esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razlarin gerekçeleri̇ sayılı i̇tiraz başvurusunun gerekçe bölümü şöyledir davacı vekili av tarafından üst üste iki dönem i̇lçe ziraat odası yönetim kuruluna başkanlık yapması nedeniyle yılında yapılacak seçimlerde ziraat odası yönetim kurulu başkanlığına tekrar aday olmasının mümkün olup olmadığı hususunda sayılı kanun çerçevesinde tereddütlerin giderilmesi için yapılan başvurunun reddine ilişkin türkiye ziraat odaları birliğinin tarihli ve sayılı işleminin iptali ile sayılı kanunun maddesinin fıkrasının ve maddesinin fıkrasının anayasanın ve maddelerine aykırı olduğundan bahisle iptali için anayasa mahkemesine başvurulması istemiyle türkiye ziraat odaları birliğine karşı açılan davada mahkememizin günlü ara kararı ile günlü sayılı ziraat odaları ve ziraat odaları birliği kanununun maddesinin günlü sayılı bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanunun maddesiyle değiştirilen üst üste iki dönem yönetim kurulu başkanlığı yapmış olanlar aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemezler biçimindeki üçüncü fıkrasının iptaline karar verilmesi istemiyle anayasa mahkemesine başvurulmasına karar verildiği anayasa mahkemesinin gün ve k sayılı kararı ile sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesinin numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığı gerekçesi ile dosyanın iade edilmesi üzerine dava dosyası yeniden incelendi işin gereği görüşüldü sayılı ziraat odaları ve ziraat odaları birliği kanununun oda yönetim kurulu başlıklı maddesinin ve fıkralarında oda yönetim kurulunun oda meclisinin dört yıl için kendi üyeleri arasından seçtiği en az beş en çok yedi üyeden oluşacağı ayrıca aynı sayıda yedek üye seçileceği oda yönetim kurulunun iki yılda bir seçilmiş üyeler arasından bir başkan bir başkan vekili ve bir muhasip üye seçeceği sayılı kanunun maddesiyle değişik fıkrasında ise üst üste iki dönem yönetim kurulu başkanlığı yapmış olanların aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemeyeceği hükme bağlanmıştır aynı kanunun birlik yönetim kurulu başlıklı maddesinde birlik yönetim kurulunun birlik genel kurulunun kendi üyeleri arasından dört yıl için seçtiği on üye ile birlik genel sekreterinden oluşacağı yönetim kurulunun üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanacağı kararların oy çokluğu ile alınacağı eşitlik halinde başkanın oy kullandığı tarafın kararının geçerli sayılacağı birlik yönetim kurulunun genel kurulu müteakip kendi üyeleri arasından dört yıl için bir başkan bir başkan vekili ve bir muhasip üye seçeceği üst üste iki dönem birlik yönetim kurulu başkanlığı yapmış olanların aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemeyeceği hükmüne yer verilmiştir dava dosyasının incelenmesinden davacının ve yıllarında yapılan oda yönetim kurulu seçimlerinde iki kez üst üste yönetim kurulu başkanlığına seçildiği ve halen bu görevi yürütmekte olduğu yılında yapılacak olağan genel kurulda ziraat odası yönetim kurulu üyeliğine ve yönetim kurulu başkanlığına tekrar aday olmasının mümkün olup olmadığı hususunda sayılı kanun çerçevesinde tereddütlerinin giderilmesi için yapılan başvurunun sayılı ziraat odaları ve ziraat odaları birliği kanununun oda yönetim kurulu başlıklı maddesinde oda yönetim kurulunun oda meclisinin dört yıl için kendi üyeleri arasından seçtiği en az beş en çok yedi üyeden oluşacağı ayrıca aynı sayıda yedekesas sayısı karar sayısı üye seçileceği oda yönetim kurulunun iki yılda bir seçilmiş üyeler arasından bir başkan bir başkan vekili ve bir muhasip üye seçeceği üst üste iki dönem yönetim kurulu başkanlığı yapmış olanların aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemeyeceğinin kurala bağlanmış olması sebebiyle yılında yapılacak seçimlerde ziraat odası yönetim kurulu başkanlığına seçilemeyeceği sonucuna varıldığı gerekçesiyle reddedildiği anılan ret işleminin dayanağı olan sayılı ziraat odaları ve ziraat odaları birliği kanununun oda yönetim kurulu başlıklı maddesinin üçüncü fıkrasına yönelik anayasaya aykırılık iddiası dikkate alınarak anayasaya uygunluğunun incelenmesi gerekli görülmüştür anayasanın maddesinde kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşlarının maddede belirtilen amaçlar doğrultusunda kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında gizli oyla seçilen kamu tüzelkişileri olduğu belirtilmiştir tüzelkişilikleri olan bu tür meslek kuruluşlarının yönetsel vesayet ağırlığı yönetim ve mali konularda denetim yoğunluğunu getirmekle birlikte organlarını kendi üyeleri arasından kanunda belirlenen yöntemlere göre seçmeleri ilkesi benimsenmiştir böylece anayasa kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yönetim ve işleyişlerinin demokratik hukuk devleti esaslarına uygun olması kuralını öngörmüş ve kurum içi demokratik yapıyı sağlamıştır demokratik düzenin en belirgin niteliği de seçimlerdir seçimlerin adaletli bir katılım ile serbest eşit ve genel oy ilkelerine dayalı olarak gerçekleşmesi gerekmektedir anayasanın maddesinde öngörülen düzenleme uyarınca oda ve borsa organlarında başkanlık yapacakların kanunda gösterilen usullere göre seçilecekleri açıktır ancak bu yetki seçim usullerinin belirlenmesiyle sınırlı olup seçme ve seçilme hakkının kullanılmasına yönelik bir yasaklamayı içermemektedir kanunla seçim konusunda yapılacak düzenlemelerin demokratik hukuk devletiyle bağdaşır olması gerekir anayasanın maddesinde türkiye cumhuriyetinin demokratik lâik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu vurgulanmış olup hukuk devleti hak ve özgürlükleri güvenceye alan devlettir kanun koyucunun hukuki düzenlemelerde kendisine tanınan takdir yetkisini anayasal sınırlar içinde adalet hakkaniyet ve kamu yararı ölçütlerini göz önünde tutarak kullanması ve keyfî davranmaması gerekir demokratik hukuk devletinde temel hak ve özgürlüklerin en geniş ölçüde sağlanıp güvence altına alınması esastır demokratik hukuk devleti ilkesinin vazgeçilmez unsurlarından birisi de özgür genel eşit ve gizli oya dayalı hoşgörü açık fikirlilik ve çoğulculuk anlayışı içerisinde ilgililerin birbirleriyle rekabet edebildiği dürüst ve düzenli seçimlerin varlığıdır bu şekildeki bir devlette yönetime gelmede ve ayrılmada tek yol seçimler olup buna ilişkin yasaklar demokratik hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmaz kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından olan türkiye ziraat odaları birliği ile odalar ve borsaların meclis başkanlığı yönetim kurulu başkanlığı konsey başkanlığı ve birlik başkanlığı gibi görevlere seçilme hakkı demokratik bir haktır i̇ptali istenen kurallarla anayasanın maddesinde öngörülmeyen belli süre başkanlık yapanların aradan sekiz yıl geçmedikçe yeniden seçilemeyeceklerine ilişkin yasağın demokratik gereklerle izahı mümkün değildir bu yasak seçime katılan üyelerin kanaatinin serbestçe oluşmasını engellediğinden üyeler yönünden seçme adaylar yönünden seçilme hakkına müdahale oluşturmuştur kamu kurumu niteliğinde olsa da sivil toplum örgütlerine bu tür seçilememe yasakları getirilmesi demokratik hukuk devleti anlayışıyla bağdaşmayacağından anayasaya aykırılık oluşturduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştıresas sayısı karar sayısı nitekim anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı da bu yöndedir açıklanan nedenlerle anayasanın maddesinin fıkrası ile sayılı kanunun maddesi uyarınca bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa iptali istenen kuralların anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslını anayasa mahkemesine göndermesi öngörüldüğünden sayılı ziraat odaları ve ziraat odaları birliği kanununun oda yönetim kurulu başlıklı maddesinin sayılı kanunun maddesiyle değişik fıkrasının anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığından anılan hükmün iptali istemiyle itiraz yoluyla anayasa mahkemesine başvurulmasına dava dosyasının onaylı bir örneğinin anayasa mahkemesine gönderilmesine anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar ay süreyle davanın geri bırakılmasına tarihinde oybirliğiyle karar verildi sayılı i̇tiraz başvurusunun gerekçe bölümü şöyledir davacı vekili av tarafından üst üste iki dönem i̇lçe ziraat odası yönetim kuruluna başkanlık yapması nedeniyle yılında yapılacak seçimlerde ziraat odası yönetim kurulu