Karantinde kino körem deuşilerge salaqwlaş tizim qaydan bolsın tabıladı. Bayqasam, sonıñ bäri derlik – amerikalıq fil'mder eken. Reseydiki de jetip-artıladı. «Endeşe özim jaqsı biletin Bollivud önimderinen bir tizim jasasam qaytedi?» degen oy keldi. Qazirgi ündi kinosınıñ da sol bayağı «Zita-Gita», «Tancor disko» siyaqtı ekenine senimdilerdiñ äri qaray oqımay-aq qoyuına boladı, al basqalarıñız qol bosta qarap şıqsañızdar, ökinbeysizder.
1. NIRDJA/ NEERJA (2016)
Ömirde bolğan oqiğa jelisimen tüsirilgen. 1986 jılğı 5 qırküyekte styuardessa Nirdja Bhanot wşaqtı terrorister basıp alğanına qaramastan 359 jolauşını qwtqarıp qaladı. Biraq özi qwtıla ala ma?
2. DANGAL/ DANGAL (2016)
Bwl da – naqtı tağdır. Baluan Mahavir Phogat Singh özi jete almağan tabısqa wlım jetse dep armandaydı. Biraq Qwday oğan wl bermeydi. Tört qızı boladı. Bir küni Mahavir eki ülken qızınıñ özderine tiisken wldardı wrıp tastağanın estidi. «Nege qızdarımnan baluan şığarmasqa?» degen oy keledi oğan...
3. TRI IDIOTA/ 3 IDIOTS (2009)
Eki dos kezinde birge oqığan, biraq keyin mülde wştı-küyli joğalğan Ranço esimdi jigitti izdeydi. İzdeu barısında bayağı qızıq pen şıjıqtıñ talayı eske tüsedi. Biraq Ranço tabılmaydı. Ol özi kim edi? Ranço onıñ şın atı ma? Qayda ketui mümkin? (birge izdeñizder)
4. POISK/ TALAASH (2012)
Fil'mde eki liniya bar. Biri – kinojwldız Arman Kapurdıñ jwmbaq ölimi. Onıñ eşqanday maşina joq bos köşede ayaq astınan rul'di bwrıp, köpirden suğa qoyıp ketkeni qalay? Policiya bwl qwpiyanıñ sırın aşpaq boladı. Ekinşisi – policeydiñ jeke qasireti. Jalğız wlı men dosınıñ balası ekeui şomılıp jürip, suğa batıp ketedi. Jügire jetken policey anau balanı qwtqarıp qaladı, al öz wlın qwtqarıp ülgere almaydı. Soğan özin kinäli sanaydı. Biraq kinäli me? Sır soñında aşıladı.
5. PIKEY/ PK (2014)
Basqa planetadan kelgen, adamzat qoğamındağı qalıptasqan stereotipterden eş beyhabar PiKey öziniñ baladay añğal swraqtarımen, taza közqarasımen bärimizge de ülken oy saladı. Qwday bireu bolsa, onda din nege köp? Bwl – PiKey köteretin mäselelerdiñ tek bireui ğana...
6. POSLEDNYAYA NADEJDA/ BLACK (2005)
Kişkentay soqır qız eş tärbiege könbeydi: tamaqtı qolımen mıjıp, şaşıp jeydi, t.b. Eşkimdi tıñdamay jürgende üyge bir qart maman keledi. Ol qızdı üstel basında dwrıs otıruğa, ülkendi tıñdauğa, jalpı tärtipke üyretedi, aqırında tipti oqıp, jazıp, joğarı bilim aluğa jetkizedi. Bwl qalay mümkin boldı? Künderdiñ küninde sol şaldıñ özi de psihikalıq dertke şaldığadı. Al oğan kim kömektesedi?
7. SREDA/ WEDNESDAY (2008)
Policiyağa bireu habarlasıp, türmedegi tört terroristi belgili bir adreske jetkizudi talap etedi, äytpese bir mezgilde birneşe jerde bomba jarılatının aytadı. Policiya onıñ talabın orındauğa mäjbür, biraq bwl tört terroristi älgi adam ne isteydi? Sol adam men policiya inspektorınıñ arasındağı keremet mazmwndı dialog üşin ğana köruge bolatın fil'm.
8. TELEFONNAYA BUDKA/ KNOCK OUT (2010)
Bükil fil'm boyına telefon baylanısı üzilmeydi. Sol baylanıs arqılı halıqtıñ esebinen jegen mol qarajattı şeteldik bankke tıqqan şeneuniktiñ tağdırı şeşiledi. Şıtırman oqiğalı detektiv, al final tipten tosın!
9. LYUBYAŞIE SERDCA/ DIL CHAHTA HAI (2001)
Üş jigittiñ tartımdı hikayaları. Akaş bir qızğa ğaşıq, biraq onıñ jigiti bar eken. Samirğa äke-şeşesi üylenetin qız dayındap qoyıptı. Al Sidtiñ jaqsı köretini – jası ülken äyel... Üşeuiniñ tağdırı qalay özgeredi? Dostıqtarın saqtap qala ala ma?
