esas sayısı karar sayısı i̇ptal ve yürürlüğün durdurulmasi i̇stemleri̇ni̇n gerekçesi̇ i̇ptal ve yürürlüğün durdurulması istemlerini içeren günlü dava dilekçesi şöyledir giriş sayılı sayılı bazı yatırım ve hizmetlerin yap i̇şlet devret modeli çerçevesinde yaptırılması hakkında kanunda değişiklik yapılmasına i̇lişkin kanun eylül gün ve sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir sözkonusu yasa ile daha önce iki maddesi anayasa mahkemesi tarafından iptal edilen sayılı yasanın onbirinci maddesi değiştirilmiş ve hukuksal açıdan anayasa mahkemesi kararlarının nasıl uygulanamaz hale getirileceğine örnek olacak biçimde anayasa mahkemesinin iptal ettiği düzenlemeyi içeren anayasaya aykırı bir bakanlar kurulu kararı yasa maddesi yapılmıştır anayasa ve anayasa mahkemesi kararları gereği imtiyaz sözleşmesi ile verilebilecek yap işlet devret projeleri bu değişiklikle yeniden imtiyaz kapsamı dolayısıyla danıştay denetimi dışına çıkarılmıştır sayılı yasa anayasa mahkemesince iptal edilen anayasaya aykırı bir düzenlemeyi yeniden yasalaştıran içeriği ve aşağıda ayrıntısıyla açıklanan öteki nedenlerle anayasaya aykırıdır sayılı yasanın maddesi sayılı yasanın maddesi şöyledir tarih ve sayılı bazı yatırım ve hizmetlerin yap i̇şlet devret modeli çerçevesinde yaptırılması hakkında kanunun inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir madde bu kanunun üncü maddesine istinaden yürürlüğe konulan bakanlar kurulu kararında belirlenen esas ve usuller uyarınca aktedilen sözleşmeler gereği yap işlet devret modeli çerçevesindeki yatırım projeleri için idare adına sermaye şirketleri ya da yabancı şirketlere kamu kurum ve kuruluşları ile bağlı ortaklıklarının ve mahalli idarelerin satın alacakları mal ve hizmet bedelleri ile kamu kuruluşlarınca bu şirketlere taahhüt edilmiş üretim girdilerinin temin edilememesi halinde ilgili sözleşme çerçevesinde ortaya çıkabilecek ödeme yükümlülükleri için garanti vermeye bu çerçevede mali yükümlülük altına giren fonlar lehine garanti vermeye gerektiğinde proje ile ilgili anlaşmalardaki koşullar çerçevesinde köprü krediler sağlanmasına veya sağlanacak bu krediler için geri ödeme garantisi vermeye ve yap işlet devret modeline dayanan tesisin veveya şirket hisselerinin söz konusu projelere ilişkin anlaşmalardaki koşullara uygun olarak satın alınması halinde de dış kredi borçlarını yüklenecek kamu kurum ve kuruluşları ile bağlı ortaklıklarının ve mahalli idarelerin lehine finansör kuruluşlara garanti vermeye ve garanti koşullarını belirlemeye hazine müsteşarlığının bağlı olduğu bakan yetkilidiresas sayısı karar sayısı sayılı yasa ve sayılı bakanlar kurulu kararı yap işlet devret yöntemi kimilerince sonradan icat edilmiş özel bir finansman modeli olduğu öne sürülse de osmanlı i̇mparatorluğu döneminden beri uygulanan devlet kaynaklarının yetersiz olması nedeniyle söz konusu yatırımın yüklenici tarafından gerçekleştirildiği yatırımcının bu giderlerini karşılamak amacıyla tesisi belirli bir süre işlettiği ve sonra da ilk günkü biçimiyle devlete devrettiği modelin adıdır ve özü gereği doğrudan imtiyaz sözleşmesidir osmanlı i̇mparatorluğundan miras kalan acı deneyimleri nedeniyle türkiye cumhuriyeti imtiyaz sözleşmeleri konusunda daima hassasiyet göstermiş bu sözleşmeler anayasasında tbmm ve anayasalarında da danıştay denetimine tâbi kılınmıştır sayılı yasanın maddesiyle yap işlet devret projeleri imtiyaz sözleşmesi kapsamından ve dolayısıyla danıştay denetiminden kaçırılmak istenmiş ancak açılan iptal davası üzerine sayılı yasanın maddesindeki ilgili ifadeler ile maddedeki haziran tarihli menafii umumiyeye müteallik i̇mtiyaz hakkında kanun ile tarihli ve sayılı kanun hükümlerinin uygulanmayacağına ilişkin tümce anayasa mahkemesinin k sayılı ve günlü kararıyla iptal edilmiştir günlü resmi gazete böylelikle yap