusal bir mevzuatın herhangi bir konuda uluslararası bir metnin ilerisinde bir düzenleme yapması mümkündür ve konumuzda olduğu gibi türk vatandaşlarının beden ve ruh sağlığını geliştirecek tedbirleri alacak olan ve sporun kitlelere yayılmasını teşvik edecek olan türkiye cumhuriyeti devletidir anayasa koyucunun böyle bir konuyu herhangi bir yasa veya altındaki bir normla değil de bizzat anayasa ile ele alması da konuya verdiği önemi ve i̇nsan hakları evrensel bildirgesinin bu topraklardaki değerini göstermektedir şu halde anayasamızın maddesi ile sayılı yasanın elektronik karta dair düzenlemesi kıyaslandığında giderilemez bir uyumsuzluk ve temel ve evrensel birçok hakka yapılmış bariz bir müdahale temel hak ihlalleri derhal kendini göstermekte ve hissettirmektedir bu ihlalin temel ve evrensel ve dokunulamaz haklara ve bizzat anayasamızın maddesine aykırılığın ise anayasa mahkemesince evvelden tespiti ve ardından da izalesi gerektiği mütalaa olunmaktadıresas sayısı karar sayısı elektronik kart kurumu tüm bu haklara ve arz olunan uluslararası evrensel metinlere ve yerel mevzuatımızın en üst normuna anayasamıza aykırıdır ve bu hakları etkilemekte ihlal etmekte ve kullanılmasını bariz şekilde engellemektedir spor i̇nsanliğin evrensel bi̇r müştereği̇di̇r ortak di̇llerden bi̇ri̇si̇di̇r sevgi̇ bariş ve kardeşli̇ği̇n paylaşildiği bi̇r platformdur mahkememiz sporu bilim gibi sanat gibi müzik gibi evrensel ve insanlığın pozitif müşterek birikimlerinden biri olarak görmektedir öyle ki bir müzik branşı nasıl birçok ırkı mezhebi cinsiyeti sosyal kesimi veya çok farklı farklılıkları olan insanları aynı çatı altında aynı salonda veya ortamda biraraya getiriyorsa spor da aynı işlevi görmektedir yine nasıl tıp veya fizik veya biyoloji bugün insanlığın müşterek evrenselleri ise spor için de aynı durum geçerlidir örneğin adil ve dürüst bir oyun maç müsabaka yapılması için kullanılan deyim fair play olup işbu tabir dünyanın her yerindeki futbol müsabakalarında ortaktır yine örneğin futbolda türkçemize yerleşmiş tabirlerden ‘korner atışı tabiri köşe vuruşu anlamındadır aynı şekilde kökeni abd olan ancak dünyanın neredeyse tüm ülkelerinde oynanan basketbol için de durum aynıdır bu branştan örnek verilecek olunursa futbolda sonuca etkili puan birimi atılan gol iken basketbolda temel puan birimi potadan geçirilen top için kullanılan basket tabiridir yine evrenselleşen bir başka spor branşı olan voleybolda da örneğin smaç tabiri dünyanın her yerinde aynı anlamda kullanılır ve ortak kalıptır futbol branşı için müşterek standartlar bugün dünyada fifa tarafından belirlenmekte ve uygulanmaları da hassasiyetle gözetilmektedir şu halde artık tıp veya biyoloji veya müzik veya tiyatro gibi sporun da insanlık için evrensel bir dil olduğu ve tüm insanları her türlü farklılıklarına rağmen biraraya getirebildiği getirdiği tartışmasızdır evet ayrıca spor zekanın estetiğin azmin performansın takım çalışmasının eşgüdümün fedakarlığın adanmışlığın iyiliğin sevginin kardeşliğin toleransın ve her türlü pozitif kavramın paylaşıldığı ve insanlığa arz edildiği bir başka pazardır markettir spor branşlarında yerelde başlayıp ardından evrenselleşen birçok dal bulunmaktadır bunlardan örneğin güreş ve cirit türk sporları olarak bilinirken arz edildiği üzere basketbol tamamen abd menşeli bir spordur ve ortaya çıkışı yüzyıldır yine maraton engelli koşu gülle atma gibi branşların ise antik yunan kültüründen geldiği düşünülmektedir bunların yanında atlı sporlar okçuluk atıcılık gibi dallar da kadimden bugüne taşınan insanlığın müşterek spor dallarıdır sağlam kafa sağlam vücutta bulunur ve ben sporcunun zeki çevik ve aynı zamanda ahlaklısını severim deyişleri atatürke aittir ve sporun insan hayatı ve toplumsal yapı için ne kadar ehemmiyet arz ettiğini