10. JIZN' NE MOJET BIT' SKUÇNOY/ ZINDAGI NA MILEGI DOBARA (2015)
Mwnda da üş jigittiñ üş türli oqiğası, bolmısı, tağdırı qamtılğan. Üşeui demalıstı Ispaniyada ötkizedi. Sol jaqta jürip, ärqaysısınıñ qwpiya sırları aşıladı. Äri köñildi, äri oylı fil'm.
11. BRAT BADJRANGI/ BAJRANGI BHAIJAN (2015)
Kişkentay päkistandıq mılqau qız anası wyıqtap jatqanda äldebir sebeppen poyızdan tüsip, qayta mine almay, Ündistanda qalıp qoyadı. Onı öz Otanına, otbasına kim aparadı? Qalay aparadı? Jolda qanday kedergiler boladı? Eki el arasındağı kürdeli ahualdı eskersek, öte qiın jağday. Biraq sonday bir adam şığadı. Öte meyirimdi fil'm.
12. KABUL'SKIY EKSPRESS/ KABUL EXPRESS (2006)
Talibandar däuirinen keyin Auğanstanda tüsirilgen alğaşqı fil'm. Keyipkerlerdiñ ärqaysısın sol wlttıñ ökili oynaydı: auğandıq Hayberdi – auğan akteri Hanif Hamgam, päkistandıq talibtı – sol eldiñ akteri Salman Şahid, AQŞ jurnalisi Djessikanı – amerikalıq aktrisa Linda Arsenio, ündilik rejisser men operatordı – ündi akterleri Djon Abraham men Arşad Varsi oynaydı. Ärqaysısı öz eliniñ wstanımınıñ dwrıs ekenin däleldeuge tırısadı. Şın mäninde, dwrısı qaysısı?
13. VOZVRAŞENIE NA RODINU/ SWADES (2004)
AQŞ-tağı NASA ğarış agenttiginiñ jetekşi mamanı Mohan eki aptağa eline – Ündistanğa barıp qaytpaq boladı. Baruın baradı-au, qaytuın aytsayşı. Onıñ tuıstarı twratın auılda jağday qiın: jol bıt-şıt, internet baylanısı naşar, jarıq birde bar, birde joq, adamdardıñ twrmısı tömen... Jwrt ökimetke silteydi, ökimet halıqtıñ özin kinälaydı. Ne isteu kerek? Mohan qanday şeşimge keledi?
14. MEST' OBMANUTOY JENŞINI/ EK HASINA THI (2004)
Äyeldi qorlama, ar-namısın ayaqqa taptama, oğan satqındıq jasama. Äytpese aytqanıñnan şıqpastay köringen juas äyeldiñ jüreginde kek otı oyanadı. Sonda ne boladı? Swmdıq boladı...
15. GADJINI/ GHAJINI (2008)
Sandjay tek 15 minut bwrın ne bolğanın ğana biledi. Odan arğını wmıtıp qaladı. Sondıqtan ol bügin, erteñ, arğı küni ne isteytininiñ bärin qağazğa, tipti öz denesine jazıp aladı. Biraq mwnıñ soñınan tüsuşi de az emes. Bwl kim özi? Ol izdep jürgen Gadjini kim?
16. STOLIK No21/ TABLE No21 (2013)
Jas jwbaylar Fidji aralına demaluğa baradı. Sondağı Han esimdi otel' iesi olardı «21-üstel» degen oyın oynauğa şaqıradı. Oynauğa kelisken sorlılardıñ aqırında sorı qaynaydı. Nege? Han kim? Bälkim, bwrın jas jwbaylardıñ özi birdeme büldirgen bolar?
17. IGRAEM ROK! / ROCK ON!! (2008)
«Magiya» attı rok-gruppa turalı fil'm. Biraq muzıka turalı emes, toptağı tört muzıkanttıñ bölek-bölek minezi, darını, tağdırı jayında. Tabıs adamdı özgerte me? Adam öz ömirin qalay özgerte aladı?
18. IGRAEM ROK-2/ ROCK ON-2 (2016)
Birinşi fil'mniñ jalğası. Mwndağı dramalıq şielinister odan da tereñirek deuge boladı.
19. TRET'YA STRANICA / PAGE 3 (2005)
Jurnalister turalı fil'm. Üşinşi bet – ündi baspasözinde şou-biznes, kino, sayasat jwldızdarınıñ ömiri turalı bayandaytın dästürli bet. Madhavi ünemi osı betti jürgizedi, jürgen jeriniñ bäri – qonaqası, twsaukeser, fotosessiya... Şou-biznes ökilderiniñ bärimen derlik tanıs, dos... Bir küni äldeqanday oqıs oqiğa sebep bolıp, ol tereñ oyğa batadı: men ne istep jürmin? Osı ma men añsağan jwmıs? Jalpı nağız jurnalistika degen qanday? Madhavi aqırı bir şeşimge keledi. Nağız qızıq endi bastaladı...
20. INGLIŞ VINGLIŞ / ENGLISH VINGLISH (2012)
Ağılşın tilin tört aptada üyrenuge bola ma? Bolatın şığar. Biraq qoğamdağı ornıñ, otbasındağı bedeliñ jetekşi tildi bilu-bilmeuiñe baylanıstı ma şınımen? Ağılşınşa bilmegen adam – adam emes pe? Oynaqı fil'm, biraq oylandıratın twstarı jeterlik.
Säken Sıbanbay
Abai.kz