işlet devret projelerini idari yargı denetiminden kaçırma girişimi anayasa mahkemesi tarafından engellenmiştir ancak anayasa mahkemesinin iptal kararı yeterli olmamıştır çünkü sayılı yasanın maddesine göre çıkarılması gereken bazı yatırım ve hizmetlerin yap i̇şlet devret modeli çerçevesinde yaptırılması hakkında sayılı kanunun uygulama usul ve esaslarına i̇lişkin karar usul ve esaslara i̇lişkin karar sayılı yasanın anayasa mahkemesinin iptal kararından önceki biçimine göre hazırlanıp yürürlüğe konulmuş ekim gün ve sayılı resmi gazete ve doğal olarak yap işlet devret projeleri imtiyaz kapsamı dışında tutulmuştur anayasayı ve anayasa mahkemesi kararlarını çiğnemeyi âdet haline getirenler anayasa mahkemesinin sayılı yasanın kimi maddelerini iptal etmesinden sonra bakanlar kurulu tarafından kendiliğinden değiştirilmesi gereken usul ve esaslara i̇lişkin kararı anayasaya uygun hale getireceklerine iptali istenen sayılı yasa ile yeniden yasa hükmü haline getirmişlerdir usul ve esaslara i̇lişkin kararın öyküsü ilginçtir usul ve esaslara i̇lişkin karar yap işlet devlet modelinin uygulanmasına ilişkin esasları düzenlediği için hazırlanması sırasında çeşitli çevrelerin baskılarına maruz kalmış ve birkaç değişiklik geçirmiştir söz konusu bakanlar kurulu kararını hukuk tarihimize geçiren yön kararnamenin bir bakandan diğer bakana giderken değiştirilmesi ve bunun basına da yansımasıdır olay özetle şuduresas sayısı karar sayısı dönemin dışişleri bakanı mümtaz soysalın imzasına bir hafta ara ile iki ayrı bakanlar kurulu kararı bkk örneği sunulmuş bkk metinlerinde değişiklikler yapıldığının görülmesi üzerine konu yetkililere iletilmiştir devlet planlama müsteşarlığında dönemin devlet bakanı aykon doğanın başkanlığında dpt ve hazine müsteşarları ile diğer devlet erkanının katıldığı toplantıda metinlerde değişiklik olduğu belirlenerek yeni bir çalışma ile söz konusu bakanlar kurulu kararı düzeltilmiş ve bundan sonra imzalar tamamlanarak yayınlanmıştır yapılmak istenip de önlenen değişikliklerin özellikle alınacak kredilere hazine garantisi getirmeyi ve sayılı yasanın yürürlüğe girmesinden önceki bazı projeleri sayılı yasadaki ayrıcalık ve güvencelerden yararlandırmayı amaçlıyor olması dikkate şayandır usul ve esaslara i̇lişkin karar hâlen yürürlüktedir ve anayasa mahkemesi kararından önce çıkarıldığı için anayasaya aykırı yönler taşımaktadır usul ve esaslara i̇lişkin kararın tanımlar başlıklı maddesinin uygulama sözleşmesi altbaşlıklı bendinde uygulama sözleşmesi yatırım ve hizmetlerin gerçekleştirilmesiyle ilgili olarak idare ile görevli şirket arasında özel hukuk hükümlerine göre akdedilen ve imtiyaz teşkil etmeyecek nitelikteki sözleşme olarak tanımlanmıştır aynı usul ve esaslara i̇lişkin karara göre diğer sözleşmeler ise uygulama sözleşmesine bağlı olarak imzalanan ve uygulama sözleşmesi hükümlerine aykırı hükümler ihtiva etmeyen sözleşmeleri ifade eder alıntılardan anlaşılacağı gibi sayılı yasaya göre çıkarılan usul ve esaslara i̇lişkin karar sayılı yasanın anayasa mahkemesinin iptal kararından sonraki biçimiyle çelişmekte ve anayasa mahkemesi kararını geçersiz kılan hükümler içermektedir anayasa mahkemesi sayılı yasadaki yap işlet devret projelerinin özel hukuk hükümlerine tâbi imtiyaz oluşturmayacak nitelikte sözleşmelerle yapılacağına ilişkin hükümleri iptal etmiş olmasına karşın usul ve esaslara i̇lişkin karar hâlâ bu sözleşmelerin imtiyaz teşkil etmeyeceğini söylemektedir ve iptali istenen yasa anayasaya aykırı bakanlar kurulu kararını anayasa mahkemesi ile yarışır biçimde yeniden yasa hükmü haline getirmektedir yap i̇şlet devret yöntemi ve i̇mtiyaz sözleşmeleri doğal olarak bu tür konularda anayasa mahkemesinin yüce heyetini bilgilendirmeye gerek yoktur ancak yap işlet devret yöntemi bazı çevrelerde bir saplantı halini aldığı ve sürekli