esas sayısı karar sayısı i̇ptal ve yürürlüğün durdurulmasi i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir sayılı yasanın üncü maddesinin numaralı fıkrasının bendinde yer alan veya yaptırmak sözcüklerinin anayasaya aykırılığı sayılı yasanın üncü maddesinde mahkemenin görev ve yetkileri sıralanmış numaralı fıkranın bendinde siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin kanuna uygunluğunun denetimini yapmak veya yaptırmak mahkemenin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır anayasanın uncu maddesinde siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin kanuna uygunluğunun denetimi hüküm altına alınırken yasaya uygunluğun tespitinin denetim yöntemlerinin ve aykırılık halinde uygulanacak yaptırımların yasada gösterileceği belirtilmiş olmasıyla birlikte anayasal temel unsurlar da gösterilmiştir buna göre yasaya uygunluğun tespiti denetim ve yaptırımlar anayasa mahkemesince yapılacaktır anayasa mahkemesince yapılacak bu denetimin yaptırılması konusunda anayasayla bir görevlendirme ve yetkilendirme yapılmamıştır anayasada yer alan düzenleme denetimi yaptırmak değil sadece sayıştaydan yardım sağlamaktır yardım sağlamak ile yaptırmak aynı şeyler değildir anayasa gereği bu denetim görevinin anayasa mahkemesi dışında başka bir kurum ya da kuruluşa yaptırılması olanaklı değildir anayasanın inci maddesinde anayasa mahkemesine anayasa ile verilen diğer görevleri yerine getirme öngörülürken yasalarla görev verilmesi de engellenmiştir dava konusu kuralda yaptırır sözcüğü genel anlamda kullanılmıştır anayasanın uncu maddesinde siyasal partilerin mali denetim yetkisi anayasa mahkemesine verilmiş ve bu denetim sırasında sayıştaydan da yardım alabilmesine olanak sağlanmıştır dava konusu kuraldaki yaptırır sözcüğünün sayıştaydan yardım sağlama ile bağlantısı da bulunmamaktadır bir an için sayılı yasanın inci ve ncı maddeleriyle bağlantı kurulsa bile sayıştaydan yardım sağlama anayasal bir süreç olmakla birlikte inceleme görev ve yetkisinin tümüyle sayıştaya bırakılması anayasanın uncu maddesiyle bağdaşmamaktadır çünkü denetim bir bütündür ve inceleme sürecini de kapsamaktadır yardım sağlama sözcükleri karşısında denetimin sayıştaya yaptırılması da olanaklı değildir sayıştayın tbmm adına denetim yapması ve tbmmde temsil edilen parti sayısı göz önünde bulundurulduğunda siyasi partilerin mali denetiminin dönem tbmmde bulunan partilerin diğer partiler üzerindeki tahakkümüne dönüşmesi kuşkusu bile demokratik hukuk devletini zedelenmiş olacaktır siyasi partiler bir dönem için seçilerek parlamentoya giren partilerin oluşturduğu çoğunluk adına değil türk ulusu adına denetlendiği takdirde demokratik hukuk devletinin demokratik toplum düzeninin ve çoğulcu demokrasinin gerekleri yerine getirilmiş olur anayasa mahkemesine anayasayla verilen görev ve yetki yasalarla daraltılamayacağı gibi yasalarla genişletilemez yasa koyucu uygulama yasasını çıkarırken anayasaya ve özellikle de anayasanın konuyla ilgili özgün maddelerine uymak zorundadır anayasa ile belirlenen görev ve yetkilendirmenin yasa ile genişletilmesi ya da devri mümkün değildiresas sayısı karar sayısı öte yandan dava konusu yaptırmak sözcüğü soyut ve belirsizdir kimlere neyin nasıl yaptırılacağı denetimin hangi sürecinin yaptırmayı içerdiği de belli değildir bu şekliyle anayasa mahkemesine hukuk devletine aykırı olarak belirsiz sınırsız ve soyut bir yetki verilmiştir yaptırmak ve yardım sağlamak sözcüklerinin anlamları ve hukuksal sonuçları aynı değildir yaptırmak sözcüğü yardım sağlamaktan farklı olarak yetki devrini de içermektedir bu devirle birlikte yapılacak denetim sırasında hukuksal sorunlarla karşılaşılması halinde denetimi üstlenen kurumun sorumluluğu veveya hukuksal sonuçları da olacaktır kaldı ki siyasi partiler anayasa gereğince denetim yaptırılacak kuruma hesap vermek istenilen bilgi ya da belgeleri göndermek zorunda da değildir anayasa mahkemesine karşı sorumludur denetim yapan kurumla siyasi partiler arasında denetim sırasında ortaya çıkabilecek sorunlar da hukuksal kargaşa yaratacaktır sayılı yasanın inci ve ncı