Куанычлы ачыш
Укырга омтылган яшьләрне күргәч, ирексездән, үземнең дә институтка кереп йөргән чаклар искә төшә. Дөрес, югары уку йортында укырга мөмкинлек биргән сынау диңгезен мин үзем тыныч йөзеп чыктым.
Ят җирдә, ят телдә имтиханнар тапшырсам да каушамавым - безнең белән чиләнгән мөгаллимнәребезнең тырышлыгы нәтиҗәсе иде, әлбәттә. Төпле белем бирү белән бергә, алар безне төрле дәрәҗәдә уздырылган олимпиадаларда катнаштырырга тырышалар иде. КАИны да мин Казанга республика олимпиадасына килгәч сайладым.
Институтка керү имтиханнарын тапшырырга килүгә, яңа дөнья белән очраштым. Бар да гаҗәп иде. Яңа кешеләр һәм, гомумән, яңа дөнья иде бу. Биниһая зур илнең кайсы төбәкләреннән генә җыелмаганнар иде данлыклы уку йортына. Казанны бөтен Союз белә икән ләбаса! Тулай торактагы бүлмәбездә дә, танышкач, дүртебезнең дүрт яктан булуыбыз ачыкланды. Әле бер иптәшебез әнисе белән килгән иде. Бусы мине отыры гаҗәпләндерде. Бездә моны күрсәләр... И-һи, буйга үскән егетнең әнисе итәгенә тагылып йөрүен белсәләрме... Һичшиксез, аны җир тишегенә кертердәй итеп, ачы көләрләр иде безнең малайлар. Хәер, бүлмәбездә канәгатьсез сүз ишетелмәде, киресенчә, уңайга үзгәрде фикеребез: иртә-кич чәй әзерләп, бүлмәдә тәртип тотуны үз кулына алды ич хуҗабикәбез. Алга китеп әйтим, аның малае бу факультет бәйгесеннән узарлык балл җыя алмады, әмма төшеп калмады. Мөгаен, әнисе киңәш биргәндер: гаризасын түбәнрәк балл яраган икенче факультетка үзгәртеп язып, студент булды.
Беренче көнне үткәрелгән математика буенча язма имтиханында ук «икеле» алучылар байтак булды. Тулай торакның без урнашкан өченче катында да шактый күренде андый бәхетсезләр. Билгеләр язылган кәгазь кабул итү комиссиясе ишегенә эленгән көнне өченче катыбыз тынып калды. Кичкә таба гына коридорда ниндидер көньяк республика егетләре төркеме гөрләп йөрде. Икенче көнне кич шуларның берсе, мине эзләп, бүлмәбезгә килеп кермәсенме!
Билгене гадел куймаганнар, дип, институт башлыгының үзенә үк барып җиткән бу. Ректор кабул итү комиссиясе рәисен чакырткан һәм җыйнаулашып безнең эшләрне караганнар. Егетнең кызыл каләм белән куелган сорау билгеләре мыжлап торган җавапларын күргәч, сүзсез дә аңлашыла, дип, җитәкче абзый аны борып чыгарырга теләгән. Әмма теге үзенең җитешсезлекләрен бүтән милләт вәкиле булуы белән аңлатып карышкан. Шунда, татар авылы мәктәбендә укыган кешенеке дип минем җавапларны күрсәтеп, теге союздаш республика вәкиленең авызын томалаганнар.
Ректораттан кайтышлый аптырап кергән икән минем янга. Мин аңа мәсьәләсенең чишелеш серләрен күрсәткәч, ул:
- Ничек болай җиңел генә чишәсең соң син шундый катлаулы мәсьәләне?- диде, исе китеп.
- Бездә математиканы Нера Ахметовна үзе укытты бит! - дидем мин шулчак аңа.
Ничектер үзеннән-үзе килеп чыкты мөгаллимәбез исеме. Безнең авыл мәктәбе укытучысын бу ят егет белми, әлбәттә. Ә бит чыны - шул!
