esas sayısı karar sayısı i̇ptal davasi ve yürürlüğün durdurulmasi i̇stemi̇ i̇le i̇ti̇raz başvurularinin gerekçeleri̇ günlü iptal ve yürürlüğün durdurulması istemini içeren dava dilekçesinin gerekçe bölümü şöyledir  iii gerekçe öncelikle belirtmek gerekir ki tüm doğal varlıkların korunması temelinde mühendislik mimarlık ve planlama ilkelerine uygun yerleşim alanları ve kentleşme olgusu oluşturulmadan anayasanın mülkiyet konut dokunulmazlığı barınma hakkı hukuk devleti ve sosyal devlet ilkeleri ile eşitlik ilkelerine uygun olarak hazırlanmamış her türlü afet merkezli kanun düzenlemesi ülkemizi büyük bir çıkmaza sürükleyecektir bir oldu bittiye getirilemeyecek ve tek yetkili olarak bir bakanlığın sorumluluğuna bırakılamayacak kadar yaşamsal olan bu konu üzerinde en az anayasa çalışmaları kadar önemle durulmalı ve yetkili tüm birimlerin katılımıyla bir uzlaşı sağlanmalıdır aksi halde üzerinde hukuki ekonomik sosyolojik teknik ve diğer pek çok konuda detaylı çalışma yapılmadan gerçekleştirilecek bir şehirleşme daha büyük sosyal deprem ve krizlere davetiye çıkaracaktır bu nedenle tarihli ve sayılı afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkındaki kanun kentlerin afetlere karşı korumasız olduğu ülkemizde denetimsiz ve mühendislik hizmeti almamış yapılaşmanın engellenmesini sağlayacak bir düzenleme olmaktan oldukça uzaktır çünkü ülkemiz için bu kadar hayati bir konuda toplumun ilgili kesimlerinin konu ile ilgili meslek kuruluşlarının görüş ve önerileri alınmamış konu ile ilgili yapılmış çalışmalar alınan kararlar göz ardı edilmiş ve neticede bilimsel ve hukuki temelden tamamen yoksun bir kanun ortaya çıkmıştır yoksulun barınma hakkını yok sayan vatandaşın mülkiyet hakkına tecavüzü yasal bir hale getiren yerel yönetimlerin yasalarından kaynaklanan yetkilerini ortadan kaldıran vatandaşlar arasında ayrımcı uygulamaların temelini atan bütün yetkiyi bakanlıkta toplayan uygulama sırasında yapılacak yardımları lütuf düzeyine indirgeyen zeytincilik orman askeri yasak bölgeler turizmi teşvik kültür ve tabiat varlıklarını koruma kıyı mera kanunları gibi doğa çevre kültür varlıklarını koruyup geliştirmeyi amaçlayan kanunların bu kanunun uygulanmasını engelleyici ve bu kanuna aykırı hükümlerini ortadan kaldıran söz konusu sayılı afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkındaki kanun anayasaya pek çok mevcut kanuna ve uluslararası sözleşmelere aykırı olduğu gibi uygulamaya geçilmesi halinde telafisi imkansız zararlar doğurabilecek niteliktedir a tarihli ve sayılı afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkındaki kanunun nci maddesinin fıkrasındaki bakanlık tarafından yetkilendirilmesi halinde i̇fadesinin anayasaya aykırılığıesas sayısı karar sayısı sayılı afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkındaki kanunun maddesinin fıkrasındaki tanımlar başlıklı maddesinin fıkrasında i̇dare belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeleri bu sınırlar dışında il özel idarelerini büyükşehirlerde büyükşehir belediyelerini ve bakanlık tarafından yetkilendirilmesi hâlinde büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçe belediyeleri olarak tanımlanmıştır açıkça anlaşılacağı üzere sayılı afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkındaki kanunun maddesinin fıkrasındaki bakanlık tarafından yetkilendirilmesi halinde ifadesi çevre ve şehircilik bakanlığına büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçe belediyelerinden istediği ile çalışma istemediği ile çalışmama gibi keyfi bir yetki vermektedir başka bir deyişle madde de idare olarak belediyelerden söz edilse de bakanlık tarafından yetkilendirilmeyen belediyelerin hiçbir yetki ve tasarrufu bulunmamaktadır halbuki büyükşehir ilçe belediyelerinin ve sayılı yasalardan gelen yetkileri olup bu yetkilerin kullanımı bakanlığın takdirine bağlı olmamalıdır taktir edileceği üzere böylesi açıklıktan yoksun ve keyfi bir düzenleme öngörülemezlik ve belirsizlik yaratır anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devletinin temel unsurlarından birisi de hukuk güvenliğini sağlamasıdır hukuk güvenliği kurallarda