esas sayısı karar sayısı i̇ptal ve yürürlüğün durdurulmasi i̇stemleri̇ni̇n gerekçesi̇ dava dilekçesindeki iptal ve yürürlüğün durdurulması isteminin gerekçesi şöyledir i̇ptal sebepleri kısa adı i̇şsizlik sigortası kanunu parantez içindeki kısmı ile beraber tam adı i̇şsizlik sigortası kanunu sosyal sigortalar kanunu tarım i̇şçileri sosyal sigortalar kanunu türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanunu esnaf ve sanatkarlar ve diğer bağımsız çalışanlar sosyal sigortalar kurumu kanunu tarımda kendi adına ve hesabına çalışanlar sosyal sigortalar kanunu ile i̇ş kanununun bir maddesinin değiştirilmesi ve bu kanunlara ek ve geçici maddeler eklenmesi i̇şsizlik sigortası kurulması çalışanların tasarrufa teşvik edilmesi ve bu tasarrufların değerlendirilmesine dair kanunun i̇ki maddesinin yürürlükten kaldırılması i̇le genel kadro ve usulü hakkında kanun hükmünde kararnamenin eki cetvellerde değişiklik yapılması hakkında kanun olan sayılı kanun tarihli resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir görüldüğü gibi kanunun adı bile kusurludur kanun tekniğinden yoksundur bu münasebetle sayılı kanunun parantez içindeki uzun adının iptali gerekir bilindiği gibi bir yasanın adı amacı açıklamaya ve yapılan düzenlemeyi en kısa biçimde anlatmaya yönelik olur bu yalnız bir şekil koşulu değil aynı zamanda yasanın nasıl yapılacağını da anlatan bir tanımlamadır yasanın başlığının yalın ve anlaşılır olabilmesi için yapılan düzenlemenin de aynı özellikleri taşıması gerekir oysa sayılı yasa bir yasa değil bir bohçadır i̇çine sosyal güvenlikle ilgili her konunun doldurulduğu bir bohçadan da ancak böyle bir sonuç beklenebilir öncelikle sayılı kanun yasa tekniği açısından incelendiğinde bu kadar önemli ve toplumun neredeyse bütün kesimlerine uygulanan bir kanunun pek çok kanunu değiştiren karmaşık ve anlaşılması zor yapısı bulunduğu görülmektedir kanunun aceleyle çıkarıldığı gerekli kontrol ve düzeltmelerin yapılmadığı ve maddelerde bir kanun için en basit ancak önemli kavramlar olan fıkra bent paragraf sözcüklerinin birbirlerine karıştırılmasından kolayca anlaşılmaktadır yine sayılı kanunun maddesinde sayılı kanunun maddesinde değişikliğe gidilmiş ve ilk defa yılında kurulmuş olan yılında sosyal sigortalar kanunu içine yerleşen yaşlılık sigortası için bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başlayanların ifadesi kullanılmıştır bu özensiz ifadeden çıkacak anlamı bulmak örneğin bu yasada kastedilenin hangi yasa olduğunu anlamak gereksiz bir ek çabayı gerektirmektedir aynı durum ve maddelerle getirilen hükümler için de geçerlidir gerçekten sayılı kanun tam yedi kanunda değişiklik yapmış temel konusu olan i̇şsizlik sigortasına ancak maddede sıra gelmiş ve bu temel konuya sadece on madde ayırabilmiş sonra yine çeşitli kanunlara yönelmiştiresas sayısı karar sayısı sayılı kanun i̇şsizlik sigortasını düzenleyen bu maddelik kısmı dışında bütünüyle özellikle de aşağıdaki maddeler bakımından anayasaya aykırı olup iptal edilmelidir şöyle ki kanunun maddesi anayasaya aykırıdır anılan madde aynen şöyledir madde sayılı kanunun nci maddesinin bendine aşağıdaki alt bent ile maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir protez araç ve gereç bedellerinin sini sigortalı öder ancak ilgiliden alınacak katkı miktarı ödeme tarihindeki tarihli ve sayılı i̇ş kanununun üncü maddesine göre sanayi kesiminde çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücretin bir buçuk katından fazla olamaz sigortalıların bu maddenin b ve bentlerinde yazılı yardımlardan yararlanabilmeleri için günü hastalığın anlaşıldığı tarihten önceki altı ay içinde olmak üzere toplam olarak gün hastalık sigortası primi ödemiş olmaları şarttır sayılı kanunun maddesiyle getirilen yeni hükümlere göre protez araç ve gereçlerinin sini kural olarak sigortalı ödeyecektir sigortalıların sayılı kanunun b ve bentlerinde yazılı yardımlardan yararlanabilmeleri için günü hastalığın anlaşıldığı tarihten önceki altı ay içinde olmak üzere toplam olarak gün hastalık sigortası primi ödemiş olmaları şarttır bu yeni düzenleme anayasanın maddesinde ifadesini bulan sosyal devlet