esas sayısı karar sayısı i̇ptal i̇steminin gerekçesi dava dilekçesinde iptal isteminin gerekçe bölümü aynen şöyledir konunun analizi ve i̇ptal nedenleri bilindiği üzere sayılı belediye yasasının üncü maddesi sayılı yasa ile değiştirilmişti sayılı yasanın üncü maddesinin sayılı yasa ile değiştirilmesinden önceki şekli aynen şöyle idi reislik intihabı için meclisin içtima daveti madde belediye başkanlığının herhangi bir sebeple boşalması veya izin hastalık ve işten el çektirme gibi hallerde yeni başkan seçimi yapılmasına veya başkanın görevine başlamasına kadar meclis her toplantı yılı başında içinden bir üyeyi başkanvekili seçer buna rağmen ileride yeniden bir başkanvekili seçilmesine lüzum hasıl olduğu takdirde başkanvekilinin seçimi için vali meclisi toplantıya çağırır belediye başkanlığı ile belediye meclisinin aynı zamanda boşalması veya meclis tarafından çağırmadan itibaren üç gün içinde başkanvekili seçilmemesi hallerinde yeni seçime veya belediye başkanının görevine başlamasına kadar il merkezi belediyelerinde i̇çişleri bakanı ve diğer yerlerde valiler tarafından münasip bir başkanvekili atanır görüldüğü gibi bu madde ilke olarak belediye başkanvekilinin atanmasını belediyenin en yetkili organı olan belediye meclisinin seçimine bırakmıştır belediye başkanvekili seçiminin belediye meclisine bırakılması demokratik yerel yönetim anlayışına yerel yönetim karar organlarının seçimle oluşturulması esasına yerel yönetimlerin yerinden yönetim ilkesine göre düzenlenme esasına yerel yönetimlerin tüzelkişiliğe sahip özerk kuruluşlar olduğu gerçeğine tümüyle uygun ve bu ilkelerin doğal bir sonucudur ama ne yazık ki demokrasinin daha da geliştiği daha da geniş anlam ve içerik kazandığı bir aşamada yukarıdaki düzenlemenin yapıldığı tarihten çeyrek asır sonra bu madde sayılı yasa ile değiştirilerek demokratik yerel yönetim anlayışına ve buna ilişkin demokratik ilkelere tamamen ters bir düzenleme getirildi belediye yasasının üncü maddesini değiştiren sayılı yasa bu maddeyi yeni şekli ile şöylece düzenlemişti reislerin i̇şten el çektirilmeleri madde ile mülga mad başkanvekili ve geçici görevlendirme madde esas sayısı karar sayısı belediye başkanı izinli özürlü veya raporlu bulunacağı veya beldeden görevli olarak ayrılacağı durumları dikkate alarak önceden meclis üyeleri arasından bir başkanvekili belirler belediye başkanlığı ve başkanvekilliğinin aynı zamanda boşalması halinde yeni başkan görevine başlayıncaya kadar il merkezi belediyelerinde i̇çişleri bakanı diğer belediyelerde valiler tarafından meclis üyeleri arasından bir başkanvekili atanır belediye başkanlığı ile belediye meclisinin aynı zamanda boşalması halinde ise yeni seçime veya belediye başkanının görevine başlamasına kadar il merkezi belediyelerinde içişleri bakanı diğer belediyelerde valiler tarafından münasip bir başkanvekili atanır belediyelerin seçilmiş organları veya bu organların üyeleri hakkında görevleri ile ilgili bir suç sebebi ile soruşturma veya kovuşturma açılması halinde i̇çişleri bakanı geçici bir tedbir olarak kesin hükme kadar bu organları veya organların üyelerini görevden uzaklaştırabilir bu durumda bakanın teklifi başbakanın onayı ile kesin hükme kadar meclis üyeleri arasından geçici olarak bir başkan görevlendirilebilir görülüyor ki başkanvekilini atama bu yeni düzenleme ile belediye meclislerinden alınarak merkezi idarenin temsilcisi olan vali i̇çişleri bakanı ve içişleri bakanının önerisi ile başbakanın onayına bırakılmıştır diğer taraftan sayılı yasanın üncü maddesindeki değişikliğe paralel olarak aynı yasa yani sayılı yasa ile büyükşehir belediye yönetimlerine ilişkin sayılı yasanın uncu maddesine de hakkında görevleri ile ilgili bir suç sebebi ile soruşturma veya kovuşturma açılan belediye başkanının içişleri bakanınca geçici bir tedbir olarak görevden alınması halinde ilçelerde vali illerde içişleri bakanının önerisi ve başbakanın onayı ile meclis üyeleri arasından bir başkanvekili atanmasını öngören bir hüküm eklenmişti yani sayılı yasanın üncü maddesine konulan bu hüküm aynen sayılı yasanın uncu maddesine de ek olarak konulmuştu bu özünde demokratik yerel