esas sayısı karar sayısı  sayılı vergi kanunları ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanunun tarih ve sayılı kamulaştırma kanununa geçici maddeyi ekleyen maddesinin anayasaya aykırılığı sayılı kanunun maddesi madde sayılı kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir geçi̇ci̇ madde bu kanunun nci maddesinin altıncı fıkrası hükümleri görülmekte olan davalarda da uygulanır ve dava dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilerek dava açanların dosyalarının mahkeme tarafından ilgili valilik komisyonuna gönderilmesine karar verilir reddedilen davalarda yargılama gideri kamu üzerine bırakılır ve davalı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmez hükmünü içermektedir söz konusu maddenin gerekçesinde madde ile görülmekte olan davalar açısından zorunlu idari başvuru yolu öngörülmektedir böylelikle halen derdest olan davalar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilecektir ayrıca usulden reddedilen davalar ile ilgili olarak yargılama gideri kamu üzerinde bırakılacak ve davalı idare lehine de vekalet ücreti ödenmeyecektir bu madde değişikliğinden sonra taşınmaz sahipleri ilgili idareye başvurma ve taşınmazların kamulaştırmaya tabi tutulmasını talep hakkını haiz olacaklardır açıklaması yer almaktadır i̇ptali istenilen madde sayılı kanunda yer alan madde ile ilişkili olduğundan söz konusu madde metnine aşağıda yer verilmektedir madde tarihli ve sayılı kamulaştırma kanununun nci maddesinin altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir baraj inşası için yapılan kamulaştırmalar sonunda kamulaştırma sahasına mücavir taşınmaz mallar kamulaştırma işleminin tamamlandığına ilişkin ilanın indirildiği tarihten itibaren bir yıl içinde sahiplerinin yazılı başvurusu üzerine çevrenin sosyal ekonomik veya yerleşme düzeninin bozulup bozulmadığı ekonomik veya sosyal yönden yararlanılmasının mümkün olup olmadığı yönlerinden ilgili valilikte kurulan komisyon tarafından incelenir komisyonca yapılan inceleme sonucunda çevrenin sosyal ekonomik veya yerleşme düzeninin bozulduğuna ve taşınmaz maldan yararlanılmasının mümkün olmadığına karar verilmesi halinde taşınmaz mal kamulaştırmaya tabi tutulur taşınmaz mal sahibinin bu kapsamda açacağı davalarda ilgili valilik komisyonuna başvurulması dava şartıdır bu fıkranın uygulanmasına ilişkin hususlar i̇çişleri maliye çevre ve şehircilik gıda tarım ve hayvancılık ile enerji ve tabii kaynaklar bakanlıklarının görüşü alınmak suretiyle devlet su i̇şleri genel müdürlüğünün bağlı bulunduğu bakanlıkça hazırlanarak bakanlar kurulunca bir yıl içinde yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir bu suretle kamulaştırılan mücavir taşınmaz mallar hakkında nci ve üncü maddeler uygulanmaz i̇dare bu taşınmaz mallaresas sayısı karar sayısı üzerinde imar mevzuatı hükümlerini de göz önünde tutarak dilediği gibi tasarrufta bulunabilir ve gerektiğinde hazineye bedelsiz olarak devredebilir maddenin gerekçesinde ise madde ile baraj inşası için yapılan kamulaştırmalarda taşınmaz mal sahiplerine mücavir alanda kalan taşınmazlarının çevresel sosyal ekonomik ve yerleşme düzeninin bozulması gerekçeleriyle dava açmadan önce kamulaştırılmaya tabi tutulabilmesi için ilgili valiliğe başvuru yapma imkanı getirilmektedir ayrıca ilgili valilik bünyesinde kurulacak bir komisyon marifetiyle taşınmazların çevresel sosyal ekonomik ve yerleşme düzeninin bozulup bozulmadığı gerekçeleriyle taşınmazın kamulaştırılıp kamulaştırılmayacağını değerlendirip bu sonuca göre bir karar vermesi sağlanmaktadır komisyon mücavir alanda kalan taşınmazların hangi sebeple düzeninin bozulduğunu bu bozulmanın taşınmazın kullanımını etkileyip etkilemediğini taşınmazdan kısmen ya da tamamen yararlanma imkanının kalıp kalmadığını baraj kamulaştırmasının tek başına mücavir alandaki taşınmazların kamulaştırılması için yeterli sebep olup olmadığını bozulmaya sebebiyet veren ya da hukuki kısıtlamayı yapan ilgili idare ya da kurum ve kuruluşu ve benzeri diğer sebepleri tespit ederek gerekli inceleme ve araştırmayı yapacak ve kararını verecektir bu inceleme