ilkesine maddesinde devletin temel amaç ve görevlerini belirten temel prensiplere maddesinin ve fıkralarına maddesine açıkça aykırıdır bilindiği gibi sosyal devlet genellikle vatandaşlarının sosyal durumlarıyla refahlarıyla ilgilenen onlara asgari bir yaşama düzeyi sağlamayı ödev bilen devlet diye tanımlanır profdr mümtaz soysal soruda anayasanın anlamı gerçek yayınevi baskı ankara sayfa sosyal devlet sosyalist devlet olmadığı gibi sadaka dağıtan bir devlet de değildir sosyal devlet vatandaşlarının gururunu zedelemeden onlar için insanca yaşama ortamı hazırlamayı kendisi için görev bilen devlet demektir başka bir deyişle sosyal devlet ilkesi güçsüzleri güçlüler karşısında koruyarak gerçek eşitliği yani sosyal adaleti ve toplumsal dengeyi sağlamakla yükümlü devlet demektir çağdaşesas sayısı karar sayısı devlet anlayışı sosyal hukuk devletinin tüm kuruluşlarıyla anayasanın özüne ve ruhuna uygun biçimde kurulmasını gerekli kılan hukuk devletinin amaç edindiği kişinin korunması toplumda sosyal güvenliğin ve sosyal adaletin sağlanması yoluyla gerçekleşeceği sonucunu ortaya koymaktadır bu anlayış içinde sosyal güvenlik herhangi bir meslek veya sosyal risk yüzünden geliri veya kazancı azalmış kişilerin başkalarının yardımına gerek kalmaksızın yaşama ve geçinme ihtiyaçlarını karşılayan bir sistemler bütünüdür modern dünyada sosyal güvenlik kavramı kişi için vazgeçilmez bir hak devlet için ise bir ödev haline gelmiştir sosyal güvenliğin hedefi nüfusun tamamını çalışma hayatının değişen olaylarına karşı özellikle çalışma güçlerinin kaybolması sonucunu doğuran fizyolojik gerçeklere karşı korumayı gerçekleştirmektir bunlardan birincisi tehlike ortaklığıdır yani aynı tehlikelere açık kişilerin bir arada toplanmış olmasıdır i̇kincisi ise tehlike ortaklığı içerisinde bağımsız talep hakkının kullanılması ile rizikonun denkleştirilmesidir sosyal sigortalarda bu nedenlerle özel sigorta sisteminin dayandığı esaslar uygulanmaz çünkü sosyal sigortalar bütünlük yapısı içinde ölçülebilen zararların örgütlenmiş çoğunluğa bölünmesini anlatır yukarıda belirtilen bu temel yaklaşımlar çerçevesinde türk sosyal güvenlik sistemi başlangıçtan bu yana sosyal amacı ön plâna alarak yasallaşmış ve uygulanmıştır sistem içinde zorunluluk esası temel alınmış ve ayrıca dört temel ayak üstüne oturtulmuştur bunlardan birisi katkı ilkesidir katkı ilkesi işverenlerin gerektiğinde dolaylı da olsa devletin sosyal sigorta programlarını finanse etmesidir bu temel ilkenin bir yönü yani işveren katkısı ülkemizde yasal olarak düzenlenmiş ve oransal olarak belirlenmiş olmasına karşın devlet yardımı konusunda açık bir hüküm bulunmamaktadır ancak yasalarda gerekli hallerde bütçe katkısı sağlanacağına dair hükümler yer almıştır bu da anayasanın ncı maddesinde yer alan sosyal güvenliğin devlet teminatı altında olmasından kaynaklanmaktadır i̇kincisi kendi kendine yardım ilkesidir kendi kendine yardım ilkesi sigortalının prim hissesini kendi kazancından ödemesidir sosyal sigorta kanunlarımızda bu ilke bütün yönleri ile yasal olarak düzenlenmiş olup uygulanmaktadır üçüncüsü sigortacılık ilkesidir sigortacılık ilkesi sosyal sigorta tekniğinden yararlanacak sigortalılar arasında riziko eşitliğinin sağlanmasıdır dördüncüsü ise denge ilkesidir denge ilkesi sosyal sigorta primlerinin çalışanların gelirlerine göre hesaplanmasını ifade eder kısaca sayılı kanunla sigortalılar ve sigorta hizmetlerinden yararlananlara çalışanlara emeklilere malûllere ve hâk sahiplerine sağlık protez araç ve gereçleri için bedellerinin si oranında katkı payı ödemesi sigortalıların sağlık yardımlarından yararlanabilmeleri için de yıl içinde günlük staj süresi ve günlük prim ödeme süresi getirilmiştir yani çalışan ve emeğini toplumun hizmetine sunan kişi eğer önceden belirli bir süre prim ödemesinde bulunmamış ise sağlık yardımlarından yararlanamayacaktır üstelik bu işe ilk başlama ile ilgili bir düzenleme de değildir keyfi işten çıkarmaların hala yasal biresas sayısı karar sayısı düzenlemeye kavuşturulmadığı sigorta primlerinin zamanında ve tam olarak yatırılmasının sağlanamadığı bir ülkede çalışanların bile bu durumda hakkettiği