esas sayısı karar sayısı genel açıklama bilgi teknolojileri ve i̇letişim kurumunun bünyesinde bulunan telekomünikasyon i̇letişim başkanlığı ti̇b türkiyede telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin içeriğini kontrol etmekle görevlidir ti̇b ayrıca sayılı kanuna göre internet içeriğinin izlenmesidenetlenmesinden ve hâkim mahkeme ve cumhuriyet savcıları tarafından verilmiş erişimi engelleme kararlarının uygulanmasından da sorumludur ti̇b sayılı kanun kapsamına giren suçları oluşturan içeriğe sahip faaliyet ve yayınları önlemeye yönelik çalışmalar yapmak internet ortamında yapılan yayınların içeriklerini izleyerek sayılı kanun kapsamına giren suçların işlendiğinin tespiti hâlinde bu yayınlara erişimin engellenmesine yönelik olarak anılan kanunda öngörülen gerekli tedbirleri almakla da görevlidir erişimi engelleme internet ortamında yayın yapan bir siteye girişin çeşitli yöntemlerle önlenmesidir başka bir ifadeyle çeşitli tekniklerle kullanıcıların bir internet sitesine ulaşımının engellenmesidir hakkında erişim engelleme kararı verilen bir sitenin internet ortamında yayını kapatılmamakta birtakım teknik yollar izlenerek ve yalnızca türkiye sınırları içerisinden siteye ulaşılmasının önüne geçilmektedir sayılı kanun esasen internet yayıncılığına ilişkin hükümler ve önemli tanımlamalar getirmekle birlikte daha çok sitelerin erişime engellenmesi konusu öne çıkmaktadır kanun maddesi sitelere erişimin engellenmesi kararının verilmesi bu karara konu olabilecek suçları ve bu kararın uygulanmasını düzenlemektedir erişim engelleme kararına konu olabilecek suçlar anılan maddenin birinci fıkrasında sınırlı olarak sayılmıştır bir internet sitesi hakkında erişim engelleme kararı vermeye soruşturma safhasında hâkim ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde cumhuriyet savcısı kovuşturma aşamasında ise mahkeme yetkilidir ayrıca kanunun maddesinin dördüncü fıkrasında öngörülen bazı durumlarda ti̇b tarafından da erişim engelleme kararı verilebilecektir soruşturma aşamasında hâkim kovuşturma aşamasında mahkeme maddede sayılan katalogdaki suçlardan dolayı her zaman erişim engelleme tedbirine hükmedebilir ayrıca yine soruşturma aşamasında cumhuriyet savcısı da gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde erişim engelleme kararı verebilir cumhuriyet savcısı bu yetkisini kullandıktan sonra kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunar ve bu karar hâkim tarafından yirmi dört saat içerisinde onaylanmazsa kendiliğinden ortadan kalkar kanun erişim engelleme kararı verebilecek yetkili bir organ olarak ayrıca dava konusu fıkrada ti̇bi belirlemiştir ti̇b katalogda sayılan suçlardan dolayı içerik veveya yer sağlayıcının yurt dışında olması hâlinde kendiliğinden erişim engelleme kararı verebilecektir ayrıca çocukların cinsel istismarı müstehcenlik ve fuhuş suçlarını oluşturan içerikler söz konusu ise içerik veveya yer sağlayıcı yurt içinde bulunsa dahi ti̇b tarafından erişim engelleme kararı verilebilecektir öte yandan maddede erişim engelleme kararlarının iki şekilde uygulanacağı düzenlenmiştir şayet erişim engelleme kararı hâkimmahkeme yâhut cumhuriyet savcısı tarafından verilmişse kararın bir örneği gereği yapılmak üzere ti̇be gönderilir ti̇b ise kararıesas sayısı karar sayısı erişim sağlayıcılara bildirerek uygulanmasını sağlayacak mercidir ti̇bin resen engelleme kararı verdiği durumlarda da yine bu karar ti̇b tarafından erişim sağlayıcılara bildirilmektedir erişime engelleme kararı erişim sağlayıcı tarafından kendisine bildirilmesinden itibaren dört saat içinde yerine getirilmek zorundadır bunun aksine hareket edenler için cezai hükümler getirilmiştir kanunun maddesine göre koruma tedbiri niteliğindeki erişim engelleme kararını yerine getirmeyen erişim sağlayıcı sorumluları için para cezası öngörülmüştür i̇dari tedbir niteliğindeki erişim engelleme kararlarının uygulanmaması durumunda ise idari para cezasının yanında yetki belgesinin iptaline de karar verilebilecektir sayılı kanunun maddesine tarih ve mükerrer sayılı resmî gazetede yayımlanan sayılı kanunun maddesi ile eklenen on altıncı fıkrasında ise millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması suç işlenmesinin önlenmesi nedenlerinden bir veya bir kaçına bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde erişimin engellenmesinin başkanın talimatı üzerine başkanlık tarafından yapılacağı başkan tarafından verilen erişimin engellenmesi kararının yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulacağı hâkimin kararını kırk sekiz saat içinde açıklayacağı öngörülmüşken anılan fıkranın anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı ile iptali üzerine iptal kararına uygun olarak sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanuna eklenen maddesinde yaşam hakkı ile kişilerin can ve mal güvenliğinin korunması millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması suç işlenmesinin önlenmesi veya genel sağlığın korunması sebeplerinden bir veya bir kaçına bağlı olarak hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde başbakanlık veya ilgili bakanlıkların talebi üzerine başkanlık tarafından internet ortamında yer alan yayınla ilgili olarak içeriğin çıkarılması veveya erişimin engellenmesi kararı verilebileceği şeklinde düzenleme yapılmıştır bunun yanında sayılı kanunun sayılı kanunun maddesi ile değişik maddesinde kişilik haklarının ihlâl edildiğini iddia eden ilgililerin talepte bulunması durumunda erişimin engellenmesine hâkim tarafından karar verilebileceği kurala bağlanmış ve hâkimin bu kararları uygulanmak üzere erişim sağlayıcıları birliğine göndereceği belirtilmiştir sayılı kanuna sayılı kanunun maddesi ile eklenen maddesinde ise özel hayatın gizliliğinin ihlali hâlinde ilgililer tarafından talep edilmesi durumunda erişimin engellenmesine başkanlık tarafından karar verilebileceği ancak talepte bulunan tarafından ti̇be talepte bulunulmasının ardından aynı talebini saat içerisinde sulh ceza hâkiminin kararına sunması öngörülmüş ve hâkimin erişimin engellenmesine karar vermemesi ya da saat içinde kararını açıklamaması hâlinde erişimin engellenmesi tedbirinin kalkacağı düzenlenmiş ve hâkimin kararını uygulanmak üzere ti̇be göndereceği kuralına yer verilmiştir anayasaya aykırılık erişimin engellenmesi anayasanın maddesindeki haberleşme hürriyeti ve maddesindeki düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti ile doğrudan ilgili olup anayasanın maddesinde herkes haberleşme hürriyetine sahiptir haberleşmenin gizliliği esastır millî güvenlik kamu düzeni suç işlenmesinin önlenmesi genel sağlık ve genel ahlâkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça yine bu sebeplere bağlıesas sayısı karar sayısı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça haberleşme engellenemez ve gizliliğine dokunulamaz yetkili merciin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur hâkim kararını kırksekiz saat içinde açıklar aksi hâlde karar kendiliğinden kalkar i̇stisnaların uygulanacağı kamu kurum ve kuruluşları kanunda belirtilir düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti başlıklı maddesinde de herkes düşünce ve kanaatlerini söz yazı resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir bu hürriyet resmi makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar bu hürriyetlerin kullanılması milli güvenlik kamu düzeni kamu güvenliği cumhuriyetin temel nitelikleri ve devletin ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğünün korunması suçların önlenmesi suçluların cezalandırılması devlet sırrı olarak usulünce belirtilmiş bilgilerin açıklanmaması başkalarının şöhret veya haklarının özel ve aile hayatlarının yahut kanunun öngördüğü meslek sırlarının korunması veya yargılama görevinin gereğine uygun olarak yerine getirilmesi amaçlarıyla sınırlanabilir haber ve düşünceleri yayma araçlarının kullanılmasına ilişkin düzenleyici hükümler bunların yayımını engellememek kaydıyla düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetinin sınırlanması sayılmaz düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetinin kullanılmasında uygulanacak şekil şart ve usuller kanunla düzenlenir kuralına yer verilmek suretiyle temel hak ve özgürlükler arasında yer alan ifade özgürlüğü güvence altına alınmıştır i̇fade özgürlüğü sadece düşünce ve kanaate sahip olma özgürlüğünü değil aynı zamanda sahip olunan düşünce ve kanaati görüşü açıklama ve yayma buna bağlı olarak haber veya görüş alma ve verme özgürlüklerini de kapsamaktadır bu çerçevede ifade özgürlüğü bireylerin serbestçe haber ve bilgilere başkalarının fikirlerine ulaşabilmesi edindiği düşünce ve kanaatlerden dolayı kınanmaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi anlatabilmesi savunabilmesi ve yayabilmesi anlamına gelir i̇fade özgürlüğünün toplumsal ve bireysel işlevini yerine getirebilmesi için ai̇hmin de ifade özgürlüğüne ilişkin kararlarında sıkça belirttiği gibi sadece toplumun ve devletin olumlu doğru ya da zararsız gördüğü haber ve düşüncelerin değil devletin veya halkın