esas sayısı karar sayısı a i̇ptal isteminin gerekçeleri bu gerekçeler usule ve esasa ilişkin olmak üzere ikiye ayrılmıştır ve özet olarak şunlardır usule ilişkin gerekçe i̇ptali istenilen kanuna ilişkin tasarı anayasanın ve i̇çtüzüğün maddelerine aykırı olarak sonradan kurulan güven partisine mensup milletvekillerinin ve senato üyelerinin komisyonlara katılma oranı saptanıp bu partinin gücü oranında temsili sağlanmaksızın kurulmuş bulunan millet meclisi ve cumhuriyet senatosu komisyonlarında görüşülmüş ve kabul edilmiştir esasa ilişkin gerekçeler dâva konusu kanun hükümete kanun niteliğinde kararnameler çıkarmak ve ayrıca bu kararnameler yürürlükte kaldığı sürece bunlara aykırı hükümler taşıyan kanunları geçici olarak yürürlükten kaldırmak ve bunlardan başka anayasanın maddesine göre kanunla kesinleşen bütçedeki gider bölümlerinde kararnamelerle değişiklik yapabilmek yetkisini sağlamaktadır oysa anayasanın maddesi uyarınca yasama yetkisi yalnızca türkiye büyük millet meclisinindir ve bu yetki meclisten başka hiçbir kuruluşa veya kişiye aktarılamaz yürütme ise anayasanın maddesi uyarınca ancak yasaların çizdiği sınırlar içinde düzenleyici işlemler yapabilir böylelikle yürütmeye anayasanın tanımadığı yetkiler tanımış olmakla bu kanun anayasanın maddesindeki hiçbir kimse veya organın kaynağını anayasadan almayan bir devlet yetkisi kullanmıyacağı yollu ilkeye de aykırı bulunmaktadır yetki kanunu kararnamelerle hükümete bazı konularda vergi bağışıklıkları tanımak yetkisini vererek anayasanın maddesindeki vergi resim ve harçların ve benzeri yükümlerin ancak yasalarla konulabileceği kuralını da zedelemiş bulunmaktadır yasama yetkisinin idareye verilmiş bulunması her türlü kayırmalara elverişli yollarla atanacak kimselerden kurulacak bir topluluğa eylemli olarak anayasayı ve onun ilkelerini yürürlükteki yasalarla kurulmuş olan düzeni dilediği gibi değiştirme ve bir takım kişileri ve ortaklıkları kayırma olanağı sağladığı için eşitlik ilkesine de uygun düşmemektedir bu kanunda uzun çalışma yıllarından geçerek görgüleri yetenekleri saptanıp daire başkan yardımcısı daire başkanı genel müdür yardımcısı genel müdür müsteşar yardımcısı ya da müsteşar olmuş devlet görevlilerinin yerine özünde hiç görgüsü olmıyan kişilerin istenilen yüksek ücret ve aylıklarla atanabilmeleri ve yargı denetiminin engellenmesi öngörülmektedir yasanın maddesi ile konulan bu kural anayasanın ve maddelerine aykırıdır kanunun maddesinin bendinde iktisadî kesimlere göre vergi bağışıklıkları sağlamak alınmış olan vergi ve resimleri istediklerine istedikleri ölçüde geri vermek için kararnameler çıkarmak yetkisi bakanlar kuruluna verilmiştir korkunç kötüye kullanmalara ve kayırmalara elverişli olan bu kural anayasanın ve maddelerine kesinlikle aykırıdıresas sayısı karar sayısı yine maddenin bendi özel kişilerin turistik tesisler kurup para kazanmaları için kararname ile özel mülkleri kamulaştırılmasını öngörmektedir bu maddede devlet parasıyla alt yapı işlerinin yapıldıktan sonra isteniler vade ve faizle bu yerlerin özel kişilere verilmesi yolu da açık tutulmuştur bireylerin yararı için kararname ile mülkiyet hakkı sınırlandırılamaz bu kurallar anayasanın