sağlık yardımını alması olanaksız hale gelecektir sağlığa ilişkin bu sınırlamaları anayasanın maddesindeki sosyal ve ekonomik hakların sınırı mazeretine sığdırma olanağı da yoktur çünkü anayasa mahkemesinin de dediği gibi devlet ekonomik ve sosyal alandaki görevini yerine getirirken uygulayacağı sınırlamalarda yasama hakkını ortadan kaldıran düzenlemeler yapamaz anmah k amkd sayı s zira yine anayasa mahkemesinin dediği gibi kişilerin kutsal olan canının ve sağlığının korunması daha önemli bir görev olarak devlete verilmişitr anmaht e amkd sayı s çünkü yaşama hakkı yani sağlık ekonomik değil temel haktır sayılı kanunun maddesi anayasaya aykırıdır iptali gerekir sayılı kanunun maddesi aynen şöyledir madde sayılı kanunun ncı maddesinin bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir yukarıda sözü edilen kimselerin ayakta yapılan tedavilerinde verilen ilaçlar ile aa bendi uyarınca sağlanan protez araç ve gereç bedellerinin kendilerince ödenir ancak protez araç ve gereç bedelleri için alınacak katkı payı ödeme tarihindeki tarihli ve sayılı i̇ş kanununun üncü maddesine göre sanayi kesiminde çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücret tutarını geçemez bu madde de yukarıda madde için belirtilen sebeplerden dolayı anayasaya aykırı olup iptal edilmelidir sayılı kanunun ve daha bir kısım maddeleriyle sağlık hizmetlerini kısıtlamasının gerekçesi sosyal güvenlik kurumlarının mali sıkıntılarıdır sosyal güvenlik kurumlarının programlarını gerçekleştiremediği bir gerçektir ancak bu başarısızlık büyük ölçüde kurum dışı nedenlerden kaynaklanmıştır kurumların idari ve mali özerkliğe sahip olmamaları onları siyasi otoritenin uzun vadeli sosyal koruma stratejilerinden uzak kısa vadeli çıkarlara dayalı kararlarına uymak durumunda bırakmıştır sosyal sigorta kuruluşları bir yandan devlet yerine toplumun sosyal korunma gereksiniminin artan yükünü üstlenmiş diğer yandan emeklilik yaşının düzenlenmesinde olduğu gibi işgücü piyasasının da bir aracı olarak kullanılmıştır özellikle enflasyon ve siyasi müdahaleler sosyal güvenlik sistemlerinin finansal temellerini sarsmıştır devletin temel niteliklerinden olan sosyal devlet ilkesini gerçekleştirmenin temel aracı ve yöntemi olan sosyal güvenlik hakkını sağlamakla yükümlü bu kurumların geliştirilmesi ve güçlendirilmesi devletin yükümlülüğü altındayken anayasal görevlerle donatılmış kurumların mali yapılarını zayıflatan tutarsız politikalar süreklilik kazanmıştıresas sayısı karar sayısı ancak bu durum sosyal güvenlik kapsamında olanların haklarının kısıtlanmasını gerektirmez çünkü sosyal sigorta kuruluşlarının güçlü mali yapıda tutulmasından sorumlu olan devlettir anayasa mahkemesi daha önceki kararlarında siyasal iktidarların sosyal sigorta kuruluşlarının yönetiminde sosyal sigortacılığın teknik gereklerine uyarak hareket etmek zorunda olduklarını belirtmiş ve kuruluşların aktüeryal dengesini bozacak davranışlardan ve düzenlemelerden kaçınması için uyarmış ve tersi durumda kuruluşların mali gereksinimlerinin aktüaryal dengeyi bozan yasaları çıkaran devletçe karşılanması gerektiğinide belirtmiştir sosyal sigorta kurumlarını bugünkü mali yapıya getirenler sosyal güvenlik kapsamında olanlar değil sosyal güvenlik kurumlarını yönetenler kaynaklarını iyi değerlendirmeyenlerdir bu durumda sosyal güvenlikten yararlananların sağlık yardımlarının azaltılması anayasaya aykırıdır sayılı kanunun maddesi anayasaya aykırıdır iptal edilmelidir anılan madde ile sayılı kanunun maddesi değiştirilmiştir bu değişiklik ile malüllük aylığının hesaplanması yeni esaslara bağlanmıştır yeni düzenlemeye göre malûller eskiye nispetle daha düşük maaş alacaklardır söz konusu madde aynen şöyledir madde sayılı kanunun inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir malüllük aylığının hesaplanması madde malüllük aylığı bağlanmasına hak kazanan sigortalıya bu kanunun inci maddesine göre bulunacak ortalama yıllık kazancının ının si oranında malüllük aylığı bağlanır sigortalı başka birinin bakımına muhtaç durumda ise bu oran çıkarılır buna göre hesaplanan malüllük aylığı inci maddenin son fıkrası hükümlerine göre