ve araştırmanın kapsam ve şartları yönetmelik ile belirlenecektir diğer taraftan ilgili valiliğe başvuru dava şartı olarak kabul edilmekte olup bu yola başvurulmadan dava açılması halinde davanın usulden reddedilmesi öngörülmektedir ayrıca maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde ilgili yönetmeliğin bakanlar kurulu kararı ile yürürlüğe konulması amaçlanmaktadır açıklaması yer almaktadır kanun maddesi metninin plan ve bütçe komisyonu görüşmeleri sırasında madde ile kamulaştırma kanununun maddesinde yapılmak istenilen değişikliğin nedeninin kamulaştırma kanunu‟nun ‟nci maddesinin altıncı fıkrasında baraj kamulaştırmaları nedeniyle mücavir taşınmazların çevresel sosyal ekonomik gerekçeler doğrultusunda kullanılamaz hâle gelmesi hâlinde mutlak suretle kamulaştırılacağı şeklindeki kanun hükmü nedeniyle geçen sene avrupa i̇nsan hakları mahkemesi tarafından bir taşınmaz sahibi lehine idarenin tazminata mahkûm edilmesinden kaynaklandığı hali hazırda davanın derdest olduğu adet dava açılmasının beklendiği bu nedenle madde içeriğinde yer alan kamulaştırılır ifadesinin kamulaştırabilir hale getirilmesinin ve madde içeriğine valilikte kurulan komisyon tarafından taleplerin incelenip sonuçlandırılacağına ve bu komisyona başvurunun dava açma şartı olması dair düzenlemelerin eklenmesi gerektiği ifade olunmuştur baraj kamulaştırmaları nedeniyle mücavir taşınmazların çevresel sosyal ekonomik gerekçeler doğrultusunda kullanılamaz hâle gelmesi hâlinde mücavir alan kodlarının daha işlemlerin başında bilimsel yöntemlerle belirlenmesi mücavir alan içinde kalan ve kullanılamaz hale gelen taşınmazların da ilgili idare tarafından kamulaştırmaya tabi tutulması hakkaniyetin ve hukuk devleti olmanın bir gereğidir aslında kanun tasarısının görüşmeleri sırasında konu hakkında yürürlükte olan yönetmeliğin bazı hükümlerinin değiştirilmesi suretiyle de sorunun çözümlenebileceği ancak idarenin ai̇hm kararları nedeniyle kanun maddesi değişikliğinde ısrarcı olduğu anlaşılmıştır komisyon görüşmeleri sırasında kanun maddesi metninde yer alan kamulaştırabilir ibaresi kamulaştırılır şeklinde değiştirilmiştiresas sayısı karar sayısı i̇ptali istenilen sayılı kamulaştırma kanununa geçici maddeyi ekleyen söz konusu madde hükmü ile de kamulaştırma kanunun maddesinin fıkrasında yapılan değişikliğin görülmekte olan davalar için de geçerli olduğuna dair düzenleme getirilmekte davaların dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilerek dava açanların dosyalarının mahkeme tarafından ilgili valilik komisyonuna gönderilmesine karar verilmesi reddedilen davalarda yargılama giderinin kamu üzerine bırakılması ve davalı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi yönünde düzenlemeler getirirlmektedir bu hükümle vatandaş ve idare arasında kamulaştırma kanunundaki mevcut bir hükmün uygulanması nedeniyle yargı sürecinde bulunan bir sorun bir torba yasa maddesi ile geriye yönelik hükümler de işletilmek suretiyle çözümlenmeye çalışılmaktadır bu madde tamamen açılmış ve karara bağlanma aşamasında bulunan davaların sonuçlarını ortadan kaldırmayı amaçlayan geriye yönelik düzenlemeler içermektedir madde metninin yasalaştırılmasındaki amaç kamusal bir düzenleme ihtiyacı olmayıp geçmişe de yönelik olarak kişi ve kuruma özel bir düzenleme yapmaktır maddedeki özel düzenleme baraj inşası için yapılan kamulaştırmalarda taşınmaz mal sahiplerine mücavir alanda kalan taşınmazlarının çevresel sosyal ekonomik ve yerleşme düzeninin bozulması gerekçeleriyle dava açmadan önce kamulaştırılmaya tabi tutulabilmesi için ilgili valiliğe başvuru yapma imkanı getiren yeni düzenlemenin daha önceden kamulaştırma kanununun maddesinin fıkrası hükmü uygulaması nedeniyle vatandaş tarafından idare aleyhine açılan ve halen derdest olan dava prosedürlerinde de uygulanmasıile ilgilidir bir başka deyişle bu özel düzenleme geçmişte uygulanan kanun maddesi metninde olmadığı için vatandaş tarafından izlenilmeyen valiliğe başvuru prosedürünün yokluğunun devam eden davalarda da dava şartı yokluğu olarak kabul edilmesi ve davaların usulden reddedilerek