esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razlarin gerekçeleri̇ sayılı davada başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir mahkememizce yapılan değerlendirmede sanıklar müdafiinin anayasaya aykırılık iddiası ciddi bulunmuştur şöyle ki sayılı yasanın sayılı yasa ile değişik direnme başlıklı maddesikanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşlerine katılanlar ihtara ve zor kullanmaya rağmen dağılmamakta ısrar ederlerse altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır bu suçu toplantı ve gösteri yürüyüşünü tertip edenlerin işlemesi halinde bu fıkra hükmüne göre verilecek ceza yarı oranında artırılarak hükmolunur i̇htara ve zor kullanmaya rağmen kolluk görevlilerine karşı cebir veya tehdit kullanılarak direnilmesi halinde ayrıca tarihli ve sayılı türk ceza kanununun inci maddesinde tanımlanan suçtan dolayı da cezaya hükmolunur üncü maddede yazılı hallerden biri gerçekleşmeden veya üncü madde hükmü yerine getirilmeden yetki sınırı aşılarak toplantı veya gösteri yürüyüşlerinin dağıtılması halinde yukarıdaki fıkralarda yazılı fiilleri işleyenlere verilecek cezalar dörttebire kadar indirilerek uygulanabileceği gibi ceza vermekten de vazgeçilebilir şeklinde olup sayılı yasanın sayılı yasa ile değişik toplantı ve yürüyüşe silahlı katılanlar başlıklı maddesi de toplantı ve gösteri yürüyüşlerine üncü maddenin bendinde sayılan silah veya araçları taşıyarak katılanlar altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır silah veya aracın ateşli silah ya da patlayıcı veya yakıcı madde olması durumunda cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz silah veya aracın bulundurulmasının suç oluşturması halinde ayrıca bu suçtan dolayı da ilgili hakkında kanun hükümlerine göre cezaya hükmolunur toplantı ve gösteri yürüyüşünün kanuna aykırı olması halinde ve dağılmamak için direnildiği takdirde ayrıca nci madde hükümlerine göre cezaya hükmolunur şeklindedir uygulamada sayılı yasada düzenlenen suçlar sayılı yasaya muhalefet olarak adlandırılmaktadır sayılı yasanın anılan ve maddeleri sayılı yasaya muhalefet suçunun nitelikli halini oluşturmaktadır suçun basit halini oluşturan anılan yasanın yasaklara aykırı hareket başlıklı maddesi ise kanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşleri düzenleyen veya yönetenlerle bunların hareketlerine katılanlar fiil daha ağır bir cezayı gerektiren ayrı bir suç teşkil etmediği takdirde bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır şeklindedir sayılı yasanın maddesinin gereği olarak kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleyen ve bunların hareketlerine katılanlara yıl aydan yıla kadar hapis cezası verilecektir madde metninde suçun oluşumu için ihtara veya zor kullanmaya rağmen dağılmama şartı aranmamıştır yani salt kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenlemek ya da düzenleyenlerin hareketlerine katılmak şeklindeki eylem yıl aydan yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılmaktadır yargıtay uygulamada haklı olarak kanuna aykırı gösteri veya toplantıda ön saflarda yer alarak slogan atılmasını gösteri veya toplantıyı düzenleyenlerin ya da yönetenlerin hareketlerine katılma olarak değerlendirmektedir sayılı yasanın sayılı yasa ile değişik maddesinde kanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşlerine katılanların ihtara ve zor kullanmaya rağmen dağılmamakta ısrar etmeleri halinde altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacakları bu suçuesas sayısı karar sayısı toplantı ve gösteri yürüyüşünü tertip edenlerin işlemesi halinde bu fıkra hükmüne göre verilecek cezanın yarı oranında artırılacağı hüküm altına alınmıştır bu düzenlemeye göre ihtara ve zor kullanmaya