esas sayısı karar sayısı i̇ptal i̇stemi̇ni̇n gerekçesi̇ dava dilekçesinde iptal isteminin gerekçe bölümü aynen şöyledir konunun analizi ve i̇ptal gerekçesi kıyı kanunu anayasanın geçici inci maddesi uyarınca seçimle gelen türkiye büyük millet meclisinin ilk toplantısını izleyen bir yıl sonuna kadar çıkartılması öngörülen kanunlardan birisidir anayasanın bu hükmü uyarınca sayılı kıyı kanunu günü türkiye büyük millet meclisi genel kurulunda kabul edilerek günlü resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe konmuştur bu kanun anayasa mahkemesinin günlü esas ve karar sayılı kararı ile iptal edilmiş ve bu iptal kararı temmuz günlü resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir yine aynı kararda iptal kararının resmi gazetede yayımlandığı günden başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir bu iptal kararından sonra uzun süre herhangi bir düzenleme yapılmamış ancak tarihinde sayılı yeni kıyı kanunu kabul edilmiş ve nisan tarihinde resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe konmuştur buna göre anayasa mahkemesinin sayılı kanunu iptal ettiği tarih ile sayılı kanunun nisan tarihinde resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesine kadar tam dört yıl ay gün geçmiştir bu süre kıyı rejimi açısından tam bir mevzuat boşluğu doğurmuş ve bu mevzuat boşluğundan yararlanılarak anayasanın kıyılar ve kıyı şeritleri konusundaki getirdiği anlayışa aykırı yapılanmalar geri dönülmesi güç oluşumlar meydana gelmiştir buradan anlaşılıyor ki uzun süre mevzuat boşluğunun saklı tutulması böyle bir yapılanmaya olanak sağlamaya yönelik olmuştur şimdi burada en önemli konu ilk defa anayasası ile düzenlenen bu kıyı rejimindeki temel anlayışın ve temel amacın ne olduğunun saptanmasıdır bizim anlayışımıza göre gerek iptal edilen sayılı kıyı kanunu ve gerekse iptali için şimdi başvurduğumuz sayılı kanundaki temel anlayış anayasanın konuya ilişkin hükümlerindeki temel anlayış ve amaçla bağdaşmamakta ve anayasanın anlayışına aykırı düşmektedir öncelikle bu bağdaşmazlığın ne olduğunu saptamak zorundayız anayasanın temel haklar ve ödevler bölümünde yer alan maddesi mülkiyet hakkını düzenlemekte ve herkes mülkiyet ve miras haklarına sahiptir bu haklar ancak kamu yararıesas sayısı karar sayısı amacıyla kanunla sınırlanabilir mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz demektedir görülüyor ki maddenin gerekçesinde de belirtildiği üzere burada anayasa mülkiyet hakkını diğer temel haklar gibi ve onlar derecesinde düzenlemiş ve anayasa güvencesine bağlamıştır bu güvence ile özel mülkiyetin yok edilmesi veya inkâr edilmesi önlenmiştir oysa ki anayasa düzenlediği maddesi ile kıyılar ve kıyıları çevreleyen sahil şeritleri konusunda maddenin getirdiği sistem dışında ayrı bir sistem düzenlemiştir bir defa kıyılar doğrudan doğruya devletin hüküm ve tasarrufu altına sokulmuştur deyim yerinde ise kıyılar özel mülkiyete konu edilmemiş ve kıyılarla ilgili özel mülkiyet hakkı tanınmamıştır sahil şeritlerinde ise sahil şeritlerinden yararlanma da kamu yararı ön plana çıkarılmış özel yararlanma veya özel mülkiyet kamu yararından geride bırakılmıştır maddenin üçüncü fıkrasında kıyılarla sahil şeritlerinin kullanılış amaçlarına göre derinliği ve kişilerin bu yerlerden yararlanma imkân ve şartlan kanunla düzenlenir denilmektedir bu hüküm açıkça göstermektedir ki devlet öncelikle belli ve sınırlı miktarda olan kıyılarla sahil şeritlerinin hangi bölümlerinin hangi amaçlarla