esas sayısı karar sayısı kanunun maddesinin birinci fıkrasının ve aynı fıkradaki ve i̇barelerinin anayasaya aykırılığı yılı merkezi yönetim bütçe kanununun maddesinin birinci fıkrasında bütçe ile verilen ödeneklerin etkin ve verimli bir şekilde kullanılması amacıyla kamu idarelerinin yıl içinde ortaya çıkabilecek ihtiyaç fazlası ödeneklerinin diğer kamu idarelerinin ödenek ihtiyacının karşılanmasında kullanılmasını temin etmek veya ödeneklerin öncelikli hizmetlerde kullanılmasını sağlamak üzere genel bütçe ödeneklerinin yüzde unu aşmamak kaydıyla genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idarelerin bütçelerine konulan ve ekonomik kodlarındaki ödenekleri kamu idareleri bütçeleri arasında veya strateji ve bütçe başkanlığı bütçesinin yedek ödenek tertibine aktarmaya cumhurbaşkanının yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır bütçe hakkı tarihî bakımdan yasama organının elde ettiği ilk yetkidir halktan toplanan her kuruşun ne şekilde harcanacağı içinde karşı güç olarak muhalefeti de barındıran ve açık tartışma usulü ile işleyen bu açıdan da gün ışığında olan meclislerde karara bağlanır yürütme organını tek bir kimsenin temsil ettiği demokratik yönetim sisteminin prototipini oluşturan abdde ödeneklerin başkan tarafından bütçede meclis tarafından onaylanandan farklı kalemlere kaydırılabilmesi açıkça yasaklanmıştır bu yasak anayasanın suskunluğundan faydalanarak kendisine bu alanda yetki tanıyan başkanın ödeneklerde meclisin onayladığı bütçenin üne varan oranda değişiklik yapması üzerine düzenlenmiştir bütçe teknik bir ekonomik belgeden ibaret değildir fakat gelir dağılımından özlük haklarına yoksullukla mücadeleden sürdürülebilir kalkınmaya dek siyasetin kendisidir bütçe hakkının yasama organında olması siyasetin toplumu oluşturan her kesimin tartışması ve uzlaşması ile oluşması anlamına gelir yeni cumhurbaşkanlığı yönetim sistemi eski yönetim sistemi zamanında kabul edilmiş ve parlamenter sistemlerden intibak edilmiş sayılı yasanın yorumunda farklılaşmayı zorunlu kılar ödeneklerin meclis tarafından sınırları çizilmeden yahut çok geniş sınırlar içerisinde yürütme organını temsil eden tek bir kimsenin takdiriyle a değin farklılaştırılabilmesi yeni yönetim sisteminin bütçenin ve siyasetin tek bir kimse tarafından belirlenmesine olanak tanıdığı anlamına gelerek sistemi hukuk devletine uygun yönetim sistemleri dışında bırakır kaldı ki sayılı yasanın intibak edildiği parlamenter sisteme sahip ülkeler dahi bakanlar kuruluna böyle bir yetkinin tanınmış olması halinde ödeneksiyaset değişiminin karanlıkta kalmaması fakat kamuoyuna taşınması amacıyla değişiklikler konusunda bütçe komisyonlarının önceden bilgilendirilmesini zorunlu kılmışlardır bu doğrultuda sayılı kanunun  merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçeleri arasındaki ödenek aktarmalarına ilişkin yetki ve işlemler ile usul ve esaslar merkezî yönetim bütçe kanununda belirlenir hükmüne dayanılarak merkezi yönetim bütçe kanununda  genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idarelerin bütçelerine konulan ve ekonomik kodlarındaki ödenekleri kamu idareleri bütçeleri arasında veya strateji ve bütçe başkanlığı bütçesinin yedek ödenek tertibine aktarmaya cumhurbaşkanı yetkilidir şeklinde bir düzenleme yapılamaz çünkü bu genişlikte yetkilendirme sayılı kanunun öngördüğü şekilde bir belirleme ve belirlilik içermemektedir bu tür bir düzenleme ile yasama organı sayılı kanunun kendisine verdiği yasama yetkisini hangi kamu idarelerinden hangilerine ve hangiesas sayısı karar sayısı oran sınırlarında aktarım yapılabileceğine ilişkin hiçbir belirleme ve sınırlama yapmadan olduğu gibi yürütme organına aktarmış olmaktadır oysa anayasanın maddesine göre yasama yetkisi türk milleti adına türkiye büyük millet meclisinindir bu yetki devredilemez i̇ptali istenen hükümle yürütme organına geniş bir yetki alanı devredilerek tbmm tarafından kullanılması gereken bütçe hakkı geniş bir şekilde yürütme organına devredilmektedir anayasanın maddesinde türkiye büyük millet meclisinin görev ve yetkileri kanun koymak değiştirmek ve kaldırmak  hükmüne yer verilmiştir