El üşin kişkentay bolsa da däl qazir ne istey alar edim? Oyımnıñ jelisinen jañılıp qalmau üşin qağaz betin şimaylauğa kiristim.
Aldımda taqırıbı ğana jazılğan aq paraq. El igiligi üşin öz qolımnan keler amal qaysı? Bılayşa qarağanda, köp närse jazuğa bolatın sekildi. Alayda, swraqtıñ mänine, oğan jazılar jauaptıñ aldağı küni köpşilik arasında talqığa salınuı mümkin ekendigine, sol amaldı öz tarapıñnan basqalarğa wsınıs sekildi aytarıña oy jibergende, jauabıñ jalañ, negizsiz bolatınday körinip, ne jazarıñdı bilmey, twyıqqa tireledi ekensiñ. Meni twyıqqa tiregen närse ne ekendigi tüsinikti boluı üşin mına bir oqiğanı oqırmannıñ esine tüsireyin.
Birde Äbu Hanifağa bir qwl kelip, qojayınım estise, «basıma bostandıq berip qalar» degen nietpen ğalımnan kelesi jwma uağızında qwlğa azattıq berudiñ qanday sauaptı is ekendigi turalı aytuın ötinedi. Ğalım qwptağan sıñay bildirgenimen, kelesi jwmada da, odan keyingi jwma uağızında da qwlğa azattıq beru turalı taqırıptı qozğamaydı. Tek üşinşi jwmada ğana Äbu Hanifa qwl bosatudıñ artıqşılığı, Alla tarapınan beriletin sıyı jaylı söz qozğap, jamağattı osı sauaptı iske amal jasauğa şaqıradı. Jwma namazı ayaqtalıp, el ayağı sayabırsığan soñ, älgi qwl ğalımğa kelip, bwl uağızdı nege eki jwmağa keşiktirgenin swraydı. Sonda danışpan ğwlamanıñ qwlğa qaytarğan jauabı meni qattı tebirentti. "Iä, men seniñ ötinişiñdi eki jwmağa keşiktirdim, - dedi ğalım, - Sen jamağatqa ayt degen amaldı özim istemegen edim. Al, özim atqarmağan amaldı jamağatqa isteñder dep qalay ğana ügittemekpin?! Sondıqtan, eki apta boyı qarajat jinaqtap, sol aqşağa bir qwl azat ettim. Amaldı iske asırğan soñ ğana onı basqalarğa ügittedim"...
Basqa eşteñe kirer emes. Mümkin, oy salar degen nietpen ğalamtordı aqtardım. Oqığandarım köñilime qona qoymadı. Sol küni taqırıbı ğana jazılğan aq paraqqa twşımdı eşteñe jazılmadı.
Erteñine auruhanada jatqan äkeme «ota jasau üşin qan tapsıru kerek» degen soñ, joldastarımmen birge Qan tapsıru ortalığına bardıq. Keluşiler köp emes. Onda qan tapsırıladı eken de, kez kelgen auruhana qanğa mwqtaj nauqasına kerekti qandı sol ortalıq bazasınan ala beredi eken.
Qan tapsırıp bolğan soñ, tınıstap otırğanımızda, qasımdağı joldasım qan tapsıruğa tirkelip jatqan jandarğa qarap, qan tapsıru isin meñzep, «mine, izgi amal» degeni... Bir kün bwrın meni twyıqqa tiregen taqırıp basıma sap ete tüsti. Minekey, amal jasaldı, endi onı basqa jandarğa jetkizudiñ säti endi tüsti.
Alla Tağala, Qwranda aytılğanday, adamdı bir tamşı wyığan qannan jarattı. YAğni, adamnıñ bastapqı negizi qan boldı. Adam ağzasındağı qannıñ rölin kölik qozğaltqışındağı maymen salıstıruğa boladı. Eger, qozğaltqıştağı may qajetti mölşerden az bolsa nemese tipten bolmasa, bwl aqau der kezinde joyılmasa, jwmıs istep twrğan qozğaltqış mehanizmi öz-özin jep, müldem isten şığadı. Al, eger, qajetti mölşerden tım köp bolsa, qarqınmen jwmıs istep twrğan mehanizm artıq maydı qualap, qozğaltqıştıñ osal bir jiginen sırtqa aydap şığaradı da, bwl sätte de qozğaltqışqa kem degende auır nwqsan keledi. Qan da däl sol sekildi. Az bolsa da ağzağa ziyan keltirip, şamadan tıs köp bolsa da, qısımınıñ joğarılauına sebep bolıp, soñı qazağa alıp kelui mümkin. Al, adam ömiri isten şıqsa, auıstıruğa bolatın kölik qozğaltqışı emes, jarığı sönse, qayta qalpına keltiru mümkin bolmaytın dünie. Mine, qarapayım tilmen aytqandağı qannıñ ağzamız üşin mañızı osınday.
Ota jasalğan nemese aşıq türde auır jaraqat alğan jan qan joğaltatını aytpasa da tüsinikti. Qandı jasandı jolmen qolmen jasap alıp, nauqasqa qwyu mümkin emes. Osı jerde basqa adamnan qan alıp, sonı paydalanu qajettiligi tuındaydı. Nauqas ömiriniñ basqa jandardıñ qayırımdı, izgi amalına täueldiligi payda boladı. Sol izgi amalğa säbiin qiındıqpen bosanğan ananıñ, nauqas bolıp tuılğan säbidiñ, kölik apatına wşırağan jolauşınıñ, janın jegidey jegen keselinen ayıqqısı kelip, ota jasatqan nauqastıñ ğwmırı täueldi boladı. Al, dini twrğıdan alğanda şekten şıqpay, adam ömirine araşaşı boluğa tırısudan artıq qanday izgi amal bolsın?! Sizdiñ izgi nietpen tapsırğan azğana qanıñız bir nemese birneşe jan ömiriniñ odan äri jalğasın tabuına sebep boluı mümkin ekendigin oylaudıñ özi köñiliñdi şattıqqa böleydi eken.
Bwrındarı qan tapsıru isine jetkilikti türde män bermey kelgen ekenmin. Bwdan bılay qajet bolğan jağdayda, mümkindigim bolıp twrsa, bwl izgi amalğa bey-jay qaramauğa öz-özime uäde berdim. Oqırmandı da asa sauaptı isten sırt qalmauğa şaqıramın. Bauırlarınıñ sözin jerge tastamay, äkemizdiñ densaulığı üşin qan tapsıruğa kelgen, qan tapsırudı niet etken, qan tapsıruğa belgili sebeptermen mümkindigi joq bolğandıqtan, jılı lebizin bildirip, ruhani järdem bergen jandarğa jäne osı izgi amalğa oy jiberuge sebep bolğan bauırıma Alla razı bolğay!
P.S. Osı joldar jazılğannan keyin arada birneşe jıldar ötti. Älgi oqiğadan keyin tap sol mekemege altı ret qan tapsırdım, tek jetinşi ret qan tapsıruğa kelgenimde däriger 2009 jılı basıma eki ret ota jasalğanın bilip, qan tapsırudan şektep qoydı.
Arman Sarı
Abai.kz