esas sayısı karar sayısı i̇ti̇raz yoluna başvuran mahkemeni̇n gerekçesi̇ askerî yüksek i̇dare mahkemesinin anayasa mahkemesine başvurma dilekçesinde iptal nedenleri şöyle açıklanmaktadır davacı lise mezunu olarak yedeksubaylık hizmetini ikmal ettikten sonra sayılı yedek subay ve yedek askerî memurlar hakkındaki kanunun uncu maddesine istinaden orduya intisap edip kurslarına tabi tutularak senesinde muamele memuru nasbedilmiş iken inci maddesiyle askerî memurluktan subaylığa geçirilenlerin azami yarbay dahil rütbesine kadar yükselebileceklerini saptayan sayılı kanunun inci maddesine istinaden personel sınıfına geçirilip bilahare harp okulu mezunu subaylar ile birlikte meslek içi eğitim ve tekamül kurslarına tabi tutularak yarbay rütbesine kadar yükseldikten sonra yarbaylıkta yıllık bekleme süresinin ağustos tarihinde doldurulmasına ve diğer terfi şartlarını da ihraz etmesine rağmen sayılı kanunun ek inci maddesine dayanılarak albaylığa terfi ettirilmeme işleminin iptalini talep etmektedir i̇ptal talebiyle birlikte menşei itibariyle albaylığa yükselmesine mani olan sayılı kanunun sayılı kanunun ağustos tarihinde yürürlüğe giren maddesiyle kaldırılıp menşei ve kaynak farkı gözetmeksizin yarbay rütbesinde yıllık bekleme süresini dolduran her subayın diğer şartları da mevcut olması halinde albaylığa yükselmesine imkân verilmesine ve bu esasın tarihinde neşredilip yürürlüğe giren sayılı kanunla yapılan değişikliğe kadar uygulanıp harp okulu fakülte veya yüksek okul mezunu olmayan yalnız askerî liseden mezun olup muamele memuru veya lise mezunu yedek subay kaynağından subaylığa geçirilenlerin albaylığa yükselmelerinin sağlanmasına ve yine sayılı kanunla getirilen ek geçici üncü madde hükmü ile bu esasın tarihine kadar uygulanmasına imkân verdiğinin kabulü ile bu tarihten sonra albaylığa terfi durumuna giren kendisine sayılı kanunun terfi ile ilgili ve ek geçici üncü maddelerinin bu gün dahi tanı anlamıyla tatbik edilmemesi nedeniyle ek geçici üncü madde muvacehesinde ek inci maddenin yürürlükte olmaması ve ek geçici üncü maddenin halen yürürlükte olması aynı menşeli oldukları ve sınıflarının temel intibak kurs yeri olmaması sebebiyle genelkurmay başkanlığınca hava yer subayı olarak sınıflandırılıp sayılı kanunun subay statüsüne geçiş için öngördüğü sınıf temel kursuna katılan hava ikmal istihbarat kontrolör istatistik subaylarının zaman için öğrenim süresi yıl olan hava harp okulunda ay süreli sınıfının temel intibak kursuna tabi tutulanlardan albaylığa terfi sırası gelenlerin ağustos tarihinden itibaren hava harp okulu mezunu sayılarak albaylığa terfilerinin sağlanıp bu uygulamaya halen devam edilmesinin hava harp okulunda tabi tutulan kursun yüksek öğrenim sayılması halinde kendisinin daha fazla sürelerle muhtelif kurs ve eğitimlere tabi tutulması nedeniyle yüksek tahsil yapmış sayılmamasının sayılı kanunda ilk okul mezunu olan devlet memurlarının nci derecenin son kademesine kadar yükselme olanağı verilip lise mezunlarının da aynı durumda olmasına ve personel rejimindeki paralelliğin esas alınmasının gerekmesine rağmen sayılı kanunla kendisinin ancak nci derecenin göstergesine kadar yükselme imkânına kavuşturulmasının anayasanın nci maddelerine aykırılığı nedeniyle bu durumu doğuran sayılıesas sayısı karar sayısı kanunla getirilen ek l nci maddenin anayasaya aykırılığı sebebiyle iptali için anayasa mahkemesine gönderilmesi de talep edilmektedir davalı idare birinci savunmayı yapmış ikinci cevabı vermemiş olup davacının sayılı kanuna göre askerî memurluktan subaylığa naklinin yapılması sayılı kanunun maddesinin kendisine azami yarbay rütbesine kadar yükselme imkânı vermesi saydı kanunun