esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararında yer alan itiraz isteminin gerekçeleri aynen şöyledir davacının üst gösterge tablosundan yaşlılık aylığı aldığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık yoktur uyuşmazlık üst gösterge tablosunun hangi derece ve kademesine tekabül eden göstergeden aylık alması gerektiği ve bu gösterge rakamının sayılı geç çevresinde hangi rakam olarak belirleneceği ve sk ve uyarınca üst gösterge tablosundan aylık alanlara ödenen sosyal yardım zammının diğer gösterge tablosundan aylık alanlardan farklı biçimde belirlenip belirlenemeyeceği ve miktarının ne olacağı konusundadır üst gösterge tablosunun rakamına intibak ettirilerek yaşlılık aylığının buna göre tesbitine ilişkin uyuşmazlığın çözümünde tarih ve numaralı sayılı sosyal sigortalar kanununun bazı maddelerinin değiştirilmesine ve bu kanuna ek ve geçici maddeler eklenmesine dair kanunun üncü maddesi üncü maddeyle değiştirilen ek l ek ve ncı maddesiyle eklenen ek ve ve nci maddeyle eklenen geçici üncü maddeleri davada uygulanacak hüküm niteliğini taşımaktadır çünkü davacının hangi göstergeden ve ne miktarda yaşlılık aylığına hak kazandığı yönü bu maddelerin uygulanmasıyla belirlenecek ve uyuşmazlık bu maddeler tatbik edilerek çözülecektir gerçekten sayılı kanun ile değişik sayılı kanun de günlük kazanç üst sınırı üst gösterge tablosundaki en yüksek göstergenin katsayı ile çapımının ludur sözcükleri kullanılmıştır sayılı kanun ile değiştirilen ek lde göstergeler derece ve kademeler halinde gösterge ve üst gösterge tablolarında belirtilir ve aynı maddenin üncü fıkrasında esas gösterge ve üst gösterge tabloları çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığının teklifi üzerine bakanlar kurulunca tesbit edilir denilmiştir ek de gösterge tesbit ve üst gösterge tesbit tablolarının düzenlenme biçimi anlatılmıştır bağlanacak gelir ve aylıkların hesabına esas alınacak göstergeler bakımından ek de ek nci maddeye atıf yapılmıştır sayılı kanun ile sayılı kanuna eklenen ek de kanunla kurulan sosyal güvenlik kuruluşları ile geçici nci madde kapsamındaki sandıklarla ilk defa tarihinden sonra ilgilendirilenlerin aylıklarının hesabına esas olacak göstergenin tesbiti sırasında üst gösterge tablosuna yer verilmiştir ek ile de üst gösterge tablosunun tavanı ile daha aşağıdaki derece ve kademelerden aylık alacakların aylık bağlama oranlarının farklı olması öngörülmüştür ile sayılı kanuna eklenen geçici de tarihinden itibaren takvim yılından az süre için düzenlenecek üst gösterge tesbit tablolarının oluşturulma biçiminden söz edilmiştir şöyle ki bilindiği gibi sigortalılara farklı göstergeler uygulanması ve farklı aylıklar hesaplanması ve bağlanmasına sayılı kanunla başlanılmıştır zira sayılı kanundan beri mevcut normal gösterge cetveline üst gösterge geçici gösterge birleşik gösterge tabloları bu kanunla eklenmiştir böylece farklı göstergeler ortalamalar aylık oranlan sosyal yardımesas sayısı karar sayısı ödenekleri ve hattâ anayasa mahkemesince iptal edilen sınırlı ve elverişli borçlanma yöntemleri sonucu düşük aylıklı büyük bir sigortalı topluluğuna karşın kimi sigortalılara tc standartlarına göre aşırı farklı ve yüksek yaşlılık malûllük ölüm aylığı bağlanması bu kanunla mümkün olmuştur