esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir karar veren i̇stanbul vergi mahkemesince davacı tarafın sayılı i̇dari yargılama usulü kanununun maddesinin numaralı fıkrasında yer alan ancak haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis edilir ibaresinin anayasaya aykırılık iddiaları yönünden dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü anayasanın ve sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırsa bu hükmün iptali için anayasa mahkemesine başvurmaya yetkilidir ancak bu kurallar uyarınca bir mahkemenin anayasa mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen kuralın da davada uygulanacak olması gerekir uygulanacak yasa kuralları ise davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır dava dosyasının incelenmesinden davalı sarıgazi vergi dairesi müdürlüğünün vergi kimlik numaralı mükellefi aş hakkında yılı ile ilgili vergi incelemesi yapıldığı inceleme neticesinde tanzim edilen tarih ve vdenr ve sayılı vergi i̇nceleme raporlarının düzenlendiği bu raporlarda önerilen tarhiyat ve ceza tutarları dikkate alınarak i̇stanbul vergi dairesi başkanlığı mükellef hizmetleri tahsilat grup müdürlüğünden sayılı amme alacaklarının tahsili usulü hakkında kanunun maddesi gereğince tl ihtiyati tahakkuk verilmesi ve aynı kanunun maddesi gereğince amme alacağının korunması için davacı hakkında ihtiyati haciz kararı alınması için olur talep edildiği ayrıca davacıdan sayılı kanunun maddesi gereği tarih ve sayılı yazı ile teminat istenildiği başkanlık makamının tarih ve sayılı yazısı üzerine ihtiyati haciz kararının alındığı bu karar uyarınca da ve sayılı ihtiyati haciz tutanağı ile davacının aracı üzerine haciz konulduğu davacı tarafından plakalı aracın üzerindeki haczin dayanağı tarih ve sayılı ihtiyati haciz tutanağı ile uygulanan işlemin iptali istemiyle i̇stanbul vergi mahkemesinin esas sayısında dava açıldığı işlemin yürütmesinin durdurulmasının istenildiği bu istemin tarih ve sayılı karar ile kabul edildiği yürütmenin durdurulması yönündeki karara yapılan itirazın da i̇stanbul bölge i̇dare mahkemesince reddedildiği dava neticesinde verilen tarih ve sayılı karar ile de ihtiyati haciz işleminin iptal edildiği bu kararın temyiz edildiği ve temyiz sürecinin henüz tamamlanmadığı ayrıca asıl borçlu şirket hakkında yapılan tarhiyatın ve kesilen cezaların iptali istemiyle i̇stanbul vergi mahkemesinin ve esas sayılarında dava açıldığı açılan davalar neticesinde verilen tarih ve sayılı kararlar ile yapılan tarhiyatların ve kesilen cezaların iptal edildiği bununla birlikte davacıdan teminat isteme işleminin iptali istemiyle i̇stanbul vergi mahkemesinin esas sayısında dava açıldığı ve bu dava neticesinde verilen tarih ve sayılı karar ile teminat isteme işleminin de iptal edildiği söz konusu mahkeme kararları doğrultusunda işlem yapılması ve bahsi geçen araç üzerindeki haczin kaldırılması istemini haiz ve kayıt numaralıesas sayısı karar sayısı başvurunun reddine dair ve sayılı işlemin davacıya tarihinde tebliğ edilmesi üzerine süresi içerisinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır sayılı i̇dari yargılama usulü kanununun kararların sonuçları başlıklı maddesinin numaralı fıkrasında danıştay bölge idare mahkemeleri idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez ancak haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis edilir hükmü yer almaktadır dava konusu olayda uyuşmazlığın çözümü için sayılı i̇dari yargılama usulü kanununun maddesinin numaralı fıkrasında yer alan ancak haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis edilir kuralının uygulanması gerekecektir fakat yapılan değerlendirme neticesinde bu kuralın anayasaya aykırı olduğu kanaatine varılmıştır anayasaya aykirilik sebepleri̇ anayasanin maddesi̇ yönünden anayasanın maddesinde türkiye cumhuriyeti bir hukuk devleti olarak nitelendirilmiştir hukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka uygun insan haklarına dayanan bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayıp yargı denetimine açık olan devlettiranayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı kişilerin devlete güven duymaları maddî ve manevî varlıklarını korkusuzca geliştirebilmeleri temel hak ve özgürlüklerden yararlanabilmeleri ancak hukuk güvenliği ve üstünlüğünün sağlandığı bir hukuk düzeninde gerçekleşebilir hukuk devletinin sağlamakla yükümlü olduğu hukuk güvenliği kişilerin hukuk düzeninin koruması altındaki haklarını elde etmeleri için gereken her türlü önlemin alınmasını zorunlu kılar ayrıca devletin yargı denetimini yaygınlaştırarak adaletin gerçekleştirilmesini sağlaması hukuk devleti ilkesine yer veren anayasanın maddesinin de bir gereğidir anayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı sayılı i̇dari yargılama usulü kanununun maddesinin numaralı fıkrasında yer alan ancak haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis edilir hükmü hukuk düzeninin koruması altında bulunan kişilerin hukuki güvencelerini zayıflatmaktadır devletin yargı denetimine tabi tutulmuş ve yine yargı organlarınca hukuka aykırı olduğu yönünde karar verilmiş bir işlemi uygulamaya devam etmesi hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmamaktadır hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek açılan bir dava ile ilgili verilen yargı kararlarının kesinleşmesine kadar uygulanmaması davayı açan ve lehine karar verilen kişiye ait hakkın teslimini engellemektedir hukuk devletinde ise adaletli bir hukuk düzeninin kurulması ve sürdürülebilmesi temel amaçtır yine hukuk devleti ile hukukun temel kılınması idarenin eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olmasının temel amaçların birisi de hukuka aykırıesas sayısı karar sayısı olduğu gerekçesiyle iptal edilen bir işlemden dolayı kişilerin daha fazla zarar görmemesi ve menfaatlerinin ihlal edilmemesidir ayrıca hukuk devleti olmanın olmazsa olmaz şartlarından biri de kuvvetler ayrılığı prensibidir bu prensip gereği yasama yürütme ve yargı erkleri arasındaki dengelerin bozulmaması gerekmektedir ancak hukuka aykırı olduğu yönünde karar verilen işlemin halen yürürlükte olması ile yargı kararlarının idare tarafından işlevsizleştirilmesi yürütmenin yargı karşısında üstün bir konuma taşınması sonucunu ortaya çıkaracaktır halbuki anılan yasa hükmüyle yürütmenin yargı kararlarını uygulamaması kuvvetler ayrılığı prensibine dayalı bir hukuk devletinde mümkün olmamalıdır bu çerçevede anılan yasa hükmünün anayasanın maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesine aykırılığı sebebiyle iptali gerekmektedir anayasanin maddesi̇ yönünden anayasanın temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması başlıklı maddesinde savaş seferberlik sıkıyönetim veya olağanüstü hallerde milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlâl edilmemek kaydıyla durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir birinci fıkrada belirlenen durumlarda da savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler değişik md dışında kişinin yaşama hakkına maddî ve manevî varlığının bütünlüğüne dokunulamaz kimse din vicdan düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolayı suçlanamaz suç ve cezalar geçmişe yürütülemez suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz hükümleri yer almaktadır bu hükümler temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının hangi hallerde nasıl durdurulacağını açıkça ortaya koymaktadır sayılı i̇dari yargılama usulü kanununun maddesinin numaralı fıkrasında yer alan ancak haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis edilir hükmü ise hukuka aykırı olduğu gerekçesini haiz yargı kararı ile iptal edilmiş bir işlemin uygulanmasına devam edilmesi sonucuna neden olmakta böylelikle ancak savaş seferberlik sıkıyönetim veya olağanüstü hallerde ve sadece durumun gerektirdiği ölçüde kısmen veya tamamen durdurulabilecek olan temel bir hakkın yani mülkiyet hakkının durdurulması durumu ortaya çıkmaktadır dolayısıyla anılan yasa hükmünün anayasanın maddesine de aykırılığı sebebiyle iptali gerekmektedir anayasanin maddesi̇ yönünden anayasanın temel haklar ve ödevler başlıklı i̇kinci kısmının i̇kinci bölümünde yer alan mülkiyet hakkı başlıklı maddesinde herkes mülkiyet ve miras haklarına sahiptir bu haklar ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabilir mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz hükmüne yer verilmiştir avrupa i̇nsan hakları sözleşmesine ek nolu protokolün mülkiyetin korunması başlıklı maddesinde her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır bir kimse ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülenesas sayısı karar sayısı koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir şeklindeki hükümle mülkiyet hakkı sözleşmenin koruma şemsiyesi altına alınmış kapsam ve sınırları belirlenmiştir anayasanın maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkı birey özgürlüğü ile doğrudan ilgili olup bireye emeğinin karşılığına sahip olma ve geleceğe yönelik planlar yapma olanağı tanıyan temel bir haktır devlet mülkiyet hakkına ancak kamu yararı amacıyla ve kanuna uygun olarak müdahale edebiliranayasa mahkemesinin tarih ve k sayılı kararı i̇darenin haciz veya ihtiyati haciz uygulamalarının kişilerin malvarlıkları üzerinde etkilerinin bulunduğu açıktır yasalarla idareye verilen haciz veya ihtiyati haciz uygulama yetkisi sınırsız değildir ancak yasalarda öngörülen şartların gerçekleşmesi halinde bu yetkinin kullanılabilmesi mümkündür dolayısıyla haciz veya ihtiyati haciz işlemlerinin iptali istemiyle açılan dava neticesinde verilen karar ile yasalarda öngörülen şartların gerçekleşmediği veya işlemin açıkça hukuka aykırı olduğu sonucuna varılması karşısında haciz veya ihtiyati haciz uygulamalarının