Prezidentimiz Qasım-Jomart Toqaev öziniñ «Egemen Qazaqstan» gazetinde 09.01.2020 jılı jariyalanğan «Abay jäne HHİ ğasırdağı Qazaqstan» attı maqalasında «Biıl Abay Qwnanbaevtıñ tuğanına 175 jıl toladı. Halqımızdıñ wlı perzentiniñ mereytoyın layıqtı atap ötu üşin arnayı qwrılğan komissiya dayındıq jwmıstarın bastap ketti. Memleket köleminde jäne halıqaralıq deñgeyde auqımdı is-şaralar wyımdastıru josparlanıp otır. Biraq mwnıñ bäri toy toylau üşin emes, oy-örisimizdi keñeytip, ruhani twrğıdan damuımız üşin ötkizilmek... Sondıqtan biz Abaydıñ oyınan da, toyınan da tağılım aluğa tiispiz» dep jazdı. Bwl saliqalı oydıñ tereñ mağınası bar.
Şıntuaytına keletin bolsaq, bwrınğı mereytoylardıñ köpşiligi aruaq üşin emes, «toy toylau üşin» ötkizilip kelgenin moyındauımız kerek.
Bwrınğı köşpendilik ömir qalıptastırğan wlttıq dästür älsirep, tabiğatpen baylanıs üzile bastağan bizdiñ däuirde mereytoylardıñ bwlay bätuäsiz ötui, ärine, tañ qalarlıq jağday emes. Bwl toylar qanşa köp qarajat şığarılıp, auqımdı is-şaralar wyımdastırılğanımen, keleşek üşin paydası şamalı boldı. Mwnday oydı bwrın ötken Abaydıñ 150 jıldıq mereytoyı ğana emes, sonan keyingi Şäkärim, M.Äuezov mereytoyları turalı da aytuğa boladı. Olarğa arnalğan qanşa qarajat pen auqımdı is-şaralar osılay özderiniñ layıqtı nätijesin berme almay, halıqtıñ ruhani därejesine ıqpal jasay almadı.
Adam qaytıs bolğannan keyingi räsimderdi dwrıs ötkize bilu aruaqtarğa bağıştalğan ülken mereytoylar ğana emes, qarapayım kündelikti tirşilikke de kerek.
Qıtay danışpanı Konfuciy «Qwrbandıqtı ata-babalar aruağına olar äli tiri jürgendey jasau kerek» degen eken.
Aruaqtardı öli adamdar emes, äli tiri, özimizdiñ ortamızda jürgender dep qabıldaytın bolsaq, sonda biz olardan bölinbey, ünemi este wstap, baylanısta bolamız. Biraq ateistik kommunistik däuir bizge aruaqtıñ nağız bolmısın wmıttırdı. Biz aruaqtardıñ özimizge, qoğamğa keltiretin mañızdı äserin bilmey, sondıqtan eskermeytin boldıq.
Bügingi künderi adam qaytıs bolğan soñ jetisinde, qırqında, jılında qwrbandıq şalu, jıldar ötken soñ tasattıq beru tärizdi şaralar köbeyip, olarğa jwrt köp jinaladı. Üylenu toyı men adamdı o düniege şığarıp salu şaraları keyde birdey saltanatpen ötip, ülken şığın jwmsalatın boldı. El osığan üyrene bastadı. Keybir jağdaylarda bwl is-şaralardıñ tipti tüpki maqsatı wmıtılıp, aruaqtar üşin emes, jasağan adamnıñ abıroyın köteru, nemese «elden qalmau» üşin jasaladı. Al barğan adamnıñ negizgi maqsatı – soyılğan maldıñ etin jep, äñgime-düken qwru. Dinimizge de, salt-dästürimizge de kelmeytin mwnday qareketter bügingi tapşılıq zamanda räsuaşılıq tudırıp, halıqtıñ jağdayın odan sayın tömendetedi.
