esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir sanıklar hakkında tcknun maddesi gereğince cezalandırılması istemiyle açılan kamu davasına ilişkin sanıklar hakkında sayılı yasa ile eklenen sayılı tcknun maddesinin uygulanma kabiliyetinin bulunması karşısında anılan yasa maddesinde aynen i̇rtikap edilen menfaatin değeri ve mağdurun ekonomik durumu göz önünde bulundurularak yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir şeklindeki hükmünde belirtilen mağdurun ekonomik durumu kriterinin anayasanın maddesi gereğince anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti anayasanın maddesinde belirtilen kanun önünde eşitlik anayasanın maddesinde belirtilen suç ve cezaların kanuniliği anayasanın maddesinde belirtilen cezaların şahsiliği ilkelerine aykırılık teşkil ettiği değerlendirilmiştir şöyle ki mevcut kanuni düzenlemenin tatbiki halinde atılı irtikap suçu sabit görülen bir sanığa suçun mağdurunun ekonomik durumunun iyi olması halinde farklı ceza kötü olması halinde de farklı ceza uygulanabilecektir bu durumun da kamu otoritesini zaafa uğratacağı kamu kurumundan idari eylem veya işlem talebinde bulunan mağdurun ekonomik durumunun iyi olması halinde kamu görevlilerinin bu durumun bilinciyle hareket etmesi mağdurların da işinin daha erken görülebileceği düşüncesiyle irtikap suçuna zemin hazırlanacağı bu durumun herşeyden önce hukuk devleti ve devamında eşitlik ilkesine ve ayrıca cezaların şahsiliği ilkesine aykırılık teşkil edeceği muhakkaktır kaldıki kanun metninde mağdurun ekonomik durumunun iyi olması halinde mi yoksa kötü olması halinde mi veyahut kime ve neye göre iyi veya kötü olması halinde uygulanabileceği de açık değildir ve bu hususun da suçta ve cezada da kanunilik ilkesine aykırılık teşkil edeceği açıktır bu durum karşısında irtikap suçunda mağdurun ekonomik durumu kriteri ile sanıklar hakkında yasal indirim öngören düzenlemenin anayasasının ve maddelerine aykırılık teşkil ettiği değerlendirilmiştir i̇rtikap suçunun faili kamu görevlisidir kamu görevlisi olan fail bu suçu icbar suretiyle ikna suretiyle ve kişinin hatasından faydalanmak suretiyle üç farklı biçimde işleyebilir bu suç açısından korunan hukuki değerin kamu iradesi açısından ve kamu hizmetinden faydalanacak kişiler açısından iki farklı yönü olduğu kabul edilir bu sebeple suçla korunan hukuki değer idare açısından dürüstlük kamu idaresinin itibarı ve güvenilirliği iken hizmetten faydalanılacak kişiler açısından ise zarara uğramalarının önlenmesidir türk ceza kanununun maddesinde ise irtikap suçu açısından cezada indirim hükmü getirilmiştir i̇rtikap edilen menfaatin değeri ve mağdurun ekonomik durumu göz önünde bulundurularak mahkeme verilecek cezadan indirim yapabilecektir bu hüküm doktrinde bazı yazarlar tarafından mağdurun gelir düzeyinin yüksek olması durumunda irtikap konusu elde edilen menfaatinde az olması durumunda verilecek cezada indirim yapılabileceği aksi halde indirim yapılamayacağını ifade etmişlerdir kanunun lafzi yorumu açısından mahkemeler bu hükmü değerlendirirken irtikap edilen menfaatin değerini ve mağdurun ekonomik durumunu göz önüne almaları gerekmektedir i̇rtikap edilen menfaatin değeri açısından somut objektif bir kriter kabul edilmesi mümkündür bu hususun yargıtay kararları ile şekillenmesi de mümkündür ancak mağdurun ekonomik durumu açısından nasıl bir değerlendirme yapmakesas sayısı karar sayısı gerekecektir mağdurun ekonomik durumundaki objektif kıstas ne olacaktır bu kıstas nasıl belirlenecektir ayrıca gerek sayılı tck döneminde gerek ise sayılı tck döneminde düzenlenen bir takım suçlar ile ilgili olarak hafifletici nedenler öngörülmüştür örneğin her iki ceza kanunu döneminde mala karşı suçlarda suçun konusu olan malın değerinin azlığı hafifletici neden olarak kabul edilmiştir suç konusu olan malın değerinin az veya fazla olmasına göre indirim yapılmasının kendi içinde bir mantığı vardır ancak mağdurun ekonomik durumunun cezayı hafifletici neden olarak görülmesinin gerek hukuk ilkeleri gerekse sosyal ve ekonomik faktörler yönünden hiçbir mantığı ve açıklaması yoktur bu nedenle doktrinde de mağdurun ekonomik durumunu cezayı hafifleten bir neden olarak belirlenmesi eleştirilmiştir mağdurun ekonomik durumu açısından mahkemeler tarafından sosyal ve ekonomik durum araştırılması yaptırması mümkündür mahkemenin bunu yaptırdığını kabul edelim peki ekonomik durumu iyi kötü durumda olduğunu tespit için objektif kriter nasıl belirlenecektir bu durumda mağdura göre değişen bir suç ve ceza politikası ortaya çıkmış olacaktır bu fıkrayı somut