|S||16|
|32,066|
|[Ne]3s23p4|
|Күкерт|
Күкерт – Менделеевның периодик таблицасының 6нчы төркемендә, 16нчы санында урнашкан химик элемент. Аның атом массасы 32,064. Күкерт сары ватылучан матдә.
Тарихи белешмә[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Күкертне бик борынгы вакытлардан бирле белгәннәр. Каһиннәр аны дини чараларда "изге тарту"га кертеп кулланганнар. Күкертне билгеле "грек уты"на да кушканнар.
Табигатьтә таралышы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Күкерт кушылмаларда еш очрый. Аның мөһим кушылмалары: FeS2 (тимер колчеданы, яки пирит), ZnS, PbS, HgS (гипс) һ.б.
Физик һәм химик үзлекләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Күкертнең эрүе 112-119,3 °С та (чисталыгы буенча) күзәтелә. Җылылык арткан саен, 155 °С ка кадәр күкертнең үзлелеге кими, 155-187 °С вакытта үзлелек меңнәрчә тапкыр арта. 187 °С вакытта аның үзлелеге 90 н*сек/м2 була (каты матдәләрнеке кебек үк диярлек). 187 °С тан соң җылылык арту белән үзлелек яңадан кими, һәм сыеклык хәрәкәтләнүчәнгә әверелә. 300 °С та күкерт агучан халәткә күчә, ә 444,6 °С та кайнарга тотына. Күкерт электр тогын бөтенләй үткәрми, ышкылганда тискәре корылма белән корыла. Күкерт шулай ук җылылыкны да начар үткәрә.
Селтеләр белән тәэсирләшүе нәтиҗәсендә, сульфидлар һәм сульфитлар барлыкка килә.
Кулланылышы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Күкертнең төп кулланучысы булып химия сәнәгате тора. Табылган күкертнең яртысы тирәсе күкерт кислотасын җитештерүгә китә.
Авыл хуҗалыгында күкертле ашламалар кулланалар. Үсемлекләрнең күкерткә мохтаҗлыгы, фосфорга караганда бераз гына әзрәк.