esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir sayılı kanunun ölümle biten trafik kazalarına asli kusurlu olarak sebebiyet veren sürücülerin sürücü belgeleri yıl süre ile geri alınır maddesi emredici bir özellik arz etmektedir halbuki aynı kanunun maddesi ise anayasamızın maddelerinde yazılı kurallara uygun bir şekilde yapılmış diğer cürümlerden mahkumiyeti halinde mahkemece ceza süresini geçmemek üzere geçici olarak sürücü belgelerinin geri alınmasına da karar verilebilir diyerek sürücü belgelerinin geri alınmasını hâkimin takdirine bırakmıştır sayılı kanunun maddesi asli kusurlu sayılan halleri madde madde belirtmiş olup doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma şeride tecavüz etme kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş önceliğine uymama gibi hallerdir bu gibi hallerde asli kusurlu olarak ölüme sebebiyet veren şahısın sürücü belgesi yıl süre ile geri alınacaktır bu maddedeki ölüme sebebiyet şahıslara karşı işlenen kasti olmayan bir suçtur cezası ise maddede seneden seneye maddede ise seneden seneye kadar hapistir türk ceza kanunumuzda devletin şahsiyetine karşı işlenen adabı umumiye nizamına aykırı işlenen maddesi ve bilhassa örnek olması için şahıslara karşı kasten işlenen suçlardan adam öldürmeyi kapsayan gibi maddelerden mahkum olanlara dikkatsizlik ve tedbirsizlik suçundan maddede verilecek cezadan çok ağır nitelikte olan ve ölüm cezasına kadar uzanan ceza verilmektedir tcknun maddelerinden yargılanıp mahkum olan sanıklara uygulanacak cezanın miktarı ve niteliği dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu ölüme sebebiyet verme suçundan daha ağır olduğu ve maddede belirtilen sürücü belgesinin geri alınması hâkiminin takdirine bırakılmış olmasına rağmen kasti olmayan dikkatsizlik ve tedbirsizlikle ölüme sebebiyet suçunda takdir hakkının kendisinden alınması halinde kanunu uygulayan hâkimin anayasanın maddesinde belirtilen hakimler anayasa kanun ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler maddesindeki ölçüyü uygularken olayın işleniş şekli özellikleri sanığın kimliği işi çalışma ortamı gibi hallerini değerlendirip tedbirle ilgili takdirini kullanamayacağından vicdani bir rahatlık içinde olmayacaktır kişilerin devlete ve kurumlarına güven duymaları maddi ve manevi varlıklarını geliştirmeleri sosyal olarak rahat bir ortam içinde yaşantılarını devam ettirmeleri hukuk devleti düzeninde gerçekleştirilebileceği sosyal hukuk devletinin bu tür gelişmeleri sağlayan her türlü önlemi almasının zorunlu bulunduğu hususları anayasal kurallardan olduğundan eşitsizlik yaratan ve karar verirken de uyguladığı kanunların önemini ve ağırlığını bilen yargıcın vicdani duygularıyla arzu etmediği halde yıl süre ile sürücü belgesinin geri alınması kararını zorunlu olarak vermesi anayasanın maddesinde belirtilen hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre karar vermek ilkesine ve uyguladığı diğer maddelerdeki ceza eşitliğine aykırı olacaktır karayolları trafik kanununun maddesinde asli kusurlu olan haller sayılmış olup örneğin bu hallerden birini işleyip yapılan keşif sonunda nisbetinde kusuru belirlenen sanığın tcknun son maddesiyle verilecek ceza takdiri olarak ay hapis olarak verildiği takdirde ayrıca maddenin uygulaması ile yıl süre ile ehliyeti geri alınacaktır bu durumesas sayısı karar sayısı verilen asli ceza süresinden fazla tali ceza verilmesi yani tedbirli cezanın asıl cezadan fazla olması halini meydana getirecektir bu hal uygulanan ceza kurallarına da aykırıdır bu konuda sayılı kanunun maddesi ceza süresini geçmemek üzere geçici olarak sürücü belgesinin geri alınması maddesiyle de ters düşmekte eşitsizlik yaratmaktadır sayılı kanunun son maddesi geçici olarak sürücü belgelerinin geri alınması hürriyeti bağlayıcı ceza hükümlerinin infazından sonra yerine getirilir demektedir kendisini ve ailesini şoförlük yaparak geçindiren bir şahıs hakkında asli kusurlu olarak sebebiyet verdiği kasti olmayan ölümle biten olayında sürücü belgesinin yıl süre ile geri alınması zaruri olduğu durumda çalışamayacak veya kanunsuz bir şekilde kaçak çalışma yaparak ekonomik ihtiyaçlarını giderecektir zira bu şahısın başka mesleği de yoktur hakimin takdir hakkını sınırlayan şekilde ehliyetin geri alınması durumunda geri alma kararı asıl ceza olan hapis veya hapisten çevirme para cezasının çok üzerinde önem