maddelerinde mali denetimin usul ve esaslarının ayrıca düzenlenmiş olması yaptırmak sözcüğünün anayasaya aykırılığını ortadan kaldırmaz bendinde yer alan yaptırmak sözcüğü anayasadaki yardım sağlar sözcüklerini belirsiz ve sınırsız şekilde yasayla genişleten ve mali denetim yönünden yetki devrini içeren niteliktedir açıklanan nedenlerle sayılı yasanın üncü maddesinin numaralı fıkrasının bendinde yer alan veya yaptırmak sözcükleri anayasanın nci uncu ve inci maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir sayılı yasanın ncı maddesinin numaralı fıkrasının bendinde yer alan yapıyor sözcüğünün anayasaya aykırılığı anayasada sayılı yasayla yapılan değişikleriyle birlikte uyum yasası olarak çıkarılan sayılı yasanın mahkemenin kuruluşu ve üyelerin seçilme yeterliği başlıklı ncı maddesinde anayasa değişikliğine koşut düzenleme yapılmıştır maddenin numaralı fıkrasında mahkeme üyeliğine seçilebilmek için sahip olunması gereken nitelikler sayılmıştır fıkranın bendinde mahkemede asgarî beş yıldır raportör olarak görev yapıyor olmak mahkeme raportörleri arasından üye seçilebilmenin niteliği olarak gösterilmiştir anayasanın sayılı yasayla değişik ncı maddesinin üçüncü fıkrasında cumhurbaşkanının dört üyeyi üst kademe yöneticileri serbest avukatlar birinci sınıf hakim ve savcılar ile en az beş yıl raportörlük yapmış anayasa mahkemesi raportörleri arasından seçeceği öngörülmüştür anayasadaki raportörlük yapmış anayasa mahkemesi raportörleri sözcükleri fiilen raportörlük yapıyor olup olmadığına bakılmaksızın en az baş yıl raportörlük yaptığı halde çeşitli nedenlerle raportörlük görevinden ayrılanları da kapsar oysa sayılı yasada yer alan mahkemede asgarî beş yıldır raportör olarak görev yapıyor olmak sözcükleri üye seçilme sırasında fiilen raportör olanları kapsar yasadaki yapıyor sözcüğü sadece fiilen görev yapan raportörlerin üye seçilebilmesine olanak sağlarken anayasadaki yapmış sözcüğü en az beş yıl raportörlük yaptığı halde çeşitli nedenlerle raportörlük görevinden ayrılanların da üye seçilebilmesine olanak sağlar yasa kuralı anayasaya aykırı olarak en az beş yıl raportörlük yaptığı halde çeşitli nedenlerle raportörlük görevinden ayrılanların da üye seçilebilmesi yolunu kapatmıştır nitekim sayılı yasanın nci maddesinin numaralı fıkrasında cumhurbaşkanı dört üyeyi üst kademe yöneticileri serbest avukatlar birinci sınıf hâkim ve savcılar ile en azesas sayısı karar sayısı beş yıl raportörlük yapmış anayasa mahkemesi raportörleri arasından seçer denilerek yapmış sözcüğü kullanılmak suretiyle anayasanın ncı maddesine uygunluk sağlanmıştır ancak yasanın ncı ve nci maddeleri arasındaki bu farklılık belirsizlik ve çelişki yaratacağı gibi ncı maddenin numaralı fıkrasının bendinde yer alan yapıyor sözcüğünün anayasaya aykırılığını ortadan kaldırmaz kaldı ki ncı madde üyelerin seçilme yeterliliğini nci madde ise üyelerin seçimini düzenlemektedir ncı maddedeki dava konusu sözcük ile raportörler arasından üye seçilme yeterliliği sınırlandırılmaktadır açıklanan nedenlerle sayılı yasanın ncı maddesinin numaralı fıkrasının bendinde yer alan yapıyor sözcüğü anayasanın ncı maddesine aykırı olup iptali gerekmektedir sayılı yasanın ncı maddesinin numaralı fıkrasının bendinin üncü sırasında yer alan yükseköğretim kurulu başkan veya üyesi ya da bir yükseköğretim kurumunun rektör veya dekanı ya da müsteşar müsteşar yardımcısı büyükelçi veya vali olmak bölümünün anayasaya aykırılığı ncı maddenin numaralı fıkrasının bendinin üncü sırasında kırkbeş yaşını doldurmuş yükseköğrenim görmüş olması ve hâkimlik mesleğine alınmaya engel bir hâlinin bulunmaması kaydıyla en az yirmi yıl kamu hizmetinde fiilen çalışmış üst kademe yöneticileri arasından seçilecek üye için yükseköğretim kurulu başkan veya üyesi ya da bir yükseköğretim kurumunun rektör veya dekanı ya da müsteşar müsteşar yardımcısı büyükelçi veya vali olmak koşulu getirilmiştir anayasanın sayılı yasayla değişik ncı maddesinin üçüncü fıkrasında cumhurbaşkanının dört üyeyi üst kademe yöneticileri serbest avukatlar birinci sınıf hakim ve savcılar ile en az beş yıl raportörlük yapmış