olarak imtiyaz kapsamı dışına çıkarılmaya çalışıldığı için bir özet sunulmasında yarar görülmüştür bilindiği gibi kamu hizmetinin özel kesim tarafından yerine getirilmesi bu konuda bir imtiyaz sözleşmesi yapılmasıyla olanaklıdır ve anayasanın maddesine göre imtiyaz sözleşmeleri danıştay denetimine tâbidir bunun osmanlı döneminden kalmış deneyimlerin sonucu olduğu anayasasında imtiyaz sözleşmelerini kabul yetkisi tbmmye tanınmışken ve anayasalarında danıştayın görevlendirildiği bilinmektedir yap işlet devret projelerinin talibi daha çok yabancı sermaye olduğu için özellikle uygulanacak hukuk sistemi konusunda sorunlar çıkmakta talip şirketler ihtilaf halinde kendiesas sayısı karar sayısı ulusal hukuk kurallarının ya da uluslararası hukuk kurallarının uygulanmasını istemekte danıştay da türk hukuk sisteminin uygulanması gerektiği konusunda ısrar etmektedir bunun nedeni ve haklılığı açıktır türkiye bağımsız bir devlet ise kendi ülkesi içinde kendi ulusal hukuku uygulanacaktır ve bu konuda uluslararası tahkim dahil hiçbir başka yöntemi ve kuralı kabul etmesi mümkün değildir ancak yap işlet devret projeleri daha çok yabancı sermayenin türkiyeye getirilmesi amacıyla kullanılmak istendiğinden nedense türkiyeyi bağımsız bir devlet değil de manda ya da sömürge zannedenler bu şirketlerin tüm isteklerini kabul etmeyi kendileri için bir görev saymakta ve ısrarla yap işlet devret projelerini imtiyaz kapsamından çıkarmaya çalışmaktadırlar kuşkusuz her ticarî şirket kâr saikiyle hareket eder ve yapacağı yatırımın karşılığını mümkün olan en kısa sürede ve en çok biçimde almak ister ama bağımsız bir devletin bu amaca alet olması düşünülemez çünkü devlet bu yatırım karşılığında söz konusu şirketin kârını maksimize etmenin yollarını bulmakla değil kamunun yarar ve çıkarını korumakla yükümlüdür yapılan imtiyaz sözleşmelerinde kamu yararının kollanıp kollanmadığını denetleyecek olan da danıştaydır baştan beri bu nedenle danıştay devre dışı bırakılmak istenmekte bunun için hukuksal toplantılar düzenlenmekte örneğin aü hukuk fakültesinde mayıs da öğretim üyeleri ile yüksek yargı organları ve özel kesim temsilcilerinin katıldığı bir toplantı düzenlenmiş ve mevcut kurallar çerçevesinde yap işlet devret projelerini imtiyaz kapsamından çıkarmanın mümkün olmadığını gören bazı konuşmacılar anayasa ve yasa değişikliği istemişlerdir bu modelin türkiye için ne kadar önemli vazgeçilmez vs olduğu dile getirilmekte ve tc anayasasının ve türk hukuk düzeninin uygulanmasını savunanlar türkiyenin ilerlemesine engel olmakla suçlanmaktadır i̇ptali istenen yasanın görüşülmesi sırasında iktidar ortaklarından dyp grubu adına yapılan konuşmada da bu amaç doğrudan dile getirilmiştir i̇mtiyazla ilgili sorunun çözümü için anayasa mahkemesinin bu konunun yani sayılı kanunun ve üncü maddelerinin iptali de göz önünde bulundurularak anayasanın inci maddesinin değiştirilmesi veya anayasanın inci maddesine göre imtiyaz sözleşmelerinin danıştay incelemesinden geçirilmesini öngören hükmün türk ticaret kanunu vergi kanunları tarihli menafii umumiyeye müteallik i̇mtiyaz hakkında özel kanun ve tarih ve sayılı kanun hükümlerinin de dikkate alınarak gerekli kanuni düzenlemelerin yapılması ile sayılı kanuna beklenen işlerlik kazandırılmış olacaktır özellikle yabancı sermayenin yap işlet devret finansman modeli çerçevesinde güvenli bir şekilde ülkemize gelmesi sağlanmış olacaktır dyp grubu adına isparta milletvekili halil yildiz tbmm tutanak dergisi cilt sayfa paragraf anayasaya bağlılık yemini etmiş ulusu tbmmde temsil eden bir parlamenterin parlamento çatısı altında yabancı sermayenin ve uluslararası çıkarların savunuculuğunu yapması ve korumakla yükümlü olduğu devletin varlığını ve bağımsızlığını tehlikeye attığını fark etmemesi türkiye için bir talihsizliktir kuşkusuz güvenli ortama