devam etmesi halinde anayasanın maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlali söz konusu olacaktır sonuç olarak sayılı i̇dari yargılama usulü kanununun maddesinin numaralı fıkrasında yer alan ancak haciz veya ihtiyati haciz uygulamalar ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis edilir hükmü kişilerin temel hakkı olan mülkiyet hakkının kullanılmasını engellediğinden bu hükmün anayasanın maddesine de aykırılığı sebebiyle iptali gerekmektedir anayasanin maddesi̇ yönünden anayasanın maddesinde herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı merciileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir hükmü yer almaktadır anayasamızda yer alan adil yargılanma hakkı hukuk devletinin egemen olduğu toplumlarda yer alan bireylerin en önemli haklarından biridir bu hakka sahip olan bireyler gerek yargılama esnasında gerek yargılama neticesinde verilen yargı kararlarının uygulanması sürecinde adaletin tecelli etmesini isterler yargılamanın devam ettiği süreç içerisinde hukuka uygun adil bir kararın verilmesi için gerekli koşulların oluşturulmasını sağlamak kadar yargılama neticesinde verilen kararın gecikmeksizin uygulanmasını sağlamakta hukuk devleti olmanın bir gereğidir yargılama aynı zamanda bireylerin hak arama mücadelesinin zeminidir bireylerin haklarının ihlalinin kim tarafından yapıldığının esas olarak bir önemi yoktur dolayısıyla bu ihlali gerçekleştirenin idare olması adil yargılama hakkının gölgede kalmasına hukuki bir gerekçe olamaz yargılamayı yapan mahkeme tarafından verilen kararın dikkate alınmaması bu kararın kesinleşmesine kadar beklenilmesi adil yargılanma hakkının açıkça ihlalidir bu durumesas sayısı karar sayısı aleyhine karar verilen idareye birey karşısında haksız bir üstünlük sağlayacaktır ki adil yargılamanın temel şartı olan tarafların eşitliği yargılama daha başlamadan bozulmuş olacaktır sonuç olarak sayılı i̇dari yargılama usulü kanununun maddesinin numaralı fıkrasında yer alan ancak haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis edilir hükmü ile hakkında haciz veya ihtiyati haciz kararı alınıp uygulanan kişilerin işleme karşı yargı yoluna başvurmaları neticesinde işlemin yürütmesinin durdurulması veya iptal edilmesi kısacası kendisinin haklı idarenin haksız işlemin de hukuka aykırı olduğu sonucuna varılması durumlarında dahi bu kişilerin mağduriyetleri devam edecek dolayısıyla kişilerin temel hakkı olan adil yargılanma hakkının kullanılması engellenmiş olacağından bu hükmün anayasanın maddesine aykırılığı sebebiyle iptali gerekmektedir anayasanin maddesi̇ yönünden türkiye cumhuriyeti anayasasının maddesinde türkiye cumhuriyetinin bir hukuk devleti olduğu belirtilmekte aynı anayasanın maddesinin birinci fıkrasında da idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır denilmektedir hukuk devleti kişiye tüm hak ve özgürlükleri tanıyıp bunlara saygı gösteren ve bu hakları koruyucu adil bir hukuk düzeni kuran ve bunu devam ettirmeye kendini zorunlu sayan ve bütün faaliyetlerinde hukuka ve anayasaya uyan bir devlet demektir hukuk devletinin dayandığı hukuki temellerden birisi ve belki de en önemlisi idarenin hukuka bağlılığının sağlanmasıdır bu da ancak i̇darenin i̇dare hukuku sahasında tesis ettiği işlem ve eylemlere karşı i̇dari yargı yolunun özel hukuk hükümlerine göre yaptığı faaliyetlerine karşı ise adli yargı yolunun açık tutulmasıyla mümkün olabilir anayasanın maddesinin birinci fıkrasındaki i̇darenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır hükmü hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir ancak sayılı i̇dari yargılama usulü kanununun maddesinin numaralı fıkrasında yer alan ancak haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis edilir hükmü ile hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilen yürürlükteki işleme karşı mahkeme tarafından verilen kararın kesinleşmesine kadar yargı yolu kapalı olacaktır bu durumda haciz veya ihtiyati haciz uygulamalarına ilişkin yargı yolunun açık olması sadece şekilden ibaret olacaktır bu nedenle itiraz konusu kuralın anayasanın maddesinde yer alan idarenin her türlü işlem ve eylemine karşı yargı yolunun açık olduğu hükmüne aykırı olduğu kanaatine varılmaktadır açıklanan nedenlerle anayasanın maddesi uyarınca sayılı kanunun maddesinin numaralı fıkrasında yer alan ancak haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis ediliribaresinin iptali istemiyle dosyanın anayasa mahkemesine gönderilmesine ve anılan yasa hükmünün iptalinin istenilmesine dava dosyasının tüm belgeleriyle onaylı suretinin dosya oluşturularak karar aslı ile birlikte anayasa mahkemesine sunulmasına iş bu karar aslı ile dosya suretinin yüksek mahkemeye tebliğinden itibaren beş ay beklenilmesine beş ay içindeesas sayısı karar sayısı netice gelmezse mevcut mevzuata göre dosyanın görüşülmesine tarihinde oybirliğiyle karar verildi