başkanlığına tekrar aday olmasının mümkün olup olmadığı hususunda sayılı ziraat odaları ve ziraat odaları birliği kanunu çerçevesinde tereddütlerin giderilmesi için yapılan başvurunun reddine ilişkin türkiye ziraat odaları birliğinin tarihli ve sayılı işleminin iptali istemiyle türkiye ziraat odaları birliğine karşı açılan davada yukarıda anılan sayılı kanunun maddesinin fıkrasında yer alan üst üste iki dönem yönetim kurulu başkanlığı yapmış olanlar aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemezler hükmünün anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu kanaati ile anayasanın maddesi ve bir davaya bakmakta olan mahkemenin dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun anayasaya aykırı olduğu kanısına götüren görüşünü açıklayan kararı ile anayasa mahkemesine başvurması gerektiğini düzenleyen sayılı kanunun maddesinin fıkrası uyarınca işin gereği görüşüldü sayılı ziraat odaları ve ziraat odaları birliği kanununun oda yönetim kurulu başlıklı maddesinin ve fıkralarında oda yönetim kurulunun oda meclisinin dört yıl için kendi üyeleri arasından seçtiği en az beş en çok yedi üyeden oluşacağı ayrıca aynı sayıda yedek üye seçileceği oda yönetim kurulunun iki yılda bir seçilmiş üyeler arasından bir başkan bir başkan vekili ve bir muhasip üye seçeceği sayılı kanunun maddesiyle değişik fıkrasında ise üst üste iki dönem yönetim kurulu başkanlığı yapmış olanların aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemeyeceği hükme bağlanmıştır dava dosyasının incelenmesinden davacının ve yıllarında yapılan oda yönetim kurulu seçimlerinde iki kez üst üste yönetim kurulu başkanlığına seçildiği ve halen bu görevi yürütmekte olduğu yılında yapılacak olağan genel kurulda ziraat odası yönetim kurulu üyeliğine ve yönetim kurulu başkanlığına tekrar aday olmasının mümkün olup olmadığı hususunda sayılı kanun çerçevesinde tereddütlerin giderilmesi için yapılan başvurunun sayılı ziraat odaları ve ziraat odaları birliği kanununun oda yönetim kurulu başlıklı maddesinde oda yönetim kurulunun oda meclisinin dört yıl için kendi üyeleri arasından seçtiği en az beş en çok yedi üyeden oluşacağı ayrıca aynı sayıda yedek üye seçileceği oda yönetim kurulunun iki yılda bir seçilmiş üyeler arasından bir başkan biresas sayısı karar sayısı başkan vekili ve bir muhasip üye seçeceği üst üste iki dönem yönetim kurulu başkanlığı yapmış olanların aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemeyeceğinin kurala bağlanmış olması sebebiyle yılında yapılacak seçimlerde ziraat odası yönetim kurulu başkanlığına seçilemeyeceği sonucuna varıldığı gerekçesiyle reddedildiği anılan ret işleminin dayanağı olan sayılı ziraat odaları ve ziraat odaları birliği kanununun oda yönetim kurulu başlıklı maddesinin üçüncü fıkrasına yönelik anayasaya aykırılık iddiası dikkate alınarak anayasaya uygunluğunun incelenmesi gerekli görülmüştür anayasanın maddesinde kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşlarının maddede belirtilen amaçlar doğrultusunda kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında gizli oyla seçilen kamu tüzelkişileri olduğu belirtilmiştir tüzelkişilikleri olan bu tür meslek kuruluşlarının yönetsel vesayet ağırlığı yönetim ve mali konularda denetim yoğunluğunu getirmekle birlikte organlarını kendi üyeleri arasından kanunda belirlenen yöntemlere göre seçmeleri ilkesi benimsenmiştir böylece anayasa kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yönetim ve işleyişlerinin demokratik hukuk devleti esaslarına uygun olması kuralını öngörmüş ve kurum içi demokratik yapıyı sağlamıştır demokratik düzenin en belirgin niteliği de seçimlerdir seçimlerin adaletli bir katılım ile serbest eşit ve genel oy ilkelerine dayalı olarak gerçekleşmesi gerekmektedir anayasanın maddesinde öngörülen düzenleme uyarınca oda ve borsa organlarında başkanlık yapacakların kanunda gösterilen usullere göre seçilecekleri açıktır ancak bu yetki seçim usullerinin belirlenmesiyle sınırlı olup seçme ve seçilme hakkının kullanılmasına yönelik bir yasaklamayı içermemektedir kanunla seçim konusunda yapılacak düzenlemelerin demokratik hukuk devletiyle bağdaşır olması gerekir anayasanın