yönetim anlayışına ters düşen bir düzenlemedir dünyada demokrasiler daha da gelişip etkinleşirken bizde çeyrek asır evvele göre daha da gerilere götürülmeye cüret edilmesi tam bir talihsizliktir bu nedenle sayılı yasanın iptali için sosyaldemokrat halkçı parti türkiye büyük millet meclisi grubu yüce mahkemenize başvurdu anayasa mahkemesinin esas karar sayılı ve günlü kararı ile sayılı yasa ile değiştirilen sayılı yasanın üncü maddesindeki belediyelerin seçilmiş organları veya bu organların üyeleri hakkında görevleri ile ilgili bir suç sebebiyle soruşturma veya kovuşturma açılması halinde içişleri bakanı geçici bir tedbir olarak kesin hükme kadar bu organları veya organların üyelerini görevden uzaklaştırabilir ibaresinden sonra gelen bu durumda bakanın teklifi başbakanın onayı ile kesin hükme kadar meclis üyeleri arasından geçici olarak bir başkan görevlendirebilir şeklindeki hükmü anayasaya aykırı bularak iptal etmiştiresas sayısı karar sayısı karar metninde iptale ilişkin olarak aynen şöyle denilmektedir maddenin dördüncü fıkrasının anayasaya aykırılığı sorunu anayasanın maddesi yönünden inceleme dava konusu fıkra üçüncü fıkradaki görevden uzaklaştırma durumunda geçici olarak bir başkanın görevlendirilmesini öngörmektedir sorun görevlendirme gereğinden değil bakanın teklifi ve başbakanın onayı ile yapılmasından doğmaktadır uzaklaştırma durumu anayasanın maddesinin dördüncü fıkrasının tanıdığı yetkiye dayanmakla birlikte uzaklaştırılanın yerine doğrudan görevlendirme bu uzaklaştırmanın doğal sonucu olarak karşılanamaz uzaklaştırmaya yetkili olan makamla görevlendirmeye yetkili olan makamı aynı makam saymak maddenin amacı ve anlamı karşısında olanaksızdır merkezî yönetimin vesayet yetkisini maddenin beşinci fıkrasının sınırladığı durumlar dışına taşırmak yerel yönetim ve yerinden yönetim ilkelerini yadsıma görünümündeki düzenlemelere geçerlik tanımak düşünülemez yönetsel ilişkilerde hiye rarşik bağlantının olur vereceği yetki seçimi temel edinmiş özerk kuruluşlarda geçerli olamaz belediye meclisinin çoğunluğu dışında herhangi bir üyesinin siyasal nedenlerle hukukla bağdaşmayan amaçlarla başkan olabilmesine yolaçan düzenleme merkezî yönetimin vesayet dışı müdahalesine açık çağındır bu belirlemeyi merkezî yönetimin siyasal kimlikli organlarına yaptırmak anayasaya aykırıdır atamanın geçici ya da sürekli olması sonucu etkilemediği gibi soruşturma ve kovuşturma açtırmak bu nedenlerle görevden uzaklaştırmak olanağı her zaman bulunduğundan geçici atama sürekli atamaya da dönüşebilir anayasa mahkemesinin sayılı yasayla ilgili olarak maddeyi bu maddedeki ilkeleri değerlendiren günlü esas karar sayılı kararında bu konuda yeterli açıklık bulunduğundan burada yenilenmesine gerek görülmemiştir bu nedenlerle düzenleme anayasanın maddesine aykırıdır anayasanın maddesinin i̇kinci fıkrası yönünden i̇nceleme konunun siyasî partileri demokratik siyasî hayatın vazgeçilmez öğesi sayan maddenin ikinci fıkrasıyla bir ilgisi yoktur anayasanın ve maddeleri yönünden i̇nceleme belediye tüzelkişiliğinin karar organı ve en önemli öğesi olan belediye meclisini dışlamak suretiyle siyasal amaçlı gereksiz müdahalelere ve azınlığı temsil eden bir üyenin başkan olarak görevlendirilmesine yol açan anaya yasanın maddesindeki ilkelere ters düşen bir anlamda da seçme ve seçilme hakkını etkileyen düzenleme demokratik hukuk devleti ilkesiyle ve devletin demokrasiyi koruma amacıyla bağdaşamayacağı için anayasanın ve maddelerine aykırılık belirgindir dördüncü fıkra iptal edilmelidir görüldüğü gibi hakkında soruşturma ve kovuşturma açılması nedeniyle i̇çişleri bakanınca görevden alınan belediye başkanının yerine merkezî yönetimin siyasal kimlikli organlarına atama yaptırmak anayasaya aykırı görülmüştür böyle bir işlemin yerel yönetim ve yerinden yönetim ilkelerini yadsıma olacağı merkezi yönetimin vesayet dışı müdahalesine açık çağrı teşkil edeceği seçme ve seçilmeesas sayısı karar sayısı hakkını zedeleyeceği demokratik hukuk devleti ilkeleriyle ve devletin demokrasiyi koruma amacıyla bağdaşmayacağı saptanmıştır buna göre sakınca teşkil eden önemli nokta böyle bir atamayı