kavuşturulması gereken yabancı sermaye değil türkiye cumhuriyeti devleti ve yurttaşlarıdıresas sayısı karar sayısı osmanlı devletinin son yüz yıllık tarihini ve türkiye cumhuriyetinin kuruluş sürecini iyi bilenler genç cumhuriyetin ve kurucularının ekonomik bağımsızlığı her şeyden üstün tuttuğunu bilirler yabancı sermayenin bir ülkeye girişi için ulusal tavizler verilmesinin sonuçları kapitülasyonlar ve sömürge olmaktır yabancı sermaye bir ülke için gerekli olabilir ama gelişinin kural ve koşullarını ülkenin bağımsız biçimde belirlemesi kendi ulusal çıkarlarını yabancı sermayenin çıkarlarından önde tutması ve bunun tartışmasına bile girmemesi şartıyla ama nedense bazıları türkiyeye yabancı sermaye girişini her şeyden önemli görmekte bunun için tüm mesaini sarf etmekte tbmmyi tatildeyken toplamakta üstelik gerçek amacı kamuoyundan ve tbmmden gizleyerek yapılan değişikliği mali yılı bütçe yasasında unutulmuş teknik bir düzeltme olarak açıklamaktan çekinmemektedir bilindiği gibi elektrik alanındaki yap işlet devret projeleri de imtiyaz kapsamındadır ve aynı biçimde bu sözleşmelerin de imtiyaz kapsamından çıkarılmasına çalışılmaktadır sayılı yasanın ilk halinde enerji yatırımları da yer alırken daha sonra sayılı yasa ile sayılı yasada değişiklik yapılarak enerji yatırımları yap işlet devret kapsamından çıkarılmış bu da yetmeyince devretten vazgeçilerek yap işlet ile yetinilmiş hatta bu konuda yasal dayanağı olmayan bir bakanlar kurulu kararı bile çıkarılmıştır yabancı sermaye tarafından yapılacak yatırımlarda danıştayın devre dışı bırakılması ve türk hukuk sisteminin uygulanmaması için icad edilen yeni yöntem ikili yatırım anlaşmalarıdır anayasa ve türk hukuk sistemi gelenekleri çerçevesinde engel gördükleri danıştayı aşamayacaklarını anlayanlar bu kez ikili anlaşmalar yoluyla uluslararası tahkimi yürürlüğe koymaya çalışmaktadırlar örneğin bu konuda i̇ngiltere ile imzalanan ikili anlaşma mayıs günlü resmi gazetede yayımlanmıştır ve anlaşma yürürlüğe girmesinden önceki ve sonraki tüm yatırımlar için uluslararası tahkimi kabul etmektedir anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte i̇ngilterenin ya da i̇ngiliz şirketlerinin henüz bu tür bir yatırımı olmadığı için türkiye açısından geçmişe yönelik bir tehlike yoktur ancak bu tarihten sonraki yatırımlarda uygulanacaktır ve bundan daha önemlisi örnek gösterilerek diğer ülkelerle de imzalanabilecektir sonuç olarak osmanlı döneminden beri uygulanan bir yöntem niteliği taşıyan ve kamu hizmetine giren alanlarda doğrudan imtiyaz sözleşmesi konusunda olan yap işlet devret projeleri türkiye cumhuriyeti devletinin varlık ve bağımsızlığını tehlikeye düşürecek biçimde çeşitli yollarla bu kapsamdan çıkarılmak istenmektedir ve iptali istenen yasa da bu amaca yöneliktir oysa yabancı sermaye türkiyeye ancak türkiyenin belirlediği kural ve koşullarla girebilir ve bukonu doğrudan türkiye cumhuriyeti devletinin bağımsızlığı ile ilgilidir sayılı yasanın maddesinin anayasaya aykırılığı bu kanunun üncü maddesine istinaden yürürlüğe konulan bakanlar kurulu kararında belirlenen esas ve usuller uyarınca aktedilen sözleşmeler gereği ibaresinin anayasaya aykırılığı sayılı yasanın maddesindeki bu yasa kapsamındaki sözleşmelerin imtiyaz teşkil etmeyecek nitelikte yapılacağını ve özel hukuk hükümlerine tabi olacağını belirten hükümler anayasa mahkemesinin sayılı ve günlü kararıylaesas sayısı karar sayısı iptal edilmiştir günlü resmi gazete ve bu kararın sonucu olarak sayılı yasa uyarınca yapılacak sözleşmeler imtiyaz sözleşmesidir ve danıştay denetimine tabidir ancak sayılı yasanın uygulama usul ve esaslarını gösteren bakanlar kurulu kararı anayasa mahkemesinin söz konusu kararından önce yürürlüğe konduğu için bu yasaya göre imzalanacak sözleşmelerin imtiyaz oluşturmayacağını dolayısıyla danıştay denetiminden