belirlilik ve öngörülebilirlik gerektirir hukuk devletinde yargı denetiminin sağlanabilmesi için yönetimin görev ve yetkilerinin sınırının yasalarda açıkça gösterilmesi bir zorunluluktur belirlilik ve öngörülebilirlik özellikleri taşımayan ve dolayısı ile hukuki güvenlik sağlamayan kurallar ise hukuk devleti ilkesi ve dolayısıyla anayasanın türkiye cumhuriyetinin bir hukuk devleti olduğunu ifade eden nci maddesi ile bağdaşmaz i̇ptali istenen bakanlık tarafından yetkilendirilmesi halinde ifadesi belirsizlik keyfilik toplum menfaati açısından sakıncalar taşımaktadır anayasa mahkemesinin pek çok kararında belirtildiği üzere yasada belirtilmesi gereken söz konusu hususlara yasada yer verilmemesi yasaların açık anlaşılabilir ve sınırlan belirli kurallar içermesi gereğinin hukuk güvenliğinin gerçeklemesi için ön koşul kabul edildiği hukuk devleti anlayışına ve dolayısıyla anayasanın maddesine aykırı düşmektedir anayasa mahkemesinin tarihli ve sayılı kararında anayasanın maddesinde türkiye cumhuriyetinin başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik lâik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu vurgulanmıştır hukuk devleti tüm işlem ve eylemleri hukuka uygun olan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdürmeyi amaçlayan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan insan haklarına saygı duyarak bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren yargı denetimine açık yasaların üstünde anayasa ve yasa koyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri bulunduğu bilincinde olan devlettir anayasanın maddesinde yasama yetkisi türk milleti adına türkiye büyük millet meclisinindir bu yetki devredilemez denilmektedir buna göre yasa koyucunun temel ilkeleri koymadan çerçeveyi çizmeden yürütmeye yetki vermemesi sınırsız belirsiz bir alanı yönetimin düzenlemesine bırakmaması gerekir anayasa mahkemesinin önceki kararlarında vurgulandığı üzere anayasada yasa ile düzenlenmesi öngörülen konularda yürütme organına genel ve sınırları belirsiz bir düzenlemeesas sayısı karar sayısı yetkisinin verilmesi olanaklı değildir yürütmenin düzenleme yetkisi yasa ile sınırlandırılmış tamamlayıcı bir yetkidir bu nedenle anayasada öngörülen ayrık durumlar dışında yürütme organına yasalarla düzenlenmemiş bir alanda genel nitelikte kural koyma yetkisi verilemez ayrıca yürütme organına düzenleme yetkisi veren bir yasa kuralının anayasanın maddesine uygun olabilmesi için temel ilkelerin konulması çerçevenin çizilmesi düzenleme için sınırsız belirsiz geniş bir alanın bırakılmaması gerekir dolayısıyla i̇ptali istenilen bu ifade yeterli açıklık ve belirlilikten uzak olduğundan anayasanın ve maddelerine aykırıdır bu belirsizlik anayasanın başlangıç kısmına nci ve inci maddelerine aykırı olduğu gibi ayrıca anayasanın herhangi bir hükmüne aykırı bir düzenlemenin ise anayasanın nci ve inci maddelerinde belirtilen hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ile çelişeceği ortadadır bu fıkrada kullanılacak yetkiler asli bir düzenleme yetkisi niteliği taşıdığından böyle bir yetkilendirmede daha önce de belirtildiği üzere anayasanın ncı nci inci ve uncu maddelerine aykırıdır anayasanın maddesinin ilk fıkrasında mahallî idareler il belediye veya köy halkının mahallî müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları gene kanunda gösterilen seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzelkişileridir denilerek yerel yönetimlerin genel bir tanımı yapıldıktan sonra ikinci fıkrasında bu yönetimlerin kuruluş ve görevleri ile yetkilerinin yerinden yönetim ilkesine uygun olarak yasayla düzenleneceği belirtilmektedir anayasa mahkemesi sayılı kararında anayasanın idarî vesayetin hangi amaçlarla kullanılacağını kurala bağlamakla yetinmediğini ilke ve yöntemlerinin de yasa ile belli edilmesi koşulunu aradığını belirtmiştir yine aynı kararda yasada yerel yönetimlere ait olan yetkilerin geçici olarak alınabileceği belirtilmekle birlikte bunun için bir sınırlama getirilmediğinden bu yetkilerin merkezî yönetimce çok uzun süre kullanılması olanağı getirilmektedir bu durum yerel yönetimlerin