esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir türk mühendis ve mimar odaları birliği tarafından tarih ve sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren i̇ş güvenliği uzmanlarının görev yetki sorumluluk ve eğitimleri hakkında yönetmelikte değişiklik yapılmasına dair yönetmelikin maddesinin birinci fıkrasının bendinin maddesinin birinci fıkrasının bendinin ve numaralı alt bentlerinin maddesinin ve maddesinin iptali istemiyle çalışma ve sosyal güvenlik başkanlığına karşı açılan davada dava konusu yönetmeliğin dayanağı sayılı i̇ş sağlığı ve güvenliği kanununun maddesinin birinci fıkrasının bendinin anayasaya uygun olup olmadığı incelendi gereği görüşüldü sayılı i̇ş sağlığı ve güvenliği kanununun tanımlar başlıklı maddesinin birinci fıkrasının sayılı yasa ile değişik bendinde i̇ş güvenliği uzmanı usul ve esasları yönetmelikle belirlenen iş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere bakanlıkça yetkilendirilmiş iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip bakanlık ve ilgili kuruluşlarında çalışma hayatını denetleyen müfettişler ile mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanı ifade eder kuralına yer verilmiştir sayılı yasaya dayanılarak hazırlanan i̇ş güvenliği uzmanlarının görev yetki sorumluluk ve eğitimleri hakkında yönetmelik tarihli ve sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir anılan yönetmeliğin tanımlar başlıklı maddesinin birinci fıkrasının bendinde i̇ş güvenliği uzmanı i̇ş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere bakanlıkça yetkilendirilmiş iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip mühendis mimar veya teknik elemanı ifade edecek şekilde tanımlanmış iken sayılı yasanın maddesinin birinci fıkrasının bendindeki i̇ş güvenliği uzmanı tanımının sayılı yasa ile değiştirilmesinden sonra dava konusu yönetmeliğin maddesi ile yönetmeliğin maddesinin birinci fıkrasının bendindeki i̇ş güvenliği uzmanı tanımı da değiştirilerek iş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere bakanlıkça yetkilendirilmiş iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip bakanlık ve ilgili kuruluşlarında çalışma hayatını denetleyen müfettişler ile mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanın iş güvenliği uzmanını ifade edeceği düzenlenmiştir bu nedenle sayılı i̇ş sağlığı ve güvenliği kanununun tanımlar başlıklı maddesinin birinci fıkrasının bendi i̇ş güvenliği uzmanı tanımının yapıldığı yönetmelik maddesinin de dava konusu edilmiş olması nedeniyle davada uygulanacak kural niteliğindedir sayılı yasanın maddesinin birinci fıkrasının bendinde yer alan bakanlık ve ilgili kuruluşlarında çalışma hayatını denetleyen müfettişler ibaresinin anayasanın ve maddesi yönünden incelenmesi anayasanın maddesi türkiye cumhuriyeti toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçtaesas sayısı karar sayısı belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir kuralını taşımaktadır anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti her türlü işlem ve eylemi hukuka uygun her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurmayı amaçlayan ve bunu geliştirerek sürdüren hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan insan haklarına dayanan bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren devlettir hukuk devletinin temel ilkelerinden biri olan hukuk güvenliği normların öngörülebilir olmasını bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedelememek için çaba harcamasını gerekli kılar anayasanın kanun önünde eşitlik başlığını taşıyan maddesi herkes dil ırk renk cinsiyet siyasi düşünce felsefi