ve bizzat bir devlet başkanının konuya verdiği önemi göstermektedir yukarıda arz olunduğu üzere anayasanın maddesi ile en üst norma yerleştirilen ve devlet her yaştaki türk vatandaşlarının beden ve ruh sağlığını geliştirecek tedbirleri alır sporun kitlelere yayılmasını teşvik eder denilen madde ai̇hs metnine göre fevkalade ileri seviyede bir düzenlemedir ve anayasa yapan iradeyi sırf bu yönüyle takdir etmek gerekmektediresas sayısı karar sayısı spor bi̇r kültürdür her türlü spor faali̇yeti̇ ayni zamanda bi̇r kültürel faali̇yetti̇r temel haktir eğlenme veya di̇nlenme hakkinin konusudur ve başlibaşina bi̇r hürri̇yetti̇r ve haktir bu hususta i̇nsan haklari evrensel beyannamesi̇ni̇n i̇lgi̇li̇ hükümleri̇ne bakilacak olunursa i̇nsan hakları evrensel beyannamesinin maddesi bütün insanlar hür haysiyet ve haklar bakımından eşit doğarlar akıl ve vicdana sahiptirler ve birbirlerine karşı kardeşlik zihniyeti ile hareket etmelidirler aynı beyannamenin maddesi yaşamak hürriyet ve kişi emniyeti her ferdin hakkıdır beyannamenin maddesi hiç kimse özel hayatı ailesi meskeni veya yazışması hususlarında keyfi karışmalara şeref ve şöhretine karşı tecavüzlere maruz kalamaz herkesin bu karışma ve tecavüzlere karşı kanun ile korunmağa hakkı vardır beyannamenin maddesi her şahsın cemiyetin bir üyesi olmak itibariyle sosyal güvenliğe hakkı vardır haysiyeti için ve şahsiyetinin serbestçe gelişmesi için zaruri olan ekonomik sosyal ve kültürel hakların milli gayret ve milletlerarası işbirliği yoluyla ve her devletin teşkilatı ve kaynaklarıyla mütenasip olarak gerçekleştirilmesine hakkı vardır beyannamenin maddesi her şahsın dinlenmeye eğlenmeye bilhassa çalışma müddetinin makul surette tahdidine ve muayyen devrelerde ücretli tatillere hakkı vardır beyannamenin maddesi herkes topluluğun kültürel faaliyetine serbestçe katılmak güzel sanatları tatmak ilim sahasındaki ilerleyişe iştirak etmek ve bundan faydalanmak hakkını haizdir beyannamenin maddesi herkesin iş bu beyannamede derpiş edilen hak ve hürriyetlerin tam tatbikini sağlayacak bir sosyal ve milletlerarası nizama hakkı vardır şeklindediresas sayısı karar sayısı mahkememiz sporun evrensel beyannamenin maddesinde belirtilen hürriyetlerden bir hürriyet olduğunu ve bu manada bir temel hak olduğunu kabul etmektedir yine mahkememiz sporun tüm alan dal branş veya sair kategorilerine bakılmaksızın her türlüsüyle beyannamenin ve maddesi kapsamında bir kültür faaliyeti olduğunu ve mutlak manada hukukuna riayet edilmesi gerektiğini ve yine sporun beyannamenin maddesi anlamında eğlenme ve dinlenme hakkının konusu olan bir başka hak olduğunu değerlendirmektedir bu manada spor bazen müstakil bir hak olabilirken bazen başka hakların varlık sebebi olan bir materyal bir başka hakkın varlık konusu veya vazgeçilmezi de olabilmektedir bu durum haberleşme ve seyahat özgürlüklerinin özel ve aile hayatına saygı hakkının olmazsa olmazlarından olması gibidir öyle ki dalına göre işbu kültürel faaliyet spor bazen sanatla içiçe artistik patinaj buz pateni geçmekte bazen estetiği vücut geliştirme öne çıkarılmakta bazen performansı dikkate alınmakta maraton engelli koşu metre koşu bazen de belki hepsi içiçe geçmekte veya hep birden gözetilmektedir futbol basketbol yüzme vb yine spor bazen sporcu bakımından profesyonel meslek veya geçim kaynağı olarak algılanırken dala yatırım yapan şahıs veya futbol veya basketbol kulüpleri veya sportif malzeme veya ürün satan markalar gibi firmalar bakımından kâr getiren bir yatırım sahası olarak değerlendirilmekte ancak son tahlilde ürünü en son tüketen tüketici taraftar seyirci sporsever yorumcu veya her ne ad ile adlandırılırsa adlandırılsın sporun kendisine arz edildiği nihai kişi bakımından ise hem bir dinlenme hem bir eğlence hem de bir kültür aracı faaliyeti