maddesinde türkiye cumhuriyetinin demokratik lâik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu vurgulanmış olup hukuk devleti hak ve özgürlükleri güvenceye alan devlettir kanun koyucunun hukuki düzenlemelerde kendisine tanınan takdir yetkisini anayasal sınırlar içinde adalet hakkaniyet ve kamu yararı ölçütlerini göz önünde tutarak kullanması ve keyfi davranmaması gerekir demokratik hukuk devletinde temel hak ve özgürlüklerin en geniş ölçüde sağlanıp güvence altına alınması esastır demokratik hukuk devleti ilkesinin vazgeçilmez unsurlarından birisi de özgür genel eşit ve gizli oya dayalı hoşgörü açık fikirlilik ve çoğulculuk anlayışı içerisinde ilgililerin birbirleriyle rekabet edebildiği dürüst ve düzenli seçimlerin varlığıdır bu şekildeki bir devlette yönetime gelmede ve ayrılmada tek yol seçimler olup buna ilişkin yasaklar demokratik hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmaz kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından olan türkiye ziraat odaları birliği ile odalar ve borsaların meclis başkanlığı yönetim kurulu başkanlığı konsey başkanlığı ve birlik başkanlığı gibi görevlere seçilme hakkı demokratik bir haktır iptali istenen kurallarla anayasanın maddesinde öngörülmeyen belli süre başkanlık yapanların aradan sekiz yıl geçmedikçe yeniden seçilemeyeceklerine ilişkin yasağın demokratik gereklerle izahı mümkün değildir bu yasak seçime katılan üyelerin kanaatinin serbestçe oluşmasını engellediğinden üyeler yönünden seçme adaylar yönünden seçilme hakkına müdahale oluşturmuştur kamu kurumu niteliğinde olsa da sivil toplum örgütlerine bu tür seçilememe yasakları getirilmesi demokratik hukuk devleti anlayışıyla bağdaşmayacağından anayasaya aykırılık oluşturduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştıresas sayısı karar sayısı nitekim anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı da bu yöndedir açıklanan nedenlerle anayasanın maddesinin fıkrası ile sayılı kanunun maddesi uyarınca bir davaya bakmakta olan mahkemenin bu davada uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa iptali istenen kuralların anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslını anayasa mahkemesine göndermesi öngörüldüğünden sayılı ziraat odaları ve ziraat odaları birliği kanununun oda yönetim kurulu başlıklı maddesinin sayılı kanunun maddesiyle değişik fıkrasının anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığından anılan hükmün iptali istemiyle itiraz yoluyla anayasa mahkemesine başvurulmasına dava dosyasının onaylı bir örneğinin anayasa mahkemesine gönderilmesine anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar ay süreyle davanın geri bırakılmasına tarihinde oybirliğiyle karar verildi sayılı i̇tiraz başvurusunun gerekçe bölümü şöyledir yılında ziraat odası oda yönetim kurulu üyesi ve yönetim kurulu başkanlığı yapan ve yılında aynı görevlere tekrar seçilen davacı vekili av tarafından tarihli dilekçe ile şubat te yapılacak olağan genel kurulda yeniden oda başkanlığına aday olmak istemiyle yaptığı başvurunun üst üste iki dönem yönetim kurulu başkanlığı yapanların aradan iki seçim dönemi geçmedikçe yeniden seçilemeyeceklerinden bahisle reddine yönelik türkiye ziraat odaları birliğinin tarih ve sayılı işleminin iptali istemiyle türkiye ziraat odaları birliğine karşı açılan davada dava konusu işlemin dayanağı olan sayılı ziraat odaları ve ziraat odaları birliği kanununun maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan üst üste iki dönem yönetim kurulu başkanlığı yapmış olanlar aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemezler hükmünün anayasa hükümlerine aykırı olduğuna yönelik davacı itirazının ciddi görülerek sayılı yasanın maddesi uyarınca anayasa mahkemesince somut norm denetimi yapılmak üzere anayasaya aykırılık itirazında bulunulması gerektiği sonucuna varılarak gereği görüşüldü türkiye cumhuriyeti anayasasının inci maddesinin ikinci fıkrasında kanunların anayasaya aykırı olamayacağı belirtilmiş nci maddesinde de bir davaya bakmakta olan mahkeme uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddî olduğu kanısına varırsa anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır