جهت رسیدن به اهداف و کسب موفقیت بیش تر از آن بهره برداری نمایند.
افزایش توان پاسخگویی سازمان های کوچک به تغییرات محیطی وهمگامی با آن ها :
برخی بر این اعتقاد هستند که برنامه ریزی استراتژیک به خاطر دید بلند مدت خود در تعیین مسیر حرکت شرکت در بلند مدت قدرت انطباق و همگامی شرکت با تغییرات سریع را محدود می کتد و مانعی بر سر راه پاسخگویی انعطاف پذیر آن ها به محیط می شود. در پاسخ به این عده باید گفت که برنامه ریزی استراتژیک نه تنها مانعی برای تطبیق شرکت با محیط نیست ، بلکه از طریق بررسی و تجزیه و تحلیل دقیق عناصر محیطی و لحاظ کردن آن ها در برنامه های سازمان ، باعث می شود که شرکت از تغییرات فوق العاده زیادی که امروزه در محیط های خرد و کلان اتفاق میافتد ، مطلع شود ، از فرصت های آن بهره برداری و از تهدیدهایش اجتناب نماید . مدل مفهومی ارائه شده نیز از چنین ویژگی هایی برخوردار است و به دنبال افزایش سرعت و قابلیت سازمان های کوچک در همگامی با تغییرات محیطی می باشد .
تعیین مسیر توسعه شرکت :
هر شرکت با هر اندازه و هر موقعیت به فکر توسعه و پیشرفت از جنبه های گوناگون می باشد . سازمان های کوچک نیز به مرور زمان درصدد افزایش فعالیت ها و تولیدات و بالطبع اندازه خود هستند . در این میان برنامه ریزی استراتژیک روشی است که مسیر استراتژیک توسعه شرکت را معین می کند .
این مدل مفهومی نیز به دنبال این است که از طریق تجزیه و تحلیل خارجی و داخلی ، تعیین ماموریت و اهداف وارزش های مدیران شرکت زمینه فعالیت های جدیدی را در آینده شناسایی کند که شرکت با توجه به منابع خود ، قابلیت ورود به آن فعالیت ها را دارد . این امر از طریق استراتژی های حاصل از این مدل امکان پذیر است.
علاوه بر موارد فوق ، می توان اهداف زیر را نیز برای مدل مفهومی برنامه ریزی استراتژیک برای سازمان کوچک برشمرد :
تسهیل فرایند برنامه ریزی استراتژیک در سازمان های کوچک ؛
بهره مند ساختن سازمان های کوچک از مزایای برنامه ریزی استراتژیک ؛
شناخت جایگاه فعلی و موقیعت مطلوب آینده شرکت ؛
شناسایی رقبا ، مشتریان ، تامین کنندگان ، محصولات جایگزین و تازه واردها به صنعت ؛
تعیین استراتژی هایی که شرکت رابه هدف مورد نظر برسانند.
وضعیت اقتصادی یک کشور مهم ترین عامل است که یک بازاریاب خارجی باید روند بازاریابی خود را با آن تطبیق دهد.
