esas sayısı karar sayısı a sayılı tcynın nci maddesi nci cümlesindeki hapis cezasına ifadesi yönünden aykırılık halinin incelenmesi sanıklar hakkında hırsızlık suçundan kamu davası açılmıştır uygulamada asıl mahkûmiyet tcynın nci maddesinde de açıkça vurgulandığı üzere hükmedilen temel ceza değil uygulanması halinde tcynın nci madde hükümlerine göre çevrilen adli para cezası veya tedbirdir olayda tcynın nci maddesi hükümleri gözetildiğinde mahkûmiyet halinde sanıklar hakkındaki cezanın adli para cezası veya tedbire çevrilmesi olanaklıdır anayasanın ncu maddesinde eşitlik konusu düzenlenmiş olup aynı konumda olanlar hakkında farklılık yaratılmaması eşitlik hükmünün sonucudur buna göre hırsızlık suçundan mahkûm olanlar arasında anayasanın nci maddesi de gözetildiğinde cezası adli para cezası veya tedbire çevrilenler ile hapis cezası olarak bırakılanlar arasında farklılık yaratılmaması gerekmektedir anayasanın nci maddesinde anayasa hükümlerinin bağlayıcılığı ve üstünlüğü ifade edilmiştir anayasanın nci maddesinde hapis cezasına çevrilmiş olsun veya olmasın hırsızlık suçundan hüküm giymiş olanlar seçilme hakkını kullanamayacakları ifade edilmiştir anılan maddede kasten işlenen bazı suçlar yönünden hükmedilen hapis cezasının süresine bazı suçlar yönünden ise hükmedilen hapis cezasının süresine değil sadece mahkûmiyet halinin bulunup bulunmadığına bakılmıştır hırsızlık suçunda da cezanın türüne ve süresine bakılmamış mahkûmiyet halinin varlığı yeterli görülmüştür bu maddeden hareketle anayasanın maddesi uyarınca sayılı yasanın ncu sayılı yasanın ve nci sayılı yasanın ncı gibi yasalarda da bu doğrultuda düzenlemeler yapılmıştır hırsızlık suçundan hapis cezası dışında bir cezaya mahkûmiyet halinde tcynın nci maddesinin uygulanamayacak olması anayasanın ve nci maddesine aykırıdır sayılı tcynın maddesindeki seçme ve ve diğer siyasi hakları kullanmaktan ifadelerinin incelenmesi sayılı yasanın maddesinde seçme ve ve diğer siyasi hakları kullanmaktan ifadelerine yer verilmiştir öncelikle bu fıkranın kapsamının ortaya konulması gerekmektedir seçme ehliyeti yani seçme yeterliliği bir diğer ifade ile seçmenlik hali anayasanın maddelerinde ortaya konulmuş seçmen olupta kimlerin oy kullanamayacakları da yine nci maddesinde sayılmıştır seçme yeterliliği oy kullanma kavramından daha geniş bir kavram olup oy kullanma ile eşit bir kavram değildir anayasanın maddesi uyarınca yaşını doldurmuş vatandaşların seçme hakkı bulunduğu yani seçme yeterliliğine sahip oldukları seçmen oldukları açıkça ifade edilmiştir sayılı yasanın ncı maddesinde de seçmen ve seçme hakkı bu doğrultuda düzenlenmiş bu yasanın nci maddesinde kimlerin seçmen olamayacağı nci maddesinde ise seçmen olmalarına rağmen oy kullanamayacaklar açıkça düzenlenerekesas sayısı karar sayısı gösterilmiş ceza infaz kurumlarında hükümlü olanlar ise seçmen olmalarına rağmen oy kullanamayacaklar arasında sayılmıştır bu düzenlemeden çıkan tüm seçmenlerin oy kullanabilecek durumda olmadıklarıdır anayasada ve ilgili yasalarda gerek suç tipi olarak hırsızlık suçundan mahkûmiyet hali gerekse hırsızlık suçundan hapis cezasına mahkûmiyet hali seçme yeterliliğine engel bir durum olarak sayılmamıştır bir kere anayasanın maddelerine göre hırsızlık suçundan mahkûm olsun veya olmasın ne tür