konusu olan bir hak ve özgürlüktür bu bağlamda mahkememi̇z sporu ve her türlü spor dal veya branşini i̇nsan hakları evrensel beyannamesinin yukarıda arz olunan maddesi gereğince insan haysiyeti için ve şahsiyetinin serbestçe gelişmesi için zaruri olan ekonomik sosyal ve kültürel haklardan biri olarak görmektedir maddesi gereğince her şahsın spor aracılığıyla sporu icra eden pazara arz eden veya izleyen sıfatıyla dinlenmeye eğlenmeye hakkı bulunduğuna ve sporun dinlenme ve eğlenme hakkının konusu olan müstakil bir hak olduğuna inanmaktadır maddesi gereğince de herkesin topluluğun kültürel faaliyetine serbestçe katılmak ve bundan faydalanmak hakkını haiz olduğunu hatırlayarak numerus clausus olmamakla beraber konumuz olması hasebiyle hassaten sporun serbestçe katilma ve faydalanma hakkini bizzat barındıran esaslı bir kültürel faaliyet olduğunu kabul etmektedir beyannamenin maddesi anlamında ve sadece sporla ilgili olarak ihdas edilen sosyal ve milletlerarası nizamlara örnek olarak fifa uefa nba fiba vb organizasyonlar sayılabiliresas sayısı karar sayısı evet spor bir eğlenme ve dinlenme aracıdır bir kültürdür kültürel bir faaliyettir insan haysiyeti için ve şahsiyetinin serbestçe gelişmesi için zaruri olan ekonomik sosyal ve kültürel bir haktır bir özgürlüktür türk anayasa koyucu arzolunan evrensel beyanname doğrultusunda ve sporla ilgili olarak yaptığı düzenlemede bu konuyu en üst yerel metne taşımış ve önemini vurgulamak üzere altını çizmiştir anayasanın maddesinde ifadesini bulan devlet her yaştaki türk vatandaşlarının beden ve ruh sağlığını geliştirecek tedbirleri alır sporun kitlelere yayılmasını teşvik eder denilen metni daha evvel de vurgulandığı üzere ai̇hs metnine göre fevkalade ileri seviyede bir düzenlemedir ve i̇nsan hakları evrensel beyannamesinin türkiyede spora dair somut bir yerel yansımasıdır evrenselin yereldeki somut halidir dolayısı ile denilebilir ki anayasasının spora bakışı evrenseldir kültürel hak olan eğlenme ve di̇nlenme hakkinin konusu bulunan i̇nsan haysi̇yeti̇ i̇çi̇n ve şahsi̇yeti̇ni̇n serbestçe geli̇şmesi̇ i̇çi̇n zaruri̇ ekonomi̇k sosyal ve kültürel haklardan olan spor ayni zamanda yararlanan tüketi̇ci̇ sporsever i̇zleyi̇ci̇ vb sifatlari taşiyanlar bakimindan bi̇r özel hayat konusudur özel ve ai̇le hayatina saygi hakkinin konusudur ai̇hsin özel ve aile hayatına saygı hakkı başlıklı maddesi herkes özel ve aile hayatına konutuna ve yazışmasına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir bu hakkın kullanılmasına bir kamu makamının müdahalesi ancak müdahalenin yasayla öngörülmüş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik kamu güvenliği ülkenin ekonomik refahı düzenin korunması suç işlenmesinin önlenmesi sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli bir tedbir olması durumunda söz konusu olabilir anayasasının maddesi herkes özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz şeklindedir evet spor faydalanan kişi veya kişiler bakımından aynı zamanda özel hayatın ve aile hayatının korunması kapsamında kalan bir hürriyettir kişinin sporla ilgili her türlü tercih veya beklentileri korunması gereken bir başka hakkın kapsamına girmektedir zira ki şahsiyetin serbestçe gelişmesi için zaruri olan ekonomik sosyal ve kültürel bir hakkın aynı zamanda özel hayatın ve aile hayatının da parçası olması pek tabiidir bunlar esasen çatışan kavramlar değildir bilakis birbiri içine karışmış ve bütünleşmiş iki ayrı kurumdur ancak her ikisinin de nihai buluşma noktası insandır i̇nsan kişiliğini geliştirecek olan kültürel hak spor aynı zamanda kişilik sahibinin özel hayatının ve aile hayatının da koruması kapsamında kalmaktadır aksi halde kişi icra ettiği veya sevdiği veya desteklediği veya kişiliği ile bütünleşen herhangi bir spor faaliyeti nedeniyle