Şeteldikterge qosımşa nwsqaulıq-instruktaj
(Qara sözben jazılğan öleñ)
Ejelgi Saq pen Ğwnnan miras qalğan, külli Türkiniñ otanı, qasietti, kieli Wlı Dalağa - Qazaq jerine hoş keldiñizder! Qazaq eliniñ arğı atası Er Türik, bergi atası aybındı Alaş ekenin biluge ärkim-aq, mindetti! Bwl topıraqtı basqan adam, sonau Türik Qağanattarınan bizge jetken, ata-babamızdıñ qanı men teri tamğan, mıñdağan jıldar tarihı bar eldi, jerdi, asqarlı-qarlı taulardı, aydındı-şalqar kölderdi, köz jetpes keñ baytaq Dalanı körgeni üşin özin baqıttı sanauı kerek!
«Är eldiñ Zañı basqa» dep Wlı Babalarımız tabıstap ketkendey, bizder qazaqtardıñ kerek deseñiz eñ jaqın Türki bauırlarımızdan da erekşelenip twratın keybir jan-sırımızdıñ özgeşelikteri bar! Bizder, qazaqtar Ata-Babamızdıñ aruağın qattı sıylaymız! Ata-babalardıñ beyitteri, birge jürgen zamandas-qarındastar, ata-äjeler, ağa-iniler barlığı da biz üşin kieli wğım! Onı eskergisi kelmegen kez kelgen jan tiisti jazasın aladı! Öytkeni, mıñdağan jıldar boyı qalıptasqan Wlı Dala Zañınıñ wşqını keudemizde äli öşken joq! Ärbir qazaq öziniñ jeti atasın biledi, bar elimizdiñ tuıs ekenin anıqtap: «Qarğa tamırlı Qazaqpız!» degen. Bar Qazaqtıñ qayda jürse de, qay elde bolmasın, tilinde özgeris-dialekt joq... bwl da bizge atadan qalğan amanat! Mısalı, mağrip pen maşriqtıñ arabı, sol siyaqtı eki täuelsiz eldiñ nemisi de bir-birin tüsinbeydi de, al bizdiñ qazaq bir qazaq!
Negizi, Qazaq momın ekeni, qonaqjay ekeni ras, alayda, qorqaq emes, oğan ınjıqtıq jat! Jüzdegen jıldar boyı mwsılman bolıp kelgenimizben de, şariğatpen qatar, bizdiñ ömirlik wstanımızda babadan mwrağa qalğan Namıs, Wyat, Obal, Sauap siyaqtı adami-ahlaqtıq sezimder jüregimizde qosa jüredi! Oğan babalardıñ «Malım janımnıñ sadağası, janım arımnıñ sadağası!» degen sözi kuä! Oğan bwrınğılardıñ «Betiñ küygir» degen sözi kuä, öytkeni, arın, betin joğaltqan adam, eşqaşanda adam qatarına qosılmağan! Oğan eşqanday policiya, prokuror, türmesiz-aq halqımızdıñ bar wlı Dalağa ortaq, Namıs attı Ömir Kodeksin qwra bilgeni kuä!
Iä, bizder otarlaudıñ da qorlıq-qiındığın kördik, iä, qazir, bizdiñ halıqtıñ keybir sorlı ökilderi wltımızdıñ salt-dästürine, dini-tili-diline jat, satqındıq twrğıda şekesinen qaraytını da ras. Biraq, negizgi qazaq bäribir sol qazaq! Solay jalğasa da beredi!
Bwrın qazaqta memleket bolmağan degen mülde jekswrın pikir! Bizdiñ memleket sonau ejelden bastau alğan! Onıñ jalğastıruşısı Şıñğıs Qağanatı, sodan atağınan älem titirengen Joşıhan basında twrğan Altın Orda, Aq Orda bizdiñ memleket! Köpşiliginiñ atın jatqa biletin, ardaqtı, adal handarımız, bütkil daudı eki-aq auız sözben jarastırğan dualı bilerimiz, äke-şeşesi, bauırları qarap twrğanda, solardıñ köz aldında qan maydanğa şığıp opat-mert bolğan ataqtı batırlarımızdıñ aruaqtarı bizdi qoldap jüretindigine senemiz. Keşegi, el üşin şeyit bolğan barlıq erlerdi, soñğı hanımız Kenesarını, Alaş Ardaqtıların pir twtamız. Ekinşi Düniejüzilik zwlmat Soğısta atalarımızdıñ eşkimnen ıqpağanın maqtanışpen eske alamız! Mine, solardan jalğasqan Kök Türiktiñ piri - Kök Böriniñ qanı, tüysik-geni äli künge deyin keudemizde bar ekenin sezinemiz. Babalardıñ armanı bolğan, qazirgi täuelsizdigimizge şın quanamız, bağalaymız.
Osınday quanışımızdı birge böliskenderdi dos sanaymız! Bağalağandardı astı-üstine tüsip kütip, bağalay da bilemiz! Oğan elimizge köptegen qiındıqtar körip aydalıp kelgen elderdi qwşağına tartıp, soñğı tüyir nanımen bölisken ata-äjelerimizdiñ isi kuä! Qazir de eldegi san türli wlt ökilderin eşkim de bölip, şettetip körgen joq, tek qana dästürdi sıylasa boldı! Biz Qazaqpız...
Azken Altay Jetısuskiy
Abai.kz