rağmen dağılmamakta ısrar edenler toplantı veya gösteriyi düzenleyenler olması halinde aydan yıl aya kadar hapis cezası öngörülmüş olmaktadır sayılı yasa ile dokunulmayan sayılı yasanın maddesi kanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşlerini düzenleyen yöneten veya bunların hareketlerine katılanları zor kullanma ya da ihtara dahi gerek olmadan kendiliklerinden dağılmaları halinde bile yıl ay hapis cezasından başlayarak cezalandırmakta iken sayılı yasa ile değişik madde kanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşlerini düzenleyip ihtar veya zor kullanmaya rağmen dağılmamakta ısrar eden kişileri ay hapis cezasından başlayarak cezalandırmaktadır yani eylemin basit haline bir başka anlatımla daha az vahim olanına verilecek ceza en az ay hapis iken nitelikli hali olan yani daha ağır ve vahim haline öncekinin yarısı kadar ceza öngörülmesi durumu anayasamızın maddelerine aykırıdır sayılı yasanın sayılı yasa ile değiştirilmeden önceki halinde yıl aydan yıla kadar hapis cezası öngörülmekte idi aynı şekilde sayılı yasanın maddesine göre maddesinde sayılan silahlar ile katılma eylemi için altı aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörülmüş ve söz konusu toplantı ya da gösterinin kanuna aykırı olması halinde maddeye göre de ceza verileceği hüküm altına alınmıştır sayılı yasanın maddesinde de altı aydan üç yıla kadar hapis cezası fıkrasında da görevlilere karşı cebir veya tehdit kullanarak direnme durumunda da tcknın maddesinin uygulanacağı öngörülmüştür bu duruma göre anılan madde gereğince kanuna aykırı gösteri veya toplantıyı düzenleyip ihtar ve zor kullanmaya rağmen dağılmayan hatta görevlilere taş ve sopalarla saldıran kişilere gereği ay deki atıf nedeni ile gereği ay ve gereği tcknın maddesi ay olmak üzere toplamda en az ay hapis cezası verilebilecektir halbuki sayılı yasanın maddesine göre silahların bulunmadığı kanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşlerini düzenleyen yöneten veya bunların hareketlerine katılanlar ihtar veya zor kullanma dahi olmadan kendiliklerinden dağılmaları halinde dahi ay hapis cezası ile cezalandırılacaklardır yani sayılı yasanın ve maddelerinde değişiklik yapılırken maddeye dokunulmaması yasanın sistematiğine uygun olmadığı gibi mezkur maddeyi anayasamızın ve maddelerine aykırı hale getirmiştir sayılı yasanın maddesinde sayılı yasa ile değişiklik yapılmadan önceki halinde yıldan yıla kadar hapis cezası öngörülmekte idi anayasamızın maddesi türkiye cumhuriyeti toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir şeklindedir ceza hukuku alanında hukuk devleti ilkesinin gerçekleştirilmesi başlıca iki unsurun varlığını zorunlu kılmaktadır bunlardan ilki suç ve cezaların kanuniliği diğeri ise suç ve cezalar arasında ölçülülük ilkeleridir cezaların suçların ağırlık derecesine göre önleme ve iyileştirme amaçları da göz önünde tutularak adaletli bir ölçü içerisinde konulması ceza hukukunun temel ilkelerindendir suç ile ceza arasındaki oranın adalete uygun bulunup bulunmadığını suçun toplum hayatında yarattığı etkiye ve kamu vicdanında aldığı tepkiye göre takdir etme zorunluluğu vardır bu orantısallık bağının bulunması hukuk devleti ilkesinin ve adalet anlayışının bir gereğidir yasa koyucu cezaların türünü seçerken ve sınırlarını belirlerken mutlak adalet ölçülerini izlemek zorundadır somut olayda yukarıda anlatıldığı üzere sayılı yasanın kanuna aykırı toplantı veya gösteriler ile ilgili olarak eylemin basit haline yani daha az vahim olanına verilecek ceza dahi en az ay hapis iken nitelikli hali olan bir başka deyiş ile daha ağır ve vahim halini düzenleyen madde gereğince ay hapis cezası ve esas sayısı karar sayısı maddeden daha vahim hali düzenleyen