mahkeme anayasaya aykırılık iddiasını ciddî görmezse bu iddia temyiz merciince esas hükümle birlikte karara bağlanır anayasa mahkemesi işin kendisine gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını verir ve açıklar bu süre içinde karar verilmezse mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırır ancak anayasa mahkemesinin kararı esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar gelirse mahkeme buna uymak zorundadır anayasa mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının resmî gazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz hükmüne yer verilmiştir uyuşmazliğin maddi̇ çerçevesi̇ yılında ziraat odası oda yönetim kurulu üyesi ve yönetim kurulu başkanlığı yapan ve yılında aynı görevlere tekrar seçilen davacı vekili av tarafından esas sayısı karar sayısı tarihli dilekçe ile şubat te yapılacak olağan genel kurulda yeniden oda başkanlığına aday olmak istemiyle yaptığı başvurunun üst üste iki dönem yönetim kurulu başkanlığı yapanların aradan iki seçim dönemi geçmedikçe yeniden seçilemeyeceklerinden bahisle reddedilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır i̇ti̇raz konusu yasa kurali sayılı ziraat odaları ve ziraat odaları birliği kanununun maddesinde değişik md oda yönetim kurulu oda meclisinin dört yıl için kendi üyeleri arasından seçtiği en az beş en çok yedi üyeden oluşur ayrıca aynı sayıda yedek üye seçilir oda yönetim kurulu iki yılda bir seçilmiş üyeleri arasından bir başkan bir başkan vekili ve bir muhasip üye seçer değişik üçüncü fıkra md üst üste iki dönem yönetim kurulu başkanlığı yapmış olanlar aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemezler hükmüne yer verilmiştir anayasaya aykirilik i̇ti̇razimizin nedenleri̇ dayanılan anayasa kuralları madde türkiye cumhuriyeti toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir madde kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında gizli oyla seçilen kamu tüzelkişilikleridir kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüslerinde asli ve sürekli görevlerde çalışanların meslek kuruluşlarına girme mecburiyeti aranmaz değişik md bu meslek kuruluşları kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar değişik md bu meslek kuruluşları ve üst kuruluşları organlarının seçimlerinde siyasi partiler aday gösteremezler değişik md bu meslek kuruluşları üzerinde devletin idari ve mali denetimine ilişkin kurallar kanunla düzenlenir değişik md amaçları dışında faaliyet gösteren meslek kuruluşlarının sorumlu organlarının görevine kanunun belirlediği merciin veya cumhuriyet savcısının istemi üzerine mahkeme kararıyla son verilir ve yerlerine yenileri seçtiriliresas sayısı karar sayısı değişik md ancak milli güvenliğin kamu düzeninin suç işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde gecikmede sakınca varsa kanunla bir merci meslek kuruluşlarını veya üst kuruluşlarını faaliyetten men ile yetkilendirilebilir bu merciin kararı yirmidört saat içerisinde görevli hakimin onayına sunulur hakim kararını kırksekiz saat içinde açıklar aksi halde bu idari karar kendiliğinden yürürlükten kalkar anayasaya aykırılık nedenleri anayasanın maddesinde kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşlarının maddede belirtilen amaçlar doğrultusunda kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında gizli oyla seçilen kamu tüzelkişileri olduğu belirtilmiştir tüzelkişilikleri olan bu tür meslek kuruluşlarının yönetsel vesayet ağırlığı yönetim ve mali konularda denetim yoğunluğunu getirmekle birlikte organlarını kendi üyeleri arasından kanunda belirlenen yöntemlere göre seçmeleri ilkesi benimsenmiştir böylece anayasa kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yönetim ve işleyişlerinin demokratik hukuk devleti esaslarına uygun olması kuralını öngörmüş ve kurum içi demokratik yapıyı sağlamıştır kuşkusuz demokratik düzenin en belirgin niteliği de seçimlerdir seçimlerin adaletli bir katılım ile serbest eşit ve genel oy ilkelerine dayalı olarak gerçekleşmesi gerekmektedir anayasanın maddesinde öngörülen düzenleme uyarınca oda yönetim kurulunda başkanlık yapacakların kanunda gösterilen usullere göre seçilecekleri