esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ sayılı tc anayasasının yüksek savcılar kurulunun görev ve yetkilerini gösteren tarih ve sayılı kanunla değişik maddesinin ikinci fıkrasında cumhuriyet savcılarının yargıtay üyeliğine seçilmeleri dışında kalan bütün özlük işleri ve disiplin cezalan ile meslekten çıkarılmaları hakkında karar verme yetkisi yüksek savcılar kurulunundur bu kurulun kararlan kesin olup bunlar aleyhine başka bir mercie başvurulamaz ancak disiplin ve meslekten çıkarma cezaları ile ilgili kararların bir defa daha incelenmesini adalet bakanı ve hakkında karar verilen cumhuriyet savcısı isteyebilir hükmü yer almıştır anılan hükmün gerekçesinde cumhuriyet savcılarının idare ve yargı kuruluşları için de özel bir yeri ve önemi vardır i̇darî görevleri bakımından adalet bakanına bağlı olması gereken cumhuriyet savcılarının yargı görevlerinin gerektirdiği teminata sahip kılınmaları da bir zorunluluktur bu temel düşüncelerle cumhuriyet savcılarının özlük işleri ile haklarındaki disiplin işlemlerinin adalet bakanının başkanlığında cumhuriyet başsavcısı yargıtay ceza daireleri genel kurulundan seçilen asil ve yedek üye ile adalet bakanlığı müsteşarı ve özlük i̇şleri genel müdüründen kurulu yüksek savcılar kurulu eliyle yürütülmesi uygun görülmüştür böylece cumhuriyet savcılarının hem adalet bakanlığı ile ilişkileri bir esasa bağlanmış hem de özlük işleri ve yargı görevlerinin yerine getirilmesi bakımından gerekli teminat sağlanmıştır yine aynı düşüncelerle disiplin ve meslekten çıkarma cezalan dışındaki kurul kararlarının kesinliği öngörülerek hizmetin aksamaması sağlanmıştır esasen çoğunluğu yüksek mahkeme üyelerinden meydana gelen bir kurulun kararlarına karşı başkaca teminat yolu düşünülmesine de ihtiyaç görülmemiştir disiplin ve meslekten çıkarma cezalarında ise gerek adalet bakanına ve gerekse hakkında karar verilen cumhuriyet savcısına bu kararın bir defa daha incelenmesini isteme hakkı tanınmıştır bu istemin şekli ve süresi kanunla düzenlenecektir denilmek suretiyle cumhuriyet savcısının özlük işleri ve haklarındaki disiplin işlemleri ile ilgili idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolu kapatılmış bulunmaktadır anayasanın anayasa mahkemesinin görev ve yetkilerini gösteren sayılı kanunla değişik maddesinin birinci fıkrasında anayasa mahkemesi kanunların ve türkiye büyük millet meclisi i̇çtüzüklerinin anayasaya anayasa değişikliklerinin de anayasada gösterilen şekil şartlarına uygunluğunu denetler denildiğine göre anayasanın sayılı kanunun maddesi ile değişik maddesinin ikinci fıkrasının anayasaya biçim yönünden uygunluğunu denetlemek zorunlu görülmektedir anayasa mahkemesi gün ve esas karar sayılı kararında anayasada gösterilen başlıca şekil şartlarının ve inci maddelerde yer aldığını belirtmiştir bunlardan uncu madde değişmezlik ve teklif edilmezlik yasağını madde i̇çtüzüklere madde kanun teklif etmeye madde kanunların görüşülmesine ve kabulüne madde ise anayasa değişikliklerine ilişkin biçimsel kuralları ve esasları içermektedir anayasanın uncu maddesinde devlet şeklinin cumhuriyet olduğu hakkındaki anayasa hükmü değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez denilmektedir esas sayısı karar sayısı anayasası uncu maddesiyle önce bir değişmezlik ilkesi koymuş ve sonra bir de teklif yasağı getirmiştir halde uncu madde hükmü içeriği bakımından biçime ilişkin bulunan iki yönlü bir kuraldan meydana gelmektedir bu değişmezlik ilkesi sadece cumhuriyet sözcüğünü amaç almayıp cumhuriyeti oluşturan onun dışındaki ilke ve kuralları da kapsamaktadır uncu maddedeki değişmezlik ilkesinin asıl amacı anayasanın