esas sayısı karar sayısı i i̇ptal i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ yürürlüğün durdurulması istemini de içeren günlü dâva dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir sayılı kamu kurum ve kuruluşlarının taşınmaz mallarının satışı hakkında kanun eylül gün ve sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir sayılı yasa yasa adını taşımakla birlikte daha çok bir yetki yasası hüviyetindedir bu hüviyet amaç ve kapsam bakanlar kurulunun yetkileri gibi madde başlıklarından da bellidir ama bir yetki yasası olarak çıkarılmamıştır yasa kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetinde bulunan ve bir kamu hizmeti için gerekli olmayan malların satılarak tasfiye edilmesini amaçlamaktadır ama gereksizlikin ölçütün ne olduğu nasıl ve neye göre saptanacağı da yasada belirlenmemiştir konunun türkiyenin kaynak sıkıntısının sonucu gündeme getirildiği ve birkaç kamu arsa ya da tesisinin tümüyle anayasaya aykırı biçimde satılmasıyla türkiyenin kaynak sorununun çözümleneceğinin sanıldığı anlaşılmaktadır sayılı yasa aşağıda ayrıntısıyla açıklanan nedenlerle anayasaya aykırıdır sayılı yasa sayılı yasa şöyledir amaç ve kapsam madde bu kanunun amacı kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetinde bulunan ve bir kamu hizmeti için gerekli olmayan taşınmaz malların satılarak tasfiye edilmesidir bakanlar kurulunun yetkileri madde sayılı kanuna göre özelleştirme kapsamına alınanlar hariç olmak üzere kamu kurum ve kuruluşlarına ait sosyal tesisler ve kamu hizmeti için gerekli olmayan taşınmaz malların satış ilke ve yöntemlerinin tespitine sayılı muhasebei umumiye kanununun üncü maddesinde belirtilen parasal sınırların kaldırılmasına sayılı kamu konutları kanununa tabi kuruluşların kullanımında veya mülkiyetinde bulunan kamu konutlarının tahsislerinin kaldırılıp kaldırılmamasına bu konutlardan satılacakların tespitine satışın peşin veya taksitle olmasına satış ilke ve yöntemlerinin belirlenmesine satılacak konutların imar ifraz ve kat mülkiyetinin kurulmasına ilişkin yeni esas ve usullerin belirlenmesine bakanlar kurulu yetkilidir madde yürürlük madde yürütme maddesidir sayılı yasanın ve maddelerinin anayasaya aykırılığıesas sayısı karar sayısı sayılı yasa ile kamu mülkiyetindeki tüm taşınmazların satılmasının amaçlandığı açıktır maddeye göre yasanın amacı kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların satılarak tasfiye edilmesidir kapsamı kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetinde bulunan taşınmazların tümüdür çünkü bakanlar kurulu tüm taşınmazların bir kamu hizmeti için gerekli olmadığına karar verme yetkisine sahiptir bir yetki yasası olarak düşünüldüğünde bile bakanlar kuruluna tüm taşınmazlar için böylesine sınırsız bir yetki verilemeyeceği açıktır ancak garip bir çelişkidir ki iptali istenen yasanın tbmmde görüşülmesi sırasında da dile getirildiği gibi kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetinde bulunan taşınmazların satılması için ayrıca bir yasaya gerek yoktur zaten her yıl kamu kurum ve kuruluşları çeşitli taşınmazlarını devlet i̇hale kanunu çerçevesinde satmaktadır ancak bu taşınmazların satışı belirli kurallara tâbidir ve şimdi bunlara uyulmadan kamu taşınmazlarının satılması amaçlanmaktadır sayılı yasa çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetinde bulunan ayrı yasalara tâbi taşınmazları tek bir statüye getirmiş ve bunların satışı amacıyla imardan kat mülkiyetine kadar çeşitli yasalarda değişiklik yetkisi vermiştir i̇ptali istenen yasa bu kapsamıyla bir yetki yasasıdır hatta kanun hükmünde kararnameler khk ile değil de bakanlar kurulu kararıyla değişiklik yapma yetkisi tanıdığı için bir yetki yasasından bile geniştir çünkü hiç olmazsa yetki yasası anayasal bir kurumdur ve anayasada sınırları çizilmiş bir yetki devri yöntemidir i̇ptali istenen yasa ise bir yetki yasası ile düzenlenmeye kalkıldığı zaman bile anayasaya aykırılık taşıyacak alanları khkler ile değil doğrudan bakanlar kurulu kararı ile belirleme yetkisi vermektedir yasanın bir yetki yasası anlayışıyla hazırlandığı madde başlıklarından da bellidir maddenin başlığı amaç ve kapsam maddenin