geçirilmeyeceğini belirtmektedir ve anayasaya aykırıdır şimdi yapılan değişiklik ile anayasa mahkemesinin kimi hükümleri iptal eden kararından sonraki sayılı yasa değil bu yasaya göre çıkarılmış anayasaya aykırı usul ve esaslara i̇lişkin karar geçerli duruma getirilmektedir üstelik usul ve esaslara i̇lişkin kararda bakanlar kurulu her zaman değişiklik yapabileceği için düzenleme aynı zamanda süresiz ve sınırsız bir yetki devridir çünkü bakanlar kuruluna anayasa mahkemesi yasanın hangi hükmünü iptal ederse etsin ve yasa neyi emrederse etsin yine bildiğini okuma yetkisi vermektedir i̇ptali istenen sözcükler sayılı yasa uyarınca aktedilen sözleşmelerden değil sayılı yasanın maddesine dayanılarak yürürlüğe konulan bakanlar kurulu kararında belirlenen esas ve usuller uyarınca aktedilen sözleşmelerden söz etmektedir böylelikle anayasa mahkemesi tarafından kimi hükümleri iptal edilerek anayasaya uygun hale getirilmiş yasa değil anayasa mahkemesinin iptal kararından önce çıkarılmış ve anayasa mahkemesinin kararıyla anayasaya aykırılığı ilân edilmiş bakanlar kurulu kararı uygulanacaktır bu hüküm anayasanın anayasa mahkemesinin kararlarının bağlayıcılığına ilişkin maddesine yasaların anayasaya aykırı olamayacağına ilişkin maddesine yasama ile yürütmenin ilişkisini düzenleyen başlangıç bölümünün fıkrasına yasama yetkisinin tbmmye ait olduğuna ve devredilemeyeceğine ilişkin maddesine türkiyenin hukuk devleti olma niteliğini ihlal ettiği için anayasanın maddesine ve doğal olarak da imtiyaz sözleşmelerinin denetimi için danıştayı görevlendiren maddesine aykırıdır görünüşe göre sayılı yasanın gerekçesi mali yılı bütçe yasasında yer almadığı için uygulamada zorluk yaşanan bir sorunun aşılmasıdır ve düzenleme son derece teknik nedenlerden kaynaklanmaktadır ama esasa girildiğinde iptali istenen ibarelerin hukuk tarihimizde örneği az görülebilecek bir ustalık ile anayasaya aykırı bir bakanlar kurulu kararına yasallık kazandırmayı amaçladığı anlaşılmaktadır oysa aynı amaca yönelik düzenleme daha önce anayasa mahkemesi tarafından iptal edilmiştir bu nedenle yeniden yasalaştırılması anayasa mahkemesi kararlarını geçersiz kılma anlamına gelir ve anayasa mahkemesi kararlarının yasama yürütme yargı organlarını idare makamlarını gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağına ilişkin anayasanın son maddesine aykırıdır yapılan düzenlemenin anayasaya aykırılığı anayasa mahkemesi kararlarıyla sabit olduğuna göre getirilen hüküm anayasa kurallarının en başta yasama organını bağlayan temel hukuk kuralları olduğunu ve yasaların anayasaya aykırı olamayacağını belirten maddesi ile güçler ayrımının devlet organları arasında üstünlük sırası anlamına gelmediğini belli devlet yetki ve görevlerinin kullanılmasından ibaret ve bununla sınırlı uygar bir işbölümü olduğunu üstünlüğün yalnız anayasa ve yasalarda bulunduğu belirtilen başlangıç bölümünün fıkrasına aykırıdıresas sayısı karar sayısı ayrıca iptali istenen bölüm bakanlar kuruluna süresiz ve sınırsız bir yasama yetkisi tanıdığı için anayasanın maddesine aykırıdır çünkü yap işlet devret sözleşmelerinin esas ve usullerini bakanlar kurulu belirleyecek ve dava konusu örnekte olduğu gibi anayasaya ve dayanağı olan yasaya aykırı usul ve esaslar yürürlükte kalabilecektir ki bu bakanlar kuruluna yasama yetkisinin devri demektir ve yasama yetkisinin türk ulusu adına tbmmnin olduğuna ve devredilemeyeceğine ilişkin anayasa hükmüne aykırıdır son olarak düzenleme yukarıda gönderme yapılan anayasa kurallarının tümünü içeren ve hukukun üstünlüğü kuralının ifadesi olan anayasanın maddesindeki hukuk devleti ilkesine aykırıdır bu nedenle maddenin başındaki bu kanunun üncü maddesine istinaden yürürlüğe konulan bakanlar kurulu kararında belirtilen esas ve usuller uyarınca aktedilen sözleşmeler gereğince sözcüklerinin