arttırılır oysa söz konusu maddenin değişmeden önceki hükmüne göre malüllük aylığı bağlanmasına hak kazanan sigortalıya bu kanuna göre tespit edilen göstergesinin katsayı ile çarpımının oranında malüllük aylığı bağlanır sigortalı başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda ise bu oran çıkarılır görüldüğü gibi sayılı kanunun maddesiyle hukukun temel prensiplerinden olan kazanılmış haklara saygı ilkesi bertaraf edilmiş böylece anayasanın maddesinde ifadesini bulan ve değiştirilmesi teklif dahi edilemeyen hukuk devleti ilkesi ihlal edilmiş bulunmaktadır sayılı kanunun maddesi diğer sebeplerin yanısıra bu sebeplerle kazanılmış haklara saygı ve hukuk devleti ilkelerine aykırı olduğu gerekçeleriyle de iptal edilmelidir sayılı kanunun ncı maddesi anayasaya aykırıdır iptal edilmelidir madde aynen şöyledir madde sayılı kanunun ıncı maddesinin birinci fıkrasının bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştiresas sayısı karar sayısı bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başlayanların yaşlılık aylığından yararlanabilmesi için kadın ise erkek ise yaşını doldurmuş olması ve en az gün veya kadın ise erkek ise yaşını doldurmuş olması yıldan beri sigortalı bulunması ve en az gün malüllük yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmaları şarttır sayılı kanunun maddesiyle sayılı kanunun maddesinin bendinin ve alt bentlerine getirilen kadın ise erkek ise yaşını doldurmuş olması hükmü hukukun temel prensiplerinden olan hakkaniyet kuralına sosyal güvenlik kavramının amacına anayasanın maddesinde ifadesini bulan sosyal hukuk devleti ilkesine yine anayasanın maddesindeki eşitlik kuralına aykırıdır şöyle ki yeni düzenleme yaşlılık aylığı için iki şartı birlikte aramaktadır bu iki şarttan biri kadınlar için erkekler için yaş şartı diğeri ise gün veya yıldan beri sigortalı bulunma ve en az gün prim ödemiş olma şartıdır burada hem sosyal sigortalar kurumuna katkı bakımından hem de nimetkülfet dengesi açısından asıl olan prim ödeme süresidir keyfi işçi çıkartmalarının yoğun olarak uygulandığı ülkemizde yıldan beri sigortalı bulunma ve en az gün prim ödeme şartı bile sosyal hukuk devleti ilkesine aykırıdır bu aykırılığa bir de kadınlar için erkekler için yaş şartının eklenmesi maddeyi bütünüyle ve açıkça hukuka aykırı hale getirmektedir şöyle ki bilindiği gibi mevzuatımıza göre yaşını bitiren kimselerin branşları ile çıraklık ebelik hemşirelik gibi ilgili alanlarda çalışmaya başlamaları mümkündür bu durumda yaşında işe başlayan diyelim bir erkek yaşında emekli oluncaya kadar tam yıl çalışmış gün prim ödemiş olacaktır halbuki bir başkasının emekliliğe hak kazanabilmesi için gün ki yıl gün prim ödemesi yeterli olacaktır böyle bir uygulamanın ise hem hukukun temel prensiplerine hem de anayasamıza ve maddelere aykırı olacağı gayet açıktır sayılı kanunun ncı maddesi anayasanın ruhuna türkiyenin gerçeklerine sosyal hukuk devleti ilkesine aykırıdır i̇ptal edilmelidiresas sayısı karar sayısı sayılı kanunun maddesi de anayasaya aykırıdır anılan madde ile sayılı kanunun maddesi değiştirilmiş yaşlılık aylığının hesaplanması yılından beri uygulanmakta olan katsayı esasına dayalı gösterge sistemi terk edilerek sigortalıların aleyhine olmak üzere yepyeni bir sistem benimsenmiştir sayılı kanunun maddesi şöyledir madde sayılı kanunun inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir yaşlılık aylığının hesaplanması madde yaşlılık aylığına hak kazanan sigortalıların aylığı aşağıdaki hükümlere göre belirlenecek ortalama yıllık kazancı ile aylık bağlama oranının çarpımının si alınarak hesaplanır sigortalının her takvim yılına ait prime esas kazancı kazancın ait olduğu takvim yılından itibaren aylık talep tarihine kadar geçen takvim yılları için her yılın aralık ayına göre devlet i̇statistik enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki artış oranı ve gayri safi yurt içi hasıla sabit fiyatlarla gelişme hızı kadar ayrı ayrı artırılarak bulunan yıllık kazançlar toplamının toplam prim ödeme gün sayısına bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama günlük kazancın katı aylığın hesaplanmasına esas ortalama