anayasa mahkemesi raportörleri arasından seçeceği öngörülmüştür aynı maddenin beşinci maddesinde de kırkbeş yaşın doldurulmuş olması kaydıyla üst kademe yöneticilerinin yükseköğretim görmüş ve en az yirmi yıl kamu hizmetinde fiilen çalışmış olması şartı getirilmiştir üst kademe yöneticileri anayasada sayılmamıştır yasalarda da farklı yöneticilerin üst kademe yönetici olarak gösterildiği görülmektedir anayasada bir sınırlama da bulunmamaktadır oysa sayılı yasada anayasa mahkemesi üyeliğine seçilecek üst kademe yöneticileri daraltılmıştır yasaya göre ancak yök başkan ve üyeleri rektörler dekanlar müsteşarlar müsteşar yardımcıları ve valiler üst kademe yönetici kontenjanından üye seçilebileceklerdir üst kademe yöneticilerin yasa koyucunun takdirine bırakılması yasa koyucunun bu yöneticileri dar ya da geniş tutma konusunda sınırsız bir takdir hakkına sahip olduğu anlamına gelmez yasa koyucu anayasa mahkemesinin anayasayla belirtilen niteliğine görev ve yetkilerine uygun tercih yapmak zorundadır ancak dava konusu kuralda bu yönde bir nitelendirme yapılmıştır üst kademe yöneticileri arasından seçim doğrudan cumhurbaşkanı tarafından yapılacağı için nitelendirmenin cumhurbaşkanı tarafından yapılması da beklenemez seçimi yapacak makama üst kademe yöneticiliği dışında belirsiz ve sınırsız bir takdir hakkı tanınması hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmaz öte yandan yükseköğretim kurumlarından öğretim üyeleri arasından yapılacak seçimde hukuk iktisat ve siyasal bilimler dallarında görev yapmak koşulu aranırken üst kademe yöneticileri için bu koşulun aranmaması da hukuk devleti ve anayasa mahkemesinin anayasalesas sayısı karar sayısı nitelikleri yönlerinden sorun oluşturmaktadır öğretim üyeleri için getirilen nitelendirmenin aynı kaynaktan gelen yök başkanı üyeleri ile rektör ve dekanlar için getirilmemesi de anayasal sorunu pekiştirmektedir anayasa koyucunun amacı bu kadar açıkken bu bilim dallarıyla ilgisi bulunmayan yök başkan ve üyeleri ile rektör ve dekanlara dolaylı yoldan anayasa mahkemesi üyeliği yolunun açılması anayasaya uygun düşmemektedir aslında bu durum diğer üst kademe yöneticileri için de söz konusudur bir yandan üst kademe yöneticileri yasayla sınırlamak diğer yandan da anayasa mahkemesi için gerekli nitelikleri aramamak çelişkili bir yol olarak gözükmektedir açıklanan nedenlerle sayılı yasanın ncı maddesinin numaralı fıkrasının bendinin üncü sırasında yer alan yükseköğretim kurulu başkan veya üyesi ya da bir yükseköğretim kurumunun rektör veya dekanı ya da müsteşar müsteşar yardımcısı büyükelçi veya vali olmak bölümü anayasanın nci ve ncı maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir sayılı yasanın üncü maddesinin numaralı fıkrasının bendinin anayasaya aykırılığı üncü maddede anayasa mahkemesi başkanının görev ve yetkileri gösterilmiştir maddenin numaralı fıkrasının bendinde genel kurulun ve gerektiğinde bölümlerin gündemini belirlemek başkanın görev ve yetkileri arasında sayılmıştır anayasanın anayasa mahkemesinin görev ve yetkileri ile çalışma ve yargılama usulünü belirleyen inci ve uncu maddelerinde anayasa mahkemesi başkanına genel kurulun mahkeme başkanının veya belirleyeceği başkanvekilinin başkanlığında toplanması dışında özel bir görev ve yetki verilmemiştir anayasa anayasa mahkemesine verilen görev ve yetkiler ile çalışma ve yargılamanın hiyerarşik esasa ve yetki genişliğine dayalı başkanlık esasına göre değil eşgüdüme dayalı kurul bölüm ya da komisyon esasına göre yürütülmesini öngörmektedir anayasada geçen anayasa mahkemesi ifadesi ncı maddenin birinci fıkrasında onyedi üyeden kurulu mahkeme olarak tanımlanmaktadır anayasa onyedi üyeden kurulu mahkemeyi tanımladıktan sonra genel kurulla birlikte iki bölüm ve bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesi için komisyonlardan oluşan bir işbölümünü de öngörmektedir bu işbölümü içinde yasayla anayasa mahkemesi başkanına ya da başkanvekillerine kimi eşgüdüm görevleri verilmekle birlikte bu görevler temel anayasal görev ve yetkileri içinde anayasa mahkemesinin yerine geçemez aksi halde kurul ya