ऋषि आजाद
'बुटवल मोडल'को चर्चा
विषय प्रवेश
समृद्धिका मोडलहरु बहुवैकल्पिक हुन्छन् । कुन मोडल वस्तुगत, वैज्ञानिक र गतिशील छ भन्ने कु्राको बहस हुनु जरुरी छ । पछिल्लो समयमा बुटवल मोडल भन्ने कुरा आएको छ । आखिर बुटवल मोडल के हो त? आज हामी विशेषतः युवा अर्थशास्त्री (युथ इकनोमिष्ट) हरु बीच यही विषयमा बहस थालनी गरौं ।
अवधारणा पत्रको उद्देश्य ः
बुटवल मोडलको आत्मालाई परिमा
हरिबाेल काफ्ले/आर्थिक अभियानबाट
बडादशैं राष्ट्रिय पर्वसँगै नेपालको अर्थतन्त्र र उपभोगका दृष्टिकोणले समेत महत्त्वपूर्ण हुने गर्छ । वस्तु तथा सेवाको व्यापार, आयात, उपभोग र खर्चसमेत धान्ने गरी बजारमा मुद्राको प्रवाह व्यापक हुने भएकाले दशैंंको समयमा अर्थतन्त्र सामान्यभन्दा बढी चलायमान हुन्छ । यो समयमा पारिवारिक औसत खर्च तीन गुणासम्म बढ्ने गरेको देखिन्छ । प्रतिव्यक्ति आय, खर्च, औसत बचत र जम्मा
घुम्नुको अर्थ देख्नु, जान्नु र ज्ञान आर्जन गर्नु हो । घुमघाममा मनोरन्जन मात्र नभएर सिकाई पनि हुने गर्छ । मानिसहरुको घुम्नुको पछाडिको उद्धेश्य अनेकौ हुन्छन् । खासगरी जीवन र जगत बुझ्नको लागि, प्रकृतिसंग रमाउनको लागि अनि आनन्द महसुस गर्नको लागि वर्षेनी करोडौ मानिसहरु घुमफिरमा निस्केका हुन्छन् । त्यसैले घुमफिर वा पर्यटन भन्ने वित्तिकै प्राकृतिक र सास्कृतिक सम्पदामा रमाउन पुग्ने कार्य भनेर धेरै मानिसहर
नेपालगन्जको आर्थिक विकासका सम्बन्धमा सर्बपक्षिय सुझाव माग्ने भइरहेको छ । यो शहरलाई आर्थिकरुपमाले स्थापित गर्न निम्न उल्लेखित सुझाव दिन चाहान्छु ।
१. ने.ग.उ.न.पा. मा बेरोजगार समस्या समाधानको लागि भेरी प्राविधिकलाई गुणस्तरयुक्त सरकारी प्राविधिक विश्वविद्यालयको रुपमा नमुना विश्वविद्यालय बनाउन पहल गर्ने ।
२. नगरका २३ वटै वडामा आम युवा र महिलाहरुलाई मसला उद्योग, पापड उद्योग, पेन उद्योग, काठको चमच उ
१) नेपालगन्जको सतही पानी धेरै तल झरिसकेको छ । अब नेपालगन्ज बन्जरभूमि बन्दैछ यस्लाइ बचाउन निन्न कार्यहरु गर्ने :
क) तत्कालै सम्पुर्ण समर्सेबलहरु बन्द गर्ने ।
ख) खानेपानीको पाइप लाइन सप्लाइ खासै प्रभावकारी प्रयोग भएको छैन यसलाइ प्रभबकारी बनाउने ।
ग) सिचाइको लागी राप्तिको पानी सिक्टाले ल्याएको छ यस्लाइ ब्यबस्थित प्रयोग गर्ने र खाली जमिनमा अनिवार्य खेती नभए जरिवाना गर्ने ।
घ) नेपालगन्ज
२०७८ को माघमा नेपालगन्ज उद्योग वाणिज्य संघले –समृद्ध बाँके निर्माणको आधार खोज्दै बिज्ञहरुसंग बृहद अन्तरक्रिया गर्यो । उक्त छलफलको निष्कर्ष थियो–नेपालगन्ज अहिले पनि आर्थिक, शैक्षिक र स्वास्थ्यक्षेत्रको हब हो । यसलाई अझ उचाईमा पुर्याउन निजीक्षेत्रको लगानी र राज्यकातर्फबाट पूर्वाधार निर्माणमा जोड दिन सक्नुपर्छ ।
नेपालगन्ज उद्योग वाणिज्य संघले सम्भवत पहिलो पटक यसरी बिज्ञहरुसंग बसेर समृद्ध जिल्ल
बाँकेमा निजीक्षेत्रले अर्वौ लगानीका उद्योगहरु स्थापना गरेका छन् । तर त्यसका लागि अत्यावश्यक रहेका सडक, बिजुली जस्ता पूर्वाधार निर्माणमा समेत सरकारले कन्जुस्याई गरेको देखिन्छ । पूर्वाधार सहितका औद्योगिक क्षेत्रहरु बनाउने योजना गफमा सीमित भएका छन् ।
एक दशकयता बाँकेमा ठूला उद्योग स्थापनाको लहर चलेको छ । निजीक्षेत्रले उत्पादनमुलकदेखि सेवाक्षेत्रमा अर्वौको लगानी गर्दैगर्दा पूर्वाधार क्षेत्रम
अब्दुल वाहिद मन्सुरी (अध्यक्ष)
सुदुरपश्चिम प्रदेश, कर्णाली प्रदेश र लुम्बिनी प्रदेशको केन्द्र बिन्दु एवम् ऐतिहासिक प्राचीन नगरी नेपालगन्जमा अर्थ मन्त्रलाय अन्तरगत राजस्व परामर्श समितिबाट पाल्नु भएका सम्पूर्णमा नेपालगंज क्षेत्रका सम्पूर्ण उद्योगी ब्यवसायीहरुको तर्फबाट हार्दिक स्वागत तथा अभिवादन गर्दछौं । राजस्व परामर्श समिति र नेपालगंज उद्योग वाणिज्य संघको सहकार्यमा यस क्षेत्रका उद्योगी व्य
नेपाल विद्युत प्राधिकरणले हाल भारतबाट दैनिक ६ सय मेगावाटको हाराहारीमा विद्युत आयात गरिरहेको छ भने यसमध्ये चार सय मेगावाटभन्दा बढी भारतीय इनर्जी एक्सचेन्ज (आईईएक्स) बजारबाट आयात गरिरहेको छ।
प्रत्येक १५ मिनेटका लागि फरक फरक मूल्य हुने र दिनको ९६ पटक मूल्य निर्धाणर हुने सो बजारमा पछिल्लो रुस–युक्रेन युद्धले आयातित कोइलामा भएको समस्याकै कारण प्रति युनिट बिजुलीको मूल्य २० भारतीय रुपैयाँ अर्थात ३२ रु
डा.राजेशकेशर खनाल (उप–प्राध्यापक, महेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस नेपालगन्ज)
कोशराज रेग्मी (उप–प्राध्यापक, महेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस नेपालगन्ज)
शंकरप्रसाद खनाल, उप–सम्पादक, अन्नपूर्ण पोस्ट् राष्ट्रिय दैनिक
परिचय-लुम्बिनी प्रदेशमा तराईका जिल्लाहरुमध्ये बाँके प्रमुख व्यापारिक जिल्ला हो । जिल्लामा दुई नगर (नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका र कोहलपुर नगरपालिका) र ६ गाउँपालिका (खजुरा, बैजनाथ, जानकी, डुडुवा, राप्