merkezi idarenin siyasal kimlikli organlarına yaptırmaktadır yerel yönetim sistemimizde sayılı yasa ile de hayli tahribat yapan iktidar anayasa mahkemesinin anılan kararını adeta hiçe saymış yok saymış ve çıkardığı sayılı kanun hükmünde kararname ile anayasa mahkemesinin iptal ettiği hükmü bu yolla yeniden yürürlüğe koymuştur yürürlüğe konan sayılı kanun hükmünde kararnamenin maddesinde sayılı büyükşehir belediyelerinin yönetimi hakkında kanun hükmünde kararnamenin değiştirilerek kabulü hakkında kanunun uncu maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir bu durumda görevden uzaklaştırılan belediye başkanının yerine içişleri bakanı tarafından meclis üyeleri arasından geçici bir başkan görevlendirilir denmektedir anayasa mahkemesince iptal edilen sayılı belediye yasasının üncü maddesinin dördüncü fıkrası ile sayılı kanun hükmünde kararnamenin maddesinin ikinci fıkrası arasında herhangi bir fark yoktur her iki fıkra da merkezî idarenin siyasal kimlikli organlarına aynı atama yetkisini vermektedir sayılı yasanın üncü maddesinin dördüncü fıkrasında i̇çişleri bakanının önerisi ve başbakanın onayı öngörülmekte kanun hükmünde kararnamenin maddesinin ikinci fıkrasında ise yalnızca içişleri bakanını atamaya yetkili kılmıştır yani burada formalite azaltılmıştır ayrıca görevden alan merkezi idarenin siyasal kimlikli organına doğrudan doğruya atama yetkisi verilmiştir bu durumda anayasa mahkemesinin iptal gerekçesindeki esaslara aykırılık daha net ve daha ağırlıklı hale getirilmiştir ayrıca sayılı yasanın üncü maddesinin dördüncü fıkrasında ve yine sayılı yasanın uncu maddesine eklenen fıkrada yeralan kesin hükme kadar ibaresi kanun hükmünde kararnamenin maddesinin ikinci fıkrasında yer almamıştır burada da bir fark yoktur zira kesin hükme kadar ibaresi fıkra metninde bulunsa da bulunmasa da yapılan geçici atama kesin hükme kadar olacaktır bu nedenle hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak bir tarzda görülmektedir ki anayasa mahkemesinin anayasaya aykırı bularak iptal ettiği yasa hükmü kanun hükmünde kararname ile yeniden ihya edilerek yürürlüğe konulmuştur i̇ptal edilen hüküm ile yeniden getirilen hüküm arasında esasa etkisi olmayan ifade farklılıklarının mevcut olması iptal edilen hüküm yerine aynı hükmün yeniden ihya edildiği gerçeğini bertaraf edemeyizesas sayısı karar sayısı i̇fade farklılıkları olduğunu gerekçe kabul ederek hükmün yeniden ihya edilmediği sonucuna varılırsa anayasa tahribinin önüne geçilemez anayasa mahkemesinin pratikte hiçbir etkinliği kalmaz böyle bir düşünce anayasayı devleti ve demokrasiyi çoğunluğun keyfine terketmek demek olur ki bunun bedeli ülke için cumhuriyetimiz için son derece ağır olur devletin hukuk devleti niteliği göstermelik hale gelir anayasa mahkemesinin böyle bir düşünceye itibar etmesi kendi varlık nedeniyle hiç mi hiç bağdaşmaz anayasa mahkemesi yetkilerini benimsememezlik edemez öğretideki konuya ilişkin görüşleri bu davada da yinelemekte yarar görmekteyiz prof faruk erem ceza usulü hukuku kitabında hukuk fakültesi yayınları sayfa şöyle demektedir anayasa mahkemesinin iptal kararına rağmen iptal edilen hükmün aynı veya benzerini değişik deyimlerle aynı hükmü kanunlaştırma hareketi anayasaya aykırılıktan anayasayı ihlâl kavramına değin giden kuvvetli bir karinedir fakat anayasaya aykırılıkta ısrarın herhalde bir anlamı ve yorumu olabilecektir kaldı ki yürütme organının anayasa mahkemesi kararına uymak zorunluluğunda olmadığı anayasa mahkemesi kararının bağlayıcı olmadığı zannı hukuki bir görüş sayılmaz emrin bağlayıcılığı ile bir hükmün bağlayıcılığı aynı şey değildir bir tarafa yapıcı diğer tarafa bozucu yetki tanıyan ye bunun ne zaman biteceğini göstermeyen bir hukuk sistemi mantıken mevcut olamaz bir tarafa yapılan bozmak yetki tanınmış olunca diğer tarafın uyma zorunluluğu böyle bir sistemin tabi sonucudur tevali eden bozma ve aynı şeyi yapma karşılıklı her iki organı yıpratacaktır böyle bir sonuç aynı anayasa sistemi içinde haklı görülemez prof dr tahsin bekir balta da îdare hukuku kitabında aynı doğrultuda düşünce belirterek yasama organının anayasa mahkemesince iptal