ve maddelerine aykırıdır sözü edilen maddenin ve bendlerinde bakanlar kuruluna bir takım yasaları yürürlükten alıkoymak değiştirmek yeni yasa koymak yetkisi tanınmaktadır ki anayasaya aykırılık açıktır yine memurların kazanılmış haklarım çiğnemek ve idarenin bu eylemini yargı organının denetiminden kaçırmak olanağı tanınmıştır bundaki anayasaya aykırılık da açıktır sayılı kanunun yukarıda söz konusu edilen ilkeleri bakımından tümü anayasanın maddesindeki hukuk devleti ilkesine dahi aykırı bulunmaktadır i̇ptali istenilen kanunun savunulması için ileri sürülen görüşler bu görüşler yüksek plânlama teşkilâtı temsilcilerinin sözlü açıklamalarında ve sundukları yazıda bildirilmiştir açıklamalarda sayılı kanun kurallarının gerekçeleri ve bu kanunla benimsenin düzenleme biçiminin dayandığı zorunluklar ve özellikle benzer olaylarda şimdiye değin yasa koyucu tarafından benimsenen ilkeler belirtilerek ve sayılı kanunun uygulanma biçimine değgin örnekler verilip bu konudaki kararnameler üzerinde durularak anayasaya uygunluk görüşü desteklenmiştir gerekçeler özet olarak şu ilkelere dayanmaktadır anayasanın maddesinin nci fıkrasında öngörülen konular için tek yasa yapmak zorunluğu yoktur türk yasa koyucusu bu konulan ayrı ayrı yasalar yaparak düzenleme yoluna gitmiştir nitekim ilk önce eylül günlü ve sayılı kanunla devlet plânlama kuruluşu bu kuruluşun işleyişi planın hazırlanması kuralları düzenlemiştir planın meclislerce görüşülmesi ve bütünlüğünün korunması konuları için dahi sayılı ekim günlü kanun kabul edilmiştir şimdi de birinci plan döneminde karşılaşılan aksaklıklar ve zorluklar da gözönünde tutularak dâva konusu sayılı kanun yapılmıştır birinci beş yıllık plan göstermiştir ki türkiye yalnızca kamu kesimi çalışmalarıyla kalkınamaz bunun sonucu olarak ikinci beş yıllık plan yatırımların unun özel kesimce unun kamu kesimince yapılmasını öngörmüştür anayasa düzeni özel kesim için zorlayıcı kurallar konulmasına engeldir oysa anayasanın öngördüğü planlama özel kesimi de kapsamına alacak genel nitelikte bir planlamadır demek ki özel kesim ancak özendirici tedbirlerle plan amaçlarına uygun bir yola sokulabilir plan uygulamasında bu çok önemli bir konudur i̇kinci beş yıllık planın ana erekleri kalkınma hızının sağlanması iktisadî alanda dış kaynaklara olan bağlılığın en aşağı bir orana indirilmesidir planın bu ereklere varmak üzere benimsediği yollar ise sanayileşme tarımı çağdaş duruma getirme başka deyimle tarımı hava koşulları etkisinden olabildiğince kurtarmak üzere tarım işlerinde yeni araçlarla birlikte çağdaş bilgilerin uygulanmasını sağlamak bölgeler arasındaki sosyal ve iktisadî ayırımları olabildiğince kısa sürede en aza indirme ve sonunda kaldırma döviz gelirlerini artırmadır döviz gelirlerini artırma ise ihracatın artırılması döviz sağlayıcı hizmetlerin turizmin geliştirilmesi ve yabancı sermaye çekme gibi yollara başvurmayı zorunlu kılar planın ereklerine varılması için benimsediği yollardan sonuncusu ise şehirleşmenin desteklenmesidiresas sayısı karar sayısı yatırımlar ve özellikle uzun sürede kazanç sağlayacak yatırımlar için fonlar özel paralar ayrılarak desteklemeğe başvurma zorunludur çünkü bu türlü yatırmalara