kullanacağını saptayacaktır bu şekilde kullanılma amacı saptandıktan sonra bu amacı gerçekleştirecek sahil şeridinin derinliğinin ne olacağı saptanacaktır ancak bundan sonradır ki kişilerin bu yerlerden yararlanma imkân ve şartlan ortaya çıkacak ve bu imkân ve şartlar da kanunla saptanacaktır halde kıyıların ve sahil şeritlerinin kullanma amacı belirlenmeden derinlik saptamanın bir anlamı olmayacaktır bir başka deyimle derinlik kullanma amacına göre saptanacaktır öncelikle ifade edecek olursak bir kere her iki yasada da kıyıda ve sahil şeridinde saptanan derinlikler kullanma amacına göre ve amacı gerçekleştirecek biçimde saptanmamıştır anayasası kıyılardaki fiili durumu kıyılardaki yapısal sosyolojik tüm gelişmeleri ve tarihsel nitelikleri dikkate alarak bir çözüm getirmek amacıyla maddeyi getirmiştir anayasanın maddesi kıyılardaki fiili duruma meşruiyet kazandırılmamı için konulmamıştır nitekim milli güvenlik konseyi anayasa komisyonunun maddeye son şeklini verirken kazanılmış haklar saklıdır sözcüklerini danışma meclisince hazırlanan metinden çıkarmasının bir başka şekilde yorumlanması mümkün değildiresas sayısı karar sayısı sayılı kıyı kanununun iptal davasına ilişkin olarak zamanki shp grup başkanvekili seyfi oktayın gün grubumuz adına yaptığı sözlü savunmayı burada da yinelemekte yarar görmekteyiz ülkemizdeki kıyı konusunu var olan bazı gerçekler karşısında ve bu hukuksal durum dışında bazı açılardan yüce huzurunuzda incelemek ve belli konulan sunmak arz etmek istiyorum ülkemizde son yıl içerisinde kentleşme ve iç ve dış turizm hareketlerinin yoğunlaşması daha önceleri pek fazla ilgilenilmeyen kıyılarımızın toplumun ilgili alanına girmesine ve daha çok değer kazanmasına yol açmıştır bu dönemde kentleşmenin hızlanması yorucu yıpratıcı kent yaşamından uzakta dinlenme doğa ile ilişki kurma ihtiyacı ve isteği toplumda artmıştır turizmi geri ülkeler için çek kalkınma yolu olarak belirleyen politikaların benimsenmesi ve bunun gerektirdiği altyapının devlete yaptırılmaya başlanması sonucu kıyılara ulaşım olanakları arttı hazine arsaları turistik tesis yapacaklara tahsis edilmeye başlandı yabancılar sadece kendi yararlanabilecekleri tesisleri kurmaya başladılar yerli gölge şirketler aracılığıyla gerekli arsaları satın aldılar ya da kiraladılar hele son olarak yüce mahkemenizce iptal edilen toprak satışına ilişkin yasa iptal edilinceye kadar araplar kıyılarımızda en güzide alanları mülkiyetlerine geçirdiler kamu kuruluşları sadece kendi mensuplarına fakat daha çok üst kademe yöneticilerine açık kamp ve sosyal tesisler kurarak kıyı kapatma yarışına katıldılar orta üst gelir grupları da kooperatifler kurarak kendi mütevazı paylarını bu konuda alma çabasına girdiler öte yandan da hiçbir biçimde denetlenemeyen endüstri kuruluşları dinlenme gereksinimini gidermede en yararlı olabilecek konum ve nitelikteki kıyı parçalarına yerleşip kıyıları denizi ve deniz ürünlerini tahrip eden artıklarını insafsızca boşaltmaya başladılar bugün ülkemizde kıyılar halkın yararlanmasına olanak vermeyen bir biçimde kullanılmasının yanı sıra daha da tehlikeli olanı gelecek kuşakların yararlanmasını önleyecek bir tahriple de karşı karşıya bulunmaktadır kıyılar bilindiği üzere doğada sınırlıdır bu niteliği nedeniyle cumhuriyet döneminde yasalar kıyıları herkesin eşit ve özgür olarak ortaklaşa yararlanmasına açık tutmayı amaçladığı özel mülkiyet konusu olamayacağını belirledi ancak bir yandan da yasalarda bırakılan açık