başlığı bakanlar kurulunun yetkileridir zaten bir yetki yasasında amaç kapsam ilke ve süre yer alır ve bakanlar kurulu yasanın amacı doğrultusunda belirlenen kapsamda belirli ilkelerle bu yetkileri kullanmakla görevlendirilir bir yetki yasasında bile sınırlı ve somut olma koşulu aranır bu yasada ise bakanlar kuruluna bir taşınmazın kamu hizmeti için gereklilik ölçütünü belirleme ıı bir taşınmazın kamu hizmeti için gerekli olup olmadığına karar verme ııı taşınmazların satış ilke ve yöntemlerini belirleme ıv kamu konutlarından hangilerinin hangi koşullarla satılacaklarını belirleme ve hepsinden daha önemli olmak üzere bunlara ilişkin imar ifraz ve kat mülkiyeti konularında yeni esas ve usulleri belirleme yetkisi verilmiştir üstelik bu yetki süresiz olarak verilmiştir son yetki kanun hükmünde kararname bile çıkarmadan bir bakanlar kurulu kararıyla ilgili yasalarda yasalara aykırı biçimde esas ve usullerin değiştirilebilmesi anlamına gelmektedir ve sayısal olarak aralarında başta i̇mar kanunu kıyı kanunu köy kanunu kültür ve tabiat varlıklarını koruma kanunu belediye kanunu büyükşehir belediyeleri kanunuesas sayısı karar sayısı kat mülkiyeti kanunu vb olmak üzere yasayı kanun hükmünde kararnameyi yönetmeliği değiştirme yetkisini içermektedir ayrıca bakanlar kuruluna yetki tanınan alanlardan bazıları örneğin orman ve kıyılarda imar ve mülkiyet ile ilgili konular doğrudan anayasa tarafından sınırlanmıştır anayasanın maddelerine başlangıçın paragrafına aykırılık anayasanın maddesine göre yasama yetkisi türk milleti adına türkiye büyük millet meclisinindir bu yetki devredilemez türkiyede son onbeş yıldır tehlikeli bir yönetim anlayışının yaygınlaştırılmaya çalışıldığı görülmektedir anayasanın ve yasaların yürütmeyi yavaşlattığını ve türkiyeyi bir kanun devleti haline getirdiğinden şikayet edenler anayasasının genişlettiği yetki yasası kurumunu kullanarak ülkeyi uzun süreler için tbmm denetimi dışında yönetmişlerdir ama yetki yasası hiç olmazsa anayasal bir kurumdur ve çıkarılan kanun hükmünde kararnameler sonradan da olsa tbmm ve yasaların anayasaya uygunluğunu denetlemekle doğrudan görevli anayasal bir kurum olan anayasa mahkemesinin denetimine tabidirler mümkün olan en çok yetkiyi kendisinde toplayıp parlamentoyu devre dışı bırakan yürütme anlayışının eseri olan yetki yasaları son yıllar içinde anayasa mahkemesinin anayasal tavrı içinde sürekli iptal edilince bu kez hem tbmmyi hem anayasa mahkemesi denetimini aşacak yeni bir yol icad edilmiştir i̇ptali istenen yasa bu yönetim anlayışının şahikasıdır ve artık kanun hükmünde kararnameye bile gerek bıraktırmayacak biçimde bakanlar kurulunu yetkilendirmektedir böylelikle hem tbmm hem de anayasa mahkemesi devre dışı bırakılmıştır çünkü düzenlemeler bakanlar kurulu kararı bkk ile yapılacaktır ve bakanlar kurulu kararları anayasa mahkemesine değil idari dava yoluyla danıştayın denetimine götürebilirler i̇ptali istenen yasanın tbmmyi ve anayasa mahkemesi denetimini aşmaya yönelik olduğu açıktır ve aşağıdaki alıntılar bu yönetim anlayışının itirafıdır mevcut mevzuat çerçevesinde de söz konusu gayrimenkullerin satışının mümkün olduğu ancak bazı idari veya yargı yoluna gitme gibi engellerin bulunduğu bu sıkıntıların aşılabilmesini teminen bir tasarı hazırlandığı sadece mevcut olan bir yetkinin kullanılması sırasında çıkabilecek idari engellerin aşılmasının amaçlandığı belirtilmiştir kamu kurum ve kuruluşlarının taşınmaz mallarının satışı hakkında kanun tasarısı ve plan ve bütçe komisyonu raporu hükümet adına yapılan tamamlayıcı açıklamalar önümüzde bunların satılabilmesi için hukuki bir engel mevcut değildir ancak satışın hızlandırılabilmesi açısından sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi açısından rasyonel sonuçlara ulaşabilmek açısından idari ve hukuki bazı tıkanıklıklar yaşanmaktadır bu kanun tasarısıyla bizim aşmak istediğimiz şey de bu mevcut tıkanıklıkların ortadan kaldırılmasına yöneliktir alıntıların hiçbir yoruma gerek bıraktırmayacak biçimde ortaya koyduğu gibi iptali istenen yasa ile hukuku hukuk kurallarını ve yargı denetimini engel olarak görenler bu engelleri aşma amacıyla yasama