esas sayısı karar sayısı davacı emi̇n taci̇k tarafından sayılı yabancılar ve uluslararası koruma kanunu uyarınca yapılan uluslararası koruma talebinin reddine dair tarih ve sayılı göç i̇daresi genel müdürlüğü işleminin iptali istemiyle göç i̇daresi̇ genel müdürlüğüne karşı açılan davada işin gereği görüşüldü olayda i̇zmir barosu adli yardım bürosu tarafından anılan baroya kayıtlı avukat olgun kemal aksoyun iş bu davada davacıya vekalet etmesi için görevlendirildiği davacının pasaportunun olmaması nedeniyle vekaletname düzenlenme imkanı bulunmadığından bahisle adı geçen avukatın davacı asil tarafından yetkilendirildiğine ilişkin bir belge tanzim edilmek suretiyle iş bu davanın açıldığı görülmüştür uyuşmazlıkta esas alınan yasal hükümler sayııh i̇dari yargalama usulü kanununun hukuk usulü muhakemeleri kanunu ile vergi usul kanununun uygulanacağı haller başlıklı maddesinin fıkrasında bu kanunda hüküm bulunmayan hususlarda hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddî ehliyet üçüncü şahısların davaya katılması davanın ihbarı tarafların vekilleri feragat ve kabul teminat mukabil dava bilirkişi keşif delillerin tespiti yargılama giderleri adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde hukuk usulü muhakemeleri kanunu hükümleri uygunlanır hükmü sayılı hukuk muhakemeleri kanununun vekâletnamenin ibrazı başlıklı maddesinde avukat açtığı veya takip ettiği dava ve işlerde noter tarafından onaylanan ya da düzenlenen vekâletname aslım veya avukat tarafından onaylanmış aslına uygun örneğim dava yahut takip dosyasına konulmak üzere ibraz etmek zorundadır kamu kurum ve kuruluşlarının avukatlarına yetkili amirleri tarafından usulüne uygun olarak düzenlenip verilmiş olan temsil belgeleri de geçerli olup ayrıca noterce onaylanmasına gerek yoktur hükmü vekâletnamesiz dava açılması ve işlem yapılması başlıklı maddesinin fıkrasında vekâletnamesinin aslını veya onaylı örneğini vermeyen avukat dava açamaz ve yargılamayla ilgili hiçbir işlem yapamaz şu kadar kî gecikmesinde zarar doğabilecek hâllerde mahkeme vereceği kesin süre içinde vekâletnamesini getirmek koşuluyla avukatın dava açmasına veya usul işlemlerini yapmasına izin verebilir bu süre içinde vekâletname verilmez veya asıl taraf yapılan işlemleri kabul ettiğini dilekçeyle mahkemeye bildirmez ise dava açılmamış veya gerçekleştirilen işlemler yapılmamış sayılır hükmü yer almaktadır sayılı yabancılar ve uluslararası koruma kanununun maddesinde başvuru sahibi ile uluslararası koruma statüsü sahibi kişiler bu kısımda yazılı iş ve işlemlerle ilgili olarak ücretleri kendilerince karşılanması kaydıyla avukat tarafından temsil edilebiliresas sayısı karar sayısı avukatlık ücretlerini karşılama imkânı bulunmayan başvuru sahibi ve uluslararası koruma statüsü sahibi kişiye bu kısım kapsamındaki iş ve işlemlerle ilgili olarak yargı önündeki başvurularında sayılı kanunun adli yardım hükümlerine göre avukatlık hizmeti sağlanır başvuru sahibi ve uluslararası koruma statüsü sahibi kişi sivil toplum kuruluşları tarafından sağlanan danışmanlık hizmetlerinden faydalanabilir hükmüne yer verilmiştir olaylar ve olgular sayılı hukuk muhakemeleri kanununun maddesinin fıkrasında yer verilen hüküm gereğince mahkememizin tarihli ara karan i̇le on günlük kesin süre verilerek vekaletname sunulması veya davacı asıl tarafından yapılan işlemlerin kabul edildiğinin bildirilmesi istenmiştir ara karara istinaden vekaletname sunulmamış ancak davacı asıl tarafından tanzim edilen tarihli dilekçe ile avukat olgun kemal aksoyun şimdiye kadar yapmış olduğu ve bundan sonra yapacağı bütün işlemlerin kabul edildiğine ve vekil sıfatıyla