olunan bir kanun kuvvetinin ne aynının ve ne de benzerini kısmi de olsa çıkaramayacağını aksi halde anayasa mahkemesi kararının bağlayıcılığı kuralına aykırı düşeceğini ve sırf bu sebepten iptali gerekeceğini ileri sürmekte ve iptal edilen hükmü yeniden yürürlüğe koymak gibi bir olay çok ciddi bir konu olduğu ve anayasaya aykırılık kavramı bu sınırda bitmiş sayılacağı ve bundan sonra sadece anayasayı ihlâl fiilinin kanuni unsurlarının olayda mevcut olup olmadığının münakaşası kalır şeklinde görüş belirlemişlerdir şimdi bu kanun hükmündeki kararnameye bir başka açıdan da bakalım bu kanun hükmündeki kararnamenin ilk paragrafında sayılı yetki kanunu ile sayılı yetki kanununun verdiği yetkiye dayanılarak bakanlar kurulunca kararlaştırıldığı belirtilmektedir anılan yetki yasalarım incelediğimizde sayılı yetki yasası tarihinde sayılı yasa ile değişikliğe uğramış ve bu değişiklikle son şeklini almıştır bu yetki yasasının nci maddesi yetkinin kapsamım ilgili yasa isimleri ve numaralarım da zikrederek somut bir şekilde belirlemiştir gerek bu kapsam maddesinden ve gerekse ilkeler başlıklı üncü madde içeriğinden açık ve net biçimde anlaşılmaktadır ki bu yetki yasası yerel yönetimlerin seçilmiş organlarına ilişkin konular ile yeni belediyeler oluşturulması konularını kapsamamaktadır bu nedenle buesas sayısı karar sayısı kanun hükmünde kararnamenin dayanağı yoktur bu kanun hükmünde kararname yetki dışı bir düzenlemedir kaldı ki bu kanun hükmündeki kararnamenin düzenlediği konular anayasanın ve nci maddelerinde açıkça belirtildiği gibi ancak kanunla düzenlenebilecek konulardır bu nedenle hükümet her şeyden evvel yasama organının yetkililerini gasp etmiştir diğer taraftan da kendisini anayasa mahkemesi kararı ile bağlı saymayarak anayasa mahkemesi kararına karşın hüküm oluşturmuştur böylece hükümet yürütme yasama ve yargı yetkilerini tekeline almış ve bu kuvvetleri bu kanun hükmündeki kararnamede birleştirmiştir bu açıkça bir anayasa ihlâlidir bu kanun hükmündeki kararname incelendiğinde bir başka hususta kendiliğinden açıklık kazanmaktadır bu kanun hükmünde kararname ağustos cuma günlü resmi gazetede neşredilmiş oysa ki kararname metnine baktığımız zaman kanun hükmünde kararnamenin tarihinde kararlaştırıldığı belirtilmektedir buna göre bu kanun hükmündeki kararname bakanlar kurulunca kararlaştırıldıktan gün sonra yayımlanmıştır anayasa mahkemesinin alınan iptal karan ise temmuz tarihli resmi gazetede yayımlanmıştır kararlaştırılmış olan bir kanun hükmünde kararnamenin gün bekletildikten sonra yayımlanmasının inandırıcı ve gerçekçi bir izahını bulmak oldukça güçtür belli ki hükümet kararnamenin kararlaştırıldığı tarihin anayasa mahkemesinin iptal kararının yayımı tarihinden önceki bir tarih olmasını bilinçli bir tarzda saptayarak anayasa mahkemesi kararı ile ters düşmediğini gösterecek bir kanıt oluşturmaya çalışmıştır daha açıkça ifade edecek olursak hükümet kanun hükmünde kararnameyi anayasa mahkemesinin iptal kararının yayımlandığı tarihten sonra almış olmasına karşın khkyi kararlaştırma tarihini eski bir tarih olarak göstermiştir çünkü anayasa mahkemesi kararı yayımlanana kadar aynı konudaki yasa hükmü zaten yürürlüktedir yürürlükte aynı yasa hükmü var iken neden kanun hükmünde kararname ile hüküm yeniden getirilsin bu da gösteriyor ki sayılı kanun hükmündeki kararname tarihinde değil temmuz tarihinden sonra kararlaştırılmıştır bunun hükümete hiçbir yararı yoktur böyle bir durum hükümeti sorumluluktan kurtaramaz çünkü kanun hükmündeki kararname yayımlanmadan yürürlüğe girmez hükümet anayasa mahkemesinin iptal kararının yayımlanmasından sonra kanun hükmündeki kararnameyi yayımlayıp iptal cihetine gidebilirdi bu kanun hükmünde kararname her şeyden evvel arz edilen bu nedenlerle anayasanın aşağıda gösterilen hükümlerine aykırıdıresas sayısı karar sayısı anayasaya aykırılığı biline biline hükümetin kanun hükmünde kararname çıkarmasının anayasaya aykırılığı öncelikle incelenip karara bağlanmalıdır hükümeti̇n anayasaya aykiriliği bi̇lmesi̇ne karşin sayili kanun hükmündeki̇ kararnameyi̇ çikarmasinin anayasaya aykiriliği ve aykirilik gerekçeleri̇ sayili