Aldımızdağı ülken mereytoydı öz därejesinde dwrıs ötkizu üşin bwl mäseleni keñinen taldap, onıñ mağınasın dwrıs tüsinip aluımız kerek. Jasalıp jatqan auqımdı is-şaralardıñ nätijesin tolığımen köru üşin mereytoydı qalay ötkizuimiz kerek?
Mereytoy aldında köpşiligimiz üşin bwl öte mañızdı swraq.
Abaytanuşı jäne teolog retinde bwl özekti mäsele töñireginde qısqaşa bolsa da özimniñ oyımdı bölisudi jön kördim.
Äueli mereytoydıñ mañızı men kerektigin tüsinip alayıq. Bwl mereytoydı dwrıs ötkizu kimge kerek? Bizge me, älde Abayğa ma? Swraqtıñ jauabına baylanıstı bizdiñ mereytoyğa degen közqarasımız, oğan degen ınta-jigerimiz qalıptasadı.
Aruaqtıñ kim ekenine qısqaşa toqtalayıq.
Bolmıstıñ bwl körneu äleminen basqa, körinbeytin qatar näzik älemderi barı belgili. Qatar älemmen şwğıldanatın spiritulizm ilimi bwl älemder turalı molınan mälimet beredi. Ärbir älemde soğan säykes jan ieleri ömir süredi. Aruaqtar basqa bir jan ieleri emes, bir kezderde osı älemde ömir sürgen jan ieleri ekeni, olardıñ özderiniñ tänderin tastap, endi ğarış keñistiginde jürgenderin spiritter anıqtağan. Aruaqtardıñ täni qalıp, biraq jandarı ruhtarımen äli de bolsa bwrınğı kezindey özderiniñ jaqındarın körip-bilip, olardıñ arasında jürgenderin, olarğa jaqsılıq oylap, kömekteskileri keletinin aytıp, olar köptegen dälelder keltiredi.
Aruaqtar älemi körneu älemge qarağanda tabiğatı bölek, öte näzik, aua, lep, dem tärizdi körinbeytin, sondıqtan adamdardıñ körip-biluine bolmaytın älem. Biraq körneu älem men körinbeytin älemder bir-birimen tığız baylanısta. Olar bir-birine ünemi äser etip, kerek uaqıtında qoldau körsetip, kömektesip otıradı. Äsirese adamzat ömiriniñ qiın-qıstau kezderinde aruaqtardıñ kömegi öte zor. Olarğa köñil bölip, köñilderin riza etken jağdayda olar ärqaşan da kömekke kelip, adam ömirine dwrıs bağıt berip, qatelikterden qorğaydı. Aruaqtardıñ adamzatqa kömegi turalı barlıq qasietti jazbalarda, köptegen halıqtardıñ auız ädebietinde, äsirese qazaq halqınıñ añızdarında molınan berilgen.
Bizdiñ halqımız köşpeli däuirde tabiğatpen üylesimdi ömir sürgendikten, olar bolmıstıñ türli deñgeylerin jaqsı bilip, özara baylanıstarın jaqsı sezinip otırdı. Sondıqtan qazaq halqında täñirizmnen qalğan aruaq wğımı bwrınnan bar. Aruaqtarmen baylanıstı üzbey, olardı ünemi eskerip otırğan. Qiın-qıstau zamandarda jauğa da «Aruaq!» dep şauıp, onı qasterlegen.
Äulie Şäkärim atamız öziniñ «Üş anıq» attı dünietanımdıq şığarmasında aruaqtar turalı köp mälimet berip, olardıñ is-äreketteri, fäni älemmen baylanısı jöninde köptegen mısaldar keltiredi. Adam ömirinde aruaqtardıñ alatın ornı ülken ekenin däleldeydi. Şäkärimniñ jazuınşa, aruaqtar adamdarğa aqıl berip, keyde olardıñ is-äreketterine aralasıp, qatelikteri bolsa jönge salıp, kömektesip, tipti basqarıp ta otıradı eken. Sebebi, eki älemniñ baylanısı tığız.