madde gereğince de yine en az ay ceza öngörülmesi hali hukuk devleti ilkesine yani anayasamızın maddesine aykırıdır anayasamızın maddesi herkes dil ırk renk cinsiyet siyasi düşünce felsefi inanç din mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir devlet bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür hiçbir kişiye aileye zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar şeklindedir suç ve cezalar arasında ölçülülük bulunması hususu aynı zamanda anayasamızın maddesi ile de ilintilidir yukarıda anlatıldığı üzere sayılı yasanın maddesinde kanuna aykırı gösteri veya toplantıyı düzenleyen ya da ön saflarda yer alarak bunların hareketlerine katılan ve ihtar veya zor kullanma dahi olmadan kendiliklerinden dağılan kişilere yıl ay hapis cezası verileceğinin öngörülmesine nazaran aynı yasanın maddesinde kanuna aykırı gösteri veya toplantı düzenleyip ihtar veya zor kullanmaya rağmen dağılmayıp direnç gösterenlere ay hapis cezası verileceğinin öngörülmesi yani daha hafif eyleme daha ağır olan eyleme nazaran misli fazla ceza öngörülmesi her şeyden önce anayasamızın maddesinde ifadesini bulan eşitlik ilkesine aykırı olacaktır aynı eşitsizlik ve orantısızlık yukarıda belirtildiği üzere sayılı yasanın sayılı yasa ile değişik maddesinde de vardır sanıkların somut olayda taş veya sopa bulundurmadıklarının kabulü halinde katıldıkları ve yönettikleri gösterinin kanuna aykırı olduğunun kabul edilmesi durumunda konumlarına nazaran sanıklara sayılı yasanın veya maddelerinin de uygulanması kuvvetle muhtemeldir yukarıda arz edildiği üzere sayılı yasanın ve maddelerinde değişiklik yapılırken maddeye dokunulmaması yasanın sistematiğine uygun olmadığı gibi mezkur maddeyi anayasamızın ve maddelerine aykırı hale getirmiştir bu nedenle anayasa mahkemesine itiraz yoluna başvurulmasına karar verilmiştir sayılı davada başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir mahkememizce yapılan değerlendirmede sanıklar müdafiinin anayasaya aykırılık iddiası ciddi bulunmuştur şöyle ki sayılı yasanın sayılı yasa ile değişik direnme başlıklı maddesi kanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşlerine katılanlar ihtara ve zor kullanmaya rağmen dağılmamakta ısrar ederlerse altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır bu suçu toplantı ve gösteri yürüyüşünü tertip edenlerin işlemesi halinde bu fıkra hükmüne göre verilecek ceza yarı oranında artırılarak hükmolunur i̇htara ve zor kullanmaya rağmen kolluk görevlilerine karşı cebir veya tehdit kullanılarak direnilmesi halinde ayrıca tarihli ve sayılı türk ceza kanununun inci maddesinde tanımlanan suçtan dolayı da cezaya hükmolunur üncü maddede yazılı hallerden biri gerçekleşmeden veya üncü madde hükmü yerine getirilmeden yetki sınırı aşılarak toplantı veya gösteri yürüyüşlerinin dağıtılması halinde yukarıdaki fıkralarda yazılı fiilleri işleyenlere verilecek cezalar dörttebire kadar indirilerek uygulanabileceği gibi ceza vermekten de vazgeçilebilir şeklinde olup sayılı yasanın sayılı yasa ile değişik toplantı ve yürüyüşe silahlı katılanlar başlıklı maddesi de toplantı ve gösteri yürüyüşlerine üncü maddenin bendinde sayılan silah veya araçları taşıyarak katılanlar altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır silah veya aracın ateşli silah ya da patlayıcı veya yakıcı maddeesas sayısı karar sayısı olması durumunda cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz silah veya aracın bulundurulmasının suç oluşturması halinde ayrıca bu suçtan dolayı da ilgili hakkında kanun hükümlerine göre cezaya hükmolunur toplantı ve gösteri yürüyüşünün kanuna aykırı olması halinde ve dağılmamak için direnildiği takdirde ayrıca nci madde hükümlerine göre cezaya