arz edecek bu madde gereğince belgesi geri alınan şahsın bazı kurumlarca iş akdi feshedilecektir i̇şsiz bir halde kalacaktır gerçekten de özel bir iş yerinde şoför olarak çalışan ancak sürücü belgesini yıl süre ile kullanamayan şahıs nasıl çalıştırılacaktır bizim uyguladığımız bu olayda sanığın ehliyetine bir yıl el konulması halinde iş sözleşmesi gereği kendisinin işten çıkarılma durumu mevcut olacaktır türkiye ve dünya şartlarında kolaylıkla istenilen işi bulmak mümkün de değildir bu durumda ceza sadece sanığa değil ailesine de verilmiş olacak ve onların aile düzeninin bozulmasına ekonomik yönden büyük bir tehlike ortamına atılmasına sebep olacaktır halbuki bu tür olayda hakimin sürücü belgesinin geri alınabilir şeklinde bir maddeyi uygulama olanağı olsa olayları ve sanığın işi kişiliği sosyal yapısı cezanın kendisine ve ailesine vereceği olumlu ve olumsuz etkileri değerlendirip takdir hakkını kullanacak ve bu halde çok daha adil bir karar verilmiş olacaktır yukarda belirtilen sanığın ceza sonucu çalışma imkanının elinden alınması halinde anayasanın maddesinde devletin amaç ve görevleri kişilerin ve toplumun refah ve huzurunu sağlamak kişinin temel hak ve hürriyetlerini sosyal hukuk ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır maddesine aykırı bir durum ortaya çıkmaktadır hâkimin takdir hakkı olmaksızın belgenin geri alınarak çalışmayı engellemek kişi ve ailesinin tehlike ortamına atılmasına sebep verecek onların refah ve huzurunu bozacaktır halbuki refah ve huzuru sağlamak ve sosyal hukuk ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak şekilde ortaya çıkan engelleri kaldırmak devlete verilen anayasal bir görevdir kanunlar da bunları düzenleyecek yönde olmalıdır anayasanın maddesinde belirtilen devlet çalışanların hayat seviyesini yükseltmek çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları korumak çalışmayı desteklemek ve işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak için gerekli önlemleri alır kuralı sayılı kanunun maddesinin uygulaması halinde yara alacaktır sayılı kanunun maddesi tarih ve sayılı kanunla karayolları trafik kanununa ilave edilmiş ve tarihinde yayınlanarak yürürlülüğe girmiştir bu tarihe kadar bu olaylara uygulanan madde aynı kanunun maddesi olup sürücü belgesinin geri alınması hakimin takdirine bırakılmıştır yürürlüğe girmesine rağmen sakıncalar yaratan yararından çok zarar getiren madde olmasa dahi onun yerine madde dolduracaktır bu nedenle maddeye hiç gerek yoktur sanık savunmasında kendisini bekleyen tehlikeyi açıkça belirtmiştir bu durum sadece kendisi için değil toplumun diğer kesimleri için de mevcuttur sayılı kanunun esas sayısı karar sayısı maddenin getirdiği bu yenilik anayasamızın sosyal hukuk devleti eşitlik çalışma hakkı gibi temel kurallardan tamamen uzaklaşan refah ve huzuru bozan bir ortam getirmektedir sonuç olarak sayılı kanunun maddesi izah edilen nedenlerle anayasamızın maddelerine aykırıdır bu nedenle maddenin uygulaması yönünden bekletici mesele yapılmasına ve sayılı kanunun maddesinin iptali için dosyanın anayasa mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş olmakla hüküm gerekçesi yukarıda izah edildiği gibi ölümle biten trafik kazalarına asli kusurlu olarak sebebiyet veren sürücülerin sürücü belgeleri yıl süre ile geri alınır şeklindeki sayılı kanunun maddesi anayasanın maddesinde cumhuriyetin nitelikleri başlığındaki türkiye cumhuriyeti adalet anlayışı içinde insan haklarına saygılı sosyal bir hukuk devletidir anayasanın maddesinde devletin temel amaç ve görevleri başlığındaki devletin amaç ve görevleri kişilerin ve toplumun refah ve huzurunu sağlamak kişinin temel hak ve hürriyetlerini sosyal hukuk ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır anayasanın maddesinde kanun önünde eşitlik anayasanın maddesinde kanunlar anayasaya aykırı olamaz anayasanın maddesinde çalışma hakkı anayasanın maddesinde hakimler anayasa kanun ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler maddelerine aykırı olduğu kanaati oluşmakla sayılı kanunun maddesinin iptal edilmesi için dosyanın anayasa mahkemesine gönderilmesine dosyanın anayasa mahkemesince konu ile ilgili karar verilinceye kadar sayılı kanunun maddesinin uygulanması açısından bekletici mesele yapımasına sanıkların yüzüne karşı savcısı necdet kadioğlunun huzuruyla talebe uygun olarak karar verildi