kendisini temsil etmesine muvafakat edildiğinin beyan edilidigi görülmüştür söz konusu kabul ve muvafakat beyanını içerir belgenin mahkememize ibraz edilmesine istinaden tesis olunan tarihli ara karar ile verilen kesin süre içinde vekaletname sunulmaması nedeniyle avukat olgun kemal aksoyun vekil olarak kabul edilmesine imkan olmadığına i̇ş bu davanın bizzat davacı asıl tarafından takibi gerektiğine karar verilmiş ve anılan ara karar davacıya tebliğ edilmek üzere i̇zmir i̇l emniyet müdürlüğü yabancılar şube müdürlüğüne gönderilmiş ancak davacının tarihinde konakladığı i̇zmir geri gönderme merkezinden ayrılması nedeniyle kararın içeriği davacıya tebliğ edilememiştir i̇lgili anayasa mevzuatı anayasanın cumhuriyetin nitelikleri başlıklı maddesinde türkiye cumhuriyeti toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde i̇nsan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir hükmü kişi hürriyeti ve güvenliği başlıklı maddesinin fıkrasında herkes kişi hürriyeti ve güvenliğine sahiptir hükmü hak arama hürriyeti başlıklı maddesinin fıkrasında herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir hükmü mahkemelerin kuruluşu başlıklı maddesinde mahkemelerin kuruluşu görev ve yetkileri işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir hükmü yer almaktadır anayasaya aykırılık i̇ddiası türkiye mültecilerin hukuki statüsüne i̇lişkin sözleşmesini ağustos tarihinde sayılı kanunla sözleşmesine ek protokol ünü ise ağustos esas sayısı karar sayısı tarihli resmi gazetede yayımlanan sayılı bakanlar kurulu karan ile onaylayarak kabul etmiş ve tarihli mültecilerin hukuki durumuna i̇lişkin cenevre sözleşmesine ve tarihli ek protokole coğrafi çekince ile taraf olmuştur sözleşmenin getirdiği yükümlülükler ve i̇nsan haklan avrupa mahkemesinin verdiği ihlal kararlarının etkisiyle sayılı yabancılar ve uluslararası koruma kanunu kabul edilmiş ve anılan kanun tarih ve sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir sayılı yasa kapsamında mülteci şartlı mülteci ve ikincil koruma şeklinde tasnife gidilmek suretiyle uluslararası koruma çeşitleri belirlenmiştir olayda da afganistan uyruklu olan davacı yasa dışı yollara türkiyeye gelmiş ve ancak tarihinde i̇zmir i̇li dikili i̇lçe jandarma komutanlığı görevlilerince yakanlanmış tarihinde sınır dışı edilmek üzere i̇zmir geri gönderme merkezine teslim edilmiş tarihinde yaptığı müracaat ile uluslararası koruma talebinde bulunmuş ve i̇zmir barosu adli yardım bürosu tarafından görevlendirilen avukat olgun kemal aksoy tarafından da davacının uluslararası koruma talebinin reddine dair tarih ve sayılı göç i̇daresi genel müdürlüğü işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır sayılı yabancılar ve uluslararası koruma kanununun maddesinde i başvuru sahibi ile uluslararası koruma statüsü sahibi kişiler bu kısımda yazılı iş ve işlemlerle ilgili olarak ücretleri kendilerince karşılanması kaydıyla avukat tarafından temsil edilebilir avukatlık ücretlerini karşılama i̇mkânı bulunmayan başvuru sahibi ve uluslararası koruma statüsü sahibi kişiye bu kısım kapsamındaki iş ve işlemlerle ilgili olarak yargı önündeki başvurularında sayılı kanunun adli yardım hükümlerine göre avukatlık hizmeti sağlanır hükmü yer almaktadır konuya i̇lişkin uluslararası metinler birleşmiş mîlletler genel kurulunun aralık tarih ve aih sayılı kararıyla ilan edilen i̇nsan hakları evrensel beyannamesinin maddesinde herkesin anayasa yada yasayla tanınmış temel haklarım çiğneyen eylemlere karşı yetkili ulusal mahkemeler eliyle etkin bir yargı yoluna başvurma hakkı olduğuna vurgu yapılmıştır türkiyenin de taraf olması nedeniyle anayasanın maddesi