bütçe kanunları dışında kanun teklifinde bulunmak yetkisi tamamen tbmmye aittir yine anayasamıza göre bütçe kanunlarına bütçe ile ilgili hükümler dışında hükümler konulamaz yılı merkezi yönetim bütçe kanununun maddesinin birinci fıkrasıyla yürütme organı tarafından tbmmnin yerine geçerek yasayla düzenlenmesi gereken hususlarda geniş bir alanda bütçe kanunu ile düzenleme yapılması sağlanmaktadır söz konusu nedenlerle yılı merkezi yönetim bütçe kanununun maddesinin birinci fıkrası anayasanın ve maddeleri kapsamında yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesine aykırıdır ayrıca iptali istenen fıkrada ve ibarelerine yer verilerek genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idarelerin bütçelerine konulan personel giderlerine ilişkin ödeneklerin kamu idareleri bütçeleri arasında veya strateji ve bütçe başkanlığı bütçesinin yedek ödenek tertibine cumhurbaşkanı tarafından aktarılmasına olanak sağlanmıştır merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçeleri arasındaki ödenek aktarmalarına ilişkin kurallar sayılı kamu malî yönetimi ve kontrol kanununun maddesinde belirtilmiştir maddenin birinci fıkrasında merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçeleri arasındaki ödenek aktarmaları kanunla yapılır ancak harcamalarda tasarrufu sağlamak dengeli ve etkili bir bütçe politikasını gerçekleştirmek üzere genel bütçe ödeneklerinin yüzde onunu geçmemek kaydıyla merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçeleri arasındaki ödenek aktarmalarına ilişkin yetki ve işlemler ile usul ve esaslar merkezî yönetim bütçe kanununda belirlenir hükmüne üçüncü fıkrasında ise kamu idarelerinin bütçeleri içinde personel giderleri tertiplerinden aktarma yapılmış tertiplerden ve yedek ödenekten aktarma yapılmış tertiplerden diğer tertiplere ödenek aktarılamaz hükmüne yer verilmiştir bu hükümlere göre ödenek aktarmalarına ilişkin olarak bütçe kanununda belirlenecek yetki ve işlemler genel bütçe ödeneklerinin unun geçilmemesi personel giderleri tertiplerinden aktarma yapılmış tertiplerden ve yedek ödenekten aktarma yapılmış tertiplerden diğer tertiplere ödenek aktarılmaması kuralları ile sınırlandırılmıştır personel giderleri tertibine dâhil ödenekler bütçe kanununda personel giderleri ekonomik kodu ile sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri ekonomik kodu altında gösterilmektedir personel giderleri ekonomik kodu kamuesas sayısı karar sayısı personeline ve kamu personeli olmamakla birlikte mevzuatı gereğince bordroya dayalı olarak ilgililere yapılan ödemeleri er erbaş harçlıkları öğrenci harçlıkları gibi kapsamaktadır sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri ekonomik kodunda ise devletin işveren sıfatıyla sosyal güvenlik kurumuna ödeyeceği sigorta primleri izlenmektedir bu itibarla sayılı kanunun maddesindeki hükümlere göre bütçenin personel giderlerine ilişkin tertiplerini gösteren ve numaralı ekonomik kodlarındaki ödeneklerden diğer tertiplere ödenek aktarılması mümkün değildir buna karşın iptali istenen kural ile sayılı kanunun maddesindeki personel giderleri tertiplerinden diğer tertiplere ödenek aktarılamayacağı kuralı yılı için uygulanamaz hale getirilerek bütçenin personel giderlerine ilişkin tertiplerini gösteren ve numaralı ekonomik kodlarındaki ödeneklerden diğer tertiplere ödenek aktarılmasına olanak sağlanmıştır anayasanın maddesinde türkiye büyük millet meclisinin görev ve yetkileri arasında kanun koymak değiştirmek ve kaldırmak yanında bütçe kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek görev ve yetkisine de ayrıca yer verilmiştir bütçe kanunlarını öteki kanunlardan ayrı tutan bu kural karşısında kanun ile düzenlenmesi gereken bir konunun bütçe kanunu ile düzenlenmesi veya herhangi bir kanunda yer alan hükmün bütçe kanunları ile değiştirilmesi ve kaldırılması olanaksızdır anayasanın maddesinde kanunların türkiye büyük millet meclisinde teklif görüşülme usul ve esasları düzenlenirken bütçe kanunlarının görüşülme usul ve esasları maddede ayrıca belirtilmiştir bu maddeyle bütçe kanun tekliflerinin görüşülmesinde ayrı bir yöntem kabul edilmiş genel kurulda