olaya uygulama noktasında sıkıntılar ortaya çıkacaktır böyle bir uygulama türk ceza kanununun geneli anlamında mevcut olmayıp tcknın maddeye tarih sayılı kanunun maddesi ile eklenmiştir örneğin tcknın maddesi zimmet suçunda daha az cezayı gerektiren bir hal olarak düzenlenmiş olup zimmete konu olan malın değerinin azlığı durumunda indirim yapılacağını belirtmektedir tcknın maddesinde ise irtikap edilen menfaatin değeri ve mağdurun ekonomik durumunun aynı anda göz önüne alınıp bu kriterlere göre mahkemeye cezadan indirim yapmak konusunda takdir hakkı tanınmıştır bu maddenin doktrindeki bazı görüşlerin ifade ettiği gibi irtikap konusu değerin az ve mağdurun ekonomik durumunun da iyi olduğu zamanlarda uygulanıp verilecek cezadan indirim yoluna gidilmesi şeklinde uygulamanın bazı sakıncaları mevcut olacaktır bir an için uygulanmanın bu yönde geliştiğini kabul edelim kamu görevlisi olan fail irtikap suçunu işleyeceği zaman ekonomik durumu iyi olan mağdurları seçecek az miktarlarda irtikap konusu yararı elde ederek suçu işlemiş olacak hem de cezasından indirim yapılması ihtimali meydana gelecektir ekonomik durumu iyi olmayan mağdurlara karşı fail bu suçu işlememeye özen gösterecektir her somut olayda şartlara göre değişmekle beraber zaten ekonomik durumu iyi olmayan mağdurlardan menfaat temin edilmesi zor bir ihtimal olarak karşımıza çıkacaktır bu durum suç ve cezaların belirliliği ilkesine aykırılık teşkil edecektir i̇rtikap edilen menfaatin değerinin tespiti ve objektif ve hakkaniyete uygun olarak değerlendirilmesi mümkündür ancak mağdurun ekonomik durumundan murad edilen nedir mağdurun ekonomik durumunun tespitinin ne şekilde yapılacak ve yapılan tespit neticesinde cezadan indirim yapılırken ne şekilde değerlendirilecektir bu suçu işlemeyi aklına koyan failin suçu işlerken maddi durumu iyi durumda olan mağdurları seçip suçu işleyip daha sonraki yargılama safahatında bir de bu fıkraya istinaden indirim talep etmesi hakkaniyetle ve tcknın de belirtilen ceza kanununun amacı ile ve anayasanın maddesi ile bağdaşmayacaktır i̇lk başlangıç kısmında bu tcknın maddesi ile korunan hukuki değerin hem kamu idaresinin saygınlığının itibari hem de kamu hizmetinden faydalanacak kişilerin korunması olduğunu belirtmiştik peki kamu hizmetinden faydalanan kişinin ekonomik durumunun iyi veya kötü olması niye ceza verilirken indirim nedeni olarak gözönüne alınacaktır anayasamızın maddesine göre tüm kişiler hiçbir ayrım farklılık gözetmeksizin kanun önünde eşit olduğu belirtilmiştir i̇rtikap suçunun mağduru hiç şüphesiz toplumu oluşturan kişilerdir sosyal hukuk devleti olmanın gereği toplumu oluşturan kişiler arasında farklı gelir grubuna sahip kişiler mevcuttur kamu idaresinin güvenilirliğine ve işleyişine ilişkin suçlar içerisinde önemli bir suçu teşkil eden tcknın maddesindeki irtikap suçu açısından mağdurun ekonomik durumuna göreesas sayısı karar sayısı cezada indirim yapılmasını gerektiren bir yaklaşım maddenin cezalandırma amacı ile bağdaşmamaktadır suçun faili konumundaki kamu görevlilerine adeta bir çıkış yolu oluşturulmuştur bu suçların yaygınlaşmaması devletin ve kamu idarelerinin güvenilirliği ve saygınlığı açısından tcknın fıkrasındaki mağdurun ekonomik durumu ibaresinin iptali gerekmektedir i̇rtikap suçunun mağduru kim olursa olsun suçun faili bir kamu görevlisi ve korunmak istenen hukuki değerde bellidir tcknın fıkrası kamu görevlisi konumundaki faili işleyeceği suçun mağdurunu seçme hakkı getirmektedir fail hem suçun mağdurunu seçecek hem de bu fıkraya istinaden indirim talep edecektir bu hususun izahı ne anayasamız ne de hukukun genel ilkeleri ile mümkün değildir tüm bilgilere göre sanıklar hakkında tcknun maddesi gereğince cezalandırılması istemiyle açılan kamu davasına ilişkin sanıklar hakkında sayılı yasa ile eklenen sayılı tcknun maddesinin uygulanma kabiliyetinin bulunması karşısında anılan yasa maddesinde aynen i̇rtikap edilen menfaatin değeri ve mağdurun ekonomik durumu göz önünde bulundurularak yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir şeklindeki hükmünde belirtilen mağdurun ekonomik durumu kriterinin anayasanın maddesi gereğince anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti anayasanın maddesinde belirtilen kanun önünde eşitlik anayasanın maddesinde belirtilen suç ve cezaların kanuniliği anayasanın maddesinde belirtilen cezaların şahsiliği ilkelerine aykırılık teşkil ettiği değerlendirildiğinden sayılı tcknın maddesinde yazılı ve mağdurun ekonomik durumu ibaresinin iptali için anayasa mahkemesine başvurmak gerekmiştir