uyarınca dikkate alınması gereken birleşmiş milletler medeni ve siyasi haklara i̇lişkin uluslararası sözleşmenin maddesinde bu sözleşme ye taraf devletlerden birinin ülkesinde yasal olarak bulunan bir yabancı bu ülkeden ancak yasalara uygun olarak verilmiş bir karar uyarınca sınırdışı edilebilir ve ulusal güvenlik bakımından zorunlu nedenler aksini gerektirmedikçe sınırdışı edilmesine karşı nedenler ileri sürmesine ve durumunun yetkili makamlar ya da yetkili makamlarca özel olarak atanmış kişi ya da kişilerce yeniden gözden geçirilmesine ve bu amaçla yetkili merciler önünde temsil edilmesine izin verilecektir hükmü yer almaktadır anılan sözleşmenin maddesine göre adaletin gerektirdiği her durumda kendisine bir avukat tayin edilmesi ve böyle durumlarda ödeme yapma olanağı yoksa bu yardımın parasız olarak sağlanması taraf devlete düşen pozitif bir yükümlülüktüresas sayısı karar sayısı birleşmiş milletler mültecilerin hukuki durumuna i̇lişkin sözleşmeninl maddesinin fıkrasında her mültecinin bütün taraf devletlerdin toprakları üzerindeki hukuk mahkemelerine serbestçe ve kolayca başvurabileceği benimsenmiştir i̇nsan hakları avrupa sözleşmesinin maddesinde herkesin yaşam hakkının yasanın koruması altında olduğu maddesinde de hiç kimsenin işkenceye insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya işlemlere tabi tutulamayacağı düzenleme altına alınmıştır i̇nsan hakları avrupa mahkemesi kararları i̇nsan hakları avrupa mahkemesi lalahollanda kararında avukatla savunma hakkının kuramsal olmaktan çıkarılıp pratikte uygulanabilir ve etkili olabilmesi i̇çin söz konusu hakkın gereksiz biçimsel koşullarla sımrlandınlmaması gerektiğine hükmetmiştir pelladoah hollanda davasında da hollanda da suç işleme kastı olmaksızın eroin satmaktan yargılanıp mahkum edilen cezası kesinleşmeden sınırdışı edilince üst mahkemedeki duruşmalara katılamayan moritanyalı sanık adına gelen avukatın müvekkilinin gelememe nedenini açıklayıp savunma yapmak istediğini bildirmesine karşın kendisine bu olanak tanınmamasını ikinci kez yinelenen yargılamada avukata vekaletnamesi olmadığı için söz hakkı tanınmamasını tnsan haklan avrupa mahkemesi lala hollanda davasındaki gerekçelerle avukatla savunma hakkı bakımından adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir değerlendirme adil yargılanma hakkının unsurlarından olan savunma için yeterli imkana sahip olma ve bizzat veya avukat aracılığıyla kendini savunma ve adli yardımla savunma hakları muvacehesinde olay irdelenecek olursa her ne kadar uyuşmazlık medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin veya suç isnadına ilişkin bir uyuşmazlık olmasa da i̇nsan hakları avrupa sözleşmesinin maddesinin aksine anayasanın maddesinin norm alanını daraltmadığı dikkate alındığında uluslararası koruma talebinin reddine dair işlemin hukuka uygun olup olmadığının irdelendiği iş bu uyuşmazlığın da adil yargılanma hakkı kapsamında olduğu değerlendirilmiştir olaya uygulanan sayılı yasanın maddesinde avukatın açtığı veya takip ettiği dava ve işlerde noter tarafından onaylanan ya da düzenlenen vekaletname aslını veya avukat tarafından onaylanmış aslına uygun örneğini dava yahut takip dosyasına konulmak üzere ibraz etmek zorunda olduğu belirlenmiştir diğer tarafandan sayılı yasanın avukatla temsil ve adli yardımı düzenleyen maddesinde de yabancı uyruklulara ve vatansızların avukatla yargı mercii önünde temsili noktasında şekil şartına noter tarafından onaylanan ya da düzenlenen vekaletname dair herhangi bir istisna veya muafiyet getirilmediği görülmektedir uluslararası koruma talebinin reddine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılan davaların i̇nsan hakları avrupa sözleşmesinin maddesi yaşam hakkı ve i̇nsan hakları avrupa mahkemesinin nitelendirmesi gereği daha çok maddesi işkence ve kötü muamele yasağı ile ilgili olduğu sözleşmenin ilgili maddelerindeki hakların mutlak nitelikte olmaları başvurucuların genellikle ülkemize yasa dışı yollarla girmeleri sebebiyle pasaportlarının dahi bulunmaması ve ekonomik anlamda güçsüz bulunmaları yabancı uyruklu veya vatansız olmaları ve sabit ikametgahlarının olmaması nedeniyle mahkeme kararlarının tebliğinde yaşanan güçlükler somut olay da davacının ikamet ettiği geri gönderme merkezindenesas sayısı karar sayısı ayrılması nedeniyle mahkememiz ara kararı davacıya tebliğ edilememiştir bir şekilde mahkeme kararları tebliğ edilse dahi türkçe bilmemeleri ve mahkemeleri önünde kendilerini tam anlamıyla savunamamaları nedeniyle tebliğ ile amaçlanan hukuksal ve fiili sonucun gerçekte elde edilemeyeceği somut olayda olduğu gibi davacı tarafın bizzat takip ettiğitakip etmek zorunda kaldığı davalarda davacı tarafın tebliğ edilen evrakın içeriğinden haberdar edilmesi noktasında mahkemece davalı tarafın yardımından istifade etmek durumunda kalındığı ki bu durum ile birlikte hukuki bilgiden yoksun ve bunun yanında dil bilmeyen davacıların durumunun silahların eşitliği ilkesi ile de bağdaşmadığı hususları birlikte dikkate alındığında sayılı yasadan kaynaklanan davaların avukatlarla takibinin zorunlu olması gerektiği düşünülmektedir bu nedenle yeterli mali imkana sahip olanların kendileri tarafından seçilen avukatlar yeterli mali imkana sahip olmayanların ise ilgili baro tarafından veya mahkeme tarafından belirlenecek avukat ile temsilinin zorunlu kılınması ilgili maddenin fıkrasına ilişkin olarak ve adli yardım müessesesi işletilerek görevlendirilen avukatlar için ayrıca noter tarafından onaylanan ya da düzenlenen vekaletname aranmayacağına ilişkin ilgili maddenin fıkrasına ilişkin olarak bir düzenlemenin sayılı yasanın maddesinde yer almasının davacıların zulüm görme ihtimalleri karşısında ülkelerine gönderilmemeleri açısından türk mahkemeleri önünde adil yargılanma hakkı elde edebilmeleri yönünden hakkın özüne ve ruhuna uygun düşeceği sonucuna varılmıştır gelinen noktada sayılı yasanın maddesinin ve fıkralarının yukarıda izah edilen eksik düzenlemeleri nedeniyle anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu kanaatine varılmıştır diğer taraftan uluslararası koruma talebinde bulunanların bir kısmının somut olayda olduğu gibi geri gönderme merkezinde tutulduğu dikkate alındığında yukarıda belirtilen eksik düzenleme nedeniyle usule ilişkin ara kararlar yapılmak zorunda kalınması ara kararların tebliğinde yaşanan güçlükler nedeniyle yargılamanın ve dolayısıyla davacıların geri gönderme merkezlerinde kalış sürelerinin uzaması durumu hasıl olduğundan ilgili madde hükmünün anayasanın maddesi ile güvence altına alınan kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkına da aykırı olduğu düşünülmektedir sonuç anayasanın maddesi uyarınca sayılı yabancılar ve uluslararası koruma kanununun maddesinin ve fıkralarının yukarıda izah edilen eksik düzenlemeler nedeniyle anayasanın ve maddelerine aykırı olması nedeniyle iptali istemiyle itirazen anayasa mahkemesine başvurulmasına ve dava dosyasında yer alan belgelerin onaylı örneğinin anayasa mahkemesine gönderilmesine anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davanın geri bırakılmasına anayasa mahkemesi işin kendisine gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını vermez ise davanın yürürlükteki kanun hükümlerine göre sonuçlandırılmasına tarihinde oybirliğiyle karar verildi