maddesiyle ve maddesinin atıfta bulunduğu başlangıç bölümünde yer alan temel ilke ve kuralların niteliği belirtilerek cumhuriyet sözcüğüyle adlandırılan devlet sistemidir cumhuriyet rejiminin anayasamızda niteliğini belirleyen ilke ve kurallarında değişmeyi öngören veya anayasanın öteki maddelerinde yapılan değişikliklerle doğrudan doğruya veya dolaylı yollardan bu ilkeleri değiştirmeyi amaç güden herhangi bir kanun teklif ve kabul edilemez anayasada yapılacak değişikliklerin başta anayasanın ve maddeleri olmak üzere konumuzla ilgili görülen nci maddelerinde gösterilen yöntem ve koşullara uyulmak yoluyla çıkarılacak kanunlarla yapılması zorunludur anayasanın maddesinde cumhuriyet olduğu belirtilen türkiye devleti maddesinde açıklandığı üzere insan haklarına ve ayrıca başlangıç bölümünde belirtilen temel ilkelere dayanan millî demokratik lâik ve sosyal bir hukuk devletidir halde yalnız cumhuriyet sözcüğünün değil türkiye devletinin dayandığı bu ilkeleri ve onun insan haklarına ve başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan millî demokratik lâik ve sosyal bir hukuk devleti olarak anayasaca tanımı yapılan niteliklerini değiştirmeyi öngören bir anayasa değişikliğinin teklif edilmesi sözü geçen yasak karşısında olanaksızdır çünkü bunlarda yapılacak bir değişiklik yukarıda tanımlanan nitelikte bir cumhuriyet olarak türkiye devletinin temel kuruluşunda ve işleyişinde de bir değişiklik olması sonucunu doğurur kanun ve nitelikte bulunan anayasa değişikliklerini teklif etmeyi düzenleyen anayasa hükümleri birer biçim kuralı olduklarına göre bunu yasaklıyan bir kuralın dahi biçim kuralı olduğunda hiç şüphe yoktur anayasa anayasanın üstünlüğünü ve bağlayıcılığını sürdürmek ve anayasaca saptanan şekil şartları ve yöntemi dışında değiştirilmesini önlemek amacıyla hükümler düzenlemiştir gün ve sayılı kanunla anayasanın maddesinin ikinci fıkrası cumhuriyet savcılarının yargıtay üyeliğine seçilmeleri dışında kalan bütün özlük işleri ve disiplin cezaları ile meslekten çıkarılmaları hakkında karar verme yetkisi yüksek savcılar kurulunundur bu kurulun kararları kesin olup bunlar aleyhine başka bir mercie başvurulamaz ancak disiplin ve meslekten çıkarma cezaları ile ilgili kararların bir defa daha incelenmesini adalet bakanı ve hakkında karar verilen cumhuriyet savcısı isteyebilir şeklinde değiştirilmiştir yapılan değişiklikle kişinin temel hakları arasında bulunan ve kişiye güvence sağlıyan idari yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma imkânına sahip olmak hakkı anayasaya uluslararası görüşe bu arada i̇nsan hakları evrensel beyannamesine avrupa insan hakları sözleşmesine aykırı olarak bertaraf edilmiştiresas sayısı karar sayısı gerçekten anayasamızın maddesinde herkes meşru bütün vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma hakkına sahiptir hükmü sevkedilmiş i̇nsan hakları evrensel beyannamesinin maddesinde her şahsın kendisine anayasa veya kanun ile tanınan ana haklara aykırı muamelelere karşı fiili netice verecek şekilde milli mahkemelere müracaat hakkı vardır aynı beyannamenin uncu maddesinde de herkes haklarının vecibelerinin veya kendisine karşı cezai mahiyette herhangi bir isnadın tesbitinde tam bir eşitlikle davasının bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından nesafetle ve açık olarak görülmesi hakkına sahiptir hükmü yer almış gün ve sayılı kanunla tasdik edilen avrupa insan haklan sözleşmesinin ncı maddesinde de her şahsın gerek medeni hak ve vecibeleriyle ilgili nizamlar gerekse cezai sahada kendisine karşı serdedilen bir ittihamın sıhhati hakkında karar verecek olan kanunen tesis