genellikle istek gösterilmez ve bankalardan bu türlü yatırımlar için ödünç para alınamaz fon uygulamaları iktisadî düzeni ise çok eskidir bir takım yasalara dayanan veya herhangi bir yasaya dayanmıyan birçok fonlar uygulana gelmiştir sayılı kanundaki geliştirme ve özendirme fonları ile gerekli yatırım kaynağı sağlanmıştır ve eskiden bir kurulmuş bulunan fonlara ilişkin dağınık uygulamalar derlenip toplanmıştır bu paralar ödünç olarak verilecektir bağışlama asla söz konusu değildir bunların yatırımcılara verilmesi hep nesnel kurallara bağlanmış ve böylece herhangi bir takdire eşitliği bozacak işleme yer bırakılmamıştır fondaki ödeneklerin devletçe aracı bankalara geçirilmesi maliye bakanlığı ile bu bankalar arasında yapılan sözleşmeye göre olur fonlardan genellikle özel kesim yatırımlarının plana uygun yapılmasını sağlamak üzere yararlanılmaktadır ancak kamu kesiminin yararlanmasına da engel yoktur şu da belirtilmelidir ki ödünç paraların alanlarca veriliş ereğine uygun biçimde harcanmasını sağlamak üzere çok etkin bir denetleme düzeni kurulmuştur ve böylece bundan önceki bir çok uygulamalarda görülen kötüye kullanmalara olanak bırakılmamıştır sayılı kanun karma teşebbüs adı altında sayılı kanunun öngördüğü iştiraklere bir düzen getirmiştir yoksa yeni bir kural koymuş değildir bu yeni düzen özel hukuka bağlı karma teşebbüslerin plan ve programlar gereğince çalışmasını sağlamak düzenidir oysa sayılı kanunda böyle bir düzen yoktur nitekim programında iştirakleri bu konuda bağlayıcı kurallar konulmuştur yatırım indirimi yeni bir konu değildir eskiden düzenlenmiş bulunan bu konuda sayılı kanunla plan ve programların uygulanmasını sağlıyacak tedbir getirilmiştir birçok vergi yasalarında olduğu gibi burada da en yüksek sınır yasaca belirlenmiştir vergi yasa kuraliyle konulduğuna göre anayasanın maddesi ile herhangi bir çelişme düşünülemez burada indirimin yüksek sınırı kanunda gösterilmiştir buna göre uygulamayı yürütme yapabilir dış dünya ile olan ilişkilerde yatırımların benzerlerine uygun maliyette bulunması zorunludur bu da maliyeti yükseltecek etkenlerin olabildiğince etkisiz bırakılmasını gerekli kılar i̇şte gümrük bağışıklıklarına ilişkin kurallar bunun için konulmuştur programlara yapılan gönderme ile de vergi bağışıklıklarını iktisadî gereklere uydurma ve bunların ancak iktisadî gerekler süresince uygulanmasını sağlamak olanağı elde edilmiştir burada dahi vergi koyma söz konusu olmadığından anayasanın maddesine değin bir yön yoktur sanayi bölgelerinin ve turistik bölgelerin yurt içinde gelişi güzel kurulmalarını önlemek alt yapı tesislerinin maliyeti artırmasına engel olmak için bu türlü tesisleri kurmak yetkisi sağlanmıştır bunları kurmak için başvurulan kamulaştırmalarda da kamu yararı açıktır ruhsat işlemlerinde kolaylıkla işbirliği sağlamak ve aylarca süren bu işlemlerin doğurduğu bıkkınlığı ve gecikmeleri engellemek istenmiş ve kurallar bu sınırlar içinde konulmuştur yoksa hükümetin ruhsat işlemlerine ilişkin yasaları değiştirme yetkisi yoktur i̇hracatın artırılması alışılmış ihraç mallarımıza yeni parazlar bulunmasına ya da alışılmış mallar dışındaki mallarımızın yabancı ülkelerde sürümünün sağlanmasına