üyelerin gider arttırıcı veya gelir azaltıcı tekliflerde bulunmaları önlenmiş ve anayasanın maddesiyle de cumhurbaşkanına bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere tbmmye geri gönderme yetkisi tanınmamıştır anayasanın anılan maddeleri incelendiğinde bütçe kanunlarına bütçe ile ilgili olmayan kurallar konulmamasının da amaçlandığı anlaşılmaktadır anayasada birbirinden tamamen ayrı ve değişik olarak düzenlenen bu iki kanunlaştırma yönteminin doğal sonucu olarak olağan kanun ile düzenlenmesi gereken bir konunun bütçe kanunu ile düzenlenmesi değiştirilmesi veya kaldırılması olanaksızdır bu durum anayasanın maddesinde bütçe kanununa bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz denilmek suretiyle ifade edilmiştir bütçe ile ilgili hükümler kavramı mali nitelikteki hükümleri değil kanun konusu olabilecek bir kuralı kapsamaması koşuluyla bütçenin uygulanması ile ilgili uygulamayı kolaylaştırıcı ve açıklayıcı nitelikte hükümleri ifade etmektedir anayasanın maddesinin getiriliş amacı bütçe kanunlarında yıllık bütçe kavramı dışındaki konulara yer vermemek böylece bütçe kanunlarını ilgisiz kurallardan uzak tutarak kendi yapısı içinde bütünleştirmektir anayasanın maddesinin gerekçesinde de bütçe kanunlarına bütçe dışı hüküm konulamaması mevcut kanunların hükümlerini açıkça veya dolaylı değiştiren veya kaldıran hükümler getirilememesi ilkelerine anayasal kuvvet ve hüküm tanınmıştır denilmek suretiyle hükmün getiriliş amacı açıkça ortaya konulmuştur bütçe kanunu hukuki yapısı itibariyle genel kişilik dışı ve tek yanlı bir işlem değil içeriği statü olarak daha önceden belli olan şart işlemlere örnektir bundan dolayı bütçe kanununa bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz diğer yandan anayasanın maddesinde yasama yetkisi türk milleti adına türkiye büyük millet meclisinindir bu yetki devredilemez hükmüne ve maddesinin birinci fıkrasında da kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir hükmüne yer verilerek esas sayısı karar sayısı maddesi gereğince hazırlanarak tbmmye sunulan bütçe kanunu ve kesin hesap kanunu teklifleri dışında cumhurbaşkanına diğer kanunlarda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun teklifinde bulunma hakkı verilmemiştir bütçe olağan yasalardan farklı olarak hakyetki ve yükümlülüklerin kaynağı olan sürekli düzenleyici hükümleri içermez bu ilke bütçenin süreli karakterinden kaynaklanır bütçede düzenleyici hükümlere yer vermek hakyetki ve yükümlülüklere ilişkin dönemsel keyfî düzenlemelerin önünü açacağı gibi normatif enflasyon diye tabir edilen ve siyasetin takip edilebilirliğini imkânsız kılan demokratik tehdidi yükseltecektir diğer yandan bütçe yürütme organının inisiyatifinde hazırlanır parlamenter sistemlerde bakanlar kuruluna tanınan kanun tasarısı yetkisi yürütme organının tek bir kimse tarafından temsil edildiği yönetim sistemlerinde sistemin bir hukuk devleti sistemi olarak sürmesi için kaçınılmaz olan yasamanın yürütmeden sert ayrılığı ilkesi gereği yürütme organına tanınmaz bütçede düzenleyici hükümlere yer vermek yürütme organına kanun tasarısı yetkisi vermek anlamına gelir i̇ptali istenen kural ile sayılı kanunun maddesindeki personel giderleri tertiplerinden diğer tertiplere ödenek aktarılamayacağı kuralı yılı için uygulanamaz hale getirilmiştir oysa anayasanın ve maddelerinde öngörülen süreçten geçerek yasalaşması sağlanmadan anayasanın maddesine göre görüşülen bütçe kanunlarına bu şekilde konulan hükümler yoluyla yürürlükteki yasa hükümlerinin örtülü veya açık şekilde uygulamadan kaldırılması askıya alınması ya da uygulanamaz hale getirilmesi mümkün değildir bu nedenle iptali istenen kural bütçe kanunlarıyla mevcut kanun hükümlerinin açıkça veya zımnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle bağdaşmamaktadır bu uygulama bu yıla özgü bir durumdan da kaynaklanmamakta ve son yılın bütçelerinde aynı ifadelerle yer almaya devam etmektedir bu bakımdan sayılı kanunun maddesindeki personel giderleri tertiplerinden diğer tertiplere ödenek aktarılamayacağı kuralı son yıldır fiilen yürürlükten kaldırılmış olup uygulanamamaktadır buna karşın anayasa