esas sayısı karar sayısı i̇ti̇razin gerekçesi̇ mahkemenin itiraz başvurusunun gerekçe bölümü aynen şöyledir davalı kurum ödemeye imkan veren sayılı yasanın ek maddesinin anayasaya aykırı olduğu savunmasında bulunmaktadır sayılı yasanın ek maddesinin incelenmesi gerekmektedir ek madde sayılı kanun ile ek ve değişikliklerine göre iş kazaları ile meslek hastalıkları malüllük yaşlılık ve ölüm sigortalılarından gelir veya aylık alanlar ile sayılı kanunla kuruma devredilen sendikalar mevzuatına göre aylık alanlara her ay sosyal yardım zammı olarak tl ödenir bakanlar kurulu sosyal yardım zammı miktarını gösterge üst gösterge ve geçici gösterge tablosundaki derece ve kademelere göre birbirinden farklı olarak tesbit etmeye yetkilidir bu ödemeler kurumdan gelir veya aylık ödemesine imkan veren dosyalar esas alınarak yapılır sayılı yasanın ek genel ve katma bütçeli idareler mahallî idareler döner sermayeli kuruluşlar ile kanunla ve kanunların verdiği yetkiye istinaden kurulan kuruluşlar ve sayılı khk kapsamına giren teşekkül ve kurulan kuruluşlarla bunların müessese bağlı ortaklık ve iştiraklerinden çalıştığı en son kuruluş olarak ayrılmak suretiyle kendisine sayılı kanun hükümlerine göre malüllük yaşlılık veya ölüm aylığı bağlanan kişilere ödenen sosyal yardım zamları kurumca yazılı istenmesi üzerine bu kuruluşlar tarafından en çok iki ay içinde kuruma ödenir düzenlemesi getirilmiştir sosyal yardım kelime anlamı ile kendisinin ve bakmak zorunda olduğu kimselerin yerel ölçülere göre geçimini kendi kaynakları ile hiç ya da yeterli derecede sağlama durumunda olmayan kişilere yapılan yardımı ifade eder sosyal koruma aracı olarak başvurulan sosyal yardım ve sosyal refah hizmetleri sosyal sigorta tekniğinin egemen olduğu sistemlerde mevcuttur ulusal düzeyde bir tek sosyal güvenlik modelinin benimsendiği ülkelerde bu ayrım fazla önem taşımamaktadır çünkü malî ya da sosyal konumu dikkate alınmaksızın tüm vatandaşlara sosyal güvenlik ve refah hizmetleri sunulmaktadır ancak sosyal sigorta modeline üstünlük tanıyan ülkelerde sosyal yardım ve hizmetler kural olarak sosyal sigortaların kapsamının dışında kalmış ve sosyal korumaya gereksinimi bulunan kişileri hedeflemektedir yukarıdaki tanımlamadan da anlaşılacağı gibi sosyal yardım yapılması yoksulluk koşuluna bağlıdır bu yardımı sağlayan kuruluşlar başta kamu kuruluşları olmak üzere yardım kurumları vakıflar ve özel kuruluşlardır kamu kuruluşlarınca yapılan sosyal yardımların finansman kaynağını vergi gelirleri oluşturmaktadıresas sayısı karar sayısı bu nedenle kendilerine yardım yapılanların prim ya da başka isim altında finansmana katılmaları sözkonusu değildir bu niteliği dikkate alınarak sosyal yardımlara kamu yardımı adı da verilmektedir tüm bu özellikleri ile sosyal yardım tekniği primsiz katılımsız sosyal güvenlik rejimi çerçevesinde yer almaktadır primsiz rejimin belirleyici özelliğini yardımlardan yararlananların bu yardımlar için yapılan giderlere katılmamaları oluşturur bu rejimin finansmanı sadece devlet bütçesinden karşılanır bu şekilde sosyal yardım zammı sosyal sigortaların kapsamı dışında kalanlara yöneliktir yine sosyal yardım zammı devletin sosyal güvenliğe muhtaç kişilere bir nebze bir miktar daha yardım edebilme amacı ile kabul ettiği bir olaydır yapılan bu açıklamalar sosyal yardım zammının sosyal güvenlik sistemi içindeki yerini ve kavrama ilişkin temel ilkeleri ortaya çıkmış bulunmaktadır gerçekten sosyal sigortalar kurumunca sigortalı veya hak sahiplerine yapılan sosyal yardım zammı maktu ödeme biçiminde olup sigortalılık ve prim gün sayıları ile bağlantılı değildir oysa diğer sigorta yardımları sigortalının prime esas kazancına sigortalılık ve prim ödeme gün sayısına göre değişkenlik göstermektedir bu nedenlerle sosyal