da bölümler yerine anayasanın öngörmediği şekilde başkan ağırlıklı mahkeme ortaya çıkmış olur anayasada yer alan anayasa mahkemesi genel kurul ile özdeşleşmek yerine başkan ile özdeşleştirilmiş olur öte yandan gündemin başkan tarafından belirlenmesinin uygulamada çeşitli sorunlara ve mahkemeye güvensizliğe kadar giden tartışmalara neden olduğu bilinmektedir mahkemeye güvensizlik hukuk devletinin temel ilkelerinden olan hukuk güvenliği ilkesini zedeler dava konusu kuralla ilkesel ve genel bir çalışma yöntemi yerine başkanın tercihine bağlı bireysel çalışma yöntemi uygulanmakta genel kurul gündemine hakimesas sayısı karar sayısı olamamaktadır gündem anayasa mahkemesinin çalışması için en temel belge ve programdır kurul çalışmaları ortak irade kullanımını gerektirir ortak irade kullanımında ortak iradenin çalışma programı olan gündemin de ortak irade ile yapılması gerekir kurulun gündemine hakim olması demokratik hukuk devleti gereğidir kurula ve bölümlere ait karar yetkisinin hukuka aykırı olarak başkan tarafından kullanılması kurulun ve bölümlerin karar yetkilerinin sınırlandırılması sonucunu doğurur anayasada yer alan anayasa mahkemesinin genel kurul ile özdeşleşmek yerine başkan ile özdeşleştirilmesi genel kurulun ve gerektiğinde bölümlerin gündemini belirlemek görev ve yetkisinin genel kurul ve bölümler dışlanarak başkana bırakılması anayasa ile uyuşmaz açıklanan nedenlerle sayılı yasanın üncü maddesinin numaralı fıkrasının bendi anayasanın nci inci ve uncu maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir sayılı yasanın üncü maddesinin numaralı fıkrasının bendinin anayasaya aykırılığı üncü maddenin numaralı fıkrasının bendinde mahkeme yönetmeliklerini onaylamak başkanın görev ve yetkileri arasında sayılmıştır mahkeme yönetmelikleri doğrudan anayasa mahkemesinin çalışma ve yargılama usulüyle olsun yönetimle ilgili olsun her durumda anayasa mahkemesinin anayasayla kendisine verilen görev ve yetkilerle bağlantılıdır yukarıda üncü başlık altında üncü maddenin numaralı fıkrasının bendine ilişkin gerekçede de anlatıldığı gibi anayasa mahkemesi kurul esasına dayalı bir mahkemedir başkan esasına dayalı değildir anayasa mahkeme başkanına ne mahkemenin görev ve yetkileriyle ne de çalışma yargılama usulüne yönelik özel bir görev ve yetki vermemiştir diğer deyişle başkanın merkezinde olduğu ya da üstün olduğu bir çalışma usulü benimsenmemiştir durum böyle iken anayasa mahkemesinin bütününü ilgilendiren mahkeme yönetmeliklerinin genel kurul yerine başkan tarafından onaylanması yönündeki yasa kuralı anayasaya uygun düşmez anayasa güçlü yetkilerle donatılan tek yetkili başkan tarafından yönetilen bir mahkeme öngörmemiştir yukarıda ve üncü başlık altında üncü maddenin numaralı fıkrasının bendine ilişkin gerekçede açıklanan nedenlerle sayılı yasanın üncü maddesinin numaralı fıkrasının bendi anayasanın nci ve uncu maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir sayılı yasanın üncü maddesinin numaralı fıkrasının bendinin anayasaya aykırılığı üncü maddenin numaralı fıkrasının bendinde başkanı oldukları bölümün gündemini belirlemek başkanvekillerinin görev ve yetkileri arasında gösterilmiş bölümlerin gündemine hakim olması engellenmiştir yukarıda üncü başlık altında üncü maddenin numaralı fıkrasının bendine ilişkin gerekçede açıklanan nedenlerle sayılı yasanın üncü maddesinin numaralı fıkrasının bendi anayasanın nci inci ve uncu maddelerine aykırı olup iptali gerekmektediresas sayısı karar sayısı sayılı yasanın inci maddesinin numaralı fıkrasının bendinin anayasaya aykırılığı inci maddede anayasa mahkemesi üyelerinin yükümlülükleri gösterilmiştir maddenin numaralı fıkrasının bendinde üyelerin hâkimlik mesleğinin vakar ve şerefine uygun hareket etmek zorunda oldukları görevleriyle bağdaşmayan herhangi bir faaliyette bulunamayacakları bendinde mahkemede görüşülmekte olan konularda görüş ve düşüncelerini açıklayamayacakları belirtildikten sonra bendinde oturumun ve oylamanın gizliliğini muhafaza ederler denilmiştir anayasa mahkemesi üyeliği sıradan bir görev değildir nitelikleri kariyeri seçimi görev