mahkemesinin sayılı yılı merkezi yönetim bütçe kanununda yer alan benzer hüküm ile ilgili olarak verdiği kararda k sayılı kanunun maddesindeki personel giderleri tertiplerinden diğer tertiplere ödenek aktarılamayacağı kuralı bakımından bir değerlendirmede bulunulmamış ve konu sadece aynı maddede yer alan merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçeleri arasındaki ödenek aktarmalarına ilişkin yetki ve işlemler ile usul ve esaslar merkezî yönetim bütçe kanununda belirlenir hükmü çerçevesinde incelenmiştir söz konusu kararda ayrıca şu değerlendirmede de bulunulmuştur kuralda kurumlar arası ödenek aktarmanın ancak genel bütçe ödeneklerinin yüzde onunu aşmamak kaydıyla ve kamu idarelerinin yıl içinde ortaya çıkabilecek ihtiyaç fazlası ödeneklerinin diğer kamu idarelerinin ödenek ihtiyacının karşılanmasında kullanılmasını sağlamak amacıyla yapılabileceği belirtilerek ödenek aktarmaya ilişkin çerçeve ve maliye bakanına verilen ödenek aktarma yetkisinin sınırları belirlenmiştir kuralın cari yıl bütçesinde ödenek artışına olanak tanıması veya doğrudan ödenek üstü harcama yapmaya sebebiyet vermesi söz konusu değildir bununla birlikte iptali istenen kuralın ne ihtiyaç fazlası ödeneklerin diğer kamu idarelerinin ödenek ihtiyacının karşılanmasında kullanılmasına yönelik olduğu iddiası ne de kuralın cari yıl bütçesinde ödenek artışına olanak tanımayacağı veya doğrudan ödenek üstü harcama yapmaya sebebiyet vermeyeceği iddiası uygulamada gerçekleşmemektediresas sayısı karar sayısı şöyle ki yılı merkezi yönetim bütçesi kesin hesap kanununa teklifine göre milli eğitim bakanlığı bütçesinden net milyar milyon tlden fazla bir tutarda ödenek kurum dışı aktarma yoluyla düşülmüştür buna karşılık yine aynı kanuna göre aynı bakanlık için milyar milyon tlden fazla bir tutarda ödenek üstü harcama yapılmıştır yılı kesin hesap kanunu ile genel bütçe kapsamındaki tüm kamu idareleri için verilen tamamlayıcı ödenek tutarı ise milyar milyon tldir görüldüğü üzere gereksinim duyulan tamamlayıcı ödenek tutarının u milli eğitim bakanlığının ödenek üstü harcamasından kaynaklanmış gibi görünmektedir yapılan ödenek üstü harcamanın ise ihmal edilebilecek bir kısmı hariç tamamı personel giderleri ile sosyal güvenlik ödemelerinden kaynaklanmaktadır bununla birlikte yine yılı için milli eğitim bakanlığının başlangıç ödeneği milyar milyon tl iken yılsonu giderleri ise milyar milyon tl olarak gerçekleşmiştir görüldüğü üzere aslında milli eğitim bakanlığının ödenek üstü harcaması vardır ancak gerçekte sadece milyar tldir ancak yıl içinde milli eğitim bakanlığı bütçesinden diğer kurumlara yapılan aktarmalar nedeniyle bu bakanlığın ödenek üstü harcaması hem olduğundan çok daha fazla görünmektedir hem de içerik olarak sadece personel giderleri ile sosyal güvenlik ödemelerinden kaynaklanmış gibi görünmektedir buna karşın sanki milli eğitim bakanlığının personel giderleri ile sosyal güvenlik ödemeleri için gerekli olmuş gibi görünen milyar tlden fazla bir tutarda ödenek üstü harcama ise diğer kurumlar tarafından gerçekleştirilmiştir bu örnek açıkça göstermektedir ki gerçekte milli eğitim bakanlığının ihtiyaç fazlası ödeneği yoktur keza net başlangıç ödeneğine kıyasla milyar tl fazla harcama yapmıştır ancak yüksek tutarlı personel giderleri ve sosyal güvenlik ödemeleri ödeneğine sahip olan bu bakanlık bütçesinden diğer kurumlara yapılan aktarmalar nedeniyle milyar milyon tlden fazla bir tutarda ödenek üstü harcama da yapılmıştır söz konusu hüküm yılı için toplamda milyar tlden fazla ödenek üstü harcama yapılmasına da zemin hazırlamıştır diğer yandan sayılı kanunun maddesindeki personel giderleri tertiplerinden diğer tertiplere ödenek aktarılamayacağı kuralını yılı için uygulanamaz hale getirdiği için iptali istenen kuralın bütçeyi açıklayıcı veya uygulanmasını kolaylaştırıcı nitelikte olduğu da söylenemez bu itibarla iptali istenen kuralın bütçe kanunu ile düzenlenmesi bütçe kanununa bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamayacağı ilkesiyle de bağdaşmamaktadır anayasaya göre yasama yetkisi tbmmye yasama sürecinin ilk aşaması olan kanun teklifinde bulunma