©2018 Astana Aqşamı
Järdemaqı mölşeri östi
1 säwirden bastap elimizde atawlı älewmettik kömektiñ (AÄK) jaña türi tağayındaladı. Bul kömekti otbasınıñ aylıq tabısı bir adamğa şaqqanda 20 789 teñgeden aspaytın otbasılar aladı. Jaña jüye balalardıñ sanına qaramaydı. YAğnï, är adamğa şaqqanda aylıq tabısı 20 789 teñgeden aspaytın bir balası bar otbası da bul järdemaqını aladı.
Atawlı älewmettik kömek köpbalalı jäne älewmettik jağınan az qamtılğan otbasılarğa beriledi. Mısalı, älewmettik ahwalı tömen otbasında jalğızbastı äyel bir balasın asırap otırwı mümkin. Onıñ aylıq jalaqısı 40 mıñ teñge delik. Bul aqşanı eki adamğa bölsek, 20 mıñnan keledi. Demek, bul otbasınıñ bir aylıq tabısı adam basına şaqqanda künköris deñgeyinen 70 payızınan aspaydı. Endeşe, bul otbası ay sayın 21 mıñ teñge järdemaqı alwğa quqılı.
1 säwirden bastap Tuñğış Prezïdent – Elbasınıñ tapsırması boyınşa kedeylik şegi eñ tömengi künköris deñgeyinen 50 payızdan 70 payızğa deyin köterildi. Ol burınğı 14 849 teñgeden 20 789 teñgege köbeydi. Ayta keterlik jayt, Nur-Sultan, Almatı qalaları men Mañğıstaw oblısında künköris deñgeyi joğarı bolğandıqtan järdemaqı mölşeri 21 mıñ teñgeni quraytın boladı.
Järdemaqını töleytin kezde eskeriletin närseniñ biri – otbasınıñ jïıntıq tabısı. Büginge deyin bir üyde turatın barlıq adamdardıñ tabısı eseptelip keldi. Al 1 säwirden bastap tek jaqın twıstarınıñ, yağnï, ata-anası, balaları, äkesi bir, şeşesi bölek ağayındar, ata-äjeleriniñ tabısı ğana eskeriledi. Osı adamdar bir üyde birge turatın bolsa, olardıñ tabısı otbasınıñ ortaq kirisi dep sanaladı. Sonday-aq qosalqı şarwaşılıq ta kiristiñ közi retinde qarastırıladı. Alayda bul jerdegi quzıret jergilikti atqarwşı organdarğa berilip otır. Otbasınıñ qolındağı malın kiris retinde sanay ma, joq pa, onı äkimdikter özderi şeşedi.
Jurttıñ kökeyinde köp sawal twındatqan mäseleniñ biri – qujattar jïnaw. Eñbek jäne halıqtı älewmettik qorğaw mïnïstrligi bul mäseleni oñ şeşti dewge boladı. Järdemaqı alw üşin ötinişten basqa eşqanday qujattar tapsırw qajet emes. Ötinişti jergilikti äkimdikke, halıqqa qızmet körsetw ortalığına tapsırıp ketwge boladı. Tek ötiniş aparğan adam jeke kwäligin körsetip, otbası müşelerin tolıq jazıp beredi. Ötinişti 1 säwirde ğana emes, aydıñ ortasında da berwge mümkindik bar. Alayda järdemaqı 1 säwirden bastap esepteledi.
KÖMEK QAYDA BERİLEDİ?
1 säwirden bastap 5 türli mekenjaydağı – Halıqqa qızmet körsetw ortalıqtarında, 4 – awdan äkimderiniñ apparatında atawlı älewmettik kömekti (AÄK) tağayındaw boyınşa azamattardı qabıldaw is-şaraları bastaldı. Barlıq orındarda 36 jawaptı qızmetker bekitilgen. Arnayı oqıtılğan mamandar jumıs orındarımen jabdıqtalğan.
Büginge deyin 436 adam AÄK boyınşa arızdanğan (olarğa keñes berildi), sonıñ işinde:
-342 –Halıqqa qızmet körsetw ortalığı,
-25 – Almatı awdanı,
-19 – Bayqoñır awdanı,
-10 – Esil awdanı,
-40- Sarıarqa awdanı.
-128 AÄK alwğa quqılı (aldın ala eseptew boyınşa):
-86-Halıqqa qızmet körsetw ortalığı,
-14-Almatı awdanı,
-11-Bayqoñır awdanı,
-10-Esil awdanı,
-7-Sarıarqa awdanı.
Anıqtama üşin:
Jaña formattağı AÄK-pen 2500 otbasın qamtamasız etw josparlanğan, barlığı 12 060 adam, qarjılandırw soması 1 mlrd 59 mln teñge (qarastırılğanı – 116 mln teñge, respwblïkalıq byudjetten qosımşa 943 mln teñge bölw qarastırılğan).
(Nur-Sultan qalası boyınşa)