inanç din mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir devlet bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür hiçbir kişiye aileye zümreye ve sınıfa imtiyaz tanınamaz devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadır kuralını taşımaktadır anayasa mahkemesinin çeşitli kararlarında da belirtildiği üzere kanun önünde eşitlik ilkesi hukuksal durumları aynı olanlar için söz konusudur bu ilke ile eylemli değil hukuksal eşitlik öngörülmektedir eşitlik ilkesinin amacı birbiriyle aynı durumda olanlara ayrı kuralların uygulanmasının ve ayrıcalıklı kişi ve toplulukların yaratılmasının engellenmesidir kanun önünde eşitlik herkesin her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez durumlarındaki özellikler kimi kişi ya da topluluklar için değişik kuralları ve uygulamaları gerektirebilir aynı hukuki durumlar için aynı ayrı hukuki durumlar için farklı kurallar getirildiğinde anayasada öngörülen eşitlik ilkesi zedelenmiş olmaz anayasanın maddesinde çalışma herkesin hakkı ve ödevidir devlet çalışanların hayat seviyesini yükseltmek çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak çalışmayı desteklemek işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır kuralı yer almaktadır anayasanın maddesinde yer alan bu düzenleme çalışma hayatına atılan kişilerin sağlığı ve güvenliklerine verilen değeri göstermesi bakımından önemlidir öte yandan uluslararası çalışma örgütünün i̇lo i̇ş sağlığı ve güvenliği ve çalışma ortamına i̇lişkin sayılı sözleşmesi tarihli ve sayılı yasayla i̇ş sağlığı hizmetlerine i̇lişkin sayılı sözleşmesi de tarihli ve sayılı yasayla onaylanmış bulunmaktadır sayılı sözleşmede sözleşmenin bütün ekonomik faaliyet kollarına uygulanacağı ekonomik faaliyet kolları teriminin kamu hizmetleri de dahil olmak üzere çalışanların bulunduğu bütün kolları kapsadığı çalışanlar teriminin kamu çalışanları da dahil olmak üzere istihdam edilen bütün kişileri kapsadığı belirtilmektedir sayılı sözleşmede ise bütün ekonomik faaliyet dallarında ve tüm işletmelerde kamu sektörü ve üretim kooperatifleri üyelerini de kapsayacak şekilde tüm çalışanlar için iş sağlığı ve iş güvenliği hizmetlerinin sürekli bir şekilde geliştirilmesinin üstlenilmesi gerektiği hususu vurgulanmaktadır anayasanın maddesinin beşinci fıkrasındaki usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmaların yasa hükmünde olduğu bunlar hakkında anayasa mahkemesineesas sayısı karar sayısı başvurulamayacağı temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalar ile yasaların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarla milletlerarası antlaşma hükümlerinin esas alınacağı yolundaki hüküm nedeniyle i̇lo sözleşmelerinin birer iç hukuk kuralı haline geldiğinin ayrıca tarafı haline geldiğimiz bu milletlerarası sözleşmelerle ana hatları belirlenen iş güvenliği alanında çalışma hayatının gerekli kıldığı yasal düzenlemeleri yapma konusunda yasama organının yükümlülüğünün doğduğunun da kabulü gerekir i̇ş kazaları ve meslek hastalıkları çalışma hayatında yaşanan sorunların en önemlilerindendir bu nedenle iş sağlığı ve güvenliği konusu sadece ekonomik bir sorun olmayıp toplumsal boyutları da bulunan teknik bir konudur uluslararası çalışma örgütü verileri türkiyenin ölümlü iş kazaları konusunda en yüksek orana sahip ülkeler arasında bulunduğunu göstermektedir esasen sayılı i̇ş sağlığı ve güvenliği kanunu iş kazaları ve meslek hastalıklarının olabildiğince azaltılması amacıyla çıkarılmıştır i̇şçi sağlığının korunması ve iş güvenliğinin sağlanması ise hangi sektörde olursa olsun işçilerin bedensel ruhsal sosyal durumlarını