YAğni aruaqtarmen dwrıs baylanıs jasay bilsek, olardıñ bizge degen kömegi mol. Biraq jasay bilmey, kerisinşe, aruaqtı wmıtıp, ne bolmasa oğan qarsı äreket jasaytın bolsaq, onda olar reniş bildirip, kömeginen ayıradı. Öziniñ qarsılası bolsa, oğan ülken kedergi jasap, ömirin zardapqa aynaldıradı. Tipti keyde öltirip tastauı da mümkin. Bwğan spiritter ömirden köptegen mısaldar keltire aladı.
Aruaqtar köbine kömektesuge wmtıladı. Kömektiñ şaması men mañızdılığı aruaqtıñ jetilu deñgeyine baylanıstı. Abay tärizdi danışpandar aruağınıñ kömegi öte zor boladı. Al bügingi ötpeli zamanda onday kömektiñ biz üşin auaday qajeti bar emes pe?
Endeşe birinşi swraqtıñ jauabı osılay özinen özi payda boladı. Mereytoydı dwrıs ötkizu eñ äueli bizge kerek. Bügingi ötpeli kezeñde bizge Abay babamızdıñ kömegi auaday qajet. Sondıqtan onıñ aruağın riza etu üşin bwl mereytoyğa tolıq dayındalıp, dwrıs ötkizuimiz kerek.
Auraqtarğa keregi bizdiñ soyğan malımız ben dünie şığınımız emes, ınta-jigerimiz ben adal nietimiz. Mwnday jağday bolmağanda aruaqtıñ razılığın eskermegendikten, jasağan is-şaralarımızdıñ paydası emes, olardıñ ziyanı köp bolıp ketui äbden mümkin.
Aldımızdağı mereytoydı oydağıday ötkizu üşin osıdan 25 jıl bwrın ötken Abaydıñ 150 jıldıq mereytoyına köz jiberip körelik. Ötken mereytoydıñ täjiribesi ülken.
1995 jılı bolğan bwl mereytoydı dwrıs ötkize aldıq pa, nätijesi qanday boldı?
Bwl mereytoy YUNESKO aumağında halıqaralıq deñgeyde ülken saltanatpen ötken edi. Semeyde türli jiındar, är elden kelgen delegattar, Abay audanında köp mal soyılğan ülken toy, tağı sonday is-şaralar men resmi körinister jetkilikti boldı. Almatıda ötken qorıtındı saltanattı ğılımi konferenciyada egemendik alğan elimizde abaytanuğa jañaşa közqaras turalı köp aytıldı. Abay wlı aqın ğana emes, wlı oyşıl ekeni jöninde oy bölisip, endi onı osılay qabıldauımız kerek degen twjırımğa kelgendey boldı. Abaydı elimizde jäne halıqaralıq deñgeyde körsetu üşin türli şaralar bekitilip, jwrt onı tolıq maqwldağanday boldı.
Osınday mañızdı şaralardan keyin mereytoy abaytanuğa jaña serpilis berui kerek edi. Ğılımi zertteuler köbeyip, abaytanu salasın jaña közqaraspen saralap, ateistik zamannan ötken halıq jüregin ruhani susınmen qandıruı kerek edi. Semeyde şığatın «Abay» jurnalı eñ oqılımdı basılımğa aynalıp, Abay mwrasın keñinen talqılağan maqalalar köbeyedi dep kütildi.
Biraq bwlay bolmadı. Tipti, barlığı kerisinşe boldı desek te artıq bolmaydı. Sebebi, ğılımi konferenciyada aytılğan oylar söz retinde ğana qalıp, jaña közqaras ğalımdardıñ arasında da, köpşilik arasında da qalıptaspadı. Bwrınnan kele jatqan eski közqarastıñ saldarınan Abay mwrasın zertteu jwmıstarı jetilu emes, kerisinşe, tığırıqqa tireldi. Abaytanu salası tığırıqta degen oydı bügingi künderi qarapayım halıq qana emes, ğalımdar men abaytanu salasında qızmet etip jürgen azamattardıñ özderi de sezip, moyındap jür.
