esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru gerekçesi şöyledir vergi hukukuna egemen olan temel ilkeler özellikle anayasasının maddesinde yer almış ve anılan maddenin fıkrasında da vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımının maliye politikasının sosyal amacı olduğu belirtilmiştir vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı ilkesi anayasasının maddesinde anlatımını bulan sosyal hukuk devleti ilkesinin de doğal bir sonucudur sosyal hukuk devleti öncelikle hukukun egemen olduğu ve vatandaşların hukuki güvenliğe sahip bulunduğu güçsüzleri güçlüler karşısında koruyarak gerçek eşitliği yani sosyal adaleti ve böylece toplumsal dengeyi sağlamakla yükümlü devlettir anayasanın maddesinde yeralan ilke ile devletin vergilendirme alanında sosyal ödevlerini gözönünde tutması gereğine işaret edilmekte ve vergi adaletinin gerçekleştirilmesi yolu ile sosyal adaleti sosyal yararı sağlamak ekonomik ve sosyal dengeyi oluşturmak anayasanın devlete yönelttiği ödevler arasında yeralmaktadır öte yandan anılan anayasa maddesinin ilk fıkrasında madde herkes vergi ödemekle yükümlüdür biçiminde düzenlenen ve verginin genelliği ilkesi olarak nitelendirebileceğimiz kurala da yer verilmiştir bu ilke uyarınca vergi yükünün belirli bireylere veya toplumsal kesimlere yüklenmeyerek yurtta yaşayanların tümüne dağıtılması vergi yükünün belirli toplumsal kesimler üzerinde özellikle yoğunlaştırılmaması mali güçle orantılı olarak vergi yükünün dağıtılması ilkesinin gerçekleştirilmesi amacı dışında gerekmektedir oysa sayılı yasa ile getirilen net aktif vergisi ile yalnızca bilanço veya işletme hesabı esasına göre defter tutan gelir veya kurumlar vergisi yükümlüleri ve bu yükümlülerin yılı hesap dönemi sonu itibariyle düzenledikleri bilançolarında yeralan net aktifleri veya gayrisafi hasılatları esas alınmış böylece anayasanın maddesinde yeralan ve maliye politikasının sosyal amacı olarak belirlenen vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı ilkesi yanında maddede yeralan verginin genelliği ilkesi de çiğnenmiş vergi yükü belli vergi yükümlüleri üzerinde yoğunlaştırılmıştır öte yandan gelir veya kurumlar vergisi yükümlülerinin yılı hesap dönemi sonu itibariyle bilançolarının aktifinde yeralan varlıklarda dikkate alınarak bulunan dönem kazancından hem gelir veya kurumlar vergisi ödenmekte ve hem de vergileme tekniğine aykırı olarak bilançonun aktifinde yeralan varlıklar üzerinden yeniden ek bir vergi tahakkuk ettirilmektedir mali gereksinim ya da içinde bulunulan ekonomik koşullar ve piyasa durumu devletin kolay kavranabilir kaynaklara yönelmesi için yeterli bir gerekçe sayılmamalıdır net aktif vergisinde ise mali idarenin hemen ulaşabileceği beyannameli yükümlüler dikkate alınmıştır bu durum bir yönüyle vergi yükümlülerinin hukuka olan güvenini zedeleyecek öte yandan hukuki güvenliğin bulunmaması hukuk devleti ilkesine de aykırılık teşkil edecektir anayasasının maddesinde yeralan ve vergi hukukuna egemen olan temel ilkelerden bir diğeri de verginin mali güçle orantılı olarak alınmasıdır mali güce göreesas sayısı karar sayısı vergilendirme ilkesi mali gücü daha fazla olanın mali gücü az olana oranla daha fazla vergi ödemesi gereğini içerir net aktif vergisinin konusunu teşkil eden net aktif kavramı sayılı yasanın maddesinde vergi usul kanununun ve mükerrer maddeleri uyarınca tespit edilen muhasebe standartlarına tek düzen hesap planına ve mali tabloların çıkarılmasına ilişkin usul ve esaslara uygun olarak düzenlenmiş bilançonun aktifinde yeralan işletme varlıkları olarak tanımlanmış ve vergi matrahının da bilançoların aktifinde yeralan varlıkların net değeri olduğu belirtilmiştir madde ticari işletmelerin mali gücünü gösteren özsermayedir özsermaye de bilançonun aktifinde yeralan mevcutlar