

admin
Forum Admin
4428 Posts


Posted - 25 Aug 2004 : 10:38:34


| อันตรายและประโยชน์จากหมามุ่ย


โดยอุทัศน์ พิทักษ์สายชล สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยบูรพา
หมามุ่ย เป็นพืชตระกูลถั่วอายุข้ามปี แบ่งง่าย ๆ ออกเป็น 2 สายพันธุ์ คือพันธุ์พื้นเมืองเป็นแบบที่มีขนคันหรือขนพิษ และพันธุ์ไม่มีขนคัน หรือไม่มีขนพิษนั่นเอง หมามุ่ยมักขึ้นเป็นแถวคลุมไม้อื่นจนแน่นทึบ โดยเฉพาะในไร่ร้างจะพบหมามุ่ยขึ้นเต็มไปหมด จนกลายเป็นพืชที่มีปัญหา หมามุ่ยเป็นไม้ล้มลุกที่ทอดเลื้อยยาว 3-10 เมตร ใบเป็นใบประกอบมีใบย่อย 3 ใบรูปไข่แกมสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน ใบหนานุ่มมีขนอ่อน ติดดอกปลายฤดูฝนเป็นช่อ กลีบดอกมีสีม่วงอ่อนดูเด่น ทยอยกันบานจากโคนถึงปลายช่อ ต่อมาก็ติดฝัก ถ้าเป็นพันธุ์ใหญ่ฝักจะแบน ส่วนพันธุ์เล็กฝักจะกลม ฝักจะมีขนอ่อนคลุม ฝักแก่นี้เองจะกลายเป็นพืชที่มีพิษ เพราะขนจะปลิวว่อนไปตอนต้นลมตั้งแต่ฤดูหนาวถึงฤดูแล้ง ถ้ามีดงหมามุ่ยอยู่ในบริเวณใกล้เคียง ก็จะเกิดอาการคันยุบยับไปทั้งตัว ยิ่งเหงื่อตกยิ่งรู้สึกคันยิ่งขึ้น ผู้ที่ถูกหมามุ่ยสามารถแก้อาการคันโดยใช้เทียนขี้ผึ้ง หรือใช้ข้าวเหนียวสุก นวดให้เป็นก้อน แล้วกลิ้งเบา ๆ บริเวณที่คัน หากยังมีอาการแดง ให้ใช้คาลาไมน์โลชั่นหรือครีมสเตียรอยด์ เช่น ครีมเพรดนิโซโลนทา พร้อมรับประทานยาแก้แพ้คลอเฟนนิรามีนขนาด 4 มิลลิกรัม ครั้งละ 1 เม็ด ทุก 6 ชั่วโมงจนหาย แต่ยาตัวนี้รับประทานแล้ว ทำให้มีอาการข้างเคียงคือง่วงนอน หรืออาจทานยาแก้ปวดจำพวก แอสไพริน หรือพาราเซตตามอล แทนก็ได้ แล้วทาด้วยยาครีมเพรดนิโซโลน ไม่นานก็จะหายครับ แต่ถ้าไม่หายคันเนื่องเพราะอาจจะมีโรคแทรกก็เห็นควรจะต้องไปปรึกษาแพทย์ผิวหนังเพื่อตรวจให้ละเอียดอีกครั้งจะดีกว่านะครับ
เราได้ฟังอันตรายจากหมามุ่ยแล้ว คราวนี้เรามาดูนะครับว่าหมามุ่ยที่ว่าคันแสนคันจะมีประโยชน์ต่อเราได้อย่างไร เนื่องจากมีนักพฤษศาสตร์ได้ปรับปรุงหมามุ่ยพันธุ์พื้นเมืองให้เป็นสายพันธุ์ใหญ่ ใบเล็ก ฝักไม่มีขนพิษและอายุสั้น โดยนำมาปลูกเป็นปุ๋ยพืชสด หรือปลูกคลุมพื้นที่ว่างเปล่า นอกจากนี้ยังมีการนำหมามุ่ยไม่คันมาปลูกข่มหญ้าขจรจบ ดอกเหลืองในกระถางทดสอบ พบว่าสามารถข่มวัชพืขได้ดี แต่หมามุ่ยชนิดนี้เป็นพืชล้มลุกอายุสั้นโทรมเร็วไม่สามารถข่มวัชพืชข้ามปีได้ นอกจากนี้ยังมีการใช้ประโยชน์จากหมามุ่ยในการอนุรักษ์ดิน โดยปล่อยให้ขึ้นคลุมพื้นที่ลาดเทซึ่งปล่อยทิ้งไม่ใช้ประโยชน์ จะช่วยยึดดินไม่ให้พังทลายในฤดูฝนได้
ที่มา : รวบรวมจาก ลุงหริ วารสารอนุรักษ์ดินและน้ำ ฉบับที่ 2 เดือนกรกฏาคม - ธันวาคม 2541
จำลอง เพ็งคล้าย ราชบัณฑิตในสาขาวิทยาศาสตร์ประยุกต์http://webdb.dmsc.moph.go.th/ifc_toxic/a_tx_1_001c.asp?info_id=86
องค์การสวนพฤกษศาสตร์ http://www.panmai.com/knowboard/549.htm