yetki ve sorumlulukları anayasada gösterilen ve anayasal güvence altında bulunan bir görevdir anayasa mahkemesi üyelerine anayasanın inci maddesi gereğince anayasa ile verilen görevler dışında yasayla görev de verilemez anayasanın inci ve ıncı maddelerindeki bağımsızlık ve güvence ile evrensel yargı etiği ilkeleri anayasa mahkemesini olduğu gibi anayasa mahkemesi üyelerini de kapsar böylesine özel ve özgün niteliklere sahip üyelerin yasayla bir takım sınırlamalara ve baskılara tabi tutulması anayasanın inci ve ıncı maddeleriyle ncı nci ve inci maddeleri birlikte değerlendirildiğinde kabul edilemez kaldı ki sayılı yasanın üncü maddesinde mahkemenin müzakereleri gizli olduğu zaten belirtilmiştir hal böyle iken üyeleri ayrıca gizlilik baskısı altında tutmak yasa koyucunun amacını aşar yasa koyucunun yasal düzenlemeleri yaparken anayasanın öngördüğü özel ve özgün niteliklere uyması ve bu konuda özen göstermesi gerekir yargıçlık mesleğinin vakar ve şerefine uygun hareket etmek zorunda olan anayasa mahkemesi üyelerini oturumun ve oylamanın gizliliğini muhafaza yükümlülüğü altında tutmak onları baskı altında tutmak anlamına gelir üyelere oturum ve oylamanın gizliliğini koruma yükümlülüğü verilmesi meslek ahlakı ile açıklansa da üyenin özgür iradesini kısıtlama yönünde yasal baskı niteliğindedir oturum ve oylama işinin doğasında olan gizlilik zaten meslek etiğidir konunun takdiri ve özel durumlara göre değişiklik göstermesi ise oturumda bulunan başkan ve üyelere aittir yasa koyucunun müdahalesi özgür iradeleriyle karar verecek olan üyelerin ve anayasa mahkemesinin bağımsızlığını zedeler öte yandan oturum ve oylamanın gizliliği sözcükleri belirsizlik içermektedir oturumun başka kimse katılmadan gizli yapılmasını mı oturumdaki görüşmelerin tartışmaların açıklanmamasını mı içermektedir oylamada hangi üyenin hangi yönde oy kullandığının açıklanmasının mı oylama sırasında gizliliği mi içermektedir bu gizlilik ne zaman başlar ve ne zamana kadar sürer kural bu soruların yanıtını açık olarak vermemektedir gizliliğin kime karşı olduğu da belli değildir kısa karar gerekçesi yazılıp resmi gazetede yayımlanmadan önce iptal davasını açan ya da itiraz başvurusunda bulunan tarafa gönderilmektedir burada da oylama gizliliği uygulanacak mıdır kaldı ki gerekçeli kararlar kısa sürede yazılıp resmi gazetede yayımlanmaktadır bu kararlarda karşı oylar oy sahipleri ve gerekçeleriyle birlikte ortaya konmaktadır zaman gizlilik ortadan kalkmaktadır tüm bu sorun ve sorular dava konusu kuralın üyeleri baskı altında tutmasından öte anayasanın hukuk devleti ilkesi yönünden belirsizliği de içermektedir açıklanan nedenlerle sayılı yasanın inci maddesinin numaralı fıkrasının bendi anayasanın nci inci ve ıncı maddelerine aykırı olup iptali gerekmektediresas sayısı karar sayısı sayılı yasanın inci maddesinin numaralı fıkrasının bendinde yer alan başkanın izniyle sözcüklerinin anayasaya aykırılığı inci madenini numaralı fıkrasının bendinde üyelerin görevleri dışında resmî veya özel hiçbir görev alamayacakları davet olundukları ulusal ve uluslararası kongre konferans ve benzeri bilimsel toplantılara başkanın izniyle katılabilecekleri belirtilmiştir yukarıda numaralı bölümde de açıklandığı gibi anayasa mahkemesi üyeleri nitelikleri görev ve yetkileri anayasayla güvence altına alınan özel ve özgün nitelikli yüksek yargıçlardır anayasa anayasa mahkemesi başkanına özel olarak hiyerarşik bir görev ve yetki vermemiştir anayasa mahkemesi başkan ağırlıklı bir sistemle çalışmamaktadır anayasal güvence altında olan özel ve özgün niteliklere sahip anayasa mahkemesi üyelerinin ulusal ve uluslararası kongre konferans ve benzeri bilimsel toplantılara katılması özgün iradelerinin olduğu kadar mesleki gelişmenin de gereğidir i̇zin ile eşgüdüm nedeniyle bilgilendirme ya da çalışma programı nedeniyle iş planlaması aynı anlama gelmez i̇zin verilip verilmemesi tamamıyla başkanın takdirine bağlı ve sınırlandırıcı ve önleyici bir işlemdir bilimsel toplantı gibi sıradan olmayan bir hakkın kullanılmasının başkanın iznine bağlanması anayasa mahkemesi üyeliğini sıradan