kanun hükmünde kararnameni̇n nci maddesinin oluşturularak yürürlüğe konulması nedeniyle anayasaya aykırılık anayasanın başlangıç bölümüne aykırılık anayasanın başlangıç bölümünde kuvvetler ayrımının devlet organları arasında üstünlük sıralaması anlamına gelmeyip belli devlet yetkilerinin kullanılmasından ibaret ve bununla sınırlı medeni bir iş bölümü ve is birliği olduğu ve üstünlüğün ancak anayasa ve kanunlarda bulunduğu hüküm altına alınmıştır yukarıda arz edildiği üzere anayasa mahkemesi kararı ile anayasaya aykırılığı saptanan hüküm bu kanun hükmünde kararnamenin nci maddesi ile yeniden yasalaştırılmıştır yürütme organı belli koşullarda kullanmakta olduğu kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisini bir başka deyişle istisnai yasama yetkisini kullanırken anayasa mahkemesi kararını hiçe saymış yok saymış ve onun yerine yasa hükmü oluşturmuştur kaldı ki yukarıda arz edildiği üzere kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisinin kaynağı dayanağı olan yetki kanununda bakanlar kuruluna böyle bir yetki verilmemiştir bakanlar kurulu yetkisiz olarak doğrudan doğruya böyle bir işlemi yapmış ve yasama yetkisini gasp etmiştir böyle bir işlem yürütmenin ve yasamanın yargıdan üstün olması onun kararlarını kaldırma yetkisine sahip olması hallerinde gerçekleştirilebilecek bir işlemdir böyle bir üstünlük ne yürütme ve ne de yasama organında mevcuttur bu nedenle kanım hükmünde kararnamenin nci maddesini oluşturma işlemi anayasanın başlangıç bölümünün yukarıda metnini arz ettiğimiz ncı paragrafındaki hükmüne aykırıdır yine anayasanın başlangıç bölümünde millet iradesinin mutlak üstünlüğü egemenliğin kayıtsız şartsız türk milletine ait olduğu ve bunu millet adına kullanmaya yetkili bulunan hiç bir kişi ve kuruluşun bu anayasada gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icapları ile belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı hüküm altına alınmıştır anayasamız millet iradesinin ve egemenliğinin yasama yargı ve yürütme organlarınca kullanılacağını öngörmüştür millet iradesinin üstünlüğü ancak bu yolla sağlanmaktadıresas sayısı karar sayısı ayrıca hürriyetçi demokrasi ancak kuvvetler ayrılığının uygulanması ile gerçekleştirilebilmektedir kuvvetlerin ayrı ayrı ellerde olması hürriyetçi demokrasinin icaplarındandır anayasaya aykırılığı yargı kararı ile saptanan hükmün yürütme organınca her hangi bir yetkiye de dayanmaksızın yasama yetkisi gasbedilerek yeniden yasalaştırılması kuvvetleri yürütme organında birleştirmek demektir sayılı kanun hükmünde kararnamenin nci maddesinin oluşturularak yürürlüğe konulması anayasanın başlangıç bölümünün anılan paragrafındaki hükümlere de aykırıdır gerek bu bölümde ve gerekse yukarıda arz ettiğimiz nedenler karşısında kanun hükmünde kararnamenin nci maddesinin bakanlar kurulunca kararlaştırılarak yürürlüğe konulması işlemi anayasanın başlangıç bölümüne aykırıdır i̇ptali gerekir anayasanın nci maddesine aykırılık anayasanın nci maddesi devletin bir hukuk devleti olduğunu belirlemiştir hukuk devleti devletin her organının hukuka uygun davrandığı bu uygunluğun yargı organı tarafından denetlendiği durumlarda söz konusu olabilir hukuk devleti olmanın belirgin özelliği her organın ve herkesin hukuka bağlı olmasıdır kuvvetler ayrılığı hukukun üstünlüğünü sağlayan temel ilkedir kuvvetler ayrılığı olmayan devlette hukukun üstünlüğünden söz edilemez sayılı kanun hükmündeki kararnamenin nci maddesinin yürütme organınca oluşturularak yürürlüğe konulması hukuk devletinde yapılacak bir işlem değildir gerek bu bölümde ve gerekse yukarıda arz edilen nedenler karşısında sayılı kanun hükmünde kararnamenin nci maddesinin kararlaştırılarak yürürlüğe konulması anayasanın nci maddesine de aykırıdır i̇ptali gerekir anayasanın nci maddesine aykırılık anayasanın nci maddesi cumhuriyeti ve demokrasiyi korumayı devletin temel amacı ve görevi olarak saptamıştır kuvvetler ayrılığı cumhuriyetimizin ve demokrasinin oluşumunu sağlayan temel yapıdaki önemli bir ilke ve sistemi oluşturmaktadır bu nedenle kuvvetler ayrılığı ilkesini tahrip eden bu işlern devletin cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak amaç ve görevine aykırıdır gerek bu bölümde arz edilen hususlar ve gerekse yukarıda sunulan durumlar karşısında sayılı kanun hükmünde kararnamenin nci maddesi anayasanın nci maddesine aykırıdır i̇ptali gerekir anayasanın nci maddesine aykırılık anayasanın nci maddesi egemenlik kayıtsız şartsız milletindiresas sayısı karar sayısı türk milleti egemenliğini anayasanın koyduğu esaslara göre yetkili organları eliyle kullanır egemenliğin kullanılması hiçbir surette hiçbir kişiye zümreye veya sınıfa bırakılamaz hiçbir kimse veya organ kaynağını anayasadan almayan bir devlet yetkisi kullanamaz demektedir sayılı kanun hükmünde kararnamenin nci maddesinin kararlaştırılarak yürürlüğe konması yürütme organının yetkili olmadığı bir egemenlik hakkını kullanmak suretiyle gerçekleştirilmiştir böyle bir yetki anayasadan kaynaklanmamaktadır yürütme organı kendi kendine bir imtiyaz oluşturmuştur bu nedenle kanun hükmünde kararnamenin nci maddesinin kararlaştırılarak yürürlüğe konması anayasanın nci maddesine de aykırıdır i̇ptali gerekir anayasanın nci maddesine aykırılık anayasanın nci maddesi yasama yetkisinin türkiye büyük millet meclisine ait olduğunu ve yetkinin devredilemeyeceğini hüküm altına almıştır yürütme organı sayılı kanun hükmünde kararnamenin nci maddesini oluştururken hiçbir yetkiye dayanmadan yasa yetkisini kullanmıştır bu nedenle sayılı kanun hükmünde kararnamenin nci maddesinin oluşturularak yürürlüğe konulması anayasanın nci maddesine de aykırıdır i̇ptali gerekir anayasanın nci maddesine aykırılık anayasanın yürütme yetkisi ve görevi başlıklı nci maddesi yürütme yetkisi ve görevi cumhurbaşkanı ve bakanlar kurulu tarafından anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir demektedir cumhurbaşkanı ve bakanlar kurulu yukarıdaki bölümlerde arz edildiği gibi anayasaya uymayan bir yetki kullanmışlardır bakanlar kurulunun siyasal çıkar amacına yönelik olarak anayasayı çiğnemesine sayın cumhurbaşkanının imza koyması rejim açısından son derece düşündürücüdür sayılı kanun hükmünde kararnamenin nci maddesinin oluşturulması anayasanın nci maddesine de aykırıdır i̇ptali gerekir anayasanın uncu maddesine aykırılık anayasanın yargı yetkisi başlıklı uncu maddesi yargı yetkisi türk milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır demektedir anayasaya aykırılığı mahkemece saptanmış bulunan hükümleri yasalaştırmak yargı kararını ortadan kaldırmak sonucunu doğurur oysa ki bir yargı kararını ancak ve ancak yine bir yargı organı ortadan kaldırabiliresas sayısı karar sayısı bu nedenle kanun hükmünde kararnamenin nci maddesinin oluşturulması anayasanın uncu maddesine de aykırıdır i̇ptali gerekir anayasanın nci maddesine aykırılık anayasanın anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü başlıklı inci maddesi anayasa hükümleri yasama yürütme ve yargı organlarını idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır kanunlar anayasaya aykırı olamaz demektedir hükümet anayasaya aykırılığı anayasa mahkemesi kararıyla saptanmış bir hükmü kanun hükmünde kararname ile yeniden yürürlüğe koymakla kendisini anayasa hükümleri ile bağlı saymamıştır anayasanın inci maddesinin gerekçe bölümünde bu madde ile anayasanın üstünlüğü bir ilke halinde açıklanmakta ve devlet faaliyetlerinin anayasaya uygun olarak düzenlenmesi gerektiği belirtilmektedir anayasa sadece devlet iktidarını değil kişileri de bağlayan temel hukuk kurallarıdır yasama yürütme ve yargı kuvvetleri anayasaya uymak zorundadırlar ve yargı kuvveti gerektiğinde anayasayı diğer kanunlar gibi uygulayabilecektir denmektedir bir yargı gücü kullanan anayasa mahkemesi anayasanın diğer kanunlar gibi uygulanmasını sağlamakla yükümlüdür anayasayla kendisini bağlı saymayan yürütme organınca yapılan bu işlemin bu kadar açık hüküm ve gerekçeler karşısında anayasanın uygulanmadığına açık ve kesin bir kanıttır gerek bu nedenler ve gerekse diğer bölümlerde sunulan durumlar karşısında sayılı kanun hükmünde kararnamenin oluşturularak yürürlüğe konulması anayasanın inci maddesine de aykırıdır iptali gerekir anayasanın inci maddesine aykırılık anayasanın inci maddesinin son