özerkliğine idarî vesayet yetkisinin kullanılması dışında bir müdahale olanağı tanımayan anayasanın maddesi ile bağdaşmamaktadır i̇tiraz konusu düzenlemede bir idarî vesayet ilişkisinin varlığından değil merkezî yönetimin yerel yönetimlerin plânlama yetkilerine yukarıda özetlenen nedenler dışında ve sınırı belirsiz biçimde gelişigüzel el atmasından söz edilebilir böylece i̇tiraz konusu kuralın anayasanın maddesinin ikinci fıkrasında yer alan yerel yönetimlerin görevlerinin kanunla düzenleneceği ilkesine ve aynı maddenin beşinci fıkrasına aykırı olduğu kanısına varılmıştır bu nedenle iptal konusu idare tanımında belediyelerin hangi durumlarda idare tarafından yetkilendirileceğinin yasada belirtilmemesi açıkça anayasanın maddesine de aykırıdır tarihli ve sayılı afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkındaki kanunun nci maddesinin fıkrasının anayasaya aykırılığı madde fıkrası tasarının tanımlar başlıklı inci maddesinin fıkrasında rezerv yapı alanı tanımlanmaktadıresas sayısı karar sayısı bu maddeye göre rezerv yapı alanı bu kanun uyarınca gerçekleştirilecek uygulamalarda yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere toki̇nin veya i̇darenin talebine bağlı olarak veya resen maliye bakanlığının uygun görüşü alınarak bakanlıkça belirlenen alanları ifade etmektedir başka bir deyişle bu fıkra ile rezerv yapı alanının bakanlıkça belirleneceği hükme bağlanmakta ve sayılı khkda olduğu gibi yerel yönetimlerin yetkilerini bertaraf etmektedir dolayısıyla bu fıkra çevre ve şehircilik bakanlığına yine olağanüstü bir yetki vermekte dilerse bakanlığın resen yeni yerleşim alanı belirleyebileceğini ifade etmektedir seçilmiş yerel yönetimlerin yetki alanına tecavüz eden ve belediyeleriil özel idarelerini tali konuma iten bakanlığa bağlı toki̇yi seçilmiş yerel yönetimlerle eş ya da üst karar mekanizması olarak değerlendiren bu yaklaşımın demokrasi ile bağdaşmadığı açıktır yeni yerleşimlerin kurulacağı rezerv yapı alanlarının tespitinde sadece maliye bakanlığının görüşü alındığı gibi nasıl bir kent nasıl bir türkiye sorusuna da sadece toki̇ ve maliye bakanlığı karar vermektedir bu kadar önemli bir konuda tarım bakanlığının kültür bakanlığının tabiat ve kültürü koruma kurullarının odaların ve üniversitelerin görüşlerinin alınmaması hiçbir mantıkla bağdaşmaz ayrıca fıkradaki rezerv yapı alanı tanımında açıkça yeni yerleşme alanları olan bu alanların saptanmasında bir analiz ya da afet riskinin azaltılması amacı gözetilerek çevre düzeni ve diğer plan kararlarıyla bütünlüklü bir saptama yapılmayacağı açıkça görülmektedir yine rezerv yapı alanlarının idari olarak nasıl ve kimin tarafından belirleneceğini bu alanların araştırmalarını kimin üsteleneceği maddede belli değildir anayasanın maddesinde belirtildiği üzere yasa koyucunun temel ilkeleri koymadan çerçeveyi çizmeden yürütmeye yetki vermemesi sınırsız belirsiz bir alanı yönetimin düzenlemesine bırakmaması gerekir anayasa mahkemesinin pek çok kararında vurgulandığı üzere anayasada yasa ile düzenlenmesi öngörülen konularda yürütme organına genel ve sınırları belirsiz bir düzenleme yetkisinin verilmesi olanaklı değildir böylesi açıklıktan yoksun ve keyfi bir düzenleme öngörülemezlik ve belirsizlik yaratır belirlilik ve öngörülebilirlik özellikleri taşımayan ve dolayısı ile hukuki güvenlik sağlamayan kurallar ise hukuk devleti ilkesi ve dolayısıyla anayasanın türkiye cumhuriyetinin bir hukuk devleti olduğunu ifade eden nci maddesi ile bağdaşmaz bu fıkrada kullanılacak yetkiler asli bir düzenleme yetkisi niteliği taşıdığından böyle bir yetkilendirmede daha önce de belirtildiği üzere anayasanın ncı nci inci ve uncu maddelerine aykırıdır anayasanın maddesinin ilk fıkrasında mahallî idareler il belediye veya köy halkının mahallî müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları gene kanunda gösterilen seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzelkişileridir denilerek yerel yönetimlerin genel bir tanımı yapıldıktan sonra ikinci fıkrasında bu yönetimlerin kuruluş ve görevleri ile yetkilerinin yerinden yönetim ilkesine uygun olarak yasayla