مرحله رشد اقتصادی یک کشور تاثر بسیار مهمی بر فعالیت های تجاری خارجی ،تقاضا برای کالا ، سیستم توزیع موجود در یک کشور ، و مجموعه فرایند بازاریابی خواهد داشت . در اقتصادهای ایستا الگوهای معرفی شکل محدود و بدون تغییر را دارد و بازاریابی در آن صرفا تلاش جهت عرضه کالاهاست . در یک اقتصاد پویا الگوهای مصرف سریعا تغییر می کنند . بازاریابی در کشورهای دارای اقتصاد پویا همواره با چالش سطوح جدیدی از مصرف مواجه است . و تلاش های بازاریابی پویا نیاز و خواسته های دائما در حال تغییر بازار تناسب داشته باشد . ( حسنقلی پور، طهمورث؛ آقازاده،هاشم, 1384)
اعم از این که شرکت کوچک یا بزرگ باشد، در یک کشور و یا کلیه بازارهای جهانی فعالیت داشته باشد، صادرات بخش جدایی ناپذیر کسب و کار بین المللی را تشکیل می دهد. کالاهای ساخته شده در یک کشور که روانه کشورهای دیگری می شود، جهت ورود به سیستم توزیع بازار هدف باید از مرزهای آن کشور عبور کند.عوامل خرد و کلان متعددی در این امر دخیل هستند.مواردی نظیر بسترهای اقتصادی،محدودیتهای صادرات و واردات،حمل و نقل، بسته بندی، تعرفه ها و مالیاتها، استانداردها و گواهی های خاص و…(فیلیپ آر کاتئورا-جان ال.گراهام, 1387)
توسعه اقتصادی ، چالشی دو بعدی را نشان می دهد . اولا جهت درک و شناخت لازم نسبت به شرایط اقتصادی کشورهای در حال توسعه ،مطالعه جنبه های عمومی توسعه اقتصادی ضرورت دارد . ثانیا صنعت ،توسعه اقتصادیرا باید با توجه به امکانات بالقوه بازار ، شامل شرایط اقتصادی فعلی و امکانات بالقوه، مورد مطالعه قرار داد . میزان توسعه اقتصادی ذهنی ، نوع و تعداد امکانات بالقوه بازار را نشان می دهد . توسعه اقتصادی را معمولا به عنوان افزایش تولید ملی تلقی می کنند که در نتیجه باعث افزایش میانگین تولید ناخالص داخلی ( GDP) سرانه می شود و توزیع گسترده و درآمدهای فزونی را به دنبال خواهد داشت . امروزه عموما توسعه اقتصادی را به معنی رشد سریع اقتصادی طی چند قرن ، و افزایش تقاضا مصرف کننده تعریف می کنند.
سازمان ملل متحد مرحله رشد اقتصادی یک کشور را با توجه به میزان صنعتی بودن آن طبقه بندی می کند. براساس طبقه بندی این سازمان ، کشورها به سه گروه تقسیم می شوند.
1-کشورهای بیشتر توسعه یافته –کشورهای صنعتی دارای درآمد سرانه بالا، از قبیل کانادا، انگلستان ، فرانسه ، آلمان ، ژاپن و ایالات متحده آمریکا در این گروه قرار دارند
2-کشورهای کمتر توسعه یافته – کشورهای درحال توسعه صنعتی که به تازگی وارد تجارت جهانی شده اند ، و بسیاری از کشورهای که در آسیا و آمریکای لاتین که دارای درآمد
سرانه نسبتا کمی هستند ، در این گروه قرار دارند.
3-کشورهای دارای کمترین حد توسعه یافتگی و جوامع توسعه نیافته که حداقل نازهای خود را تامین می کنند ، دارای جمعیت روستایی با درآمد سرانه بسیار پایین ، و ارتباط بسیار کمی با تجارت جهانی دارند . برخی کشورهای آفریقایی مرکزی و آسیایی در این گروه قرار دارند.
کشورهایی که توسعه سریع اقتصادی و صنعتی شدن را تجربه می کنند و آنها را نمی توان دقیقا در گروه کشورهای توسعه یافته یا کشورهای بیشتر توسعه یافته جای داد ، به عنوان کشورهای تازه صنعتی شده نامیده می شوند .
این کشورها در برخی صنایع خاص به سرعت صنعتی شده اند و در آمد سرانه آنان از درآمد سرانه کشورهای درحال توسعه بیشتر شده است .شیلی ، برزیل ، مکزیک ،کره جنوبی، سنگاپور و تایوان جزدهمین کشورهاست. (یکی ازشاخصهای توسعه اقتصادی ، میزان سرمایه عمومی جامعه یا زیر ساختاری در اقتصاد است . زیر ساختار نمایانگر آن نوع کالاهای سرمایه ای است که درخدمت فعالیت های بسیاری ازصنایع قرار می گیرد . جاده ها ، راه آهن ، بنادر ، شبکه های ارتباطی و منابع انرژی را می توان بخشی از زیر ساختار یک جامعه معرفی کرد ، تمام این موارد به تولید و بازاریابی کمک می کنند .