dava açanların dosyalarının mahkeme tarafından ilgili valilik komisyonuna gönderilmesine karar verilmesi ile ilgilidir maddedeki özel düzenleme hak sahiplerinin yargı yolu ile elde edecekleri hak ve sonucun değiştirilmesine imkan vermektedir maddenin yasalaştırılma amacı kamusal bir ihtiyaca yönelik değildir daha önceden idarece uygulanmış yargı tarafından karara bağlanma aşamasında olan herhangi bir işleme yasa maddesiyle yargı kararını değiştirecek şekilde müdahale edilmektedir söz konusu madde tamamen hak sahiplerinin yargı kararı ile elde etmeleri muhtemel hakları bertaraf etmek amacıyla geçmişe yönelik olarak etkili uygulanmak üzere özel olarak çıkarılmış bir yasa metnidir anayasamızın temel ilkesi olan kuvvetler ayrılığı ilkesinin yasama faaliyeti gerçekleştirilirken ihlal edilmesi anlamındadır türkiye cumhuriyeti anayasasının ncı maddesi anayasanın dayandığı temel görüş ve ilkeleri belirten kısmı başlangıç kısmı anayasa metnine dahildir kuralını öngörmüştür anayasanın başlangıç bölümünde ve maddesinde millet iradesinin mutlak üstünlüğü ve egemenliğin kayıtsız koşulsuz türk ulusunun olduğu türk ulusununesas sayısı karar sayısı egemenliğini anayasanın koyduğu ilkelere göre yetkili organları eliyle kullanacağı hiçbir kimse ya da organın kaynağını anayasadan almayan bir devlet yetkisi kullanamayacağı belirtilmiştir devlet organları türk ulusu adına egemenliği kullanırken karmaşa yaratılmaması ve düzenin bozulmaması için tüm çağdaş parlamenter demokrasilerde olduğu gibi erkler ayrılığı ilkesi benimsenmiş erkler ayrılığının belli devlet yetki ve görevlerinin kullanılmasından ibaret ve bununla sınırlı uygar bir işbölümü olduğu vurgulanmış egemenliği kullanan devlet organları arasında üstünlük bulunmadığı üstünlüğün anayasa ve anayasaya uygun olmak koşuluyla yasalarda olduğu ifade edilmiştir anayasamıza göre egemenliği türk ulusu adına kullanacak üç erk yasama yürütme ve yargıdır bu erklerden her biri ulus egemenliğini kendi görev alanı ile sınırlı biçimde kullanacaktır nitekim anayasanın ve maddelerinde yasama yürütme ve yargı organlarının görev ve yetki alanı net olarak belirlenmiştir anayasanın maddesinde yasama yetkisinin türk ulusu adına türkiye büyük millet meclisinin olduğu bu yetkinin devredilemeyeceği maddesinde yürütme yetki ve görevinin cumhurbaşkanı ve bakanlar kurulunca anayasa ve yasalara uygun olarak kullanılıp yerine getirileceği maddesinde yargı yetkisinin türk ulusu adına bağımsız mahkemelerce kullanılacağı belirtilmiştir devlet organları olan yasama yürütme yargı organları arasındaki ilişkinin üstünlük sıralaması olmayıp belli devlet yetki ve görevinin kullanılmasından ibaret bununla sınırlı medeni bir iş bölümü ve iş birliği olduğu üstünlüğün ancak anayasa ve kanunlarda olduğu görüşünü benimsemiş olması nedeniyle anayasada gösterilen organların işlev ödev ve sorumluluklarını aşarak kendi alanı dışında diğer organın yetkisini üstlenerek veya onun yetkisine giren bir konuda düzenleme yapması erkler ayrılığı ilkesi ile anayasal sisteme uygun düşmemekte anayasanın ve uncu maddelerine aykırı içerik taşımaktadır i̇ptali istenilen madde ile sayılı kamulaştırma kanununa eklenen geçici madde ile kamulaştırma kanunun maddesinin fıkrasında kanunun maddesiyle yapılan değişikliğin görülmekte olan davalar için de geçerli olduğuna dair düzenlemenin getirilmesi vatandaş ve idare arasında devam eden ve yargı sürecine intikal eden sorunun çözümü için geçmişe yönelik yargılama süreçlerini de etkileyen bir ölçüde geçersiz kılan düzenlemeler yapılması erkler ayrılığı ilkesi ile anayasal sisteme uygun düşmemekte anayasanın ve uncu maddelerine aykırı içerik taşımaktadır i̇ptali istenilen madde hükmü aynı zamanda yürürlük tarihinden önce gerçekleşen olaylara açılan davalara uygulanmak üzere yasalaştırılmıştır bu durumun yasaların geriye yürümezliği ve hukuki güvenlik kavramları açısından da tartışılması gerekir anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka uygun insan haklarına dayanan bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık olan devlettir hukuk güvenliği ilkesi