üst gösterge tablosundan aylık almayı mümkün kılan ve sayılı kanunla kurulan ve uygulamada süper emeklilik adıyla anılan sistem bir bütündür ve sayılı kanunun bu konudaki hükümleri bir bütünün vazgeçilmez sıkı ilişkili parçaları niteliğindedir bu sistemle sigortalılar normal geçici üst gösterge tablosuna tâbi olanlar şeklinde gruba ayrılmışlardır geçici gösterge aylığına tâbi olanlara ilişkin sayılı kanun geç anayasaya aykırı bulunarak anayasa mahkemesinin tarih ve sayılı kararıyla iptal edilmiştir ancak iptal kararından önce geçici gösterge aylığı bağlanmış olanların haklan sayılı khk ve sayılı kanunla korunmuş olduğundan bu grup pasif sigortalılar varlıklarını sürdürmektedirler enflâsyonist baskılara maruz ekonomilerde katsayı esasına dayalı gösterge tablosu sistemi aylıkların bağlanması ayarlanması yükseltilmesi ve primlerin toplanmasında nisbi bir kolaylık sağladığından daha önceki taban ve tavan rakamlarından oluşan uygulamaya göre ileri bir kurum sayılabilir sosyal sigortalarda ücretin prim alınacak kısmı sosyal güvenliğin genel ilkeleri çevresinde belirlenmelidir buna göre kazancın prim kesilecek kısmının bir alt birde üst sınırı olur kazanç alt sınırdan az olsa da bu alt sınır üst sınırdan çok olsa da üst sınırla kayıtlı olarak prim kesilir ve aylık bağlanır yani alt sınırdan az düşük kazanç üst sınırdan çok yüksek kazanç nazara alınmaz anayasanın inci maddesinde yazılı devletin mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde alt ve üst sınır belirlenir alt sınır sigortalıya asgari geçim seviyesi sağlayabilecek miktarda belirlenecektir üst sınır ise kurumun aktüeryasını bozmayacak ölçüde ve alt ve üst dereceler ve kademeler arasında uçurum yaratmayacak bir seviyede ve dengeli bir sosyal güvenliği kuracak biçimde ve sosyal adalet ilkeleri çevresinde tesbit edilecektir alt sınırdan az ve üst sınırdan çok kazançlar primlendirme ve aylık bağlamada dikkate alınmayacaktır sosyal güvenliğin sigortalılar arasındaki dayanışma ve riziko iştirakine dayanması passif sigortalıların gelir ve aylıklarının büyük oranda aktif sigortalıların primleriyle karşılanması bu sınırlamayı zorunlu kılar örneğin kimi sigortalılar milyon aylık ücretle çalıştıklarım herhangi bir şekilde belgeleseler ve bu miktar ücretten prim ödeseler ve ortalama bu miktardan oluşsa bu miktar tavan kabul edilse ve aylık bağlansa düşük kazançlı sigortalılar bu gibilerin aylıklarını bir çeşit finanse etmiş olacaktır büyük bir çoğunluk küçük bir azınlığı yararlandırmış olacaktır sayılı kanunun anılan maddeleri ile kurulan sistem bu ilkelere uygun değildir sayılı kanunla sayılı kanuna eklenen geçici üncü maddeye göre tarih ve sayılı bakanlar kurulu kararıyla kabul edilen normal gösterge tablosu tarihinden beri uygulanmakta olup taban tavan rakamı arasında derece ve kademe halinde ve her kademe arasında rakamlık en alt kademe ile en yüksek kademe arasında bir kat fark olmak üzere düzenlenmiş olduğu halde tarih ve sayılı kararname ile yürürlüğe konulan üst gösterge tablosu taban tavan rakamları arasında derece ve kademeden oluşturulmuştur kademeler arasında şer puan taban ve tavan arasında kat fark vardır bu gösterge tablosunun tabanı bile normal gösterge tablosunun tavanından puan yüksektiresas sayısı karar sayısı aynı kararnameyle