زیر ساختار یکی از اجراء مهم عناصر تامل کنترل است که بازاریاب با آن موجه می شود . از نظر بازاریاب، مساله اصلی عبارت است از تاثیری که زیر ساختار یک کشور بر توان موسسه برای بازاریابی موثر خواهد داشت .
به طورخلاصه ، هر چه یک کشور از توسعه یافتگی کمتری برخوردار باشد ، زیر ساختار ضعیف تری برای هدایت کسب و کار دارد .
توجه داشته باشیم هنگامی که در باره نرخ رشد اقتصادی به عنوان عامل اصلی افزایشسطح زندگی در بلند مدت صحبت می کنیم ، در واقع به این پرسش مهم پاسخمی دهیم که تغییر مثبت محصول ناخالص ملی واقعی چگونه باید حاصل شود ؟در نظریه های ریشه ، رابط متقابل میان عرصه ، پس انداز و سرمایه در فرایند ریشه به صورت الگو بیان می شود . از جمله مهمترین منابع رشد اقتصادی ، رشد سرمایه است که در تعیین آن پس انداز نقش بسیار مهمی ایفا می کند.و پس انداز هم به درآمد بستگی دارد که خود به سرمایه وابسته است ، لذا گرچه بافرایندی وابسته به هم روبرو هستیم ، اما نرخ پس انداز در یک سیستم اقتصادی متعادل تعیین شده میزان کالاهای سرمایه ای (سطح تولید ) است . هر چه قدر نرخ پس انداز بالاتر رود، امکان افزایش میزان کالاهای سرمایه ای و سطح تولید فراهم تر خواهد شد. افزایش سطح نرخ پس انداز تا رسیدن نظام اقتصادی به وضح جدید ، رشد اقتصادی را بالامیبرد. رشد مثبت و پایه ای نشانگر توان بالا و سلامت اقتصاد است اما افزایش بیکاری و نوسانات زیاد در رشد ، نشانگر ضعف اقتصاد می باشد.(دکتر مصطفی شریف, 1385)
تولید سرانه خالص داخلیمعیاری است که معمولا سطح زندگی مردم درجوامع مختلف را نشان می دهد . اگر تولید ناخالص داخلی در هر دوره بر جمعیت کشور درآن دوره تقسیم شود ، تولید سرانه ناخالص داخلی به دست خواهدآمد . گرچه تولید سرانه ، نحوه توزیع درآمد آن جامعه را نشان نمی دهد ، اما نشان می دهد که درآمد یک شهروند به طور متوسط در جامعه مورد نظر چقدر است.(دکتر مصطفی شریف, 1385) سهمیه ها، مجوزهای واردات، تحریم، استانداردها، موانع تعرفه ای و غیر تعرفه ای، شیوه های پرداخت تجاری بین المللی، بسته بندی و نشان گذاری،سیستم های توزیع فیزیکی،موسسه حمل و نقل کننده همگی از مهمترین عوامل صادراتی هستند.(فیلیپ آر کاتئورا-جان ال.گراهام, 1387)
شرکتها باید به هنگام تدوین استراتژی برای بازارهای جهانی نسبت به فرهنگهای بومی انعطاف پذیر بوده و شناخت داشته باشند. به رغم داستانهایی که در مورد اشتباهات و خطاهای شرکت های بین المللی در مواجهه با مسائل فرهنگی وجود دارد، ولی تعداد شرکتهای موفق نیز بسیار قابل توجه است. تمام داستانهای موفقیت آمیز در یک چیز مشترک هستند و آن عبارت است از پاسخگویی مناسب به آداب و رسوم محلی.فرهنگ با طراحی عده ای برای زندگی سر و کار دارد و به مطالعات بازاریابی به ویژه بازاریابی بین المللی ارتباط می یابد.