yıllık kazancı oluşturur aylık bağlama oranı sigortalının toplam prim ödeme gün sayısının ilk gününün her günü için sonrası günün her günü için ve daha sonraki her gün için oranlarının toplamıdır ıncı maddenin c ve bentlerine göre aylığa hak kazananların aylık bağlama oranı dan az olamaz hesaplanan yaşlılık aylığı aylık bağlanması için yazılı başvurunun yapıldığı yılın ocak ayı ile aylığın başlangıç tarihi arasında geçen her ay için devlet i̇statistik enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki aylık artış oranları kadar artırılarak bağlanır hemen fark edileceği gibi yeni düzenleme birçok bakımdan anayasaya aykırıdır ancak anlatımda kolaylık sağlamak için maddeyle ilgili anayasaya aykırılıkları iki noktada toplamak mümkündür ortalama yıllık kazancın hesaplanması anayasaya aykırıdır eski düzenlemede sigortalının kazancının son beş yılı veya yüksek kazançlılar için son on yıl esas alındığı için çalışanların son yıllarında ödemeleri daha dikkatle kontrol ederek haklarını bir ölçüde de olsa korumaları mümkün olabilirken şimdi bu olanak ortadan kalkmıştır bilindiği gibi türkiye yüksek enflasyonla yaşayan bir ülkedir emekli aylıklarının hesaplanmasında son yılların esas alınmasının nedeni de maaşları bir ölçüde de olsa enflasyon karşısında koruyabilmektiresas sayısı karar sayısı enflasyon çalışanların değil ülkeyi yönetenlerin suçudur bu nedenle çalışanlar cezalandırılamaz çünkü yine anayasa mahkemesine göre sosyal hukuk devleti çalışmasına karşın karşılığını yeterince alamayan ve mutlu bir yaşantıya kavuşamayan kişilere yardımcı olmakla yükümlüdür bireyin refah ve huzurunu sağlayıp güvenceye almakla yükümlüdür yurttaşların sosyal durumu ile ilgilenip onlara asgari yaşam düzeyi sağlamakla yükümlüdür bu nedenle düzenleme anayasanın ve maddelerine aykırıdır aylık bağlama oranları anayasaya aykırıdır yeni düzenleme ile emeklilerin aylıklarında büyük düşüşler olacaktır çünkü önceki düzenlemede normal gösterge için üst gösterge için den başlayan aylık oranları yeni düzenleme ile büyük ölçüde aşağıya indirilmiştir şöyle ki prim ödeme gün sayısı eski yeni bu son iki konuyla ilintili olarak sigortalı birikişinin en az aylık bağlama oranı tespit edildiğinde ortaya şöyle bir sonuç çıkmaktadır eski en düşük gösterge katsayısı sosyal yardım zammı tl yeni prime esas kazancın tabanı x tl görüldüğü üzere ortaya çıkan rakam yarı yarıya düşüktür ve mevcut asgari ücretin bile altında kalmaktadır asgari ücretin bilimsel olarak tekbir kişinin gerekli ihtiyaçlarını karşılamak üzerek kabul edildiği düşünüldüğünde bu rakamın sigortalıya asgari bir yaşam sağlayamayacağı açıktır bu açıdan düzenleme sosyal hukuk devletinin anayasa mahkemesi tarafından yapılmış tanımları olan çalışmasına karşın karşılığını yeterince alamayan ve mutlu bir yaşantıya kavuşamayan kişilere yardımcı devlet olmayaesas sayısı karar sayısı yurttaşların sosyal durumu ile ilgilenip onlara asgari yaşam düzeyi sağlayan devlet olmaya kişinin devredilmez vazgeçilmez temel haklarından olan ve birbiriyle sıkı bağlantısı bulunan yaşama hakkı ile maddî ve manevî varlığını ve geliştirme hakkına karşı olan her türlü engelin ortadan kaldırılmasında kendini görevli saymaya emek ve sermaye ilişkilerini dengeli olarak düzenleyen bir başka deyişle işçi ile işveren arasındaki ekonomik ve sosyal denge kurarak sermayenin emeği emeğin sermayeyi sömürmesini önleyecek önlemleri alan devlet olmaya çalışanların insanca yaşaması çalışma yaşamının kararlılık içinde gelişmesi için sosyal ekonomik ve mali önlemleri alarak çalışanları koruyan devlet olmaya aykırıdır öte yandan sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun ek ek ek ek ve ek maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır sigortalıların lehine olan bu maddelerin yürürlükten kaldırılması işçi emeklilerinin aylıklarını daha da düşürecektir sayılı kanunun maddesi anayasaya aykırıdır madde sayılı kanunun üncü maddesinin fıkrasının birinci bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiştir bu kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken serbest avukat veya noter olarak çalışmalarını sürdürenlerin sosyal