yetkisi ise bütçe kanunu ve kesin hesap kanun teklifleri ile sınırlı olmak üzere cumhurbaşkanına diğer kanun teklifleri bakımından ise milletvekillerine aittir cumhurbaşkanı tarafından hazırlanarak tbmm başkanlığına sunulan yılı merkezi yönetim bütçe kanun teklifinde iptali istenen kurala yer verilerek sayılı kanun hükümlerinde değişiklik yapılmıştır bu itibarla bütçe kanunu ile ilgisi olmadığı için sadece milletvekilleri tarafından teklif edilmesi ve olağan bir yasa ile düzenlenmesi gereken iptali istenen kural cumhurbaşkanı tarafından teklif edilen yılı merkezi yönetim bütçe kanunu ile düzenlenerek yasalaştığından anayasanın kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir hükmüne dolayısıyla da yasama yetkisi türk milleti adına türkiye büyük millet meclisinindir bu yetki devredilemez hükmüne aykırıdır yukarıda açıklanan nedenlerle sayılı yılı merkezi yönetim bütçe kanununun maddesinin birinci fıkrası anayasanın ve maddelerine aynı fıkradaki personel giderlerine ilişkin ekonomik kodları ifade eden ve ibareleri anayasanın ve maddelerine aykırıdır iptal edilmesi gerekiresas sayısı karar sayısı kanunun maddesinin birinci fıkrasının anayasaya aykırılığı yılı merkezi yönetim bütçe kanununun maddesinin birinci fıkrasında tarihli ve sayılı i̇l özel i̇daresi kanununun maddesinin birinci fıkrasının bendi ile tarihli ve sayılı belediye kanununun maddesinin birinci fıkrasının bendi uyarınca il özel idareleri ve belediyelerin ileri teknoloji ve büyük tutarda maddi kaynak gerektiren altyapı yatırımlarında cumhurbaşkanınca kabul edilen projeleri için yapılacak borçlanmaların sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının bendi ile sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının bendi kapsamında hesaplanan faiz dâhil borç limitinin hesaplanmasına dâhil edileceği il özel idareleri belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile sermayesinin yüzde sinden fazlasına sahip oldukları şirketler tarafından avrupa birliği ile katılım öncesi mali iş birliği çerçevesinde desteklenen projelerin finansmanı için yapılan borçlanmalarda çok taraflı yatırım ve kalkınma bankaları ile yabancı devlet kuruluşlarından doğrudan veya i̇ller bankası anonim şirketi aracılığıyla yapılan borçlanmalar ile sukap kapsamında yürütülecek işler için i̇ller bankası anonim şirketinden yapılan borçlanmalarda ise söz konusu borç stoku limitine uyma şartının aranmayacağı hüküm altına alınmıştır tarih ve sayılı i̇l özel i̇daresi kanununun maddesinin birinci fıkrasında il özel idarelerinin tarih ve sayılı belediye kanununun maddesinin birinci fıkrasında ise belediyelerin görev ve hizmetlerinin gerektirdiği giderleri karşılamak amacıyla yapacakları borçlanmalara ilişkin usul ve esaslar hükme bağlanmıştır bu kapsamda il özel idareleri ile belediyelerin uymak zorunda olduğu borç limitinin hesaplanma şekli açıklanmış ileri teknoloji ve büyük tutarda maddi kaynak gerektiren alt yapı yatırımlarında cumhurbaşkanınca kabul edilen projeleri için yapılacak borçlanmaların hesaplanan faiz dâhil borç limitinin hesaplanmasına dâhil edilmeyeceği belirtilmiştir i̇ptali istenen fıkranın ikinci cümlesindeki borçlanmalar bakımından söz konusu borç stoku limitine uyma şartının aranmayacağı veya bütçe kanunu ile borç stoku limitine uyma şartının kaldırılabileceğine ilişkin herhangi bir kurala aynı kanunda yer verilmemiştir i̇ptali istenen fıkrayla tarih ve sayılı i̇l özel i̇daresi kanununun maddesi ile tarih ve sayılı belediye kanununun maddesinde açıklanan borç limitine dâhil edilecek ve edilmeyecek borçlanmalara ilişkin kurallar değiştirilmiş ve söz konusu kanunların borçlanmaya ilişkin bazı hükümleri yılı için uygulanamaz hale getirilmiştir anayasanın maddesinde türkiye büyük millet meclisinin görev ve yetkileri arasında kanun koymak değiştirmek ve kaldırmak yanında bütçe kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek görev ve yetkisine de ayrıca yer verilmiştir bütçe kanunlarını öteki kanunlardan ayrı tutan bu kural karşısında kanun ile düzenlenmesi gereken bir konunun bütçe kanunu ile düzenlenmesi veya herhangi bir kanunda yer alan hükmün bütçe