yürürlüğe girmesi ile bu sınırlama kaldırılmış iken hizmet gereği ve ihtiyacı nazara alınarak sayılı kanunla general amiral ve albay rütbelerine yükselebilmek için harp okulu fakülte veya yüksek okul mezunu olmak şarttır esasını getiren ek l nci maddenin konulup aynı kanunla getirilen ek geçici ncü madde ile ek nci maddenin uygulanmasının tarihinden itibaren yapılması ve davacının tarihinde yarbaylıkta senesini doldurması nedenleri ile albaylığa terfi ettirilmediğini gördüğü kursların yüksek öğrenim sayılamayacağı hava kuvvetlerinde sayılı kanuna göre subay sınıfına getirilenlerin hava harp okulu diplomasına sahip oldukları ağustos tarihinden önce albaylığa yükselen emsallerinin terfilerinin kanun hükmünce yapıldığını sayılı kanunla ilgili olarak anayasa mahkemesince verilen ocak gün esas ve sayılı karar ile ek birinci maddenin muhtevası arasında uyarlık bulunduğunu rütbe terfi bakımından silâhlı kuvvetlerde bazı kayıt ve şartların aranmasının anayasaya aykırı olmadığını ileri sürmüştür kanunsözcüsü anayasanın nci maddesine istinaden yapılan düzenleme davacının menşei ve tabi tutulduğu kursların yüksek tahsil olmaması sayılı kanunun mahiyeti itibariyle anayasaya aykırılık iddiasının ciddî olmadığı düşüncesini belirtmiştir davacının durumu davacının tahsil durumu ve orduya intisap kaynağı yukarıda açıklanmış olup sayılı kanundan önce sayılı kanunun nci maddesine istinaden yarbay rütbesine kadar yükselebilme olanağına sahip iken sayılı kanunla sayılı kanunun yürürlükten kaldırılması ve davacı ile emsalleri hakkında başkaca katıylayıcı bir hüküm bulunmadığından yarbay rütbesine gelmesi ve diğer terfi şartlarını da ihraz etmesi halinde albaylığa yükselmesine mani bir hüküm kalmamış idi ancak davacı sayılı kanuna tarihinde yayınlanan sayılı kanunun ncü maddesiyle getirilen ve general amiral ve albay rütbelerine yükselebilmek için harp okulu fakülte veya yüksek okul mezunu olmak şarttır hükmünü taşıyan ek l nci maddesi ve bunun uygulanmasını tarihine kadar erteleyen ek geçici ncü maddesine istinaden tarihinden itibaren sırası gelse dahi albaylığa yükselebilme olanağını bulamamıştır çünkü ağustos tarihinde yarbaylığa yükselmiş olup yıllık yarbaylık bekleme süresini ağustos tarihinde doldurmakta ve ek l nci madde hükmü karşısında albaylığa yükseltilmesi mümkün olamamaktadır davacı ile aynı statüde olan subayların durumu bunlar hakkında yapılan ve yapılagelmekte olan işlem askerî memurluktan sayılı kanuna istinaden subaylığa naklolunanlaresas sayısı karar sayısı askerî liselerden mezun olduktan sonra olgunluk sınavlarında başarılı olamayanlarla silâhlı kuvvetler hesabına muhtelif fakülte ve yüksek okullarda öğrenimlerini bitiremiyenlerden askerî memur olanlardan sayılı kanunun uncu maddesine istinaden orduya alınıp askerî memur nasbedilenlerden oluşmaktadır her iki kaynaktan olanların lise ve dengi okul mezunu olup silâhlı kuvvetlerde göreve başladıktan sonra muhtelif rütbe ve tarihlerde ile ay arasında değişen meslek içi eğitimden geçirildikleri sayılı kanunun inci maddesine göre yarbay rütbesine kadar yükselme olanağına sahip iken sayılı kanunun senesinde bu tahdidi kaldırıp sayılı kanunla tarihinden itibaren yeniden tahdidin konulmasına kadar terfi şartlarını ihraz edenlerin albaylığa yükseltildikleri tereddütsüzdür yüksek tahsili olmayanların sayılı kanunun yürürlükte kaldığı sürece yarbay rütbesinden üst rütbeye yükseltilmedikleri de ihtilafsızdır bunlardan sayılı kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ek l nci madde hükmünün yürürlüğe girdiği tarihe kadar kara kuvvetlerinde deniz kuvvetlerinde hava kuvvetlerinde jandarma genel komutanlığından yarbayın bekleme süresini