negatif muameleye tabi tutulabilir ayrımcılığa maruz bırakılabilir ve hak ihlaline uğrayabilir bu manada spor ‘özel ve aile hayatına saygı hakkının konusuduresas sayısı karar sayısı şi̇ddet olgusu ve spordaki̇ yansimalari i̇nsanlığın bugün şiddet belasıyla başı ciddi oranda derttedir şiddetin ise ülkelere ve durumlara göre değişen adi suçtan organize suça terörden mafyaya uzanan yelpazede çeşitleri vardır bu nedenle şiddet yerel bazda veya herhangi bir alanla sınırlı tutulacak kadar basit bir olgu değildir ülkemizde rastlanan ve yasal düzenlemeyle başedilmeye çalışılan şiddet grubundan başlıcası ise aile mevzuatında görülür evet tarihinde yürürlüğe giren sayılı ailenin korunması ve kadına karşı şiddetin önlenmesine dair kanun bunun en somut örneğidir kanunun başlığı bize işin geldiği aşamayı ve son durumu göstermektedir yine küresel bir bakışla mesele ele alınacak olunursa dini etnik mezhep veya sair farklılıklar üzerinden uygulanan şiddet çeşitlerini örneklendirmek fuzulidir lakin küresel şiddetin iki çeşidine burada yer vermek gerekmektedir da son yıl içinde hindistanda ve i̇sveçte gerçekleşen iki benzer olay ile son yıl içerisinde abdde gerçekleşen ve şiddetin enlem veya boylam veya yaş veya insan farkı gözetmediğini resmeden vakıalardır hindistandakinde bir bayan bindiği toplu taşıma aracında tecavüze uğramış ve ardından hunharca öldürülmüştür bu saldırı asla sadece bir hintliye yapılmamış aynı zamanda tüm insanlığa yapılmıştır i̇kinci olay da i̇sveçte metro istasyonundan çıkıp evine giden bir bayana kişinin tecavüz etmesi vakasıdır örüldüğü üzere şiddet herhangi bir ülkeyle veya durumla statüyle sınırlı değildir üçüncü olaylar zinciri ise yakın zamanda abdde gerçekleşen ve yoğunlukla mağdurları okul çocukları olan toplu katliamlardır bunlardan biri connecticut eyaletindeki bir okulda çocuk ve yetişkin kişinin otomatik silahlarla katledildiği vaka ve öbürü de colorado eyaletindeki bir sinemada kişinin katledildiği vakadır evet martin luther king jrun vurguladığı gibi herhangi bir yerdeki adaletsizlik haksızlık her yerde adalete yöneltilmiş bir tehdittir tehlikedir hukuk ve düzen asayiş adaleti sağlamak pekiştirmek için vardır mevcuttur ve ne zaman ki bu amaçtan uzaklaşırlar zaman sosyal gelişimi ve bu yöndeki akışı bloke eden tehlikeli birer engele dönüşürler veya albert einsteinın da değindiği gibi tüm dinler sanatlar ve bilimler aynı ağacın dallarıdır barış huzur zorla güç kullanarak sağlanmaz barışa sadece anlaşarak uzlaşılarak ulaşılabiliresas sayısı karar sayısı doğruluk ve adalet bakımından küçük ve büyük problemler arasında fark yoktur insan sorunları ile ilgilenmek çözmek bakımından hepsi aynıdır yerel veya küresel şiddette hal bu iken ülkemizdeki sportif faaliyetlerin ve spor branşlarının şiddetten nasibini almaması mümkün olamamıştır tüm çabalara rağmen hem de sporun geliştirilmesi başlıklı anayasal düzenlemeye madde karşın sporda da şiddet boy göstermiş ve kitlelere teşviki emrolunan spor ve yararlanıcısı sporsever bizzat şiddetin doğrudan veya dolaylı mağduru olmaya başlamıştır buradaki spor mağduru hem profesyonel anlamda spor icra eden sporculardır hem belki de yegane hobisi spor olan ve spor alanına bu hazzı yaşamak için gelenler veya gelemeyenler hem de spora ilgi duyan ancak mevcut konjonktür nedeniyle korktuğu veya çekindiği için uzak duranlardır uzak tutulanlardır evet sporda şiddet vardır ve kadar önemli seviyededir ki bizzat yasakoyucu eliyle yasal düzenleme konusu yapılmıştır mahkememizin başvuru kaynağı da işte tam olarak budur mahkememiz diğer tüm şiddet çeşitlerinde olduğu gibi bu konuda da meselenin özünün saptanması ve bunun en ideal evrensel hukuka uygun temel hak ve özgürlükleri ortadan kaldırmayan ihlal etmeyen çözümünün bulunması taraftarıdır öyle ki aile kreş