Monana o itshimololetse motshameko
Go golela mo dikgaolong tse di kgakala le ditlamelo go fa bangwe monyetla wa go itisa le bagolo fa isong maitseboa. Ke gone ka moo, Rre Lwagarre Ngwalongwalo a ratileng seo a bo a felela a se dirisa go itlhamela motshameko wa botoro o o bidiwang Setswana sa Borre. O tlhaloseditse BOPA mo potsolosong fa a ne a bula tsebe ya Facebook ka 2011 mme ya re morago a diragatsa toro ya gagwe fa a aga motshameko wa Setswana sa bo Rre. A re o gwetlhegile go dira jaana a sena go lemoga fa Setswana se tseelwa kwa tlase e bile bagodi bangwe ba lebega ba sena kgatlhego ya go boloka kitso e ba nang nayo gore dikokomane di tle go e anywa. O tsweletse a bolela fa motshameko o wa botoro o direletswe go intsha bodutu le go ithuta. A re ditlhotlhomiso di supa fa go ithuta ka metshameko go ntsha maduo, ke sone se a sa kwalang buka mme a ikgethela tsela e. Go ya ka Rre Ngwalongwalo, dipotso tsa motshameko di kgaogantswe ka dikarolo tse thataro e leng dithamalakane le maele, ditso tsa lefatshe la Botswana, thanolo, thanodi, kitso ka kakaretso le tsa mafelo kgotsa matlotlo a Botswana. Monana yo wa Motlopi o tlhalosa gape fa botoro e, e tshamekwa ke batho kana ditlhopha tse pedi ba emetse molemi le morui. A re botlhe ba simolola mo lebokosong le le lengwe mme yo o gorogang pele ko difolageng e le ene mofenyi. “Mo botorong e, go na le mabokoso a a nang le diphologolo le dijalo. Molemi o tsamaela ka fa molemeng fa morui a ya ka fa mojeng,” a tlhalosa jalo. Monana yo wa dingwaga tse di masome mabedi le borataro a re motshameko o o simolola ka go latlha letaese mme kgonafalo ya letaese e tla a bo e mo isa ko potsong ya gagwe mo dikarateng. Ka jalo fa motshameki a tshwere potso o tsamaya dikgato tse pedi. E ntse e le mo go one motshameko o, bokoso nngwe le nngwe e na le selekanyo sa madi a a kgobokanngwang ka selekanyo sa dikgato tse motshameki a di tsamayang. O boletse fa madi a motshameki a a kgobokantseng a ka a dirisa go reka potso fa a retelelwa ke e a e tlhophileng kana go itsa go boela ko morago fa a retelelwa ke potso. Rre Ngwalongwalo a re mo nakong ya gompieno o emetse gore go rurifadiwe Setswana se se diriswang mo dikarateng ke gone a tlaa bong a simolola go rekisa. “Mo nakong ya gompieno go beeleditswe di botoro di le lekgolo le masome a marataro, mme ke tlaa di gatisa mo nakong e e seng kgakala,” Rre Ngwalongwalo a latlhela. O ne a leboga Professor Thapelo Otlogetswe, Dr Pearl Seloma le Mme Gosego Kgerethwa go bo ba mo thusitse mo go ageng motshameko o. Sealogane se sa maranyane a dijo go tswa kwa BUAN a re o eletsa go ranolela motshameko o mo dipuong ka go farologana, go o tsenya mo sesupa ditshwantshong tsa motshikinyego le mo mesokelatsebeng. Bokhutlo