organının yetkilerini yürütme organına devretmişlerdir oysa bu yasa ile verilen yetkilerin çoğu anayasa gereği yasa ile düzenlenmesi zorunlu konulardandır ve yasa ile yetkilendirme başka yasa ile düzenleme başka şeydiresas sayısı karar sayısı anayasa mahkemesinin ve sayılı yasaların iptal gerekçelerinde belirttiği gibi yasa ile düzenleme yasama organının uygulanacak kuralları usul ve esasları nesnel objektif biçimde belirlemesini gerektirir yasakoyucunun nesnel biçimde ilke ve yöntemleri belirlemeden bunları belirleme yetkisini yürütme organına devretmesi yasama yetkisinin devri anlamına gelir ve anayasanın maddesine aykırılık oluşturur bakanlar kuruluna tanınan yetkiler genel olarak konuyla ilgili tüm yasalarda özel olarak da sayılı muhasebei umumiye kanunun maddesinde ve sayılı kamu konutları kanununun tahsise ilişkin bölümünde değişiklik yapma yetkisini de içermektedir ancak bir bakanlar kurulu kararı ile yasa değiştirilemez anayasanın maddesine göre hiçbir kimse veya organ kaynağını anayasadan almayan bir devlet yetkisini kullanamaz anayasa yasama yetkisinin tbmmye ait olduğunu maddesinde belirtmiş yürütmenin yasamaya ilişkin yetkilendirilmesi sayılabilecek yetki yasası kurumunu da maddelerinde tbmmnin yetkisine vermiştir i̇ptali istenen yasa ile bakanlar kuruluna yetki tanınması kaynağını anayasadan almayan bir yetkinin kullanılması sonucunu doğuracağı için anayasanın ve maddelerine de aykırıdır yasa ile verilen yetkilere doğrudan anayasa ile sınırlanmış konular açısından bakıldığı zaman örneğin anayasanın maddesine göre devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz bu ormanlar zaman aşımı ile dahi mülk edinilemez ve kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamaz oysa bu yasa tüm kamu taşınmazlarını kapsamaktadır ve birçok kamu kuruluşunun orman içinde taşınmazı vardır bunlar da dahil hiçbir ayrım yapılmadan tasarı ile arsa arazi sosyal tesisler ve kamu konutlarının satılacağı yasanın gerekçesinde ve plan ve bütçe komisyonunda hükümet adına yapılan tamamlayıcı açıklamalarda açıkça yer almıştır anayasakoyucu bu alanlarda yalnızca irtifak hakkı kurulabilmesi için bile kamu yararı zorunluluğu ararken şimdi bunların satılması yani buralarda mülkiyet hakkı kurulması anayasaya göre olanaksızdır bu durumda i̇mara ilişkin yeni esas ve usulleri belirleme yetkisi anayasaya aykırı düzenlemeler için de kullanılabilecek ve böylece anayasanın maddesi ihlal edilmiş olacaktır anayasa mahkemesi gün ve sayılı kararında yukarıdaki anayasa hükümlerini şöyle yorumlamıştır ormanların ülke için büyük önem taşıdığını dikkate alan anayasakoyucu anayasanın ve maddelerinde konuya ilişkin olarak ancak olağan yasalarda görülebilecek ayrıntılı düzenlemelere yer verilmiştir ayrıca anayasanın maddesinde de topraksız olan veya yeter toprağı bulunmayan çiftçiye toprak sağlanması üretimin düşürülmesi ormanların küçülmesi ve diğer toprak ve yeraltı servetlerinin azalması sonucunu doğuramaz denilmekle ve maddelerle bir bütün oluşturulmuştur bu denli ayrıntılı düzenlemeler anayasakoyucunun ormanların korunması ve çoğaltılması konusunda gösterdiği duyarlılıkla izah edilebilir bu duyarlılığın ülkemizde orman örtüsünün sürekli yok edilmesi gerçeğinden kaynaklandığı kuşkusuzdur nitekim sayılı orman kanununun hazırlık çalışmalarına da aynı görüş egemen olmuş ve itiraz konusu kuralın gerekçesinde bu madde ormanların muhafaza ve bekâsını teminen vaz olunmuşturesas sayısı karar sayısı filhakika tamamen ammenin mülkü bulunan devlet ormanlarında açmacılığa ve münferit yerleşmelere mani olunması zarureti aşikardır anayasanın ve maddeleri ile esas itibariyle ormanların korunması ve geliştirilmesini amaçlanmıştır bu itibarla bu amaca ters düşen hiçbir eylem mazur görülemez anayasa mahkemesi bu karara aykırı bir yasayı da kuşkusuz mazur ve anayasaya uygun görmeyecektir kıyılar açısından da durum farklı değildir anayasanın maddesine göre kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altındadır devlet istese de bu hüküm ve tasarruf yetkisinden vazgeçemez çünkü bunlar anayasa mahkemesince gün k sayılı kararında da belirtildiği gibi kamu malıdır aynı maddeye göre deniz göl