esas sayısı karar sayısı i̇ptal i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ dava dilekçesinin gerekçe bölümü özetle şöyledir sayılı yasanın ve geçici maddelerinin anayasaya aykırılık nedenleri bu maddeler incelendiğinde görülmektedir ki çeşitli yargı mercilerinde görev yapan savcıların unvanları yeniden saptanmaktadır daha doğrusu sayılı kanun hükmünde kararnamede belirtilen unvanlar bu hükümlerle yasalaştırılmıştır bu yasanın belirlediği unvanlar anayasanın ve maddelerinde belirlenen savcı unvanlarına uygun düşmemektedir anayasada belirlenen unvanları bu hükümler değişik bir şekilde düzenlemektedir yeniden düzenlenen bu unvanlar kavram ve yetki kargaşasına sebebiyet verdiği gibi anayasanın öngörmediği değişik bir hiyerarşik sistem oluşmasına kapı aralamaktadır anayasanın yargıya ilişkin ve devamı olan maddelerinde cumhuriyet savcısı yüksek mahkemelere ilişkin ve devamı maddelerinde cumhuriyet başsavcısı sıfatından sözetmektedir anayasa mahkemesinin görev ve yetkilerini içeren maddesinde yüce divan olarak görev yapmasında savcılık görevini başsavcısı veya başsavcı vekilinin yapacağını belirtmiştir siyasi̇ partilere ilişkin maddesiyle kurulan partilerin tüzük ve programlarının ve kurucularının hukuksal durumlarının anayasa ve yasa hükümlerine uygunluğunu kuruluşlarını takiben ve öncelikle denetlemek faaliyetlerini ve takip etmek ve siyasi̇ partilerin kapatılması hususunda dava açmak görev de yetkisi başsavcılığına verilmiştir sayılı siyasi̇ partiler yasasının maddesi cumhuriyet başsavcılığının partilerin kuruluşunu denetlemesini maddesi de siyasi̇ partiler sicilinin cumhuriyet başsavcılığınca tutulacağını düzenlemiştir sayılı yargıtay yasasının maddesi yargıtay cumhuriyet başsavcılığının cumhuriyet başsavcısı cumhuriyet başsavcıvekili nden oluşacağını hükme bağlamıştır yasanın maddesinde cumhuriyet başsavcılığını temsil etmek ve anayasa mahkemesinde cumhuriyet savcılığı görevini yapmak yargıtay başsavcısının görevleri arasında sayılmıştır hukuk yargılama usulü yasasının maddesinde ve ceza yargılama usulü yasasının yasa yollarından temyiz bölümünde cumhuriyet başsavcısı sıfatı vardır cumhuriyet başsavcısının niteliği ve seçimi anayasanın ve buna bağlı olarak yargıtay yasasının ve devamı maddelerinde belirtilmiştir buna göre önkoşul yüksek mahkeme üyesi olması ve bunu sekiz yıl yapmış bulunmasıdır seçimi cumhurbaşkanına aittir anayasanın yukarıda sözü edilen ve sonraki maddeleri ile maddesinde cumhuriyet savcıları ile devlet güvenlik mahkemesi cumhuriyet savcıları sıfatları belirtilmiştiresas sayısı karar sayısı yerel yetkilere sahip cumhuriyet savcıları ile devlet güvenlik mahkemesi cumhuriyet savcılarında cumhuriyet başsavcısının niteliklerini aramak sözkonusu değildir ayrıca yukarıda kısaca değinildiği gibi görev alanları ve kapsamları aynı değildir bu görevlerin sıfatı diğer devlet görevleri gibi yasalarla değil anayasa ile verilmiş olup anayasadaki sıfatlar değiştirilmedikçe yasa ile yerel cumhuriyet savcıları ile devlet güvenlik mahkemeleri cumhuriyet savcılarına başsavcı sıfatı verilmesi olanaksızdır bütün bu durumlar karşısında yasanın ve geçici maddesi anayasanın ve maddelerine aykırı bulunduğundan iptali gerekir maddenin anayasaya aykırılık nedenleri sayılı kanunun maddesinde şöyle denilmektedir sayılı hâkim ve savcı adayları eğitim merkezi kuruluş ve görevleri hakkında kanunun uncu maddesinin bir ve ikinci fıkraları ile maddesinde yer alan yazılı sınav sözcükleri sözlü sınav olarak değiştirilmiştir hâkim ve savcı adayları eğitim merkezi sayılı yasanın maddesinde belirtildiği üzere adalet bakanlığına bağlı bir kuruluştur bu nedenle denilebilir ki bu kuruluş doğrudan doğruya siyasi̇ iktidarın etkinliği ve egemenliği altındadır bu kuruluş adli ve idari yargı yargıç ve savcı adaylarının yetiştirilmelerini sağlamak amacıyla kurulmuştur i̇şin gerçeğinde kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatine göre karar verecek olan yargıcın yetiştirilmesinde siyasi̇ iktidarın doğrudan doğruya yetkili ve egemen olması yargıç güvencesi ve yargı bağımsızlığı açısından sayılamayacak sakıncalar oluşturmaktadır durum böyle iken eğitim