yardım zammı dahil almakta oldukları aylıklarından oranında sosyal güvenlik destek primi kesilir bu maddeye göre sosyal sigortalar kurumundan emekli olan bir kimse serbest avukat veya noter olarak çalışmak ister ise sosyal sigortalar kurumu için her ay emekli maaşı ile sosyal yardım zammı toplamı üzerinden nispetinde sosyal güvenlik destek primi ödeyecektir daha doğrusu bu kimsenin sosyal yardım zammı dahil emekli maaşının sosyal güvenlik destekleme primi adı altında stopaj usulüyle kaynakta kesilecektir aslında bu kesinti düpedüz bir haraçtır anayasanın maddesinde ifadesini bulan hukuk devleti ile sosyal devlet ilkelerine anayasanın maddesindeki eşitlik kuralına yine anayasanın maddesinin fıkrasında öngörülenesas sayısı karar sayısı vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı esasına açıkça aykırıdır sayılı kanunun maddesi sosyal güvenlik destekleme primi ile kazanılmış hakları zedelemekte sosyal devlet anlayışına ters düşmekte vergiye tabi olmayan sosyal yardım zammı ile vergisi çok daha önceden ödenmiş olan emekli aylığı üzerinden nispetinde yeni bir vergi parafiskalite almaktadır üstelik memur emeklilerinden böyle bir kesinti yapılmamakta bu da anayasanın maddesine aykırı düşmektedir sayılı kanunun maddesi anayasaya aykırıdır madde sayılı kanunun nci maddesinin birinci fıkrasının bendinin alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş alt bendi ile d ve bentleri yürürlükten kaldırılmış ve bendi bendi olarak değiştirilmiştir toplam olarak gün veya en az beş yıldan beri sigortalı bulunup sigortalılık süresinin her yılı için ortalama olarak gün malüllük yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olan sigortalının bu kanunun inci maddesine göre bulunacak ortalama yıllık kazancının ının si olarak hesaplanan aylığı hak sahiplerine bağlanacak aylığın hesabında esas tutulur bu oran sigortalının ilâ gün arasında primi ödenen her gün için günden sonra ödenen her gün için de artırılır bu şekilde hesaplanan ölüm aylığı inci maddenin son fıkrası hükümlerine göre artırılır bu maddenin de temel esprisi tıpkı ve maddeler gibi çok prim az aylık esasına dayanmaktadır ve maddelerle ilgili olarak belirttiğimiz sebepler bu madde için de geçerlidir kısaca maddenin de iptali gerekir sayılı kanunun maddesi eskiden beri çalışmakta olan sigortalıların prim yükünü ağırlaştırdığı için anayasanın maddesine hukuk devleti ilkesine kazanılmış haklara saygı kuralına aykırıdır anılan madde şöyledir madde sayılı kanunun inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir bu kanun gereğince alınacak prim ve verilecek ödeneklerin hesabına esas tutulan günlük kazancın alt sınırı tl üst sınırı ise alt sınırın üç katıdır üst sınırı alt sınırın beş kuma kadar yükseltmeye bakanlar kurulu yetkilidir günlük kazanç altt sınır her yıl ilk olarak nisan ayında bir önceki yılın aralık ayı ile ondan önceki yılın aralık ayına göre devlet i̇statistik enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki artış oranı kadar ikinci olarak bir önceki yılın gayri safi yurtiçi hasıla sabit fiyatlarla gelişme hızı kadar artırılarak belirlenir bu şekilde belirlenecek günlük kazanç alt sınırının belirlenmesinde liranın kesirleri liraya tamamlanır kısacaesas sayısı karar sayısı inci maddenin birinci fıkrasında prime esas olan günlük kazancın alt sınırı bu sayılı kanuna ekli gösterge tablosundaki en düşük göstergenin katsayı ile çarpımının otuzda biri iken değiştirilen şekliyle aalt sınırı tlye çıkarılmıştır üst sınırı ise alt sınırın katıdır bu oranı katına kadar yükseltmeye bakanlar kurulu yetkili kılınmıştır bu maddede yapılan değişiklik ile kurum lehine kesilen esas kazanç belirlenmiş ancak ödenecek aylık ve ödenekler belirsiz ölçüler içerisinde kalınmış tüfeye bağlanmıştır getirilen değişikliğe göre kanunla belirtilen yüksek oranda prim kesilecek ancak iradeyle aylık bağlanacaktır kanunun maddesi de biraz önce belirtilen sebeplerden dolayı anayasaya aykırıdır kanunun anılan maddesi aynen şöyledir madde sayılı kanunun inci maddesinin birinci fıkrasının bendinin alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş alt bendi yürürlükten kaldırılmış