ve akarsu kıyılarıyla deniz ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir türkiyede son yıllarda bazı çevrelerde hukuku özellikle de kamu hukukunu erozyona uğratma çabası yoğunlaşsa da herhalde hiç kimse kamuya ait alanların tümüyle özel mülkiyete açılmasında kamu yararı olduğunu savunma cesareti gösteremez zaten anayasa mahkemesi de aynı görüştedir ve gün el sayılı kararında günlü resmi gazete maddenin birinci fıkrasında devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu belirtilen böylece kamu malı olduğu vurgulanan ve doğal niteliği itibariyle herkesin ortak kullanımına açık bulundurulması gereken kıyıda öncelikle kamu yararının gözetildiğine ilişkin ilkenin gerçekleşebilmesinin ancak genelde yapı yasağının getirilmesine bağlı bulunduğunu açıkça belirtmiştir bu nedenle iptali istenen yasa ile bakanlar kurulunun yetkilendirildiği kamu taşınmazlarından kıyı tanımı içinde yer alanların gerek özel mülkiyete devri gerek imara açılması gerekse ikisinin birlikte yapılması anayasaya aykırı olacaktır anayasaya aykırı bir işlem için bakanlar kurulunun yetkilendirilmesi anayasaya aykırıdır aynı kararda kıyının da tanımı yapılmış ve daha önceki anayasa mahkemesi kararları çerçevesinde konu kesin biçimde sonuca bağlanmıştır anayasanın maddesi bütünüyle incelendiğinde anayasakoyucunun kıyıyı yalnız göl deniz ve akarsuya bitişik bir doğa parçası değil çok boyutlu kavram olarak öngördüğü anlaşılmaktadır zira anayasanın maddesinde kıyılardan yararlanma koşulları düzenlenirken anayasanın maddesinde olduğu gibi sadece kıyıların devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunun belirtilmesiyle yetinilmeyip ayrıca deniz göl ve akarsu kıyılarıyla deniz ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararının gözetileceği ve kıyılarla sahil şeritlerinin kullanış amaçlarına göre derinliği ve kişilerin bu yerlerden yararlanma imkan ve şartlarının kanunla düzenleneceğine ilişkin kurallara da yer verilmiştiresas sayısı karar sayısı anayasaya aykırılık sorunu bakımından önemli olan ve açıklığa kavuşturulması gereken husus yukarıda belirtilen kıyılar ve sahil şeritleri ile ilgili deyimler olmaktadır kıyılar deniz ve göllerin devamı olup bunlardan ayrılması mümkün olmadığı cihetle deniz ve göllerden yararlanmak ancak kıyının kullanımının herkese açık olması ile sağlanabilecektir esasen türk hukuku açısından bu konu anayasanın maddesinde kıyıların maddesinde de tabii servetlerin ve kaynakların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğu biçimde hükme bağlanmıştır öte yandan anayasasında da anayasasındaki gibi kıyılar tabii kaynaklar ve servetlerden kabul edilmiş ayrıca ülkemiz açısından giderek artan ekonomik ve sosyal değerleri gözönünde bulundurularak bu konuda özel düzenlemeye gidilmiştir bu husus anayasanın ve maddelerinin içerikleri ve gerekçelerinden anlaşılmaktadır anayasa mahkemesinin günlü sayılı kararında anayasasının maddesinde yer alan doğal servet ve kaynakların devletin hüküm ve tasarrufu altında olmasının ne anlama geldiği açıklanmıştır bu karara göre anayasa tabii servetleri ve kaynaklarını medeni kanun hükümlerine bağlı özel mülkiyet düzeninin kapsamı dışında bırakmakta onlara devletin devlet olma niteliği ile eli altında tuttuğu nesneler düzeni içinde yer vermektedir her iki düzen başka başka koşullara ve kurallara bağlıdır değişik niteliktedir aralarından birbirine karıştırılmalarını önleyecek bellilik ve kesinlikte sınırlar vardır anayasanın maddesi tabii servetlerin ve kaynakların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğunu açıklamakla aynı zamanda bunların özel mülkiyet konusu olamayacağını da hükme bağlamıştır aslında mülkiyet düzenine bağlı bulunmayan bir nesnede mülkiyetin devri de söz konusu olamaz doğal niteliği itibariyle herkesin serbestçe yararlanmasına açık ve bu nedenle bir kamu malı olan kıyının kendisine doğal servet ve kaynak niteliği kazandıran özelliklerini yitirmemesi için özel bir korumaya alınması gereklidir ayrıca anayasanın maddesinin son fıkrasına göre kıyılarla sahil şeritlerinin kullanılış amaçlarına göre derinliği ve kişilerin bu yerlerden yararlanma imkan ve şartları kanunla