همان گونه که میدانید اصل بازاریابی به کسب سود از طریق تامین نیازها و خواسته های مشتری معتقد است. به همین دلیل لازمه موفقیت بازاریاب، مطالعه فرهنگ های مختلف است. بازاریاب همواره با فرهنگ مردم(بازار) در ارتباط است. شیوه مصرف مردم، اولین نیازها و خواسته هایی که برای ارضای آن تلاش می کنند و شیوه ارضای آن ها توابعی از فرهنگ آنان است که سبک زندگی را تعادل بخشیده، شکل می دهد و تحمیل می کند.فرهنگ بخشی از محیط پیرامون انسان است که توسط خود او ساخته شده است و از مجموعه دانش، اعتقادات، هنر، معنویات، قوانین، آداب و رسوم و دیگر توانمندیها و عادات انسانها به عنوان اعضای جامعه تشکیل شده است. بازارها همواره در حال تغییراند. آنها حالت ایستا ندارند بلکه تکامل یافته، توسعه می یابند و در پاسخ به تلاشهای بازاریابی، شرایط اقتصادی و دیگر تاثیرات فرهنگی حرکت خود را مشخص می سازند.بازارها و رفتار بازار، جزیی از فرهنگ هر کشور به شمار می روند. بدون توجه به این نکته که بازارها نتیجه فرهنگ هستند، نمیتوان نحوه تکامل یا پاسخگویی آن به تلاش های بازاریابی را درک نمود. بازارها حاصل تعامل سه گانه تلاشهای بازاریاب، شرایط اقتصادی و تمام عوامل دیگر فرهنگ هستند. بازاریابها همواره تلاشهای خود را با تقاضای فرهنگ بازار تنظیم می کنند. (فیلیپ آر کاتئورا-جان ال.گراهام, 1387)
جهت انتخاب بازار هدف مناسب و با التبع انتخاب استراتژی مناسب می باید که متغیرهای گوناگون موجود در بازار ، صنعت ، محصول و رقبا را در نظر داشته، آنها را مورد ا
رزیابی قرار داد و با توجه به وضعیت بازار، رقبا و سازمان نسبت به آنها برسی و سپس تصمیم گیری متناسبی را اتخاذ نمود . پس لازم است که تحلیل جامعی از وضعیت و آنچه در آن قرار داریم صورت پذیرد. یکی ازروش های موجود در این زمینه تحلیل عاملی است. این روش آماری پیشرفته که نخستین بار توسط اسپیرمن(1950)توسعه یافته است، بیشتر در رشته های روانشناسی و علوم اجتماعی به کار می رود.اما در سالهای اخیر در اقتصاد نیز مورد توجه قرار گرفته است. ( فطرس،محمد حسین؛ نجارزاده،ابوالفضل, 1389)
تحلیل عاملی یکی از پیشرفته ترین فنون آماری است که در جهت دستیابی به بسیاری از هدفهای علمی و پژوهشی مانند مدل سازی، فرضیه سازی، رواسازی تستهاف تشخیص پاره تست ها و فراهم ساختن زمینه اجرای سایرروش های پیشرفته آماری مانند رگرسیون چند متغیری و معادلات ساختاری به کار می رود. ( هومن،حیدر علی؛عسگری،علی , 1384)هدف تحلیل مولفه های اصلی، کمک به برآورد ماتریس همبستگی است که از طریق یافتن معادله مشخصه ماتریس صورت می گیرد. ( فطرس،محمد حسین؛ نجارزاده،ابوالفضل, 1389).
به عبارت دیگر،این روش برای مطالعه الگوی روابط میان تعداد زیادی متغیر وابسته به کار می رود، و هدف آن کشف چیزی درباره ماهیت متغیرهای مستقلی است که بر آنها اثر می گذارد،حتی اگر این متغیرها هرگز به گونه مستقیم اندازه گیری نشده باشد. متغیرهای مستقلی که از این طریق استنباط می شود عامل نام دارد.
تحلیل عاملی می تواند به چهار پرسش عمده پاسخ دهد:
1-برای تبیین الگوی روابط بین متغیرها به چند عامل مختلف نیاز است؟
2-ماهیت این عوامل چیست؟
3-عامل های نظری چگونه می توانند داده های مشاهده شده را تبیین کنند.