edilmiş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının makul bir müddet zarfında hakkaniyete uygun ve aleni bir surette dinlenmesini istemek hakkına haizdir hükmü bulunmaktadır cumhuriyet savcılarının özlük işleri ve haklarındaki disiplin işlemleri hakkında idarî yargı yolunu kapayan tarih ve sayılı kanunun inci maddesi ile değişik anayasanın maddesinin ikinci fıkrasındaki bu kurulun kararları aleyhine başka bir mercie başvurulamayacagı hükmü anayasanın cumhuriyetin insan hak ve hürriyetlerine dayalı olduğunu belirleyen başlangıç bölümüyle maddesinde gösterilen insan haklarına ve başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayalı bir hukuk devleti olma niteliğine aykırı bulunduğundan anayasanın uncu maddesindeki değişmezlik ilkesine ve dolayısiyle teklif yasağına da aykırı düşmektedir öte yandan bu fıkranın son bendinde yer alan ancak disiplin ve meslekten çıkarma cezaları ile ilgili kararların bir defa daha incelenmesini adalet bakanı ve hakkında karar verilen cumhuriyet savcısı isteyebilir yolundaki hüküm sayılı kanunla yapılan tadil sırasında maddeye ilâve edilmiş olup fıkra metnindeki bunlar aleyhine başka bir mercie başvurulamaz hükmünün anayasa mahkemesince iptal edilmesi halinde yukarıda yazılı hükmün de anayasada bırakılmasına gerek kalmıyacaktır diğer taraftan anayasada yapılan bu değişiklik uyarınca sayılı yüksek hâkimler ve yüksek savcılar kurulu kanununun tarih ve sayılı kanunla değiştirilen üncü maddesinin üncü ve inci fıkrasında yer alan yüksek savcılar kurulunun görevine giren konularda verdiği kararlar kesin olup bu kararlar aleyhine başka bir mercie başvurulamaz ancak disiplin ve meslekten çıkarma cezaları ile ilgili kararların bir defa daha incelenmesini adalet bakanı kendisine bildirildiği ve hakkında karar verilen ilgili de kararın tebliğinden itibaren gün içinde isteyebilir hükmü ile değişik üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan i̇lgililer üncü maddenin son bendinde gösterilen kararların bir defa daha incelenmesini istedikleri takdirde bu kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren gün içinde yazılı taleplerini adalet bakanlığı aracılığı ile gönderirler hükmünün de anayasanın nci maddesinin nci fıkrasında yer alan hükümlerin iptal edilmesi halinde sayılı kanunda bırakılmasına gerek kalmayacaktır anayasanın sayılı kanunla değişik maddesinde bir davaya bakmakta olan mahkeme uygulanacak bir kanunun hükümlerini anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü anayasaya aykırılık iddiasının ciddî olduğu kanısına varırsa anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır hükmü yer aldığından anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkındaki sayılı kanunun esas sayısı karar sayısı maddesi gereğince anayasanın sayılı kanunun inci maddesi ile değişik nci maddesinin nci fıkrasında yer alan bu kurulun kararları kesin olup bunlar aleyhine başka bir mercie başvurulamaz hükmünün bunlar aleyhine başka bir mercie başvurulamaz kısmı ile ancak disiplin ve meslekten çıkarma cezaları ile ilgili kararların bir defa daha incelenmesini adalet bakanı ve hakkında karar verilen cumhuriyet savcısı isteyebilir hükmü yukarıda yazılı nedenlerle anayasanın uncu maddesi hükmüne biçim yönünden aykırı bulunduğu ve bu hükümlerin iptal edilmesi halinde de sayılı kanunun yukarıda sözü edilen değişik üncü maddesinin üncü ve inci fıkraları ve değişik üncü maddesinin ikinci fıkrası hükümlerinin de hukukî dayanağının kalmıyacağı görüşü ile danıştay inci dairesinde esas sayılı dosya ile açılmış bulunan davanın bu hususta karar verilmek üzere anayasa mahkemesine sevkine tarihinde oybirliği ile karar verildi