ve hiyerarşik bir kamu görevliliğine indirger sınırsız bir takdir yetkisine bağlanan izin yüksek yargının ve üyelerinin konumu yönünden çok tartışma götürür kuşku yaratır ve bağımsızlığı zedeler ayrıca başkanın üyeler üzerindeki tahakkümünü ortaya çıkarır ki bu durumun bağımsızlık ilkesiyle bağdaştırılması da mümkün değildir öte yandan anayasanın nci ve nci maddeleri gereğince yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık net anlaşılır uygulanabilir ve nesnel olması ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir belirlilik ilkesi hukuksal güvenlikle bağlantılı olup birey yasadan belirli bir kesinlik içinde hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir ancak bu durumda kendisine düşen yükümlülükleri öngörebilir ve davranışlarını ayarlar hukuk güvenliği normların öngörülebilir olmasını bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar yasa kuralı ilgili kişilerin mevcut şartlar altında belirli bir işlemin ne tür sonuçlar doğurabileceğini makul bir düzeyde öngörmelerini mümkün kılacak şekilde düzenlenmelidir dava konusu kuralda anayasayla güvence altına alınan bağımsızlık özel ve özgün nitelik zedelenirken başkana izin verip vermeme konusunda da sınırsız bir takdir yetkisi verilmiş izin verme ya da vermeme bazı üyeler izin verip bazılarına vermeme gibi takdirlerin dahi önlemi alınmamıştır açıklanan nedenlerle sayılı yasanın inci maddesinin numaralı fıkrasının bendinde yer alan başkanın izniyle sözcükleri anayasanın nci nci inci ıncı ve uncu maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir sayılı yasanın ncı maddesinin numaralı fıkrasının i̇kinci tümcesinin anayasaya aykırılığıesas sayısı karar sayısı başkan ve üyeler hakkında inceleme ve soruşturmanın düzenlendiği ncı maddenin numaralı fıkrasında başkan müstear adla yapılan veya yapıldığı anlaşılan imzasız adressiz yahut belli bir olayı ve nedeni içermeyen delilleri ve dayanakları gösterilmeyen ihbar ve şikâyetleri işleme koymaz ancak bu ihbar ve şikâyetlerin somut delillere dayanması durumunda konu hakkında gerekli inceleme ve araştırma yapılır denilmiştir genel olarak kamu hizmeti ve kamu görevlileriyle ilgili olduğu gibi anayasa mahkemesi başkan ve üyeleriyle ilgili ihbar ve şikâyetler anayasanın ncı maddesi kapsamında hak arama yoluna başvurulmadığı sürece anayasanın üncü maddesi kapsamında siyasal haktır üncü maddede vatandaşların ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla türkiyede ikamet eden yabancıların kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında yetkili makamlara ve tbmmye yazı ile başvurma hakkına sahip oldukları belirtilmiştir anayasa bu hakkı vatandaşlara tanıdığına göre ihbar ve şikâyeti yapan kişinin kimlik imza ve adresiyle somut olarak belirlenmesi gerekir aksi halde bilinmeyen soyut bir isimle ya da isimsiz yapılan ihbar ve şikâyetler anayasal kapsamda anlam kazanmaz bununla birlikte belli bir olayı ve nedeni içermeyen delilleri ve dayanakları gösterilmeyen ihbar ve şikâyetler de hukuksal nitelik taşımadığından anlam kazanmaz bu iki koşul hukuk devletinin vazgeçilmez ilkesi belirlilikle birlikte değerlendirilmek zorundadır koşullardan biri olmazsa hukuksal sakatlık doğar nitekim ncı maddenin numaralı fıkrasının birinci tümcesinde başkan müstear adla yapılan veya yapıldığı anlaşılan imzasız adressiz yahut belli bir olayı ve nedeni içermeyen delilleri ve dayanakları gösterilmeyen ihbar ve şikâyetleri işleme koymaz denilmek suretiyle tüm koşulların birlikte değerlendirildiği bir düzenleme yapılmıştır ancak numaralı fıkranın ikinci tümcesinde bu ihbar ve şikâyetlerin somut delillere dayanması durumunda konu hakkında gerekli inceleme ve araştırma yapılır denilmek suretiyle müstear adla yapılan veya yapıldığı anlaşılan imzasız adressiz işlem ve şikâyetlerin işleme konulmasının yolu açılmak suretiyle hukuk devletinin ve ihbar ve şikâyet hakkının gerekleri ihlal edilmiştir bu tür ihbar ve şikâyetlerin somut delillere dayanması koşullar tam olarak yerine gelmediğinden bu ihlali ortadan kaldırmaz burada bir başka önemli konu da somut delil durumunun takdire bırakılmasıdır