iptali istenmektedir maddenin geri kalan bölümünün anayasaya aykırılığı maddenin geriye kalan bölümünde hazine müsteşarlığının bağlı olduğu bakana yap işlet devret modeli çerçevesindeki yatırım projeleri için idare adına sermaye şirketleri ya da yabancı şirketlere kamu kurum ve kuruluşları ile bağlı ortaklıklarının ve mahalli idarelerin satın alacakları mal ve hizmet bedelleri ile kamu kuruluşlarınca bu şirketlere taahhüt edilmiş üretim girdilerinin temin edilememesi halinde ilgili sözleşme çerçevesinde ortaya çıkabilecek ödeme yükümlülükleri için garanti verme ıı bu çerçevede mali yükümlülük altına giren fonlar lehine garanti verme ııı gerektiğinde proje ile ilgili anlaşmalardaki koşullar çerçevesinde köprü krediler sağlanması veya sağlanacak bu krediler için geri ödeme garantisi verme ıv yap işlet devret modeline dayanan tesisin veveya şirket hisselerinin sözkonusu projelere ilişkin anlaşmalardaki koşullara uygun olarak satın alınması durumunda da dış kredi borçlarını yüklenecek kamu kurum ve kuruluşları ile bağlı ortaklıklarının ve mahalli idarelerin lehine finansör kuruluşlara garanti verme ve garanti koşullarını belirleme yetkisi verilmektedir sayılı yasanın maddesinin değişiklikten önceki hali ise şudur üncü maddeye göre yürürlüğe konulacak bakanlar kurulu kararında belirlenen esas ve usuller uyarınca aktedilen sözleşmeler gereği yap işlet devret modeli çerçevesindeki yatırım projeleri için idare adına sermaye şirketlerine veya yabancı şirketlere mal ve hizmet bedellerine ilişkin olarak ödeme garantisi vermeye gerektiğinde proje ile ilgili sözleşme ve eklerindeki koşullara uygun olarak köprü krediler sağlamaya veya sağlanacak krediler için kısmen veya tamamen geri ödeme garantisi vermeye ve bu çerçevede mali yükümlülük altına giren fonlar lehine garanti vermeye ve garanti koşullarını belirlemeye hazine müsteşarlığının bağlı olduğu bakan yetkilidir değişiklik ile maddeye kamu kurum ve kuruluşları ile bağlı ortaklıklarının ve mahalli idarelerin satın alacakları mal ve hizmet bedelleri ile kamu kuruluşlarınca bu şirketlere taahhüt edilmiş üretim girdilerinin temin edilememesi halinde ilgili sözleşme çerçevesinde ortaya çıkabilecek ödeme yükümlülükleri için garanti verilmesi eklenmiştir yani devlet üretim girdilerinin sağlanamaması durumunda üretimi azalacak veya tümüyle duracak olan şirketin bu durumundan doğan gelir kaybını karşılayacaktıresas sayısı karar sayısı bunun iki anlamı vardır bunların ilki üretilen ürünün alımı için yap işlet devret projelerinin başından beri proje taliplerince üretilen malın tümünün alımı için istenen garantinin verilmesidir ve bu garanti yap işlet devret projeleri sonucunda rekabet ortamı doğacağı ve daha kaliteli ürünün daha ucuz fiyata satılacağı savlarının gerçek olmadığını ortaya koymaktadır çünkü devlet üretimin tamamının alınmasını taahhüt ettiği takdirde çeşitli üreticiler arasından en ucuz ve en kaliteli olanı seçme hakkından peşinen vazgeçmiş olmaktadır i̇kincisi şirket hiç üretim yapmasa da sürekli bir gelir sahibi olacaktır üretim girdisinin azlığını yokluğunu istenen nitelikte olmamasını bahane ederek tesisi işletmeyecek ama üretim yapıyormuşçasına devletten parasını almaya devam edecektir konunun diğer bir ilginç yönü yapılan düzenlemenin özellikle doğal gaza dayalı enerji tesisleri içinmiş gibi savunulmasıdır hükümet adına konuşan devlet bakanı abdullah gül tbmm genel kurulunda doğal gazla ilgili iki projenin müzakerelerinin tamamlanmak üzere olduğunu açıklamıştır tbmm tutanak dergisi cilt sayfa ve paragraf oysa günlü resmi gazetede yayımlanan sayılı yasa ile sayılı yasada değişiklik yapılmış ve enerji yatırımları sayılı yasa kapsamından çıkarılmıştır bu durumda enerji yatırımlarının sayılı yasadan yararlanması zaten söz konusu değildir bu durumda yine iki olasılık ortaya çıkmaktadır