düzenleneceği belirtilmektediresas sayısı karar sayısı anayasa mahkemesi sayılı kararında anayasanın idarî vesayetin hangi amaçlarla kullanılacağını kurala bağlamakla yetinmediğini ilke ve yöntemlerinin de yasa ile belli edilmesi koşulunu aradığını belirtmiştir bu durumda söz konusu düzenleme anayasanın maddesinin ikinci fıkrasında yer alan yerel yönetimlerin görevlerinin kanunla düzenleneceği ilkesine ve aynı maddenin beşinci fıkrasına da açıkça aykırıdır tarihli ve sayılı afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkındaki kanunun nci maddesinin ve fıkralarının anayasaya aykırılığı madde fıkrası tasarının tanımlar başlıklı inci maddesinin fıkrasında riskli alan tanımlanmaktadır riskli alan zemin yapısı veya üzerindeki yapılaşma sebebiyle can ve mal kaybına yol açma riski taşıyan bakanlık veya i̇dare tarafından afet ve acil durum yönetimi başkanlığının görüşü de alınarak belirlenen ve bakanlığın teklifi üzerine bakanlar kurulunca kararlaştırılan alandır riskli yapı riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmi ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıyı i̇lk olarak belirtmek gerekir ki fıkrasındaki riskli alan tanımı çok belirsiz olup bilimsel kriterlere dayanmayan sadece yetki saptaması yapan bir tanımdır fıkrasındaki riskli yapı tanımında ise ilmi ve teknik verilere dayalı olarak tespit yapılacağı belirtilmişse de bu yapıların doğru seçilebilmesi için kullanılacak bilimsel ve teknik verilerin ne olacağı açık değildir ayrıca fıkrasında riskli yapıların kimin tarafından belirleneceği bu yapıların araştırmalarını kimin üsteleneceği de belli değildir yine fıkrasında riskli alanların tespitindeki yetki ve sorumluluklar bir takım olasılıklar içeren muğlak ifadelerle belirtilmiştir hukuk devletinde yargı denetiminin sağlanabilmesi için yönetimin görev ve yetkilerinin sınırının yasalarda açıkça gösterilmesi bir zorunluluktur belirlilik ve öngörülebilirlik özellikleri taşımayan ve dolayısı ile hukuki güvenlik sağlamayan kurallar ise hukuk devleti ilkesi ve dolayısıyla anayasanın türkiye cumhuriyetinin bir hukuk devleti olduğunu ifade eden nci maddesi ile bağdaşmaz anayasa mahkemesinin tarihli ve sayılı kararında anayasanın maddesinde türkiye cumhuriyetinin başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik lâik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu vurgulanmıştır hukuk devleti tüm işlem ve eylemleri hukuka uygun olan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdürmeyi amaçlayan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan insan haklarına saygı duyarak bu hak veesas sayısı karar sayısı özgürlükleri koruyup güçlendiren yargı denetimine açık yasaların üstünde anayasa ve yasa koyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri bulunduğu bilincinde olan devlettir anayasanın maddesinde yasama yetkisi türk milleti adına türkiye büyük millet meclisinindir bu yetki devredilemez denilmektedir buna göre yasa koyucunun temel ilkeleri koymadan çerçeveyi çizmeden yürütmeye yetki vermemesi sınırsız belirsiz bir alanı yönetimin düzenlemesine bırakmaması gerekir bu belirsizlik anayasanın başlangıç kısmına nci ve inci maddelerine aykırı olduğu gibi ayrıca anayasanın herhangi bir hükmüne aykırı bir düzenlemenin ise anayasanın nci ve inci maddelerinde belirtilen hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ile çelişeceği ortadadır anayasanın nci maddesinde toplumun huzuru millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı olunacağına yer verilerek devlet ve toplumun çıkarlarına öncelik tanınmıştır anayasanın inci maddesinde de bir yandan türk milletinin bağımsızlığı nı öte yandan da kişilerin ve toplumun refah huzur ve mutluluğunu sağlamak devletin temel amaç ve görevleri arasında sayılmıştır anayasa mahkemesinin sayılı yasa ile ilgili kararında inci maddede yer alan türk milletinin bağımsızlığı ilkesinin siyasal ve ekonomik bağımsızlığı birlikte içerdiği bu kavramların yalnız başına bir anlam taşımadıkları birbirlerini tamamlayan kavramlar oldukları vurgulanmıştır i̇ptali istenen bu fıkralarda riskli alan ve riskli yapı konusundaki yasal