kanunları ile değiştirilmesi ve kaldırılması olanaksızdır anayasanın maddesinde kanunların türkiye büyük millet meclisinde teklif görüşülme usul ve esasları düzenlenirken bütçe kanunlarının görüşülme usul ve esasları maddede ayrıca belirtilmiştir bu maddeyle bütçe kanun tekliflerinin görüşülmesinde ayrı bir yöntem kabul edilmiş genel kurulda üyelerin gider arttırıcı veya gelir azaltıcı tekliflerde bulunmaları önlenmiş ve anayasanın maddesiyle de cumhurbaşkanına bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere tbmmye geri gönderme yetkisi tanınmamıştıresas sayısı karar sayısı anayasanın anılan maddeleri incelendiğinde bütçe kanunlarına bütçe ile ilgili olmayan kurallar konulmamasının amaçlandığı anlaşılmaktadır anayasada birbirinden tamamen ayrı ve değişik olarak düzenlenen bu iki kanunlaştırma yönteminin doğal sonucu olarak olağan kanun ile düzenlenmesi gereken bir konunun bütçe kanunu ile düzenlenmesi değiştirilmesi veya kaldırılması olanaksızdır bu durum anayasanın maddesinde bütçe kanununa bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz denilmek suretiyle ifade edilmiştir bütçe ile ilgili hükümler kavramı mali nitelikteki hükümleri değil kanun konusu olabilecek bir kuralı kapsamaması koşuluyla bütçenin uygulanması ile ilgili uygulamayı kolaylaştırıcı ve açıklayıcı nitelikte hükümleri ifade etmektedir anayasanın maddesinin getiriliş amacı bütçe kanunlarında yıllık bütçe kavramı dışındaki konulara yer vermemek böylece bütçe kanunlarını ilgisiz kurallardan uzak tutarak kendi yapısı içinde bütünleştirmektir anayasanın maddesinin gerekçesinde de bütçe kanunlarına bütçe dışı hüküm konulamaması mevcut kanunların hükümlerini açıkça veya dolaylı değiştiren veya kaldıran hükümler getirilememesi ilkelerine anayasal kuvvet ve hüküm tanınmıştır denilmek suretiyle hükmün getiriliş amacı açıkça ortaya konulmuştur bütçe kanunu hukuki yapısı itibariyle genel kişilik dışı ve tek yanlı bir işlem değil içeriği statü olarak daha önceden belli olan şart işlemlere örnektir bundan dolayı bütçe kanununa bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz diğer yandan anayasanın maddesinde yasama yetkisi türk milleti adına türkiye büyük millet meclisinindir bu yetki devredilemez hükmüne ve maddesinin birinci fıkrasında da kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir hükmüne yer verilerek maddesi gereğince hazırlanarak tbmmye sunulan bütçe kanunu ve kesin hesap kanunu teklifleri dışında cumhurbaşkanına diğer kanunlarda değişiklik yapılmasına ilişkin kanun teklifinde bulunma hakkı verilmemiştir bütçe olağan yasalardan farklı olarak hakyetki ve yükümlülüklerin kaynağı olan sürekli düzenleyici hükümleri içermez bu ilke bütçenin süreli karakterinden kaynaklanır bütçede düzenleyici hükümlere yer vermek hakyetki ve yükümlülüklere ilişkin dönemsel keyfî düzenlemelerin önünü açacağı gibi normatif enflasyon diye tabir edilen ve siyasetin takip edilebilirliğini imkânsız kılan demokratik tehdidi yükseltecektir diğer yandan bütçe yürütme organının inisiyatifinde hazırlanır parlamenter sistemlerde bakanlar kuruluna tanınan kanun tasarısı yetkisi yürütme organının tek bir kimse tarafından temsil edildiği yönetim sistemlerinde sistemin bir hukuk devleti sistemi olarak sürmesi için kaçınılmaz olan yasamanın yürütmeden sert ayrılığı ilkesi gereği yürütme organına tanınmaz bütçede düzenleyici hükümlere yer vermek yürütme organına kanun tasarısı yetkisi vermek anlamına gelir i̇ptali istenen kurallar ile tarih ve sayılı i̇l özel i̇daresi kanununun maddesi ile tarih ve sayılı belediye kanununun maddesindeki borçlanmaya ilişkin kurallar değiştirilmiş ve bu kanunların borçlanmaya ilişkin bazı hükümleri yılı için uygulanamaz hale getirilmiştir oysa anayasanın ve maddelerinde öngörülen süreçten geçerek yasalaşması sağlanmadan anayasanın maddesine göre görüşülen bütçe kanunlarına bu şekilde konulan hükümler yoluyla yürürlükteki yasaların örtülü veya açık şekilde değiştirilmesi mümkün değildir bu nedenle iptali istenen kurallar bütçe kanunlarıyla mevcut kanun hükümlerinin açıkça veya zımnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle bağdaşmamaktadıresas