eğer bu düzenleme doğal gaz ile çalışacak termik santrallar düşünülerek çıkarılmışsa yasayı hazırlayanlar enerji yatırımlarının sayılı yasa kapsamında olmadığını bilmemektedirler eğer biliyorlarsa bu kez de herkesi yanıltmakta ilgili şirketin ithal edeceği petrol kömür vb ürünleri getirtmemeleri durumunda devlet bütçesinden fazladan ödeme yapacaklarını gizlemektedirler her iki durum da devleti yönetenler açısından kaygı vericidir çünkü sayılı yasanın maddesinde sayılanlardan köprü tünel baraj sulama içme ve kullanma suyu arıtma tesisi kanalizasyon haberleşme maden ve işletmeleri çevre kirliliğini önleyici yatırımlar otoyol demiryolu yeraltı ve yerüstü otoparkı ve sivil kullanıma yönelik deniz ve hava limanları ve benzeri yatırım ve hizmetler için üretim girdisi gibi bir sorun olmayacağına göre geriye yalnızca fabrika ve benzeri tesisler kalmaktadır bunlar ülke için ne hayati ve vazgeçilmez bir üretim yapacaklardır ki üretim girdileri için devlet garanti vermektedir üstelik niçin bu garanti aynı alanda üretim yapan ya da aynı girdilerle üretim yapan herkese değil belirli şirketlere verilmektedir sonuç olarak yapılan düzenleme ne için olduğu anlaşılmayacak bir biçimde üretim girdileri için devlet garantisi getirmektedir türkiye bağımsız bir devlettir bağımsız devletler ticari ilişkilerini ulusal çıkarlarına göre yönlendirirler kamu yarar ve çıkarlarına öncelik verirleresas sayısı karar sayısı anayasa mahkemesinin sayılı yasa hakkında verdiği kararda da belirtildiği gibi sayılı yasa kapsamındaki hizmetler kamu hizmetidir ve bu nedenle imtiyaz sözleşmeleriyle devredilebilirler i̇mtiyaz sözleşmesinin temel özelliklerinden birisi de yönetimi üstün kılan kurallar bulunmasıdır ve devlet adına sözleşmeyi imzalayacak idare bundan vazgeçemez oysa şimdi söz konusu bir yasa ile devlet doğrudan bu yetki ve haklarından vazgeçmektedir yasama organı bunu yapamaz çünkü gerek hukuk devleti ilkesi açısından gerekse anayasal ilkeler açısından devletin ve onun adına hareket edenlerin devlete ait yetkileri geri alınamayacak biçimde özel şirketlere hele yabancı sermayeli şirketlere devretme yetkisi yoktur bu nedenle yapılan düzenleme anayasanın maddesine aykırıdır öte yandan anayasanın maddesinde sayılan devletin temel amaç ve görevleri arasında türk milletinin bağımsızlığını korumak bunun yanısıra kişilerin ve toplumun refah huzur ve mutluluğunu sağlamak vardır ama bu düzenleme ile devlet özel kesimin belirli bir bölümüne yükümlülüklerini yerine getirebilmek için yurttaşlarının kullanımına sunduğu üretim girdilerinden vazgeçmeyi üstlenmektedir çünkü hazine müsteşarlığının bağlı bulunduğu bakanlık yükümlendiği girdileri sağlayamadığı takdirde ya para ödeyecek ya da söz konusu girdiyi yurttaşlardan ya da diğerlerinden keserek şirketin hizmetine sunacaktır ki bu anayasanın maddesine aykırıdır ayrıca türkiyede aynı girdilerle üretim yapan yüzlerce kuruluş vardır bu yasa ile aynı işkolunda aynı girdilerle üretim yapan kuruluşlar ikiye ayrılmakta bunlardan bir bölümüne ötekilerin aleyhine ayrıcalık tanınmaktadır bu da anayasanın maddesine aykırıdır hatta maddenin yazılış biçimi göz önüne alındığında hazine müsteşarlığının bağlı bulunduğu bakanlığa tanınan yetkinin sınırlı ve bağlayıcı bir yetki olmadığı bakanlığın aynı yasa kapsamındaki projelerden bazılarına bu garantiyi verebileceği bazılarına vermeyebileceği böylelikle bu açıdan da ayrı bir eşitsizliğe neden olunacağı ortadadır ki bu da anayasanın maddesine aykırıdır çünkü anayasanın maddesi gereğince nasıl herkes yasa önünde eşitse kimseye yasa ile bu eşitliği bozacak uygulama yapma yetkisi de verilemez yargının yetki alanına giren bir konuda yürütmeye yetki verilmesi nedeniyle anayasaya aykırılık konuya bu yetkinin tanındığı makam açısından bakıldığında ise ayrı bir anayasaya aykırılık ortaya