hukuk devletinde uyulması zorunlu temel ilkelerden birini oluşturmaktadır anayasada öngörülen temel hak ve özgürlüklerin kullanılmasının ve insan haklarının yaşama egemen kılınmasının önkoşulu olan hukuk güvenliği ilkesi hukukesas sayısı karar sayısı normlarının öngörülebilir olmasını bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar vatandaşlarına hukuki güvenlik sağlaması gereken hukuk devleti ilkesinin gereklerinden birisi devlet faaliyetlerinin belirli olmasıdır yani devlet faaliyetlerinin idare edilenlerce önceden görülebilir olması gerekmektedir devlet faaliyetlerinin belirli olmasının yasama organını bağlayan yönleri ise kanunların geriye yürümezliği kazanılmış haklara saygıve suç ve cezaların kanuniliği ilkesidir daha önce tesis edilmiş bulunan idari ve yargısal işlemlerin doğurduğu hukuki sonuçları ortadan kaldıracak şekilde yasama tasarrufunda bulunulması hukuk güvenliği ilkesine aykırılık oluşturur hukuk devletinin gereği olan hukuk güvenliğini sağlama yükümlülüğü kural olarak yasaların geriye yürütüîmemesini gerekli kılar yasaların geriye yürümezliği ilkesi uyarınca yasalar kamu yararı ve kamu düzeninin gerektirdiği kazanılmış hakların korunması mali haklarda iyileştirme gibi kimi ayrıksı durumlar dışında ilke olarak yürürlük tarihlerinden sonraki olay işlem ve eylemlere uygulanmak üzere çıkarılırlar tamamlanmış hukuki durumların yeni yasa veya düzenleyici kuraldan etkilenmemesi kazanılmış hakların saklı tutulması gereğinden kaynaklanan bir sonuçtur türkiye cumhuriyeti anayasasının maddesi hükmüne göre türkiye cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir kazanılmış hak kavramı her ne kadar açık bir biçimde anayasada düzenlenmemiş ise de bunun hukuk devleti kavramının temel taşlarından biri olduğu ve anayasanın bünyesinde mündemiç bulunduğu türk kamu hukukunda öğretide ve yargısal kararlarda benimsenmektedir söz konusu düzenleme ile hukuk devletinde olması gereken hukuki güvenlik ilkesi ne aykırı hareket edilerek davaların açılması zamanındaki kurallar hak sahipleri aleyhine değiştirilmek istenilmektedir hukuki güvenlik ilkesi hukuk kurallarında sık sık değişiklikler yapılarak hukuki istikrarı ve belirliliği yok eden kurallar ihdas edilmemesi geriye yürüyen kuralların kazanılmış haklara dokunmadan bireylerin temel hak ve özgürlüklerini güvence altına alması gerektiğini ifade eder hukuki güvenlik ilkesi temel haklarda korunan ortak bir değerdir bu ilke hukuk devleti ilkesinin olmazsa olmaz koşuludur ve anayasanın bütününe egemen olan temel bir ilke görünümündedir hukuk devleti ilkesi en kısa tanımıyla vatandaşların hukuki güvenlik içinde bulundukları devletin eylem ve işlemlerinin hukuk kurallarına bağlı olduğu bir sistemi anlatır anayasa mahkemesi birçok kararında hukuki güvenlik ilkesinin hukuk devletinin unsurlarından biri olduğunu kabul etmiştir anayasa mahkemesinin tarih sayılı kararında anayasanın maddesinde cumhuriyetin nitelikleri arasında sayılan hukuk devleti insan haklarına dayanan bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren eylem ve işlemleri hukuka uygun olan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren hukuk güvenliğini gerçekleştiren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçman hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan yargı denetimine açık yasaların üstünde anayasanın ve yasa koyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri bulunduğu bilincinde olan devlettir bu bağlamda hukuk devletinde yasakoyucu yasaların yalnız anayasaya değil evrensel hukuk ilkelerine de uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür ifadelerine yer verdikten sonra yasa değişikliklerinde hukuk güvenliğini sarsmayacak biçimde makûl ve ölçülü bir geçiş süreci öngörülmesi gerekliliğine vurgu yapmıştıresas sayısı karar sayısı fakat iptali istenilen söz konusu madde metni hem yasa maddelerinin geriye yürümezliği hem de hukuki güvenlik ilkelerini dikkate almayarak maddenin kesinleşmemiş tüm derdest davalara da uygulanacağı hükmünü getirmiştir i̇lke olarak herhangi bir yasa veya düzenleyici kural hukuksal