Kiến nghị thành lập tổ chức giám định chuyên ngành và xây dựng nhà thi hành án bằng hình thức tiêm thuốc độc
Cử tri tỉnh Gia Lai
Đề nghị Bộ tham mưu Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành thành lập tổ chức giám định chuyên ngành để tiến hành giám định thiệt hại về tài chính, nhằm phục vụ kịp thời cho công tác điều tra, truy tố, xét xử; đề nghị xây dựng nhà thi hành án bằng hình thức tiêm thuốc độc tại tỉnh Gia Lai.
Về vấn đề này, Bộ Công an trả lời như sau:
1. Hiện nay, việc thành lập và tổ chức hoạt động giám định tài chính phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử được thực hiện theo quy định tại Điều 12, Điều 14, Điều 18, Điều 19, Điều 20, Điều 41, Điều 43 Luật Giám định tư pháp năm 2012. Tại Khoản 3 và 4 Điều 41Luật Giám định tư pháp năm 2012 quy định nhiệm vụ, quyền hạn của các bộ, cơ quan ngang bộ quản lý lĩnh vực giám định tư pháp; theo đó, Bộ Tài chính có nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp trong việc quyết định thành lập, củng cố, kiện toàn tổ chức giám định tư pháp công lập thuộc thẩm quyền quản lý; bổ nhiệm, miễn nhiệm giám định viên tư pháp theo thẩm quyền; lập và công bố danh sách người giám định tư pháp theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc (hoạt động giám định tài chính). Tại Khoản 1 Điều 43 Luật Giám định tư pháp năm 2012 quy định Ủy ban nhân dâncấp tỉnh có nhiệm vụ thành lập tổ chức giám định tư pháp công lập; quyết định thành lập văn phòng giám định tư pháp (là tổ chức ngoài công lập hoạt động giám định tư pháp liên quan đến các lĩnh vực tài chính, ngân hàng, xây dựng, cổ vật, di vật, bản quyền tác giả); lập và công bố danh sách tổ chức giám định tư pháp, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc ở địa phương; bổ nhiệm, miễn nhiệm giám định viên tư pháp theo thẩm quyền; lập và công bố danh sách người giám định tư pháp ở địa phương.
Tiếp thu kiến nghị của cử tri, trên cơ sở công tác thống kê hằng năm về trưng cầu giám định, đánh giá việc thực hiện giám định và sử dụng kết luận giám định tư pháp trong các cơ quan điều tra thuộc thẩm quyền quản lý, trong đó có thống kê và đánh giá hoạt động giám định tài chính, Bộ Công an sẽ tham mưu với Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành chức năng về vấn đề này.
2. Thực hiện Luật Thi hành án hình sự năm 2010 (nay là Luật Thi hành án hình sự năm 2019), Chính phủ ban hành Nghị định số 82/2011/NĐ-CP ngày 16/9/2011 và hiện nay được thay thế bằng Nghị định số 43/2020/NĐ-CP ngày 08/4/2020 quy định về thi hành án tử hình bằng hình thức tiêm thuốc độc và giao Bộ Công an nghiên cứu Đề án Triển khai thi hành án hình thức này.
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công an đã tiến hành khảo sát về thực trạng người bị kết án tử hình trên phạm vi cả nước; theo đó, số người bị kết án tử hình có xu hướng tăng nhưng chỉ tập trung ở các địa phương phức tạp về tội phạm về trật tự xã hội, tội phạm ma túy, số địa phương còn lại, số lượng người bị kết án tử hình ít, thậm chí có địa phương những năm gần đây không giam giữ người bị kết án tử hình. Về việc này, Bộ Công an đã báo cáo và được Chính phủ đồng ý chủ trương: Trong tình hình hiện nay chưa cần thiết địa phương nào cũng phải xây dựng nhà thi hành án tử hình để tránh tốn kém, lãng phí ngân sách nhà nước, tăng chi phí công. Vì vậy, sẽ lựa chọn 01 địa phương để xây dựng 01 nhà thi hành án tử hình sử dụng chung cho các địa phương lân cận.
Trên cơ sở kết luận của Hội đồng thẩm định Nhà nước, ngày 27/6/2012, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 800/QĐ-TTg phê duyệt giai đoạn 1 của Đề án Triển khai thực hiện thi hành án tử hình bằng hình thức tiêm thuốc độc tại Công an 15 địa phương (Hà Nội, Bắc Giang, Quảng Ninh, Thái Nguyên, Lào Cai, Sơn La, Hòa Bình, Nghệ An,Đà Nẵng, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Đồng Nai, thành phố Hồ Chí Minh, Vĩnh Long, Hậu Giang). Hiện nay, Bộ Công an đã đưa vào sử dụng 11 nhà thi hành án tử hình bằng hình thức tiêm thuốc độc và phân chia thành 11 khu vực tổ chức thi hành án tử hình. Đây là những địa phương có điều kiện giao thông thuận lợi để các địa phương lân cận áp giải người bị kết án tử hình đến thi hành án.
Đề án Triển khai thực hiện thi hành án tử hình bằng hình thức tiêm thuốc độc được thực hiện theo nhiều giai đoạn. Sau khi kết thúc giai đoạn 1, Bộ Công an sẽ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành chức năng tổ chức sơ kết Quyết định số 800/QĐ-TTg để đề xuất Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định đầu tư các giai đoạn tiếp theo của Đề án.