Техник вузга керсәк тә, рус теленнән дә имтихан бирергә тиеш идек әле без. Мине таң калдырган тагын бер көтелмәгән хәл булды шунда. Милли мәктәпләрдә белем алган абитуриентларны изложение язарга бүтән аудиториягә чакырдылар. Әлеге бүлмә янына килсәм, ишек төбендә шактый гына кеше җыелган һәм алар, ни күрим, рәхәтләнеп русча сөйләшәләр иде. Менә сиңа бүтән милләт мәктәбе укучылары! Соңыннан белдем, союздаш республика вәкилләре башка телдә укыган булып исәпләнәләр икән. Әлбәттә, алар шәһәрнекеләр һәм рус телен яхшы өйрәнгәннәр... Шунда берсе бу фәннән кемнең нинди билгеләргә укуын сорашып чыкты. Ул аны, шаяртып, кызык өчен генә сорашты кебек үзе. Минем билгеләрне ишеткәч, сине алгы урынга утыртабыз, диде. Һәм шулай килеп чыкты да. Мин кергәндә, бүтән урыннар калмаган иде инде, беренче өстәлгә утырырга туры килде. Имтихан алучы текстны укып чыкты да, тәмәке тартып керәм, дип, бүлмәдән чыгып киткән иде, бер сәгатьтән артык югалып торды. Дөрес, бу сынау билгесе бәйгедә исәпкә алынмый, шулай да «икеле» алу да килешми. Булдыра алганча тырыштым. Алда утыруның үзенчәлеге шул икән: күбесе мөстәкыйль язасы изложениесен миннән күчереп алды. Төрлесе төрлечә, билгеле. Кайсысы аерым сүзләрнең язылышын сораша-сораша теңкәмә тиде, кайсысы язмамның теге-яки бу өлешен күрсәтүемне үтенде, кайсысы турыдан-туры күчереп язды... Мондый әрсезлекне дә тәүге тапкыр очратуым иде әле минем.
Имтиханнан чыккач, теге егет мине куып җитте дә:
- Син үзең русча начар сөйләшәсең, ә изложениене шәп яздың һәм мәгънәле итеп! - дип, язмам белән соклануын белдерде.
Тагын шунысы истә калган. Тулай торакта бергә яшәгән бүлмәдәшләрем белән дусларча җылы аерылыштык. Югыйсә, танышу авыр барды. Мин - авылдан, ә күршеләрем - зур-зур шәһәрләрдән килгән ыспай-матур киенгән егетләр. Шуңа өстәп, коточкыч акцентым да мине кызарта, иркен аралашырга аяк чала бит әле. Хәер, беренче имтихан билгесе беленүгә, мин үземә булган карашларының үзгәрүен сиздем. Киемгә карап каршы алсалар, белем-акылга карап озаталар, дигәннәрме әле...
Реклама
Реклама
-
-
21 февраля 2018 в 16:16Юка пешерү ЫСУЛЫ Бу ризыкның ничек аталуын төгәл белмим, атамасы күптөрле. Бер якта аны юка диләр. Икенче бер җирдә көлчә дип атыйлар. Җәймә, җәүликмәк, чәлпәк дигән исемнәре дә бар.
-
21 февраля 2018 в 14:41Ләйсән Гыймаева Хәмдүнә Тимергалиеваның күлмәген алып торган?! Ләйсән Гыймаева хәйран гына түгәрәкләнеп килә, димәк, тиздән ике кызларына иптәшкә тагын бер бәләкәч өстәләчәк.
-
21 февраля 2018 в 13:58Лимонның 1001 хикмәте Лимонны без чәйгә салып эчәргә яратабыз. Ул чәйне хуш исле итә, сәламәтлек өчен дә файдасы зур. Чынлыкта исә аның хикмәте моның белән генә бетми икән.
-
21 февраля 2018 в 13:42Россиянең хоккей буенча җыелма командасы ярымфиналга чыкты Россиянең хоккей буенча җыелма командасы Норвегия командасын 6:1 исәбе белән отып, Олимпия турнирының ярымфиналына чыкты.
-
21 февраля 2018 в 12:00Раил Садриев: «Кышын көн саен хатын белән дүрт километр яланаяк йөрибез» "Буа" татар дәүләт сатира һәм юмор театры директоры, Татарстаның атказанган артисты Раил Садриев инстаграмда карда коенган, яланаяк карда йөргән видеоларын куеп, бар халыкны шаккатырды.
-
21 февраля 2018 в 10:19Иркә: «Шартлатсагыз да җиңәм мин сезне! Кичә Иркә инстаграмда бик күңелсез пост куйган иде.
-
21 февраля 2018 в 10:08Күпкатлы йорт балконыннан сикерер алдыннан ике кыз туган инстаграмда хушлашу сүзләре һәм видео калдырган (ВИДЕО) Кичә Ижевскта апалы-сеңелле ике кыз кичкырын биек йортның соңгы катындагы балконнан сикергәннәр.