yürürlüğe konulan geçici gösterge tablosunun ise taban rakamı tavan rakamı olup bu sayılar arasında derece ve kademeyi içermekte ve kademeler arasında şer puan ve tavan ile taban arasında kat fark bulunmaktadır görülüyor ki bu cetveller prim matrahı ve aylık bağlama için bir alt ve üst sınır belirlerken sigortalılar arasındaki dengeyi koruyamamış aşırı farklılıklara yol açmış uyum sağlayamamış düşük kazançlıların statülerini korurken yüksek kazançlı kimi sigortalılar yararına kurumun aktüeryal dengesini altüst edecek nitelikte bir uçurum yaratmış düşük kazançlı sigortalıları kimi yüksek kazançlı sigortalıların gelir ve aylıklarının finansörü mesabesine indirmiştir sosyal sigortaların sigortalılara yaşlılık malûllük ölüm riskinin gerçekleşmesinden önceki yaşam düzeylerini aynen sağlamak şeklinde bir fonksiyonu yoktur aslında bu mümkünde değildir bu nedenle sosyal sigortalar sigortalıların serbest kazancını değil kendi normlarına göre taban ve tavan gösterge ile sınırladığı kazançlarını gerek prim tahsili gerek aylık ve gelir ödemelerinde esas kabul etmeye ve bu sınırların alt ve üstündeki rakamları dikkate almamaya mecburdur fakat bunu yaparken tabanı ve tavanı ve bu rakamlar arasındaki derece ve kademeleri adil bir şekilde düzenlemeye aşırı farklılıklar ve ayırımlardan kaçınmaya sosyal devlet ilkesine uygun ölçüyü ve insaflı davranışı gözönünde tutmaya da mecburdur aylıktan yararlanma konusunda sigortalılara yükletilen edimler açısından da bir denge kurulması zorunludur oysa yukarıda sözü edilen geçici ve ek maddelerde bu dengenin kurulmadığı sosyal adalet ve eşitlik kurallarına uygun bir düzenleme yapılmadığı anlaşılmaktadır öte yandan sözkonusu maddelerle yapılan düzenlemeyle getirilen sistem diğer sosyal güvenlik kurumlarından örneğin tc emekli sandığında da yoktur böylece sosyal güvenlik kurumları arasında da bir eşitsizlik ve farklılık yaratılmıştır tc emekli sandığında tavan sosyal sigortalar kurumundakinden düşüktür kadarki sosyal sigortalar kurumunun tavan aylığı tc emekli sandığındaki tavan aylığının katına çıkmıştır ayrıca tabandan aylık alanla tavandan aylık alan arasındaki denge de bozulmuştur tc emekli sandığında tayan aylık taban aylığın katı iken sosyal sigortalar kurumunda katı olmuştur böylece bu sistem hem sosyal sigortalar arasındaki dengeyi hem de kurumlar arasındaki dengeyi aşırı biçimde bozmuştur tek ve normal gösterge tablosu ile yetinmek ve gerektiğinde onu ıslah edip geliştirmek yerine çeşitli gösterge tabloları ihdas ederek ve kazancı düşük büyük bir sigortalı kütlesini bu yeni tablolardan yararlandırmamaya karşın yüksek kazançlı kimi sigortalıları faydalandırmak ve sistemin yükünü dışlananlara çektirmek adalet eşitlik ve nesafet ve hukuk devleti ilkeleri ile bağdaşmaz ve kurumu ağır malî külfet altına sokar aktüeryal dengesini bozar ve onu diğer aktif ve passif sigortalılara karşı görevlerini yapamayan göstermelik bir kurum haline getirir uygulanan finans sistemi icabı yükün büyük bölümünü üst gösterge tablosundan yararlanmayan sigortalılar topluluğuna çektirmek yoluyla yüksek gelir seviyesindeki kimi sigortalıların aylıklarının artırılması suretiyle anayasa ve sosyal güvenlik ilkelerine ters düşen bir düzenleme yapıldığı sonucuna ulaşmak zorunludur aylık