sonuçlarını yürürlüğe girdiği tarihten sonrası için doğurmaya başlar bunun doğal sonucu da yasaların yürürlüğe girmelerinden önceki olayları etkilememeleri yani geçmişe etkili olmamalarıdır başta mahkemeler olmak üzere yasaları uygulama durumunda bulunanlar onları geriye yürür sonuçlar doğuracak yolda yorumlamamakla yükümlüdürler hukuk güvenliği bunu gerektirir hukuk devletinde vatandaşlar hukuki güvenlik içinde yaşarlar bunun için ise hangi kurallara tabi olduklarını önceden bilmeleri ve davranışlarını ona göre ayarlamaları gerekir hukuk devleti ilkesi hukuk kurallarının belirliliği ilkesini gerektirir kanunlar resmi gazetede yayımlanır bu şartı taşımayan bir kanun ilgililere uygulanmaz muhataplarına yükümlülük getiren kanunlar ile mevcut olan hakları kaldıran kanunlar geriye yürümez yürürlüğe giren yasaların geçmişe ve kesin nitelik kazanmış hukuksal durumlara etkili olmaması hukukun genel ilkelerindendir hukuk devletinin hukuk güvenliği ilkesi belirliliği de bunu gerektirir belirlilik ilkesi yükümlülüğün hem kişiler hem de idare yönünden belli ve kesin olmasını yasa kuralının ilgili kişilerin nevcut şartlar altında belirli bir işlemin ne tür sonuçlar doğurabileceğini makul bir düzeyde öngörmelerini mümkün kılacak şekilde düzenlenmesini gerekli kılar maddede yer alan hüküm hukuk güvenliğini zedelemektedir i̇ptali istenilen sayılı kamulaştırma kanununa geçici maddeyi ekleyen söz konusu madde hükmü hem usul hem de esas olarak tamamen geçmişi düzenleyen aynı zamanda mahkemelerin yargı ve denetim yetkisini bir ölçüde ortadan kaldıran bir düzenlemedir bu düzenlemede yer alan hüküm kanunların geriye yürümezliği ilkesine ve hukuki güvenlik ilkesine aykırı olarak devam eden yani kesinleşmeyen derdest davalarda da geçerli kılınmış olduğundan anayasanın maddesindeki hukuk devleti ilkesine aykırılık teşkil etmektedir yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere sayılı vergi kanunları ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanunun tarih ve sayılı kamulaştırma kanununa geçici maddeyi ekleyen maddesi erkler ayrılığı ilkesi ile anayasal sisteme uygun düşmemekte anayasanın ve uncu maddelerine aykırı içerik taşımaktadır sayılı vergi kanunları ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanununun maddesi tarihli ve sayılı spor toto genel müdürlüğünün teşkilat ve görevleri hakkında kanuna ek maddeyi ilave etmektedir madde ilavesi kanunda aşağıdaki gibi yer almaktadır madde tarihli ve sayılı spor genel müdürlüğünün teşkilat ve görevleri hakkında kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir sporcu ücretlerinden tevkif yoluyla alınan gelir vergisinin iadesi ek madde spor genel müdürlüğü türkiye futbol federasyonu ve bağımsız spor federasyonlarına tescil edilmiş olan ve türkiyede faaliyette bulunan spor kulüpleri ve sportifesas sayısı karar sayısı alanda faaliyette bulunan sermaye şirketleri tarafından sporculara ödenen ücretlerden tevkif edilerek ilgili vergi dairesine kanuni süresinde beyan edilen ve ödenen gelir vergisi tutarları ilgili işverence türkiyede kurulu bankalarda açılmış olan özel hesaplara ödemeyi takip eden beş iş günü içinde ilgili vergi dairesi tarafından tarihli ve sayılı vergi usul kanunu hükümlerine göre bu maddenin dördüncü fıkrası kapsamındaki alacaklar hariç tarihli ve sayılı amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanunun üncü maddesi hükmü uygulanmaksızın red ve iade edilir özel hesaba aktarılan tutarlar aşağıdaki harcamalar dışında kullanılamaz amatör spor dallarında sportif faaliyet gösteren sporculara bunların çalıştırıcılarına ve diğer spor elemanlarına yapılan ücret ve ücret sayılan ödemeler bu hesaptan yapılan ödeme her bir sporcu çalıştırıcı ve diğer spor elemanları için yıllık olarak tarihli ve sayılı gelir vergisi kanununun üncü maddesinde yazılı tarifenin üçüncü gelir diliminde yer alan ve ilgili yılda ücretler için geçerli olan tutarın üç katını aşamaz bu fıkranın bendi kapsamındaki sporcu çalıştırıcılar ve diğer spor elemanlarının sportif faaliyetlerine ilişkin iaşe ibate seyahat sağlık eğitim öğretim harcamaları