sonunda yapılacak sınavın sözlü olarak yapılması esasının getirilmesi daha da büyük sakıncalar getirebilecek bir nitelik taşımaktadır yargıç güvencesi yargıcın kişiliğini iradesine iç dünyasını hiç bir etki altında bırakmamak ve tüm dış etkilerden masun tutmak zorunluluğunu getirmektedir yargıcın anayasaya yasaya hukuka uygun olarak vicdani kanaatine göre karar vermesi bu dokunulmazlığı gerçekleştirmekle olanaklıdır esasen vicdani kanaat deyimi yargıç güvencesinin sübjektif içeriğe sahip olduğunu yargıcın moral dünyasını kişiliğini iradesini iç dünyasını ilgilendirdiğini çok açık bir şekilde belirlemektedir yargıçların azledilememeleri emekliye sevk edilememeleri aylık ve ödeneklerinden yoksun kılınamamaları başka bir görev yapamamaları rızaları dışında görevlerinin ve görev yerlerinin değiştirilmemesi görülmekte olan bir dava dolayısıyla yasama meclislerinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaması ve görüşme yapılamaması yargıcın vereceği kararlarda korkuya kuşkuya ve etkiye kapılmamasını sağlamaya daha doğrusu yukarıda arzedilen dokunulmazlığı sağlamaya yönelik esaslardır kuşkusuz yargıç güvencesini zedeleme başka bir anlatımla yargıcı etki altında tutma belli olaylarla sınırlı değildir bu nedenle yargıcın istencini iç dünyasını etkileyecek onun anayasaya yasaya hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre karar vermesiniesas sayısı karar sayısı engelleyecek ya da zedeleyecek her etken yargıç güvencesini sarsacak onu yıkacak ve hattâ ortadan kaldırabilecektir bu nedenle yargıç güvencesini gerçekleştirmek buna ilişkin olayların ve etkenlerin bir bölümünü değil bu etkenlerin tümünü dikkate almakla olanaklıdır yargıçlık ve savcılık mesleğini yürütecek formasyonun kazanılıp kazanılmadığı konusundaki nesnel değerlendirme ancak yazılı sınavla belirlenir sözlü sınavlarda her zaman öznel etkenler rol oynayabilmektedir yazılı sınav bu açıdan yargıç ya da savcı adayı için bir güvence de oluşturmaktadır yazılı sınavda yargıya başvurma ve sınav sonucuna ilişkin değerlendirmenin yargı süzgecinden geçmesi olanağı da vardır sözlü sınavlarda siyasal iktidarın eğilimleri önemli etken olarak ortaya çıkabilmektedir sözlü sınavlarda güvenlik soruşturması ve fişlemelerle ilgili uygulama anlayış ve bu konudaki değer yargıları geniş çapta sonucu etkilemektedir sözlü sınavlarda yargıç ve savcı adayı deyim yerinde ise siyasal iktidarın süzgecinden geçeceklerdir yasaya hukuka ve vicdani kanaata göre karar verme olanağı yaratacak sağlıklı moral yapı ve bu biçimde daha atama sırasında zedelenmiş ve hattâ dışlanmış olacaktır i̇ktidarın savcı ve yargıçlık sınavlarında yazılı sınavı kaldırarak onun yerine sözlü sınavı koymasındaki amacı işin gereğine uygun bir iyi niyet ürünü olarak görülemez bütün bu gerekçelerle yazılı sınavı kaldıran ve onun yerine sözlü sınavı getiren madde anayasanın aşağıda gösterilen hükümlerine aykırı bulunmaktadır anayasanın maddesine aykırılık ve gerekçesi anayasanın maddesinde hâkim ve savcıların nitelikleri atanmaları hakları mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenlenir denilmektedir görülüyor ki bu hüküm yalnızca mesleğe atandıktan sonraki esasları belirlemekle kalmıyor yargıç ve savcıların nitelikleri atanmaları ve haklarını da içine alarak mesleğe atanmadan önceki koşullan da içermektedir belirttiğimiz nedenler dolayısıyla sözlü sınav yargı bağımsızlığı ve yargıç güvencesi ilkeleriyle bağdaşmamaktadır yukarıda belirtilen durumlar karşısında yasanın maddesi anayasa nın maddesine aykırıdır anayasanın maddesine aykırılık ve gerekçesi anayasanın maddesinin fıkrasında hâkimler görevlerinde bağımsızdırlar anayasaya kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler denilmektedir yargıç ve savcı adayları sözlü sınava bağlı tutulmakla daha başlangıçta siyasal iktidarın süzgecinden geçirilmekte ve siyasal iktidarın eğilimi doğrultusunda yönlendirilmek istenmekteesas sayısı karar sayısı ya da siyasal iktidar eğiliminde olan onun politika ve felsefeleri doğrultusunda bulunan yargıç ve savcı adaylarına mesleğe atanma bakımından şans yaratılmaktadır bütün bu olasılıklar yargıya olan güveni yargı bağımsızlığını