tesbitine ilişkin ortalamalar bakımından da sigortalılar gruba ayrılmıştır bunlardan birinci grup sayılı kanun ile sayılı kanuna eklenen ek l uyarınca tarihinde sonra sigortalı olanlardır bunlar için tüm sigortalı hizmetesas sayısı karar sayısı sürelerine göre ortalama yıllık kazanç bulunacak ve malûllük yaşlılık ölüm aylığının hesabına esas alınacak gösterge buna göre tesbit edilecektir i̇kincisi emekliliğine yıldan fazla süre bulunanlarda üst gösterge tablosu uyarınca aylık bağlanacaklardır ki bunların yıllık ortalaması tarihinden sonra malûllük yaşlılık ölüm sigortası primi ödenecek tüm süre dikkate alınarak hesaplanacaktır üçüncü grup emekliliğine yıldan az süre kalanlar özellikle tarihine pek yakın bir tarihte malûllük yaşlılık ölüm sigortası aylığı istemeye hak kazanacaklar ile tarihi itibariyle malûllük yaşlılık ve ölüm aylığı isteme koşulları oluştuğu halde aylık bağlanmasını istemeyenler veya tarihinden sonra isteyenler olup göstergeleri sayılı kanun ve ile sayılı kanun ün sayılı kanuna eklediği ek a ve bb ve ek b uyarınca aylık talep veya ölüm tarihinden önceki prim hesabına esas azami günlük kazançların yıllık tutarının yıllık ortalamasına göre hesaplanacaktır dördüncü grup sigortalılarda ise yılları arasında takvim yılından daha az süreler için ek bye göre düzenlenecek üst gösterge tablosunun tesbitinde sayılı kanun ile sayılı kanuna eklenen geçici üncü madde uyarınca tavan sayısının tesbitine esas olan sigortalının aylık talep ve ölüm tarihinden önceki takvim yılında üst gösterge tablosunun en yüksek göstergesi üzerinden hesaplanacak günlük kazançların yıllık tutarının ortalaması inci takvim yılı için nci takvim yılı için üncü takvim yılı için üncü takvim yılı için yıllık tutarlarının yıllık ortalaması alınmak suretiyle saptanacaktır beşinci grup geçici inci maddenin kapsamına giren passif emekliler aylık alanlar veya tarihi itibariyle aylık bağlanması için başvuranlardır gerçekten sayılı m ile sayılı kanuna eklenen geçici inci madde bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihinde malûllük yaşlılık ve ölüm sigortalarından gösterge tablosunun en üst göstergesinden aylık almakta olanlar ile aylık talebinde bulunmuş olup henüz işlemleri tamamlanmamış olanlardan gösterge tablosunun en üst göstergesinden aylık bağlanmaya hak kazananlara yeni bir borçlanma olanağı tanımakta borçlanmanın koşullarını borçlanma primlerini ödeyenlerin geçici göstergelerini saptamakta ve bunlara nasıl aylık bağlanacağını düzenlemekte idi bu beşinci gruba ilişkin geçici bilindiği gibi anayasa mahkemesi tarafından iptal edilmiş ve bu yönden grup sayısı inmiştir ne var ki sistemi oluşturan öteki maddelerin incelenmemesi ve iptal edilmemesinden ötürü yukarıdaki grup halindeki ayırım kaldığı gibi halen çalışan sigortalılar belirli bir süre sonra ve belirli koşullarla üst gösterge tablosundan yararlanabilir iken eski emekliler ile tarihi itibariyle emeklilik için başvuranların üst göstergeye göre yaşlılık aylığı bağlanması sisteminden yararlanmaması şeklinde bir sonuç ortaya çıkmıştır bu durum tam bir eşitsizliği meydana getirmektedir malûllük yaşlılık ölüm sigortalarından yararlanan veya yararlanacak olanları normal emekli süper emekli şeklinde ayırmak ve süper emekliliği mali gücü olanlara tanımak