başka deyimle birtakım mallarımıza ihraç malı niteliğinin kazandırılmasına bağlıdır bu alanlarda çalışacak iş adamlarına ödünç para vermek çok yararlıdır böylece becerikli ve girişken olup da elinde sermayesi bulunmayan işadamlarının yetenekleri değerlendirilmiş bulunuresas sayısı karar sayısı i̇thal mallarının yerini tutacak mallar döviz geliri sağlıyan işler ve yurt içinde turistlerce yapılacak harcamalar konusundaki kurallar dışarıya döviz akmasını önleme ya da döviz elde edilmesini sağlama gereğine dayanmaktadır bu kuralların bakanlar kurulu kararlarıyla belli edilmesi de yine uygulamadaki esneklik bakımından zorunludur bütün bu düzenlemelerde kanun düzenlenecek alanı ve düzenlemenin sınırlarını gösterdiğinden dolayı bakanlar kurulunun geri kalan yönleri düzenlemesinde hukuka aykırılık artık düşünülemez yabancı sermayenin türkiyeye girme işlerinin gerektirdiği danışma işlemlerinin planla en çok ilgili kuruluş bulunan devlet planlama teşkilâtınca görülmesi yerinde ve işin gereklerine daha elverişlidir düzenli bir şehirleşmenin gerçekleşmesi için mahallî idarelerin güçleri dışında kalan konularda devletin onlara yardım etmesi zorunludur yapılacak yardımın ereği ve biçimi sayılı kanunda gösterilmiştir i̇hraç mallarının niteliklerini ve standartlara uygunluklarını denetim işleri içinden özel uzmanlık bilgisini gerekli kılan ve süreklilik göstermeyenlerin görülmesinde sözleşmeyle adam çalıştırılması gereklidir ve hukuk alanımızda bu gibi çalışmalar olağandır bundan başka planın hızlı ve doğru olarak uygulanmasının sağlanması için maliye ticaret müsteşarlıkları gibi sorumlu yerlere atanacak kişilerin özel yetenekli kişilerden bulunması zorunludur bu zorunluk dolayısiyle meslekte eskilik ve kazanılmış aylık kurallarından vazgeçilmesi uygun görülmüştür yasalarımızda eskiden beri benzer durumlar için bu türlü kurallar konulagelmiştir ve konulmaktadır sayılı kanun mad sayılı kanun mad sayılı ve günlü devlet memurları kanunu mad planın uygulanması için gerekli ve geçici nitelikte bulunan işler ve projelerde sözleşmeye adam çalıştırılması ve saydı yasalardaki gibi olağandır bunlar nitelikçe ayrık durum yaratan işlerdir belli süre içinde görülür ve biterler bu yüzden bunlar için kadro konulması yerinde olamaz sayılı yasa ile öngörülen kararnamelerin düzenleme alanları ve bakanlar kuruluna tanınan yetkilerin sınırları bu yasada açıkça bildirilmiştir bu yasanın ereği yurdumuzun anayasanın buyruğu gereğince gerçekleştirilecek olan kalkınma dâvasının gecikmelere sürtüşmelere takılmalara yol açmadan gerçekleştirilebilmesini ve birden bire ortaya çıkabilecek yeni durumlarda etkili tedbirlerin hemen alınabilmesini sağlamaktır bu yasa bu amaçlarla ve iyi isteklerle ortaya konulmuştur türk parasının kıymetini koruma kanununda belirtilen düzenleme alanları ve hükümete tanınan yetkiler sayılı yasada belirtilen düzenleme alanları ve tanınan yetkilerin sınırlarına göre çok daha belirsizdir anayasa mahkemesi hukuk ve iktisat alanlarındaki gerekleri gözönünde tutarak türk parasının kıymetini koruma yasasının anayasaya aykırı olmadığına karar vermiş olduğuna göre sayılı yasanın aykırı olmadığına öncelikle karar verebilir kanısındayız