ile amatör spor dallarına ilişkin hazırlık kampları müsabaka malzeme ve ekipman federasyon vize lisans tescil ve katılım harcamaları özel hesaba aktarılan iade tutarları ile bu hesaptan yapılan harcamalar gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gelir gider indirim veya maliyet olarak dikkate alınamaz özel hesaptan amaç dışı kullanılan vergi iadeleri amaç dışı kullanıldığı vergilendirme dönemine ilişkin gelir stopaj vergisi olarak özel hesap açılan mükellef adına sayılı kanundaki esaslara göre vergi ziyaı cezası kesilerek tarh edilir ve gecikme faizi hesaplanır özel hesapta yer alan tutarlar bu maddenin dördüncü fıkrası kapsamındaki alacaklar hariç rehnedilemez ve haczedilemez özel hesabın oluşturulması idaresi bu hesaba aktarılan tutarların kullanılması ve denetlenmesi ile maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye maliye bakanlığı ve gençlik ve spor bakanlığı müştereken yetkilidir sayılı spor genel müdürlüğünün teşkilat ve görevleri hakkında kanuna yapılan bu ek madde ile spor genel müdürlüğü türkiye futbol federasyonu ve bağımsız spor federasyonlarına tescil edilmiş olan ve türkiyede faaliyette bulunan spor kulüpleri ve sportif alanda faaliyette bulunan sermaye şirketlerinin sporculara yaptıkları ücret ödemeleri üzerinden kestikleri gelir vergisinin kanuni süresi içerisinde beyan edilip ödenmesinden sonra bu kesintilerin spor kulüplerince veya sermaye şirketlerince oluşturulan özel bir hesaba aktarılması özel hesaba aktarılan tutarların amatör sporcuların bunların çalıştırıcılarının ve diğer spor elemanlarının ücretleri ile bunların sportif faaliyetleri ile ilgili seyahat sağlık eğitim öğretim harcamaları ile amatör spor dallarına ilişkin hazırlık kampları müsabaka malzeme ve ekipman federasyon vize tescil ve katılım harcamalarında kullanılması özel hesaptan amaçesas sayısı karar sayısı dışı kullanıldığı tespit edilen tutarlar için amaç dışı kullanılan döneme gelir stopaj vergisi tarhiyatı yapılarak vergi ziyaı cezası kesilmesi konularında düzenleme yapılmaktadır klasik maliye biliminin ulusal ve uluslararası alanda kabul görmüş bulunan ilkelerinden birisi olan ademi tahsis ilkesine de aykırılık teşkil etmekte olan söz konusu madde hükmü ilk bakışta amatör spor dallarının teşvikine yönelik bir hüküm olarak gözükse bile uygulamada birtakım haksızlıklara neden olacak düzenlemeleri içermektedir çünkü türkiyede faaliyette bulunan spor kulüpleri ve sportif alanda faaliyette bulunan sermaye şirketleri söz konusu olanaktan kendi sporcularına yapmış bulundukları ücret ödemelerinden yaptıkları vergi kesintisi tutarında yararlanacağından bu düzenleme büyük ödemeleri olan kulüplerin daha fazla yararlanacağı küçük ve iddiası olmayan anadolu kulüplerinin bu olanaktan pek fazla yararlanamayacakları bir düzenlemeye dönüşmektedir örnek büyükler ve diğer anadolu kulüpleri karşılaştırıldığında bu düzenlemeden büyüklerin daha fazla kazançlı çıkacağı anlaşılmaktadır bu düzenleme yerine bütçenin ademi tahsis ilkesine de sadık kalınarak sporculara yapılan ödemeler nedeniyle tevkif olunup vergi dairelerine beyan edilip ödenen vergi kesintisi tutarlarının ortak bir havuz veya hesapta toplanarak hakkaniyet kriterleri de dikkate alınarak tüm spor kulüpleri arasında amatör sporun teşviki amacıyla maliye bakanlığı bütçesine konulacak ödeneklerden karşılanması yada gençlik ve spor bakanlığı bütçesinde bu amaçla bir tertip açılarak ödenek konulması ve tüm kulüplere amatör spora verdiği önem sporcu sayısı harcama vb kriterler dikkate alınarak bu ödenekten harcama karşılığı dağıtım yapılması sağlanabilir bu yöntemlerle klasik maliye biliminin ilkelerinden birisi olan ademi tahsis ilkesine sadık kalınacak hem de amatör sporun geliştirilmesi ile ilgili teşvik mekanizmasının daha etkin adil ve paylaşımcı bir biçimde kurulması sağlanacaktır kaldı ki maddenin özel hesaba aktarılan tutarların kullanılacağı alanları belirten fıkrasının bendi özel hesaba aktarılan tutarların amatör sporcuların bunların çalıştırıcılarının ve diğer spor elemanlarının ücretleri için kullanılacağını belirtmekte ve bu