sayısı karar sayısı diğer yandan tarih ve sayılı i̇l özel i̇daresi kanununun maddesi ile tarih ve sayılı belediye kanununun maddesindeki borçlanmaya ilişkin bazı hükümleri yılı için uygulanamaz hale getirdiği için iptali istenen kuralların bütçeyi açıklayıcı veya uygulanmasını kolaylaştırıcı nitelikte olduğu söylenemez bu itibarla iptali istenen kuralların bütçe kanunu ile düzenlenmesi bütçe kanununa bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamayacağı ilkesiyle de bağdaşmamaktadır anayasaya göre yasama yetkisi tbmmye yasama sürecinin ilk aşaması olan kanun teklifinde bulunma yetkisi ise bütçe kanunu ve kesin hesap kanun teklifleri ile sınırlı olmak üzere cumhurbaşkanına diğer kanun teklifleri bakımından ise milletvekillerine aittir cumhurbaşkanı tarafından hazırlanarak tbmm başkanlığına sunulan yılı merkezi yönetim bütçe kanun teklifinde iptali istenen kurallara yer verilerek sayılı i̇l özel i̇daresi kanunu ile sayılı belediye kanunu hükümlerinde değişiklik yapılmıştır bu itibarla bütçe kanunu ile ilgisi olmadığı için sadece milletvekilleri tarafından teklif edilmesi ve olağan bir yasa ile düzenlenmesi gereken iptali istenen kurallar cumhurbaşkanı tarafından teklif edilen yılı merkezi yönetim bütçe kanunu ile düzenlenerek yasalaştığından anayasanın kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir hükmüne dolayısıyla da yasama yetkisi türk milleti adına türkiye büyük millet meclisinindir bu yetki devredilemez hükmüne aykırıdır açıklanan nedenlerle iptali istenen kurallar anayasanın ve maddeleri ile maddesine aykırıdır iptal edilmesi gerekir kanuna ekli cetvelinin numaralı sırasındaki açıklamanın birinci cümlesinin anayasaya aykırılığı yılı merkezi yönetim bütçe kanununa ekli cetvelinin numaralı sırasındaki açıklamanın birinci cümlesi ile tarihli ve sayılı kanun ile tarihli ve sayılı kanun uyarınca sosyal yardımlaşma ve dayanışmayı teşvik fonuna sydtf aktarılmak üzere hazine ve maliye bakanlığı bütçesinin tertiplerinde tefrik edilen ödeneklerin milli eğitim bakanlığı tarafından ilköğretim öğrencilerine ücretsiz olarak dağıtılacak ders kitapları için türk lirası taşımalı ilköğretim ve ortaöğretim kapsamındaki öğrencilerin öğle yemeği için türk lirası ve özel eğitime i̇htiyaç duyan öğrencilerin okullara ve kurumlara erişiminin sağlanması i̇çin ücretsiz taşınması projesi kapsamında türk lirası olmak üzere toplam türk lirasına kadar olan kısmının milli eğitim bakanlığı bütçesinin ilgili tertiplerine aktarılması konusunda cumhurbaşkanına yetki verilmiştir i̇ptali istenen hüküm sayılı sosyal yardımlaşma ve dayanışmayı teşvik kanununun uygulamasına ilişkindir sydtf sayılı kanunda öngörülen hizmetlerin gerçekleştirilmesi için kurulmuş bir fondur sayılı kanunun maddesinde kanunun fakru zaruret içinde ve muhtaç durumda bulunan vatandaşlar ile gerektiğinde her ne suretle olursa olsun türkiyeye kabul edilmiş veya gelmiş olan kişilere yardım etmek sosyal adaleti pekiştirici tedbirler alarak gelir dağılımının adilane bir şekilde tevzi edilmesini sağlamak sosyal yardımlaşma ve dayanışmayı teşvik etmek amacıyla ihdas edildiği ifade edilmiştir sayılı kanunun maddesine göre fonun gelirleri kanun ve kararnamelerle kurulu bulunan ve kurulacak olan fonlardan cumhurbaşkanı kararıyla kadar aktarılacak miktardan bütçeye konulacak ödeneklerden trafik para cezası hasılatının yarısından radyo veesas sayısı karar sayısı televizyon üst kurulu reklam gelirleri hasılatından aktarılacak lik miktardan her nevi bağış ve yardımlardan ve diğer gelirlerden teşekkül etmektedir ayrıca sayılı kanunun maddesiyle fona gelir ve kurumlar vergisi tahsilat toplamı üzerinden oranında pay verilmesi öngörülmüştür fon yukarıda sayılan kalemlerden elde ettiği gelirlerle kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirmektedir fonun çalışma usul ve esasları ile toplanacak kaynakların sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarına dağıtım esasları yönetmelikle tespit edilmektedir i̇ptali istenen kural ile milli eğitim bakanlığı tarafından yapılacak bazı faaliyetlere ilişkin giderler için harcanmak üzere yılında sydtfye aktarılmak üzere