Dälel üşin biraz mısaldar keltireyik. Keñes däuirinde, 1985 jılğa deyin, abaytanu salasında jiırma tört doktorlıq jäne kandidattıq dissertaciya qorğalğan eken. Endi egemendik alğannan keyin Abay mwrasın zertteytin jwmıstar köbeyip, bwl körsetkiş odan da ülken boluı kerek edi. Biraq barlığı kerisinşe! Egemen bolğan bwl otız jıldıñ işinde qorğalğan dissertaciyalar sanı kürt tömendegen. Tipti sausaqpen sanauğa boladı. Onıñ özinde bwl dissertaciyalar Abaydıñ oyşıldığı emes, onıñ aqındığın zertteytin eski közqarastağı filologiyalıq jwmıstar.
Abay mwrasın halıqaralıq deñgeyde nasiqattauğa keletin bolsaq, jağday tipti naşar. Körşi eldiñ adamdarı Abaydı tanımaq tügili, onıñ kim ekenin de bilmeydi. Bwl jağdayğa men özim erekşe köñil bölip, anığın bildim. Al öz elimizge keletin bolsaq, köpşiliktiñ arasında keybir adamdar danışpan babamızdı blogermen salıstırıp, qarapayım adamğa teñestiretin boldı. Bwğan tañ qalarlıq eşteñe de joq. Elimizde abaytanudı nasiqattau qwldırap ketti. Mektepte arnayı «abaytanu» sabağı jabılıp, ol qosımşa sabaqqa aynaldı. Arnayı oqulıq bolmağandıqtan bwl sabaq öz därejesinde ötkizilmeydi, formal'dı türde, tek qana qağaz jüzinde. Nätijesinde mektep qabırğasında tüsinbegen Abaydı jas bala öse kele mülde wmıtıp ketetin boldı. Osılay halıqtıñ materialdıq jağdayı ğana emes, ruhani deñgeyi de tömendep baradı. Ükimettiñ bir-eki jıl bwrın qabıldağan mañızdı bağdarlaması «ruhani jañğıru» bügingi künderi wmıtıla bastağan tärizdi.
Osınday auır jağdaylar Abaydıñ ötken mereytoyı öz därejesinde ötpegenin körsetedi. Abay aruağı razı bolmay, kömeginen ayırdı desek te boladı. Toydıñ nätijesi osını körsetedi. Bwl toydı biz Abay aruağı üşin emes, özimiz üşin jasadıq. Şın jürekten şıqpay, toy toylau üşin jasalğan mwnday mereytoydı aruaqtar qabıldamaydı. Narazı bolıp, bizdi özderiniñ qoldauınan ayıradı.
Älemderdi aruaqtar baylanıstıradı. Ülken bwlttıñ odan bölingen böligi tarap, joğalıp ketedi. Sol siyaqtı, aruaqtardıñ qoldauınan ayırılğan el de älemdik processterden bölinip, qwldırau jolına tüsip, artınan mülde joyılıp ketui mümkin. Älemder baylanısın üzbeu üşin aruaqtardıñ razılığın alu kerek. Bwl mereytoydı Abay tärizdi danışpandı bergen äueli Alla tağalanıñ razılığı üşin, sonan keyin Abay aruağınıñ razılığı üşin ötkizu kerek.
Sondıqtan mereytoydı oydağıday ötkizu bizge kerek.
Mereytoydı dwrıs ötkizu Abayğa da kerek. Şäkärim öziniñ şığarmasında keybir aruaqtardıñ özine kömek beretin artında eşkimniñ qalmağanın, sondıqtan jetile almay, qinalıp jürgenderin jazadı.