anasınıfı tüm eğitim birimleri ve kültür kurumları eliyle insanın insanımızın bilinçlendirilmesi ve şiddetin tüm toplum ve devlet seferber edilerek ve öncelikle eğitim eliyle sıfırlanması gerekmektedir aksi halde şiddete inzibati çözüm arayışları belki geçici veya kısmen çözüm gibi görünse de kaynağında çözülmeyen şiddet bu kez bambaşka alanlarda boy gösterecek ve belki de daha yıkıcı ve tahripkâr olacaktır mahkememiz tüm yönleriyle ve insanı ve temel haklarını merkezine almayan bir çözümün geçici sonuçları yanında kalıcı negatif etkileri olacağından korkmaktadır bilinmelidir ki her yangın suyla söndürülememekte her ilaç da her derde deva olamamaktadır şiddet kavramı türk mevzuatında maalesef daha fazla alanda kendini göstermeye ve yasal düzenleme konusu olmaya başlamıştır bakıldığında ilki ila yıllarında geçerli olan sayılı ailenin korunmasına dair kanun ikincisi sayılı kanunun devamı ve geliştirilmişi mahiyetindeki sayılı ailenin korunması ve kadına karşı şiddetin önlenmesine dair kanun üçüncüsü de tarihli sporda şiddet ve düzensizliğin önlenmesine dair kanundur mahkememiz şiddetin adam yaralama öldürme terör eylemi vb gibi genel halini düzenleyen ve ceza hukukunun temel kodifikasyonu olan türk ceza kanununun da bu alana eklenebileceğini değerlendirmektedir evet temel ceza mevzuatı dışında maalesef yasakoyucu aile mevzuatında ve spor hakkında hem de iki farklı ve çok önemli alanda türk ceza kanunu dışında ceza hükümleri getiren düzenlemeyiesas sayısı karar sayısı hem de çok yakın zamanda yapmıştır bu da şiddetin en temel birimimizde ailede ve en evrensel müştereklerimizden birinde sporda hangi seviyeye taşındığını göstermektedir yine yenilemek gerekirse mahkememiz korkmaktadır ki şiddet olgusu herkesçe her kesimce devlet ve bürokrasi bilim akademileri sivil toplum organizasyonları dini otoriteler ve toplumun tüm kesitlerince ve her bir yönüyle ele alınmaz ve insanımız bu yönden yeniden ele alınıp işlenmez ise şiddet normatif çözümler karşısında sadece yön veya kulvar değiştirecek ancak asla ortadan kalkmayacak ve uygun bulduğu yasakoyucunun henüz mevzuatta ele almadığı bir alanda veya herhangi bir başka ortamda boy gösterecek ve yıkımına belki artan doz ve kıvamda devam edecektir görülen odur ki adab ve edebin çokyönlü eğitimin daha da öne çıkartılmasını gerektiren işbu meselenin ahkâmla çözülmeye çalışılması çözüm olamamaktadır şi̇ddeti̇ önleme amaciyla ve i̇yi̇ni̇yetle çikarilan mevzuat şi̇ddet mağduru her bi̇r bi̇reyi̇n mağduri̇yeti̇ni̇ artirmiş mevcut haklarini i̇hlal etmi̇şti̇r yasanin uygulanmasi i̇le oluşan durum modern devlet anlayışı kişilik bir topluluk içerisinde suça karışan kişinin ortaya çıkartılması için yüz kişinin her birinin ayrı ayrı gereksiz ve gerekçesiz bir şekilde şüpheli olarak ele alınmasını ve bu minvalde muameleye tabi tutulmasını reddeder esas olan suça karışan veya şiddete bulaşan her kim veya kimler ise onların tespiti ve gereğinin yapılması masum ve belki de mağdur olan kitlelerin suç suçlu üzerinden bir kez daha mağdur edilmemesidir adli tıbbın genetiğin delil toplama yöntemlerinin belki de yüzyılın en yaygın argümanının dijital kameraların bu kadar geliştiği ve yaygınlaştığı bir ortamda bütün bu gelişmiş materyale karşın suçla mücadele yetersiz ise veya şiddetin yayılması engellenemiyorsa bunun çözümü masum ve mağdur insanların temel haklarını kısıtlayarak daha da mağdur etmek olmamalıdır unutulmamalıdır ki kötüye kullanılan bir hak hakkında düzenleme yapılırken temel ve evrensel normlar dikkate alınmamışsa hak nedeniyle cezalandırılan artık suiistimal eden belki sınırlı sayıdaki insanlar değil bizzat haktan daha evvel serbestçe yararlanan ancak bundan sonra yararlanamayacak olan masum mağdur çoğunluktur bu nedenle ülkemizde bir realite olan ve hepimizi üzen ve