ve yargıç güvencesini sarsacak bozacak bir nitelik taşımaktadır gerek yukarıda belirtilen ve gerek bu bölümde sunular nedenler karşısında yasanın maddesi anayasanın maddesine de aykırıdır anayasanın maddesine aykırılık ve gerekçesi yargı bağımsızlığı ve yargıç güvencesi diğer tüm temel hak ve özgürlüklerin de güvencesidir yargı bağımsızlığı va yargıç güvencesinin zedelenmesi sınırlandırılması temel hak ve özgürlüklerle ilgili demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı sonuçlar doğurabilecek bir özellik taşımaktadır gerek bu nedenle gerek yukarıda belirtilen durumlar karşısında yasanın maddesi anayasanın maddesine aykırıdır anayasanın maddesine aykırılık ve gerekçesi anayasanın maddesinin fıkrasında i̇darenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır denilmektedir yasanın maddesinin yargıç ve savcı adaylarının yazılı sınav yerine sözlü sınava tabi tutulacakları konusundaki hükmü yargıç ve savcı adaylarının sınav sonuçlarına yargı mercilerinde itiraz hakkını fiilen ortadan kaldırabilecek bir nitelik taşımaktadır bu sınavlara karşı yargı yolu kapanmaktadır bu nedenle yasanın maddesi anayasanın maddesine de aykırıdır anayasanın maddesine aykırılık ve gerekçesi anayasanın hak arama hürriyeti başlığını taşıyan maddesinin fıkrasında şöyle denilmektedir herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma hakkına sahiptir sözlü sınav bu maddenin tanımış olduğu hakkın kullanılmasını da engellemektedir bu nedenle yasanın maddesi anayasanın maddesine de aykırıdır anayasanın maddesine aykırılık ve gerekçesi anayasanın maddesi kanuni hâkim güvencesi esasını getirmektedir yukarıdaki bölümlerde sunulduğu gibi siyasal iktidarın doğrultusunda görev yapma eğiliminde olabilecek bir yargıçtan nesnel sağlıklı vicdani kanaatine ve yasalara uygun bir karar oluşturması elbetteki beklenemez böyle bir durumda yasal yargıç güvencesinin varlığından söz etmek kolay olmayacaktıresas sayısı karar sayısı bu nedenle yasanın maddesi anayasanın maddesine de aykırıdır i̇ptali gerekir sayılı kanunun geçici maddesinin anayasaya aykırılık nedenleri yasanın geçici maddesinde tarihli ve sayılı tarihli ve sayılı tarihli ve sayılı kanunlar ile bakanlar kuruluna verilen kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi sayılı hâkimler ve savcılar kanunu ile sayılı hâkim ve savcı adayları eğitim merkezi kuruluş ve görevleri hakkında kanunlar için adı geçen yetki kanunları ile verilen süre bitimine kadar geçerlidir denilmektedir bilindiği gibi sayılı memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair yetki yasası ile bu yetki yasasında değişiklik yapan sayılı yetki yasasının süreleri sayılı yasa ile tarihine kadar uzatılmıştı süreyi uzatan sayılı yasanın maddesi anayasa mahkemesi tarafından iptal edilmiştir şimdi bu hükümle sayılı yetki yasası ile onu değiştiren sayılı yetki yasasının kapsamı içerisinde bulunan konulardan sayılı hâkimler ve savcılar kanununda ve bu yetki yasasında belirtilmeyen sayılı yasada eklenerek bu iki yasa ile ilgili süre yeniden uzatılmaktadır kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi ayrık bir yetkidir bu ayrık yetkinin amacının kapsamının ilkelerinin somut konulara ilişkin olması gerektiği gibi yetkinin kullanılma süresinin de belli bir zaman diliminde olması ve bu zaman diliminin de net bir biçimde belirlenmesi gerekir gerek sayılı yetki yasası ve gerekse sayılı yetki yasasının verdiği yetkilerin kullanılma süreleri net olarak belirtilmişti bu yasalar ile verilen süreler içerisinde yetki kullanılarak amacın sağlanması gerekirken bu yetki kullanılmamış ise kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisinin ayrık ve zorunlu durumlara ilişkin bulunması gereği artık ortadan kalkmış olacaktır ayrık ve zorunlu durum ortadan kalktığına göre yeniden süre uzatılması kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisinin doğrudan doğruya kötüye kullanılmasından başka bir anlam taşımayacağı açıktır i̇şte bu nedenledir ki sayılı yasanın süre uzatımı ile ilgili maddesi anayasa mahkemesince iptal edilmiştir aynı nedenlerle sayılı yasanın geçici maddesi anayasanın maddesine aykırıdır i̇ptali gerekir