dilekçe başkana verileceğine göre bu konudaki takdir yetkisi de belirsiz ve koşulsuz olarak başkana bırakılmış olmaktadır böylece başkana anayasada öngörülmeyen yetkilerden biri daha geniş ve belirsiz bir takdir yetkisiyle yasayla verilmiş olmaktadır anayasanın nci maddesindeki yasama yetkisi türk milleti adına türkiye büyük millet meclisinindir bu yetki devredilemez kuralına göre yasa koyucunun temel ilkeleri koymadan çerçeveyi çizmeden yürütmeye yetki vermemesi sınırsız belirsiz bir alanı yönetimin düzenlemesine bırakmaması gerekir yasa ile yetkilendirme anayasanın öngördüğü biçimde yasa ile düzenleme anlamına gelmez yasa koyucu gerektiğinde sınırlarını belirlemek koşuluyla bazı konuların düzenlenmesini idareye bırakabilir anayasanın nci maddesindeki hukuk devleti ilkeleri de nci maddenin bu şekilde değerlendirilmesini ve uygulamaya geçilmesini gerektirir açıklanan nedenlerle sayılı yasanın ncı maddesinin numaralı fıkrasının ikinci tümcesi anayasanın nci nci ve üncü maddelerine aykırı olup iptali gerekmektediresas sayısı karar sayısı sayılı yasanın ncı maddesinin numaralı fıkrasının üçüncü tümcesinin anayasaya aykırılığı ncı maddesinin numaralı fıkrasında genel kurulca soruşturma açılmasına karar verildiği takdirde genel kurulun üyeler arasından üç kişiyi soruşturma kurulunu oluşturmak üzere seçeceği belirtilmiş soruşturma kurulu tarihli ve sayılı ceza muhakemesi kanununun cmk cumhuriyet savcısına tanıdığı bütün yetkilere sahip kılınmıştır böylece soruşturma kurulunda görev alacak anayasa mahkemesi üyeleri anayasada verilmeyen bir yetkiyle sayılı cmkye göre işlem yapma ve cumhuriyet savcısına tanınan tüm yetkileri kullanma yetkisiyle donatılmıştır anayasanın inci maddesinde anayasa mahkemesi başkan ve üyelerinin yüce divan sıfatıyla anayasa mahkemesince yargılanacağı yüce divanda savcılık görevini cumhuriyet başsavcısı veya başsavcıvekilinin yapacağı belirtilmiş uncu maddede de başkan başkanvekilleri ve üyelerin disiplin işleri yasaya bırakılmıştır soruşturma kurulu ile cmkye göre işlem yapma ve cumhuriyet savcısına tanınan tüm yetkileri kullanmayı karıştırmamak gerekir soruşturma kurulu mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre çalışan yargısal nitelikte değildir cmkye göre yapılan işlemler ve cumhuriyet savcısına tanınan yetkiler ise yargısal niteliktedir soruşturma kurulunun üyeler arasından atanması onların savcılık görevini yapmalarını gerektirmez cmknin cumhuriyet savcılarına verdiği yetki dinleme izleme arama gözaltına alma tutuklamayı isteme gibi geniş bir yetkidir anayasa mahkemesinin de birçok kararında belirttiği gibi anayasanın nci maddesinde cumhuriyetin nitelikleri arasında sayılan hukuk devleti insan haklarına dayanan bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren eylem ve işlemleri hukuka uygun olan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren hukuk güvenliğini gerçekleştiren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan yargı denetimine açık yasaların üstünde anayasanın ve yasa koyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri bulunduğu bilincinde olan devlettir bu bağlamda hukuk devletinde yasa koyucu yasaların yalnız anayasaya değil evrensel hukuk ilkelerine de uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür hukukun üstünlüğünün egemen olduğu bir devlette hukuk güvenliğinin sağlanması hukuk devleti ilkesinin olmazsa olmaz koşuludur anayasanın başlangıçında belirtilen kuvvetler ayrılığı ilkesi nci maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkeleriyle uncu maddesinde belirtilen yargı yetkisi anayasanın ncı maddesinde yerini bulan ve herhangi bir sınırlamaya tabi kılınmayan hak arama hürriyetinin yaşama geçmesinin ilkelerini vermekte ve bu bağlantı hakimlik ve savcılık mesleğinin güvence altına alındığı ıncı maddeyle tamamlanmaktadır ncı maddedeki hak arama özgürlüğü iddia savunma ve adil yargılanma hakkı ile bütünlük içindedir bu üç hak bir arada kullanılmadıkça hak arama özgürlüğünden söz edilemez anayasanın nci maddesindeki kanuni hakim güvencesi de bu yargısal bütünlükle birlikte anlam kazanır nasıl