düzenlenir kanunla düzenlenmenin esas ve usullerin doğrudan yasakoyucu tarafından belirlenmesini gerektirdiği daha önce anayasa mahkemesi tarafından birçok kez karara bağlanmıştır yasa ile yetkilendirmenin yasa ile düzenleme olmadığı açıktır bu durumda anayasanın maddesinde ancak yasa ile düzenlenebileceği belirtilen bir alanda bakanlar kurulunun yetkilendirilmesi anayasaya aykırıdır tarih kültür ve tabiat varlıkları açısından da durum aynıdır anayasanın maddesiyle tarih kültür ve tabiat varlıklarının ve değerlerinin devletin görevleri arasında sayılmış bu varlıklar ve değerlerden özel mülkiyet konusu olanlara getirilecek sınırlamaların ve bu nedenle hak sahiplerine yapılacak yardımlar ve tanınacak muafiyetlerin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir yapılan ise yasa ile düzenleme değildir çünkü iptali istenen yasayla bu usul ve esaslarda değişiklik yapma yetkisi bakanlar kuruluna tanınmıştır bu da madde açısından anayasanın maddesine aykırıdır sayılı yasanın maddesiyle verilen yetkiler devlet organları arasında üstünlük sırası anlamına gelmeyip belli devlet yetki ve görevlerinin kullanılmasından ibaret ve bununla sınırlı uygar bir işbölümü olan erkler ayrımını da ortadan kaldırmakta ve yürütmeyi yasamanın ve anayasanın yasalar için öngördüğü yargı denetiminin önüne geçirmektediresas sayısı karar sayısı çünkü anayasaya göre yasama yetkisi tbmmnindir ama artık yasalarda bakanlar kurulu değişiklik yapabilecektir yine anayasaya göre yasaların anayasal denetimi anayasa mahkemesinin görev ve yetkisindedir ama artık yasalarda değişiklikler bakanlar kurulu kararıyla yapılacağından anayasa mahkemesine gidilemeyecektir bu nedenlerle sayılı yasa anayasanın başlangıçının fıkrasına da aykırıdır sayılı yasa anayasanın yürütme yetki ve görevini düzenleyen maddesine de aykırıdır her ne kadar anayasasının maddesinde yürütme hem görev hem de yetki olarak düzenlenmişse de bunun anayasanın çeşitli maddelerinde ifadesini bulan ayrık haller dışında yasalarla düzenlenmemiş bir alanda yürütmenin subjektif hakları etkileyen bir kural koyma yetkisi anlamına gelmediği anayasa mahkemesi tarafından defalarca karara bağlanmıştır yine anayasa mahkemesine göre yasa ile yetkili kılınmış olması da sonuca etkili değildir çünkü yürütmenin tüzük ve yönetmelik çıkarma gibi klasik düzenleme yetkisi idarenin kanuniliği ilkesi çerçevesinde sınırlı ve tamamlayıcı bir yetki durumundadır anayasa mahkemesinin gün sayılı kararı günlü resmi gazete sayılı yasanın yasakoyucu tarafından nesnel olarak düzenlenmesi gereken alanlarda bakanlar kurulunu yetkilendirdiği açıktır bunun anayasanın maddesine aykırılığı da yukarıda izah edilmiştir anayasa mahkemesi ve maddeleri birbirine bağlayarak yasa ile düzenlenir ifadesini şöyle açıklamıştır yasa koyucu belli konularda gerekli kuralları koyacak çerçeveyi çizecek eğer uygun ve zorunlu görürse onların uygulanması yolunda sınırları belirlenmiş alanlar bırakacak idare ancak alanlar içinde takdir yetkisine dayanmak suretiyle yasalara aykırı olmamak üzere birtakım kurallar koyarak yasanın uygulanmasını sağlayacaktır esasen anayasanın maddesinin yürütme yetkisi ve görevinin anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanacağına ve yerine getireceğine ilişkin hükmünün anlamı da budur i̇ptali istenen yasa ne kural koymuş ne çerçeve çizmiş ne de yürütmenin takdir yetkisini sınırlayacak belirli alanlar belirlemiştir yürütme sınırsız bir alanda sınırsız bir biçimde takdir yetkisine sahiptir ve bu anayasanın maddesine aykırıdır anayasanın ve maddelerine aykırılık anayasanın maddesinde düzenlenen hukuk devleti her eylem ve işlemi hukuka uygun ıı her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren ııı anayasa ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan ıv anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayıp yargı denetimine açık olan yasaların üstünde yasa koyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri ve anayasa bulunduğu bilincinden uzaklaştığında geçersiz kalacağını bilen devlettir anayasa mahkemesinin gün sayılı kararı rg ama ne yazık ki iptali istenen yasa sanki yukarıdaki ilkelerin her birini teker