adli sicil kaydı olursa olsun veya adli sicil kaydı olsun veya olmasın yaşını dolduran vatandaşlar seçme yeterliliğine sahiptir bu hakkın kullanılmasının yasa ile düzenleneceği ifade edilmiş olup nci maddesinde de seçme hakkı değil cezaevinde bulunan hükümlüler yönünden oy kullanmaya yönelik kısıtlama getirilmiştir sayılı yasadaki yukarıda belirtilen düzenlemeler de bu doğrultudadır seçme yeterliliği yani seçme ehliyeti olanlar seçmen olup yukarıda belirtildiği üzere bu kavram oy veya oy kullanma hakkı ile farklı şeyleri ifade etmektedir bu durum gerek anayasa gerekse sayılı yasalardaki düzenlemelerle de ortadadır yalnız sayılı yasanın nci maddesinde oy kullanma yeterliliğinden söz edilmektedir ki söz konusu yasadaki düzenlemede sadece amacın farklı sözcüklerle ifade edilmesi niteliğindedir hırsızlık suçu ile ilgili olarak suç sabit görülüp mahkûmiyet kararı verilmesi ve hapis cezasının tcynın nci maddesi uyarınca adli para cezası veya tedbire çevrilmesi halinde her ne kadar tcynın nci maddesine göre asıl ceza adli para cezası veya tedbir olsa da yerine getirilmeyen adli para cezasının veya tedbirin tcynın son maddesi uyarınca hapse çevrileceği ve anayasanın nci maddesi uyarınca ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde bulunan hükümlülerin asıl ceza hapis cezası olsun veya olmasın seçme yeterliliklerini kaybedecekleri değil sadece oy kullanamayacakları öngörülmüştür sayılı yasadaki düzenlemede bu doğrultudadır yine suç sabit görülüp hapis cezası verilmesi halinde de ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde bulunan hükümlülerin seçme ehliyetine yönelik getirilecek kısıtlama açıkça anayasaya aykırıdır buradaki kısıtlama ancak oy kullanmaya yönelik bir kısıtlama olup bu da anayasanın nci maddesinde ve bununla aynı paralelde sayılı yasanın nci maddelerinde gösterilmiştir kasten işlenen suçtan ve bu bağlamda hırsızlık suçundan mahkûmiyet halinde seçme ehliyetinden yoksunluk öngörülmesi ötekileştirici ayrımcılık niteliğinde bir hüküm olup anayasanın ncu maddesine de aykırıdır anayasanın nci maddesinde anayasa hükümlerinin bağlayıcılığı ve üstünlüğü ifade edilmiştir anayasanın nci maddesinde temel hak ve özgürlüklerin dokunulmaz devredilmez ve vazgeçilmez olduğu ifade edilmiştir anayasanın ncü maddesinde temel hak ve özgürlüklerin özlerine dokunulmadan anayasada belirtilen nedenlere dayalı olarak ve sadece yasa ile sınırlanabileceği ifade edilmiş ve sınırlama konusunda bağlı kalınacak ilkeler de ayrıca sayılmıştır seçme ehliyetine yönelik olarak anayasanın yukarıda belirtilen hükümleri görmezden gelinerek yasa ile getirilen sınırlama anayasaya aykırıdıresas sayısı karar sayısı bu nedenlerle mahkûmiyet halinde ve bu halde de ancak anayasada belirtilen koşullar çerçevesinde oy kullanmaktan yoksun bırakma yerine seçme yeterliliğinden yoksun bırakmaya yönelik düzenleme anayasanın nci maddelerine aykırıdır ve diğer siyasi hakları kullanmaktan ifadesini açıklamaya geçersek maddede bu kavramın dışında seçme ehliyeti ve seçilme ehliyetinden de söz edilmektedir seçme ehliyeti yukarıda açıklanmıştır maddede ifade edilen ve bu başvuruya konu edilmeyen seçilme ehliyeti yani seçilme yeterliliği anayasanın nci maddelerinde düzenlenmiştir bu maddelere paralel olarakta sayılı yasanın ncu sayılı yasanın