savunma hakkı yargılamanın olmazsa olmazı ise iddia da yargılamanın olmazsa olmazıdır ve anayasa da teminat altına alınan savcılık mesleği ve bu mesleğin çalışma usul ve esaslarını gösteren yasal düzenlemeye bağlı olarak yerine getirilir i̇ddia hakkının bu yargısal bütünlük dışına çıkarılarak cumhuriyet savcısı dışında üyeler tarafından yerine getirilmesi hukuk güvenliğini sarsar ve anayasanın öngördüğü yargısal bütünlüğe uygun düşmezesas sayısı karar sayısı avrupa i̇nsan hakları avrupa sözleşmesinin ncı maddesi ile birlikte değerlendirilmesi gereken anayasanın ncı maddesinde tanınan hak arama özgürlüğü i̇nsan hakları avrupa mahkemesini de belirttiği gibi sadece mahkemedeki yargılama sürecine uygulanmaz bu süreçten önceki ve sonraki aşamalarda da uygulanır ai̇hsnin ncı ve anayasanın ncı maddelerinin yargılamayı bir bütün olarak kapsadığı kesindir savcılık görevi sadece yargılama sırasında mahkemede bulunma olarak da algılanamaz bu durum anayasanın inci maddesindeki yüce divan yargılaması için de geçerlidir dava konusu tümceyle hak arama özgürlüğü ve yargı yetkisi ile bütünlük içinde olan cumhuriyet savcısı yetkisi ve bu yetkinin usul ve esaslarını gösteren yasaya göre yapılacak işlemler anayasaya aykırı olarak anayasa mahkemesi üyeleri arasından seçilen üç kişilik kurula bırakılmıştır kovuşturma ve soruşturmada izlenen usul ilgili yargıç ve savcıya sağlanan savunma hakları diğer bir deyişle adil yargılanma hakkı sonucun da adil olmasının güvencesidir usul bakımından yeterli güvencelerin olmaması anayasal teminat altında olan savcıların yetkilerinin devri yargı üzerinde baskı yaratılmasına ve keyfi uygulamalara neden olabilir yasa koyucunun bu önlemi almaması yeterli güvenceyi sağlamaması yargı bağımsızlığı önündeki tehditleri ve her türlü baskıyı artırabilir savcının sorumluluğu sonucu ortaya çıkan güvence ile üyenin sorumluluğu sonucu ortaya çıkan güvence yargı bağımsızlığı yönünde farklılık gösterir i̇nceleme ve soruşturma geçirenlerin ya da geçirecek olanların bu tehdit ve baskıyı hissetmemeleri gerekir aksi halde soruşturma geçirecek üyenin hak arama özgürlüğü ve adil yargılanma hakkı ihlal edilmiş olur hukuk devletinin olmazsa olmaz koşulu olan bağımsız yargı yargının olmazsa olmaz koşulu olan sav savunma karar üçgeninden oluşur ve bu bütünlükle anlam kazanır adaletli bir yargılamanın varlığı ancak iddia ve savunmanın etkin katılımıyla sağlanabilir i̇ddianın önemi ve özelliği nedeniyle bu temel öğenin cumhuriyet savcılığı müessesesine bağlı kılınması hukuk devletinin ve adil yargılanma hakkının gereğidir açıklanan nedenlerle sayılı yasanın ncı maddesinin numaralı fıkrasının üçüncü tümcesi anayasanın nci uncu ncı ıncı inci ve uncu maddelerine aykırı olup iptali gerekmektedir sayılı yasanın uncu maddesinin numaralı fıkrasında yer alan genel kurulun sözcüklerinin anayasaya aykırılığı uncu maddenin numaralı fıkrasında başkan ve üyelerin asli görevleri dışında resmî veya özel bir görev almaları ya da yaptıkları yeminle veya üyeliğin vakar ve şerefi ile bağdaşmayan hizmetin aksamasına yol açan hâl ve hareketlerinin sabit görülmesi hâlinde eylemin niteliğine göre uyarma kınama ya da üyelikten çekilmeye davet edilme cezalarından birisine karar verileceği belirtilmiş numaralı fıkrasında da üyelikten çekilmeye davet edilme cezasına karar verilebilmesi için genel kurulun üçte iki oy çokluğu aranır denilmiştir böylece üyelikten seçilmeye davet edilme cezası için yerinde olarak nitelikli çoğunluk aranmıştır anayasanın uncu maddesinde genel kurulun en az oniki üye ile toplanacağı kararlarını salt çoğunlukla alacağı belirtilmiştir genel kurulun üye tam sayısı ise dir genel kurul veya bu sayılar arasında üye katılımla toplanabilecektir anayasada kararların özelliğine göre salt ya da nitelikli çoğunluk belirlenirken nitelikli çoğunluğun üye tamsayısınaesas sayısı karar sayısı ya da toplantıya katılan üyelerin sayısına bağlı olacağı gösterilmiştir ncı maddede başkan ve başkanvekillerinin seçiminde üye tam sayısının salt çoğunluğu nci maddede üyeliğin görevini sağlık bakımından yerine getirmeyeceğinin kesin ola