etkileyen sporda şiddetin engellenmesi için yasakoyucu tarafından iyiniyetle ele alınan ve şiddetin ortadan kaldırılmasını hedefleyen işbu elektronik kart kurumu bir başka şekliyle bizzat gerçek anlamda sporu seven sporseverlerin arz edilen birçok temel ve evrensel ve dokunulmaz haklarını ihlal etmiştir düzenleme ile asıl mağdur samimi sporseverler olmuştur spor şiddet ve yasal düzenleme bağlamında spora dair yasal düzenlemelerde sınır ne olmalıdır veya yasa koyucunun gözetmek zorunda olduğu temel ve evrensel ve dokunulmaz hak veya kriter veya ilkeler var mıdır varsa bunlar nelerdir hususuna geldiğimizde şu hususlar dikkati çekmektedir elektroni̇k kartta spor dallari bakimindan eşi̇t uygulama konusuesas sayısı karar sayısı davalı tff vekili mahkememizin tarihli tahkikat duruşmasında serdettiği beyanında e bilet sayılı kanun uyarınca süper lig ve ligde uygulanmaktadır kanun koyucu daha alt ligleri bu sisteme dâhil etmemiştir demiştir aynı babda işbu husus davacı ve asli müdahil vekilinin tarihli duruşmadaki beyanında kaldı ki aynı teknik donanıma sahip statlarda süper lig ve lig maçları olmadığı zaman aynı turnikelerden banka kartsız kağıt biletlerle de geçiş yapılabilmektedir şeklinde ifade edilmiştir ki bu da göstermektedir ki yasa genel anlamda sporda şiddetin önlenmesini amaçladığı halde işbu uygulamayı sadece futbolla ve bu branşın da süper ligi veya ligiyle sınırlı tutmaktadır bu dahi sayılı yasanın bu şekilde uygulanmasının anayasanın maddesinde tanımlanan kanun önünde eşi̇tli̇k ilkesini ağır ve bariz şekilde ihlal ettiğini göstermektedir evet malum olduğu üzere elektronik kart uygulaması voleybol branşında veya basketbol branşında veya hentbol branşında veya sair alanlarda uygulanmamaktadır tabir diğerle sayılı yasanın tüm spor branşlarında veya aynı spor branşının değişik kademelerinde dahi eşit ve adil uygulanmadığını göstermektedir bu husus ise sayılı yasanın çıkarılış amacına uygun bir uygulamanın var olmadığına işaret etmektedir sayılı yasa metnine bu manada bakıldığında amaç başlıklı maddesinde bu kanunun amacı müsabaka öncesinde esnasında veya sonrasında spor alanları ile bunların çevresinde taraftarların sürekli veya geçici olarak gruplar halinde bulundukları yerlerde veya müsabakanın yapılacağı yere gidiş ve geliş güzergahlarında şiddet ve düzensizliğin önlenmesidir kapsam başlıklı maddesinde bu kanun müsabaka öncesinde esnasında veya sonrasında spor alanları ile bunların çevresinde taraftarların sürekli veya geçici olarak gruplar halinde bulundukları yerlerde veya müsabakanın yapılacağı yere gidiş ve geliş güzergahlarında takımların kamp yaptığı yerlerde uygulanacak güvenlik önlemlerini şike teşvik primi ve diğer yasak fiil ve davranışları bunlara uygulanacak yaptırımları spor kulüplerinin spor kulübü yöneticilerinin sporcularının ve diğer görevlilerinin genel kolluk veya özel güvenlik görevlilerinin hakemlerin taraftarların taraftar derneklerinin taraftar temsilcilerinin spor federasyonlarının yazılı veya görsel ya da işitsel kitle iletişim kuruluşları ile mensuplarının ve diğer ilgili kişi ve kurumların spor müsabakalarında şiddet ve düzensizliğin önlenmesine ilişkin hususlardaki görev ve sorumluluklarını kapsar tanımlar başlıklı maddesinde bu kanunun uygulanmasında federasyonlar gençlik ve spor genel müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren federasyonları bağımsız spor federasyonlarını ve türkiye futbol federasyonunuesas sayısı karar sayısı müsabaka alanı spor müsabakasının yapılmasına tahsis edilen alanı  spor müsabakası federasyonların düzenlediği veya düzenlenmesine izin verdiği ya da katkıda bulunduğu her türlü sportif karşılaşma ve yarışmayı  i̇fade eder denilmektedir şu halde yasanın ve maddelerinde de vurgulandığı gibi futbol spor branşlarından sadece