Nege ekeni belgisiz, elimizdegi özderin tım erkin sanaytın orıs tildi portaldar körşimiz Reseydegi bizge onşa tanımal emes «ataqtı jazuşı Eduard Limonov dünieden ötti» dep aydıñ-künniñ amanında küñirenip jatır. Olardıñ aytuınşa kezinde Resey üşin erekşe eñbek siñirip, artında tarihtan eş uaqıtta öşpeytin mäñgilik şığarmalar qıldırıp ketipti. Mwnday talant düniege tım sirek keletin körinedi.
Jäne de bir qızığı, bwl portaldar älgi jazuşı degendi maqtauğa kelgende auızdarınan su qwrıp, birine-biri asıp ketuge tırıstandığın qaytersiñ. Mäselen, bizdegi bir tanımal portal Limonovtıñ jazğan romandarın tize kelip, «ol sonday-aq sayasi qayratker ertinde de tanımal edi» dep däriptese, ekinşi bir portal «Reseydiñ ataqtı jazuşısı men sayasi qayratkeri Eduard Limonov dünieden ötti» dep sıñsıp jatır. Al elimizdegi tağı bir tanımal portal älgi Limonovtıñ Reseydegi demokratiyanı damıtu jolındağı janqiyarlıq eñbegin tizbeleudi azsınıp, ataqtı Bi-bi-sidiñ tilşisi Il'ya Barabanov degenniñ älgi jazuşını jer-kökke sıyğızbay maqtağan sözin qosa basıptı.
Al endi Limonov degen kim? Onıñ qazaq eline qanday qatısı bar? Onı osınşama däripteytindey adam ba edi degen saualdarğa toqtalıp körelik. Özgesin bılay qoyğanda, aldımen köpşilikke tanımal Vikipediyağa köz salalıq. Sözimizdi bwrmaladı demes üşin ondağı bir abcaztı tolıq keltire ketelik. Vikipediya osı jazuşısınñ ömirbayanın ayta kelip: «Prinimal uçastie v boevıh deystviyah v YUgoslavii na storone serbov (vo vremya Bosniyskoy voynı poznakomilsya s Jel'ko Rajnatoviçem i Radovanom Karadjiçem, v gruzino-abhazskom konflikte[ na storone Abhazii, v moldavsko-pridnestrovskom konflikte na storone Pridnestrovskoy Moldavskoy Respubliki. Obvinyalsya v tom, çto v 2000—2001 godah gotovil voorujennoe vtorjenie v Kazahstane dlya zaşitı russkoyazıçnogo naseleniya» degen «erlikterin» de jasırmay jazadı.
Iä, şovinizmniñ ayıqpas sırqatına şaldıqqan Limonov degen jazuşınıñ bet-beynesi osınday. Ol kezinde «Qazaqstannıñ teristigindegi orıstar qonıstanğan oblıstardı Reseyge qosu kerek» degen Soljinicınnıñ sandırağı men Jirninovsiydiñ osınday arandatu ideyasın odan äri damıtıp, osı jolda bel şeşe küresken «batır». Onıñ 2016 jılğı säuir ayında Soljinıcinge eliktep jazğan «Ideal'naya Rossiya» maqalasında: «Kazahi soglasyatsya ili net—eto ih delo, no devat'sya im budet ososo nekuda.Ogromnuyu stranu kazahi ne uderjat. Pomojem imyu Voz'mem ih izlişki. Nam nujen Russkiy mir? Tak davayte ego sobirat' vmeste», - dep arandatuışıq oyın eşkimen qısılmastan, aşıq bildiredi.
Al mwnı da az deseñiz, sonau 2014 jılğı aqpannıñ 20-sında Total.kz portalındağı «Eduard Limonov predlojil Kremlyu zahvatit' Severnıy Kazahstan» degen maqalağa köz salıñız. Ondağı mına bir joldar onıñ kim ekendigin ayqın tanıtadı. «Stoit otmetit', çto eto ne pervıe podobnıe zayavleniya Limonova otnositel'no Kazahstana. Eşe v seredine 90-h skandal'nıy pisatel' pri podderjke mestnıh kazakov planiroval vosstanie v togda eşe Kokşetauskoy oblasti. Odnako «revolyucionerı» bıli svoevremenno neytralizovanı kazahstanskimi specslujbami. A v 2001 godu Limonov i neskol'ko ego soratnikov bıli zaderjanı uje rossiyskimi specnazovcami v Gornom Altae, gde oni planirovali sozdat' partizanskuyu bazu dlya voorujennıh vılazok na territoriyu naşey stranı. Po obvineniyu v hranenii orujiya i sozdanii nezakonnogo voorujennogo formirovaniya vse oni poluçili razliçnıe tyuremnıe sroki.», - degendi oqısañız jetip jatır.
Sonda deymiz-au orıstardıñ wlılığın añsap, ondağı «Orıs älemi» üşin janın şüberekke tüyip, sonau Serbiyağa barıp soğısqan, Ukrainanıñ territoriyasın bölşekteudegi separatisterge kömektesken, tipti kezinde elimizde qarulı köterilis äzirlegen adamdı öz elimizdegi orıs tildi portaldar nege sonşama däripteydi? Bwlar qayda ömir sürip otır? Şınımen äli de özderin wlı Reseydiñ bir bölşegi dep eseptey me? Bizdegi portaldar «asa tanımal sayai qayratker» dep bağa bergen Limonov sekildi şovinist pen separatistiñ ölgenine sonşama küñirengenine qarağanda däl osılay demeske lazımız joq.
Qazaqta: «Jaman üydi qonağı bileydi» degen maqal beker aytılmağan. Mwnıñ özi ekinşi jağınan bizde wlttıq birtwtas ideoldogiyanıñ müldem joq ekendigin, bilikttiñ orıstildi baspasözden ığıp twratındığın, jalpı täuelsiz dep atalatın eldiñ iesi - qazaqtarğa kim bolsa sonıñ qoqañdaytındığın ayqın tanıtadı. Älde bwl eldiñ iesi bizden basqa bireuler me eken?
Jaybergen Bolatov
Abai.kz