Aruaqtarğa qanday kömek kerek? Bizge qorek qanday kerek bolsa, olarğa da qorek sonday kerek. Osı körneu älemde de, körinbeytin joğarı älemde de Jan qoreksiz ömir süre almaydı. Biraq olardıñ qorekteri birdey emes, ärtürli. Aruaqtardıñ qoregi bizdikinen bölek. Olarda tän joq. Sondıqtan olardıñ tamağı bizdikindey döreki zattıq emes, näzik tamaq. Olar näzik bolmısta, sondıqtan deneleri de näzik bolmıstan qwraladı. Näzik bolmısqa aqıl-oy, tüysik, niet pen tilek, sezimder jatadı. Aruaqtardıñ qoregi de osılar. Sondıqtan aruaqtardı qanağattandıru üşin olardı osılarmen qorektendiru kerek. YAğni, olardıñ qoregi artında qalğandardıñ jaqsı oy-tilegi, esterinde saqtağan jaqsı isteri, Alla tağaladan olar üşin swrağan tilekteri. Abay aytqan «Öldi deuge sıya ma, oylañdarşı, Ölmeytwğın artına söz qaldırğan?» degen sözdiñ osınday tereñ mağınası bar. Aruaqtar artında qalğandardıñ jaqsı oy-tilekterimen qorektenip, küş alıp, äri qaray örleu jolımen şırqaydı. Qazaqta ölgen adam turalı jaman söz aytuğa tiım salınadı. Sebebi, mwnday äreket aruaqqa ülken ziyandıq jasap, onıñ narazılığın tudıradı.
Söz soñına keletin bolsaq, Abay aruağına kömektesip, sonımen birge, özimizge onıñ razılığın alıp, mol ruhani quatınıñ şapağatın alu üşin bwl mereytoyğa sanalı türde qarauımız kerek. Sonda is-şaralarımız sätti bolıp, öz därejesinde nätijesin beredi. Ol üşin biılğı jıldı «Abay jılı» dep atap, danışpan babamızdıñ ruhani mwrasına köñil bölip, tereñirek zerttep, keñinen tüsinuge wmtıluımız kerek. Al mereytoyda ötip jatqan şaralardıñ barlığı «toy toylau üşin» emes, aruaqtı riza etu üşin ekenin wmıtpay, este wstauımız kerek. Sonımen birge, eñ bastısı: dini räsimderdi tolıq orındap, Abay aruağına Alla tağaladan Öziniñ şapağat nwrın jaudırudı swrap, barlıq is-şaralarımızdıñ nätijesin bağıştauımız kerek. Alla tağalanıñ şapağat nwrı jausa, Abay babamızdıñ aruağı äri qaray jetiludiñ şıñına qaray şırqay tüsip, artında qalğan qazaq eline öziniñ marhabatın ayamaytını anıq.
Osılay bwl mereytoydan özimizge de, Abay ruhına da ülken şapağat tabuğa mümkindik tumaq.
Prezidentimiz Qasım-Jomart Toqaev öziniñ «Egemen Qazaqstan» gazetinde 09.01.2020 jılı jariyalanğan «Abay jäne HHİ ğasırdağı Qazaqstan» attı maqalasında «Biıl Abay Qwnanbaevtıñ tuğanına 175 jıl toladı. Halqımızdıñ wlı perzentiniñ mereytoyın layıqtı atap ötu üşin arnayı qwrılğan komissiya dayındıq jwmıstarın bastap ketti. Memleket köleminde jäne halıqaralıq deñgeyde auqımdı is-şaralar wyımdastıru josparlanıp otır. Biraq mwnıñ bäri toy toylau üşin emes, oy-örisimizdi keñeytip, ruhani twrğıdan damuımız üşin ötkizilmek... Sondıqtan biz Abaydıñ oyınan da, toyınan da tağılım aluğa tiispiz» dep jazdı. Bwl tıñ oy. Bwrın mwnday oy aytılmağan.