4-چه مقدار از واریانس هر متغیر مشاهده شده اساسا تصادفی یا یگانه است؟
بنابر این، هدف تحلیل عاملی کشف ساده ترین الگو از میان الگوهای مربوط به روابط بین متغیرهاست. ( هومن،حیدر علی؛عسگری،علی , 1384)
یکی از صنایع مهم و نوپای ایران صنعت ساخت واکسن است که غیر از چند واکسن ب. ث . ژ –سرخک و…. سن سایر واکسنها به کمتر از بیست سال می رسد . صنعت واکسن صنعتی بسیار انحصاری در دست کشورهای محدودی است . صنعت واکسن به مجموعه شرکتهایی اطلاق می شود که در هر کدام از زمینه های زیر فعالیت دارد :
1-تحقیقات 2- ابداع 3- ساختار 4- بازاریابی یا توزیع و فروش
آنچه که در صنعت واکسن سازی بسیار حائز اهمیت است آنستکه تمام درآمدهای کمپانی های دخیل عوامل محدود شده ای که درصنعت واکسن محدودکننده درآمد واکسن هستند عبارتند از :
الف) بازار محدود به لحاظ میزان مصرف در مقایسه با صنعت دارد .
ب ) نیاز به سرمایه گذاری کلان به ویژه در مراحلR&D وجود دارد . همچنین کارخانجات تولید واکسن هزینه های زیادی را باید جهت استقرار استانداردهای جهانی صنعت واکسن را صرف نمایند.
ج ) برای هر فرآورده نیاز به خطوط انحصاری تولید وجود دارد .
صنعت واکسن صنعتی نسبتا کوچک در مقایسه با کل صنعت داروسازی است . به گونه ای که تنها 5/1 % صنعت وارد را این صنعت در برمی گیرد. در عین حال این صنعت ، از رشد بسیار خوبی (سالیانه 10% ) در کل جهان برخوردار است . میزان فروش واکسن در دنیا در سال 2005 میلادی برابر با 6/10 میلیارد دلار آمریکا بوده ، این میزان در سال 2010 از 6/10 میلیارد دلار به 2/18 میلیارد دلار آمریکا رسید. رشد این صنعت ، به میزان قابل توجهی افزایش یافت که علت عمده آن نیاز به فرآورده های جدید است .
70 مرکز تولید واکسن در 28 کشور دنیا وجود دارند . اما نکته قابل توجه آن است که 85% واکسن دنیا توسط فقط 5 کمپانی تولید می شود . 2 کمپانی اصلی از این 5 مرکز عمده امریکایی و دیگر مراکز در اروپا مستقرند . درتمامی دنیا فقط یک شرکت است که قادر به تولید تمامی واکسن هایی برنامه ایمنی سازی است. اقتصاد صنعت واکسن بسیار متفاوت از 30 سال گذشته است. 30 سال قبل 35 شرکت واکسن ساز فقط بازار آمریکا را تامین می کردند.
طی سالهای 1988 تا 2001 از 14 تولید کننده جهانی واکسن 10 تولید کننده ، بخشی یا تمامی تولید است خود را به دلایل سود کم ، هزینه های R&D بسیار کلان، مشکلات تولید و بازار نامطمئن متوقف کردند .
مقایسه هزینه های توسعه در دو بخش صنعت داروسازی و صنعت واکسن سازی بیانگر آنستکه در هر دو قسمت هزینه های بسیار بالا و تقریبا نزدیک به هم است . هزینه تحقیق و توسعه در صنعت واکسن 44 % کل هزینه ها و در داروسازی 46 % کل هزینه هاست . هزینه های بازاریابی و اداری و فروش در صنعت واکسن سازی 24 % و در صنعت داروسازی 35 % کل هزینه ها را شامل می گردد. هزینه های تولید و توزیع نیز در این دو صنعت (واکسن سازی و داروسازی ) به ترتیب 30 و 19 درصد کل هزینه ها را شامل می گردد. ملاحظه می گردد که 2 % تفاوت در این هزینهها وجود دارد که این تفاوت مربوط به هزینه های مربوط به گردش تجرد مالی در صنعت دارویی می باشد
یکی دیگر از دلایل هزینه های تولید واکسن به الزام کارخانه ها در رعایت بالاترین سطح استا
ندارد در ساخت واکسن و رعایت اصول کیفیت ( QA,QC,GMP ) می باشد .تحت لزوم رعایت این استانداردها ، تولید مواد فعال موجود در این فرآورده ها توسط