sınırlar konusundaki belirsizlik toplumun yararlan ve ülke geleceği açısından sakıncalar taşımaktadır bu fıkrada kullanılacak yetkiler asli bir düzenleme yetkisi niteliği taşıdığından böyle bir yetkilendirmede ayrıca anayasanın ncı nci inci ve uncu maddelerine de aykırıdır a tarihli ve sayılı afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkındaki kanunun üncü maddesinin birinci fıkrasının anayasaya aykırılığı madde riskli yapıların tespiti bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde masrafları kendilerine ait olmak üzere öncelikle yapı malikleri veya kanuni temsilcileri tarafından bakanlıkça lisanslandırılan kurum ve kuruluşlara yaptırılır ve sonuç bakanlığa veya i̇dareye bildirilir bakanlık riskli yapıların tespitini süre vererek maliklerden veya kanuni temsilcilerinden isteyebilir verilen süre içinde yaptırılmadığı takdirde tespitler bakanlıkça veya i̇darece yapılır veya yaptırılır bakanlık belirlediği alanlardaki riskli yapıların tespitini süre vererek i̇dareden de isteyebilir bakanlıkça veya i̇darece yaptırılan riskli yapı tespitlerine karşı maliklerce veya kanuni temsilcilerince onbeş gün içinde itiraz edilebilir bu itirazlar bakanlığın talebi üzerine üniversitelerce ilgili meslek disiplini öğretim üyeleri arasından görevlendirilecek dört ve bakanlıkça bakanlıkta görevli üç kişinin iştiraki ile teşkil edilen teknik heyetler tarafından incelenip karara bağlanır bakanlık veya i̇dare tarafından yapılan tespit işleminin masrafı ilgili tapu müdürlüğüne bildirilir tapu müdürlüğü binanın paydaşlarının müteselsil sorumlu olmalarını sağlamak üzere tapu kaydındaki arsa payları üzerine masraf tutarında müşterek ipotek belirtmesinde bulunarak bakanlığa veya i̇dareye ve binanın ayni ve şahsi hak sahiplerine bilgi veriresas sayısı karar sayısı bu maddeye göre riskli yapıların belirlenmesi işleri bakanlıkça lisanslandırılan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacaktır bakanlığın kurulacak yapı denetim şirketleri yeminli teknik bürolar gayrimenkul değerlemesi yapan şirketler gibi uzmanlık sahibi firmalar aracılığıyla bu işleri yaptıracağı anlaşılmaktadır bir yapının riskli yapı olup olmadığıyla ilgili tespit masrafları yapı malikleri tarafından karşılanacaktır malikler yapılarının riskli yapı olduğunu kendileri tespit ettirebileceği gibi bakanlık da riskli yapıların tespitini maliklerden isteyebilecektir bakanlık belirlediği alanlardaki riskli yapıların tespitini belediyelerden de talep edebilecektir yapılan bu tespitlerin sonuçlarına karşı malikler on beşgün içinde itiraz edebilecektir yapılan itirazları bakanlığın oluşturacağı teknik heyetler inceleyip karara bağlayacaktır görüldüğü üzere bir yapının riskli yapı statüsüne geçirilebilmesi bu konuda kurulacak firmaların vereceği raporlarla mümkün olabilecektir dolayısıyla bir yapının riskli yapı sayılması halinde bunun önemli sonuçları ortaya çıkacağından bu raporlar çok önemlidir i̇lk olarak belirtmek gerekir ki bu maddede bakanlıkça lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlar ile teknik heyetin tanımı olmadığı gibi statüleri de belirsizdir ayrıca tespitleri yapmak üzere bakanlıkça lisanslandırılacak kuruluşların nasıl oluşturulacağı ve niteliği de belli değildir yönetmeliğe bırakılan bu oluşumların niteliği ve yetkileri idarenin takdirine bırakılmıştır böylesi açıklıktan yoksun bir düzenleme öngörülemezlik ve belirsizlik yaratır anayasanın nci maddesinde belirtilen hukuk devletinin temel unsurlarından birisi de hukuk güvenliğini sağlamasıdır hukuk güvenliği kurallarda belirlilik ve öngörülebilirlik gerektirir belirlilik ve öngörülebilirlik özellikleri taşımayan ve dolayısı ile hukuki güvenlik sağlamayan kurallar ise hukuk devleti ilkesi ve dolayısıyla anayasanın türkiye cumhuriyetinin bir hukuk devleti olduğunu ifade eden nci maddesi ile bağdaşmaz bu fıkrada kullanılacak yetkiler asli bir düzenleme yetkisi niteliği taşıdığından böyle bir yetkilendirmede daha önce de belirtildiği üzere anayasanın ncı nci inci ve uncu maddelerine aykırıdır ayrıca dbu belirsizlik anayasanın başlangıç kısmına nci ve inci maddelerine aykırı olduğu