fıkrası yasama ve yürütme organları ile idare mahkeme kararlarına uymak zorundadır bu organlar ve idare mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez demektedir çıkarılan sayılı kanun hükmünde kararname ve onun nci maddesinin oluşturulması ile anayasa mahkemesi kararının sonuçları ortadan kaldırılmakta ve bu nedenle de kararın kendisi bertaraf edilmekte ve mahkeme kararı değiştirilmekte ve onun yerine getirilmesi önlenmektedir gerek bu nedenle ve gerekse yukarıdaki bölümlerde arz edilen durumlar karşısında sayılı kanun hükmünde kararnamenin nci maddesinin oluşturularak yürürlüğe konulması anayasanın nci maddesine de aykırıdır i̇ptali gerekiresas sayısı karar sayısı anayasanın üncü maddesine aykırılık anayasanın üncü maddesinin son fıkrası anayasa mahkemesi kararları resmi gazetede hemen yayımlanır ve yasama yürütme ve yargı organlarını idare makamlarını gerçek ve tüzelkişileri bağlar demektedir madde hükmü açıktır bu açık hükme karşın anayasa mahkemesince anayasaya aykırılığı saptanarak iptal edilen hükmün bu kanun hükmünde kararnamenin nci maddesi ile getirilmesi yürütmenin kendisini anayasa mahkemesi kararı ile bağlı saymadığının bir ürünüdür bu nedenle ve yukarıda arz edilen durumlar karşısında kanun hükmünde kararname anayasanın üncü maddesine de aykırıdır i̇ptali gerekir sayili kanun hükmündeki̇ kararname hükümleri̇ni̇n i̇çeri̇k olarak anayasaya aykiriliklari ve aykirilik gerekçeleri̇ sayılı kanun hükmünde kararnamenin nci maddesinin anayasaya aykırılığı ve aykırılık gerekçeleri anayasa mahkemesinin merkezi idarece görevden alınan belediye başkanının yerine yine merkezi idarece bir başkan atanmasını öngören yasa hükmünün anayasa mahkemesince hangi anayasa hükümlerine aykırı olduğu anayasa mahkemesinin esas ve karar sayılı ve günlü kararı ile saptanmıştır anılan karara göre bu hüküm anayasanın ve inci maddelerine aykırı bulunmaktadır şimdi öncelikle anayasa mahkemesince belirlenen bu maddeler aykırılığı ve aykırılık gerekçelerini anayasa mahkemesi kararından alarak aynen sunacağız anayasanın nci maddesine aykırılık bir kere daha hatırlatacak olursak sayılı kanun hükmünde kararnamenin nci maddesi görevleri ile ilgili bir suç sebebi ile hakkında soruşturma ve kovuşturma açılan ve i̇çişleri bakanınca geçici bir tedbir olarak kesin hükme kadar görevden uzaklaştırılan belediye başkanının yerine i̇çişleri bakanı tarafından meclis üyeleri arasından geçici bir başkan görevlendirme esasını getirmektedir dava konusu hüküm görevden uzaklaştırma durumunda geçici olarak bir başkanın görevlendirilmesini öngörmektedir sorun görevlendirme gereğinden değil bakanın atamasından doğmaktadır uzaklaştırma durumu anayasanın nci maddesinin üncü fıkrasının tanıdığı yetkiye dayanmakla birlikte uzaklaştırılanın yerine doğrudan görevlendirme bu uzaklaştırmanın doğal sonucu olarak karşılanamaz uzaklaştırmaya yetkili olan makamla görevlendirmeye yetkili olan makamı aynı makam saymak nci maddenin amacı ve anlamı karşısında olanaksızdır merkezi yönetimin vesayet yetkisini nci maddenin beşinci fıkrasının sınırladığı durumlar dışına taşırmak yerel yönetim ve yerinden yönetim ilkelerini yadsıma görünümündeki düzenlemelere geçerlik tanımak düşünülemez yönetsel ilişkilerde hiyerarşikesas sayısı karar sayısı bağlantının olur vereceği yetki seçimi temel edinmiş özerk kuruluşlarda geçerli olamaz belediye meclisinin çoğunluğu dışında herhangi bir üyesinin siyasal nedenleri hukukla bağdaşmayan amaçlarla başkan olabilmesine yol açan düzenleme merkezi yönetimin vesayet dışı müdahalesine açık çağrıdır bu belirlemeyi merkezin yönetimin siyasal kimlikli organlarına yaptırmak anayasaya aykırıdır atamanın geçici ya da sürekli olması sonucu etkilemediği gibi soruşturma ve kovuşturma açmak bu nedenlerle görevden uzaklaştırmak olanağı her zaman bulunduğundan geçici atama sürekli atamaya da dönüşebilir anayasa mahkemesinin sayılı yasa ile ilgili olarak nci maddeyi bu maddedeki ilkeleri değerlendiren günlü esas karar sayılı kararında bu konuda yeterli açıklık bulunduğundan burada yinelenmesine gerek görülmemiştir bu nedenlerle düzenleme anayasanın nci maddesine aykırıdır