ve alt bendi olarak değiştirilmiştir i̇steğe bağlı sigortalılığa devam etmek isteyenler ödeyecekleri isteğe bağlı sigorta primlerini bu kanunun inci maddesine göre belirlenen prime esas kazanç alt sınırı ile üst sınırı arasında olmak şartıyla kendileri belirler sayılı kanunun maddesi de kazanılmış haklara saygı ilkesini ihlal ettiği için anayasanın maddesine hukuk devleti kavramına ve maddelerine aykırıdır tıpkı ve maddeler gibi söz konusu üncü madde şöyledir madde sayılı kanunun ncı maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir bu kanuna göre bağlanacak aylıklar inci maddeye göre tespit edilen prime esas günlük kazanç alt sınırının aylık tutarının inden az olamaz sayılı kanunun değişmeden önceki maddesi malüllük yaşlılık ve ölüm aylıklarının alt sınırını gösterge tablosunun katsayı ile çarpımının inden az olamayacağını düzenlemiştir bu hükme göre kanunun yürürlük tarihinden önceki hesaplamalara göre aylık alt sınırı xx tl olarak hesaplanmaktadır söz konusu madde sayılı kanunun üncü maddesi ile değiştirilerek aylık alt sınırı inci maddeye göre tespit edilen prime esas günlük kazancın alt sınırının aylık tutarının inden az olamaz hükmü getirilmiştir sayılı kanunun bütünlüğü içinde alt sınır miktarı x tlye düşmektediresas sayısı karar sayısı anayasa mahkemesi tarih ve sayılı kararında anayasanın maddesinde yer alan sosyal hukuk devletini güçsüzleri güçlüler karşısında koruyarak gerçek eşitliği yani sosyal adaleti ve toplumsal dengeyi sağlamakla yükümlü devlet olarak tanımlamıştır aynı kararında anayasa mahkemesi anayasanın maddesini bu hüküm bireylere yaşlılık hastalık kaza ölüm ve maluliyet gibi sosyal riskler karşısında asgari ölçüde bir yaşam düzeyi sağlamayı amaçlar şeklinde yorumlamıştır toplumumuzun en çok korunması gereken kesiminin emekliler olduğu herkes tarafından kabul edilen bir gerçektir yasakoyucu sayılı kanunu düzenlerken maddeyi bu manada bir koruma hükmü olarak düzenlemiş ve yıllardır uygulamaya almıştı bu gün sosyal sigortalar kurumundan aylık alan emekli dul ve yetimler bu koruyucu hüküm çerçevesinde aylık almaktadırlar sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesinin değiştirilmesi aylık alt sınırının miktar olarak liradan tlye düşürülmesi dolayısıyla ye varan bir oranda alım gücü azaltılması sonucunu doğurmaktadır böyle bir uygulamanın ise sosyal adalet ve toplumsal koruma anlayışı ile bağdaşmadığı açıktır anayasanın maddesi çerçevesinde bu tür bir düzenlemenin sosyal devlet anlayışı ile bağdaşırlığının da bulunmaması gerekir bu nedenlerle sayılı kanunun üncü maddesi anayasanın inci ve ıncı maddelerine aykırılık oluşturmaktadır sayılı kanunun maddesi anayasanın ve maddelerine aykırıdır tıpkı anılan kanunun ve maddeleri gibi anılan madde şöyledir madde sayılı kanunun ek üncü maddesinin fıkrasının ikinci bendi yürürlükten kaldırılmış ve ek nci maddesine birinci fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiştir sigortalıların çocuklarına verilecek protez araç ve gereçlerin bedellerinin si kendilerince ödenir ancak sigortalıların çocuklarından alınacak katkı miktarı ödeme tarihindeki tarihli ve sayılı i̇ş kanununun üncü maddesine göre sanayi kesiminde çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücretin bir buçuk katından fazla olamaz sigortalıların geçindirmekle yükümlü bulundukları eşlerinden kurumdan sürekli iş göremezlik geliri malüllük ve yaşlılık aylığı almakta olanların geçindirmekle yükümlü bulundukları eşleri ile kurumdan hak sahibi olarak gelir ve aylık almakta olan eşlerden katılım payı alınmak şartıyla protez araç ve gereç yardımlarından yararlanırlar ancak sigortalıların eşlerinden alınacak katkı miktarı ödeme tarihindeki tarihli ve sayılı i̇ş kanununun üncü maddesine göre sanayi kesiminde çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücretin bir buçuk katından sürekli iş göremezlik geliri malüllük ve yaşlılık aylığı alanların eşleri ile kurumdan hak sahibi olarak gelir ve aylık almakta olan eşlerden alınacak olan katkı miktarı aylık asgari ücretten fazla olamaz i̇ptalleri talep edilen ve maddeler için belirtilen gerekçeler işbu madde için de geçerlidir