Qıtay danışpanı Konfuciy «Qwrbandıqtı ata-babalar aruağına olar äli tiri tärizdi beru kerek» degen eken. Aruaqtardı öli adamdar emes, äli tiri, özimizdiñ ortamızda jürgender dep qabıldaytın bolsaq, sonda biz olardan bölinbey, ünemi este wstap, baylanısta bolamız. Bwlay bolmasa olardı wmıtıp, tek qana osınday mereytoylarda esimizge tüsiremiz. Mwnday mereytoylar şınında da «toy toylau üşin» ötedi deuge boladı. Qanşa qarajat şığıp, auqımdı is-şaralar wyımdastırılsa da, olar layıqtı nätijesin bere almaydı.
Sondıqtan bwrınğı qateligimizdi qaytalamau üşin prezidentimizdiñ bwl saliqalı oyın tereñinen taldap, sana-sezimnen ötkizu kerek bolıp otır. Sebebi bwl oydan mañızdı swraq tuadı. Jasalıp jatqan auqımdı is-şaralardıñ nätijesin tolıq körip, ruhani twrğıdan damıy aluımız üşin ne isteuimiz kerek? Ateistik däuirde qalıptasqan oy-öristen äli arıla almay jürgen köpşiligimiz üşin bwl öte mañızdı swraq.
Abaytanuşı jäne teolog retinde bwl özekti mäsele töñireginde öz oyımdı qısqaşa bolsa da aytudı jön kördim.
Äueli mereytoydıñ mañızın tüsinip alayıq. Bwl mereytoydı dwrıs ötkizu kimge kerek? Bizge me, älde Abayğa ma? Bwl swraqtıñ jauabına baylanıstı bizdiñ mereytoyğa degen közqarasımız, oğan degen ınta-jigerimiz qalıptaspaq.
Swraqqa jauap beru üşin äueli aruaqtıñ kim ekenine qısqaşa toqtala keteyik. Bolmıstıñ bwl körneu äleminen basqa, körinbeytin qatar näzik älemderi barı belgili. Qatar älemmen şwğıldanatın spiritulizm ilimi bwl älemder turalı molınan mälimet beredi. Ärbir älemde soğan säykes jan ieleri ömir süredi. Aruaqtar basqa bir jan ieleri emes, osı keñistikte, ne bolmasa bolmıstıñ basqa älemderindegi jan ieleri ekeni, olardıñ özderiniñ tänderin tastap, endi ğarış keñistiginde jürgenderin spiritter anıqtağan. Aruaqtardıñ täni qalıp, biraq jandarı ruhtarımen äli de bolsa bwrınğı kezindey özderiniñ jaqındarın körip-bilip, olardıñ arasında jürgenderin, olarğa jaqsılıq oylap, kömekteskileri keletinin aytıp, olar oğan köptegen dälelder keltiredi.
Aruaqtar älemi körneu älemge qarağanda tabiğatı bölek, öte näzik, aua, lep, dem tärizdi körinbeytin, sondıqtan adamdardıñ körip-biluine bolmaytın älem. Biraq körneu älem men körinbeytin älemder bir-birimen tığıs baylanısta. Adamzat ömiriniñ qiın-qıstau kezderinde aruaqtar ärqaşan da kömekke keledi. Aruaqtardıñ adamzatqa kömegi turalı barlıq qasietti jazbalarda, köptegen halıqtardıñ auız ädebietinde, äsirese qazaq halqınıñ añızdarında molınan berilgen.
Bizdiñ halqımız köşpeli däuirde tabiğatpen tolıq üylesimdi ömir sürgendikten, olar bolmıstıñ türli deñgeylerin jaqsı bilip, olardıñ özara baylanısın sezinip otırdı. Sondıqtan qazaq halqında täñirizmnen qalğan aruaq wğımı bwrınnan bar. Aruaqtardı ünemi eske alıp, qiın-qıstau zamandarda jauğa da «aruaq» dep şauıp, onı qasterlegen.