i̇ptali gerekir anayasanın ve inci maddelerine aykırılık belediye tüzelkişiliğinin karar organı ve en önemli öğesi olan belediye meclisini dışlamak suretiyle siyasal amaçlı gereksiz müdahalelere ve azınlığı temsil eden bir üyenin başkan olarak görevlendirilmesine yol açan anayasanın maddesindeki ilkelere ters düşen bir anlamda da seçme ve seçilme hakkını etkileyen düzenleme demokratik hukuk devleti ilkesiyle ve devletin demokrasiyi koruma amacıyla bağdaşmayacağı için anayasanın ve nci maddelerine aykırılık belirgindir gerek bu nedenler ve gerekse dilekçemizin diğer bölümlerinde arz edilen durumlar karşısında sayılı kanun hükmünde kararnamenin nci maddesi anayasanın ve nci maddelerine ele aykırıdır bu nedenle iptali gerekir anayasanın inci maddesine aykırılık anayasanın kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verme başlığını taşıyan inci maddesi türkiye büyük millet meclisi bakanlar kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir dedikten sonra nci fıkrasında yetki kanunu çıkartılacak kanun hükmünde kararnamenin amacını kapsamını ilkelerini kullanma süresini ve süresi içinde birden fazla kararname çıkartılıp çıkartılamayacağını gösterir demektedir buna göre sayılı kanun hükmünde kararnamenin dayanağı olan yetki kanunu incelendiğinde görülmektedir ki verilen yetki belediye başkanlığı atamasını içermemektedir yetki yasasının kapsam bölümünde yetki alanı somut olarak belirlenmiştir i̇lkeler bölümündeki hükümler incelendiğinde de bu yetki yasasının belediye başkanı atama işlemini de kapsadığı konusunda bir yoruma hiçte imkan vermeyecek bir nitelik arz etmektedir türkiye büyük millet meclisince bir yetki verilmiş olmadan ve bir yetki yasası oluşturulmadan kanun hükmünde kararname çıkartmak anayasanın inci maddesine aykırıdıresas sayısı karar sayısı bu nedenle sayılı kanun hükmünde kararnamenin nci maddesi bu açıdan anayasanın inci maddesine aykırı olduğundan iptali gerekir yine anayasanın inci maddesi çıkartılacak yetki yasasının kullanma süresinin net olarak belirlenmesini öngörmektedir inci madde sürenin çıkartılan yetki yasasıyla belirlenmesi konusunda oldukça hassas davranmıştır yetki yasasındaki süre kesin süre niteliğindedir yürütmenin kanun hükmünde kararname çıkartması istisnai bir yetkidir yürütme organının yasama yetkisini kullanması ilanihaye devanı edemez sayılı kanun hükmünde kararnamenin dayanağını teşkil eden yetki yasasının verdiği yetkinin kullanma süresi bitmiştir türkiye büyük millet meclisi aldığı bir kararla bu süreyi uzatmıştır kanımızca türkiye büyük millet meclisinin buna yetkisi yoktur türkiye büyük millet meclisinin süresi bitmiş yetki yasasının süresini yeniden uzatması yasama yetkisinin devredilemeyeceğin öngören anayasanın nci maddesi ile de bağdaşmaz bu nedenle bu yetki yasasının süresi bitmiş ve verilen yetki son bulmuştur sayılı kanun hükmünde kararnamenin nci maddesi bu açıdan da anayasanın inci maddesine aykırıdır iptali gerekir anayasanın ve nci maddelerine aykırılık anayasanın nci maddesi yerel yönetimlerin kuruluş esaslarının kuruluş ve görevleri ile yetkilerinin yerinden yönetim ilkesine göre kanımla düzenleneceğini öngörmektedir belediye başkanının görevden alınması ve yerine bir başkasının atama ile getirilmesi anayasanın nci maddesinin arz ettiğimiz esasları kapsamındadır bu nedenle bu konunun kanun hükmündeki kararname ile düzenlenmesi anayasanın nci maddesindeki arz ettiğimiz esaslara tümüyle aykırıdır konunun kanunla düzenlenmesi gerekir bu nedenle nci madde anayasanın nci maddesine aykırıdır i̇ptali gerekir bir an için belediye başkanı atamasının anayasanın nci maddesindeki arz edilen esasların kapsamı dışında olduğu varsayılsa bile bu madde anayasanın nci maddesine de aykırıdır anayasanın inci maddesi memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri atanmaları görev ve yetkileri hakları ve yükümlülükleri aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir demektedir bir an için belediye başkanlığını diğer kamu görevlileri gibi aynı statüde kabul etsek bu durumda belediye başkanının atanması esasının kanunla düzenlenmesi gerekiresas sayısı karar sayısı bu ned