ve nci sayılı yasanın ncı maddeleri gibi yasalarda düzenleme yapılması yoluna gidilmiştir halde diğer siyasi hakları kullanmaktan yoksun bırakılma ile kastedilen seçme ve seçilme ehliyeti dışındaki her türlü siyasi haklar mıdır her türlü siyasi haklar denilirken bu siyasi haklar hangi haklardır hangi haklar siyasi haklar kapsamına girmekte ve bu nedenle yoksun bırakmaya konu olmaktadır siyasi olan haklar ile siyasi olmayan haklar arasındaki ayrım nasıl yapılacak kapsam hiç bir kuşku yaratmayacak biçimde nasıl belirlenecektir burada anayasada koruma altına alınan siyasi haklar mı esas alınacak yoksa anayasanın ncı maddesinden hareketle tarafı olunan uluslararası sözleşmelere konu olan ancak anayasada açıkça yer almayan siyasi haklar da esas alınacak mıdır peki anayasada yer almayıp anayasanın ncı maddesinden hareketle yararlanılan siyasi haklar hangi haklardır bunlar nasıl ortaya konulacak ve bunlar hakkındaki karar nasıl uygulanacaktır anayasa nci maddesinde seçme ve seçilme dışında siyasi faaliyette bulunma ve halkoylamasına katılma hakkından da söz edilmiştir tcynın maddesinde yer alan ve diğer siyasi haklar ifadesi anayasanın nci maddesindeki bu konulara hasredilemez söz konusu düzenlemelerin içeriği de zaten örtüşmemektedir bir hukuk devletinde yasalar bilinebilir uygulanabilir açık ve anlaşılabilir olmak durumundadır bu yasalara tabi olan kişilerin hangi haklara sahip olduklarını bilmeleri ve bu haklarını kullanmaları yine tabi oldukları sorumluluklarını bilmeleri bu yasaları uygulayanların da hangi çerçevede hareket edebilecekleri yönünden bu durum son derece önem taşımaktadır tcynın maddesindeki ve diğer siyasi hakları kullanmaktan ifadesi bu yönlerle anayasanın nci maddesindeki hukuk devleti ilkesine açıkça aykırılık oluşturmaktadır ayrıca anayasaya bakıldığında temel hak ve özgürlükler kısmındaki ncü maddeler arasında yer alan dördüncü bölümde siyasi haklar ve ödevler konusu düzenlenmiş olup bu bölümde ncı maddede türk vatandaşlığı nci maddede seçme ve seçilme siyasi faaliyette bulunma ve halkoylamasına katılma nci ve ncu maddelerde siyasi parti kurma partilere girme ve partilerden ayrılmaya yer verilmiş olup nci ve nci maddelerde kamu hizmetine girme hakkı nci maddesinde vatan hizmeti ncü maddesinde de dilekçe bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı düzenlenmiştir bunlar anayasada açıkça sayılan siyasi haklardır kişinin ister hırsızlık suçundan ister bir başka suçtan bir yılın altında veya üzerinde hapis cezasına mahkûm olması halinde infaz süresinde ya da koşullu salıverme sonrası infazesas sayısı karar sayısı bitene kadar yukarıda sayılan siyasi haklardan mahrum bırakılması hem anayasanın anılan maddelerine hem de yine insan haklarına saygıyı ve hukuk devletini esas alan anayasanın nci maddesine aykırıdır koşullu salıverme öncesi veya sonrasında bir hükümlünün dilekçe hakkından bilgi edinme hakkından bile yoksun bırakılabilmesinin düzenleme konusu edilmesinin hukuksal değil mantıksal akli vicdani hiç bir gerekçesi söz konusu değildir bu tabloda getirilen bu kadar aykırı bir düzenlemenin anayasaya uygunluğunu ifade edebilmek mümkün değildir anayasanın nci maddesinde anayasa hükümlerinin bağlayıcılığı ve üstünlüğü ifade edilmiştir anayasanın nci maddesinde temel hak ve özgürlüklerin