yardım zammının sosyal yardım niteliğinde oluşu gözönüne alındığında sosyal sigortalar kurumu bütçesinden ödenmesi türk sosyal güvenlik sisteminin dayandığı temel ilkelere aykırı düşmektedir sosyal güvenlik kuruluşlarınca sağlanan sosyal sigorta yardımları tüm dünyada edim karşı edim ilkesine dayanmaktadır başka bir ifade ile sosyal sigorta sistemlerinde primler karşılığı olmayan yardımlara yer verilmemektedir sosyal sigorta ile sosyal yardımları birbirinden ayıran en belirgin özellik sigorta yardımlarının ilgili sosyal güvenlik kuruluşlarınca sosyal yardımların ise devlet tarafından finanse edilmesidir bu tanımlamalardan sonra konunun sayılı çerçevesinde de incelenmesi gerekmektedir sayılı yasanın maddesinde bu kanunda yazılı şartlarla sosyal sigorta yardımları sağlanır denilerek yardımlar ve şartlarının bu yasada belirlendiği vurgulanmıştır aynı yasanın ve maddelerinde çeşitli sigorta kollarından kurumun sağlayacağı yardımlar açık ve sınırlayıcı olarak gösterilmiştir sayılı yasanın maddesinde gerektirdiği her türlü yardım ve ödemelerle her çeşit yönetim giderini karşılamak üzere kurumca bu kanun hükümlerine göre prim alınır hükmü getirilerek sağlanacak her yardımın karşılığında prim alındığı tekrarlanmıştır yasanın maddesinde alınacak prim ve verilecek ödeneklerin hesabına esas tutulan günlük kazanç alt ve üst sınırlarla tahdit edilmiş ve gerek alınacak primlerin ve gerekse sigortalı veya hak sahiplerine sağlanacak yardımların sınırları belirlenmiştir sayılı yasanın yukarıda açıklanan metinleri arasında açık ve kesin bir uyum bulunmaktadır karşılığı alınarak sosyal güvenliği sağlamak sosyal güvenlik koşullarınıesas sayısı karar sayısı sigortalı ve hak sahipleri yararına geliştirmek yukarıda açıklanan maddelerin topluca amacı ve sonucu olmaktadır sayılı yasa ile tarihli olup ek madde ile getirilmiştir sayılı yasaya eklenen kurallara göre gelir ve aylık alanlara her ay için tl sosyal yardım zammı ödenir bu ödemeler kurumdan gelir veya aylık ödenmesine imkân veren dosyalar esas alınarak yapılır hükmü getirilmiştir bu hükmün sayılı yasa ile emekli dul ve yetimlerine ödenen yakacak yardımının eşitlik ilkesi gereğince sayılı yasaya tabi bulunanlara da yansıtılması amacı güttüğü açıktır memurlara ve emekli dul ve yetimlerine ödenen yakacak yardımının yasal bir dayanağı bulunmakta ve buda sayılı yasanın maddesidir sayılı yasada ise sağlanması öngörülen yardımlar dışında bir yardıma elverişli madde bulunmamaktadır ülkemizde primli sisteme dayalı olarak kurulan sosyal sigortalar kurumu emekli sandığı ve bağ kur tarafından sağlanan yardımlar yılı sonlarına kadar sigorta ilkelerine uygun olarak sürdürülmüştür ekim tarihinde çıkarılan bakanlar kurulu kararları ile sosyal sigortalar kurumu ve emekli sandığı emeklilerine yılında çıkarılan bir bakanlar kurulu kararı ile de bağ kur emeklilerine avans adı altında her ay ek bir ödeme yapılmaya başlanılmıştır avans adı altında yapılan ödemelerin adı bir mart tarihinde yürürlüğe giren sayılı yasa ile sosyal yardım zammı olarak değiştirilmiştir aynı kanunla bu tarihe kadar ödenen avansların ilgililerden geri alınmaması hükme bağlanmış ve böylece sosyal sigortalar kurumu prim karşılığı olmayan ek ödemeleri fiilen kendi kaynaklarından karşılamaya başlamıştır konunun sayılı yasa hükümleri çerçevesinde de incelenmesi gerekmektedir sosyal sigortalar kurumunun kuruluş ve görev ve işleyiş yasası olan bu yasada yer alan maddesi bulunmaktadır burada kurumun gelirleri sayılmakta ve bu bentde de genel bütçeden yapılacak yardımlar denilerek devletin sosyal sigortalar kurumuna yardımının bulunacağı ve kurum bütçesine gelir olacağı gösterilmektedir konunun sayılı yasanın ilgili hükümleri yönünden de incelenmesi gerekmektedir bu yasanın maddesinde yakacak