teker çiğnemek kastıyla çıkarılmıştır bu yasa ile hukuka uygun hiçbir eylem ve işlemin yapılması mümkün değildir çünkü tüm eylem ve işlemlerin dayanağı hukuksal ve anayasal dayanağı olmayan bakanlar kurulu kararları olacaktıresas sayısı karar sayısı ıı kurulacak hukuksal düzen ancak bir kargaşa ve başıbozukluk düzeni olabilecektir çünkü bakanlar kurulu yasalarla düzenlenmiş tüm usul ve esasları değiştirebilecek sonra bunları bir kez daha bir kez daha belirleyebilecektir ııı satışın nasıl olacağını belirlemek için tanınan yetki her satışta farklı koşullar getirilmesini olanaklı kılacaktır ve bunun da adaletli bir hukuk düzeni kurulmasını olanaksızlaştıracağı açıktır ıv yasa başlı başına bir anayasaya aykırılık abidesi ve yürütme organının anayasa tanımazlığı hangi noktalara vardırabileceğinin mükemmel bir örneğidir hükümet yasanın çıkarılma nedenini açıklarken hukuku ve mahkemeleri engel olarak değerlendirmekte ve yasanın bunları aşmak amacıyla çıkarıldığını söylemekten çekinmemektedir i̇ptali istenen yasa bir yetki yasası ile bile tanınabileceği kuşkulu yetkileri yetki yasası olmadığı halde khk çıkarma yetkisi vermeden tanımıştır anayasaya aykırıdır ve böyle olduğu yetmiyormuş gibi anayasa mahkemesi denetiminden kaçmak üzere çıkarılmıştır bu durumda da devlet organlarında ancak hukuksuzluğu egemen kılabilecektir ve son olarak iptali istenen yasanın kendisini her türlü anayasal organ ve kurumun üzerinde tek egemen olarak gören bir zihniyetin ürünü olduğu her maddesinden bellidir ne hukukun temel ilkelerini ne de anayasayı bağlayıcı saymakta anayasanın açık hükümlerine ve anayasa mahkemesinin çeşitli kararlarına karşın yürütmeyi tüm anayasal organ ve kurumların önüne geçirmektedir bu nedenlerle anayasanın maddesine bakanlar kuruluna anayasal olarak verilmesi olanaksız yetkileri tanıdığı için ise yasaların anayasaya aykırı olamayacağını belirten anayasanın madde hükmüne aykırıdır anayasanın ve maddelerine aykırılık anayasanın mülkiyet hakkını düzenleyen maddesi şöyledir herkes mülkiyet ve miras hakkına sahiptir bu haklar ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabilir mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz anayasa mahkemesinin sayılı yasanın iptal gerekçesinde belirttiği gibi özel mülkiyet için anayasanın maddesiyle getirilen koruma devletin ve diğer tüzel kişilerin mülkiyet hakları için de geçerli olduğundan özel mülkiyet konusundaki özenin kamu mülkiyeti konusunda öncelikle düşünüleceğinde duraksanamaz bu nedenle kamu mülkiyetinin sona erdirilmesine ilişkin esasların yasayla düzenlenmesi anayasanın maddesinin getirdiği bir zorunluluktur oysa iptali istenen yasa ile kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların satılarak tasfiye edilmesi amaçlandığına ve bunun sonucunda taşınmazların kamu mülkiyetinden özel mülkiyete geçmesi kaçınılmaz olduğuna göre bu düzenlemenin yasa ile yapılması zorunludur bu konuda bakanlar kurulunun yetkilendirilmesi anayasaya aykırıdıresas sayısı karar sayısı sayılı yasanın yürürlüğe girmesinden kısa bir süre sonra açıklanan trilyon tllik kaynak paketinde en büyük gelir dilimini yaklaşık yüzde ellisi trilyon tl ile taşınmaz satışı oluşturmaktadır ve satılacağı açıklanan alanlar içinde si̇t alanları da vardır başbakan prof dr necmettin erbakan basın toplantısında satılacak alanlar içinde açıklanan dilek yarımadasının si̇t olduğunun anımsatılması üzerine yanlışlıkla si̇t alanı içine alınmış olabileceğini gerekirse bunun düzeltileceğini açıklamıştır bu yanlışlıkın düzeltilmesi durumunda orman ve kıyılardaki kamu taşınmazları da anayasaya aykırı biçimde satılacaktır buna olanak sağlayan her türlü düzenleme anayasaya aykırıdır anayasa mahkemesinin daha önce de sunulan kararında tabii servet ve kaynakların özel mülkiyete konu olamayacağı açıkça belirtilmişti anayasanın anayasasının maddesi tabii servetlerin ve kaynakların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğunu açıklamakla aynı zamanda bunların özel mülkiyet konusu olamayacağını da hükme bağlamıştır aslında mülkiyet düzenine bağlı bulunmayan bir nesnede mülkiyetin devri de söz konusu olamaz anayasanın maddesinin son fıkrası