dokunulmaz devredilmez ve vazgeçilmez olduğu ifade edilmiştir anayasanın ncü maddesinde temel hak ve özgürlüklerin özlerine dokunulmadan anayasada belirtilen nedenlere dayalı olarak ve sadece yasa ile sınırlanabileceği ifade edilmiş ve sınırlama konusunda bağlı kalınacak ilkeler de ayrıca sayılmıştır yukarıda belirtilen nedenlerle mahkûmiyet halinde tcynın maddesi uyarınca hükmedilmesi gereken ve diğer siyasi hakları kullanmaktan yoksun bırakma ifadesi anayasanın ncü maddelerine aykırıdır sayılı tcynın nci maddesinin tcynın maddesindeki seçme ve ve diğer siyasi hakları kullanmaktan ifadeleri açısından aykırılığının incelenmesi atılı hırsızlık suçunun sabit görülmesi halinde bir yılın altında veya üstünde hapis cezasına hükmedilmesi halinde ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin oy kullanmayı aşar biçimde seçme hakkından seçme ehliyetinden yoksun bırakılmaları yine infaz bitene kadar da ceza ve infaz kurumunda bulunmadıkları koşullu salıverme döneminde bile seçilme ehliyetlerinden yoksun bırakılmaları anayasanın nci maddesi de gözetildiğinde nci maddesine açıkça aykırıdır koşullu salıverme döneminde tcynın ncü maddesinde yapılan düzenleme ile tcynın ncü maddesi uyarınca yoksunluğuna karar verilen belirli hakların kullanılmasına olanak sağlanmışsa da seçme ehliyeti için böyle bir düzenlemeye gidilmiş değildir yine atılı suçun sabit görülmesi durumunda infaz tamamlanıncaya kadar diğer siyasi haklardan da yoksunluk söz konusu olacaktır ki bu konuda da yukarıda belirtilen nedenlerle anayasaya aykırılık söz konusudur yukarıda bendinde belirtilen nedenlerle bu düzenleme de anayasanın ncü maddelerine aykırıdır sayılı tcynın ncü maddesinde yer alan kısa süreli hapis cezası ertelenmiş veya ifadesinin aykırılığının incelenmesi sayılı tcynın nci maddesine göre bir yıl ve daha az süreli hapis cezaları kısa süreli hapis cezalarıdır sayılı tcynın nci maddesine göre ise iki yıl veya daha az süreli hapis cezaları öngörülen diğer koşulların varlığı halinde ertelenebilmektediresas sayısı karar sayısı tcy maddesi hükmüne göre kısa süreli hapis cezasına hükmedilir ve bu cezada ertelenir ise tcynın nci maddesindeki hak yoksunluklarına hükmedilmeyecektir anayasanın nci maddesine göre hırsızlık suçundan mahkûmiyet halinin varlığı verilen cezanın türü ve süresine bakılmaksızın seçilme engeli için tek başına yeterli görülmektedir hırsızlık suçundan verilen hapis cezasının kısa süreli olup olmamasının hiç bir önemi bulunmamaktadır yine ayrıca verilen cezanın ertelenmiş olup olmamasının da hiç bir önemi bulunmamaktadır anayasanın nci maddesinde anayasa hükümlerinin bağlayıcılığı ve üstünlüğü ifade edilmiştir hırsızlık suçundan mahkûmiyet halinde hükmedilen hapis cezası ertelense de ertelenen bu hapis cezası kısa süreli de olsa anayasanın ve nci maddelerine göre seçilme ehliyetsizliği söz konusu olmasına rağmen tcynın ncü maddesinde hükmedilen kısa süreli hapis cezasının ertelenmesi halinde tcynın nci maddesinin uygulanamayacağı yolunda getirilen hüküm anayasanın ve nci maddelerine aykırılık oluşturmaktadır yine tcynın ncü maddesindeki düzenleme istenildiğinde kısa süreli olmayan hapis cezasına mahkûmiyet halinde böyle bir durumda tcynın nci maddesi uyarınca iki yıla kadar hapis cezaları ertelenebileceğinden bu halde