yardımı devlet memurlarına yönetmelikle tesbit olunur şeklindeki hüküm sayılı kanun hükmündeki kararnamenin maddesi gereği tarihinde yürürlükten kalkmış ve bu tarihten sonra ve sayılı yasaya tabi olanlara yakacak yardımı veya bununla eş anlamlı sosyal yardım zammı ödenmektedir belirtilen khk ile getirilen yeni düzenlemede gösterge tablosuna ek olarak taban aylığı kıdem aylığı göstergeleri getirilmiş ve bunlarda emekli keseneğine esas tutulan gelir içine sokulmuşturesas sayısı karar sayısı bu şekilde sayılı yasa ile sayılı yasadan yararlananlara artık sosyal yardım zammı ödenmeyip bununla eş değerde bir meblağ bu defa gösterge sistemi ile ödenmekte ancak bu ödemeler bilfiil çalışanlara da yapılmakta olup onlardan kesenek kesilmektedir yani sosyal yardım zammı kesenek kapsamı içine alınmış ve bu şekilde ödenen bir meblağın karşılığı kesenek olarak alınmaktadır yukarıda da belirtildiği şekilde sosyal güvenlik kişilerin geleceklerini güvence altına almaktır bu konuda devlet görevlendirilmiş ve devletçe de davalı kurum kurulmuştur sayılı yasanın sağladığı güvencenin temel ilkesi verilen prim kadar güvence sağlama ana kuralına dayanmaktadır kısa vadeli sigorta kollarında bilinmeyene karşı kollektif güvence dayanışmalı güvence sağlama esas alınmıştır bu yönü itibariyle sigortalıların verdikleri primlerin harcanmalarında onların gelecekteki güvenliklerini azaltacak veya tehlikeye düşürecek davranışlar yasaya ve anayasaya aykırı bulunacaktır örneğin kazaya karşı korunma veya daha güvenlikli emekli aylığı alabilmek için prim ödettirilen kişinin ödediği primlerin bir kamu kurumunun borcu için faizsiz kredi gibi kullandırılması ilkelere kişilerin anayasal refah huzur ve mutluluklarına engel olacağı için anayasaya aykırı sayılacaktır primlerin bilimin gereklerine uygun olarak ilgililerin refah ve mutluluğu için kullanılmaları bunun dışında bir harcamaya girilmemesi en azından enflasyon oranının daha üstünde gelir getirici duruma getirilmesi şarttır aksi takdirde sosyal sigortalar kurumu taahhütlerini yerine getiremez ve sigortalılar ile sayılı yasa ve anayasa hükümleri gereğince kurulan bütünlükteki görevini ihmal etmiş olur sosyal güvenlikte dayanışma zaman içinde de sözkonusudur örneğin emekli olanlar yaşlılık sigortası primi ödeyenler ödedikleri primlerden de yararlanabilirler bu yönü ile haklarda getirilen yeniliklerin karşılığı prim ödenmekte ise geçmişte emekli olmuş kişilerin bu yeniliklerden yararlanabilmeleri için paylarına düşen miktarı ödemeleri gerekmeyebilecektir bunun bilimsel ölçümlerinin yapılması sonucuna göre haklara aykırılığa ve dolayısıyle anayasaya aykırılığa karar verilebilmesi gerekmektedir örneğin emekli sandığında sosyal yardımlar artık primlendirilmekte ve emeklilere de kendileri bu iş için prim ödememiş bulunmalarına rağmen aynı yansıma yapılmaktadır burada bilimsel denge bulunmaktadır primi ödenen kadar bir yardım yapılmaktadır ancak bu yardımın kesilen primlerin çok üzerinde olması halinde ise prim ödeyenlerin geleceklerinin tehlikeye girmesi belki de onlara daha az ödeme yapılabilir hale gelinmesi sözkonusu olacaktır bu şekilde en azından prim ödeyenlerin primleri ile sadece kendilerine iyileştirme işlemi yapılmayıp başkalarına da yapılarak bir kişinin primi ile bir emeklinin daha iyi duruma getirilmesi sözkonusu olacak ve bununda yaşlıları korumanın devletin görevi olması anayasal kuralı karşısında devletin görevinin sigortalıya veya memura yaptırılması anlamına geleceği ve dolayısıyla anayasaya aykırı bulunacağı ve geçersiz sayılması gerekeceği düşünülmektedir yapılan incelemelerde kurumun prim gelirlerinin yaklaşık unun sosyal yardım zamları için harcandığı görülmektediresas sayısı karar sayısı primli sistem içinde işçi emeklilerine ödenen asgarî