bir tanesidir ve türkiye futbol federasyonu da diğer birçok federasyon yanında yasada yer verilen federasyonlardan sadece biridir yasanın sadece futbol hakkında çıkarılmadığı ise tartışmasızdır lakin tüm spor dallarına yönelik bir yasanın en önemli kurumlarından birinin elektronik kart sadece futbola futbolun da sadece süper ligine veya ligine hasredilmesi ve diğer ligler hakkında uygulanmaması ise farklı bir anayasal ihlaldir anayasanın eşitlik ilkesi zedelenmiştir i̇şbu yasanın elektronik kart kurumu bağlamında tüm spor dalları hakkında değil sadece futbol hakkında ve bunda da belli bir seviyede uygulandığı kanaati oluşmuştur elektroni̇k kartta sporseverler taraftarlar bakimindan eşi̇t uygulama konusu elektronik kart kurumunun farklı yaş ve statüdeki spor taraftarları veya spor severler bakımından uygulanması ise ayrı bir hak ihlali içeren husustur şöyle ki tmkdaki fiil ehliyetsizliği hallerinde bu statüdeki kişilerin sportif faaliyetlerden yararlanma özgürlükleri ne şekilde sağlanacak veya teminat altına alınacaktır sorusunun net bir cevabı yoktur bu ise temel ve evrensel insan haklarının bir başka açıdan ihlalidir sayılı tmknın fiil ehliyeti başlıklı maddesi fiil ehliyetine sahip olan kimse kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir maddesi ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır fiil ehliyetsizliği başlıklı maddesi ayırt etme gücü bulunmayanların küçüklerin ve kısıtlıların fiil ehliyeti yoktur şeklindediresas sayısı karar sayısı küçük çocuk yaşlı kişi bedenen engelli veya aklen malul kişiler bakımından elektronik kart ne şekilde temin edilebilir ve nasıl kullanılacaktır veya mümkün müdür sorularına verilecek cevaplar müşkülü çözmek yerine daha da müşkül hale getirmektedir velayet altındaki çocuklar bakımından velisinin izni veya muvafakatı yeterli kabul edilse bile küçük çocuk bu düzenlemeye göre velisi olmaksızın spor alanına giremeyecek demektir vesayet altına alınan ve kısıtlanan kişiler bakımından ise mevzuatımıza baktığımızda sayılı türk medeni kanununun maddesinde velayet altında bulunmayan her küçük vesayet altına alınır maddesinde akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini göremeyen veya korunması ve bakımı için kendisine sürekli yardım gereken ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan her ergin kısıtlanır maddesinde savurganlığı alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kendisini veya ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açan ve bu yüzden devamlı korunmaya ve bakıma muhtaç olan ya da başkalarının güvenliğini tehdit eden her ergin kısıtlanır maddesinde savurganlığı alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kendisini veya ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açan ve bu yüzden devamlı korunmaya ve bakıma muhtaç olan ya da başkalarının güvenliğini tehdit eden her ergin kısıtlanır denilmektedir bu kişiler bakımından her türlü sportif faaliyete katılım elektronik kart kurumu ile kısıtlanmış ve bazı hallerde ortadan kalkmıştır evet vesayet altında bulunan bir çocuk cebindeki harçlıkla ücretini ödeyerek belki öğrenci tarifesinden faydalanarak indirimli haliyle alacağı biletle sinemaya veya tiyatroya serbestçe girebilir gidebilirken sözkonusu bir spor ve özellikle futbol olduğunda elektronik kart olmaksızın bu aktivitenin seyircisi olamayacaktır sporun anayasa ile teşvik edildiği bir sistemde bizzat çocuklar velisi veya vasisi olmaksızın spor alanına giremeyeceklerinden mağdur edilmiş olacaklardır bu ise esaslı bir hak ihlalidir aynı durum tmknın ve maddeleri gereği kısıtlanan sair kişiler için de geçerli olacak ve vasileri olmaksızın hiçbiri spor alanlarına giremeyeceklerdir zira elektronik kart çıkartılması için vasilerinin varlığı ve onayı hatta bizzat işlem yapması