tamamlayarak toplam yarbayın albay rütbesine yükseltildikleri ara kararı cevaplarından anlaşılmaktadır sayılı kanunun ek l inci maddesine istinaden tarihinden sonra kara ve deniz kuvvetleriyle jandarma genel komutanlığı kadrolarındaki lise mezunu menşeli yarbaylardan albaylığa hiç bir personel terfi ettirilmediği halde hava kuvvetleri komutanlığı kadrosunda bulunan aynı menşeli bir kısım subayın normal tahsil süresi iki yıl olan hava harp okulunda sayılı kanunun uygulanması sırasında bu kanun hükümlerini yerine getirmek için ay süreli ikmali tahsile tabi tutulup harp okulu diploması verilenlerin bilâhare sınıfları ile ilgili değişik süreli temel tekamül kursuna tabi tutulduklarından bahisle yarbaylıkta yılını doldurmaları ve diğer terfi şartlarını da haiz olmaları halinde albay rütbesine yükseltildikleri ve yine sırası gelenlerin yükseltilmeye devam olunduğunu ve böylelikle aynı kuvvette aynı kaynaktan aynı tarihte alınıp piyade istihkâm muhabere ulaştırma levazım sınıflarından olmaları ve sınıflarının mevcut temel kurslarına gönderildiklerinden hava harp okuluna gönderilmemeleri sebebiyle sınıf okullarındaki öğrenimleri kurs kabul edilen subayın albay rütbesine yükselttim ediği ve aynı kuvvet içerisinde ikili uygulama yapıldığı da ara kararına verilen hava kuvvetleri komutanlığı yazılarından anlaşılmıştır ek nci madde sebebiyle halen albay rütbesine yükseltilmesi mümkün olmayan subaylardan kara kuvvetlerinde deniz kuvvetlerinde hava kuvvetlerinde jandarma genel komutanlığında olmak üzere toplam subay mevcut olup albaylığa yükseltilmeyenlerden kara kuvvetlerinden jandarma genel komutanlığından subayın emekliye ayrıldığı bildirilmiş deniz ve hava kuvvetleri komutanlığından bu yolda bilgi verilmemiştir dava ile ilgili kanun hükümleri tarihinde yürürlüğe giren sayılı kanununun inci maddesi askerî memurlardan bu kanunla subaylığa geçirilenler yüksek tahsilliler hariç yarbaylığa dahil kadar yükselebilirler hükmünü amir idi bu kanun ağustos tarihinde yürürlüğe girenesas sayısı karar sayısı sayılı kanunun madesiyle yürürlükten kaldırılmış ve sayılı kanun hükümlerine tabî subaylar terfi bakımından sayılı kanunun terfi ile ilgili hükümlerine tabi kılınmıştır ancak sayılı kanunla getirilen ek nci madde ve ek geçici üncü maddeyle menşe ve süre itibariyle albaylığa terfileri yeniden kısıtlanmıştır ek l maddenin gerekçesinde sayılı devlet memurları kanununun bazı maddelerinin değiştirilmesi hakkındaki tasarıyla paralelliği sağlamak maksadıyla bu hükmün getirildiği harp okulu fakülte veya yüksek okul mezunu olmayan subayların muayyen bir rütbeye kadar gelebilmeleri personel reformunun icabı olduğu ve gösterge tablosunun inci derecesine yükselebilmek için yüksek tahsilin şart olduğu belirtilmektedir bu maddenin yürürlüğe girmesinden sonra sayılı kanunda bir çok değişiklik yapılıp sayılı kanun hükmündeki kararnamenin kabulü hakkındaki sayılı kanunun inci maddesinin ortak hükümler başlığını taşıyan kısmının fıkrası inci bendindeki lise ve dengi mesleki veya teknik öğretim görenlerden öğrenim eksikliğini giderecek hizmet içi eğitimden geçerek devlet personel dairesi tarafından hazırlanacak yönetmelikte belirlenecek esaslara göre yapılacak özel yükselme sınavlarında başarı gösterenler nci derecenin son kademesine kadar yükselebilirler hükmüne istinaden lise ve dengi öğrenim görenlerin nci derecenin son kademesi olan maaş göstergesine kadar yükselme imkânı sağlanmıştır yine sayılı kanunun ek geçici nci maddesi fıkrasındaki bendi uyarınca başlangıç olarak alınacak derece ve kademe üzerine yukarıdaki bentler esas alınmak suretiyle değerlendirilmesi gerektiği tesbit olunacak sürelerin her yıl için bir kademe