ödemelerin tarihli ve sayılı gelir vergisi kanununun üncü maddesinde yazılı tarifenin üçüncü gelir diliminde yer alan ve ilgili yılda ücretler için geçerli olan tutarın üç katını aşamayacağı belirtilmektedir bu tanımın herhangi bir ücret almaksızın yapılan amatör sporcu tanımında ki amatörlükle bağdaşır bir durumu yoktur zira kanundaki tanıma göre her bir amatör sporcuya ödenecek yıllık tutar tlye kadar çıkabilmektedir birçok profesyonel kulüpte profesyonel sporcular bile bu kadar yüksek bir ücret almamaktadır anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti anayasa mahkemesinin birçok kararında da açıklandığı üzere eylem ve işlemleri hukuka uygun olan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardanesas sayısı karar sayısı kaçınan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan yargı denetimine açık anayasanın ve yasaların üstünde yasa koyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri bulunduğu bilincinde olan devlettir kanunların kamu yararının sağlanması amacına yönelik olması genel objektif adil kurallar içermesi ve hakkaniyet ölçütlerini gözetmesi hukuk devleti olmanın gereğidir bir kuralın kamu yararı dışında saklı bir amacı gerçekleştirmek amacıyla konulduğu ve keyfiliği teşvik ettiği durumlarda yetki saptırması durumu ve giderek kuralın amaç açısından sakatlığı ortaya çıkar hukuk devleti olmanın gereği adaletli hukuk düzeninin kurulması ve bunun sürdürülmesi olup bu bağlamda devlet yönetiminde keyfiliğin değil hukuk kurallarının egemen olmasıdır demokratik devlet ilkesi ise tüm kamusal faaliyet iş ve işlemlerde saydamlığı ve hesap verebilirliği gerektirir anayasanın maddesinde demokratik devlet ilkesine yer verilmiş maddesinde egemenliğin anayasanın koyduğu esaslara göre yetkili organlar eliyle kullanılacağı hiçbir kimse ve organın kaynağını anayasadan almayan bir devlet yetkisi kullanamayacağı belirtilmiş ve maddesinde ise bütçe hakkının türkiye büyük millet meclisine ait olduğu hüküm altına alınmıştır anayasa siyasal iktidarın yapısını işleyişini siyasal kurumların statülerini görev ve yetkilerini belirleyen vatandaşların hak ve özgürlüklerini tespit eden ve bunların hukuki güvencelerini içeren bir toplum sözleşmesidir kişilerin hak ve özgürlüklerinin güvence altına alınabilmesi için yasama ve yürütme organlarının yetkilerinin sınırlanması ihtiyacı sadece temel hak ve özgürlükler alanında değil kamu harcamalarına ilişkin düzenlemeler alanında da gerekli olup bu bağlamda çeşitli kurallar anayasalarda yer alır demokrasilerde kamu harcamalarının büyüklüğü ve kapsamı ile bu harcamaların yapılabilmesi için vatandaşlara getirilecek yükümlülüklere halk karar verir ki buna bütçe hakkı denilmektedir halk sahip olduğu ve sahip olmak üzere yüzyıllarca mücadele ettiği bütçe hakkını seçtiği temsilcileri aracılığıyla kullanır kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanım meşruiyeti parlamentoların varlık sebebiyle özdeş tutulan ulusal egemenliğin bütçe hakkına dayanır bütçe hakkı dünya tarihinde demokrasi için vazgeçilmez bir kurum olarak çetin mücadelelerin ürünüdür i̇ngilterede magna carta haklar dilekçesi haklar yasası fransada ihtilali ve anayasaları yaklaşık sekiz yüzyıllık tarihin bilinen uğraklarıdır bütçe hakkı bu uzun tarihsel süreçte demokrasinin gelişmesi açısından anahtar role sahip olmuştur öncelikle vergi toplanması temsil yeteneği sınırlı çevrelerin iznine tabi tutulmuştur daha sonra harcamaların yapılması temsil yeteneği kısmen güçlenen zeminlerce izne tabi kılınmış ve nihayet gelir ve harcamaların birlikte bütçe olarak her yıl için izin ve onaya tabi tutulması ve gerçekleşmelerin denetimi suretiyle bütçe hakkı bugünkü çehresine kavuşmuştur yüzyılın ilk yarısında bütçe hakkı hem birçok bütçe ilkesinin önceden izin ilkesi yıllık olma ilkesi bütçe birliği ilkesi genellik ilkesi gelir ve giderlerin gayrisafiliği ilkesi oluşması ve yerleşmesiyle güçlenmiş hem de tedrici olarak diğer devletlerce de bütçe hakkı benimsenen evrensel bir değer haline gelmiştir her ülke kendi tarihsel koşulları içinde bütçe hakkının kurumsallaşma sürecine