hazine ve maliye bakanlığı bütçesinde ayrılan ödenekten toplam türk lirası tutarındaki miktarın cumhurbaşkanı tarafından kesilerek milli eğitim bakanlığı bütçesine aktarılması öngörülmüştür bütçe kanunu ile yapılması öngörülen işlemin dayanağını yürürlükteki yasalardan alması ve yürürlükteki yasalara uygun olması da gerekir oysa sayılı kanunda i̇ptali istenen kuralda belirtilen harcamaların sydtfye aktarılmak üzere hazine ve maliye bakanlığı bütçesinin ilgili tertibinde ayrılan ödenekten karşılanabileceğine bu harcamalara ilişkin tutarların sydtfye aktarılmak üzere hazine ve maliye bakanlığı bütçesinin ilgili tertibinde ayrılan ödenekten cumhurbaşkanı tarafından kesilerek milli eğitim bakanlığı bütçesinin ilgili tertiplerine aktarabileceğine dair herhangi bir hükme yer verilmemiştir bu durum iptali istenen kural ile sayılı kanun hükümlerinde yılı için değişiklik yapıldığını ortaya koymaktadır anayasanın maddesinde türkiye büyük millet meclisinin görev ve yetkileri arasında kanun koymak değiştirmek ve kaldırmak yanında bütçe kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek görev ve yetkisine de ayrıca yer verilmiştir bütçe kanunlarını öteki kanunlardan ayrı tutan bu kural karşısında kanun ile düzenlenmesi gereken bir konunun bütçe kanunu ile düzenlenmesi veya herhangi bir kanunda yer alan hükmün bütçe kanunları ile değiştirilmesi ve kaldırılması olanaksızdır anayasanın maddesinde kanunların türkiye büyük millet meclisinde teklif görüşülme usul ve esasları düzenlenirken bütçe kanunlarının görüşülme usul ve esasları maddede ayrıca belirtilmiştir bu maddeyle bütçe kanun tekliflerinin görüşülmesinde ayrı bir yöntem kabul edilmiş genel kurulda üyelerin gider arttırıcı veya gelir azaltıcı tekliflerde bulunmaları önlenmiş ve anayasanın maddesiyle de cumhurbaşkanına bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere tbmmye geri gönderme yetkisi tanınmamıştır anayasanın anılan maddeleri incelendiğinde bütçe kanunlarına bütçe ile ilgili olmayan kurallar konulmamasının amaçlandığı anlaşılmaktadır anayasada birbirinden tamamen ayrı ve değişik olarak düzenlenen bu iki kanunlaştırma yönteminin doğal sonucu olarak olağan kanun ile düzenlenmesi gereken bir konunun bütçe kanunu ile düzenlenmesi değiştirilmesi veya kaldırılması olanaksızdır bu durum anayasanın maddesinde bütçe kanununaesas sayısı karar sayısı bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz denilmek suretiyle ifade edilmiştir bütçe ile ilgili hükümler kavramı mali nitelikteki hükümleri değil kanun konusu olabilecek bir kuralı kapsamaması koşuluyla bütçenin uygulanması ile ilgili uygulamayı kolaylaştırıcı ve açıklayıcı nitelikte hükümleri ifade etmektedir anayasa mahkemesinin yerleşik kararlarına göre bir yasa kuralının bütçeden gider yapmayı ya da bütçeye gelir sağlamayı gerektirir nitelikte bulunması mutlak biçimde bütçe ile ilgili hükümlerden sayılmasına yetmemektedir çünkü her yasada gidere neden olabilecek değişik türde kurallar bulunabilmektedir böyle kuralların bulunmasıyla örneğin yargı savunma eğitim sağlık tarım ulaşım ve benzeri kamu hizmeti alanlarına ilişkin yasaların bütçeyle ilgili hükümler içerdiği kabul edilirse bu konulardaki yasaların değiştirilip kaldırılması için de bütçe yasalarına hükümler koymak yoluna gidilebilir oysa bu tür yasa düzenlemeleri bütçenin yapılması ve uygulanması yöntemiyle ilişkisi bulunmayan yasa koyucunun başka amaçla ve bütçe yasalarından tümüyle değişik yöntemlerle gerçekleştirilmesi gereken yasama işlemleridir bütçe ile ilgili hüküm sözcüklerine dayanılarak gider ya da gelirle ilgili bir konuyu olağan bir yasa yerine bütçe yasası ile düzenlemek anayasanın ve maddelerini bu tür yasalar yönünden uygulanamaz duruma düşürür bütçe kanunlarını diğer kanunlardan ayrı tutan bu anayasal kurallar karşısında yasa ile düzenlenmesi gereken bir konunun bütçe yasası ile düzenlenmesi veya yürürlükte bulunan herhangi bir yasada yer alan hükmün bütçe yasaları ile değiştirilmesi kaldırılması uygulanmaması veya aykırı düzenlemeler yapılması olanaksızdır diğer yandan anayasanın maddesinde yasama yetkisi türk milleti adına türkiye büyük mi