kapılar kıyı yağmacılığına adeta neden oldu ve kıyı yağmacılığını körükledi anayasa doğal servet ve kaynakların özel mülkiyete konu olamayacağını ortaya koyarken bu kaynakların özel teşebbüs eliyle işletilebileceğini de ekledi medeni kanun kamuya yararlı malların kimsenin mülkü olamayacağını belirledi ancak bu tür malları sayarken maalesef aksi saptanmadıkça kaydını getirerek aksi saptandığı zaman özel mülkiyet konu olabileceği konusunda tartışmalara ve belli uygulamalara neden olan hükümler getirildi ve böylece de kıyıların özel mülkiyete konu olmasını sağlayan kapılar yasalarda aralandı tapu yasası toprak doldurarak kıyıda mülk edinmeyi yasalaştırdı turizm endüstrisini teşvik yasası devletin egemenlik ve kullanımındaki ya da mülkiyetindeki arsaları bakanlar kurulu kararıyla özel mülkiyete devretme olanağını getirdi cumhuriyet dönemi boyunca zaman zaman ortaya çıkan ve kıyılarda mülkiyeti ve kullanma haklarını yeniden düzenleyen yasa önerileri hazırlandı meclislere sunuldu çoğunca bunlar yasalaşmadı yılları arasında turizme elverişli alanların tahribinin önlenmesini kamu elinde tutulmasını ve planlı olarak kullanıma açılmasını amaçladığıesas sayısı karar sayısı izlenimini veren bakanlar kurulu kararları ve i̇mar i̇skân bakanlığı genelgeleri de kâğıt üzerinde kaldı kıyıların kullanılması yapılanması ve planlanması konularındaki sanıyorum son yasal düzenlemelerden birisi sayılı yasayla i̇mar yasasına yılında eklenen ek ve inci maddelerle getirildi ve düzenlendi bu maddelerin nasıl uygulanacağını saptayan ve kıyılardan herkesin tam bir serbestlik ve eşit olarak yararlanmasına yönelik önlemler getiren yönetmelik yılında çıkarıldı fakat aradan yıllar geçmesine rağmen uygulanamadı kıyıların kullanımı konusunda da çeşitli çıkar gruplarının kıyıları kendine yararlı biçimde kullanmak üzere bir yarışma bir çekişme içerisine girdikleri artık kamuoyunda ve herkesçe bilinen bir konu durumundadır bu çekişmeye sebebiyet veren çeşitli çıkar gruplarını şöylece ifade edebiliriz bunlar sanayi ya da turizm yatırımı yapan büyük sermayeden turizm alanındaki küçük girişimcilere arsa spekülatörleri ve yapsatçılara dinlenme ihtiyacı olan çalışan kesimlere kadar uzanan çeşitli toplum kesimlerini oluşturmaktadır böylesine bir ortam içerisinde böylesine bir çekişme ortamı ve böylesine bir yağmalama durumu karşısında son anayasamız özellikle üncü maddesiyle kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altındadır dedikten sonra deniz göl ve akarsu kıyılarıyla deniz ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir demiştir bu maddenin bilindiği üzere üçüncü fıkrası kıyılarla sahil şeritlerinin kullanılış amaçlarına göre derinliği ve kişilerin bu yerlerden yararlanma imkân ve şartları kanunla düzenlenir demektedir yukarıda biraz önce arz ettiğim ve kıyılarımızda var olan koşullar dikkate alınırsa sahil şeridi imar planlı yerlerde en az metre imarsız yerlerde en az metre esasını getiren ve plan kararlarıyla özel yapılanmalara da kapı açılmasını sağlayan hükümler taşıyan bu yasa karşısında kamu yararının korunması mümkün değildir bir iki örnek sunmak istiyorum efendim hemen dünyanın birçok kıyı ülkelerinde kıyılar kamuya aittir maalesef bizde de çıkarılan bu yasalarla yasalardaki ifadelerle kıyılar kamuya aittir denmiş ise de ve bu temel ilke her defasında vurgulanmış ve ortaya konmuş ise de bırakılan açık kapılar nedeniyle özellikle toplumda etkili olan güçler egemen olan güçler bunları zorlamak suretiyle