ve her üç yıl için bir derece verilmek suretiyle bulunacak derecenin ilgili kademesine intibak ettirilir hükmüne istinaden sivil personelin tahsil durumuna bakılmaksızın tarihine kadar geçen hizmet yıllarının değerlendirilerek intibakı yapılıp lise ve dengi okul mezunlarının birinci derece son kademesine yükselmesine imkân verilip lise mezunu olmayanlara da bir defaya mahsus olmak üzere nci derece son kademesine yükselme imkânı tanındığı halde sayılı kanunla paralelliği sağlamak maksadiyle getirildiği gerekçesinde belirtilen ve sayılı kanunla sayılı kanuna eklenen ek l madde hiç bir değişikliğe uğramamıştır subayların gösterge tablolarını teşrif eden ve sayılı kanunla değiştirilen sayılı kanunun nci maddesi ile buna ek vi sayılı cetvelde yarbaylığın nci derecede gösterilip azami gösterge rakamına çıkarıldığı düşünülebilirse de personel siyaseti ve sayılı kanunun sayılı kanunla paralelliğinden bahis edilemez aksine davacı yönünden sayılı kanunun gerisinde kalındığı söylenebilir mevzuat ve idarenin uygulaması karşısında durum sayılı kanuna tabi subaylardan sayılı kanunun ağustos de yürürlüğe girmesinden sayılı kanunla eklenen ek nci maddesinin uygulanmasına başlandığı ağustos tarihine kadar yükselme şartlarına haiz olanların albaylığa yükseltilip bu tarihten sonra kara ve deniz kuvvetleri kadrolarıyla jandarma genel komutanlığı kadrolarında bulunanların harp okulu fakülte veya yüksek okul mezunu olmamaları itibariyle ek nci madde hükmüne istinaden albaylığa yükseltilmeleri yapılmazken hava kuvvetlerinde görevli bir grup subayın sayılı kanunun uygulanması sırasında sınıflarının temel intibak kurs yeri olmamasından sayılı kanunun subay statüsüne geçirilmede öngördüğü sınıflarının temel intibak kursunun basan ile bitirmeleri hükmüne dayanılarak bu kursu hava harp okulunda görenlerin hava harp okulu ikmali tahsili kabul edilmek suretiyle albay rütbesine yükselmelerine devam edilmesi ve aynı kuvvete aynı süreli öğlenim gören bir grup subay ile kara kuvvetleriyle deniz kuvvetleri ve jandarma genel komutanlığında en az bunlar kadaresas sayısı karar sayısı ve daha fazla öğrenim yapanların ayrı ayrı işlemlere tabi tutulmaları eşit uygulama yapılmadığını ve keza sayılı kanunun sayılı kanunla paralelliğini sağlamak amacıyla getirilen ek inci maddenin kabulünden sonra sayılı kanunim bu maddenin paralellindeki hükümlerinde sivil personel lehine lise ve dengi okul mezunlarının birinci derecenin son kademesi maaş göstergesine kadar yükselme imkânı sağlanması hatta liseden az tahsili olanların bir defaya mahsus olmak üzere nci derecenin son kademesi maaş göstergesine intibaklarının yapılmasına olanak verecek hükümler getirilmesine rağmen sayılı kanunun ek inci maddesi ve subayların maaş göstergeleriyle ilgili nci madde ile buna bağlı ek vi sayılı cetvelde davacı lehine bir değişiklik yapılmayıp en son ulaşabileceği maaş göstergesinin de bırakılması suretiyle aynı ve hatta daha az tahsilli devlet memurundan maaş yönünden daha geride kalmasına sebebiyet verildiği ve bu suretle de eşitlik ilkesine aykırı hüküm getirildiği kanısına varılmış olmakla bu yoldaki itiraz ciddi bulunmuştur bu nedenlerle davacının sayılı kanuna sayılı kanunla eklenen ek inci maddesi hükmünün lise ve dengi okul mezunu subayların albay rütbesine yükseltilmemeleri yönünden anayasaya ve eşitlik ilkesine aykırılığı iddiası ciddî görülerek tc anayasasının sayılı kanunun nci maddeleri mucibince anayasa mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davanın geri bırakılmasına konu ile ilgili görüleri dosya muhtevasının tasdikli suretlerinin anayasa mahkemesi başkanlığına gönderilmesine ocak tarihinde oybirliği ile karar verildi