açıktır ancak bu yetki seçim usullerinin belirlenmesiyle sınırlı olup seçme ve seçilme hakkının kullanılmasına yönelik bir yasaklamayı içermemektedir kanunla seçim konusunda yapılacak düzenlemelerin demokratik hukuk devletiyle bağdaşır olması gerekir anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka uygun insan haklarına saygılı bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık yasaların üstünde yasa koyucunun da uyması gereken anayasa ve temel hukuk ilkelerinin bulunduğu bilincinde olan devlettir bu bağlamda hukuk devletinde yasa koyucu yalnız yasaların anayasaya değil evrensel hukuk ilkelerine uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür hukuk güvenliğinin sağlanması bu doğrultuda yasaların geleceğe yönelik öngörülebilir belirlemeler yapılabilmesine olanak verecek kurallar içermesi de hukukun üstünlüğünü temel alan hukuk devletinin vazgeçilmez koşulları arasında yer almaktadır bu nedenle hukuk devletinde güven ve istikrarın korunabilmesi için kural olarak yasalar yürürlüğe girdikleri tarihten sonraki olaylara uygulanırlar bazı durumlarda adaletin sağlanması temel hakların korunması gibi nedenlerden kaynaklanan zorunluluklar dışında yasaların geçmişe yürümesi söz konusu değildir demokratik hukuk devletinde temel hak ve özgürlüklerin en geniş ölçüde sağlanıp güvence altına alınması esastır demokratik hukuk devleti ilkesinin vazgeçilmez unsurlarından birisi de özgür genel eşit ve gizli oya dayalı hoşgörü açık fikirlilik ve çoğulculuk anlayışı içerisinde ilgililerin birbirleriyle rekabet edebildiği dürüst ve düzenli seçimlerin varlığıdır bu şekildeki bir devlette yönetime gelmede ve ayrılmada tek yol seçimler olup buna ilişkin yasaklar demokratik hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmazesas sayısı karar sayısı dava konusu kuralla üst üste iki dönem yönetim kurulu başkanlığı yapanların iki seçim dönemi geçmedikçe tekrar başkan seçilemeyecekleri belirtilerek bu görevlerini sürdürmekte olanların gelecek için öngöremedikleri bir engelleme getirilmiştir kişilerin seçilerek koşulları kanunla belirlenmiş bir göreve getirildikten sonra geriye dönük düzenlemelerle haklarının hukuki istikrar ve güvenlik gözetilmeden kısıtlanması hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmaz kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından olan ziraat odasında yönetim kurulu başkanlığına seçilme hakkı demokratik bir haktır iptali istenen kurallarla anayasanın maddesinde öngörülmeyen iki dönem üst üste yönetim kurulu başkanlığı yapanların aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemeyeceklerine ilişkin yasağın demokratik gereklerle izahı mümkün değildir bu yasak seçime katılan üyelerin kanaatinin serbestçe oluşmasını engellediğinden üyeler yönünden seçme adaylar yönünden seçilme hakkına müdahale oluşturur kamu kurumu niteliğinde olsa da sivil toplum örgütlerine bu tür seçilememe yasakları getirilmesi demokratik hukuk devleti anlayışıyla bağdaşmayacağından anayasaya aykırılık oluşturur somut olayda üst üste iki oda başkanlığı yaptığı gerekçesiyle şubat te yapılacak olağan genel kurulda yeniden oda başkanlığına aday olmasını engelleyecek şekilde düzenlenmiş olan itiraza konu yasa kuralının anayasanın ve maddelerine aykırılık oluşturduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır i̇stem ve sonuç açıklanan nedenlerle sayılı ziraat odaları ve ziraat odaları birliği kanununun maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan üst üste iki dönem yönetim kurulu başkanlığı yapmış olanlar aradan iki seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemezler hükmünün anayasamızın maddesine ve maddesine aykırı olduğu ve anayasa mahkemesince iptali gerekeceği düşüncesi ile sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesi uyarınca itiraz yoluyla incelenmek üzere anayasa mahkemesine başvurulmasına yine başvurumuzun anayasa mahkemesince kabul edilmesinden başlayarak anılan madde uyarınca beş ay süre ile anayasa mahkemesinin bu konudaki kararının beklenmesine kararımıza dava dosyamızın onaylı bir örneğinin eklenmesine kararımızın bir örneğinin taraflara tebliğine tarihinde oybirliğiyle karar verildi