şarttır bu meyanda mevcut durum davacı ve asli müdahil vekilinin tarihli duruşmadaki beyanındaesas sayısı karar sayısı  gelelim çocukların yetimlerin banka müşterisi yapılmasına zorlanması yaşından küçük kişiler medeni kanunumuz ve sair mevzuat uyarınca zorunlu banka müşterisi yapılması internetten alış verişe zorlanması kabul edilemez kaldı ki yaşında yetiştirme yurdunda yaşayan bir çocuğun bir spor müsabakasına girmesi banka müşterisi olmadan girmesi mümkün değildir bu çocuğun velisini ya da vasisini zorlayan bir husus olduğu için neredeyse çocukların spor müsabakası izlemesi imkansız hale getirilmiştir şeklinde ifade edilmiştir vasinin sorumlu olduğu akıl hastası hakkında elektronik kart edinmesi mümkün müdür veya nasıl olacaktır sorusu ise apayrı bir başka tartışma konusu olmaktadır mevcut durum sportif aktiviteye götürülmesi ve izleyici olarak seyretmesi bizzat doktor tarafından istenen rehabilite veya tedavi amacı güdülen bir kısıtlı bakımından bambaşka bir hak ihlalidir evet sosyalleşme süreci hayata ve topluma kazandırma amacı ve bunun özellikle bir tedavi şekli olarak öngörüldüğü tıbbi gereklilik böylece engellenmiş olabilecektir elektronik kart kurumu vasinin vesayet makamından izin almasını gereken durumlardan mıdır i̇zin gerekiyorsa bu neye göre istenecektir kısıtlının hesabından ve malvarlığından borçlandırıcı işlem anlamına gelen tasarrufta izin nasıl alınacaktır anayasanın maddesinde düzenlenen kısıtlıya ait kişisel verilerin kullanılmasında nasıl bir prosedür izlenecektir vasinin kısıtlı adına elektronik kart çıkartması hususu aşağıdaki hallerde vesayet makamının izni gereklidir olağan yönetim ve işletme ihtiyaçları dışında kalan taşınır veya diğer hak ve değerlerin alımı satımı devri ve rehnedilmesi denilen tmknın maddesi kapsamında kalan durumlardan mıdır gibi birçok önemli hukuki problemlerin cevabının bulunması gerekmektedir şu halde tüm topluma ve her insana herkese hitap eden etmesi gereken spor alanları elektronik kart kurumu ile bir nevi sadece reşit ve ergin kişilere ve yaş üzerindeki velisi bulunan çocuklara hasredilmiştir zira kısıtlılar vasisi bulunanlar ve özellikle zihinsel engelliler bakımından kartın temini ve kullanımı ve vesayet makamından izin hususları esaslı birer hak ihlalidir ve bu durum da özellikle küçük yaşlardan itibaren sevdirilecek teşvik edilecek spora bizzat küçüklerin ulaşmasını zorlaştırmaktadır bu bakımdan mahkememiz elektronik kart kurumunun bizzat insan hakları ihlali içerdiği görüşündedir ve özellikle kısıtlılar bakımından bu husus daha bir öne çıkmaktadır toplumumuzda ve kültürümüzde mevcut olan ve sporu da ihtiva eden birçok güzel adet gelenek veya teamül elektronik kart ile sürdürülemez hale gelmiştir örneğin ikram kültürümüzün buradaki yansıması artık kullanılamaz haldedir diyelim ki bir kişi ailesini veya yakın iş arkadaşlarını veya zaman dilimini paylaşmak istediği bir insan kitlesini futbol müsabakasına götürmek istediği takdirde haydi maça gidiyoruz biletler benden diyemeyecektir zira elektronik kart olmaksızın bilet temini mümkün değildir toplu bilet alımı ise imkânsızdır bu durumda ise kişi cebindeki paraya rağmen amaçladığı sosyal ortama ulaşamayacak veya ikramını maç davetini yapamayacak ve neticede belki kişilerle olan en esaslı müştereğini paylaşamayacaktır bu ise özgür iradeye ve hareket serbestisine getirilmiş ciddi bir müdahaledir özel hayatın veya aile hayatının gizliliğinin bir başka açıdan ihlalidiresas sayısı karar sayısı elektronik kart dileyenin dilediği maça serbestçe gitmesi girmesi ve spor müsabakasını izlemesini engellemektedir ve bu hürriyet hakkına özgürlüğe bir müdahaledir elektroni̇k kartta pazarlama ve ücretlendi̇rme hususu elektronik kart uygulamasında ücretlendirme ise ayrı bir hukuka aykırılık konusudur ve di