aralamış ve maalesef kıyıları bugünkü haline dönüştürmüşlerdir i̇srailde ilke olarak kıyıdaki taşınmaz devletin iyeliğindedir kısa arz ediyorum zamanınızı almama bakımından efendim i̇sveçte kıyı su çizgisinden başlayarak metrelik alanı içermektedir i̇talyada kıyıların turizm amacıyla da olsa özel kesime geçirilmesi olanaksızdır i̇spanyada kıyılar kamunundur daha birçok örnekleri tunusda yine bu durum gerçekten kıyının kamuya ait olduğu metrelik kıyı kuşağında toprakta özendirme amacıyla da olsa kamunun iyeliğinden çıkarılamaz şeklindeki hükümleri de düzenlenmiştir şimdi kıyılardaki bu çarpık durum gerçekten onarılması ve giderilmesi mümkün olmayan son derece zor olan bu durum bu yasadaki hükümlerle ve bu yasanın getirdiği felsefeyle nasıl giderilebilir metre bugünkü koşullarda neyi ifade eder metre neyi ifade eder birçok tesisler kurulmuş birçok yapılar yapılmış ve alabildiğine işgal edilmiş bir alanı düşündüğümüz zaman bu metre ve metreyle biz kıyılarımızı nasıl kurtarabiliriz nasılesas sayısı karar sayısı devletin tasarrufu altına sokabiliriz ve nasıl toplumun yararına çıkarına sunabiliriz bunlar mümkün değildir bu yasa temel felsefesi itibariyle kamulaştırmayı ortadan kaldıran fakat özelleştirmeye ağırlık veren ve maalesef geçmişte ülkemizde uygulanan birçok yasalarda ifade edilen yasa hükümlerine göre çok daha geri olan hükümler taşımaktadır kıyıların kullanılması korunması geliştirilmesi gerçekte ülke topraklarının doğal kaynakların toplumsal ereklere toplumsal adalete toplum yararına kullanılması sorununun bir parçasıdır başka bir deyişle kıyıların devlet tasarrufunda olması ve toplum yararına kullanılması ülke topraklarından doğal kaynaklardan yalnızca toplumda egemen olan ekonomik toplumsal siyasal güçlerin ya da sınıfların mı yoksa tüm toplumun geniş halk kesimlerinin mi yararlanacağı sorusunun yanıtına bağlıdır özellikle kalkınmakta olan bir ülkede doğal kaynakların kullanılma arz talep yeni ifadeleriyle sunu ve istem kuralına terk edilemez kıyılardan yararlanmada böyledir kendi haline bıraktığımız zaman güçler parasal güçler etkili güçler mutlaka burada yer alacaktır bu ülkemizde halen var olan uygulama alanı bulan bir konudur suyun karanın havanın birleştiği bir alan olarak kıyıda toplanarak yalnızca konut dinlenme turizm için elverişli konumu oluşturmakla kalmıyor sudan denizden kumsaldan güneş ışığından temiz havadan güzel görünümlerden yararlanmak için fırsat da sağlıyor bu fırsatları halkın yararlarına nasıl sunacağız önemli olan problem budur ve bu noktada bir karar vermek gerekli toplum olarak anılan hükümleri taşıyan bu yasayla bu amaçlar nasıl gerçekleştirilecektir bir kere mevcut bir hükmünde de eski yapıların da hani bu yasa dışında kalacağı hususunda hüküm olduğu kanısındayım hatırladığıma göre tümüyle hangi noktadan bakarsak bakalım bir özelleştirme yasasıdır hele plan kararlarıyla da özel yapılan ve açık açık müsaade edildiğine göre son derece anayasamızın üncü maddesinde belirtilen ve amaçlanan devlet tasarrufu kamu yaran ifadelerine tümüyle ters düşen değişik bir felsefeyle düzenlenmiş bir yasa olduğudur hele hele tümüyle anamalcı ve özel sektörcü iktidarların elinde ve özelleştirmeyi amaç edinen iktidarların elinde uygulama görürse bu yasa sanıyorum ki kıyılarımız devletin dolayısıyla toplumun elinden tümüyle çıkacak ve özelleşecektir kaldı ki sayılı yasanın iptalinden sonra geçen yıl ay gün gibi uzun bir süre kıyılar kendi haline terkedilmiş ve bu süre içerisinde