Äulie Şäkärim atamız öziniñ «Üş anıq» attı şığarmasında aruaqtardıñ is-äreketteri, olardıñ fäni älemmen baylanısı jöninde köptegen mısaldar keltiredi. Ol aruaqtardıñ is-äreketteri turalı aytıp, olardıñ adam ömirinde alatın ornı ülken ekenin körsetedi. Eki älemniñ baylanısı tığız. Aruaqtar adamdarğa aqıl berip, keyde olardıñ is-äreketterine aralasıp, qatelikteri bolsa jönge salıp, kömektesip, tipti basqarıp ta otıradı eken.
YAğni aruaqtarmen dwrıs baylanıs jasay alsaq, olardıñ bizge degen köptegen kömegi bar. Al eger, kerisinşe, aruaqtı eskermey, ne bolmasa oğan qarsı äreket etetin bolsaq, onda olar reniş bildirip, kömek bermeytin boladı. Tipti öziniñ qarsılası bolsa, oğan ülken kedergi jasap, tipti öltirip tastauı da mümkin. Bwğan spiritter köptegen mısaldar keltire aladı.
Aruaqtar köbine kömektesuge wmtıladı. Kömektiñ şaması men mañızdılığı aruaqtıñ jetilu deñgeyine baylanıstı. Abay tärizdi danışpandar aruağınıñ kömegi öte zor boladı. Bügingi ötpeli kezeñimizde onday kömektiñ biz üşin auaday qajet emes pe?
Birinşi swraqtıñ jauabı osılay özinen özi payda boladı. Bügingi künderi bizge Abay babamızdıñ kömegi auaday qajet. Sondıqtan onıñ aruağın riza etu üşin bwl mereytoydı dwrıs ötkizuimiz kerek. Mereytoydı dwrıs ötkizu eñ äueli bizge kerek!
Sonımen birge, bwl Abayğa da kerek. Şäkärim öziniñ şığarmasında keybir aruaqtardıñ özine kömek beretin artında eşkim joq ekenin, sondıqtan jetile almay, qinalıp jürgenderin jazadı. Aruaqtarğa da qorek kerek. Biraq olardıñ qoregi bizdiki tärizdi emes, näzik tamaq. Näzik bolmısta bolğandıqtan, olardıñ qoregi artında qalğandardıñ jaqsı oy-tilegi, Alla tağaladan olar üşin swrağan jaqsılığı. Olar osınday jaqsılıqtarmen qorektenip, äri qaray örleu jolımen şırqaydı.
Abay aruağına kömektesu üşin bwl mereytoydı sanalı türde oğan arnap, halqımızdıñ ınta-jigerin bağıştap, aruaq ömiri nätijeli boluına kömektesu üşin jasauımız kerek. Ol üşin biılğı jıldı Abayğa arnap, danışpan babamızdıñ ruhani mwrasına köñil bölip, zerttep, tereñirek tüsinuge wmtıluımız kerek. Osı jasap jatqan is-şaramızdı onıñ aruağına sanalı türde bağıştauımız qajet. Al mereytoyda ötip jatqan şaralardıñ barlığı bizdiñ quanışımız üşin emes, aruaqtı riza etu üşin ekenin este wstap, aruaqtı riza etsek abzal. Sonımen birge, eñ bastısı: Alla tağaladan oğan Öziniñ şapağat nwrın jaudırudı tileuimiz kerek. Osılay Abay babamızdıñ aruağına Alla tağalanıñ şapağatın jaudıruğa mümkindik tuadı. Jäne, bwl mereytoydan, prezidentimiz jazğanday, özimizge Abaydıñ oyınan da, toyınan da tağılım aluğa jağday tuadı.
Dosım Omarov,
Abaytanuşı, professor
Abai.kz