bir bölümünün olumsuz ya da yanlış bulduğu onları rahatsız eden haber ve düşüncelerin de serbestçe ifade edilebilmesi ve bireylerin bu ifadeler nedeniyle herhangi bir yaptırıma tabi tutulmayacağından emin olmaları gerekir i̇fade özgürlüğü çoğulculuğun hoşgörünün ve açık fikirliliğin temeli olup bu özgürlük olmaksızın demokratik toplumdan bahsedilemez i̇nternet modern demokrasilerde başta ifade özgürlüğü olmak üzere temel hak ve özgürlüklerin kullanılması bakımından önemli bir değere sahip bulunmaktadır i̇nternetin sağladığı zemin bilgiye ulaşma kişilerin bilgi ve düşüncelerini açıklama karşılıklı paylaşma ve yaymaları için vazgeçilmez niteliktedir bu nedenle sadece düşünceyi açıklamanın değil aynı zamanda bilginin elde edilmesi açısından günümüzde en etkili ve yaygın yöntemlerden biri hâline gelen internet konusunda yapılacak düzenleme ve uygulamalarda devletin ve idari makamların çok hassas davranmaları gerektiği açıktıresas sayısı karar sayısı türkiyede telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin içeriğini kontrol etmekle yükümlü ti̇bin oluşturulmasındaki temel amaç iletişimin izlenmesi ve tespit edilmesi uygulamalarında yetkileri merkezileştirmektir sayılı kanuna göre ti̇b internet içeriğinin izlenmesidenetlenmesi ile hâkim mahkeme ve cumhuriyet savcıları tarafından verilmiş erişim engelleme kararlarının uygulanmasından sorumludur ayrıca ti̇bin internetteki içerik izleme sistemlerinin yapısı zamanlaması ve yöntemlerini filtreleme engelleme ve izleme için kullanılacak yazılım ya da donanımın üretimine ilişkin asgari ölçütleri belirleme yetkisi de vardır demokratik ülkelerde çocuk pornografisi çocukların cinsel istismarı ve ırkçılık gibi ağır suçlar için konulan erişimin engellenmesi tedbiri yargı kararı ile yargılama sürecinin bir parçası olarak uygulanan zorunlu ve istisnai bir tedbir olarak düzenlenmektedir anayasanın maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen durumlarda kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emriyle haberleşmenin engellenebileceği belirtilmekle birlikte yetkili merciin kararının yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulacağı kurala bağlanmıştır dava konusu kuralda ise katalogda sayılan suçlardan dolayı içerik veveya yer sağlayıcının yurt dışında olması hâlinde ayrıca çocukların cinsel istismarı müstehcenlik ve fuhuş suçlarını oluşturan içerikler söz konusu ise içerik veveya yer sağlayıcı yurt içinde bulunsa dahi ti̇b tarafından erişim engellemesi kararının resen verilebileceği düzenlenmektedir bu itibarla katalogda sayılan suçlarla ilgili olarak hâkim onayına sunmayı aramaksızın telekomünikasyon i̇letişim başkanına temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması sonucunu doğuran erişimin engellenmesi yetkisini vermesi nedeniyle dava konusu kuralda anayasanın maddesine uygunluk bulunmamaktadır öte yandan kanunun maddesinin altıncı fıkrasında başkanlık tarafından verilen erişimin engellenmesi kararının konusunu oluşturan yayını yapanların kimliklerinin belirlenmesi hâlinde cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulacağı düzenlenmekle birlikte bu kuralın anayasanın maddesinde yer alan gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde yetkili merci tarafından verilen haberleşmenin engellenmesine yönelik kararın saat içerisinde hâkimin onayına sunulması gerektiğine ilişkin güvenceyi sağlamadığı açıktır açıklanan nedenlerle bir davaya bakmakta olan mahkemenin davada uygulanacak bir kanun hükmünü anayasaya aykırı görürse ilgili kanun hükmünün iptali için anayasa mahkemesine başvurabileceğini düzenleyen sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesinin birinci fıkrası gereğince sayılı i̇nternet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla i̇şlenen suçlarla mücadele edilmesi hakkında kanunun maddesinin fıkrasının anayasanın maddesine aykırı olduğu kanısına ulaşılması nedeniyle bu fıkranın iptali için anayasa mahkemesine başvurulmasına bu hükmün anayasaya aykırılığı ve uygulanması durumunda telafisi güç veya imkânsız zararlar doğabileceği gözetilerek esas hakkında bir karar verilinceye kadar yürürlüğünün durdurulmasının istenilmesine iptali istenilen hükmün anayasanın hangi maddelerine aykırı olduğunu açıklayan gerekçeli başvuru kararının aslının başvuru kararına ilişkin tutanağın onaylı örneğinin dava dilekçesi ile dosyanın ilgili bölümlerinin onaylı örneklerinin dizi listesine bağlanarak anayasa mahkemesi başkanlığına gönderilmesine tarihinde oybirliğiyle karar verildi