mülkiyet hakkının toplum yararına aykırı kullanılamayacağını belirttiğine anayasa mahkemesi de doğal servet ve kaynakların özel mülkiyete konu olamayacağını karara bağladığına göre sayılı yasanın amaç ve kapsamı anayasaya aykırıdır bakanlar kurulunun kamu hizmeti için gerekli olmama koşullarını belirleme ve bu taşınmazları kamu hizmeti kapsamından çıkarma yetkisine sahip olduğu bir an kabul edilse bile bunlardan doğal servet ve kaynaklar içinde yer alanların özel mülkiyete geçirilmesi her durumda hem madde açısından hem de madde açısından anayasaya aykırıdır bu konuda bakanlar kuruluna gerek kamu kurum ve kuruluşlarına ait sosyal tesisler gerekse taşınmazlar için hiçbir yetki verilemez bu konu yasa ile bile düzenlenemez mülkiyet ile ilgili olarak üzerinde durulması gereken diğer bir konu yabancılara mülk satışıdır bu konuda bakanlar kurulunu yetkilendiren yasaların akıbeti kamuoyunca gayet iyi bilinmektedir anayasa mahkemesi peşpeşe çıkarılan yasaları anayasaya aykırı bularak iptal etmiş ancak anayasa mahkemesi kararlarının geriye yürümemesi kuralından yararlanılarak birkaç satış yapılmıştır anayasa mahkemesinin iptal kararlarından sonra gündemden inen konu sayılı özelleştirme yetki yasası ile yeniden gündeme gelmiş ve anayasa mahkemesi özelleştirme ile yabancıların mülk sahibi olabileceğini ve bunun anayasaya aykırı olduğunu açıkça belirtince sayılı özelleştirme yasasının maddesine yabancılara taşınmaz satışı konusunda karşılıklılık ilkesi aranacağı açıkça girmiştir yabancılara taşınmaz satışı işbaşındaki hükümetin yabancılara mülk satışında mütekabiliyet ilkesinin değiştirilmesi gerektiğini açıklamasıyla yeniden gündemdedir ve kaynak paketinin sayfasındaki özel turistik sahalar tahsisi başlıklı madde aynen şöyledir ülkemizin turistik bölgelerinde diğer ülke vatandaşlarına mütekabiliyet esasları dışında arsa tahsis edilememektedir bunun yanında çok yoğun bir şekilde bu bölgelerimizde tesis kurma talepleri gelmektedir hisse senetlerinin bu ülke vatandaşlarına da satılabileceği buesas sayısı karar sayısı tür tesislerin sağlanması amacıyla gerekli çalışmalara başlanmış olup bu yolla trilyon liralık bir gelir beklenmektedir kuşkusuz başlanılan çalışmalar ile kastedilen iptali istenen yasadır turistik sahalar kamu taşınmazlarıdır ve doğrudan bu yasanın kapsamına girmektedir oysa bu da anayasaya aykırıdır çünkü lozan andlaşmasının eki i̇kamet ve selahiyeti adliye hakkında mukavelenin maddesinde yabancıların mülk edinmesinde karşılıklılık ilkesi benimsenmiş daha sonra çıkarılan sayılı köy kanunu ile yabancıların köylerde arazi ve emlâk almaları yasaklanmıştır çünkü ülke devletin asli ve maddi unsurlarından biridir ülke olmadan devlet olmaz toprak edinme konusundaki mütekabiliyet esasının başka konulardaki mütekabiliyet esasından farklı yönü devletin ülke denilen aslimaddi unsuruyla olan ilişkisidir söz konusu ilişki bu noktada farklı bir düşünce ve hassasiyeti zorunlu kılar bu koşullardan herhangi bir nedenle tek taraflı vazgeçmek devletler hususi hukukunun yabancılar hukuku alanında etkisi zaruri eşitlik prensibini benimsememek anlamı taşır an mahkemesinin günlü sayılı kararı anayasa mahkemesinin yukarıdaki kararıyla iptal edilen yasanın gerekçeleri arasında da satıştan elde edilecek gelirin türkiyenin konut gereksiniminin karşılanması dolayısıyla kaynak yaratma vardır ve anayasa mahkemesi konuyu şöyle sonuca ve karara bağlamıştır yukarıda açıklanan nedenlerle değişik iktisadi politikalar ve kendi olanaklarımızla gerçekleştirebileceğimiz konut sorununda önemsiz bir kaynak yaratmak maksadıyla ülke topraklarının yabancı unsurlar eline geçmesine imkan sağlayan sayılı kanunun anayasanın maddesi karşısında başlangıçın ve paragraflarında yer alan anayasanın yorumu ve uygulamasında siyasal kadroların öznel değerlendirmelerini etkisiz bırakmak amacıyla getirildiği kuşkusuz bulunan temel ilkelere aykırı bulunmuştur i̇ptali istenen yasa ile bakanlar kuruluna türkiyeyi aynı tehlike ile karşı karşıya bırakabilecek yetkiler tanınmıştır ve ne acıdır ki yerli veya yabancılara kamu toprak ve tesislerini satışının gerekçesi olarak yine türkiyenin kaynak gereksinimi gösterilmektedir