mümkün olan en üst düzeye çıkarmak işçilerin çalışma koşulları yüzünden sağlıklarının bozulmasını önlemek işçileri çalışmaları sırasında sağlığa aykırı etkenlerden ve tehlikelerden korumak işçilerin fizyolojik ve psikolojik durumlarına en uygun mesleki ortamlarda çalışmalarını sağlamakla mümkün olabilecektir görüldüğü üzere iş sağlığı ve güvenliği çalışma hayatına ilişkin teknik bilgi birikimi teknik uzmanlık gerektiren bir konudur i̇şyerlerinin çalışma koşullarının işçiler üzerindeki etkileri meslek hastalığı veya iş kazalarının önlenmesi için alınması gereken tedbirler gibi teknik konular faaliyette bulunulan sektöre göre değişkenlik gösterebilir i̇ş güvenliği uzmanlarının görevlerini gereği gibi yerine getirebilmeleri için koşullarını denetleyeceği üretim alanıyla ilgili teknik bilgiye sahip konusunun uzmanı yapılacak işin niteliğine uygun eğitim almış kişiler arasından seçilmeleri gerekmektedir başka bir anlatımla iş güvenliği uzmanlığı yapılan işin niteliği gereği teknik bilgi gerektiren bir mesleki faaliyettir oysa sayılı i̇ş sağlığı ve güvenliği kanununun tanımlar başlıklı maddesinin birinci fıkrasının bendinde i̇ş güvenliği uzmanı tanımında iş sağlığı ve güvenliği alanında bakanlıkça yetkilendirilmiş iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip mühendis mimar ve teknik elemanlara yer verilmiş iken tarihli ve sayılı yasanın maddesi ile söz konusu tanıma bakanlık ve ilgili kuruluşlarında çalışma hayatını denetleyen müfettişler ibaresi eklenmek suretiyle iş güvenliği uzmanlığı sadece mühendis mimar ve teknik elemanların yapabileceği bir iş olmaktan çıkarılmıştır yasadaki tanıma eklenen bakanlık ve ilgili kuruluşlarında çalışma hayatını denetleyen müfettişler ibaresiyle kastedilen görev ve yetkileri aynı yasanın maddesinde düzenlenen çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığı i̇ş teftiş kurulunda görev yapan müfettişler ise hukuk siyasal bilgiler iktisat idari bilimler işletme gibi sosyal bilimler alanında eğitim veren yükseköğretim programlarından mezun olanların katılabildikleri yarışma sınavı sonucuna göre müfettiş yardımcısı olarak işe başlayanlar ile yeterlilik sınavı sonrasında müfettişliğe atananlardan oluşmaktadıresas sayısı karar sayısı bu haliyle sayılı i̇ş sağlığı ve güvenliği kanununun maddesinin birinci fıkrasının bendindeki bakanlık ve ilgili kuruluşlarında çalışma hayatını denetleyen müfettişler ibaresi yapılan işin niteliği gereği sadece mühendis mimar ve teknik elemanlarca yapılabilecek bir iş olan i̇ş güvenliği uzmanlığı tanımını idari denetim inceleme ve soruşturma ile görevli ve yetkili olan müfettişleri de kapsayacak şekilde genişletmesi ve kavram karışıklığına yol açması nedeniyle anayasanın hukuk devleti ilkesine eşitlik ilkesine aykırı ve çalışma barışını bozucu nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmaktadır sonuç ve i̇stem açıklanan nedenlerle ve bir davaya bakmakta olan mahkemenin dava sebebiyle uygulanacak yasa kuralının anayasaya aykırı olduğu kanısına götüren görüşünü açıklayan kararı ile anayasa mahkemesine başvurulması gerektiğini düzenleyen sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesinin fıkrası gereğince yukarıda açıklanan gerekçelerle sayılı yasanın maddesinin birinci fıkrasının bendinde yer alan bakanlık ve ilgili kuruluşlarında çalışma hayatını denetleyen müfettişler ibaresinin anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu kanısına ulaşılması nedeniyle anayasa mahkemesine başvurulmasına dosyada bulunan belgelerin onaylı bir örneğinin anayasa mahkemesi başkanlığına gönderilmesine tarihinde oybirliğiyle karar verildi