emekli aylığının çok üzerinde bunlara prim karşılığı olmadan sosyal yardım zammı ödenmektedir prim almadan yapılan bu ödemelerin sosyal güvenlik kuruluşlarının aktuaryal dengeleri üzerinde yarattığı olumsuz etkiler bu kuruluşları tedbir almak yoluna yöneltmiş ve yukarıda da belirtildiği şekilde emekli sandığı tarihinden itibaren taban aylığı uygulamasına geçmiş ve memur emeklilerine ödenen taban aylıklar memurların taban aylıklarından kesilen emekli kesenekleri ile karşılanmaktadır ancak sosyal sigortalar kurumunda taban aylık veya benzeri bir yöntemin uygulanması işçi ve işverenlerden emeklilere ödenen sosyal yardım zammını karşılayacak miktarda ek prim alınması ile mümkün olabilecektir yine yapılan araştırmalarda sosyal yardım zammının işçi ve işverenlerden ek prim alınarak karşılanması demek prim oranlarının oranında artırılması anlamında olup prim oranlarında bu seviyede bir artışın çalışanlara ve çalıştıranlara getireceği yük açıktır sayılı sosyal sigortalar kurumu yasasının maddesinde kurumun kaynakları düzenlenirken primler esas alınmıştır devlet katkısı öngörülmüş olmasına karşın uygulamada böyle bir gelir kaynağı mevcut değildir dolayısıyle kurumun başlıca gelir kaynağını sigortalı ve işverenlerin ödedikleri primlerle onların işletilmesinden elde edilen gelirler oluşturmaktadır sözkonusu gelirlerin ne tür sigorta yardımlarına harcanacağı da sayılı yasanın ilgili maddelerinde sınırlayıcı bir biçimde düzenlenmiştir bu nedenle ek maddede düzenlenen sosyal yardım zammının kurum bütçesinden karşılanması yasanın temel hükümlerine aykırı düşmektedir kurumun ödemelerinin kapsamı sayılı yasanın maddelerinde yazılıdır yasanın maddesinde konulan genel kural gereğince bu kanunda yazılı şartlarla sosyal sigorta yardımlarını sağlayacaktır bu sebeple kurumun ek madde ile getirilen ödemeleri yapma yükümü bulunduğuna ilişkin bir açık yasa hükmü bulunmamaktadır ek madde hükmünün anayasaya aykırı olduğu kabul edilmektedir gerçekten anayasanın öngördüğü sosyal güvenlik düzeni ve sayılı yasalar çerçevesinde sosyal sigorta modeline göre yapılanmıştır bu modelde ise finansman kaynağı esas olarak primlerden oluşmaktadır prim ya da kesenek alınmadan yardım yapılması anayasanın emrettiği sosyal güvenlik hakkını büyük ölçüde tehlikeye düşürmektedir primsiz sosyal güvenlik rejimi çerçevesinde yer alması gereken sosyal yardım zammı primli rejim içine dahil edilmiştir devletin yıllık kalkınma planında sosyal sigorta kuruluşlarının sigorta hizmetleri ilke olarak külfet nimet dengesi içinde kendi finansman kaynakları ile karşılanacak karşılığı ödenmemiş sigorta hizmeti verilmesinden kaçınılacaktır denilmektedir sayılı gecekondu önleme yasasında kurulan fonun başlıca kaynağının sosyal sigortalar kurumu primleri ile karşılanması istenmiştir bu yasanın getirdiği düzenleme ile gecekondularda oturan kişilerin refah seviyeleri yükseltilmek istenmişse de kendisine intikal ettirilen sorunu inceleyen anayasa mahkemesi sosyal güvenlik ilkeleri açısından yasayı iptalesas sayısı karar sayısı etmiş ve gerekçe olarak da kurumun kendisine verilen yasal görevleri malî yönden yapamaz durumda iken kendisine ek görevler verilmesinin anayasaya aykırı olduğunu vurgulamıştır bu durumda konunun anayasanın ilgili hükümleri çerçevesinde de değerlendirilmesi gerekmektedir anayasanın maddesinde devletin temel amaç ve görevleri kişilerin ve toplumun refah huzur ve mutluluğunu sağlamak biçimde bir temel amaç kuralı getirilmiştir anayasanın maddesinde hiçbir kişiye aileye zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz denilerek eşitlik kuralı geniş kapsamlı olarak belirlenmiştir anayasanın maddesinde herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir devletin bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar şeklinde bu konudaki genel kural belirlenmiştir anayasanın maddesinde yaşlılar devletçe korunur yaşlılara devlet yardımı ve sağlanacak diğer haklar ve kolaylıklar kanunla düzenlenir denilerek emeklileri de kapsar nitelikte devlete verilmiş görevler kurallaştırılmıştır anayasa maddelerinin ışığı altında iptali talep edilen maddelerin ve fıkraların incelenmesi yönüne gidilmiştir ek madde nın incelenmesinde davalı kurumun görevi sayılı yasanın maddesi ile belirlenmiş hizmetlerin ve ödemelerin yapılmasıdır bunun kapsamı da yukarıda yazılı maddelerde gösterilmiştir kurum bu işler için prim almaktadır ödemede bulunan kişiler ise daha iyiye gitme ve daha iyi koşullara kavuşma arzusundadırlar ve bu arzuları anayasanın yukarıda belirtilen maddeleri ile korunmuş haklardır kuruma prim ödeyenler kendi güvenliklerini tehlikeye düşürecek şekilde bu primlerin emeklilere hiç bir karşılık alınmaksızın ödenmesi suretiyle çalışanların parası ile emeklilerin refahını sağlama biçiminde bu uygulamadan zarar göreceklerdir karşılığı alınmadan yapılan ödemelerin sigorta kurallarına aykırılığının ispatına gerek bulunmamaktadır bu suretle anayasanın maddesindeki devletin ana amaçlarını prim ödeyenlere yaptırmak suretiyle anayasaya aykırılık söz konusudur ayrıca anayasanın maddesindeki devletin bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri almak kuralına da ters düşülmüş olmaktadır taban göstergeden emekli kişiye tl yaşlılık aylığı ödenebilir iken aynı kişiye hiç bir prim ödemesi yapmadığı halde tl sosyal yardım zammını kurum ödemek zorunda bırakılmaktadır bu ödemeleri bir başka sigortalının ödemekte bulunduğu işkazası priminden veya hastalık priminden yapmak zorundadır bu suretle sigortalının daha iyi bir güvenceye kavuşma arzusu tamamen ortadan kalkmaktadır bunun anlamı ise sosyal güvenliği devletin sağlaması değil fakat sigortalıların birbirlerine ancak hiç istemeyerek ve özellikle haksız olarak zorlanarak destek olmaları ve güvenliğini sağlamada destek olmalarıdır bu nedenlerle bu maddedeki ödemelerin davalı kurumca yapılması gerektiğine ilişkin hükümler anayasaya aykırı görülmektediresas sayısı karar sayısı ek madde maddesinin incelenmesine gelince bu bendin kurumun önce ödemesi ve daha sonra kamu kurumlarından istenmesi ve iki aylık faizsiz vade sonunda kamu kurumlarının faizi ödemeleri ve ödemede gecikmeleri halinde buna sadece temerrüt faizi uygulanabilmesi biçiminde anlaşılması halinde bu uygulama biçimi de anayasaya aykırı olmaktadır şöyleki kurumun primini başka nedenlerle aldığı bir meblağı kamu kurumları adına en az iki ay faizsiz ve ondan sonra faizli olarak geri alacak şekilde kullanması halinde bunun primlerin normal nemalandırılması ilkesine açıkça aykırı bulunduğu kamu kuruluşlarını faizsiz finansmanı niteliğinde bulunacağı bunun ise prim ödemekte bulunan sigortalıların açıkça zararına olduğu düşünülmektedir örneğin daha iyi tedavi imkanlarına kavuşabilmek için ödenen primlerin bir kamu kurumunun prefinansmanında kullanılması sosyal güvenlik ilkeleri ile bağdaşamaz ve buna sayılı yasa ile sigortalıların açık menfaatleri de uygun değildir bu durum ile bu madde anayasanın ve maddelerine de aykırıdır ayrıca son defa kamu kurumu sayılacak bir işyerinde çalışıp emekli olan sigortalıların yapılan ödemeler için bir geri ödeme öngörülmesi buna karşılık özel teşebbüsten emekli olanlar için böyle bir geri ödemenin düşünülmesini anayasanın maddesindeki bir zümreye imtiyaz tanımak niteliğinde bulunmakla anayasaya bu yönü ile de aykırıdır yukarıda açıklanan nedenlerle sayılı yasanın ek madde bentlerinin tc anayasasının ve maddelerine aykırı olduğu görülmekle sayılı yasanın ek madde bentlerinin iptali için davanın ve konunun anayasa mahkemesine götürülmesine karar verilmiştir