kıyılar ve kıyı şeritlerindeki gelişmeler çok daha vahim boyutlara ulaşmıştır bu uzun süre içerisinde çarpık plansız ve spekülatif yapılaşma hızla yaygınlaşarak türkiye kıyıları bir kaçak yapı cennetine dönüştürülmüştür böylesine başı boş bir dönemden sonra ortaya çıkan koşullar anayasanın maddesini daha da anlamlı ve bu maddenin amaçladığı sahil rejiminin gerçekleşmesini daha da zorunlu hale dönüştürmüştür sayılı kıyı kanunu henüz tasarı halinde iken özellikle mimarlar odası hükümet ve parlamento nezdinde gerekli katkıları sağlamak amacıyla çaba sarf etmiştiresas sayısı karar sayısı mimarlar odası özet olarak şu önerileri sunmuştur anayasa mahkemesinin iptal gerekçesinin dikkate alınması kıyılardan toplumun özgür olarak yararlanabilmesine yönelik önlemlerin getirilmesi ve halka açık rekreasyon ağırlıklı düzenlemelerin teşvik edilmesi sahil şeritlerindeki yapılaşma kararlarında ve kıyıya yaklaşma koşullarında bulunulan yerin doğal ve kültürel değerlerinin korunmasına ve geliştirilmesine öncelik tanınması kıyılarda bu ilkeleri yaşama geçirmek amacıyla planlama yapılmadan uygulamaya geçilmemesi ve imar planlarında yerel yönetimlerin yetkili kılınarak bu yetkilerin halkın bilimsel kurumların ve uzman sivil kuruluşların meslek odalarının katılımlarının sağlanarak kullanılması ancak bütün bunlara karşın sayılı yasada anayasanın maddesinin amaçladığı bir kıyı yapılanmasını gerçekleştirecek anlayış yer almamıştır bu yasa ancak kıyılardaki çarpık ve spekülatif yapılanmayı aynen onayan ve bundan böyle de aynı doğrultuda yapılanmaya olanak sağlayan bir anlayışın ürünü olmuştur bu nedenle bu yasadaki temel anlayış anayasanın maddesindeki amaç ve anlayışa aykırıdır bu nedenle tümüyle iptali gerekir bayındırlık bakanı i̇ safa giray sayılı yasanın iptal davasına ilişkin olarak hükümet adına yaptığı sözlü açıklamada sahil şeridi uygulamada planlı yerlerde plansız yerlerde metre olarak saptandığından kıyılan daha iyi korumak amacıyla bu limitlerin aşılması halinde büyük kamulaştırma sorunlarının ortaya çıkacağı düşünülerek belirtilen ölçüler yeterli görülmüştür esasen anayasa da bu konuda herhangi bir sınır koymamıştır demektedir kuşkusuz anayasa metre olarak santim olarak herhangi bir mesafe koymamıştır ancak kıyılarla sahil şeritlerinin kullanılış amaçlarına göre derinliği ve kişilerin bu yerlerden yararlanma imkan ve şartları kanunla düzenlenir demek suretiyle derinliğin ne miktar olacağını kullanılış amacı dikkate alınarak kullanılış amacının gerçekleşmesini sağlayacak bir derinlik olacağını öngörmüştür buradan da anlaşılıyor ki kıyılarda metre gibi global ve genel sınırlamalar değil kıyılardaki ayrı özellikler taşıyan sahillerin ayrı kullanılış amacına göre derinlik saptanacaktır zira bir sahil şeridinde doğal çevrenin korunması ve toplumun bu çevreden yararlanabilmesini sağlamak üzere yapılacak planlamalarda kıyıda kaç metrelik kesime belli kısıtlamalar ya da özel yapılaşma koşulları getirileceği yerin topografyası da dahil olmak üzere ancak özgün koşulları ile belirlenebilir bu anlayışta yapılacak düzenlemede gerekiyorsa kamulaştırma yapmak elbette gerekli veya zorunlu olabilecektir anayasanın maddesinde kıyıların korunması ve turizm amacıyla kamulaştırılan toprakların bedellerinin ödenme şekli kanunla gösterilir denmektediresas sayısı karar sayısı demek ki kamulaştırma zorunlu olduğunda kamulaştırmanın yapılacağını anayasanın maddesi de öngörmektedir büyük kamulaştırma sorunları çıkacağı mazeretiyle