sayılı kanunun maddesiyle sayılı kanuna ek madde olarak eklenen maddedeki beş yıldan fazla olmamak üzere ifadesi anayasanın maddesine hukuk devleti kavramına kazanılmış haklara saygı ilkesine aykırıdır iptal edilmelidiresas sayısı karar sayısı sayılı kanunun maddesiyle getirilen ek madde aynen şöyledir ek madde bu kanunun ek ve ek ncı maddeleri gereğince sigortalılık süresine ilave edilen gün sayıları beş yıldan çok olmamak üzere bu kanunun ve geçici inci maddelerinde belirtilen yaş hadlerinden indirilir ek maddede söz konusu edilen ek ve ek maddeler yılından bu yana hiçbir sınırlamaya tabi tutulmadan uygulanmış olan maddelerdir sayılı kanun ile getirilen ek madde anılan maddelerdeki itibari hizmet sürelerine sınırlama getirilerek anayasanın maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesine aykırı davranılmıştır sayılı kanunun maddesiyle sayılı kanuna eklenen geçi̇ci̇ madde in ve bentleri anayasaya aykırıdır geçi̇ci̇ madde aynen şöyledir geçi̇ci̇ madde bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bu kanunun yürürlük tarihinden önce yürürlükte bulunan hükümlere göre yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanmış olanlar ile sigortalılık süresi yıl ve daha fazla olan kadınlar ve sigortalılık süresi yıl ve daha fazla olan erkekler hakkında bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan hükümler uygulanır a sigortalılık süresi dahil yıldan fazla yıldan az olan kadınlar yıllık sigortalılık süresini ve yaşını doldurmaları sigortalılık süresi dahil yıldan fazla yıldan az olan erkekler yıllık sigortalılık süresini ve yaşını doldurmaları ve en az gün sigortalılık süresi dahil yıldan fazla yıldan az olan kadınlar yıllık sigortalılık süresini ve yaşını doldurmaları sigortalılık süresi dahil yıldan fazla yıldan az olan erkekler yıllık sigortalılık süresini ve yaşını doldurmaları ve en az gün sigortalılık süresi dahil yıldan fazla yıldan az olan kadınlar yıllık sigortalılık süresini ve yaşını doldurmaları sigortalılık süresi dahil yıldan fazla yıldan az olan erkekler yıllık sigortalılık süresini ve yaşını doldurmaları ve en az gün sigortalılık süresi dahil yıldan fazla yıldan az olan kadınlar yıllık sigortalılık süresini ve yaşını doldurmaları sigortalılık süresi dahil yıldan fazla yıldan az olan erkekler yıllık sigortalılık süresini ve yaşını doldurmaları ve en az gün sigortalılık süresi dahil yıldan fazla yıldan az olan kadınlar yıllık sigortalılık süresini ve yaşını doldurmaları sigortalılık süresi dahil yıldan fazla yıldan az olan erkekler yıllık sigortalılık süresini ve yaşını doldurmaları ve en az gün sigortalılık süresi dahil yıldan fazla yıldan az olan kadınlar yıllık sigortalılık süresini ve yaşını doldurmaları sigortalılık süresi dahil yıldan fazla esas sayısı karar sayısı yıldan az olan erkekler yıllık sigortalılık süresini ve yaşını doldurmaları ve en az gün sigortalılık süresi dahil yıldan fazla yıldan az olan kadınlar yıllık sigortalılık süresini ve yaşını doldurmaları sigortalılık süresi dahil yıldan fazla yıldan az olan erkekler yıllık sigortalılık süresini ve yaşını doldurmaları ve en az gün sigortalılık süresi dahil yıldan fazla yıldan az olan kadınlar yıllık sigortalılık süresini ve yaşını doldurmaları sigortalılık süresi dahil yıldan fazla yıldan az olan erkekler yıllık sigortalılık süresini ve yaşını doldurmaları ve en az gün sigortalılık süresi yıldan az olan kadınlar yıllık sigortalılık süresini ve yaşını doldurmaları sigortalılık süresi yıldan az olan erkekler yıllık sigortalılık süresini ve yaşını doldurmaları ve en az gün malüllük yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunmaları şartı ile yaşlılık aylığından yararlanabilirler a yıllık sigortalılık süresini kadın ise erkek ise yaşını doldurmuş ve gün malüllük yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunanlara istekleri halinde yaşlılık aylığı bağlanır a bendinde öngörülen şartları yerine getirememiş durumda olanlardan kadın ise erkek ise yaşını doldurmuş olması en az yıllık sigortalılık süresini tamamlaması ve en az gün malüllük yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmaları şartıyla yaşlılı