sigortalılık aylık hesabına ilişkin ortalama kazançlar bakımından ve ayrıca aylık oranlarıesas sayısı karar sayısı açısından sonuçları değişik bölümlere taksim etmek değişik gösterge tabloları ihdas ederek ve aşırı farklılıklar yaratarak benzer durumda ve aynı sigorta kollarından yararlanacak olan sigortalılar arasında eşitsizliğe yol açmak anayasal eşitlik kuralına ters düşmektedir anayasanın uncu maddesine açıkça aykırıdır i̇ptali istenilen maddelerle getirilen düzen sigortalıları bölmüş ve normal ve süper sigortalıları ve bunlar içerisinde yaratılan grupları adeta birbirine düşman etmiştir böylece toplumsal huzur millî dayanışma ve adalet anlayışı ve sosyal hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmayan bir durum ortaya çıkmıştır bu nedenlerle anılan düzenlemeler anayasanın nci maddesine de aykırıdır bu maddeler devletin herkesin sosyal güvenlikten eşit şekilde yararlanmasını sağlayacak nitelikte olmadığı ve büyük bir sigortalı çoğunluğunun düşük aylık ve gelirlerine karşın bunlara kıyasen çok düşük sayı ve orandaki varlıklı sigortalılara imtiyaz mertebesinde ayırımlı büyük menfaatler sağlayarak herkesin sosyal güvenliğini sağlayacak tedbirleri gereken biçimde aldığını gösterir bir içerik taşımamasından dolayı anayasanın inci maddesine de aykırı düşmektedir öte yandan bu maddelerle getirilen sistemin kurumun aktüeryal dengesini bozduğu kaynaklarım haksız bir biçimde tükettiği ve giderek onu göstermelik bir hale getireceği anlaşılmaktadır anayasa mahkemesinin tarih ve sayılı kararında belirtildiği gibi sosyal sigortalar kurumu tüzel kişiliği olan ve kendi kanunundaki hükümler dışında özel hukuk hükümlerine tabi bulunan malî ve idarî bakımdan özerk bir devlet kurumudur yürütme içinde yer alır ve çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığına bağlıdır finansmanı işçi ve işverenlerden alınan ikili prim sistemiyle olmaktadır sayılı kanun da genel bütçeden yapılacak yardımlardan sözedilmekte ise de bunun kurumun görevini yerine getirmesini engelleyecek bir durumla karşı karşıya kalması halinde devletin yükümlülüğünü belli eden bir hüküm olarak anlamak gerekir uygulamada şimdiye kadar genel bütçe yardımı gerçekleşmemiştir gerçekleşmesi de yakın bir gelecekte olanaklı görülmemektedir sosyal sigortalar kurumu aktüeryasında uygulanan kapitalizasyon yöntemi de fonların mevcut enflasyondan büyük çapta etkilenmesi de sistemin aktüeryal dengeyi bozucu etkisini de artırmaktadır bu durum sistemin devlet sosyal ve ekonomik alanlarda anayasa ile belirlenen görevlerini ekonomik istikrarın korunmasını gözeterek mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir diyen anayasanın inci maddesine aykırı olduğu ve bununda öteki tüm sigortalıların aleyhine olarak onların sosyal güvenliğini tehlikeye düşürme olasılığım yarattığı ortadadır halde sözkonusu maddelerin iptali için anayasa mahkemesine başvurulmalıdır sonuç yukarıda açıklanan gerekçelerle anayasanın ve inci maddelerine aykırı görülen sayılı kanun üncü maddesiyle değiştirilen ek l ek ve ncı maddesiyle eklenen ek nci maddesiyle eklenen geçici üncü maddesinin iptali için anayasanın ve sayılı kanunun maddeleri uyarınca resen anayasa mahkemesine başvurulmasına ve davanın geri bırakılmasına tarihinde oybirliğiyle karar verildi