farklı bir uyarlanma deneyimi yaşamıştıresas sayısı karar sayısı temsili demokrasi parlamentonun bütçe hakkından doğmuştur anayasa mahkemesinin çeşitli kararlarında da belirtildiği üzere yasama organının halk adına kamu gelirlerini toplama ve yine halk adına bu gelirleri harcama konusunda yürütme organına sınırlarını belirleyerek yetki vermesi ve sonuçlarını denetlemesine bütçe hakkı denilmektedir bu hak demokratik parlamenter yönetim sistemini benimsemiş olan ülkelerde halk tarafından seçilen temsilcilerden oluşan ve en yetkili organ olan yasama organına ait bulunmaktadır bütçe yapısının fonksiyonunu ifa edebilmesi temel bütçe ilkelerine uyulması ile mümkün olmaktadır bütçe ilkeleri bütçenin hazırlanması görüşülüp onaylanması uygulanması ve denetlenmesi ile ilgili olarak göz önünde bulundurulması gereken kuralları ifade eder bu ilkeler devlet bütçelerinin temel özellikleri ve amaçlarının gerçekleşmesi için uygulanması zorunlu olan ulusal ve uluslararası alanda kabul görmüş klasik maliye biliminin ilkeleridir bkz anayasa mahkemesinin günlü ve k sayılı ve günlü ve k sayılı kararları çağdaş demokrasilerde hükümetler politika önceliklerini amaç ve hedefler seti kaynak harcama yapısı uygulama adımları ve benzeri açılardan ortaya koyarak parlamentoya sunarlar ve parlamentodan izinonay isterler i̇lgili dönemin sonunda milletin meclisince döneme ilişkin gerçekleşmeler ve yürütülen faaliyetler bütçenin amaç ve hedeflerine ulaşma derecesi açısından değerlendirilir böylece hükümetin performansı bütçenin amaç ve hedefleri ile gerçekleşmeler arasındaki açıklık ve meydana gelen sapmalar üzerinden müzakere edilir ve hesap verme sorumluluğu çerçevesinde hükümetten hesap sorulur türkiye büyük millet meclisinin görev ve yetkileri anayasanın maddesinde türkiye büyük millet meclisinin görev ve yetkileri kanun koymak değiştirmek ve kaldırmak bakanlar kurulunu ve bakanları denetlemek bakanlar kuruluna belli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek bütçe ve kesinhesap kanun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek para basılmasına ve savaş ilânına karar vermek milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak türkiye büyük millet meclisi üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilânına karar vermek ve anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmektir şeklinde ifade edilmiştir anayasanın maddesinde türkiye büyük millet meclisinin görev ve yetkileri genel olarak sıralanırken kanun koymak değiştirmek ve kaldırmak şeklinde ortaya konulduktan sonra ayrıca bütçe ve kesin hesap kanun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek denilerek yasalar ile bütçe yasaları arasında ayrıma gidilmiştir nitekim yasaların türkiye büyük millet meclisinde teklif ve görüşme usul ve esasları ile yayımlanması anayasanın ve maddelerinde düzenlenirken bütçe yasalarının görüşme usul ve esasları ise maddesinde ayrıca kurallaştırılmıştır bu maddeyle bütçe kanun tasarılarının görüşülmesinde ayrı bir yöntem kabul edilmiş genel kurulda üyelerin gider arttırıcı veya gelir azaltıcı teklifte bulunmaları yasaklanmış ve anayasanın maddesiyle de cumhurbaşkanına bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere tbmmne geri gönderme yetkisi tanınmamıştır öte yandan anayasanın maddesinin son fıkrasında bütçe kanununa bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamayacağı belirtilmiş maddesinde ise bütçede değişiklik yapılabilmesi esasları ayrıca düzenlenerek bakanlar kuruluna kanun hükmünde kararname ile bütçede değişiklik yapma yetkisi dahi verilmemiştir yasama organının halk adına kamu gelirlerini toplama ve yine halk adına bu gelirleri harcama konusunda yürütme organına sınırları belirleyerek yetki vermesi ve sonuçlarını denetlemesine bütçe hakkı denilmektedir bütçe hakkı vergi ve benzeri gelirlerle kamuesas sayısı karar sayısı harcamalarının çeşit ve miktarını belirleme ve onaylama hakkıdır bu hak halk tarafından seçilen temsilcilerden oluşan yasama organına aittir bütçe hükümetin meclise karşı temel sorumluluk mekanizmasıdır meclis bütçe ile hükümete gelir 