hükmolunur şeklindedir uygulamada sayılı yasada düzenlenen suçlar sayılı yasaya muhalefet olarak adlandırılmaktadır sayılı yasanın anılan ve maddeleri sayılı yasaya muhalefet suçunun nitelikli halini oluşturmaktadır suçun basit halini oluşturan anılan yasanın yasaklara aykırı hareket başlıklı maddesi ise kanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşleri düzenleyen veya yönetenlerle bunların hareketlerine katılanlar fiil daha ağır bir cezayı gerektiren ayrı bir suç teşkil etmediği takdirde bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırşeklindedir sayılı yasanın maddesinin gereği olarak kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleyen ve bunların hareketlerine katılanlara yıl aydan yıla kadar hapis cezası verilecektir madde metninde suçun oluşumu için ihtara veya zor kullanmaya rağmen dağılmama şartı aranmamıştır yani salt kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenlemek ya da düzenleyenlerin hareketlerine katılmak şeklindeki eylem yıl aydan yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılmaktadır yargıtay uygulamada haklı olarak kanuna aykırı gösteri veya toplantıda ön saflarda yer alarak slogan atılmasını gösteri veya toplantıyı düzenleyenlerin ya da yönetenlerin hareketlerine katılma olarak değerlendirmektedir sayılı yasanın sayılı yasa ile değişik maddesinde kanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşlerine katılanların ihtara ve zor kullanmaya rağmen dağılmamakta ısrar etmeleri halinde altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacakları bu suçu toplantı ve gösteri yürüyüşünü tertip edenlerin işlemesi halinde bu fıkra hükmüne göre verilecek cezanın yarı oranında artırılacağı hüküm altına alınmıştır bu düzenlemeye göre ihtara ve zor kullanmaya rağmen dağılmamakta ısrar edenler toplantı veya gösteriyi düzenleyenler olması halinde aydan yıl aya kadar hapis cezası öngörülmüş olmaktadır sayılı yasa ile dokunulmayan sayılı yasanın maddesi kanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşlerini düzenleyen yöneten veya bunların hareketlerine katılanları zor kullanma ya da ihtara dahi gerek olmadan kendiliklerinden dağılmaları halinde bile yıl ay hapis cezasından başlayarak cezalandırmakta iken sayılı yasa ile değişik madde kanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşlerini düzenleyip ihtar veya zor kullanmaya rağmen dağılmamakta ısrar eden kişileri ay hapis cezasından başlayarak cezalandırmaktadır yani eylemin basit haline bir başka anlatımla daha az vahim olanına verilecek ceza en az ay hapis iken nitelikli hali olan yani daha ağır ve vahim haline öncekinin yarısı kadar ceza öngörülmesi durumu anayasamızın maddelerine aykırıdır sayılı yasanın sayılı yasa ile değiştirilmeden önceki halinde yıl aydan yıla kadar hapis cezası öngörülmekte idi aynı şekilde sayılı yasanın maddesine göre maddesinde sayılan silahlar ile katılma eylemi için altı aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörülmüş ve söz konusu toplantı ya da gösterinin kanuna aykırı olması halinde maddeye göre de ceza verileceği hüküm altına alınmıştır sayılı yasanın maddesinde de altı aydan üç yıla kadar hapis cezası fıkrasında da görevlilere karşı cebir veya tehdit kullanarak direnme durumunda da tcknın maddesinin uygulanacağı öngörülmüştür bu duruma göre anılan madde gereğince kanuna aykırı gösteri veya toplantıyı düzenleyip ihtar ve zor kullanmaya rağmen dağılmayanesas sayısı karar sayısı hatta görevlilere taş ve sopalarla saldıran kişilere gereği ay deki atıf nedeni ile gereği ay ve gereği tcknın maddesi ay olmak üzere toplamda en az ay hapis cezası verilebilecektir halbuki sayılı yasanın maddesine göre silahların bulunmadığı kanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşlerini düzenleyen yöneten veya bunların hareketlerine katılanlar ihtar veya zor kullanma dahi olmadan kendiliklerinden dağılmaları halinde dahi ay hapis cezası ile cezalandırılacaklardır yani sayılı yasanın ve maddelerinde değişiklik yapılırken maddeye dokunulmaması yasanın sistematiğine uygun olmadığı gibi mezkur maddeyi anayasamızın ve maddelerine aykırı hale getirmiştir sayılı yasanın maddesinde sayılı yasa ile değişiklik yapılmadan önceki halinde yıldan yıla kadar hapis cezası öngörülmekte idi anayasamızın maddesi türkiye cumhuriyeti toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı atatürk milliyetçiliğine bağlı başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir şeklindedir ceza hukuku alanında hukuk devleti ilkesinin gerçekleştirilmesi başlıca iki unsurun varlığını zorunlu kılmaktadır bunlardan ilki suç ve cezaların kanuniliği diğeri ise suç ve cezalar arasında ölçülülük ilkeleridir cezaların suçların ağırlık derecesine göre önleme ve iyileştirme amaçları da göz önünde tutularak adaletli bir ölçü içerisinde konulması ceza hukukunun temel ilkelerindendir suç ile ceza arasındaki oranın adalete uygun bulunup bulunmadığını suçun toplum hayatında yarattığı etkiye ve kamu vicdanında aldığı tepkiye göre takdir etme zorunluluğu vardır bu orantısallık bağının bulunması hukuk devleti ilkesinin ve adalet anlayışının bir gereğidir yasa koyucu cezaların türünü seçerken ve sınırlarını belirlerken mutlak adalet ölçülerini izlemek zorundadır somut olayda yukarıda anlatıldığı üzere sayılı yasanın kanuna aykırı toplantı veya gösteriler ile ilgili olarak eylemin basit haline yani daha az vahim olanına verilecek ceza dahi en az ay hapis iken nitelikli hali olan bir başka deyiş ile daha ağır ve vahim halini düzenleyen madde gereğince ay hapis cezası ve maddeden daha vahim hali düzenleyen madde gereğince de yine en az ay ceza öngörülmesi hali hukuk devleti ilkesine yani anayasamızın maddesine aykırıdır anayasamızın maddesi herkes dil ırk renk cinsiyet siyasi düşünce felsefi inanç din mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir devlet bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür hiçbir kişiye aileye zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar şeklindedir suç ve cezalar arasında ölçülülük bulunması hususu aynı zamanda anayasamızın maddesi ile de ilintilidir yukarıda anlatıldığı üzere sayılı yasanın maddesinde kanuna aykırı gösteri veya toplantıyı düzenleyen ya da ön saflarda yer alarak bunların hareketlerine katılan ve ihtar veya zor kullanma dahi olmadan kendiliklerinden dağılan kişilere yıl ay hapis cezası verileceğinin öngörülmesine nazaran aynı yasanın maddesinde kanuna aykırı gösteri veya toplantı düzenleyip ihtar veya zor kullanmaya rağmen dağılmayıp direnç gösterenlere ay hapis cezası verileceğinin öngörülmesi yani daha hafif eyleme daha ağır olan eyleme nazaran misli fazla ceza öngörülmesi her şeyden önce anayasamızın maddesinde ifadesini bulan eşitlik ilkesine aykırı olacaktır aynı eşitsizlik ve orantısızlık yukarıda belirtildiği üzere sayılı yasanın sayılı yasa ile değişik maddesinde de vardır sanıkların somut olayda taş veya sopa bulundurmadıklarının kabulü halinde katıldıkları ve yönettikleri gösterinin kanuna aykırı olduğunun kabul edilmesi durumunda konumlarına nazaran sanıklara sayılı yasanın veya maddelerinin de uygulanması kuvvetle muhtemeldir yukarıda arz edildiği üzere sayılı yasanın ve maddelerindeesas sayısı karar sayısı değişiklik yapılırken maddeye dokunulmaması yasanın sistematiğine uygun olmadığı gibi mezkur maddeyi anayasamızın ve maddelerine aykırı hale getirmiştir bu nedenle anayasa mahkemesine itiraz yoluna başvurulmasına karar verilmiştir 