çıkmaktadır söz konusu yasa ile düzenlenenin doğrudan imtiyaz sözleşmesi ile düzenlenebilecek bir alan olduğuna ve bu konuda anayasanın maddesi danıştayı yetkilendirdiğine göre hazine müsteşarlığının bağlı bulunduğu bakanlığa verilen yetki anayasanın maddesine aykırıdır çünkü maddenin başındaki ibare ile imtiyaz sözleşmeleriyle düzenlenmesi ve danıştay denetiminden geçirilmesi zorunlu bir alan imtiyaz kapsamı dışına çıkarılmakta ve bu sözleşmeler konusunda bir bakanlık yetkili kılınmaktadır bu durum anayasanın maddesine aykırı olmasının yanısıra yargı ve yürütme arasındaki ilişkilerin bir üstünlük sıralaması anlamına gelmeyip belli devlet yetki ve görevlerinin kullanılmasından ibaret ve bununla sınırlı medeni bir işbölümü ve işbirliği olduğuna ve üstünlüğün ancak anayasa veesas sayısı karar sayısı kanunlarda bulunduğuna ilişkin başlangıç bölümünün fıkrası ile de çelişen bir görünüm yaratmaktadır yürürlüğün durdurulması i̇stemi anayasa mahkemesinin ilk kez sayılı khk hakkında açılan davada yürürlüğün durdurulması kararı aldığı ve bugüne kadar birçok davada bu kararı verdiği bilinmektedir anayasa mahkemesi yürürlüğü durdurma kararı ile hukuka aykırılık ve telafisi mümkün olmayan zararları önlemenin yanında ve bunlardan daha önemli olarak anayasa mahkemesinin iptal kararlarının uygulanamaz hale gelmemesini sağlamaya çalışmaktadır ve bu hukuk devleti açısından vazgeçilmez bir önem taşımaktadır i̇ptali istenen yasa tümüyle ve doğrudan doğruya aynı konudaki bir anayasa mahkemesi kararını geçersiz kılmaya yöneliktir anayasa mahkemesi yap işlet devret projelerinin imtiyaz sözleşmesi konusu olduğunu açıkça belirtmiş ve bunu önlemeye çalışan iki maddeyi iptal etmişken yapılan değişiklikle anayasaya aykırı bir bakanlar kurulu kararı yasa hükmü yapılmış ve anayasaya ve anayasa mahkemesi kararlarına aykırı bir uygulama kalıcı ve yasal bir hale getirilmiştir düzenlemenin anayasaya aykırılığı ve anayasa mahkemesi kararlarını geçersiz kılmaya yönelik olduğu çok açıktır ve anayasa mahkemesinin mali yılı bütçe kanununun iptali için açılan davada daha önce anayasaya aykırı bulunarak iptal edilen hükümlerin yeniden yasalaşması üzerine aynı maddeler için hemen yürürlüğü durdurma kararı verdiği bilinmektedir durum aynıdır ayrıca yasanın uygulanması durumunda telafisi mümkün olmayan zararlar doğacağı bizatihi devlet bakanı abdullah gülün tbmmndeki açıklamalarıyla sabittir sayın bakan şu anda iki tane projenin müzakeresinin tamamlandığını bu kanun çıktıktan bir iki ay süre geçtikten sonra hemen inşaatlarına başlanabileceğini doğal gazla ilgili diğer iki projenin de müzakerelerinin tamamlanmak üzere ve toplamının milyar dolar civarında olduğunu ülkemizin portföyünde ise yaklaşık milyar dolarlık yap işlet devret projesi bulunduğunu açıkça dile getirmiştir kısaca konu i̇vedidir sonuç olarak anayasaya aykırı bir bakanlar kurulu kararını bir iptal kararına karşın yeniden yasaya dahil ederek anayasa mahkemesi kararını uygulanamaz hale getirmeyi amaçlayan anayasaya aykırılığı ve uygulanması sonucunda ilk bir iki ayda türkiyeye ilgili bakanın resmi açıklamasına göre milyar dolar birkaç yıl içinde ise milyar dolar zarara uğratacağı dolayısıyla telafisi mümkün olmayan zararlar yaratacağı açık yasa hakkında yürürlüğün durdurulması kararı verilmesi istenmektedir sonuç ve i̇stem yukarıda ayrıntısıyla açıklanan nedenlerle sayılı yasanın daha önce anayasa mahkemesi tarafından iptal edildiğinden anayasaya aykırılığı açık maddesi için yürürlüğün durdurulması kararı verilmesiesas sayısı karar sayısı aynı madde hakkında anayasanın başlangıçının fıkrasına ve maddelerine aykırı olduğu için iptal kararı verilmesini maddenin yürürlüğünün durdurulması ve iptali diğer maddelerin varlık nedenini ortadan kaldıracağı için yasanın tümünün yürürlüğünün durdurulmasını ve iptalini dileriz