-
20 февраля 2018 в 17:28Əнвәр Нургалиев: «Миңа ямьсез хат язучы ханымнар, буш вакытыгыз күп булса, мәчеткә барып дога кылыгыз!» Гашыйклар көне уңаеннан "ШК" журналистына Əнвәр Нургалиев хатыны белән танышу тарихын сөйләгән иде.
-
20 февраля 2018 в 16:53Торф чүлмәкләрнең нинди өстенлеге бар? Күп кенә бакчачылар кәлшә утырту өчен торф чүлмәкләр куллана. Ни өчен дигәндә, бердән, алар табигый материалдан эшләнә, икенчедән, ул үзе үк органик ашлама булып тора.
-
20 февраля 2018 в 16:46Фәнис Яруллин: «Язмыш синең тез астыңа китереп сукса – егылмас өчен якасына ябыш» Фәнис Яруллинның туна 80 ел тулды
-
20 февраля 2018 в 16:06Сәламәт булыйм дисәң, магнийлы ризык аша! Сәламәтлек өчен иң мөһим микроэлементларның берсе – магний. Әлеге элемент кандагы шикәр күләмен контрольдә тота, кан басымын көйли, аксым синтезы өчен җавап бирә.
Соңгы комментарийлар
Интервью
-
18 февраля 2018 в 09:00Ләйсән Фәйзуллина: «Мин – ирекле шәхес» Галиәсгар Камал театрында барган «Миркәй белән Айсылу», «Җилкәнсезләр», «Мәхәббәт FM», «Көтәм сине» спектакльләре аша таныш булган яшь актриса Ләйсән Фәйзуллина үзенчәлекле рольләр белән генә түгел, кызыклы, тирән шәхес буларак та үзенә җәлеп итә. Бүген аның һөнәренә, тормышка карата фәлсәфи уйлары, киләчәккә омтылышлары турында сорашырга, Ләйсәнне шәхес буларак ачарга тырыштык.
-
14 февраля 2018 в 15:00Яучы Наилә Җиһаншина: «50 яшькә җиткән ирләр бала табар яшьтәге хатын-кыз эзләп килә» Гомерлек яр табу замана белән тәңгәл килмәстәй катлаулы мәсьәләгә әйләнеп бара кебек, әмма моннан котылуның берәр чарасы булырга тиештер бит. Россия Мөселман хатын-кызлар берлеге рәисе, Дәүләт Думасының гаилә, хатын-кызлар һәм балалар эшләре буенча комитеты эксперт советы әгъзасы яучы Наилә Җиһаншина белән шул турыда әңгәмә кордык.
-
8 февраля 2018 в 12:32Марсель Вәгыйзов: «Шундый бер вакыт килеп җитә – дөрес яшәмәгәнеңне аңлыйсың» Татарстанның атказанган артисты Марсель Вәгыйзов белән күзгә-күз карап аралашуыбыз беренче тапкыр иде. Сөйләшер өчен җиңел, рәхәт кеше, шул ук вакытта үз-үзенә шактый ук таләпчән икәнлеген белдем. Татар җыр сәнгатендә аның үз юлы бар. Ашыкмый, каударланмый, сайлаган юлыннан тыныч, әмма ныклы адымнар белән баручы җырчы дияр идем мин аның турында. Күңеле тартмаганны җырламас, ошатканын җиренә җиткереп башкарыр.
-
20 февраля 2018 в 11:20Татарстанның яңа вице-премьеры билгеле булды Бүген бишенче чакырылыш Татарстан Республикасы Дәүләт Советының 35нче утырышында Ләйлә Фазлыева Татарстанның Премьер-министр урынбасары итеп билгеләнде.
-
20 февраля 2018 в 12:43Рүзәл Юсупов: «Халыкның теле бетсә, ул үзе дә үлә» Тел – кешеләрнең үзара аралашуының, бер-берсенә мәгълүматлар тапшыруының төп коралы. Ләкин телнең вазифалары моның белән генә чикләнми.
-
20 февраля 2018 в 10:57Студентлар хезмәт отряды белән Чиләбе өлкәсенә барган Альбина Кәримова: «Ике айда 80 мең акча эшләдек» Студентлар хезмәт отряды – яшьләр өчен җәй көне менә дигән акча эшләү мөмкинлеге. Россиянең кайсы гына төбәгендә кем генә булып эшләми алар.