ile alacaklardan pasifte yeralan borçların ve ayrılan karşılık ve amortismanların düşülmesi sonucu bulunan değerdir net aktif vergisinde ise verginin matrahını yalnızca bilançonun aktifinde yeralan varlıklar oluşturmakta borçlar hiç dikkate alınmamakta aktifteki varlıkların net değerinden yalnızca vergi usul yasasına göre ayrılmış amortisman ve karşılıklar indirilebilmektedir bilançonun aktifinde yeralan varlıkların kaynağı özsermaye unsurları olabileceği gibi borçlar da olabilir oysa mayıs tarihli resmi gazetede yayımlanan net aktif vergisi genel tebliğinde de açıkça mali güce göre vergilendirme ilkesine aykırı olarak aktifte yeralan varlıkların kaynağını teşkil eden unsurların bir önemi bulunmadığı sözkonusu kaynakların borçlar veya özsermaye unsurları olabileceği net aktif değerlerin hesaplanmasında bu değerlerin kaynaklarının dikkate alınmayacağı diğer bir söyleyişle indirim ve eklenme kalemi olarak düşünülmeyeceği yalnızca vergi usul yasasına göre ayrılmış amortisman veya karşılıkların indirilebileceği belirtilmiştir i̇şletmelerin mali gücünü yani vergi ödeyebilme gücünü salt bilançonun aktifindeki varlıklar gösteremez özsermayesinin tamamını kaybetmiş ticari serveti bulunmayan işletmenin aktifinde de birçok varlık bulunabilir net aktif vergisi ile vergi yükümlüsü ister kâr etmiş ister zarar etmiş olsun yılı hesap dönemi sonu itibariyle net aktif değerleri üzerinden oranında vergi ödeyecek ve hatta işletmenin sayılı yasanın yayım tarihi olan mayıs tarihinden önce iflas veya tasfiye işlemleri bitmemiş ise iflas veya tasfiye halindeki bu işletmenin de net aktif vergisi yükümlülüğü sözkonusu olacaktır yine sayılı yasanın maddesinin ikinci fıkrasında mükelleflerin net aktif değerleri veya gayrisafi hasılatları üzerinden ödeyecekleri bu verginin beyan edilen matrahları ne olursa olsun on milyon liradan az olamayacağı hükmüne yer verilmiştir bu hüküm anayasasının maddesinde yeralan mali güçle orantılı olarak vergilendirme ilkesi yanında anayasanın maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine de aykırılık teşkil etmektedir çünkü yasakoyucu anılan yasanın maddesindeki hüküm ile ekonomik durumlarının farklılığı nedeniyle benzer koşullar içinde olmayan yükümlülerin beyan ettiği matrahların düşüklüğünü diğer yandan takvim yılı sonunda işe başlayan yükümlülerleesas sayısı karar sayısı öteden beri vergi yükümlüsü olanlar arasındaki ödeme gücünü hiç dikkate almaksızın en az ödenmesi gereken vergi tutarını on milyon lira olarak belirlemiştir yukarıda açıklanan gerekçelerle bir davaya bakmakta olan mahkemenin taraflardan birinin ileri sürdüğü anayasaya aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa tarafların bu konuda iddia ve savunmalarını ve kendisini bu kanıya götüren görüşünü açıklayan kararı ile birlikte anayasa mahkemesine başvurması gerektiğini düzenleyen sayılı yasanın maddesi uyarınca sayılı yasanın dava konusu olaya ilişkin maddesi bilanço esasına göre defter tutan kurumlar vergisi yükümlüsüne ilişkin bölüm maddenin birinci ve ikinci fıkraları bilanço esasına göre defter tutan yükümlülere ilişkin bölümleri ve maddesinin anayasasının maddesinde yeralan sosyal hukuk devleti ilkesine maddede düzenlenen kanun önünde eşitlik ilkesine maddede anlamını bulan verginin genelliği ve vergilendirmenin mali güçle orantılı olması ilkesine maddede düzenlenen vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı ilkelerine aykırı görüldüğünden sayılı yasanın yukarıda açıklaması yeralan maddelerinin iptali için anayasa mahkemesine başvurulmasına dosyada bulunan ilgili belgelerin bir örneğinin anayasa mahkemesi başkanlığına gönderilmesine anayasasının maddesi uyarınca anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davanın beş ay geri bırakılmasına tarihinde oybirliği ile karar verildi