anayasa mahkemesinin sayılı özelleştirme yetkisi yasasının iptal gerekçesinde vurguladığı gibi türkiyede kamu işletmelerinin bir çoğunun taşınmaz mal varlıkları çok değerlidir bu nedenle yerli ve yabancı özel sektöre çoğu kuruluş çekici gelmektedir önemli olan ki̇tlere ilişkin araç ve gereçlerle birlikte taşınmaz malların da satılmasıdır bu yolla anayasa mahkemesinin anayasaya aykırı bularak kapatmış olduğu yabancılara taşınmaz mal satışı yolu bu konuda dolaylı olarak yeniden açılmış olacaktır ki bu anayasa mahkemesi kararlarını etkisiz kılma anlamına gelir yapılan düzenleme bir kez daha bu yolun açılması anlamına gelmektedir sonuç olarak iptali istenen yasa anayasanın maddesine ve bu konudaki daha önceki anayasa mahkemesi kararlarını uygulanamaz hale getirmeyi amaçladığı için anayasanın maddesine aykırıdır yürürlüğün durdurulması i̇stemiesas sayısı karar sayısı anayasa mahkemesinin ilk kez sayılı khk hakkında açılan davada yürürlüğün durdurulması kararı aldığı ve bugüne kadar birçok davada bu kararı verdiği bilinmektedir anayasa mahkemesi yürürlüğü durdurma kararı ile hukuka aykırılık ve telafisi mümkün olmayan zararları önlemenin yanında ve bunlardan daha önemli olarak anayasa mahkemesinin iptal kararlarının uygulanamaz hale gelmemesini sağlamaya çalışmaktadır ve bu tutum hukuk devleti açısından vazgeçilmez bir önem taşımaktadır i̇ptali istenen yasa birden çok anayasa mahkemesi kararını geçersiz kılmaya yöneliktir anayasa ormanlar ve kıyıların özel mülkiyet konusu olmasını yasaklamış konu birden çok anayasa mahkemesi kararında yer almıştır iptali istenen yasa ile bu yapının değiştirilmesi için yetki verilmektedir ve tbmmde anap adına konuşan recep mizrakın açıklamalarına göre orman ve kıyılarda kurulu yatak kapasiteli kamu tesisi yasa kapsamındadır anayasa mahkemesi yabancıların taşınmaz sahibi olmasının ancak karşılıklılık ilkesi çerçevesinde mümkün olduğunu belirtmiş buna karşın hükümet kaynak paketinde bu ilkeden vazgeçileceğini açıklamıştır iptali istenen yasa bu konuda da bakanlar kuruluna yetki vermektedir anayasa mahkemesi çeşitli kararlarında yasa ile yetkilendirmenin yasa ile düzenleme olmadığını yasa ile yetkilendirmenin anayasaya aykırılık oluşturduğunu karara bağlamıştır sayılı yasa ile yapılan yasa ile düzenleme değil yasa ile yetkilendirmedir yasa maddesinde bakanlar kuruluna iki ayrı yasada ismini zikrederek yasada da isim saymadan değişiklik yapma yetkisi vermiştir yasaların yasakoyucu tarafından değiştirilebileceği bu konuda bakanlar kurulu kararının yeterli görülmesinin anayasaya aykırı olduğu da açıktır dava konusu olan yasa ile bakanlar kuruluna tüm kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetinde bulunan taşınmazların satışına ilişkin sınırsız bir yetki vermektedir oysa anayasal bir kurum olan yetki yasası bile sınırları anayasa ile çizilmiş bir yetki devri yöntemidir i̇ptali istenen yasa ise bir yetki yasası ile düzenlenmeye kalkıldığı zaman bile anayasaya aykırılık taşıyacak alanları khkler ile değil doğrudan bakanlar kurulu kararı ile belirleme yetkisi vermektedir nitekim kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetinde bulunan taşınmazların satışı için ayrı bir yasaya gerek yoktur çünkü her yıl devlet i̇hale kanunu hükümlerine göre çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarının taşınmazları zaten satılmaktadır i̇ptali istenen yasanın tbmmyi ve anayasa mahkemesi denetimini aşmaya yönelik olduğu açıktır nitekim bu niyet kamu kurum ve kuruluşlarının taşınmaz mallarının satışı hakkında kanun tasarısı ve plan bütçe komisyonu raporu hükümet adına yapılan tamamlayıcı açıklamalar da şöyle özetlenmiştir mevcut mevzuat çerçevesinde de söz konusu gayrımenkullerin satışının mümkün olduğu ancak bazı idari veya yargı yoluna gitme gibi engellerin bulunduğu bu sıkıntıların aşılabilmesini teminen bir tasarı hazırlandığı sadeceesas sayısı karar sayısı mevcut olan bir yetkinin kullanılması sırasında çıkabilecek idari engellerin aşılmasının amaçlandığı belirtilmiştir sonuç olarak iptali istenen sayılı kamu kurum ve kuruluşlarının taşınmaz mallarının satışı hakkında kanunun anayasanın maddeleri ile baş