anayasanın kıyılar için öngördüğü anlayışı dışlamak ve yadsımak anayasaya açıkça aykırıdır böylece kıyının özelliğini dikkate almadan kullanılış amacını saptamadan metre gibi genel ve global sınırlamalar yapmak anayasanın ve maddelerine aykırıdır bütün bu sunduğumuz durumlar karşısında görülmektedir ki bu yasadaki anlayış ve ilkeler anayasanın maddesindeki amaç ve anlayışla çelişmektedir yasanın bu yapısıyla anayasanın maddesinin öngördüğü korumanın gerçekleşmesi olası değildir yasanın üncü maddesinin anayasaya aykırılığı ve gerekçesi yasanın i̇stisnalar başlığını taşıyan maddesinde askeri̇ yasak bölgeler ve güvenlik bölgelerinde veya ülke güvenliği ile doğrudan ilgili türk silahlı kuvvetlerine ait harekât ve savunma amaçlı yerlerde konut ve sosyal tesisler hariç özel kanun hükümlerine diğer özel kanunlar uyarınca belirlenmiş veya belirlenecek yerlerde ise özel kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümlerine uyulur denilmektedir görülüyor ki bu madde konut ve sosyal tesislerin kıyılarda hiçbir koşula bağlı olmadan yapılabilmeline olanak sağlamaktadır anayasanın maddesine aykırılık ve gerekçesi anayasanın maddesinin son fıkrası anayasa mahkemesi kararlan resmi gazetede hemen yayımlanır ve yasama yürütme ve yargı organlarını idare makamlarını gerçek ve tüzelkişileri bağlar demektedir yukarıda sunulan hükmün benzeri bir hüküm anayasa mahkemesinin esas karar sayılı ve günlü karan ile iptal edilmiştir bu nedenle böyle bir hükmün yeniden yasalaştırılması anayasanın maddesine aykırıdır esasa girmeden öncelikle bu nedenle maddedeki konut ve sosyal tesisler hariç ibaresinin iptal gerekir anayasanın maddesine aykırılık ve gerekçesi yasanın maddesinin bu ibaresi anayasanın maddesindeki kıyılardan ve sahil şeritlerinden yararlanma da öncelikle kamu yararının gözetileceği ilkesine aykırıdır bu nedenle bu ibarenin anayasanın maddesine aykırılığı nedeniyle iptali gerekir yasanın üncü maddesinin anayasaya aykırılığı ve gerekçesi yasanın maddesindekiesas sayısı karar sayısı sahil şeridi kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde sözcükleriyle başlayan b fıkraları konunun analizi ve i̇ptal gerekçeleri başlıklı bölümde ayrıntılı biçimde sunulan nedenler karşısında anayasanın maddesine aykırıdır iptali gerekir yasanın bu maddesindeki köylerde sahil şeridini metreye indiren hüküm kıyı yerleşmelerinde gerek halkın ve gerekse yabancıların sahilden yararlanamayacakları bir oluşumu meşrulaştıracaktır kıyı yasasının maddesinin dördüncü fıkrasının bendi sahil şeridi tanımını yaparken sahil şeridinin uygulama imar planı yapılacak alanlarda yatay olarak en az metre genişliğindeki alanı kapsadığını belirtmektedir oysa bu bendin hükümet tasarısı ve komisyondan geçen her iki hali de uygulama imar planı bulunan alanları içermekteydi bendin bu şekilde değiştirilmesi ise uygulama imar planı bulunmayan yerlerde uygulanması gereken ve metrelik sahil şeridi tanımının hiç uygulanamaması gibi bir sonuç doğuracaktır çünkü henüz uygulama imar planı bulunmayan her kıyıda uygulama imar planı yapılacağı savunmasında bulunmak mümkündür kıyı yasasının maddesinin son fıkrasında ise sahil şeridinin belirlenmesindeki tüm ölçüleri fiilen uygulanamaz hale getirebilecek bir düzenleme yapılmış ve köy yerleşik alanı içinde mevcut teşekkül de dikkate alınarak sahil şeridinin yatay olarak en az metreye düşürülebileceği hükmü getirilmiştir dördüncü maddede yapılan bu iki düzenlemede öncelikle anayasa mahkemesinin