seçme ehliyetinden yoksun bırakılmanın ve yine diğer siyasi haklardan yoksun bırakılma durumunun öngörülmesi de yukarıda seçme hakkı ile ilgili ve diğer siyasi haklarla ilgili açıklamalar yapılırken ortaya konulduğu üzere anayasanın ncı maddelerine aykırılık oluşturmaktadır iii sonuç anayasaya aykırılık yönünden gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere sayılı tcynın nci maddesi nci cümlesindeki hapis cezasına ifadesinin anayasanın ve nci maddelerine sayılı tcynın maddesindeki seçme ve ve diğer siyasi hakları kullanmaktan ifadelerinin anayasanın ncü maddelerine sayılı tcynın nci maddesinin seçilme ehliyeti dışında maddesi yönünden anayasanın nci maddelerine sayılı tcynın ncü maddesinde yer alan kısa süreli hapis cezası ertelenmiş veya ifadesinin anayasanın maddelerine aykırılığı gözetilerek anayasanın nci maddesi uyarınca davada uygulanma yönü dikkate alındığında bu yasa maddeleri ile ilgili olarak anayasa mahkemesine başvuruda bulunmasına ve anayasa mahkemesinin vereceği karara kadar davanın geri bırakılmasına anayasanın ncü madde hükmü de gözetilerek duruşmanın saat a bırakılmasına karar verildiesas sayısı karar sayısı a sayılı tcynın maddesinde kişinin kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı hapis cezasına mahkumiyetinin yasal sonucu olarak ifadesindeki hapis cezası konusunda süre öngörülmemesinin sayılı tcynın maddesinde yer alan seçilme ehliyeti yönünden incelenmesi seçilme ehliyeti yani seçilme yeterliliği anayasanın nci maddelerinde düzenlenmiştir bu maddelere paralel olarakta sayılı yasanın ncu sayılı yasanın ve nci sayılı yasanın ncı maddeleri gibi yasalarda düzenleme yapılması yoluna gidilmiştir anayasanın nci maddesinde vatandaşların yasada belirtilen koşullara uygun olarak seçilme haklarının olduğu seçim yasalarının temsilde adalet ve yönetimde istikrar ilkelerini bağdaştıracak biçimde düzenleneceği hüküm altına alınmıştır anayasanın nci maddesinde yirmibeş yaşını dolduran vatandaşların milletvekili seçilebilecekleri ifade edilmiş nci maddesinde ise bu konudaki koşul ve kısıtlamalara yer verilmiştir anayasanın nci maddesinde de anayasanın ncı maddesine göndermede bulunulmuştur anayasanın nci maddesinde taksirli suçlar hariç olmak üzere bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hükmedilenlerin affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemeyeceği ifade edilmiştir sanığa atılı suç kasıtlı suçlardan olup sabit görülmesi halinde bu suç nedeniyle hükmedilebilecek hapis cezanın süresi de davada tcynın ncu ve nci maddelerinin uygulanabilmesi durumu da gözetildiğinde bir yılın altında da olabilecektir tcynın nci maddesi bu durumda seçilme ehliyeti yönünden anayasa paralelinde sonuç olarak en az bir yıl hapis cezasına mahkum olmak gibi bir koşul getirmemiştir tcynın nci maddesine göre hapis cezasının asgari haddi yasada aksi belirtilmeyen hallerde bir aydır bu düzenleme karşısında yıldan az hapis cezasına mahkumiyet söz konusu olabilecek bir yılın altındaki hapis cezasına mahkumiyet halinde de anayasanın nci maddesine aykırı biçimde takdir hakkı dahi olmadan tcy maddesi uyarınca seçilme ehliyetinden yoksunluğa da hükmedilecektir ki bu durum açıkça anayasaya aykırıdır anayasanın nci maddesinde anayasa hükümlerinin bağlayıcılığı ve üstünlüğü ifade edilmiştir