gibi ayrıca anayasanın herhangi bir hükmüne aykırı bir düzenlemenin ise anayasanın nci ve inci maddelerinde belirtilen hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ile çelişeceği ortadadır anayasa mahkemesinin tarihli ve sayılı kararında da belirtildiği üzere anayasanın maddesinde yasama yetkisi türk milleti adına türkiye büyük millet meclisinindir bu yetki devredilemez denilmektedir buna göre yasa koyucunun temel ilkeleri koymadan çerçeveyi çizmeden yürütmeye yetki vermemesi sınırsız belirsiz bir alanı yönetimin düzenlemesine bırakmaması gerekir anılan yasa adalet ilkesi ihmal edilerek hazırlanmış olup riskli yapıların tespiti taşınmaz devri ve tescili konusunda hak sahipleri ciddi bir şekilde haksızlığa uğratılmaktadır örneğin tespit masrafları hak sahiplerine yüklenmekte riskli olmayan yapılar bile uygulama bütünlüğü bahanesi ile yasa kapsamına alınarak vatandaşlar hak kayıplarına uğratılmaktadır her ne kadar madde de tespitlere gün içinde itiraz hakkı tanınıyor ise de itiraz halinde itirazları değerlendirecek teknik heyetin bakanlığın talebi üzerine ilgili öğretim üyeleri arasından görevlendirilecek dört ve bakanlıkça seçilen bakanlıkta görevli üç kişiden oluşacağının belirtilmesi ve bunların hangi meslek alanlarından ve hangi kriterleri göreesas sayısı karar sayısı seçileceğinin tam olarak belirtilmemesi yine idareye olağanüstü yetkilerin verildiği bir alanın bırakılması anlamına geldiği gibi ayrıca teknik heyete seçilen üç kişinin yine bakanlıktan olması da bu heyetin tarafsızlığı konusunda ciddi şüphe uyandırmaktadır halbuki idare karşısında vatandaş haklarının korunabilmesi için itirazların bağımsız heyetler tarafından ele alınıp değerlendirilmesi hukuk devletinde zaruridir hukuk devleti tüm işlem ve eylemleri bağımsız yargı denetimine açık her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurmayı ve sürdürmeyi amaç edinmiş anayasa ve hukukun üstün kurallarına bağlılığa özen gösteren devlettir hukuk devleti ilkesinin öğeleri arasında yasaların kamu yararına dayanması kuralların herkes için konulması kamu düzeninin kurulması ve korunması amacına yönelik bu kurallarda adalet ve hakkaniyet ölçütlerinin de göz önünde tutulması gerekliliği bulunmaktadır maddede her ne kadar bakanlığın belirlediği alanlardaki riskli yapıların tespitini süre vererek toki̇den ve idareden de isteyebileceği belirtilmişse de hemen ardından verilen süre içinde bu tespitler yapılamadığı takdirde bakanlıkça yapılır veya yaptırılır denmekte dolayısıyla riskli yapıların tespiti yetkisinin tek mercide çevre ve şehircilik bakanlığında toplandığını bir kez daha göstermiştir yetkinin genel olarak çevre ve şehircilik bakanlığına verilmesi yerleşmelerin asıl sorumlusu olan yerel yönetim birimlerinin devre dışı bırakılmasına neden olacaktır bakanlığa tanınan yetkiler belediyeleri kentlerinde yetkisiz bırakacak halk ile belediye belediye ile bakanlık karşı karşıya gelecektir anayasa mahkemesinin k sayılı kararında anayasanın idarî vesayetin hangi amaçlarla kullanılacağını kurala bağlamakla yetinmediğini ilke ve yöntemlerinin de yasa ile belli edilmesi koşulunu aradığını belirtmiştir bu durumda söz konusu düzenleme anayasanın maddesinin ikinci fıkrasında yer alan yerel yönetimlerin görevlerinin kanunla düzenleneceği ilkesine ve aynı maddenin beşinci fıkrasına da açıkça aykırıdır yine i̇çerdiği temel görüş ve ilkeler diğer hükümlerle eşdeğer olan anayasanın başlangıç kısmının beşinci paragrafında hiçbir faaliyetin türk millî menfaatleri nin karşısında koruma göremeyeceği ilkesi ile anayasanın öngördüğü hukuk düzeni içinde ulusal çıkarların her şeyin üzerinde tutulması gerektiği belirtilmiştir ayrıca anayasa mahkemesinin tarih sayılı kararında anayasanın maddesiyle devlete kişilerin ve toplumun refah huzur ve mutluluğunu sağlama ve insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlama ödevi yüklenmekte maddesiyle de herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu belirtilerek bu hakkı korumanın yine devletin ve vatandaşların ödevi olduğu vurgulanmaktadır tarihli ve sayılı afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkındaki kanunun üncü maddesinin üçüncü fıkrasının anayasaya aykırılığı üçüncü fıkraya göre bakanlığın talebi üzerine tarihli ve sayılı millî savunma bakanlığı i̇skân i̇htiyaçları i̇çin sarfiyat i̇crası ve bu bakanlıkça kullanılanesas sayısı karar sayısı gayrimenkullerden lüzumu kalmayanların satılmasına salâhiyet verilmesi hakkında kanun ve tarihli ve sayılı askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgeleri kanunu kapsamında bulunan yerler de dâhil olmak üzere riskli alanlarda ve rezerv yapı alanlarında olup hazinenin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazlardan kamu idarelerine tahsisli olanlar ilgili kamu idaresinin görüşü alınarak ve sayılı kanunlar kapsamında bulunan yerler için millî savunma bakanlığının uygun görüşü alınarak maliye bakanlığının teklifi ve bakanlar kurulu kararıyla kamu idarelerine tahsisli olmayanlar ilgili kamu idaresinin görüşü alınarak maliye bakanlığınca bakanlığa tahsis edilir veya bakanlığın talebi üzerine toki̇ye ve i̇dareye bedelsiz olarak devredilebilir bu maddeyle kamu kurum ve kuruluşlarına tahsisli alanlar çok kolay bir şekilde yasa kapsamına alınarak toki̇ye ve idareye bedelsiz devredilmektedir ancak maddede bakanlığıntoki̇nin bu alanları nasıl kullanacağına dair bir ibare bulunmamaktadır öncelikli olarak belirtmek gerekir ki belirlilik ve öngörülebilirlik özellikleri taşımayan ve dolayısı ile hukuki güvenlik sağlamayan kurallar ise hukuk devleti ilkesi ve dolayısıyla anayasanın türkiye cumhuriyetinin bir hukuk devleti olduğunu ifade eden nci maddesi ile bağdaşmaz anayasa mahkemesinin tarihli ve sayılı kararında ancak hukuk devletinin en temel unsurlarından birisi olan hukuki güvenlik ilkesi bireyleri keyfi yönetimlere ve hukuki sürprizlere karşı korumak ve bireylerin ileride başlarına gelebilecekleri öngörebilmesi ve hareketlerini buna göre ayarlayabilmesi amacıyla hukuk kurallarının açık anlaşılabilir ve öngörülebilir olmasını gerektirir hukuki güvenlik ilkesini eşya hukuku alanında somutlaştıran kurum tapuya güven ilkesidir tapu sicilinin temel işlevi bir taşınmazla ilgili tüm hakların bu sicile kaydedilerek herkese karşı ileri sürülebilmesi ve sicile kayıtlı olmayan hakların da iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülememesidir bu aynı zamanda mülkiyet hakkının sağladığı güvencenin de bir sonucudur anayasanın maddesinde türkiye cumhuriyetinin başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik lâik ve sosyal bir hukuk devleti olduğu vurgulanmıştır hukuk devleti tüm işlem ve eylemleri hukuka uygun olan her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdürmeyi amaçlayan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan insan haklarına saygı duyarak bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren yargı denetimine açık yasaların üstünde anayasa ve yasa koyucunun da bozamayacağı temel hukuk ilkeleri bulunduğu bilincinde olan devlettir anayasanın maddesinde yasama yetkisi türk milleti adına türkiye büyük millet meclisinindir bu yetki devredilemez denilmektedir buna göre yasa koyucunun temel ilkeleri koymadan çerçeveyi çizmeden yürütmeye yetki vermemesi sınırsız belirsiz bir alanı yönetimin düzenlemesine bırakmaması gerekir anayasa mahkemesinin önceki kararlarında vurgulandığı üzere anayasada yasa ile düzenlenmesi öngörülen konularda yürütme organına genel ve sınırları belirsiz bir düzenleme yetkisinin verilmesi olanaklı değildir yürütmenin düzenleme yetkisi yasa ile sınırlandırılmış tamamlayıcı bir yetkidir bu nedenle anayasada öngörülen ayrık durumlar dışında yürütme organına yasalarla düzenlenmemiş bir alandaesas sayısı karar sayısı genel nitelikte kural koyma yetkisi verilemez ayrıca yürütme organına düzenleme yetkisi veren bir yasa kuralının anayasanın maddesine uygun olabilmesi için temel ilkelerin konulması çerçevenin çizilmesi düzenleme için sınırsız belirsiz geniş bir alanın bırakılmaması gerekir i̇ptali istenilen kural ise yeterli açıklık ve belirlilikten uzak olduğundan anayasanın ve maddelerine aykırıdır bu belirsizlik anayasanın başlangıç kısmına nci ve inci maddelerine aykırı olduğu