sayılı kıyı yasasını iptal ederken dayandığı gerekçelere ve iptal kararma aykırıdır anayasanın kıyılardan yararlanmak için kıyı alanının belirlenmesini yeterli görmediği kıyıların devamı olan ve onu çevreleyen sahil şeritlerinden yararlanmada da kamu yararının gözetilmesini istediği anlaşılmaktadır bu konuda kanuni düzenleme yapılırken sahil şeritlerinin derinliğinin bu yerlerden kamunun yararlanmasını engelleyecek ve ortadan kaldıracak biçimde çok dar tutulması halinde anayasaya aykırılık sorunu ortaya çıkacaktır yasa tasarısının tbmm genel kurulunda görüşülmesi sırasında metne eklenen bu son fıkra bir ölçüde kazanılmış hakları korumaya çalışmaktadır köyde herkesin yapılaşmayı tamamladığı bir dönemde inşaat yapmayan arazi sahibi vatandaşın bu oluşum nedeniyle kazandığı bir hakkın varlığından hareket edilmektedir oysa yasalara aykırı durumlara dayanılarak kazanılmış hak iddiasında bulunulamaz anayasanın maddesindeki kıyıların devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu belirleyen hükmü karşısında özel mülkiyete konu olmayan kıyılarda daha önceden mevzuata aykırı olarak yapılan yapılar yönünden bir kazanılmış hak statüsü tanımak ve bunu esas olarak köylerde yasanın yürürlüğe girmesinden sonra yapılacak yapılara ayrıcalık tanıyarak sahil şeridinin metreye kadar düşürülebileceği hükmünü getirmek anayasaya aykırıdır türkiyenin idari yapısı içinde kıyılardaki yerleşimin çok büyük ölçüde köy statüsü içinde olduğu düşünülürse km uzunluğundaki kıyılarımızın büyük bir bölümünde sahil şeridinin metreye düşülmesi söz konusu olacaktır böylelikle de madde içinde sahil şeridini düzenleyen ve metrelik hükümler fiilen uygulanamaz hale getirilmiştiresas sayısı karar sayısı öncelikle yukarıda da belirttiğimiz gibi uygulama imar planı yapılacak alanlar diyerek bütün kıyıların metrelik sınırlama içine sokulması sağlanmıştır sonra da köy yerleşik alam içinde ve mevcut teşekkül de dikkate alınarak sahil şeridinin metreye düşebileceği kuralı getirilmiştir tüm bu açılardan da anayasanın maddesine de aykırıdır iptali gerekir yasanın ve inci maddelerinin anayasaya aykırılığı ve gerekçesi bu maddeler ayrı ayrı incelendiğinde görülecektir ki bu maddelerin öngördükleri hizmetler valilikçe veya merkezi yönetimce gerçekleştirilecektir anayasanın maddesine aykırılık anayasanın maddesi mahalli idarelerin il belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarım karşılayacağını belirlemektedir denmektedir yasanın yukarıda anılan ve maddelerinin düzenlediği konular doğrudan doğruya mahalli müşterek ihtiyaçlarla da ilgili bulunmaktadır oysa bu maddeler mahalli idareleri dışlamakta ve bu hizmetleri valiliklere ve merkezi idareye terk etmektedir bu nedenle her madde de anayasanın maddesine aykırıdır iptal edilmeleri gerekir yasanın ve inci maddelerinin anayasaya aykırılığı ve gerekçesi dilekçemizin konunun analizi ve i̇ptal gerekçeleri bölümünde ayrıntılı biçimde sunulduğu üzere bu yasa yukarıda belirtilen anayasaya aykırılıklar ile maddenin amacını gerçekleştirme yönündeki noksanlıkları ve yanlışlıkları nedeniyle anayasanın maddesindeki amaç ve anlayışı gerçekleştirmeyecek yalnızca mevcut çarpık yapıyı meşrulaştıracaktır ayrıca bu yasanın uygulanması halinde bile anayasanın maddesindeki amaç ve anlayışa ters düşen yapılanma devam edecektir gerek bu nedenle ve gerekse konunun analizi bölümünde ayrıntılı biçimde sunulan durumlar karşısında da yasanın ve maddeleri anayasanın maddesine aykırıdır iptali gerekir