Күрү нерв дискы
Күрү нервның дискы яки күрү нервның башы күздән китүче ганглионар күзәнәкләрнең аксоннары чыгып китү урыны булып тора. Күрү нерв дискын каплаучы таякчыклар һәм колбачыклар булмаганлыктан, һәр күздә зур булмаган физиологик сукыр тап хасил була.
Ганглионар күзәнәкләрнең аксоннары күздән чыгып киткәч, күрү нервын ясый. Күрү нерв дискы күрү нервның башын һәм челтәркатлауның ганглионар күзәнәкләрнең аксоннары җыелган урынны тәшкил итә. Күрү нерв дискы шулай ук челтәркатлауны тукландырган зур кан тамырлары кергән урыны булып тора.[1] Сәламәт кеше күзендә күрү нерв дискында, күздән баш миенә сигнал алып баручы, 1 алып 1,2 млн кадәр нейрон бар.
Эчтәлек
Анатомия[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Күрү нерв дискы чокырчыкның борын өлешеннән 3 х 4 мм да урнашкан. Ул вертикаль оваль, горизонталь буенча уртача зурлыгы 1.76 мм һәм вертикаль буенча 1.92 мм.[2] Аның үзгәрүчән зурлыктагы күз касәсе дип аталган үзәк батынкылыгы бар.
Клиник тикшерү[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Күз - оптик кисәкләре үтә күренмәле булганлыктан уникаль булып тора. Күзнең барлык диярлек структуралары тиешле оптик җиһаз һәм линзалар ярдәмендә карала ала. Хәзерге туры офтальмоскопны файдалану, яктылык чагылу принципын кулланып, күрү нервның диск күренешен бирә. Ярашлы оптик көчле (+ 66D, 78D + яки + 90D) асферик линза белән биомикроскопик ярыклы лампы ярдәмендә экспертиза күрү нерв дискын һәм күзнең эчке структураларын җентекләп стереоскопик күзәтү өчен кирәк булачак.
Биомикроскопик экспертиза күрү нервның сәламәтлек дәрәҗәсе турында мәгълүматны бирә ала. Аерым алганда, табиб дискның төсен, зурлыгын, кырыйлар кискенлеген, шешенү, кан саву, күрү нерв дискында сырлар һәм башка гади булмаган төрле аномалияләрне билгели. Бу глаукома һәм башка оптик нейропатияләр, күрү нерв невриты, алгы ишемик оптик нейропатия яки күрү нерв дискының шешенүе ( ягъни ми тартмасындагы басым арту өчен күрү нерв дискының шешүе) һәм күрү нерв дискы друзлары диагнозын раслаучы дәлилләрне эзләү өчен файдалы.
Йөклелекнең алга киткән стадиясендә преэклампсия белән хатыннар ми тартмасындагы басымның башлангыч үсеш билгеләре булуына офтальмоскопик экспертиза ярдәмендә тикшерү узарга тиеш.
Тонык диск[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Нормаль күрү нерв дискының төсе кызгылт сарыдан алып ал төскә кадәр була. Тонык диск — төсе кызгылт сарыдан яки тонык алдан алып акка кадәр үзгәргән күрү нерв дискы. Тонык диск авыру халәте күрсәткече булып тора.
Күрү нерв дискы визуализациясе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Төсле камерадан традицион сурәтләр визуализация өлкәсендә эталон буларак санала, күрү нерв дискының стандартлы рәсемен алу өчен тәҗрибәле офтальмологик фотографлар, офтальмологик техниклар, оптометристлар яки офтальмологлар таләп итә. Тәҗрибәле оптометрист яки офтальмолог кулында стереоскопик сурәтләр шикләнгән үзгәрешләр артыннан бер-бер артлы күзәтү өчен яхшы тикшеренү коралы булып тора.
Нәтиҗәлерәк һәм кыйбат булмаган сурәтләрне алу максаты белән автоматлаштырылган ысуллар эшләнелде. Хейделберг челтәркатлау томографиясе (ингл. Heidelberg Retinal Tomography) (HRT-II), GDX-VCC һәм оптик когерент томография (Stratus-Oct 3) — күзнең төрле төзелешен, шул исәптән күрү нерв дискын чагылдыру өчен булган хәзерге вакыт компьютер технологияләре. Алар дискның нерв җепселләре һәм тирә-яктагы челтәркатлау катламнарын квантлый һәм сәламәт халыктан алдан җыелган мәгълүмат нигезе белән нәтиҗәләргә статистик корреляция уздыра. Алар күрү нерв дискы морфологиясенең кечкенә үзгәрешләрен күзәтү нәтиҗәсендә нигезле һәм алга таба серияле эшчәнлек өчен файдалы. Сурәтләр клиник диагностика өчен ышандырырлык дәлил булмаячак, әмма аларның дәлиле функциональ үзгәрешләрнең серияле физиологик сынауны китереп чыгарырга тиеш. Мондый сынаулар кырның визуаль графигын һәм табиб ярдәмендә күзнең тулысынча тикшеренүнең тәмам клиник интерпретациясен кертә ала. Офтальмологлар һәм оптометристлар бу хезмәтне күрсәтә ала.
Искәртүләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
- blind spot. (2011).
- Duane's Ophthalmology (2006).