anayasanın nci maddesinde temel hak ve özgürlüklerin dokunulmaz devredilmez ve vazgeçilmez olduğu ifade edilmiştir anayasanın ncü maddesinde temel hak ve özgürlüklerin özlerine dokunulmadan anayasada belirtilen nedenlere dayalı olarak ve sadece yasa ile sınırlanabileceği ifade edilmiş ve sınırlama konusunda bağlı kalınacak ilkeler de ayrıca sayılmıştır yukarıda belirtilen nedenlerle sayılı tcynın maddesinde kişinin kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı hapis cezasına mahkumiyetinin yasal sonucu olarak ifadesindeki hapis cezası konusunda süre öngörülmeyip kasten işlenen suçlarda söz konusu olabilecek bir yılın altındaki hapis cezaları yönünden de seçilme ehliyetinden yoksunluğun anayasaya aykırı biçimde olanaklı kılınması karşısında sayılı tcynın maddesi maddesindeesas sayısı karar sayısı yer alan seçilme ehliyeti yönünden anayasanın nci maddelerine aykırıdır sayılı tcynın maddesinin tcynın maddesinde yer alan seçilme ehliyeti yönünden aykırılığının incelenmesi seçilme ehliyetiyle ilgili anayasanın nci maddelerine yönelik açıklamalara yukarıda yer verilmiştir ceza süresi esas alındığında bir yılın altında hükmedilecek hapis cezası durumunda seçilme ehliyetinden yoksunluk hali anayasanın nci maddesinde öngörülmezken bir yılın altında veya üzerinde hapis cezasına mahkümiyet halinde ise bu maddede öngörülen suçlarda affa uğranmış olsa bile seçilme yeterliliğinin söz konusu olamayacağı hüküm altına alınmıştır anayasanın nci maddesindeki düzenlemeler de bunlara farklı bir boyut katmamaktadır tcynın nci maddesinde bir yılın altında hükmedilecek hapis cezasının infazı bitene kadar seçilme ehliyetinden yoksunluk halinden söz edilmektedir ki böyle bir yoksunluk halinin anayasada dayanağı bulunmamaktadır bir ay üç ay beş ay gibi hapis cezası alan bir kişinin bu cezanın infazı sırasında ya da koşullu salıverme sonrası infazı bitene kadar seçilme hakkını kullanamayacağını düşünmek tamamen anayasal dayanaktan yoksundur sayılı yasanın maddesinde yapılan değişiklikte gözetildiğinde tcynın nci maddesi ile anılan yasa hükümleri arasında çatışma ve farklılıkta ortaya çıkmıştır hukuk devleti düzenlemelerinde belirsizlik çatışma ve karışıklığa neden olmayan uygulanabilir düzenlemeler yapan bir devlettir tcynın nci maddesi hem sayılı yasanın maddesiyle hem de anayasanın nci maddesindeki affa uğramış olsa bile ifadesiyle çatışması yönüyle anayasanın nci maddesindeki hukuk devleti ilkesine aykırıdır ayrıca yukarıda bendi kapsamında ortaya konulan nedenlerle bu düzenleme anayasanın ve nci maddelerine de aykırıdır iii sonuç görülmekte olan davada uygulanma durumu gözetildiğinde sayılı tcynın maddesinde kişinin kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı hapis cezasına mahkumiyetinin yasal sonucu olarak ifadesindeki hapis cezası konusunda süre öngörülmemesinin sayılı tcynın maddesinde yer alan seçilme ehliyeti yönünden anayasanın nci maddelerine sayılı tcynın maddesinin tcynın maddesinde yer alan seçilme ehliyeti yönünden anayasanın nci maddelerine aykırılıkları nedeniyle anayasanın nci maddesi uyarınca anayasa mahkemesine başvuruda bulunmasına ve anayasa mahkemesinin vereceği karara kadar davanın geri bırakılmasına anayasanın ncü madde hükmü de gözetilerek duruşmanın saat a bırakılmasına karar verildi