gibi hukuk devleti ilkesi ile de bağdaşmamaktadır anayasanın nci maddesinde toplumun huzuru millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı olunacağına yer verilerek devlet ve toplumun çıkarlarına öncelik tanınmıştır anayasanın inci maddesinde de bir yandan türk milletinin bağımsızlığı nı öte yandan da kişilerin ve toplumun refah huzur ve mutluluğunu sağlamak devletin temel amaç ve görevleri arasında sayılmıştır böylesi bir düzenlemenin anayasanın başlangıç kısmının inci paragrafında belirtilen ‘ulusal çıkarların üstünlüğü ‘bağımsızlık ve ülke güvenliği kavramları ve inci maddesinde belirtilen ‘toplumun huzuru kavramları ile bağdaşmayacağı açıktır anayasanın herhangi bir hükmüne aykırı bir düzenlemenin ise anayasanın nci ve inci maddelerinde belirtilen hukuk devleti anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkeleri ile çelişeceği ortadadır bu fıkrada kullanılacak yetkiler asli bir düzenleme yetkisi niteliği taşıdığından böyle bir yetkilendirmede daha önce de belirtildiği üzere anayasanın ncı nci inci ve uncu maddelerine aykırıdır yine madde de askeri alanlarda dahil olmak üzere riskli alanlarda ve rezerv yapı alanlarında olup hazine mülkiyetindeki alanların tümüyle bakanlığa tahsis edilmesi düzenlenmiştir maddeye göre bu alanların yerel yönetimlere ya da toki̇ye devredilebilmesi yine bakanlığın kararına bırakılmıştır böylece kamu mülkiyetinde olan alanlar yapılaşmaya açılmış olacaktır uzun yıllardan bu yana yapılan satışlarla tükenme noktasına gelen kamu mülklerinden kalan son parçaların da satışa konu edilerek talan edilmesinin yolunu açan bu düzenleme aslen kentsel sosyal ve teknik altyapı alanları için kullanılması gereken bu alanların tümüyle ortadan kalkmasına neden olacaktır özellikle askeri alanların kent içindemerkezinde veya yakınında geniş alanları kapsadığı göz önüne alındığında yüzde ından fazlası plansız ve kaçak yapılaşmış kentlerimizin sosyal ve teknik altyapı alanı ihtiyacının karşılanması için son fırsat da kaçırılmış olacaktır anayasa mahkemesi tarih sayılı kararında kıyıların devletin hüküm ve tasarrufu altında olması buraların özel mülkiyete konu olamayacağı ve doğasına uygun olarak genellik eşitlik ve serbestlik ilkeleri gereği herkesin ortak kullanımına açık bulunmaları gerektiği anlamına gelmektedir hukukumuzda kıyılar sahipsiz doğal nitelikli ve herkese açık bir kamu malı olarak düzenlenmiştiresas sayısı karar sayısı anayasanın maddesi kıyıların devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu hükmünü içermektedir buna göre anayasa koyucu kıyıların toplum için önemini dikkate alarak mülkiyet konusu olmasını yasaklamaktadır hükmüne yer vermiştir başka bir deyişle toplum menfaati ve kamu yararı her şeyin üstünde tutulmalıdır ayrıca yargıtay hukuk genel kurulunun gün ve sayılı kararındadevletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler bu nitelikleri itibariyle yasama organının serbestçe düzenlenmesine açık yerlerden değildirler yasama organı çıkaracağı yasalarla söz konusu taşınmazların bu niteliklerini koruyucu yönde düzenlemede bulunmak zorundadır zira anayasa hükümleri yasa koyucunun yetkilerini ve düzenleme alan ve sınırlarını belirleyici hükümleridir denmiştir diğer yandan yapılan düzenleme bakanlık tarafından kentlerde asıl söz sahibi olması gereken yerel yönetimleri devre dışı bırakacak uygulamalara farklı siyasi partilere mensup belediyeler arasında ayrımcılık yapılmasına da olanak tanımaktadır bu düzenlemeyle birlikte pek çok kentin gelişme alanlarında bazen de gelişme yönünün aksine kentin nazım planlarıyla çelişen konumlarda bakanlığın ve toki̇nin belediyelere rağmen yapacağı uygulamaları görmek sürpriz olmayacaktır açıklanan nedenlerle düzenleme anayasanın maddesine aykırıdır tarihli ve sayılı afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi hakkındaki kanunun üncü maddesinin dördüncü fıkrasının anayasaya aykırılığı madde dördüncü fıkra hazine dışındaki kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan taşınmazlar bu kanunun amaçları çerçevesinde kullanılmak üzere maliki olan kamu idarelerinin görüşü alınarak bakanlığı